^

A Ch'an Biblia D'a Chuj San Mateo

The Holy Bible in the Chuj San Mateo language of Guatemala

La Santa Biblia en Chuj de San Mateo Ixtatán

copyright © 2007 Sociedad Bíblica de Guatemala
Language: Chuj de San Mateo Ixtatán (Chuj)
Dialect: Ixtatán
Translation by: Wycliffe Bible Translators

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not sell this work for a profit.

You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2016-06-08

ePub generated by Haiola 21 Feb 2024 from source files dated 31 Aug 2023

43e98fca-30dd-583b-b172-dc26d705ee90

GÉNESIS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

A Ch'an̈ Libro

GÉNESIS

Génesis sb'i jun libro tic. Génesis, syalelc'ochi “yichb'anil”. Aton jun b'ab'el libro tic d'a yol ch'an̈ Biblia. A tz'alan tas ajnac yel yich masanil tas. Syalcot yuj eb' anima, yuj masanil nación yed' tas ajnac yel yich chon̈ab' Israel, aton jun chon̈ab' sic'b'ilel yuj Dios. Ix tz'ib'chajcan jun libro tic ayic te tzijtumxo eb' anima tz'ac'anoch juntzan̈ comon dios d'a sc'ool yed' tastac b'ob'il yuj Dios.

A jun libro tic, syalcoti to junn̈ej Dios ay d'a juneln̈ej, a b'ojinac masanil tastac. Syalcoti to a d'a yichb'anil chi' vach'n̈ej yac'an Dios yed' eb' anima. A eb' anima chi' yajal yaj eb' d'a yib'an̈ tastac ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A eb' anima chi', junc'olal yajec' eb', tzalajc'olal pax yaj eb' tato sc'anab'ajej eb' tas syal Dios. An̈ejtona' syalcoti tas ajnac yel yich mul yed' yaelal janaccan d'a quib'an̈, yujto a vin̈aj Adán yed' ix Eva, sc'ulejnac eb' tas sna' d'a yol yico', man̈ sc'anab'ajejnacoc eb' tas yalnac Dios. Syalanpaxcot yuj tas ix yutej Dios scolan eb' anima d'a scal schucal.

A jun libro tic cha macan̈ yaji: B'ab'el macan̈ tz'el yich d'a capítulo 1 masanto d'a 11. Syalcot yuj tas ajnac sb'o yolyib'an̈q'uinal tic yed' on̈ anima on̈ tic yed' tas ajnac yel yich mul yed' yichb'anil yaelal. Syalanpaxcot yuj jun oval a' mucvajum yed' jun nivan torre scuchan Babel, syalelc'ochi to syalcot yab'ixal masanil nación. Axo schab'il macan̈ tz'el yich d'a capítulo 12 masanto d'a 50, syalcot yuj tas ajnac yel yich chon̈ab' Israel. Elnac yich d'a vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' d'a vin̈aj Jacob yed' d'a eb' yuninal vin̈aj Jacob chi', aton vin̈aj José yed' eb' yuc'tac. Syalanpaxcot yuj tas aj sb'atnaccan vin̈aj Jacob yed' eb' yuninal d'a Egipto. Ata' ochnac eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob chi' nivan nacional. Masanil jun libro tic syala' to an̈ej Dios nivan yelc'ochi, a' sch'olb'itan eb' anima, syac'anoch syaelal eb' max c'anab'ajani. Palta a eb' sc'anab'ajani, scolji eb' yuuj. Aton tas tz'aj yel yich libro Génesis tic, syalcoti to a Dios b'ojinac masanil tastac, syalanpaxi to a Dios max yactejcan stan̈van eb' yicxo.

1

A yichb'anil smasanil

1 A d'a yichb'anil, a Dios ix b'oan satchaan̈ yed' lum luum. 2 A d'a jun tiempoal chi' malaj stzolal yaj jun yolyib'an̈q'uinal tic, tz'inan yilji. Ton̈ej pan̈an ec' a a' d'a yib'an̈ luum. Q'uic'olinac yilji masanil d'a yib'an̈ a', axo Yespíritu Dios tz'ec' d'a yib'an̈ a' chi'.

3 Ix lajvi chi' ix yalan Dios icha tic: Ayocab' saquilq'uinal, xchi.

Icha chi' b'ian ix sacb'iq'uinal. 4 Ix yilan Dios to vach' jun saquilq'uinal chi', ix spojanel saquilq'uinal chi' d'a scal q'uic'alq'uinal. 5 A saquilq'uinal chi', c'ualil ix sb'iejcan yuuj, axo q'uic'alq'uinal chi', d'ac'valil ix sb'iejcani. Ix q'uic'b'iemi, ix sacb'i, ix eq'uel jun b'ab'el c'u.

6 Ix lajvi chi' ix yalan Dios icha tic: Ayocab' junoc tas scan d'a yib'an̈ sat luum tic yic spojan snan̈al a a', xchi.

7 Icha chi' b'ian, a Dios ix b'oan jun chi'. Cha macan̈ ix ajcanel a a' chi' yuuj: Jun macan̈ a' ix can d'a sat lum tic, junxo macan̈ a' ix q'uecan d'a yib'an̈. Ichaton chi' ix aji. 8 A jun ix can chi' “satchaan̈” ix sb'iejcani. Ix q'uic'b'ixiemi, ix sacb'ixi, ix ec' schab'il c'ual.

9 Ix lajvi chi' ix yalan Dios icha tic: Junxon̈ejocab' tz'aj a a' ay d'a yalan̈ satchaan̈ yic scheclajcan lum luum d'a taquin̈al, xchi.

Ichaton chi' ix aji. 10 A b'aj ix checlajcan staquin̈al chi', “luum” ix sb'iejcani, axo a a' junn̈ej ix aj chi', “mar” ix sb'iejcan a'. Axo ix yilan Dios chi', te vach' ix aji. 11 Ix lajvi chi' ix yalan icha tic: Pac'ocab' an̈ an̈c'ultac d'a sat lum luum yed' te te' syac' sat. A d'a sat te' chi' yed' an̈ an̈c'ultac chi', ata' ay yin̈atil ato syala' tas macan̈il, xchi.

Ichaton chi' ix aji. 12 Ichaton chi' ix aj spac' an̈ an̈c'ultac d'a sat lum luum tic, aton an̈ an̈c'ultac yed' te te' syac' sat ato syala' tas in̈atil. Axo ix yilan Dios te vach' ix aji. 13 Ix q'uic'b'ixiemi ix sacb'ixi, ix ec' yoxil c'ual.

14-15 Ix lajvi chi' ix yalan Dios icha tic: Ayocab' juntzan̈ saquilq'uinal d'a satchaan̈ yic syac' saquilq'uinal d'a sat luum tic, yic sch'oxanel c'ualil yed' d'ac'valil, yic scheclaj junjun c'u, junjun ab'il yed' juntzan̈ tiempoal, xchi.

Ichaton chi' ix aji. 16 A Dios ix b'oan chab' nivac saquilq'uinal. A jun nivan sc'ac'al ix och yopisio d'a c'ualil, axo jun quenn̈ej sc'ac'al ix och yopisio d'ac'valil, aton c'u yed' q'uen uj. Ix sb'oanpax masanil q'uen c'anal. 17 Ix yac'anoch juntzan̈ saquilq'uinal chi' d'a satchaan̈ yic syac' yoc d'a sat luum tic 18 d'a c'ualil yed' d'ac'valil yuj spojanpaxel saquilq'uinal d'a q'uic'alq'uinal. Ix yilan Dios chi' te vach' ix aji. 19 Ix q'uic'b'ixiemi, ix sacb'ixi, ix ec' schan̈il c'ual.

20 Ix lajvi chi' ix yalanxi Dios icha tic: Pitzvocab' noc' noc', noc' ay d'a yol a a' yed' masanil macan̈il noc' much tz'ec' jen̈en̈oc, xchi.

21 Ix sb'oan noc' nivac noc' Dios chi', noc' ay d'a yol a' mar yed' masanil macan̈il noc' noc' ay d'a yol a' chi' yed' masanil macan̈il noc' much. Axo ix yilani te vach' ix aji. 22 Ix yac'an svach'c'olal d'a yib'an̈ noc' noc' chi', ix yalan icha tic: Yune'ejocab' sb'a noc', q'uib'ocab' sb'isul noc', b'ud'jocab'el yol a' mar yuj noc'. An̈ejtona' noc' much, q'uib'ocab' sb'isul noc' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, xchi. 23 Ix q'uic'b'ixiemi, ix sacb'ixi, ix ec' yoil c'ual.

24-25 Ix lajvi chi' ix yalan Dios icha tic: Pitzvocab' chaan̈ masanil macan̈ noc' noc' d'a sat luum tic, noc' molb'etzal noc', noc' c'ultaquil noc' yed' noc' tz'ec' n̈ern̈onoc ma tz'ec' jachjon d'a sat luum, xchi.

Ichaton chi' ix aji, ix sb'oan masanil macan̈il noc' noc' ay d'a sat luum tic. Ix yilani, te vach' ix aji.

26 Ix lajvi chi' ix yalan Dios icha tic: A ticnaic co b'oec anima icha on̈ tic yic vach' tz'och eb' yajalil d'a yib'an̈ noc' chay ay d'a yol a' mar, d'a yib'an̈ masanil noc' much, d'a yib'an̈ noc' molb'etzal noc', d'a yib'an̈ noc' c'ultaquil noc' yed' pax d'a yib'an̈ noc' tz'ec' n̈ern̈onoc ma tz'ec' jachjon d'a sat luum tic, xchi.

27 Ichato chi' ix b'oji eb' anima chi' yuj Dios, icha val Dios chi' ix aj eb'. Ix b'ojican vin̈ vinac yed' ix ix yuuj.

28 Ix lajvi chi' ix yac'an svach'c'olal Dios d'a yib'an̈ eb'. Ix yalan d'a eb' icha tic: Aljocab' eyuninal, q'uib'ocab' e b'isul, b'ud'jocab'el sat lum luum tic eyuuj, ochan̈ec yajalil d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Ochan̈ec yajalil d'a yib'an̈ noc' chay ay d'a yoltac a a', d'a yib'an̈ noc' much sjen̈vi yed' d'a yib'an̈ masanil noc' tz'ec' n̈ern̈onoc ma tz'ec' jachjon d'a sat lum tic, xchi.

29 Ix lajvi chi', ix yalanxi d'a eb' anima chi' icha tic: A in svac' masanil macan̈il an̈ an̈c'ultac ay yin̈atil yed' masanil te te' syac' sat e lo'o yic syac' yip d'a e nivanil. 30 Masanil noc' molb'etzal noc', noc' c'ultaquil noc', noc' tz'ec' n̈ern̈onoc ma tz'ec' jachjon d'a sat luum yed' noc' much, a in svac' an̈ an̈c'ultac yed' xiltac te te' svaeloc noc', xchi.

Icha chi' ix aji. 31 Ix yilanoch Dios, te vach' ix aj masanil tas ix sb'o'o. Ix q'uic'b'ixiemi, ix sacb'ixi, ix ec' svaquil c'ual.

2

1-2 D'a vaque' c'ual ix sb'o satchaan̈ Dios, lum luum yed' masanil tastac ay d'ay. Axo d'a yuquil c'ual, ix och vaan smunlaji. 3 Ix sic'anel jun yuquil c'ual chi' Dios, to yicn̈ej tz'ajcani, yic tz'ochcan svach'iloc eb' anima, yujto a d'a jun c'u chi' ix b'oelc'och masanil tas ix sb'o chi'.

Ayec' vin̈ vinac d'a scal te' avb'en te' d'a Edén

4 Aton yab'ixal tas ix aj sb'o satchaan̈ yed' lum luum tic. Ayic ix sb'oan satchaan̈ Jehová Dios yed' lum luum tic, 5 mantalaj junoc te te' ma junoc an̈ an̈c'ultac sq'uib'i, yujto mantalaj n̈ab' syac' d'a yib'an̈ luum yuj Jehová. Mantalaj pax mach smunlaj d'a sat luum. 6 Ton̈ej xob'anq'ueul a a' d'a sat luum yic sch'ayxi luum. 7 A d'a jun tiempoal chi', ix sb'o jun anima2.7 Jehová Dios. A spococal lum luum ix yac'lab'ej sb'oani. Ix lajvi chi', axo yic' ix spuoch d'a yol sn̈i'. Icha chi' ix aj spitzvi vin̈ anima chi'.

8 Ix yavej juntzan̈ avb'en te' Jehová Dios d'a jun lugar scuch Edén, d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Ata' ix yac'canoch vin̈ vinac ix sb'o chi'. 9 Ix yac'an q'uib' masanil te te' te vach' yilji, man̈xo jantacoc svach'il sat te' syac'a', te vach' sloji. A d'a snan̈al jun avb'en te' chi', ay jun te' tz'ac'an q'uinal, ay pax junxo te' tz'ac'an nachajel b'aj ay vach'il yed' chucal.

10 A d'a Edén chi', sq'ueul jun a a' tz'ac'anoch yal masanil te' avb'en te' chi'. Axo tz'el a' d'a Edén chi', chan̈e' tz'aj yel sc'ab' a'. 11 A jun a' b'ab'el, Pisón sb'i a', aton a' tz'ec' oyoyoc d'a yol lum scuch Havila b'aj ay q'uen oro. 12 A q'uen oro ay d'a jun lugar chi', te vach' q'ueen. Ay pax juntzan̈ te te' ay stzatajil te sumumi sjab'. Ay pax juntzan̈ q'uen q'ueen scuchan ónice te caro stojol. 13 Axo a' schab'il, Gihón sb'i a'. Aton a' tz'ec' oyoyoc d'a yol lum scuchan Cus. 14 Axo a' yoxil, Tigris sb'i a'. Aton a' tz'ec' oyoyoc d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a lum Asiria. Axo a' schan̈il, aton a' Éufrates.

15 Ix yac'ancan vin̈ vinac Jehová Dios d'a scal te' avb'en te' d'a Edén chi' yic smunlaj vin̈ yic stan̈vanpax vin̈. 16 Ix yalan Dios d'a vin̈ icha tic:

—Syal a lo'an sat te te' tic smasanil. 17 Axo pax te' tz'ac'an nachajel b'aj ay vach'il yed' chucal, man̈ a lo sat te'. Tato ol a lo sat te' chi', d'a val yel ol ach chamoc, xchi Dios d'a vin̈.

18 Ix yalanxi Jehová Dios icha tic: Man̈ vach'oc yajec' vin̈ vinac tic sch'ocoj. Ol in b'o junoc yetb'eyum vin̈ to smoj val scolvaj yed'oc, xchi. 19 Masanil noc' noc' ix sb'o Dios d'a sat lum tic, noc' c'ultaquil noc' yed' masanil noc' much, ix ic'jib'at noc' yuj Dios d'a vin̈ vinac chi' yic say sb'i junjun noc' vin̈. A sb'i junjun noc' ix say vin̈, aton ix sb'iejcan noc'. 20 Ix say sb'i masanil noc' vin̈, noc' c'ultaquil noc', noc' much yed' noc' molb'etzal noc'. Palta malaj junoc noc' d'a scal noc' chi' tz'acan tz'aj scolvaj yed' vin̈. 21 Axo Dios ix ac'ancot jun nivan vayan̈ d'a vin̈. Ayic chamnac el vin̈ svay chi', ix ic'jielta jun sb'aquil scostil vin̈ yuj Dios. Ix lajvi chi' ix smacanxi b'aj ix yiq'uelta jun b'ac chi'. 22 Aton sb'aquil scostil vin̈ chi' ix b'oji ixal yuj Dios. Ix lajvi chi', ix ac'jicanoch ix d'a yol sc'ab' vin̈aj Adán chi' yuj Dios. 23 Axo yic ix yilanoch ix vin̈, ix yalan vin̈ icha tic:

—Aton val jun tic val yel in b'aquil, in b'ac'chil, yujto a d'ayin ix elta yuj Dios. Yuj chi' “Ix”2.23 ol sb'iejcani, xchi vin̈.

24 Yuj chi' a vin̈ vinac, ol yactejcan smam snun vin̈ yic junxon̈ej tz'ajcan vin̈ yed' ix yetb'eyum, junxon̈ej nivanil tz'ajcan eb' schavan̈il.

25 Malaj spichul eb' schavan̈il, palta max q'uixvilaj eb' d'ay junjun.

3

Maj sc'anab'ajej eb' tas ix yal Dios

1 A noc' chan, yelxo val te jelan noc' d'a yichan̈ masanil noc' c'ultaquil noc' ix sb'o Jehová Dios. Ix yalan noc' d'a ix ix:

—¿Tom yel ix yal Dios to max yal e loan sat masanil te' avb'en te' tic? xchi noc'.

2 Ix tac'vi ix d'a noc' icha tic:

—Masanil te' syal co loan sat, 3 an̈ej jun te' ay d'a snan̈al te' avb'en te' tic, ix yal Dios to max yal-laj co loan sat te', ma co yamani, yic vach' max on̈ chami, xchi ix.

4 Ix tac'vi noc' chan chi' d'a ix:

—Ton̈ej syal Dios chi'. Man̈ ol ex chamlaj. 5 Palta yojtac Dios, ayic ol e loan sat te' chi', ol tz'acvoc e pensar, lajan ol ex ajcan yed'oc, ol nachajel vach'il yed' chucal eyuuj, xchi noc' d'a ix.

6 Axo ix yilanoch sat te' chi' ix, te vach' am sloji, te vach' yiljiochi, ix snib'anoch ix, yic vach' stz'acviel spensar ix snaani. Yuj chi' ix sb'ixanelta jun sat te' chi' ix, ix sloan ix. Ix lajvi chi' ix yac'anpax ix d'a vin̈ yetb'eyum chi', ix sloanpax te' vin̈ yed' ix. 7 A d'a jun rato chi', ix nachajel yuj eb', ix yilanoch sb'a eb' to b'eranel eb', yuj chi' a xil te' higo ix smol eb', ix stz'isan eb' spichuloc, yic tz'och d'a snan̈al eb'. 8 Axo ix yab'an vin̈ vinac chi' yed' ix ix chi' to van yec' Jehová Dios d'a scal te avb'en te' chi' d'a yemxoc'ualil, yic sicxo c'u, ix el lemnaj eb' sc'ub'ejel sb'a d'ay d'a scal te avb'en te' chi'. 9 Axo ix avtaj vin̈ yuj Jehová Dios:

—Ach Adán, ¿b'ajtil ayach eq'ui? xchi.

10 Ix tac'vi vin̈:

—Ina vajec' tic, ix vab'i to van ec' d'a scal te' avb'en te' tic, ix in xivb'ati yujto b'eran in eli, yuj chi' ix in c'ub'ejel in b'a, xchi vin̈.

11 Ix sc'anb'an Dios d'a vin̈:

—¿Mach ix alan d'ayach to b'eran ach eli? Tope ix a lo sat te te', te' ix val d'ayach to max yal-laj a loani, xchi d'a vin̈.

12 Ix tac'vixi vin̈ icha tic:

—A ix ix, ix ac' vetb'eyumoc, a ix, ix ac'an te' d'ayin, yuj chi' ix in lo te', xchi vin̈.

13 Ix sc'anb'an Dios d'a ix:

—¿Tas yuj icha chi' ix a c'ulej? xchi.

Ix tac'vi ix:

—A noc' chan in ac'an musansatil, yuj chi' ix in lo te', xchi ix.

Ix yal Dios tas yaelal ol ic'an eb'

14 Yuj chi' ix yalan Jehová Dios d'a noc' chan chi':

—Yujto icha tic ix a c'ulej, yuj chi' tzach in catab'ejcan d'a scal masanil noc' molb'etzal noc' yed' noc' c'ultaquil noc'. D'a juneln̈ej a yalan̈ a c'ool ol n̈ervoc. A spococal lum luum ol a lo'o. 15 Ol vac'canoch ajc'olal d'a a cal yed' ix ix tic yed' masanil in̈tilal yed' pax yin̈tilal ix. A yin̈tilal ix chi' ol mac'anpoj a jolom. A ach xo, ol a chi yich yoc yin̈tilal ix chi', xchi Jehová.

16 Ix yalanxi Dios d'a ix icha tic:

—Ol vac' a yaelal ayic yab'ix ach, axo yic ol aljoc une', ol vac'an nivtaj a yaelal chi'. Vach'chom ay yaelal ol ila', ol a nib'ejn̈ejoch vin̈ etb'eyum. A vin̈ ol och ajaloc, xchi Dios.

17 Ix yalanpax Jehová Dios d'a vin̈aj Adán chi' icha tic:

—Yujto ix a c'anab'ajej ix etb'eyum tic a loan sat te te' ix vala' to max a lo'o, a ticnaic jun, uuj tzin catab'ejcan lum luum tic, yuj chi' d'a scal yaelal ol ach vaoc yacb'an ayach ec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 18 Ol q'uib'chaan̈ te' q'uiix yed' an̈ an̈c'ultac ay sq'uixal d'a sat lum luum tic. A yuj juntzan̈ aval in̈at ol ic'an yec' tiempo eyuuj. 19 Ol el alil a munlaji, icha chi' ol aj a va'i masanto ol ach meltzajxoc och luumal. Yujto d'a lum ix ach coti, lum ach taxoni, yuj chi' ol ach meltzajxoc och luumal, xchi Jehová d'a vin̈.

20 Eva3.20 ix yac' vin̈aj Adán sb'ioc ix yetb'eyum chi', yujto d'a ix, ix pitzvi masanil anima. 21 A stz'umal noc' noc' ix sb'o Jehová Dios spichuloc vin̈ vinac yed' ix yetb'eyum, ix yac'anoch spichuloc eb'.

22 Ix yalan Jehová Dios: A ticnaic, icha on̈ tic, icha chi' ix aj eb' anima. Tzaxo nachajel yuj eb' b'aj ay vach'il yed' chucal. Yuj chi' ay smay sloan sat te te' eb', aton te' tz'ac'an q'uinal yic pitzann̈ej eb' d'a masanil tiempo, xchi Dios.

23 Yuj chi' ix pechjielta eb' d'a Edén chi' yuj Jehová, ix ochcan vin̈aj Adán chi' smunlaj d'a sat luum b'aj ix cot snivanil. 24 Ix lajvi yelcancot eb', ix ac'jicanoch juntzan̈ querubín yuj Jehová d'a stojolal b'aj sjavi c'u yed' jun q'uen espada tz'ititi yel sc'ac'al yec' oyoyoc, yic man̈xa junoc mach syal yochi yic sloan sat te te' tz'ac'an q'uinal chi'.

4

A vin̈aj Caín yed' vin̈aj Abel

1 Ix yil-lan sb'a vin̈aj Adán yed' ix Eva, ix och ix yab'ixal. Ix alji jun yune' ix, ix yac'an ix scuch Caín.4.1 Axo ix yalan ix: Toxo ix ja jun in vinac unin yujto a Jehová ix och ved'oc, xchi ix. 2 Ix lajvi chi', ix aljipax vin̈aj Abel yuc'tac vin̈aj Caín. A vin̈aj Abel chi', moloj calnel ix sc'ulej vin̈, axo pax vin̈aj Caín chi', ix munlaj vin̈ d'a sat lum luum.

3 Ix ec' junoc tiempoal, ay jun c'u ix yic'b'at silab' vin̈aj Caín d'a Jehová, aton tas ix yic' vin̈ d'a smunlajel. 4 Ix yic'anpaxb'at silab' vin̈aj Abel chi' d'a yichan̈ Jehová, aton noc' b'ab'el yune' calnel, noc' te b'aq'uech. Ix stzalaj Jehová yed' vin̈ yed' silab' ix yac' chi'. 5 Palta maj tzalajlaj Jehová yed' vin̈aj Caín yed' pax silab'. Yuj chi', ix te chichon sc'ol vin̈, te ov ix aj sat vin̈. 6 Axo ix yalan Jehová d'a vin̈ icha tic: ¿Tas yuj ste chichon a c'ool, te ovxon̈ej a sat? 7 Tato vach' tza c'ulej, tzalajc'olal am ayach eq'ui, palta to chuc ix a c'ulej, yuj chi' a a chucal chi', ayxon̈ejoch d'a ib'an̈ yic tzach em d'a chucal yuuj, palta tzato yal scan chucal chi' d'a yalan̈ uuj, xchi Dios.

8 Ay jun c'u, a vin̈aj Caín ix avtan vin̈aj Abel yic sb'at eb' b'eyelec'. Ayic ayec' eb' b'aj ix c'och chi', ix b'at jucnaj vin̈aj Caín d'a vin̈ yuc'tac chi', ix smac'anchamoc. 9 Ix lajvi chi', ix sc'anb'an Jehová d'a vin̈aj Caín chi':

—¿B'ajtil ay vin̈ uc'tac aj Abel? xchi d'a vin̈.

Axo ix tac'vi vin̈:

—Man̈ vojtacoclaj. ¿Tom yilumal vin̈ vaji? xchi vin̈.

10 Ix yalanpax Jehová d'a vin̈:

—¿Tas yuj icha chi' ix a c'ulej? A schiq'uil vin̈ uc'tac ix em d'a sat lum tic uuj, ichato syal sb'a d'ayin to tzin b'o yaj ed'oc. 11 A ticnaic, catab'il achxo, svic'canel opisio d'a sat lum luum tic, aton lum ix uc'anem schiq'uil vin̈ uc'tac ix a mac'cham chi'. 12 Ayic ol ach munlaj d'a sat luum, malaj jab'oc tas ol ic'a', ton̈ej ol ixtej a b'a, ton̈ej ol ach comon b'eyec' d'a sat luum, xchi Dios d'a vin̈.

13 Ix tac'vi vin̈ icha tic:

—Te nivan jun yaelal scotcan tic d'a vib'an̈, man̈ ol techajlaj vuuj. 14 Ina ix iq'uel vopisio d'a sat lum tic, ix in ic'anel d'a ichan̈ d'a juneln̈ej, toxon̈ej ol in comon b'eyec'oc. Yalxon̈ej mach ol in chalaj in b'a yed'oc, ol in smac'chamoc, xchi vin̈ d'a Dios.

15 Axo ix tac'vi Jehová:

—Maay. Tato ay junoc mach ol ach mac'anchamoc, a jun chi', uquel ol ec' spac d'ay, xchi d'a vin̈.

Ix yac'anoch Jehová jun yechel vin̈aj Caín chi', yic vach' tato ay mach schalaj sb'a vin̈ yed'oc, max mac'jicham vin̈ yuuj. 16 Ix lajvi chi', ix el vin̈aj Caín b'aj ix lolon eb' chi', ix b'at cajnaj vin̈ d'a jun lugar scuch Nod, d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a Edén.

Eb' yin̈tilal vin̈aj Caín

17 Ix yil-lan sb'a vin̈aj Caín yed' ix yetb'eyum, ix och ix yab'ixal. Ix alji jun yune' ix, Enoc ix sb'iej. Ix sb'oan jun chon̈ab' vin̈aj Caín chi', axo sb'i yuninal vin̈ chi' ix yac'och sb'ioc. 18 A vin̈aj Enoc smam vin̈aj Irad. Axo vin̈aj Irad smam vin̈aj Mehujael, axo vin̈aj Mehujael smam vin̈aj Metusael, axo vin̈aj Metusael smam vin̈aj Lamec. 19 A vin̈aj Lamec chi', chavan̈ ix aj yetb'eyum vin̈. Ay jun ix scuch Ada, axo junxo ix scuch Zila. 20 A ix Ada chi', ix alji jun svinac unin ix, Jabal ix sb'iej. Aton vin̈ ix b'ab'laj b'eyec' yed' spat mantiado yic smolan noc' snoc'. 21 A vin̈aj Jabal chi', ay jun yuc'tac vin̈ scuchan Jubal. A vin̈ ix b'ab'laj ac'an te' arpa yed' spu'an flauta. 22 Axo ix Zila chi', ix aljipax jun yune' ix, vinac unin, Tubal-caín ix sb'iej. B'oum q'ueen ix aj vin̈. Ay tas ix sb'o vin̈ d'a q'uen bronce yed' d'a q'uen hierro. Ay jun ix yanab' vin̈ scuchan Naama.

23 Ay junel ix yal vin̈aj Lamec d'a eb' ix yetb'eyum icha tic:

Ex vetb'eyum, ach Ada yed' ach Zila, ab'ec tas ol vala': Ix in mac'cham jun vin̈ quelem, yujto in lajvi smac'an vin̈.

24 Tato uquel spactzitaj yic vin̈aj Caín, oc in xom a in tic, 77-el ol pactzitaj d'a eb' tzin tzuntzani, xchi vin̈.

Yuninal vin̈aj Adán‘R’ix alji sq'uexuloc vin̈aj Abel

25 Axo vin̈aj Adán ix alji junxo yuninal vin̈ yed' ix Eva. Set4.25 ix sb'iej yuj ix snun chi'. Ix yalan ix icha tic: A Dios ix ac'an junxo vune' tic sq'uexuloc vin̈aj Abel mac'b'ilcham yuj vin̈aj Caín, xchi ix.

26 Axo vin̈aj Set chi', ix alji jun yuninal vin̈, Enós ix yac' vin̈ sb'ioc. Atax d'a jun tiempoal chi', ix schael yich yalan sb'a eb' anima d'a Jehová.

5

Yin̈tilal vin̈aj Adán

(1Cr 1.1-4)

1 Aton yab'ixal eb' yin̈tilal vin̈aj Adán tic d'a stzolal. Ayic ix b'oji eb' anima yuj Dios, icha Dios ix aj eb'. 2 Ix b'oji vin̈ vinac yed' pax ix ix, ix yac'anpax svach'c'olal d'a yib'an̈ eb'. Atax d'a jun c'u chi' ayic ix b'ojiel eb' yuuj, anima5.2 ix sb'iejcan eb' yuuj.

3 A vin̈aj Adán chi', 130 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix alji junxo yuninal vin̈ scuchan Set, lajan ix aj yed' smam chi'. 4 Ix lajvi chi', 800 ab'ilto ix yil vin̈aj Adán chi'. Ayto yuninal vin̈ yed' yisil vin̈ ix alji. 5 930 ab'il ix yil vin̈, ix cham vin̈ b'ian.

6 A vin̈aj Set chi', 105 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix alji jun yuninal vin̈ scuchan Enós. 7 Ix lajvi chi', 807 ab'ilto ix yil vin̈, ayto yuninal vin̈ yed' yisil vin̈ ix alji. 8 912 ab'il ix yil vin̈, ix cham vin̈ b'ian.

9 A vin̈aj Enós chi', 90 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix alji jun yuninal vin̈ scuchan Cainán. 10 Ix lajvi chi', 815 ab'ilto ix yil vin̈, ayto yuninal vin̈ yed' yisil vin̈ ix alji. 11 905 ab'il ix yil vin̈, ix cham vin̈ b'ian.

12 A vin̈aj Cainán chi', 70 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix alji jun yuninal vin̈ scuchan Mahalalel. 13 Ix lajvi chi', 840 ab'ilto ix yil vin̈, ayto yuninal vin̈ yed' yisil vin̈ ix alji. 14 910 ab'il ix yil vin̈, ix cham vin̈ b'ian.

15 A vin̈aj Mahalalel chi', 65 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix alji jun yuninal vin̈ scuchan Jared. 16 Ix lajvi chi', 830 ab'ilto ix yil vin̈, ayto yuninal vin̈ yed' yisil vin̈ ix alji. 17 895 ab'il ix yil vin̈, ix cham vin̈ b'ian.

18 A vin̈aj Jared chi', 162 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix alji jun yuninal vin̈ scuchan Enoc. 19 Ix lajvi chi', 800 ab'ilto ix yil vin̈, ayto yuninal vin̈ yed' yisil vin̈ ix alji. 20 962 ab'il ix yil vin̈, ix cham vin̈ b'ian.

21 A vin̈aj Enoc chi', 65 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix alji jun yuninal vin̈ scuchan Matusalén. 22 Yictax ix alji yuninal vin̈ chi', 300 ab'il ix sc'anab'ajej Dios vin̈. D'a jun tiempoal chi', ayto yuninal vin̈ yed' yisil vin̈ ix alji. 23 365 ab'il ix yil vin̈. 24 Ix sb'eyb'alej val vin̈ icha sgana Dios, yuj chi' ay jun c'u ix satem vin̈, yujto a Dios ix ic'anb'at vin̈ yed'oc.

25 A vin̈aj Matusalén chi', 187 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix alji jun yuninal vin̈ scuchan Lamec. 26 Ix lajvi chi' 782 ab'ilto ix yil vin̈, ayto yuninal vin̈ yed' yisil vin̈ ix alji. 27 969 ab'il ix yil vin̈, ix cham vin̈ b'ian.

28 A vin̈aj Lamec chi', 182 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix alji jun yuninal vin̈. 29 Noé5.29 ix sb'iej yuj vin̈ yujto ix yal vin̈: A Jehová ix catab'an lum luum tic, yuj chi' te ya co munlaj d'a sat luum, palta a vin̈ unin tic ol ac'an snivanil co c'ool, xchi vin̈aj Lamec chi'. 30 Ayic toxo ix alji vin̈aj Noé chi', 595 ab'ilto ix yil vin̈aj Lamec chi', ayto yuninal vin̈ yed' yisil vin̈ ix alji. 31 777 ab'il ix yil vin̈, ix cham vin̈ b'ian.

32 A vin̈aj Noé chi', 500 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix syamanoch yalji eb' yuninal vin̈, aton vin̈aj Sem, vin̈aj Cam yed' vin̈aj Jafet.

6

A schucal eb' anima

1 Ayic ix te q'uib' sb'isul eb' anima d'a sat luum tic, ay pax yisil eb' vin̈ vinac ix alji. 2 Axo eb' vin̈ yuninal Dios,6.2 ayic ix yilan eb' ix yisil eb' anima chi' eb' vin̈, te vach' yilji eb' ix, ix laj sic'lan eb' vin̈ machtac eb' ix syic' eb' vin̈. 3 Yuj chi' ix yal Jehová: Man̈xo ol vac' sq'uinal eb' anima tic yuj spital. Chamelb'a anima yaj eb', yuj chi' axon̈ej 120 ab'il olto ec' eb' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, xchi.

4 Ayic ix b'eycot tiempo, ix yic'lan sb'a eb' vin̈ yuninal Dios yed' eb' ix yisil eb' anima chi', axo yuninal eb' scuch Nefilim.6.4 A eb' chi' te tec'an eb', te b'inajnac eb' d'a pecatax chi'. 5 Ix yilan Jehová to yelc'olal sq'uib' schucal eb' anima d'a sat luum tic, to axon̈ej tas malaj svach'il ayec' d'a spensar eb'. 6 Yuj chi' ix yala': Octom maj in b'olaj juntzan̈ anima tic. Te ya svab' yuj eb'. 7 Ol in satel juntzan̈ anima ix in b'o d'a sat luum tic yed' pax noc' molb'etzal noc', noc' c'ultaquil noc' yed' noc' tz'ec' n̈ern̈onoc ma tz'ec' jachjon d'a sat luum yed' pax noc' much. Ste tac val in c'ool yujto ix in b'o masanil juntzan̈ tic, xchi Dios.

8 An̈ej val vin̈aj Noé vach' d'a yichan̈ Jehová.

A te' nivan barco ix sb'o vin̈aj Noé

9 Aton yab'ixal vin̈aj Noé tic:

A vin̈aj Noé chi', te vach' ix yutej sb'a vin̈ d'a yichan̈ Dios, an̈ej vin̈ vach' spensar d'a scal eb' anima d'a jun tiempoal chi'. Ix sb'eyb'alej vin̈ icha sgana Dios. 10 Ay oxvan̈ yuninal vin̈, aton vin̈aj Sem, vin̈aj Cam yed' vin̈aj Jafet.

11 Axo eb' anima, ix te chucb'i eb' d'a yichan̈ Dios, comonxon̈ej syixtej yetanimail eb', smil-lajcham sb'a eb'. 12 Ix yilan Dios to masanil anima ix te juvieli, axon̈ej ixtoj anima sc'ulej eb'. 13 Yuj chi' ix yal Dios d'a vin̈aj Noé chi': Toxo ix in na' to ol in satel masanil anima tic. Yujto axon̈ej ixtoj anima sc'ulej eb', yuj chi' ol in satel eb' yed' masanil yolyib'an̈q'uinal tic. 14 A ticnaic, tza b'o junoc te' nivan barco. A te te' ay stzatajil, a te' tzac'och ste'aloc te'. Macquiltac tzutej yool te', vach' tzutej ac'anoch tzataj chi' b'aj snub'laj sb'a te'. Tzac'och d'a spatic yed' d'a yool, yic vach' malaj b'aj ol och a' d'a yol te'. 15 135 metro tzutej sc'atul te', 22 metro yed' nan̈alxo tzutej sat te', 13 metro yed' nan̈alxo steel te'. 16 Oxe' piso tzutej te'. Axo d'a sjajq'uec'och te', ata' scan jacan smasanil, nan̈al metro tz'ajcan schaan̈il, scanpax junoc spuertail d'a junoc pac'an̈. 17 Yujto ol vac'cot jun oval a' yic smucan6.17 sat luum tic, ol b'ud'joccanel yuj a', axo satel jantac tas syic' yic' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 18 An̈ej ed'oc tzin b'ocan jun in trato tic. A d'a yol te' nivan barco chi' ol ach ochcan yed' ix etb'eyum, eb' uninal yed' pax eb' ix alib'. 19 Ol ochpax noc' noc' eyed'oc, junjun mojan̈ noc' d'a junjun macan̈ ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, yic vach' ol colchajcan noc' eyed'oc. 20 Chatacvan̈ noc' d'a junjun macan̈ tz'ochcani: Noc' much, noc' molb'etzal noc', noc' c'ultaquil noc' yed' noc' tz'ec' n̈ern̈onoc ma tz'ec' jachjon d'a sat luum, yic vach' man̈ ol satel noc'. 21 Ol a molancanoch jantac tas ol vajoc, yic vach' ay tas tze va yed' tas sva noc', xchi Dios d'a vin̈aj Noé chi'. 22 Ix sc'anab'ajan vin̈aj Noé chi' masanil tas ix yal Dios.

7

Jun a' oval a' mucvajum

1 Axo yic ix c'och sc'ual sjavi jun oval a' mucvajum chi', ix yalan Jehová Dios d'a vin̈aj Noé chi' icha tic: Ochan̈ d'a yol te' nivan barco tic yed' ix etb'eyum, eb' uninal yed' eb' ix alib', yujto a achn̈ej ix a c'anab'ajej d'ayin d'a scal masanil eb' anima d'a jun tiempoal tic. 2 Ic'och uc mojan̈oc noc' noc' syal yoch silab'oc sn̈uschaji, axo pax masanil noc' comon noc', junjunn̈ej mojan̈ noc' tz'ochi. 3 Ic'paxoch uc mojan̈oc junjun macan̈ noc' much, yic vach' max lajviel yin̈tilal noc'. 4 Yic val ucub'ix ticnaic, ol vaq'uem n̈ab'. Chavinac c'u, chavinac ac'val ol yac'a'. Icha chi' ol aj in satanel masanil tas ix vac' pitzvoc d'a sat lum tic, xchi Jehová d'a vin̈.

5 Ichaton chi' ix aj sc'anab'ajan vin̈aj Noé masanil tas ix yal Jehová chi' d'ay. 6 Ayic ix ja jun oval a' mucvajum chi', 600 ab'il sq'uinal vin̈aj Noé chi'. 7 Ix ochcan vin̈ d'a yol te' nivan barco chi' yed' ix yetb'eyum, eb' yuninal yed' eb' ix yalib', yic scolchaj eb' d'a jun oval a' mucvajum chi'. 8 Ix ochpax noc' noc': Noc' syal yoch silab'il sn̈usji, noc' comon noc', noc' much yed' noc' tz'ec' n̈ern̈onoc ma tz'ec' jachjon d'a sat luum. 9 Junjun mojan̈ ix aj sjavi noc' yic tz'och noc' d'a yol barco chi' yed' vin̈, icha ix aj yalan Dios d'a vin̈.

10 Axo d'a yuquil c'ual chi' ix javi secnaj jun oval a' mucvajum chi' d'a sat luum. 11 A val stz'acvi 600 ab'il sq'uinal vin̈aj Noé chi', yic 17 yoch schab'il ujal, ix q'ueul d'in̈naj a' nivac a' d'a yol luum, ix cotpax secnaj a' nivac a' d'a satchaan̈. 12 40 c'ual, 40 ac'val ix yac' n̈ab' d'a sat luum tic. 13 A d'a sc'ual scot n̈ab' chi', ata' ochnaccan vin̈aj Noé d'a yol te' barco yed' oxvan̈ eb' yuninal vin̈, aton vin̈aj Sem, vin̈aj Cam yed' vin̈aj Jafet yed' ix yetb'eyum vin̈ yed' oxvan̈ eb' ix yalib' vin̈. 14 Ayxo och masanil macan̈il noc' noc' yed' vin̈, noc' molb'etzal noc', noc' c'ultaquil noc', noc' tz'ec' n̈ern̈onoc ma tz'ec' jachjon d'a sat luum yed' pax noc' much. 15 Masanil noc' noc' syic' yic', chatacvan̈il ix aj sjavi noc' d'a vin̈aj Noé chi' yic tz'ochcan noc' d'a yol te' barco chi', 16 jun noc' smam, jun noc' snun. Icha chi' ix aj yoch masanil macan̈il noc', icha ix aj yalan Dios d'a vin̈aj Noé chi'. Ix lajvi chi', a val Jehová ix macancan spuertail te' nivan barco chi'.

17-18 Chavinac c'ualxo sq'ue sib'ib'oc a a' chi', ix cuchjichan̈ te' barco chi' yuj a'. 19 Ix mucchaj jantac nivac vitz yuj a'. 20 Ix q'uen̈ej a', ay am uqueoc metro ix ec' a' d'a yib'an̈ lum nivac vitz. 21 Ichaton chi' ix aj scham masanil anima ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic yed' masanil noc' noc', noc' much, noc' molb'etzal noc', noc' c'ultaquil noc' yed' noc' tz'ec' n̈ern̈onoc ma tz'ec' jachjon d'a sat luum. 22 Masanil tastac syic' yic' d'a sat luum tic, pilan ix chameli. 23 Axon̈ej vin̈aj Noé yed' eb' ayoch yed' d'a yol te' barco chi' yed' noc' noc' ix colchaji. Axo anima smasanil, ix satel eb'. 24 Oye' ujal ix can pan̈an a' d'a yib'an̈ luum.

8

Ayic ix tupem a'

1 Yujto naan vin̈aj Noé chi' yuj Dios yed' masanil noc' noc' ayoch yed' vin̈ d'a yol te' barco chi', yuj chi' ix ac'jicot jun ic' te ov yuj Dios d'a yib'an̈ a a' chi', yic vach' stupem a'. 2 Ix macchaj masanil sjaj a a', a' sq'ueul d'a yol luum yed' jantac a' nivac a' scot sequecoc d'a satchaan̈. Ix och vaan yac'an n̈ab'. 3 Oye' ujal ix can a', ix och ijan stupxiem a', c'ojanc'olal ix tupem a'. 4 17 c'ualxo yoch yuquil uj, ix can b'achnaj te nivan barco chi' d'a sjolom jun lum vitz d'a yol yic Ararat. 5 Numumi yem a a' chi'. A d'a b'ab'el c'ual yic lajun̈exo ujal, chequelxo sjolom lum nivac vitz.

6 Axo yic ix ec' 40 c'ualxo, ix sjacan te' ventena vin̈aj Noé b'ob'il yuj d'a te' barco chi'. 7 Ix yactanelta jun noc' joj vin̈, ix ec' jen̈en̈oc noc' stan̈van stupem a' d'a sat luum. 8 Ix yactanpaxelta jun noc' uch vin̈ yic syil noc' tato taquin̈xo sat luum. 9 Axo noc' uch chi', ix c'ochxi noc' d'a te' barco chi', yujto malaj b'aj syal scan vaan noc'. Te sib'anto ec' a' d'a sat luum chi'. Ix yac'anelta sc'ab' vin̈ yic schaanxioch noc' vin̈ d'a yol te' barco chi'.

10 Ixto stan̈vej uquexo c'ual vin̈aj Noé chi', ix yac'anelta noc' uch chi' vin̈ junelxo. 11 Numumixo sq'uic'b'i ix c'ochxi noc', n̈ac'b'ilxo jun te' xil olivo yaxxo yuj noc'. Icha chi' ix aj yojtacanel vin̈ to van stacji sat luum. 12 Uqueto c'u ix stan̈vej vin̈, ichato chi' ix sjacanelta noc' vin̈ junelxo, palta majxo c'ochxoclaj noc'.

13 601 ab'ilxo sq'uinal vin̈aj Noé chi', ayic ix tacjixi lum luum chi'. Ayic b'ab'el c'u yoch b'ab'el uj ix yic'anel yib'an̈ te' barco chi' vin̈, axo ix yilan vin̈ to taquin̈xo luum. 14 Axo d'a 27-xo c'ual yoch yic schab'il ujal, te taquin̈xo luum. 15 Axo ix yalan Dios d'a vin̈: 16 Elan̈cot d'a yol te' barco yed' ix etb'eyum yed' eb' uninal yed' eb' ix alib'. 17 Tzic'anelta masanil macan̈il noc' noc' ayoch ed'oc: Noc' much, noc' molb'etzal noc', noc' c'ultaquil noc', noc' tz'ec' n̈ern̈onoc ma tz'ec' jachjon d'a sat luum. Unevocab' noc' yic sb'ud'jixi sat luum tic yuj noc', xchi Dios.

18 Ix lajvi chi', ix elta vin̈aj Noé chi' yed' ix yetb'eyum yed' eb' yuninal yed' eb' ix yalib' d'a yol te' barco chi'. 19 Ix elixta noc' noc' chi' smasanil d'a junjun macan̈. 20 Ix lajvi chi', ix sb'oan jun altar vin̈ d'a yichan̈ Jehová. Ix yic'ancot noc' molb'etzal noc' vin̈ yed' noc' much, aton noc' smoj yoch silab'il d'a Dios. D'a junjun macan̈ noc' chi' ix yic'canel junjun noc' vin̈ sn̈ustz'a silab'oc d'a yichan̈ Jehová. 21 Te vach' sjab' noc' silab' chi' ix yab' Jehová. Yuj chi' ix yalan icha tic: Man̈xo ol in catab'ej lum luum tic yuj smul eb' anima, yujto yictax unin anima eb', an̈ej chucal sgana eb' sc'ulej. Man̈xa b'aq'uin̈ ol in satel masanil tas pitzan, icha ix vutej d'a junel tic.

22 Yacb'an ayto ec' yolyib'an̈q'uinal tic, ol avchaj sat aval in̈at, ol molchajpax sat. Ay stiempoal c'ac', ay stiempoal siic. Ay stiempoal n̈ab'il q'uinal, ay stiempoal varesma. Ay c'ualil, ay pax d'ac'valil, xchi Jehová.

9

A strato Dios yed' vin̈aj Noé

1 Ix lolon Dios d'a vin̈aj Noé yed' d'a eb' yuninal vin̈, ix yalani to ol yac' syaxil d'a yib'an̈ eb'. Ix yalan icha tic: Tzijtumocab' eyuninal tz'alji, b'ud'jocab' yolyib'an̈q'uinal tic yuj eb'. 2 Masanil noc' noc' ay d'a sat luum tic yed' noc' much yed' noc' ay d'a yol a' mar ol xiv noc' d'ayex. Masanil juntzan̈ noc' tic scan noc' d'a yol e c'ab'. 3 A ticnaic syal e chi'an masanil noc' noc' tic. A in svac' noc' d'ayex icha ix aj vac'an an̈ itaj e chi'a. 4 Palta ay jun tas man̈ ol yal-laj e chi'ani, aton noc' chib'ej syuc' schiq'uil, yujto a d'a schiq'uil noc' chi' ay sq'uinal. 5 A in ol in ch'olb'itej eb' anima smilancham junoc yetanimail. A noc' noc' smilancham anima, ol miljocpaxcham noc'.

6 A mach smilancham yetanimail, anima pax ol milanchamoc, yujto a ex anima ex tic, icha on̈ tic, icha chi' ex cutej co b'oani.

7 Tzijtumocab' eyuninal tz'alji, b'ud'jocab'el yolyib'an̈q'uinal tic eyuuj, xchi Dios.

8 Ix yalanpax Dios d'a vin̈aj Noé yed' d'a eb' yuninal icha tic: 9 A ticnaic, svac'can jun in trato tic eyed'oc yed' masanil eb' eyin̈tilal, 10 yed' masanil noc' noc' ix elta eyed'oc d'a yol te' barco tic: Noc' much, noc' molb'etzal noc', noc' c'ultaquil noc' yed' masanil noc' noc' ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 11 A jun in trato ol vac' eyed'oc tic, man̈xo ol in q'uexa'. Man̈xo ol in satel anima yed' noc' noc' yuj junoc oval a' mucvajum. Man̈xo ol jax jun oval a' mucvajum yic satxiel sat luum tic, icha jun ix ec' tic. 12 Aton yechel in trato tic svac'can eyed'oc yed' masanil noc' noc' d'a masanil q'uinal. 13 Svac'och jun chacpan d'a cal asun, a jun chi', aton yechel in trato yed' yolyib'an̈q'uinal tic. 14 Ayic svac'ancot asun axo scheclaj jun chacpan chi' d'a scal, 15 ata' tzin nacot in trato ix vac' eyed'oc yed' noc' noc', yuj chi' man̈xo ol ex in satel yuj junoc oval a' mucvajum. 16 Ayic svilan jun chacpan chi', tzin naancoti to ay jun in trato ix vac' d'a juneln̈ej eyed'oc yed' masanil noc' noc' ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 17 Aton yechel in trato tic ix in b'o eyed'oc yed' jantac noc' noc', xchi Dios d'a vin̈aj Noé chi'.

A vin̈aj Noé yed' eb' yuninal

18 A eb' yuninal vin̈aj Noé ix elta d'a yol te' barco yed'oc: Aton vin̈aj Sem, vin̈aj Cam yed' vin̈aj Jafet. Ay jun yuninal vin̈aj Cam chi' scuchan Canaán. 19 A eb' tic yuninal eb' vin̈aj Noé, axo d'a yin̈tilal eb' ix pitzvielta jantac chon̈ab' ay d'a sat luum tic.

20 A vin̈aj Noé ix munlaj vin̈ d'a sat luum. A te' uva ix sb'ab'laj avej vin̈. 21 Ay jun c'u ix yuc' yal sat te' uva chi' vin̈, ix q'ue d'a sjolom vin̈, ix satel sc'ool vin̈ yuuj. Ix squichel spichul vin̈, ix can pac'jab' vin̈ d'a yol smantiado. 22 Axo ix yilan vin̈aj Cam, smam vin̈aj Canaán to b'eranel vin̈aj Noé chi', van stzetzan vin̈ smam vin̈ chi' ayic ix yalan vin̈ yab' eb' yuc'tac chi' schavan̈il. 23 Ayic ix yab'an eb' yuc'tac vin̈ chi', ix yac'ancot jun c'apac sábana eb' d'a sjolom sjen̈jab'. Ix b'eyb'at eb' d'a spatic, ix ochc'och eb' b'aj ay smam chi', ix spichan vin̈ eb' d'a c'apac sábana chi'. Ch'oc b'aj q'uelanb'at eb' yic vach' max yil snivanil smam eb' chi'.

24 Axo yic ix nachajxi sc'ol vin̈aj Noé chi', ix yab'an vin̈ tas ix yutej sb'a vin̈aj Cam chi', aton vin̈ schab'il yuninal. 25 Yuj chi' ix yalan vin̈ icha tic:

Tzin catab'ejcan vin̈aj Canaán. Checab' emnaquil ol ajcan vin̈ d'a eb' yuc'tac, xchi vin̈.

26 Ix yalanxi vin̈ icha tic: Yac'ocab' svach'c'olal Jehová co Diosal d'a yib'an̈ vin̈aj Sem, axo vin̈aj Canaán tz'ochcan schecab'oc vin̈.

27 Nivanocab' tz'ajcan slum vin̈aj Jafet yuj Dios. Cajnajocab' Dios d'a scal yin̈tilal vin̈aj Sem, axo vin̈aj Canaán tz'ochcan schecab'oc vin̈aj Jafet chi', xchi vin̈.

28 Ayic ix lajvi yec' jun oval a' mucvajum chi', 350 ab'ilto ix ec' vin̈aj Noé chi', 29 yuj chi' 950 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix cham vin̈.

10

A eb' yin̈tilal vin̈aj Noé

(1Cr 1.5-23)

1 A yab'ixal eb' yin̈tilal vin̈aj Noé tic: Aton vin̈aj Sem, vin̈aj Cam yed' vin̈aj Jafet. Ayic ix lajvi yec' jun oval a' mucvajum chi', ix laj alji yuninal eb'.

2 A sb'i eb' yuninal vin̈aj Jafet: Aton vin̈aj Gomer, vin̈aj Magog, vin̈aj Madai, vin̈aj Javán, vin̈aj Tubal, vin̈aj Mesec yed' vin̈aj Tiras. 3 A sb'i eb' yuninal vin̈aj Gomer: Aton vin̈aj Askenaz, vin̈aj Rifat yed' vin̈aj Togarma. 4 A sb'i eb' yuninal vin̈aj Javán: Aton vin̈aj Elisa, vin̈aj Tarsis, vin̈aj Quitim yed' vin̈aj Dodanim. 5 Aton eb' tic yin̈tilal vin̈aj Jafet. Ix cajnaj eb' d'a stitac a' mar, junjun macan̈ yin̈tilal eb' yed' smacb'en yed' sti' syala'.

6 A sb'i eb' yuninal vin̈aj Cam: Aton vin̈aj Cus, vin̈aj Mizraim, vin̈aj Fut yed' vin̈aj Canaán. 7 A sb'i eb' yuninal vin̈aj Cus: Aton vin̈aj Seba, vin̈aj Havila, vin̈aj Sabta, vin̈aj Raama yed' vin̈aj Sabteca. A sb'i eb' yuninal vin̈aj Raama: Aton vin̈aj Seba yed' vin̈aj Dedán. 8 A vin̈aj Cus ay yuninal vin̈aj Nimrod. A vin̈aj Nimrod chi' b'ab'el ix och yajalil d'a scal eb' chon̈ab'. 9 Te julum noc' vin̈ d'a yichan̈ Jehová, yuj chi' ay jun lolonel d'a scal eb' anima tz'alan icha tic: Lajan vin̈ icha vin̈aj Nimrod, vin̈ te julum noc' d'a yol sat Jehová,10.9 xchi jun lolonel chi'. 10 A d'a sb'ab'elal, yajal yaj vin̈aj Nimrod d'a yib'an̈ Babel, Erec, Acad yed' Calne. A d'a yol smacb'en Sinar ata' ay juntzan̈ chon̈ab' chi'. 11 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈ d'a Asiria. Ata' ix sb'o chan̈exo nivac chon̈ab' vin̈: Aton chon̈ab' Nínive, Rehobot, Cala 12 yed' Resén, aton jun chon̈ab' ay d'a scal Nínive yed' Cala. A chan̈e' chon̈ab' chi', junxon̈ej nivan chon̈ab'il ix aji.

13 Axo d'a vin̈aj Mizraim ix cot eb' Ludim, eb' Anamim, eb' Lehabim, eb' Naftuhim, 14 eb' Patrusim, eb' Casluhim yed' eb' Caftorim. A d'a eb' chi' ix cot eb' filisteo.

15 A vin̈aj Canaán smam vin̈aj Sidón yed' vin̈aj Het. A vin̈aj Sidón chi', b'ab'el unin vin̈. 16 A vin̈aj Canaán chi' smam icham eb' jebuseo, eb' amorreo, eb' gergeseo, 17 eb' heveo, eb' araceo, eb' sineo, 18 eb' arvadeo, eb' zemareo, eb' amateo. Ayic ix b'ey tiempo ix saclemcanb'at eb' cananeo chi'. 19 A sluum eb', tzato c'och d'a smojonal Sidón masanto d'a stojolal Gerar, masanto d'a Gaza. Scumlajxib'at luum d'a yol smacb'en chon̈ab' Sodoma, Gomorra, Adma yed' Zeboim masanto sc'och lum d'a chon̈ab' Lasa. 20 Ata' ix cajnaj eb' yin̈tilal vin̈aj Cam, junjun macan̈ yin̈tilal eb' d'a yol smacb'en yed' sti' syala'.

21 Axo pax vin̈aj Sem, vin̈ b'ab'el vinac d'a vin̈aj Jafet, ay pax yuninal vin̈. A on̈ masanil on̈ tic, yin̈tilal on̈ vin̈aj Heber, cotnac on̈ d'a yin̈tilal vin̈aj Sem.10.21 22 A eb' yuninal vin̈aj Sem chi', aton vin̈aj Elam, vin̈aj Asur, vin̈aj Arfaxad, vin̈aj Lud yed' vin̈aj Aram. 23 Axo eb' yuninal vin̈aj Aram, aton vin̈aj Uz, vin̈aj Hul, vin̈aj Geter yed' vin̈aj Mas. 24 A vin̈aj Arfaxad ay yuninal vin̈aj Sala, axo vin̈aj Sala chi' ay yuninal vin̈aj Heber. 25 Axo vin̈aj Heber chi', chavan̈ yuninal vin̈, Peleg sb'i jun vin̈.10.25 A d'a yol stiempoal vin̈ tic ix pucaxcanb'at eb' anima d'a sat lum luum tic. Axo junxo vin̈ scuchan Joctán. 26 A vin̈aj Joctán chi' ay yuninal vin̈aj Almodad, vin̈aj Selef, vin̈aj Hazar-mavet, vin̈aj Jera, 27 vin̈aj Adoram, vin̈aj Uzal, vin̈aj Dicla, 28 vin̈aj Obal, vin̈aj Abimael, vin̈aj Seba, 29 vin̈aj Ofir, vin̈aj Havila yed' vin̈aj Jobab. Masanil eb' tic, a vin̈aj Joctán ay yuninal eb'. 30 Ix cajnaj eb' d'a lum scot d'a Mesa, masanto sc'och d'a Sefar d'a tzalquixtac d'a stojolal b'aj sjavi c'u. 31 Ata' ix cajnaj eb' yin̈tilal vin̈aj Sem, junjun macan̈ yin̈tilal eb' d'a yol smacb'en yed' sti' syala'.

32 Masanil juntzan̈ anima tic, a eb' yuninal vin̈aj Noé ay yin̈tilal eb', junjun macan̈ yin̈tilal eb' yed' smacb'en. Ayic ix lajvi yec' jun oval a' mucvajum chi', ix saclemcanb'at eb'. A d'a eb' tic ix pitzvi juntzan̈ nación ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

11

A jun nivan torre scuchan Babel

1-2 A d'a peca', ayic toxo ix ec' jun oval a' mucvajum chi', junn̈ej ti'al syal eb' anima. Ayic van sb'at eb' d'a stojolal b'aj sjavi c'u, ix c'och cajan eb' d'a jun nivan ac'lic d'a yol yic Sinar. Ata' ix cajnaj eb'. 3 Ay jun c'u ix yal-laj yab' eb' icha tic: Co b'oec lum ladrillo, sco mucan chacb'oc luum, xchi eb'. A lum ix yac'lab'ej eb' sq'uexuloc q'uen q'ueen. Axo spixul luum, ay jun sq'ueta d'a yol luum, te tat, axo stacji, te tzatz tz'aji, asfalto sb'i, a jun chi' ix yac'lab'ej eb'. 4 Ix lajvi chi', ix yalan eb' vin̈ icha tic: Caq'uec quip co b'oec junoc co nivan chon̈ab'. Sco b'oanecpax junoc nivan torre, te chaan̈ tz'ajq'ue d'a satchaan̈ yic vach' tzon̈ te b'inaji. Junxon̈ej scutej co b'a, man̈ ol on̈ saclemb'at d'a yolyib'an̈q'uinal tic, xchi eb' vin̈.

5 Axo Jehová ix emul yil jun chon̈ab' yed' jun torre van sb'oan eb' chi'. 6 Ix yalan icha tic: Ix el yich jun munlajel yuj eb' anima tic. Malaj tas scachanoch vaan eb' vin̈ yic sb'oan eb' tas nab'il yuuj, yujto junn̈ej chon̈ab'il yaj eb', junn̈ej ti' syal eb'. 7 A ticnaic, con̈ emec d'a scal eb' yic sco somchitan sti' eb', yic vach' man̈xo ol nachajel yuj eb' tastac syal junjun, xchi Jehová chi'.

8 Icha chi' ix aj saclemcanb'at eb' yuj Jehová d'a sat luum tic. Ix yactan eb' sb'oan jun chon̈ab' chi'. 9 Aton ta' ix somchajcanb'at sti' eb' anima chi' yuj Jehová. Yuj chi' ix saclemcanb'at eb' d'a smasanil yolyib'an̈q'uinal tic. Yuj chi' Babel11.9 ix sb'iejcan jun chon̈ab' chi'.

A eb' yin̈tilal vin̈aj Sem

(1Cr 1.24-27)

10 Aton yab'ixal vin̈aj Sem tic: Schab'ilxo ab'il yec'b'at jun oval a' mucvajum chi', ayic 100 ab'ilxo sq'uinal vin̈aj Sem, ix alji jun yuninal vin̈ scuchan Arfaxad. 11 Ix lajvi chi', 500 ab'ilto ix yil vin̈, ayto yuninal vin̈ yed' yisil vin̈ ix alji.

12 35 ab'il sq'uinal vin̈aj Arfaxad chi' ayic ix alji jun yuninal vin̈ scuchan Sala. 13 Ix lajvi chi', 403 ab'ilto ix yil vin̈, ayto yuninal vin̈ yed' yisil vin̈ ix alji.

14 30 ab'il sq'uinal vin̈aj Sala chi' ayic ix alji jun yuninal vin̈ scuchan Heber. 15 Ix lajvi chi', 403 ab'ilto ix yil vin̈, ayto yuninal vin̈ yed' yisil vin̈ ix alji.

16 34 ab'il sq'uinal vin̈aj Heber chi' ayic ix alji jun yuninal vin̈ scuchan Peleg. 17 Ix lajvi chi', 430 ab'ilto ix yil vin̈, ayto yuninal vin̈ yed' yisil vin̈ ix alji.

18 30 ab'il sq'uinal vin̈aj Peleg chi' ayic ix alji jun yuninal vin̈ scuchan Reu. 19 Ix lajvi chi', 209 ab'ilto ix yil vin̈, ayto yuninal vin̈ yed' yisil vin̈ ix alji.

20 32 ab'il sq'uinal vin̈aj Reu chi' ayic ix alji jun yuninal vin̈ scuchan Serug. 21 Ix lajvi chi', 207 ab'ilto ix yil vin̈, ayto yuninal vin̈ yed' yisil vin̈ ix alji.

22 30 ab'il sq'uinal vin̈aj Serug chi' ayic ix alji jun yuninal vin̈ scuchan Nacor. 23 Ix lajvi chi' 200 ab'ilto ix yil vin̈, ayto yuninal vin̈ yed' yisil vin̈ ix alji.

24 29 ab'il sq'uinal vin̈aj Nacor chi' ayic ix alji jun yuninal vin̈ scuchan Taré. 25 Ix lajvi chi', 119 ab'ilto ix yil vin̈, ayto yuninal vin̈ yed' yisil vin̈ ix alji.

26 70 ab'il sq'uinal vin̈aj Taré chi' ayic ix alji jun yuninal vin̈ scuchan Abram. Ix lajvi chi', ix alji vin̈aj Nacor yed' vin̈aj Harán, aton eb' oxvan̈ yuninal vin̈aj Taré chi'.

A eb' yin̈tilal vin̈aj Taré

27 Aton yab'ixal vin̈aj Taré tic: Aton vin̈ smam vin̈aj Abram, vin̈aj Nacor yed' vin̈aj Harán. A vin̈aj Harán chi' smam vin̈aj Lot. 28 Ix cham vin̈aj Harán chi' d'a chon̈ab' Ur d'a yol yic Caldea, ayic mantzac cham vin̈aj Taré chi'. A b'aj aljinac vin̈ chi', ata' chamnacpax vin̈.

29 Ix yic'lan sb'a vin̈aj Abram yed' ix Sarai. Axo vin̈aj Nacor ix yic'laj sb'a yed' ix Milca, yisil vin̈aj Harán, snulej sb'a ix yed' ix Isca. 30 A ix Sarai chi' max unevilaj ix. 31 Ix el vin̈aj Taré chi' d'a chon̈ab' Ur d'a yol yic Caldea, yic scotcan vin̈ d'a yol yic Canaán yalani. Ix yic'ancot vin̈ yuninal vin̈ yed'oc, aton vin̈aj Abram yed' pax vin̈aj Lot, aton yixchiquin vin̈ yuninal vin̈aj Harán chamnac. Ix yic'paxcot ix yalib' vin̈, aton ix Sarai. Axo yic ix javi eb' d'a chon̈ab' Harán, ix cajnajcan eb' ta'. 32 A d'a Harán chi' ix cham vin̈aj Taré chi'. 205 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix cham vin̈.

12

Ix sic'chajel vin̈aj Abram yuj Dios

1 Ayxotax yalan Jehová d'a vin̈aj Abram icha tic: Actejcan a lum tic yed' jantac eb' ay uj a b'a yed'oc yed' eb' ayec' d'a spat a mam, ol ach b'at d'a jun luum ol in ch'ox d'ayach. 2 A in̈tilal ol och nivac nacional vuuj, ol in ch'oxan in vach'c'olal d'ayach. Yelxo val nivan ol aj a b'inaji, uuj ol scha vach'c'olal masanil eb' anima. 3 Ol vac' in vach'c'olal d'a eb' vach' syutej sb'a d'ayach, ol in catab'ejpax eb' chuc syutej sb'a. Uujn̈ej ol vac' in vach'c'olal d'a yib'an̈ masanil eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic, xchi Jehová chi'.

4-5 Yuj chi' ix el vin̈aj Abram d'a yol yic Harán chi', icha ajnac yalancan Jehová d'a vin̈. 75 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix el vin̈ d'a yol yic Harán chi'. Ix yic'ancot ix yetb'eyum vin̈ yed'oc, aton ix Sarai. Ix yic'paxcot vin̈aj Lot vin̈, aton vin̈ yunin vin̈ yuc'tac vin̈ chamnac. Ix yic'paxcot eb' schecab' vin̈ yed' jantac tas ix aj d'a vin̈ ayic ix ec' vin̈ d'a Harán chi'. Icha chi' ix aj sja vin̈ d'a yol yic Canaán. 6 Ix cotn̈ej vin̈ d'a yol yic Canaán chi' masanto ix javi vin̈ d'a Siquem b'aj ay jun te' ji d'a yol yic More. A jun te' chi' chajul yuj eb' cananeo cajan ta'. 7 Ata' ix sch'ox sb'a Jehová d'a vin̈aj Abram chi', ix yalan d'a vin̈ icha tic: Masanil jun luum tic ol vac' d'a eb' in̈tilal, xchi d'a vin̈.

Yuj chi' ix sb'o jun altar vin̈aj Abram chi' d'a yichan̈ Jehová, yujto ata' ix sch'ox sb'a d'a vin̈. 8 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈ d'a tzalquixtac d'a snan̈al chon̈ab' Betel yed' chon̈ab' Hai. Ata' ix sb'oq'ue smantiado vin̈. A chon̈ab' Betel chi', a d'a stojolal b'aj tz'em c'u ay. Ata' ix sb'o junxo altar vin̈ yic syal sb'a vin̈ d'a Jehová. 9 Ix lajvi chi' c'ojanc'olal ix cotxi vin̈ masanto ix javi vin̈ d'a yol yic Neguev.

Ix b'at vin̈aj Abram d'a Egipto

10 A d'a jun tiempoal chi', ix ja jun nivan vejel d'a jun lugar b'aj ayec' vin̈aj Abram chi'. Yuj chi' ix b'at cajan vin̈ jun tiempoal d'a Egipto. 11 Ayic van sc'och vin̈ d'a Egipto chi', ix yalan vin̈ d'a ix yetb'eyum chi' aton ix Sarai: A ticnaic ay jun tas tzin na'a: A ach tic te vach' ilji. 12 Yuj chi' ayic ol ach yilan eb' vin̈ aj Egipto tic, ol am yal eb' vin̈ icha tic: A ix tic yetb'eyum ton val vin̈ tic ix, yuj chi' co mileccham vin̈ yic scan ix qued'oc, xcham eb' vin̈. 13 Yuj chi' sval d'ayach to vanab' ach alani, yic vach' xajan ol in aj yuj eb' vin̈, man̈ ol in smilcham eb' vin̈ uuj, xchi vin̈ d'a ix.

14 Ayic ix c'och vin̈ d'a Egipto chi', ix yilanoch eb' vin̈ cajan ta' to a ix Sarai chi' te vach' yilji ix. 15 Ix yilanpax eb' ay yopisio yed' vin̈ rey to te vach' yilji ix, ix b'at yalan eb' vin̈ d'a vin̈ rey chi'. Yuj chi' ix yic'anb'at ix eb' vin̈ d'a spat vin̈ rey chi'.

16 Yuj ix Sarai chi', te xajan ix aj vin̈aj Abram yuj vin̈ rey chi'. Tzijtum noc' calnel, noc' vacax, noc' mam b'uru yed' noc' snun yed' noc' camello ix siaj d'a vin̈ yuj vin̈ rey chi'. Ay pax eb' vin̈ vinac yed' eb' ix ix, ix ac'ji schecab'oc vin̈. 17 Palta yujn̈ej ix, tzijtum yaelal ix javi d'a yib'an̈ vin̈ rey yed' eb' cajan yed' vin̈ d'a spat yuj Jehová. 18 Yuj chi' ix schec vin̈ rey chi' avtajcot vin̈aj Abram chi', ix yalan vin̈ icha tic: ¿Tas yuj icha tic tzin utej? ¿Tas yuj maj al d'ayin tato etb'eyum ix tic? 19 Ina ix ala' to anab' ix, yuj chi' ix in na to tz'och ix vetb'eyumoc. A ticnaic jun, ic'b'at ix, ixiquec, xchi vin̈.

20 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ rey chi' d'a eb' schecab' to tz'ic'jiel vin̈aj Abram d'a yol smacb'en Egipto chi' yed' ix yetb'eyum yed' masanil tas ay d'a vin̈.

13

Spojnac sb'a vin̈aj Abram yed' vin̈aj Lot

1 Ayic ix el vin̈aj Abram yed' ix yetb'eyum d'a Egipto chi' yed' masanil tas ay d'a vin̈, ix meltzaj eb' d'a yol yic Neguev. Ix meltzajpax vin̈aj Lot yed' eb'. 2 A vin̈aj Abram chi', te b'eyumxo vin̈, ay q'uen oro, q'uen plata yed' jantac noc' noc' d'a vin̈. 3 Ix elxi vin̈ d'a Neguev chi'. C'ojanc'olal ix c'ochxi vin̈ d'a yol yic Betel b'aj ec'nac d'a sb'ab'elal, aton d'a scal Betel yed' Hai. 4 Ata' b'ob'ilcan jun altar yuj vin̈ d'a yalan̈taxo. Ata' ix yalxi sb'a vin̈ d'a Jehová.

5 A vin̈aj Lot chi' junn̈ej tz'ec' vin̈ yed' vin̈aj Abram chi'. Tzijtum pax noc' scalnel vin̈ yed' noc' svacax. Tzijtum pax eb' schecab' vin̈. 6 Maxtzac yab'laj lugar b'aj sva noc' snoc' eb' chi' yujto te tzijtum noc'. Yuj chi', maxtzac yal-laj junn̈ej tz'ec' eb'. 7 A eb' vin̈ stan̈vumal noc' smolb'etz noc' vin̈aj Abram chi', syac' oval eb' yed' eb' vin̈ stan̈vumal noc' yic vin̈aj Lot chi'. A d'a jun tiempoal chi', aytoec' cajan eb' cananeo yed' eb' ferezeo ta'. 8 Ay jun c'ual ix yal vin̈aj Abram d'a vin̈aj Lot chi' icha tic: Ina ayto cuj co b'a, man̈ vach'oc tato scac' oval, vach'chom a eb' stan̈vumal noc' co molb'etzal noc' tic, man̈ vach'oc tato syac' oval eb'. 9 Masanil jun lugar tic colan yaji. Syal a sic'lani b'ajtil tzach cani, yic vach' sco poj co b'a. Tato tzach elcan d'a yelc'och chi', a inxo tzin ochcan d'a yochc'och chi'. Tato tzach ochcan d'a yochc'och chi' jun, a inxo tzin elcan d'a yelc'och chi', xchi vin̈aj Abram chi' d'a vin̈.

10 Ix b'at d'an̈an vin̈aj Lot chi' d'a jun nivan ac'lic ay d'a sti' a' Jordán masanto sc'och d'a chon̈ab' Zoar. Te yax sat jun ac'lic chi' yuj a a' chi', lajan yilji icha jun avb'en te' b'ob'il yuj Jehová, icha yilji yol yic Egipto ix yil vin̈. Ayic ix sb'oan strato vin̈aj Abram yed' vin̈aj Lot chi', manto satel-laj chon̈ab' Sodoma yed' Gomorra yuj Jehová. 11 A jun ac'lic d'a sti' a' Jordán chi' ix sic'canel vin̈aj Lot chi', ix b'at cajnaj vin̈ d'a stojolal b'aj sja c'u. Icha chi' ix aj spojlan sb'a vin̈aj Abram yed' vin̈aj Lot chi'. 12 Yuj chi' ix can vin̈aj Abram d'a yol smacb'en Canaán, axo pax vin̈aj Lot chi', ix cajnaj vin̈ d'a scal juntzan̈ chon̈ab' d'a yac'lical sti' a' Jordán, d'a slac'anil chon̈ab' Sodoma. 13 A d'a jun chon̈ab' chi', te chuc sb'eyb'al eb' anima, man̈ jantacoc chucal sc'ulej eb' d'a yichan̈ Jehová.

14 Ayic toxo ix b'at vin̈aj Lot chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Abram chi' icha tic: A ticnaic ilb'at d'a ichan̈, d'a a patic yed' d'a a tz'eytac. 15 Masanil juntzan̈ luum van ilanb'at chi', svac' d'ayach d'a juneln̈ej yed' d'a eb' in̈tilal. 16 Icha val spococal lum luum, malaj mach syal sb'isani, icha chi' ol aj in̈tilal. 17 A ticnaic q'uean̈ vaan yic tza b'eytzitan yoc jun lum tic yed' sc'atul, yujto svac' jun luum tic d'ayach, xchi Jehová d'a vin̈.

18 Ix lajvi chi' ix yic'anchaan̈ scampamento vin̈aj Abram chi', ix b'at cajnaj vin̈ d'a slac'anil juntzan̈ te' ji d'a yol smacb'en jun vin̈ scuch Mamre d'a slac'anil chon̈ab' Hebrón. Ix sb'oan jun altar vin̈ b'aj syal sb'a d'a Jehová.

14

Ix colchajcanel vin̈aj Lot yuj vin̈aj Abram

1-2 A d'a jun tiempoal chi', ix yac' oval cha macan̈ eb' vin̈ rey. Jun macan̈ eb' vin̈: Aton vin̈aj Amrafel sreyal Sinar, vin̈aj Arioc sreyal Elasar, vin̈aj Quedorlaomer sreyal Elam yed' vin̈aj Tidal sreyal Goim. Junxo macan̈ eb': Aton vin̈aj Bera sreyal Sodoma, vin̈aj Birsa sreyal Gomorra, vin̈aj Sinab sreyal Adma, vin̈aj Semeber sreyal Zeboim yed' vin̈ sreyal Bela, aton jun chon̈ab' Zoar ticnaic. 3 A ovan̈ eb' vin̈ rey chi' ix slajtiej sb'a eb' vin̈, junxon̈ej ix yutej soldado eb' vin̈ d'a jun ac'lic scuch Sidim b'aj ay a' mar Muerto ticnaic. 4 A eb' vin̈ rey chi', slajchavilxo ab'il yajoch eb' vin̈ d'a yalan̈ smandar vin̈aj rey Quedorlaomer. Axo ix ec' junxo ab'il majxo yac'laj q'uen tumin eb' vin̈ syac'taxon d'a vin̈. 5 Yuj chi' d'a junxo ab'il ix b'at vin̈ rey chi' yed' oxvan̈xo eb' vin̈ rey ayoch yed'oc d'a yol yic Astarot Karnaim. Ata' ix ac'ji ganar eb' refaíta yuj eb' vin̈. Ix ac'jipax ganar eb' zuzita yuj eb' vin̈ d'a yol yic Ham. Ix ac'jipax ganar eb' vin̈ emita yuj eb' vin̈ d'a yol yic Save-quiriataim. 6 Ix ac'jipax ganar eb' horeo yuj eb' vin̈ d'a jun tzalan scuch Seir, ix pechji eb' masanto d'a jun ac'lic Parán, d'a slac'anil jun lum taquin̈ luum. 7 Ayic ix meltzajxi vin̈aj rey Quedorlaomer yed' eb' vin̈ ayoch yed'oc, ix javi eb' vin̈ d'a En-mispat, an̈eja' jun lugar chi' scuchanpax Cades. Ix satel masanil tas ay d'a yol yic eb' amalecita yuj eb' vin̈ yed' tas ay d'a eb' amorreo ay d'a yol yic Hazezon-tamar.

8-9 Axo ovan̈ eb' vin̈ rey, aton vin̈ yic Sodoma, vin̈ yic Gomorra, vin̈ yic Adma, vin̈ yic Zeboim yed' vin̈ yic Bela, ix b'at eb' vin̈ d'a ac'lic Sidim. Ata' ix yac' oval eb' vin̈ yed' chan̈van̈xo eb' vin̈ rey chi', aton vin̈aj Quedorlaomer, vin̈aj Tidal, vin̈aj Amrafel yed' vin̈aj Arioc. 10 A d'a yac'lical Sidim chi', tzijtum b'ajtac sq'ueta jun asfalto te tzayayi. Yuj chi' ayic ix b'at vin̈ sreyal Sodoma yed' vin̈ yic Gomorra elelal, ay eb' soldado eb' ix b'atcan d'a scal asfalto chi', ay juntzan̈xo eb' ix b'atcan elelal d'a jolomtac vitz.

11 A chan̈van̈ eb' vin̈ rey ix ac'an ganar chi', ix b'at eb' vin̈ yiq'uelta masanil tas svaji yed' masanil tas te ay stojol d'a Sodoma yed' d'a Gomorra chi', ix b'at eb' vin̈ b'ian. 12 A vin̈aj Lot, sc'ab' yoc vin̈aj Abram, cajan d'a Sodoma chi', ix ic'jib'at vin̈ yuj eb' vin̈ yed' masanil tas ay d'ay. 13 Palta ay jun vin̈ ixto yac' ganar yeli, ix b'at yalan vin̈ d'a vin̈aj Abram vin̈ hebreo to ix ic'jib'at vin̈aj Lot chi'. A vin̈aj Abram chi' cajan vin̈ d'a slac'anil juntzan̈ te' ji d'a yol smacb'en vin̈aj Mamre vin̈ amorreo, yuc'tac sb'a yed' vin̈aj Escol yed' vin̈aj Aner. A eb' chi' vach' yac'an eb' yed' vin̈aj Abram chi'.

14 Ayic ix yab'an vin̈aj Abram to ix ic'jib'at vin̈aj Lot chi', ix smolb'an masanil eb' schecab' vin̈ c'ayb'ab'il d'a oval, aton eb' ix alji d'a yol scuenta vin̈, 318 eb' smasanil. Ix b'at eb' d'a spatic eb' chan̈van̈ rey chi' masanto b'aj ay chon̈ab' Dan ticnaic, ata' ix yamchaj eb' yuj eb'. 15 Axo d'ac'valil ix spojanb'at masanil eb' svinac vin̈aj Abram chi', ix och eb' vin̈ yac' oval yed' chan̈van̈ eb' vin̈ rey chi'. Ix pechji eb' vin̈ yuj eb' vin̈, masanto d'a Hoba d'a yichan̈b'at chon̈ab' Damasco ix c'och eb' vin̈. 16 Ix yic'anxiec' vin̈aj Abram jantac tastac ix yiq'uec' eb' chi', ix ec'xican vin̈aj Lot yed' masanil tas ay d'ay yed' pax eb' ix ix yed' juntzan̈xo eb' ix ic'jib'at yuj eb' vin̈ rey chi'.

Ix schalaj sb'a vin̈aj Melquisedec‘R’yed' vin̈aj Abram

17 Ayic toxo ix ac'ji ganar vin̈aj rey Quedorlaomer yed' eb' vin̈ rey ayoch yed'oc yuj vin̈aj Abram chi', ix meltzajxi vin̈ yed' eb' ix colchajcan chi' yuuj. Axo vin̈ sreyal Sodoma ix elta d'a yol b'e scha vin̈ d'a jun ch'olan scuch Save, Ch'olan yic eb' Rey sb'i paxi. 18 A vin̈aj Melquisedec, sreyal Salem, sacerdoteal Dios Axon̈ej Nivan Yelc'ochi, a vin̈ ix ac'an ixim pan yed' vino d'a vin̈aj Abram chi'. 19 Ix yalan vach' lolonel vin̈ d'a yib'an̈ vin̈ icha tic:

Yac'ocab' svach'c'olal Dios d'a ib'an̈, aton Dios Axon̈ej Nivan Yelc'ochi, aton ix b'oan satchaan̈ yed' sat luum.

20 Aljocab' vach' lolonel d'a Dios ix ac'anoch eb' ajc'ol d'a yol a c'ab', xchi vin̈ d'a vin̈aj Abram chi'.

Ix lajvi chi', a jantac tastac ix yiq'uec' vin̈aj Abram d'a eb' vin̈ rey chi', ix yac'an sdiezmoal vin̈ d'a vin̈aj Melquisedec chi'. 21 Axo ix yalan vin̈ sreyal Sodoma d'a vin̈aj Abram chi' icha tic:

—An̈ej eb' anima tzac' meltzaj d'ayin, axo masanil tastac, canocab' d'ayach, xchi vin̈.

22 Axo ix yalan vin̈aj Abram chi' icha tic:

—Toxo ix vac' in ti' d'a Jehová, aton Dios Axon̈ej Nivan Yelc'ochi, jun ix b'oan satchaan̈ yed' yolyib'an̈q'uinal tic, 23 to malaj jab'oc tas scan d'ayin, malaj val jab'oc ch'al ma junoc ch'an̈al xan̈ab' scan d'ayin, yic vach' man̈ ol ala' to uuj tzin och b'eyumal. 24 Malaj jab'oc tas ix b'at viq'uec' tic tzin nib'ej scan d'ayin, an̈ej tas ix sva eb' in checab'. Axo eb' ajun ved' tic, aton vin̈aj Aner, vin̈aj Escol yed' vin̈aj Mamre, a eb' vin̈ tic, schaocab' yic eb' vin̈.

15

A strato Dios yed' vin̈aj Abram

1 Ix lajvi juntzan̈ chi', ix lolon Jehová d'a vin̈aj Abram icha d'a vayichal, ix yalan icha tic:

—Ach Abram man̈ ach xivoc, a in ol ach in colo', te nivan spac ol vac' d'ayach, xchi d'a vin̈.

2-3 Ix tac'vi vin̈aj Abram icha tic:

—Ach Jehová Vajalil, ¿tas val yopisio jun spac chi' vuuj? Ojtac val to malaj junoc vuninal ix ac'a' yic ata' svac'xican jantac tas ay d'ayin, yuj chi' a junoc in checab' ol chaancan masanil tas ay d'ayin, aton vin̈aj Eliezer aj Damasco, a vin̈ sat yaj d'a eb' in checab' smasanil, xchi vin̈.

4 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈:

—Maay, a d'a junoc uninal ol canoc, man̈oclaj d'a vin̈ comon anima chi' ol canoc, xchi d'a vin̈.

5 Ix lajvi chi', ix ic'jielta vin̈ yuj Dios d'a sti' smantiado, ix yalan d'a vin̈ icha tic:

—Q'uean̈ q'uelan d'a satchaan̈. B'isto juntzan̈ c'anal chi' naic, tato syal a b'isani. Ichaton chi' ol aj sb'isul eb' in̈tilal, xchi d'a vin̈. 6 Ix yac'och vin̈aj Abram chi' d'a sc'ool tas ix yal Jehová chi', yuj chi' vach' ix can vin̈ d'a yichan̈. 7 Ix yalanxi Jehová icha tic:

—A in ton Jehová in ach viq'uelta d'a chon̈ab' Ur d'a yol yic Caldea yic svac' jun luum tic d'ayach yic tziquej, xchi d'a vin̈.

8 —Palta ach Jehová Vajalil, ¿tas val tz'aj vojtacaneli tato sviquejcan jun luum tic? xchi vin̈aj Abram chi'. 9 Ix yalanxi Jehová:

—Ic'cot junoc noc' cob'es vacax d'ayin yed' junoc noc' chiva yed' junoc noc' ch'ac calnel, oxe' ab'il sq'uinal junjun noc'. Tzic'anpaxcot junoc noc' cuvajte' yed' junoc noc' paramuch, xchi d'a vin̈.

10 Ix yic'cancot juntzan̈ noc' noc' chi' vin̈ d'a yichan̈ Jehová chi', ix lajvi chi' ix schapojan snan̈al junjun noc' vin̈. Jilip noc' ix can d'a stz'ey jilipxo noc'. Axo noc' much chi', maj schapojejlaj snan̈al noc' vin̈. 11 Tz'em noc' ostoc d'a yib'an̈ noc', axo vin̈aj Abram chi' spechan noc'. 12 Ayic vanxo sq'uic'b'i, ix te sat sc'ol vin̈aj Abram chi' svayi, ix ja jun nivan xivelal d'a yib'an̈ vin̈ yuj jun nivan q'uic'alq'uinal. 13 Ix lajvi chi' ix yalan Jehová d'a vin̈:

—Yovalil tzojtaquejeli to a eb' in̈tilal, ol b'atcan cajan eb' d'a junocxo ch'oc chon̈ab'il, ol ochcan eb' checab'oc, chan̈e' ciento ab'il ol ixtaj eb'. 14 Palta a in ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ jun chon̈ab' b'aj ayoch eb' checab'oc chi'. Slajvi chi', ol elta eb' yed' jantac sb'eyumal. 15 Palta a ach tic junc'olal ol aj a chami ayic ol ach och icham vinaquil. 16 Chan̈ macan̈xo in̈tilal ix eq'ui, ichato chi' ol meltzajxicot eb' d'a tic, yujto manto tz'acvoc schucal eb' amorreo d'a tic, xchi Jehová.

17 Ayic d'ac'valilxo, ix sch'oxan sb'a jun c'ac' culcon sq'uei, b'acaqui sq'ue stab'il. Tz'ec' d'a scal noc' noc' chapoj yaj chi'. 18 Aton d'a jun ac'val chi' ix sb'o strato Jehová yed' vin̈aj Abram chi', ix yalan icha tic:

—A jun luum tic ol vac' d'a eb' in̈tilal, schacot lum d'a jun smelemal a' d'a yic Egipto, masanto d'a a' Éufrates, 19 aton sluum eb' ceneo, eb' cenezeo, eb' cadmoneo, 20 eb' hitita, eb' ferezeo, eb' refaíta, 21 eb' amorreo, eb' cananeo, eb' gergeseo yed' eb' jebuseo, xchi d'a vin̈.

16

Yaljub'al vin̈aj Ismael

1 A ix Sarai, yetb'eyum vin̈aj Abram, max unevilaj ix, palta ay jun ix scriada ix manb'il yuuj, aton ix Agar, ix aj Egipto. 2 Ix yalan ix Sarai d'a vin̈ yetb'eyum chi' icha tic:

—Ina malaj vune' syac' Jehová, yuj chi' tzin tevi d'ayach to tzach vay yed' ix in criada tic, talaj tz'alji junoc yune' ix yic tz'och vuneoc, xchi ix.

Ix sc'anab'ajan vin̈aj Abram tas ix yal ix chi'. 3 Slajun̈ilxo ab'il ayec' eb' d'a Canaán, ix yac'anoch ix scriada ix chi' d'a yol sc'ab' vin̈ yetb'eyum chi', yic tz'och ix schab'iloc yetb'eyum vin̈. 4 Ayic ix vay vin̈aj Abram yed' ix Agar chi', ix scuchcanoch yune' ix. Axo ix yab'an ix to yed'nacxo yune' ix, ix spaticanel ix Sarai chi' ix, man̈xalaj tz'och ix d'a ix. 5 Ix lajvi chi', ix yalan ix Sarai d'a vin̈aj Abram chi' icha tic:

—Uujn̈ej emnaquil tzin yutejcan ix in criada tic. Tic pax ix vac' ix etb'eyumoc, axo ticnaic yujto ix yab' ix to yed'nacxo yune' ix, tzin spaticanel ix. Vach' tzon̈ sch'olb'itej Jehová, ¿tom a ach ay a mul, mato a in? xchi ix Sarai chi'. 6 Ix tac'vi vin̈aj Abram chi' icha tic:

—A ix a criada tic, yol a c'ab' ayoch ix. A ach tza na' tas tzutej ix, xchi vin̈ d'a ix. Yuj chi' ix och ix Sarai ajc'olal d'a ix masanto ix elta ix. 7 Palta axo Yángel Jehová ix schalaj sb'a yed' ix d'a tz'inan luum d'a slac'anil jun a a' b'aj sb'atcan sb'eal Sur d'a yol yic Egipto. 8 Ix sc'anb'an d'a ix icha tic:

—Ach Agar, scriada ix Sarai, ¿b'ajtil a petoj? ¿b'ajtil tzach b'ati? xchi d'a ix.

—To tzin el d'a ix Sarai, ix in patrona, xchi ix.

9 Ix yalan Yángel Jehová chi' d'a ix icha tic:

—Meltzajan̈ d'a ix a patrona chi', emnaquil tzutej a b'a d'a ix, xchi d'a ix.

10 Ix yalanpax Yángel Jehová chi':

Ol vic'chaan̈ sb'isul in̈tilal, malaj mach ol yal sb'isani.

11 Ayxo unin ed'nac, yuj chi' ayic ol aljoc jun une' chi', Ismael16.11 ol ac' sb'iej, yujto ix yab' Jehová oc' yuj a cusc'olal.

12 Icha noc' noc' te itz'at ol aj jun une' chi', icha junoc noc' caltacte'al b'uru. Ol yac' oval vin̈ yed' eb' anima, ol yac'anpax oval eb' anima yed' vin̈. Ol cajnaj vin̈ b'aj syac' sgana, vach'chom max schalaj sc'ol eb' ayto yuj sb'a chi' yed'oc, xchi jun ángel chi'.

13 Yujto ix lolon ix Agar chi' yed' Jehová, yuj chi' icha tic ix yac' ix sb'ioc Jehová chi': A Dios Tzin ilani. Ix yalan ix icha tic: Toton val yel ix vil Dios tzin ilani, xchi ix. 14 A a' uc'b'ila' yic Dios Pitzan, Jun Tzin Ilani, icha chi' ix yac' ix sb'ioc jun a' uc'b'ila' chi'. A d'a scal Cades yed' Bered, ata' ay a'. Ix lajvi chi' ix meltzajxi ix b'aj aytaxoneq'ui.

15 Ix alji jun yune' ix Agar yed' vin̈aj Abram chi'. Ismael ix yac' vin̈ sb'iej. 16 86 ab'ilxo sq'uinal vin̈aj Abram chi' ayic ix alji vin̈aj Ismael chi'.

17

A circuncisión yechel strato Dios

1 Ayic 99 ab'il sq'uinal vin̈aj Abram ix sch'oxanxi sb'a Jehová d'a vin̈, ix yalan icha tic:

—A in ton Dios in, syal vuj masanil, vach'n̈ej tzutej a b'a d'a vichan̈. 2 Ol vac' jun in trato ed'oc, tzijtum in̈tilal ol eloc, xchi.

3 Ix lajvi chi' ix em n̈ojan vin̈aj Abram chi' d'a sat luum yacb'an van slolon Dios yed' vin̈. Ix yalan icha tic:

4 —Aton jun in trato tic ol vac' ed'oc: Ol ach och smam yichamoc tzijtumal nación. 5 Man̈xo ol a cuch Abram, palta Abraham xo17.5 ol a b'iej, yujto ol ach vac'och smam yichamoc tzijtumal nación. 6 Tzijtum ol aj vic'anchaan̈ sb'isul in̈tilal, tzijtum nación ol pitzvoc yuj eb'. A d'a scal in̈tilal chi', ay eb' rey ol elta. 7 A jun in trato svac' ed'oc tic yed' masanil eb' in̈tilal chi' to a Diosal in, sDiosal in pax eb' in̈tilal chi' d'a juneln̈ej. 8 A ticnaic paxyalvum ach d'a lum Canaán tic, palta masanil luum tic ol vac' iquej yed' eb' in̈tilal d'a juneln̈ej, sDiosal in pax eb', xchi Jehová.

9 Ix yalanxi Dios d'a vin̈:

—A achxo tic, c'anab'ajej jun in trato tic, yovalil sc'anab'ajej pax eb' in̈tilal chi' ayic ol b'eyn̈ejb'at tiempo. 10 A jun in trato van in b'oan tic eyed'oc to yovalil tze c'anab'ajej. Masanil eb' vinac unin, ochocab' yechel snivanil eb'. 11 Yuj chi' ic'jocab'el stz'umal sjolom svinaquil eb' e vinac unin. A jun chi' yechel in trato yaj eyed'oc. 12-13 Yucub'ixial yaj junjun vinac unin tz'och jun yechel chi' d'a eb', vach'chom eyuninal ma yuninal eb' e checab'. Yovalil tz'ac'jipaxoch jun yechel chi' d'a eb' e checab', eb' manb'il d'a ch'oc chon̈ab'il. Yovalil tz'och jun yechel chi' d'ayex, max yal yec'b'ati. Icha chi' b'ian, a jun in trato tic eyed'oc nivan chequel ol aj d'a e nivanil d'a juneln̈ej. 14 Yaln̈ej mach junoc vinac to malaj jun yechel chi' d'ay, yovalil tzeyiq'uel d'a e cal, yujto max sc'anab'ajej in trato ix vac' eyed'oc, xchi d'a vin̈.

15 Ix yalanxi Dios d'a vin̈aj Abraham chi' icha tic:

—Ayic ol b'eyb'at tiempo tic, man̈xo Sarai-oc ol sb'iej ix etb'eyum, palta Sara17.15 ol sb'iej ix. 16 Ol vac' in vach'c'olal d'a yib'an̈ ix, ol aljoc junoc uninal yed' ix. Val yel ol vac' in vach'c'olal d'a yib'an̈ ix. Nunab'il ol aj ix d'a tzijtumal nación. Tzijtum eb' vin̈ sreyal chon̈ab' ol elta d'a scal yin̈tilal ix chi', xchi.

17 Ayic ix yab'an jun chi' vin̈aj Abraham chi', ix em n̈ojan vin̈ d'a sat luum, ix och ijan vin̈ stzevaji, ix och ijan vin̈ snaub'tan̈ani: ¿Tom olto aljoc vuninal? cien ab'ilxo in q'uinal, 90 ab'ilxo sq'uinal ix Sara, ¿tom olto val aljoc yune' ix? xchi vin̈. 18 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ d'a Dios icha tic:

—Tzin c'an d'ayach, tzoc el val d'a a c'ool tzac' sq'uinal vin̈aj Ismael tic yic vach' ol elc'och vin̈, xchi vin̈.

19 Ix tac'vi Dios chi' d'a vin̈ icha tic:

—Toxo ix val d'ayach to ol aljoc junoc uninal yed' ix Sara. Isaac17.19 ol ac' sb'iej, aton yed' vin̈ ol vaq'uelc'och jun in trato tic d'a masanil q'uinal yed' eb' yin̈tilal vin̈. 20 A pax vin̈aj Ismael jun, toxo ix vab' tas ix ala', ol vac' in vach'c'olal d'a yib'an̈ vin̈, yuj chi' tzijtum ol aj yin̈tilal vin̈. Ol q'uib'chaan̈ sb'isul yin̈tilal vin̈. A d'a scal yin̈tilal vin̈ chi', ol elta lajchavan̈ eb' nivac yajal. A yin̈tilal vin̈ chi', nivac nación ol ajoc. 21 Palta a in trato ix vac' ed'oc, ol vaq'uelc'och yed' vin̈aj Isaac vin̈ uninal ol aljoc d'a ix Sara d'a junxo ab'il icha tiempo tic, xchi Jehová.

22 Ayic ix lajvi slolon Dios yed' vin̈, ix paxq'uei. 23 Aton d'a jun c'u chi' ix schec vin̈aj Abraham ac'jioch jun yechel chi' d'a vin̈aj Ismael yed' d'a masanil eb' vin̈ schecab' vin̈, eb' aljinac d'a yol scuenta vin̈ yed' masanil eb' vin̈ manb'il yuj vin̈ yed' masanil eb' cajan yed' vin̈. Ix ac'jioch yechel eb' smasanil, icha ix aj yalan Dios d'a vin̈. 24-25 A vin̈aj Abraham chi', 99 ab'il sq'uinal vin̈, axo vin̈aj Ismael 13 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix ac'jioch jun yechel chi' d'a eb' vin̈. 26 A d'a jun c'u chi' ix ac'jioch jun yechel chi' d'a eb' vin̈ schavan̈il 27 yed' d'a masanil eb' vin̈ ayec' yed' vin̈aj Abraham chi', eb' schecab' vin̈ aljinac d'a yol scuenta yed' eb' manb'il yuj vin̈ d'a juntzan̈xo ch'oc chon̈ab'il.

18

Ix yac' sti' Dios‘R’yac'an jun yuninal vin̈aj Abraham

1 Ix lajvi chi' ix sch'oxanxi sb'a Jehová d'a vin̈aj Abraham d'a slac'anil juntzan̈ te' ji d'a yol yic vin̈aj Mamre. Chimc'ualil am val c'ojanelta vin̈ d'a sti' smantiado. 2 Axo ix yilan vin̈, lin̈jab' ec' oxvan̈ vinac d'a yichan̈b'at vin̈. Ayic ix yilan eb' chi' vin̈, ix b'at lemnaj vin̈ schacot eb', ix emc'och n̈ojnaj vin̈ d'a sat lum d'a yichan̈ eb'. 3 Ix yalan vin̈ icha tic:

—Ach mamin, tato vach' in tzila', tzin tevi d'ayach to man̈ b'en̈ejoc tzex eq'ui. 4 Tan̈vejec, b'at vala' yic tz'ic'chajcot jab'oc a a' yic tze b'iquel eyoc, tzeyic'an eyip d'a yich te te' tic. 5 Yacb'an ayex ec' d'a in tz'ey tic, tzin b'at vic'cot jab'oc tas ol e va, yic vach' tz'och eyip, ichato chi' ol ex b'atxoc, xchi vin̈ d'a eb'.

—Ixic an, xchi eb' d'a vin̈.

6 Ix ochb'at lemnaj vin̈ d'a yol smantiado. Ix yalan vin̈ d'a ix Sara icha tic:

—Lem, ic'cot junoc coxtal ixim harina te vach', tza b'oan jantacoc pan staji d'a cal tzac'ac', xchi vin̈ d'a ix.

7 Ix b'at lemnaj vin̈ b'aj ay noc' svacax, ix b'at yic'ancot jun noc' quelem vacax vin̈ te vach', ix yac'an noc' vin̈ d'a jun vin̈ schecab' yic sb'o noc' vin̈ d'a elan̈chamel yic schichaj noc'. 8 Ix yic'ancot mantequilla vin̈ yed' lech yed' noc' chib'ej ix b'ochaj chi', ix yic'anb'at vin̈ d'a yichan̈ eb' yic sva eb'. Yacb'an van sva eb' chi', ix och tec'tec' vin̈ d'a stz'ey eb' d'a yich te te' chi'.

9 Ix sc'anb'an eb' d'a vin̈ icha tic:

—¿B'ajtil ayec' ix Sara ix etb'eyum? xchi eb'.

—Ayoch ix d'a yol co mantiado tic, xchi vin̈ d'a eb'.

10 Ix yalan junoc eb' icha tic:

—Yab' icha tic junab', svac'anxi a paxyal, ata' ol aljoc junoc yune' ix etb'eyum tic, vinac unin, xchi d'a vin̈.

Yacb'an a ix Sara chi' van smaclan yab' ix tas syala', ayec' ix d'a sti' smantiado eb' d'a spatic vin̈aj Abraham chi'. 11 A vin̈aj Abraham yed' ix Sara chi' te ichamtac animaxo eb'. A ix Sara chi' pecatax man̈xalaj yechel unin syil ix, 12 yuj chi' ton̈ej ix tzevaj ix d'a yol sc'ool. Ayic ix yab'an ix yalji jun chi', ix snaan ix icha tic: ¿Tasto val ol aj in nib'anoch jun tic, ina te chichim inxo, te ichamxo pax vin̈ vetb'eyum? xchi ix.

13 Yuj chi' ix yalan Jehová d'a vin̈ icha tic:

—¿Tas yuj ton̈ej stzevaj ix etb'eyum chi'? ¿Tzam sna' ix yujto chichimxo ix maxtzac yal yalji junoc yune' ix? 14 ¿Tom ay tas ajaltac d'ayin tze na'a? Yab' icha tic junab', tzin jax junelxo, svac'anxi a paxyal. Ata' ol aljoc jun yune' ix Sara chi', vinac unin, xchi Jehová.

15 Ayic ix yab'an jun chi' ix Sara chi', ix te xiv ix, ix yalan ix icha tic:

—Malaj in tzin tzevaji, xchi ix.

Axo ix tac'vi Jehová d'a ix icha tic:

—Vojtac to ix ach tzevaji, xchi.

Ix tevi vin̈aj Abraham yuj chon̈ab' Sodoma

16 Ix lajvi chi' ix b'at eb' oxvan̈ chi' d'a sb'eal Sodoma. Ix b'at vin̈aj Abraham yed' eb' yic stac'lancan sb'a eb' yed' vin̈. 17 Ix yalan Jehová icha tic: Max yal-laj in c'ub'anel d'a vin̈aj Abraham tic tas toxo ol in c'ulej. 18 Ina to a vin̈ ol och smam yichamoc jun nivan nación te tec'an ol ajoc. Toxo ix vac' in ti' to yuj vin̈ ol scha' in vach'c'olal masanil nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 19 A in ix in siq'uelta vin̈, yic vach' syalel in checnab'il vin̈ d'a masanil yuninal yed' eb' cajan yed'oc, yic vach' sc'anab'ajej eb' sb'eyb'alan masanil tas vach' yed' tojolal, yic vach' svaq'uelc'och jantac in lolonel ix val d'a vin̈, xchi Jehová. 20 Yuj chi' ix yalan d'a vin̈aj Abraham chi' icha tic:

—Masanil anima ay d'a Sodoma yed' d'a Gomorra, yalxon̈ej b'aj te chuc yel specal eb', axon̈ej val chucal sc'ulej eb'. 21 A ticnaic, tic tzin b'at vila', tato yel axon̈ej chucal chi' sc'ulej eb' icha tz'aj yalchaj chi' d'ayin yic ol vojtaquejeli tas yaji, xchi Jehová chi'.

22 Ay chavan̈ eb' b'en̈ej ix b'atcan d'a Sodoma, axo vin̈aj Abraham chi' ix loloncan vin̈ yed' Jehová. 23 Ix snitzanb'at jab'xo sb'a vin̈ d'a stz'ey Jehová chi', ix sc'anb'an vin̈ icha tic: ¿Tom ol a satel eb' anima malaj smul yed' eb' ay smul? 24 Q'uinaloc ay 50-oc eb' vach' d'a jun chon̈ab' chi', ¿tom ol a satel eb'? ¿tom man̈ ol ac' nivanc'olal yuj eb' 50 malaj smul chi'? 25 Man̈ ol yal utan icha chi'. Tato tza satel eb' malaj smul yed' eb' ay smul chi', ichato lajan smul eb' smasanil syal chi'. Man̈ utej icha chi'. A ach tic Juez ach d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ¿tocval ol a c'ulej junoc tas man̈ tojoloc? xchi vin̈ d'ay.

26 Ix tac'vi Jehová d'a vin̈ icha tic:

—Tato ay 50-oc eb' vach' d'a chon̈ab' Sodoma chi', yuj eb' svac' nivanc'olal masanil eb' cajan d'a jun chon̈ab' chi', xchi.

27 Ix yalanxi vin̈aj Abraham chi' icha tic:

—Ac' nivanc'olal d'ayin ach Vajalil yuj tas sval tic d'ayach, yujto a in tic, anima inn̈ej. 28 Q'uinaloc ayxon̈ej ovan̈oc max tz'acvi 50 anima vach', ¿tom yujxon̈ej ovan̈ chi', tza satel jun chon̈ab' chi' smasanil? xchi vin̈.

Ix tac'vixi Jehová icha tic:

—Tato ay 45-oc eb' vach', max in satel-laj jun chon̈ab' chi', xchi.

29 Ix yalanxi vin̈aj Abraham chi' icha tic:

—Q'uinaloc an̈ej 40-oc eb' vach', xchi vin̈.

—Yuj eb' 40 chi', man̈ ol in satel-laj jun chon̈ab' chi', xchi Jehová.

30 Ix yalanxi vin̈aj Abraham chi' icha tic:

—Ach Vajalil tzin tevi d'ayach, mocab' cot oval svalan d'ayach. Q'uinaloc an̈ej 30-oc eb' vach' tz'ilchaj uuj, xchi vin̈.

Ix tac'vixi Jehová chi' icha tic:

—A yuj eb' 30 chi', ol vac' nivanc'olal jun chon̈ab' chi', xchi.

31 Axo vin̈aj Abraham chi' ix ochn̈ej ijan vin̈ yalani:

—Mamin Vajalil, tzin tevi val d'ayach, ¿tas tzutej ta axon̈ej 20-oc eb' vach'? xchi vin̈.

Ix tac'vixi Jehová chi' icha tic:

—A yuj eb' 20 chi', man̈ ol in satel-laj jun chon̈ab' chi', xchi.

32 Ix yalanxi vin̈aj Abraham chi':

—Ac'val nivanc'olal d'ayin ach Vajalil, mocab' cot oval d'ayin, axon̈ej junel tic tzin tevi d'ayach, man̈xa tas ol vala': ¿Tas tzutej, q'uinaloc tato axon̈ej lajun̈van̈oc eb' vach' sb'eyb'al tz'ilchaj uuj? xchi vin̈.

Ix yalanxi Jehová chi' icha tic:

—Q'uinaloc ay lajun̈van̈oc eb' vach' sb'eyb'al, man̈ ol in satel-laj jun chon̈ab' chi', xchi.

33 Axo ix lajvi slolon eb' chi', ix b'at Jehová, ix smeltzajcan vin̈aj Abraham chi' d'a smantiado.

19

Ix satel Sodoma yed' Gomorra yuj Dios

1 Ayic vanxo sq'uic'b'i ix c'och chavan̈ eb' ángel chi' d'a chon̈ab' Sodoma. A vin̈aj Lot c'ojanec' vin̈ d'a spuertail chon̈ab' chi'. Ix yilan vin̈ to van sja eb', ix q'ue vaan vin̈ b'at schacot eb'. Ix em n̈ojnaj vin̈ d'a yichan̈ eb'. 2 Ix yalan vin̈:

—Ex mamin, tzin tevi d'ayex, coyec ved' d'a in pat. Ay a a' b'aj ol e b'iquel eyoc, ay pax b'aj vach' ol ex can d'a jun ac'val tic, axo q'uic'an spet ex b'ati, xchi vin̈ d'a eb'.

Ix tac'vi eb' icha tic:

—Yuj val dios d'ayach, palta a on̈ tic ol on̈ can d'a calle tic, a tic ol on̈ vayoc, xchi eb'.

3 Palta ix och val tean vin̈aj Lot chi' d'a eb', masanto ix b'at eb' d'a spat vin̈ chi'. Axo ix c'och eb', ix sb'oan ixim pan vin̈ malaj yich sva eb', ix va eb' sic'lab'il.

4 Ayic mantzac vay eb', ix c'och masanil eb' vin̈ vinac cajan chi' ta', ix oymaj eb' vin̈ d'a spatictac spat vin̈aj Lot chi'. 5 Ix och ijan eb' vin̈ yavajoch d'a vin̈aj Lot chi', ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—¿B'ajtil ayec' juntzan̈ eb' vin̈ vinac ix jacan d'a a pat tic d'a jun ac'val tic? Iq'uelta eb' vin̈ d'ayon̈ yic squixtej eb', xchi eb' vin̈.

6 Ayic ix yab'an juntzan̈ lolonel vin̈aj Lot chi', ix elta vin̈ yil eb' vin̈. Vach' ix yutej vin̈ smacancanelta te' puerta chi' d'a spatic. 7 Ix yalan vin̈:

—Ex vetanimail, tzin tevi d'ayex to man̈ e c'ulej jun chucal chi'. 8 Ay chavan̈ eb' ix visil cob'estac, mantalaj vinac tz'ec' d'a spatic eb' ix, syal vic'anelta eb' ix d'ayex yic tze c'ulej icha e gana chi' yed' eb' ix. Palta a yed' eb' vin̈ tic, max yal-laj, yujto ton̈ej ix jacan eb' vin̈ d'a in pat tic, xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

9 Ix yalan eb' vin̈:

—Man̈ ac'och a b'a, elan̈ d'a quichan̈. A ach tic ch'oc chon̈ab'il ach, ¿tom a ach ijan tzala'? A ticnaic ec'b'al ol ach quixtej d'a yichan̈ eb' vin̈, xchi eb' vin̈.

Ix och ijan eb' vin̈ yecanel vin̈aj Lot chi' yic sc'och eb' vin̈ d'a te' puerta chi', yic smac'anpoj te' eb' snaani. 10 Palta a chavan̈ eb' ángel chi', ix yaq'uelta sc'ab' eb' yic tz'ic'jioch vin̈aj Lot chi' yuj eb' d'a yol pat chi', ix smacanelta te' puerta chi' eb'. 11 Ix yac'an q'uic'yatax eb' anima ayec' d'a patic pat chi' eb', eb' icham vinac yed' eb' quelemtac, ix te c'unb'i eb' sayanec' sti' te' pat chi'. 12 Ix lajvi chi', ix yalan eb' chavan̈ chi' d'a vin̈aj Lot:

—Tato ayto eb' ay uj a b'a yed'oc d'a tic, eb' vin̈ uninal, eb' ix isil, eb' a n̈i', ma eb' a c'ab'oc, iq'uel eb' d'a tic. 13 Yujto ol co satel jun chon̈ab' tic. Yujto ix te' q'uec'och schucal eb' d'a yichan̈ Jehová, yuj chi' on̈ scheccoti yic tzul co satel juntzan̈ anima tic, xchi eb' ángel chi'.

14 Yuj chi', ix b'at vin̈aj Lot chi' yal d'a eb' vin̈ d'in̈an yic'lan sb'a yed' eb' ix yisil chi', ix yalan vin̈:

—Pilec eyip, con̈ elec, yujto a jun chon̈ab' tic ol satel yuj Jehová, xchi vin̈ d'a eb'.

Palta maj schalaj yab' eb' tas ix yal vin̈aj Lot chi'. Ton̈ej spuchan vin̈ snaan eb'. 15 Palta axo yic vanxo sacb'i, ix yalan eb' ángel chi' d'a vin̈aj Lot chi':

—Pil ip tato max yal a c'ol tzach satel yed' jun chon̈ab' tic. Ic'b'at ix etb'eyum tic yed' eb' ix isil tic schavan̈il, xchi eb' d'a vin̈.

16 Palta a vin̈aj Lot chi', max spil-laj yip vin̈ yeli. Yuj chi' a eb' ángel chi' ix quetzan sc'ab' eb' schan̈van̈il, yic tz'ic'jiel eb', yujto tz'oc' sc'ol Jehová d'a eb'. Icha chi' ix aj yic'jiel vin̈aj Lot yed' ix yetb'eyum yed' eb' ix yisil d'a yol chon̈ab' chi'. 17 Ayic toxo ix el eb' d'a stiel chon̈ab' chi', ix yalan junoc eb' ángel chi' d'a eb':

—Yelc'olal tzex b'ati, man̈ ex meltzajcot q'uelan d'a e patic. Man̈ ex och vaan e b'ey d'a jun ac'lic tic, q'uean̈ec d'a jolomtac vitz, tato max yal e c'ol tzex sateli, xchi d'a eb'.

18 Ix tac'vi vin̈aj Lot chi':

—Maay mamin, yuj val dios d'ayex. 19 Te nivanxo e vach'c'olal ix e ch'ox d'ayin, ina ix in eyiq'uelta yic max in chami. Palta max yal-laj in b'atcan d'a jolomtac vitz chi', tecan tzin yamchajc'och yuj jun yaelal chi', tzin chami. 20 A d'a slac'anil tic ay jun yune' chon̈ab', tzam yal in b'atcan d'ay. ¿Tom max yala' tzin e chab'at ta' yic tzin col in b'a? Val yel yunen̈ej jun chon̈ab' chi', xchi vin̈aj Lot chi'.

21 Ix yalan jun ángel chi':

—Toxo ix vab'i, yic'ocab' icha tzal chi'. Man̈ ol in satel jun chon̈ab' ix al chi'. 22 Elan̈chamel e b'ati, yujto malaj tas syal in b'oani ta maxto ex c'och ta', xchi jun ángel chi'.

Yuj chi' Zoar19.22 ix sb'iejcan jun chon̈ab' chi'.

23 Ayic van sjavi c'u ix c'och vin̈aj Lot chi' d'a jun chon̈ab' chi'. 24 Ix lajvi chi' ix yac'ancot c'ac' Jehová yed' azufre d'a satchaan̈ d'a yib'an̈ chon̈ab' Sodoma yed' Gomorra chi'. 25 Ix satel juntzan̈ chon̈ab' chi' yed' masanil eb' cajan d'ay yed' masanil jun nivan ac'lic chi' yed' tas sq'uib' d'ay. 26 A ix yetb'eyum vin̈aj Lot chi', najat tzac'anto scot ix, ix meltzajxicanb'at q'uelan ix d'a spatic. Ata' ix ochcan ix atz'amil.

27 Axo d'a yevial slolon vin̈aj Abraham yed' Jehová, d'a q'uin̈ib'alil, ix b'at vin̈ b'aj lolon eb' chi'. 28 Axo ix yilan vin̈ to a Sodoma yed' Gomorra yed' masanil jun ac'lic chi', b'acaquixon̈ej sq'ue stab'il icha sq'ue stab'il junoc nivan horno. 29 Ayic ix satjiel juntzan̈ chon̈ab' chi' yuj Dios d'a jun nivan ac'lic b'aj ix ec' cajan vin̈aj Lot chi', ix snaancot Dios tas ix sc'an vin̈aj Abraham, yuj chi' ix colchaj vin̈aj Lot chi' d'a scal jun nivan yaelal chi'.

A yin̈tilal eb' moabita yed' eb' amonita

30 Ix lajvi chi', ix xiv vin̈aj Lot scajnaj d'a chon̈ab' Zoar chi', yuj chi' ix q'uecan vin̈ d'a jolomtac vitz yed' eb' ix yisil schavan̈il, ix cajnaj eb' d'a yol jun q'uen n̈aq'ueen. 31 Ay jun c'ual ix yal ix b'ab'el ix d'a ix snulej:

—A vin̈ co mam tic, te ichamxo vin̈, malaj junoc vinac d'a jun lugar tic syal quic'lan co b'a yed'oc icha sb'eyb'al eb' anima. 32 Yuj chi' cac' yuc' an̈ vin̈ co mam tic, yic ol on̈ vay yed' vin̈, yic vach' ol can yin̈tilal vin̈ qued'oc, xchi ix.

33 A d'a jun ac'val chi', ix yac' an̈ eb' ix yuc' vin̈, ix q'ue an̈ d'a sjolom vin̈. Yuj chi' a ix b'ab'el ix, ix vay yed' vin̈. Maj yab' vin̈ janic' ix vay ix yed'oc, maj yab'pax vin̈ janic' ix q'uexvan ix d'a stz'ey. 34 Axo d'a junxo c'u ix yalan ix b'ab'el chi' d'a ix snulej chi':

—A q'uiq'ui d'ac'val ix in vay yed' vin̈ co mam tic, axo ticnaic cac'xi an̈ yuc' vin̈ yic vach' tzach vay yed' vin̈ yic ol can yin̈tilal vin̈ qued' co chavan̈il, xchi ix. 35 Yuj chi' d'a jun ac'val chi', ix yac'anxi an̈ eb' ix yuc' vin̈ smam chi', axo ix schab'il chi' ix vay yed' vin̈. Palta a vin̈aj Lot chi', maj yab' vin̈ janic' ix vay ix yed'oc, maj yab'pax vin̈ janic' ix q'uexvan ix. 36 Icha chi' ix aj yochcan eb' ix yisil vin̈ chi' schavan̈il yab'ixal yuuj. 37 A ix b'ab'el, ix alji yune' ix, Moab ix yac' ix sb'iej, aton vin̈ aycan yin̈tilal eb' moabita ticnaic. 38 Ix aljipax yune' ix schab'il chi', Ben-ammi, ix yac' ix sb'iej, aton vin̈ aycan yin̈tilal eb' amonita ticnaic.

20

A vin̈aj Abraham yed' vin̈aj Abimelec

1 Ix el vin̈aj Abraham chi' d'a yol yic vin̈aj Mamre, ix b'atcan cajan vin̈ d'a yol yic Neguev d'a jun chon̈ab' scuch Gerar. A d'a scal Cades yed' Shur, ata' ay Gerar chi'. 2 Ayic ayec' vin̈ ta', ix yal vin̈ to man̈ yetb'eyumoc ix Sara vin̈, yanab' ix vin̈ yalani. A vin̈aj Abimelec sreyal Gerar chi', ix schec vin̈ ic'chajcot ix Sara chi' yic tz'och ix yetb'eyumoc yalani. 3 Ay jun ac'val, ix lolon Dios d'a vin̈ rey chi' d'a svayich icha tic: Ol ach chamoc, yujto a ix ix, ix ic'cot etb'eyumoc alani, ay yetb'eyum ix, xchi d'a vin̈.

4 Palta manto vaylaj vin̈ yed' ix Sara chi', yuj chi' ix yalan vin̈: Mamin, malaj in mul, ¿tom tzin a satel yed' in chon̈ab' tic? 5 Yujto a vin̈aj Abraham chi' ix alan d'ayin to yanab' ix vin̈. Ix yalanpax ix d'ayin: In nulej vin̈, xchi ix. A in tic ix in c'ulej d'a smasanil in c'ool, man̈oc chucal naan vuuj, xchi vin̈ rey chi'.

6 Ix tac'vi Dios d'a vin̈: Vojtac to ix a c'ulej jun tic d'a stojolal, yuj chi' maj in cha a yam ix, yic vach' max och a mul d'ayin. 7 A ticnaic, ac' meltzaj ix d'a vin̈ yetb'eyum chi', yujto in checab' yaj vin̈. Syal slesalvi vin̈ uuj yic max ach chami. Palta tato max ac' meltzaj ix jun, val yel ol ach chamoc, ol champax jantac eb' cajan ed'oc, xchi Dios d'a vin̈.

8 Axo ix q'uin̈ib'i, ix q'ue vaan vin̈ rey chi', ix yavtancot masanil eb' schecab' vin̈, ix yalan vin̈ d'a eb' tas ix svayichej chi'. Ayic ix yab'an jun chi' eb', ix te xiv eb'. 9 Ix lajvi chi' ix schecan vin̈ rey chi' avtaj vin̈aj Abraham chi', ix yalan vin̈:

—¿Tas yuj icha tic ix in utej? ¿Tas in mul d'ayach, yuj chi' ijan tzic'cot jun nivan mul tic d'a vib'an̈ yed' d'a yib'an̈ jantac eb' in chon̈ab' tic? Man̈ vach'oc ix in utej. 10 ¿Tas ix a na' yuj chi' icha tic ix a c'ulej? xchi vin̈ rey chi'.

11 Ix tac'vi vin̈aj Abraham chi' d'a vin̈:

—A in naani to a d'a jun lugar tic malaj mach xiv d'a Dios. Q'uinaloc ay mach tzin mac'ancham yuj ix vetb'eyum tic in naani. 12 Val yel vanab' ix, yisil ix vin̈ in mam, palta ch'oc snun ix, yuj chi' ix yal vic'lan in b'a yed' ix. 13 Ayic ix yalan Dios to tzin el d'a spat vin̈ in mam, ix in c'anan pavor d'a ix to sch'ox svach'c'olal ix d'ayin, yuj chi' yaln̈ej b'aj tzon̈ eq'ui, syal ix to vanab' ix, xchi vin̈aj Abraham chi'.

14 Ix yac'anxi meltzaj ix Sara chi' vin̈ d'a vin̈aj Abraham chi'. Ix ac'jipax noc' calnel, noc' vacax, eb' vin̈ checab' yed' eb' ix checab' d'a vin̈ yuj vin̈ rey chi'. 15 Ix yalanxi vin̈ rey chi' d'a vin̈:

—Ina in macb'en tic, syal a sic'lani b'ajtil syal a cajnaji, xchi vin̈ rey chi' d'a vin̈.

16 Ix yalanpax vin̈ rey chi' d'a ix Sara:

—Ix vac' mil siclo q'uen plata d'a vin̈ a nulej tic, yic tz'och spacoc d'ayach, yic sco ch'oxaneli to malaj a mul ix ochi, yic vach' malaj mach syal yalan chucal d'a a patic, xchi vin̈ d'a ix.

17 Ix lajvi chi' ix lesalvi vin̈aj Abraham chi' d'a Dios yuj vin̈aj Abimelec chi'. Yuj chi' ix yic'xiel scatab' Dios chi' d'a yib'an̈ vin̈ yed' ix yetb'eyum yed' eb' ix schecab' vin̈, yic tz'aljixi yune' eb' ix. 18 Yujto yujn̈ej ix Sara chi', man̈xa junoc eb' ix ayec' d'a spat vin̈aj Abimelec chi' ixto unevi junoc tiempoal yuj Jehová.

21

Yaljub'al vin̈aj Isaac

1 Icha ix aj yalan Jehová Dios d'a ix Sara to ol aljoc junoc yune' ix, icha chi' ix aj yelc'ochi. 2 Ix scuchoch yune' ix, ix alji ayic te icham vinacxo vin̈aj Abraham chi'. Ix alji jun svinac unin ix, icha val stiempoal alb'ilcan yuj Dios. 3 Isaac ix sb'iej yuj vin̈aj Abraham chi'. 4 Yucub'ixial yalji vin̈ unin chi', ix ac'jioch yechel strato Dios d'a snivanil vin̈ yuj vin̈aj Abraham chi' icha yaj yalan Dios d'a vin̈. 5 Cien ab'ilxo sq'uinal vin̈aj Abraham chi' ayic ix alji vin̈aj Isaac. 6 Ix yalan ix Sara icha tic: Ix in yac' tzevaj co Mam Dios. Masanil eb' tz'ab'ani to ay vune', ol tzevajpax eb' ved'oc. 7 ¿Toc ay eb' anima ix alan d'a vin̈aj Abraham, tato olto vac' chunoc unin? Palta ixto alji vune' yed' vin̈ vach'chom icham vinacxo vin̈, xchi ix Sara chi'.

Ix pechjielta ix Agar yed' vin̈aj Ismael

8 Ix q'uib' vin̈aj Isaac, ix el vin̈ d'a yim, yuj chi' ix yac'och jun nivan q'uin̈ vin̈aj Abraham chi'. 9 Axo ix yilan ix Sara to a jun yuninal vin̈aj Abraham yed' ix Agar, ix aj Egipto, sb'uchvaj d'a vin̈aj Isaac chi'. 10 Yuj chi' ix ac'ji sc'ol vin̈aj Abraham yuj ix Sara chi', ix yalan ix: Pechb'at ix criada tic yed' vin̈ yune' tic, yujto malaj in gana ol yic' yic vin̈ d'a tastac ol ac'can d'a vin̈ vune' aj Isaac tic, xchi ix.

11 A jun lolonel tic te ya ix och d'a vin̈aj Abraham chi', yujto yuninal pax vin̈aj Ismael chi' vin̈. 12 Axo Dios ix alan d'a vin̈: Man̈ ach cus yuj vin̈ unin tic yed' pax ix a criada tic. C'anab'ajejn̈ej tas syal ix Sara chi', yujto a d'a vin̈aj Isaac tic ol b'eyn̈ejb'at jantac in̈tilal, icha ix aj valan d'ayach. 13 A pax vin̈ yune' ix criada chi' jun, a in ol in b'o jun nivan nación d'a yin̈tilal vin̈ yujto uninal pax vin̈, xchi Dios.

14 Axo d'a junxo c'u te ac'valto, ix yic'ancot vael vin̈aj Abraham chi' yed' jun noc' tz'uum yed'tal a' b'ud'an, ix yac'an vin̈ scuch ix Agar chi', ix ac'jipax vin̈ yune' ix d'a yol sc'ab', ix tac'ajb'at eb' yuj vin̈. Ix b'at ix, ix satb'eyec' ix d'a jun tz'inan luum d'a yol yic Beerseba. 15 Ayic ix lajvi a a' d'a yol noc' tz'um chi', ix yactancan vin̈ yune' ix chi' d'a yich jun te' yune' te'. 16 Najattac ix b'at ix, ix em c'ojan ix, yic vach' max yil ix scham vin̈ yune' chi' snaani. Ayic ix em c'ojan ix chi', ix q'ue sjaj vin̈ yoq'ui.

17 Ix yab'an Dios yoc' vin̈, ato d'a satchaan̈ ix lolonemta yángel Dios d'a ix Agar chi', ix yalani: Ach Agar, ¿tas tzach ic'ani? Man̈ ach xivoc, a Dios toxo ix ab'an yel yav vin̈ une' chi' yoc' b'aj ix actejcan chi'. 18 Ixic b'at il vin̈, tzic'anq'ue van vin̈, tza montan vin̈, yujto a yed' yin̈tilal vin̈ ol in b'o jun nivan nación, xchi.

19 Axo Dios ix ac'an yil jun sjaj a a' ix Agar chi', ix b'at ix, ix yac'an b'ud'joc noc' tz'uum chi' ix d'a a', ix yac'an a' ix yuc' vin̈ yune' chi'. 20-21 A Dios ix och yed' vin̈aj Ismael chi', ix q'uib' vin̈. Ix cann̈ej vin̈ d'a jun tz'inan lum d'a yol yic Parán. Te julum noc' ix aj vin̈. Axo ix snun vin̈ ix sayan jun ix aj Egipto yic'a'.

A strato vin̈aj Abraham yed' vin̈aj Abimelec

22 A d'a jun tiempoal chi', ix javi vin̈aj Abimelec d'a vin̈aj Abraham, ajun vin̈aj Ficol yajal yaj d'a eb' soldado yed' vin̈. Ix yalan vin̈aj Abimelec d'a vin̈aj Abraham chi' icha tic:

—Ix quila' to a Dios ayn̈ejoch ed'oc d'a masanil tas tza c'ulej. 23 Yuj chi' ac' a ti' d'ayin d'a yichan̈ Dios d'a jun lugar tic, to man̈ ol ac' chucal d'ayin, d'a eb' vuninal yed' pax d'a eb' vin̈tilal. Tzac'an a ti' to vach'n̈ej ol utej a b'a d'ayin, icha ix vutej in b'a d'ayach. Icha pax chi' ol utej a b'a d'a eb' anima cajan d'a jun chon̈ab' b'aj janac ach cajan tic, xchi vin̈.

24 Ix tac'vi vin̈aj Abraham chi':

—Svac' in ti'.

25 Palta ay jun a' uc'b'ila' in chec joychajnac ix yiq'uec' eb' vin̈ a checab', xchi vin̈ d'a vin̈. 26 Ix tac'vixi vin̈aj Abimelec chi':

—Val yel man̈ vojtacoc tas yaj jun chi', malaj tas tzal d'ayin, ato ticnaic svab'i. Mach am ix c'ulan jun chi', xchi vin̈.

27 Yuj chi' ix yic'ancot noc' calnel vin̈aj Abraham chi' yed' noc' vacax, ix yac'an noc' vin̈ d'a vin̈aj Abimelec chi'. A d'a jun c'u chi' ix sb'ocan jun strato eb' chi' schavan̈il. 28 A vin̈aj Abraham chi' ix yiq'uelta ucvan̈ noc' cob'estac calnel vin̈ d'a scal noc' scalnel. 29 Yuj chi' ix sc'anb'an vin̈aj Abimelec chi':

—¿Tas yuj tziq'uelta noc' calnel chi'? xchi vin̈.

30 Ix yalan vin̈aj Abraham chi' icha tic:

—Cha noc' d'ayin, a noc' sch'oxani to a in in joynac jun a' uc'b'ila' tic, xchi vin̈.

31 Yuj chi' Beerseba21.31 ix sb'iejcan jun lugar chi', yujto ata' ix yac'can sti' eb' d'ay junjun.

32 Icha chi' ix aj sb'oancan jun strato eb' d'a Beerseba chi'. Ix lajvi chi' ix meltzaj vin̈aj Abimelec yed' vin̈aj Ficol d'a schon̈ab', aton schon̈ab' eb' filisteo. 33 A d'a Beerseba chi', ix yavej jun te te' vin̈aj Abraham scuch tamarisco. A d'a Beerseba chi' ix yal sb'a vin̈ d'a Jehová, aton Dios ayn̈ejec' d'a juneln̈ej. 34 Najtil ec'nac vin̈ d'a smacb'en eb' filisteo chi'.

22

Ix ac'ji proval vin̈aj Abraham yuj Dios

1 Ix lajvi yec' jun tiempoal, ix ac'ji proval vin̈aj Abraham yuj Dios, ix avtaj vin̈, ix tac'vi vin̈ icha tic:

—Ina vajec' tic Mamin, xchi vin̈.

2 Ix yalan Dios d'a vin̈ icha tic:

—Ic'b'at vin̈aj Isaac jun pitan̈ uninal te xajan uuj, tzach b'at d'a lum Moriah. Ayic tzach c'och d'a sjolom lum tzalan ol in ch'ox d'ayach, ata' ol a n̈ustz'a vin̈ silab'il d'ayin, xchi Dios.

3 Axo d'a junxo c'u, te ac'valto ix q'ue vaan vin̈aj Abraham chi'. Ix yac'anoch stz'um noc' sb'uru vin̈, ix xican te' sc'atzitzal jun silab' chi' vin̈. Ix yic'anb'at vin̈aj Isaac yuninal yed' chavan̈ eb' schecab', ix b'at vin̈ yed' eb' d'a jun lugar ix yal Dios chi'. 4 Axo d'a schab'jial, najatto ix yilb'at lum tzalan chi' vin̈. 5 Ix yalan vin̈ d'a eb' schecab' chi':

—Canan̈ec d'a tic yed' noc' b'uru tic, a inxo yed' vin̈ vuninal tic, ol on̈ b'at d'a chi', yic scaq'uem co b'a d'a co Mam Dios. Slajvi chi', ol on̈ jax d'ayex, xchi vin̈ d'a eb'.

6 Ix lajvi chi' ix yac'an te' c'atzitz chi' vin̈ scuch vin̈aj Isaac chi', ix yic'anb'at scuchilub' vin̈ yed' sc'ac', ix b'at eb' schavan̈il. 7 Quenanto val sb'at eb', ix yalan vin̈aj Isaac chi' d'a vin̈ smam chi' icha tic:

—Mamin, xchi vin̈.

—¿Tas xchi vuninal? xchi vin̈aj Abraham chi'.

—Ina qued'nac co c'atzitz yed' co c'ac', ¿b'aj ay pax noc' calnel ol och silab'il chi'? xchi vin̈.

8 —Ach vuninal, a Dios ol ac'an noc', xchi vin̈.

Ix b'eyn̈ejb'at eb'. 9 Axo ix c'och eb' b'aj ix yal Dios chi', ix sb'oan jun altar vin̈aj Abraham chi', ix sb'oanq'ue te' c'atzitz chi' vin̈ d'a yib'an̈. Ix lajvi chi' ix tzuyan vin̈ yuninal vin̈ chi', ix yac'anq'ue vin̈ d'a yib'an̈ te' c'atzitz chi'. 10 Ix yic'ancot q'uen cuchilub' chi' vin̈ yic smilancham yuninal vin̈ chi' silab'il. 11 Axo yángel Jehová ix avajemta d'a satchaan̈ icha tic:

—Abraham, Abraham, xchi.

—¿Tas xchi Mamin? xchi vin̈.

12 Ix yalan jun ángel chi':

—Man̈ ac'och a c'ab' a milancham vin̈ uninal chi'. Ix vojtaquejeli to ay velc'och d'a yol a sat, yujto maj a tenec' ac'an jun pitan̈ uninal chi' d'ayin, xchi yángel Jehová chi'.

13 Ix b'at q'uelnaj vin̈aj Abraham chi' d'a spatic, ix yilan vin̈ ayec' jun noc' ch'ac calnel sud'ancan sch'ac d'a scal jun te' q'uiix. Ix b'at lemnaj vin̈ yic'cot noc', ix sn̈usan noc' vin̈ silab'il sq'uexuloc vin̈ yuninal chi'. 14 Ix yac'ancan sb'i jun lugar chi' vin̈: A Jehová tz'ac'an tas tz'och cuuj. Yuj chi' syaln̈ej eb' anima icha tic: A d'a lum vitz a Jehová tz'ac'an tas tz'och cuuj, xchi eb'.

15 Ix yalanxiemta yángel Jehová chi' d'a vin̈:

16 —A in ton Jehová in svala': Yujto ix a c'anab'ajej a c'ulan jun tic, maj a tenec' ac'an jun pitan̈ uninal d'ayin, yuj chi' svac' in ti', 17 d'a val yel ol vac' in vach'c'olal d'a ib'an̈. Ol vac' q'uib' sb'isul in̈tilal, icha q'uen c'anal d'a satchaan̈, ma icha pax yarenail sti' a' mar. An̈ejtona' pax eb' in̈tilal ol yac' ganar eb' ayoch ajc'olal d'a eb'. 18 Yujto ix a c'anab'ajej tas ix vala', yuj chi' masanil nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic ol scha in vach'c'olal yuj eb' in̈tilal, xchi d'a vin̈.

19 Ix lajvi chi', ix meltzajxi vin̈aj Abraham chi' yed' vin̈ yuninal b'aj aycan chavan̈ eb' schecab', junxon̈ej ix aj smeltzaj eb' d'a Beerseba chi', ata' ix cajnajcan eb'.

Eb' yin̈tilal vin̈aj Nacor

20 Ayic ix ec' jun tiempo, ix yab'an specal vin̈aj Abraham chi' to ayxo yuninal vin̈ yuc'tac vin̈, aton vin̈aj Nacor yed' ix Milca. 21 A vin̈ sb'ab'el unin eb', Uz sb'i vin̈. A vin̈ schab'il Buz sb'i vin̈, axo vin̈ yoxil Kemuel sb'i vin̈, aton vin̈ smam yichamcan eb' Aram. 22 Ix aljipax vin̈aj Quesed, vin̈aj Hazo, vin̈aj Pildas, vin̈aj Jidlaf yed' vin̈aj Betuel. 23 Aton vajxacvan̈ eb' vin̈ tic yune' ix Milca yed' vin̈aj Nacor chi'. A vin̈aj Betuel chi', aton vin̈ smam ix Rebeca.

24 Ay juntzan̈xo eb' yuninal vin̈aj Nacor yed' junxo ix yetb'eyum scuch Reúma, aton vin̈aj Teba, vin̈aj Gaham, vin̈aj Tahas yed' vin̈aj Maaca.

23

A schamel ix Sara

1 A ix Sara 127 ab'il sq'uinal ix, 2 ayic ix cham ix d'a chon̈ab' Quiriat-arba, aton Hebrón d'a yol yic Canaán. Ix te oc' vin̈aj Abraham yuj schamel ix Sara chi', ix ochcan vin̈ d'a cusc'olal yuj ix. 3 Ix can snivanil ix yetb'eyum vin̈ chi', ix b'at vin̈ d'a eb' hitita cajan d'a jun lugar chi', ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic:

4 —Vach'chom ch'oc chon̈ab'il vajec' d'a e cal, palta elocab' d'a e c'ol tze chon̈ jab'oc in luum b'aj tzin muc snivanil ix vetb'eyum chi', xchi vin̈ d'a eb'.

5 Ix tac'vi eb' d'a vin̈:

6 —Mamin, ab' tas ol cal d'ayach, a ach tic te nivan elc'och d'a co cal tic, yuj chi' syal a mucan a chamnac chi' b'aj te vach' d'a co campusante. Malaj junoc on̈ max co cha a muc snivanil ix etb'eyum chi' d'a q'uen q'ueen joyb'ilel yool, xchi eb' d'a vin̈.

7 Axo vin̈aj Abraham chi', ix q'ue lin̈an vin̈, ix em n̈ojnaj vin̈ yic sch'oxan vin̈ to ay yelc'och eb' vin̈ d'a sat vin̈. 8 Ix yalan vin̈:

—Tato yel tz'el d'a e c'ol tzin muc snivanil ix vetb'eyum chi' d'a tic, alec d'a vin̈aj Efrón, yuninal vin̈aj Zohar 9 to schon̈ q'uen n̈aq'ueen vin̈ d'ayin d'a Macpela d'a stitac sluum vin̈. Ol in tup d'a vin̈ icha stojol yic sviquejcan jun lugar chi' b'aj tzin muc in chamnac d'a e cal, xchi vin̈aj Abraham chi'.

10 Ayec' vin̈aj Efrón hitita chi' d'a scal eb'. Ix tac'vi vin̈. Te chaan̈ ix yal vin̈ yic vach' syab' masanil eb' yetchon̈ab' molanec' chi' yed' eb' tz'och d'a yol chon̈ab' chi'. Ix yalan vin̈:

11 —Maay mamin, sval d'ayach to a jun n̈aq'ueen yed' lum luum chi' ton̈ej tzin siej d'ayach. Testigo tz'ajcan eb' vetchon̈ab' tic to ton̈ej tzin siej jun lum chi' d'ayach. Muc ix etb'eyum chi' ta', xchi vin̈. 12 Yuj chi' ix emxi n̈ojnaj vin̈aj Abraham chi' d'a yichan̈ eb' ayec' chi', 13 ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Efrón d'a yichan̈ eb' smasanil:

—Ab' val tas sval d'ayach to tza cha stojol luum, ichato chi' ol in mucan ix vetb'eyum chi' ta', xchi vin̈.

14 Ix tac'vi vin̈aj Efrón chi':

15 —Ab' jun mamin, 400 siclo q'uen plata stojol luum. Yujto a ach, svac' lum d'ayach icha jun stojol chi', toxon̈ej b'at a muc ix, xchi vin̈.

16 Ix scha sc'ol stojol lum chi' vin̈aj Abraham icha ix yal vin̈ d'a yichan̈ masanil eb' vin̈ hitita chi'. Ix stupan lum vin̈ icha ix aj strato eb' chi'. 17 Icha chi' ix aj yochcan lum sluum vin̈aj Efrón chi' yicoc vin̈aj Abraham chi', lum Macpela d'a slac'anil lum yic vin̈aj Mamre, b'aj ay q'uen n̈aq'ueen yed' te te'. Ix yiquejcan masanil juntzan̈ chi' vin̈. 18 Ix yiquejcan lum vin̈aj Abraham chi' d'a yichan̈ masanil eb' vin̈ hitita molanec' ta'. Masanil eb' tz'och d'a spuertail chon̈ab' chi', testigo pax ix ajcan eb' d'a jun trato chi'.

19 Ix lajvi chi', ix smucancan ix yetb'eyum vin̈ chi' d'a q'uen n̈aq'ueen d'a lum Macpela chi', d'a slac'anil slum vin̈aj Mamre d'a Hebrón d'a yol yic Canaán. 20 Icha chi' ix aj schon̈ancanel slum eb' vin̈ hitita yed' q'uen olan q'ueen d'a vin̈aj Abraham b'aj smuc schamnac.

24

Ix saychaj ix yetb'eyum vin̈aj Isaac

1 Te icham vinacxo vin̈aj Abraham, axo Jehová ix yac' svach'c'olal d'a yib'an̈ vin̈ yed' d'a yib'an̈ masanil tas ay d'a vin̈. 2 Ay jun schecab' vin̈ te ichamxo, sat yaj d'a juntzan̈xo eb' schecab', ayoch yilumaloc masanil tastac ay d'a vin̈. Ay jun c'ual ix avtaj vin̈ yuj vin̈aj Abraham chi', ix yalan vin̈:

—Ac'och a c'ab' d'a yalan̈ in xub' tic, 3 tzac'an a ti' d'a yichan̈ Jehová Dios yajal satchaan̈ yed' yolyib'an̈q'uinal tic, to man̈ ol a saylaj ix yetb'eyum vin̈ vuninal d'a scal eb' aj Canaán, b'aj cajan on̈ tic, 4 palta d'a in chon̈ab' tzach b'ati, b'at a say junoc ix yetb'eyum vin̈ d'a scal eb' in c'ab' voc, xchi vin̈ d'a vin̈.

5 Ix tac'vi vin̈ schecab' vin̈ chi':

—Q'uinaloc max stac'cot sb'a ix ved'oc, ¿tas svutej? ¿Yovalil am svic'b'at vin̈ b'aj cotnac ach chi'? xchi vin̈ schecab' chi'.

6 Ix tac'vi vin̈aj Abraham chi':

—Maay, man̈ ic'b'at vin̈. 7 A Jehová sDiosal satchan̈ ix in ic'anelta b'aj ay spat in mam yed' d'a in chon̈ab' b'aj ec'nac in. Ix yac'an sti' d'ayin yac'an jun lum tic d'a vin̈tilal. An̈eja', a' ol checanb'at yángel ed'oc, yic vach' tzic'cot ix yetb'eyum vin̈ vuninal tic ta'. 8 Palta tato max yal sc'ol ix scot ed'oc jun, colan tzach ajcan d'a jun co trato scac' tic. Palta juneln̈ej max yal-laj ic'anb'at vin̈ vunin tic ta', xchi vin̈ d'a vin̈.

9 Ix lajvi chi', ix yac'anoch sc'ab' jun vin̈ checab' chi' d'a yalan̈ xub' vin̈aj Abraham chi', ix yac'an sti' vin̈ to ol sc'anab'ajej vin̈ masanil tas ix yal vin̈ spatrón chi'. 10 Ix lajvi chi', ix sic'anelta juntzan̈ silab' vin̈ d'a scal masanil tastac ay d'a vin̈ spatrón chi', juntzan̈ te vach'. Ix yic'anb'at lajun̈van̈ noc' camello vin̈ scuchumaloc, ix b'at vin̈ d'a chon̈ab' b'aj ec'nac vin̈aj Nacor chamnac, d'a yol yic Mesopotamia.

11 Ayic ix c'och vin̈ checab' d'a stiel chon̈ab' chi', yic vanxo sq'uic'b'i, ix yic' yip vin̈ yed' noc' camello d'a sti' jun a' uc'b'ila'. A d'a jun hora chi' tz'ec' eb' ix cob'estac yic' yaal. 12 D'a jun rato chi', ix och ijan vin̈ slesalvi d'a Dios d'a spixan icha tic: Mamin Jehová, ach co Diosal yed' vin̈aj Abraham in patrón, tzin c'an d'ayach to vach'ocab' tz'elc'och jun in checnab'il tic, tza ch'oxan a vach'c'olal d'a vin̈ in patrón chi'. 13 Tic tzin can d'a sti' jun a' uc'b'ila' tic, yacb'an sja eb' ix cob'estac aj chon̈ab' tic ul yic' yaal. 14 Elocab' d'a a c'ol to a junoc ix cob'es ol ja yic' yaal, ol val d'a ix icha tic: Tzin tevi d'ayach, iq'uemta a ch'ub' chi', tzac'an jab'oc a'al chi' vuc'u', xin cham d'a ix. Axo ol yalan ix: Uc' a', ol vac'anpax a' yuc' noc' a camello tic, xcham ix, aocab' ix chi' tza siq'ueli yic tz'och yetb'eyumoc vin̈aj Isaac a checab'. Icha chi' ol aj snachajel vuuj to ay a vach'c'olal d'a vin̈ in patrón, xchi vin̈ checab' chi' d'a slesal.

15 Manto lajvilaj slesalvi vin̈, ix yilan vin̈ scot jun ix cob'es, ayq'ue sch'ub' ix d'a sjolom sjen̈jab', aton ix Rebeca yisil vin̈aj Betuel. A vin̈aj Betuel chi' yunecan vin̈ ix Milca yed' vin̈aj Nacor, vin̈ yuc'tac vin̈aj Abraham. 16 A ix Rebeca chi' te vach' yilji ix, cob'es ton val ix, mantalaj junoc vinac sc'uman ix. Ix em ix b'aj ay a' uc'b'ila' chi' yic syic'q'ueta a' yaal ix, ix yac'an b'ud'joc sch'ub' ix chi'. Ayic van spax ix, 17 ix b'at lemnaj vin̈ checab' chi' stzac'vej ix, ix yalan vin̈ d'a ix icha tic:

—Tzin tevi d'ayach, ac' vuc' jab'oc a'al d'a yol a ch'ub' chi', xchi vin̈ d'a ix.

18 —Uq'uej a' mamin, xchi ix.

Elan̈chamel ix yaq'uem sch'ub' ix chi', ix yac'an a' ix yuq'uej vin̈. 19 Ix lajvi yuc'an a' vin̈, ix yalan ix icha tic:

—Syalpax vic'anq'ueta a' yuc' noc' a camello tic, ato syala' jantac syuc' noc', xchi ix.

20 Elan̈chamel ix sequem a' ix d'a yol jucub' b'aj syuc'taxon a' noc' noc'. Tzijtum el ix yac' ix yic'anq'ueta a' masanto ix yuc' a' noc' smasanil. 21 Axo vin̈ checab' chi' jun, ton̈ej ix och q'uelan vin̈ d'a ix. Malaj tas ix yal vin̈, an̈ej to sna vin̈ yic syojtaquejeli tas van sc'ulan Jehová yic vach' tz'elc'och jun schecnab'il chi'. 22 Axo ix lajvi yuc'an a' noc' camello chi', ix yic'anq'ueta jun q'uen oro vin̈ icha uchiquin, nan̈al siclo yalil, ix yac'anoch vin̈ d'a sn̈i' ix, ix yac'anpax chab' q'uen brazalete vin̈ d'a ix, nab'a oro q'ueen, ec'b'al 10 siclo yalil q'ueen. 23 Ix yalan vin̈:

—Tzin tevi d'ayach to tzal d'ayin mach ayach yico', talaj colan tzon̈ vaycan d'a spat vin̈ a mam chi' d'a jun ac'val tic, xchi vin̈ d'a ix.

24 Ix yalan ix:

—Yisil in vin̈aj Betuel, yuninal vin̈aj Nacor yed' ix Milca. 25 A d'a co pat colan tzex vayi. Ay pax tas ol sva noc' a camello tic, xchi ix.

26 Ix yab'an vin̈ checab' chi', ix em cumnaj vin̈, ix yalan vach' lolonel vin̈ d'a Jehová, ix yac'an yuj diosal vin̈ d'ay. 27 Ix yalan vin̈: Alchajocab' vach' lolonel d'a Jehová co Diosal yed' vin̈aj Abraham in patrón. Yelton val ayn̈ejoch Jehová yed' vin̈, ayn̈ej svach'c'olal d'a vin̈, yuj chi' ix in scuchb'ej d'a yoltac b'e tic masanto d'a scal eb' sc'ab'yoc vin̈ in patrón chi', xchi vin̈.

28 Axo ix Rebeca ix b'at lemnaj ix d'a spat snun, yic syalan masanil tas ix yal vin̈ checab' chi' d'ay. 29 Ay jun vin̈ snulej ix scuch Labán, elan̈chamel ix b'at lemnaj vin̈ b'aj ay a' uc'b'ila' chi' yic syic'cot vin̈ checab' chi'. 30 Yujto ix yiloch q'uen oro vin̈, q'uen ayoch d'a sn̈i' ix yed' q'uen brazalete ayoch d'a sc'ab' ix yanab' chi', yuj chi' ix b'at vin̈ b'aj ayec' vin̈ schecab' vin̈aj Abraham chi' yed' noc' camello. 31 Ix yalan vin̈ d'a vin̈ checab' chi':

—Mamin, con̈ ved'oc b'aj ay in pat, yujto ay svach'c'olal Jehová d'ayach. Max yal tzach can d'a tic. Toxo ix in b'o b'aj ol ach vayoc, ay pax b'aj vach' ol can noc' a camello tic, xchi vin̈.

32 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈ checab' chi' d'a spat vin̈. Ix colvaj vin̈aj Labán chi' yic'anel yicatz noc' camello chi'. Ix yac'an va noc' vin̈. Elan̈chamel ix yic'cot a a' vin̈ yic sb'icchaj yoc vin̈ checab' chi' yed' eb' ajun yed'oc.

33 Ayic ix ac'ji va eb', ix yalan vin̈ checab' chi':

—Manto ol in valaj, yovalil ol valcan tas in checnab'il ved'nac, xchi vin̈.

—Lolonan̈ an mamin, xchi vin̈aj Labán chi'.

34 Ix yalan vin̈ checab' chi':

—A in tic schecab' in vin̈aj Abraham. 35 Ix yac' svach'c'olal Jehová d'a yib'an̈ vin̈. B'eyum val vin̈ sic'lab'il. Ay noc' scalnel vin̈, ay noc' svacax vin̈, ay noc' scamello vin̈, ay noc' sb'uru vin̈, ay pax q'uen oro yed' q'uen plata d'a vin̈. Ay pax eb' vin̈ schecab' vin̈ yed' eb' ix schecab' vin̈. 36 An̈ejtona' ix Sara yetb'eyum vin̈, yicxo val schichimal, ix alji jun yune' ix. Axo masanil tas ay d'a vin̈ in patrón chi', yicn̈ejton vin̈ yuninal vin̈ chi'. 37 A vin̈ in patrón chi' ix yal vin̈ to svac' in ti' yic tzin c'anab'ajej schecnab'il. Ix yal vin̈ icha tic: Man̈ ol yal-laj yic'lan sb'a vin̈ vuninal tic yed' junoc eb' ix aj Canaán b'aj ay on̈ ec' tic. 38 Yuj chi', tzach b'at a say ix yetb'eyum vin̈ vuninal tic d'a scal eb' in c'ab' voc. Ata' tzach b'ati, xchi vin̈ d'ayin. 39 Ix valan d'a vin̈ in patrón chi': A junoc ix ix sb'at vic'cot chi', tato max stac'cot sb'a ix ved'oc, ¿tas vach' svutej? xin chi. 40 Ix tac'vi vin̈ d'ayin: A in tic, emnaquiln̈ej svutej in b'a d'a Jehová. A' ol schecb'at yángel ed'oc yic vach'n̈ej ol aj yelc'och jun a checnab'il chi', yic tzic'ancot junoc ix yetb'eyum vin̈ vuninal tic d'a scal eb' in c'ab' voc. 41 Axon̈ej tato a eb' chi' max ac'an ix cob'es chi' d'ayach, colan ach b'aj ix ac' a ti' d'ayin, xchi vin̈ in patrón chi' d'ayin.

42 Icha chi' jun, ix in ja d'a sti' a' uc'b'ila' chi' ticnaic, ix in lesalvi d'a Dios icha tic: Ach Jehová co Diosal yed' vin̈aj Abraham in patrón, tato yel ayach och ved'oc, tato vach' ol elc'och jun in checnab'il tic, 43 tzin tevi d'ayach, yacb'an ayinec' d'a sti' a' uc'b'ila' tic, axo ol ajoc, to a ix cob'es ol ja ic'oj a', ol valan d'a ix: Tzin tevi d'ayach to tzac' vuc' jab'oc a'al d'a yol a ch'ub' chi', xin cham d'a ix. 44 Axom ol yalan ix chi': Uc'a', svic'paxq'ueta a' yuc' noc' a camello tic, xchampax ix. Aton val ix chi' ix a siq'ueli yic tz'och yetb'eyumoc vin̈ yuninal vin̈ in patrón, xin chi d'a in lesal chi'. 45 Ayto val slajvi in lesal chi' d'a esalil, ix vilani, ix c'och ix Rebeca tic, ix em ix b'aj ay a' uc'b'ila', ayq'ue sch'ub' ix d'a sjolom sjen̈jab'. Ix valan d'a ix: Tzin tevi d'ayach, ac' vuc' jab'oc a'al chi', xin chi d'a ix. 46 D'a elan̈chamel ix yiq'uemta sch'ub' ix, ix yalan ix: Uq'uej a' mamin, yed' pax noc' a camello, ol vac'pax yuc'a' noc', xchi ix. Icha chi' jun, ix yac'an a' ix vuq'uej, ix yac'anpax a' ix yuc' noc' in camello chi'. 47 Ix in c'anb'an d'a ix: ¿Mach ayach yisil? xin chi d'a ix. Ix yalan ix d'ayin: Yisil in vin̈aj Betuel, yuninal vin̈aj Nacor yed' ix Milca, xchi ix. Ix vac'anoch jun q'uen icha uchiquin d'a sn̈i' ix, ix vac'anpaxoch junjun q'uen brazalete d'a junjun sc'ab' ix. 48 Ix lajvi chi' ix in em cumnajoc, ix valan in b'a d'a Jehová in Diosal yed' vin̈ in patrón d'a lesal, ix vac'an yuj diosal d'ay yujto ayn̈ejoch ved'oc yic in cot d'a yol b'e. Vach'n̈ej ix aj in coti, yic tzul vic'an ix yetb'eyum vin̈ yuninal vin̈ in patrón d'a e cal a ex sc'ab' yoc ex vin̈ tic. 49 A ticnaic jun, lolonan̈ec. ¿Vach'n̈ej am ol eyutej e pensar d'a vin̈ in patrón chi'? Tato maay jun, alecpax d'ayin, yic vach' snachajel vuuj tas tzin c'ulej, xchi vin̈ checab' chi'.

50 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Labán yed' vin̈aj Betuel:

—Masanil juntzan̈ tic ix cot d'a Jehová, a on̈ tic man̈xalaj tas vach' calan d'ayach. 51 Ina ix tic, ic'b'at ix, b'atocab' ix yetb'eyumoc vin̈ yuninal vin̈ a patrón chi', icha val ix aj snaan Jehová, xchi eb'.

52 Axo yic ix yab'an vin̈ checab' chi' jun, ix em cumnaj vin̈ d'a yichan̈ Jehová, ix yac'an yuj diosal vin̈ d'ay. 53 Elan̈chamel ix yic'q'ueta jantac silab' vin̈, aton q'uen oro, q'uen plata yed' pichul, ix yac'an vin̈ d'a ix Rebeca yed' d'a vin̈ snulej ix yed' pax d'a ix snun ix. 54 Ix lajvi chi', ix va vin̈ yed' eb' ajun yed'oc, ata' ix vaycan eb' d'a jun ac'val chi'. Axo yic ix q'ue vaan eb' d'a q'uin̈ib'alil d'a junxo c'u, ix yalan vin̈ checab' chi':

—A ticnaic jun, chequecb'at ix ved'oc d'a vin̈ in patrón, xchi vin̈.

55 Ix tac'vi vin̈ snulej ix yed' ix snun ix chi', ix yalan eb':

—Canocab' jayeocxo c'ual ix qued'oc, ichato chi' ol b'at ix ed'oc, xchi eb' d'a vin̈.

56 Axo ix tac'vi vin̈ checab' chi':

—Man̈xo in eyamoch vaan. A Jehová ayn̈ejoch ved'oc, yuj chi' vach' ix aj yelc'och jun in checnab'il tic. Chaec in pax d'a vin̈ in patrón, xchi vin̈.

57 Ix yalan eb':

—Avtejeccot ix cob'es chi', ol cab'i tas xchi ix, xchi eb'.

58 Ix avtajcot ix Rebeca chi', ix sc'anb'an eb' d'a ix:

—¿Tzam yal a c'ol tzach b'at yed' jun vin̈ vinac tic? xchi eb'.

—I' syala', ol in b'atoc, xchi ix.

59 Ix lajvi chi', ix yac'anb'at ix Rebeca chi' eb' vin̈ yed' jun ix ix, ix ilan q'uib' ix yed' vin̈ checab' chi' yed' eb' yetb'eyum vin̈ yed'nac. 60 Ix yalan vach' lolonel eb' d'a ix Rebeca icha tic:

Yac'ocab' svach'c'olal Jehová Dios d'a ib'an̈, ol ach och snunoc jantac smillonal anima. A jantac eb' ol och ajc'olal d'a eb' une' ol aljoc, ol can eb' d'a yalan̈ yuj eb' une' chi', xchi eb'.

61 Ix lajvi chi', ix q'ue ix Rebeca yed' eb' ix schecab' d'a yib'an̈ noc' camello, ix och tzac'an eb' d'a spatic vin̈ schecab' vin̈aj Abraham chi'. Ichaton chi' ix aj yic'anb'at ix Rebeca vin̈ checab' chi', ix b'at eb' b'ian.

62 Ayic van slac'anvi ja eb' d'a Beerseba, a vin̈aj Isaac, toxo ix meltzaj vin̈ d'a jun a' uc'b'ila' scuch A Dios Pitzan Tzin Ilani. A d'a yol yic Neguev cajan vin̈. 63 Axo yic vanxo yem c'u, van sb'eyec' vin̈, van snaub'tan̈an vin̈, axo ix yilan vin̈ to ay juntzan̈ noc' camello scoti. 64-65 An̈ejtona' ix Rebeca, ix b'at q'uelan ix, ix yilanb'at vin̈aj Isaac chi' ix. Ix sc'anb'an ix d'a vin̈ checab' chi':

—¿Mach jun vin̈ vinac scot d'a quichan̈ tic? xchi ix.

Ix yalan vin̈ checab' chi':

—Aton vin̈ in patrón chi', xchi vin̈. Yuj chi', ix yic'anemta smusil sat ix, elan̈chamel ix emta ix d'a yib'an̈ noc' camello chi'.

66 Ix yalan vin̈ checab' chi' d'a vin̈aj Isaac tas ix aj yelc'och schecnab'il. 67 Ix ic'jib'at ix Rebeca yuj vin̈aj Isaac d'a smantiado ix Sara, ix snun vin̈ chamnac, ix yic'lan sb'a vin̈ yed' ix. Te xajan ix Rebeca chi' yuj vin̈. Icha chi' ix aj yec' scusc'olal vin̈ yuj schamel ix snun.

25

Eb' yuninal vin̈aj Abraham yed' ix Cetura

(1Cr 1.32-33)

1 Ixto yic' junxo ix yetb'eyum vin̈aj Abraham chi' scuchan Cetura. 2 A eb' yuninal vin̈ ix alji yed' ix, aton vin̈aj Zimram, vin̈aj Jocsán, vin̈aj Medán, vin̈aj Madián, vin̈aj Isbac yed' vin̈aj Súa. 3 A vin̈aj Jocsán smam vin̈aj Seba yed' vin̈aj Dedán. A pax eb' yin̈tilal vin̈aj Dedán jun, aton eb' asureo, eb' letuseo yed' eb' leumeo. 4 Axo pax eb' yuninal vin̈aj Madián chi', aton vin̈aj Efa, vin̈aj Efer, vin̈aj Hanoc, vin̈aj Abida yed' vin̈aj Elda. Masanil juntzan̈ eb' tic yin̈tilal vin̈aj Abraham chi' yed' ix Cetura. 5 Ix yac' vin̈ masanil tas ay d'ay smacb'enoc vin̈aj Isaac. 6 Axo pax yune' juntzan̈xo eb' ix chi' jun, axon̈ej silab' ix ac'chaj d'a eb' yuj vin̈. Ayic pitzanto vin̈, ix och ijan vin̈ schecancanel eb' vin̈ chi' vin̈ d'a stz'ey vin̈aj Isaac chi'. Ix checjib'at eb' vin̈ d'a stojolal b'aj sjavi c'u.

A schamel vin̈aj Abraham

7 A vin̈aj Abraham chi', 175 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix cham vin̈. 8 Ichamilxo ix ic'an scham vin̈. 9 A eb' yuninal vin̈, aton vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Ismael xid' mucan vin̈ d'a q'uen olan q'ueen d'a Macpela, d'a slac'anil lum sluum vin̈aj Mamre d'a lum yiquejnac junel vin̈aj Efrón yuninal vin̈aj Zohar, vin̈ hitita. 10 Aton lum chi' manb'ilcan yuj vin̈aj Abraham d'a eb' hitita. A b'aj mucb'il ix Sara, ata' ix mucchaj vin̈aj Abraham chi'. 11 Axo yic toxo ix cham vin̈, ix yac'ancot svach'c'olal Dios d'a yib'an̈ vin̈aj Isaac. Ix can cajan vin̈ d'a slac'anil a' uc'b'ila' scuchan A Dios Pitzan Tzin Ilani.

Eb' yin̈tilal vin̈aj Ismael

(1Cr 1.28-31)

12 Aton yab'ixal eb' yin̈tilal vin̈aj Ismael yuninal vin̈aj Abraham yed' ix Agar, ix aj Egipto, aton ix ec'nac criadail d'a ix Sara. 13 Aton stzolal tic, tas ix aj yalji eb': Vin̈aj Nebaiot, aton vin̈ b'ab'el unin chi', slajvi chi' vin̈aj Cedar, vin̈aj Adbeel, vin̈aj Mibsam, 14 vin̈aj Misma, vin̈aj Duma, vin̈aj Masa, 15 vin̈aj Hadar, vin̈aj Tema, vin̈aj Jetur, vin̈aj Nafis yed' vin̈aj Cedma. 16 Aton sb'i eb' lajchavan̈ yuninal vin̈aj Ismael tic. A sb'i eb' vin̈ chi' ix och sb'ioc sluum b'aj ix cajnaji. Junjun eb', yajal ix ajcan eb' d'a junjun chon̈ab'. 17 A vin̈aj Ismael chi', 137 ab'il sq'uinal vin̈, ayic ix cham vin̈. 18 A masanil eb' yin̈tilal vin̈ chi', ix c'ochcan cajan eb' d'a scal Havila yed' Shur, d'a yichan̈cot lum Egipto b'aj sb'at b'eal Asiria. Ata' ix cajnaj eb', vach'chom malaj sgana eb' sc'ab' yoc eb'.

Yaljub'al vin̈aj Jacob yed' vin̈aj Esaú

19 Aton yab'ixal vin̈aj Isaac yuninal vin̈aj Abraham: 20 40 ab'il sq'uinal vin̈aj Isaac chi' ayic ix yic'lan sb'a vin̈ yed' ix Rebeca yisil vin̈aj Betuel, yanab' vin̈aj Labán arameo, aton vin̈ cajan d'a Padán-aram. 21 A ix Rebeca chi' malaj yune' ix. Axo vin̈aj Isaac ix lesalvi d'a Jehová yic tz'ac'ji yune' eb' yuuj. Icha chi' jun, ix ab'ji slesal eb' yuj Jehová, ix och ix Rebeca yab'ixal. 22 A eb' unin chi', tiox eb'. Ix yac' oval eb' d'a yol sc'ool snun chi'. Yuj chi' ix sna' ix: ¿Tas yuj sja jun tic d'a vib'an̈? xchi ix. Ix lajvi chi' ix b'at yalan sb'a ix d'a Jehová. 23 Ix tac'vi Jehová chi' d'a ix:

Chab' chon̈ab'il ol aj yin̈tilal eb' chavan̈ ed'nac chi'. Yictax manto aljoc eb', ol och eb' ajc'olal d'ay junjun. Jun te ay yip, te tec'an d'a yichan̈ junxo. A vin̈ b'ab'el, ol can vin̈ d'a yalan̈ smandar vin̈ tzac'an, xchi d'a ix.

24 Ix c'och sc'ual yalji eb' yune' ix Rebeca chi', tiox eb' unin ix alji chi'. 25 A vin̈ b'ab'el ix alji, te chac tzeminac yilji vin̈, te ay xil snivanil vin̈, Esaú25.25 ix yac' eb' sb'iej vin̈. 26 Tzac'an ix alji junxo yuc'tac chi', yub'yub' och d'a sjaj yoc vin̈aj Esaú chi', yuj chi' Jacob25.26 ix yac' eb' sb'iej. 60 ab'il sq'uinal vin̈aj Isaac chi' ayic ix alji eb' yune' ix Rebeca chi'.

Ix schon̈b'at sderecho vin̈aj Esaú‘R’d'a vin̈ yuc'tac

27 Ix q'uib'n̈ej chavan̈ unin chi'. A vin̈aj Esaú pechoj noc' ix sc'ulej vin̈. An̈ej caltac te' snib'ej vin̈ tz'eq'ui. Axo pax vin̈aj Jacob chi', malaj b'aj tz'ec' vin̈ d'a najat, ayn̈ejec' vin̈ d'a scampamento. 28 Te xajan vin̈aj Esaú yuj vin̈aj Isaac chi' yujto snib'ej vin̈ schi noc' c'ultaquil noc' sja yuj vin̈. Axo pax vin̈aj Jacob jun, te xajan vin̈ yuj ix Rebeca.

29 Ay jun c'ual, van stz'an̈an jun vael vin̈aj Jacob chi' ayic ix jax vin̈aj Esaú chi' b'eyelec' d'a caltac te', te ay svejel vin̈. 30 Ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Jacob chi': Ac' val jab'oc jun a vael chac yilji tic d'ayin, yujto tzin cham yuj vejel, xchi vin̈.

(Yuj chi' Edom25.30 ix ac'ji sb'iej vin̈.)

31 —D'a sb'ab'elal, ac'can a derecho yic b'ab'el vinaquil d'ayin, ichato chi' ol vac'ani, xchi vin̈aj Jacob chi'.

32 Ix yalanxi vin̈aj Esaú chi':

—Ina van in cham yuj vejel, yilxo jun in derecho yic b'ab'el vinaquil chi', ¿tas val ol och vuuj? xchi vin̈.

33 —Ac'can a ti' d'ayin d'a jun rato tic, xchi vin̈aj Jacob chi'.

—Inye, xchi vin̈aj Esaú chi'. Ix yac'an sti' vin̈ yic sch'oxaneli to syac'can sderecho vin̈ yic sb'ab'el vinaquil d'a vin̈aj Jacob chi'.

34 Ix lajvi chi' ix yac'an ixim pan yed' jun plato vael vin̈aj Jacob chi' d'a vin̈. Axo yic ix lajvi sva vin̈, ix q'ue vaan vin̈, ix b'at vin̈. Malaj yelc'och jun derecho yic b'ab'el uninal chi' d'a vin̈.

26

Ix b'atcan vin̈aj Isaac d'a yol yic Gerar

1 A d'a junel ix ja jun nivan vejel d'a jun lugar chi', icha jun yac'nac d'a yol stiempoal vin̈aj Abraham. Yuj chi' ix b'atcan vin̈aj Isaac d'a yol yic Gerar, b'aj ayec' vin̈aj Abimelec sreyal eb' filisteo. 2 Ata' ix sch'ox sb'a Jehová d'a vin̈, ix yalani: Man̈ ach b'at d'a Egipto, canan̈ b'aj sval d'ayach. 3 A ticnaic, vach' ajec' d'a jun lugar tic, ayinn̈ej ec' ed'oc, ol in ch'oxn̈ej in vach'c'olal d'ayach, yujto a jun lum tic ol vac' d'ayach smasanil yed' d'a masanil in̈tilal, yic vach' tz'elc'och masanil tas valnaccan d'a vin̈ a mam aj Abraham. 4 Man̈ jantacoc ol vutej eb' in̈tilal, icha sb'isul q'uen c'anal d'a satchaan̈ icha chi' ol aj eb'. Ol vac'an jun luum tic smasanil d'a eb'. Yujn̈ej in̈tilal chi' ol scha in vach'c'olal masanil nación, 5 yujto a vin̈ a mam aj Abraham chi', sc'anab'ajejnac vin̈ tas valnac. Masanil in checnab'il, in ley yed' in c'ayb'ub'al vac'nac d'a vin̈, sc'anab'ajejnac vin̈, xchi Jehová d'a vin̈.

6 Yuj chi' ix cann̈ej vin̈aj Isaac chi' d'a Gerar chi'. 7 Axo yic ix sc'anb'an eb' vin̈ aj lugar chi' yuj ix yetb'eyum vin̈, ix yal vin̈ to yanab' ix vin̈. Ix xiv vin̈ yalani tato yetb'eyum ix vin̈, yujto ix sna' vin̈ ta icha chi' smiljicham vin̈ yuj eb', syic'anec' ix eb', yujto a ix Rebeca chi' te vach' yilji ix.

8 Ata' ix ec' tiempo yuj eb'. Ay jun c'ual ix yilelta vin̈ rey chi' d'a yol jun ventena to chelcheloch vin̈aj Isaac chi' d'a ix Rebeca ix yetb'eyum chi'. 9 Ix b'at checjicot vin̈ yuj vin̈ rey chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈:

—Toxo ix vila' to etb'eyum ix ix tic, ¿icham chi', ma to maay? ¿Tas yuj ix ala' to anab' ix? xchi vin̈.

Ix yalan vin̈aj Isaac chi':

—Ix in na' q'uinaloc tzin smilcham eb' aj chon̈ab' tic yuj ix, xchi vin̈.

10 Ix yalan vin̈ rey chi':

—¿Tas yuj icha chi' ix a c'ulej? Jab'xon̈ej maj on̈ ac'b'at d'a yol sc'ab' chucal. Q'uinaloc ay junoc vin̈ ix vay yed' ix, uujn̈ej am val tz'och co mul, xchi vin̈.

11 Yuj chi', ix yalan vin̈ rey chi' d'a masanil chon̈ab':

—Tato ay junoc mach stzuntzan jun vin̈ vinac tic, ma ix yetb'eyum vin̈, ol miljocchamoc, xchi vin̈.

12 D'a jun ab'il chi' ix avvi trigo vin̈aj Isaac d'a jun lugar chi'. Lajun̈e' quintal trigo ix yic' vin̈ d'a junjun almul in̈at, yujto ix yac' val svach'c'olal Jehová d'a yib'an̈ vin̈. 13 Yuj chi' man̈ jantacoc ix aj sb'eyumal vin̈. Man̈ jantacoc tas ix yic' vin̈. 14 Ix te aj noc' scalnel vin̈, noc' svacax vin̈ yed' schecab' vin̈. Yuj val chi' ix te chichon sc'ol eb' vin̈ filisteo chi' d'a vin̈. 15 Ayic pitzanto vin̈aj Abraham smam vin̈aj Isaac chi', ix sjoyancan juntzan̈ uc'b'ila' eb' schecab' vin̈ b'aj syuc'a' noc' smolb'etzal noc' chi'. Axo eb' vin̈ filisteo chi' ix b'ud'anxi juntzan̈ uc'b'ila' chi'. 16 Ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Isaac chi':

—Elan̈ d'a tic, yujto ix a te iq'uej ipoc d'a quib'an̈, xchi vin̈.

17 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj Isaac chi', ix c'och cajan vin̈ d'a sch'olanil yic Gerar. Ata' ix cajnaj vin̈. 18 Ix sjoyanxi juntzan̈ a' uc'b'ila' chi' vin̈, a' b'ob'ilcan yuj vin̈ smam vin̈ chi', aton juntzan̈ a' ix smuc eb' vin̈ filisteo ayic toxo ix cham vin̈ smam vin̈ chi'. A sb'i a' aycanoch yuj vin̈ smam vin̈ chi', an̈eja' ix yac'canoch vin̈ sb'ioc a'. 19 Ay jun c'ual, a eb' vin̈ schecab' vin̈aj Isaac chi', ipan sjoyan jun a' uc'b'ila' eb' vin̈ d'a ac'lic chi', axo ix aji, ix ilchaj jun sjaj a' yuj eb' vin̈. 20 Axo juntzan̈xo eb' vin̈ tan̈vum calnel aj Gerar chi', ix yal eb' vin̈ to yic jun a' chi' eb' vin̈, yuj chi' ix yac' oval eb' vin̈ yed' eb' vin̈ stan̈vumal scalnel vin̈aj Isaac chi'. Yuj chi' ix yac' sb'iej jun a' chi' vin̈aj Isaac Chaclajb'ail, yujto ix schaclaj sb'a eb' vin̈ yuj a'. 21 Ix lajvi chi', ix sjoyan junxo a' eb' vin̈ schecab' vin̈aj Isaac chi'. An̈eja' ix schaclajxi sb'a eb' vin̈ yuj a'. Yuj chi' Ajc'olal ix sb'iejcan a' yuj vin̈aj Isaac chi'.

22 Ichato chi' ix b'at cajnaj vin̈aj Isaac chi' d'a najat. Ata' ix sjoyxi junxo a' uc'b'ila' vin̈, palta man̈xalaj oval yuj a', yuj chi' B'ecan ix sb'iejcan a' yuj vin̈. B'ecan on̈ yuj Jehová yic tzon̈ q'uib'chaan̈ d'a lum tic, xchi vin̈.

23 Ix lajvi yel vin̈aj Isaac chi' ta', ix c'och vin̈ d'a Beerseba. 24 A d'a jun ac'val chi', ix sch'ox sb'a Jehová d'a vin̈, ix yalani:

A in sDiosal in vin̈ a mam aj Abraham. Man ach xivoc, ayin och ed'oc. Yujn̈ej to in checab' vin̈aj Abraham chi', yuj chi' ol vac' in vach'c'olal d'a ib'an̈, man̈ jantacoc ol aj vic'anchaan̈ sb'isul in̈tilal, xchi d'a vin̈.

25 Ata' ix sb'o jun altar vin̈aj Isaac chi', yic syal sb'a vin̈ d'a Jehová, axo scajnajcan vin̈ chi' ta'. Axo eb' schecab' vin̈ ix joyan junxo a' uc'b'ila' chi'.

Strato vin̈aj Isaac yed' vin̈aj rey Abimelec

26 Ay jun c'ual ix cot vin̈aj rey Abimelec d'a Gerar, ajun jun vin̈ yamigo vin̈ scuch Ahuzat yed'nac. Ajun pax vin̈aj Ficol yajal eb' soldado vin̈ yed'nac. Ix ulec' vin̈ lolonel yed' vin̈aj Isaac chi'. 27 Ix yalan vin̈aj Isaac chi' d'a eb' vin̈:

—A ex tic, malaj tzin och eyuuj, ix in e pechel d'a sat e luum chi', ¿tasto yuj tzul in eyila'? xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

28 Ix tac'vi eb' vin̈ d'a vin̈:

—Toxo ix quila' to ayoch Jehová ed'oc, yuj chi' ix co na' to smoj sco b'o junoc co trato ed'oc. A jun trato ol co b'o chi', aton jun tic: 29 Malajocab' b'aq'uin̈ tzon̈ ixtej, yujto a on̈ tic, maj cac' chucal d'ayach, a tas ix aji, to xajan ach cuuj, d'a junc'olalil ix ach co chequeli. Squila' to ayn̈ej svach'c'olal Jehová d'a ib'an̈, xchi eb'.

30 Ayic ix lajvi slolon eb', ix sb'oan jun nivan vael vin̈aj Isaac chi', ix va eb' d'a tzalajc'olal. 31 A d'a junxo c'u, ix q'ue van eb' d'a q'uin̈ib'alil, ix yac'lancan sti' eb' d'ay junjun. Ix lajvi chi' ix stac'lancan sb'a eb' d'a junc'olal, ix paxb'at eb' d'a slugar.

32 Axo d'a jun c'u chi', ix ja eb' schecab' vin̈aj Isaac chi', ix ul yalan eb' d'a vin̈ to a d'a jun jul joyb'ilcan yuj eb' vin̈, ayxo a a' d'a yool. 33 Yuj chi' Seba ix sb'iejcan jun a' uc'b'ila' chi' yuj vin̈aj Isaac chi', yuj chi' a jun chon̈ab' ay chi' ta' an̈eja' scuch Beerseba.

34 40 ab'il sq'uinal vin̈aj Esaú ayic ix yic'lan sb'a vin̈ yed' ix Judit, yisil vin̈aj Beeri hitita. Ix yic'anpax ix Basemat vin̈, yisil ix vin̈aj Elón, hitita paxi. 35 Ix ac'jioch scusc'olal vin̈aj Isaac yed' ix Rebeca yuj eb' ix chavan̈ chi'.

27

Ix yalcan vach' lolonel vin̈aj Isaac‘R’d'a yib'an̈ vin̈aj Jacob

1 Ix ec'n̈ej tiempo, ix ichamvinacax vin̈aj Isaac chi', maxtzac ujilaj yilan vin̈. Ay jun c'ual ix yavtejcot vin̈aj Esaú vin̈, aton vin̈ sb'ab'el yuninal vin̈, ix yalan vin̈ d'a vin̈:

—Ach vuninal, xchi vin̈.

—¿Tas xchi mamin? xchi vin̈aj Esaú chi'.

2 —Tic val tzila' te icham vinac inxo. Man̈ vojtacoc, q'uinaloc sja lemnaj in chamel q'uic'an chab'ej. 3 Yuj chi' tzin nib'ej tzach b'at a say junoc noc' d'a caltac te' yic tzic'cot in chi'a. Ic'b'at a jul-lab' yic tza jul junoc vico'. 4 Tza b'oan junoc in vael te vach', icha val in gana. Ayic toxo ix b'oi, tzic'ancot d'ayin. Yacb'an tzin va'i, ol valancan vach' lolonel d'a ib'an̈ yacb'an manto in chamoc, xchi vin̈.

5 Axo ix Rebeca, ix yab' ix tas ix yal vin̈ d'a vin̈aj Esaú chi', yuj chi' ayic toxo ix b'at vin̈aj Esaú chi' d'a caltac te' say schib'ej smam chi', 6 ix yalan ix d'a vin̈aj Jacob, vin̈ schab'il yune' ix:

—A ticnaic ach vune', ix vab' val yalan vin̈ a mam d'a vin̈ uc'tac aj Esaú icha tic: 7 Ixic say junoc c'ultaquil noc' in chi'a, tza b'oan junoc in vael, te vach' tzutej. Yacb'an tzin va'i ol vac'ancan yaxilal d'ayach, ol valancan vach' lolonel d'a ib'an̈ d'a yichan̈ Jehová yacb'an manto in chamoc, xchi vin̈ a mam chi' d'a vin̈. 8 Yuj chi' ach vune', c'anab'ajej val tas ol val tic. 9 Ixic b'aj ay noc' calnel, tzic'ancot chavan̈oc noc' yunetac chiva te vach', ol in b'oan junoc svael vin̈ a mam chi', te vach' ol vutej icha val tas snib'ej vin̈. 10 A achxo ol ic'b'at d'a vin̈. Ayic van sva vin̈, ol yalancan vach' lolonel vin̈ d'a ib'an̈ yacb'an manto cham vin̈, xchi ix.

11 Ix yalan vin̈aj Jacob d'a ix snun chi':

—A vin̈ vuc'tac chi', ay xil snivanil vin̈, palta a in tic malaj in xiil. 12 Q'uinaloc ol in smaslej vin̈ in mam chi', ol nachajel yuj vin̈, ol snaan vin̈ to ton̈ej svixtej vin̈, axo catab' ol cotcan d'a vib'an̈, man̈xooc yaxilal ol vic'cani, xchi vin̈.

13 Ix tac'vi ix snun vin̈ chi' icha tic:

—Maay ach vune', tato ay catab' syalcan vin̈, aocab' d'a vib'an̈ scotcani. A ticnaic, an̈ej to tza c'anab'ajej tas svala'. Ixic, ic'cot chavan̈oc noc' yunetac chiva chi', xchi ix.

14 Ix b'at vin̈aj Jacob chi' yic'cot noc' yunetac chiva chi', ix yac'an noc' vin̈ d'a ix snun chi'. Vach' ix aj jun vael chi' yuj ix, icha val snib'ej vin̈aj Isaac chi'. 15 Ix lajvi chi', ix yic'anelta spichul vin̈aj Esaú chi' ix, vin̈ sb'ab'el yune' ix, juntzan̈ pichul te vach', sic'b'ilb'at b'aj ay smantiado, ix yac'anoch ix d'a vin̈aj Jacob vin̈ schab'il unin chi'. 16 Axo d'a stz'umal noc' chiva chi' ix spich sc'ab' vin̈ ix yed' sjaj vin̈ b'aj malaj xiil. 17 Ix yac'an ixim pan ix yed' vael ix sb'o chi', ix yic'anb'at vin̈.

18 Axo ix ochb'at vin̈ b'aj ayec' vin̈ smam chi', ix yalan vin̈ icha tic:

—Mamin, xchi vin̈.

—Oy, ¿mach ach ach vuninal? xchi vin̈aj Isaac chi'.

19 —A in Esaú in, a b'ab'el unin in. Toxo ix in b'o a vael icha ix al d'ayin. Q'uean̈ c'ojan, va'an̈. Ab'lej val jab'oc noc' c'ultaquil noc' ix b'at in jul tic, tzalancan vach' lolonel d'a vib'an̈, xchi vin̈.

20 Ix sc'anb'an vin̈aj Isaac chi' d'a vin̈ icha tic:

—¿Tas val ix utej yamchaj noc' d'a elan̈chamel, ach vuninal? xchi vin̈.

—A Jehová co Diosal ix och ved'oc, yuj chi' d'a elan̈chamel ix ilchaj noc' vuuj, xchi vin̈.

21 Ix yalanpax vin̈aj Isaac chi' d'a vin̈ icha tic:

—Nitzcot a b'a d'a in tz'ey, ol ach in maslej, ta yel a ach ach vuninal Esaú, xchi vin̈.

22 Ix snitzanoch sb'a vin̈ d'a stz'ey vin̈ smam chi', ix och ijan vin̈ smaslan vin̈ tato ay xiil vin̈. Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ smam vin̈ chi' icha tic: Icha val yoch sjaj vin̈aj Jacob svab'i, an̈ej jun to ay xil a c'ab' svab'i icha val yic vin̈aj Esaú, xchi vin̈. 23 Maj nachajel-laj yuj vin̈ smam vin̈ chi', yujto ay xiil sc'ab' vin̈ icha val yic vin̈aj Esaú chi', yuj chi' ix yalancan vach' lolonel vin̈ d'a yib'an̈ vin̈. 24 Ix sc'anb'anxi vin̈aj Isaac chi' icha tic:

—¿Yel am val a ach, ach vuninal Esaú? xchi vin̈.

—I', a in ton Esaú in, xchi vin̈aj Jacob chi'.

25 —Ach vuninal, ic'cot in vael chi' an, yacb'an tzin chi noc' c'ultaquil noc' xid' ic'cot chi', ol valancan vach' lolonel d'a ib'an̈, xchi vin̈.

Ix yac'an vin̈aj Jacob svael vin̈ smam chi', ix yic'anpaxcot vino vin̈, ix yuc'an vin̈ smam vin̈ chi'. 26 Ix yalan vin̈aj Isaac chi' icha tic:

—Nitzcot a b'a d'a in tz'ey ach vuninal, tza tz'ub'anelta in ti', xchi vin̈. 27 Ix snitzanb'at sb'a vin̈aj Jacob chi', ix tz'ub'anelta sti' vin̈ smam vin̈ chi'. Ix suc'lan spichul vin̈ vin̈aj Isaac chi', ix yalan vach' lolonel chi' vin̈ d'a yib'an̈ vin̈ icha tic:

Icha sjab' an̈ an̈c'ultac ay d'a caltac te' tz'ac'ji syaxil yuj Jehová, icha val chi' sjab' vin̈ vuninal.

28 Ac'jocab' n̈ab' d'a yib'an̈ lum a luum yuj Dios yic te vach' ol aj sat avb'en. Man̈xo jantacoc ixim trigo yed' vino ol ic'a'.

29 Tzijtum anima ol ach ac'an servil. Masanil nación ol yaq'uem sb'a d'ayach. Yajal ol ach aj d'a yib'an̈ eb' yin̈tilal vin̈ uc'tac. Ol yaq'uem sb'a eb' d'ayach. Ol can scatab' Dios d'a yib'an̈ eb' chuc syutej sb'a d'ayach, palta ol yac' svach'c'olal d'a yib'an̈ eb' vach' syutej sb'a d'ayach, xchi vin̈.

30 Axo yic ix lajvi yalancan masanil vach' lolonel chi' vin̈ d'a yib'an̈ vin̈aj Jacob chi', ato val yelta vin̈ chi' b'aj ayec' vin̈ smam chi', ix jax vin̈aj Esaú chi' juloj noc' chi'. 31 Ix sb'oan jun vael vin̈ te vach'. Ix lajvi chi' ix yic'anpaxb'at vin̈ d'a vin̈ smam chi', ix yalan vin̈ icha tic:

—Q'uean̈ vaan mamin, tic in javi. Chi' noc' c'ultaquil noc' ix b'at vic'cot tic, tzalancan vach' lolonel chi' d'a vib'an̈, xchi vin̈ d'a vin̈ smam chi'.

32 Axo ix sc'anb'an vin̈aj Isaac chi' icha tic:

—¿Mach ach? xchi vin̈.

—A in ton Esaú in, a b'ab'el unin in, xchi vin̈.

33 Ix te sat sc'ol vin̈aj Isaac chi', ix och ijan vin̈ slucloni, ix yalan vin̈ icha tic:

—¿Mach pax jun vin̈ ix b'at ic'ancot noc' d'a sb'ab'elal jun, ix yic'ancot jun vael chi' d'ayin? Toxo ix in va'i, ayic manto ach ja ach tic, yuj chi' toxo ix valcan in vach' lolonel d'a yib'an̈ vin̈ chi'. Toxonton a vin̈ ol chaan in vach'c'olal chi', xchi vin̈.

34 Ayic ix yab'an vin̈aj Esaú tas ix yal vin̈ smam chi', ix el veq'uec'oc yav vin̈ yoq'ui, ix yalan vin̈ icha tic:

—Alpax vach' lolonel d'a vib'an̈ mamin, xchi vin̈.

35 Ix yalan vin̈aj Isaac chi' icha tic:

—A vin̈ uc'tac ix ul in ixtanoc, toxo ix yic'b'at masanil vach' lolonel vin̈ ictaxon yaji, xchi vin̈.

Axo ix tac'vi vin̈aj Esaú chi':

36 Te vach' val ochnaccan Jacob d'a vin̈. Schaelalxo in yixtan vin̈ tic. D'a sb'ab'elal ix yiq'uec' in derecho vin̈ d'a yic in b'ab'el uninal, axo pax ticnaic syic'anpaxec' yaxilal vin̈ to victaxon yaj uuj. Mamin, ¿man̈xom val junocxo yaxil ix a c'ub'ejcan d'ayin? xchi vin̈.

37 Ix yalan vin̈aj Isaac chi' d'a vin̈:

—Ina ix vac' yopisio vin̈aj Jacob d'a ib'an̈, masanil eb' in̈tilal ol ochcan schecab'oc vin̈. An̈eja' toxo ix valcani to te vach' ol yac' ixim strigo vin̈ yed' svino. Man̈xalaj tas vach' ach vutan ach vuninal, xchi vin̈.

38 Ix tevin̈ejoch vin̈aj Esaú chi' icha tic:

—Mamin, ¿man̈xom val junoc vach' lolonel syal alancan d'a vib'an̈ jun? Alcan junocxo a vach' lolonel d'ayin, xchi vin̈.

Ix elxi veq'uec'oc yav vin̈ yoq'ui.

39 Yuj chi' ix yalan vin̈aj Isaac chi' d'a vin̈ icha tic:

Te najat tzach elcan d'a sat lum luum yax sat yed' b'aj syac' n̈ab'.

40 An̈ej q'uen espada ol ac'och yipoc a c'ool, checab' ol ach ajcan d'a vin̈ uc'tac chi'. Axo yic ayxo ip jun, ol a col a b'a d'a vin̈, xchi vin̈.

Ix el vin̈aj Jacob d'a vin̈aj Esaú

41 Atax ta' ix chichoncanoch sc'ool vin̈aj Esaú d'a vin̈aj Jacob chi' yuj tas ix alchajcan d'a yib'an̈ vin̈ yuj smam chi'. Yuj chi' ix snaan vin̈aj Esaú chi' icha tic: Toxo ol cham vin̈ in mam tic, ol lajvoc chi' ol in milancham jun vuc'tac chi', xchi vin̈.

42 Axo yic ix yab'an ix Rebeca tas van yalan vin̈aj Esaú chi', ix yavtancot vin̈aj Jacob chi' ix, ix yalan ix d'a vin̈ icha tic:

—Ach vune', a vin̈aj Esaú vin̈ uc'tac, sgana vin̈ ol ach smilchamoc yic syaq'uec' spac vin̈ d'ayach. 43 Yuj val chi', ab' val tas svala': Elan̈ d'a tic, tzach b'atcan d'a Harán, tzach aj yed' vin̈aj Labán vin̈ in nulej. 44 Tzach cann̈ej yed' vin̈ junoc tiempoal masanto tz'ec' yoval sc'ool vin̈ uc'tac tic. 45 Axo yic ol sat d'a sc'ol vin̈, ol valanb'at ab'i, ichato chi' ol ach paxta. Max yal in c'ool to junn̈ej c'ual tzex cham e chavan̈il, xchi ix.

46 Ix lajvi chi', ix yalan ix Rebeca d'a vin̈aj Isaac icha tic:

—Tzin te cus yuj eb' ix hitita, eb' ix yetb'eyum vin̈aj Esaú tic. Yuj chi' tato syic'laj sb'a vin̈aj Jacob tic yed' junoc eb' ix hitita cajan d'a Canaán tic, vach' ama tato tzin chami, xchi ix.

28

1 Yuj chi' ix avtajcot vin̈aj Jacob yuj vin̈aj Isaac chi', ix och ijan vin̈ yalancan vach' lolonel d'a yib'an̈ vin̈, ix yalancan jun checnab'il vin̈ d'a vin̈ icha tic: Malaj b'aq'uin̈ ol ic' junoc ix etb'eyum d'a scal eb' ix aj Canaán tic. 2 A d'a yol yic Padán-aram d'a spat vin̈ a mam icham aj Betuel tzach b'ati, tzic' a b'a yed' junoc eb' ix yisil vin̈aj Labán, snulej ix a nun. 3 Axo Dios Syal Yuj Masanil, ol yac' svach'c'olal d'a ib'an̈, man̈ jantacoc ol aj sb'isul in̈tilal. A d'a scal eb' in̈tilal chi' tzijtum nación ol pitzvoc. 4 Ol yac' svach'c'olal Dios d'ayach yed' masanil eb' in̈tilal icha ix aj yac'ancan sti' yac'an d'a vin̈aj Abraham vin̈ co mam, yic vach' ol och jun luum b'aj ayon̈ ec' tic icoc. A val Dios chi' aljinaccan d'a vin̈ co mam chi', xchi vin̈aj Isaac d'a vin̈aj Jacob chi'.

5 Ix lajvi chi', ix checchajcanb'at vin̈aj Jacob yuj vin̈aj Isaac d'a Padán-aram. Ix b'atcan vin̈ d'a spat vin̈aj Labán, yuninal vin̈aj Betuel arameo, snulej ix Rebeca, ix snun vin̈ yed' vin̈aj Esaú.

Ix och junxo yetb'eyum vin̈aj Esaú

6 Axo ix yab'an vin̈aj Esaú to ix yal vach' lolonel vin̈aj Isaac d'a yib'an̈ vin̈aj Jacob, ix schecanpaxb'at vin̈ d'a Padán-aram yic tz'och ix yetb'eyum vin̈ ta'. Ix yab'an vin̈ to ayic ix yalan vach' lolonel vin̈aj Isaac chi' d'a vin̈, ix yalan vin̈ to max yal yic'lan sb'a vin̈ yed' eb' ix aj Canaán chi'. 7 Ix sc'anab'ajej vin̈aj Jacob sb'atcan d'a Padán-aram icha ix aj yalan vin̈ smam yed' ix snun. 8 Icha chi' ix aj snachajel yuj vin̈aj Esaú to a vin̈ smam vin̈ chi' max scha sc'ol eb' ix aj Canaán vin̈. 9 Yuj chi', ix b'at vin̈ yil vin̈aj Ismael aton vin̈ yuc'tac vin̈ smam vin̈ chi'. Ix yic'an jun ix yisil vin̈aj Ismael chi' vin̈, Mahalat sb'i ix, ix och ix yetb'eyumoc vin̈ yed' eb' ix aytaxoneq'ui. A ix Mahalat chi' ay jun vin̈ snulej ix scuchan Nebaiot.

Ix sch'ox sb'a Dios d'a vin̈aj Jacob

10 Ayic ix el vin̈aj Jacob d'a Beerseba, ix b'at vin̈ d'a sb'eal Harán. 11 Ix c'och vin̈ d'a jun lugar, yujto toxo ix em c'u, yuj chi' ata' ix vaycan vin̈ d'a jun ac'val chi'. Ayic toxo svay vin̈, ix yic'ancot jun q'ueen vin̈ sc'an̈ jolomoc, ix ec' jichan vin̈. 12 A d'a jun ac'val chi', ix och jun svayich vin̈, ix yilan vin̈ to ay jun b'e icha c'ooch. Schaq'ue d'a sat lum tic, masanto sq'uec'och d'a satchaan̈. Ix yilan vin̈ to a eb' yángel Dios sq'uei, tz'emta eb' d'a jun b'e chi'. 13 Ix yilanpax vin̈ to a Jehová lin̈anec' b'aj sq'uec'och jun b'e chi', ix yalan icha tic: A in ton Jehová sDiosal in vin̈ a mam icham aj Abraham yed' vin̈aj Isaac a mam. Ol vac' jun lum b'aj jichan ach ec' tic d'ayach yed' d'a masanil eb' in̈tilal. 14 A in̈tilal chi' man̈ jantacoc ol aj sb'isul icha spococal lum luum. Ol pucaxcanb'at eb' d'a stojolal b'aj sjavi c'u yed' b'aj tz'em c'u, d'a stojolal norte yed' d'a sur. Masanil nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol scha svach'ilal eb' uuj yed' pax yuj in̈tilal. 15 Ayinn̈ej och ed'oc, ol ach in tan̈vejn̈ej b'aj ol ach b'atoc, ol ach vic'an meltzaj d'a jun lum tic junelxo. Man̈ ol ach vactejcanlaj, palta ol vaq'uelc'och b'aj ix vac' in ti' d'ayach, xchi.

16 Ayic ix el svayan̈ vin̈, ix snaan vin̈ icha tic: D'a val yel ayec' Jehová d'a jun lugar tic, man̈ vojtacoclaj, xchi vin̈. 17 Ix xiv chaan̈ vin̈, ix snaan vin̈: Te ay smay jun lugar tic, spat Dios yaji, spuertail pax satchan̈ yaji, xchi vin̈.

18 Ayic ix sacb'i d'a junxo c'u, ix pet q'ue vaan vin̈, ix yic'ancot q'uen q'ueen ix yac'och vin̈ sc'an̈ jolomoc chi, ix yac'ancanq'ue lin̈an q'uen vin̈, ix can q'uen yecheloc, ix secanq'ue aceite vin̈ d'a yib'an̈ q'ueen. 19 A d'a jun lugar chi', ata' ay jun chon̈ab' yictax peca', Luz sb'i, axo vin̈aj Jacob ix q'uexan sb'i, ix yac'an vin̈ scuch Betel.28.19

20 Ata' ix yac'can sti' vin̈aj Jacob, ix yalan vin̈ icha tic: Tato a Dios ol in tan̈vanoc, ol ochn̈ej ved'oc b'aj van in b'at tic, ol yac'n̈ej in vael yed' in pichul, 21 vach' in c'ool ayic ol in meltzajpaxcot d'a spat in mam, tato icha chi' a Jehová tic ol och in Diosaloc. 22 A b'aj ix vavejcan q'uen q'ueen tic, icha spat Dios tz'ajcani, ol viq'uel sdiezmoal masanil tas ol yac' d'ayin, ol vac'an d'ay, xchi vin̈aj Jacob chi'.

29

Ix c'och vin̈aj Jacob d'a Harán

1 Icha chi' ix aj sb'atcan vin̈aj Jacob, ix c'ochcan vin̈ d'a slum eb' vin̈ cajan d'a stojolal b'aj sjavi c'u.

2 Ayic ix c'och vin̈ ta', ix yilanb'at jun a' uc'b'ila' vin̈. A d'a slac'anil a' chi', ayec' ox uman̈ noc' calnel, yujto a a' syuc' noc', ay jun nivan q'uen ayoch smaculoc sti' a'. 3 Ayic smolb'an sb'a masanil noc' calnel chi' ta', axo eb' vin̈ stan̈van noc' tz'ic'anel q'uen smacul sti' a' chi', syac'an a' eb' vin̈ yuc' noc', slajvi chi' smacanxican sti' a' eb'. 4 Ix sc'anb'an vin̈ d'a eb' tan̈vum calnel chi' icha tic:

—¿B'ajtil ayex ex vetanimail? xchi vin̈.

—A d'a Harán ayon̈, xchi eb' vin̈.

5 —¿Eyojtac am vin̈aj Labán yixchiquin vin̈aj Nacor? xchi vin̈.

—Cojtacton vin̈, xchi eb'.

6 —¿Vach' am sc'ol vin̈ eyila'? xchi vin̈.

—Vach' sc'ol vin̈. Ina a ix Raquel yisil vin̈ van scot yed' noc' scalnel chi', xchi eb' vin̈.

7 Ix yalan vin̈aj Jacob chi' d'a eb' vin̈:

—Ayto c'u, ¿tas yuj man̈ ton̈ejoc tzeyac' yuc'a' noc' e calnel tic, tze tan̈van va jab'ocxo noc'? xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

8 Ix yalan eb' vin̈:

—Max yal-laj, yovalil sco tan̈vej smolb'an sb'a noc' smasanil, ichato chi' ol quic'anel q'uen nivan smacul sti' a' tic, yic syal yuc'an a' noc' smasanil, xchi eb'.

9 Vanto slolon vin̈aj Jacob chi' yed' eb' vin̈, ix ja ix Raquel yed' noc' yic vin̈ smam, yujto a ix stan̈van noc'. 10 Ayic ix yilan vin̈ sja ix yed' noc' yic vin̈ smam chi', aton vin̈ snulej ix snun vin̈, elan̈chamel ix b'at lemnaj vin̈, ix yic'anel q'uen smacul sti' a a' chi' vin̈, ix yac'an yuc' a' noc' calnel chi' vin̈. 11 D'a elan̈chamel ix yac'an stzatzil sc'ol ix Raquel chi' vin̈, ix tz'ub'elta sti' ix vin̈, ix oc'q'ue vin̈. 12 Ix och ijan vin̈ yalan icha tic: Yune' in ix Rebeca, ix yanab' vin̈ a mam, xchi vin̈. Axo ix yab'an ix Raquel icha chi', ix b'at lemnaj ix yal d'a vin̈ smam chi'.

13 Axo ix yab'an vin̈aj Labán sb'inaj vin̈aj Jacob yune' yanab', ix b'at lemnaj vin̈ schacot vin̈. Ix och lac'naj vin̈ d'a vin̈, ix tz'ub'anelta sti' vin̈, ix yic'anb'at vin̈ vin̈ d'a spat chi'. Ix och ijan vin̈aj Jacob chi' yalani tas ix aj scoti. 14 Ix yalan vin̈aj Labán chi' d'a vin̈ icha tic: Val yel te a on̈to och ed'oc, xchi vin̈.

Ix can vin̈aj Jacob scaj ix Raquel

Jun ujal ix can vin̈ yed' vin̈aj Labán chi'. 15 Ayic ix ec' jun uj chi', ix yalan vin̈aj Labán chi' d'a vin̈ icha tic:

—A ticnaic vach'chom ayto cuj co b'a, palta max yal-laj nab'an̈ej ol ach munlaj d'ayin. Al d'ayin jantac ol ach in tupu', xchi vin̈. 16 Ay chavan̈ yisil vin̈aj Labán chi': A ix b'ab'el, Lea sb'i ix, axo ix schab'il Raquel. 17 A ix Lea chi', icha yilji taxon eb' ix ix yilji ix, an̈ej yol sat ix vach' yilji. Axo pax ix Raquel jun, te vach' yilji sat ix yed' snivanil smasanil. 18 Axo vin̈aj Jacob chi', ix can sgana vin̈ d'a ix Raquel chi', yuj chi' ix yal vin̈ icha tic:

—Tzin can uqueoc ab'il in caj ix Raquel, ix chab'il isil tic, xchi vin̈.

19 Ix yalan vin̈aj Labán chi':

—Canan̈, vach' ol vac' ix d'ayach, ¿tas gana ch'oc b'aj svac' ix? xchi vin̈.

20 Icha chi' ix aj scajan uque' ab'il ix vin̈. Maj yab' vin̈ yec' jun tiempoal chi', yujto te ay sgana vin̈ d'a ix. 21 Axo yic ix ec' uque' ab'il chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Labán chi' icha tic:

—A ticnaic, ix lajvi co trato yic tzin caj ix. Ac' ix vetb'eyumoc yic svic'an in b'a yed' ix, xchi vin̈.

22 Axo vin̈aj Labán chi' ix avtancot masanil eb' cajan d'a slac'anil chi', ix yac'anoch sq'uin̈al snupnajel ix yisil vin̈ chi'. 23 Ayic toxo ix q'ue ac'val ix yic'ancot ix Lea vin̈aj Labán d'a vin̈aj Jacob chi', ix vay vin̈ yed' ix. 24 Ix ac'ji jun scriada ix yuj vin̈aj Labán chi', a ix chi' Zilpa sb'i ix. 25 Ayic ix sacb'i, ix yilanelta vin̈aj Jacob chi' to a ix Lea ix vay yed' vin̈, ix b'at yalan vin̈ d'a vin̈aj Labán chi' icha tic:

—¿Tas yuj icha tic ix in utej? A ix Raquel ix in caj d'ayach, ¿tas yuj tzin ixtej? xchi vin̈.

26 Ix yalan vin̈aj Labán chi' d'a vin̈ icha tic:

—A co b'eyb'al d'a co cal tic, max yal-laj to a ix tzac'anto sb'ab'laj och vin̈ yetb'eyum d'a ix b'ab'el. 27 C'anab'ajejcan jun semana sq'uin̈ nupnajel yic ix Lea tic, ol ic'anpax ix Raquel chi' tato tzac' a ti' a cajan uqueocxo ab'il ix d'ayin, xchi vin̈aj Labán chi'.

28 Ix schaan sc'ol vin̈aj Jacob jun lolonel chi'. Ix sc'anab'ajan jun semana q'uin̈ nupnajel vin̈ yed' ix Lea chi'. Ix lajvi chi', ix yac'anpax ix Raquel vin̈aj Labán chi' yic tz'och ix yetb'eyumoc vin̈. 29 Ix yac'anpax jun ix scriada ix Raquel chi' vin̈ aton ix Bilha. 30 Ix yic'lan sb'a vin̈aj Jacob yed' ix Raquel chi', yelxo val xajanab'il ix aj ix yuj vin̈ d'a yichan̈ ix Lea chi'. Yuj chi' uqueto ab'il ix scaj ix vin̈.

Eb' yuninal vin̈aj Jacob

31 Ayic ix yilan Jehová to chab'c'olab'il ix Lea chi', ix yac'an svach'c'olal d'a yib'an̈ ix yic tz'aj yune' ix. Axo pax ix Raquel, malaj yune' ix. 32 Axo ix Lea chi', ix och ix yab'ixal, ix alji jun yune' ix, Rubén29.32 ix yac' ix sb'iej, ix yalan ix: A Jehová ix yila' to paticab'il in el yuj vin̈ vetb'eyum, axo ticnaic xajan ol in yil vin̈, xchi ix.

33 Ix lajvi chi' ix alji junxo yune' ix, Simeón29.33 ix yac' ix sb'iej, ix yalan ix icha tic: Ix yab' Jehová to chab'c'olab'il vaji, yuj chi' ix yac' junxo vune' tic, xchi ix.

34 Ix aljipax junxo yune' ix, Leví29.34 ix yac' ix sb'iej, ix yalan ix: A ticnaic junxon̈ej ol aj vin̈ vetb'eyum tic ved'oc, yujto oxvan̈xo vune' yed' vin̈, xchi ix.

35 Ix alji junxo yune' ix, Judá29.35 ix yac' ix sb'iej, ix yalanpax ix: A ticnaic, svic'chaan̈ sb'i Jehová, xchi ix. Axon̈ej chi', ix och vaan yilan sat unin ix.

30

1 Axo ix Raquel chi' ix pitzvichaan̈ ajc'olal d'a spensar ix, ix och ix ajc'olal d'a ix Lea chi' yujto malaj yune' ix, ix yalan ix d'a vin̈ yetb'eyum chi' icha tic:

—Ac' vune'. Tato maay, tic tzin chami, xchi ix.

2 Yuj chi' ix cot yoval vin̈aj Jacob, ix yalan vin̈ d'a ix icha tic:

—¿Tocval Dios in? A Dios chi' max ac'anlaj une' chi', xchi vin̈. 3 Ix yalanxi ix d'a vin̈:

—Vayan̈ yed' ix in criada Bilha, ayic ol aljoc yune' ix chi', icha val vune' ol ajoc, xchi ix.

4 Ix yac'an ix scriada ix chi' d'a vin̈, ix yic'lan sb'a vin̈ yed' ix. 5 Axo ix alji jun yune' ix Bilha chi', 6 ix yalan ix Raquel icha tic: Dan30.6 ol sb'iej vin̈ unin tic, yujto ix yab' in lesal Dios, ix in sch'olb'itani, yuj chi' ix yac' jun unin tic d'ayin, xchi ix.

7 Ix lajvi chi', ix alji junxo yune' ix Bilha yed' vin̈aj Jacob chi'. 8 Ix yalanxi ix Raquel chi': A jun unin tic Neftalí30.8 ol sb'iej, yujto ix in telaj in b'a yed' ix in nulej ix Lea, axo ticnaic ix can ix yalan̈ vuuj, xchi ix.

9 Axo yic ix yilan ix Lea to man̈xalaj yune' ix, ix yac'anpax ix scriada ix, aton ix Zilpa d'a vin̈aj Jacob chi'. 10 Ix alji jun yune' ix yed' vin̈. 11 —Vach' vico' yuj chi' Gad30.11 svac' sb'iej vin̈ unin tic, xchi ix Lea chi'.

12 Ix lajvi chi', ix alji junxo yune' ix Zilpa chi' yed' vin̈aj Jacob chi'. 13 Ix yalanpax ix Lea chi' icha tic: Te tzalajc'olal vico', axo eb' ix vetixal ol alanoc to ay in tzalajc'olal, yuj chi' Aser30.13 ol sb'iej vin̈ unin tic, xchi ix.

14 Ay jun c'u ix b'at vin̈aj Rubén b'eyelec' d'a caltac te', ayic van sjochchaj ixim trigo. Ata' ix ilchaj juntzan̈ sat an̈c'ultac yuj vin̈ to sloji, mandrágora30.14 sb'i. Ix yic'anb'at an̈ vin̈ d'a ix Lea, aton ix snun vin̈. Axo yic ix yilan an̈ ix Raquel chi', ix yalan ix d'a ix Lea icha tic:

—Tzin tevi d'ayach to tzac' junoc an̈ mandrágora ix yic'cot vin̈ une' chi' d'ayin, xchi ix.

15 Ix yalan ix Lea chi' icha tic d'a ix:

—¿Tom man̈ c'ocb'iloc ix iq'uec' vin̈ vetb'eyum, axo ticnaic, snib'ej a c'ol tza c'anec' an̈ mandrágora ix yic'cot vin̈ vune' tic? xchi ix.

—Ac' an̈ d'ayin, tato icha chi' syal svay vin̈aj Jacob ed'oc d'a jun ac'val tic, xchi ix Raquel chi'.

16 Axo yic van sq'uic'b'i ix jax vin̈aj Jacob d'a smunlajel, ix b'at ix Lea schacot vin̈, ix yalan ix d'a vin̈ icha tic:

—A ticnaic ol ach vay ved'oc, d'a val yel ix vac' an̈ mandrágora ix yic'cot vin̈ vune' d'a ix in nulej ix Raquel a tojoloc, xchi ix.

Yuj chi' ix vay vin̈aj Jacob chi' yed' ix d'a jun ac'val chi'. 17 A Dios ix ab'an slesal ix, yuj chi' ix alji junxo yune' ix yed' vin̈, yoil uninxo. 18 Ix yalan ix: Isacar30.18 ol sb'iej vin̈ unin tic, yujto ix spactzitej Dios d'ayin, yujto ix vac' ix in criada d'a vin̈ vetb'eyum, xchi ix.

19 Ix lajvi chi', ix alji junxo yune' ix yed' vin̈aj Jacob chi', aton svaquil unin eb'. 20 Ix yalan ix: Ix yac' Dios jun silab' man̈xo jantacoc svach'il d'ayin, yuj chi' ol in sxajanej vin̈ vetb'eyum tic. Svaquilxo jun unin tic svil yed' vin̈, yuj chi' Zabulón30.20 ol sb'iej, xchi ix. 21 Yicxo slajvub'al ix yilan sat jun ix unin ix, Dina ix yac' ix sb'iej.

22 Axo ix Raquel chi', ix nachajcot ix yuj Dios, ix ab'ji slesal ix yuuj, ix javi yune' ix. 23 Ayic ix alji jun sb'ab'el unin ix, ix yalan ix: A in q'uixvelal, toxo ix yiq'uel Jehová, yujto toxo ix yac' jun vune' tic. 24 Tzoc val el d'a sc'ool syac'pax junocxo vune', xchi ix. Yuj chi' José30.24 ix sb'iej jun unin chi' yuj ix.

Ix och oval d'a scal vin̈aj Jacob‘R’yed' vin̈aj Labán

25 Ayic toxo ix alji vin̈aj José, ix yalan vin̈aj Jacob d'a vin̈aj Labán icha tic:

—A ticnaic, cha in pax d'a in chon̈ab'. 26 Ac' eb' vuninal yed' eb' ix vetb'eyum, c'ocb'ilocxob' in cajan eb' ix d'ayach, smojxo val tzin paxi. Ojtac val tas ix aj in munlaj d'ayach, xchi vin̈.

27 Axo ix yalan vin̈aj Labán chi' d'a vin̈ icha tic:

—Maay, tzin tevi d'ayach to vach'n̈ej ajec' ved'oc, yujto ix in naeli to uujn̈ej ay svach'c'olal Jehová d'a vib'an̈. 28 Al d'ayin jantac val tzach in tupu', xchi vin̈aj Labán chi'.

29 Ix yalanxi vin̈aj Jacob chi':

—Ojtac val tas ix aj in munlaj ed'oc yed' tas ix aj vilan noc' a molb'etzal noc' tic. 30 Ojtac to jayvan̈n̈ej noc' a molb'etzal noc' tic ayic in janac, axo ticnaic toxo ix q'uib' sb'isul noc'. Atax val yic in janac chi' syamannacoch Jehová yac'an svach'c'olal d'a ib'an̈. Axo ticnaic, ¿b'aq'uin̈ ol in chael yich vilan vic yed' eb' ix vetb'eyum tic yed' eb' vuninal? xchi vin̈.

31 —¿Jantac a tojol tza c'ana'? xchi vin̈aj Labán chi'.

—Malajocab' in tojol tzac'a', an̈ejto svil jab'ocxo noc' a calnel tic, tato ol scha a c'ol tas ol vala'. 32 Cha in och d'a scal noc' a calnel yed' noc' a chiva ticnaic, yic tzin sic'anel masanil noc' tz'ib'iltac, noc' jasquiltac stz'ib'ul, noc' yunetac q'uiq'uic'. A noc' chi' ol och in tojoloc. 33 Yuj chi' jun, ayic tzach c'och il noc' a noc' chi', noc' svic' in tojoloc chi', icha chi' ol aj ilancot in tojolal. Tato a d'a scal noc' vic chi' ay noc' chiva, ma noc' calnel chi' man̈ tz'ib'iltacoc, mato man̈ q'uiq'uic'oc, van ach velc'an syal chi', xchi vin̈.

34 —Vach'ocab'i. Scha in c'ol tas tzal chi', xchi vin̈aj Labán chi'.

35 An̈ejtona' d'a jun c'ual chi' ix sic'anel masanil noc' mam chiva tz'ib'iltac vin̈aj Labán chi' yed' noc' jasquiltac stz'ib'ul, noc' nun chiva soman jab'oc saquil yed' masanil noc' calnel q'uiq'uic' yilji, ix yac'an noc' vin̈ d'a eb' yuninal. 36 Ix yic'anb'at noc' eb' yuninal vin̈ chi' d'a najat, oxe' c'ual stec'nab'il b'aj ix can vin̈aj Jacob chi'. Ix cann̈ej vin̈ stan̈vej juntzan̈xo noc' scalnel vin̈aj Labán chi'.

37 Elan̈chamel ix sna vin̈aj Jacob chi', ix stzepel sc'ab'tac te te' scuch álamo vin̈, te' almendro yed' te' castaño. Tz'ib'iltac ix yutej te' vin̈ sjosan stz'umal. Ay sac yed' q'uiq'uic' ix aj yilji te' yuj vin̈. 38-39 Ix yac'anoch juntzan̈ te' c'ab'tac te' chi' vin̈ d'a yichan̈ noc' calnel chi', b'aj syuc'a' noc', aton ta' stajni noc'. D'a yichan̈ noc' aypaxoch te te' tz'ib'iltac yilji chi', yuj chi' ayic tz'aj yune' noc', tz'ib'iltac yilji yune' noc' chi'. 40 A masanil noc' tz'ib'iltac tz'aj chi', ix sic'canel noc' vin̈ d'a scal noc' yic vin̈aj Labán chi'. Icha chi' ix yutej vin̈ sic'anel noc' scalnel chi' d'a scal noc' yic vin̈aj Labán chi'. 41 Masanil noc' te vach', ayic stajni noc', syac'anoch te te' vin̈aj Jacob chi' d'a yichan̈ noc' b'aj xid'ec' noc' yuc'a', yic vach' syil te te' chi' noc' ayic stajni noc' chi'. 42 Axo yic sjavi noc' yatac val ay, max yaq'uem te te' chi' vin̈ d'a yichan̈ noc'. Yuj chi', a noc' tz'ontac yic vin̈aj Labán chi', axo noc' vach' yic vin̈aj Jacob chi'. 43 Icha chi' ix aj yoch vin̈aj Jacob chi' b'eyumal. Man̈ jantacoc noc' svacax vin̈, noc' scalnel vin̈ yed' noc' schiva vin̈. Man̈ jantacoc noc' scamello vin̈ yed' noc' sb'uru vin̈ yed' pax eb' vin̈ schecab' vin̈ yed' eb' ix schecab' vin̈.

31

Ix sna vin̈aj Jacob‘R’tas ol aj yel d'a vin̈aj Labán

1 Ayic ix yab'an vin̈aj Jacob to a eb' vin̈ yuninal vin̈aj Labán, vanxo yalanq'ue eb' vin̈ icha tic: B'eyumxo vin̈aj Jacob tic yuj jantac tas ix yiq'uec' d'a vin̈ co mam, xchi eb' vin̈. 2 Ix nachajel yuj vin̈aj Jacob chi' to man̈xo vach'oc snaan vin̈aj Labán chi' d'a spatic icha d'a yalan̈taxo. 3 Axo Jehová ix alan d'a vin̈ icha tic: Meltzajan̈ d'a slum a mam icham b'aj ayec' eb' a c'ab' oc, ol in b'atn̈ej ed'oc, xchi d'a vin̈.

4 Ix lajvi chi' ix yac'anb'at sti' vin̈ d'a eb' ix yetb'eyum, aton ix Raquel yed' ix Lea, yic vach' scot eb' ix, sja eb' ix b'aj stan̈vi calnel vin̈. 5 Ayic ix ja eb' ix, ix yalan vin̈ d'a eb' ix:

—Ex vetb'eyum, a ticnaic toxo ix vila' to a vin̈ e mam, chucxolaj in yilan vin̈, man̈ ichoc d'a yalan̈taxo, palta a sDiosal vin̈ in mam, ayn̈ej val och ved'oc. 6 A ex tic eyojtac val to ix in munlaj d'a vin̈ e mam d'a svach'ilal d'a smasanil in c'ool. 7 Axo vin̈ icha val to tzin yixtej vin̈, lajun̈elxo ix sq'uex in tojol vin̈, palta a Dios jun, max in xcha ixtajoc. 8 Ayic ix yalan vin̈ e mam chi': Ol ach in tup d'a noc' calnel, noc' tz'ib'iltac, xchi vin̈, axo yic ix alji yune' noc', nab'a tz'ib'iltac yune' noc' ix alji. Ayic ix yilan vin̈ to icha chi', ix yalanxi vin̈: A noc' jasquiltac stz'ib'ul ol vac' a tojoloc, xchi vin̈, axo ix alji yune' noc', nab'a jasquiltac stz'ib'ul noc' yune' tz'alji. 9 Icha chi' ix aj yic'jiec' noc' smolb'etzal noc' vin̈ e mam chi' yuj Dios, ix yac'an d'ayin.

10 A junel ay jun in vayich, a ix vilani to van stajni noc'. Ix vilani to a noc' mam chiva ix tajni yed' noc' nunab'il chi', nab'a tz'ib'iltac noc', ay pax noc' jasquiltac stz'ib'ul. 11 Axo d'a jun in vayich chi', ix in yavtej Jun yángel Dios, ix in tac'vi d'ay: Oy, ina vajec' tic, xin chi d'ay. 12 Ix yalan d'ayin icha tic: Scham val ilani to a noc' smam stajni yed' noc' snun, tz'ib'iltac noc', jasquiltac pax stz'ib'ul noc', yujto ix vil masanil tas ix ach utaj yuj vin̈aj Labán. 13 A in Dios in tic, ix in ch'ox in b'a d'ayach d'a Betel, b'aj ix a seccanq'ue aceite d'a yib'an̈ q'uen q'ueen ix ac'canq'ue lin̈an, aton b'aj ix ac'can a ti' d'ayin. A ticnaic, actejcan jun lugar tic, tzach pax d'a a luum b'aj aljinac ach, xchi Dios d'ayin, xchi vin̈aj Jacob chi' d'a eb' ix yetb'eyum chi'.

14 Ix tac'vi ix Raquel yed' ix Lea chi' d'a vin̈ icha tic:

—A on̈ tic, man̈xo jab'oc tas ol quic' d'a vin̈ co mam. 15 Yujto icha comon anima caj d'a vin̈. Ina ix on̈ schon̈el vin̈, ix slajanel co tojol chi' vin̈, aton ix ac' d'a vin̈ yic ix quic'lan co b'a ed'oc. 16 D'a val yel masanil b'eyumal ix yiq'uec' Dios d'a vin̈ co mam chi', quicxo yed' eb' cune'. Yuj chi' jun, masanil tas toxo ix yal Dios d'ayach, yic'ocab'i, xchi eb' ix.

Ix el vin̈aj Jacob d'a Padán-aram

17-18 Ix yac'an lista sb'a vin̈aj Jacob yic spaxta vin̈ d'a Canaán b'aj ayec' cajan vin̈ smam vin̈, aton vin̈aj Isaac. Ix yac'anq'ue eb' yuninal vin̈ yed' eb' ix yetb'eyum vin̈ d'a yib'an̈ noc' camello. Ix yic'ancot masanil tastac vin̈, ix b'at vin̈ yed' masanil noc' noc' ix yic' d'a spatic smunlajel d'a Padán-aram chi'. 19 Yacb'an ayb'at vin̈aj Labán chi' d'a junxo lugar joxoj calnel, axo ix Raquel ix elc'ancot sdiosal vin̈ ayoch d'a yol spat. 20 An̈eja' d'a jun tiempoal chi' ix el vin̈aj Jacob d'a elc'altac, majxo yalcan quilcob'a vin̈ d'a vin̈aj Labán arameo chi'. 21 Icha chi' ix aj yic'ancot masanil tastac vin̈. D'a elan̈chamel ix ec'ta vin̈ b'aj ay a' nivan Éufrates, ix cotn̈ej vin̈ d'a yichan̈ masanto ix javi vin̈ d'a juntzan̈ tzalquixtac d'a yol yic Galaad.

Ix cot vin̈aj Labán d'a spatic vin̈aj Jacob

22 Schab'jialxo scot vin̈aj Jacob chi', ix yab'an vin̈aj Labán to ix cot vin̈. 23 Axo vin̈aj Labán chi' ix ic'ancot eb' sc'ab' yoc yed'oc, ix cot eb' syam vin̈. Yicxo svac'jial chi' ix javi eb' d'a spatic vin̈ d'a juntzan̈ tzalquixtac d'a yol yic Galaad. 24 A d'a jun ac'val chi', ix sch'ox sb'a Dios d'a vin̈aj Labán chi' d'a svayich. Ix yalan Dios d'a vin̈ icha tic: Scham val a naani tas ol al d'a vin̈aj Jacob chi'. Man̈ comonoc ol ach lolonoc, xchi d'a vin̈.

25 Axo d'a junxo c'u, ix yamchaj vin̈aj Jacob yuj vin̈aj Labán chi' d'a tzalquixtac d'a yol yic Galaad, d'a scampamento vin̈. Ata' ix sb'opax scampamento vin̈aj Labán chi' yed' eb' vin̈ yed'nac chi'. 26 Ix och ijan vin̈aj Labán chi' yalanoch d'a sat vin̈aj Jacob chi' icha tic:

—¿Tas ix a c'ulej? ¿Tas yuj ix in ac'can musansatil? Elelalxon̈ej ix utej ic'ancot eb' ix visil, ichato d'a scal oval ix yamchaj eb' ix uuj. 27 Majxo alcan jab'oc d'ayin. Man̈xo jab'oc ix vab'i, tato maay, ix am ex in taq'uejcot d'a tzalajc'olal, ix am och son yed' yunetac tan̈b'il yed' arpa ayic ex coti. 28 Maj in tz'ub'canelta sti' eb' ix visil yed' eb' vin̈ vi in chiquin. Ichato malaj jab'oc a pensar, yuj chi' icha chi' ix utej a b'a. 29 A in tic syal vac'an chucal d'ayex, tato syal in c'ool, palta a q'uiq'ui d'ac'val ix sch'ox sb'a sDiosal vin̈ a mam d'ayin, ix yalani: Scham val a naani tas ol al d'a vin̈aj Jacob chi'. Man̈ comonoc tzach loloni, xchi d'ayin. 30 Tato tza te naejb'at b'aj ay vin̈ a mam, yuj chi' icha chi' ix a c'ulej, palta ¿tas yuj ix elq'uejcot juntzan̈ in diosal? xchi vin̈aj Labán chi'.

31 Ix tac'vi vin̈aj Jacob chi' icha tic:

—Ix in el d'ayach d'a elc'altac yujto ix in xivi. A ix aj in naani, talaj tzac' pural ic'ancanec' eb' ix isil tic d'ayin. 32 Tato a junoc eb' ayec' d'a tic b'aj ayec' a diosal chi', syaln̈ej schami. A eb' ayec' qued'oc tic syal yac'an testigoal eb'. Say ila', tato ay jab'oc a tastac ix vic'coti, syal ic'anpaxoc, xchi vin̈aj Jacob chi'.

Palta man̈ yojtacoc vin̈aj Jacob chi' tato a ix Raquel ix elc'ancot sdiosal vin̈ smam chi'.

33 Ix ochb'at vin̈aj Labán d'a yol smantiado vin̈aj Jacob chi', ix ochpax vin̈ d'a smantiado ix Lea yed' d'a yic eb' ix chavan̈ criada, palta malaj tas ix ilchaj yuj vin̈. Ix lajvi yelta vin̈ d'a yol smantiado ix Lea chi', ix ochxi vin̈ d'a yic ix Raquel. 34 Axo ix ix c'ub'an el juntzan̈ yechel chi' d'a yalan̈ stz'um noc' camello, ix emcan c'ojan ix d'a yib'an̈. Ix ec'chaj vin̈aj Labán say d'a masanil mantiado, palta maj ilchajlaj sdiosal vin̈ chi' yuuj.

35 Ix yalan ix Raquel d'a vin̈ icha tic:

—Mamin, mocab' cot oval d'ayin, yujto max yal-laj in q'ue van d'a ichan̈, yujto a ticnaic ya'ay in yuj sb'isul uj, xchi ix, ton̈ej ix tz'ac yal ix.

Axo vin̈aj Labán jun, ix ec'chaj vin̈ say sdiosal chi', palta maj ilchajlaj. 36 Yuj chi' ix cot yoval vin̈aj Jacob, ix yalan vin̈:

—¿Tas val in mul ix och d'ayach? ¿B'ajtil ay in mul chi' yuj chi' tzac' val och d'a a c'ool in a sayaneq'ui? 37 Masanil in c'ael tza say ila', ¿tas junoc ic ix ilchaj uj ticnaic? Ch'ox d'a yichan̈ eb' vin̈ ed'nac tic yed' d'a yichan̈ pax eb' vin̈ ved'nac tic, yic vach' a eb' vin̈ syal yalani mach on̈ yel scala'. 38 A d'a 20 ab'il ix in munlaj ed'oc, malaj val junoc noc' a calnel, malaj val junoc noc' smam a chiva ix in chib'ati, malaj val noc' snun ton̈ej ix ec' sti'. 39 Malaj b'aj ix vic'cot jilipoc noc' a calnel ix chiji yuj noc' oques d'ayach, yujto a noc' satb'ati tzin tupoch noc' d'ayach. Vach'chom c'ualil ma d'ac'valil ix b'at noc' yuj elc'um, ina to ix a c'an stojol noc' d'ayin. 40 A d'a c'ualil, tzin te tz'a yuj c'ac', axo d'ac'valil, tzin potzel yuj siic, max ochlaj in vayan̈ tz'ec' ac'val. 41 20 ab'il ix in ec' ed'oc, palta ix vac'n̈ej techajoc. 14 ab'il ix in caj eb' ix isil tic, axo vaquexo ab'il jun, ix in munlaj yuj noc' a molb'etz, aton noc' ix ac' in tojoloc. Cotac scal ix in a q'uexan̈ tiej yuj in tojol. 42 Ta val man̈ ayoc och Dios ved'oc, aton sDiosal vin̈ in mam icham aj Abraham, aton Dios b'aj slesalvipax vin̈ in mam aj Isaac, val yel, malaj am jab'oc tas d'a yol in c'ab' tzin paxta. Palta a Dios ix ilan in yaelal yed' tas ix aj yelc'och in munlajel, yuj chi' aton ix ach cachanoch vaan q'uiq'ui d'ac'val chi'.

Strato vin̈aj Jacob yed' vin̈aj Labán

43 Ix yalan vin̈aj Labán d'a vin̈aj Jacob chi' icha tic:

—Visil eb' ix tic, vi in chiquin pax eb' tic yed' noc' calnel tic, vic noc' smasanil. Masanil tas ayec' tic, vico'. Palta jun, ¿tasto val svutej eb' ix visil yed' yune' eb' ix? 44 Yuj chi', cotan̈ co b'o junoc co trato ticnaic yic ch'oxnab'il tz'ajcan d'a co cal co chavan̈il, xchi vin̈aj Labán chi'.

45 Ix yic'ancot jun q'uen q'ueen vin̈aj Jacob chi', ix yac'anq'ue lin̈an q'uen vin̈ yic ch'oxnab'il tz'aj q'ueen. 46 Ix yalan vin̈ d'a masanil eb' schecab' icha tic:

—Molb'ejec q'uen q'ueen, xchi vin̈.

Masanil eb' ix molb'an q'ueen. Jun val juyan̈ ix yutej q'uen eb', ix va eb' d'a stz'ey q'ueen. 47 Ix yac'anoch vin̈aj Labán chi' sb'iej jun juyan̈ q'uen chi' d'a sti' eb' syala': Jegar Sahaduta31.47 Axo pax vin̈aj Jacob chi' jun, Galaad ix yac' vin̈ scuch jun q'uen chi' d'a sti'.

48 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Labán chi' icha tic:

—A ticnaic, a jun juyan̈ q'ueen tic testigo tz'ajcan cuj co chavan̈il, xchi vin̈. Yuj chi' Galaad sb'i jun lugar chi'. 49 Mizpa31.49 ix sb'iejpaxi yujto ix yal vin̈aj Labán chi' icha tic:

—A Jehová tzon̈ ilan co chavan̈il yic man̈xo ol yal quil-lan co b'a junjun on̈. 50 Tato ol ixtej eb' ix visil tic, mato ol a say juntzan̈ocxo eb' ix ol och etb'eyumoc, vach'chom malaj mach tz'ac'an testigoal, palta a Dios testigo, xchi vin̈.

51 Ix yalanpax vin̈ d'a vin̈aj Jacob chi':

—Ina q'uen b'ul q'uen tic yed' q'uen ix q'uecan lin̈an, aton val q'uen ix vac'can d'a co cal co nan̈al co chavan̈il. 52 A val q'uen tic tz'ac'an testigoal d'ayon̈ to man̈xo ol yal co c'axpitan jun mojon tic yic scac'an chucal d'ayon̈ junjun on̈. 53 Aocab' sDiosal vin̈aj Abraham a mam icham yed' pax sdiosal vin̈aj Nacor in mam icham, aocab' tzon̈ ilan co chavan̈il, xchi vin̈aj Labán chi'.

Ix lajvi chi' ix yac'an sti' vin̈aj Jacob chi' d'a sb'i Dios, aton Dios b'aj syaq'uem sb'a vin̈aj Isaac, vin̈ smam vin̈. 54 Ix yac'an juntzan̈ silab' vin̈ d'a Dios d'a schon jun tzalan chi', ix yavtancot eb' ajun yed'oc chi' vael. Masanil eb' ix va'i, a d'a chon tzalan chi' ix ec' ac'val yuj eb'.

55 Axo yic ix sacb'i d'a junxo c'u, ix q'ue vaan vin̈aj Labán chi', ix tz'ub'ancan sti' eb' yixchiquin vin̈ yed' eb' ix yisil vin̈, ix yalancan vach' lolonel vin̈ d'a yib'an̈ eb', ix meltzaj vin̈ d'a spat yed' eb' ajun yed'oc.

32

Scha sb'a vin̈aj Jacob yed' vin̈aj Esaú

1 Ix lajvi chi', ix b'eycot vin̈aj Jacob chi'. Axo ix aji, ix schalaj sb'a vin̈ yed' juntzan̈ eb' yángel Dios. 2 Ayic ix yilan eb' ángel chi' vin̈, ix yalan vin̈: Scampamento eb' yejército Dios jun tic, xchi vin̈. Yuj chi' Mahanaim32.2 ix yac' vin̈ sb'iej jun lugar chi'.

3 Ix schecancot juntzan̈ eb' schecab' vin̈ d'a lum Seir, d'a yol yic Edom, yic scot eb' yal d'a vin̈ yuc'tac vin̈, aton vin̈aj Esaú to vanxo scot vin̈ d'a yol b'e.

4 Ix yalan vin̈ d'a eb' schecab' chi' icha tic: Alec d'a vin̈ vuc'tac aj Esaú icha tic: A vin̈ uc'tac aj Jacob syac'och sb'a vin̈ d'a yalan̈ a mandar. Tzeyalanpaxi to a yed' vin̈aj Labán ix in ec' jun tiempoal tic. 5 A ticnaic ay noc' in vacax, noc' in calnel, noc' in chiva, noc' in b'uru. Ay eb' vin̈ in checab' yed' eb' ix in checab'. Svalb'at jun ab'ix tic d'ayach mamin vuc'tac, yujto tzin nib'ej tzin och junc'olal ed'oc, xchicot vin̈aj Jacob, xe chi d'a vin̈. 6 Axo yic ix jax eb' vin̈ checab' chi', ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈aj Jacob icha tic:

—Toxo ix on̈ xid'ec' d'a vin̈ uc'tac, tic van sja vin̈ ul ach scha'a. Chan̈e' ciento val vinac yed'nac vin̈, xchi eb' vin̈ schecab' vin̈ chi'.

7 Ayic ix yab'an juntzan̈ chi' vin̈aj Jacob chi', ix xiv chaan̈ vin̈, ix te och vin̈ ilc'olal. Ix lajvi chi' ix spojan b'at eb' anima vin̈ yed'nac. Cha macan̈ ix yutej vin̈ yed' noc' vacax, noc' calnel yed' noc' camello. 8 Yujto ix sna vin̈: Tato sjavi vin̈aj Esaú d'a junoc macan̈, yacb'an syac' oval vin̈ yed'oc, axo junxo macan̈ syal yeli, xchi vin̈. 9 Ix lajvi chi' ix lesalvi vin̈ icha tic: Ach Jehová in Diosal, sDiosal ach vin̈ in mam icham aj Abraham yed' vin̈ in mam aj Isaac. A ach ix ala' to tzin meltzajcot d'a in luum, d'a scal eb' in c'ab' voc. Ix alani to ayachn̈ej och ved'oc yic vach'n̈ej tzin elc'ochi. 10 Te man̈ in mojoc to tzin a xajanej, man̈ in mojoc pax to ayn̈ejoch a vach'c'olal ved'oc. Ayic vec'nacb'at d'a yol a' Jordán, an̈ej jun in c'ococh ved'nac, axo ticnaic, chab'xo campamentoal ix in elc'ochi, te ayxo tastac d'ayin. 11 Tzin tevi d'ayach to tzin a col d'a yol sc'ab' vin̈ vuc'tac chi'. Tzin te xivi, q'uinaloc sja vin̈ d'ayin, smilancham eb' ix ix yed' eb' unin tic vin̈. 12 A ach ix ala' to vach'n̈ej ol in elc'och uuj. Ix alanpaxi to man̈ jantacoc ol ajelc'och sb'isul vin̈tilal, icha val yarenail a' mar to max yal sb'ischaji, xchi vin̈ d'a slesal chi'.

13 A d'a jun ac'val chi', ix vaycan vin̈ ta'. Ayic ix sacb'i, a d'a scal masanil tas yed'nac vin̈, ix siq'uel tastac vin̈ yic siej vin̈ d'a vin̈ yuc'tac chi': 14 200 noc' nun chiva yed' 20 noc' mam chiva. 200 noc' nun calnel yed' 20 noc' ch'ac calnel. 15 30 noc' nun camello yed' noc' yune' toto ix alji, 40 noc' nun vacax yed' lajun̈van̈ noc' toro, 20 noc' nun b'uru yed' lajun̈van̈ noc' mam b'uru. 16 D'a elan̈chamel ix yac' vin̈aj Jacob junjun macan̈ noc' d'a eb' vin̈ schecab', macquiltac ix yutej vin̈, ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic:

—B'ab'lajan̈ec yed' junjun macan̈ noc', najtic tzeyutej scal junjun macan̈, xchi vin̈.

17 A d'a vin̈ ed'jinac noc' b'ab'el, ix yal vin̈ icha tic:

—Ayic ol a chaan a b'a yed' vin̈ vuc'tac chi', tato sc'anb'ej vin̈: ¿Mach a patrón? ¿B'ajtil tzach b'ati? ¿Mach yic noc' noc' ed'nac tic? tato xchi vin̈ d'ayach, 18 tzalan d'a vin̈ icha tic: Mamin Esaú, a juntzan̈ tic silab' vin̈aj Jacob a checab' d'ayach. Tzac'anpax vin̈ vuuj, xa chi, xchi vin̈aj Jacob chi'.

19 Icha chi' ix aj yalan vin̈ d'a vin̈ ed'jinac noc' schab'il macan̈ yed' d'a vin̈ ed'jinac noc' yoxil macan̈. Icha chi' ix aj yalan vin̈ d'a masanil eb' vin̈ ed'jinac junjun macan̈ noc' noc' chi':

—Ayic ol e chalan e b'a yed' vin̈aj Esaú chi', jun lajann̈ej ol eyutej eyalani. 20 Tzeyalani: Tzac'an vin̈aj Jacob a checab' cuuj, xe chi, xchi vin̈ d'a eb' vin̈ schecab' chi'.

Icha tic ix yutej snaan vin̈aj Jacob chi': Tecan ol emta yoval sc'ol vin̈aj Esaú yuj in silab' ix vac' b'ab'laj d'a vichan̈, ol vilan val och in b'a yed' vin̈. Tato icha chi' tecan ol in scha vin̈ d'a vach'il, xchi vin̈. 21 Yuj chi', ix schec b'ab'laj masanil silab' vin̈aj Jacob chi'. Axo vin̈ jun, ixto can junxo ac'val vin̈ d'a scampamento chi'.

Ix yac' oval vin̈aj Jacob yed' jun ángel

22-23 A d'a jun ac'val chi' ix q'ue van vin̈aj Jacob, ix yic'anb'at eb' ix yetb'eyum vin̈ schavan̈il yed' eb' ix chavan̈ criada yed' uxluchvan̈ yuninal vin̈, ix ec'ta eb' d'a sjayil jun a' scuchan Jaboc yed' masanil tastac yed'nac. 24 Axo yic ix can vin̈ sch'ocojil, ix yac'an oval vin̈ yed' jun vinac masanto ix sacb'i. 25 Axo jun vinac chi', ix yila' to max ac'ji ganar vin̈aj Jacob chi' yuuj, yuj chi' ix mac'jiel yacan̈il xub' vin̈aj Jacob chi' yuuj. Ix el chinnaj xub' vin̈ chi' ayic ix yac'an oval eb'. 26 Ix yalan jun vinac chi' d'a vin̈ icha tic:

—Actej in eli yujto vanxo sacb'i, xchi.

Ix yalan vin̈aj Jacob d'ay icha tic:

—Man̈ ol ach vactejeli, tato man̈ ol alcan junoc vach' lolonel d'a vib'an̈, xchi vin̈.

27 —¿Tas a b'i? xchi jun vinac chi' d'a vin̈.

—Jacob in b'i, xchi vin̈.

28 Ix yalan d'a vin̈ icha tic:

—A ticnaic man̈xo Jacob-oc ol a b'iej, palta Israelxo,32.28 yujto ix yal ac'an oval yed' Dios yed' pax anima, xchi.

29 —A ticnaic al d'ayin tas a b'i ach tic, xchi vin̈aj Jacob chi'.

Axo ix yalan jun vinac chi' icha tic:

—¿Tas yuj tza c'anb'ej in b'i? xchi.

Ata' ix yalcan vach' lolonel d'a yib'an̈ vin̈aj Jacob chi'. 30 Yuj chi' Peniel32.30 ix sb'iejcan jun lugar chi' yuj vin̈aj Jacob chi', ix yalan vin̈ icha tic: Ix vil sat Dios, palta ina pitzan into, xchi vin̈.

31 Vanxo yec'b'at vin̈aj Jacob d'a Peniel chi', ix javi c'u. Yujto ix el chinnaj xub' vin̈, yuj chi' tz'em sb'ey vin̈. 32 Yuj chi' a eb' yin̈tilal Israel, max schilaj sch'an̈al sc'ojnub' xub' noc' noc' eb', yujto a d'a xub' vin̈aj Jacob chi' yab'nac syail.

33

Ix och vin̈aj Jacob junc'olal yed' vin̈ yuc'tac

1 Axo ix yilan vin̈aj Jacob to van sja vin̈aj Esaú yed' 400 svinac, ix spojanec' eb' unin vin̈ d'a scal eb' ix ix, aton ix Lea yed' ix Raquel yed' pax eb' ix chavan̈ scriada eb' ix. 2 A eb' ix criada chi', ix b'ab'laj b'at eb' ix yed' yune' chi'. Ichato chi' ix b'at ix Lea yed' eb' yico'. Tzac'anto ix b'at ix Raquel yed' vin̈aj José. 3 D'a elan̈chamel ix b'ab'lajb'at vin̈aj Jacob d'a yichan̈ eb' ix. Uquel ix em n̈ojnaj vin̈ masanto ix c'och vin̈ d'a yichan̈ vin̈ yuc'tac chi'. 4 Ix javi lemnaj vin̈aj Esaú chi', ix och lac'naj vin̈ d'a sjaj vin̈ yuc'tac chi', ix och tz'ub'naj vin̈ d'a sti' vin̈, ix oc' eb' vin̈ schavan̈il. 5 Ix lajvi chi' ix yilanoch eb' ix ix yed' eb' unin vin̈aj Esaú chi', ix sc'anb'an vin̈ icha tic:

—A juntzan̈ eb' tic, ¿mach ay yic eb'? xchi vin̈.

—Vuninal eb', ix yac' Dios d'ayin yuj svach'c'olal, xchi vin̈aj Jacob chi'.

6 Ichato chi' ix snitzancot sb'a eb' ix criada yed' eb' yune' d'a yichan̈ vin̈aj Esaú chi', ix em n̈ojan eb' d'a sat luum. 7 Ix snitzanpaxcot sb'a ix Lea yed' eb' yune', ix empax n̈ojan eb'. Tzac'anto ix javi vin̈aj José yed' ix snun, aton ix Raquel, ix empax n̈ojan eb'. 8 Ix sc'anb'an vin̈aj Esaú d'a vin̈aj Jacob chi' icha tic:

—¿Tas tza na d'a yib'an̈ juntzan̈ noc' noc' ix in cha d'a yol b'e? xchi vin̈.

—Ic yaj noc' smasanil yic tz'och junc'olal d'a co cal, xchi vin̈aj Jacob chi'.

9 —Maay vuc'tac, te tzijtum pax noc' vico', canocab' noc' ed'oc, xchi vin̈.

10 Palta ix och ijan vin̈aj Jacob chi' yalan d'a vin̈ icha tic:

—Maay vuc'tac, tato vach' in d'a ichan̈, cha juntzan̈ silab' svac' tic d'ayach, icha val to a Dios svilochi ayic tzach vilan tic, yujto d'a vach'c'olalil ix in a cha'a. 11 Tzin tevi d'ayach to tza cha juntzan̈ silab' ix vic'cot d'ayach, yujto a Dios ix el d'a sc'ol yac'an in b'eyumal tic, malaj jab'oc tas syac' palta d'ayin, xchi vin̈aj Jacob chi'.

Ix ochn̈ej tean vin̈ d'a vin̈ yuc'tac chi', yuj chi' ix scha noc' silab' chi' vin̈. 12 Ix yalan vin̈aj Esaú chi' icha tic:

—A ticnaic, coyec. A in tzin b'ab'laj d'a eyichan̈, xchi vin̈.

13 Ix tac'vi vin̈aj Jacob chi':

—Ach vuc'tac, ojtac to a eb' unin, c'un sc'unb'i eb', tzin naanpax yuj noc' calnel yed' noc' vacax nenetacto yune', tato tzin pech noc' ay smay junn̈ej c'ual scham noc' smasanil. 14 Yuj chi' vach' tzach b'ab'laj vuuj. A inxo tic, c'ojanc'olaln̈ej ol in b'atoc, icha syal sb'ey eb' unin yed' noc' noc' tic. Olxo ach vilc'och d'a Seir, xchi vin̈.

15 —Yic'ocab' icha tzal chi'. Syal scan jayvan̈oc eb' vin̈ in checab' tic yic scolvaj ed'oc, xchi vin̈aj Esaú chi'.

Palta ix yalan vin̈aj Jacob chi' icha tic:

—Maay, yuj val dios, man̈ ac' pensar vuuj, xchi vin̈.

16 A d'a jun c'u chi', ix meltzaj vin̈aj Esaú d'a lum Seir. 17 Axo vin̈aj Jacob, ix jacan vin̈ d'a jun ac'lic. Ata' ix sb'o spat vin̈, ix sb'oanpax juntzan̈ yunetac lechpat vin̈ b'aj ix och noc' smolb'etzal noc'. Yuj chi' Sucot ix yac' vin̈ sb'iej jun lugar chi'.33.17

18 Ayic ix paxta vin̈aj Jacob d'a Padán-aram masanto ix javi vin̈ d'a yol yic Canaán, malaj tas ix ic'an vin̈, vach' sc'ol vin̈ ix jaxi. Ix sb'oan scampamento vin̈ d'a yichan̈b'at chon̈ab' Siquem. 19 100 q'uen plata ix yac' vin̈ yic smanan jun lum luum chi' vin̈ d'a eb' yuninal vin̈aj Hamor, vin̈ ix ic'anel yich chon̈ab' Siquem. Ata' ix sb'oq'ue scampamento vin̈. 20 Ix lajvi chi' ix sb'oanq'ue jun altar vin̈, El-Elohe-Israel33.20 ix yac' vin̈ sb'iej.

34

A yab'ixal ix Dina

1 A ix yune' ix Lea yed' vin̈aj Jacob, aton ix Dina, ix b'at ix paxyal d'a scal eb' ix ix d'a Siquem chi'. 2 A vin̈aj Hamor heveo, yajal yaj d'a jun chon̈ab' chi'. Ay jun yuninal vin̈ scuchan Siquem. Ayic ix yilanoch ix Dina vin̈aj Siquem chi', ix ixtaj ix yuj vin̈ d'a ac'b'il puralil. 3 Yujto te ay sgana vin̈ d'a ix, yuj chi' ix montaj ix yuj vin̈ d'a vach'il. 4 Ix yalan vin̈ icha tic d'a vin̈ smam chi':

—Mamin, octom b'at a c'an jun ix cob'es tic. In gana svic' in b'a yed' ix, xchi vin̈.

5-8 Vach'chom ix yab' vin̈aj Jacob to toxo ix ixtaj ix yisil vin̈ yuj vin̈aj Siquem chi', malaj tas ix yal vin̈ masanto ix jax eb' yuninal vin̈ tan̈voj calnel. A ix yab'an eb' vin̈ yuninal vin̈ chi' tas ix uji, ix meltzajcot eb' vin̈, ix te cus eb' vin̈. Ix cotpax yoval eb' vin̈, yujto te q'uixvelal ix utaj eb' yin̈tilal vin̈aj Israel, aton vin̈aj Jacob, yuj vin̈aj Siquem chi', yujto ix ixtaj ix yisil vin̈. Man̈ vach'oc tas ix sc'ulej vin̈aj Siquem chi'. Axo vin̈aj Hamor chi' ix b'at lolon yed' vin̈aj Jacob chi'. Ix lolonpax vin̈ yed' eb' yuninal vin̈, ix yalan vin̈:

—A vin̈ vuninal aj Siquem te ay val sgana vin̈ d'a ix eyanab', yuj chi' elocab' d'a e c'ool yic syic'laj sb'a ix yed' vin̈. 9 Ichato ol co c'ab'coquej co b'a. Ol quic'laj co b'a yed' eb' ix eyisil, a ex xo ol eyic'laj e b'a yed' eb' ix quico'. 10 Cajnajan̈ec d'a co cal tic, colan tzex aj d'a sat co luum tic, aq'uecoch e chon̈, manec e luum, xchi vin̈aj Hamor chi'.

11 Ix yalanpax vin̈aj Siquem chi' d'a vin̈ smam ix Dina chi' yed' d'a eb' vin̈ snulej ix:

—Yaln̈ej tas tze c'an d'ayin ol vac' d'ayex. 12 Vach'chom nivan tas svac' d'a yib'an̈ tas syac'taxon eb' anima yed' pax tzijtumoc silab' syal vac'ani, palta malaj tz'ochi, an̈ej tato scha e c'ool svic' in b'a yed' ix, xchi vin̈aj Siquem chi'.

13 Yujto toxo ix yixtej ix yanab' eb' vin̈ chi' vin̈, ix tac'vi eb' vin̈ d'a chab'satil d'a vin̈ yed' d'a smam vin̈ chi'. 14 Ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—Max yal cac'an ix canab' tic d'a junoc vinac to man̈ ac'b'iloc circuncidar, q'uixvelal tzon̈ ajcan icha chi'. 15 An̈ej tato scha e c'ol icha caj a on̈ tic, tecan am scac' ix d'ayex, yujto a on̈ tic, circuncidado on̈. Tato syal e c'ool tzex ac'ji circuncidar yed' masanil eb' vin̈ vinac ay d'a e cal chi', 16 ichato chi' syal eyic'an eb' ix quisil a on̈ tic, syalpax quic'an eb' ix eyico'. Ichato chi' syal caj d'a e cal, junxon̈ej chon̈ab'il tzon̈ aj eyed'oc. 17 Tato max scha e c'ol tze c'anab'ajej jun circuncisión chi' jun, ol on̈ el d'a tic, ol quic'anb'at ix canab' tic qued'oc, xchi eb' vin̈.

18 Yuj chi' ix scha sc'ool vin̈aj Hamor yed' vin̈ yuninal tas ix yal eb' vin̈ chi'. 19 Majxo ec' val nivan tiempo, yujto ay sgana vin̈ d'a ix yisil vin̈aj Jacob chi'. A vin̈aj Siquem chi' an̈ej vin̈ nivan yelc'och d'a scal eb' yuninal vin̈aj Hamor yed' d'a scal eb' sc'ab'yoc. 20 D'a elan̈chamel ix b'at vin̈ yed' vin̈ smam chi' d'a spuertail chon̈ab' b'aj smolb'ej sb'a eb' anima, ix och ijan eb' yalan icha tic d'a eb' vin̈ vinac:

21 —A juntzan̈ vinac tic vach' spensar eb', ol cajnaj eb' d'a co cal tic, ol yac'anoch schon̈ eb' d'a co chon̈ab' tic. Te ay lum luum b'aj vach' yaj eb' vin̈. Syal quic'an co b'a yed' eb' ix yisil eb' vin̈, syalpax yic'an sb'a eb' vin̈ yed' eb' ix quico'. 22 An̈ej to snib'ej eb' vin̈ to co masanil a on̈ vinac on̈ tic, sco cha jun circuncisión icha yaj eb' vin̈, icha chi' junn̈ej chon̈ab'il tzon̈ aj yed' eb' vin̈. 23 A masanil stastac eb' vin̈ yed' masanil noc' smolb'etzal noc' eb' vin̈, quicxo smasanil, an̈ej tato sco tac'vej d'a eb' vin̈, yic vach' scan eb' vin̈ d'a co cal, xchi vin̈aj Hamor yed' vin̈aj Siquem chi'.

24 Masanil eb' vin̈ tz'acanxo spensar ix scha sc'ol eb' vin̈ tas ix yal eb' chavan̈ chi', yuj chi' ix ac'ji circuncidar eb' vin̈ masanil. 25 Axo vin̈aj Simeón yed' vin̈aj Leví, yuninal vin̈aj Jacob, snulej ix Dina chi', ix b'at eb' vin̈ d'a chon̈ab' chi' d'a schab'jial. Yacb'an yato ay eb' vin̈ vinac chi' yuj b'aj ix ac'ji circuncidar chi', ix c'och eb' vin̈ chavan̈ chi' d'a yol chon̈ab' chi'. Ix och ijan eb' vin̈ smilancham eb' vin̈ ya yaj chi' smasanil d'a q'uen espada, yujto man̈ naanoc yuj eb' aj chon̈ab' chi'. 26 Ix miljicham vin̈aj Hamor yed' vin̈aj Siquem yuj eb'. Ix lajvi chi' ix yic'anelta ix Dina eb' vin̈ d'a yol spat vin̈aj Siquem chi', ix paxta eb' vin̈. 27 Ix lajvi chi' ix c'och masanil eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jacob chi', ix yic'anelta masanil tastac ay d'a eb' chamnac chi' eb' vin̈. Icha chi' ix aj spactzitan eb' vin̈ yuj b'aj ix ixtaj ix yanab' chi'. 28 Masanil tas ay d'a yol chon̈ab' chi' yed' tas ayel d'a najat ix yic'b'at eb' vin̈, noc' calnel, noc' vacax yed' noc' b'uru. 29 Ix yelc'anb'at eb' vin̈ masanil tas ay d'a yoltac pat, ix ic'jipaxb'at eb' cotac unin yed' eb' ix ix yuj eb' vin̈. 30 Palta ix yalan vin̈aj Jacob d'a vin̈aj Simeón yed' d'a vin̈aj Leví chi' icha tic:

—Tic val a ex tzeyac' somchajel in c'ool. A ticnaic, masanil eb' vin̈ cajan d'a juntzan̈ lugar tic, aton masanil eb' vin̈ cananeo yed' eb' vin̈ ferezeo, ol te och chian sc'ool eb' vin̈ d'ayon̈. Tecan ol smolb'ej sb'a eb' vin̈, ol yac'an oval eb' vin̈ qued'oc. Jayvan̈n̈ej co vinac ayec' qued'oc, tecan ol on̈ smilcham eb' vin̈ co masanil, xchi vin̈aj Jacob chi'.

31 Ix tac'vi eb' vin̈ icha tic:

—¿Tom ay sleyal syixtej ix canab' tic vin̈, syutan ix vin̈ icha junoc ix ajmul ix? xchi eb' vin̈.

35

Yac'nac svach'c'olal Dios‘R’d'a yib'an̈ vin̈aj Jacob

1 Ix yalan Dios d'a vin̈aj Jacob: Elan̈ d'a tic, ixic cajnajancan d'a Betel. Ata' tza b'oq'ue jun altar d'ayin. Ata' in ch'oxnac in b'a d'ayach ayic elnac d'a vin̈ uc'tac aj Esaú, xchi d'a vin̈.

2 Ix yalan vin̈aj Jacob chi' d'a eb' ix yetb'eyum yed' d'a eb' yuninal yed' d'a masanil eb' vin̈ ajun yed'oc:

—Iq'uequel masanil juntzan̈ comon dios d'a e cal, tze b'icanel e b'a, tze q'uexanel e pichul e masanil. 3 Coyec elan̈chamel d'a Betel. Ata' ol in b'oq'ue jun altar yic svic'chaan̈ sb'i Dios, aton jun ix colvaj ved'oc ayic ay in och d'a ilc'olal yed' b'ajtac in eq'ui, xchi vin̈.

4 Icha chi' ix aj yac'an juntzan̈ comon dios yed'nac eb' d'a vin̈aj Jacob yed' q'uen yuchiquin eb'. Axo vin̈ ix b'at mucanem d'a yich jun te' ji ayec' d'a slac'anil Siquem. 5 Ayic ix el eb' ta', a Dios ix ac'an xivc'olal d'a yib'an̈ masanil juntzan̈ chon̈ab' ayec' d'a slac'anil chi', yuj chi' man̈xalaj mach ix pechan eb'.

6 Ix c'och vin̈aj Jacob chi' yed' masanil eb' anima yed'nac d'a jun lugar scuch Luz, d'a yol yic Canaán. An̈ejtona' jun chon̈ab' chi' scuchan Betel. 7 Ata' ix sb'oq'ue jun altar vin̈, El-Betel35.7 ix sb'iejcan jun lugar chi' yuj vin̈, yujto ata' ix sch'ox sb'a Dios d'a vin̈ ayic ix el vin̈ d'a vin̈ yuc'tac. 8 An̈ejtona' ata' ix cham ix Débora, aton ix ilannac q'uib' ix Rebeca. Ix smucanem ix eb' d'a yich jun te' ji d'a slac'anil Betel chi'. Axo vin̈aj Jacob chi' ix sayan sb'i jun lugar chi', Te' Ji yic Cusc'olal, xchi.

9 Ayic ix jax vin̈ d'a Canaán, spetoj vin̈ d'a Padán-aram, ix sch'oxanxi sb'a Dios d'a vin̈, ix yalan vach' lolonel d'a yib'an̈ vin̈. 10 Ix yalan icha tic:

A ach tic Jacob a b'i, palta a ticnaic, man̈xo ichocta' ol a b'iej, Israel ol a b'iejcani, xchi d'a vin̈.

11 Ayic ix lajvi sq'uexan sb'i vin̈ chi', ix yalan d'a vin̈ icha tic:

A in ton Dios in Syal Vuj Smasanil, man̈ jantacoc ol aj uninal yed' in̈tilal. A d'ayach ol pitzvoc jun nación, tzijtum chon̈ab'il ol ajpax elc'ochi. D'a scal in̈tilal chi' ay eb' ol och reyal.

12 A lum luum ix vala' to ol vac'can d'a vin̈aj Abraham yed' d'a vin̈aj Isaac, svalpax ticnaic to ol vac'can d'ayach yed' d'a eb' in̈tilal, xchi d'a vin̈.

13 Ix lajvi chi' ix el Dios b'aj ix lolon yed' vin̈. 14 Ix sayan jun nivan q'uen vin̈aj Jacob chi', nivan yaj c'atan q'ueen, ix sb'oancanq'ue lin̈an q'uen vin̈ b'aj ix lolon Dios yed'oc. Ix secanq'ue aceite yed' vino vin̈ d'a yib'an̈ q'ueen, yic syac' vin̈ silab'oc d'a Dios. 15 Betel ix sb'iejcan jun lugar chi' yuj vin̈.

A schamel ix Raquel

16 Ix lajvi chi' ix yactancan jun lugar chi' eb'. Ayto sc'och eb' d'a Efrata, ix alji jun yune' ix Raquel. 17 Yic val ayoch ix d'a ilc'olal yuj yab'an syail, axo ix vetz'vajum ix alani: Man̈ ach xivoc, toxo ix alji junxo a vinac unin, xchi ix. 18 Palta ayic vanxo scham ix yuj jun unin chi', ix sayancan sb'i ix, Ben-oni ix sb'iejcani. Axo vin̈aj Jacob chi' jun, Benjamín35.18 ix yac' vin̈ sb'iej.

19 Ata' ix chamcan ix Raquel chi'. Ix mucchajcan ix d'a sb'eal Efrata, aton jun lugar chi' scuch Belén ticnaic. 20 Ix sb'oanq'ue lin̈an jun cimiento vin̈aj Jacob d'a yib'an̈ b'aj ix mucchaj snivanil ix chi', aton jun chi' sch'oxancan b'ajtil mucan ix.

21 Ix b'atn̈ej vin̈aj Israel chi', ix sb'oan scampamento vin̈ d'a yichan̈b'at Torre yic Edar. 22 Yacb'an cajan ec' eb' d'a jun lugar chi', axo vin̈aj Rubén, yuninal vin̈aj Israel chi' ix vay vin̈ yed' ix Bilha, schab'il yetb'eyum vin̈ smam chi'. Ix yab' vin̈aj Israel chi' tas ix sc'ulej vin̈ yunin chi'.

A eb' yuninal vin̈aj Jacob

(1Cr 2.1-2)

Lajchavan̈ eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jacob chi': 23 A eb' vin̈ yuninal vin̈ yed' ix Lea: Aton vin̈aj Rubén, vin̈ b'ab'el unin, vin̈aj Simeón, vin̈aj Leví, vin̈aj Judá, vin̈aj Isacar yed' vin̈aj Zabulón. 24 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈ yed' ix Raquel: Aton vin̈aj José yed' vin̈aj Benjamín. 25 Axo eb' yuninal vin̈ yed' ix Bilha, ix scriada ix Raquel: Aton vin̈aj Dan yed' vin̈aj Neftalí. 26 Axo pax eb' yuninal vin̈ yed' ix Zilpa, ix scriada ix Lea: Aton vin̈aj Gad yed' vin̈aj Aser. Aton eb' tic yuninal vin̈aj Jacob ix alji d'a Padán-aram.

Schamel vin̈aj Isaac

27 Ix b'at vin̈aj Jacob yil vin̈ smam, aton vin̈aj Isaac, cajan d'a lum Mamre, d'a chon̈ab' Arba, Hebrón pax sb'i. Ata' ec'nac vin̈aj Abraham yed' vin̈aj Isaac chi'. 28 180 ab'il sq'uinal vin̈aj Isaac chi' ayic ix cham vin̈. 29 Te ichamxo vin̈, axo vin̈aj Esaú yed' vin̈aj Jacob, aton eb' vin̈ yuninal vin̈, a eb' vin̈ ix mucancan vin̈.

36

Aton stzolal eb' yuninal vin̈aj Esaú

(1Cr 1.34-54)

1 Aton yab'ixal yin̈tilal vin̈aj Esaú, Edom pax sb'i. 2 Ix yic'laj sb'a vin̈aj Esaú yed' eb' ix aj Canaán: Aton yed' ix Ada, yisil vin̈aj Elón hitita yed' pax ix Aholibama yisil vin̈aj Aná, yixchiquin vin̈aj Zibeón heveo. 3 Ix yic'anpax ix Basemat vin̈, ix yisil vin̈aj Ismael. Ay jun vin̈ snulej ix Basemat chi' scuchan Nebaiot. 4 A yune' ix Ada yed' vin̈aj Esaú, aton vin̈aj Elifaz. Axo pax ix Basemat ix alji yune' ix, aton vin̈aj Reuel. 5 Axo pax ix Aholibama ix alji eb' yune' ix: Aton vin̈aj Jeús, vin̈aj Jaalam yed' vin̈aj Coré. Aton eb' yuninal vin̈aj Esaú tic ix aj d'a yol yic Canaán, ayic cajantoec' vin̈ ta'.

6 Ix lajvi chi', ix yic'anb'at eb' ix yetb'eyum vin̈aj Esaú chi' yed' eb' yuninal yed' masanil eb' cajanec' yed'oc. Ix b'at eb' d'a junxo lugar, yic tz'el vin̈ d'a stz'ey vin̈aj Jacob, vin̈ yuc'tac. Ix yic'anel masanil noc' smolb'etzal noc' vin̈ d'a Canaán chi'. 7 Yujto tzijtumxo tas ay d'a eb' vin̈ schavan̈il, yuj chi' max yal-laj junn̈ej tz'aj eb' vin̈, yujto max yab'laj lum luum b'aj sva noc' smolb'etzal noc' eb' vin̈. 8 Yuj chi' ix b'at vin̈aj Esaú chi', ix b'at cajnaj vin̈ d'a tzalquixtac d'a yol yic Seir.

9 Aton tic yab'ixal eb' yin̈tilal vin̈aj Esaú, aton eb' smam yicham eb' vin̈ edomita, eb' vin̈ ix cajnajec' d'a tzalquixtac d'a Seir. 10 Aton sb'i eb' yin̈tilal vin̈aj Esaú: Vin̈aj Elifaz, yune' ix Ada, vin̈aj Reuel yune' ix Basemat. 11 Aton eb' tic yuninal vin̈aj Elifaz: Vin̈aj Temán, vin̈aj Omar, vin̈aj Zefo, vin̈aj Gatam yed' vin̈aj Cenaz. 12 Ay jun ix schab'il yetb'eyum vin̈aj Elifaz chi', Timna sb'i ix. Ix alji jun yune' ix, Amalec ix yac' ix sb'iej. Aton eb' tic yixchiquin ix Ada, ix yetb'eyum vin̈aj Esaú. 13 A eb' yuninal vin̈aj Reuel: Vin̈aj Nahat, vin̈aj Zera, vin̈aj Sama yed' vin̈aj Miza, aton eb' tic yixchiquin ix Basemat, junxo ix yetb'eyum vin̈aj Esaú. 14 Aholibama sb'i junxo ix yetb'eyum vin̈aj Esaú chi', axo eb' yune' ix aton vin̈aj Jeús, vin̈aj Jaalam yed' vin̈aj Coré. A ix Aholibama chi' yisil ix vin̈aj Aná, yixchiquin vin̈aj Zibeón. 15 A eb' yajalil chon̈ab' ix el d'a scal yin̈tilal vin̈aj Esaú, aton eb' tic: A eb' ix el d'a yin̈tilal vin̈aj Elifaz, b'ab'el yuninal vin̈aj Esaú: Aton vin̈aj Temán, vin̈aj Omar, vin̈aj Zefo, vin̈aj Cenaz, 16 vin̈aj Coré, vin̈aj Gatam yed' vin̈aj Amalec. A juntzan̈ eb' vin̈ yajal tic ix el d'a yin̈tilal vin̈aj Elifaz d'a yol yic Edom. Masanil juntzan̈ eb' vin̈ tic, yixchiquin eb' vin̈ ix Ada. 17 A d'a scal eb' yuninal vin̈aj Reuel yuninal vin̈aj Esaú, a eb' ix och yajaliloc chon̈ab': Aton vin̈aj Nahat, vin̈aj Zera, vin̈aj Sama yed' vin̈aj Miza. A eb' yajal tic ix el d'a yin̈tilal vin̈aj Reuel d'a yol yic Edom. Masanil juntzan̈ eb' vin̈ tic, yixchiquin eb' vin̈ ix Basemat yetb'eyum vin̈aj Esaú. 18 A eb' yune' ix Aholibama yisil vin̈aj Aná, yetb'eyum vin̈aj Esaú, ix och yajaliloc chon̈ab': Aton vin̈aj Jeús, vin̈aj Jaalam yed' vin̈aj Coré. 19 Masanil juntzan̈ eb' vin̈ yajal tic, yin̈tilal eb' vin̈aj Esaú.

20 A eb' yuninal vin̈aj Seir horeo, a eb' cajan d'a jun lugar chi' ayic manto c'och vin̈aj Esaú: Aton vin̈aj Lotán, vin̈aj Sobal, vin̈aj Zibeón, vin̈aj Aná, 21 vin̈aj Disón, vin̈aj Ezer yed' vin̈aj Disán. Aton eb' tic yajalil chon̈ab' d'a scal eb' horeo, eb' yin̈tilal Seir, d'a yol yic Edom. 22 Axo eb' yuninal vin̈aj Lotán, aton eb' tic: Vin̈aj Hori yed' vin̈aj Hemam. Timna sb'i ix yanab' vin̈aj Lotán chi'. 23 A eb' yuninal vin̈aj Sobal, aton eb' tic: Vin̈aj Alván, vin̈aj Manahat, vin̈aj Ebal, vin̈aj Sefo yed' vin̈aj Onam. 24 Eb' yuninal vin̈aj Zibeón, aton vin̈aj Aja yed' vin̈aj Aná. Ayic ix stan̈van noc' sb'uru vin̈ smam vin̈aj Aná chi' d'a tz'inan luum, ix ilchaj jun sjaj a a' yuj vin̈. 25 Axo vin̈aj Aná chi', ay jun yuninal vin̈ scuchan Disón, ay pax jun ix yisil vin̈ scuchan Aholibama. 26 A eb' yuninal vin̈aj Disón, aton eb' tic: Vin̈aj Hemdán, vin̈aj Esbán, vin̈aj Itrán yed' vin̈aj Querán. 27 A eb' yuninal vin̈aj Ezer, aton eb' tic: Vin̈aj Bilhán, vin̈aj Zaaván yed' vin̈aj Acán. 28 A eb' yuninal vin̈aj Disán, aton vin̈aj Uz yed' vin̈aj Arán.

29-30 A eb' yajalil chon̈ab' d'a scal eb' horeo d'a yol yic Seir, aton eb' tic: Vin̈aj Lotán, vin̈aj Sobal, vin̈aj Zibeón, vin̈aj Aná, vin̈aj Disón, vin̈aj Ezer yed' vin̈aj Disán.

31 Aton eb' vin̈ tic ix yac' yajalil d'a Edom, ayic mantalaj sreyal eb' israel. 32 A vin̈aj Bela, yuninal vin̈aj Beor aj Dinaba, ix yac' reyal vin̈ d'a Edom. 33 Ayic ix cham vin̈, ix ochcan vin̈aj Jobab yuninal vin̈aj Zera aj Bosra reyal sq'uexuloc vin̈. 34 Ayic ix cham vin̈aj Jobab chi', axo vin̈aj Husam aj Temán, ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈. 35 Ayic ix cham vin̈aj Husam chi', axo vin̈aj Hadad yuninal vin̈aj Bedad aj chon̈ab' Avit ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈. Aton vin̈ ix ac'an ganar eb' aj Madián d'a yol yic Moab. 36 Ayic ix cham vin̈aj Hadad chi', axo vin̈aj Samla aj Masreca ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈. 37 Ayic ix cham vin̈aj Samla chi', axo vin̈aj Saúl aj chon̈ab' Rehobot ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈. A jun chon̈ab' Rehobot chi', a d'a sti' a' nivan Éufrates ay. 38 Ayic ix cham vin̈aj Saúl chi', axo vin̈aj Baal-hanán yuninal vin̈aj Acbor ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈. 39 Ayic ix cham vin̈aj Baal-hanán chi', axo vin̈aj Hadad aj Pau ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈. Axo ix yetb'eyum vin̈aj Hadad chi', Mehetabel sb'i ix, yune' ix ix Matred, yixchiquin vin̈aj Mezaab.

40-43 Aton sb'i eb' yajalil chon̈ab' ix el d'a yin̈tilal vin̈aj Esaú tic: Vin̈aj Timna, vin̈aj Alva, vin̈aj Jetet, vin̈aj Aholibama, vin̈aj Ela, vin̈aj Pinón, vin̈aj Cenaz, vin̈aj Temán, vin̈aj Mibzar, vin̈aj Magdiel yed' vin̈aj Iram. An̈ejtona' a sb'i eb' ix och d'a junjun lugar b'aj ix ec' eb'. A vin̈aj Esaú chi' Edom pax sb'i vin̈, aton smam yicham eb' edomita.

37

1 A vin̈aj Jacob ix cann̈ej cajan vin̈ d'a Canaán b'aj ec'nac cajan smam. 2 Aton yab'ixal vin̈aj Jacob tic.

Svayich vin̈aj José

A vin̈aj José yuninal vin̈aj Jacob, 17 ab'il sq'uinal vin̈, tan̈voj calnel syac' vin̈ yed' eb' vin̈ yuc'tac. A eb' vin̈ yuc'tac vin̈ chi', aton eb' vin̈ yune' ix Bilha yed' ix Zilpa, eb' ix chab'il yetb'eyum vin̈aj Jacob. A vin̈aj José chi' tz'ic'ancot ab'ix d'a vin̈ smam tato man̈ vach'oc syutej sb'a eb' vin̈ yuc'tac vin̈ chi'.

3 Te xajan vin̈aj José chi' yuj vin̈ smam d'a yichan̈ juntzan̈xo eb' vin̈ yuc'tac chi', yujto yolxo yichamvinaquil ix alji vin̈. Yuj chi' ix sb'o jun spichul vin̈, tz'ib'iltac yilji. 4 A ix yilan juntzan̈xo eb' vin̈ yuc'tac vin̈ chi' to yelxo val te xajan vin̈aj José chi' yuj vin̈ smam chi', ix te chichon sc'ol eb' vin̈ d'a vin̈, te chuc slolon eb' vin̈ d'a vin̈.

5-8 Ay jun svayich vin̈aj José chi' ix ochi, ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ yuc'tac chi' icha tic:

—Ab'ec val in vayich. Ix in vayichej to van co jochvi trigo, junjun on̈ qued' junjun manoja quico'. D'a jun rato chi' ix q'ue lin̈an ixim vico' yed' ixim eyic chi', axo ixim eyic chi' ix em n̈ojan ixim d'a spatic yichan̈ ixim vic chi', xchi vin̈.

Ix tac'vi eb' vin̈ yuc'tac vin̈ chi' icha tic:

—¿Am syalelc'och jun tzal chi' to ol ach och co reyaloc? ¿A ach am ol ala' tas ol co c'ulej? xchi eb' vin̈. Ix te cot yoval eb' vin̈ yuj svayich vin̈ ix yal chi'.

9 Ix lajvi chi' ix och junxo svayich vin̈aj José chi', ix yalanxi vin̈ d'a eb' vin̈ yuc'tac chi' icha tic:

—Ay val junxo in vayich ix ochi. A d'a jun in vayich chi' ix vila', to a c'u yed' q'uen uj yed' uxluche' c'anal ix em n̈ojan d'ayin, xchi vin̈.

10 Ayic ix yalan svayich vin̈ chi' d'a vin̈ smam yed' d'a eb' vin̈ yuc'tac chi', ix cot yoval vin̈ smam vin̈ chi, ix yalan vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—¿Tas syalelc'och jun a vayich chi? ¿Tom ol in em n̈ojan yed' ix a nun yed' eb' vin̈ uc'tac tic d'a ichan̈? xchi vin̈.

11 Icha chi' ix aj sq'ue vaan schichonc'olal eb' vin̈ yuc'tac vin̈ chi' d'a spatic, palta axo vin̈ smam vin̈ chi', ix snaub'tan̈ej val vin̈ tas val syalelc'och jun svayich vin̈ chi'.

Ix chon̈jib'at vin̈aj José yuj eb' vin̈ yuc'tac

12 Ay jun c'ual ix b'at eb' vin̈ yuc'tac vin̈aj José chi' d'a Siquem say b'aj vach' sva noc' scalnel vin̈ smam eb' vin̈ chi'. 13 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Israel d'a vin̈aj José chi' icha tic:

—A ticnaic a eb' vin̈ uc'tac, a d'a Siquem ayec' eb' vin̈ tan̈voj calnel, tzin nib'ej tzach b'at il eb' vin̈, xchi vin̈.

—Inye, ol in b'atoc, xchi vin̈aj José chi'.

14 —Vach' jun, ixic, yic vach' tzila' chajtil yaj eb' vin̈ yed' noc' calnel chi', tzul alan vab'i, xchi vin̈ smam vin̈ chi'.

D'a sch'olanil lum Hebrón ayec' vin̈aj José chi' ayic ix checjib'at vin̈ yuj vin̈ smam. Axo yic ix c'och vin̈ d'a yol yic Siquem, 15 ix ec'chaj vin̈ sayec' eb' vin̈ yuc'tac chi' ta'. Ay jun vin̈ vinac ix schalaj sb'a vin̈ yed'oc, ix sc'anb'an vin̈ vinac chi' icha tic:

—¿Tas tzec' a saya'? xchi vin̈ d'a vin̈aj José chi'.

16 —To tzin ec' in say eb' vin̈ vuc'tac. ¿Maj am ila' b'ajtil stan̈vej noc' calnel eb' vin̈? xchi vin̈aj José chi'.

17 —Toxo ix b'at eb' vin̈ d'a tic. Ix vab' yalan eb' vin̈: Vach' tzon̈ b'at d'a Dotán, xchi eb' vin̈ ix vab'i, xchi vin̈ vinac chi'.

Ix b'atn̈ej vin̈aj José chi', ix ilchaj eb' vin̈ yuc'tac vin̈ chi' yuj d'a Dotán chi'. 18 Ayic ix yilanb'at vin̈ eb' vin̈ d'a najat, ayto val sc'och vin̈ d'a eb' vin̈, ix slajtian sb'a eb' vin̈ tas syutej eb' vin̈ smilancham vin̈. 19 Ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—Ina sja vin̈ svayichani. 20 Co mileccham vin̈, ol co julancanb'at vin̈ d'a yol junoc jul, ol calani to a am junoc noc' noc' chium anima ix chianb'at vin̈. Ol quilan b'ian tas ol aj yelc'och juntzan̈ svayich vin̈ chi', xchi eb' vin̈.

21 Ayic ix yab'an juntzan̈ lolonel chi' vin̈aj Rubén, ix snaan vin̈ tas vach' syutej scolanel vin̈aj José chi' d'a yol sc'ab' eb' vin̈, ix yalan vin̈ icha tic:

—Maay, man̈ co milecchamlaj vin̈. 22 Mocab' och schamel vin̈ chi' co muloc. An̈ejto scaq'uem vin̈ d'a yol junoc yed'tal a' joyb'il d'a tz'inan lum tic. Mocab'a junoc on̈ tz'och co c'ab' d'a vin̈, xchi vin̈.

Ix yal jun lolonel chi' vin̈aj Rubén chi', yujto snib'ej vin̈ scolcan vin̈aj José chi', yic vach' syac' meltzaj vin̈ vin̈ d'a vin̈ smam. 23 Axo ix c'och vin̈aj José b'aj ayec' eb' vin̈ yuc'tac chi', elan̈chamel ix tzac'jicot vin̈ yuj eb' vin̈. Ix yic'anel spichul vin̈ eb' vin̈ ayochi, aton jun tz'ib'iltac yilji. 24 Ix lajvi chi' ix ac'jiem vin̈ yuj eb' d'a yol jun yed'tal a' jul yich, malaj a a' d'a yool. 25 Ix lajvi chi' ix em c'ojan eb' vin̈ vael.

Yacb'an chi' jun, ix yilan eb' vin̈ scot jun n̈ilan̈ eb' vin̈ ismaelita ix cot d'a Galaad. A perfume, bálsamo yed' mirra ayoch yib'an̈ scamello eb' vin̈, sb'at eb' vin̈ schon̈ d'a Egipto. 26 Ix yalan vin̈aj Judá d'a eb' yuc'tac chi' icha tic:

—¿Tas scac' ganar sco milancham vin̈ cuc'tac tic, sco c'ub'aneli to maj quila' b'aj ix cham vin̈? 27 Vach' ama to sco chon̈b'at vin̈ d'a eb' vin̈ ismaelita van sja tic. Mocab' co milcham vin̈ yujto cuc'tac co b'a yed' vin̈, xchi vin̈.

Ix schaan sc'ol eb' vin̈ chi' tas ix yal vin̈aj Judá chi'.

28 Axo yic ix ec' eb' vin̈ aj Madián chi', elan̈chamel ix ic'chajq'ueta vin̈aj José d'a yol jun jul chi', ix schon̈anb'at vin̈ eb' vin̈ d'a eb' vin̈ chon̈vajum chi'. 20 siclo plata ix yac' eb' vin̈ d'a eb' vin̈ stojoloc. Icha chi' ix aj yic'chajb'at vin̈aj José chi' d'a Egipto.

29 Ayic ix jax vin̈aj Rubén chi', ix b'at vin̈ yil d'a sti' jun jul chi', man̈xalaj vin̈aj José chi' ayeq'ui. Ix sn̈ic'chitanb'at sjaj spichul vin̈ yuj scusc'olal. 30 Ix b'at lemnaj vin̈ d'a eb' vin̈ yuc'tac chi', ix yalan vin̈ icha tic:

—Man̈xo ayoquem vin̈ cuc'tac d'a jun jul chi'. ¿Tas vach' tzin c'ulej ticnaic? xchi vin̈.

31 A d'a jun rato chi', ix smilancham jun noc' yune' chiva eb' vin̈. Ix yic'anelta schiq'uil noc' eb' vin̈, ix sb'on̈anoch eb' vin̈ d'a spichul vin̈aj José chi'. 32 Ix yac'anb'at jun pichul chi' eb' vin̈ d'a vin̈ smam, ix yalanb'at eb' vin̈ icha tic: Ix ilchaj jun pichul tic cuuj, ilnab'i talaj a spichul vin̈ uninal, xchib'at eb' vin̈.

33 Ayic ix yilan vin̈aj Jacob, to aton spichul vin̈aj José, ix yalan vin̈ icha tic: Ay... aton val spichul vin̈ vuninal tic. Ay am val junoc noc' schi'an anima ix tzilchitanb'at vin̈, ix schianb'at vuninal, xchi vin̈. 34 Ix lajvi chi', ix sn̈ic'chitanel spichul vin̈, ix yac'anoch jun pichul vin̈ yic cusc'olal. Te nivan tiempo ix oc' vin̈ yuj vin̈ yunin chi'. 35 Masanil eb' yuninal vin̈ yed' eb' ix yisil vin̈, ix yac'lej eb' yac'an snivanil sc'ol vin̈, palta max yal-laj sc'ol vin̈ tz'ac'ji snivanil sc'ool. Tz'oc'n̈ej vin̈ yuj vin̈ yuninal chi'. Ix yalan vin̈ icha tic: Ol te cusn̈ej val in c'ool yuj vin̈ vuninal masanto ol in b'at b'aj ayec' vin̈ d'a scal eb' chamnac, xchi vin̈.

36 Axo eb' vin̈ aj Madián chi', ayic ix c'och eb' vin̈ d'a Egipto chi', ix schon̈anxib'at vin̈aj José chi' eb' vin̈ d'a vin̈aj Potifar, yajal eb' stan̈van vin̈ rey d'a Egipto chi'.

38

Vin̈aj Judá yed' ix Tamar

1 A d'a jun tiempoal chi', a vin̈aj Judá ix spojel sb'a vin̈ d'a eb' yuc'tac, ix b'at cajnaj vin̈ d'a slac'anil jun vin̈ vinac scuchan Hira, aj chon̈ab' Adulam. 2 Ata' ix yiloch ix yisil jun vin̈ aj Canaán scuchan Súa vin̈, ix yic'lan sb'a vin̈ yed' ix. 3 Ix scuchanoch yune' ix. Ayic ix alji yune' ix chi', Er ix sb'iej. 4 Ix lajvi chi' ix scuchanxioch yune' ix. Ayic ix alji yune' ix chi', Onán ix yac' ix sb'iej. 5 Ix scuchanoch junxo yune' ix. Ayic ix alji, Sela ix yac' ix sb'iej. A d'a Quezib ayec' vin̈aj Judá chi' ayic ix alji vin̈ unin chi'.

6 Axo yic ix quelemax vin̈aj Er b'ab'el unin chi', ix sayji yetb'eyum vin̈ yuj vin̈aj Judá chi', ix yic'an ix Tamar vin̈. 7 Te chuc ix yutej sb'a vin̈aj Er chi' d'a yichan̈ Jehová, yuj chi' ix cham vin̈ yuuj. 8 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Judá d'a vin̈aj Onán icha tic:

—Ic'laj a b'a yed' ix yetb'eyum vin̈ uc'tac chamnac, tza c'anab'ajej co ley, ichato yin̈tilal vin̈ uc'tac chi' ol elcan uuj yed' ix, xchi vin̈aj Judá chi'.

9 Palta yojtac vin̈aj Onán chi' to a unin ol aljoc chi', man̈ yicoc vin̈ ol aj yed' ix smu' chi', yuj chi' juntac el svay vin̈ yed' ix, axo yin̈atil vin̈ syac'canem vin̈ d'a sat luum yic max och ix yab'ixal, yic vach' max elcanlaj yin̈tilal vin̈ yuc'tac vin̈ chi' snaani. 10 A tas ix sc'ulej vin̈ chi', chuc d'a sat Jehová, yuj chi' ix cham vin̈. 11 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Judá d'a ix yalib' chi' icha tic:

—A ticnaic vach' tzach paxcan yed' a mam a nun. Malaj junocxo vinac vach' tzic'a'. Ato yic ol c'och sq'uinal vin̈aj Sela vuninal, ichato chi' ol yal ic'an a b'a yed' vin̈, xchi vin̈aj Judá chi'.

Ton̈ej ix yal vin̈ icha chi', q'uinaloc schampax vin̈aj Sela chi' snaan vin̈, icha ix aj scham chavan̈ eb' vin̈ yuc'tac. Icha chi' ix aj sb'at ix Tamar yic scajnaj ix yed' smam snun.

12 Pecatax chi' ix cham ix yetb'eyum vin̈aj Judá chi', ix yisil vin̈aj Súa. Ix lajvi yec'b'at scusc'olal vin̈, ix b'at vin̈ d'a chon̈ab' Timnat b'aj van sjoxchajel xil noc' scalnel, axo jun vin̈ yamigo vin̈ scuchan Hira ix b'at yuc'levoc. 13 Axo yic ix yab'an specal ix Tamar to van sb'at vin̈aj Judá d'a Timnat yil sjoxchajel noc' scalnel, 14 d'a elan̈chamel ix yiq'uel spichul ix, aton c'apac syac'och eb' ix chamnac yetb'eyum. Ix yac'anoch jun smusil sat ix, yic vach' malaj mach snaaneli tato a ix. Ix em c'ojan ix d'a stiel chon̈ab' b'aj sc'och sb'eal chon̈ab' Enaim, d'a sb'eal Timnat chi'. Ix sc'ulej jun tic ix, yujto ix nachajel yuj ix to a vin̈aj Sela ix q'uib'el vin̈, palta maxto yic'laj sb'a vin̈ yed' ix.

15 Ayic ix yilanb'at ix vin̈aj Judá chi', ix snaan vin̈ to ajmul ix jun ix chi', yujto musab'il sat ix. 16 Ix el vin̈aj Judá chi' d'a yol b'e, ix b'at vin̈ yilb'at ix. Man̈ yojtacoc vin̈ tato a ix yalib' vin̈. Ix yalan vin̈ d'a ix icha tic:

—¿Max am yal a c'ool tzin vay ed'oc? xchi vin̈.

—Tato syal in c'ool ¿tas junoc tzac' d'ayin? xchi ix.

17 —Ol vac'cot junoc yune' a chiva, xchi vin̈ d'a ix.

—Tzam yala', an̈ej tato ay junoc tas tzac'can d'ayin ticnaic. Ayic sjavi noc' in yune' chiva chi', svac'anxi meltzaj d'ayach, xchi ix.

18 —¿Tas pax tza nib'ej svac'can d'ayach? xchi vin̈aj Judá chi'.

—Ac'can a sello yed' sch'an̈al yed' a c'ococh ed'nac, xchi ix.

—Syala', canocab'i, xchi vin̈. Ix lajvi chi' ix vay vin̈ yed' ix, ix scuchancanoch yune' ix. 19 Ix lajvi chi', ix b'at ix, ix yic'anel smusil sat ix chi', ix yac'anxioch sc'apac ix syac'och eb' ix chamnac yetb'eyum.

20 Ayic ix c'och vin̈aj Judá b'aj ayec' noc' scalnel chi', ix schecancot vin̈ yamigo vin̈, aton vin̈ aj Adulam, ix b'at yac'ancan noc' yune' chiva chi' vin̈ d'a ix ix chi' yic syic'paxta tas aycan chi' d'a ix yuj vin̈aj Judá chi' yalani, palta majxo ilchajlaj ix yuj vin̈ schecab' vin chi'. 21 Ix sc'anb'anec' vin̈ d'a eb' aj chon̈ab' chi' icha tic:

—¿B'ajtil ay jun ix ajmul ix d'a tic, jun ix tz'emn̈ej c'ojan d'a sti' sb'eal Enaim tic? xchi vin̈ checab' chi'.

—Malaj junoc ix ajmul ix d'a tic, xchi eb' vin̈.

22 Ix lajvi chi' ix meltzajxi vin̈ d'a vin̈aj Judá chi', ix yalan vin̈:

—Majxo ilchajlaj ix vuuj, ix yal eb' vin̈ ayec' chi' ta' to malaj junoc ix ajmul ix b'aj ay eb' chi', xchi vin̈.

23 Ix tac'vi vin̈aj Judá icha tic:

—Canocab' ix yed' juntzan̈ chi', yic vach' max el co q'uixvelal. Ix in c'anab'ajej, ix vac'anb'at noc' yune' chiva, an̈ej to majxo ilchaj ix uuj, xchi vin̈.

24 Yoxil xom ujal chi', ix b'at alchaj d'a vin̈aj Judá icha tic:

—A ix Tamar, ix alib', ay am mach ix sc'umej ix, yuj chi' yab'ixxo ix ticnaic, xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

Ix yalan vin̈:

—Iq'uequel ix d'a stiel chon̈ab' yic tze n̈usantz'a ix, xchi vin̈.

25 Ayic van yic'jielta ix yuj eb' vin̈, ix yac'anb'at schecab' ix d'a vin̈aj Judá chi', ix yalan icha tic: A vin̈ ay yic juntzan̈ svac'b'at tic, aton vin̈ ay yic unin ved'nac tic. B'eyc'olej mach ay yic jun sello yed' sch'an̈al tic yed' jun c'ococh tic, xchib'at ix d'a vin̈. 26 Ayic ix yilanoch vin̈aj Judá to yic masanil juntzan̈ chi' vin̈, ix yalan vin̈ icha tic: A ix ix chi' vach' tas ix sc'ulej ix. A in chuc tas ix in c'ulej. Ay in mul. Maj vac'laj yic' sb'a ix yed' vin̈ vuninal aj Sela, xchi vin̈. Yuj chi' maj n̈usjitz'alaj ix. Majxo vaylaj vin̈ yed' ix junelxo.

27 Axo ix b'o sc'ol ix Tamar chi', tiox eb' unin ix alji chi'. 28 Ayic van yalji eb' unin chi', ayic ix elul sc'ab' jun b'ab'el, ix spixanoch jab' chac ch'al ix vetz'vajum d'a sjaj sc'ab' jun unin chi', ix yalan ix: Aton jun b'ab'el tic, xchi ix. 29 Palta ix yic'anxioch sc'ab' jun nene' chi', axo junxo yuc'tac chi' ix alji sb'ab'elal, yuj chi' Fares38.29 ix sb'iej yuj ix vetz'vajum chi'. Ix yalan ix: ¿Tas yuj ix a b'ab'laj equejelta a b'a? xchi ix. 30 Ix lajvi chi' ix alji vin̈ nene' ayoch an̈ chac ch'al chi' d'a sjaj sc'ab', Zara38.30 ix sb'iej yuj ix.

39

Yab'ixal vin̈aj José‘R’yed' ix yetb'eyum vin̈aj Potifar

1 Ayic ix c'och vin̈aj José yuj eb' vin̈ ismaelita d'a Egipto chi', ay jun vin̈ scuch Potifar ix mananel vin̈. A jun vin̈ chi', nivan yopisio vin̈ d'a vin̈ sreyal Egipto, yajal yaj vin̈ d'a eb' soldado stan̈van vin̈ rey chi'. 2 A Jehová ayoch yed' vin̈aj José chi', te vach'n̈ej yajec' vin̈ d'a spat vin̈ spatrón chi'. 3 Ix nachajel yuj vin̈ spatrón vin̈ chi' to ay val och Jehová yed' vin̈, vach'n̈ej tz'elc'och vin̈ d'a smasanil. 4 Yuj chi', te vach'n̈ej vin̈aj José d'a yichan̈ vin̈ spatrón chi'. Ix yac'och vin̈ vin̈ stan̈vumaloc spat yed' masanil tastac ay d'ay. 5 Yictax ix yac'anoch vin̈ vin̈aj Potifar chi' stan̈vumaloc spat chi', ix yac' svach'c'olal Jehová d'a yib'an̈ vin̈aj Potifar chi' yed' masanil tas ay d'a vin̈. Yujn̈ej vin̈aj José chi' ix q'uechaan̈ svach'c'olal d'a spat vin̈ yed' d'a najateli. 6 Ix cann̈ej vin̈aj José chi' stan̈vumaloc smasanil, yuj chi' man̈xalaj tas ix sna' vin̈aj Potifar chi', palta an̈ej tas tz'aj sb'o svael vin̈ syila'.

Te vach' yilji vin̈aj José chi', te vach' pax snivanil vin̈ smasanil. 7 Ix ec' jab'oc tiempoal, axo ix yetb'eyum vin̈aj Potifar chi', ix te can sgana ix d'a vin̈aj José chi'. Ix yalan ix d'a vin̈ icha tic:

—Octom val syal a c'ool tzach vay ved'oc, xchi ix.

8 Te maj schalaj sc'ol vin̈aj José tas ix yal ix chi'. Ix yalan vin̈ icha tic:

—Maay, ojtac ach tic to ix in yac'och vin̈ etb'eyum stan̈vumaloc masanil stastac d'a tic. Ina man̈xo jab'oc tas sna' vin̈ yuj masanil stastac yacb'an ay in eq'ui. 9 Malaj junocxo mach nivan yelc'och d'a vichan̈ d'a jun pat tic. Masanil tastac ayoch d'a yol in c'ab', an̈ej d'ayach a ach tic, max yal-laj vac'anoch in c'ab', yujto yetb'eyum ach vin̈ in patrón, ¿tom ol yal in c'ulan jun nivan chucal, yic tz'och in mul d'a sat Dios? xchi vin̈.

10 Ix ochn̈ej ijan ix stevioch d'a vin̈. Junjun c'u syal ix to svay vin̈ yed' ix, palta juneln̈ej max ochlaj d'a sc'ol vin̈ svay yed' ix, max yalpaxlaj sc'ol vin̈ sc'och b'aj ayec' ix. 11 Ay jun c'u ix och vin̈aj José chi' d'a yol pat yic smunlaji, malaj junocxo mach ayeq'ui, an̈ej ix. 12 Axo ta' ix och tzuctzuc ix d'a spichul vin̈, ix yalan ix icha tic:

—Vayan̈ ved'oc, xchi ix.

Axo ix yab'an jun chi' vin̈, ix spich'anel sb'a vin̈ d'a yol sc'ab' ix. Ix elta lemnaj vin̈ d'a ti pat, axo spichul vin̈ ix can d'a yol sc'ab' ix. 13 Ayic ix yilan ix to ix el lemnaj vin̈, ix can spichul vin̈ d'a yol sc'ab' ix, 14 ix el yav ix, ix yavtancot eb' munlajvum ix d'a slac'anil pat chi', ix yalan ix:

—Ilec val jun vin̈ hebreo ix yic'cot vin̈ vetb'eyum tic. A vin̈ tic, snib'ej vin̈ tzin yixtej. Ix ochul lemnaj vin̈ d'a yol pat tic, snib'ej vin̈ svay ved'oc, palta chaan̈ ix el vav. 15 Ayic ix yab'an vin̈ yel vav chi', ix el lemnaj vin̈, axon̈ej spichul vin̈ ix cani, xchi ix.

16 Ix sic'ancan jun spichul vin̈ chi' ix masanto ix jax vin̈ spatrón vin̈ chi' d'a spat. 17 Ix yalan ix icha ix aj yalan d'a sb'ab'elal chi':

—A vin̈ hebreo ix ic'cot checab'oc tic, ix ochul vin̈ d'a yol in cuarto, sgana vin̈ ix vay ved'oc. 18 Palta te chaan̈ ix el vav, yuj chi' ix el lemnaj vin̈, axon̈ej spichul vin̈ ix yactejcan d'a tic. 19 Icha val chi' ix in yutej jun vin̈ a checab' tic, xchi ix. Axo vin̈ spatrón vin̈aj José chi', ix te cot yoval vin̈ sic'lab'il ayic ix yab'an vin̈ tas ix yal ix yetb'eyum chi'. 20 Ix schecan yamjoc vin̈aj José chi' vin̈, ix yalan vin̈ to tz'och vin̈ d'a preso b'aj ayoch juntzan̈ eb' vin̈ d'a preso yuj vin̈ rey. 21 Palta ayn̈ejoch Jehová yed' vin̈aj José chi', ix sch'oxn̈ej svach'c'olal d'a vin̈. Yuj chi' te vach' ix elc'och vin̈ d'a yol sat vin̈ tan̈vum preso chi'. 22 Axo vin̈ tan̈vum preso chi' ix ac'anoch vin̈ stan̈vumaloc eb' yetpresovumal chi'. Ix ac'jipaxoch vin̈ yilumaloc tastac ix sb'o eb' d'a preso chi'. 23 A vin̈ stan̈vumal preso chi', man̈xalaj tas sna vin̈, masanil tas aycanoch d'a yol sc'ab' vin̈aj José chi' yuj vin̈. Yujto ayn̈ejoch Jehová yed' vin̈, yuj chi' vach'n̈ej ix elc'och smasanil.

40

Ix yal vin̈aj José tas syalelc'och chab' vayich

1 Ix lajvi chi', ay chavan̈ vinac ix och preso: A jun vin̈, yajal yaj vin̈ d'a eb' vin̈ tz'ac'an svino vin̈ rey, axo junxo vin̈, yajal yaj vin̈ d'a eb' vin̈ b'oum pan sva vin̈ rey chi'. Ay smul eb' vin̈ ix och d'a vin̈ rey chi'. 2 Yuj chi' ix cot yoval vin̈ d'a eb' vin̈. 3 Ix yalan vin̈ rey to tz'ac'jioch eb' vin̈ d'a preso d'a spat vin̈ yajal d'a eb' soldado stan̈van vin̈, aton ta' aypaxoch vin̈aj José d'a preso. 4 An̈eja' d'a yol sc'ab' vin̈aj José chi' ix can eb' vin̈ chavan̈ smunlajvum vin̈ rey chi' yuj vin̈ yajal preso chi' yic a vin̈ tz'ac'an servil eb' vin̈. Ix can eb' vin̈ jun tiempoal d'a preso chi'.

5 Axo d'a jun ac'val ix och svayich eb' vin̈ chavan̈ chi', junjun vayich chi' ay syalelc'ochi. 6 Axo ix sacb'i ix c'och vin̈aj José yil eb' vin̈. Ix yilan vin̈ to te ayoch eb' vin̈ d'a ilc'olal. 7 Ix sc'anb'an vin̈ d'a eb' vin̈:

—¿Tas yuj te cuseltac yilji e sat? xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

8 —Ay val co vayich ix och d'a jun ac'val tic, palta malaj mach d'a tic tz'alan d'ayon̈ tas syalelc'ochi, xchi eb' vin̈.

—¿Tom man̈oc Dios syal yalani tas syalelc'och vayich? Alec d'ayin tas ix e vayichej chi', xchi vin̈aj José chi'.

9 Yuj chi' a vin̈ yajal yaj d'a eb' vin̈ tz'ac'an svino vin̈ rey, ix och ijan vin̈ yalan svayich chi' d'a vin̈aj José icha tic:

—A d'a in vayich, ix vil jun te' uva, 10 ay oxe' sc'ab' te'. Ix vil sq'ueta svol, ix yac'an xumaquil, axo xumaquil chi', ix och b'uyan sat, te q'uin̈xo. 11 A ix vilani to yamb'ilq'ue scopa vin̈ rey vuuj, ix vic'ancot sat te' uva chi', ix in pitz'anem yal d'a yol scopa vin̈ rey chi', ix vac'anoch d'a yol sc'ab' vin̈, xchi vin̈.

12 Ix yalan vin̈aj José d'a vin̈ icha tic:

—Ichaton tic syalelc'och a vayich chi': A oxe' sc'ab' te' uva ix il chi', oxe' c'ual syala'. 13 Ayic chab'ej ticnaic ol sb'eyc'olej a mul vin̈ rey chi'. Ol lajvoc chi' ol ach yac'anxioch vin̈ d'a a munlajel, ol ac'xi scopa vin̈ chi' icha d'a yalan̈taxo. 14 Ayic ol elc'och jun sval tic, tzin a naancot d'a vin̈ rey chi', yic vach' tzin elpax d'a yol preso tic. Oc'ocab' a c'ol d'ayin. 15 A in tic ichato elc'ab'il in cot d'a scal eb' vin̈ hebreo. Man̈ in mojoc ay in och d'a preso tic, yujto malaj jab'oc tas chuc ix in c'ulej, xchi vin̈aj José chi'.

16 Ayic ix yab'an vin̈ yajalil eb' vin̈ sb'oan ixim pan to a vin̈aj José vach' ix aj yalanel svayich vin̈ chi' vin̈, ix yalanpax vin̈ icha tic:

—A in tic ix in vayichej to ayq'ue oxe' mooch ixim pan d'a in jolom. 17 A d'a yol jun yune' mooch d'a jun yoxil ayq'ue d'a in jolom chi', tzijtum macan̈il ixim pan ayem d'a yool yic sva vin̈ rey, palta axo noc' much ix javi ix stzoc'anq'ueta ixim noc' d'a yol te' mooch chi', xchi vin̈.

18 Ix yalanxi vin̈aj José d'a vin̈ icha tic:

—A tas syalelc'och a vayich chi', aton tic: A oxe' mooch chi' sch'oxcot oxe' c'ual. 19 Yuj chi' yic chab'ej ticnaic, ol sb'eyc'olej vin̈ rey tas yaj a mul. Slajvi chi' ol schecan vin̈ ic'chajel a jolom, a a nivanil ol ac'jocq'ue d'a schon jun te te', axo noc' ostoc ol ja schib'at a nivanil chi', xchi vin̈aj José chi' d'a vin̈.

20 Schab'jial val yalan svayich eb' vin̈ chavan̈ chi' vin̈aj José chi', ix yac'an sq'uin̈al yab'ilal vin̈ rey. Ix yavtancot vin̈ masanil eb' vin̈ nivac vinac ayoch yajalil yed'oc. D'a yichan̈ eb' vin̈ nivac yajal chi' ix checji ic'chajelta eb' vin̈ chavan̈ ayoch d'a preso chi'. 21 A vin̈ tz'ac'an svino vin̈ rey, ix ac'chajxioch vin̈ d'a smunlajel. 22 Axo vin̈ yajal yaj d'a eb' sb'oan ixim pan, ix yal vin̈ rey to smiljicham vin̈ icha val ix aj yalan vin̈aj José. 23 Palta majxo nachajcot vin̈aj José yuj vin̈ tz'ac'an svino vin̈ rey chi'.

41

Yalnac vin̈aj José‘R’tas syalelc'och svayich vin̈ rey

1 Axo yic toxo ix ec'b'at chab' ab'il, ay jun ac'val ix och svayich vin̈ rey. Ix yil vin̈ to lin̈anec' vin̈ d'a sti' a' nivan Nilo. 2 A d'a yol a' chi', ix q'ueul ucvan̈ noc' vacax te vach', te b'aq'uech, sva noc' d'a sti' a' chi'. 3 Ix lajvi chi' ix q'ueul ucvan̈xo noc' vacax te chuclaj yilji, te b'ac, ix b'at noc' d'a slac'anil noc' b'aq'uech chi'. 4 Ix och ijan noc' b'ac chi' schianb'at noc' b'aq'uech chi'. Ix lajvi chi', ix el svayan̈ vin̈ rey chi'.

5 Ix vayxib'at vin̈. Axo ix yilan vin̈ to ay jun pitan̈ ixim trigo ix q'uib'i, uque' val ix aj sjolom ixim, te vach', b'ud'an val yuj sat. 6 Ix yilanpax vin̈ d'a spatictac ixim b'ab'el chi', ix elpaxcot uquexo jolom trigo te malaj sat, nab'a pach'uch'tac, malaj jab'oc svach'il. 7 A uque' jolom trigo te pach'uch'tac chi', a' ix c'uxanb'at ixim uque' te ay sat chi'.

Axo yic ix el svayan̈ vin̈ rey chi', ix nachajel yuj vin̈ to van svayichan vin̈. 8 Axo ix sacb'i, te tacnaquel sc'ol vin̈ yuj svayich chi'. Ix schecan vin̈ avtajcot masanil eb' syal snaan el lolonel d'a Egipto yed' eb' te yojtac yalani. Ix och ijan vin̈ rey chi' yalan svayich chi' d'a eb', palta malaj junoc eb' syal yalani tas syalelc'och svayich vin̈ chi'. 9 Yuj chi' axo vin̈ yajal yaj d'a eb' tz'ac'an svino vin̈ rey chi' ix alan d'a vin̈ icha tic:

—Ato val ticnaic sja d'a in c'ool to ay jun in paltail ix vac'ochi. 10 Ayic ix cot oval d'ayin yed' vin̈ yajal eb' b'oum pan, ix on̈ ac'och d'a yol sc'ab' vin̈ yajal eb' tzach tan̈vani, ix on̈ ochcan d'a preso. 11 Ay jun ac'val ix och co vayich co chavan̈il, junjun co vayich chi' ay syalelc'ochi. 12 Ata' ayec' jun vin̈ quelem hebreo, schecab'ejnac vin̈ yajal eb' vin̈ tzach tan̈van chi'. Ix calan co vayich chi' d'a vin̈. Te vach' ix yutej vin̈ yalan tas syalelc'och co vayich chi'. 13 Icha val ix aj yalan vin̈ chi', icha chi' ix aj yelc'ochi. Ina ix in ochxi d'a in munlajel, axo junxo vin̈ ved'nac chi, ix ac'jiq'ue d'un̈an snivanil vin̈, xchi vin̈ yac'umal svino vin̈ rey chi'.

14 Ix lajvi yab'an jun ab'ix vin̈ rey chi', ix schecan vin̈ ic'jielta vin̈aj José d'a yol preso. Elan̈chamel ix b'at ic'chajelta vin̈, ix yac'an joxchajel sb'a vin̈, ix sq'uexanel spichul vin̈, ix b'at vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi'. 15 Ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈ icha tic:

—Ay val jun in vayich. Malaj junoc eb' vin̈ ay d'a tic snachajel yuuj tas syalelc'ochi. Ix vab' specal tob' snachajel uuj tas syalelc'och vayich, xchi vin̈ rey chi' d'a vin̈.

16 —A jun chi' man̈ yoloc vic snachajel vuuj, palta a Dios ol alanoc tas tz'elc'och a vayich chi' yic tz'och a vach'iloc, xchi vin̈aj José chi'.

17 Ix och ijan vin̈ rey yalan svayich d'a vin̈aj José chi' icha tic:

—A ix vilani to lin̈an in ec' d'a sti' a' Nilo. 18 D'a yol a' chi' ix q'ueul ucvan̈ noc' vacax te vach', te b'aq'uech. Ix vaec' noc' d'a stitac a' chi'. 19 Ix lajvi chi' ix q'uepaxul ucvan̈xo noc' te b'ac, chuclaj yilji noc'. Manta b'aj svil junoc vacax chuclaj yilji icha noc' chi' d'a Egipto tic. 20 A ucvan̈ noc' b'ac chi', a noc' ix chianb'at ucvan̈ noc' b'aq'uech b'ab'el ix q'ueul chi'. 21 Ayic ix lajviel noc' b'aq'uech schianb'at noc' b'ac chi', an̈eja' b'ac ix ajcan noc', maj b'aq'uechb'oclaj jab'oc noc'.

Ix lajvi chi', ix el in vayan̈. 22 Ix cotxi in vayan̈, ix in vayichanxi. Ix vilani, ay jun pitan̈ ixim trigo uque' val sjolom ix yac'a', te b'ud'an yuj sat. 23 Ix lajvi chi' ix elpaxul uquexo sjolom, palta ton̈ej pach'uch'tac, malaj sat. 24 Axo ixim chi' ix c'uxanb'at ixim vach' ay sat chi'. Ix val in vayich tic d'a eb' vin̈ snachajel yuj yalani, palta malaj val junoc eb' vin̈ syal snachajel yuj tas syalelc'ochi, xchi vin̈ rey chi' d'a vin̈.

25 Ix yalan vin̈aj José chi' icha tic:

—Mamin rey, a chab' a vayich chi', junn̈ej tas syalelc'ochi. A Dios ix ac'an a vayichej tas nab'il yuuj. 26 A val syalelc'och noc' ucvan̈ vacax b'aq'uech chi', uque' ab'il sch'oxo'. An̈eja' uque' sjolom ixim trigo te vach' chi', an̈ejtona' chi' syala'. 27 A pax ucvan̈ noc' vacax te b'ac, chuclaj yilji ix q'ueul chi', an̈eja' uque' ab'il pax sch'oxo'. An̈eja' ixim jolom trigo te pach'uch'tac, malaj jab'oc sat, uque' ab'il vejel syalelc'ochi. 28 A tas ix val d'ayach tic, ichaton chi' syalelc'och a vayich chi'. A Dios ix ac'an a vayichej tas nab'ilxo yuuj. 29 Ol ja uque' ab'il, te vach' ol aj sat avb'en d'a Egipto tic. 30 Ol lajvoc chi', ol ja uque' ab'il vejel. Ayic chi' man̈xa mach ol naancot jantac sat avb'en ix yac' sobre d'a Egipto tic ayic yec'nac uque' d'a yalan̈taxo, yujto a vejel chi' ol ixtancanb'at jun chon̈ab' tic. 31 Te nivan vejel ol yutej sb'a. Man̈xalaj b'aj ol checlaj jab'ocxo tas ix yac' sobre d'a jun tiempoal vach' ix ec' chi'. 32 Chael val ix aj yoch a vayich chi' yic vach' snachajel uj sic'lab'il to nab'ilxo yuj Dios to ol elc'och d'a elan̈chamel.

33 Yuj chi, vach' tato tza say junoc vinac te jelan, te ay spensar. Tzac'anoch vin̈ yajalil d'a yol nación tic. 34 Tza sayanpax jayvan̈ocxo eb' vin̈ ol och yajalil, sb'at eb' vin̈ d'a masanil yol nación yic tz'ec' eb' vin̈ smol chab' almul d'a junjun quintal avb'en tz'el d'a sat luum chi' d'a junjun ab'il, masanto slajvi uque' ab'il ol ste aq'uej sat avb'en chi'. 35 Masanil jantac syac' sobre smolb'an eb' vin̈ chi', syac'can eb' vin̈ d'a yol a c'ab', sic'chajcanb'at d'a junjun chon̈ab' d'a yol yic Egipto tic, yic vach' ay tas sva eb' anima. 36 Masanil tas ol sic'chajcanb'at chi', a' ol sva eb' anima ayic ol ja uque' ab'il vejel chi', yic vach' max ixtaxel jun chon̈ab' tic yuj vejel, xchi vin̈aj José chi'.

Ix och vin̈aj José yajalil d'a Egipto

37 A jun ix yal vin̈aj José chi', ix scha sc'ol vin̈ rey yed' masanil eb' ayoch yajalil yed'oc. 38 Ix yalan vin̈ rey chi' d'a eb' icha tic:

—Ma chequel tato ay b'aj ol chax junocxo vinac cuuj to ayoch Yespíritu Dios yed'oc icha val jun vin̈ tic, xchi vin̈ rey chi'.

39 Ix yalan vin̈ d'a vin̈aj José chi' icha tic:

—Malaj mach jelan, malaj mach ay spensar icha ach tic, yujto a Dios tz'ac'an ojtaquejel masanil juntzan̈ tic. 40 A ach ol ach ochcan yajalil d'a in despacho tic. Masanil anima ol c'anab'ajan tas ol ala'. A inxon̈ej nivan velc'och d'a ichan̈, yujto rey in. 41 A in tzach vac'och gobernadoral d'a masanil yol yic Egipto tic, xchi vin̈.

42 Ayic ix yalan jun lolonel chi' vin̈, ix yic'anel scolc'ab' vin̈ ayoch d'a sc'ab' b'aj ayoch sello, ix yac'anoch vin̈ d'a sc'ab' vin̈aj José chi'. Ix schecan vin̈ rey chi' ac'jioch spichul vin̈aj José chi' to a lino te vach'. Tz'ac'jioch junoc cadena nab'a oro d'a sjaj vin̈. 43 Ix checchajq'ue vin̈ d'a yol carruaje, aton jun schab'il yic vin̈ rey chi', ix schecan vin̈ to schecjiel eb' anima d'a yol b'e ayic tz'ec' vin̈aj José chi'. Icha chi' ix aj yochcan vin̈aj José chi' gobernadoral yed' yilumaloc masanil chon̈ab' Egipto chi'.

44 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ rey d'a vin̈aj José chi' icha tic:

—A in tic rey in, palta malaj junoc mach syal yalan d'a yol chon̈ab' tic, tato man̈oc ach tzala', xchi vin̈.

45-46 Zafnat-panea ix yac' vin̈ rey sb'iej vin̈aj José chi', ix yac'an vin̈ rey chi' yic'laj sb'a vin̈ yed' ix Asenat, yisil jun vin̈ Potifera sb'i, sacerdote yaj vin̈ d'a yol chon̈ab' On. 30 ab'il sq'uinal vin̈aj José chi' ayic ix ic'jib'at vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi'.

Ix lajvi chi', ix elta vin̈aj José chi' d'a yichan̈ vin̈ rey chi', ix b'at vin̈ d'a yol masanil chon̈ab' d'a yol yic Egipto chi'. 47 A d'a uque' ab'il, man̈ jantacoc sat masanil avb'en ix yac'a'. 48 Masanil ixim trigo ix yac' sobre d'a uque' ab'il chi', ix sic'chajb'at ixim d'a junjun chon̈ab' yuj vin̈aj José chi'. 49 Icha yarenail sti' a' mar, icha val chi' yilji ixim trigo ix molchaj yuj vin̈. Te nivanxo ixim trigo chi', yuj chi' majxo echtajlaj ixim, maxtzac yal-laj sb'ischaji.

50 Ayic manto el yich jun nivan vejel chi', chavan̈xo yuninal vin̈aj José yed' ix Asenat chi'. 51 A vin̈ b'ab'el unin, Manasés41.51 ix yac' vin̈ sb'iej, ix yalan vin̈: A Dios ix ac'an sat d'a in c'ol masanil syaelal ix ec'b'at d'a vib'an̈ yed' in cusc'olal yuj eb' ayto vuj in b'a yed'oc, xchi vin̈. 52 Axo jun vin̈ schab'il unin, Efraín41.52 ix yac' vin̈ sb'iej, ix yalan vin̈: A Dios ix ac'an svach'c'olal d'ayin d'a jun lugar b'aj ix vab' syaelal tic, xchi vin̈.

53 Ix lajvi yec' uque' ab'il ayic man̈ jantacoc svach'il ix aj sat avb'en d'a Egipto, 54 ix schaanel yich uque' ab'il vejel chi', icha ix aj yalan vin̈aj José. Ix japax nivan vejel d'a yol masanil nación d'a slac'anil chi'. Axo d'a masanil yol smacb'en Egipto ay tas sva eb' anima. 55 Axo yic ix em vejel chi', tzijtum eb' aj Egipto chi' sc'och d'a vin̈ rey c'anb'oj trigo. Syalan vin̈ rey chi' d'a eb': Ixiquec d'a vin̈aj José. Masanil tas syal vin̈ a tze c'anab'ajej, xchi vin̈ d'a eb'.

56 Masanil yol yic Egipto chi' ayem vejel, yuj chi' ix jacvi masanil yed'tal b'aj sic'an ixim trigo yuj vin̈aj José chi', ix chon̈ji ixim d'a eb' aj Egipto chi'. 57 Masanil juntzan̈xo nación ix ja manoj trigo d'a vin̈ yujto masanil b'aj ay vejel, man̈xalaj tas sva eb' anima.

42

Ix c'och eb' yuc'tac vin̈aj José d'a Egipto

1 A vin̈aj Jacob cajan vin̈ d'a Canaán, ix yab' specal vin̈ to te ay ixim trigo d'a Egipto. Yuj chi' ix yal vin̈ d'a eb' vin̈ yuninal icha tic: ¿Tas tze c'ulej, ton̈ej tzeyil-lajoch e b'a? 2 Ix vab' specal to te ay ixim trigo d'a Egipto. Ixiquec e man tas sco va yic vach' max on̈ cham yuj vejel, xchi vin̈.

3 Yuj chi', ix b'at lajun̈van̈ yuc'tac vin̈aj José manoj trigo d'a Egipto chi'. 4 Axo vin̈aj Benjamín, yuc'tac vin̈aj José chi', maj chajib'atlaj vin̈ yuj vin̈aj Jacob chi', yujto ix sna' vin̈: Ay talaj tas tz'ic'an vin̈ vuninal tic, xchi vin̈. 5 Tzijtum juntzan̈xo eb' vin̈ manum trigo ix b'at yed' eb' vin̈ yuninal vin̈aj Israel chi', yujto d'a masanil yol yic Canaán chi', ix te em vejel.

6 A vin̈aj José yajal yaj d'a yol yic Egipto chi', a vin̈ tz'ac'anelta ixim trigo d'a eb' manvajum sc'och chi'. Ayic ix c'och eb' yuc'tac vin̈ chi' d'a yichan̈, ix em n̈ojjab' eb' vin̈ d'a sat luum. 7 D'a jun rato chi, ix yiloch eb' yuc'tac vin̈aj José chi', palta axo ix yutej sb'a vin̈ ichato man̈ yojtacoc vin̈, ov ix yutej vin̈ slolon d'a eb' vin̈:

—¿B'ajtil ix ex cot a ex tic? xchi vin̈.

—Aj Canaán on̈, to tzon̈ javi manoj trigo, xchi eb' vin̈.

8 Vach'chom a vin̈aj José chi' yojtac vin̈ to yuc'tac sb'a vin̈ yed' eb' vin̈, axo pax eb' vin̈ jun, maj nachajel-laj yuj eb' vin̈. 9 Ichato chi' ix snaancot vin̈aj José tas ix svayichej d'a yib'an̈ eb' vin̈ d'a yalan̈taxo. Ix yalan vin̈:

—A ex tic ton̈ej tzul on̈ eyileli, ton̈ej tzex javi eyila' tato ay b'aj syal yochul eb' ajc'ol d'a yol jun chon̈ab' tic, xchi vin̈.

10 —Maay mamin, a on̈ a checab' on̈ tic, manoj trigon̈ej tzon̈ javi. 11 A on̈ tic junn̈ej co mam, cuc'tacn̈ej co b'a, vach'n̈ej co pensar, malaj b'aj ton̈ej tzec' quileli, xchi eb' vin̈.

12 —Val yel a ex tic ton̈ej tzex ja eyilb'ati ta secojtac tz'ochul eb' ajc'ol d'a tic, xchi vin̈.

13 Ix tac'vi eb' vin̈ icha tic:

—Maay mamin, a on̈ a checab' on̈ tic, lajchavan̈ on̈, cuc'tacn̈ej co b'a, junn̈ej co mam, cajan on̈ d'a Canaán. A vin̈ cuc'tac tzac'an unin, aycan vin̈ yed' vin̈ co mam chi', ay junxo vin̈, man̈xo ayoc ec'laj vin̈, xchi eb'.

14 —Val yel svala', a ex tic ton̈ej tzex ja eyileli tas yaj d'a tic. 15 Ol to yal sb'a tas ol aj jun tic: Tzin loc sb'i vin̈ rey to man̈ ol ex actajeloc tato man̈ ol eyic'cot vin̈ eyuc'tac tzac'an unin chi'. 16 A ticnaic tzex b'at junoc ex eyic' vin̈, a exxo tic ol ex cann̈ej preso d'a tic, yic vach' squila' tato yel tzeyala'. Tato ton̈ej tzeyala', toxo ix in loc sb'i vin̈ rey to ton̈ej tzul on̈ eyileli, xchi vin̈aj José chi.

17-18 Ix och eb' vin̈ preso yuj vin̈. Ato d'a schab'jial chi' ix yalan vin̈aj José chi' d'a eb' vin̈ icha tic:

—A in tic tzin xiv d'a Dios. Tato tze c'anab'ajej jun tas sval tic, tzex colchajcani. 19 Tato yel vach' ex, junxon̈ej ex tzex can d'a yol preso tic, tzex b'at e masanil d'a e chon̈ab' chi', tzeyic'anb'at ixim trigo sva eb' ix eyetb'eyum yed' eyuninal van scham yuj vejel chi'. 20 Slajvi chi', tzeyic'ancot vin̈ eyuc'tac tzac'an unin chi'. Ichato chi' ol vilani tato yel tzeyala', man̈ ol ex chamlaj, xchi vin̈aj José chi'.

Ichocab' ta', xchi eb' vin̈. 21 Ix yalan eb' vin̈ d'ay junjun icha tic:

—A yuj tas cutejnac vin̈ cuc'tac, yuj chi' sja jun yaelal tic d'a quib'an̈. Val yel te chuc cutejnac co b'a d'a vin̈, man̈ co chanacoc cab'i ayic stevinac vin̈ d'ayon̈ to tz'oc' co c'ol d'a vin̈, vach'chom quilnac to te cusnac vin̈, xchi eb' vin̈.

22 Ix yalanpax vin̈aj Rubén d'a eb' vin̈ yuc'tac chi' icha tic:

—Valnac d'ayex to max eyutej e b'a d'a vin̈ icha chi', palta man̈ e chanacoc eyab'i tas valnac chi'. A ticnaic, tic val scot d'a quib'an̈ yuj schamel vin̈, xchi vin̈.

23 Maj nachajel yuj eb' vin̈ tato van yab'an vin̈aj José tas syal eb' vin̈ chi', yujto d'a sti' eb' aj Egipto slolon vin̈, an̈ej to ay junoc mach tz'alaneli tas syal vin̈. 24 Ix el vin̈aj José chi' d'a stz'ey eb' vin̈, ix och ijan vin̈ yoq'ui. Ix jax vin̈, ix lolonxi vin̈ yed' eb' vin̈. Ix yic'anel vin̈aj Simeón vin̈, d'a yichan̈ eb' vin̈ ix tzec'chajcan vin̈. 25 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj José chi' to tz'ac'ji b'ud'joc scoxtal eb' vin̈, ix ac'jiem q'uen stumin eb' vin̈ d'a yol sti' scoxtal chi', ix ac'jib'at svael eb' vin̈ yic yol sb'e. Icha chi' ix sc'ulej vin̈ yed' eb' vin̈. 26 Ix lajvi chi', ix yac'anoch yicatz noc' sb'uru eb' vin̈, ix paxta eb' vin̈ b'ian.

27 Axo ix c'och eb' vin̈ b'aj ol vayoc, ix sjacan scoxtal junoc eb' vin̈ yic syic'anq'ueta chab'oc strigo noc' sb'uru vin̈ chi' yalani. Axo ix yilan vin̈ to ayem q'uen tumin d'a yol sti' scoxtal, q'uen ix yac'lab'ej eb' vin̈ smanan ixim strigo chi'. 28 Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ yuc'tac chi' icha tic:

—Ilecnab'i, ix ac'jixi meltzaj q'uen in tumin. Ay val em q'uen d'a yol sti' in coxtal tic, xchi vin̈.

Masanil eb' vin̈ ix ib'xiq'ue yuj xivelal, ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—¿Tas yuj icha tic tzon̈ yutej Dios? xchi eb' vin̈.

29 Axo yic ix jax eb' vin̈ d'a yol yic Canaán chi', ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈ smam tastac ix ec' d'a yib'an̈. Ix yalan eb' vin̈ icha tic:

30 —A vin̈ ayoch yajalil d'a jun chon̈ab' chi', te ov ix yutej vin̈ slolon d'ayon̈. Ix yalan vin̈ to ton̈ej on̈ xid' quilelta tas yaj schon̈ab' chi'. 31 Ix calani to vach' on̈, man̈ chucoc co pensar tzon̈ eq'ui, malaj b'aj ton̈ej tzec' quilel tas yaj eb'. 32 Ix calani to lajchavan̈ co b'eyi, junn̈ej co mam, jun vin̈ cuc'tac man̈xo ayoquec'laj, axo vin̈ tzac'an unin, aycan vin̈ yed' vin̈ co mam d'a Canaán, xco chi d'a vin̈. 33 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ icha tic: Tato yel vach' ex, canocab' junoc vin̈ eyuc'tac d'a tic, tzeyic'anb'at jab'oc ixim trigo d'a eb' ix eyetb'eyum yed' d'a eyuninal van scham yuj vejel chi'. 34 Slajvi chi', tzeyic'ancot junxo vin̈ eyuc'tac tzac'an unin chi' vil d'a tic. Ichato chi' ol vojtacaneli to man̈ chucoc e pensar syal chi'. Masanto sjavi junxo vin̈ eyuc'tac tzac'an unin chi', ol in jacanelta vin̈ eyuc'tac ix can d'a preso tic, yic icha chi' libre ex e b'eyeq'ui, xchi vin̈, xchi eb' vin̈.

35 Axo ix sjacan scoxtal eb' vin̈ chi', ix yilan eb' vin̈ to ayem junjun yunetac mucuc tumin yol sti' coxtal chi', aton q'uen tumin chi' ix yac'lab'ej eb' vin̈ smanan ixim trigo. Ix ac'chajxi meltzaj q'ueen. Ix te xiv chaan̈ eb' vin̈, ix te xivpax vin̈ smam eb' vin̈ chi. 36 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—Te chuc tzeyutej e b'a d'ayin. Man̈xo junoc vuninal scan eyuuj. Vin̈aj José, man̈xo ayoquec'laj vin̈, vin̈aj Simeón, ix can vin̈ d'a preso, e gana tzeyic'paxb'at vin̈aj Benjamín. A mach tz'ab'an syail, a in toni, xchi vin̈.

37 Ix yalan vin̈aj Rubén d'a vin̈ smam chi' icha tic:

—Man̈ ach xiv mamin. Ac'b'at vin̈ cuc'tac tzac'an unin tic qued'oc. A in svac' in b'a yuj vin̈, tato man̈xo ol jax vin̈ vuuj, vach'chom tza mac'cham chavan̈ vuninal tic yuj vin̈, xchi vin̈.

38 Ix tac'vi vin̈aj Jacob chi' icha tic:

—Man̈ ol b'atlaj vin̈ vuninal tic eyed'oc, axon̈ej vin̈ ayec' ved'oc. Ina vin̈ yuc'tac vin̈, chamnacxo vin̈, talaj ay tas tz'ic'anpax junxo vin̈ tic d'a yol b'e, tic a ex val tzeyac'och e mul yic tzin cham yuj cuselal, xchi vin̈aj Jacob chi'.

43

Ix ic'jib'at vin̈aj Benjamín d'a Egipto

1 Te ov yac'an vejel d'a yol schon̈ab' eb' vin̈. 2 Ix lajviel ixim trigo xid' yic' eb' vin̈ chi' svaan vin̈aj Jacob yed' yuninal, ix yalanxi vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—Ixiquecxi d'a Egipto, b'at manec jab'ocxo tas sco va'a, xchi vin̈.

3 Ix yalan vin̈aj Judá icha tic:

—Te jichan ix yutej vin̈ schon̈an ixim trigo chi' yalani: Tato max eyic'cot vin̈ eyuc'tac tzac'an unin chi', man̈xo ol eyil in sat d'a tic, xchi vin̈. 4 Yuj val chi', tato sb'at vin̈ cuc'tac tic qued'oc, tzon̈ b'at manoj trigo chi'. 5 Tato max a chab'at vin̈ qued' jun, man̈xo ol on̈ b'atlaj, icha ix aj yalan vin̈ chon̈um trigo chi': Tato max eyic'cot vin̈ eyuc'tac tzac'an unin chi', man̈xo ex javoclaj d'a vichan̈, xchi vin̈.

6 Ix yalan vin̈aj Israel chi' icha tic:

—¿Tas yuj ix eyal d'a jun vin̈ chi' to ay junocxo eyuc'tac? Tzin eyac' val och d'a ilc'olal, xchi vin̈.

7 Ix tac'vi eb' vin̈ icha tic:

—Ix sc'anb'ej vin̈ tastac caji, mach ayon̈ yin̈tilal. Ix sc'anb'anpax vin̈ tato aytoec' co mam, tato aytopax cuc'tac. Yuj chi' ix cal d'a vin̈ to aytoec' co mam, aytopax junxo cuc'tac. ¿Tocval cojtac tato ol yal vin̈ to squic'b'at vin̈ cuc'tac tic? xchi eb' vin̈.

8 Ix yalanxi vin̈aj Judá d'a vin̈ smam chi':

—Tato max yal a c'ol tzon̈ cham yuj vejel co masanil, chab'at vin̈ cuc'tac tic qued'oc. A in tzin tec'b'ej in b'a in tan̈van vin̈, tato icha chi', tic tzon̈ b'at d'a elan̈chamel. 9 A in tzin tec'b'ej in b'a tato ay tas tz'ic'an vin̈, tato man̈xo ol ja vin̈ vuuj, te chuc ol in can d'a a sat. 10 Tato maj ec' co tiempo d'a tic, toxo ix cac' chaeloc naic, xchi vin̈.

11 Ix tac'vi vin̈ smam eb' vin̈ chi' icha tic:

—Tato man̈xa tas vach' scutej, yic'ocab' icha tzeyal chi', ixiquec. Iq'uecb'at jab'oc e silab' d'a vin̈. A juntzan̈ tas vach' sq'uib' d'a tic, a' tzeyic'b'ati: Aton bálsamo, noc' yalchab', perfume, mirra, te' nueces yed' te' almendras. 12 Iq'uecb'at e tumin yic tze manan ixim trigo chi', tzeyic'anxib'at q'uen tumin ix yac' meltzaj eb' vin̈ d'ayex d'a sti' e coxtal chi', tecan ton̈ej ix sat sc'ol eb' vin̈, yuj chi' ayem q'ueen. 13 Iq'uecb'at vin̈ eyuc'tac tic, tzex b'atxi eyil vin̈ yajal chi'. 14 A Dios Syal Yuj Smasanil, a' ol och d'a spensar vin̈ yic ol actajel vin̈ eyuc'tac aj Simeón. Vach' ol aj smeltzajcot vin̈aj Benjamín tic eyed'oc. A inxo tic, tato tzin can man̈ uninal, in canocab'i, ¿tasto val ol vutej? xchi vin̈ smam eb' vin̈ chi'.

15 Ix lajvi chi', ix yac'anem silab' eb' vin̈ chi' d'a yol scoxtal yed' q'uen tumin. Ix yic'anb'at vin̈aj Benjamín eb' vin̈, ix b'atxi eb' vin̈ d'a Egipto chi'. Axo yic ix c'och eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj José, 16 ix yilan vin̈ to ajun vin̈aj Benjamín chi'. Ix yalan vin̈ d'a vin̈ yilumal spat icha tic:

—Ic'b'at juntzan̈ eb' vin̈ tic d'a in pat, tzac'an miljoccham junoc noc' vacax, yic sb'o junoc vael, to ol va eb' vin̈ ved'oc d'a chimc'ualil tic, xchi vin̈aj José chi'.

17 Ix lajvi chi', ix ic'jib'at eb' vin̈ yuj vin̈ ilum pat chi', ix sc'anab'ajan vin̈ tas ix yal vin̈aj José chi'. 18 Ix te xiv chaan̈ eb' vin̈ yujto ix ic'chajb'at eb' vin̈ d'a spat vin̈, ix yal-lan yab' eb' vin̈ icha tic:

—Chuc tas sna vin̈ d'a quib'an̈. Tecan yuj q'uen tumin ix yac' meltzaj eb' vin̈ d'ayon̈, yuj chi' tzon̈ ic'chajcot d'a tic. Tecan ol on̈ yac'och vin̈ schecab'oc yed' noc' co chej tic, xchi eb' vin̈.

19 Yuj chi', ayic ix c'och eb' vin̈ d'a spuertail pat chi', ix och tean eb' vin̈ d'a vin̈ yilumal te' chi'. 20 Ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—Mamin, ina a on̈ tic, ix on̈ ulec' manoj trigo junel, 21 axo yic ix on̈ meltzaji, ix on̈ vay d'a yol b'e. Ayic ix co jacan co coxtal, ix quilani tz'acan yajem q'uen tumin d'a sti' co coxtal chi', aton q'uen ix co c'ana' ayic ix co manan ixim co trigo. Ix quic'anxi meltzaj q'uen tumin chi' ticnaic, tz'acan ol cutej cac'anxi q'uen d'ayach. 22 Man̈ cojtacoc mach ix ac'anem q'uen d'a yol sti' co coxtal chi'. Ch'oc ix quic'paxcot q'uen stojol ixim ol co man chi' ticnaic, xchi eb' vin̈.

23 Ix yalan vin̈ chi' icha tic:

—Man̈ eyac' pensar yuj jun chi'. Man̈ ex xivoc. A sDiosal e mam yed' ex paxi, a ix ac'anem q'uen d'a sti' e coxtal chi'. A in ix in cha q'uen tumin ix eyac' stojoloc ixim e trigo ix eyic' chi', xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

Ix lajvi chi', ix ic'jielta vin̈aj Simeón d'a yol preso yuj vin̈ yilumal chi', ix elul vin̈ b'aj ayec' eb' yuc'tac chi'. 24 Ix ic'chajb'at eb' vin̈ smasanil yuj vin̈ d'a spat vin̈aj José chi', ix yac'an a a' vin̈ yic sb'iquel yoc eb' vin̈, ix ac'jipax yan̈ schej eb' vin̈. 25 Ix lajvi chi', ix yic'anq'ueta silab' eb' vin̈ d'a yol scoxtal ol yac' d'a vin̈aj José ayic ol c'och vin̈ d'a chimc'ualil chi', yujto yojtacxo eb' vin̈ to ol va eb' vin̈ yed' vin̈.

26 Axo ix c'och vin̈aj José chi', ix yac'an silab' eb' vin̈ chi' d'a vin̈, ix em n̈ojjab' eb' vin̈ d'a sat lum d'a yichan̈ vin̈. 27 Ix lajvi chi' ix sc'anb'an vin̈ d'a eb' vin̈ tato vach'n̈ej sc'ol eb' vin̈, ix yalan vin̈:

—¿Janic' sc'ol vin̈ e mam, vin̈ te ichamxo ix eyal d'ayin? ¿Pitzan tom vin̈? xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

28 Ix em n̈ojan eb' vin̈, ix yalan eb' vin̈:

—A vin̈ co mam chi', aytoec' vin̈, vach'to sc'ol vin̈, xchi eb' vin̈.

29 Axo ix yilanoch vin̈aj Benjamín vin̈, aton vin̈ junn̈ej snun vin̈ yed'oc, ix yalan vin̈:

—¿A am vin̈ eyuc'tac tzac'an unin ix eyal tic d'ayin? xchi vin̈.

—Aton vin̈, xchi eb' vin̈.

—Yac'ocab' svach'c'olal Dios d'a ib'an̈, xchi vin̈ d'a vin̈aj Benjamín chi'.

30 Ix lajvi yalan jun chi' vin̈, ix te sat val sc'ol vin̈ yilan vin̈ yuc'tac chi'. Ix och pitz'an d'a spixan vin̈, ijan val ix oc' vin̈. Elan̈chamel ix b'at lemnaj vin̈ d'a yol scuarto yic sb'at oc' ta'. 31 Axo yic ix ec'b'at scusc'olal vin̈ chi', ix sb'icanel sat vin̈, ix elta vin̈, ix yalan vin̈ d'a eb' schecab': Iq'uequelta co vael chi' chinaic, xchi vin̈.

32 Jun smexa vin̈aj José chi' sch'ocojil. Ch'oc junxo mexa b'aj ix och eb' vin̈ yuc'tac vin̈ chi', ch'oc pax junxo mexa b'aj sva eb' vin̈ aj Egipto chi', aton eb' svataxon yed' vin̈aj José chi', yujto a eb' vin̈ aj Egipto chi' ay yovalil tato junn̈ej sva eb' vin̈ yed' eb' vin̈ hebreo chi'. 33 A eb' vin̈ yuc'tac vin̈aj José chi', d'a stzolal ix aj yac'jiem c'ojan eb' vin̈ yuj vin̈ schecab' vin̈aj José chi', ato syala' jantac sq'uinal junjun eb' vin̈, yujto icha chi' ix aj yalan vin̈aj José chi'. Vin̈ b'ab'el masanto vin̈ tzac'an unin. Toxon̈ej ste sat sc'ol eb' vin̈ yil-lanoch sb'a. 34 A vael ay d'a smexa vin̈aj José chi', a' ix ac'ji d'a eb' vin̈. Axo pax d'a vin̈aj Benjamín chi', oye'to macan̈ ec'b'al yic vin̈ ix ac'ji d'a yichan̈ yic juntzan̈xo eb' vin̈ chi'. Ichato chi' ix va eb' vin̈, ix yuc'an vino eb' vin̈ d'a tzalajc'olal.

44

A scopa vin̈aj José

1 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj José d'a vin̈ yilumal spat:

—Ac' b'ud'joc scoxtal eb' vin̈ tic d'a ixim trigo, yaln̈ej jantac syal yic'anb'at eb' vin̈. Tzac'anpaxem q'uen tumin d'a yol sti' scoxtal junjun eb' vin̈, aton q'uen b'aj sman ixim trigo chi' eb' vin̈. 2 Tzac'anpaxem q'uen in copa plata yed' q'uen tumin d'a yol sti' scoxtal vin̈ tzac'an unin, xchi vin̈. Ix sc'anab'ajan vin̈ tas ix yal vin̈aj José chi'. 3 Ayic ix ja copnaj yoc c'u d'a q'uin̈ib'alil, ix chaji meltzaj eb' vin̈ yed' noc' schej d'a schon̈ab'. 4 Quenanto val sb'at eb' vin̈, ix yalan vin̈aj José d'a vin̈ yilumal spat chi' icha tic:

—Ixic tzac'an yuj eb' vin̈ chi'. Ayic syamchaj eb' vin̈ uuj, tzalani: ¿Tas yuj a svach'c'olal vin̈ in patrón, chucxo tzeyutej e pactzitancani? ¿Tas yuj ix eyelq'uejcot scopa vin̈, aton jun nab'a plata, 5 jun scopa vin̈ b'aj syuc' svino, sc'ananpax vin̈ yic snaanel junoc lolonel? Te chuc ix eyutej e b'a a ex tic, xa chi d'a eb' vin̈, xchi vin̈aj José chi'.

6 Ix b'at vin̈ yilumal spat vin̈aj José chi' b'ian. Axo yic ix yamchaj eb' vin̈ yuj vin̈, ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha ix aj yalan vin̈aj José chi'. 7 Ix tac'vi eb' vin̈ d'a vin̈:

—Mamin, ¿tas yuj icha chi' tzutej alan d'ayon̈? ¿Tom malaj co pensar, yuj chi' ol quelq'uejcot junoc tasi? 8 Ina ato d'a Canaán cajan on̈. D'a sb'ab'el, a q'uen tumin ix checlaj d'a sti' co coxtal, ix quic'xicot q'ueen. ¿Tom ato val junoc plata ma oro yic vin̈ a patrón chi' ol quelq'uejcot d'a spat? 9 A junoc on̈ b'aj scheclajelta q'uen copa chi' d'a yol scoxtal, vach' tato smiljichamoc, a on̈xo co masanil, tzon̈ ochcan a checab'oc, xchi eb' vin̈.

10 Ix tac'vi vin̈ icha tic:

—Yic'ocab' icha tzeyal chi', palta an̈ej vin̈ b'aj ol ilchajelta jun copa chi' vuuj, a vin̈ chi' ol ochcan in checab'oc. A exxo tic, e masanil libre ex, xchi vin̈.

11 D'a elan̈chamel ix yaq'uem scoxtal eb' vin̈ chi' smasanil, ix stijan sti' eb' vin̈. 12 Ix sayan yil masanil yoltac coxtal chi' vin̈. D'a stzolal ix say yil vin̈, ix sb'ab'laj sayej yil yic vin̈ b'ab'el vinac vin̈ masanto d'a vin̈ tzac'an unin. Axo d'a yol yic vin̈ tzac'an unin chi' ix q'ueta q'uen copa chi', aton vin̈aj Benjamín. 13 Ix och ijan eb' vin̈ sn̈ic'chitan spichul yuj scusc'olal. Ix yac'anxioch yicatz noc' sb'uru eb' vin̈ chi', ix meltzajxi eb' vin̈ d'a spatic. 14 Ayto ec' vin̈aj José chi' d'a spat, ix c'och vin̈aj Judá yed' eb' yuc'tac chi', ix em n̈ojan eb' vin̈ d'a sat luum d'a yichan̈ vin̈. 15 Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—¿Tas yuj icha chi' tzeyutej e b'a? ¿Tom man̈ eyojtacoc to a junoc vinac ay yopisio icha in tic, syal snachajel junoc tas yuuj? xchi vin̈. 16 Ix tac'vi vin̈aj Judá icha tic:

—Mamin, ¿tasto val ol aj co tac'vi d'ayach? ¿Tasto ol cutoc quilanoch co b'a tato vach' on̈ calani? Ay co mul d'a yichan̈ co Mam Dios, tic ayon̈ ec' d'a ichan̈. Syal tzon̈ och a checab'oc yed' vin̈ b'aj ix ilchajelta q'uen copa chi', xchi vin̈.

17 Ix yalanxi vin̈aj José chi' icha tic:

—Maay, an̈ej vin̈ b'aj ix ilchajelta q'uen in copa chi', an̈ej vin̈ scan in checab'oc. A exxo tic, meltzajan̈ec d'a junc'olal b'aj ay vin̈ e mam, xchi vin̈.

Ix tevi vin̈aj Judá yuj vin̈aj Benjamín

18 Ix snitz val b'at sb'a vin̈aj Judá d'a stz'ey vin̈aj José chi', ix yalan vin̈:

—Mamin, tzoc el val d'a a c'ool svalan d'ayach tas in pensar. Tzin tevi d'ayach, mocab' cot oval d'ayin, vach'chom icha ach vin̈ rey. 19 A ach val ix a c'anb'ej d'ayon̈ tato aytoec' vin̈ co mam a on̈ tic, tato aytopax junocxo cuc'tac. 20 Yuj chi', ix calan d'ayach to aytoec' vin̈ co mam, an̈ejto te icham vinacxo vin̈. A junxo vin̈ cuc'tac tzac'an unin, d'a yicham vinaquilxo vin̈ co mam chi' ix alji vin̈. Axo junxo vin̈ junn̈ej snun vin̈ yed'oc, chamnacxo vin̈, yuj chi' te xajan vin̈ yuj vin̈ co mam chi', yujto axon̈ej vin̈. 21 A ach ix ala' to squic'cot vin̈, yic tzojtaquejel vin̈. 22 Ix calan d'ayach to max yal sc'ol vin̈ co mam chi' tz'elta vin̈ d'a stz'ey, yujto ijanxo scham vin̈ yuj cusc'olal yalani tato tz'el vin̈ d'a stz'ey vin̈. 23 Palta ix alpax d'ayon̈ tato max quic'cot vin̈, maxtzac yal co jax d'a ichan̈ alani.

24 Ayic ix on̈ c'och d'a co pat chi', ix calan d'a vin̈ co mam chi' tas ix aj alan d'ayon̈. 25 Axo vin̈ ix alan d'ayon̈ to tzon̈ cotxi manoj trigo. 26 Ix calan d'a vin̈ icha tic: Max on̈ b'atlaj tato max quic'b'at vin̈ cuc'tac tzac'an unin tic, yujto tato max b'at vin̈ qued'oc, maxtzac yal-laj co c'och d'a yichan̈ vin̈ yajal chi', xco chi. 27 Ix yalan vin̈ co mam chi' d'ayon̈: Eyojtac to chavan̈n̈ej vuninal ix vil yed' ix vetb'eyum chamnac. 28 Jun vin̈ juneln̈ej b'atnaccani, man̈xa b'aj ix vil sat vin̈, ay am val junoc noc' noc' chium anima chi'annacb'at vin̈. 29 Tato tzeyic'xib'at junxo vin̈ tic, tato ay pax tas tz'ic'an vin̈, eyuj am val tzin cham yuj cusc'olal, xchi vin̈ d'ayon̈.

30 Yuj chi', icha val to sq'uinal vin̈ co mam chi' yajoch vin̈ vuc'tac tic. Tato man̈xo ol meltzaj vin̈ qued'oc 31 ol cham vin̈ co mam yuj cusc'olal, a on̈ tic tz'och co mul. 32 A in ix in tec'b'ej in b'a yuj vin̈ d'a vin̈ in mam chi', ix valani: Tato man̈xo ol jax vin̈ vuuj, te chuc tzin can d'a yol a sat d'a juneln̈ej, xin chi d'a vin̈ in mam chi'. 33 Yuj val chi' tzin tevi d'ayach, tato syala', a in tzin can sq'uexuloc vin̈ vuc'tac tic a checab'oc. Yuj chi' tzactejel vin̈, spax vin̈ yed' eb' vin̈ vuc'tac tic. 34 Tato maay jun, ¿tasto val ol aj in b'at vil vin̈ in mam chi', tato man̈oc jun vin̈ ved'oc? Man̈ jab'oc syal in c'ol svil scusc'olal vin̈ in mam tato icha chi' tzuji, xchi vin̈aj Judá chi'.

45

Ix sch'oxelta sb'a vin̈aj José d'a eb' vin̈ yuc'tac

1 Majxo techaj yuj vin̈aj José chi', ijanxo tz'oc'q'ue vin̈ d'a yichan̈ masanil eb' vin̈ smunlajvum, yuj chi' te chaan̈ ix yal vin̈: Elan̈ec d'a tic, xchi vin̈. Yuj chi' man̈xo junoc eb' vin̈ munlajvum chi' ix can ta, ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ yuc'tac chi' to yuc'tac sb'a vin̈ yed' eb' vin̈.

2 Ichato chi', ix oc'val vin̈ sic'lab'il. Masanil eb' vin̈ aj Egipto ix ab'ani. Ix c'och specal jun chi' d'a spalacio vin̈ rey. 3 Ix yalan vin̈aj José chi' d'a eb' vin̈ yuc'tac chi' icha tic:

—A in ton tic José in, cuc'tac co b'a. ¿Yel am val to pitzanto vin̈ co mam chi'? xchi vin̈.

Ix te xiv chaan̈ eb' yuc'tac vin̈ chi' d'a yichan̈. Majxo yal-laj slolon eb' vin̈ yuj xivelal. 4 Ix yalan vin̈aj José chi:

—Sval d'ayex ticnaic, nitzeccot e b'a d'a in tz'ey tic, xchi vin̈. Axo yic ix snitzanb'at sb'a eb' vin̈, ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—A in ton José in, vuc'tac in b'a eyed'oc. A in ton tic e chon̈nac in cot d'a eb' vin̈ ismaelita chon̈vajum d'a Egipto tic. 5 Palta mocab' chab'ax e c'ool, mocab' cot eyoval d'ayex junjun ex yuj b'aj in e chon̈naccot chi'. Spensar Dios yaj jun chi' yic tzin b'ab'lajcot d'a eyichan̈, yic tzijtum anima scolchaji, yuj chi' icha chi' ix aji. 6 Schab'ilto ab'il yel yich vejel d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Oye'to ab'il ol yac'a', man̈ ol yac' sat aval in̈at, vach'chom ay mach ol avanoc, palta malaj jab'oc sat ol yac'a'. 7 B'ab'el ix in checjicot yuj Dios yic ol ex in colcan d'a jun nivan vejel tic, yic vach' max satel eyin̈tilal d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 8 Yuj chi' a Dios checannac in cot d'a jun lugar tic, man̈oquexlaj eyac'nac in coti. A Dios ix in ac'anochi yic svac' sna vin̈ rey, yic tzin ochpax yajalil d'a masanil tas ay d'a spat vin̈ yed' d'a masanil yol yic Egipto tic. 9 A ticnaic pilec eyip, ixic alec d'a vin̈ co mam chi' icha tic: Icha tic ix aj yalan vin̈aj José uninal: A Dios ix in ac'anoch yajalil d'a yol yic Egipto tic, yuj chi' cotan̈ d'a elan̈chamel, yic tzul in ilan d'a tic. 10 A d'a lum Gosén ol ach cajnajoc yic vach' d'a in lac'anil ol ach aj yed' masanil eb' uninal, eb' iachiquin yed' noc' a molb'etzal noc' yed' masanil tastac ay d'ayach. 11 Ol vac'an a vael yed' masanil eb' vin̈ vuc'tac yed' masanil eb' ayec' ed'oc, yujto oye'to ab'il ol yac' jun vejel tic. Yuj chi' man̈ ol ach och meb'ail yed' masanil eb' ayec' ed'oc, xchi vin̈, xe chi d'a vin̈ co mam chi'. 12 Testigo yaj vin̈ vuc'tac aj Benjamín tic yed' ex pax tic, to a in val sval jun lolonel tic. 13 Alec d'a vin̈ co mam chi' to a in tic te nivan velc'och d'a yol yic Egipto tic. Tzeyalan d'a vin̈ yuj masanil tastac ix eyil d'a tic. Yuj chi' ixiquec eyic'cot vin̈ co mam chi' d'a elan̈chamel, xchi vin̈aj José chi'.

14 Ix lajvi chi', ix b'at lac'naj vin̈aj José chi' d'a vin̈aj Benjamín chi', ix och ijan vin̈ yoq'ui. An̈ejtona' ix oc'pax vin̈aj Benjamín chi'. 15 Ix lajvi chi', ix stz'ub'anelta sti' eb' vin̈ yuc'tac vin̈ chi' smasanil. Ayic lac'lac' och vin̈ d'a eb' vin̈, ix och ijan vin̈ yoq'ui. Ix lajvi juntzan̈ chi', ix stec'b'an sb'a eb' vin̈ slolon yed' vin̈.

16 Ix c'och specal d'a spalacio vin̈ rey to yuc'tac sb'a vin̈aj José yed' eb' vin̈ ix c'och chi'. Ix te tzalaj vin̈ rey chi' yed' masanil eb' ayoch d'a yopisio yed' vin̈ d'a spalacio chi' ayic ix yab'an eb'. 17 Ix yalan vin̈ rey d'a vin̈aj José chi' icha tic:

—Al d'a eb' vin̈ uc'tac chi', yac'ocab'och yicatz noc' schej eb' vin̈ yic smeltzaj eb' vin̈ d'a Canaán chi'. 18 Syic'ancot yetb'eyum eb' vin̈ yed' eb' yuninal yed' vin̈ a mam chi' d'ayin. A lum luum te vach' d'a Egipto tic ol vac' d'a vin̈. 19 Al d'a eb' vin̈ to syic'b'at carreta eb' vin̈ d'a tic, yic vach' syic'cot yetb'eyum eb' vin̈ yed' eb' yuninal yed' vin̈ a mam chi'. 20 Mocab' yac' pensar eb' vin̈ yuj tastac ay ticnaic, yujto a tas vach' ay d'a Egipto tic, a' ol vac' d'a eb' vin̈, xchi vin̈ rey chi'.

21 Icha chi' ix yutej eb' vin̈ yuninal vin̈aj Israel chi'. Axo vin̈aj José chi' ix ac'an carreta chi' d'a eb' vin̈ yed' tastac sva eb' d'a yol b'e icha ix yutej vin̈ rey yalani. 22 Ix ac'jipax pichul ac'to d'a eb' vin̈ yic tz'och sq'uex c'apacoc eb' vin̈. Axo d'a vin̈aj Benjamín, 300 siclo plata ix ac'ji, ix ac'jipax oye' mojan̈ spichul vin̈. 23 Ix yac'anb'at lajun̈van̈ noc' b'uru vin̈aj José chi' d'a vin̈ smam. Te al ix ajb'at noc' yuj masanil tas vach' ay d'a Egipto chi'. Ix b'atpax lajun̈van̈xo noc' nun b'uru ix ic'anb'at ixim trigo yed' ixim pan yic sva vin̈ d'a yol b'e yic scoti. 24 Ayic ix stac'anb'at eb' yuc'tac vin̈aj José chi', ix yalan vin̈:

—Mocab' eyac' oval d'a yoltac b'e, xchi vin̈.

25 Ix el eb' vin̈ d'a Egipto chi', ix c'och eb' vin̈ d'a Canaán b'aj ay vin̈ smam chi'. 26 Axo ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈ smam chi' to pitzanto vin̈aj José, to ayoch vin̈ schab'il yajalil d'a Egipto. Ix te sat sc'ol vin̈ yab'ani, maj schalaj vin̈ tas ix yal eb' vin̈. 27 Palta ichato ix pitzvixi vin̈ ayic ix yab'an masanil tas ix yalcot vin̈aj José chi', ix yilanpaxoch jantac carreta ix yac'cot vin̈ yic tz'ic'jib'at vin̈. 28 Ichato chi' ix yalan vin̈: C'ocb'iln̈ej ix vab'i to pitzanto vin̈ vuninal chi'. Ol b'at vil vin̈ yacb'an manto in chami, xchi vin̈.

46

Ix c'och vin̈aj Jacob d'a Egipto

1 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj Jacob yed' masanil eb' yico' yed' masanil tastac ay d'ay. Ayic ix c'och vin̈ d'a Beerseba, ix sn̈usan silab' vin̈ d'a sDiosal, aton sDiosal vin̈ smam vin̈. 2 A d'a jun ac'val chi', ix lolon Dios d'a vin̈ d'a svayich, ix avtaj vin̈ yuuj:

—Jacob, xchi. Ix tac'vi vin̈:

—Oy, ina vajec' tic Mamin, xchi vin̈.

3 Ix yalan Dios d'a vin̈ icha tic:

—A in ton a Diosal in yed' vin̈ a mam, man̈ ach xiv a b'at d'a Egipto chi'. Yacb'an ayex ec' ta' ol in b'o jun nivan chon̈ab' d'a in̈tilal. 4 Ol in b'atn̈ej ed'oc d'a Egipto chi', axo yic ol c'och stiempoal, ol in ochn̈ej yed' eb' in̈tilal ayic ol meltzajxicot eb' d'a jun lugar tic. Axo yic ol ach chamoc, a vin̈ uninal aj José chi', ayec' vin̈ d'a a tz'ey, xchi Dios d'a vin̈.

5 Ix lajvi chi', ix ac'jiq'ue vin̈ yuj eb' vin̈ yuninal d'a yol carreta ix yac'cot vin̈ sreyal Egipto chi'. Ix yac'anpaxq'ue eb' unin yed' eb' ix yetb'eyum eb' vin̈. Ichato chi' ix el eb' vin̈ d'a Beerseba chi'. 6 Ix cot eb' vin̈ d'a Egipto, ix yic'ancot noc' scalnel eb' vin̈ yed' noc' svacax yed' masanil tastac ix yic' eb' vin̈ d'a Canaán chi'. 7 Ix yic'ancot masanil eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jacob chi' yed' eb' ix yisil yed' eb' yixchiquin.

8-15 A eb' yin̈tilal vin̈ yed' ix Lea ix cot yed'oc d'a Egipto, 33 eb' d'a smasanil, ayoch eb' vinac yed' eb' ix ix sb'isuloc. A eb' yuninal vin̈ yed' ix, aton eb' tic: Vin̈aj Rubén, aton vin̈ b'ab'el unin, vin̈aj Simeón, vin̈aj Leví, vin̈aj Judá, vin̈aj Isacar, vin̈aj Zabulón yed' ix Dina. A eb' tic ix alji ayic ayec' vin̈ d'a Padán-aram.

A eb' yuninal vin̈aj Rubén: Aton vin̈aj Hanoc, vin̈aj Falú, vin̈aj Hezrón yed' vin̈aj Carmi.

A eb' yuninal vin̈aj Simeón: Aton vin̈aj Jemuel, vin̈aj Jamín, vin̈aj Ohad, vin̈aj Jaquín, vin̈aj Zohar yed' vin̈aj Saúl, vin̈ yune' jun ix aj Canaán.

A eb' yuninal vin̈aj Leví: Aton vin̈aj Gersón, vin̈aj Coat yed' vin̈aj Merari.

A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Judá: Aton vin̈aj Er, vin̈aj Onán, vin̈aj Sela, vin̈aj Fares yed' vin̈aj Zara. (A vin̈aj Er yed' vin̈aj Onán chi', chamnacxo eb' vin̈ d'a Canaán). A eb' yuninal vin̈aj Fares chi', aton vin̈aj Hezrón yed' vin̈aj Hamul.

A eb' yuninal vin̈aj Isacar: Aton vin̈aj Tola, vin̈aj Fúa, vin̈aj Job yed' vin̈aj Simrón.

A eb' yuninal vin̈aj Zabulón: Aton vin̈aj Sered, vin̈aj Elón yed' vin̈aj Jahleel.

16-18 A eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob chi' yed' ix Zilpa, 16 eb' d'a smasanil. A ix Zilpa chi', aton ix scriada ix Lea ix ac'ji yuj vin̈ sman, aton vin̈aj Labán. A eb' yuninal vin̈ yed' ix, aton eb' tic: Vin̈aj Gad yed' vin̈aj Aser.

A eb' yuninal vin̈aj Gad: Aton vin̈aj Zifión, vin̈aj Hagui, vin̈aj Ezbón, vin̈aj Suni, vin̈aj Eri, vin̈aj Arodi yed' vin̈aj Areli.

A eb' yuninal vin̈aj Aser: Aton vin̈aj Imna, vin̈aj Isúa, vin̈aj Isúi, vin̈aj Bería yed' ix yanab' eb' vin̈ scuchan Sera. A eb' yuninal vin̈aj Bería chi', aton vin̈aj Heber yed' vin̈aj Malquiel.

19-22 A eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob chi' yed' ix Raquel, 14 eb' d'a smasanil. A eb' yuninal vin̈ yed' ix: Aton vin̈aj José yed' vin̈aj Benjamín.

A eb' yuninal vin̈aj José chi' yed' ix Asenat yisil vin̈aj Potifera sacerdote d'a chon̈ab' On: Aton vin̈aj Manasés yed' vin̈aj Efraín, aton eb' ix alji d'a Egipto.

A eb' yuninal vin̈aj Benjamín chi': Aton vin̈aj Bela, vin̈aj Bequer, vin̈aj Asbel, vin̈aj Gera, vin̈aj Naamán, vin̈aj Ehi, vin̈aj Ros, vin̈aj Mupim, vin̈aj Hupim yed' vin̈aj Ard.

23-25 A eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob chi' yed' ix Bilha, ucvan̈ eb'. A ix Bilha chi', aton ix scriada ix Raquel ix ac'ji yuj vin̈aj Labán. A eb' yuninal vin̈ yed' ix, aton eb' tic: Vin̈aj Dan yed' vin̈aj Neftalí.

A yuninal vin̈aj Dan chi', an̈ej vin̈aj Husim.

A eb' yuninal vin̈aj Neftalí chi': Aton vin̈aj Jahzeel, vin̈aj Guni, vin̈aj Jezer yed' vin̈aj Silem.

26 66 eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob chi' d'a smasanil, aton eb' tic ajun yed' vin̈ ayic ix c'och vin̈ d'a Egipto. Aton val eb' tic yin̈tilal vin̈, ch'oc pax eb' ix alib'al. 27 Ch'oc pax yaj vin̈aj José yed' chavan̈ eb' yuninal ix alji d'a Egipto chi', yuj chi' 70 sb'isul vin̈aj Jacob chi' yed' eb' yin̈tilal ayic ayxoec' vin̈ ta'.

28 Ix b'ab'lajb'at vin̈aj Judá yuj vin̈aj Jacob chi', yic sb'at vin̈ yal yab' vin̈aj José chi' to scot vin̈ chaval d'a yol yic Gosén. Axo yic ix c'och eb' d'a Gosén chi', 29 ix schecan vin̈aj José chi' ac'chaj lista scarruaje yic b'at schaan vin̈ smam vin̈ d'a Gosén chi'. Ayic ix c'och vin̈ d'a yichan̈ vin̈ smam chi', ix och lac'naj vin̈ d'a vin̈. Te junip ix em n̈ojan vin̈ yoc' d'a sjolom sjen̈jab' vin̈ smam chi'. 30 Axo ix yalan vin̈ smam vin̈ chi' icha tic:

—A ticnaic, tic val ix vilxioch a sat, tic val pitzan achto, junc'olalxo ol in cham ticnaic, xchi vin̈.

31 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj José chi' d'a eb' vin̈ yuc'tac yed' d'a masanil eb' ayec' yed' vin̈ smam vin̈ chi':

—Tic tzin b'at val d'a vin̈ rey: Masanil eb' vin̈ vuc'tac yed' masanil eb' yin̈tilal vin̈ in mam ay d'a Canaán, toxo ix ja eb' ved'oc. 32 Yed'nac masanil noc' scalnel eb', noc' svacax yed' masanil tas ay d'a eb', yujto a smunlajel eb' aton moloj calnel yed' moloj vacax, xin chama. 33 Yuj chi', ayic ol ex avtajb'at yuj vin̈ rey chi', ol sc'anb'an vin̈ d'ayex tas b'aj tzex munlaji, 34 tzeyalani to moloj calnel yed' moloj vacax tze c'ulej. An̈ej noc' calnel co molb'etz yaji yictax on̈ cotoch uninal icha val eb' co mam quicham, xe chi. Yuj chi' ol ex can d'a lum Gosén tic, yujto a eb' vin̈ aj Egipto tic ay yovalil tato junn̈ej tz'aj eb' vin̈ yed' eb' vin̈ molum calnel, xchi vin̈aj José chi'.

47

1 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj José yal d'a vin̈ rey chi' icha tic: A vin̈ in mam yed' eb' vin̈ vuc'tac toxo ix javi eb' vin̈ d'a Gosén. Ix cot eb' vin̈ d'a Canaán, yed'nac noc' scalnel eb' yed' noc' svacax yed' masanil tas ay d'a eb', xchi vin̈. 2 Sic'b'ilxoel ovan̈ eb' vin̈ yuc'tac vin̈ chi' yuuj yic sb'at eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi' yic tz'ojtacajel eb' vin̈ yuj vin̈. 3 Ix sc'anb'an vin̈ rey chi' d'a eb' vin̈ icha tic:

—¿Tas munlajelal syal eyuuj? xchi vin̈.

Ix yalan eb' vin̈:

—Mamin, a on̈ a checab' on̈ tic, molum calnel on̈ icha eb' co mam quicham. 4 Ix on̈ ja d'a jun lugar tic yujto a d'a Canaán b'aj cajan on̈ te ay vejel, man̈xa b'aj vach' sva noc' co calnel, yuj chi' tzon̈ tevi d'ayach, comonoc scha a c'ol tzon̈ cajnaj d'a lum Gosén, xchi eb' vin̈.

5 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈aj José:

—Yacb'an ix ja vin̈ a mam yed' eb' vin̈ uc'tac ed'oc, 6 vach' tz'ajcan eb' vin̈ d'a tic. Ac' lum Gosén chi' d'a eb' vin̈. A val luum chi' te vach' d'a yol yic Egipto tic, syal scajnaj eb' vin̈ ta'. Tato ay eb' vin̈ uc'tac chi' te jelan d'a iloj noc' chi', syal tzac'och eb' vin̈ yilumaloc noc' in molb'etzal noc', xchi vin̈ rey chi'.

7 Ix yic'anpaxb'at vin̈ smam vin̈aj José d'a yichan̈ vin̈ rey chi', yic vach' tz'ojtacajel vin̈ yuj vin̈. Ichato chi' ix yac'an stzatzil sc'ol vin̈ rey chi' vin̈aj Jacob chi'. 8 Ix sc'anb'an vin̈ rey chi' d'a vin̈:

—¿Jayexo ab'il a q'uinal? xchi vin̈.

9 Ix tac'vi vin̈aj Jacob chi' icha tic:

—Quenanto in q'uinal, an̈ejanto 130 ab'il, ton̈ej tzin b'eyeq'ui, palta d'a yataquil ix aj yec'b'at janic' tiempoal tic vuuj. Manto c'ochlaj in q'uinal icha val ix aj yab'ilal eb' in mam vicham, xchi vin̈.

10 Ix lajvi chi', ix yalan vach' lolonel vin̈ d'a yib'an̈ vin̈ rey chi', ix elixta vin̈ d'a yol sdespacho vin̈. 11 Ichato chi', ix yac'an lum luum te vach' vin̈aj José d'a vin̈ smam yed' d'a eb' yuc'tac d'a yol yic Egipto chi', aton lum ay d'a slac'anil chon̈ab' Ramesés, icha ix yutej vin̈ rey chi' yalani. 12 Ayn̈ejoch vin̈aj José chi' yac'an svael eb', ato syala' jantac sb'isul junjun eb'.

Ix yac'och jun ley vin̈aj José d'a Egipto

13 Ix te em vejel d'a masanil yol yic Egipto chi' yed' d'a yol yic Canaán, man̈xalaj ixim trigo, junlajanxon̈ej van scham eb' anima yuj vejel. 14 Masanil q'uen stumin eb' aj Egipto yed' eb' aj Canaán chi', ix b'at yac'can eb' yuj ixim trigo. Masanil q'uen ix sic'b'at vin̈aj José d'a yol sdespacho vin̈ rey. 15 Axo yic ix lajviel q'uen tumin d'a Egipto yed' d'a Canaán chi', ix b'at yalan eb' vin̈ aj Egipto chi' d'a vin̈aj José icha tic:

—A ticnaic mamin, na'a tas tzon̈ aji. Toxo ix lajvib'at q'uen co tumin, ac' tas sco va'a, yic vach' max on̈ chami, xchi eb' vin̈.

16 Ix tac'vi vin̈aj José d'a eb' vin̈ icha tic:

—Tato man̈xa q'uen e tumin chi', iq'ueccot noc' e molb'etzal noc', syal vac'an ixim e trigo sq'uexuloc noc', xchi vin̈.

17 Yuj chi', a d'a jun ab'il chi', ix yac' noc' schej eb' vin̈, noc' scalnel eb' vin̈, noc' svacax eb' vin̈ yed' noc' sb'uru eb' vin̈ sq'uexuloc ixim trigo chi'. 18 A yuj noc' molb'etzal noc' ix ec' jun ab'il chi', palta an̈eja' ay vejel. Ix b'at yalanxi eb' vin̈ d'a vin̈aj José chi':

—Max yal-laj co c'ub'anel d'ayach mamin, man̈xalaj q'uen co tumin, man̈xa paxlaj noc' co molb'etzal noc', icxo noc' smasanil. Man̈xa tas syal cac'an d'ayach, axon̈ej to scac'och co b'a yed' co luum d'a yol a c'ab'. 19 Colvajan̈ d'ayon̈, yic vach' max on̈ chami, max canlaj co luum tic d'a ichn̈ejta'. Vach' tzon̈ a manel yed' luum, tzon̈ cann̈ej schecab'oc vin̈ rey, syiquejcanel lum luum vin̈ b'aj tzon̈ munlaj chi'. An̈ej to tzac' ixim trigo co va'a yed' in̈at scavej d'a sat luum, yic max on̈ chami, yic max canpax tz'inan luum, xchi eb' vin̈ d'a vin̈aj José chi'.

20-21 Icha chi' ix yutej vin̈aj José smanancanel masanil lum luum d'a eb' vin̈ aj Egipto chi' yic tz'ochcan lum yicoc vin̈ rey. Yuj jun nivan vejel chi', ix schon̈canel sb'a eb' yed' sluum chi'. Masanil eb' ix ochcan schecab'oc vin̈ rey chi'. 22 An̈ej sluum eb' sacerdote maj smanel-laj vin̈aj José chi', yujto tz'ac'ji strigo eb' sva yuj vin̈ rey chi', yuj chi' malaj slum eb' vin̈ chi' ix schon̈eli.

23 Ix yalan vin̈aj José chi' d'a eb' anima icha tic:

—A ticnaic yic exxo vin̈ rey yed' lum e luum, yujto ix ex in mancaneli. Iq'uecb'at ixim in̈at, yic tzeyavej ixim. 24 Ato syala' jantac tzeyic' d'a luum, tzeyac'an chab' almul d'a junjun quintal d'a vin̈ rey, axo d'a ixim vajxaque' almul, ata' ol elta ixim in̈at ol eyavej, an̈ejtona' ata' ol elta ixim ol e va yed' eyuninal yed' masanil mach ayec' eyed'oc, xchi vin̈.

25 Yuj chi', ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—Te vach' a pensar mamin, uuj man̈ ol on̈ chamoc. A ticnaic, tic tzon̈ ochcan schecab'oc vin̈ rey chi', xchi eb' vin̈.

26 Ichaton chi' ix yutej vin̈aj José yac'an jun ley chi', chab' almul yic vin̈ rey d'a junjun quintal syac' eb' anima cajan d'a masanil yol yic Egipto chi'. Icha chi' ix ajcan jun ley chi'. An̈ej eb' vin̈ sacerdote max ac'anlaj stojol chi', yujto maj schon̈el-laj slum eb' d'a vin̈ rey chi'.

Yalnaccan vin̈aj Israel yuj b'aj ol mucchajoc

27 Masanil eb' yin̈tilal vin̈aj Israel, ix can eb' d'a Egipto, ix smaccan lum luum eb' d'a Gosén. Ata' ix te q'uib'chaan̈ sb'isul eb'. 28 17 ab'il ix ec' vin̈aj Israel d'a Egipto chi', yuj chi', 147 ab'il sq'uinal vin̈.

29 Ayic toxo val scham vin̈ syab'i, ix schecan vin̈ avtajcot vin̈aj José. Ix yalan vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—Tato xajan in val uuj, ac'och a c'ab' d'a yalan̈ in xub' tic, tzac'an a ti' d'a yichan̈ Dios to ol a c'anab'ajej tas ol val tic. Tzin tevi d'ayach to man̈ ol in a muc d'a Egipto tic, 30 a d'a stz'ey b'aj mucan eb' in mam vicham, ata' tzeyic'b'at in nivanil tic, tze mucanem b'aj mucan eb' chi', xchi vin̈.

—Icha chi' ol vutej mamin, xchi vin̈aj José chi'.

31 Ix yalanxi vin̈ to syac' sti' vin̈aj José chi' d'a Dios, ix yac'an sti' vin̈ chi'. Ix lajvi chi' ix em n̈ojan vin̈aj Israel chi' d'a sjolom sch'at, ix yac'an yuj diosal vin̈ d'a Dios.

48

Yalnaccan vach' lolonel vin̈aj Jacob‘R’d'a yib'an̈ eb' yuninal vin̈aj José

1 Ix ec' jab'oc stiempoal, ix alchaj d'a vin̈aj José chi' to penaxoay vin̈ smam vin̈. Yuj chi' ix b'at vin̈ yil vin̈, ix yic'anb'at eb' yuninal vin̈ schavan̈il yed'oc, aton vin̈aj Manasés yed' vin̈aj Efraín. 2 Ayic ix alchaj d'a vin̈aj Israel to toxo ix ja vin̈aj José chi' yila', ix yac' pural sb'a vin̈ sq'ue c'ojan d'a sti' sch'at. 3 Ix yalan vin̈ icha tic:

—A Dios Syal Yuuj Masanil, a' ix sch'ox sb'a d'ayin d'a chon̈ab' Luz, d'a yol yic Canaán. Ata' ix yal vach' lolonel d'a vib'an̈, ix yalan icha tic: 4 Ab' jun, tzijtum sb'isul in̈tilal ol vac'a'. A jantac in̈tilal, tzijtum nación ol ajelc'ochoc. Ol vac'anpax jun luum tic d'ayach yed' d'a masanil eb' in̈tilal chi', ol eyiquej lum d'a juneln̈ej, xchi Dios chi'. 5 Yuj chi', a val chavan̈ uninal ix alji d'a Egipto tic ayic manto in javoc, aton vin̈aj Manasés yed' vin̈aj Efraín, victaxon yaj eb' vin̈, icha vuninal tz'ajcan eb' vin̈, icha val yaj vin̈aj Rubén yed' vin̈aj Simeón. 6 A jantacto eb' uninal toto ol aljoc, icxo ol aj eb', a d'a smacb'en chavan̈ eb' yuc'tac eb' tic ol yic' yic eb'. 7 Ayic in meltzajnac d'a Padán-aram, chamnaccan ix a nun d'a Canaán ayic manto in javilaj d'a Efrata. A d'a sb'eal Efrata chi' ix in muccan ix, xchi vin̈. (A jun lugar chi' Belén sb'i ticnaic.)

8 Ix lajvi chi', ix b'at q'uelan vin̈aj Israel chi' d'a eb' vin̈ chavan̈ yuninal vin̈aj José chi', ix sc'anb'an vin̈ icha tic:

—A eb' vin̈ tic, ¿mach eb' vin̈? xchi vin̈.

9 —A eb' vin̈ vuninal ix yac' Dios d'ayin d'a Egipto tic, xchi vin̈aj José chi'. Ix lajvi chi, ix yalan vin̈ smam vin̈ chi':

—Elocab' d'a a c'ool, snitzocab'cot sb'a eb' vin̈ d'a in tz'ey tic yic vach' ol valcan vach' lolonel d'a yib'an̈ eb' vin̈, xchi vin̈.

10 Yujto te icham vinacxo vin̈aj Israel chi', maxtzac yal-laj yilan vin̈. Yuj chi' ix nitzchajcot eb' vin̈ yuj vin̈aj José chi' d'a stz'ey vin̈. Ix och lac'lac' vin̈ d'a eb' vin̈, ix tz'ub'jielta sti' eb' vin̈ yuj vin̈. 11 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ d'a vin̈aj José icha tic:

—Te maxtzac in nalaj tato olto ach vila'. Tic val man̈oc achn̈ej tzato ach vila', palta ix el d'a sc'ol Dios to ixto val viloch eb' vin̈ uninal tic, xchi vin̈.

12 Ix lajvi chi', ix yic'anelta eb' vin̈ vin̈aj José chi' d'a scal yoc vin̈ smam chi', ix em n̈ojan vin̈ d'a yichan̈ vin̈ smam chi. 13 Ix yic'anxib'at eb' vin̈ yuninal vin̈ chi': A vin̈aj Efraín d'a svach' vin̈, axo vin̈aj Manasés d'a sq'uexan̈ vin̈. Ix yic'anb'at eb' vin̈ b'aj ay vin̈ smam chi'. Yuj chi' a vin̈aj Efraín chi' ix can d'a sq'uexan̈ vin̈aj Israel chi', axo vin̈aj Manasés ix can d'a svach' vin̈. 14 Ayic ix yac'anb'at sc'ab' vin̈ chi' d'a yib'an̈ eb' vin̈, culus ix yutejb'at sc'ab' vin̈ chi' d'a yib'an̈ eb' vin̈. Yuj chi', a svach' vin̈ ix c'och d'a yib'an̈ vin̈aj Efraín chi', axo sq'uexan̈ vin̈ ix c'och d'a yib'an̈ vin̈aj Manasés chi', vach'chom b'ab'el vinac vin̈aj Manasés chi'. 15 Ix yalan vach' lolonel vin̈ d'a yib'an̈ vin̈aj José chi', icha tic:

A Dios aton jun ix c'anab'ajaj yuj vin̈ in mam icham aj Abraham yed' vin̈ in mam aj Isaac, a' tzin tan̈vani yictax ix in alji yed' pax ix in b'eyn̈ejcoti.

16 A jun yángel Dios ix in colan d'a syaelal. Yac'ocab' svach'c'olal Dios d'a yib'an̈ eb' vin̈ chavan̈ tic, yujocab' eb' vin̈ tzin nachajcoti, nachajocab'paxcot vin̈ in mam icham aj Abraham yed' vin̈ in mam aj Isaac. Tzijtum ol aj sb'isul yin̈tilal eb' vin̈ chavan̈ tic d'a sat lum luum b'aj ol cajnajoc, xchi vin̈aj Israel chi'.

17 Max schalaj sc'ol vin̈aj José chi' to a d'a yib'an̈ vin̈aj Efraín chi' ix yac'q'ue svach' c'ab' vin̈ smam chi'. Yuj chi' ix yac'lej vin̈ yic'anel svach' c'ab' vin̈ smam chi' d'a yib'an̈ vin̈aj Efraín chi', ix yac'anq'ue vin̈ d'a yib'an̈ vin̈aj Manasés yalani.

18 Ix yalan vin̈ icha tic:

—Maay mamin, man̈ ichocta' tzutej, a d'a vin̈ b'ab'el tic, ata' tzac'q'ue a vach' c'ab', xchi vin̈.

19 Maj yal-laj sc'ol vin̈ smam vin̈ chi', ix yalan vin̈ icha tic:

—Vojtacxo ach vuninal. A vin̈ tic, nivan chon̈ab' ol aj yelc'och vin̈ d'a b'aq'uin̈, palta a vin̈ tzac'an tic yelxo val nivan ol aj yelc'och vin̈ d'a vin̈ b'ab'el tic, axo yin̈tilal vin̈, tzijtum nación ol ajelc'ochoc, xchi vin̈.

20 Ix lajvi chi', ix yalan vach' lolonel vin̈ d'a yib'an̈ eb' schavan̈il:

—Icha tic ol aj e b'inaj yuj eb' e c'ab' eyoc d'a b'aq'uin̈ ayic ol snib'ej eb' yalan vach' lolonel d'a yib'an̈ junoc anima: Yac'ocab' svach'c'olal Dios d'a ib'an̈, icha ix aj yac'an d'a vin̈aj Efraín yed' d'a vin̈aj Manasés, xcham eb', xchi vin̈aj Israel chi'.

A d'a aloj vach' lolonel chi', b'ab'el ix yac' b'inaj vin̈aj Efraín chi' vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj Manasés chi'. 21 D'a elan̈chamel ix yalanxi vin̈ d'a vin̈aj José chi':

—Ach vuninal, a in tic toxo ol in chamoc, palta ayn̈ejoch Dios eyed'oc, ayn̈ejpaxoch yed' eb' eyin̈tilal. A ol ex ic'an meltzaj d'a slum co mam quicham. 22 Svac' junxo macan̈ macb'en d'ayach ec'to d'a yichan̈ yic eb' uc'tac, aton lum pac'an ix vic'canec' d'a eb' amorreo d'a scal oval, xchi vin̈aj Israel chi' d'a vin̈aj José chi'.

49

Slajvub' lolonel vin̈aj Jacob

1 Ix lajvi chi' ix yavtancot eb' yuninal vin̈aj Jacob chi' smasanil, ix yalan vin̈: Ex vuninal, nitzeccot e b'a d'a in tz'ey. Ab'ec tas ol ex aj d'a yic b'aq'uin̈:

2 Nitzeccot e b'a d'a in tz'ey, ol valan d'ayex. Ab'ec tas ol val a in Israel e mam in tic:

3 Ach Rubén, a ach ton in b'ab'el unin ach, sch'oxel sb'a vip d'ayach. A ach tic toxonton ay a may, nivan elc'och d'a yichan̈ eb' uc'tac.

4 A ticnaic, man̈xalaj ol aj elc'ochi, yujto lajan ach icha junoc eluma', yujto q'uixveltac ix in utej d'a in vaynub' ayic ix ach vay yed' ix schab'il vetb'eyum.

5 A ach tic ach Simeón yed' ach tic Leví, eyuc'tac e b'a, a eyamc'ab' yic oval ix eyac'lab'ej ayic ix e c'ulan chucal.

6 Juneln̈ej malaj in gana tzin c'och b'aj tz'och e molchajel, yujto ayic ix cot oynaj ix eyila', ix e milcham anima. Ina ayic ix cot eyoval ix e mac'q'uichaj yoc noc' mam vacax.

7 Cotocab'can catab' d'a eyib'an̈ yuj yoval e jolom chi', ina man̈ jab'oc tz'oc' e c'ool. Yuj chi' ol ex in saclemejcanb'at d'a scal eb' eyetchon̈ab' Israel.

8 Ach vuninal Judá, ol alchaj val vach' lolonel d'ayach yuj eb' uc'tac tic. Ol ach och b'inb'in d'a sjaj eb' ayoch ajc'olal d'ayach. Ol em n̈ojjab' eb' uc'tac tic d'ayach.

9 Lajan ach val icha junoc noc' quelem choj, ayic slajvi schianb'at junoc noc' noc' ix smila', spaxta d'a sn̈aq'ueen. Tz'em n̈ojan, tz'em cutzan d'a sat lum. Icha val junoc nivaquil choj, ¿mach val junoc ol stec'b'ej sb'a ach stzuntzani?

10 Malaj mach syal yic'anec' snivanil elc'ochi. Malaj mach syal yic'anec' a c'ococh d'a yol a c'ab', masanto ol ja jun Mach ay yico', jun mach to masanil nación ol c'anab'ajanoc.

11 Ol yetzb'anoch sb'uru d'a jun yib' te' uva yelxo val vach', ol sjuc'an spichul d'a yal uva.

12 A yol sat, te q'uic' yilji d'a yichan̈ vino, axo q'uen ye, yelxo val te sac d'a yichan̈ noc' lech.

13 A achxo tic ach Zabulón, a d'a sti' a' mar b'aj sc'och te' barco ol ach cajnajoc. A stz'acan̈il lum a luum, ol c'och d'a Sidón.

14 A achxo tic ach Isacar, lajan ach icha junoc noc' b'uru cuchum icatz syic' yip d'a yol macte'.

15 Ayic ol ilanochi to te vach' junoc lugar, vach' ol ic' ip ta', tzac'anoch yich a patic d'a yalan̈ icatz, man̈xalaj tas tzala' tzach ochxon̈ejcan checab'oc.

16 A achxo tic ach Dan, a ach val ol a ch'olb'itej a chon̈ab' icha val smojal tz'aj sch'olb'itaj junoc macan̈ eb' etisraelal.

17 A ach tic, lajan tzutej a b'a icha val junoc noc' ajavchan tz'ec' b'ac'ac'oc d'a ti b'e, to schiji yoc noc' chej yuj noc', yuj chi' sjulcanel noc' mach ayq'ue d'a yib'an̈.

18 Mamin Jehová tzin tan̈vej in a colani.

19 A achxo tic ach Gad, sc'och eb' ajc'ol yac' oval ed'oc, palta slajvub'alxo ol ac' ganar eb'.

20 A achxo tic ach Aser, ol yac'n̈ej sobre tas ol a va'a. Ol ac'anpax tas ol sva eb' vin̈ rey.

21 A achxo tic ach Neftalí, libre aj icha junoc noc' cob'es c'ultaquil chej. A val vach' pensaril ol ala'.

22 A achxo tic ach José, lajan ach val icha junoc te te' ay d'a sti' junoc a a', ste el c'uyan, man̈ jantacoc sat syac'a', sc'axpajec' sc'ab' d'a yib'an̈ smacte'al.

23 Te ajc'ol syutej sb'a eb' anima d'ayach, sjulvaj eb' yed' sjul-lab' d'ayach, tz'och val ijan eb' ach stzuntzani.

24 A ach tic, te ay val yip a c'ab', te vach' yaj a jul-lab' yuj val yip in Diosal Syaln̈ej yuuj, aton Vilumal yed' in Columal a in Israel in tic,

25 yuj val yip in Diosal, aton ol ach colanoc. A Dios Syal Yuj Smasanil ol yac' svach'c'olal d'a ib'an̈, aton n̈ab' scot d'a satchaan̈ yed' syaxil sat lum luum. Yuj svach'c'olal ol q'uib' sb'isul eb' uninal yed' noc' a molb'etzal noc'.

26 Ach José, masanil juntzan̈ vach' lolonel svalcan tic d'a ib'an̈ a in a mam in tic, yelxo val te nivan yelc'och d'a yichan̈ vach' lolonel ix yalcan in mam d'a vib'an̈, yelxo val nivan d'a yichan̈ juntzan̈ vitz aytax ec' d'a peca'. A masanil juntzan̈ tic svalcan d'a ib'an̈, to sic'b'ilachcanel d'a scal eb' vin̈ uc'tac tic.

27 A achxo tic ach Benjamín, lajan ach val icha junoc noc' oques te ov. Ayic van sacb'i q'uinal schianb'at schib'ej noc' smila', ayic q'uic'b'alilxo spucanb'at tas tz'ilchaj yuuj, xchi vin̈aj Israel chi'.

28 Aton val stzolal eb' lajchavan̈ yuninal vin̈aj Israel tic. Masanil juntzan̈ lolonel tic ix yal vin̈ ayic ix yalancanel vach' lolonel vin̈ d'a yib'an̈ junjun eb' vin̈ yuninal chi', icha val smojal tas ol aj junjun eb'.

A schamel vin̈aj Jacob

29 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ yuninal chi': Toxo val ol in chamoc, yuj chi' a b'aj mucb'il eb' in mam vicham tzin e mucu', aton lum manb'il d'a vin̈aj Efrón hitita 30 d'a yol yic Canaán. A tas ix val tic, syalelc'ochi, aton d'a q'uen olan q'uen yic Macpela d'a slac'anil lum yic vin̈aj Mamre, manb'ilcan yuj vin̈ co mam quicham aj Abraham yic b'aj smucchaj schamnac vin̈. 31 Ata' smucnaccan ix Sara vin̈, aton ix yetb'eyum vin̈. Ata' mucchajnacpax vin̈. Ata' mucancan vin̈ co mam aj Isaac yed' ix co nun ix Rebeca. Ata' in mucnacpaxcan ix Lea. 32 A jun lum chi' yed' q'uen olan q'uen chi', manb'ilcan d'a eb' vin̈ hitita, xchi vin̈ d'a eb' vin̈ yuninal chi'.

33 Ix lajvi yalan vin̈ d'a eb' vin̈ yuninal chi' yuj tas ol aj smucchaj snivanil yuj eb' vin̈, ix ec' jichan vin̈, ix cham vin̈ b'ian.

50

1 Ix b'at lac'naj vin̈aj José chi' d'a snivanil vin̈ smam chi', ix och ijan vin̈ yoq'ui, ix stz'ub'anelta sti' vin̈. 2 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ smunlajvum to syac'och remeyo eb' vin̈ d'a snivanil vin̈ smam chi'. Ix ac'jiochi, yic vach' max c'a snivanil vin̈ chi'. 3 40 c'ual ix yic'a' yic tz'ac'jioch remeyo chi'. 70 c'ual ix cus eb' vin̈ aj Egipto chi' yuj schamel vin̈aj Jacob chi'. 4 Ix lajvi 70 c'ual chi', ix b'at lolon vin̈aj José chi' yed' eb' vin̈ ayoch d'a yopisio yed' vin̈ rey, ix yalan vin̈:

—Tato vach' in d'a e sat, oc'ocab' e c'ol d'ayin, b'at ex lolon d'a vin̈ rey vuuj. 5 Yujto ayic toxo scham vin̈ in mam, ix yalan vin̈ d'ayin to svac' in ti' yic b'at in muccan vin̈ d'a jun b'aj sb'onaccan d'a yol yic Canaán. Yuj chi' tzin tevi to tzin b'at in muccan vin̈ in mam chi'. Slajvi in mucancani, tzin paxta, xchi vin̈aj José chi'.

6 Ix tac'vi vin̈ rey chi' d'a vin̈ icha tic:

—Ixic, ix muccan snivanil vin̈ a mam chi', icha val ix aj alan chi' ayic ix ac'an a ti' d'a vin̈, xchi vin̈.

7 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj José chi' smuccan snivanil vin̈ smam chi'. Masanil eb' ayoch d'a yopisio yed' vin̈ rey d'a yol yic Egipto chi', ix b'at eb' mucval yed' vin̈aj José chi'. 8 Masanil eb' ayec' d'a yol spat vin̈aj José chi' ix b'ati. Ix b'atpax eb' vin̈ yuc'tac vin̈ chi' yed' masanil eb' ayec' d'a spat vin̈aj Jacob chi'. Axon̈ej eb' cotac unin ix can d'a Gosén yed' pax noc' noc'. 9 Ay pax mach yed'nac scarruaje ix b'at mucval chi', ay pax mach ayq'ue d'a yib'an̈ chej ix b'ati, yuj chi' tzijtum anima ix b'at mucval chi'. 10 Ayic ix c'och eb' d'a Goren-ha-atad d'a slac'anil a' nivan Jordán, ata' ix sch'ox val scusc'olal eb' mucvajum chi' masanil. Uque' c'ual ix oc' vin̈aj José yuj vin̈ smam d'a jun lugar chi'.

11 Ayic ix yilan eb' cananeo d'a jun lugar chi' tas ix yutej sb'a eb' aj Egipto yed' schamnac, ix yalan eb' icha tic: A eb' aj Egipto tic, te nivan syutej eb' yilvi ac'val yuj schamnac, xchi eb'. Yuj chi', Abel-mizraim50.11 ix yac' eb' sb'iej jun lugar chi'. A d'a slac'anil a' nivan Jordán ay jun lugar chi'.

12 Masanil tas ix sc'ancan vin̈aj Jacob d'a eb' yuninal, ix sc'anab'ajej eb' sc'ulani. 13 Ina to ix yic'b'at snivanil vin̈ eb' d'a yol yic Canaán. Ix smucancan eb' d'a q'uen olan q'ueen d'a Macpela, aton q'uen manb'ilcan yed' lum luum yuj vin̈aj Abraham d'a vin̈aj Efrón hitita. A jun chi' ix och scampusanteoc eb' vin̈. A jun lum b'aj ay q'uen olan q'uen chi', a d'a slac'anil lum yic vin̈aj Mamre chamnac ay. 14 Ix lajvi smucancan vin̈ smam vin̈aj José chi', ix paxta vin̈ yed' eb' vin̈ yuc'tac yed' masanil eb' vin̈ ajun yed'oc, ix c'ochxi eb' vin̈ d'a Egipto chi'.

Ix yac' snivanil sc'ol eb' vin̈ yuc'tac vin̈aj José

15 Ayic ix lajvi scham vin̈aj Jacob chi', ix och ijan eb' vin̈ yuc'tac vin̈aj José snaani, ix yalan eb' vin̈: A ticnaic tecan ol cot yoval vin̈aj José tic d'ayon̈, tecan ol spactzitej vin̈ masanil tas cutejnac, xchi eb' vin̈. 16 Yuj chi' ix yac'b'at sti' eb' vin̈, ix yalan icha tic: Ayic manto cham vin̈ co mam, ix yalancan vin̈ to scal d'ayach icha tic: 17 Tzin tevi d'ayach to tzac' nivanc'olal d'a yib'an̈ eb' vin̈ uc'tac tic, yuj tas chuc sc'ulejnac eb' vin̈ d'ayach. Icha chi' ix aj yalancan vin̈. Yuj chi' a on̈ schecab' on̈ co Diosal yed' co mam chi', scalb'at d'ayach to tzon̈ ac' nivanc'olal yuj jantac chucal co c'ulejnac d'ayach, xchib'at eb' vin̈.

Ayic ix yalan schecnab'il eb' vin̈ checab' chi', ix oc'q'ue vin̈aj José chi'. 18 Axo ix c'och eb' vin̈ yuc'tac vin̈ chi' d'a yichan̈, ix em n̈ojjab' eb' vin̈ d'a sat luum, ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—A on̈ tic cuc'tac, a checab' caji, xchi eb' vin̈.

19 Ix tac'vi vin̈aj José chi' icha tic:

—Man̈xo e na jun chi', max yal-laj vac'anoch in b'a sq'uexuloc Dios. 20 A ex val tic, te chuc e pensar, ix e c'ulan juntzan̈ chuc pensaril chi' d'ayin, palta a Dios ix q'uexan jun e chuc pensaril chi' d'a vach'il, yic tzijtum eb' anima scolchajeli, ichaton van quilan tic. 21 Yuj chi', man̈ ex och ilc'olal yuj jun chi'. Ol viln̈ej tas ol aj yec' eyuuj yed' eb' eyuninal, xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

Yuj chi', ix stzalajb'ixi sc'ol eb' vin̈, yujto vach' ix yutej vin̈ slolon d'a eb' vin̈.

A schamel vin̈aj José

22 Ixto ec' vin̈aj José yed' eb' sc'ab'yoc d'a Egipto chi'. 110 ab'il ix yil vin̈. 23 Ixto val yil eb' schab'il yixchiquin vin̈aj Efraín vin̈aj José chi'. Icha pax chi' eb' yuninal vin̈aj Maquir, yuninal vin̈aj Manasés, ixto yil vin̈aj José yochcan eb' stz'acub'oc d'a yol spat.

24 Ay jun c'ual ix yal vin̈aj José chi' d'a eb' vin̈ yuc'tac icha tic: Toxo val ol in chamoc, palta a Dios ol och eyed'oc, ol ex yic'anel d'a jun lugar tic, ol ex yic'an meltzaj d'a lum luum yaltejnaccan d'a vin̈ co mam quicham aj Abraham yed' d'a vin̈ co mam quicham aj Isaac yed' pax d'a vin̈ co mam aj Jacob, xchi vin̈. 25 Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ sc'ab'yoc to syac' sti' eb' vin̈ d'a yichan̈ Dios, ix yalan vin̈: Val yel, a Dios ol ochn̈ej eyed'oc. Ol colvajn̈ej eyed'oc. A d'a jun tiempoal ayic ol ex b'at chi', tzeyic'b'at in nivanil tic, xchi vin̈.

26 Ayic ix cham vin̈aj José chi' d'a Egipto, 110 ab'il sq'uinal vin̈. Vach' ix aj yoch remeyo d'a snivanil vin̈, ix ac'jiem vin̈ d'a yol scaxail d'a Egipto chi'.

2.7 2:7 A “anima”, a d'a hebreo “Adán”. Adán syal d'a jun b'ab'el anima, yuj chi' ay b'aj syal Adán, ay pax b'aj syal Anima.

2.23 2:23 A d'a hebreo “Ix” tz'alchaj d'a vinac, axo d'a ix “Ixaj” tz'alji.

3.20 3:20 A jun b'i scuch Eva, a d'a hebreo syalelc'ochi “Pitzan”.

4.1 4:1 A d'a hebreo a jun b'i Caín, lajan yalji yed' jun lolonel “ix ac'ji d'ayin”.

4.25 4:25 A d'a hebreo a jun b'i scuch Set, lajan yalji yed' jun lolonel “sq'uexul”.

5.2 5:2 Il nota d'a Génesis 2.7.

5.29 5:29 A d'a hebreo a jun b'i scuch Noé, lajan yalji yed' jun lolonel “ic'oj ip”.

6.2 6:2 Man̈ cojtacoc mach eb' scuch yuninal Dios. Ay eb' tz'alani to a eb' ángel emnac d'a ajmulal. Ay eb' tz'alani to a eb' yuninal eb' ayoch yajalil d'a jun tiempoal chi'. Ay pax eb' tz'alani to a eb' yin̈tilal vin̈aj Set. Tato a eb' yin̈tilal vin̈aj Set chi' tz'alji yuninal Dios, axo eb' ix yisil eb' anima, a am eb' ix yisil eb' yin̈tilal vin̈aj Caín.

6.4 6:4 Man̈ cojtacoc tas syalelc'och Nefilim. A d'a castilla chael syala' to “gigante”. Icha val to “b'inajnac”, mato “jelan yac'an oval”.

6.17 6:17 A d'a tic oval a' mucvajum scutej calani. Man̈ yaxn̈ab'ocn̈ejlaj jun yac'nac d'a jun tiempoal chi', yujto ay a a' q'uenaccot d'in̈naj d'a yol luum, ay pax a' cotnac secnaj d'a satchaan̈. A d'a castilla diluvio sb'i, axo d'a co ti', oval a' mucvajum. Ilpax Génesis 7.11.

10.9 10:9 A jun lolonel julum noc' tz'alji d'a tic yuj vin̈aj Nimrod, a am anima smil vin̈.

10.21 10:21 A d'a tic syala' to a eb' israel a vin̈aj Heber vin̈ yin̈tilal vin̈aj Sem, a vin̈ ay yin̈tilal eb'.

10.25 10:25 A d'a hebreo, a jun b'i scuch Peleg, lajan yalji yed' jun lolonel pojlajb'ail.

11.9 11:9 A d'a hebreo a jun lolonel “Babel”, lajan yalji yed' jun lolonel “somchaji”.

16.11 16:11 A Ismael syalelc'ochi, syab' Dios.

17.5 17:5 A d'a hebreo, a jun b'i scuch Abram, “mamab'il nivan yelc'ochi”, icha chi' syalelc'ochi. Axo Abraham, syalelc'ochi “smam tzijtumal nación”.

17.15 17:15 Sara syalelc'ochi yisil rey.

17.19 17:19 A Isaac syalelc'ochi “tzeej”.

19.22 19:22 A Zoar syalelc'ochi “Yunen̈ej”.

21.31 21:31 Beerseba syalelc'ochi “uc'b'ila' b'aj ix yac' sti'” mato “uc'b'ila' yic ucvan̈ noc' noc'”.

25.25 25:25 A vin̈aj Esaú chi', scuchpax vin̈ Seir. A Seir, a d'a hebreo lajan yalji yed' jun lolonel “Te ay xiil”.

25.26 25:26 A Jacob d'a hebreo syalelc'ochi “A vin̈ syaman sjaj yoc” mato “Stoc' junoc tas yicoc”.

25.30 25:30 A Edom a d'a hebreo syalelc'ochi “Chacchac”.

28.19 28:19 A d'a hebreo a Betel syalec'ochi “Spat Dios”.

29.32 29:32 A jun b'i scuch Rubén, a d'a hebreo syalelc'ochi “il jun vune'”.

29.33 29:33 A jun b'i scuch Simeón, a d'a hebreo lajan yalji yed' jun lolonel “syab'i”.

29.34 29:34 A jun b'i scuch Leví, a d'a hebreo lajan yalji yed' jun lolonel “junxon̈ej tz'aji”.

29.35 29:35 A jun b'i scuch Judá, a d'a hebreo lajan yalji yed' jun lolonel “tz'ic'jichaan̈”.

30.6 30:6 A jun b'i scuch Dan, a d'a hebreo syalelc'ochi “sch'olb'itaji”.

30.8 30:8 A jun b'i scuch Neftalí, a d'a hebreo lajan yalji yed' jun lolonel “telajb'ail”.

30.11 30:11 A jun b'i scuch Gad, a d'a hebreo syalelc'ochi “vach' vico'”.

30.13 30:13 A jun b'i scuch Aser, a d'a hebreo syalelc'ochi “tzalajc'olal”.

30.14 30:14 Syac'och eb' anima d'a sc'ool tato a eb' ix ix max unevilaj sloan sat an̈ mandrágora tob' tz'alji yune' eb' ix.

30.18 30:18 A jun b'i scuch Isacar, a d'a hebreo lajan yalji yed' jun lolonel “spac”.

30.20 30:20 A jun b'i scuch Zabulón, a d'a hebreo lajan yalji yed' jun lolonel “xajanab'il”.

30.24 30:24 A jun b'i scuch José, a d'a hebreo lajan yalji yed' jun lolonel “tz'ac'ji stz'acub'”.

31.47 31:47 A jun lolonel Jegar Sahaduta, a d'a arameo ay, axo pax d'a hebreo Galaad. A chab' lolonel tic lajan syalec'ochi. A syalelc'ochi “jun juyan̈ yic ch'oxnab'il”.

31.49 31:49 A jun lolonel Mizpa, a d'a hebreo syalelc'ochi “ilvajum”.

32.2 32:2 Mahanaim, syalelc'ochi “chab' campamento”.

32.28 32:28 A Israel, a d'a hebreo lajan yalji yed' jun lolonel “syac' oval yed' Dios”.

32.30 32:30 Peniel, a d'a hebreo syalelc'ochi “sat Dios”.

33.17 33:17 Sucot, a d'a hebreo syalelc'ochi “chej pat”.

33.20 33:20 El-Elohe-Israel, a d'a hebreo syalelc'ochi “Dios, sDiosal Israel”.

35.7 35:7 El-Betel, a d'a hebreo syalelc'ochi “sDiosal Betel”.

35.18 35:18 Ben-oni, a d'a hebreo syalelc'ochi “vune' d'a scal in cusc'olal”. Axo Benjamín syalelc'ochi “vuninal yic in vach' c'ab'”, mato “vuninal sch'oxanel vip”.

38.29 38:29 Fares, a d'a hebreo syalelc'ochi “pojum b'e”.

38.30 38:30 Zara, a d'a hebreo syalelc'ochi “chacchac”.

41.51 41:51 A Manasés, a d'a hebreo lajan yalji yed' jun lolonel “a tz'ac'an b'at satc'olal”.

41.52 41:52 Efraín, a d'a hebreo lajan yalji yed' jun lolonel “syac' syaxilal”.

50.11 50:11 A Abel-mizraim, lajan yalji yed' jun lolonel “scusc'olal eb' aj Egipto”.

ÉXODO

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

A Ch'an̈ Libro

ÉXODO

Éxodo sb'i jun libro tic. Éxodo syalelc'ochi “tz'eli”, yujto a tz'alancot yuj tas aj yelnaccot eb' israel d'a Egipto, aton b'aj ec'nac eb' checab'vumal d'a jun tiempoal.

A jun libro tic, ox macan̈ yaji: B'ab'el macan̈, tz'el yich d'a capítulo 1 masanto d'a 18. Syalcot yuj tas ajnac scolchajelta eb' israel yuj Dios d'a Egipto b'aj ayoch eb' checab'vumal yed' tastac ajnac sb'eycot eb' d'a lum taquin̈ luum masanto javinac eb' d'a yich lum vitzal Sinaí. Axo schab'il macan̈, tz'el yich d'a capítulo 19 masanto d'a 24. Syalcot yuj jun strato Dios ix sb'o yed' eb' schon̈ab', syalanpax yuj sc'ayb'ub'al tas syutej yic'an b'ey sb'a junjun anima yed' junjun macan̈ checnab'il. Axo yoxil macan̈ tz'el yich d'a capítulo 25 masanto d'a 40, syalcot tas ajnac sb'ochaj jun scajnub' Dios b'aj yovalil tz'och eb' israel ejmelal d'a Dios. Syalpax yuj sleyal d'a yib'an̈ eb' sacerdote yed' tas tz'aj yoch eb' anima ejmelal d'a Dios.

Syalcot jun libro tic tas yutejnac Dios scolanelta eb' schon̈ab'. Ix yalan Dios to a jun schon̈ab' chi' yovalil c'anab'ajum syutej sb'a d'a schecnab'il Dios chi'. Ay jun schecab' Dios te nivan yelc'och sb'inaj d'a jun libro tic, aton vin̈aj Moisés. Aton vin̈ ix yac'lab'ej Dios ayic ix yic'anelta schon̈ab' d'a Egipto. Ay pax jun macan̈ c'ayb'ub'al te ojtacab'il aycan d'a jun libro tic, aton lajun̈e' checnab'il tz'ib'ab'ilcan d'a capítulo 20.

1

Ya ec'nac eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob d'a Egipto

1 Aton sb'i eb' yuninal vin̈aj Israel tic, eb' ajun yed' vin̈ ayic sc'ochnac vin̈ d'a Egipto yed' yal yuninal junjun eb': 2 Aton vin̈aj Rubén, vin̈aj Simeón, vin̈aj Leví, vin̈aj Judá, 3 vin̈aj Isacar, vin̈aj Zabulón, vin̈aj Benjamín, 4 vin̈aj Dan, vin̈aj Neftalí, vin̈aj Gad yed' vin̈aj Aser. 5 Ay 70 sb'isul eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob chi' d'a smasanil. A vin̈aj José, aytaxon ec' vin̈ d'a Egipto chi'.

6 A vin̈aj José chi' yed' masanil eb' yuc'tac yed' eb' ajun yed' vin̈aj Jacob chi', junjunal ix laj chamel eb', 7 palta tzijtumto yin̈tilal eb' ix elcani, ix te q'uib' sb'isul eb'. Yelxo val te ay smay ix aj eb'. Ix b'ud'jiel masanil yol yic Egipto chi' yuj eb'.

8 Nivanxo tiempo ayec' eb' ta', axo ix aji, ix och junxo vin̈ rey d'a Egipto chi'. Man̈xo yojtacoc jab'oc yab'ixal vin̈aj José chi' vin̈. Ix yalan vin̈ d'a smasanil eb' chon̈ab': 9 Tzam eyil ticnaic te tzijtum ix aj juntzan̈ eb' israel tic, yelxo val ay smay eb' d'a quichan̈. 10 A ticnaic yovalil sco na' tas tz'aj eb', yic vach' man̈ ol te q'uib' sb'isul eb', yujto talaj ay b'aq'uin̈ ay mach scot ul yac' oval d'ayon̈, syac'anoch sb'a eb' yed' eb' cajc'ol chi', axo eb' vin̈ smolan sb'a yac'an oval chi' qued'oc. Tzam elcan eb' libre d'a tic, xchi vin̈ rey chi'.

11 Yuj chi', ix ac'jioch yilumal eb' israel chi', ix ac'jioch eb' d'a munlajel te ya. Ix checji sb'o eb' juntzan̈ chon̈ab' te nivac, aton Pitón yed' Ramesés. A d'a juntzan̈ chon̈ab' chi' ix smolb'ej ixim trigo vin̈ rey. 12 Vach'chom te ya tz'ec' eb' israel yuj eb' aj Egipto chi', palta an̈eja' ste q'uib' sb'isul eb', yuj chi' ix te xiv eb' aj Egipto chi' d'a eb'.

13 Ix ac'jioch eb' d'a munlajel te ya. 14 Yelxo te ya tz'utaj eb' vin̈ d'a munlajel. Ix ac'chajoch eb' d'a tec'oj soc'om yed' b'o'oj xan. Man̈ocn̈ej chi', ay eb' smunlajpax d'a avoj trigo yed' juntzan̈xo munlajel. Yelxo val ilb'ajc'ol tz'utaj eb'. 15 Ay val junxo ix utaj eb' yuj vin̈ rey chi'. Ay jun checnab'il ix yac' vin̈ d'a ix Sifra yed' d'a ix Fúa, aton eb' ix vetz'vajum yaj d'a scal eb' ix hebrea (ma eb' ix israel), ix yalan vin̈ icha tic:

16 —Ayic tzeyilan sb'o sc'ol eb' ix hebrea chi', tzan̈ej val alji jun nene' unin chi', tzeyilani tato vinac, tze mac'chamoc. Tato ix, q'uib'ocab'i, xchi vin̈.

17 Palta a eb' ix vetz'vajum chi', xiv eb' ix d'a Dios. Maj sc'anab'ajejlaj eb' ix icha ix yal vin̈ rey chi', ton̈ej syiloch eb' ix ayic tz'alji eb' vinac unin chi'. 18 Ayic ix yab'an jun chi' vin̈ rey, ix avtaj eb' ix yuj vin̈, ix yalan vin̈ d'a eb' ix:

—¿Tas yuj ton̈ej tzeyiloch juntzan̈ vinac unin tz'alji chi'? xchi vin̈ d'a eb' ix. Yuj chi' ix yalan eb' ix:

19 —Mamin, man̈ lajanoc eb' ix hebrea yed' eb' ix quetchon̈ab'. A eb' ix hebrea chi' te ay yip snivanil eb' ix, manto on̈ c'ochlaj, sb'o sc'ol eb' ix, xchi eb' ix.

20 A yuj jun tas ix sc'ulej eb' ix vetz'vajum chi', ix te q'uib' sb'isul eb' israel. Yelxo val ay smay eb'. 21 Yujto ay yelc'och Dios d'a yol sat eb' ix vetz'vajum chi', yuj chi' ix yac' svach'c'olal Dios chi' d'a yib'an̈ eb' ix. 22 Ayic ix yilan vin̈ rey to max yal-laj icha chi', ix yalan vin̈ d'a eb' yetchon̈ab' smasanil icha tic: Masanil eb' vinac unin tz'alji d'a scal eb' hebreo tic, tzeyumcanb'at eb' d'a yol a' Nilo. Tato ix unin jun, q'uib'ocab'i, xchi vin̈.

2

A yaljub'al vin̈aj Moisés

1 A d'a jun tiempoal chi', ay jun vin̈ vinac d'a scal eb' yin̈tilal vin̈aj Leví, ix yic' jun ix ix vin̈, an̈eja' yin̈tilal pax ix vin̈aj Leví chi'. Ay chavan̈ yune' eb'. 2 Ix alji junxo svinac unin ix, ix yilan ix to te vach' yilji, oxe' ujal ix sc'ub'ejel ix. 3 Axo yic majxo yal-laj sc'ub'anel jun nene' unin chi' ix jun, ix yic'ancot jun xuuc ix, ix yac'anoch juntzan̈ asfalto ix d'ay icha tzataj yic snub'laj sb'a, yic vach' max ochlaj a' d'a yool. Ix lajvi chi' ix yac'anem vin̈ nene' unin chi' ix d'a yool, ix b'at yac'ancan ix d'a scal juntzan̈ te te' icha te' aj d'a sti' a' nivan Nilo. 4 Axo jun ix yanab' vin̈ unin chi', najatto ix can ix yic syilb'at ix tas ol aj vin̈.

5 Axo ix aji, ix c'och ix yisil vin̈ rey sb'ic sb'a d'a sti' a' chi'. Yacb'an van sb'eyec' eb' ix schecab' ix d'a stitac a' chi', ix yilanb'at ix d'a scal juntzan̈ te' icha te' aj chi' to ayec' jun te' xuuc ta', ix schecanb'at jun ix schecab' ix yic b'at yic'ancot jun xuuc chi'. 6 Ayic ix sjacan te' ix, ix yilan ix to nene' unin jun ayem d'a yool, van yoq'ui, yuj chi' ix oc' sc'ol ix d'ay, ix yalan ix:

—Yic am eb' ix hebrea jun unin tic, xchi ix.

7 Axo ix yanab' vin̈ unin chi', ix c'och ix d'a ix yisil vin̈ rey chi', ix yalan ix:

—¿Ma max yal a c'ol b'at vavtej junoc ix hebrea yic vach' syac' chunoc jun nene' unin tic ix d'ayach? xchi ix.

8 —Ixic, avtej junoc ix, xchi ix d'a ix unin chi'. Yuj chi' ix b'at ix yal d'a ix snun. Axo ix ja ix nunab'il chi', ix yalan ix yisil vin̈ rey chi' icha tic:

9 —Ic'b'at jun nene' unin tic, tzilan q'uib'oc, ol ach in tupu', xchi ix. Ix yic'anb'at vin̈ nene' unin chi' ix snun chi', ix sq'uib'tzitan vin̈ ix. 10 Axo yic vach'tacxo vin̈, ix b'at ac'jican vin̈ yuj ix snun chi' d'a ix yisil vin̈ rey chi'. Axo ix yisil vin̈ rey chi', icha val yune' ix ix yutej vin̈. Moisés ix yac' ix sb'ioc. Ix yalan ix icha tic:

—Yujto a d'a yol a a' ix vic'q'ueta jun unin tic, yuj chi' Moisés2.10 ol sb'iej, xchi ix.

Ix el vin̈aj Moisés d'a Egipto

11 Ayic tec'anxo vin̈aj Moisés chi', ix b'at vin̈ yil eb' yetisraelal chi', ix yilan vin̈ to te ya munlajel b'aj ayoch eb'. Van smac'jipax jun vin̈ yetchon̈ab' vin̈ yuj jun vin̈ aj Egipto ix yilan vin̈. 12 Ix ec' q'ueleloc vin̈, malaj mach van yilani. Yuj chi' ix smac'cham jun vin̈ aj Egipto chi' vin̈, ix smucancanem vin̈ d'a scal q'uen arena. 13 Axo d'a junxo c'u ix b'atxi vin̈ yil eb' yetchon̈ab' chi', axo ix yilan vin̈ van yac'an oval chavan̈ eb' vin̈ yetchon̈ab' vin̈ chi'. Ix sc'anb'an vin̈ d'a vin̈ ix mac'vaj chi':

—¿Tas yuj tza mac' vin̈ etchon̈ab' tic? xchi vin̈.

14 Ix tac'vi vin̈ chi':

—¿Mach ix ach ac'anoch yajalil, ma juezal d'a co cal tic? ¿Mato tza nib'ej tzin a mac'cham icha utej vin̈ aj Egipto evi? xchi vin̈. Ayic ix yab'an vin̈ tas ix yal vin̈ chi', ix xiv vin̈, yujto ix nachajel yuj vin̈ to ix el specal to ix smac'cham vin̈ aj Egipto chi' vin̈. 15 A ix yab'an specal jun chi' vin̈ rey, ix yac'anb'at sayumal vin̈aj Moisés chi' vin̈ yic smiljicham vin̈. Yuj chi' ix b'at vin̈aj Moisés chi' elelal d'a yol yic Madián. Ayic ix c'och vin̈ d'a sti' jun a' uc'b'ila', ix em c'ojan vin̈ ta'.

16 Ay jun vin̈ sacerdote scuchan Reuel cajan d'a jun lugar chi', ay ucvan̈ yisil vin̈. Ix xid'ec' eb' ix d'a a' uc'b'ila' chi', yic syac'an b'ud'joc te' jucub' eb' ix yic syuc' a' noc' scalnel vin̈ smam eb' ix chi'. 17 Ix javi juntzan̈ eb' vin̈ tan̈vum calnel, ix spechanel eb' ix eb' vin̈ ta'. Ix yilan vin̈aj Moisés, ix q'ue jucnaj vin̈, ix b'at vin̈ scol eb' ix, ix yac'an a' vin̈ yuc' noc' scalnel eb' ix chi'. 18 Ayic ix c'ochxi eb' ix d'a vin̈ smam chi', aton vin̈aj Reuel,2.18 ix sc'anb'an vin̈ d'a eb' ix:

—¿Tas yuj ix pet ex jax ticnaic? xchi vin̈.

19 Axo ix tac'vi eb' ix:

—Ay jun vin̈ aj Egipto ix on̈ colan d'a eb' vin̈ tan̈vum calnel, ix yic'anq'ueta a' vin̈ yuc' noc' co calnel tic, xchi eb' ix.

20 —¿B'ajtil ix can vin̈ eyuuj? ¿Tas yuj maj eyic'cot vin̈ d'a tic? Ixiquec elan̈chamel eyavtejcot vin̈ yic ol va vin̈, xchi vin̈ mamab'il chi'.

21 Icha chi' ix aj sc'ochcan vin̈aj Moisés d'a spat vin̈aj Jetro chi'. Ayic ix ec'b'at jab'oc tiempo, ix yac'an jun yisil vin̈ yetb'eyumoc vin̈aj Moisés chi', aton ix Séfora. 22 Ix alji jun yune' ix, Gersón2.22 ix yac' vin̈aj Moisés chi' sb'iej, ix yalan vin̈: Ch'oc chon̈ab'il vaj d'a jun lugar tic, xchi vin̈.

23 Ayic ayxo tiempo yajec' vin̈ d'a Madián chi', ix cham vin̈ sreyal Egipto. Palta axo eb' israel an̈eja' yab'an syail eb' yujto checab' yaj eb' ta'. Ichato chi' b'ian, ix ab'ji scusc'olal eb' yed' syaelal yuj Dios. 24 Ix ab'ji yoc' eb' yuuj, ix snaancot strato yed' vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Jacob. 25 Yuj chi' ix ilji syaelal eb' yuj Dios, ix oc' sc'ol d'a eb'.

3

Ix avtaj vin̈aj Moisés yuj Dios

1 A vin̈aj Moisés chi' tan̈voj calnel ix yac' vin̈ yuj vin̈ sn̈i', aton vin̈aj Jetro, sacerdote d'a eb' aj Madián. Ay jun c'u ix b'at vin̈aj Moisés chi' tan̈voj calnel, ix c'axpajec' vin̈ d'a tz'inan luum masanto ix c'och vin̈ d'a yich jun lum vitz scuchan Horeb3.1 aton d'a jun lum vitz chi' b'aj ix sch'ox sb'a Dios d'a vin̈. 2 Ata' ix sch'ox sb'a jun yángel Jehová d'a scal jun te' q'uiix ayoch sc'ac'al. Vach'chom te ov sq'ue tin̈ton sc'ac'al te', palta max tz'aemlaj te'. 3 Ix snaan vin̈aj Moisés chi': Te satub'tac yilji jun tic, tas yuj max tz'aem jun te' q'uiix chi'. Tecan b'at vila', xchi vin̈.

4 Ayic ix yilan Jehová to van snitzancot sb'a vin̈, ix avajelta d'a scal te' c'ac' chi':

—Moisés, Moisés, xchi.

—Oy, Mamin, xchi vin̈.

5 Ix yalan Jehová:

—Man̈ a nitzcot a b'a d'a tic. Iq'uel a xan̈ab' yujto a jun lugar tic vico', a in ayinec' d'ay. 6 A in tic, sDiosal in a mam, sDiosal in pax eb' a mam icham, aton vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Jacob, xchi.

Ayic ix yab'an vin̈aj Moisés icha chi', ix smacan sat vin̈, yujto ix xiv vin̈ yoch q'uelan d'a Dios chi'. 7 Ix yalan Jehová chi' d'a vin̈:

—Svil val to ilb'ajc'ol tz'utaj eb' in chon̈ab' d'a Egipto. Yelxo val svab' yoc' eb' yuj tas tz'utaj yuj eb' ayoch yilumaloc. Vojtac to yelxo val ilb'ajc'ol sc'ulej in chon̈ab' ta'. 8 Yuj chi' ix in emuli, tzin colanel eb' d'a yol sc'ab' eb' aj Egipto chi'. Ol viq'uel eb' d'a jun lugar chi', ol vic'anb'at eb' d'a junxo lum luum yelxo te vach', levan, te yax sat. A eb' cajan d'a sat jun luum chi', aton eb' cananeo, eb' hitita, eb' amorreo, eb' ferezeo, eb' heveo yed' pax eb' jebuseo. 9 Yelc'olal sq'ue yav eb' in chon̈ab' Israel stevi d'ayin, yujto te ya yaj eb' d'a chon̈ab' Egipto chi'. 10 Yuj chi', tzach b'at ticnaic, tzach vac'b'at d'a yichan̈ vin̈ sreyal Egipto chi', yic sb'at ach lolonoc yed' b'at ic'anelta in chon̈ab' d'a Egipto chi', xchi d'a vin̈.

11 Ix yalan vin̈aj Moisés chi':

—¿Tas vaj a in tic, yuj chi' ol yal b'at in lolon d'a yichan̈ vin̈ rey chi', yic ol vic'anelta eb' vetchon̈ab' chi'? xchi vin̈.

12 Yuj chi' ix tac'vixi Jehová icha tic:

—Man̈ ac' pensar, a in ol in och ed'oc. Tic svac' junoc ch'oxnab'il d'ayach to a in tzach in checb'ati: Ayic toxo ix iq'uelta in chon̈ab' d'a Egipto chi', ol ex ja eyaq'uem e b'a d'ayin d'a jun vitz tic, xchi.

13 Ix tac'vixi vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—A ol aj jun tic, q'uinaloc b'at in lolon d'a eb' vetisraelal, ol valan d'a eb' to a co Diosal yed' eb' co mam quicham, a ix in checancot d'ayex, ta xin chi d'a eb', axom ol yalan eb' d'ayin: ¿Tas sb'i jun mach tzal chi'? xcham eb' d'ayin. ¿Tas svutejpax tac'voc in b'a? xchi vin̈.

14 Yuj chi' ix tac'vi Jehová d'a vin̈: A IN TIC AYIN TAXON EQ'UI. Icha tic tzutej alan d'a eb' etchon̈ab' chi': A jun mach A IN TON TIC sb'i, a' tzin checancot d'ayex, xa chi, xchi Jehová chi'.

15 Ix yalanxi Jehová chi' d'a vin̈aj Moisés chi':

—Tzalpax d'a eb' etchon̈ab' chi' icha tic: A Jehová3.15 co Diosal yed' eb' co mam quicham, aton vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Jacob, a' ix in checancoti yic tzul in colvaj d'ayex, xa chi d'a eb'. A jun in b'i tic ay d'a juneln̈ej, aton in b'i tic ol b'inaj yuj eb' eyin̈tilal ayic ol b'eyn̈ejb'atoc. 16 Ixic, tza molb'an eb' yichamtac vinaquil Israel, tzalani: A Jehová co Diosal yed' eb' co mam quicham, aton vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Jacob, a' ix sch'ox sb'a d'ayin, ix yalani to syila' tas tzex utaj d'a Egipto tic. 17 Ix yalan d'ayin to ol ex scolel d'a syaelal d'a tic, ol ex yic'anb'at d'a jun lum luum te vach', te ay syaxil sat, aton lum b'aj cajan eb' cananeo, eb' hitita, eb' amorreo, eb' ferezeo yed' eb' jebuseo, xa chi d'a eb'. 18 Ol scha yab' eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' chi' tas ol ala', ol b'at och eb' ed'oc b'aj ay vin̈ sreyal Egipto chi'. Ol alani: A Jehová co Diosal a on̈ hebreo on̈ tic, a' ix sch'ox sb'a d'ayon̈. Yuj chi' tzon̈ a chab'at d'a tz'inan luum yic scac' co silab' d'a co Diosal a on̈ tic. 19 Vach'chom tzin chec al jun tic, palta vojtac to man̈ ol ex chajiel-laj yuj jun rey chi'. An̈ej d'a ac'b'il puralil ol aj ex schaanel vin̈. 20 Yuj chi' ol in ch'ox val vipalil d'a vin̈, ol vac' yaelal d'a yib'an̈ nación Egipto yuj tas satub'tac ol in c'ulej ta', axo eyactajelta chi' yuj vin̈ b'ian. 21 Yuj pax chi', a in ol vac'och d'a spensar eb' aj Egipto chi' yic nivan ol aj eyelc'och d'a yol sat eb'. Yuj chi' ayic ol ex el chi' nivan silab' eb' ol yac' d'ayex, man̈ ton̈ejoc ol e much' e c'ab' ol ex b'atoc. 22 Junjun eb' ix israel ol sc'an tastac ay d'a eb' ix aj Egipto cajan d'a slac'anil, ma yaln̈ej mach ixal cajan ta', yic syac' plata eb', ma oro, ma pichul yic tzeyac'och yed' eyuninal. Icha chi' ol aj eyic'anb'at sb'eyumal eb' aj Egipto chi', xchi Jehová chi'.

4

1 Ix tac'vi vin̈aj Moisés d'a Jehová:

—Man̈ ol yac'ochlaj eb' d'a sc'ool, man̈ ol sc'anab'ajejlaj eb' tas ol vala', axom ol yutej eb' yalan d'ayin: Mato val yel ix sch'ox sb'a Jehová chi' d'ayach mato maay, scham eb' d'ayin, xchi vin̈.

2 —¿Tas jun ed'nac chi'? xchi Jehová d'a vin̈.

—A te' in c'ococh, xchi vin̈.

3 —Actejem te' d'a sat lum chi', xchi Jehová chi'. Ix yactanem te' sc'ococh vin̈ chi' d'a sat luum, elan̈chamel ix och te' chanil. Ayic ix yilan jun chi' vin̈aj Moisés chi', ix el lemnaj vin̈. 4 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈:

—Yam sn̈e noc' chan chi', xchi. Ix syaman sn̈e noc' chi' vin̈, ix ochxi sc'ocochoc vin̈.

5 —Yuj tas toxo ix il tic, ol yac'och eb' d'a sc'ol to ix in ch'ox in b'a d'ayach, a in ton Jehová a Diosal in, sDiosal in pax eb' e mam eyicham, aton vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Jacob, xchi. 6 Ix yalanxi Jehová chi' d'a vin̈:

—A ticnaic, aq'uem a c'ab' d'a sn̈i' a c'ool, xchi. Ix yac'anem sc'ab' vin̈ chi' d'a sn̈i' sc'ool, axo ix yic'anelta sc'ab' vin̈ chi', ayxo och yab'il lepra d'ay, toxon̈ej sacvequinac yilji icha q'uen cheev. 7 Ix yalanxi Jehová chi':

—Ac'xiem a c'ab' chi' d'a sn̈i' a c'ool, xchi. Ix yac'anxiem sc'ab' vin̈aj Moisés chi' d'a sn̈i' sc'ol chi', axo ix yic'anxiq'ueta sc'ab' vin̈ chi', te vach'xo icha val snivanil vin̈ smasanil. 8 Ix yalan Jehová:

—Tato max yac'och eb' anima chi' d'a sc'ol tas tzala', tato max sc'anab'ajej pax eb' yuj jun b'ab'el ch'oxnab'il tic, yuj jun schab'il ol yac'och eb' d'a sc'ool. 9 Palta tato max yac'och eb' d'a sc'ool, max schaanpax eb' yab' yuj chab' ch'oxnab'il tic, tzic'q'ueta jab'oc a a' d'a a' nivan Nilo, tza secanem a' d'a sat luum, tzan̈ej val em a' d'a sat lum chi', tz'och a' chic'al, xchi Jehová.

10 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Moisés chi' d'a Jehová icha tic:

—Ay, ach Mamin Vajalil. Comonoc man̈oc in tzin a checb'ati, yujto yelxo val max yal-laj in loloni, man̈octo tzalan d'ayin tic svalani, palta toxonton in c'olb'al, teveln̈ej syal in loloni, xchi vin̈. 11 Ix tac'vi Jehová chi':

—¿Mach yuj syal slolon eb' anima tza na'a? ¿Tom man̈ vujoc slolon eb'? An̈ejtona' in svac' chacan̈b'oc eb' yed' eb' max yal sloloni yed' eb' max yal yilani. A in svac' yil eb' vach' yilani. 12 Yuj chi, ixic, ol in ochn̈ej ed'oc ayic ol ach lolonoc. An̈eja' in ol val tas ol ala', xchi Jehová chi'.

13 Ix tac'vixi vin̈aj Moisés chi', ix yalan vin̈:

—Ay Mamin Vajalil, comonoc man̈oc in tzin a checb'ati. Vach' tza say junocxo mach, xchi vin̈.

14 Ix cot yoval Jehová d'a vin̈ ix yalani:

—A d'a Egipto chi', ata' ayec' vin̈ uc'tac aj Aarón, yin̈tilal vin̈aj Leví. Vojtac to b'ecan sc'ool vin̈ sloloni. Ol cot vin̈ ach scha'a. Ol te tzalaj vin̈ ayic ol ach yilani. 15 A ach ol ach lolon d'a vin̈. Ol alani tas ol yutoc vin̈ sloloni. A inxo ol val d'ayex ayic van e lolon chi', ol vac'an e nael masanil tas ol e c'ulej. 16 A ach tzach lolon d'a vin̈aj Aarón chi' in q'uexuloc, axo vin̈ ol lolon d'a eb' chon̈ab' a q'uexuloc. 17 Ic'b'at te' a c'ococh chi', yujto a te' ol ac'lab'ej ayic ol a ch'oxan juntzan̈ ch'oxnab'il ix val d'ayach.

Ix sc'anab'ajej vin̈aj Moisés sb'at d'a Egipto

18 Ix meltzaj vin̈aj Moisés d'a spat vin̈ sn̈i', aton vin̈aj Jetro, ix yalan vin̈:

—Ol in meltzaj d'a Egipto yic sb'at vilan eb' ayto vuj in b'a yed'oc, yic svila' tato pitzanto eb', xchi vin̈.

—Ixic, tzil val a b'a d'a yoltac b'e, xchi vin̈aj Jetro chi'.

19 Ayic aytoec' vin̈aj Moisés d'a yol yic Madián chi', ix yalanxi Jehová d'a vin̈:

—Ixic d'a Egipto, man̈ ach xiv a b'ati, yujto chamnacxo eb' sgana ach smilanchamoc, xchi.

20 Ix yic'anb'at ix yetb'eyum vin̈aj Moisés yed' eb' yuninal, ix yac'anq'ue eb' vin̈ d'a yib'an̈ noc' b'uru, ix b'at eb' d'a Egipto chi'. Yed'nac te' sc'ococh vin̈, aton te' ix yal Dios to ol och yopisio yuj vin̈. 21 Ix yalan Jehová d'a vin̈:

—Ayic ol ach c'och d'a Egipto chi', naann̈ej uuj to ol a ch'ox juntzan̈ ch'oxnab'il te satub'tac d'a yichan̈ vin̈ rey, aton juntzan̈ ix vac' a c'ulej. Palta a in ol vac' pitb'oquel spensar vin̈, yuj chi' man̈ ol ex schael-laj vin̈. 22 Slajvi chi', ol alan d'a vin̈: Icha tic yalan Jehová: A jun chon̈ab' Israel tic, icha val to sb'ab'el vuninal yaji. 23 Toxo ix val d'ayach to tza chab'at eb' vuninal tic yic tz'och eb' ejmelal d'ayin. Palta toxonton malaj a gana tzactejeli, yuj chi' ol in milcham vin̈ a b'ab'el unin, xchi Jehová, xa chi.

24 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj Moisés d'a Egipto chi'. A d'a yoltac b'e b'aj d'in̈an svay vin̈ yed' eb' ajun yed'oc, ata' ix sch'ox sb'a Jehová d'a vin̈, ijan ix miljicham vin̈ yuuj. 25 Elan̈chamel ix yic'cot jun cuchilub' ix Séfora, nab'a comon q'ueen, ix spolanel stz'umal sjolom svinaquil vin̈ yune' ix, ix sjulanoch ix d'a yoc vin̈aj Moisés chi', ix yalan ix: Yujto vetb'eyum ach, yuj chi' locan in d'a jun chic' tz'el tic, xchi ix. 26 Ix lajvi chi' majxo miljichamlaj vin̈ yuj Jehová.

27 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Aarón:

—Ixic b'at a cha vin̈ uc'tac aj Moisés d'a tz'inan luum, xchi d'a vin̈. Yuj chi' ix cot vin̈aj Aarón scha vin̈aj Moisés chi' d'a jun vitz b'aj ix sch'ox sb'a Dios. Axo yic ix schalan sb'a eb' vin̈, ix yac'lan stzatzil sc'ol eb' vin̈, ix stz'ub'lanelta sti' eb' vin̈. 28 Ix lajvi chi', ix och ijan vin̈aj Moisés yalan d'a vin̈aj Aarón chi' masanil tas ix schec Jehová yala' yed' juntzan̈ ch'oxnab'il ix checchaj sch'ox vin̈. 29 Ix b'at eb' vin̈ schavan̈il, ix smolb'an eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' Israel eb' vin̈ d'a Egipto chi'. 30 Ix lajvi chi', ix och ijan vin̈aj Aarón yalan d'a eb' smasanil tas ix yal Jehová d'a vin̈aj Moisés chi', ix sch'oxanpax juntzan̈ ch'oxnab'il vin̈ yil eb' chon̈ab' chi'. 31 Yuj chi', ix yac'och eb' d'a sc'ool tas ix yal eb' vin̈. Ayic ix yab'an eb' to ix iljicot eb' yuj Jehová, yujto te ilb'ajc'ol tz'utaj eb', yuj chi' ix em n̈ojan eb' ejmelal d'a yichan̈ Jehová.

5

Lolonnac vin̈aj Moisés‘R’yed' vin̈aj Aarón d'a vin̈ rey

1 Ayic ix lajvi yec'canb'at juntzan̈ chi', ix b'at lolon vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón d'a yichan̈ vin̈ sreyal Egipto chi', ix yalan eb' vin̈:

—Mamin rey, icha val tic yalan Jehová co Diosal a on̈ hebreo on̈ tic d'ayach: Chab'at in chon̈ab' d'a tz'inan luum yic tzin yic'anchaan̈ eb' yed' junoc q'uin̈, xchi Jehová, xchi eb' vin̈.

2 Ix tac'vi vin̈ rey chi':

—Man̈ vojtacoc jun Jehová tzeyal chi'. ¿Tas yuj tzin c'anab'ajej tas syala', tzin chaanb'at jun chon̈ab' Israel tic? Max in chab'at-laj eb', xchi vin̈.

3 Ix yalan eb' vin̈:

—A co Diosal a on̈ hebreo on̈ tic, ix sch'ox sb'a d'ayon̈. Yuj chi' chaon̈b'at d'a tz'inan luum yic b'at cac'an co silab' d'a Jehová co Diosal, oxe' c'ual stec'nab'il b'aj ol on̈ b'at chi'. Tato max on̈ b'ati, axo talaj tz'aji tzon̈ yac'ancham co Diosal chi' yuj junoc yaelal, ma yuj oval, xchi eb' vin̈ d'a vin̈ rey chi'.

4 Yuj chi' ix yalan vin̈:

—¿Tas yuj tzeyiq'uec' tiempo d'a juntzan̈ eyetchon̈ab' tic d'a smunlajel? A ex pax tic, ixiquec d'a e munlajel. 5 ¿Tom max eyila' to tzijtum eb' eyetchon̈ab' d'a yol chon̈ab' Egipto tic? ¿Tas yuj tzeyamoch vaan eb' d'a smunlajel? xchi vin̈.

6 An̈ejtona' d'a jun c'ual chi' ix yalb'at vin̈ rey d'a eb' vin̈ yajal munlajel yed' pax d'a eb' vin̈ caporal icha tic:

7 —Man̈xo eyac' an̈ ac yic sb'at d'a scal lum soc'om d'a eb' vin̈ israel chi', ichataxon tz'aji, palta to axo eb' vin̈ ol b'at sayan yico'. 8 Palta an̈eja' sb'isul lum xan chi' sb'o eb' vin̈ ichataxoni. Yujto sjaraganail eb' vin̈ tz'ic'ani, yuj chi' tzijtum yavaj eb' icha tic: To tzon̈ b'at cac' co silab' d'a co Diosal, xchi eb'. 9 Aq'uecoch más munlajel d'a yib'an̈ eb', yic vach' man̈xalaj stiempo eb' yab'an juntzan̈ esal lolonel tz'alchaj chi', xchib'at vin̈ rey chi'.

10 Yuj chi' ix yal eb' vin̈ aj Egipto ayoch yajal munlajel d'a eb' israel ayoch caporalil yic syal eb' d'a eb' munlajvum chi' icha tic:

—Toxo ix yal vin̈ rey to man̈xo ol ac'chaj an̈ ac d'ayex. 11 A ticnaic a exxo ol b'at e say eyic ol e c'ana', palta an̈eja' sb'isul lum xan ol e b'o'o, xchi eb' vin̈.

12 Icha chi' ix aj saclem eb' vin̈ israel d'a masanil yol yic Egipto sayoj yoc trigo yic sc'an eb' vin̈ sq'uexuloc an̈ ac chi'. 13 Vach'chom icha chi' ix aji, palta a eb' yajalil eb' caporal chi', syal eb' to an̈eja' sb'isul lum xan yovalil sb'o eb', icha sb'o eb' ayic tz'ac'chaj an̈ ac d'a eb'. 14 Slaj mac'ji eb' israel ayoch d'a caporalil yuj eb' ayoch yajalilal d'a yib'an̈ eb' yuj vin̈ rey. Syalan eb' vin̈ icha tic d'a eb': ¿Tas yuj man̈ tz'acanoc e b'o lum e xan evi yed' ticnaic ichataxon e b'oan luum? xchi eb' vin̈ yajalil eb' chi'.

15 Ix b'at eb' vin̈ caporal yal d'a vin̈ rey icha tic:

—Mamin rey ¿tas yuj ob'iltacxon̈ej tzon̈ utej a on̈ a checab' on̈ tic? 16 Maxtzac ac'jilaj an̈ ac d'ayon̈ yic tz'och scaloc lum co xan sco b'o'o, tob' yovalil tz'acan sco b'opax luum icha d'a yalan̈taxo, tzon̈ mac'ji. A on̈ tic malaj co mul, palta a eb' vin̈ a checab' ay smul, xchi eb' vin̈.

17 Ix tac'vi vin̈ rey chi':

—A ex tic yuj e jaraganail icha chi' tzeyala'. Tzon̈ b'at cac' co silab' d'a Jehová, xe chi. 18 Ixiquec munlajel, vach'chom a ex tze say an̈ ac tzeyac'och d'a scal lum xan chi', an̈eja' icha sb'isul lum tze b'o'o, xchi vin̈ rey chi' d'a eb' vin̈.

19 Yuj chi' a eb' vin̈ israel ayoch d'a caporalil chi', yelxo val ix chab'ax sc'ol eb' vin̈, yujto ix alchaj d'a eb' vin̈ to an̈eja' sb'isul lum xan chi' sb'o eb' vin̈ d'a junjun c'u. 20 Ayic ix elta eb' vin̈ caporal chi' d'a yol sdespacho vin̈ rey chi', ix schalan sb'a eb' vin̈ yed' vin̈aj Moisés yed' pax vin̈aj Aarón, van stan̈vaj eb' vin̈ yuj eb' vin̈. 21 Ix yalan eb' vin̈ caporal chi':

—Olxom yil Jehová tas ol ex yutoc, yujto a ex ay e mul, yuj chi' a vin̈ rey yed' eb' vin̈ ay yopisio yed' vin̈, tzon̈ syaj val eb' ticnaic. Ichato a ex ix eyac' q'uen espada d'a eb' vin̈ yic tzon̈ smilancham eb' vin̈, xchi eb' vin̈.

A slesal vin̈aj Moisés

22 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Moisés d'a slesal:

—Mamin Jehová, ¿tas val yuj te ya tzutej eb' a chon̈ab' tic? ¿Tas yuj ix in a checcoti? 23 Atax in xid'nac lolonel d'a vin̈ rey chi' uuj, yelxo val ilb'ajc'ol tz'utaj eb' a chon̈ab' tic yuj vin̈, maxto ach colvajlaj jab'oc, xchi vin̈aj Moisés chi'.

6

1 Ix tac'vi Jehová:

—Olto val ila' tas ol vutoc vin̈ sreyal Egipto tic. Yed' vipal ol ex yactanel vin̈. A in ol vac' pural vin̈, ol ex spechanel vin̈ d'a yol schon̈ab' tic, xchi.

Ix iptzitaj vin̈aj Moisés yuj Jehová

2 Ix lolonxi Jehová yed' vin̈aj Moisés, ix yalani:

—A inton Jehová in. 3 In ch'oxnac in b'a d'a vin̈aj Abraham, d'a vin̈aj Isaac yed' d'a vin̈aj Jacob, d'a in b'i, Dios Syal Yuj Smasanil. Palta a in b'i JEHOVÁ, maj vac'laj yojtaquejel eb' vin̈ tas syalelc'ochi. 4 In b'onac in trato yed' eb' vin̈, vac'annac in ti' vac'an lum Canaán d'a eb' vin̈, aton lum b'aj ec'lejnac cajan eb' vin̈. 5 A ticnaic, toxo ix vila' to te ilb'ajc'ol tz'utaj eb' in chon̈ab' d'a Egipto tic, yelxo val tz'ixtaj eb' d'a munlajel yuj eb' aj Egipto tic. Yuj chi', ix in nacot in trato yed' eb' e mam eyicham chi'. 6 A ticnaic, b'at al d'a eb' etisraelal chi': A Jehová tz'alan icha tic: A in Jehová in, ol ex in colel b'aj ayex och checab'oc tic, b'aj ilb'aj ex c'ol yuj munlajel d'a Egipto tic. Ol in ch'ox val vipalil, ol vac'anoch nivac yaelal d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic. Icha val chi' ol aj ex in colanel d'a yol sc'ab' jun chon̈ab' tic. 7 Ol ex och in chon̈ab'oc, a inxo ol in och e Diosaloc. Icha chi' ol aj eyojtacaneli to a in Jehová e Diosal in tzex in colel d'a yol sc'ab' eb' aj Egipto tic b'aj ayex och d'a syaelal yuj munlajel. 8 Ol ex vic'anb'at d'a sat lum luum b'aj vac'nac in ti' vac'an d'a vin̈aj Abraham, d'a vin̈aj Isaac yed' d'a vin̈aj Jacob. A inxo Jehová in tic svalpax d'ayex to eyic ol aj luum, xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

9 Masanil tas ix yal Jehová, a' ix yal vin̈aj Moisés d'a eb' yetisraelal chi', palta maj schalaj yab' eb', yujto te somchajnaquel sc'ol eb' yuj syail munlajel. 10 Ix lajvi chi, ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

11 —Ixic al d'a vin̈ sreyal Egipto chi' to tzex yactejel vin̈ d'a sat sluum tic, xchi Jehová.

12 Ix tac'vi vin̈aj Moisés chi' d'ay:

—Ina max schalaj yab' eb' vetchon̈ab' tas svala', ocxom val vin̈ rey, tom ol scha yab' vin̈, ina to max val yal-laj in loloni, xchi vin̈.

13 Yuj chi' ix checjib'at vin̈ yed' vin̈aj Aarón yuj Jehová yic b'at lolon eb' vin̈ d'a eb' yetisraelal yed' d'a vin̈ rey, yujto alb'ilxo d'a eb' to ol yiq'uelta eb' yetchon̈ab' eb' d'a Egipto chi'.

A eb' smam yicham vin̈aj Moisés

14 Aton sb'i eb' yajal d'a junjun macan̈il eb' yin̈tilal Israel d'a stzolal: A vin̈aj Rubén sb'ab'el yuninal vin̈aj Israel. Axo eb' yuninal vin̈, aton eb' tic: Vin̈aj Hanoc, vin̈aj Falú, vin̈aj Ezrón yed' vin̈aj Carmi. Aton eb' tic yajal yaj d'a scal junjun macan̈ yin̈tilal vin̈aj Rubén chi'.

15 A eb' yuninal vin̈aj Simeón, aton eb' tic: Vin̈aj Jemuel, vin̈aj Jamín, vin̈aj Ohad, vin̈aj Jaquín, vin̈aj Zohar yed' vin̈aj Saúl yune' jun ix aj Canaán. Aton eb' tic yajal yaj d'a scal junjun macan̈ yin̈tilal vin̈aj Simeón chi'.

16 A vin̈aj Leví, 137 ab'il ix ec' vin̈. A sb'i eb' yuninal vin̈ d'a stzolal aton eb' tic: Vin̈aj Gersón, vin̈aj Coat yed' vin̈aj Merari. 17 A eb' yuninal vin̈aj Gersón, aton eb' tic: Vin̈aj Libni yed' vin̈aj Simei. Aton eb' tic yajal yaj d'a junjun macan̈. 18 A vin̈aj Coat chi', 133 ab'il ix ec' vin̈. A sb'i eb' yuninal vin̈, aton tic: Vin̈aj Amram, vin̈aj Izhar, vin̈aj Hebrón yed' vin̈aj Uziel. 19 Eb' yuninal vin̈aj Merari, aton eb' tic: Vin̈aj Mahli yed' vin̈aj Musi. Aton eb' tic yajal yaj d'a junjun macan̈ yin̈tilal vin̈aj Leví yed' yuninal eb'.

20 A vin̈aj Amram ix yic'laj sb'a vin̈ yed' ix Jocabed yanab' vin̈ smam vin̈, aton eb' ay yic vin̈aj Aarón yed' vin̈aj Moisés. A vin̈aj Amram chi' 137 ab'il ix yil vin̈, ix cham vin̈.

21 A eb' yuninal vin̈aj Izhar, aton eb' tic: Vin̈aj Coré, vin̈aj Nefeg yed' vin̈aj Zicri.

22 A eb' yuninal vin̈aj Uziel, aton eb' tic: Vin̈aj Misael, vin̈aj Elzafán yed' vin̈aj Sitri.

23 A vin̈aj Aarón ix yic' sb'a vin̈ yed' ix Elisabet, yisil vin̈aj Aminadab, yanab' vin̈aj Naasón. Axo yuninal eb', aton eb' tic: Vin̈aj Nadab, vin̈aj Abiú, vin̈aj Eleazar yed' vin̈aj Itamar.

24 Eb' yuninal vin̈aj Coré, aton eb' tic: Vin̈aj Asir, vin̈aj Elcana yed' vin̈aj Abiasaf. Aton eb' tic yajal yaj d'a junjun macan̈ eb' yin̈tilal vin̈aj Coré.

25 Axo vin̈aj Eleazar yuninal vin̈aj Aarón, ix yic' sb'a vin̈ yed' ix yisil vin̈aj Futiel. Ix alji jun yune' ix, aton vin̈aj Finees. Aton eb' tic yajal yaj d'a junjun macan̈ eb' yin̈tilal vin̈aj Leví.

26 Axo vin̈aj Aarón yed' vin̈aj Moisés sb'inaj d'a jun lista tic, aton d'a eb' vin̈ tic ix yal Jehová to a eb' vin̈ ol ic'anelta eb' israel d'a Egipto d'a stzolal. 27 Aton eb' vin̈ ix xid'ec' lolonel yed' vin̈ sreyal Egipto yic vach' syactejelta eb' chon̈ab' israel chi' vin̈.

Checjinac vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón

28 Ix lolon Jehová d'a vin̈aj Moisés d'a Egipto, ix yalani:

29 —A in ton Jehová in. Al d'a vin̈ sreyal Egipto masanil tastac sval tic d'ayach, xchi d'a vin̈.

30 Ix tac'vi vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—Mamin, yelxo val max yal-laj in loloni, ¿tas val ol aj yab'an vin̈ rey tas ol vala'? xchi vin̈.

7

1 Ix yalan Jehová chi' d'a vin̈:

—Man̈ ac' pensar, a ach tzach och d'a yichan̈ jun vin̈ rey chi' in q'uexuloc, axo vin̈ uc'tac aj Aarón ol lolon a q'uexuloc. 2 Masanil tas tzin chec ala', al d'a vin̈ uc'tac chi', axo vin̈ ol lolon d'a yichan̈ vin̈ rey chi' yic tzex yactanel vin̈ d'a smacb'en tic. 3 A inxo ol vac' pitb'oquel spensar vin̈ rey chi' yic ol stec'b'ej sb'a vin̈. Yuj chi' tzijtum tas satub'tac ol in ch'ox d'a Egipto tic. 4 Yujto man̈ ol schalaj yab' vin̈ rey chi' tas ol eyala', yuj chi', a in ol in ch'ox val vipalil vac'an yaelal d'a Egipto tic. Icha chi' ol aj ex vic'anelta d'a stzolal a ex in chon̈ab' Israel ex tic. 5 Ayic toxo ix in ch'ox vipalil chi', ayic toxo pax ex viq'uelta, ichato chi' ol nachajel yuj eb' aj Egipto tic to a in ton Jehová in, xchi d'a vin̈.

6 Ix sc'anab'ajej vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón tas ix yal Jehová. 7 A vin̈aj Moisés chi', 80 ab'il sq'uinal vin̈, axo vin̈aj Aarón chi', 83 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix lolon eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈ sreyal Egipto chi'.

A te' sc'ococh vin̈aj Aarón

8 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón chi' icha tic:

9 —Tato sc'an vin̈ rey chi' yil junoc ch'oxnab'il, tzalan d'a vin̈aj Aarón tic to syactejem te' sc'ococh vin̈ d'a sat luum d'a yichan̈ vin̈ rey chi', ol och te' chanil, xchi d'a vin̈.

10 Ix lajvi chi', ix b'atxi eb' vin̈ schavan̈il d'a vin̈ rey chi', ix sc'anab'ajan eb' vin̈ sc'ulan icha ix yal Jehová. Ix yactanem te' sc'ococh vin̈aj Aarón d'a yichan̈ vin̈ rey yed' d'a yichan̈ masanil eb' ay yopisio yed' vin̈, elan̈chamel ix och te' chanil. 11 Ayic ix yilan vin̈ rey icha chi', ix schec vin̈ avtaj eb' vin̈ aj Egipto, eb' vin̈ jelan yed' juntzan̈ yic yajb'alil, ix sc'ulan eb' vin̈ icha ix sc'ulej vin̈aj Aarón chi'. 12 Ix yactejpaxem sc'ococh eb' vin̈ d'a sat luum, ix ochpax chanil, palta ix turjib'at sc'ococh eb' vin̈ chi' yuj yic vin̈aj Aarón chi'. 13 Vach'chom icha chi' ix aji, palta man̈ jab'oc ix scha yab' vin̈ rey chi'. Ix yac'n̈ej pitb'oquel spensar vin̈ icha ix aj yalan Jehová.

A a a' ix och chic'al

14 Ix lajvi chi', ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

—Ix pitb'iel spensar vin̈ rey chi', maj actajel eb' in chon̈ab' Israel yuj vin̈. 15 Ayic sacb'inaj q'uic'an, tzex b'at d'a sti' a' nivan Nilo, tze tan̈van sc'och vin̈ achanvel ta'. Tzeyic'anb'at te' c'ococh ix och chanil. 16 Ata' tzeyal d'a vin̈ icha tic: A Jehová co Diosal a on̈ hebreo on̈ tic, a checannac on̈ cot ul cal d'ayach to tzon̈ actejel a on̈ schon̈ab' on̈ tic, yic b'at on̈ och ejmelal d'ay d'a tz'inan luum. Palta masanto ticnaic man̈ jab'oc tza cha ab'i. 17 Yuj chi' ix yalanxi to ay tas ol sch'ox ila' yic tzojtaquejeli to a Jehová chi' an̈ejton Dios Aytaxoneq'ui. Ayic ol in mac'an sat a a' tic yed' te' in c'ococh yamb'ilq'ue vuj tic, ol och a' chic'al. 18 Masanil noc' chay ol chamoc, ol q'ue sjab' a', man̈xo ol yal-laj eyuc'an jab'oc a' tic, xa chi d'a vin̈ rey chi'.

19 —Tzalpax d'a vin̈aj Aarón to syac'b'at te' sc'ococh vin̈ d'a yib'an̈tac sjaj a a' d'a Egipto tic: D'a yib'an̈ a' cotac yed' a' nivac melem yed' d'a yib'an̈ a' n̈ajab' ton̈ej molan. Masanil a a' ay d'a yol yic Egipto tic ol laj och a' chic'al yed' masanil a' ayem d'a yol yed'tal yed' d'a yoltac jucub', xchi Jehová.

20 Icha val ix aj yalan Jehová chi', icha chi' ix yutej vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón chi'. Ix yic'anq'ue te' sc'ococh vin̈aj Aarón chi', ix smac'an sat a a' vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey yed' d'a yichan̈ masanil eb' vin̈ ayoch yajalil yed' vin̈. D'a val jun rato chi' ix och a' chic'al. 21 Masanil noc' chay ay d'a yol a' Nilo chi', ix laj cham noc'. Ix q'ue sjab' a', majxo yal-laj yuc'an a' eb' aj Egipto chi'. Masanil a a' ay ta', chic'xon̈ej ix aj a'.

22 Icha pax chi' ix yutej eb' vin̈ ay d'a yol yic Egipto chi', yujto ay tas tzuji yuj eb' vin̈ yuj tas c'ayb'ab'il yuuj. Icha chi' ix aj spitanxi sb'a vin̈ rey icha ix aj yalan Jehová. Maj schalaj yab' vin̈ tas ix yal vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón chi'. 23 Malaj val jab'oc yelc'och tas ix yal eb' vin̈ chi' d'a yol sat vin̈ rey chi', ix meltzaj vin̈ d'a sdespacho. 24 Masanil eb' anima d'a Egipto chi', ix sjoy a a' eb' yic syuq'uej d'a stitac a a' chi', yujto masanil a a' chi' maxtzac yal-laj yuc'ji.

Noc' pajtza'

25 Yucub'ixial yoch a' chic'al,

8

1 ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés icha tic:

—Ixic, b'at il vin̈ rey chi', tzalan d'a vin̈ icha tic: A Jehová tz'alan icha tic: Actejel eb' in chon̈ab' yic b'at och eb' ejmelal d'ayin. 2 Tato man̈ ol actejel in chon̈ab' tic, ol vac'och yaelal d'a ib'an̈, ol vac' pitzvocq'ue noc' pajtza' d'a masanil a macb'en tic. 3 Ol vac' pitzvoc noc' d'a yol a a' smasanil, ol laj och noc' d'a yol a despacho yed' b'aj tzach vayi. Ol laj q'ue noc' d'a sat a ch'at. Ol laj och noc' d'a yoltac spat eb' ay yopisio ed'oc, d'a yoltac spat masanil anima, d'a yoltac horno b'aj sb'o ixim pan tza va'a yed' d'a sattac ac'ante' b'aj syotz'chaj ixim pan chi'. 4 Ol laj q'ue noc' d'a ib'an̈ yed' d'a yib'an̈ eb' ay yopisio ed'oc yed' d'a yib'an̈ masanil eb' etchon̈ab', xchi Jehová, xa chi d'a vin̈ rey chi'.

5 Ix lajvi chi', ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

—Al d'a vin̈aj Aarón to syac'b'at te' sc'ococh vin̈ d'a yib'an̈ smasanil a a': A cotac a' yed' a nivac n̈ajab', yic sq'ueta b'ulnaj noc' pajtza'. Ol majel yol yic Egipto tic yuj noc', xchi Jehová chi'.

6 Ix yac'anb'at te' sc'ococh vin̈aj Aarón chi' d'a yib'an̈ a a' chi'. Ix q'ueul b'ulnaj noc' pajtza' chi', ix majel masanil yoltac chon̈ab' chi' yuj noc'. 7 An̈eja' icha chi' ix yutejpax eb' vin̈ ay tas tzuji yuuj yed' tas c'ayb'ab'il yuj eb', ix japax noc' d'a yol chon̈ab' chi' yuj eb'. 8 Ix laj te pucax noc', yuj chi' ix avtaj eb' vin̈ chavan̈ chi' yuj vin̈ rey chi', ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈:

—C'anec d'a Jehová, yic ol yiq'uel noc' pajtza' tic d'a co cal, ol vactanel e chon̈ab' tic, yic sb'at eb' yac' silab' d'ay, xchi vin̈ rey chi'.

9 Ix tac'vi vin̈aj Moisés d'a vin̈:

—A ach ol ala' b'aq'uin̈ tzin lesalvi d'a Jehová yic syic'anel noc' pajtza' tic d'ayach yed' d'a eb' ay yopisio ed'oc yed' d'a scal masanil anima yed' d'a yoltac e pat. Axon̈ej d'a yol a' Nilo ol can noc', xchi vin̈.

10 —Q'uic'an, xchi vin̈ rey chi'.

Ix yalanxi vin̈aj Moisés chi':

—Icha chi' ol ajoc, yic ol ojtaquejeli to malaj junocxo lajan spoder icha Jehová co Diosal a on̈ tic. 11 Icha chi' ol aj yel noc' d'a a despacho yed' d'a yol spat eb' ayoch yajalil ed'oc yed' d'a scal masanil anima. Ol cann̈ej noc' d'a yol a' Nilo, xchi vin̈.

12 Ix lajvi chi, ix elta eb' vin̈ chavan̈ chi' d'a yichan̈ vin̈ rey chi'. Ix sc'anan vin̈aj Moisés d'a Jehová to tz'el noc' pajtza' chi'. 13 Ix sc'anab'ajej Jehová tas ix sc'an vin̈ chi'. Ichato chi' ix laj och ijan scham masanil noc' pajtza' d'a yoltac pat, d'a amac' yed' d'a caltac te'. 14 Axo eb' anima ix laj molb'an noc' chamnac pajtza' chi' d'a junjun b'ulan̈, chuclaj ix aj sjab' yuj noc'. 15 Ayic ix yilan vin̈ rey to man̈xalaj yaelal ayoch d'a yib'an̈ vin̈, ix yac'anxi pitb'oquel spensar vin̈, icha val ix yutej Jehová yalani, maj sc'anab'ajejlaj vin̈ tas ix yal d'a eb' vin̈ chavan̈ chi'.

A noc' cotac us

16 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

—Al d'a vin̈aj Aarón to syic'chaan̈ te' sc'ococh vin̈, smac'an spococal lum luum vin̈ yed' te' yic smeltzajoch lum pococ chi' cotac usal d'a masanil yol yic Egipto tic, xchi.

17 Ichaton chi' ix yutej vin̈aj Aarón chi'. Ix smac'q'ue vaan lum pococ chi' vin̈ yed' te' sc'ococh, yuj chi' masanil lum pococ ay d'a yol yic Egipto chi', ix laj och lum cotac usal, ix och noc' d'a anima yed' d'a noc' noc'. 18 An̈eja' eb' vin̈ ay tas tzuji yuj yalani, icha ix yutej vin̈aj Aarón chi' icha chi' ix yutejpax eb' vin̈ snaani. Ix snib'ej eb' vin̈ ix och lum pococ chi' cotac usal, palta maj yal-laj yuj eb' vin̈. Ix chiji eb' anima yed' noc' noc' yuj noc' us chi'. 19 Yuj chi', ix yal eb' vin̈ ay tas tzuji yuj yalani d'a vin̈ rey chi':

—A jun tic, a Dios tz'utani, xchi eb' vin̈.

Palta ix pitb'iel spensar vin̈ rey chi', icha val ix yutej Jehová yalani. Maj schalaj yab' vin̈ tas ix yal vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón chi'.

A noc' cach

20 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—A q'uic'an d'a sacb'inaji, sb'at vin̈ rey chi' d'a sti' a a', yuj chi' pet ex q'ue vaan, b'at eyalan d'a vin̈: Icha tic yalan Jehová: Actejel eb' in chon̈ab' yic tz'och eb' ejmelal d'ayin. 21 Palta tato man̈ ol actejel eb', ol vac'cot junoc uman̈ noc' cach icha tab' d'a ib'an̈, d'a yib'an̈ masanil eb' ay yopisio ed'oc yed' pax d'a yib'an̈ masanil a chon̈ab'. Ol b'ud'joquel masanil yol e pat yed' masanil sat luum yuj noc'. 22 Ayic ol ujoc juntzan̈ chi', man̈xalaj junoc noc' cach chi' ol ec' d'a yol yic Gosén b'aj ayec' eb' in chon̈ab'. Icha val chi' ol aj ojtacaneli to a in Jehová in, Dios in d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic. 23 Ata' ol ojtaquejeli to ch'oc yel in chon̈ab' tic d'a yichan̈ a chon̈ab' chi' d'a yol in sat. A q'uic'an, max ec'b'atlaj saclemb'at noc' cach, xchi Jehová, xa chi d'a vin̈ rey chi'.

24 Icha chi' ix yutej Jehová. Ichaxo val tab' yec' noc' cach chi', ix ochc'och noc' d'a yol sdespacho vin̈ rey yed' d'a yoltac spat eb' ay yopisio yed' vin̈ yed' masanil d'a yol smacb'en Egipto. Juneln̈ej ix yixtejb'at yol chon̈ab' chi' noc'.

25 Ix lajvi chi', ix avtajxicot eb' vin̈ chavan̈ chi' yuj vin̈ rey chi', ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈:

—Ixiquec, ix aq'uec e silab' d'a e Diosal chi', palta man̈ ex el d'a yol yic Egipto tic, xchi vin̈.

26 Axo ix tac'vi vin̈aj Moisés chi':

—Max yal-laj icha chi', yujto a noc' noc' scac' d'a silab'il d'a Jehová co Diosal chi', nivan yelc'och noc' d'a yol sat eb' etchon̈ab' tic. Yuj chi, tato syil eb' anima chi' co milancham noc' a on̈ tic, val yel tzam on̈ sjulq'uenej eb'. 27 Yuj chi', yovalil tzon̈ b'at d'a tz'inan luum, oxe' c'ual stec'nab'il b'aj tzon̈ b'at chi'. Ato ta' b'at cac' co silab' d'a Jehová co Diosal, icha ix yutej yalani, xchi vin̈.

28 Ix yalanpax vin̈ rey chi':

—Syal e b'at d'a tz'inan lum chi', yic b'at eyac' e silab' d'a Jehová e Diosal chi', an̈ej tato yel man̈ najatoc tzex b'ati, tze c'anan d'a e Diosal chi' vuj a in tic, xchi vin̈ rey chi'.

29 Ix tac'vi vin̈aj Moisés chi' d'a vin̈:

—An̈ej val tzin el d'a tic, tzin c'anan d'a Jehová to a q'uic'an tz'el noc' cach tic d'ayach, d'a eb' ay yopisio ed'oc yed' d'a masanil a macb'en tic. Palta man̈xoocab' on̈ ixtej, man̈xaocab'pax tas ol al d'ayon̈ ayic ol b'at cac'an co silab' d'a Jehová chi', xchi vin̈aj Moisés chi'.

30 Ixn̈ej val elta vin̈aj Moisés d'a yol sdespacho vin̈ rey chi', ix sc'anan vin̈ d'a Jehová. 31 Ix yab'an Jehová tas ix sc'an vin̈ chi', ix yic'anel noc' cach d'a vin̈ rey chi' yed' d'a eb' ay yopisio yed' vin̈ yed' d'a masanil eb' anima. Man̈xa junoc noc' ix cani. 32 Palta an̈eja' ix spitejxi sb'a vin̈ rey chi', maj chajiel-laj eb' israel chi' yuj vin̈.

9

Yab'il ix q'ue d'a noc' molb'etzal noc'

1 Ix lajvi chi, ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

—Ixic d'a vin̈ rey chi', tzalan d'a vin̈: Icha val tic yalan Jehová co Diosal a on̈ hebreo on̈ tic: Chab'at in chon̈ab' tic yic tz'och eb' ejmelal d'ayin. 2 Tato man̈ ol a chab'at eb', tato ol a yamn̈ejoch vaan eb', 3 ol cot voval, ol vac'anelta yab'il d'a noc' e molb'etzal noc', ol cham noc' yuj yab'il chi', aton noc' chej, noc' vacax, noc' camello, noc' b'uru, noc' calnel yed' noc' chiva. 4 Palta ol in ch'oxo' to ch'oc yel eb' israel d'a vichan̈, yuj chi' malaj junoc noc' snoc' eb' ol chamoc, xchi Jehová, xa chi d'a vin̈.

5 Ix yalancan sc'ual Jehová chi', ix yalani:

—A q'uic'an svac'cot jun yaelal chi', xchi.

6 Axo d'a junxo c'u chi', ix yac'ancot yab'il Jehová d'a noc' noc' chi'. Tzijtum noc' smolb'etzal noc' eb' aj Egipto chi' ix chami, axo pax eb' aj israel, malaj junoc noc' yic eb' ix chami. 7 D'a elan̈chamel ix b'at schecan iljoc vin̈ rey tato malaj noc' yic eb' israel chi' ix chami. Vach'chom malaj junoc noc' ix chami, palta ix spitejxi spensar vin̈ rey chi', maj actajel eb' israel chi' yuj vin̈.

A yab'il yaxc'a

8 Ix lajvi chi, ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón:

—Ixiquec, iq'ueccot junoc votz q'uen tic'aq'uil taan̈ d'a yol junoc horno. A ach tic ach Moisés tza tzipq'ue q'ueen d'a chaan̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi'. 9 Icha chi', ol saclemcanb'at q'uen icha pococ d'a masanil yol smacb'en Egipto, yuj q'ueen ol q'ue yab'il yaxc'a d'a masanil anima chi' yed' d'a noc' noc', xchi Jehová.

10 Ix lajvi chi, ix b'at vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón yic'cot q'uen taan̈ d'a junoc horno, ix b'at eb' vin̈ yil vin̈ rey chi'. Ayic ix c'och eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈, ix stzipanq'ue q'ueen vin̈aj Moisés d'a chaan̈. Ix lajvi chi', ix pitzviq'ue yab'il yaxc'a d'a masanil anima chi' yed' d'a masanil noc' noc'. 11 Axo eb' ay tas tzuji yuj yalani, majxo yal-laj sch'oxan sb'a eb' d'a yichan̈ vin̈aj Moisés chi', yujto ya ay eb' yuj yab'il yaxc'a icha yaj masanil eb' anima d'a Egipto chi'. 12 Ix pitb'ixiel spensar vin̈ rey chi' yuj Jehová, maj schalaj yab' vin̈ tas ix yal eb' vin̈ chavan̈ chi', icha ix yutej yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

A q'uen sacb'at

13 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés:

—Spet ex q'ue vaan q'uic'an, b'at ex lolon d'a vin̈ rey chi', tzeyalan d'a vin̈: Icha val tic yalan Jehová co Diosal a on̈ hebreo on̈ tic: Actejel eb' in chon̈ab' yic b'at och eb' ejmelal d'ayin. 14 A d'a jun tiempoal tic ol vac'cot juntzan̈ yaelal tic d'a ib'an̈ yed' d'a yib'an̈ eb' ay yopisio ed'oc yed' d'a yib'an̈ eb' a chon̈ab', yic vach' tzojtaquejeli to man̈xa junoc mach lajan spoder icha in tic d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 15 Tato syal in c'ool, tzin ch'ox vipalil d'ayach, svac'anoch yaelal d'a ib'an̈ yed' d'a yib'an̈ masanil eb' anima d'a a macb'en tic. Syal tzex in satel d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 16 Ocxo, manto ol ach in satel-laj, yujto ix ach vac'och d'a opisio yuj in ch'oxanel in poder yuj tas ol ach vutoc, yic te nivan ol aj in b'inaj d'a scal masanil anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 17 Vach'chom tzijtum yaelal tzin ch'ox ila', palta tza pitejn̈ej a b'a, an̈eja' max actejel-laj in chon̈ab' tic. 18 Yuj chi, a q'uic'an yab' val icha hora tic, svac'anem q'uen sacb'at d'a yib'an̈ chon̈ab' tic. Mantalaj b'aj tz'em q'uen sacb'at yelxo val nivac icha q'uen tz'em chi' yictax ix el yich chon̈ab' Egipto tic. 19 Yuj chi', al d'a eb' vin̈ a checab' to a masanil noc' molb'etzal noc' yed' masanil tas ay d'a scal a munlajel to tz'ochcan d'a yoltac lechpat, yujto ayic ol ja q'uen nivac sacb'at chi', masanil noc' noc' yed' masanil anima malaj yen̈ul, ol cham yuj q'ueen, xchi Jehová, xa chi d'a vin̈.

20 Ay eb' vin̈ ay yopisio yed' vin̈ rey, ix xivcanq'uei ayic ix yab'an eb' yuj tas ix yal Jehová. Yuj chi, ix yac'q'ue yen̈ul noc' smolb'etzal snoc' eb' vin̈. Ix ochpaxcan masanil schecab' eb' vin̈ d'a yoltac lechpat chi'. 21 Ay juntzan̈xo eb' maj yac'och d'a sc'ol tas ix yal Jehová chi', ix can noc' smolb'etzal noc' yed' eb' schecab' eb' d'a ichn̈ejta'. 22 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés:

—Ic'chaan̈ a c'ab' yic tz'em q'uen nivac sacb'at d'a yib'an̈ masanil anima, d'a yib'an̈ masanil noc' noc' yed' d'a yib'an̈ masanil tas avab'il ay d'a yol smacb'en Egipto tic, xchi.

23 Yuj chi' ix yic'anchaan̈ sc'ococh vin̈aj Moisés chi', ix mac'vaj c'u, ix ec' copoljoc leb'lon, ix cot q'uen nivac sacb'at d'a masanil sat lum d'a yol yic Egipto chi' yuj Jehová. 24 Maxtzac ochlaj vaan yem q'uen sacb'at yed' smac'vaj c'u yed' yec' copoljoc leb'lon. Malaj ton b'aj ix b'inaj yac'an juneloc sacb'at d'a yol yic Egipto d'a yalan̈taxo icha jun oval sacb'at ix yac' chi'. 25 Masanil tastac ay d'a Egipto chi', ix ixtaxb'at yuj q'uen nivac sacb'at ix yac' chi'. Ix cham eb' anima yed' noc' noc' aycan d'a spatictac pat yed' masanil tastac ay d'a scaltac munlajel ix lajvicanel yuj q'ueen, yed' masanil te te' ix laj ixtaxcanb'at te'. 26 Axon̈ej d'a yol yic Gosén b'aj ayec' eb' israel, malaj val junoc c'otan̈ q'uen sacb'at chi' ix emi.

27 Yuj chi' ix schecan vin̈ rey avtajxicot eb' vin̈ chavan̈ chi', ix yalan vin̈:

—Toxo ix nachajel vuuj ticnaic to a in ay in mul yed' in chon̈ab' tic. Palta a Jehová, te tojoln̈ej syutej. 28 Toxo ix ec' yib'an̈ smac'vaj c'u yed' yem q'uen nivac sacb'at. Yuj chi', man̈xo ol viq'uec' e tiempo, syal e b'at b'aj syal e c'ool, an̈ej jun, comonoc tz'el d'a e c'ol tze c'an d'a Jehová yic syiq'uel jun yaelal tic, xchi vin̈ rey chi'.

29 Ix tac'vi vin̈aj Moisés chi' d'a vin̈:

—An̈ej val tzin elcan d'a yol chon̈ab' tic, tzin mojb'an in c'ab' in lesalvi d'a Jehová, tzin c'anan d'ay yic syactan yac'ancot q'uen sacb'at tic, yic man̈xo ol mac'vaj c'u, yic vach' snachajel uuj to yic Jehová yaj masanil yolyib'an̈q'uinal tic. 30 Palta vojtac sic'lab'il to a ach tic yed' eb' ay yopisio ed'oc, manta yelc'och Jehová Dios d'a yol e sat, xchi vin̈.

31 A jantac tas avab'il, icha an̈ lino yed' ixim cebada, masanil ix ixtaxcanb'ati, yujto a ixim cebada ayxo sat ixim, an̈eja' an̈ lino ayxo xumaquil an̈. 32 Axo pax ixim trigo yed' ixim centeno, malaj tas ix ic'an ixim, yujto tzac'anxo tz'elul ixim.

33 Ayic ix lajvi slolon vin̈aj Moisés yed' vin̈ rey chi', ix el vin̈ d'a yol chon̈ab' chi', ix yic'anchaan̈ sc'ab' vin̈, ix lesalvi vin̈ d'a Jehová. A val d'a jun rato chi', ix vanaj yem q'uen sacb'at yed' n̈ab' yed' smac'vaj c'u. 34 Axo ix yilan vin̈ rey to maxtzac emlaj n̈ab', maxtzac emlaj q'uen sacb'at, man̈xalaj c'u sc'an̈i, an̈eja' ix ochxi smul vin̈, ix pitb'ixiel spensar vin̈ yed' eb' ay yopisio yed'oc. 35 Yuj chi', majxo actajel-laj chon̈ab' Israel chi' yuj vin̈, icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

10

Noc' c'ulub'

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—Ixic il vin̈ rey chi', ix vac' pitb'oquel spensar vin̈ yed' eb' ay yopisio yed'oc, yic vach' tzin ch'ox juntzan̈ tas satub'tac tic d'a scal eb', 2 yic vach' syal eyalan d'a eb' eyuninal yed' d'a eb' eyi e chiquin masanil tastac ix aj vixtan eb' aj Egipto tic yed' juntzan̈ satub'tac ix in c'ulej d'a scal eb'. Icha val chi' tz'aj eyojtaccaneli to a in ton Jehová in, xchi d'a vin̈.

3 Ix lajvi chi', ix b'atxi vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón chi' yilxi vin̈ rey chi', ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈:

—Icha val tic yalan Jehová co Diosal a on̈ hebreo on̈ tic: ¿Jantacto val tiempo ol a pitej a b'a, yic max iq'uem a b'a d'a vichan̈? Actejel in chon̈ab' yic b'at och eb' ejmelal d'ayin. 4 Tato manto ol a chab'at in chon̈ab' tic, a q'uic'an svic'ancot noc' c'ulub' d'a yib'an̈ a chon̈ab' tic. 5 Ol majel sat lum tic smasanil yuj noc'. Man̈xa jab'oc luum ol checlajoc. Ol svach' c'uxejb'at noc' jantacto maj lajvoccanel yuj q'uen sacb'at chi' yed' masanil te te' satani ol sc'uxpaxb'at noc'. 6 Ol b'ud'joccanel yol a despacho yuj noc' yed' yoltac spat eb' ay yopisio ed'oc yed' masanil yoltac pat d'a yol yic Egipto tic. Malaj b'aj ix yil eb' e mam eyicham junoc icha tic yictax ix ja cajan eb' d'a jun lugar tic, xchi Jehová, xchi vin̈aj Moisés chi'.

Ayic ix lajvi yalan juntzan̈ tic vin̈, ix elixta eb' d'a yol sdespacho vin̈ rey chi'. 7 Ix yalan eb' vin̈ ay yopisio yed' vin̈ rey chi':

—¿B'aq'uin̈ ol yactej juntzan̈ vinac tic on̈ stzuntzani? ¿Tas yuj max actejel jun chon̈ab' chi' yic sb'at och eb' ejmelal d'a Jehová sDiosal chi'? ¿Tom max nachajvalel jab'oc uuj, ina toxo ix juvicanb'at co chon̈ab' tic? xchi eb'.

8 Yuj chi', ix avtajxicot eb' chavan̈ chi' yuj vin̈ rey chi':

—Ixiquec yic b'at ex och ejmelal d'a Jehová e Diosal chi', palta tzeyalcan d'ayin machtac ex ol ex b'at chi', xchi vin̈.

9 Ix tac'vi vin̈aj Moisés chi':

—Co masanil ol on̈ b'atoc. Ol quic'b'at eb' cotac unin yed' eb' icham anima, eb' vin̈ cuninal yed' eb' ix quisil. Masanil noc' co calnel, noc' co vacax yed' noc' chiva, masanil noc' co molb'etzal noc' ol quic'b'ati, yujto te nivan q'uin̈ ol cutej quic'anchaan̈ Jehová co Diosal, xchi vin̈.

10 Yuj chi' ix yalanxi vin̈ rey chi':

—Vach'chom ayoch Jehová e Diosal chi' eyed'oc, ¿tzam e nalaj to ol ex in chab'at yed' eyetb'eyum yed' eyuninal? Man̈ val jab'oc. Tob'an chuc tas tze na'a. 11 A exn̈ej vinac ex tic b'at ex och ejmelal d'a e Diosal chi', ina to a jun chi' tze c'ana', xchi vin̈.

Ix lajvi chi', ix pechjielta vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón chi' d'a yichan̈ vin̈ rey chi'. 12 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

—Ic'chaan̈ a c'ab' d'a yib'an̈ chon̈ab' Egipto tic, yic sjavi noc' c'ulub' ul sc'uxb'at masanil tastac ixto can yuj q'uen sacb'at chi', xchi.

13 Icha chi' ix aj yic'anchaan̈ sc'ococh vin̈aj Moisés chi' d'a yib'an̈ Egipto chi', ix yac'ancot jun nivan oval ic' Jehová, ix cot d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Jun val c'u yed' jun ac'val ix yac' jun oval ic' chi', axo d'a junxo c'ual, a jun ic' chi' ix ic'ancot noc' c'ulub' chi'. 14 Masanil yol yic Egipto chi' ix majel yuj noc'. Malaj b'aj ix uji juneloc yictax yalan̈taxo, man̈xa b'aj olto ujoc icha junel tic. 15 Ix te majel sat lum yuj noc'. Man̈xo chequeloc jab'oc luum. A jantacto tas ix can yuj q'uen sacb'at, ix lajviel yuj noc'. Man̈xa jab'oc tas yaax yilji ix can yuj noc' d'a yol yic Egipto chi', man̈xa pax sat te te' yed' schontac te'. Pilan ix lajviel smasanil, axon̈ej ste'al ix cani.

16 D'a elan̈chamel ix avtajxicot eb' vin̈ chavan̈ chi' yuj vin̈ rey chi', ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—Ix och in mul d'a sat Jehová e Diosal yed' d'ayex. 17 Tzin tevi d'ayex to tzeyac' nivanc'olal d'a in patic yuj in mul tic, axon̈ej d'a junel tic. Tze c'anan d'a Jehová e Diosal, yic tz'el jun yaelal to ed'jinac chamel ayec' d'a yol in macb'en tic, xchi vin̈.

18 A val yic ix elta vin̈aj Moisés d'a sdespacho vin̈ rey chi', ix lesalvi vin̈ d'a Jehová. 19 Ix lajvi chi', ix yac'ancot jun ic' Jehová te ov. A b'aj sb'at c'u, ata' ix cot jun ic' chi'. Ix b'atcan noc' c'ulub' chi' d'a yol a' Chacchac Mar yuuj, man̈xa junoc noc' ix can d'a yol yic Egipto chi'. 20 Ix pitb'ixiel spensar vin̈ rey chi' yuj Jehová, maj actajel-laj chon̈ab' Israel yuj vin̈.

Ix q'uic'b'iq'uinal

21 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

—A ticnaic, ic'chaan̈ a c'ab', yic vach' sq'uic'b'iq'uinal d'a masanil yol yic Egipto tic. Yelxo val to q'uic'alq'uinal ol ajoc, xchi d'a vin̈.

22 Ix yic'anchaan̈ sc'ab' vin̈ chi', ix ja jun nivan q'uic'alq'uinal d'a masanil yol yic Egipto chi'. 23 Oxe' c'ual ix q'uic'b'i, man̈xa junoc eb' syal yilanoch eb' cajan d'a slac'anil, maxtzac yal-laj sb'eyec' eb'. Palta axo b'aj cajan eb' israel sacq'uinal.

24 Yuj chi', ix avtajxicot vin̈aj Moisés yuj vin̈ rey chi', ix yalan vin̈:

—Syal b'at eyoch ejmelal d'a Jehová, iq'uecb'at eyetb'eyum yed' eyuninal. An̈ej to tzeyactejcan masanil noc' e molb'etzal noc', xchi vin̈.

25 Ix yalan vin̈aj Moisés chi': Yovalil tzon̈ a chab'at yed' noc' co molb'etzal noc' chi', yujto a noc' co noc' chi' ol cac' co silab'oc d'a Jehová co Diosal. 26 Masanil noc' co noc' chi' ol quic'b'at qued'oc, man̈xo junoc noc' ol cactejcani, yujto d'a scal noc' ol co siq'uel noc' ol cac' co silab'oc d'a Jehová co Diosal. Ayic manto on̈ c'ochlaj ta', maxto nachajel-laj cuuj mach noc' ol cac' co silab'oc chi', xchi vin̈aj Moisés chi'.

27 An̈eja' ix pitb'ixiel spensar vin̈ rey chi' yuj Jehová, yic max actajel eb' chon̈ab' israel yuj vin̈. 28 Yuj chi' ix yalanxi vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Moisés chi':

—Elan̈ d'a vichan̈. Man̈xo a na'a to svil a sat junelxo d'a tic, yujto ta tzach javi junelxo d'a vichan̈ tic, a d'a jun c'ual chi' tzach chamxon̈ej, xchi vin̈.

29 Ix tac'vi vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—Ichaton val tzal chi', man̈xa b'aq'uin̈ ol vil a sat junelxo, xchi vin̈.

11

Ix yal Jehová to ol cham eb' b'ab'el unin

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—Ol vac'cot junocxo yaelal d'a yib'an̈ vin̈ rey tic yed' d'a yib'an̈ masanil anima d'a yol yic Egipto tic. Ol lajvoc yec' jun tic, man̈ ton̈ejoc ol ex actajel yuj vin̈ rey tic, palta to a val lac'an vin̈ ol ex pechanel d'a tic d'a juneln̈ej. 2 Yuj chi' al d'a masanil eb' israel, eb' vin̈ vinac yed' eb' ix ix to sc'an q'uen oro eb' yed' q'uen plata d'a eb' aj Egipto cajan d'a slac'anil, xchi.

3 (Axo Jehová ix lolon d'a spensar eb' anima aj Egipto chi', yic syac'an svach'c'olal eb' d'a eb' israel. An̈eja' eb' vin̈ ay yopisio yed' vin̈ rey, ix yalan eb' vin̈ to nivan yelc'och vin̈aj Moisés d'a yol sat eb' vin̈. An̈eja' icha chi' ix aj yalan masanil eb' anima d'a Egipto chi'.)

4 Ayic manto eltalaj vin̈aj Moisés chi', ix yalanxican vin̈ d'a vin̈ rey chi':

—Icha tic yalan Jehová: Ayic ol och chimilac'val, ol in ec' d'a masanil yol yic Egipto tic, 5 yic svac'ancham masanil eb' b'ab'el unin d'a junjun patil eb' aj Egipto. Ol schael yich d'a vin̈ a b'ab'el uninal, vin̈ d'in̈an yochcan a q'uexuloc d'a a despacho tic, masanto schampax sb'ab'el unin eb' ix a checab' van scheni d'a q'uen cha'. Ol champax noc' sb'ab'el yune' noc' noc'. 6 A d'a masanil yol yic Egipto tic, man̈xo jantacoc oq'uel ol ujoc, malaj b'aj ix uji d'a yalan̈taxo, man̈xa pax b'aj olto ujoc. 7 Axo eb' israel malaj tas ol ic'an eb', malaj pax tas ol ic'an noc' smolb'etzal noc' eb', yic tzeyojtaquejeli to ch'oc yel eb' israel d'a yichan̈ eb' a chon̈ab' d'a yol in sat a in Jehová in tic, xchi Jehová. 8 Ichato val chi' ol javoc juntzan̈ eb' vin̈ ay yopisio ed'oc yic ol ul in yilani, ol em cuman eb', ol yalan eb' d'ayin: Ixic yed' masanil mach tzac'anoch uuj, xcham eb'. Yuj chi', ato ta' ol on̈ b'atoc, xchi vin̈aj Moisés chi'.

Yelxo val te yoval vin̈ ayic ix elixta vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi'.

9 Yalnacpax Jehová d'a vin̈:

—Man̈ton val ol schalaj yab' vin̈ rey tas ol eyala'. Yuj chi' tzijtumto tas satub'tac ol in c'ulej d'a Egipto tic, xchinaccani.

10 A vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón ix laj sc'ulejn̈ej eb' masanil tastac ix laj alchaj tic to satub'tac d'a yichan̈ vin̈ rey, palta toton val a Jehová ix ac'ann̈ej pitb'oquel spensar vin̈ rey chi', yuj chi' maj actajel eb' israel yuj vin̈ d'a yol smacb'en chi'.

12

A q'uin̈ yic ix el eb' israel d'a Egipto

1 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón d'a Egipto icha tic:

2 A jun uj tic nivanocab' yelc'och d'ayex, b'ab'el uj d'a yol junjun ab'il tz'ajcani. 3-5 Alec jun checnab'il tic d'a masanil eb' eyetisraelal: A d'a slajun̈il c'ual yoch jun uj tic, junjun vinac ol yic'cot junoc noc' yune' calnel, ma junoc noc' yune' chiva yic schi'an yed' masanil eb' cajan yed'oc. A noc' noc' chi' junjun ab'il ocab' sq'uinal noc', mocab'a jab'oc spaltail noc', an̈ej to smam noc'. Tato man̈ tzijtumoc anima d'a yol spat, max tzac'van eb' schi'an noc', syal yavtan vin̈ aj pat chi' mach cajan d'a slac'anil yic scolvaj eb' schi'an noc' yed'oc, to spucchajec' noc' ato syala' jantac sb'isul anima, ma jantac schi junjun eb'. 6 Tze sic'canel noc' masanto d'a 14 yoch jun uj tic. Tze milcham noc' d'a yemc'ualil d'a jun c'u chi'. 7 Junjun eb' aj pat chi' sb'on̈och schiq'uil noc' d'a smarcoal spuertail spat b'aj ol chijoc noc' chi', d'a te' yib'an̈ yed' d'a stz'eytac te'. 8 A d'a jun ac'val chi' ol schi noc' chib'ej chi' eb' anima, palta ton̈ej ol b'olchaj noc', ol schi an̈ itaj eb' c'a' yed' noc', axo ixim pan malaj yich ayb'at ol sva eb'. 9 Malaj jab'oc noc' tze chi d'a yaxto, mato tz'an̈b'il. Masanil noc' sb'olchaji. A sjolom noc', yoc noc' yed' yol sc'ol noc', b'olb'iln̈ej tz'aji, tze chi'ani. 10 Man̈xo eyac'can jab'ocxo noc' d'a junxo c'u. Tato ayto noc' max lajvi eyuj jun, tze n̈uscantz'a noc'. 11 Ayic ol ex va chi', tzec'b'ilocab' e nan̈al, ayocab'och e xan̈ab', yamb'ilocab'q'ue e c'ococh eyuuj, d'a elan̈chamel ol aj e chi'an noc'. Aton ta' tzeyac'och q'uin̈, yic tzin eyic'anchaan̈ a in Jehová in tic, yujto ol in ec' d'a stitac e pat. 12 A in Jehová in svala' to a val d'a jun ac'val chi' ol in ec' d'a yol yic Egipto smasanil, yic tzin mac'ancham masanil b'ab'el unin d'a junjun pat yed' noc' sb'ab'el yune' noc' noc'. Ol vac' checlajeloc to malaj yelc'och masanil sdiosal eb' aj Egipto chi'.

13 A schiq'uil noc' noc' chi', tze b'on̈och d'a spuertail sti' e pat b'aj cajan ex ec' chi'. A' ol ch'oxanoc to ayic ol in ec' in mac'cham masanil eb' b'ab'el unin yic eb' aj Egipto chi', malaj junoc ex ol ex chamoc. Ayic ol vilanoch chic' chi', b'en̈ej ol in ec'b'atoc. 14 Aton val jun c'ual chi' nivan ol ajcan yelc'och d'ayex, tzeyac'anoch junoc nivan q'uin̈ yic tzin eyic'anchaan̈ a in Jehová in tic. Masanil tiempo tze nacoti. Yed' eb' eyuninal ol snacot jun tic eb'. Ley tz'ajcan jun tic d'a e cal d'a masanil tiempo. 15 A ixim pan tze va d'a uque' c'u, mocab'a yich ayb'at d'a scal ixim. Yuj chi' a d'a sb'ab'el c'ual tzeyiq'uelta masanil yan̈al yich pan d'a e pat junjun ex. Tato ay junoc mach svaan ixim pan ay yich d'a juntzan̈ c'ual chi', tze satel d'a e cal. 16 A d'a b'ab'el c'u tze molb'ej e b'a tzex och ejmelal d'ayin. Icha pax chi' tzeyutej d'a yuquil c'ual, an̈eja' tze molb'ejpax e b'a. A d'a chab' c'ual chi' malaj mach smunlaji, an̈ej e b'oan va e b'a syala'. 17 Yovalil tze c'anab'ajej jun q'uin̈ yic ixim pan malaj yich, yujto a d'a jun c'ual chi', stzolal ol ex viq'uelta e masanil d'a yol yic Egipto tic. Junjun ab'il tzeyac'och jun q'uin̈ chi'. Ley ol ajcanoc, yovalil sc'anab'ajej eb' eyin̈tilal yic ol b'eyn̈ejb'atoc. 18 Tz'el yich e vaan ixim pan malaj yich chi' d'a 14 yoch b'ab'el uj d'a yemc'ualil masanto d'a 21 yoch jun uj chi' d'a yemc'ualil. 19 A d'a uque' c'ual chi' malaj junoc mach ayec' yich pan d'a spat. Tato ay junoc mach svaan ixim pan to ay yich d'a juntzan̈ c'ual chi', tze satel d'a e cal, vach'chom junoc ch'oc chon̈ab'il cajanec' d'a e cal, ma junoc ex israel ex, satjieli. 20 Yuj chi' man̈ e va tastac ayb'at yich b'aj cajan ex eq'ui, an̈ej ixim pan malaj yich tze va'a, xa chi, xchi d'a vin̈.

21 Ix avtaj eb' vin̈ yajalil chon̈ab' d'a scal eb' yetisraelal yuj vin̈aj Moisés chi', ix yalan vin̈: Ixiquec, tzeyiq'uelta junjunoc noc' quelemtac calnel, ma noc' chiva yic tze chi yed' eb' cajan eyed'oc d'a yol e pat. Tze milcham noc', ol e chi'an noc' d'a jun nivan q'uin̈ ol ochoc. 22 Tze chaan schiq'uil noc' d'a yol junoc palangana. Tzeyic'ancot junoc tob'an̈ te c'ab'tac hisopo, tze lab'anem d'a scal schiq'uil noc' chi', tze b'on̈anoch d'a smarcoal yib'an̈ e puerta yed' d'a stz'eytac. Malaj junoc ex tzex elta d'a yol spuertail e pat d'ac'valil. 23 Ayic ol ec' Jehová d'ac'valil chi', yic smac'ancham eb' b'ab'el yuninal eb' aj Egipto, ol yilanoch chic' d'a spuertail e pat chi', b'en̈ej ol ec'b'atoc, man̈ ol schaochlaj jun ángel ol mac'ancham eb' b'ab'el unin d'a yol e pat. 24 A jun checnab'il tic ol e c'anab'ajejn̈ej, ol sc'anab'ajejn̈ej eb' eyin̈tilal, icha ley tz'ajcan d'a juneln̈ej. 25 Vach'chom ayic ayexxo ec' d'a lum luum ix yac' sti' Jehová yac'an d'ayex, yovalil ol eyac'och jun q'uin̈ tic. 26 Ayic ol sc'anb'an eb' eyuninal d'ayex: ¿Tas syalelc'och jun q'uin̈ tic? tato xchi eb'. 27 A exxo tic ol eyal d'a eb' icha tic: A jun noc' calnel sco milcham tic, yic sq'uin̈al yic sco naancot sc'ual ayic b'en̈ej ix ec' Jehová d'a sti' co pat ayic ix smac'ancham eb' b'ab'el yuninal eb' aj Egipto, axo d'a stitac co pat, b'en̈ej ix ec'b'ati. Icha val chi' ix yutej scolancanel cuninal Jehová d'a jun tiempoal chi', xe cham d'a eb', xchi vin̈aj Moisés chi'.

Ayic ix lajvi yalan juntzan̈ tic vin̈, ix em cumuljoc eb' israel ejmelal d'a yichan̈ Jehová. 28 A val d'a jun rato chi' ix sc'anab'ajan eb' icha val ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' yed' d'a vin̈aj Aarón.

A schamel eb' b'ab'el unin aj Egipto

29 A d'a chimilac'val, ix ec' Jehová smac'cham eb' b'ab'el unin d'a Egipto d'a junjun patil. Syalelc'ochi to ix cham jun sb'ab'el unin vin̈ rey, vin̈ d'in̈an yochcan sq'uexuloc vin̈ d'a sdespacho, masanto ix champax sb'ab'el yuninal eb' vin̈ ayoch d'a preso. An̈eja' icha chi' ix aj schampax sb'ab'el yune' noc' smolb'etzal noc' eb'. 30 Masanil eb' anima d'a Egipto ix q'ue vaan d'a jun ac'val chi'. Tz'oc' vin̈ rey yed' eb' ay yopisio yed'oc yed' eb' anima smasanil, yujto man̈xa junoc pat b'aj malaj chamnac. 31 A val d'a jun ac'val chi', ix avtaj vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón yuj vin̈ rey chi', ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈:

—A ticnaic ixiquec, iq'uecb'at masanil eb' eyetchon̈ab', b'esequel e b'a d'a scal eb' vetchon̈ab' tic, sb'at eyac'anem e b'a d'a Jehová icha eyalan chi'. 32 Iq'uecb'at masanil noc' e molb'etzal noc': Noc' calnel, noc' vacax yed' noc' chiva, icha ix aj eyalan chi'. Ixiquec, tzex tevipax d'a Jehová vuuj, xchi vin̈ rey chi'.

33 Ajun eb' aj Egipto chi' ix checanel eb' israel, yic tz'el eb' d'a elan̈chamel d'a yol schon̈ab' eb' chi', yujto ix sna eb' talaj scham eb' smasanil. 34 A ixim harina ayxo och yalil, ayem d'a yol yed'tal, manto somchajb'atlaj yich pan d'a scal, toxon̈ej ix spichoch eb' d'a yol sábana yed' scajonal, ix yic'anb'at eb' d'a sjen̈jab'. 35 Ix sc'anan q'uen oro, q'uen plata eb' israel chi' yed' pichul d'a eb' aj Egipto icha yalnac vin̈aj Moisés d'a eb'. 36 A Jehová ix q'uexan spensar eb' aj Egipto chi', yuj chi' vach'xon̈ej ix yutej sc'ol eb' d'a eb' israel chi'. Masanil tastac ix sc'an eb' israel chi' ix yac' eb'. Icha val chi' ix aj yic'anec' eb' israel tastac ay d'a eb'.

Ix el eb' israel d'a Egipto

37 Ix el eb' israel d'a Ramesés, ix c'och eb' d'a Sucot. Ay am 600 miloc eb' vin̈ stiempo val yoch d'a soldadoal, max ochlaj eb' ix ix yed' eb' cotac unin sb'isuloc. 38 Tzijtum noc' scalnel eb' ix yic'b'ati, noc' chiva yed' noc' vacax. Tzijtum pax anima ch'oc chon̈ab'il ix b'at yed' eb'. 39 Man̈xalaj tiempo yic ix sb'oan svael eb', yujto elan̈chamel ix pechjiel eb' yuj eb' aj Egipto chi', yuj chi' toxon̈ej ix sb'ol ixim pan eb', aton ixim malaj yich yed'nac eb'.

40-41 A eb' israel schon̈ab' Jehová chi', 430 ab'il ec'nac eb' d'a Egipto chi'. A val d'a jun c'u yic ix tz'acvi 430 ab'ilxo yajec' eb' ta' ix el eb'. 42 A val d'a jun ac'val chi', ix munlaj Jehová yic syic'anelta schon̈ab'. Yuj chi' a d'a jun ac'val chi' d'a junjun ab'il, pitzan masanil eb' israel yic syic'anchaan̈ Jehová eb' d'a masanil tiempo.

Sleyal q'uin̈ ayic ix el eb' israel d'a Egipto

43 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón:

A sleyal q'uin̈ yic tze naancoti, ayic b'en̈ej ix in ec' d'a sti' e pat, aton svalcan d'ayex tic: Malaj junoc eb' ch'oc chon̈ab'il syal schi'an noc' silab'. 44 A eb' e checab' manb'il eyuuj, syal schi'an noc' eb', an̈ej tato ac'b'ilxo circuncidar eb'. 45 A pax junoc eb' anima ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal, paxyalvum, ma munlajel syac' d'a e cal, max yal-laj schi'an noc' eb'. 46 An̈ej d'a yol pat b'aj sb'oji noc', an̈ej ta' syal schiji noc'. Max yal-laj yic'jib'at noc' d'a junocxo pat, max yalpaxlaj smac'jipoj sb'aquil noc'. 47 A jun ley tic masanil eb' israel ol c'anab'ajanoc. 48 Talaj ay junoc ch'oc chon̈ab'il snib'ej syac'och jun q'uin̈ chi' d'a e cal yic tzin yic'anchaan̈, b'ab'el tz'ac'ji circuncidar eb' vin̈ vinac d'a jun patil anima chi'. Ichato chi' syal schi'an noc' yic jun q'uin̈ chi' eb'. Ichato eyetchon̈ab' yaj eb'. A pax junoc vin̈ to manto ac'b'iloc circuncidar jun, max yal-laj schi'an noc' silab' chi' vin̈. 49 A jun ley tic, yovalil sc'anab'ajej eb' anima tz'alji d'a e cal yed' eb' anima ch'oc chon̈ab'il ayec' cajan d'a e cal, xchi Jehová.

50 Masanil tas ix checji yal vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón chi', ix sc'anab'ajej eb' anima chi'. 51 A val d'a jun c'ual chi', d'a stzolal ix aj yelta eb' israel yuj Jehová d'a yol smacb'en Egipto chi'.

13

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

2 Ch'oc tzeyiq'uel eb' b'ab'el vinac d'a e cal yic tzin yac' servil eb', yujto vic yaj eb' b'ab'el unin d'a scal eb' etchon̈ab'. An̈eja' pax sb'ab'el yune' noc' e molb'etzal noc', vic yaji, xchi d'a vin̈.

3 Yuj chi' ix yal vin̈aj Moisés d'a masanil eb' yetchon̈ab':

Yovalil sco naeccot jun q'uin̈ tic d'a junjun ab'il, yuj co naancoti to a Jehová ix on̈ ic'anelta yed' yipalil d'a yol yic Egipto, b'aj ayon̈ och d'a checab'oc. Mocab' co va ixim pan ayb'at yich d'a scal. 4 A ticnaic, d'a jun uj Abib tic ix on̈ el d'a Egipto tic. 5 Ayic ol on̈ c'och yuj Jehová d'a lum luum yax sat, aton lum b'aj cajan eb' cananeo, eb' hitita, eb' amorreo, eb' heveo yed' eb' jebuseo, aton lum yalnac Jehová d'a eb' co mam quicham to ol yac' d'ayon̈, an̈eja' d'a jun uj tic ol cac'och q'uin̈ yic sco naancoti. 6 D'a uque' c'ual ol co va ixim pan malaj yich. Axo d'a yuquil c'ual chi', aton ta' tzon̈ och ejmelal yuj quic'anchaan̈ Jehová. 7 A d'a uque' c'ual chi', malaj ixim pan ayb'at yich ol co va'a. Man̈ ol ilchaj yich pan d'a co pat, man̈ ol ilchajpaxlaj d'a masanil yol co macb'en. 8 A d'a juntzan̈ c'ual chi', ol cal d'a eb' cuninal: A jun q'uin̈ tic yic sco nacoti tas ix yutej Jehová sch'oxan svach'c'olal d'ayon̈, ayic ix on̈ yic'anelta d'a Egipto, xco chama. 9 A jun q'uin̈ tic ol ch'oxaneloc to ch'oc queli, ichato ayoch junoc quechel d'a co c'ab', ma d'a snan̈al co sat. A yuj jun q'uin̈ tic ol co nacoti to a Jehová ix on̈ ic'anelta d'a Egipto yuj spoder, yuj chi' ol caln̈ej sc'ayb'ub'al Jehová, ol co c'anab'ajanpaxi. 10 Yuj chi' junjun ab'il ol cac'och jun q'uin̈ tic d'a jun uj tic.

11 Ayic ol on̈ c'och yuj Jehová d'a lum sluum eb' cananeo, lum yac'nac sti' yac'an d'a eb' co mam quicham yed' d'ayon̈, 12 ata' ol co sic'canel eb' co b'ab'el vinac unin yed' noc' vinac sb'ab'el yune' noc' co molb'etzal noc' yic scac' d'a Jehová. 13 An̈ejtona' ayic tz'alji sb'ab'el yune' noc' b'uru, tato vinac noc', syal yoch junoc noc' yune' calnel, ma junoc noc' yune' chiva sq'uexuloc noc'. Palta tato max ac'ji noc' calnel chi', smac'ji can̈chaj sjaj noc' yune' b'uru chi'. Axo pax yuj eb' b'ab'el vinac unin, yovalil tz'ac'chaj junoc noc' yune' calnel sq'uexuloc eb'. 14 Ayic ol sc'anb'an eb' eyuninal d'a b'aq'uin̈ tas syalelc'och juntzan̈ tic, tzeyalani: Sch'oxnab'il yaj b'aj yic'nacon̈elta Jehová yed' spoder d'a Egipto b'aj ayon̈ och checab'oc. 15 A val yic ix pitb'iel spensar vin̈ rey, maj yal sc'ol vin̈ ix on̈ yactejeli, axo Jehová ix mac'ancham sb'ab'el unin eb' aj Egipto yed' sb'ab'el yune' noc' smolb'etzal noc' eb'. Yuj chi' a noc' sb'ab'el yune' noc' co molb'etzal noc' tic, sco milcham noc' silab'oc d'a Jehová. Scac'anpax junjun noc' sq'uexuloc eb' co b'ab'el unin, xe chi d'a eb'. 16 A jun tic ol ch'oxaneloc to ch'oc queli ichato ayoch junoc quechel d'a co c'ab', ma d'a snan̈al co sat. A yuuj ol co nacoti to a Jehová ix on̈ ic'anelta d'a Egipto yuj spoder, xchi vin̈aj Moisés.

Jun nivan topan̈ asun yed' c'ac'

17 A ix yactanel eb' chon̈ab' israel vin̈ rey d'a yol smacb'en Egipto, maj ic'jib'atlaj eb' yuj Dios d'a sb'e eb' vin̈ filisteo, vach'chom d'in̈an jun b'e chi', yujto ix sna'a to man̈ vach'oc syac' oval eb' israel yed' eb', talaj sna meltzaj sb'a eb' d'a Egipto ayic ol yilan eb' to ay oval. 18 Yuj val chi', ix ec'n̈ej oyoyoc eb' yuj Jehová d'a tz'inan luum yed' d'a stitac a' Chacchac Mar.

Ayic ix el eb' d'a yol yic Egipto chi', yed'nac syamc'ab' eb' yic oval. 19 Ix yalan vin̈aj Moisés to tz'ic'chajb'at snivanil vin̈aj José, yujto ayic pitzanto vin̈ yalannac vin̈ d'a eb' yetchon̈ab' to syac' sti' eb' to ol sc'ulej eb' d'a icha chi'. Yalnaccan vin̈ d'a eb': Val yel a Dios ol colvaj eyed'oc. Yuj chi', ayic ol ujoc jun tic, ol eyic'b'at in nivanil eyed'oc, xchinaccan vin̈.

20 Ix el eb' israel chi' d'a chon̈ab' Sucot, ix c'och eb' d'a chon̈ab' Etam d'a stitac taquin̈ luum. 21 A d'a c'ualil, b'ab'el Jehová d'a yichan̈ eb', sch'oxan sb'a d'a jun topan̈ asun, a' sch'oxan b'e d'a eb'. Axo d'ac'valil, an̈eja' d'a jun asun chi' b'aj sch'ox sb'a Jehová, ayoch sc'ac'al jun asun chi' yic syac'an saquilq'uinal d'a eb' anima chi', yic vach' syal sb'ey eb' d'a c'ualil ma d'ac'valil. 22 A jun asun chi', b'ab'eln̈ej sb'at d'a yichan̈ eb' israel d'a c'ualil, axo d'ac'valil ayoch sc'ac'al. Man̈ val jab'oc ix el d'a yichan̈ eb'.

14

Ec'nac eb' israel d'a yol a' Chacchac Mar

1 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés:

2 Al d'a eb' etchon̈ab' tic to smeltzaj jab'oc eb' d'a spatic, sc'och eb' d'a Pi-hahirot, d'a scal Migdol yed' a' mar, d'a yichan̈ Baal-zefón. A d'a slac'anil sti' a' mar chi' tze b'o e campamento. 3 Ol snaan vin̈ sreyal Egipto icha tic: A eb' israel man̈ yojtacoc eb' b'ajtil sb'ati, ix b'atcan macan eb' d'a taquin̈ luum, xcham vin̈. 4 Yuj chi', ol vac'xi pitb'oquel spensar vin̈, ol tzac'laj vin̈ d'a e patic. Yuj tas ol vutoc vin̈ rey yed' eb' soldado chi', ol checlajoc to te' nivan velc'ochi. Ol yojtaquejpaxel eb' anima d'a Egipto chi' to a in Jehová in tic, a inn̈ej Dios in, xchi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'. Yuj chi' ix meltzaj jab'oc eb' israel d'a spatic. 5 Axo ix c'och specal d'a vin̈ rey to toxo ix el eb' israel chi', ix snaanxi sb'a sc'ol vin̈ yed' eb' ay yopisio yed'oc, ix yalan eb': Man̈xo jantacoc co quistalil, yuj chi' ix co chab'at eb' israel cac'umal servil, xchi eb'.

6 Yuj chi' d'a elan̈chamel ix schec vin̈ rey chi' to sb'ochaj scarruaje vin̈ yic oval yed' eb' soldado. 7 Masanil carruaje yic Egipto ix yic'cot vin̈ yed' 600 carruaje vach' d'a scal juntzan̈ chi', ajun eb' capitán yed' junjun scarruaje. 8 Ix pitb'i spensar vin̈ rey chi' yuj Jehová, yuj chi' ix tzac'laj vin̈ d'a spatic eb' israel chi'. Palta axo eb' israel chi', ayic ix elta eb' d'a yol smacb'en Egipto chi' ix yic' val chaan̈ sb'a eb'.

9 Ix tzac'laj eb' aj Egipto d'a spatic eb' israel chi': Eb' soldado yed' noc' chej stoc'an carruaje yed' jantac anima ayoch d'a yol carruaje chi'. Ijan ix yamchaj eb' yuj eb' aj Egipto chi' d'a sti' a' mar d'a slac'anil Pi-hahirot, d'a yichan̈cot Baal-zefón yujto ata' ay scampamento eb' israel chi'. 10 Axo ix yilanb'at eb' israel to tzac'anxooch vin̈ rey yed' eb' soldado d'a spatic eb', ix xivq'ue eb', ix q'ue yav eb' d'a Jehová. 11 Ix yalan eb' d'a vin̈aj Moisés chi':

—¿Tom malaj campusante d'a Egipto, yuj chi' a d'a jun lum taquin̈ luum tic ix on̈ ic'coti yic tzon̈ cham d'a tic? ¿Tas val yuj ix on̈ iq'uelta d'a Egipto? 12 Ixto cal d'ayach ayic ayon̈to ec' ta' to man̈ iq'uec' tiempo d'ayon̈. B'ecan co c'ol co munlaj d'a eb' aj Egipto chi'. Yelxo val vach' to d'a eb' aj Egipto chi' tzon̈ munlajn̈ej, d'a yichan̈ pax to d'a lum tz'inan lum tic tzul on̈ chamoc, xchi eb'.

13 Ix tac'vi vin̈aj Moisés d'a eb' anima chi':

—Man̈ ex xivoc, tec'b'ejec e b'a. Ol eyilnab'i tas ol yutoc Jehová scolvaj qued'oc ticnaic. Man̈xa b'aj ol eyil juntzan̈ eb' aj Egipto tic, axon̈ej ticnaic tzeyil eb'. 14 Mocab' eyac' somchaj e pensar, yujto a Jehová ol ac'an oval eyuuj, xchi vin̈.

15 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

—¿Tas yuj tzach avaj d'ayin? Al d'a eb' etisraelal chi' to sb'eyn̈ejb'at eb' d'a yichan̈. 16 A tzex c'och d'a sti' a' mar chi', tzic'anchaan̈ te' a c'ococh, tzac'anb'at te' d'a yib'an̈ a', ol spojan sb'a a', ol checlajq'ue staquin̈al luum b'aj ol ex ec' d'a yol a' chi'. 17 Ol vac'an pitb'oquel spensar eb' aj Egipto chi'. Ol tzac'laj eb' d'a e patic yalani. Yuj tas ol vutoc vin̈ rey yed' eb' soldado chi', eb' soldado yed' jantac carruaje yed' masanil chej yed'naccot vin̈ yed' eb' anima ajun yed' eb' chi', ol checlajoc to te nivan velc'ochi. 18 Ayic ol vac'an ganar eb' chi' smasanil, ichato val chi' ol yojtacanel eb' anima aj Egipto to a in Jehová in tic, a inn̈ej Dios in, xchi Jehová.

19 A d'a jun rato chi', a Yángel Jehová yed' jun nivan topan̈ asun b'ab'el d'a yichan̈ eb' israel chi', ix meltzaj d'a spatic eb', ix och d'a scal eb' yed' eb' aj Egipto chi'. 20 Yuj chi' yelxo val q'uic'q'uinal ix aj d'a yichan̈ eb' aj Egipto chi', axo pax d'a scal eb' israel chi', yelxo val sacq'uinal smasanil. Yuj chi' maj yamchajlaj eb' israel chi' yuj eb' aj Egipto d'a jun ac'val chi'. 21 Ix yac'anb'at sc'ab' vin̈aj Moisés d'a yib'an̈ a' mar chi'. Axo Jehová ix ac'ancot jun nivan ic' d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Masanil d'a jun ac'val chi' te ov ic', yuj chi' ix poj snan̈al a' mar yuuj, ix checlaj staquin̈al lum luum d'a snan̈al a'. 22 Te taquin̈ jun b'e b'aj ix ec' eb' israel d'a yol a' mar chi'. A d'a scal b'aj cha macan̈ ix aj a' chi', ata' ix ec' eb', icha tz'alq'ueen ix aj yochcan vaan a' d'a stz'eytac jun b'e d'a snan̈al a' chi'.

23 Axo eb' aj Egipto yed' scarruaje vin̈ rey yed' masanil eb' yed'naccot scarruaje chi', ix cot eb' d'a spatic eb' israel d'a yol a' chi', masanto d'a snan̈al a' ix ochc'och eb'. 24 Ayic toxo sacb'i, a d'a scal c'ac' yed' d'a scal asun ix iljiemta eb' aj Egipto chi' yuj Jehová, ix ac'ji somchajb'at eb' yuuj. 25 Ix elta sruedail scarruaje eb', maxtzac yal-laj sb'ey eb', yuj chi' ix yalan eb':

—Elocon̈ec lemnaj d'a eb' israel tic, yujto a Jehová tz'ac'an oval qued'oc yuj eb', xchi eb'.

26 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

—Ac'xib'at a c'ab' d'a yib'an̈ a' mar yic syil-lajxi sb'a a' d'a yib'an̈ masanil eb' aj Egipto chi', d'a yib'an̈ scarruaje eb' yed' d'a yib'an̈ eb' ed'jinac noc' schej, yic smucchajcan yuj a', xchi Jehová.

27 Ix yac'anxib'at sc'ab' vin̈aj Moisés chi' d'a yib'an̈ a' mar chi'. Ayic ix sacb'i, ix yil-lajxi sb'a a' ichataxon yaji. A ix meltzaj eb' vin̈ aj Egipto chi' yalani, toxo pax ix yil-lajxi sb'a a' d'a yichan̈ eb', yuj chi' ix mucchajcanem eb' d'a yol a' yuj Jehová. 28 Icha chi' ix aj yil-lanxi sb'a a' ichataxon yaji. Yuj chi' a scarruaje eb' vin̈ yed' eb' ayq'ue d'a yib'an̈ chej yed' masanil eb' soldado vin̈ rey ix b'at tzac'an yuj eb' israel chi', ix mucchajcan eb' d'a yol a'. Man̈xo junoc ix cani. 29 Axo pax masanil eb' israel jun, te vach'n̈ej ix aj yec' eb' d'a yol jun b'e taquin̈ d'a yol a' chi'. A d'a stz'eytac jun b'e chi', icha tz'alq'ueen ix aj yochcan vaan a'. 30 Aton d'a jun c'ual chi' ix colji eb' israel yuj Jehová d'a yol sc'ab' eb' aj Egipto chi'. Jantac eb' soldado aj Egipto ix cham chi', ix ilji eb' yuj eb' israel d'a sti' a' mar chi'. 31 Icha val chi' ix aj yilan eb' israel jantac spoder Jehová ix sch'ox yuj satanel eb' aj Egipto chi', yuj chi' ix xiv eb', ix yac'an val och Jehová chi' eb' yipoc sc'ool, ix yac'anpaxoch vin̈aj Moisés eb' d'a sc'ool to schecab' Dios yaj vin̈.

15

A sb'it vin̈aj Moisés

1 Ix lajvi chi', ix sb'itan jun b'it vin̈aj Moisés chi' yed' masanil eb' israel d'a yichan̈ Jehová, ix yalani:

Sco b'itej sb'i Jehová, yujto te satub'tac ix aj yac'an ganar oval. Ix mucchajcan noc' chej d'a yol a' mar yed' eb' vin̈ ed'jinac noc'.

2 A jun co b'it tic yic Jehová, yujto a co Columal yaji, yuj chi' squic'chaan̈. Ol cal vach' lolonel d'a co Diosal, sDiosal pax eb' co mam quicham, yuj chi' smoj val quic'anchaan̈.

3 Te jelan yac'an oval, Jehová ton val sb'i.

4 Ix mucchajcanem scarruaje vin̈ sreyal Egipto yed' eb' soldado d'a yol a' yuj Jehová. Yed' eb' capitán nivan yelc'ochi, ix b'atcan eb' d'a yich a' Chacchac Mar.

5 Icha val q'uen q'ueen ix aj sb'atcan eb' d'a yich a', ix mucchajcanem eb'.

6 Mamin Jehová, yelxo val ay a poder. Ix ac' ganar eb' ayoch ajc'olal d'ayon̈.

7 A yed' a nivan poder ix a mac' telvoc eb' sgana syac' oval ed'oc. Ayic ix cot oval, icha val stz'ab'at an̈ ac, icha chi' ix aj slajvicanel eb' uuj.

8 Yed' ipalil ix a pu'anb'at ic', yuj chi' ix spojb'at sb'a a' mar. Icha tz'alq'ueen ix ajcan a' d'a junjun stitac jun b'e taquin̈ chi', icha val to tzatzxon̈ej ix ajcan a'.

9 Ix yalan eb' ajc'ol chi' icha tic: Ol on̈ tzac'laj d'a spatic eb' masanto ol yal syamchaj eb' cuuj. Ol quic'anec' tastac ay d'a eb', ol co pucaneq'ui, ichato ol cac' b'ud'joc co c'ool yuuj. Ol quic'anq'ueta q'uen quespada d'a yol yatut, ol co satanel eb', xchi eb'.

10 Ayic ix a pu'anb'at ic' d'a yib'an̈ a' mar, ix mucchajcan eb' vin̈ yuj a', ix b'atcan eb' vin̈ d'a yich a' icha q'uen plomo.

11 Mamin Jehová, malaj junoc dios syal slajb'an sb'a ed'oc. Nivan elc'ochi, yujto a achxon̈ej ochi. Man̈xa junocxo mach syal sch'oxan milagro yed' tas satub'tac icha tza c'ulej.

12 Ix a ch'ox a poder, ichato ix turjib'at eb' yuj a' mar.

13 Yuj a nivan vach'c'olal tzon̈ a cuchb'an a on̈ a chon̈ab' on̈ ix a colcanel tic. Yed' a poder tzon̈ ic'anb'at d'a a cajnub' to ictaxon yaji.

14 Ayic ol yab'an jun tic juntzan̈xo nación, ol ib'xocq'ue eb' yuj xivelal, ol xivcanq'ue eb' filisteo.

15 A eb' yajalil eb' aj Edom, ol satcanb'at sc'ol eb'. A eb' yajal d'a Moab, ol lucloncan eb' yuj xivelal. Icha pax chi' eb' cananeo, ol laj sc'ub'ejel sb'a eb', 16 yujto ol te xivcanq'ue eb', ol sicb'occanel eb'.

Mamin Jehová, icha q'uen q'ueen ol ajcan eb' yuj a poder, masanto ol on̈ ec'b'at a on̈ a chon̈ab' on̈ colb'ilel uj tic.

17 Mamin Jehová, ol on̈ ic'b'at a on̈ a chon̈ab' on̈ tic ed'oc d'a jun vitz to ic yaji, jun lugar to a ach ix a sic'caneli b'aj ol ach ajoc, aton jun a cajnub' to a nanaccani.

18 Ach Jehová, Rey ach d'a masanil tiempo, xchi eb' israel d'a sb'it.

A sb'it ix María

19 Ayic ix cot scarruaje vin̈ sreyal Egipto yed' juntzan̈ eb' ed'jinac noc' chej d'a yol a' mar, ix mucjicanem eb' d'a yol a' yuj spoder Jehová. Axo pax eb' israel jun, yelxo val vach' ix aj yec' eb' d'a yol jun b'e taquin̈ d'a snan̈al a'. 20 Yuj chi', a ix María schecab' Dios, yanab' vin̈aj Aarón, ix yic'q'ue jun spandereta ix. Masanil eb' ix yetisraelal ix yed'nacq'ue spandereta eb' ix, ix q'ue cheneljoc eb' ix yed' ix. 21 Ix b'itan ix María d'a yichan̈ eb' ix icha tic:

Co b'itejec sb'i Jehová, yujto te satub'tac ix aj yac'an ganar oval. Ix mucchajcan noc' chej d'a yol a' mar yed' eb' vin̈ ed'jinac noc', xchi ix.

A jun a a' c'a'

22 Ix lajvi chi', ix yic'anel eb' israel vin̈aj Moisés d'a sti' a' Chacchac Mar chi', ix cot eb' d'a taquin̈ luum yic Shur. Oxe' c'ual ix b'ey eb', malaj b'aj ix ilchaj a a' yuj eb'. 23 Ix lajvi chi', ix javi eb' d'a jun scuch Mara. Ay jun a' ta', palta maj yal-laj yuc'an a' eb' yujto yelxo val te c'a' a', yuj chi' Mara ix sb'iejcan jun lugar chi' yuj eb'.

24 Ix och ijan eb' anima chi' schichon sc'ol d'a spatic vin̈aj Moisés chi', ix laj yalan eb': ¿Tas ol cuc' ticnaic? xchi eb'. 25 Yuj chi', ix sc'anan scolval Jehová vin̈aj Moisés chi'. Axo Jehová chi' ix ch'oxan jun te te' d'a vin̈, ix yac'anem te' vin̈ d'a yol a', ix b'o a' yuj te'.

Ata' ix yac' jun sley Jehová d'a eb' israel, yic syila' tato sc'anab'ajej eb'. 26 Ix yalan Jehová: Tato tze c'anab'ajej tas sval a in Jehová in tic, tze c'ulan tas syal in checnab'il yed' masanil in c'ayb'ub'al, man̈ ol vac'cotlaj ilya d'a eyib'an̈ icha juntzan̈ ix vac'cot d'a yib'an̈ eb' aj Egipto, yujto a in Jehová in tzex van̈tej, xchi.

27 Ix lajvi chi', ix javi eb' d'a Elim b'aj ay lajchave' sjaj a a' yed' 70 te' palma. Ata' ix sb'oq'ue scampamento eb' d'a stitac a a' chi'.

16

A Dios ix ac'an maná sva eb'

1 Ix lajvi chi', ix el eb' israel d'a Elim chi', ix javi eb' d'a tz'inan lum yic Sin, d'a scal Elim yed' Sinaí. A d'a jun c'u chi' nan̈al schab'il ujalxo yelta eb' d'a Egipto. 2 Ayic ayec' eb' ta', masanil eb' ix alub'tan̈an d'a spatic vin̈aj Moisés yed' d'a spatic vin̈aj Aarón. 3 Ix yalan eb' icha tic:

—Comonoc ix el d'a sc'ol Dios to a d'a Egipto on̈ chamcani. Ata' tzon̈ em c'ojan d'a stz'ey lum chenal chib'ej, tzon̈ va'i, masanto tzon̈ te b'ud'ji. Palta a exxo tic ix on̈ eyic'cot d'a taquin̈ luum tic yic tzon̈ cham co masanil yuj vejel, xchi eb'.

4 Yuj chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

—A d'a satchaan̈ ol vac'cot tas ol e va'a. Junjun c'u ol b'at e molanq'ue tas ol e va'a, yuj chi' ol vila' tato ol e c'anab'ajej in checnab'il, mato maay. 5 Axo d'a svaquil c'ual, tze molancanq'ue yic chab'oc c'ual, tze b'oancan yic jun c'u chi' yed' yic yuquil c'ual, xchi Jehová.

6 Ix yalan vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón chi' d'a eb' chon̈ab':

—A d'a jun yemc'ualil tic ol eyojtaquejeli to yel a Jehová ix ex ic'anelta d'a Egipto. 7 Axo d'a q'uin̈ib'alil ol eyilan stziquiquial, yujto ix yab'i tas ix eyutej e lolon d'a spatic. Palta a on̈ tic, ¿toc ay quelc'ochi, yuj chi' tzeyal co pecal? xchi eb' vin̈.

8 Ix yalanpax vin̈aj Moisés chi':

—A d'a yemc'ualil tic ol yac' noc' chib'ej Jehová e chi'a. Axo d'a junjun q'uin̈ib'alil, ol yac'an e vael ato syala' jantac tze va'a, yujto ix yab'i tas tzeyalub'tan̈ej d'a spatic. Vach'chom d'a co patic tzeyalub'tan̈ej eyalani, palta malaj quelc'och a on̈ tic. Val yel a d'a spatic Jehová tzeyalub'tan̈ej, xchi vin̈.

9 A d'a jun rato chi' ix yal vin̈aj Moisés chi' d'a vin̈aj Aarón:

—Al d'a eb' smasanil to snitzcot sb'a eb' d'a yichan̈ Jehová, yujto ix yab'i tas ix yalub'tan̈ej eb', xchi vin̈.

10 A val yic van slolon vin̈aj Aarón d'a eb' yetisraelal chi', ix yilanb'at eb' d'a tz'inan luum, ix sch'oxanq'ue sb'a stziquiquial Jehová d'a scal jun topan̈ asun. 11 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

12 —Ix vab' val tas ix yal eb' israel tic d'a in patic. Yuj chi' al d'a eb' to a ticnaic d'a q'uic'b'alil, ol vac' noc' schib'ej eb', axo sq'uin̈ib'i q'uic'an svac' tas sva eb', masanto sb'ud'ji val sc'ol eb'. Icha chi' ol aj yojtacanel eb' to a in ton Jehová e Diosal in, xchi Jehová.

13 A d'a jun yemc'ualil chi', ix javi n̈ilnaj noc' ub', ix majel b'aj ay scampamento eb' yuj noc'. Axo d'a q'uin̈ib'alil d'a junxo c'u, ix em yal ac'val d'a spatictac scampamento eb' chi'. 14 Ayic ix tacji yal ac'val chi', ay juntzan̈ tas te cotac ix can d'a sat luum, icha q'uen cheev yilji. 15 Man̈ yojtacoc juntzan̈ chi' eb'. Ayic ix yilanoch eb', ix yal-lan eb' d'ay junjun: ¿Tastaxlaj juntzan̈ tic? xchi eb'. Ix yalan vin̈aj Moisés:

—Aton e vael syac' Jehová tic. 16 Aton jun checnab'il ix yac' tic: Syal e molanchaan̈ d'a junjun c'u, icha jantac tz'och eyuj yuj jayvan̈ ex d'a yol e pat. Iq'uecq'ue junjunoc echlab' yic junjun anima, xchi vin̈. 17 Ichaton chi' ix yutej eb' anima chi'. Ay mach nivan ix molanq'uei, ay pax mach quenn̈ej. 18 Ato a yechlab'il ix ac'chaji, maj yac' sobre d'a eb' nivan ix molanq'uei, an̈eja' c'ocb'il ix yab'pax d'a eb' quenn̈ej ix molanq'uei. Junjun mach ix smolq'ue jantac sva d'a junjun c'u.

19 Ix yalan vin̈aj Moisés d'a eb':

—Max yal-laj e molancan yic e q'uic'an, xchi vin̈.

20 Ay mach maj c'anab'ajanlaj tas ix yal vin̈, ix smolancan jab'ocxo yic sva eb' q'uic'an yalani. A tas ix smolcan eb' chi', ix och a'ayaxoc, ix q'ue sjab' d'a junxo c'u, yuj chi' ix cot yoval vin̈aj Moisés chi' d'a eb' maj c'anab'ajan chi'.

21 Junjun q'uin̈ib'alil smolanq'ue eb' jantac sva d'a jun c'u chi', axo yic sja yoc c'u tz'ulaxb'ati. 22 Axo d'a svaquil c'ual, junjunto echlab' sobreal syic'q'ue eb' yic sva junjun eb', syalelc'ochi to chab'chab' echlab' yic junjun eb'. Axo eb' ayoch yajalil d'a scal eb' anima chi', ix b'at yal eb' d'a vin̈aj Moisés. 23 Yuj chi' ix yalan vin̈:

—A jun chi' a Jehová ix alani, yujto a q'uic'an sc'ual ic'oj ip. A jun ic'oj ip chi' sc'ual yic tz'ic'jichaan̈ Jehová. Tze tz'an̈can tas stz'an̈chaji yic tze va q'uic'an, tze mayancan tas smaychaji, tze sic'ancan yic e q'uic'an chi', xchi vin̈.

24 Ix sc'anab'ajan eb' anima tas ix yal vin̈aj Moisés chi'. Ix sic'ancanb'at masanil tas sva eb' d'a junxo c'u. Maj ixtaxb'atoc, maj ochpax a'ayaxoc. 25 Axo d'a junxo c'u, ix yalan vin̈aj Moisés chi':

—Vaec e vael can eyuj evi, yujto sc'ual ic'oj ip ticnaic, tze c'anab'ajej eyic'anchaan̈ Jehová. A d'a jun c'ual tic, malaj jab'oc tas tze va chi' tz'ilchaj eyuj d'a spatictac campamento tic. 26 Yujto an̈ej d'a vaque' c'u d'a yol semana syal e molan tas tze va'a, axo d'a yuquil c'ual, man̈xalaj tas sjavi, yujto sc'ual ic'oj ip, xchi vin̈.

27 Palta ay eb' ix b'at sayan yic d'a yuquil c'ual chi', palta malaj jab'oc tas ix ilchaj yuj eb'. 28 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

—Yelxo val max e c'anab'ajej, ¿tom ol ex ochn̈ej ijan e tenanec' in checnab'il yed' in c'ayb'ub'al? 29 Naec val sic'lab'il, a in Jehová in svala' to yovalil tze c'anab'ajej sc'ual ic'oj ip. Yuj chi' a d'a svaquil c'ual, svac' vael d'a chab' c'ual, yuj chi' a d'a jun c'ual chi', vach'n̈ej eyajec' d'a yol b'ajtac ayex, malaj mach sb'at munlajel, xchi d'a vin̈.

30 Ichaton chi' ix aji, ix yic'an yip eb' anima d'a yuquil c'ual chi'.

31 Maná16.31 ix yac' eb' israel scuch juntzan̈ vael ix smol chi'. Sacsac yilji icha val sat an̈ culantro. Te chi' svaji, icha ixim c'oxox pan ayoch yalchab' d'ay.

32 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Moisés:

—Ix yal Jehová d'ayin icha tic: Siq'uecb'at junoc echlab' maná, yic ol yil eb' eyuninal d'a b'aq'uin̈. Ol yil e vael eb' ix vac' e va d'a lum tz'inan luum tic, ayic ix ex vic'anelta d'a Egipto, xchi Jehová, xchi vin̈aj Moisés chi'.

33 Yuj chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Aarón:

—Ic'cot junoc chen, tzac'anem junoc echlab' maná d'a yool icha yalan Jehová. Slajvi chi', tza sic'ancanb'at d'a yichan̈ Jehová chi', yic vach' ol yil eb' quin̈tilal, xchi vin̈.

34 Icha ix yutej Jehová yalan d'a vin̈aj Moisés chi', icha chi' ix yutej vin̈aj Aarón, ix sic'ancanb'at vin̈ d'a stz'ey q'uen q'ueen b'aj tz'ib'ab'ilcan strato Jehová.

35 D'a 40 ab'il ix sva maná eb' israel, masanto ix c'och eb' d'a lum cajnub'al d'a smojonal Canaán.

36 A jun echlab' chi', Gomer sb'i, ay am nan̈aloc yoxil litro a a' tz'em d'a yool.

17

A a' ix elta d'a sat q'uen tenam

(Nm 20.1-13)

1 Masanil eb' israel ix el d'a lum tz'inan luum yic Sin, c'ojanc'olal ix aj sb'ey eb', ato syal tas tz'aj sch'oxan Jehová. Ix lajvi chi', ix javi eb' d'a Refidim, palta malaj a a' ta'.

2 Yuj chi' ix cotxi yoval eb' d'a vin̈aj Moisés chi':

—A ticnaic, ac' a a' cuq'uej, xchi eb'.

—¿Tas yuj scot eyoval d'ayin? ¿Tas yuj tzeyac' proval Jehová? xchi vin̈.

3 Palta axo eb' chon̈ab' yelc'olal scham eb' yuj taquin̈tial, yuj chi' ix q'ue yav eb' d'a vin̈aj Moisés chi', ix yalan eb':

—¿Tas yuj ix on̈ iq'uelta d'a Egipto? ¿Tom yuj co cham yuj taquin̈tial yed' eb' cuninal yed' pax noc' co molb'etzal noc'? xchi eb'.

4 Yuj chi' ix tevi vin̈aj Moisés chi' d'a Jehová icha tic:

—Mamin, ¿tas val svutej eb' anima tic? Ijan val tzin sjulq'uenej eb', xchi vin̈.

5 Ix tac'vi Jehová d'a vin̈:

—A ticnaic, b'ab'lajan̈ d'a yichan̈ eb' anima chi', tzic'anb'at jayvan̈oc eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' chi' ed'oc. Tzic'anpaxb'at te' a c'ococh, te' ac'lab'ejnac a mac'an sat a' Nilo. 6 A in ol in b'ab'laj d'a ichan̈ d'a q'uen tenam d'a Horeb, axo ol ach c'och ta', tza mac'an sat q'ueen yed' te' a c'ococh chi', ol elul a' d'a sat q'ueen, ol yuc'an a' eb' anima chi', xchi d'a vin̈.

Icha chi' ix yutej vin̈aj Moisés chi' d'a yichan̈ eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' Israel. 7 Meriba ix yac' vin̈ sb'iej jun lugar chi', yujto chuc ix yal eb' d'a spatic vin̈. Masah pax ix yac' vin̈ sb'iej, yujto ix yac' proval Jehová eb', ix yalan eb': Mato val ayec' Jehová d'a co cal, mato maay, xchi eb'.

Ix och oval yed' eb' amalecita

8 Ayic ayec' eb' israel d'a Refidim chi', ata' ix c'och eb' amalecita yac' oval yed' eb'. 9 Yuj chi' ix yal vin̈aj Moisés d'a vin̈aj Josué:

—Siq'uel jantacoc eb' co soldado yic sb'at eb' yac' oval yed' eb' amalecita. A q'uic'an tzin b'at d'a chon tzalan, ved'nac te' c'ococh, te' syac'lab'ej Dios, xchi vin̈.

10 Ix sc'anab'ajan vin̈aj Josué chi', ix b'at yac'an oval vin̈ yed' eb' amalecita chi'. Axo vin̈aj Moisés chi' yed' vin̈aj Aarón yed' pax vin̈aj Hur, ix b'at eb' vin̈ d'a chon tzalan chi'. 11 A syic'anq'ue sc'ab' vin̈aj Moisés d'a chaan̈, scan eb' amalecita d'a yalan̈ yuj eb' israel. Axo syic'anxiem sc'ab' vin̈, ijan scan eb' vin̈ israel d'a yalan̈. 12 Palta ste c'unb'i sc'ab' vin̈ sb'at jecan, yuj chi' ix say jun q'uen q'ueen vin̈aj Aarón yed' vin̈aj Hur chi'. A d'a yib'an̈ q'ueen ix em c'ojan vin̈aj Moisés chi', axo eb' vin̈ ix yamanq'ue sc'ab' vin̈ chi', junjun eb' vin̈ d'a stz'eytac vin̈ masanto ix b'at c'u. 13 Icha chi' ix aj yac'an lajvoc eb' amalecita vin̈aj Josué chi'.

14 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

—Tz'ib'chajocab'can jun ab'ix tic yic ol nachajcotoc. Tzalanpax d'a vin̈aj Josué chi' to a in ol in satel masanil eb' amalecita d'a juneln̈ej, man̈xa b'aj ol nachajcot eb', xchi d'a vin̈.

15 Ix lajvi chi', ix sb'oanq'ue jun altar vin̈aj Moisés chi', ix yac'an vin̈ sb'iej icha tic: A Jehová b'ab'el cuuj d'a oval. 16 Ix yalan vin̈ icha tic:

Yujto ix yic'chaan̈ sc'ab' eb' yin̈tilal vin̈aj Amalec yac'an oval yed' Jehová, yuj chi' ol yac'n̈ej oval Jehová yed' eb' aj Amalec d'a masanil tiempo, xchi vin̈.

18

Ix ulec' vin̈aj Jetro yil vin̈aj Moisés

1 A vin̈aj Jetro, sn̈i' vin̈aj Moisés, sacerdote yaj d'a Madián. Ix yab' vin̈ jantac tas ix sc'ulej Dios yed' vin̈aj Moisés yed' pax chon̈ab' Israel, ayic ix ic'jielta eb' yuuj d'a Egipto. 2 A vin̈aj Moisés chi', yac'nac meltzaj ix yetb'eyum vin̈, aton ix Séfora yed' chavan̈ yuninal vin̈ d'a vin̈aj Jetro chi'. Ix chaji eb' yuj vin̈aj Jetro chi'. 3 (A vin̈ sb'ab'el unin vin̈aj Moisés chi', Gersón sb'i vin̈, yujto ix yal vin̈: Ton̈ej tzin b'eyec' d'a scal eb' ch'oc chon̈ab'il, xchi vin̈. 4 Axo vin̈ schab'il scuch Eliezer, yujto ix yal vin̈: Ayn̈ejoch sDiosal in mam ved'oc, a ix in colanel d'a q'uen yespada vin̈ sreyal Egipto, xchi vin̈.)

5 Axo ix yab'an vin̈aj Jetro to a d'a tz'inan luum ay scampamento vin̈aj Moisés chi', d'a yich vitz b'aj sch'ox sb'a Dios. Ata' ix b'at vin̈aj Jetro chi' yil vin̈ yed'nac ix Séfora yetb'eyum vin̈aj Moisés chi' vin̈. Yed'nacpax eb' yuninal vin̈aj Moisés chi' vin̈. 6 Ix yalanb'at vin̈ d'a vin̈aj Moisés chi':

—A in Jetro a n̈i' in tic, van in c'och ach vila', ajun ix etb'eyum ved'oc yed' pax eb' vin̈ eyuninal schavan̈il, xchib'at vin̈.

7 D'a elan̈chamel ix elta vin̈aj Moisés scha vin̈ sn̈i' chi', ix em n̈ojan vin̈ d'a yichan̈ vin̈, ix stz'ub'anelta sti' vin̈. Ix lajvi yac'lan stzatzil sc'ol eb', ix och eb' d'a yol smantiado vin̈aj Moisés chi'. 8 Ix yalan vin̈aj Moisés chi' d'a vin̈ sn̈i' chi' tas ix utaj vin̈ sreyal Egipto yed' masanil eb' aj Egipto yuj Jehová ayic ix scolanel eb' chon̈ab' israel. Ix yalanpax vin̈ yuj jantac yaelal ix yil yed' eb' anima chi' d'a yoltac b'e yed' tas ix aj scolji eb' yuj Jehová. 9 Ix te tzalaj sc'ol vin̈aj Jetro chi', a ix yab'an scolval Dios vin̈ d'a chon̈ab' Israel, ayic ix scolanelta eb' d'a yol sc'ab' eb' aj Egipto. 10 Ix yalan vin̈:

—Alchajocab' vach' lolonel d'a Jehová, aton ix ex colanel d'a yol sc'ab' eb' aj Egipto yed' d'a yol sc'ab' vin̈ rey, ix ex yic'anelta d'a yalan̈ smandar eb'. 11 A ticnaic sic'lab'il val snachajel vuuj to a Jehová yelxo val ec'al d'a yib'an̈ juntzan̈xo dios, yujto ix ex coljiel yuj d'a yol sc'ab' eb' aj Egipto, vach'chom ix ste iq'uejchaan̈ sb'a eb' d'a yichan̈, xchi vin̈aj Jetro chi'.

12 Ix lajvi chi', ix sn̈usan jun noc' silab' vin̈aj Jetro chi' d'a Dios, ix yac'anpax juntzan̈xo silab' vin̈ d'ay. Ix ja vin̈aj Aarón yed' eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' b'aj ayec' vin̈ sn̈i' vin̈aj Moisés chi', ix va eb' d'a yichan̈ Jehová.

Ix sic'jiel juntzan̈ eb' juez yuj vin̈aj Moisés

(Dt 1.9-18)

13 Axo d'a junxo c'ual, ix em c'ojan vin̈aj Moisés, ix och ijan vin̈ sch'olb'itan tastac yaj yoval eb' chon̈ab'. Pilan c'u ayec' eb' anima chi' d'a yichan̈ vin̈. 14 Ayic ix yilan vin̈aj Jetro yuj tas syutej vin̈aj Moisés sb'oan yaj yoval eb' anima chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈:

—¿Tas yuj icha chi' tzutej eb' anima tic? ¿Tas yuj a achn̈ej tza b'o yaj yoval eb' smasanil? Ay eb' ton̈ej tz'ec' tiempo d'ay, pilan c'u stan̈vej eb', xchi vin̈aj Jetro chi'.

15 Ix tac'vi vin̈aj Moisés chi':

—Sjavi eb' anima tic d'ayin yic tzin c'anb'an d'a Dios yuj eb'. 16 Ayic syac'an oval eb' sjavipax eb' d'ayin, tzin ch'olb'itan mach tz'ec' d'a yib'an̈ yed' mach yel syala', slajvi chi' svalan schecnab'il yed' sc'ayb'ub'al Dios d'a eb', xchi vin̈.

17 Ix yalan vin̈ sn̈i' vin̈ chi':

—Man̈ vach'oc icha tzutej chi'. 18 Tzach te c'unb'i, ste c'unb'ipax eb' anima tic. Yelxo tz'ec' yib'an̈ a munlaji, an̈ejtona' man̈ ol ach tzac'vanpaxlaj a ch'ocoj. 19 Ab' tas ol val d'ayach, a Dios ol colvaj ed'oc. A ach tzach och d'a yichan̈ Dios yuj eb' anima, tzalan d'ay yuj tastac sc'ulej eb'. 20 Vach' to tza c'ayb'ej eb' d'a sley Jehová, tzalani tas ol aj sb'eyb'at eb' yed' tas ol sc'ulej eb'. 21 A jun tas vach' tza c'ulej ticnaic to tza siq'uel jayvan̈oc eb' vin̈ ay xivc'olal d'a Dios, eb' vin̈ jelan spensar, eb' vin̈ tojol spensar, eb' vin̈ man̈ comonoc sc'ananel tumin d'a anima. Tzac'anoch yopisio eb' vin̈ d'a yib'an̈ junjunoc macan̈ anima. Ay eb' vin̈ tzac'och yajaliloc d'a junoc mil anima, ay pax eb' vin̈ tzac'och yajaliloc d'a junoc cien, ay pax eb' vin̈ an̈ej d'a junoc 50 b'aj tzac'ochi, ay pax eb' vin̈ an̈ej d'a lajun̈van̈oc b'aj tzac'ochi. 22 A eb' vin̈ tic ol b'oan yaj yoval eb' anima. Tato quenn̈ej yaj yoval anima chi', sb'o'ocab' yaj eb' vin̈. Tato nivan yaj jun, yic'ocab'cot eb' d'a ichan̈. Tato icha chi' ol utej, ol colvaj jab'oc eb' yic'anel jun munlajel tic d'a ib'an̈. 23 Tato tza c'anab'ajej a c'ulan jun tic, tato schapax sc'ol Dios to icha chi' ol ajoc, icha chi' ol aj stechaj uuj. An̈ejtona' eb' anima tic ol meltzaj eb' d'a tzalajc'olal d'a yed'tal junjun, xchi vin̈aj Jetro chi'.

24 Ix sc'anab'ajan vin̈aj Moisés tas ix yal vin̈ sn̈i' chi'. 25 Yuj chi' ix sic'anel eb' te ay spensar vin̈, eb' jelan d'a scal eb' yetchon̈ab', ix yac'anoch yopisio eb' vin̈ d'a yib'an̈ junjun mil anima, d'a yib'an̈ cien, d'a yib'an̈ 50 yed' d'a yib'an̈ lajun̈vaan̈. 26 A eb' vin̈ chi' ayn̈ejoch d'a yib'an̈ sch'olb'itan yaj eb' anima. A oval te nivan yaji, tz'ic'chajb'at d'a yichan̈ vin̈aj Moisés chi'. Axo pax oval quenn̈ej yaj jun, a eb' vin̈ sb'oan yaji. 27 Ix stac'lancan sb'a vin̈aj Jetro yed' vin̈aj Moisés chi', ix pax vin̈ d'a schon̈ab'.

19

Ix c'och eb' israel d'a Sinaí

1 A val stz'acvi yoxil ujal yel eb' israel d'a Egipto, ix ja eb' d'a taquin̈ luum b'aj ay lum Sinaí, 2 spetoj eb' d'a Refidim. A ix ja eb' ta' ix sb'oan scampamento eb' d'a yich vitz Sinaí. 3 Ix avtajq'ue vin̈aj Moisés yuj Jehová Dios d'a jolom vitz chi' yic slolon yed' vin̈. Ix yalan icha tic:

—Al juntzan̈ lolonel tic d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob, aton eb' etisraelal: 4 Scham val eyilan tas ix vutej eb' anima d'a Egipto yed' tas ix vutej ex vic'anelta, ayic ex vic'ancot b'aj ayex ec' tic. Ichato yib'an̈ sc'axil noc' nivac ch'acb'a ayexq'uei ayic ix ex ja d'a tic. 5 Tato te c'anab'ajum tzeyutej e b'a d'ayin, tze c'anab'ajan in trato, in chon̈ab' ex toni, sic'b'il ex el vuj d'a scal juntzan̈xo chon̈ab'. Vic jun yolyib'an̈q'uinal tic smasanil, 6 palta a exxo tic, jun chon̈ab'il sacerdote tzex ajcani yic tzin eyac'an servil, jun chon̈ab' anima to vicn̈ej yaji, xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

7 Ix lajvi chi', ix emixta vin̈aj Moisés d'a jolom vitz Sinaí chi', ix yavtancot eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' vin̈. Ix och ijan vin̈ yalan tas ix yal Jehová chi'. 8 Masanil eb' israel ix tac'vi icha tic:

—Masanil tas schec Jehová co c'ulej, ol co c'ulejn̈ej, xchi eb'. Ix lajvi chi', ix b'at yalanxi vin̈aj Moisés d'a Jehová tas ix yal eb' chon̈ab' chi'. 9 Ix yalanxi Jehová chi' d'a vin̈:

—A ticnaic, ol in ch'ox in b'a d'ayach d'a scal jun nivan q'uic'al asun, ol in lolon ed'oc, yic vach' ol yab' eb' anima, ol ach yac'anoch eb' d'a sc'ool d'a masanil tiempo, xchi. Ix yalanxi vin̈aj Moisés chi' d'a Jehová tas ix yutej yalan eb' chon̈ab' chi'. 10 Ix yalanxi Jehová:

—Ixic, tzal d'a eb' anima to sacb'itej sb'a eb' ticnaic yed' q'uic'an, sjuc'anel spichul eb' yujto ol och eb' ejmelal d'a vichan̈. 11 Axo chab'ej tzin emuli, tzin ch'oxan in b'a d'a masanil chon̈ab' d'a jolom vitz Sinaí. 12 Tzaq'uem yechel d'a yichtac vitz tic, tzalan d'a eb' to nivanocab' yelc'och jun vitz tic d'a yol sat eb'. Max yal-laj sq'ueta eb' d'ay, max yal ste javi eb' d'a stz'ey, tato ay junoc mach sjavi d'a stz'ey, yovalil schami. 13 Malaj mach syal smac'ancham jun anima chi' yed' sc'ab'. Sjulq'uenaj chami, ma sjuljicham yed' jul-lab'. Taxon̈ej anima ma junoc noc' noc', tojoln̈ej schami. Ato ol puchaj sch'aac noc' calnel, ichato chi' syal snitzancot sb'a eb' anima d'a slac'anil lum vitz tic, xchi Jehová.

14 Ix lajvi chi', ix paxta vin̈aj Moisés d'a jolom vitz chi', ix ul yalan vin̈ d'a eb' israel chi' to sacb'itej sb'a eb', sjuc'anpaxel spichul eb'. 15 Ix yalan vin̈aj Moisés chi' d'a eb':

—A ticnaic sacb'itejec e b'a, yujto tzex och ejmelal d'a Jehová chab'ej. Man̈xo ex vay yed' eb' ix eyetb'eyum d'a chab' c'ual tic, xchi vin̈ d'a eb'.

16 Axo ix sacb'i d'a schab'jial, ix ec' copnaj leb'lon, ix mac'vaj c'u, ay jun nivan asun q'uic' d'a jolom vitz chi'. Ix lajvi chi, ix yab'an eb' anima te chaan̈ ix oc' jun q'uen trompeta d'a jolom vitz chi'. Masanil eb' anima ayec' d'a yol campamento chi', ix xivq'ue eb'. 17 Ix lajvi chi', ix yic'anb'at masanil eb' anima vin̈aj Moisés chi' d'a spatiquel campamento chi', ix b'at schaan Dios eb', ix can oyan eb' d'a slac'anil yich lum vitz chi'. 18 Ix te q'ue stab'il lum vitzal Sinaí chi', ix emul Jehová d'a scal jun nivan c'ac'. Icha val sq'ue stab'il junoc horno, icha val chi' sq'ue stab'il, ix te ib'xiq'ue jun vitz chi'. 19 Axo q'uen trompeta chi', juntac el spuji q'ueen, ste q'uechaan̈ sjaj q'ueen. Aton ta' ix lolon vin̈aj Moisés yed' Jehová. Te chaan̈ syutej tac'voc sb'a Jehová chi' d'a vin̈.

20 A val d'a schaan̈il sjolom lum vitz chi', ata' ix emul Jehová, ix yalan d'a vin̈aj Moisés chi' to sq'ue vin̈ b'aj ayec' chi', yuj chi' ix q'ue vin̈. 21 Ix yalan Jehová d'a vin̈:

—A ticnaic eman̈ d'a yich vitz chi', b'at alan d'a eb' anima to max ec'ta eb' in yil b'aj aycanem jun yechel, axo talaj tz'aji, tzijtum eb' schami. 22 An̈eja' eb' sacerdote tz'ochtaxon d'a in lac'anil, yovalil sacb'itej sb'a eb'. Tato maay, axo talaj tz'aji, svach' satel eb', xchi d'a vin̈.

23 Ix tac'vi vin̈aj Moisés chi' d'ay:

—A eb' chon̈ab' chi', max yal-laj sq'ueta eb' d'a lum vitz tic, yujto a ach ix ala' to tz'em yechel b'aj syal sjavi eb' yuj sch'oxani to nivan yelc'ochi, xchi vin̈.

24 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈ icha tic:

—Eman̈xi, axo tzach q'ueuli ed'nacocab' vin̈aj Aarón. Axo eb' sacerdote yed' masanil eb' chon̈ab', max c'axpajec'talaj eb' b'aj aycanem yechel chi' uuj, yic max javi eb' b'aj ayinec' tic, tato maay, xim miltachamlaj eb', xchi Jehová.

25 Ix emta vin̈aj Moisés chi', ix ul yalan vin̈ d'a eb' chon̈ab' tas ix yal Jehová chi'.

20

A lajun̈e' schecnab'il Jehová Dios

(Dt 5.1-21)

1 Ix lolon Dios d'a eb' israel, ix yalan d'a eb' icha tic:

2 A in ton Jehová e Diosal in, ix ex viq'uelta d'a yol yic Egipto b'aj ayex och checab'oc, b'aj man̈ eyicoc e b'a.

3 Malajocab' junocxo dios b'aj tzex och ejmelal, palta an̈ejocab' d'ayin.

4 Man̈ e b'o yechel junoc tas e diosaloc, junoc tas ay d'a satchaan̈, tas ay d'a sat luum tic, ma tastac ay d'a yoltac a a'. 5 Man̈ ex em n̈ojan d'ay, man̈ eyac'paxem e b'a d'ay, yujto a in Jehová e Diosal in, ste cot voval d'ayex tato tzex och ejmelal d'a junocxo tasi. Ol vac'och syaelal eb' mamab'il malaj velc'och d'ay. Ol vac'anpax yaelal d'a yib'an̈ yuninal eb', yixchiquin eb' yed' yin̈tilal eb'. 6 Axo eb' tzin xajanani, eb' sc'anab'ajan in checnab'il, ol in xajanej eb' yed' eb' yin̈tilal eb' yic ol b'eyn̈ejb'atoc.

7 Man̈ comonoc tze loc in b'i a in Jehová e Diosal in tic, ma tzeyac' b'inaj in b'i d'a junoc tas d'a ichn̈ej ta', yujto ol vac' yaelal d'a mach icha chi' sc'ulej.

8 Nivanocab' yelc'och sc'ual ic'oj ip d'ayex yuj in eyic'anchaan̈. 9 Vaque' c'ual tzex munlaj d'a e munlajel, 10 axo d'a yuquil c'ual, sc'ual ic'oj ip. A jun c'u chi' vic yaji. Man̈ ex munlaj d'a jun c'u chi' yed' eb' eyuninal, eb' eyisil, ma eb' vin̈ e checab', ma eb' ix e checab', ma noc' e molb'etzal noc', noc' smunlaji, ma eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal, mocab' munlaj eb'. 11 Yujto a in Jehová in tic, d'a vaque' c'ual ix in b'o satchaan̈ yed' sat luum yed' a' mar yed' masanil tastac ay d'ay. Axo d'a yuquil c'ual, ix och vaan in munlaji, yuj chi' a jun yuquil c'ual chi' vic yaji, yuj yochpax e vach'iloc.

12 Ayocab' yelc'och e mam e nun d'a e sat, yic vach' snajatb'i e q'uinal d'a sat lum luum ol vac' d'ayex.

13 Man̈ e milcham eb' eyetanimail.

14 Man̈ ex em ajmulal d'a yol sc'ab' eyetb'eyum junjun ex.

15 Man̈ ex elc'anoc.

16 Man̈ e naq'ue lolonel d'a spatic eb' eyetanimail.

17 Man̈ e nib'ejoch spat eb' eyetanimail. Man̈ e nib'ejpaxoch ix yetb'eyum eb', vin̈ schecab' eb', ma ix schecab' eb', noc' svacax eb', noc' sb'uru eb', ma junocxo tas ay d'a eb' eyetanimail chi', man̈ e nib'ejochi, xchi Jehová.

Ix xiv eb' israel a ix yab'an eb' slolon Dios

(Dt 5.22-33)

18 Masanil eb' israel ix yab' val eb' smac'vaj c'u. Ix yilan eb' yec' copoljoc c'ac', ix yab'anpax eb' te chaan̈ ix puji jun q'uen trompeta. Ix yilan val eb' sq'ue stab'il lum vitzal Sinaí, ix ib'xiq'ue eb' yuj xivelal, ix snitzanel sb'a eb'. 19 Yuj chi' ix yal eb' d'a vin̈aj Moisés:

—A ach tzach lolon d'ayon̈. Ol co c'anab'ajan tas ol yal Jehová Dios chi' d'ayach. Mocxob' lolon d'ayon̈, tato maay, ol on̈ chamoc, xchi eb' anima chi'.

20 Ix tac'vi vin̈aj Moisés chi':

—Man̈ ex xivoc, ton̈ej tzulec' Dios chi' yic tzex yac'an proval, yic vach' ayn̈ej e xivc'olal d'ay, yic man̈ ol ochn̈ej e mul, xchi vin̈.

21 Yuj chi' a eb' chon̈ab' chi', najat ayel eb', axo vin̈aj Moisés chi' ix snitzb'at sb'a vin̈ d'a slac'anil jun asun q'uic' b'aj ayec' Dios chi'.

A sleyal altar

22 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

Al juntzan̈ lolonel tic smasanil d'a eb' etisraelal: A ex tic ix eyila' chajtil ix vutej in lolonemta d'ayex d'a satchaan̈. 23 Man̈ e b'o q'uen oro ma q'uen plata e diosaloc yic b'aj tzex och ejmelal, icha tz'aj eyac'anem e b'a d'ayin. 24 B'oec junoc altar d'ayin, nab'a luum tzeyac'och d'ay, yic b'aj tze n̈ustz'a noc' calnel, ma noc' vacax tzeyac' silab'il d'ayin, ma b'aj tze n̈ustz'a ofrenda yic e junc'olal ved'oc. Yaln̈ej b'aj ol in ch'ox d'ayex yic tzex och ejmelal d'ayin, ata' ol vac' in vach'c'olal d'a eyib'an̈. 25 Tato a q'uen q'ueen tzeyac'och d'a junoc altar chi', man̈ e tzeylaj q'ueen, tato tzeyac'och q'uen tzeyb'il chi', man̈ vach'oc d'a yol in sat. 26 A jun altar tze b'o chi', man̈ eyac'och sc'oochal b'aj tzex q'uei, yic vach' max ilji e nivanil, xa chi d'a eb', xchi d'a vin̈.

21

Ley d'a yib'an̈ eb' checab'

(Dt 15.12-18)

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi': A juntzan̈ ley tic ol al d'a eb' etchon̈ab' yic sc'anab'ajej eb':

2 Tato ay junoc vin̈ eyetchon̈ab' tze mana' yic tz'och e checab'oc, an̈ej vaque' ab'il smunlaj vin̈ eyed'oc, axo d'a yuquil ab'il tzeyac'anel vin̈ d'a libre, yicxo sb'a vin̈. Malaj tumin syac' vin̈ yic tzeyac'anel vin̈ d'a libre chi'. 3 Tato sch'ocojiln̈ej vin̈ c'ochnac d'ayex, an̈eja' sch'ocojil vin̈ sb'ati. Tato ay ix yetb'eyum vin̈ yed'nac jun, an̈eja' syic'b'at ix vin̈ yed'oc. 4 Tato a ex ix e man vin̈ chi', a ex ix eyac'och yetb'eyum vin̈, scan ix ix chi' yed' eb' unin eyed'oc, sch'ocoj vin̈ sb'ati. 5 Tato syal vin̈ checab' chi' jun: Malaj in gana tzin el d'a libre yujto xajan vin̈ in patrón yed' ix vetb'eyum yed' pax eb' vuninal vuuj, tato xchi vin̈, 6 tzeyic'b'at vin̈ d'a yichan̈ eb' yajal. Tz'och lin̈an vin̈ d'a smarcoal spuertail sdespacho eb' vin̈ yajal chi', tzeyolan schiquin vin̈ d'a q'uen ol-lab', tz'ochcan yechel vin̈ to scan vin̈ eyed'oc d'a juneln̈ej.

7 Tato ay junoc mach schon̈el yisil d'a checab'oc, max yal-laj yac'jiel eb' ix d'a libre ichoc eb' vin̈ vinac. 8 Tato a vin̈ spatrón ix chi' maj chaanlaj sc'ol yoch ix yetb'eyumoc icha yaj strato eb' yujto malaj sgana vin̈ d'a ix, syal smanjixiel ix yuj junoc sc'ab'yoc. Vach'chom malaj sgana vin̈ patrón chi' syic'laj sb'a yed' ix, palta max yal-laj schon̈an ix vin̈ d'a junoc ch'oc chon̈ab'il. 9 Tato a vin̈ patrón chi' smanan ix yic tz'och ix yetb'eyumoc junoc yuninal, ichaocab' yisil syutej ix. 10 Palta tato a vin̈ spatrón ix chi' tz'ic'an ix yetb'eyumoc, syic'an junocxo ix vin̈, mocab' emnaquil tz'aj ix b'ab'el chi', palta yovalil syac' svael ix vin̈ yed' spichul ix, svaypax vin̈ yed' ix. 11 Tato max sc'anab'ajej vin̈ yac'an oxe' tastac tic, tz'actajel ix, man̈xa pax tas stup ix yic tz'actajeli.

Ley d'a yib'an̈ mach scomon ac'an chucal

12 A mach smilancham junoc anima, yovalil smiljipaxchamoc. 13 Palta tato man̈ sc'anoc sc'ol ix milvaji, tato stiempoalxo scham jun anima chi', a in Jehová in ol val d'ayex b'aj ol b'at sc'ub'ejel sb'a jun mach ix milancham anima chi'. 14 Palta a mach scham val snaani smilancham yetanimail, vach'chom b'aj ay valtar sb'at scol sb'a, tz'ic'chajelta, smiljichamoc.

15 A mach smac'an smam ma snun, yovalil schami.

16 Tato ay mach tz'elc'anb'at junoc anima, tato toxo ix schon̈b'ati, ma aytoec' yed'oc, ayic syamchaj jun elc'um anima chi', yovalil schami. 17 A mach sb'ajan smam snun, mac'jocab' chamoc.

18 Tato ay chavan̈oc syac' oval, tato ay junoc vin̈ slajvi yuj junxo vin̈ chi', taxon̈ej q'ueen syac'lab'ej vin̈, ma yed' sc'ab', an̈ejto max chami, palta te nivan ix aj yab'an syail, 19 axo d'a jayeoc c'ual tzaxo yal yec'xi yed' sc'ococh. A vin̈ smac'vaj chi', yovalil stup vin̈ b'aj tz'an̈taj vin̈ slajvi chi' yed' pax sc'u vin̈, palta max ac'jiochlaj chamel d'a yib'an̈ vin̈.

20 Tato ay junoc vin̈ patrón smac'an schecab' yed' te te', taxon̈ej vinac ma ix, axo tz'aji schami, yovalil tz'och chamel d'a yib'an̈ vin̈. 21 Palta tato tzato ec' jun checab' chi' chab' oxeocxo c'ual, ichato chi' schami, maxtzac ac'jiochlaj chamel d'a yib'an̈ vin̈ patrón chi', yujto yic yaj jun schecab' chi'.

22 Tato ay chavan̈oc vinac van yac'an oval, syamchajc'och junoc ix ix to yab'ixxo d'a scal oval chi' yuj eb', tz'el unin chi' d'a spatic ix, palta malaj jab'oc tz'ic'an ix, a vin̈ tz'och smul chi' stupan jantac sc'an vin̈ yetb'eyum ix, an̈ejton pax a', ato syala' tas tz'aj sch'olb'itaj yuj eb' vin̈ juez. 23 Palta tato ay tas tz'ic'an ix jun, ato syala' tas tz'ic'an ix chi', icha pax chi' tz'utajpax vin̈ tz'och smul chi'. Tato scham ix, schampax vin̈. 24 Tato tz'ixtax yol sat ix, ma q'uen ye ix, ma sc'ab' ix, ma yoc ix, 25 ta stz'a ix, ma slajvi ix, ma ton̈ej syaxla' snivanil ix, an̈eja' icha val tz'utaj ix chi', icha val chi' tz'utajpax vin̈ vinac chi'.

26 Tato ay junoc mach smac'anpoj yol sat junoc vin̈ schecab', ma junoc ix schecab', tz'actajel vin̈ checab' ma ix checab' sq'uexuloc jun yol sat ix poj chi'. 27 Tato ay junoc mach smac'anel q'uen ye junoc schecab', tz'actajel jun checab' chi' sq'uexuloc q'uen ye chi'.

Ley d'a yib'an̈ junoc chamel‘R’man̈ naanoc tz'ochi

28 Tato ay junoc noc' toro stecancham junoc anima, yovalil sjuljicham noc', max chijilaj schib'ejal noc', palta malaj tas tz'och d'a yib'an̈ vin̈ yajal noc' chi'. 29 Palta tato yojtac vin̈ yajal noc' chi' to ovtaxon noc' d'a anima, max yetzb'anpax noc' vin̈, tato stecjicham junoc anima yuj noc', yovalil sjuljicham noc', schampax vin̈ yajal noc' chi'. 30 Tato schaji tupchaj jun chamel chi', stup vin̈ yajal noc' chi', ato syala' jantac sc'an eb' aj chamnac chi', tato icha chi' maxtzac chamlaj vin̈. 31 Aton val juntzan̈ ley tic tz'och yopisio tato ay junoc uninab'il ma isilab'il stecjicham yuj noc' vacax. 32 Tato a junoc vin̈ checab', ma junoc ix checab' stecjicham yuj noc', yovalil tz'ac'chaj 30 siclo q'uen plata d'a vin̈ spatrón jun checab' chi', sjuljipaxcham noc' vacax chi'.

33 Q'uinaloc ay junoc mach max smacchej sti' a' yuc'lab' a', ma sjoy junoc olan, max smacchejpax sti', sb'at junoc noc' vacax, ma junoc noc' b'uru d'a yool, 34 yovalil stup vin̈ ay yic jun olan chi' d'a vin̈ aj noc' chi', scan noc' ix cham chi' d'a vin̈ ay yic olan chi'.

35 Tato ay junoc noc' storo junoc mach stecancham noc' storo junocxo, yovalil schon̈jiel noc' ix tecvaj chi', spucanec' q'uen stojol noc' chi' eb' d'a spatic. An̈eja' spucpaxec' noc' ix tecjicham chi' eb'. 36 Tato yojtacxo vin̈ ay yic noc' ix tecvaj chi' to toxonton ov noc', max stan̈vanpax noc' vin̈, yovalil syac' junocxo noc' vin̈ sq'uexuloc noc' ix cham chi', scan noc' chamnac chi' d'a vin̈.

22

Ley d'a yib'an̈ tastac sq'uexchajxi

1 Tato ay junoc mach tz'elc'an junoc noc' vacax, ma junoc noc' calnel, yic smilcham noc', ma yic schon̈b'at noc', tato syamchaj vin̈ d'a yelc'al chi', ovan̈xo sq'uexul noc' vacax chi' syac' vin̈. Tato calnel noc' jun, chan̈van̈xo pax sq'uexul noc' syac' vin̈.

2-4 A junoc mach tz'elc'ani, yovalil stup tas syelq'uej chi'. Tato malaj stumin jun elc'um chi', yovalil schon̈chajeli, axo d'a stojol b'aj schon̈chaj chi', ata' stup tas syelq'uej chi'. Tato tz'ilchaj noc' noc' elc'ab'il chi', yovalil stupchaj noc', chavan̈xo tz'aj stupchaj noc', taxon̈ej junoc noc' vacax, ma junoc noc' b'uru, ma junoc noc' calnel. Tato tz'ilchaj junoc elc'um d'ac'valil, van yoch d'a junoc pat yic syelc'an junoc tas, tato smac'jicham yuj vin̈ aj pat chi', malaj tz'aji. Max ochlaj d'a spatic vin̈ smilvaj chi'. Tato d'a c'ualil tzuji jun, tz'och d'a spatic vin̈ smilvaj chi'.

5 Tato ay junoc mach stan̈van va noc' smolb'etzal noc' d'a sluum, palta axo d'a scal yavb'en te' junocxo mach sc'och noc' vael chi', yovalil syac' sq'uexul mach ay yic noc' chi'. A val sat yavb'en te vach' syac' sq'uexuloc.

6 Tato ay junoc mach van sn̈usan spatan, tz'el c'ac' yuuj, stz'ab'at strigo junoc mach, vach'chom molb'ab'ilxo ixim, mato manto jochchajlaj ixim, a mach tz'actanel c'ac' chi', yovalil stup smasanil tas tz'ab'at chi'.

7 Tato ay junoc mach syac'b'at stumin, ma junocxo tas ay stojol sic'b'at junocxo, axo tz'aji tz'elc'ajelta d'a yol spat vin̈ sic'jinac chi', tato tz'ilchaj vin̈ elc'um chi', cha macan̈xo tz'aj yac'an sq'uexul vin̈. 8 Tato max yamchaj vin̈ elc'um chi' jun, tz'ic'chajb'at vin̈ aj pat chi' d'a yichan̈ vin̈ juez yic tz'ilji tato man̈oc vin̈ ix yaman q'uen tumin chi', ma juntzan̈ tastac tz'ac'ji sic'canb'at vin̈ chi'.

9 Tato ay junoc anima smacq'ue junoc tas yicoc: Noc' vacax, noc' calnel, noc' b'uru, ma junoc pichul, ma junocxo tas ton̈ej satb'ati, syalan junocxo to yico', tz'ic'chajb'at eb' chavan̈ chi' d'a yichan̈ eb' juez. A jun mach tz'esan chi', yovalil chab' tz'aj yac'an sq'uexul d'a mach ay yic chi'.

10 Tato ay junoc mach ton̈ej syac'can ab'enal junoc noc' b'uru, ma junoc noc' vacax, ma junoc noc' calnel, ma yaln̈ej tas molb'etzal noc' d'a junocxo mach, axo tz'aji, a noc' noc' chi' scham noc', ma slajvi noc', ma tz'elc'ajb'at noc'. Tato malaj mach tz'ilani, 11 syac' sti' vin̈ anima chi' d'a yichan̈ Jehová yed' d'a yichan̈ vin̈ ay yic noc' noc' chi' to man̈oc vin̈ ix yaman noc'. Axo vin̈ ay yic noc' chi' schaan yab' tas ix yal vin̈ chi', yuj chi' max stuplaj noc' vin̈. 12 Palta tato q'uelanoch vin̈ tz'elc'ajb'at noc', yovalil stup vin̈ d'a vin̈ yajal noc' chi'. 13 Tato schijib'at noc' yuj noc' choj, ma yuj noc' oques, yovalil syic'cot jab'ocxo noc' vin̈, yic vach' syil vin̈ yajal noc' chi'. Tato icha chi', max stuplaj noc' vin̈.

14 Tato ay junoc mach sc'anan junoc noc' noc' smajnej: Noc' chej, noc' vacax, talaj scham noc', ma slajvi noc', palta max yil-laj vin̈ yajal noc' chi', yovalil stup noc' mach ix majnan chi'. 15 Palta tato q'uelanoch vin̈ yajal noc' chi' scham noc', max stuplaj noc' vin̈ smajnan noc' chi', yujto strato eb' yaji, an̈ej smajananub'al noc' syac' vin̈.

Juntzan̈xo ley

16 Q'uinaloc ay junoc vinac tz'ac'an musansatil junoc ix cob'es mantalaj b'aj ay strato, svay vin̈ yed' ix, yovalil syac' q'uen tumin vin̈ yic stojoloc ix d'a smam ix, ichataxon b'eyb'al. Yovalil syic' ix vin̈. 17 Tato max yal sc'ol smam ix to syic' jun vin̈ chi' ix, palta yovalil syac' q'uen tumin vin̈ d'a smam ix ix chi', ichataxon sb'eyb'al eb' anima a smojc'aj eb' ix cob'estac.

18 Masanil eb' ajb'aal, yovalil scham eb'.

19 Tato ay mach smulan yed' noc' noc', yovalil schami.

20 Tato ay mach syac' silab' d'a comon dios, to man̈oc d'ayin a in Jehová in tic syac'a', yovalil smac'jichamoc. 21 Man̈ eyixtej eb' anima ch'oc chon̈ab'il ton̈ej ayec' d'a e cal, yujto ex ec'pax d'a ch'oc chon̈ab'il d'a Egipto.

22 Man̈ eyixtej eb' ix chamnacxo yetb'eyum, ma eb' unin man̈xalaj smam. 23 Tato tzeyixtej eb', a d'ayin ol yal sb'a eb', ol vab' tas syal eb' chi' d'ayin. 24 Ol cot voval d'ayex, ol ex vic'anb'at d'a junoc oval. Icha chi' ol aj ex vac'anchamoc. Yuj val chi', a eb' ix eyetb'eyum scan eb' ix d'a man̈ etb'eyumal, scanpax eb' eyuninal d'a meb'ail.

25 Tato tzeyac' q'uen tumin majanil d'a junoc eyetchon̈ab' meb'a' anima, man̈ e c'an yune' q'uen d'ay icha syutej sb'a eb' tz'ac'antaxon q'uen majanil. 26 Tato syac'can junoc spichul, yujto smajnej q'uen tumin chi', tzeyac' meltzaj d'ay a tz'emxican c'u, 27 talaj an̈ej jun spichul chi' syac'och yuj siic, an̈ej syac'och d'ac'valil. Yuj chi', tato syal sb'a d'ayin, d'a elan̈chamel tzin colvaj d'ay, yujto a in tic elan̈chamel tz'oc' in c'ol d'a anima.

28 Man̈ eyal chucal lolonel d'a spatic eb' juez, ma d'a spatic vin̈ yajal e chon̈ab'.

29 Mocab' najtilax eyic'ancot eyofrenda d'ayin, aton sb'ab'el sat eyavb'en.

A eb' e b'ab'el vinac unin tzeyac' eb' d'ayin. 30 Icha chi' tz'ajpax noc' b'ab'el yune' noc' e vacax yed' noc' e calnel. Scan uqueoc c'ual noc' yed' snun, axo d'a svajxaquil c'ual yalji noc', tzeyac'an noc' d'ayin.

31 Vic eyaj a ex tic. Yuj chi' man̈ e chi' schib'ejal noc' noc' milb'ilcham yuj noc' c'ultaquil noc', palta a d'a noc' tz'i' tzeyac' noc'.

23

Ley yuj tas tz'aj sb'o oval

1 Man̈ eyal esal lolonel d'a spatic eb' eyetanimail. Man̈ junn̈ejoc tzeyutej e b'a yed' junoc mach chuc spensar yic tzeyac'anoch e b'a testigoal d'a tas man̈ yeloc.

2 Man̈ eyac'och e b'a yed' eb' sc'ulan chucal. Man̈ eyac'och e b'a testigoal d'a es yed' eb' anima sc'ulan chucal. 3 Vach'chom meb'a' junoc anima, palta tato ay smul, man̈ eyac' och e b'a yed'oc.

4 Tato a junoc vin̈ ayoch ajc'olal d'ayex ay junoc noc' svacax, ma noc' sb'uru satnacb'ati, tz'ilchaj noc' eyuuj, iq'uecb'at noc' d'a vin̈. 5 Yovalil tzex colvaj d'a mach schichonoch sc'ol d'ayex. Tato tzeyila' to stelvi noc' sb'uru d'a yalan̈ yicatz, tzeyic'q'ue vaan noc' yed'oc.

6 Tato ay junoc anima meb'a' snib'ej sch'olb'itaj yaj yoval, man̈ e tenec' d'ay. 7 Man̈ e cha junoc esal lolonel d'a spatic junoc anima. Man̈ eyac'och chamel d'a yib'an̈ junoc anima malaj smul, yujto a in ol vac' spac d'a mach icha chi' sc'ulej.

8 Man̈ e cha q'uen tumin d'a elc'altac yic tze b'oan yaj junoc oval, yujto a yuj q'uen tumin chi' tzeyac' musansatil e b'a, tze q'uexancan tas tojol d'a tas man̈ tojoloc.

9 Man̈ eyixtej anima ch'oc chon̈ab'il, yujto a ex tic najtil ix ex ec' d'a ch'oc chon̈ab'il d'a Egipto. Eyojtacxo syaelal tz'utaj anima d'a ch'oc chon̈ab'il.

Yovalil scan lum luum junoc ab'il

10 Vaque' ab'il tzex munlaj d'a sat lum luum, tze molanq'ue sat tas tzeyavej. 11 Axo d'a yuquil ab'il, tzeyactancan luum. A jantacto tastac sq'uib'q'ue d'a sat luum, yicxo eb' meb'a' ayec' d'a yol e chon̈ab' chi' yed' noc' c'ultaquil noc'. Vach'chom te' eyuva ma te' eyolivo, man̈xo e mesa'.

12 Vaque' c'ualn̈ej tzex munlaji, axo d'a yuquil c'ual tzeyic'an eyip. Yed' pax noc' e vacax, noc' e b'uru yed' eb' e checab' tz'alji d'a yol e cuenta yed' eb' ch'oc chon̈ab'il smunlaj eyed'oc syic'pax yip.

13 C'anab'ajejec masanil tas ix val tic d'ayex. Man̈ eyal e b'a d'a juntzan̈ comon dios, man̈ e locpax sb'i.

Oxe' nivac q'uin̈

(Ex 34.18-26; Dt 16.1-17)

14 Oxel tzeyac'och q'uin̈ d'a yol junjun ab'il yic tzin eyic'anchaan̈. 15 A d'a uj Abib tzeyac'och sq'uin̈al ixim pan malaj yich, icha ix vutej valan d'ayex. D'a uque' c'ual tze va ixim pan malaj yich, yujto a d'a jun uj chi' ix ex elta d'a Egipto. Malajocab' junoc mach sja d'a vichan̈ tato malaj jab'oc yofrenda yed'nac.

16 Tzeyac'anpaxoch q'uin̈ ayic tz'elul sb'ab'el sat tas tzeyavej. An̈eja' tzeyac'anpaxoch junxo q'uin̈ ayic slajvicanq'ue masanil sat tastac tzeyavej chi'.

17 A in Jehová e Yajalil in tic svala' to a d'a oxe' q'uin̈ chi' yovalil sjavi masanil eb' vin̈ vinac d'a vichan̈.

18 Ayic tzeyac'an noc' noc' silab'il d'ayin, man̈ eyac'laj schiq'uil noc' yed' ixim pan ayb'at yich. Man̈ e sic'b'at xepual noc' silab' chi' d'a junocxo c'ual.

19 A val sb'ab'el sat eyavb'en vach' tz'el d'a sat lum luum, a' tzeyic'b'at d'a in cajnub', a in Jehová e Diosal in svala'.

Man̈ e tz'an̈ noc' yunetac chiva d'a scal yal yim snun.

Jun yángel Jehová

20 Ol in checb'at jun vángel d'a eyichan̈ yic vach' tzex tan̈vaj yuj d'a yoltac b'e, ol ex yic'anb'at d'a jun lugar b'aj vach'xo yaj vuuj, b'aj ol ex ajoc. 21 Scham val eyilani, man̈ e pitej e b'a d'ay, palta tze c'anab'ajej tas syala'. Ichato a' ol munlaj in q'uexuloc, man̈ ol ex yac'laj nivanc'olal tato man̈ ol e c'anab'ajej d'ay. 22 Tato tze c'anab'ajej d'ay, tze c'ulan tas syal d'a in q'uexuloc, ol in och ajc'olal d'a mach ayoch ajc'olal d'ayex. Ol in och tec'tec' d'a yichan̈ mach sgana stec'b'ej sb'a d'a eyichan̈. 23 A jun vángel chi' ol b'ab'laj d'a eyichan̈. Ol ex yic'anb'at d'a sat lum sluum eb' amorreo, eb' hitita, eb' ferezeo, eb' cananeo, eb' heveo yed' eb' jebuseo. Juneln̈ej ol in satcanel eb'. 24 Man̈ ex em n̈ojan d'a yichan̈ sdiosal juntzan̈ chon̈ab' chi'. Man̈ ex empax cuman d'ay, man̈ e b'eyb'alej sb'eyb'al eb' chon̈ab' chi' d'a eyic'anchaan̈ sdiosal eb'. A tas smoj tze c'ulej, to tze mac'poj sdiosal eb' chi' yed' masanil q'uen q'ueen ayoch d'ay. 25 A inn̈ej Jehová e Diosal in b'aj tzeyaq'uem e b'a. Tato icha chi' tzeyutej e b'a, ol vac' tas tze va'a yed' tas tzeyuq'uej. Najat pax ol viq'uel ilya d'a e cal. 26 Najat pax ol vutoc e q'uinal. A d'a yol junjun e chon̈ab'il chi', malaj junoc ix ix ton̈ej ol el yune', man̈ junoc eb' ix to man̈ ol unevoc.

27 Ol vac' xivq'ue sc'ol eb' anima tzex chacani. Ol vac' somchaj spensar eb' chon̈ab' tzeyac' oval yed'oc yed' masanil eb' ayoch ajc'olal d'ayex, ol el lemnaj eb' d'ayex. 28 Ol vac' somchaj sc'ol eb' eyajc'ool yuj xivelal ayic manto ex c'ochlaj, yuj chi' ol el lemnaj eb' heveo, eb' cananeo yed' pax eb' hitita d'ayex.

29 Man̈ junocn̈ej ab'il ol aj vic'anel eb' d'a eyichan̈, yic vach' max ixtaxb'at lum luum yic man̈ ol te q'uib'pax sb'isul noc' c'ultaquil noc' tz'ac'an chucal d'ayex. 30 C'ojanc'olaln̈ej ol aj vic'anel eb' anima chi' d'a sat luum, masanto ayic ol q'uib' e b'isul, yic tze macan lum masanil. 31 Toxo ix vac'canem stz'acan̈il b'aj ol ec' lum e luum chi'. Schael yich b'aj ay a' Chacchac Mar, masanto sc'och d'a a' Éufrates, sb'atxon̈ej d'a a' mar Mediterráneo, masanto d'a taquin̈ luum. Ol vac'anoch eb' cajan d'a sat luum chi' d'a yol e c'ab'. A exxo ol e pechel eb' d'a sat luum chi'.

32 Man̈ val e b'o junoc e trato yed' eb', man̈ ex ochpax ejmelal d'a sdiosal eb'. 33 Man̈xo pax e chacan eb' d'a yol e chon̈ab', yic vach' max ex scuchb'ej eb' e c'ulan chucal d'ayin. Tato tzeyaq'uem e b'a d'a sdiosal eb' chi', a ex val tzeyixtejb'at e b'a syal chi', xchi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

24

Strato Jehová yed' chon̈ab' Israel

1 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—Tzach q'ueta d'a lum vitz b'aj ayinec' tic yed' vin̈aj Aarón, vin̈aj Nadab yed' vin̈aj Abiú yed' pax 70-oc eb' yichamtac vinaquil e chon̈ab'. A eb' chi' najatto scan eb' yaq'uem sb'a d'ayin. 2 A achxon̈ej syal a q'ueul d'a in tz'ey, axo pax eb' vin̈ chi', max yal-laj sq'ueta eb' vin̈ yed' pax eb' chon̈ab' max yal-laj sq'ueta eb' ed'oc, xchi d'a vin̈.

3 Ix lajvi chi', ix emixta vin̈aj Moisés chi', ix yalan vin̈ d'a eb' anima tas leyal ix yac' Jehová yed' tas ix yutej yalani. Axo masanil eb' anima chi', junn̈ej ix aj stac'vi eb'.

—Masanil tas ix yal Jehová chi', ol co c'anab'ajej, xchi eb'.

4 Ix lajvi chi', ix stz'ib'an vin̈aj Moisés masanil tas ix yal Jehová. Axo ix sacb'inaj d'a junxo c'u, ix q'ue vaan vin̈, ix sb'oan jun altar vin̈ d'a yich vitz chi', ix yac'anq'ue lin̈an lajchave' q'uen q'ueen vin̈. A junjun q'uen q'ueen chi', junjun macan̈ yin̈tilal Israel sch'ox q'ueen. 5 D'a elan̈chamel ix schecan juntzan̈ eb' vin̈ quelemtac vinac vin̈aj Moisés chi' yic smilan noc' toro eb' silab'oc yic stz'a d'a smasanil yed' juntzan̈xo silab' yic sch'oxan sjunc'olal eb' yed' Jehová. 6 Axo vin̈aj Moisés chi' ix chaan nan̈al schiq'uil noc', ix yac'anem vin̈ d'a yol juntzan̈ yed'tal, axo nan̈alxo, ix stzicanoch vin̈ d'a altar chi'. 7 Ix yic'anq'ue vin̈ b'aj tz'ib'ab'il strato Dios, ix yavtan vin̈ d'a scal eb' chon̈ab'. Ix lajvi yavtan vin̈, ix yalan eb' chon̈ab' chi' icha tic:

—Masanil tas syal Jehová, ol co c'anab'ajej, xchi eb'.

8 Ix lajvi chi', ix yic'ancot schiq'uil noc' vin̈, aton ix yac'canem vin̈ d'a yol juntzan̈ yed'tal chi', ix stzicanb'at vin̈ d'a yib'an̈ eb' anima chi'. Ix yalan vin̈ icha tic:

—A jun chic' tic sch'oxani to tz'ochcan yopisio jun strato Jehová ix sb'o qued'oc tic, aton masanil tas ix yal d'ayon̈, xchi vin̈.

9 Ix lajvi chi', ix q'uex vin̈ d'a lum vitzal Sinaí chi'. Ajun vin̈aj Aarón, vin̈aj Nadab, vin̈aj Abiú yed' pax 70 eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' ix q'ue yed' vin̈. 10 Ata' ix yil sDiosal eb' vin̈. A d'a yalan̈ yoc, toxon̈ej scopopi icha q'uen zafiro te vach' yilji, icha syaxil satchaan̈. 11 Malaj tas ix utaj eb' vin̈ yuj yipalil Dios. Ix yil Dios eb' vin̈, ix va eb' vin̈, ix yuc'an a' eb' vin̈ d'a yichan̈.

A vin̈aj Moisés d'a sjolom lum vitzal Sinaí

12 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—Q'uean̈cot d'a jolom vitz b'aj ayinec' tic, tza tan̈van ta', ata' ol vac' chab' q'uen q'ueen d'ayach, aton q'uen b'aj tz'ib'ab'iloch juntzan̈ checnab'il vuuj, yic tz'och e c'ayb'ub'aloc, xchi d'a vin̈.

13 Ix q'ue vin̈aj Moisés d'a lum vitz chi' yed' vin̈aj Josué vin̈ scolvaj yed' vin̈. 14 Ayic manto b'atlaj vin̈, ix yalan vin̈ d'a eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' chi':

—Canan̈ec d'a tic masanto ol on̈ emxuloc. Ayec' vin̈aj Aarón yed' vin̈aj Hur eyed'oc. Tato ay tas e gana sb'oi, a eb' vin̈ tic ol b'oan d'ayex, xchi vin̈aj Moisés chi'.

15 Ix lajvi chi', ix q'ue eb' vin̈ schavan̈il. D'a elan̈chamel ix och moynaj jun asun d'a lum vitz chi'. 16 Axo stziquiquial Jehová ix javi d'a yib'an̈ lum vitzal Sinaí chi', vaque' val c'ual ix och oyan asun d'a luum. Axo d'a yuquil c'ual ix avtajq'ue vin̈aj Moisés yuj Jehová d'a scal asun chi'. 17 Ix sch'ox sb'a stziquiquial Jehová d'a scal jun asun d'a lum vitz chi', d'a yichan̈ eb' chon̈ab'. A stziquiquial chi', lajan yilji icha junoc c'ac' te ov stz'ab'at smasanil yuuj. 18 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj Moisés d'a scal jun asun chi'. Ix q'ue vin̈ d'a slajvub'alxo sjolom lum vitz chi'. 40 c'ual yed' 40 ac'val ix can vin̈ ta'.

25

Ofrenda tz'ac'ji yuj scajnub' Dios

(Ex 35.4-9)

1 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

2 Al d'a eb' etisraelal to syac' junoc ofrenda eb' d'ayin. A jun ofrenda chi', tz'ic'jichaan̈ d'a scal eb' to tz'el val d'a sc'ol yac'ani. 3 A tastac ol ic'chajq'ue vaan chi', aton juntzan̈ tic: Q'uen oro, q'uen plata, q'uen bronce, 4 an̈ ch'al q'uic'mutz'inac, an̈ ch'al yaxmaquinac, an̈ chac ch'al, an̈ ch'al lino yelxo val vach', xil noc' chiva ch'alb'il, 5 stz'umal noc' ch'ac calnel uc'nac yed' chacchac, noc' tz'uum te' lab'ab'i, pax te' acacia, 6 aceite sc'anji d'a candil, perfume, yaceiteal sat te' olivo sc'anji ayic sic'chajcanoch junoc mach, ma junoc tas vicoc, incienso suc'uq'ui sjab', 7 q'uen cornalina yed' juntzan̈xo q'uen q'ueen te vach' yilji tz'och d'a c'apac schaleca vin̈ sat sacerdote yed' d'a c'apac ayoch d'a sn̈i' sc'ol spichul vin̈. 8 Tze b'oan junoc in cajnub', yic vach' tzin cajnaj d'a e cal. 9 Palta a b'aj ol in ec' cajan chi' yed' masanil tastac ol c'anchaj d'a yool, yovalil ol e b'o icha val yaj yechel ol in ch'ox d'ayach.

Te' scaxail strato Jehová

(Ex 37.1-9)

10 B'oocab' junoc caxa, a te' acacia tz'och d'ay. Jun metro yed' 10 centímetro tz'aj sc'atul, 70 centímetro tz'aj sat, 70 centímetro pax tz'aj schaan̈il. 11 Tz'och q'uen oro te vach' d'a yool yed' d'a spatic, tz'och q'uen d'a stitac d'a yib'an̈ b'aj tzalanq'uei. 12 Sb'opax chan̈eoc q'uen argolla nab'a oro, tz'och d'a yoc schan̈il, chab' d'a junjun pac'an̈. 13 Sb'ochajpaxoch sb'achlab'il. A te' acacia tz'ochi, tz'ochpax q'uen oro d'a spatic te'. 14 Tz'ecchajec' te' d'a yol juntzan̈ q'uen argolla tz'och d'a spac'ultac te' caxa chi', aton yed' juntzan̈ te' chi' syal sb'achjiq'ue te' caxa chi'. 15 Scan te' d'a yol q'uen argolla ayoch d'a te' caxa chi', maxtzac ic'chajel-laj te'. 16 A d'a yol te' caxa chi' tzac'canem q'uen q'ueen b'aj ayoch in trato ol vac' d'ayach.

17 Sb'ochajpax smacul te' caxa chi'. Aton d'a smacul te' chi' stzicjiec' chic' yic tz'ac'ji tup mul. A q'uen oro te vach' tz'och d'ay, jun metro yed' 10 centímetro tz'aj sc'atul, 70 centímetro tz'aj sat. 18 Axo d'a chab' stitac jun smacul chi', tz'och junjun yechel querubín, nab'a oro tz'aji, stenjib'o d'a q'uen martillo. 19 A jun smacul chi' yed' juntzan̈ yechel querubín chi', junn̈ej tz'aji. Junjun juntzan̈ querubín chi' scan d'a junjun sti' jun smacul chi'. 20 D'an̈d'umb'a tz'aj juntzan̈ querubín chi', tz'em q'uelan d'a yib'an̈ jun smacul te' caxa chi'. Axo sc'axil, syil-laj sb'a sn̈i' d'a yib'an̈ smacul chi'. 21 A q'uen q'ueen b'aj ayoch in trato ol vac' chi' d'ayach, a d'a yol te' caxa chi' ol ac'canem q'ueen, ichato chi' tzac'anoch smacul te' chi'. 22 A d'a scal juntzan̈ yechel querubín ay d'a yib'an̈ smacul te' caxa chi', ata' ol in ch'ox in b'a d'ayach, ol vac' ojtaquejel smasanil checnab'il ol vac' a c'anab'ajej yed' eb' etisraelal.

A smexail ixim pan tz'och d'a yichan̈ Dios

(Ex 37.10-16)

23 Sb'ochajpax junoc te' mexa, a te' acacia b'aj sb'o te'. 90 centímetro tz'aj sc'atul, 45 tz'aj sat, 65 tz'aj steel. 24 Tz'och q'uen oro d'a te', sb'opax junoc nab'a oro tz'ec' oyan d'a spatic te' yoc schan̈il. 25 Sb'opaxq'ue stitac te', tz'ec' oyan d'a yib'an̈, uque' centímetro sq'uei, tz'och q'uen oro d'ay. 26 Sb'opax chan̈eoc argolla nab'a oro tz'och d'a schiquintac schan̈il. 27 A d'a slac'anil b'aj ayem stitac chi', ata' tz'och juntzan̈ q'uen argolla chi'. A d'a yol q'uen argolla chi' tz'ec' sb'achlab'il te', yic syal yic'chajb'at te' mexa chi'. 28 A te' sb'achlab'il te' mexa chi', a d'a te' acacia b'aj sb'o te', tz'ochpax q'uen oro d'a te'. 29 Sb'opax plato, nivac cuchara, xalu yed' uc'ab' b'aj schaji ofrenda a' yaji. Nab'a oro tz'och d'a juntzan̈ tic smasanil. 30 Sb'ojiem jun mexa chi' d'a vichan̈, tz'em ixim pan vic yaj d'a yib'an̈.

Sb'achnub'al candil nab'a oro

(Ex 37.17-24)

31 Sb'ochajpax junoc sb'achnub'al candil, nab'a oro tz'aji. A d'a q'uen martillo stenchaj b'o'oc. A sc'ojnub' b'aj tz'em b'achan yed' ste'al yed' pax scopail, icha sfloral tz'ajochi, junn̈ej yaman tz'aji. 32 A d'a stz'eytac, oxox sc'ab' tz'elta. 33 A d'a junjun sc'ab' tz'elta d'a jun ste'al chi', yovalil ay oxe' sfloral icha sfloral te' almendro. 34 An̈eja' d'a jun ste'al chi', ay chan̈e' sfloral icha sfloral te' almendro chi'. 35 A d'a yalan̈ b'aj ayelta junjun sc'ab' chi', scan junjun sfloral. 36 A juntzan̈ sfloral yed' sc'ab' chi', junn̈ej tz'aj yed' jun sb'achnub'al chi', nab'a oro tz'aji, stenjib'o d'a q'uen martillo. 37 Sb'ochajpax uque' candil, tz'ac'chajem d'a yed'tal yic syac' saquilq'uinal d'a yichan̈. 38 A q'uen syamlab'il b'aj tz'ic'chajel stan̈il c'apac b'aj tz'och sc'ac'al yed' q'uen splatoal, nab'a oro tz'aji. 39 Tz'och oxeoc arroba oro d'a jun b'achnub' candil chi' yed' syamc'ab'il. 40 Scham val ilani to icha yaj yechel tzin ch'ox d'ayach d'a jolom vitz tic, icha chi' tz'aj sb'oi.

26

A scajnub' Dios

(Ex 36.8-38)

1 Tza b'oanpax in cajnub' d'a lajun̈eoc jen̈an c'apac c'apac nab'a lino b'ayb'il te vach'. Sb'ojioch yechel querubín d'a c'apac yuj junoc mach jelan sb'oani. A d'a an̈ ch'al q'uic'mutz'inac, an̈ ch'al yaxmaquinac yed' d'a an̈ chac ch'al sb'ojioch yechel querubín chi'. 2 Masanil juntzan̈ c'apac chi', lajan tz'aji: 12 metro yed' nan̈alxo tz'aj steel, chab' metro tz'aj sat. 3 Slajvi chi' stz'ischaj syam sb'a oyeoc jen̈an c'apac, junxon̈ej tz'aji. An̈eja' icha chi' tz'ajpax oyexo c'apac chi'. Chab' jen̈an tz'ajcan c'apac. 4 Tz'ochpax xoyjab' ch'al q'uic'mutz'inac syamnub'oc d'a jun pac'an̈oc sti' jun jen̈an c'apac b'ab'el. An̈eja' icha chi' tz'ajpax junxo jen̈an c'apac schab'il chi'. 5 A d'a c'apac b'ab'el jen̈an yed' pax d'a c'apac schab'il, yovalil sb'ochajoch xoyjab' 50-oc juntzan̈ ch'al q'uic'mutz'inac chi', yic vach' junxon̈ej tz'aj schalan sb'a c'apac schab'il. 6 Sb'opax 50-oc syamnub'al nab'a oro, yic syal syamlan sb'a c'apac schab'il jen̈an, icha chi' tz'aj sb'oel junoc jen̈an tz'och d'a yib'an̈ in cajnub'. 7 Sb'ochajpax uxluche'oc jen̈an xil noc' chiva jalb'il yic sb'at d'a yib'an̈ c'apac ayoch d'a yib'an̈ in cajnub' chi'.

8 Masanil juntzan̈ chi', lajann̈ej tz'aji, 13 metro yed' nan̈alxo tz'aj steel, axo sat chab' metro tz'aji. 9 Slajvi chi', stz'ischaj syam sb'a oyeoc jen̈an, junn̈ej jen̈an tz'ajcani. Stz'ischajpax syam sb'a vaquexo jen̈an chi'. A jun svaquil jen̈an, nan̈al spacchajemta d'a yichan̈ mantiado chi'. 10 Sb'ochajoch xoyjab' 50-oc syamnub'al d'a jun pac'an̈oc stitac jun b'ab'el jen̈an, tz'ochpax 50-oc syamnub'al d'a jun pac'an̈oc sti' d'a jun schab'il jen̈an. 11 Sb'opax 50-oc syamnub'al nab'a bronce, yic syal syamlan sb'a schab'il jen̈an, yic junxon̈ej jen̈an tz'ajcani. 12 Yujto uxluche' jen̈an yaj xil noc' chiva chi', yuj chi' ayto nan̈alxo jen̈an tz'emcan pacan d'a spatic yed' d'a yichan̈. 13 A jun chi', ec'to jun metro steel d'a yichan̈ c'apac yalan̈, nan̈al metro ec'to d'a junjun stitac, yic smuschaj stitac c'apac aycan d'a yalan̈ chi'. 14 Sb'ojipax stz'umal noc' calnel uc'nac d'a chacchac, yic sq'ue d'a yib'an̈ jun jen̈an xil noc' chiva chi' yed' junocxo macan̈ tz'uum te' lab'ab'i yic tz'och d'a yib'an̈ jun chi'.

15 Sb'ochajpax juntzan̈ te' marco yic tz'och d'a spatic in cajnub', lin̈an tz'ajoch junjun te'. Masanil te', a te' acacia b'aj tz'elta te'. 16 Nan̈al yoil metro tz'aj steel junjun te', 65 centímetro tz'aj sat te'. 17 Scan chab'chab'oc yoc te' b'aj tz'em lin̈an. Lajann̈ej tz'ajcan scal. Icha chi' tz'aj te' tz'och d'a spatic in cajnub' chi' smasanil. 18 Ayic sb'oel te' chi', 20 te' tz'och d'a stojolal sur, 19 sb'ojiem 40 sb'achnub' yich te' nab'a plata tz'aji, chab'chab' tz'ajcan d'a yalan̈ junjun te', junjun d'a junjun yoc te'. 20 Icha chi' tz'ajpax junxo pac'an̈ d'a stojolal norte, 20 pax te' sb'ojiochi. 21 An̈eja' 40 sb'achnub' yich te' sb'oji, nab'a plata tz'aji, chab'chab' tz'emcan d'a yich junjun te'. 22 Axo d'a junxo pac'an̈ yol schiquin d'a stojolal b'aj tz'em c'u, vaque' te' sb'ojiochi. 23 Sb'opax chab'ocxo te', junjun te' tz'och d'a junjun yesquinail jun pac'an̈ chi'. 24 A chab' te' marco chi', nub'ub'i tz'aj te', d'a yich masanto sq'uec'och b'aj syil-laj sb'a yuj junoc argolla, aton te' chi' tz'och d'a chab' yesquinail d'a jun pac'an̈ chi'. 25 A yuj chab'xo te' chi', vajxaque' tz'aj te' marco chi' d'a smasanil yed' 16 sb'achnub' yich te'. Chab'chab' sb'achnub' yich junjun te'. 26 Sb'ochajpax oyeoc te' regla tz'och d'a spatic te' marco d'a junoc pac'an̈ in cajnub'. A te' acacia sb'ochaj reglail chi'. 27 Sb'ochajpax oyeoc te' tz'och d'a junxo pac'an̈. An̈ejtona' sb'ochaj oyeoc te' tz'och d'a jun pac'an̈ d'a spatic, d'a stojolal b'aj tz'em c'u. 28 A te' regla tz'ec' d'a snan̈al te' marco chi', sb'at te' d'a jun schiquin masanto sc'axpajec'c'och te' d'a junxo schiquin. 29 Slajvi chi', tz'och q'uen oro d'a spatictac te' marco chi', tz'ochpax q'uen argolla nab'a oro b'aj tz'ec' te' regla chi'. Tz'ochpax q'uen oro d'a te' regla chi'. 30 Sb'ochajq'ue in cajnub' icha yaj yechel tzin ch'ox d'ayach d'a jolom vitz tic. 31 Sb'ochajpax junoc c'apac cortina nab'a lino b'ayb'il. Sb'ojioch yechel querubín d'a c'apac yuj junoc mach jelan sb'oani. A d'a an̈ q'uic'mutz'inac ch'al, an̈ ch'al yaxmaquinac yed' pax an̈ chac ch'al sb'ojioch yechel querubín chi'. 32 Slajvi chi', sq'ue locan c'apac d'a chan̈e' te' oy ayq'ue q'uen gancho nab'a oro d'a schon. A te' oy chi' a te' acacia, yovalil tz'ochpax q'uen oro d'a spatic te', tz'empax te' d'a yib'an̈ chan̈e' sb'achnub' yich nab'a plata. 33 A jun c'apac cortina chi' smacan snan̈al jun lugar scuch Vic Yaji yed' junxo lugar scuch A Inn̈ej Ay Vico'. Sq'ue locan c'apac d'a yalan̈ b'aj ayoch q'uen syamnub'al nab'a oro ayoch d'a yib'an̈, axo d'a spaticoch c'apac cortina chi' tz'ac'chajoch te' scaxail trato. 34 Slajvi chi', tza macan te' scaxail trato yed' smacul, tz'ochcan te' d'a jun lugar scuch A Inn̈ej Ay Vico'. 35 A d'a yichan̈elta c'apac cortina chi', a d'a co vach' scan te' mexa yic ixim pan. Axo pax d'a co q'uexan̈ scan jun b'achnub' candil, q'uelc'umb'a tz'aj yed' te' mexa chi'.

36 Axo d'a sti' in cajnub' chi', ata' sb'ojioch junoc c'apac cortina nab'a lino b'ayb'il. Yed' an̈ q'uic'mutz'inac ch'al, an̈ ch'al yaxmaquinac, an̈ chac ch'al sb'ochaj yelvanub' yuj junoc jelan sb'oani. 37 Sb'opax oye' te' oy d'a te' acacia, tz'och q'uen oro d'a spatic te'. An̈ejtona' tz'ochpax q'uen gancho nab'a oro d'a schon te' yic vach' sq'ue locan c'apac cortina chi'. Sb'ojipaxem oye' b'achnub' yich nab'a bronce b'aj tz'em te' oy chi'.

27

Jun altar nab'a bronce

(Ex 38.1-7)

1 Sb'ochajpax junoc altar d'a te' chemte' nab'a acacia, lajann̈ej tz'aj yechel schan̈il pac'an̈. Chab' metro yed' 25 centímetro tz'aj junjun pac'an̈, jun metro yed' 25 centímetro tz'aj schaan̈il. 2 Sb'ochajq'ue junjun sch'aac d'a junjun schiquintac. A juntzan̈ sch'aac chi' yaman tz'aj yed' jun altar chi', spichchaj te' d'a q'uen bronce. 3 Masanil jantac syamc'ab'il altar chi', nab'a bronceocabi: Aton yed'tal b'aj tz'ic'chajel q'uen tic'aq'uil taan̈, q'uen pala, q'uen nivac uc'ab', q'uen tenedor yed' pax yed'tal b'aj tz'em te tzac'ac'. 4 Sb'opax junoc q'uen malla nab'a bronce, tz'ochpax junjun argolla bronce d'a junjun yesquinail q'ueen. 5 Tz'elc'och q'uen yesquinail chi' d'a spatictac jun altar chi' d'a yalan̈ jun oyanoch d'a stitac. A q'uen malla chi', d'a snan̈al jun altar chi' sb'ojiem q'ueen. 6 Sb'opax juntzan̈oc sb'achlab'il jun altar chi'. A te' acacia tz'ochi, tz'ochpax bronce d'a spatic te'. 7 A te' sb'achlab'il chi', yovalil tz'ec' te' d'a yol q'uen argolla ayoch d'a schab'il pac'an̈ yic vach' sb'achjib'ati. 8 A jun altar chi', olan tz'ajcan yool, icha yechel ix in ch'ox d'ayach d'a jolom vitz tic.

A yamaq'uil scajnub' Dios

(Ex 38.9-20)

9 Sb'ochajpax c'apac cortina lino te vach' b'ayb'il, yic tz'och oyan smaculoc yamaq'uil ay d'a spatictac in cajnub' chi'. A d'a jun pac'an̈ d'a stojolal sur, 45 metro tz'ajb'at d'in̈an c'apac cortina chi'. 10 Tz'och 20 te' oy, 20 pax sb'achnub'al yich nab'a bronce, axo d'a schon junjun te' oy chi', tz'em jun q'uen nab'a plata ayoch juntzan̈ argolla d'ay. 11 Icha pax chi' d'a stojolal norte, yovalil tz'ochpax c'apac cortina d'a sc'atul chi' smasanil. 45 metro tz'aji, 20 pax te' yoyal tz'ochi yed' 20 sb'achnub'al yich nab'a bronce, tz'em jun q'uen nab'a plata, ayoch juntzan̈ argolla d'ay d'a schon junjun te' oy chi'. 12 Axo d'a stojolal b'aj tz'em c'u, a c'apac cortina tz'och d'ay, 22 metro yed' nan̈alxo tz'aj sat yed' lajun̈e' yoyal yed' pax lajun̈e' sb'achnub'al yich. 13 Axo pax d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a jun amac' chi', 22 metro yed' nan̈alxo sat. Tz'ochpax c'apac cortina d'ay. 14 A d'a jun pac'an̈ sti' amac' chi', ay uque' metro c'apac cortina tz'ochi yed' oxe' yoyal yed' pax oxe' sb'achnub'al yich. 15 An̈eja' d'a junxo pac'an̈ sti', ay pax uque' metro c'apac cortina tz'ochi, ay oxe' oy yed' oxe' sb'achnub'al yich. 16 Axo d'a sti' amac' chi', ata' sb'ojioch junoc c'apac cortina nab'a lino b'ayb'il, nan̈al sb'alun̈il metro sat c'apac. Sb'oji yelvanub' c'apac yuj junoc jelan sb'oani. A d'a an̈ q'uic'mutz'inac ch'al, an̈ ch'al yaxmaquinac, an̈ chac ch'al sb'ochaj yelvanub' chi'. 17 Masanil te' oy d'a spatic yichan̈ amac' chi', tz'em q'uen q'ueen nab'a plata ayoch argolla d'ay d'a schon te'. Axo pax sb'achnub'al yich te', nab'a bronce. 18 A jun amac' chi', 45 metro sc'atul, 22 metro yed' nan̈alxo sat, lajann̈ej schapac'an̈il. Axo pax c'apac cortina ayq'ue d'a chaan̈, chab' metro yed' 25 centímetro steel c'apac. A c'apac cortina chi', aton lino vach' b'ayb'il. Axo sb'achnub' yich te oy chi', nab'a bronce. 19 Masanil yestacail in cajnub' chi' yed' estaca ayoch d'a amac' chi', nab'a bronce tz'aji.

Aceite yic candil

(Lv 24.1-4)

20 Al d'a eb' etisraelal to syic'cot aceite eb', aton aceite vach' tz'el d'a sat te' olivo, yic vach' ayn̈ej yaceiteal juntzan̈ candil. 21 A vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal ayoch d'a yib'an̈ sb'oanoch sc'ac'al candil chi', yic vach' copanel sc'ac'al d'a vichan̈ tz'ec' ac'val d'a yol mantiado b'aj tzin ch'ox in b'a d'a yichan̈elta c'apac cortina ayoch yen̈uloc te' scaxail in trato. A jun tic, juneln̈ej ley tz'ajcan d'a e cal a ex israel ex tic yed' pax d'a eb' eyin̈tilal.

28

A spichul eb' sacerdote

(Ex 39.1-31)

1 Ix yalanpax Jehová icha tic: Avtej vin̈ uc'tac aj Aarón yed' eb' yuninal, aton vin̈aj Nadab, vin̈aj Abiú, vin̈aj Eleazar yed' vin̈aj Itamar. Tza siq'uel eb' vin̈ d'a scal eb' etisraelal, yic vach' tz'och eb' vin̈ sacerdoteal d'ayin. 2 Sb'ochaj spichul vin̈ uc'tac aj Aarón. Aton junoc pichul yicn̈ej yopisio vin̈ yaji, yic vach' tz'aj yilji vin̈, yic scheclajpaxeli to nivan yelc'och vin̈. 3 Al d'a eb' te ay sjelanil, aton juntzan̈ eb' ix vac' sjelanil d'a b'o'oj c'apac, yic sb'oan spichul vin̈aj Aarón chi' eb', yic ol och vin̈ sacerdoteal d'ayin. 4 A juntzan̈ pichul sb'o chi', aton juntzan̈ tic: A c'apac smacul sn̈i' sc'ool yed' c'apac chaleca. Sb'opax jun pichul jucan yed' junxo pichul yelxo val te jucan ol och d'a yool, tz'och yelvanub'. Sb'opax sc'oxal sjolom sb'ac'chajochi yed' stzec'ul snan̈al. Yuj chi', b'ochajocab' pichul to yicn̈ej yopisio vin̈aj Aarón chi'. Sb'ochajpax spichul eb' yuninal vin̈ chi', yic vach' tz'och eb' d'a yopisio d'a sacerdoteal d'ayin. 5 Ayic sb'ochaj juntzan̈ pichul chi', tz'och an̈ lino b'ayb'il, yovalil tz'och q'uen oro icha ch'al d'a scal yed' lana chac ch'al.

6 A jun chaleca chi', a an̈ lino b'ayb'il sb'ochaj yuj junoc jelan sch'alvi, tz'och oro icha ch'al d'a scal yed' lana ch'al q'uic'mutz'inac, yaxmaquinac yed' chacchac. 7 Tz'ec' b'ac'an sc'ab' d'a sjolom sjen̈jab' yic syil-laj sb'a c'apac yichan̈ yed' c'apac spatic. 8 Sb'opax jun stzec'ul yic stzec'jioch jun chaleca chi', junn̈ej tz'aj yed'oc. A jun stzec'ul chi', a an̈ lino b'ayb'il b'aj sb'oji. Tz'och q'uen oro icha ch'al d'a scal yed' lana ch'al q'uic'mutz'inac, yaxmaquinac yed' chacchac.

9 Tzac' b'o chab'oc cotac pachan̈ q'uen cornalina te vach'. A d'a q'uen tz'och sb'i eb' yuninal vin̈aj Israel. 10 Stzolal tz'aj yochi icha ix aj yalji eb', vaque' tz'och d'a junjun q'ueen. 11 A mach tz'ac'anoch juntzan̈ b'i chi' d'a q'ueen, aton junoc toxonton smunlaj d'a b'o'oj q'ueen, te vach' tz'aj sb'oi. Icha yajoch sletrail junoc sello, icha val chi' tz'ajoch b'i chi' d'a q'ueen. 12 A d'a c'apac sjolom sjen̈jab' jun chaleca chi' tz'ac'jioch q'ueen. A yopisio juntzan̈ q'uen chi' yic snachajcot eb' yin̈tilal Israel. Icha chi' tz'aj yic'anec' sb'i eb' israel chi' vin̈aj Aarón d'a sjolom sjen̈jab' ayic tz'ochc'och vin̈ d'a vichan̈ yic tzin naancot eb'. 13 Sb'ochajpax chab' syamlab'il q'uen chi', nab'a oro tz'och d'ay. 14 Sb'ochajpax chab' cadena nab'a oro c'otzotzi tz'aj spach'uch'aji, tz'och d'a juntzan̈ syamlab'il chi'.

15 Axo c'apac yic sn̈i' sc'ool, tz'och yopisio yic snachajel tas in gana, lajan val tzutej icha val tz'aj sb'o chaleca chi'. A an̈ lino b'ayb'il tz'och d'ay, aton an̈ b'ob'il yuj junoc jelan sch'alvi. Tz'och q'uen oro icha ch'al d'a scal yed' lana ch'al q'uic'mutz'inac, yaxmaquinac yed' chacchac. 16 Cha pacan̈ tz'aji, lajann̈ej sat stitac schan̈il, 22 centímetro junjun stitac chi'. 17 Tz'och q'uen q'ueen te' vach' yilji d'a c'apac sn̈i' sc'ool chi', chan̈ tzol tz'ajoch q'ueen. A d'a b'ab'el tzol, tz'och junoc q'uen rubí, junoc q'uen crisólito yed' junoc q'uen esmeralda. 18 Axo d'a schab'il tzol, tz'och junoc q'uen granate, junoc q'uen zafiro yed' junoc q'uen jade. 19 Axo pax d'a yoxil tzol, tz'och junoc q'uen jacinto, junoc q'uen ágata yed' junoc q'uen amatista. 20 Axo pax d'a schan̈il tzol, tz'och junoc q'uen topacio, junoc q'uen cornalina yed' pax junoc q'uen jaspe. Masanil juntzan̈ q'ueen chi', oron̈ej syamlab'il tz'ochi. 21 Yovalil lajchave' juntzan̈ q'ueen chi' sb'oi, yujto lajchave' sb'i eb' yin̈tilal Israel. A d'a junjun q'uen q'ueen chi', ata' tz'och sb'i junjun macan̈ eb', icha yajoch sletrail junoc sello, icha val chi' tz'aj yoch b'i chi' d'a q'ueen.

22 A juntzan̈ q'uen cadena oro pach'uch'ab'il toxo ix b'inaji, aton q'uen tz'och yopisio d'a c'apac sn̈i' sc'ool. 23 Sb'ochajpax chab' argolla nab'a oro, tz'och d'a chab' schiquin c'apac sn̈i' sc'ol chi' d'a yib'an̈. 24 Tz'och q'uen cadena oro chi' schab'il d'a chab' argolla chi'. 25 Tz'och chab' sn̈i' q'uen cadena chi' d'a q'uen syamlab'il q'uen q'ueen ayoch d'a sjolom sjen̈jab' c'apac chaleca, yic scan c'apac sn̈i' sc'ol chi' d'a yichan̈. 26 Sb'opax chab' argolla nab'a oro, tz'och d'a chab' schiquin c'apac smacul sn̈i' sc'ol chi' d'a yalan̈, junn̈ej scan yed' jun chaleca chi'. 27 Sb'ochajpax chab' argolla oro, tz'och d'a sn̈itac c'apac tz'ec' d'a sjolom sjen̈jab' c'apac chaleca d'a yichan̈. Junn̈ej scan q'uen yed' b'aj tz'emc'och stz'isul sti' c'apac chi', palta d'a yib'an̈q'ueta b'aj tz'ec' stzec'ul snan̈al c'apac chaleca, aton jun tzec'ul te vach' yilji. 28 Icha chi' schalan sb'a q'uen argolla yic c'apac sn̈i' sc'ool yed' q'uen yic c'apac chaleca chi'. A junoc an̈ ch'al pach'uch'ab'il q'uic'mutz'inac tz'och sch'an̈aloc yic syam sb'a, yic vach' a c'apac sn̈i' sc'ol chi' scan d'a yib'an̈q'ueta stzec'ul snan̈al c'apac chaleca chi', yic max yactej sb'a c'apac. 29 Yuj chi', ayic tz'och vin̈aj Aarón chi' d'a yol in cajnub' d'a vichan̈ yed'nac sb'i eb' yin̈tilal Israel vin̈, yic tzin nacot eb' d'a masanil tiempo, yujto ayoch sb'i eb' d'a c'apac smacul sn̈i' sc'ool. A yopisio c'apac smacul sn̈i' sc'ol chi', yic tz'ojtacajeli tas snib'ej in c'ool. 30 Tzac'paxoch q'uen Urim yed' q'uen Tumim d'a yol c'apac smacul sn̈i' sc'ol chi', yuj chi' yed'nac q'ueen vin̈aj Aarón d'a sn̈i' sc'ool ayic tz'och vin̈ d'a vichan̈. Icha chi' tz'aj yic'anb'at juntzan̈ chi' vin̈ d'a vichan̈, yic syal snachajeli tas snib'ej in c'ool sc'ulej eb' etchon̈ab'.

31 A junoc c'apac pichul jucan q'uic'mutz'inac, a tzac' b'ojoc, yic ol yac'och vin̈aj Aarón chi' d'a yol c'apac chaleca. 32 Scan yolanil d'a snan̈al b'aj sq'ue sjolom vin̈. A d'a stitac b'aj tz'olji sjaj c'apac chi', ata' tz'och junoc c'apac stz'uliloc sti', yic vach' max n̈ic'chaji. 33-34 A jun c'apac pichul jucan q'uic'mutz'inac chi', tz'och yelvanub' c'apac d'a masanil stitac d'a yoctac. Icha sat te' granado yilji yelvanub' c'apac stitac tz'och chi'. Sb'oji yelvanub' c'apac chi' d'a lana ch'al q'uic'mutz'inac yed' lana ch'al yaxmaquinac yed' pax lana ch'al chacchac. Tz'ochpax yunetac campana nab'a oro d'a scal yechel sat te' granado d'a smasanil stitac chi'. 35 Ayic tz'och vin̈aj Aarón d'a vichan̈ d'a in cajnub', yovalil ayoch jun c'apac chi' yuj vin̈ yic sc'an̈ juntzan̈ yunetac campana ayoch d'a stitac c'apac chi', ayic tz'och vin̈ yed' pax yic tz'elta vin̈, yic vach' max cham vin̈.

36 Tzac'an b'ojoc junoc q'uen oro jaylechinac yelvanub'oc, tz'och juntzan̈ lolonel tic d'a q'ueen, icha junoc sello: Yicn̈ej Jehová Yaji, xchi. 37 Tz'och jun q'uen oro jaylechinac chi' d'a snan̈al sat sc'ox vin̈aj Aarón chi', stzec'chajoch q'uen yed' junoc ch'al b'ayb'il q'uic'mutz'inac. 38 Yed'nacocab'n̈ej q'uen vin̈aj Aarón d'a snan̈al sat yic tzin cha yofrenda eb' etchon̈ab' syac' d'ayin a in Jehová in tic, vach'chom man̈ ichaoc d'a smojal syutej eb' yac'ani, palta yuj jun q'ueen chi', tzin cha yofrenda eb' chi'.

39 Tzac' b'ojoc junocxo c'apac pichul yelxo val te jucan. A lino vach' tz'och d'ay, lino pax junoc c'ox b'ayb'il sb'oi. An̈eja' c'apac tzec'ul, vach' tz'aj yochpax stz'ib'ul c'apac yuj junoc jelan stz'isani. 40 Tzac'pax b'ojoc spichul eb' yuninal vin̈aj Aarón chi', aton sjucan pichul eb', stzec'ul eb' yed' sc'ox eb'. Yic vach' yilji eb', yic nivan pax yelc'och eb'.

41 Icha chi' tzutej ac'anoch spichul vin̈ uc'tac aj Aarón chi' yed' eb' yuninal. Slajvi chi' tzac'anq'ue aceite d'a sjolom eb', yic tz'ochcan yopisio eb' d'a sacerdoteal d'ayin. 42 Tzac'anpax b'ojoc yol svex eb', tz'emc'och d'a xub' eb', sq'uepaxc'och d'a snan̈al eb', yic vach' tz'aj smuschaj snivanil eb'. Lino c'apac tz'och d'a yol svex eb' chi' 43 Syac'och c'apac yolvex chi' vin̈aj Aarón chi' yed' eb' yuninal ayic tz'och eb' d'a yol mantiado b'aj tzin ch'ox in b'a, ma ayic tz'och eb' d'a slac'anil altar d'a yol mantiado chi' ayic ayoch eb' d'a yopisio, yic vach' max och smul eb' yic max cham eb'. A jun tic, ley tz'ajcan d'a vin̈aj Aarón yed' d'a yin̈tilal d'a masanil tiempo.

29

A tas tz'aj yoch eb' sacerdote d'a yopisio

(Lv 8.1-36)

1 Ix yalanxi Jehová: Ayic schaanel yich yopisio vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal d'a sacerdoteal d'ayin, aton juntzan̈ tic tza b'o yuj eb': Tzic'cot junoc noc' quelem vacax yed' chavan̈oc noc' ch'ac calnel malaj jab'oc spaltail. 2 Yed' ixim harina yic trigo te vach', malaj yich sb'at d'a scal, aton d'a ixim tzac' b'ojoc ixim pan yed' c'oxox pan calab'il yed' aceite yed' pax c'oxox pan jay sb'on̈chajoch aceite d'ay. 3 Slajvi chi' tz'em ixim d'a yol junoc yune' mooch, tzic'anb'at d'a in cajnub' yed' noc' quelem vacax yed' pax chavan̈ noc' ch'ac calnel chi'. 4 Slajvi chi', tzic'anb'at vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal d'a yichan̈ mantiado b'aj tzin ch'ox in b'a. Ata' sb'iquel sb'a eb'. 5 Slajvi chi', tzic'anpaxb'at c'apac pichul yic sacerdoteal. Tzac'anoch c'apac d'a vin̈aj Aarón chi', aton c'apac pichul yelxo val te jucan yed' junxo c'apac jucan, c'apac chaleca yed' c'apac smacul sn̈i' sc'ool, tzac'anoch stzec'ul snan̈al jun chaleca chi'. 6 Slajvi chi', tza b'ac'anoch sc'ox vin̈ d'a sjolom. A d'a snan̈al sat sc'ox vin̈ chi' tzac'och jun oro jay lechinac, aton sch'oxan yechel to vic yaj vin̈. 7 Slajvi chi' tzic'ancot aceite sc'anchaji ayic sic'chajel junoc mach tz'ochcan vicoc. Tzac'anq'ue d'a sjolom vin̈aj Aarón chi' yic tz'ochcan vin̈ sacerdoteal. 8 Slajvi chi', sjapax eb' yuninal vin̈ chi' d'a a tz'ey, tzac'anoch spichul eb' jucan. 9 Tza b'oanoch stzec'ul vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal, tza b'oanq'ue sc'ox eb'. Ichaton chi' tz'aj yochcan yopisio eb' d'a masanil tiempo. 10 Slajvi chi', tzic'anb'at noc' quelem vacax d'a yichan̈ mantiado b'aj tzin ch'ox in b'a, yic vach' syac'q'ue sc'ab' vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal d'a sjolom noc'. 11 A d'a yichan̈ mantiado chi' tza milcham noc' d'a vichan̈. 12 Tzic'anq'ueta jab'oc schiq'uil noc' yed' yiximal a c'ab', tza sucanoch d'a sch'ac altar ayq'ue d'a schiquintac, axo masanil chic' scan chi', tza tob'canec' d'a yichtac altar chi'. 13 Axo masanil xepu' ayoch d'a sch'an̈tza' noc' yed' d'a yib'an̈ seyub' noc' yed' pax d'a stut noc', tz'iq'ueli tza n̈usantz'a d'a yib'an̈ altar. 14 Axo noc' chib'ej chi' yed' stz'umal noc', stza' noc', masanil juntzan̈ chi' tza n̈ustz'a d'a spatiquel campamento, yujto a jun noc' chi' silab' yaj yic tz'ac'ji tup mul.

15 Slajvi chi', tzic'ancot junoc noc' ch'ac calnel, syac'anq'ue sc'ab' vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal chi' d'a sjolom noc'. 16 Tza milancham noc', tza tzicanoch schiq'uil noc' d'a schan̈il pac'an̈ altar. 17 Slajvi chi', tza cotac xicanb'at noc', smaxchajel noc' yol sc'ool, noc' yoc, junn̈ej tz'aj yed' noc' cotac xicab'il chi' yed' pax noc' sjolom. 18 Tza n̈usantz'a noc' silab'il d'a yib'an̈ altar d'a vichan̈ yuj vic'jichaan̈, aton jun silab' sn̈usjitz'a smasanil, sumumi sjab' svab'i.

19 Slajvi chi', tzic'ancot junxo noc' calnel, syac'anq'ue sc'ab' vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal d'a sjolom noc', 20 tza milancham noc'. Tzic'anq'ue jab'oc schiq'uil noc', tza sucanec' d'a sjayil schiquin vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal. Aton d'a schiquin eb' d'a svach'. Tza sucpaxec' jab'oc d'a smam sc'ab' eb' yed' d'a smam yoc eb' d'a svach'. Slajvi chi' tza tzicancanem masanil schiq'uil noc' ch'ac calnel chi' d'a spatictac altar chi'. 21 Axo schiq'uil noc' calnel ayoch d'a yib'an̈ altar chi' tzic'q'ue jab'oc, tza tzicanb'at d'a yib'an̈ vin̈aj Aarón yed' d'a spichul vin̈ yed' d'a yib'an̈ eb' yuninal vin̈ yed' pax d'a spatictac spichul eb'. Icha pax chi' tz'utaj aceite sc'anchaji yic sic'chaj junoc mach tz'ochcan vicoc. Icha val chi' tz'aj sic'chajcanel vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal yed' spichul eb'.

22 Slajvi chi', tzic'anel xepu' ayoch d'a sn̈e noc' ch'ac calnel chi', d'a noc' sch'an̈tza' yed' d'a yib'an̈ seyub' noc', tzic'anpaxcot chab' noc' stut yed' pax xepu' ayoch d'ay yed' pax noc' sb'ac'chil xub' d'a svach' yujto a jun noc' ch'ac calnel chi', aton noc' sc'anchaji yic tz'ochcan eb' sacerdote d'a yopisio. 23 Tzic'anpaxq'ueta ixim pan malaj yich, aton ixim ayem d'a yol mooch d'a vichan̈, junoc ixim pan setan setan yaji, junoc ixim calab'il yed' aceite yed' junoc ixim c'oxox. 24 Masanil juntzan̈ chi' tzac'och d'a yol sc'ab' vin̈aj Aarón yed' d'a eb' yuninal, sb'achchajoch d'a vichan̈. 25 Slajvi chi', tzic'anec' d'a yol sc'ab' eb', tza n̈usantz'a d'a yib'an̈ altar chi'. Junn̈ej tz'aj stz'a yed' noc' ch'ac calnel van stz'a silab'il, sumumi sjab' svab'i. Sn̈usjitz'a jun ofrenda chi' yuj vic'jichaan̈. 26 A noc' ch'ac calnel sc'anchaji ayic tz'och vin̈aj Aarón d'a yopisio, tzic'canel sn̈i' sc'ol noc'. Tza b'achanq'ue d'a vichan̈ a in Jehová in tic, yujto ic tz'ajcan jun macan̈ noc' chib'ej chi'.

27 Tza pojanel noc' sn̈i' sc'ol yed' noc' xub' ix a b'achq'ue d'a vichan̈, aton yic noc' ix och yopisio ayic ix ochcan vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal d'a sacerdoteal. 28 A chab' macan̈ noc' chib'ej chi', yic vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal tz'ajcani, aton ofrenda syac' eb' eyetisraelal. Aton chab' macan̈ noc' chi' syac' eb' d'ayin yofrendaoc yic junc'olal.

29-30 A spichul vin̈aj Aarón syac'och d'a yopisio, scann̈ej d'a eb' yin̈tilal vin̈. A junoc yin̈tilal vin̈ scan d'a yopisio, ayic tz'och d'a yol mantiado b'aj tzin ch'ox in b'a, yuj in yac'an servil d'a yol jun lugar A Inn̈ej Ay Vico', an̈ej juntzan̈ pichul chi' syac'och eb' d'a uque' c'ual ayic tz'ochcan eb' sacerdoteal.

31 Tzic'anpaxb'at noc' calnel ix b'inaji yic tz'ochcan yopisio eb'. A d'a jun lugar sic'b'ilpaxeli, ata' tza tz'an̈ noc'. 32 A vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal schi'an noc' chib'ej chi', svaanpax juntzan̈ ixim pan ayem d'a yol jun yune' mooch chi' d'a yichan̈ mantiado b'aj tzin ch'ox in b'a. 33 Aton eb' schi'an noc' ix ac'ji yic tz'ac'ji tup schucal eb', aton yic ix sic'chajel eb' yed' schaancan yopisio eb' d'a sacerdoteal, palta malaj junoc ch'oc animail syal schi'an juntzan̈ chi', yujto vic yaji. 34 Tato ayto noc' chib'ej chi' yed' ixim pan chi' scan d'a jun c'u chi', tza n̈uscantz'aoc. Malaj junocxo mach syal schi'ani ma svaani, yujto vic yaji.

35 Masanil juntzan̈ tic tza b'o d'a vin̈aj Aarón yed' d'a eb' yuninal icha val tz'aj valan d'ayach tic. Uque' c'ual syic' yuj ac'ancanoch yopisio eb' chi'. 36 Junjun noc' quelem vacax tzac' silab'il d'a junjun c'u, yic tz'ac'ji lajvoc smul eb'. Icha chi' tz'aj a sacb'itan altar d'a vichan̈, tza sucanpaxoch aceite d'a yib'an̈ yic tz'ochcan yopisio. 37 Uque' c'ual tzac' silab' d'a yib'an̈ altar chi', yic tz'ac'ji lajvoc mul. Icha val chi' tz'aj yochcan jun altar chi' vicoc, tz'och d'a yopisio. Yaln̈ej tastac tz'och tennaj d'a jun altar chi', vicxo tz'ajcani.

Ofrenda tz'ac'ji d'a junjun c'u

(Nm 28.1-8)

38 Junjun c'u yovalil sn̈usji chavan̈ noc' calnel jun ab'il sq'uinal silab'il d'a yib'an̈ altar. 39 Jun noc' tza n̈ustz'a d'a q'uin̈ib'alil, junxo noc' tza n̈ustz'a d'a yemc'ualil. 40 Tzac' chan̈eoc libra harina te vach' yed' noc' stz'a d'a q'uin̈ib'alil chi', tza calej ixim harina chi' yed' junoc litro aceite yic sat te' olivo, tza secanem junoc litro vino ofrendail. 41 An̈eja' icha chi' tzutejpax junxo noc' calnel chi' d'a yemc'ualil, ixim harina yed' vino ofrendail. A juntzan̈ ofrenda sn̈usjitz'a chi', te sumumi sjab' svab'i. 42 A juntzan̈ silab' chi', ol sn̈usn̈ejtz'a eb' d'a vichan̈ d'a masanil tiempo d'a stojolal sti' mantiado b'aj tzin ch'ox in b'a, ayic tzin lolon eyed'oc. 43 Ata' ol in ch'ox in b'a d'a eb' etisraelal, yuj chi' vic ol ajcan jun mantiado chi', yuj in tziquiquial. 44 A in val tzin sic'canoch jun mantiado chi' vicoc yed' yaltaril. Tzin sic'paxcanel vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal chi' yic tz'ochcan eb' sacerdoteal d'ayin. 45 Ol in cajnaj d'a scal eb' etisraelal, yujto e Diosal in. 46 Icha val chi' ol aj snachajel yuj eb' to a in ton Jehová in sDiosal in eb' ed'oc, a in ix ex viq'uelta d'a Egipto yic tzin cajnaj d'a e cal, a in Jehová e Diosal in tic, xchi Jehová.

30

Jun altar yic incienso

(Ex 37.25-28)

1 Ix yalanxi Jehová: Ac' b'ojoc junoc altar b'aj stz'a incienso. A te' acacia tz'och d'ay. 2 A sc'atul 45 centímetro tz'aji, 45 centímetro tz'ajpax sat, axo steel, 90 centímetro tz'aji. An̈eja' sb'oq'ue sch'ac altar chi' d'a junjun schiquintac, yaman tz'aj yed' altar chi'. 3 Tz'och q'uen oro yelxo val vach' d'a altar chi': D'a yib'an̈ yed' d'a spatictac schan̈il pac'an̈ yed' d'a sch'aac chi', sq'uepax tzalan q'uen oro chi' d'a yib'an̈ stitac. 4 A d'a yalan̈ stitac chi', ata' tz'och chab'chab'oc argolla nab'a oro d'a schab'il pac'an̈. A d'a yool chi' tz'ec' te' sb'achlab'il yic syal sb'achchaji. 5 A te' b'achlab' chi', a te' acacia tz'ochi, tz'och q'uen oro d'a spatic te'. 6 Tzaq'uem jun altar chi' d'a yichan̈elta c'apac cortina ayoch yen̈uloc scaxail in trato, aton te' caxa ay smacul b'aj tz'ac'ji tup mul. Ata' ol in ch'ox in b'a d'ayex. 7 A vin̈aj Aarón ol n̈usantz'a incienso sumumi sjab' d'a yib'an̈ altar chi', junjun q'uin̈ib'alil ayic sb'ochajoch candil. 8 Sn̈usanpax vin̈ a tz'emxican c'u, aton d'a yorail yoch sc'ac'al candil. A jun tic ol ujocn̈ej d'a vichan̈ ayic ol b'eyn̈ejb'at tiempo. 9 Malaj junoc comon incienso ol n̈usjoctz'a d'a yib'an̈ jun altar chi', malaj pax junoc silab', ofrenda d'a ixim trigo, ma ofrenda d'a yic secchajem vino ol sn̈uschaj d'ay. 10 An̈ej junel d'a yol ab'il stzicoch chic' vin̈aj Aarón d'a sch'ac altar chi', aton schiq'uil noc' silab' smiljicham yuj yac'ji lajvoc mul. Junjun ab'il tzuji jun tic d'a masanil tiempo. A jun altar chi', vic yaji, xchi Jehová.

A q'uen tumin syac' eb' vin̈ vinac sb'ischaji

11 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

12 Ayic ol ic'anchaan̈ sb'isul eb' etchon̈ab' israel chi', junjun eb' ol stup d'ayin yuj sq'uinal, yic malaj junoc ilya te ov ol javoc d'a yib'an̈ eb' to scham eb' yuuj, yuj b'aj sb'ischaj chi'. 13 Masanil eb' stz'ib'chaj chi', yovalil nan̈al siclo q'uen plata syac' eb' yic stupan eb' d'ayin, icha q'uen siclo sc'anchaj d'a in cajnub', aton 20 gera. 14 Masanil eb' stz'ib'chaj sb'i chi', aton eb' 20 ab'il sq'uinal sb'eyn̈ejb'ati, aton eb' chi' tz'ac'an jun b'aj stupchaj chi' d'ayin. 15 Ayic stupan eb' chi' d'ayin yuj sq'uinal, vach'chom eb' b'eyum, ma eb' meb'a' lajann̈ej tz'aj yac'an eb'. Nan̈al siclo syac' junjun eb'. 16 Ichato chi' smolchaj masanil q'uen plata syac' eb' anima chi' stojoloc yuj sq'uinal. A d'a mantiado b'aj tzin ch'ox in b'a tz'och yopisio q'ueen. A yuj chi', ol ex in nacoti, aton yuj tas tzeyac' yuj e q'uinal chi', xchi Jehová.

Jun q'uen palangana nab'a bronce

(Ex 38.8)

17 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

18-19 Ac' b'ojoc junoc q'uen nivan palangana yed' sb'achnub' yich, nab'a bronce tz'aji. A d'a scal snan̈al altar yed' mantiado b'aj tzin ch'ox in b'a scan q'ueen. Sb'ud'chaj q'uen yed' a a'. Ata' syic'q'ueta a' vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal yic sb'ican sc'ab' eb' yed' yoc. 20 Ayic tz'och eb' d'a yol mantiado, ma ayic sc'och eb' d'a altar yic sn̈usan yofrenda d'a vichan̈, yovalil sb'ic sc'ab' eb' yed' yoc, yic max cham eb'. 21 A jun tic, ley tz'ajcan d'a yib'an̈ vin̈aj Aarón yed' yin̈tilal, ayic ol b'eyn̈ejb'at tiempo, xchi Jehová.

A aceite sc'anchaj yic sic'chaj junoc anima

(Ex 37.29)

22 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

23 Sic'chajocab'el juntzan̈oc avb'en te' man̈xo jantacoc svach'il sjab': Lajchaveoc libra stzatajil te' mirra te vach', vaqueoc libra canela, vaqueoc libra te' cálamo yelxo val vach', 24-25 yed' pax lajchaveoc libra te' casia. A echlab' sc'anchaj d'a juntzan̈ chi', aton icha echlab' sc'anchaj d'a in cajnub'. Scalaj juntzan̈ chi' yed' nan̈aloc schan̈il litro aceite yic te' olivo, icha val tz'aj sb'oan junoc b'oum perfume. Icha chi' tz'aj a b'oan aceite sc'anchaji a sic'chajel junoc mach ma junoc tas to vic tz'ajcani. 26 Succhajoch aceite chi' d'a mantiado b'aj tzin ch'ox in b'a, d'a te' caxa yic trato, 27 d'a te' mexa yed' d'a syamc'ab'il d'a sb'achnub' candil yed' syamc'ab'il, d'a altar yic incienso, 28 d'a altar b'aj stz'a silab' yed' syamc'ab'il yed' pax d'a jun q'uen nivan palangana yed' sb'achnub'al. 29 Icha chi' tz'aj a sic'ancanoch masanil juntzan̈ chi' yic vach' vic tz'ajcani. Masanil tastac tz'och tennaj d'ay, vicxo tz'ajcani.

30 A jun aceite chi' tza sucpaxoch d'a vin̈aj Aarón yed' pax d'a eb' yuninal vin̈. Icha chi' tz'aj sic'chajcanoch eb' sacerdoteal d'ayin. 31 Tzalan d'a masanil eb' etisraelal: Ayic ol b'eyn̈ejb'at tiempo, aton jun aceite tic ol c'anchaj d'a tastac to vic ol ajcanoc. 32 Man̈ comonoc succhajoch d'a junoc comon anima. Man̈ comonoc sb'oji junocxo macan̈ aceite lajan yed' jun tic. A jun tic vic tz'ajcani, yuj chi' man̈ comonoc tze yama'. 33 Tato ay junoc mach sb'oan junocxo macan̈ aceite lajan yed' jun tic, ma sucoch d'a junoc comon anima, a jun chi' yovalil tz'ic'jicanel d'a scal eb' yetchon̈ab', xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

A jun incienso

(Ex 37.29)

34 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

Ic'chajocab'cot masanil juntzan̈ tastac chi', lajann̈ej ol aj yechlab'il: Stzatajil te' estacte, sjoxal noc' mic' scuch uña, stzatajil te' gálbano te vach' sjab' yed' pax stzatajil te' incienso yelxo val te vach'. 35 A yed' juntzan̈ chi' tzac' b'ojoc incienso. Vach' tz'aj scalaji, icha val tz'aj sb'oji yuj junoc b'oum perfume. Vach' tz'aj sb'at yatz'amil, malajocab' spaltail, yujto vic yaji. 36 Choc' tz'aj stenjipoj jab'oc, tzac'anoch d'a yol mantiado d'a yichan̈ te' scaxail in trato b'aj tzin ch'ox in b'a d'ayex. A jun incienso chi', nivanocab' yelc'och d'a yol e sat. 37 Man̈ e b'o junocxo icha val jun ix e b'o tic. Tze nacoti to a inn̈ej ay vico'. 38 Tato ay junocxo mach sb'oan d'a yol yico', yic syab' sjab', a jun chi' tojoln̈ej yic'jicanel d'a scal eb' yetchon̈ab', xchi Jehová.

31

Eb' sb'oumal scajnub' Jehová

(Ex 35.30; 36.1)

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

2 Ab'i, a d'a scal yin̈tilal vin̈aj Judá ix in sic'canel vin̈aj Bezaleel, yuninal vin̈aj Uri, yixchiquin vin̈aj Hur. 3 Toxo ix vac'och Vespíritu d'a vin̈, yic jelan snaanel vin̈, yic ol yal sb'oanq'ue yaln̈ej tastac vin̈. 4 Ol snaanelta vin̈ sb'oan yechel jantac munlajel ol b'o'oc, icha d'a q'uen oro, d'a q'uen plata yed' d'a q'uen bronce, 5 yed' pax sb'oan q'uen q'ueen vin̈ vach' yilji, sb'oan te te' d'a yaln̈ej tas munlajelal. 6 Axo vin̈aj Aholiab, yuninal vin̈aj Ahisamac, yin̈tilal vin̈aj Dan, a vin̈ ol colvaj yed' vin̈aj Bezaleel chi'. Masanil eb' aytaxon sjelanil, ix in vach' aq'uej sjelanil eb' yic a eb' ol b'oan masanil tastac sval tic d'ayach: 7 Aton c'apac mantiado b'aj tzin ch'ox in b'a, te' scaxail in trato yed' smacul b'aj tz'ac'ji tup mul, masanil syamc'ab'il d'a yol mantiado chi', 8 te' mexa yed' jantac syamc'ab'il, jun sb'achnub' candil nab'a oro yed' syamc'ab'il, jun altar b'aj sn̈uschaj incienso, 9 jun altar b'aj stz'a silab' yed' syamc'ab'il, jun nivan palangana yed' sb'achnub' yich, 10 c'apac pichul jalb'il nivan yelc'ochi, aton spichul vin̈aj sacerdote Aarón yed' pax spichul eb' yuninal vin̈, aton pichul sc'an eb' d'a yopisio. 11 Sb'opax aceite eb' sc'anchaji ayic tz'ochcan junoc mach, ma junoc tas vicoc. Sb'opax incienso man̈xo jantacoc svach'il sc'anchaj d'a in cajnub'. A juntzan̈ chi', yovalil sb'o eb' icha val ix aj valan d'ayach, xchi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

Sc'ual ic'oj ip

(Ex 35.1-3)

12 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

13 Al d'a eb' etchon̈ab' to yovalil sc'anab'ajej jun sc'ual ic'oj ip eb', yujto vic yaji. Yujto a jun c'u chi' yechel in trato yajcanoch d'a co cal eyed'oc d'a masanil tiempo yic vach' tzeyojtaquejeli to a in Jehová in tic ix ex in sic'canel vicoc.

14 Nivanocab' yelc'och jun sc'ual ic'oj ip chi' d'a yol e sat. A mach max c'anab'ajan jun c'ual ic'oj ip chi', yovalil schami. Yaln̈ej mach smunlaj d'a jun c'u chi', yovalil schami. 15 Vaquen̈ej c'ual tzex munlaji, axo d'a yuquil c'ual, sc'ual ic'oj ip, vicn̈ej yaji. Yaln̈ej mach smunlaj d'a jun c'u chi', tojoln̈ej schami. 16-17 Yuj chi', yovalil tze c'anab'ajej jun c'ual ic'oj ip chi'. A jun chi' yechel in trato tz'ajcan d'a masanil tiempo d'a co cal eyed'oc, yujto a in Jehová in d'a vaque' c'ual in b'onac satchaan̈ yed' sat luum tic, axo d'a yuquil c'ual vochnac vaan in munlaji, vic'annac vip, xchi Jehová.

18 Ayic ix lajvi slolon Jehová yed' vin̈aj Moisés d'a jolom vitz Sinaí, ix yac'an chab' pachan̈ q'ueen d'a vin̈, b'aj tz'ib'ab'iloch strato, to a val Dios ix tz'ib'ani.

32

Jun yechel vacax nab'a oro

(Dt 9.6-29)

1 Axo yic ix yilan eb' chon̈ab' israel to a vin̈aj Moisés chi' an̈eja' max emxul-laj vin̈ b'aj ayec' eb' chi', ix smolb'an sb'a eb' smasanil, ix yalan eb' d'a vin̈aj Aarón:

—A ticnaic, co gana to tza b'o juntzan̈oc co diosal tzon̈ cuchb'ani, yujto a vin̈aj Moisés, vin̈ ix on̈ ic'anelta d'a Egipto, man̈ cojtacoc tas ix ic'an vin̈, xchi eb' chon̈ab' chi'.

2 Ix tac'vi vin̈aj Aarón chi' d'a eb':

—A ticnaic, molb'ejeccot masanil q'uen uchiquin nab'a oro yic eb' ix eyetb'eyum yed' yic eb' eyuninal, eb' ix eyisil, tzeyic'ancot d'ayin, xchi vin̈.

3 Masanil anima ix yiq'uel yuchiquin, ix yic'ancot eb' d'a vin̈aj Aarón chi'. 4 Ix schaanec' vin̈, ix yac'an ulax q'uen vin̈ d'a scal te' c'ac', ix yac'anem vin̈ d'a yol jun smoldeal, ix b'o jun yechel jun quelem vacax. Ix ochn̈ej ijan vin̈ svach' b'oan jun yechel vacax chi'. Ix yalan eb' chon̈ab' chi' smasanil:

—Ex quetchon̈ab' israel, a jun co diosal tic ix on̈ ic'anelta d'a Egipto, xchi eb'.

5 Ayic ix yilan jun chi' vin̈aj Aarón chi', ix sb'oanq'ue jun altar vin̈ d'a yichan̈ jun yechel vacax chi', te chaan̈ ix yal vin̈:

—A q'uic'an scac'och junoc nivan q'uin̈ d'a yichan̈ Jehová, xchi vin̈.

6 Axo ix q'uin̈ib'i d'a junxo c'u, ix smolb'an sb'a anima smasanil, ix sn̈usan juntzan̈ silab' eb' yed' silab' yic junc'olal. Ix lajvi chi' ix em c'ojjab' eb', ix va eb', ix yuc'an a' eb'. Ix lajvi chi', ix q'ue b'ulnaj eb' schan̈alvi yed' sc'ulan chucal d'a yichan̈ sdiosal chi'. 7 Yuj chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

—Ixic, eman̈xi yujto a eb' a chon̈ab' ix iq'uelta d'a Egipto, toxo ix sjuel sb'a eb'. 8 Yelxo val d'a elan̈chamel ix yiq'uel sb'a eb' d'a tas ix vala'. D'a elan̈chamel ix sb'o jun yechel quelem vacax eb', syac'anem sb'a eb' ejmelal d'ay. Syac'an silab' eb', syalan eb': Ex quetchon̈ab' israel, a val jun co diosal tic ix on̈ ic'anelta d'a Egipto, xchi eb'. 9 Toxo ix vila' to a juntzan̈ anima tic, yelxo val pit spensar eb'. 10 A ticnaic man̈xo ach tevoc d'ayin yuj eb', scot val voval d'a juntzan̈ anima tic. Ol in satel eb' smasanil, an̈ej ed'oc ol in b'o jun nivan nación yed' eb' in̈tilal, xchi d'a vin̈.

11 Axo vin̈aj Moisés chi', ix och ijan vin̈ sc'anan nivanc'olal d'a Jehová sDiosal yuj eb' schon̈ab', ix yalan vin̈:

—Mamin Jehová, ¿tas val yuj scot yoval a c'ol d'a yib'an̈ a chon̈ab' to a ach ix iq'uelta d'a Egipto yed' ipalil? 12 ¿Tas val yuj ol a cha ach yal eb' aj Egipto chucal? Ol am yal eb' icha tic: Tob'an chuc spensar Dios d'a eb', yuj chi' ix yiq'uel eb' d'a tic, sb'at smilancham eb' d'a jolomtac vitz, satjiel eb' yuuj d'a sat lum luum tic, xcham eb'. Yuj chi' comonoc max te cot yoval a c'ol d'a yib'an̈ eb', mocab' ac'och yaelal d'a yib'an̈ eb'. 13 Comonoc tza nacot eb' a checab', aton vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Israel. A locnac a b'i ac'annac a ti' d'a eb', alannac icha tic: Ol vic'chaan̈ e b'isul yed' eyuninal. Lajan ol aj sb'isul eb' icha q'uen c'anal d'a satchaan̈. An̈eja' jun lum luum tic, toxo ix vala' to ol vac' d'a eyin̈tilal d'a masanil tiempo, xa chinac d'a eb', xchi vin̈aj Moisés chi'.

14 Yuj chi' ix snaan Jehová to man̈xo ol satel-laj schon̈ab' chi'. 15 Ix meltzajemta vin̈aj Moisés d'a jolom vitz chi', yed'nacxo chab' pachan̈ q'ueen vin̈ b'aj tz'ib'ab'iloch checnab'il yuj Jehová, d'a schab'il pac'an̈ q'ueen. 16 A val Jehová ix b'oan q'uen q'ueen chi' schab'il, ix stz'ib'anoch letra chi' d'a q'ueen.

17 Axo yic ix yab'an vin̈aj Josué yel yav eb' anima, ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Moisés chi':

—A val scab'an yel yav eb' anima chi', icha val to ayoch oval d'a yol campamento, xchi vin̈.

18 Ix tac'vi vin̈aj Moisés chi':

—A juntzan̈ av tz'och scab' chi', man̈ avoc yic tzalajc'olal yic tz'ac'ji ganar junoc oval, man̈ avocpax yic cusc'olal yic tz'ac'ji ganar anima yuj eb' ajc'ool, palta b'it tz'och svab'i, xchi vin̈.

19 Axo yic ix javi vin̈aj Moisés chi' d'a slac'anil campamento chi', ix yilanoch jun yechel quelem vacax chi' vin̈, axo eb' anima van schan̈alvi eb'. Ix te cot yoval vin̈, ix syumanel q'uen q'ueen b'aj tz'ib'ab'iloch checnab'il chi' vin̈, yuj chi' ix pojb'at q'uen d'a yich vitz chi'. 20 Ix lajvi chi', ix b'at stzac'anelta jun yechel vacax chi' vin̈, ix syumanoch vin̈ d'a scal c'ac'. Ix lajvi chi' ix smac'anpoj vin̈, choc'xon̈ej ix aji, ix yac'anem vin̈ d'a scal a a', ix schecan vin̈ yuc' eb' anima chi'. 21 Ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Aarón chi':

—¿Tas yuj ach montaj yuj juntzan̈ anima tic ix a cuchb'an eb' sc'ulan jun nivan chucal tic? xchi vin̈.

22 Ix yalan vin̈aj Aarón chi':

—Mamin, mocab' cot oval d'ayin, ojtac val sic'lab'il to a jun chon̈ab' tic, sganan̈ej eb' sc'ulan chucal. 23 A eb' ix alan d'ayin: B'o junoc co diosal tzon̈ cuchb'ani, yujto a vin̈aj Moisés ix on̈ ic'anelta d'a Egipto, ma chequel tas ix ic'an vin̈, max jaxlaj vin̈, xchi eb' d'ayin. 24 Yuj chi' ix valan d'a eb': Machtac ex ay q'uen oro d'ayex, ma q'uen uchiquin, iq'uequeli, tzeyic'ancoti, xin chi d'a eb'. Ix lajvi chi', ix yic'ancot eb' d'ayin, ix vac'an ulax d'a cal c'ac', axo ix aji ix comon elta jun yechel vacax tic, xchi vin̈ d'a vin̈.

25 Ix nachajel yuj vin̈aj Moisés chi' to a eb' anima chi', b'ecanxon̈ej sc'ol eb' yac'an q'uixvelal sb'a d'a yichan̈ eb' chon̈ab' ayoch ajc'olal d'a eb', axo vin̈aj Aarón chi' maj scachoch vaan jab'oc eb' vin̈. 26 Yuj val chi' ix och tec'tec' vin̈aj Moisés chi' d'a sti' campamento chi', ix yalan vin̈:

—A ticnaic a mach syal sc'ol syac'och sb'a d'a yol sc'ab' Jehová, cotocab' d'a in tz'ey tic, xchi vin̈.

Masanil eb' yetlevitail vin̈, ix snitzcot sb'a eb' d'a stz'ey vin̈.

27 Ix lajvi chi', ix yalanpax vin̈ d'a eb':

—Ix schec Jehová co Diosal val d'ayex to junjun ex tzeyic'b'at eyespada, tzex b'at d'a campamento, tzex ec' d'a caltac mantiado, tze milancham eb' eyuc'tac, eb' eyamigo yed' eb' cajan d'a e lac'anil, xchi Jehová, xchi vin̈aj Moisés chi'.

28 Ix sc'anab'ajej checnab'il eb' vin̈ levita ix yac' vin̈. Yuj chi', ay am oxeoc mil anima ix smilcham eb'. 29 Ix lajvi chi', ix yalanxi vin̈aj Moisés chi':

—A ticnaic ix eyac'och e b'a d'a yol sc'ab' Jehová, ina to a ex ix e milcham eyuninal yed' eyuc'tac. Yuj val chi', ol yac' svach'c'olal Jehová d'a eyib'an̈, xchi vin̈ d'a eb'.

30 Axo d'a junxo c'u, ix yalan vin̈aj Moisés chi' d'a eb' anima:

—Te nivan e mul ix ochi. A ticnaic tic tzin b'atxi d'a jolom vitz b'aj ayec' Jehová. Ata' ol in lolon yed'oc, talaj ol yac' lajvoc e mul chi' d'a eyib'an̈, xchi vin̈.

31 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈ d'a jolom vitz b'aj ayec' Jehová chi'. Ix yalan vin̈:

—Val yel Mamin, te nivan smul jun chon̈ab' tic ix och d'a ichan̈, ix sb'o jun sdiosal eb' oro yic syaq'uem sb'a eb' d'ay. 32 Yuj val chi' tzin tevi d'ayach to tzac' lajvoc smul eb' chi'. Tato max ac' nivanc'olal smul eb' chi' jun, tza sucsat in b'i d'a yol ch'an̈ libro b'aj tz'ib'ab'il sb'i eb' to icxo yaji, xchi vin̈ d'a Jehová.

33 Axo ix tac'vi Jehová chi' d'a vin̈:

—A eb' tz'och smul d'ayin, aton eb' chi' tzin sucsat sb'i d'a yol ch'an̈ libro chi'. 34 Yuj chi' ixic, tzic'anb'at eb' chon̈ab' chi' d'a jun lugar ix val d'ayach. A jun vángel ol b'ab'laj eyuuj, palta ol c'och sc'ual yic ol vac'anoch syaelal eb' anima tic yuj smul, xchi.

35 Ix lajvi chi', a Jehová ix ac'ancot jun nivan ilya to smilvaj d'a yib'an̈ eb' chon̈ab' israel chi', yujto ix yac'och sb'a eb' sb'oan jun yechel vacax, aton jun ix sb'o vin̈aj Aarón chi'.

33

Ix te cus eb' chon̈ab'

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

—A ticnaic elan̈ d'a tic yed' eb' chon̈ab' ix iq'uelta d'a Egipto, tzic'anb'at eb' d'a sat lum luum valnac d'a vin̈aj Abraham, d'a vin̈aj Isaac yed' d'a vin̈aj Jacob to ol vac' d'a yin̈tilal eb' vin̈. 2 A in ol in chec b'ab'laj jun vángel d'a eyichan̈. A' ol ex cuchb'anb'atoc. A juntzan̈ chon̈ab'il anima, aton eb' cananeo, eb' amorreo, eb' hitita, eb' ferezeo, eb' heveo yed' eb' jebuseo, ol viq'uel eb' d'a sat luum chi'. 3 Ixiquec d'a jun lum te yax sat chi', palta man̈ ol in b'atlaj d'a e cal, yujto te pit ex, ay smay tzex in satel d'a yoltac b'e, xchi Jehová.

4 Ayic ix yab'an eb' anima jun lolonel cuseltac yalji chi', ix och eb' d'a ilc'olal, man̈xalaj mach ix yac'och yuchiquin yed' ston̈. 5 Yujto a Jehová ix alan d'a vin̈aj Moisés chi':

—Al d'a eb' etisraelal tic: A ex tic te pit ex. Tato tzin c'och d'a e cal junoc rato, ay smay tzex in sateli. A ticnaic iq'uequel eyuchiquin chi' yed' e ton̈ d'a e jaj chi', ol vilani tas ol ex vutoc, xa chi, xchi d'a vin̈.

6 Yuj val chi', atax ix el eb' d'a yich vitz Horeb, man̈xo junoc eb' ix yac'och ston̈ yed' yuchiquin.

A b'aj sch'ox sb'a Jehová

7 Ix yac' b'ochajq'ue jun mantiado vin̈aj Moisés d'a stib'at campamento. Ix yac'an vin̈ scuch jun mantiado chi': D'a B'aj Sch'ox Sb'a Jehová. Tato ay junoc mach sb'at sc'anb'ej junoc tas d'a Jehová, yovalil sb'at d'a jun mantiado chi'. 8 Ayic sb'at vin̈aj Moisés d'a mantiado chi', tz'elta lin̈an eb' anima smasanil d'a stitac smantiado, sb'at q'uelan eb' d'a vin̈ masanto tz'ochcan vin̈ d'a yol mantiado chi'. 9 Ayic tz'och vin̈, tz'emul moynaj jun asun d'a sti' mantiado chi' yacb'an slolon Jehová yed' vin̈. 10 A syilan eb' anima chi' yemul moynaj jun asun chi', tz'em n̈ojan eb' smasanil ejmelal d'a Jehová.

11 Q'uelc'umb'a val tz'aj Jehová slolon yed' vin̈aj Moisés chi', icha val tz'aj co lolon yed' junoc co vach'c'ool. Slajvi slolon vin̈ yed' Jehová chi', sjax vin̈ d'a campamento. Palta axo vin̈ scolvaj yed' vin̈aj Moisés chi', aton vin̈aj Josué quelem vinac, yuninal vin̈aj Nun, scann̈ej vin̈ d'a yol mantiado chi'.

Ol b'atn̈ej Jehová yed' eb' schon̈ab'

12 Ix yalan vin̈aj Moisés chi' d'a Jehová:

—Mamin Jehová, a ach ix al d'ayin to a in tzin cuchb'ej jun a chon̈ab' tic, palta maj al-laj d'ayin mach ol a chec colvaj ved'oc. Ix alani to ojtac in to ay a tzalajc'olal ved'oc alani. 13 Yuj chi', tato yel icha chi', ac' vojtaquejeli tas nab'il uuj, yic cham tzach vojtaquejeli, ol vac'ann̈ej tzalajb'oc a c'ool. Ojtac val to a jun chon̈ab' tzac'canoch d'a yol in c'ab' tic to a chon̈ab' yaji, xchi vin̈.

14 —A in val lac'an ol in b'at ed'oc, ol ex vac' cajnaj d'a junc'olal d'a lum luum chi', xchi Jehová d'a vin̈.

15 Yuj val chi', ix tac'vi vin̈aj Moisés chi':

—Yel val Mamin, tato max ach b'at qued'oc, vach' to max on̈ iq'uel d'a tic. 16 Tato max ach b'at qued' ticnaic, ¿tas val tz'aj yojtacajeli, tato ay a tzalajc'olal ved'oc yed' d'a eb' a chon̈ab' tic? Tato ayachn̈ejoch qued'oc jun, ol checlajeloc to a chon̈ab' ton caji, sic'b'il on̈ el uuj d'a scal masanil chon̈ab', xchi vin̈.

17 —A juntzan̈ lolonel tzal tic ol in c'ulej, yujto te ay in tzalajc'olal ed'oc, vojtac val a pensar sic'lab'il, xchi Jehová d'a vin̈.

18 —Mamin, tzin tevi val d'ayach to tza ch'ox snivanil elc'och d'ayin, xchi vin̈.

19 Ix tac'vi Jehová d'a vin̈:

—Masanil in vach'c'olal ol in ch'ox d'ayach. A val d'a ichan̈ ol valel in vach'il to a in ton Jehová in, ol vac' in vach'c'olal d'a eb' b'aj syal in c'ol svac'a', ol oc' in c'ool d'a eb' b'aj syal in c'ool. 20 Palta sval d'ayach to man̈ ol yal-laj och q'uelan d'a in sat, yujto malaj junoc mach syal yilan in sat. Tato tz'och q'uelan junoc mach d'ayin, elan̈chamel schami. 21 Ina d'a in lac'anil ay jun lugar b'aj ol yal a q'uecan lin̈an d'a yib'an̈ jun nivan q'ueen. 22 Ayic ol ec'b'at in tziquiquial ta', ol ach vac'anoch d'a yol spojelal q'uen q'ueen chi', ol ach in macchancanoch yed' in c'ab' yacb'an tzin ec'canb'ati. 23 Ayic ol lajvoc vec'cani, ol vic'anel in c'ab', axon̈ej in patic ol yal ilani, axo in sat man̈ val jab'oc ol yal ilani, xchi Jehová.

34

A sq'uexul chab' pachan̈ q'uen q'ueen

(Dt 10.1-5)

1 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

—A ticnaic a achxo ol a tzey chab'oc q'uen q'ueen, icha val q'uen ix vac' d'ayach d'a sb'ab'elal, aton q'uen ix a mac'pojoc. Ol in tz'ib'anxioch d'a q'ueen, icha val tas ix in tz'ib'ejoch d'a q'uen b'ab'el chi'. 2 Tza b'oan a b'a d'a q'uin̈ib'alil q'uic'an, tzach javi d'a vichan̈ d'a jolom vitz tic. 3 Malaj junoc mach syal sq'ueta ed'oc, malaj junoc mach syal yec' d'a spatictac lum vitz tic. Max yalpaxlaj yec' noc' calnel yed' noc' vacax vael d'a yichtac luum, xchi d'a vin̈.

4 Ix lajvi chi, ix stzeyan chab' q'uen q'ueen vin̈ icha q'uen ix scha' d'a sb'ab'elal d'a Jehová. Axo d'a q'uin̈ib'alil d'a junxo c'u, ix yic'anb'at q'uen vin̈, ix b'at vin̈ d'a jolom vitz Sinaí, icha val ix yutej Jehová yalan d'a vin̈. 5 Ix lajvi chi', ix emul Jehová d'a stz'ey vin̈ d'a scal asun d'a jolom vitz chi', ix yalan sb'i d'a vin̈. 6 Ix ec'b'at Jehová d'a yichan̈ vin̈, te chaan̈ ix yal icha tic:

—A in ton Jehová in. Jehová in b'i. Te vach' in c'ool, tz'oc' in c'ol d'a anima. Man̈ elan̈chameloc scot voval. Te nivan tzin xajanej eb' anima, svac'n̈ejelc'och tas svala'. 7 A tas vach' valnaccan d'a eb' e mam eyicham, ol vac'n̈ejelc'och d'ayex a ex yin̈tilexcan eb' tic d'a masanil tiempo. Svac'an nivanc'olal e chucal e mul yed' e pital. Palta max ec'b'atlaj vac'an syaelal junoc mach yuj smul b'aj juneln̈ej pit syutej sb'a d'ayin, svac'n̈ejcan yaelal d'a yib'an̈ yuninal yed' yixchiquin, masanto d'a schan̈il macan̈ yin̈tilal, xchi Jehová.

8 D'a elan̈chamel ix em n̈ojan vin̈aj Moisés chi', ix emc'och snan̈al sat vin̈ d'a sat luum d'a yichan̈ Jehová chi', ix yalan vin̈ icha tic:

9 —Mamin Vajalil, tato yel tzach tzalaj ved'oc, tzach b'atn̈ej qued'oc, vach'chom a jun chon̈ab' tic te pit, palta ac' nivanc'olal co chucal tz'och d'a ichan̈, tzon̈ a chaancan a chon̈ab'oc, xchi vin̈.

Sb'oxi strato Jehová yed' eb' israel

(Dt 7.1-5)

10 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

—Chaab' tas ol vala': A ticnaic, tzin b'ocan jun in trato tic d'a yichan̈ masanil eb' etchon̈ab'. Ol in b'o tastac te satub'tac to mantalaj b'aj tzuji d'a junocxo nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Ol yil masanil eb' etchon̈ab' eb' ajun tic ed'oc tastac ol in c'ulej eyuuj, to satub'tac yilji. 11 C'anab'ajejec masanil tas svalcan tic d'ayex. A in ol viq'uel eb' amorreo, eb' cananeo, eb' hitita, eb' ferezeo, eb' heveo yed' eb' jebuseo d'a eyichan̈. 12 Ayic ol ex c'och d'a sat lum luum chi', malajocab' b'aq'uin̈ tze b'o junoc e trato yed' eb' anima ta'. Tato scan eb' d'a e cal, yel ol ex yixtejel eb'. 13 A val tas ol e c'ulej to ol e mac'poj yaltar eb' yed' yechel sdiosal eb'. Tze ch'acanel te te' yechel sdiosal eb' scuchan Asera. 14 Man̈ ex lesalvoc d'a junoc comon dios, yujto a in Jehová in, yelxo val te ov in d'a juntzan̈ chi'. Yelxo val ste cot voval d'ayex tato tzex och ejmelal d'a junoc ch'oc diosal. 15 Man̈ e b'olaj junoc e trato yed' eb' anima ayec' d'a sat lum chi'. Tato tze b'o e trato chi' yed' eb' axo yic tz'och eb' ejmelal d'a sdiosal chi', syac'an silab' eb' d'ay, tzex yavtej eb', tze vaan tas syac' eb' silab'oc chi'. 16 Talaj syic'laj sb'a yisil eb' yed' eb' eyuninal, axo yic tz'em n̈ojan eb' ix d'a sdiosal chi', scuchb'ajem n̈ojan eb' eyuninal chi' yuj eb' ix d'a juntzan̈ comon dios chi'. Tato icha chi' man̈xalaj tz'aj velc'och d'a yol sat eb' eyuninal chi'.

17 Man̈ e b'o junoc e diosal yed' q'uen q'ueen sb'ochaj d'a molde.

Q'uin̈ tz'ec' d'a junjun ab'il

(Ex 23.14-19; Dt 16.1-17)

18 Tze yac'och q'uin̈ yic ixim pan malaj yich. Uque' c'ual tze va jun pan chi', icha val ix aj vac'an e c'ayb'ej. A stiempoal, chequel yajcani, aton uj Abib, yujto a d'a jun uj chi' elnaquexcot d'a Egipto.

19 Masanil eb' b'ab'el vinac unin, vic yaj eb'. Vicpax sb'ab'el yune' noc' e vacax, yune' noc' e calnel yed' yune' noc' e chiva tato vinac. 20 Axo pax sb'ab'el yune' noc' e b'uru, syal yac'ji junoc yune' calnel sq'uexuloc noc'. Tato malaj junoc sq'uexul noc' tzeyac'a', yovalil smac'ji q'uichaj sjaj noc'. An̈eja' pax yuj e b'ab'el vinac unin, yovalil tzeyac' junoc noc' yune' calnel sq'uexuloc. Malaj junoc mach sja d'ayin d'a q'uin̈ tato malaj jab'oc yofrenda yed'nac.

21 D'a vaque' c'ual tzex munlaji, axo d'a yuquil c'ual tzeyic'an eyip, vach'chom stiempoal munlajel, ma stiempoal smolchajq'ue sat eyavb'en, yovalil tzeyic' eyip.

22 Tzeyac'och q'uin̈ yic sb'ab'el sat ixim e trigo sc'anb'i, aton q'uin̈ Pentecostés. Tzeyac'anpaxoch junxo q'uin̈ yic slajviq'ue ixim yic lajvub' ab'il.

23 Masanil eb' vinac, yovalil oxel sjavi eb' d'a vichan̈ d'a yol junjun ab'il d'a juntzan̈ q'uin̈ tic, a in Jehová e Diosal in tic svala'.

24 Ol viq'uel masanil juntzan̈xo nación d'a eyichan̈, ol vac' levanb'oc e luum. Malaj mach syal yic'anec' lum e luum chi', yacb'an ayec' eb' vinac d'a vichan̈ oxel d'a yol ab'il.

25 Ayic tzeyac'an e silab' d'ayin, man̈ eyac' schiq'uil noc' noc' yed' ixim pan ayb'at yich d'a scal. A noc' silab' yic jun q'uin̈ yic tze naancoti ayic ex vic'annaquelta d'a Egipto, tato ayto noc' scani, man̈ e sic'canb'at d'a junxo c'u.

26 A sb'ab'el sat eyavb'en yovalil tzeyic'cot d'a in cajnub'.

Man̈ e tz'an̈ noc' yunetac chiva d'a scal yal yim snun, xchi Jehová.

27 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi': Tz'ib'ej masanil juntzan̈ lolonel tic, yujto a ayoch yichb'aniloc in trato ix vac' ed'oc yed' pax eb' etchon̈ab', xchi.

28 A vin̈aj Moisés chi', 40 c'ual yed' 40 ac'val ix ec' vin̈ yed' Jehová d'a jolom vitz Sinaí. Malaj val jab'oc tas ix sva vin̈, malaj pax jab'oc tas ix yuq'uej vin̈ d'a jun tiempoal chi'. Ix stz'ib'anoch slolonelal strato Jehová yed' eb' chon̈ab' israel d'a q'uen q'ueen, aton lajun̈e' checnab'il.

Sveei yilji sat vin̈aj Moisés

29 Ix lajvi chi, ix emixta vin̈aj Moisés chi' d'a jolom vitz Sinaí chi', yed'nacxopax chab' pachan̈ q'uen q'ueen vin̈, aton q'uen b'aj tz'ib'ab'iloch checnab'il chi'. Man̈ yojtacoc vin̈ tato toxon̈ej sveei yilji sat, yujto ix lolon vin̈ yed' Jehová. 30 Axo ix yilan vin̈aj Aarón yed' masanil eb' yetchon̈ab' to toxon̈ej sveei yilji sat vin̈, ix te xivq'ue eb' smasanil sc'och d'a stz'ey vin̈. 31 Ix yavtancot eb' anima chi' vin̈, ichato chi' ix snitzanoch sb'a vin̈aj Aarón yed' eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' d'a stz'ey vin̈, ix lolon vin̈ d'a eb'.

32 Ix lajvi chi', ix snitzancot sb'a masanil eb' chon̈ab', ix och ijan vin̈ yalan masanil checnab'il ix yac' Jehová d'a vin̈, aton juntzan̈ ix b'at schaemta vin̈ d'a jolom vitz Sinaí chi'. 33 A ix lajvi slolon vin̈ d'a eb' anima chi', ix smacan sat vin̈ d'a jun c'apac. 34 Axo yic tz'och vin̈ yic slolon yed' Jehová, syiq'uel jun c'apac chi' vin̈. Axo tz'elxul vin̈, syalanxi vin̈ d'a eb' chon̈ab' tas checnab'ilal schec Jehová chi' yal d'a eb'. 35 Ayic van slolon vin̈ d'a eb' chi', syilan eb' to veei yilji sat vin̈. Slajvi yalan schecnab'il Jehová vin̈ d'a eb', smacanxi sat vin̈ d'a jun c'apac chi'. Ato yic tz'och vin̈ lolonel d'a yichan̈ Jehová, syic'anxiel vin̈.

35

Sleyal c'ual ic'oj ip

(Ex 31.12-17)

1 Ix smolb'ancot masanil eb' chon̈ab' israel vin̈aj Moisés chi', ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic: Ix yac' juntzan̈ checnab'il tic Jehová d'ayin, to ol e c'anab'ajej. 2 Vaque' c'ual tzex munlaji, axo yuquil c'ual, yicxo Jehová yaji. E masanil d'a jun c'u chi' tzeyic' eyip, tzeyic'anchaan̈ Jehová. A mach smunlaj d'a jun c'u chi' yovalil schami. 3 Vach'chom e c'ac', max yal-laj eyac'anoch d'a jun c'ual chi' yaln̈ej b'aj cajan ex, xchi vin̈.

Ofrenda yic scajnub' Dios

(Ex 25.1-9)

4 Ix yalanxi vin̈aj Moisés chi' d'a masanil eb' chon̈ab' israel icha tic: A juntzan̈ tic ix yal Jehová: 5 Tzeyac' junoc ofrenda d'ay. A mach tz'el val d'a sc'ol yac'ani, syal yic'ancot q'uen oro, q'uen plata yed' q'uen bronce, 6 an̈ ch'al q'uic'mutz'inac, an̈ yaxmaquinac, an̈ chac ch'al, an̈ lino te vach' yed' xil noc' chiva b'ayb'il. 7 Syalpax eyic'ancot stz'umal noc' ch'ac calnel uc'nac yed' chacchac, noc' tz'uum te lab'ab'i yed' pax te' acacia. 8 Tzeyic'paxcot yaceiteal sat te' olivo tz'em d'a yol candil, perfume sb'at d'a scal aceite tz'ac'jioch d'a junoc tz'ochcan yicoc Jehová, sb'atpax d'a scal incienso suc'uq'ui sjab'. 9 Tzeyic'paxcot q'uen cornalina yed' juntzan̈ q'uen q'ueen yelxo val vach' yilji tz'och yelvanub'oc schaleca vin̈ sat sacerdote, tz'ochpax yelvanub' jun smacul sn̈i' sc'ool vin̈.

A slistail tastac ix b'ochaji

(Ex 39.32-43)

10 Masanil eb' vin̈ vinac jelan sb'oan tastac vach' yilji, cotocab' eb' vin̈, yic sb'oan tas eb' vin̈ ix schec Jehová sb'oi: 11 Aton mantiado scajnub' Jehová yed' pax juntzan̈ tz'och d'a yib'an̈ yed' pax sganchoal, smarcoal, sreglail, yoyal yed' sb'achnub'al yich. 12 Sb'opax te' scaxail trato, sreglail tz'och sb'achlab'iloc, smacul b'aj tz'ac'ji tup mul, junoc cortina tz'och smaculoc, 13 te' mexa yed' regla tz'och sb'achlab'iloc yed' pax syamc'ab'il, ixim pan tz'ac'jioch d'a yichan̈ Jehová. 14 Sb'opax sb'achnub'al candil yed' masanil syamc'ab'il yed' pax uque' candil yed' aceite tz'em d'a yol juntzan̈ candil chi'. 15 Sb'ojipax altar yic incienso, regla tz'och sb'achlab'iloc, aceite sc'anchaji yic tz'och d'a junoc tz'ochcan yicoc Jehová, incienso suc'uq'ui sjab', c'apac cortina yic smacul sti' scajnub' Jehová. 16 Sb'opax junoc altar b'aj stz'a silab', smallail jun altar chi' nab'a bronce yed' sreglail yed' masanil syamc'ab'il. Sb'o jun palangana yed' sb'achnub'al. 17 Sb'opax c'apac cortina tz'ec' oyan d'a spatic yamaq'uil scajnub' Jehová chi' yed' yoyal yed' pax sb'achnub'al yich yed' c'apac cortina tz'och smaculoc sti' amac' chi'. 18 Sb'o yestacail yed' sch'an̈al syamanem d'a spatictac jun scajnub' Jehová chi' yed' d'a yamaq'uil. 19 Sb'opax c'apac pichul jalb'il syac'och eb' sacerdote d'a yol scajnub' Jehová. Aton pichul syac'och vin̈aj sacerdote Aarón to yicn̈ej yopisio vin̈ yaji yed' pax spichul eb' yuninal vin̈, aton syac'och eb' a tz'och eb' d'a yopisio, xchi vin̈aj Moisés chi'.

A yofrenda eb' chon̈ab'

20 Ix lajvi yalan masanil juntzan̈ chi' vin̈aj Moisés chi', ix b'at eb' smasanil d'a yoltac smantiado. 21 A eb' ix el val d'a sc'ool, ix laj yac' silab' eb' yic sb'oji scajnub' Jehová, aton b'aj sch'ox sb'a yed' masanil tas tz'och yopisio yed' c'apac pichul yic yopisio eb' sacerdote. 22 Ix laj javi eb' vin̈ vinac yed' eb' ix ix yed' silab' d'a Jehová, ato syala' jantac ix el d'a sc'ol eb' yac'ani, ix ul yac'an eb' d'a vin̈aj Moisés chi'. Ix yic'ancot q'uen yelvanub' pichul eb', q'uen colc'ab', q'uen ton̈, q'uen uchiquin yed' juntzan̈ocxo nab'a oro. Ix yac'an eb' d'a Jehová. 23 Masanil eb' ay ch'al q'uic'mutz'inac d'ay, ch'al yaxmaquinac, chac ch'al, lino te vach', xil noc' chiva b'ayb'il, stz'umal noc' ch'ac calnel uc'nac yed' chacchac yed' pax noc' tz'uum te lab'ab'i, ix laj yic'cot eb' d'a Jehová. 24 Ay pax mach ix el d'a sc'ool yic'ancot q'uen plata yed' q'uen bronce yofrendaoc d'a Jehová. A eb' ay te' acacia d'ay, ix yic'paxcot te' eb', yic sc'anchaj te' d'a scajnub' Dios. 25 Axo eb' ix ix syal sb'oan an̈ ch'al, ix yic'cot ch'al q'uic'mutz'inac eb' ix, ch'al yaxmaquinac, chac ch'al yed' lino te vach'. 26 Ay eb' ix ix jelan ix el val d'a sc'ool, ix och ijan eb' ix sb'oan xil noc' chiva d'a ch'alil. 27 Axo eb' yichamtac vinaquil chon̈ab', ix yic'cot q'uen cornalina eb' yed' pax juntzan̈xo q'uen q'ueen te vach' yic tz'och yelvanub'oc schaleca vin̈ sat sacerdote yed' yochpax yelvanub'oc jun smacul sn̈i' sc'ool vin̈. 28 Ix yic'paxcot perfume eb', aceite sc'anchaj d'a candil, aceite sc'anchaj d'a junoc tz'ochcan yicoc Jehová yed' incienso suc'uq'ui sjab'.

29 Masanil eb' chon̈ab' israel, eb' vin̈ vinac yed' eb' ix ix to ix el val d'a sc'ool, ix yac' scolval eb' d'a masanil jun munlajel ix yal Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

Eb' ix b'oan scajnub' Dios

(Ex 31.1-11)

30 Ix yal vin̈aj Moisés d'a masanil eb' yetchon̈ab': A Jehová toxo ix sic'anel vin̈aj Bezaleel, yuninal vin̈aj Uri, yixchiquin vin̈aj Hur, d'a yin̈tilal Judá. 31 Ix yac'anoch Yespíritu Dios chi' d'a vin̈ yic syac'an sjelanil spensar vin̈ yed' yojtacanel vin̈ yic syalpax snachajel yuj vin̈ 32 sb'oan yechel tas sb'o'o, icha d'a q'uen oro, q'uen plata yed' q'uen bronce. 33 Ix ac'jipax sjelanil vin̈ yic sb'oanpax q'uen q'ueen yelxo val vach', yic sb'oanpaxem yechel te te' yelxo val vach' tz'aji yed' yoch yelvanub' te'. 34 Ix yac'an sjelanil Jehová d'a vin̈ yed' d'a vin̈aj Aholiab, yuninal vin̈aj Ahisamac, d'a yin̈tilal Dan, yic sc'ayb'an juntzan̈xo eb' scolvaj yed' eb'. 35 Ix ac'ji sjelanil eb' yuj Jehová, yic sb'oan masanil tastac eb' to yelxo val vach' yilji: Yic sb'oan yechel, yic sb'oanoch yelvanub' yed' an̈ ch'al q'uic'mutz'inac, an̈ ch'al yaxmaquinac, an̈ chac ch'al yed' lino ch'al te vach'. Ix ac'ji sjelanil eb' sb'oan junoc tas vach' yed' sch'oxan yechel junocxo yaln̈ej tas munlajelal.

36

1 Yuj chi' a vin̈aj Bezaleel, vin̈aj Aholiab yed' pax juntzan̈xo eb' vin̈ vinac ix ac'ji sjelanil yuj Jehová sb'oan tastac vach' yilji, a eb' vin̈ ol b'oan masanil tas tz'och yopisio d'a scajnub' Jehová icha ix aj yalani, xchi vin̈aj Moisés.

Man̈ jantacoc ofrenda ix yic'cot eb' anima

2 Axo vin̈aj Moisés ix avtancot vin̈aj Bezaleel yed' vin̈aj Aholiab chi' yed' pax masanil eb' vin̈ ix ac'ji sjelanil spensar yuj Jehová yic sb'oan yaln̈ej tastac vach' yilji, aton eb' tz'el d'a sc'ol scolvaj d'a jun munlajel chi'. 3 A eb' vin̈ chi' ix chaan masanil ofrenda ix yic'cot eb' chon̈ab' israel d'a vin̈aj Moisés, yic tz'el yich munlajel yuj sb'o scajnub' Dios. Axo eb' tz'el val d'a sc'ol yac'an yofrenda, junjun q'uin̈ib'al syic'ancot yofrenda eb' chi'. 4 Axo eb' vin̈ munlajvum chi', ix yactejcan smunlajel eb' vin̈, ix b'at eb' vin̈ yal d'a vin̈aj Moisés chi': 5 Toxo ix ec' yib'an̈ yic'ancot yofrenda eb' anima, man̈ ol lajvoclaj masanil tas ix yic'cot eb' tic d'a munlajel ix yal Jehová to sb'oi, xchi eb' vin̈.

6 Ayic ix yab'an vin̈aj Moisés to icha chi', ix yalanel vin̈ d'a scal anima d'a campamento to maxtzac yic'cotlaj yofrenda eb' yuj sb'o scajnub' Dios. Icha chi' ix aj svanaj yic'ancot yofrenda eb' chi', 7 yujto toxo ix tz'acvi jantac tas ol och d'a scajnub' Dios, aytopax tas olto canoc.

Ix b'ochajq'ue scajnub' Dios

(Ex 26.1-37)

8 A d'a scal eb' munlajvum chi', ata' ay eb' jelan spensar sb'oanq'ue scajnub' Dios. Lajun̈e' jen̈an c'apac lino b'ayb'il sch'alil ix sb'o eb'. D'a an̈ ch'al q'uic'mutz'inac, an̈ ch'al yaxmaquinac yed' pax an̈ chac ch'al ix sb'o'och yechel querubín eb' d'a junjun jen̈an lino chi'. 9 A junjun jen̈an chi', 12 metro steel yed' nan̈alxo, chab' metro sat. Lajann̈ej ix aj yechel smasanil. 10 Oye' jen̈an c'apac ix tz'ischaj yam sb'a yic junxon̈ej jen̈an tz'aji. An̈eja' icha chi' ix aj stz'ischaj syam sb'a oyexo jen̈an. 11 Ix lajvi chi', ix tz'ischajoch xoyjab' an̈ q'uic'mutz'inac ch'al d'a sti' c'apac b'ab'el jen̈an chi' yic syamnub'aloc. An̈eja' icha chi' ix aj yochpax d'a sti' junxo schab'il jen̈an chi'. 12 Ix och xoyjab' 50 q'uic'mutz'inac ch'al d'a jun pac'an̈ sti', junjun jen̈an c'apac lajann̈ej ix aj schalan sb'a c'apac. 13 Ix b'opax 50 q'uen syamnub'al nab'a oro yic syal yil-lan sb'a c'apac chab' jen̈an chi' yic vach' junxon̈ej tz'ajcan c'apac. 14 Ix b'oxi uxluche' jen̈an xil noc' chiva, yic a tz'och d'a yib'an̈ scajnub' Dios. 15 Ay 13 metro steel yed' nan̈alxo yed' chab' metro sat. Lajann̈ej ix aj yechel smasanil. 16 Ix tz'ischaj yam sb'a oye' jen̈an yic junxon̈ej tz'aji. Ix tz'ischajpax syam sb'a vaquexo, yic junxon̈ej pax jen̈an tz'aji. 17 Ix och xoyjab' 50 syamnub'al d'a jun pac'an̈ sti' jun b'ab'el jen̈an. Ix ochpax 50 syamnub'al d'a sti' junxo schab'il jen̈an chi'. 18 Ix b'opax 50 syamnub' nab'a bronce, yic syil-laj sb'a chab' jen̈an chi', yic junxon̈ej jen̈an tz'aji.

19 Ix b'ojipax stz'umal noc' ch'ac calnel uc'nac yed' chacchac, yic tz'em d'a yib'an̈ jun jen̈an xil noc' chiva chi' yed' junxo macan̈ tz'uum te lab'ab'i yic tz'em d'a yib'an̈ jun jen̈an stz'umal noc' ch'ac calnel chi'. 20 Ix sb'opax juntzan̈ te' marco eb', yic tz'och d'a spatic scajnub' Dios, lin̈an tz'ajoch junjun te'. Masanil te', a te' acacia b'aj ix el te'. 21 Nan̈al yoil metro steel junjun te' marco chi', axo slevanil sat te', 70 centímetro. 22 Ix can chab'chab' yoc junjun te' marco chi' yic tz'em lin̈an. Lajann̈ej ix ajcan scal yoc te' chi'. Icha chi' ix aj te' marco chi' smasanil tz'och d'a spatic scajnub' Dios chi'. 23 Ay 20 te' ix sb'o eb' yic tz'och d'a stojolal sur. 24 Ix b'oji 40 q'uen plata sb'achnub'oc yich te' 20 chi' yuj eb', chab'chab' q'uen d'a yich junjun te', junjun q'uen d'a junjun yoc te'. 25 An̈ejtona' ix b'oji 20-xo te' marco chi' yic tz'och d'a jun pac'an̈xo, aton d'a stojolal norte. 26 An̈eja' 40 q'uen plata ix b'o sb'achnub'oc yich te', yic chab'chab' q'uen tz'och d'a yich junjun te'. 27 Axo yic jun pac'an̈ yol schiquin d'a stojolal b'aj tz'em c'u, vaque' te' marco chi' ix b'oji. 28 Ix sb'opax chab' te' marco chi' eb' yic tz'och te' d'a junjun yesquinail jun pac'an̈ chi'. 29 A chab' te' marco chi', nub'ub'i ix aj te', d'a yich masanto sq'uec'och b'aj syil-laj sb'a yuj junoc argolla, aton te' chi' ix och d'a chab' yesquinail. 30 Vajxaque' te' marco ix b'oi yic tz'och d'a jun schiquin chi' yed' 16 sb'achnub'al yich nab'a plata, chab'chab' sb'achnub'al yich junjun te'. 31 Ix sb'oanpax oye' te' regla eb' d'a te' acacia, te' tz'och d'a spatic te' marco d'a junoc pac'an̈ cajnub' chi'. 32 Oye' pax te' yic tz'och d'a junxo pac'an̈ yed' oye' pax te' yic tz'och d'a junxo pac'an̈ d'a yol schiquin d'a spatic, d'a stojolal b'aj tz'em c'u. 33 A te' regla tz'och chi', a d'a snan̈al te' marco chi' tz'ec' junoc te' masanto sc'axpajec'c'och te' d'a junxo schiquin. 34 Ix och q'uen oro d'a spatictac te' marco chi'. Ix b'opax q'uen argolla nab'a oro b'aj tz'ec' te' regla chi'. Ix ochpax q'uen oro d'a spatictac te' regla chi'.

35 Ix sb'opax jun c'apac cortina eb' yed' an̈ lino. Ix b'ojioch yechel querubín d'a c'apac yuj junoc jelan sb'oani. A d'a an̈ ch'al q'uic'mutz'inac, an̈ yaxmaquinac yed' an̈ chac ch'al ix b'ojioch yechel querubín chi'. 36 Ix sb'oan chan̈e' te oy eb' d'a te' acacia, ix yac'och q'uen oro eb' d'a spatic te'. Ix b'opax chan̈e' sb'achnub'al yich te', nab'a plata ix aji. Ix yac'anoch q'uen gancho nab'a oro eb' d'a schon te' yic sq'ue locan c'apac cortina chi'.

37 Ix sb'oanpax jun c'apac cortina eb' yic tz'och smaculoc mantiado chi'. A jun c'apac cortina chi' d'a an̈ lino ch'al ix sb'o eb'. Yed' an̈ ch'al q'uic'mutz'inac, an̈ ch'al yaxmaquinac yed' an̈ chac ch'al, ix b'ochajoch stz'ib'ul yuj junoc jelan sb'oani. 38 Ix b'ojipax oye' te' oy, ix em q'uen oro d'a schon te' yed' pax sganchoal. Ix b'opax oye' sb'achnub'al yich te', nab'a bronce ix aji.

37

Ix b'ochaj te' scaxail trato

(Ex 25.10-22)

1 Ix sb'oan te' scaxail strato Dios vin̈aj Bezaleel. A te' acacia ix och d'ay. Jun metro yed' 10 centímetro ix aj sc'atul, 70 centímetro ix aj sat. An̈eja' 70 centímetro ix ajpax schaan̈il. 2 Ix och q'uen oro d'a yool yed' d'a spatic yed' d'a stitac tzalanq'uei. 3 Ix b'opax chan̈e' argolla nab'a oro tz'och d'a yoc schan̈il, chab'chab' d'a junjun pac'an̈. 4 Ix b'opax juntzan̈ te sb'achlab'il d'a te' acacia, ix ochpax q'uen oro d'a spatictac te'. 5 Ix lajvi chi', ix ecchajec' te' d'a yol q'uen argolla chi', yic vach' syal sb'achchaj te'.

6 Ix b'opax jun smacul nab'a oro b'aj tz'ac'ji tup mul, jun metro yed' 10 centímetro sc'atul, 70 centímetro sat. 7 Ay chab' yechel querubín nab'a oro tenb'il d'a q'uen martillo ix och d'a yib'an̈ jun smacul chi'. 8 Junn̈ej ix aj jun smacul chi' yed' chab' yechel querubín chi', junjun ix can d'a stitac jun smacul chi', 9 d'an̈d'umb'a ix aji. Ix em q'uelan juntzan̈ querubín chi' d'a yib'an̈ smacul te' scaxail trato chi', axo sc'axil, syil-laj sb'a sn̈i' d'a yib'an̈, ichato yen̈ul yaji.

Ix b'ochaj smexail ixim pan

(Ex 25.23-30)

10 Ix sb'opax jun te' mexa vin̈aj Bezaleel chi'. An̈eja' te' acacia ix och d'a te'. 90 centímetro ix aj sc'atul, 45 centímetro ix aj sat, 70 ix ajq'ue steel. 11 Ix och q'uen oro d'a te', ix b'opax jun tz'ec' oyan d'a spatic yoc te' schan̈il, nab'a oro ix aji. 12 Ix b'opax q'ue stitac ix ec' oyan d'a yib'an̈, uque' centímetro ix ajq'uei, ix och oro d'ay. 13 Ix b'opax chan̈e' argolla nab'a oro, ix och d'a te' yoc schan̈il d'a yesquinail. 14 Ix och juntzan̈ argolla chi' d'a slac'anil b'aj ayem stitac chi'. A d'a yol juntzan̈ chi' ix ec' te' sb'achlab'il yic syal yic'chajb'at te' mexa chi'. 15 A te' sb'achlab'il chi', aton te' acacia, ix ochpax q'uen oro d'a spatictac te'. 16 Ix b'ochajpax syamc'ab'il nab'a oro sc'anchaj d'a jun mexa chi', aton juntzan̈ tic: Q'uen plato, nivac cuchara, xalu yed' uc'ab' b'aj schaji ofrenda a' yaji.

Ix b'ochaj sb'achnub' candil

(Ex 25.31-40)

17 Ix sb'opax jun sb'achnub' candil vin̈aj Bezaleel chi', nab'a oro ix aji, ix tenchaj d'a q'uen martillo. A sc'ojnub' b'aj tz'em b'achan, ste'al yed' scopail icha sfloral, junn̈ej yaman ix aji. 18 Oxox sc'ab' ix elta d'a stz'eytac. 19 Junjun juntzan̈ sc'ab' ayelta d'a ste'al chi', ay oxe' sfloral icha yic te' almendro. 20 A jun ste'al chi', ay pax chan̈e' sfloral icha yic te' almendro chi'. 21 A d'a yalan̈ b'aj ayelta chab'chab' sc'ab' chi', ay junjun sfloral. 22 A juntzan̈ sfloral yed' sc'ab' chi', junn̈ej ix aj yed' sb'achnub'al chi'. A jun chi', nab'a oro ix aji, tenb'il d'a q'uen martillo. 23 Ix b'opax uque' candil, an̈ejtona' ix b'opax q'uen q'ueen tz'ic'anel stan̈il c'apac b'aj tz'och sc'ac'al yed' splatoal. Nab'a oro ix aj smasanil. 24 A jantac q'uen oro ix och d'a jun b'achnub' candil chi' yed' syamc'ab'il, oxe' arroba ix ochi.

Ix b'ochaj jun altar yic incienso

(Ex 30.1-5)

25 Ix sb'oanpax jun altar yic incienso vin̈aj Bezaleel chi' d'a te' acacia. Lajann̈ej ix aj d'a schan̈il pac'an̈, 45 centímetro ix aji, axo pax steel, 90 centímetro ix ajq'uei. Ix b'opax juntzan̈ sch'aac d'a junjun yesquinail, yaman ix aj yed' jun altar chi'. 26 Ix och q'uen oro yelxo val vach' d'a yib'an̈ yed' d'a spatictac schan̈il pac'an̈ yed' d'a sch'aac chi'. Ix q'uepax tzalan q'uen oro chi' d'a yib'an̈ stitac. 27 A d'a yalan̈ stitac chi', ata' ix och chab'chab' argolla nab'a oro d'a schab'il pac'an̈. Ix ec' te' sb'achlab'il d'a yool yic syal sb'achchaji. 28 A te' sb'achlab'il ix och chi', aton te' acacia, ix ochpax q'uen oro d'a te'.

A tas tz'aj sb'o aceite sc'anchaji

(Ex 30.22-38)

29 Ix b'ojipax aceite sc'anchaji yic sic'chajel junoc mach, ma junoc tas tz'ochcan yicoc Dios. Ix b'opax incienso te vach', icha tz'aj sb'oan eb' b'oum perfume.

38

Ix b'ochaj jun altar nab'a bronce

(Ex 27.1-8)

1 Ix sb'oanpax jun altar vin̈aj Bezaleel chi', aton jun b'aj stz'a silab'. D'a te' acacia ix sb'o vin̈. Lajann̈ej ix aj yechel schan̈il pac'an̈, chab' metro yed' 25 centímetro junjun pac'an̈. Jun metro yed' 25 centímetro ix ajq'ue schaan̈il. 2 Ix b'ojipaxq'ue chan̈e' sch'aac d'a schiquintac schan̈il, yaman ix aj yed' jun altar chi'. Ix pichchaj te' d'a q'uen bronce. 3 Masanil syamc'ab'il jun altar chi', nab'a bronce ix aji: Aton yed'tal b'aj tz'ic'chajel q'uen taan̈, q'uen pala, q'uen nivac uc'ab', q'uen tenedor yed' yed'tal te' tzac'ac'. 4 Ix b'ojipax jun q'uen malla nab'a bronce, ix ac'jioch q'uen d'a yalan̈ sti' d'a yool. D'a snan̈al jun altar chi' ix och q'ueen. 5 Ix b'opax chan̈e' argolla nab'a bronce, ix och d'a junjun yesquinail q'uen malla chi'. Ix elc'och q'uen d'a spatic jun altar chi', a d'a yol q'uen tz'ec' te' sb'achlab'il. 6 Ix b'opax sb'achlab'il jun altar chi' d'a te' acacia, ix ochpax q'uen bronce d'a spatictac te'. 7 Ix ecchajec' te' d'a yol q'uen argolla ayoch d'a stz'eytac jun altar chi' yic syal sb'achchaji. A jun altar chi', chemte' ix och d'ay, ix can yolanil d'a yool.

Ix b'oji jun nivan palangana nab'a bronce

(Ex 30.18)

8 A yed' q'uen nen nab'a bronce sc'an eb' ix ix ayoch yilumaloc sti' c'apac mantiado, a yed' q'uen ix sb'o jun nivan palangana vin̈aj Bezaleel yed' sb'achnub'al yich.

Ix b'oji yamaq'uil scajnub' Dios

(Ex 27.9-19)

9 Ix sb'opax c'apac cortina vin̈aj Bezaleel yic tz'och smaculoc spatictac amac' d'a scajnub' Dios. A d'a stojolal sur, ix och 45 metro c'apac cortina chi', aton ch'al lino b'ayb'il ayoch d'a c'apac. 10 Ix b'opax 20 yoyal yed' 20 pax sb'achnub'al yich nab'a bronce. Axo d'a schon te' ix em juntzan̈ q'uen q'ueen nab'a plata yed' yargollail. 11 Ix b'opax c'apac cortina yic stojolal norte, 45 metro c'apac yed' 20 oy yed' pax sb'achnub'al yich nab'a bronce yed' q'uen ayem d'a schon yoyal nab'a plata yed' yargollail. 12 Ix b'opax c'apac cortina yic stojolal b'aj tz'em c'u, 22 metro yed' nan̈alxo sat c'apac yed' lajun̈e' yoyal yed' pax sb'achnub'al yich yed' q'uen ayem d'a schon yoyal nab'a plata yed' yargollail. 13 An̈ejtona' d'a stojolal b'aj sq'ueul c'u, 22 metro yed' nan̈alxo sat, ix b'opax c'apac cortina yic tz'och d'ay. 14 A d'a jun pac'an̈ b'aj tzon̈ ochi, ay uque' metro c'apac cortina ayochi yed' oxe' yoyal yed' pax sb'achnub'al yich. 15 Axo pax d'a junxo pac'an̈, ay pax uque' metro c'apac yed' oxe' yoyal yed' pax sb'achnub'al yich. 16 Masanil juntzan̈ c'apac cortina chi', ch'al lino b'ayb'il ayoch d'a c'apac. 17 Masanil pax sb'achnub'al yich oy chi', nab'a bronce ix aji. Axo q'uen ayem d'a schon oy chi' nab'a plata yed' yargollail. 18 A c'apac cortina ix och smaculoc sti' amac' chi', nan̈al sb'alun̈il metro sat c'apac, axo steel c'apac, chab' metro yed' 25 centímetro. B'ob'ilpaxoch yelvanub' c'apac, jalb'il d'a an̈ ch'al q'uic'mutz'inac, an̈ ch'al yaxmaquinac, an̈ chac ch'al yed' pax lino ch'al b'ayb'il. Lajann̈ej yed' masanil c'apac ayoch d'a amac'. 19 Ay chan̈e' yoyal yed' chan̈e' sb'achnub'al yich nab'a bronce, axo q'uen ayem d'a schon yoyal, nab'a plata yed' yargollail. 20 Masanil yestacail scajnub' Dios chi' yed' yic c'apac cortina ayoch d'a spatictac amac', nab'a bronce.

A q'uen q'ueen ix c'anchaj d'a scajnub' Dios

21 Ix yalanxi vin̈aj Moisés chi' to sb'o slistail jantac q'uen oro, q'uen plata yed' q'uen bronce ix och d'a scajnub' Jehová, aton b'aj sic'chaj scaxail trato. A eb' levita ix b'oan slistail chi'. A vin̈aj Itamar yuninal vin̈aj Aarón ix cuchb'an eb'. 22 A vin̈aj Bezaleel, yuninal vin̈aj Uri, yixchiquin vin̈aj Hur, yin̈tilal Judá ix b'oan masanil tastac ix yal Jehová d'a vin̈aj Moisés to sb'oi. 23 Axo vin̈aj Aholiab yuninal vin̈aj Ahisamac, yin̈tilal Dan ix colvaj yed' vin̈aj Bezaleel chi'. A vin̈aj Aholiab chi' tenum q'ueen vin̈, jalum c'apac vin̈, syalpax sb'oanoch yelvanub' yed' an̈ ch'al q'uic'mutz'inac vin̈, an̈ ch'al yaxmaquinac, an̈ chac ch'al yed' an̈ lino ch'al te vach'.

24 Masanil q'uen oro ix c'anchaji yic ix b'o scajnub' Dios, d'a ofrendail ix aj smoljiem q'ueen. A q'uen oro chi', 21 quintal yed' 95 libraxo q'ueen, icha yalil q'uen echlab' sc'anchaj d'a scajnub' Dios.

25 Axo q'uen plata ix molchajemi, a ix ic'chajq'ue vaan sb'isul eb' anima, 75 quintal yed' chab'xo arroba q'ueen, icha yalil q'uen echlab' sc'anchaj d'a scajnub' Dios. 26 Masanil eb' vinac ix tz'ib'chaji, eb' 20 ab'ilxo sq'uinal, 603 mil yed' 550 eb' d'a smasanil. Junjun eb' chi' nan̈al siclo plata ix yac' eb', icha yalil q'uen echlab' sc'anchaj d'a scajnub' Dios. 27 A q'uen plata ix och d'a sb'achnub'al yich smarcoal yed' sb'achnub'oc yoyal b'aj tz'och c'apac cortina, 75 quintal q'ueen d'a smasanil. Masanil juntzan̈ q'uen plata chi' ix och d'a cien sb'achnub'al chi', syalelc'ochi 75 libra ix och d'a junjun. 28 A yed' chab'xo arroba plata chi' ix sb'o q'uen gancho vin̈aj Bezaleel ix och d'a te' oy yed' smacul sjolom oy chi' yed' q'uen argolla.

29 Masanil q'uen bronce ix ac'chaj ofrendail d'a Jehová, ay am 53 quintal yed' lajun̈exo libra q'ueen. 30 A d'a q'uen bronce chi' ix b'o sb'achnub'al yich yoyal b'aj ix can sti' mantiado b'aj sch'ox sb'a Dios. An̈ejtona' d'a q'uen ix b'o jun altar nab'a bronce yed' pax smallail. Nab'a bronce smasanil syamc'ab'il jun altar chi', 31 yed' pax sb'achnub'al yich yoyal smacul spatictac amac' yed' yestacail oyanoch d'a scajnub' Dios yed' yestacail spatictac yamaq'uil cajnub' chi'.

39

Ix b'o spichul eb' vin̈ sacerdote

(Ex 28.1-43)

1 A spichul eb' vin̈ sacerdote sc'an d'a yopisio d'a scajnub' Dios, jalb'il d'a lana ch'al q'uic'mutz'inac, d'a ch'al yaxmaquinac yed' d'a chac ch'al. Ix b'opax spichul vin̈aj Aarón yicn̈ej yopisio yaji, icha val ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés.

2 Ayic ix b'o schaleca vin̈aj Aarón chi', ix och oro ch'al d'ay, lana ch'al q'uic'mutz'inac, yaxmaquinac, chacchac yed' an̈ lino ch'al b'ayb'il. 3 Ix sten q'uen oro eb', te jay ix aji. Ix lajvi chi' ix scotac polan q'uen eb', icha an̈ ch'al ix aj q'ueen yic syal sjalanb'at eb' d'a scal juntzan̈xo ch'al chi', aton sb'oji yuj eb' vach' sb'oani. 4 Ix sb'oan c'apac tz'ec' b'ac'an eb' d'a sjolom sjen̈jab' jun chaleca chi', yic schalaj sb'a c'apac yichan̈ yed' c'apac spatic. 5 Ix sb'oanoch jun tzec'ul eb' d'a jun chaleca chi', an̈ejpaxa' ix och oro ch'al d'ay, lana ch'al q'uic'mutz'inac, yaxmaquinac yed' chacchac yed' pax an̈ lino ch'al b'ayb'il, icha val ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés.

6 Ix yac'anoch q'uen cornalina eb' d'a syamnub'al nab'a oro. Ayoch sb'i eb' yuninal vin̈aj Israel d'a q'ueen, icha yajoch sletrail junoc sello. 7 Ix yac'anoch q'uen vin̈aj Bezaleel d'a sjolom sjen̈jab' jun chaleca chi', yic snajicot eb' yuninal vin̈aj Israel chi', icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés.

8 Axo pax c'apac smacul sn̈i' sc'ol vin̈, ix b'ojioch stz'ib'ul yuj junoc jelan sb'oani, icha yic c'apac chaleca: Ayoch oro ch'al d'ay yed' lana ch'al q'uic'mutz'inac, yaxmaquinac, chacchac yed' pax lino ch'al b'ayb'il. 9 Cha pacan̈ ix aji, lajann̈ej ix aj stitac schan̈il ayic pacb'ilxo. 22 centímetro junjun stitac chi'. 10 A jun chi', chan̈ tzol ix aj yoch q'uen q'ueen te vach' yilji d'ay. A d'a jun b'ab'el tzol, ayoch q'uen rubí, q'uen crisólito yed' q'uen esmeralda. 11 Axo d'a schab'il tzol, ayoch q'uen granate, q'uen zafiro yed' q'uen jade. 12 Axo d'a yoxil tzol, ayoch q'uen jacinto, q'uen ágata yed' q'uen amatista. 13 Axo d'a schan̈il tzol, ayoch q'uen topacio, q'uen cornalina yed' q'uen jaspe. Axo q'uen oro ayoch syamlab'iloc juntzan̈ q'ueen chi'. 14 Lajchave' q'ueen, aton lajchave' sb'i eb' yuninal vin̈aj Israel. Junjun sb'i eb' lajchavan̈ chi' ayoch d'a q'ueen, icha yajoch sletrail junoc sello.

15 A d'a c'apac smacul sn̈i' sc'ol chi' ix b'ojioch juntzan̈ cadena nab'a oro pach'uch'ab'il. 16 Ix b'ojipax chab' syamlab'il d'a q'uen oro yed' chab' argolla nab'a oro. Ix och chab' argolla chi' d'a chab' schiquin c'apac smacul sn̈i' sc'ol chi' d'a yib'an̈. 17 Ix ochpax chab' cadena oro d'a chab' argolla chi'. 18 A sn̈i' chab' cadena chi' ix och d'a chab' syamlab'il nab'a oro, ix och d'a chab' sjolom sjen̈jab' c'apac chaleca d'a yichan̈. 19 Ix b'opax chab'xo argolla nab'a oro, ix och d'a yol chab' schiquin c'apac smacul sn̈i' sc'ol chi' d'a yalan̈, junn̈ej ix aj yed' c'apac chaleca. 20 Ix b'oji chab'xo argolla nab'a oro, ix och d'a sn̈itac c'apac tz'ec' d'a sjolom sjen̈jab' c'apac chaleca, tz'emc'och d'a yichan̈. Junn̈ej ix can yed' b'aj tz'emc'och stz'isul yed' d'a yib'an̈q'ueta b'aj tz'ec' stzec'ul c'apac chaleca chi'. 21 Ix lajvi chi', junxon̈ej ix ajem q'uen argolla ayoch d'a c'apac yed' q'uen ayoch d'a c'apac smacul sn̈i' sc'ol chi'. Ix tzec'chaj syam sb'a q'uen d'a lana ch'al q'uic'mutz'inac, yic vach' a c'apac smacul sn̈i' sc'ol chi' scan d'a yib'an̈q'ue jun tzec'ul ayoch d'a c'apac chaleca chi', yic vach' max yactej sb'a c'apac. Ix b'o icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés. 22 A jun c'apac pichul jucan ayoch d'a yol c'apac chaleca chi', ix jalchaj b'o c'apac yed' ch'al q'uic'mutz'inac. 23 Ix can yolanil sjaj c'apac d'a snan̈al, ix och stz'ulil sti' d'a sjaj chi' yic max n̈ic'chaji. 24 Ix och yelvanub' c'apac d'a stitac d'a yoctac, icha yechel sat te' granado, ix b'oji yed' lana ch'al q'uic'mutz'inac, yaxmaquinac, chacchac yed' pax lino ch'al b'ayb'il. 25 Ix b'ochajpax yunetac campana, nab'a oro ix aji. Ix och d'a scal yechel sat te' granado ayoch d'a yoctac c'apac pichul chi', 26 syalelc'ochi, jun yechel sat te' granado chi', jun yune' campana, d'a stzolal ix ajochi, icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés. Aton c'apac pichul jucan chi' sc'an vin̈aj Aarón ayic tz'och vin̈ d'a yopisio. 27 A c'apac spichul vin̈aj Aarón yelxo val te jucan c'apac yed' c'apac yic eb' yuninal vin̈, nab'a lino ch'al jalb'il yuj junoc jalum c'apac, a ix och d'ay. 28 An̈eja' ix b'ojipax c'apac c'ox sb'ac'chaji yed' pax juntzan̈xo sc'oxal yed' c'apac yolvex. Lino ch'al b'ayb'il ix och d'a juntzan̈ chi' smasanil. 29 An̈eja' d'a jun tzec'ul, lino ch'al b'ayb'il ix och d'ay, ix b'ojioch yelvanub' yuj junoc jelan sb'oani. D'a an̈ lana ch'al q'uic'mutz'inac, yaxmaquinac yed' chacchac ix b'ojioch yelvanub' chi', icha val ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés.

30 Ix sb'oanpax jun yelvanub' nab'a oro eb', sch'oxnab'il yopisio d'a sat sacerdoteal, ix och juntzan̈ lolonel tic d'ay icha sello: Yicn̈ej Jehová yaji, xchi. 31 Ix lajvi chi', ix och jun lana ch'al q'uic'mutz'inac d'ay, yic syal stzec'jioch jun yelvanub' chi' d'a snan̈al sat c'apac c'ox sb'ac'chajochi, icha val ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés.

Ix lajvi sb'oel scajnub' Dios

(Ex 35.10-19)

32 Icha chi' ix aj sb'ochajq'ue scajnub' Dios b'aj sch'ox sb'a. Icha val ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi', icha val chi' ix aj sb'oan eb' israel chi'. 33 Masanil syamc'ab'il scajnub' Dios ix yic'cot eb' d'a vin̈aj Moisés chi', aton tic: Syamnub'al, smarcoal, sreglail, yoyal yed' pax sb'achlab'il yich. 34 C'apac c'apac tz'och d'a yib'an̈, noc' tz'umal calnel uc'nac d'a chacchac, noc' tz'uum te lab'ab'i yed' pax jun c'apac cortina tz'och smaculoc te' scaxail trato. 35 Ix yic'anpaxcot te' caxa chi' eb' yed' te' regla tz'och sb'achlab'iloc yed' smacul b'aj tz'ac'ji tup mul, 36 te' mexa yed' syamc'ab'il yed' ixim pan tz'och d'a yichan̈ Jehová. 37 Ix yic'anpaxcot jun sb'achnub' candil nab'a oro eb' yed' pax candil ayoch d'a yib'an̈ d'a stzolal yed' masanil syamc'ab'il yed' aceite yic tz'och sc'ac'al candil chi'. 38 Ix yic'anpaxcot jun altar nab'a oro eb' yed' pax aceite sc'anchaji ayic sic'chajel junoc mach, ma junoc tas tz'ochcan yicoc Dios yed' incienso suc'uq'ui sjab', jun c'apac cortina yic smacul sti' mantiado, 39 jun altar bronce yed' smallail to bronce paxi, sreglail tz'och sb'achlab'iloc, syamc'ab'il, jun palangana yed' pax sb'achnub' yich. 40 Ix yic'anpaxcot c'apac cortina eb', aton c'apac tz'och d'a spatictac amac' yed' yoyal yed' pax sb'achnub' yich, c'apac cortina tz'och d'a sti' amac' yed' pax sch'an̈al, yestacail d'a spatictac amac' chi' yed' masanil yamc'ab' sc'anchaj d'a scajnub' Jehová b'aj sch'ox sb'a. 41 Ix yic'anpaxcot c'apac pichul eb', aton c'apac sc'an eb' sacerdote d'a yopisio d'a yol scajnub' Dios, aton pichul yic yopisio vin̈aj sacerdote Aarón yed' spichul eb' yuninal vin̈ syac'och d'a yopisio chi'. 42 Masanil ix sb'o eb' israel icha val ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés. 43 Ayic ix yilan vin̈aj Moisés chi' to icha chi' ix aj sb'oel yuj eb', ix yalan vach' lolonel vin̈ d'a yib'an̈ eb'.

40

A tas ix aj sb'oq'ue scajnub' Dios

1 Ix lolon Jehová d'a vin̈aj Moisés, ix yalan d'a vin̈ icha tic:

2 D'a b'ab'el c'ual yic b'ab'el uj, ata' sb'oq'ue in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a. 3 Slajvi chi', tz'ac'chajoch te' scaxail trato d'a yool chi', tz'ac'chajoch c'apac cortina smaculoc. 4 Tz'ac'chajpaxoch te' mexa yed' tas tz'em d'a yib'an̈ yed' sb'achnub' candil, tz'ochpax sc'ac'al candil chi'. 5 A d'a yichan̈ scaxail trato tz'och altar oro b'aj stz'a incienso, slocb'ajq'ue c'apac cortina d'a sti' mantiado chi'. 6 Sb'ochajpaxem jun altar b'aj stz'a silab' d'a yichan̈elta sti' mantiado chi'. 7 Tz'ac'chajem jun nivan palangana d'a scal mantiado yed' altar, tz'ac'ji b'ud'joc yed' a a'. 8 Slajvi chi', sb'ochajoch c'apac cortina smaculoc spatictac yamaq'uil, axo c'apac tz'och d'a sti' yamaq'uil chi' sq'uepax locan c'apac.

9 Tzic'ancot aceite sc'anchaji a sic'chajel junoc mach, ma junoc tas. Tza secanem d'a yib'an̈ in cajnub' yed' d'a masanil tastac ayoch d'a yool. Icha chi' tz'aj yochcan masanil syamc'ab'il d'a yopisio, yic vach' vicxo tz'ajcani. 10 Tza secanpaxem aceite chi' d'a yib'an̈ altar b'aj stz'a silab' yed' masanil syamc'ab'il. Icha chi' tz'aj yochcan d'a yopisio, yuj chi' a jun altar chi' vicxo tz'ajcani. 11 Tza secanpaxem aceite chi' d'a yib'an̈ jun nivan palangana yed' sb'achnub'al yich yic vach' vicxo tz'ajcani.

12 Slajvi chi', tzic'anb'at vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal d'a sti' mantiado chi', tza checan sb'ic sb'a eb' ta'. 13 Slajvi chi', tzac'anoch spichul vin̈aj Aarón chi' yic yopisio. Tzac'anoch aceite d'a vin̈ yic tz'ochcan yopisio vin̈ d'a sacerdoteal d'ayin. 14 Sjapax eb' yuninal vin̈ chi' d'a a tz'ey, tzac'anoch spichul eb'. 15 Tzac'anpaxoch aceite d'a eb' icha tzutej vin̈aj Aarón chi', yic vach' tz'ochcan eb' sacerdoteal d'ayin. Tz'ac'jioch aceite chi' d'a eb' yic scan jun opisio chi' d'a yol sc'ab' eb', ol b'eyn̈ejb'at d'a yin̈tilal eb' d'a masanil tiempo, xchi Jehová.

16 Icha ix aj yalan Jehová, icha val chi' ix aj sb'oan vin̈aj Moisés chi'.

17 Ayic ix schaanel yich yic schab'il ab'il yelta eb' d'a Egipto, d'a val sb'ab'el c'ual yic b'ab'el uj ix b'ojiq'ue scajnub' Dios. 18 Ix yalan vin̈aj Moisés chi' to tz'ac'jiem q'uen sb'achnub'al yich, ix ac'jiem te' marco d'a yib'an̈ q'ueen, ix ac'jipaxoch sreglail, ix ic'jiq'ue vaan te' oy d'a yib'an̈ sb'achnub'al ayxoem chi'. 19 Ix ac'jib'at jen̈an c'apac mantiado d'a yib'an̈ scajnub' Dios chi', ix ac'jib'at juntzan̈xo d'a yib'an̈ mantiado icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

20 Ix lajvi chi, ix yac'anem chab' pachan̈ q'uen q'ueen vin̈aj Moisés chi' d'a yol scaxail trato, aton q'uen b'aj tz'ib'ab'iloch lajun̈e' checnab'il. Ix yac'anoch te' sb'achlab'il te' caxa chi' vin̈, ix yac'anpaxem smacul te' vin̈, aton b'aj tz'ac'ji tup mul. 21 Ix lajvi chi', ix ic'jib'at te' d'a yol scajnub' Dios, ix ac'jioch c'apac cortina d'a snan̈al yol scajnub' chi', yic tz'och smaculoc te' caxa chi', icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈. 22 Ix ac'jipaxoch te' mexa d'a co vach' d'a yol mantiado b'aj sch'ox sb'a Dios. 23 Vach' ix aj yac'jiem ixim pan d'a sat te' mexa d'a yichan̈ Jehová, icha ix aj yalan d'a vin̈aj Moisés chi'.

24 Ix ac'jipaxoch q'uen sb'achnub' candil d'a co q'uexan̈ d'a yichan̈ mexa d'a yol mantiado b'aj sch'ox sb'a Dios. 25 Ix ac'jioch sc'ac'al candil d'a yichan̈ Jehová, icha ix aj yalan d'a vin̈aj Moisés chi'. 26 Ix ac'jipaxoch altar oro d'a yichan̈elta c'apac cortina chi'. 27 Ix sn̈usantz'a incienso vin̈aj Moisés chi' d'a yib'an̈ altar chi', icha ix aj yalan Jehová.

28 Ix lajvi chi', ix ac'chajoch c'apac cortina smaculoc b'aj tz'och eb' sacerdote d'a yol cajnub' chi'. 29 Ix ac'chajem altar b'aj sn̈usjitz'a silab' d'a yichan̈elta sti' mantiado b'aj sch'ox sb'a Jehová. Ix lajvi chi' ix sn̈usantz'a noc' silab' vin̈aj Moisés chi' yed' ixim harina icha ix aj yalan Jehová.

30 Ix ac'jioch q'uen nivan palangana d'a scal mantiado yed' altar. Ix ac'ji b'ud'joc q'uen d'a a a' yic sb'ic sc'ab' eb' yed' yoc. 31 A d'a a a' chi' ix sb'ic sc'ab' vin̈aj Moisés chi' yed' yoc. An̈eja' pax vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal sb'ic sc'ab' eb' yed' yoc, 32 ayic tz'och eb' d'a yol mantiado. Sb'icpax sc'ab' eb' yed' yoc chi' ayic tz'och eb' d'a altar, icha val ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

33 D'a slajvub'alxo ix b'ochajoch yamaq'uil spatic yichan̈ scajnub' Dios yed' altar. Ix lajvi chi' ix ac'chajoch c'apac c'apac smaculoc d'a sti' amac' chi'. Icha val chi' ix aj sb'ocanel masanil tas ix alchaj d'a vin̈aj Moisés chi' yuj Jehová.

Ix och stziquiquial Jehová d'a yib'an̈ scajnub'

(Nm 9.15-23)

34 Ayic ix lajvi sb'oel smasanil, ix emul asun d'a yib'an̈ mantiado b'aj sch'ox sb'a Jehová, ix em stziquiquial d'a yib'an̈ scajnub' chi' yed' d'a yool. 35 Yuj chi' maj yal-laj yoch vin̈aj Moisés d'a yool chi', yujto ayec' jun asun chi' d'a yib'an̈, macb'il yool chi' yuj stziquiquial Jehová. 36 Ayic sq'ue vaan asun chi' d'a yib'an̈ scajnub' Jehová chi' syic'anq'ue vaan smantiado eb' israel, sb'eyb'at eb'. 37 Tato max q'ue vaan asun chi' jun, max yic'q'uelaj vaan scampamento eb', ato sq'ue vaan ichato chi' sb'at eb'. 38 Yaln̈ej b'ajtil ayec' eb' israel d'a yol b'e, syil val jun asun chi' eb' d'a yib'an̈ scajnub' Jehová d'a c'ualil, axo d'ac'valil ayoch sc'ac'al asun chi' syil eb'.

2.10 2:10 A jun sb'i scuch Moisés lajan yalji yed' jun lolonel “tz'ic'jiq'ueta”.

2.18 2:18 A vin̈aj Reuel tic, chab' oxe' tz'aj yalji d'a vin̈. A d'a Éxodo 3.1 yed' d'a 18.1 syala' to Jetro sb'i vin̈. Axo d'a Jueces 1.16 yed' d'a 4.11 syalpaxi to Hobab sb'i vin̈.

2.22 2:22 A Gersón, a d'a hebreo lajan yalji yed' jun lolonel “ch'oc chon̈ab'il”.

3.1 3:1 A lum vitz scuchan Horeb, más ojtacab'il lum d'a junxo sb'i, aton Sinaí.

3.15 3:15 A Jehová lajan tz'aj stz'ib'chaj d'a hebreo yed' jun lolonel “A IN TON TIC”.

16.31 16:31 A jun lolonel Maná, a d'a hebreo syalelc'ochi “¿tas juntzan̈ tic?”

LEVÍTICO

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

A Ch'an̈ Libro

LEVÍTICO

Levítico sb'i jun libro tic, yujto a' tz'alancot yuj eb' yin̈tilalcan vin̈aj Leví, yoxil yuninal vin̈aj Jacob. A eb' yin̈tilal Leví chi' an̈ej eb' ay yalan yic smunlaj d'a scajnub' Dios. Scolvajpax eb' ayic tz'och eb' anima ejmelal d'a Dios chi'. A jun libro tic syalcot yuj sleyal tastac smoj sc'ulaj d'a scajnub' Dios chi' yed' tas man̈ smojoc syic'och eb' sacerdote chi' d'a yichan̈ Dios. Syalanpaxcot yuj tas tz'aj sacb'itanxi sb'a eb' anima.

A tas nivan yelc'och d'a jun libro tic to a sDiosal eb' israel malaj jab'oc chucal d'ay. Snib'ej Dios chi' to vach' syutej sb'eyb'al eb' israel chi' yic malaj pax schucal eb'. Syalanpaxcoti tastac tz'aj yac'ji silab' yed' juntzan̈xo ofrenda tz'ac'ji d'a Dios, aton tic syal d'a capítulo 1 masanto d'a 8. Axo capítulo 9 yed' 10, a tz'alancot tas aj yochnac vin̈aj Aarón sacerdoteal.

Axo d'a capítulo 11 masanto d'a 15, ata' syal yuj juntzan̈ tas vach' yed' juntzan̈ tas man̈ vach'oclaj. Syalanpax yuj tas tz'aj sacb'itan sb'a eb' anima yuj juntzan̈ chucal sc'ulej. Axo d'a capítulo 16, ata' syal yuj tas tz'aj yac'ji lajvoc mul. Axo juntzan̈xo capítulo d'a jun libro tic, syalcot yuj juntzan̈xo ley yovalil sb'eyb'alaji yed' juntzan̈ q'uin̈ yovalil syac'och eb' israel. Ay jun aycan d'a capítulo 19.18 to yovalil sco xajanej eb' ay d'a spatic schiquin co pat, aton jun chi' ix yalpax Jesús d'a San Mateo 22.39, te nivan yelc'och jun checnab'il chi'.

1

A juntzan̈ silab' stz'ab'at smasanil

1 Ix avtaj vin̈aj Moisés yuj Jehová d'a yol mantiado, ix schecan yal juntzan̈ checnab'il vin̈ d'a eb' yetisraelal.

2 Yuj chi' ix yalan vin̈aj Moisés chi' icha tic: Tato ay junoc ex tzeyic'cot junoc noc' noc' yic sn̈uschajtz'a smasanil silab'il d'a Jehová, a d'a scal noc' e vacax, d'a scal noc' e calnel ma d'a scal noc' e chiva, ata' tzeyic'cot noc'. 3 Tato vacax noc' tze n̈ustz'a silab'il chi', yovalil a junoc noc' toro malaj spaltail tzeyic'coti. A jun silab' stz'ai, a jun chi' to stz'ab'at noc' noc' chi' smasanil. A d'a yichan̈ mantiado b'aj sch'ox sb'a Jehová, ata' tzeyac'och silab' chi' yic vach' schaji yuj Jehová. 4 Yovalil tzeyac'q'ue e c'ab' d'a sjolom noc', yic schaji noc' yuj yac'ji lajvoc e mul. 5 A mach ay yic noc' chi', a smilancham noc' d'a yichan̈ Jehová, axo eb' sacerdote yuninal vin̈aj Aarón tz'ic'ancot schiq'uil noc', stzicanoch eb' d'a schan̈il pac'an̈ jun altar ayec' d'a yichan̈ mantiado. 6 An̈eja' vin̈ ay yic noc' chi' spatz'anel noc', schoc' xicanb'at noc' vin̈. 7 Axo eb' sacerdote yuninal vin̈aj Aarón chi', syac'q'ue te' c'atzitz eb' d'a yib'an̈ te' tzac'ac' d'a altar chi' yic sq'ue sc'ac'al. 8 Tz'ac'jiq'ue noc' chib'ej cotac xicab'il chi' d'a yib'an̈ te' c'atzitz chi' yed' noc' sjolom yed' noc' xepu' tz'ic'jiel d'a noc' yol sc'ool. 9 A mach tz'ac'an noc' silab' chi', yovalil a smaxan noc' yol sc'ool, sb'icanel noc' yoc, axo vin̈ sacerdote sn̈usantz'a jun silab' chi' smasanil d'a yib'an̈ altar. Suc'uq'ui sjab' jun silab' stz'a chi' syab' Jehová.

10 Tato calnel, ma chiva noc' tzeyac' silab'il chi', yovalil ch'aac noc', malajocab' jab'oc spaltail noc'. 11 A d'a stojolal norte d'a jun altar chi', ata' smiljicham noc' yuj mach tz'ac'an noc' chi' d'a yichan̈ Jehová. Axo eb' yuninal vin̈aj Aarón chi' stzicanoch schiq'uil noc' d'a schan̈il pac'an̈ jun altar chi'. 12 Slajvi chi' slaj cotac xicajb'at noc', axo vin̈ sacerdote tz'ac'anq'ue noc' cotac xicab'ilxo yaj chi' d'a yib'an̈ c'ac' d'a yib'an̈ altar yed' noc' sjolom yed' noc' xepu' tz'el d'a noc' yol sc'ool. 13 Axo jun mach tz'ac'an noc' silab' chi', yovalil a smaxan noc' yol sc'ool, sb'icanpaxel noc' yoc, axo vin̈ sacerdote sn̈usantz'a smasanil d'a yib'an̈ altar. Suc'uq'ui sjab' jun silab' stz'a chi' syab' Jehová.

14 Tato much noc' silab' sn̈usjitz'a smasanil d'a yichan̈ Jehová, yovalil a junoc noc' paramuch yaln̈ej tas macan̈il. 15 A vin̈ sacerdote tz'ic'ancot noc' silab' chi' d'a altar, stoc'anel sjolom noc' vin̈, sn̈usjitz'a noc'. Axo schiq'uil noc', stzicoch vin̈ d'a spac'ul altar. 16 Tz'ic'jielta masanil yooch noc' yed' tas ay d'a yool, syumjicanb'at d'a stz'eyb'at altar d'a stojolal b'aj sjavi c'u, aton b'aj smolchaj q'uen tic'aq'uil taan̈. 17 Slajvi chi' syamji sc'axil noc' yic sjecchitanb'at jab'oc noc' vin̈, palta max chab'axlaj snan̈al noc', sn̈usantz'a noc' vin̈ sacerdote d'a yib'an̈ te' c'atzitz ayq'ue d'a yib'an̈ altar chi'. Suc'uq'ui sjab' jun silab' stz'a chi' syab' Jehová.

2

Juntzan̈ tas svaji tz'ac'ji ofrendail

1 Tato ay junoc ex tzeyic'cot ixim harina ofrendail d'a Jehová, a val ixim harina te vach' tzeyic'coti. A d'a yib'an̈ ixim chi' tzeyaq'uem aceite yed' incienso, 2 tzeyic'ancot d'a eb' sacerdote yin̈tilal vin̈aj Aarón. A junoc eb' sacerdote ayoch d'a yopisio tz'ic'anq'ue junoc b'echan̈ ixim harina yed' aceite yed' pax masanil incienso. Slajvi chi' sn̈usjitz'a jun silab' chi' d'a yib'an̈ altar, yuj sch'oxchaji to a' silab' chi' yic Jehová yaji. Suc'uq'ui sjab' jun ofrenda chi' syab' Jehová. 3 Axo jab'ocxo jun ofrenda chi' yicxo eb' vin̈ sacerdote yaji. Nivan yelc'ochi, yujto yetb'eyum sb'a yed' jun silab' sn̈usjitz'a d'a yichan̈ Jehová.

4 A tz'ac'ji junoc ofrenda c'anb'inac d'a yol horno, aocab' ixim harina te vach', malaj yich sb'at d'a scal. Syal pim tz'aj sb'oji, scalaj yed' aceite, syalpax yoch d'a c'oxoxal to malaj yich, succhajec' aceite d'ay.

5 Tato a jun ofrenda chi' mayb'il d'a yol xalten, aocab' ixim harina yelxo val te vach', calab'il yed' aceite, palta mocab'a yich ayb'ati. 6 Scotac xepchitaji, slajvi chi' tz'och aceite d'ay, yujto ofrenda d'a tas svaji.

7 Tato tzeyac' junoc ofrenda tajinac d'a scal aceite, aocab' yed' ixim harina te vach', calab'il yed' aceite tzeyac'a'. 8 Ayic toxo ix b'oel jun ofrenda chi', tzeyic'ancot d'a Jehová, tzeyac'an d'a vin̈ sacerdote, axo vin̈ tz'ic'anb'at d'a altar. 9 Ata' sn̈ustz'a jab'oc jun ofrenda chi' vin̈ yic ch'oxnab'il to a ofrenda chi' yic Jehová yaji. Suc'uq'ui sjab' jun silab' chi' syab' Jehová. 10 Axo jab'ocxo jun ofrenda chi', yic eb' sacerdote tz'ajcani. Nivan yelc'ochi, yujto yetb'eyum sb'a yed' juntzan̈ ofrenda sn̈usjitz'a d'a yichan̈ Jehová.

11 Masanil juntzan̈ ofrenda tzeyac' d'a Jehová d'a tastac svaji, malajocab' yich ayb'at d'a scal. Max yal-laj sn̈usjitz'a tas silab'il d'a yichan̈ Jehová tato ayb'at yich pan, ma noc' yalchab' d'a scal. 12 Syal eyac'an ixim pan ayb'at yich d'a scal yed' tas ayb'at noc' yalchab' d'a scal d'a ofrendail a tz'ac'ji b'ab'el sat avb'en, palta max n̈usjitz'alaj d'a yib'an̈ altar silab'il b'aj stz'a silab' suc'uq'ui sjab' syab' Jehová.

13 Masanil ofrenda tzeyac' d'a tas svaji, yovalil sb'at yatz'amil, malaj junoc ofrenda chi' to max b'at yatz'amil, yujto a atz'am atz'am chi' sch'oxanel co trato yed' co Diosal. Yuj chi' masanil ofrenda tzeyac' d'a tas svaji chi', ayn̈ejocab'och yatz'amil.

14 Tato tzeyac' junoc ofrenda d'a Jehová d'a sb'ab'el sat eyavb'en, yovalil a jayeoc jolom trigo sc'anb'i d'a scal c'ac', yaxto val svuchchajeli. 15 A d'a yib'an̈ jun ofrenda chi', tzeyac'och aceite yed' incienso, yujto a ofrenda chi' a ixim trigo, ma ixim cebada. 16 A junoc vin̈ sacerdote sn̈usantz'a jab'oc ixim vuchb'ilel chi' yed' aceite yed' pax masanil incienso. A jab'oc chi' sch'oxani to a ofrenda chi' yic Jehová yaji.

3

A silab' yic junc'olal

1 Tato ay junoc ex tzeyac' junoc snun e vacax, ma junoc noc' toro silab'oc yic tze ch'oxani to ay e junc'olal yed' Jehová, yovalil tzeyic'cot noc' d'a yichan̈ Jehová. A jun noc' noc' chi' yovalil malaj jab'oc spaltail noc'. 2 Ayic tzeyac'an junoc ofrenda chi', tzeyic'b'at noc' d'a yichan̈ mantiado b'aj sch'ox sb'a Jehová. Ata' tzeyac'q'ue e c'ab' d'a sjolom noc', slajvi chi' tze milancham noc'. Axo junoc eb' vin̈ sacerdote stzicanoch schiq'uil noc' d'a schan̈il pac'an̈ altar.

3 Tato ay junoc ex tzeyac' junoc noc' silab' yic junc'olal, tzeyiq'uel junoc macan̈ d'a noc' silab' chi', yic sn̈usjitz'a d'a yichan̈ Jehová, aton juntzan̈ tic tzeyiq'ueli: Masanil xepu' ayoch d'a noc' yol sc'ool, 4 chab' stut noc' yed' xepual, xepu' ayoch d'a spatictac sb'aquil yich spatic noc' yed' xepu' ayoch d'a yib'an̈ seyub' noc'. 5 Axo junoc eb' vin̈ sacerdote sn̈usantz'a masanil juntzan̈ chi' silab'il d'a yib'an̈ junxo silab' van stz'a d'a yib'an̈ te' c'atzitz d'a yib'an̈ altar, suc'uq'ui sjab' syab' Jehová.

6 Tato tzeyac' junoc noc' calnel ma junoc noc' chiva d'a Jehová silab'il yic tze ch'oxan e junc'olal yed'oc, syal eyac'an noc' ch'aac ma noc' snun, an̈ej tato malaj jab'oc spaltail noc'. 7 Ayic tzeyac'an noc' calnel chi' silab'il d'a yichan̈ Jehová, 8 tzeyac'q'ue e c'ab' d'a sjolom noc'. Slajvi chi' tze milancham noc' d'a yichan̈ mantiado b'aj sch'ox sb'a Jehová. Axo junoc eb' vin̈ sacerdote stzicanoch schiq'uil noc' d'a schan̈il pac'an̈ altar.

9 A junoc mach ex tzeyac' junoc noc' silab' chi', tzeyiq'uel junoc macan̈ d'a noc' yic sn̈usjitz'a d'a yichan̈ Jehová, aton juntzan̈ tic tz'ic'jieli: Xepual sn̈e noc', vach' tz'aj yic'jiel smasanil yed' xepu' ayoch d'a noc' yol sc'ool, 10 stut noc' yed' pax xepu' ayoch d'ay, xepu' ayoch d'a yich spatic noc' yed' xepu' ayoch d'a yib'an̈ seyub' noc', junn̈ej tz'aj yic'jiel yed' noc' stut chi'. 11 Slajvi chi', axo vin̈ sacerdote sn̈usantz'a juntzan̈ chi' smasanil silab'oc d'a yichan̈ Jehová to icha junoc vael yaji.

12 Tato chiva noc' tzeyac' e silab'oc chi', tzeyic'cot noc' d'a yichan̈ Jehová. 13 Axo mach ex tzeyac' noc' chi', tzeyac'q'ue e c'ab' d'a sjolom noc', tze milancham noc' d'a yichan̈ mantiado. Axo eb' vin̈ sacerdote stzicanoch schiq'uil noc' d'a schan̈il pac'an̈ altar.

14-15 A ex mach ex tzeyac' junoc noc' silab' chi', tzeyiq'uel junoc macan̈ d'a noc', yic sn̈usjitz'a d'a yichan̈ Jehová, aton juntzan̈ tic: Masanil xepu' ayoch d'a noc' yol sc'ool, d'a spatictac sb'aquil yich spatic noc' yed' xepu' ayoch d'a spatic seyub' noc' yed' stut noc' schab'il yed' xepual. 16 Axo vin̈ sacerdote sn̈usantz'a juntzan̈ chi' smasanil d'a yib'an̈ altar, icha junoc vael sn̈usjitz'aoc, suc'uq'ui sjab' syab' Jehová.

Masanil xepual noc' yic Jehová yaji. 17 Man̈ e chi xepu' yed' pax schiq'uil noc'. A jun tic ley tz'ajcan d'ayex d'a juneln̈ej yed' d'a eyin̈tilal, yaln̈ej b'ajtil ayex eq'ui, xa chi, xchi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

4

A silab' yuj yac'ji tup mul

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' to syal juntzan̈ checnab'il tic vin̈ d'a eb' yetisraelal. Yuj chi' ix yal vin̈ icha tic:

2 Tato ay mach tz'och smul, man̈ sc'anoc sc'ool, sc'ulan tastac ay yovalil, ato a' syal schecnab'il Jehová, yovalil sc'anab'ajej masanil juntzan̈ tastac ol val tic:

3 Tato a vin̈ sat sacerdote tz'och smul ayic ayoch vin̈ d'a yopisio, a smul vin̈ chi' tz'empax d'a yib'an̈ eb' chon̈ab', yovalil syac' junoc noc' quelem vacax vin̈ silab'oc d'a Jehová yuj smul chi'. A noc' vacax syac' vin̈ chi', a noc' malaj jab'oc spaltail. 4 Syic'ancot noc' vin̈ d'a yichan̈ mantiado b'aj sch'ox sb'a Jehová. Syac'anq'ue sc'ab' vin̈ d'a sjolom noc', smilancham noc' vin̈ d'a yichan̈ Jehová. 5 A vin̈ tz'ic'ancot jab'oc schiq'uil noc' syic'anoch vin̈ d'a yol mantiado chi'. 6 Syaq'uem yiximal sc'ab' vin̈ d'a scal schiq'uil noc' chi'. Uquel stziquem vin̈ d'a yichan̈ Jehová d'a yichan̈elta c'apac cortina ayoch b'aj ay lugar An̈ej Jehová Ay Yico'. 7 Sucanoch jab'oc schiq'uil noc' chi' vin̈ d'a sch'ac altar yic incienso ayoch d'a yichan̈ Jehová d'a yol mantiado. Axo masanil chic' tzato can chi', seccanem vin̈ d'a yichtac yoc altar b'aj sn̈usjitz'a silab', aton jun ayem d'a yichan̈ mantiado chi'.

8 Slajvi chi' tz'ic'jiel masanil xepu' d'a noc' yol sc'ool, 9 yed' chab' stut noc' yed' xepual yed' pax masanil xepual sb'aquil yich spatic noc' yed' xepu' ayoch d'a yib'an̈ seyub' noc', 10 icha val tz'aj yic'jiel d'a noc' vacax tz'ac'ji silab'oc yic sch'oxan junc'olal yed' Dios. Slajvi chi', sn̈usjitz'a d'a yib'an̈ altar.

11 Axo noc' stz'umal, noc' sb'ac'chil, noc' sjolom, noc' xub', noc' yoc, masanil noc' yol sc'ool yed' masanil sch'an̈tza' noc', 12 syalelc'ochi masanil noc' silab' chi', tz'ic'jiel d'a junoc lugar to vach' yaj d'a spatiquel campamento, aton b'aj secchajtaxonel q'uen tic'aq'uil taan̈. Ata' sn̈usjitz'a noc' d'a yib'an̈ te' c'atzitz.

13 Tato co masanil a on̈ chon̈ab' israel on̈ tic tz'och co mul, man̈ sc'anoc co c'ool, malaj pax junoc on̈ snachajel cuuj to man̈ ichoc yalan schecnab'il Jehová ix co c'ulej, yuj chi' tz'och co mul, 14 ayic squilancot co b'a to ix och co mul, yovalil scac' junoc noc' quelem vacax silab'il co masanil yic tz'ac'ji tup co mul chi' d'a quib'an̈. Squic'anb'at noc' d'a yichan̈ mantiado b'aj sch'ox sb'a Jehová. 15 Ata' syac'q'ue sc'ab' eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' d'a sjolom noc' d'a yichan̈ Jehová, smiljicham noc' ta'. 16 Axo vin̈ sat sacerdote tz'ic'ancot jab'oc schiq'uil noc' chi' d'a yol junoc yed'tal syic'anoch vin̈ d'a yol mantiado, 17 slab'anem yiximal sc'ab' vin̈ d'a scal schiq'uil noc' chi' stzicanem uqueloc vin̈ d'a yichan̈ Jehová d'a yichan̈elta c'apac cortina. 18 Sucanec' jab'oc schiq'uil noc' chi' vin̈ d'a sch'ac altar b'aj stz'a incienso, aton ayec' d'a yichan̈ Jehová d'a yol mantiado chi'. Axo jantacto schiq'uil noc' tzato cani, stob'jicanec' d'a yich yoc altar b'aj sn̈usjitz'a silab', aton jun ayec' d'a yichan̈ mantiado chi'. 19 Slajvi chi' tz'ic'jiel masanil xepual noc' silab' chi', sn̈usjitz'a d'a yib'an̈ altar. 20 Syalelc'ochi, to icha val tz'aj noc' quelem vacax syac' vin̈ sat sacerdote yuj smul icha chi' tz'ajpax noc' tz'ac'ji chi' yuj smul eb' anima smasanil. Icha chi' syutej vin̈ sat sacerdote chi' sb'oan silab' yuj slajvicanel co mul d'a quib'an̈ a on̈ tic. 21 Slajvi chi' tz'ic'jiel noc' silab' chi' d'a spatiquel campamento. Ata' sn̈usjitz'a noc', icha val tz'utaj noc' b'ab'el quelem vacax chi', yujto a jun silab' chi' tz'ac'ji yuj yac'ji lajvoc co mul co masanil.

22 Tato ay junoc vin̈ yajal tz'och smul, man̈ sc'anoc sc'ol vin̈ yic sc'ulan tastac to man̈ ichocta' yalan schecnab'il Jehová, 23 ayic snachajel yuj vin̈ to ix och smul vin̈, yovalil syic'cot junoc noc' mam chiva vin̈ silab'il yuj smul ix och chi'. A noc' syic'cot vin̈ chi' a noc' malaj jab'oc spaltail. 24 Syac'q'ue sc'ab' vin̈ d'a sjolom noc', smilancham noc' vin̈ d'a yichan̈ Jehová, aton b'aj smiljitaxon noc' noc' sn̈usjitz'a silab'il, yujto silab' yuj smul vin̈ yaj noc'. 25 Axo junoc vin̈ sacerdote tz'ic'ancot schiq'uil noc' silab' chi', sucanoch vin̈ d'a sch'ac altar b'aj sn̈usjitz'a silab', axo jantacto chic' scani, stob'ancanec' vin̈ d'a yich yoc altar chi'. 26 Sn̈usjitz'a smasanil xepual noc' d'a yib'an̈ altar, icha val tz'aj silab' tz'ac'ji yuj sch'oxji junc'olal yed' Dios. Icha chi' syutej vin̈ sacerdote sb'oan jun silab' chi' yic tz'ac'ji tup smul jun vin̈ yajal d'a chon̈ab' chi'.

27 Tato ay junoc comon anima tz'och smul, man̈ sc'anoc sc'ool yic sc'ulan tastac to man̈ ichocta' yalan schecnab'il Jehová, 28 ayic snachajel yuuj to ix och smul, yovalil syic'cot junoc noc' nun chiva silab'il yuj smul ix och chi'. A noc' syic'cot chi', a noc' malaj jab'oc spaltail. 29 Syac'q'ue sc'ab' d'a sjolom noc', slajvi chi' smilancham noc' b'aj smiljitaxoncham noc' noc' sn̈usjitz'a silab'il. 30 Axo junoc vin̈ sacerdote tz'ic'ancot schiq'uil noc', sucanoch vin̈ d'a sch'ac altar b'aj sn̈usjitz'a silab', axo jantacto schiq'uil noc' scani, stob'ancanec' vin̈ d'a yich yoc altar chi'. 31 Slajvi chi' tz'ic'jiel masanil xepual noc' silab' chi', icha val tz'aj yic'jiel yic noc' silab' tz'ac'ji yuj sch'oxan sjunc'olal yed' Dios. Sn̈usjitz'a xepual noc' chi' silab'il d'a yichan̈ Jehová to suc'uq'ui sjab'. Icha chi' syutej vin̈ sacerdote sb'oan jun silab' chi' yic tz'ac'ji tup smul jun anima chi'.

32 Tato a noc' calnel syic'cot jun mach tz'ac'an jun silab' chi', a junoc noc' snun malaj jab'oc spaltail syic'coti. 33 Yovalil syac'q'ue sc'ab' d'a sjolom noc' calnel chi', smilancham noc' b'aj smiljitaxoncham noc' noc' sn̈usjitz'aoc. 34 Axo junoc vin̈ sacerdote tz'ic'ancot schiq'uil noc', sucanoch vin̈ d'a sch'ac altar b'aj sn̈usjitz'a silab', axo jantacto schiq'uil noc' scani, stob'canec' vin̈ d'a yich yoc altar chi'. 35 Slajvi chi' tz'ic'jiel masanil xepual noc' silab' chi', icha val tz'aj yic'jiel yic noc' silab' tz'ac'ji yuj sch'oxan sjunc'olal yed' Dios. Sn̈usjitz'a xepual noc' chi' d'a yib'an̈ altar, d'a yib'an̈ juntzan̈xo silab' to stz'ataxon d'a yichan̈ Jehová. Icha chi' syutej jun vin̈ sacerdote sb'oan jun silab' chi' yic tz'ac'ji tup smul jun anima chi'.

5

A juntzan̈ mul smoj yac'ji silab' yuuj

1 Q'uinaloc ay junoc mach tz'avtaj yuj yalani ma yac'an testigoal sb'a d'a junoc tas ix yila', ma ix yab'i, palta tato max yalelta yuj tas ix yil chi', ma tas ix yab' chi', a jun chi' tz'och smuloc scann̈ej d'a yib'an̈.

2 An̈ejtona' tato ay junoc mach syaman junoc tas man̈ vach'oc icha yalan ley, tz'och smul. Q'uinaloc suquec' sb'a d'a snivanil junoc chamnac noc', vach'chom caltacte'al noc', ma molb'etzal noc', ma junoc noc' tz'ec' n̈ern̈onoc, a junoc mach icha chi' sc'ulej, man̈ vach'oc tz'aji. Tz'och smul, vach'chom max yab'i tato ix suquec' sb'a d'a noc' chamnac noc' chi'.

3 Q'uinaloc ay mach syaman junoc tas tz'el d'a anima, man̈ vach'oc tz'ajcan yuuj icha yalan ley, max nachajel yuj d'a jun rato chi', palta ayic snachajel yuuj, tz'och jun chi' smuloc.

4 Q'uinaloc ay junoc mach syac' sti' d'a yalxon̈ej tas lolonelal d'a elan̈chamel, tato max cham val snaani syac'an sti' chi', max yaq'uelc'och tas ix yal chi', palta ayic snachajel yuuj, toxo ix och juntzan̈ chi' smuloc.

5 A mach tz'och junoc smul d'a juntzan̈ tastac tic, yovalil scha smuloc, 6 syac'an junoc noc' nun calnel silab'oc yuj smul ix och chi', ma junoc noc' nun chiva. A jun silab' chi', sn̈ustz'a vin̈ sacerdote yic slajvicanel smul jun anima chi'.

7 Tato malaj stumin jun anima chi' b'aj sman junoc noc' calnel, ma junoc noc' chiva chi', yovalil syic'cot chavan̈oc noc' paramuch, yaln̈ej tas macan̈il d'a yichan̈ Jehová yuj smul ix och chi'. Jun noc' tz'och yuj smul chi', junocxo noc' sn̈usjitz'a smasanil silab'il. 8 B'ab'el sn̈usjitz'a noc' tz'ac'ji yuj smul chi' yuj vin̈ sacerdote, ton̈ej sch'umjiel sjaj noc', palta max el-laj d'a juneln̈ej. 9 Slajvi chi', sucjioch jab'oc schiq'uil noc' d'a spatictac altar, axo jantacto schiq'uil noc' scani, tz'ac'jicanoch d'a yich yoc altar chi', yujto silab' yuj mul yaji. 10 Axo junxo noc' schab'il chi', sn̈usjitz'a noc' icha sleyal. Icha chi' tz'aj sb'oan silab' vin̈ sacerdote yuj slajvican smul jun anima chi'.

11 Tato malaj stumin jun anima chi' b'aj sman chavan̈oc noc' paramuch chi', yovalil syic'cot chan̈eoc libra ixim harina te vach', max b'atlaj aceite yed' incienso d'a scal, yujto ofrenda yuj mul yaji. 12 Yovalil syic'cot d'a vin̈ sacerdote, axo vin̈ tz'ic'ancot junoc b'echan̈ ixim harina chi' yic stz'a d'a yib'an̈ altar yuj sch'oxaneli to masanil jun ofrenda chi' yic Jehová yaji. Sn̈usjitz'a d'a altar d'a yib'an̈ juntzan̈xo ofrenda van stz'a d'a yichan̈ Jehová. A jun ofrenda chi' yuj mul tz'ac'ji. 13 Icha chi' tz'aj sb'oan jun silab' chi' junoc vin̈ sacerdote yuj slajvicanel smul jun anima chi'. A jantacto scani, yicxo vin̈ sacerdote chi', icha sc'ulej yed' juntzan̈ vael tz'ac'ji d'a ofrendail, xchi vin̈aj Moisés chi'.

A silab' tz'ac'ji yuj stupchaj mul

14 Ix schec Jehová yal vin̈aj Moisés chi' icha tic:

15 Q'uinaloc ay junoc mach max ic'ancot tastac yictaxon Jehová yaji, vach'chom man̈ sc'anoc sc'ool tz'och smul. A jun anima chi' yovalil syic'cot junoc noc' ch'ac calnel malaj jab'oc spaltail, syac'an noc' silab'il d'a Jehová yuj smul chi'. Yovalil snaji jantac stojol noc' ch'ac calnel chi' d'a q'uen plata, icha q'uen sc'anchaj d'a scajnub' Dios. 16 A jun anima chi' yovalil stup tastac yictaxon Jehová yaj maj yic'cot chi', syac'an jab'ocxo stojol d'a yib'an̈ juntzan̈ toxo ix yac' chi' d'a vin̈ sacerdote yed' noc' calnel tz'ac'ji d'a silab'il yuj smul chi'. Icha chi' tz'aj sb'oan silab' jun vin̈ sacerdote yuj slajvicanel smul jun anima chi'.

17 Q'uinaloc ay junoc mach tz'och smul d'a checnab'il ix yac' Jehová vach'chom man̈ sc'anoc sc'ool, a jun chi' ayxo och smuloc. 18 Yuj chi' syic'cot junoc silab' d'a junoc eb' vin̈ sacerdote yic stupan smul chi'. Syic'cot junoc noc' ch'ac calnel malaj jab'oc spaltail. A vin̈ sacerdote chi' snaani to c'ocb'il syab' stojol noc' chi' d'a icha val stojol tas stupchaj chi', an̈eja' vin̈ sb'oan jun silab' chi'. Icha chi' tz'aj slajvicanel smul ix och chi'. 19 Aton silab' yuj stupchaj smul chi', yujto a jun anima chi' ay smul d'a yichan̈ Jehová, xchi vin̈aj Moisés chi'.

6

Silab' yuj ixtoj anima

1 Ix schec Jehová yal vin̈aj Moisés chi' icha tic:

2 Q'uinaloc ay junoc mach tz'och smul d'a yichan̈ Jehová, yic syixtan yetanimail d'a junoc tas scan ab'enal d'ay, ma syelq'uej junoc tasi, mato ton̈ej sc'ub'ejeli, 3 mato sic' junoc tasi stec'b'an sb'a yalani to malaj tas syila', ma stec'b'an sb'a yalan junoc tas man̈ yeloc, ma sc'ulej junocxo chucal sc'ulej eb' anima icha juntzan̈ tic, yovalil syac' junoc silab'. 4-5 Axo yic snachaji to ay smul d'a junoc juntzan̈ tic, yovalil syac'xi masanil stojol d'a mach ay yico', syac'an jab'ocxo stojol6.4-5 d'a yib'an̈ juntzan̈ toxo ix yac' chi' d'a mach ay yico'. Syac'anpax junoc silab' d'a Jehová yuj smul tz'och chi'. 6 A silab' syac' chi', aton junoc noc' ch'ac calnel malaj jab'oc spaltail, ma a tumin icha stojol junoc noc' ch'ac calnel chi' tz'ac'ji d'a vin̈ sacerdote. 7 Axo vin̈ tz'ac'anoch jun silab' chi' d'a yichan̈ Jehová yuj smul jun anima ix och chi', axo jun mul chi' slajvicanel d'a yib'an̈, xchi vin̈aj Moisés chi'.

A tas tz'aj yac'ji silab' sn̈usjitz'a smasanil

8 Ix schec Jehová yal vin̈aj Moisés chi' icha tic:

9 Al d'a vin̈aj Aarón yed' d'a eb' yuninal yuj tas tz'aj yac'ji jun silab' to sn̈usjitz'a smasanil d'a junjun yemc'ualil. A noc' noc' sn̈usjitz'a smasanil d'a silab'il chi', yovalil ayq'ue noc' d'a yib'an̈ c'ac' tz'ec' ac'val yic stz'ab'at noc'. 10 Axo d'a junxo q'uin̈ib'alil, a junoc vin̈ sacerdote yovalil syac'och junoc spichul vin̈ te vach' yed' yol svex to lino. Slajvi chi', smolanq'ue stan̈il noc' noc' ix n̈usjitz'a d'a yib'an̈ altar chi' vin̈, syac'anem vin̈ d'a stz'eyb'at altar chi'. 11 Slajvi chi', sq'uexanel spichul vin̈ chi', sb'at yac'ancan stan̈il noc' silab' chi' vin̈ d'a jun lugar sic'b'ilel d'a spatiquel campamento. 12-13 A jun c'ac' ayoch d'a yib'an̈ altar chi', ayn̈ejocab'och masanil tiempo, malajocab' b'aq'uin̈ stupi. Yovalil tz'ac'jioch te' c'atzitz yuj eb' sacerdote d'a junjun q'uin̈ib'alil, aton d'a yib'an̈ c'ac' chi' tz'ac'jiq'ue noc' silab' stz'a d'a junjun q'uin̈ib'alil. Ata' stz'apax xepual noc' silab' yic junc'olal.

A tas tz'aj yac'ji tas svaji d'a ofrendail

14 A juntzan̈xo checnab'il tz'alji tic, aton tas tz'aj yac'ji tas svaji d'a ofrendail: A vin̈ sacerdote tz'ac'an d'a Jehová d'a yichan̈ altar, 15 syic'ancot junoc b'echan̈ ixim harina yed' aceite, junn̈ej tz'ajb'at yed' masanil incienso yic ofrenda chi', stz'a b'aj stz'ataxon ofrenda, yuj sch'oxani to a masanil jun ofrenda chi' yic Jehová yaji, te suc'uq'ui sjab' syab'i. 16-17 Axo jantacto ofrenda chi' scani, sb'olchaji, malaj yich pan sb'at d'a scal. Sva eb' vin̈ sacerdote d'a junoc lugar to yic Jehová yaji, aton d'a yamaq'uil mantiado b'aj sch'ox sb'a Jehová. A juntzan̈ ofrenda chi', yicn̈ej Jehová yaji, icha yaj silab' yuj yac'ji lajvoc mul, icha pax yaj silab' yuj stupchaj mul. Ix yac'can juntzan̈ ofrenda tic Jehová d'a eb' sacerdote d'a scal juntzan̈ ofrenda tz'ac'ji d'ay to sn̈usjitz'a d'a yib'an̈ altar. 18 A sleyal jun ofrenda chi' ol cann̈ej d'a masanil tiempo. A ofrenda to yic Jehová yaji, sn̈usjitz'aoc, syaln̈ej svaan masanil eb' vinac d'a yin̈tilal vin̈aj Aarón. Yaln̈ej tastac tz'och tennaj d'a juntzan̈ ofrenda chi' yic Jehová tz'ajcani, xchi vin̈aj Moisés chi'.

A yofrenda eb' sacerdote

19 Ix checji yal vin̈aj Moisés chi' yuj Jehová icha tic:

20 Aton jun ofrenda tic yovalil syac' vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal d'a Jehová, d'a sc'ual sic'chajoch eb' d'a sacerdoteal: Chan̈e' libra ixim harina te vach', yujto ofrenda tz'ac'ji d'a tas svaji. Nan̈al tz'ac'ji d'a q'uin̈ib'alil, axo nan̈alxo, a d'a yemc'ualil tz'ac'ji d'a jun c'u chi'. 21 A d'a yol junoc xalten sb'oji jun ofrenda chi', vach' tz'aj sc'anb'i d'a scal aceite, slajvi chi' spojchaji, tz'ac'ji d'a ofrendail to suc'uq'ui sjab' syab' Jehová. 22 Icha chi' ol yutejn̈ej junjun yin̈tilal vin̈aj Aarón ol laj ochn̈ej sq'uexuloc d'a sacerdoteal. Yicn̈ej Jehová yaj jun ofrenda chi', yuj chi' sn̈usjitz'a smasanil d'a yichan̈. 23 Masanil ofrenda syac' eb' sacerdote d'a tas svaji, yovalil sn̈usjitz'a smasanil. Malaj junoc mach syal svaani, xchi vin̈aj Moisés chi'.

A sleyal silab' yuj yac'ji tup mul

24 Ix lolon Jehová d'a vin̈aj Moisés chi', ix yalani:

25 Al masanil juntzan̈ c'ayb'ub'al tic d'a vin̈aj Aarón yed' d'a eb' yuninal, yuj tas tz'aj sn̈usjitz'a silab' yuj yac'ji tup mul: A junoc noc' silab' tz'ac'ji yuj mul chi', yovalil smiljicham noc' d'a yichan̈ Jehová, d'a jun lugar b'ajtaxon smiljicham noc' sn̈usjitz'aoc. A jun silab' chi' yic Jehová yaji. 26 A vin̈ sacerdote tz'ac'an jun silab' yuj yac'ji tup mul chi', syal schi'an vin̈ d'a jun lugar yic Jehová yaji, aton d'a yamaq'uil mantiado b'aj sch'ox sb'a Jehová. 27 Yaln̈ej tastac tz'och tennaj d'a noc' chib'ej chi' yic Jehová tz'ajcani. Tato tz'och tzitnaj schiq'uil noc' d'a junoc pichul, yovalil sjuc'jiel d'a junoc lugar to yic Jehová yaji. 28 An̈eja' lum chen b'aj stz'an̈ji noc' silab' chi', yovalil smac'jipoj luum, palta ta a d'a yol junoc chen bronce stz'an̈ji, an̈ej to sn̈icjiel smical, vach' tz'aj sb'icchaji.

29 A jun silab' chi' yic Jehová yaji. Yaln̈ej mach junoc vinac d'a yin̈tilal eb' sacerdote syal schi'ani. 30 Palta tato tz'ic'jicot schiq'uil d'a yol mantiado d'a jun lugar to yic Jehová yaji, yuj yac'ji tup mul, max yal-laj schiji noc'. A jun silab' chi' yovalil sn̈usjitz'a smasanil.

7

A sleyal silab' yuj stupchaj mul

1 Yic Jehová yaj silab' tz'ac'ji yuj stupchaj mul. Aton val checnab'il yuj tas tz'aj yac'ji tic: 2 A junoc noc' noc' tz'ac'ji yuj stupchaj mul, yovalil smiljicham noc' b'aj schamtaxon noc' sn̈usjitz'aoc, axo schiq'uil noc' stzicjioch d'a schan̈il pac'an̈ altar. 3 Tz'ac'ji masanil xepual noc', aton xepu' ayoch d'a noc' sn̈e, d'a noc' yol sc'ool, 4 yed' noc' stut schab'il yed' xepu' ayoch d'a yich spatic noc' yed' pax xepu' ayoch d'a yib'an̈ seyub' noc', junn̈ej tz'aj yel yed' noc' stut chi'. 5 Axo junoc eb' sacerdote sn̈usantz'a juntzan̈ chi' d'a yib'an̈ altar silab'il to sn̈usjitz'a d'a yichan̈ Jehová yuj stojoloc mul. 6 Yaln̈ej mach eb' vinac d'a yin̈tilal eb' sacerdote syal schi'an jun silab' chi', palta an̈ej d'a jun lugar to yic Jehová yaji, yujto a jun chi' nivan yelc'ochi.

7 A checnab'il yuj silab' yic stupchaj mul, lajann̈ej yed' yic silab' tz'ac'ji yuj mul. A noc' chib'ej yic juntzan̈ silab' chi', scan yicoc vin̈ sacerdote ix ac'anoch d'a yichan̈ Jehová. 8 An̈ejton pax a' stz'umal jun noc' silab' stz'a syac' eb' anima chi', yic vin̈ sacerdote chi' tz'ajcani. 9 Icha pax chi' masanil ofrenda sc'anb'i d'a horno, ma d'a yol xalten, ma staji d'a yoltac nivac chen, yicn̈ej jun vin̈ sacerdote tz'ac'anoch jun ofrenda chi' d'a yichan̈ Jehová. 10 Icha chi' tz'aj yac'ji masanil ofrenda tz'ac'ji d'a tas svaji, icha ixim trigo jaxb'il calab'il yed' aceite, mato c'anb'inac. A juntzan̈ chi' yicn̈ej eb' yin̈tilal vin̈aj Aarón, lajann̈ej tz'aj spucanec' eb' d'a spatic.

A sleyal silab' yic junc'olal

11 Aton val sleyal tas tz'aj yac'ji silab' d'a yichan̈ Jehová sch'oxan junc'olal yed'oc: 12 Tato a junoc noc' silab' chi' tz'ac'ji yuj ac'oj yuj diosal, tz'ac'jipax ixim pan malaj yich, scalaj yed' aceite yed' c'oxox pan tz'och aceite d'ay to malaj pax yich yed' juntzan̈ pan b'ob'il d'a ixim harina te vach' calab'il yed' aceite. 13 A yed' jun silab' chi', tz'ac'jipax ixim pan ay yich. 14 Tz'ic'jiel junoc pan, tz'ac'jioch d'a yichan̈ Jehová. Slajvi chi' scan jun pan chi' d'a yol sc'ab' vin̈ sacerdote, aton vin̈ stzicanem schiq'uil noc' silab' chi'.

15 A noc' noc' tz'ac'ji silab'il yic sch'oxan junc'olal yed' Dios yuj ac'oj yuj diosal, a d'a jun c'ual tz'ac'ji noc' chi' schijicanb'ati, man̈xa jab'oc noc' sic'jicanb'at d'a junxo c'u. 16 A pax tato a jun silab' tz'ac'ji yujto yac'nac sti' mach yac'ani, ma ton̈ej tz'el d'a sc'ol yac'ani, a juntzan̈ chi' schiji d'a jun c'ual chi', tato ayto noc' scani, syal schiji d'a junxo c'u. 17 Palta tato ayto noc' d'a schab'jial, ata' yovalil sn̈usjitz'a noc'. 18 Tato ay mach schi'an jun noc' silab' chi' d'a schab'jial, a jun silab' chi' maxtzac chajilaj, maxtzac ochpaxlaj yopisio. A jun chi' man̈ vach'oc tz'ajcan d'a yol sat Jehová. Yuj chi' a mach schi'an jun chi', scan jun mul chi' d'a yib'an̈.

19 Tato ay noc' chib'ej yic junoc silab' tic tz'och tennaj d'a junoc tas man̈ vach'oc yaj icha yalan ley, maxtzac yal-laj schiji noc', palta to sn̈usjitz'a noc'.

A mach vach' yaj icha yalan ley, syal schi'an juntzan̈ silab' chi'.

20-21 A junoc anima man̈ vach'oc yaj icha yalan ley, yujto ix syam junoc tas to man̈ vach'oc, vach'chom d'a anima scoti, ma junoc noc' noc', ma junocxo tas man̈ vach'oc, tato a jun anima chi' schi'anpax noc' silab' yic junc'olal to yic Jehová yaji, a jun anima chi', man̈xaocab' yalan yic d'a co cal, xchi vin̈aj Moisés chi'.

A sleyal d'a noc' xepu' yed' d'a chic'

22 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

23 Al masanil juntzan̈ tic d'a eb' etchon̈ab': Max yal-laj e chi'an xepual noc' noc', noc' vacax, noc' calnel, ma noc' chiva, 24 yed' pax xepual noc' noc' ton̈ej syac'cham sb'a, ma noc' smiljicham yuj noc' caltacte'al noc'. Syal sc'anchaj d'a junocxo tasi, palta max yal-laj schiji.

25 Yaln̈ej mach schi'an xepual noc' noc' to syal sn̈usjitz'a d'a ofrendail d'a Jehová, man̈xaocab' yalan yic d'a co cal.

26 Yaln̈ej b'ajtil ayex eq'ui, max yal tze chi' schiq'uil noc' noc', aton noc' nivac noc' yed' noc' much. 27 A junoc anima schi'an schiq'uil noc' noc' chi', man̈xaocab' yalan yic d'a co cal, xa chi, xchi Jehová.

A tas syic' eb' sacerdote

28 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

29 Al jun checnab'il tic d'a eb' etchon̈ab': A junoc mach tz'ac'an junoc silab' yic sch'oxan sjunc'olal yed' Jehová, yovalil syic'cot d'a yichan̈. 30 A tz'ic'ancot jab'oc noc' sn̈usjitz'a d'a yichan̈, aton xepual noc' yed' noc' sn̈i' sc'ool. A noc' sn̈isc'ol chi' sb'achchajoch d'a yichan̈ Jehová. 31 A noc' xepu' chi' sn̈usjitz'a d'a altar yuj junoc sacerdote, axo noc' sn̈i' sc'ool, yic vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal yaj noc'. 32-33 A xub' noc' silab' chi' d'a svach' yic vin̈ sacerdote tz'ac'an schiq'uil noc' yed' xepual noc' d'a silab'il yuj junc'olal. 34 A noc' sn̈i' sc'ool sb'achchajec' d'a yichan̈ Jehová yed' noc' xub' d'a svach', a Jehová chi' tz'ac'an noc' d'a vin̈aj Aarón yed' d'a eb' yin̈tilal d'a masanil tiempo. A juntzan̈ chi' yicn̈ej eb' yaj d'a noc' silab' yic junc'olal syac' eb' israel chi'.

35 A d'a noc' silab' sn̈usjitz'a d'a yichan̈ Jehová, yac'nac noc' sn̈i' sc'ool yed' noc' xub' d'a vin̈aj Aarón yed' d'a eb' yin̈tilal, atax d'a sc'ual a ix sic'chajcanoch eb' d'a sacerdoteal. 36 Atax d'a jun c'u chi' yalnaccani to yovalil tz'ac'ji juntzan̈ chi' d'a eb'. A jun checnab'il tic, yovalil sco c'anab'ajej d'a masanil tiempo yed' eb' quin̈tilal d'a b'aq'uin̈.

37 Ichaton tic sleyal masanil juntzan̈ silab' tz'ac'ji d'a Dios: Aton silab' sn̈usjitz'a smasanil, ofrenda tz'ac'ji d'a tas svaji, silab' tz'ac'ji yuj mul yed' pax yuj stupchaj mul yed' junoc mach tz'ochcan yicoc Dios yed' silab' sch'oxan junc'olal yed' Dios. 38 A juntzan̈ ley tic ix yac' Jehová d'a vin̈aj Moisés d'a jolom vitz Sinaí d'a tz'inan luum, aton val d'a jun c'u chi' ix alchaji, to ol yac' silab' eb' israel d'a Jehová.

8

Ix ochcan vin̈aj Aarón ‘R’yed' eb' yuninal sacerdoteal

(Ex 29.1-37)

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

2 Ic'cot vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal, tzic'anpaxcot spichul eb' syac'och d'a yopisio d'a sacerdoteal. Tzic'paxcot aceite sc'anchaji a sic'chajcanoch eb' d'a yopisio chi'. Tzic'paxcot junoc noc' quelem vacax ol ac'chaj silab'il yuj mul yed' chavan̈oc noc' ch'ac calnel yed' junoc yune' mooch ixim pan malaj yich. 3 Tza molb'an eb' etchon̈ab' smasanil d'a sti' mantiado b'aj tzin ch'ox in b'a, xchi d'a vin̈.

4 Ix sc'anab'ajej vin̈aj Moisés chi' icha val ix aj yalan Jehová, ix molchaj anima smasanil d'a sti' mantiado chi'. 5 Ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic: Aton juntzan̈ tic ix yal Jehová to ol co c'ulej, xchi vin̈.

6 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ to snitzcot sb'a vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal d'a stz'ey. Ix b'icjiel eb' yuj vin̈. 7 Ix lajvi chi', ix ac'jioch scamix vin̈aj Aarón chi' yed' stzec'ul yuj vin̈ yed' pax c'apac pichul jucan, c'apac chaleca yed' c'apac stzec'ul tz'isb'iloch yelvanub'. 8 Axo d'a spatic c'apac chi', ix yac'paxoch jun c'apac smacul sn̈isc'ol vin̈, a d'a yol c'apac chi' ix yac'och q'uen Urim vin̈ yed' q'uen Tumim. 9 Ix lajvi chi' ix ac'jiq'ue sc'ox vin̈, aton jun c'apac ix b'ac'jioch d'a sjolom vin̈. Axo d'a snan̈al sat vin̈, ix ac'jioch jun q'uen yelvanub' nab'a oro, aton sch'oxani to sic'b'iloch vin̈ d'a sacerdoteal, icha val ix aj yalan Jehová.

10 Ix lajvi chi' ix yic'anchaan̈ aceite vin̈aj Moisés chi', aton sc'anchaji a sic'chajoch junoc mach, ma junoc tas tz'ochcan yicoc Jehová. Ix stzicanem vin̈ d'a yib'an̈ scajnub' Jehová yed' d'a yib'an̈ masanil tastac ayoch d'a yool chi'. Icha val chi' ix aj yochcan masanil tastac chi' yicoc Jehová. 11 An̈eja' jun aceite chi', ix tzicjiem uquel d'a yib'an̈ altar yed' d'a yib'an̈ masanil syamc'ab'il, d'a yib'an̈ jun nivan palangana yed' sb'achnub' yich. Icha chi' ix aj yochcan yicoc Jehová.

12 Ix lajvi chi' ix yac'anpaxq'ue aceite vin̈aj Moisés d'a sjolom vin̈aj Aarón yuj yochcan vin̈ yicoc Jehová. 13 Ix yic'anpaxcot eb' yuninal vin̈aj Aarón chi' vin̈ d'a stz'ey. Ix ac'jioch spichul eb' jucan, stzec'ul eb' yed' sc'ox eb' yuj vin̈, icha val ix aj yalan Jehová.

14 Ix lajvi chi', ix yic'ancot noc' quelem vacax vin̈, noc' ol och d'a silab'il yuj mul. A vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal, ix yac'q'ue sc'ab' eb' d'a sjolom noc'. 15 Ix lajvi chi' ix smilancham noc' vin̈. Ix yic'anb'at schiq'uil noc' vin̈, ix sucanoch vin̈ yed' yiximal sc'ab' d'a sch'ac altar ayq'ue d'a schiquintac schan̈il, yic vach' chab'il yuj Dios. Axo jantacto chic' ixto can chi', ix stob'canem vin̈ d'a yichtac altar chi'. Icha chi' ix aj yochcan yicoc Jehová, yic vach' slajvicanel chucal ta'.

16 Ix lajvi chi' ix yic'anelta masanil xepual noc' vin̈ ayoch d'a noc' yol sc'ool yed' d'a yib'an̈ seyub' noc', noc' stut schab'il yed' xepual ayoch d'ay. Masanil juntzan̈ chi' ix sn̈ustz'a vin̈ d'a yib'an̈ altar. 17 Axo jantacto noc' vacax chi' ix cani, aton stz'umal noc' yed' sb'ac'chil noc' yed' sch'an̈tza' noc', ix ac'chajcanoch sc'ac'al d'a spatiquelta campamento, icha ix aj yalan Jehová.

18 Ix yac'anpax ic'joccot noc' calnel vin̈ sn̈usjitz'a smasanil silab'il. Axo vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal chi', ix yac'q'ue sc'ab' eb' d'a sjolom noc'. 19 Ix lajvi chi' ix smilancham noc' vin̈aj Moisés chi', ix stzicanoch schiq'uil noc' vin̈ d'a schan̈il pac'an̈ altar. 20 Ix scotac xiquej noc' vin̈, ix sn̈usantz'a sjolom noc' vin̈ yed' noc' choc' yaj chi' yed' sxepual noc'. 21 Ix lajvi chi' ix smaxan noc' yol sc'ool vin̈ yed' noc' yoc. Ix sn̈usantz'a noc' vin̈ smasanil silab'il d'a yib'an̈ altar. A jun ofrenda chi' te suc'uq'ui sjab' ix yab' Jehová, icha val ix aj yalani.

22 Ix lajvi chi' ix yac'an ic'joccot junxo noc' ch'ac calnel vin̈ yic sc'anchaji yic tz'ochcan eb' d'a yopisio. Axo vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal chi', ix yac'q'ue sc'ab' eb' d'a sjolom noc'. 23 Ix lajvi chi', ix smilancham noc' vin̈, ix yic'anb'at jab'oc schiq'uil noc' vin̈, ix sucanoch vin̈ d'a sjayil schiquin vin̈aj Aarón d'a svach', d'a smam sc'ab' vin̈ d'a svach' yed' d'a yiximal smam yoc vin̈ d'a svach'. 24 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ to snitzcot sb'a eb' yuninal vin̈aj Aarón chi' d'a stz'ey, ix yac'anpaxoch schiq'uil noc' chi' vin̈ d'a sjayil schiquin eb' d'a svach' yed' d'a smam sc'ab' eb' d'a svach' yed' d'a yiximal smam yoc eb' d'a svach'. Ix lajvi chi' ix stzicanoch vin̈ jantacto chic' ixto can d'a schan̈il pac'an̈ altar.

25 Ix lajvi chi' ix yic'anelta xepu' vin̈ ayoch d'a noc' sn̈e yed' ayoch d'a noc' yol sc'ool, xepu' ayoch d'a yib'an̈ seyub' noc' yed' noc' stut schab'il yed' xepu' ayoch d'ay yed' noc' xub' d'a svach'. 26 Ix yic'ancot jun yune' mooch ixim pan vin̈ malaj yich, ix yac'och vin̈ d'a yichan̈ Jehová. Ix yic'anq'ueta jun ixim pan chi' vin̈ d'a yol mooch chi' yed' junxo ixim calab'il yed' aceite yed' jun ixim c'oxox b'ob'il d'a ixim harina, ix yac'anq'ue vin̈ d'a yib'an̈ noc' xepu' chi' yed' d'a yib'an̈ noc' xub' d'a svach'. 27 Ix lajvi chi' ix yac'an masanil juntzan̈ tic vin̈ d'a yol sc'ab' vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal, yic sb'achanec' eb' d'a yichan̈ Jehová. 28 Ix lajvi chi' ix yic'anpaxec' masanil juntzan̈ chi' vin̈ d'a yol sc'ab' eb', ix sn̈usantz'a vin̈ smasanil d'a yib'an̈ altar yed' noc' silab' ix n̈usjitz'a d'a yichan̈ Jehová, yuj sic'chajoch eb' d'a yopisio. Te suc'uq'ui sjab' ix yab' Jehová.

29 Ix yic'anpaxcot sn̈isc'ol noc' calnel vin̈ ix ac'ji yuj sic'chajcanoch eb' d'a yopisio. Ix sb'achanoch eb' d'a yichan̈ Jehová. A jun chi' ix yic'can vin̈aj Moisés chi' icha ix aj yalan Jehová.

30 Ix lajvi chi', ix yic'ancot aceite vin̈ yed' chic' ayec' d'a yib'an̈ altar. Ix stzicanq'ue vin̈ d'a yib'an̈ vin̈aj Aarón yed' d'a spichul. Ix tzicanpaxq'ue vin̈ d'a yib'an̈ eb' yuninal vin̈aj Aarón chi' yed' d'a spichul eb'. Icha chi' ix aj yochcan eb' yicoc Jehová yed' spichul smasanil.

31 Ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Aarón yed' d'a eb' yuninal chi': Tz'an̈jocab' noc' chib'ej d'a yichan̈ mantiado b'aj sch'ox sb'a Jehová. Ata' tze chi noc' yed' ixim pan ayem d'a yol jun yune' mooch, aton ixim ix ac'ji yic tzex ochcan d'a eyopisio. Icha ix aj valani: A vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal ol sva jun vael tic eb', xin chi, ix valani. 32 A jantacto man̈ ol lajvoc noc' chib'ej chi' yed' ixim pan chi' eyuuj, ol e n̈uscantz'aoc. 33 A d'a yichan̈ c'apac mantiado b'aj sch'ox sb'a Jehová, an̈ej ta' tzex aj uqueoc c'ual masanto sc'och sc'ual eyochcan d'a eyopisio.

34 A ticnaic toxo ix b'o icha val ix aj schecan Jehová co c'ulej yic slajvicanel e mul. 35 Yuj chi' a d'a yichan̈ mantiado, ata' tzex can uqueoc c'ual yed' uqueoc ac'val. Tze c'anab'ajan masanil juntzan̈ schecnab'il Jehová yic vach' max ex chami, yujto icha chi' ix aj yalan Jehová chi' d'ayin, xchi vin̈ d'a eb'.

36 Icha chi' ix aj sc'anab'ajan vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal masanil tas ix schec Jehová yal vin̈aj Moisés chi' d'a eb'.

9

Ix schael yich yopisio vin̈aj Aarón

1 D'a yevial slajvi uque' c'ual yochcan vin̈aj Aarón d'a yopisio chi', ix avtaj vin̈ yed' eb' yuninal yed' eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' yuj vin̈aj Moisés.

2 Ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Aarón chi': Ic'cot junoc noc' quelem vacax yic tz'och noc' silab'il yuj a mul yed' junoc noc' ch'ac calnel, aton noc' malaj jab'oc spaltail. Tza n̈ustz'a smasanil silab'il uuj, tzac'och noc' d'a yichan̈ Jehová.

3 Alpax d'a eb' quetisraelal to syic'cot junoc noc' mam chiva eb' silab'il yuj smul. Syic'anpaxcot junoc noc' quelem vacax eb' yed' junoc noc' calnel, yuj sn̈usjitz'a noc' smasanil silab'il, jun ab'il sq'uinal junjun noc', malajocab' jab'oc spaltail noc'. 4 Syic'anpaxcot junoc noc' vacax eb' yed' junoc noc' ch'ac calnel smiljicham d'a yichan̈ Jehová silab'il yic sch'oxan sjunc'olal eb' yed'oc. Syic'anpaxcot junoc ofrenda eb' d'a tas svaji, calab'il yed' aceite, yujto ol sch'ox sb'a Jehová d'ayex ticnaic, xchi vin̈aj Moisés chi'.

5 Ix yic'ancot eb' d'a yichan̈ mantiado masanil tastac ix checji yic'cot yuj vin̈aj Moisés chi'. Masanil chon̈ab' ix javi molan, ix och lin̈jab' eb' d'a yichan̈ Jehová. 6 Axo ix yalan vin̈aj Moisés chi' d'a eb' icha tic: Aton val juntzan̈ tic schec Jehová e c'ulej yic vach' ol sch'ox val stziquiquial d'ayex, xchi vin̈.

7 Ix lajvi chi', ix yalanxi vin̈ d'a vin̈aj Aarón chi': Nitzcot a b'a d'a slac'anil altar tic, tzac'an noc' noc' silab'oc yuj a mul yed' noc' silab' sn̈usjitz'a smasanil. Icha chi' ol aj yac'ji lajvoc a mul. Tzac'anpax noc' silab' yuj yac'ji lajvoc co mul a on̈ israel on̈ tic, icha val ix aj yalan Jehová, xchi vin̈.

8 Yuj chi' ix javi vin̈aj Aarón d'a slac'anil altar chi', ix smilancham noc' quelem vacax ix yac' vin̈ silab'il yuj smul chi'. 9 Ix lajvi chi' ix japax eb' yuninal vin̈ yed' schiq'uil noc' silab' chi', ix yac'anem yiximal sc'ab' vin̈ d'a scal chic' chi', ix sucanoch vin̈ d'a sch'ac altar chi'. Axo jab'ocxo chic' ixto can chi', ix seccanem vin̈ d'a yich altar chi'. 10 Ix lajvi chi' ix sn̈usantz'a smasanil xepual noc' vin̈ d'a yib'an̈ altar yed' pax stut noc' yed' xepual ayoch d'a yib'an̈ seyub' noc', aton noc' silab' yuj mul, icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'. 11 Axo pax sb'ac'chil noc' yed' stz'umal, ix n̈usjitz'a d'a spatiquel campamento.

12 Ix smilanpaxcham noc' silab' vin̈aj Aarón chi', noc' sn̈usjitz'a smasanil, axo eb' yuninal vin̈ ix ic'ancot schiq'uil noc', ix stzicanoch vin̈ d'a schan̈il pac'an̈ altar. 13 Ix lajvi chi', ix yic'anpaxcot sjolom noc' eb' yed' noc' ix xicchajb'at chi', ix sn̈usantz'a vin̈ d'a yib'an̈ altar chi'. 14 Ix maxchaj noc' yol sc'ool yed' noc' yoc, ix sn̈usanpaxtz'a vin̈ d'a yib'an̈ altar chi', d'a yib'an̈ noc' vanxo stz'a chi'.

15 Ix lajvi chi', ix yac'an silab' vin̈ yuj eb' yetchon̈ab'. Ix yic'ancot noc' chiva vin̈, aton noc' silab' tz'ac'ji yuj smul eb' yetchon̈ab' chi'. Ix smilancham noc' vin̈, ix yac'an noc' vin̈ silab'il icha ix yutej yac'an noc' b'ab'el chi'. 16 Ix lajvi chi', ix yac'an junxo noc' silab' vin̈ to stz'a smasanil icha sleyal. 17 Ix yac'anpax ofrenda vin̈ d'a tas svaji. Ix yic'b'at jun b'echan̈ ixim harina vin̈, ix sn̈usantz'a vin̈ d'a yib'an̈ altar yed' silab' sn̈usjitz'a d'a junjun q'uin̈ib'alil.

18 Ix yac'anpax noc' vacax vin̈ yed' noc' ch'ac calnel ix yic'cot eb' yetchon̈ab' chi' silab'il yuj sch'oxan sjunc'olal eb' yed' Dios. A eb' yuninal vin̈ ix ic'ancot schiq'uil noc', axo vin̈ ix tzicanoch d'a schan̈il pac'an̈ altar chi'. 19 Ix yac'anpax xepual noc' vacax eb' yed' xepual noc' ch'ac calnel chi', aton xepu' ayoch d'a sn̈e noc', d'a noc' yol sc'ool yed' d'a noc' stut yed' xepu' ayoch d'a yib'an̈ seyub' noc'. 20 Junn̈ej ix aj noc' xepu' chi' yed' noc' sn̈i' sc'ool. Axo vin̈aj Aarón ix n̈usantz'a noc' xepual chi' d'a yib'an̈ altar. 21 Axo pax noc' sn̈isc'ol chi' yed' noc' xub' d'a svach', ton̈ej ix b'achjiec' d'a yichan̈ Jehová, icha ix aj yalan vin̈aj Moisés chi'.

22 Ix lajvi chi' ix yic'anchaan̈ sc'ab' vin̈aj Aarón chi', ix yalan vach' lolonel vin̈ d'a yib'an̈ eb' yetchon̈ab' chi'. Ayic toxo ix lajvi sn̈usantz'a silab' vin̈ yuj mul yed' silab' sn̈usjitz'a smasanil yed' silab' yic sch'oxan sjunc'olal yed' Dios, ix emixta vin̈ b'aj ay altar chi'. 23 Ix lajvi chi' ix och vin̈aj Moisés yed' vin̈ d'a mantiado b'aj sch'ox sb'a Jehová. Axo ix elta eb' vin̈, ix yalan vach' lolonel eb' vin̈ d'a yib'an̈ eb' yetchon̈ab' chi'. Ix lajvi chi' ix sch'oxan stziquiquial Jehová d'a masanil eb' israel chi'. 24 Ix elta c'ac' d'a yichan̈ Jehová chi', ix sn̈usantz'a noc' silab' yed' xepual noc' ayq'ue d'a yib'an̈ altar, ix tz'ab'at smasanil.

A ix yilan masanil jun chi' eb' chon̈ab' chi', ix el yav eb' d'a tzalajc'olal, ix em n̈ojjab' eb', ix emc'och snan̈al sat eb' d'a sat luum.

10

A schamel vin̈aj Nadab yed' vin̈aj Abiú

1 A vin̈aj Nadab yed' vin̈aj Abiú, eb' vin̈ yuninal vin̈aj Aarón, ix yic'cot junjun chaynub' yic incienso eb' vin̈, ix yac'anoch sc'ac'al eb' vin̈, ix yac'anpaxem incienso eb' vin̈ d'a yib'an̈, ix yac'anoch eb' vin̈ d'a yichan̈ Jehová, to man̈oclaj ix alani. 2 Yuj chi' ix elta c'ac' d'a yichan̈ Jehová chi' d'a eb' vin̈, ix tz'ab'at eb' vin̈, ix cham eb' vin̈ d'a yichan̈ Jehová chi'. 3 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Moisés chi' d'a vin̈aj Aarón:

—Aton jun tic syalelc'och slolonel Jehová ix yala':

A yuj eb' tzin ac'an servil, ol in ch'ox in b'a, to A inxon̈ej ochi.

A d'a masanil in chon̈ab' ol in ch'ox in tziquiquial, xchi Jehová, xchi vin̈.

Ix em numnaj vin̈aj Aarón chi', man̈xalaj tas ix yal vin̈.

4 Ix lajvi chi', axo vin̈aj Moisés chi' ix avtan vin̈aj Misael yed' vin̈aj Elzafán, eb' yuninal vin̈aj Uziel yicham vin̈aj Aarón chi', ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈:

—Nitzeccot e b'a a ex tic d'a sti' mantiado b'aj ayec' snivanil eb' e c'ab' eyoc chi', iq'uequel eb' d'a spatiquel campamento, xchi vin̈.

5 Ix javi eb' vin̈, ix yic'anel eb' chamnac chi' eb' vin̈ d'a spatiquel campamento icha ix aj yalan vin̈aj Moisés chi'. Aytooch spichul eb' chamnac chi' d'ay, aton c'apac sc'antaxon eb' d'a yopisio.

A tas yovalil sc'ulej eb' sacerdote

6 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Moisés d'a vin̈aj Aarón yed' d'a chavan̈xo eb' yuninal vin̈, aton vin̈aj Eleazar yed' vin̈aj Itamar:

—Man̈ eyiq'uel e c'ox ayq'ue d'a e jolom, man̈ e n̈ic'chitejb'at e pichul yuj e ch'oxanel e cusc'olal. Axo talaj tz'aji, tzex champaxi, axo scot yoval sc'ol Jehová d'a quib'an̈ co masanil a on̈ israel on̈ tic. Palta a masanil eb' quetchon̈ab' tic syal yoc' sc'ol eb' yuj mach ix satel Jehová yed' c'ac'. 7 Man̈ ex elpax d'a yichan̈ mantiado b'aj sch'ox sb'a Jehová yic vach' man̈ ol ex chamoc, a ex tic sic'b'il ex eli, ac'b'iloch aceite to yic Jehová d'ayex, xchi vin̈. Icha val ix aj yalan vin̈aj Moisés chi', icha chi' ix sc'ulej eb'.

8 Ix yalanpax Jehová d'a vin̈aj Aarón chi' icha tic:

9 —Ayic ol ach och a ach tic, ma eb' uninal d'a yol mantiado b'aj tzin ch'ox in b'a, man̈ eyuc' vino, ma tastac pajb'inacxo, axo talaj tz'aji tzex chami. A jun tic ley tz'ajcan d'a e cal d'a masanil tiempo. 10 Man̈ e c'ulej juntzan̈ chi' yujto yovalil snachajel eyuuj, tastac vach' icha yalan ley yed' tastac man̈ vach'oc. 11 Yovalil tze c'ayb'ejpax eb' eyetchon̈ab' d'a juntzan̈ ley ix in chec yal vin̈aj Moisés d'ayex tic, xchi d'a vin̈.

12 Ix lajvi chi' ix yalanpax vin̈aj Moisés chi' d'a vin̈aj Aarón yed' pax d'a eb' yuninal vin̈, aton vin̈aj Eleazar yed' vin̈aj Itamar:

—Iq'ueccot ixim harina ixto can d'a ofrenda ix tz'a d'a yichan̈ Jehová, tze b'oan ixim pan malaj yich d'a yichan̈ altar, yujto a jun ofrenda chi' yic Jehová yaji. 13 Tze vaan d'a junoc lugar to yic Jehová yaji, yujto a ofrenda sn̈usjitz'a d'a yichan̈ Jehová ic yaj yed' eb' uninal. Aton juntzan̈ tic ix alji d'ayin. 14 Axo pax noc' sn̈isc'ol sb'achchajec' d'a yichan̈ Jehová yed' noc' xub', tz'ic'chajel noc', a juntzan̈ chi' eyictaxon yaji. Tza chi yed' eb' uninal yed' eb' isil d'a junoc lugar to vach' yaji icha syal ley, yujto a juntzan̈ chi' eyictaxon yaj d'a silab' sch'oxan sjunc'olal eb' quetchon̈ab' yed' Dios. 15 Yujto a noc' xub' tz'ic'jiel chi' yed' noc' sn̈isc'ol sb'achjiec' d'a yichan̈ Jehová, junn̈ej tz'aj yac'ji yed' noc' xepu' sn̈usjitz'aoc. A cha macan̈ noc' chi', ic yed' eb' uninal d'a masanil tiempo icha ix aj yalan Jehová d'ayin, xchi vin̈aj Moisés chi'.

16 Ix sc'anb'anpax vin̈aj Moisés chi' yuj noc' chiva ix ac'ji silab'il yuj mul. Axo ix yalan eb' vin̈ to toxo ix sn̈ustz'a noc' eb' vin̈. Yuj chi' ix cot yoval vin̈ d'a vin̈aj Eleazar yed' d'a vin̈aj Itamar, ix yalan vin̈ icha tic:

17 —¿Tas yuj maj e chi noc' silab' d'a yamaq'uil scajnub' Jehová? A jun macan̈ silab' chi', yic Jehová yaji, yuj chi' ix ac'ji d'ayex, yuj e chi'an noc', yic tz'ic'jiel smul eb' molanec' d'a yichan̈ Jehová. 18 Yujto a schiq'uil noc' silab' chi', maj ic'jib'at d'a yol scajnub' Jehová, yuj chi' yovalil to ix e chi noc' d'a yamaq'uil chi', icha ix aj valan d'ayex, xchi vin̈.

19 Ix yalan vin̈aj Aarón icha tic:

—A ticnaic ix yac' silab' eb' yuj smul yed' silab' to stz'a smasanil, vach'chom icha chi', palta ina val tas ix javi d'a vib'an̈. Tato ix in chi noc' silab' ix ac'ji yuj mul chi', ¿tom chab'il in yuj Jehová tza na'? xchi vin̈aj Aarón chi'.

20 Ayic ix yab'an vin̈aj Moisés icha chi', ix schaan sc'ol vin̈.

11

A noc' noc' schiji yed' noc' max chiji

(Dt 14.3-21)

1 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón icha tic:

2 Alec d'a masanil eb' eyetchon̈ab' to a d'a scal masanil noc' noc' ay d'a sat luum tic, aton juntzan̈ noc' tic syal e chi'ani: 3 Noc' sjax yan̈ cha xechan̈ yech. 4 Palta a juntzan̈xo noc' ol val tic, man̈ ol yal-laj e chi'an noc', vach'chom sjax yan̈ noc', palta man̈ cha xechan̈oc yech noc':

Noc' camello sjax yan̈ noc', palta man̈ cha xechan̈oc yech noc', a noc' chi' max yal-laj e chi'an noc'.

5 Yed' pax noc' tejón, sjax yan̈ noc', palta tzijtum yech noc', a noc' chi' max yal-laj e chi'an noc'.

6 Yed' pax noc' nivac chich, sjax yan̈ noc', palta tzijtum yech noc', yuj chi' max yal-laj e chi'an noc'.

7 Yed' pax noc' chitam, vach'chom cha xechan̈ yech noc', palta max sjaxpax svael noc', yuj chi' max yal-laj e chi'an noc'.

8 Max yal e chi'an juntzan̈ noc' noc' chi', max yalpax eyaman noc' ayic toxo ix cham noc', yovalil tze na'a to man̈ vach'oc noc' icha yalan ley.

9 Axo pax noc' ay d'a yoltac a a', noc' ay d'a yol a' mar, ma d'a yoltac a nivac a', syal e chi'an noc' ay sc'axil yed' stuminal spatic. 10 Axo pax noc' malaj sc'axil, malaj pax stuminal spatic, max yal-laj e chi'an noc'. A noc' chi' yajb'entac noc', vach'chom a d'a yol a' mar ma d'a yoltac a' ay noc'. 11 Yujto yajb'entac noc', man̈ e chi noc', man̈ eyampax noc' chamnacxo. 12 Masanil noc' malaj sc'axil yed' stuminal spatic ay d'a yoltac a', yajb'entacocab' yaj noc' d'a yol e sat.

13 An̈eja' pax d'a scal noc' much, man̈ ol yal-laj e chi'an juntzan̈ noc' ol val tic,11.13-18 yujto man̈ vach'oc noc': Icha noc' d'iv, noc' vacavoc, noc' ch'acb'a yic a a', 14 noc' xulem, noc' milano yed' masanil macan̈il noc' xulem chi', 15 yed' masanil macan̈il noc' joj, 16 noc' avestruz, noc' nivac tonton, noc' xalun̈e yed' masanil macan̈il noc' ch'acb'a, 17 noc' cujub', noc' cormorán, noc' ibis, 18 noc' pech, noc' julum chay, noc' ostoc, 19 noc' cigüeña yed' masanil macan̈il noc' garza yed' noc' abubilla yed' noc' sotz'.

20 An̈ejtona' pax masanil noc' cotac noc' tz'ec' jen̈en̈oc d'a jun petan̈il sb'ey d'a sat luum, yajb'entacocab' noc' d'a yol e sat. 21 Axo pax tato a noc' ay yip yoc sq'ue tz'itnajoc, vach'chom sjen̈vi noc', sb'eypax noc' d'a sat luum, syal schiji noc'. 22 A d'a scal noc' chi' syal e chi'an smasanil macan̈il noc' c'ulub', noc' nivac c'ulub' yed' noc' chil. 23 Axo masanil juntzan̈xo noc' cotaquil noc' tz'ec' jen̈en̈oc, ma tz'ec' d'a sat luum tic, yovalil tzeyaj noc'.

24-28 Tato tze yam juntzan̈ noc' noc' sval tic ayic chamnacxo noc', man̈ vach'oc tzex ajcani icha yalan ley, masanto sq'uic'b'iemi. Masanil noc' noc' ay yech palta man̈ chaxechan̈oclaj, max sjaxpax yan̈, a juntzan̈ noc' chi' nachajocab' el eyuuj to man̈ vach'oc noc'. Yaln̈ej tas noc'al to chan̈e' yoc palta tzijtum yech mocab' vach'oc noc' d'a yol e sat. Yuj chi' yaln̈ej mach syaman junoc noc' noc' chi' tato chamnacxo noc', man̈ vach'oc tz'ajcani, icha yalan ley. Icha pax chi' junoc mach tz'ic'anchaan̈ noc' chamnac noc' chi', yovalil sjuq'uel spichul, palta manto vach'oc tz'ajcani masanto sq'uic'b'iemi. Man̈ vach'oc juntzan̈ noc' chi' icha yalan ley.

29-30 Axo masanil noc' noc' tz'ec' d'a sat luum, nachajocab' el eyuuj to max yal schiji juntzan̈ noc' tic: Icha noc' c'uxum boton, noc' ch'oov, noc' c'oc'on yed' masanil macan̈il noc' pajtza' yed' masanil macan̈il noc' tz'ec' n̈ern̈onoc ma tz'ec' jachjonoc: Aton noc' ayin, noc' lagarto, noc' patix yed' noc' tzalajc'ab'.

31 A d'a scal masanil noc' noc', a juntzan̈ noc' tic, nachajocab' el eyuuj to man̈ vach'oc noc' icha yalan ley, yuj chi' yaln̈ej mach syaman noc' ayic toxo ix cham noc', man̈ vach'oc tz'ajcani masanto sq'uic'b'iemi.

32 Q'uinaloc ay junoc tas b'aj tz'em noc' chamnac noc' chi', a jun chi', man̈ vach'oc tz'ajcani, icha yalan ley: Vach'chom a junoc te te', junoc pichul, junoc tz'uum, junoc coxtal, ma junoc yamc'ab' yic munlajel, tato tz'em junoc noc' chamnac noc' chi' d'a yib'an̈, yovalil slab'chajem d'a scal a a'. Palta manto vach'oc tz'ajcani, masanto sq'uic'b'iemi, ichato chi' vach' tz'ajcani.

33 Tato tz'em junoc noc' noc' chi' d'a yol junoc lum chen ayic toxo ix cham noc', a tas ayem d'a yol lum chi', man̈ vach'oc tz'ajcani, axo jun chen chi', yovalil smac'jipoj luum. 34 Yaln̈ej tas chib'il vailal yed' yal ayem d'a yol jun chen chi', ma uq'uem, man̈ vach'oc tz'ajcani. 35 Yuj chi' tato tz'em junoc noc' chamnac noc' chi' d'a yib'an̈ junoc tasi, man̈ vach'oc tz'ajcani, vach'chom a junoc horno, ma junoc yed'tal b'aj tz'och c'ac', yovalil spojjieli. A jun yamc'ab' chi' man̈xo vach'oc icha yalan ley, yuj chi' man̈xo vach'oc pax d'a yol e sat.

36 Palta a sjaj a a', ma a' uc'b'ila' vach'chom tz'em noc' chamnac noc' d'a yol a', vach'n̈ej yaj a', an̈ej jun mach tz'ic'anq'ueta noc' chamnac noc' chi' d'a yol a' man̈ vach'oc tz'ajcani.

37 Q'uinaloc tz'em junoc noc' chamnac noc' chi' d'a yib'an̈ junoc macan̈ in̈at tz'avchaji, a jun macan̈ in̈at chi' max ixtaxel-laj. 38 Palta tato a jun macan̈ in̈at lab'anxo, tz'em junoc chamnac noc' chi' d'a yib'an̈, a juntzan̈ in̈at chi' man̈xo vach'oc tz'ajcani.

39 Q'uinaloc scham junoc noc' noc' to schiji, a mach syaman noc', man̈ vach'oc tz'ajcani masanto sq'uic'b'icanemi. 40 A mach schi'an sb'ac'chil noc' chamnac noc' chi' yovalil sjuq'uel spichul, man̈ vach'oc tz'ajcani masanto sq'uic'b'icanemi. A mach tz'ic'anelta junoc chamnac noc' chi' yovalil sjuq'uel spichul, man̈ vach'oc tz'ajcani masanto sq'uic'b'iemi.

41 Man̈ e chi juntzan̈ noc' noc' sn̈ervi, ma sjachvi d'a sat luum, yujto man̈ vach'oc noc'.

42 Masanil noc' noc' sn̈ervi, ma sjachvi d'a sat luum, vach'chom noc' sb'ey yed' schan̈il yoc, ma noc' tzijtum yoc, masanil juntzan̈ noc' chi' man̈ vach'oc noc' icha yalan ley, yuj chi' man̈ e chi noc'. 43 Man̈ e juel e b'a a ex tic yuj noc' noc' man̈ vach'oc chi', yujto man̈ vach'oc tzex ajcan yuj noc'. 44 A in ton Jehová e Diosal in, yuj chi' b'esequel e b'a d'a juntzan̈ man̈ vach'oc chi', yujto vach' inn̈ej, yuj chi' te max yal eyixtanb'at e b'a yed' juntzan̈ noc' chi'. 45 A in Jehová in, ix ex viq'uelta d'a Egipto, e Diosal in, yuj chi' te vach'ocab'n̈ej tzeyutej e b'a yujto vach' inn̈ej.

46 Aton val masanil juntzan̈ checnab'il tic d'a masanil noc' noc', noc' much yed' masanil noc' noc' ay d'a yoltac a a' yed' masanil noc' tz'ec' jachachoc d'a sat luum tic, sval d'ayex 47 yic vach' snachajel eyuuj b'ajtil ay noc' vach' syal schiji yed' noc' man̈ vach'oc max yal schiji, xchi Jehová, xe chi.

12

A tas tz'aj sacb'itan sb'a eb' ix ix tz'alji yune'

1 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés icha tic:

2 Al masanil juntzan̈ tic d'a eb' etisraelal: Tato a junoc ix ix tz'aj junoc svinac unin, yovalil uque' c'ual man̈ sacoc yaj ix icha sleyal, ichataxon yic syilan sb'islab' uj ix d'a juntac el. 3 D'a val yucub'ixial yaj jun vinac unin chi', tz'ac'ji circuncidar. 4 Axo pax ix nunab'il chi', 33 c'ualto man̈ vach'oc tz'ajcan ix, ichato vanto sacb'itan sb'a ix, max yal-laj syaman junoc tas ix to vic yaji, max yalpax sb'at ix b'aj ay in cajnub' ayic manto tz'acvoc juntzan̈ c'ual chi'. 5 Palta tato ix unin tz'aj jun, 14 c'ual tz'eq'ui ayic manto sacoc yaj ix, ichataxon tz'aj d'a sb'islab' uj d'a juntac el, slajvi chi' 66 c'ual scan ix yic sacb'itan sb'a.

6 Ayic stz'acvi juntzan̈ c'ual yic sacb'itan sb'a ix yuj yune' ix alji chi', vach'chom vinac unin ma ix unin, yovalil syic'cot junoc noc' quelem calnel jun ab'il sq'uinal ix silab'il yed' junoc noc' yaln̈ej macan̈il paramuch, syac' ix silab'il yuj yac'ji tup smul. A juntzan̈ chi' tz'ac'ji d'a junoc vin̈ sacerdote d'a yichan̈ mantiado. 7 Axo jun vin̈ sacerdote chi' tz'ac'an d'ayin silab'il yic vach' tz'ac'ji tup smul ix. Icha chi' tz'aj sacb'ixican ix.

Aton juntzan̈ sleyal tic ayic tz'alji vinac unin, ma ix unin.

8 Palta tato a ix nunab'il chi' malaj junoc noc' scalnel chi' syal yac'ani, syic'cot chavan̈oc noc' paramuch ix yaln̈ej tas macan̈il, jun noc' stz'a silab'il, jun noc' tz'ac'ji silab'il yuj yac'ji tup mul. Axo junoc vin̈ sacerdote tz'ac'an silab'il yic vach' tz'ac'ji tup smul ix. Icha chi' tz'aj sacb'ixican ix, xchi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

13

A checnab'il d'a yib'an̈ yab'il lepra

1 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón:

2 Tato ay junoc anima smalq'ue snivanil, ma sq'ue vochjab', ma chac sulinac tz'aj yilji snivanil, talaj lepra jun yab'il chi', yovalil tz'ic'jicot d'a vin̈aj Aarón, ma d'a juntzan̈ocxo eb' sacerdote yin̈tilal vin̈. 3 Axo vin̈ sacerdote chi' tz'ilan jun yab'il chi'. Tato a xiil b'aj ay jun yab'il chi', sacxo, ma nivan chequel to man̈ocn̈ej d'a stz'umal ay jun yab'il chi', palta julxo yich, a jun yab'il chi' lepraxo. Ayic toxo ix ilji jun anima chi' yuj vin̈ sacerdote, a vin̈ tz'alani to maxtzac yal-laj yajec' jun anima chi' d'a scal yetanimail.

4 Tato sacxo yilji stz'umal b'aj ay jun yab'il chi', palta to an̈ej d'a stz'umal ayochi, man̈ sacoc pax xiil chi' ta', yovalil smacchaj jun anima chi' yuj vin̈ sacerdote chi' uqueoc c'ual. 5 Axo slajvi uque' c'ual chi', sayjixi iljoc jun anima chi'. Tato a jun yab'il chi' an̈eja' max b'eyb'ati, smacchajxi uqueocxo c'ual. 6 Ayic slajvi uquexo c'ual chi', sayjixi iljoc jun anima chi' yuj vin̈ sacerdote chi'. Tato a jun yab'il chi' vanxo sateli, maxtzac b'eyb'at d'a stz'umal jun anima chi', ichato chi' syalan vin̈ sacerdote chi' to man̈ lepraoc tz'ic'ani, comon yab'iln̈ej. Slajvi chi' sjuc'anel spichul jun penaay chi', vach'xo tz'ajxicani.

7 Palta tato a jun yab'il d'a snivanil junoc anima chi' sb'at leb'eb'oc, vach'chom toxo ix yal vin̈ sacerdote to man̈ lepraoc, yovalil scotxi d'a vin̈ sacerdote chi' yic sayanxi yil vin̈. 8 Tato a syilan vin̈ sacerdote chi' to van sb'at leb'eb'oc jun yab'il chi', syal vin̈ to a jun yab'il chi' lepra toni.

9 Tato ay junoc anima ay lepra d'ay, yovalil tz'ic'jicot d'a vin̈ sacerdote. 10 A vin̈ sacerdote chi' tz'ilani tato van smalq'uei, sacxo yilji sat chi', vanxo pax sacb'i xiil d'a sat chi', chequelxo sb'ac'chil. 11 Tato icha chi', aton jun chi' scuchan lepra, cotac scal sch'oxanq'ue sb'a d'a stz'umal chi', yuj chi' syalan vin̈ sacerdote chi' to maxtzac yal-laj yajec' d'a scal eb' yetanimail. Man̈xo yovaliloc smacchaj d'a uqueocxo c'ual.

12 Tato elan̈chamel sb'at leb'naj jun yab'il chi', smajel snivanil chi' yuuj, ato a' tz'aj yilanoch vin̈ sacerdote chi', 13 ayic slajvi yilan vin̈, tato toxo ix majel snivanil chi', sacxon̈ej yilji jun anima chi', syalan vin̈ to man̈xalaj smay. 14 Tato ay junoc c'ual scheclajq'ue sb'ac'chil d'a scal jun yab'il chi', maxtzac yal-laj yajec' jun anima chi' d'a scal eb' yetanimail. 15 Axo vin̈ sacerdote tz'ilan jun yab'il chi', tato ay b'aj tz'el tochnaj stz'umal ichn̈ej ta', syalan vin̈ to lepra tz'ic'ani, maxtzac yal-laj yajec' d'a scal eb' yetanimail.

16 Palta tato sacb'ixiel b'aj ix el tochnaj chi', yovalil scot jun anima chi' d'a vin̈ sacerdote, 17 yic vach' say yil vin̈. A vin̈ sacerdote chi' tz'ilani tato sacxo yilji jun yab'il chi', syalan vin̈ to man̈xalaj smay jun yab'il chi'.

18 Tato ay mach ayq'ue junoc yab'il mal d'ay, stacjixiemi, 19 axo d'a sat chi' smali, sac yilji, ma chac sulinac yilji, a jun chi' yovalil scot d'a yichan̈ vin̈ sacerdote. 20 Axo vin̈ sacerdote chi' tz'ilani, tato man̈ocn̈ej d'a stz'umal ayoch jun yab'il chi', tato sacxo xiil d'a sat jun yab'il chi', a vin̈ tz'alani to lepra jun yab'il chi', yuj chi' maxtzac yal-laj yajec' jun anima chi' d'a scal eb' yetanimail. 21 Tato syil vin̈ sacerdote chi', to max sacb'ilaj xiil b'aj ay sat chi' to d'a satn̈ej stz'umal ayochi, vanxo stacji, a jun anima chi' yovalil smacchaj uqueoc c'ual. 22 Ayic slajvi uque' c'ual chi', tato yelc'olaln̈ej sb'at leb'eb'oc jun yab'il chi' d'a stz'umal jun anima chi', syalan vin̈ sacerdote chi' to lepra tz'ic'ani, maxtzac yal-laj yajec' d'a scal eb' yetanimail. 23 Palta tato max b'at leb'eb'oc jun yab'il chi', syalelc'ochi to an̈ej sjech'al aycani, syalan vin̈ sacerdote chi' to man̈xalaj smay jun yab'il chi'.

24 Q'uinaloc ay junoc mach ay yaxc'a d'a snivanil, tato scheclaj sb'ac'chil jun anima b'aj ay yaxc'a chi', axo d'a sb'ac'chil chi' scheclajpaxq'ue junoc setan̈ sacsac, ma chac sulinac to sb'at leb'eb'oc. 25 A vin̈ sacerdote tz'ilani, tato a xiil vanxo sacb'i, vanxo sb'at yich jun setan̈ b'aj ay sat chi', tato icha chi', lepra ix checlajq'ue b'aj ay yaxc'a chi', axo vin̈ sacerdote chi' tz'alani to maxtzac yal-laj yajec' jun anima chi' d'a scal eb' yetanimail. 26 Tato a syilan vin̈ sacerdote to malaj junoc xil van sacb'ieli, to man̈ vanoc sb'at yich jun yab'il chi', palta to van stacjiemi, yovalil smacchaj jun anima chi' d'a uqueoc c'ual. 27 Slajvi chi', sayanxi yil vin̈ sacerdote chi', tato toxo ix b'at leb'eb'oc d'a snivanil jun anima chi', syalan vin̈ to lepra tz'ic'ani, maxtzac yal-laj yajec' d'a scal eb' yetanimail. 28 Palta tato a b'aj setquixtac chi', vaanochi, vanxo sb'oxi, ton̈ej smal yuj b'aj stz'ai, syalan vin̈ sacerdote chi' to a jun yab'il chi' malaj smay, an̈ej sjech'al b'aj stz'a chi' scani.

29 Tato a d'a junoc vinac ma d'a junoc ix ix sq'ue yab'il yaxc'a d'a sjolom, ma d'a yuc'ti', 30 a vin̈ sacerdote yovalil sayan yil jun chi'. Tato a jun yab'il chi' van sb'at yich, mato van sc'anb'iel xiil yuuj, syalan vin̈ sacerdote chi' to lepra jun ayoch chi' d'a jun anima chi'. 31 Palta tato max b'atlaj yich jun yab'il chi', man̈ q'uic'oc val xiil b'aj ay yab'il chi', yovalil smacchaj jun anima chi' uqueoc c'ual. 32 Axo slajvi uque' c'ual chi', sayanxi yil vin̈ sacerdote chi', maxtzac b'atlaj leb'eb'oc jun yab'il chi', malaj yich, max c'anb'iel-laj xiil, 33 syalan vin̈ to sjoxjiel stitac yab'il, palta max joxjiel-laj d'a sat yab'il, smacchaj uqueocxo c'ual jun anima chi'. 34 Axo yic toxo ix ec'b'at uquexo c'ual chi', sayanxi yil vin̈ sacerdote chi'. Tato max b'at leb'eb'oc, max b'at yich yuuj, syalan vin̈ to malaj smay jun yab'il chi', an̈ej to sjuq'uel spichul jun anima chi', vach' tz'ajxicani. 35 Palta tato ayic toxo ix alchaji to vach' sc'ol jun anima chi', sb'atxi leb'eb'oc jun yab'il chi', 36 yovalil sayxi yil vin̈ sacerdote chi'. Tato a jun yab'il chi' van sb'at leb'eb'oc d'a stz'umal, man̈ yovaliloc c'an yilji xiil, lepra tz'ic'ani. 37 Palta tato vanxo stacji, q'uic' scotxi xiil, a vin̈ sacerdote chi' tz'alani to vach'xo sc'ol jun anima chi'.

38 Tato a junoc vinac ma junoc ix ix setquixtac sacsac d'a stz'umal, 39 a vin̈ sacerdote tz'ilan stz'umal chi', tato sactac val yilji, palta man̈ copopioclaj, comon yab'il tz'ic'an jun anima chi' syal chi', malaj smay.

40-41 Tato ay junoc vinac sc'ajb'anel xil sjolom ma an̈ej d'a snan̈al sat sc'ajb'anel xiil, man̈xalaj xiil scani, a jun chi' malaj smay. 42-44 Palta tato sq'ue junoc yab'il yaxc'a b'aj man̈xalaj xiil chi', yovalil syil vin̈ sacerdote. Tato chac sulinac yilji jun yaxc'a chi' icha yab'il lepra, aton lepra ayoch d'ay. Syalan vin̈ sacerdote chi' to a jun anima chi', maxtzac yal-laj yajec' d'a scal yetanimail yuj jun yab'il chi'.

45 A mach penaay yuj lepra, yovalil a pichul n̈ic'chimtac syac'ochi, malaj smusil sjolom syac'q'uei, smusan nan̈aloc sat. Tato sb'at d'a scal anima, tz'el yav, syalan icha tic: Elan̈ec, chuc vaji, chuc vaji, xchi. 46 Ayic ayoch jun yab'il chi' d'ay, yovalil sch'ocoj tz'aj d'a spatiquel campamento.

47 Ayic c'ustumtac yilji junoc pichul lana, ma lino, 48 yaln̈ej tas macan̈il, pach'uch'ab'il, ma jalb'il, ma junoc tz'uum to yamc'ab' yaji, 49-50 tato yaax yilji, ma chacchac yilji juntzan̈ sc'ustumtaquil chi', aton jun macan̈ to tz'el leb'eb'oc. A jun chi' yovalil sch'oxji d'a vin̈ sacerdote yic syilan jun setan̈ sc'ustumtaquil chi' vin̈, smacchaj jun chi' uqueoc c'ual. 51 Axo slajvi uque' c'ual chi', tz'iljixi. Tato toxo ix b'at leb'eb'oc d'a jun pichul chi', ma d'a junoc tz'um sc'anji chi', a jun chi' aton juntzan̈ c'ustumtac tz'el leb'eb'oc, a juntzan̈ yamc'ab' chi' ay smay. 52 Yaln̈ej tas yamc'ab'il to ayxo jun chi' d'ay, yovalil sn̈usjitz'a smasanil, yujto a jun chi' tzijtum tas syixtejb'ati. 53 Palta tato ayic syilan vin̈ sacerdote chi' to max b'eylaj juntzan̈ sc'ustumtaquil chi', 54 syalan vin̈ to sjuc'chajel jun yamc'ab' chi', smacchajcan uqueocxo c'ual.

55 Ayic toxo ix juc'chajel jun yamc'ab' chi', ichato chi' syilanxi vin̈ sacerdote chi'. Tato max q'uexmaj yilji jun setan̈ sc'ustumtaquil chi', vach'chom max el leb'eb'oc, yovalil sn̈usjitz'aoc, vach'chom a jun sc'ustumtaquil chi' ayoch d'a spatic ma d'a yool, yujto yelxo ay smay jun chi'. 56 Tato a syilan vin̈ sacerdote chi' ayic toxo ix juc'chajel chi', vanxo satel jun sc'ustumtaquil chi', slod'chajel b'aj ayoch chi'. 57 Palta tato scheclajxiq'ue sc'ustumtaquil jun chi', yovalil sn̈usjitz'aoc. 58 A juntzan̈ tastac b'aj satel juntzan̈ c'ustumtac chi' ayic sjuc'chajeli, yovalil sjuc'chajel junelxo, icha chi' syal sc'anchajxi.

59 Aton juntzan̈ checnab'il tic d'a c'ustum tz'och d'a junoc pichul pach'uch'ab'il, ma jalb'il, lana, ma lino, ma junoc tz'uum. Icha chi' tz'aj scheclajcaneli tato vach' yaji, mato man̈ vach'oc yaji, xchi Jehová d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón chi'.

14

A checnab'il d'a eb' ec'nac lepra d'ay

1 Ix schec Jehová yal juntzan̈ ley tic vin̈aj Moisés, ix yalani:

2-4 Aton val jun ley tic sc'anab'ajej junoc anima ec'nac lepra d'ay: Ayic snaani to ix b'oxi sc'ool, yovalil syavtej vin̈ sacerdote d'a spatiquel campamento chi' yic syilan vin̈ tato man̈xa lepra chi' d'ay. Tato syil vin̈ sacerdote chi' to toxo ix el jun yab'il chi', schecan vin̈ ic'chajcot chavan̈oc noc' much d'a spitzanil, aton noc' vach' icha yalan ley. Scotpax jab'oc te' c'ute', lana ch'al q'uic' schaquil yed' te' hisopo. 5 Schecan miljoccham junoc noc' much chi' vin̈ sacerdote d'a yib'an̈ a a' ayem d'a yol junoc lum chen, aton a' scot b'aj sq'ueul sjaj junoc a a'. 6 Slajvi chi' tz'ic'jicot junxo noc' much chi' d'a spitzanil, te' c'ute' yed' lana ch'al q'uic' schaquil yed' te' hisopo, slab'chajem d'a scal schiq'uil noc' chamnacxo chi' calan yed' a a'. 7 Uquel stzicjioch d'a jun mach b'aj ec'nac jun yab'il chi', syalan vin̈ sacerdote chi' to vach'xo jun anima chi'. Axo noc' much pitzan chi' tz'actajcanel noc'.

8 A jun mach tz'ilji to vach'xo, yovalil sjuq'uel spichul, sb'icanpaxel sb'a, sjoxanel xil sjolom smasanil, yic vach'xon̈ej tz'ajcani. Ichato chi' syalxo yoch d'a yol campamento, palta uqueto c'ual scan ichn̈ej ta', maxto yal-laj yoch d'a yol b'aj cajantaxoni. 9 Axo d'a yuquil c'ual chi', vach' tz'aj sjoxjiel sjolom. Vach' tz'aj sjoxanel xil sti' yed' sc'u sat yed' pax masanil xil ay d'a snivanil, sjuc'anel spichul, sb'icanpaxel sb'a. Icha chi' tz'aj sb'oxicani.

10 Axo d'a junxo c'u, syic'ancot chavan̈oc noc' quelemtac calnel yed' junoc noc' cob'es calnel, jun ab'il sq'uinal junjun noc', malaj jab'oc spaltail noc'. Scotpax nan̈al yuquil libra ixim harina te vach' calab'il yed' aceite, tz'ac'ji ofrendail yed' pax oxeoc octavo aceite. 11 Axo vin̈ sacerdote chi' schecanoch lin̈an jun anima yed' yofrenda chi' d'a yichan̈ Jehová d'a stielxo scajnub' b'aj sch'ox sb'a. 12 Slajvi chi', tz'ic'jicot jun noc' quelem calnel chi' yed' aceite, sb'achchajb'at d'a yichan̈ Jehová silab'il yuj smul jun anima chi'. 13 A b'aj schamtaxon noc' tz'ac'ji silab'il yuj mul yed' noc' silab' stz'a smasanil, ata' smiljicham noc' quelem calnel chi', yujto a noc' tz'ac'ji yuj mul, yic vin̈ sacerdote tz'ajcan noc', icha noc' tz'ac'ji yuj stupcanel mul, a juntzan̈ tic yic Jehová yaji.

14 Slajvi chi' a vin̈ sacerdote chi' tz'ic'ancot jab'oc schiq'uil noc' silab' yuj mul, sucanoch vin̈ d'a sjayil schiquin d'a svach' jun mach sb'oxi sc'ol chi', d'a smam sc'ab' d'a svach' yed' d'a yiximal smam yoc d'a svach'. 15 Syic'anpaxcot jab'oc aceite vin̈ sacerdote chi', secanem vin̈ d'a yol sc'ab' d'a sq'uexan̈, 16 slab'anem jun sb'ab'el yiximal sc'ab' vin̈ d'a svach' d'a scal aceite, stziquem uqueloc aceite chi' vin̈ d'a yichan̈ Jehová. 17 A aceite tzato can d'a sc'ab' vin̈ sacerdote chi', sucoch vin̈ d'a jun anima ix b'oxi sc'ool chi', an̈eja' d'a sjayil schiquin d'a svach', d'a smam sc'ab' d'a svach' yed' pax d'a yiximal smam yoc d'a svach', aton b'aj ayxo och schiq'uil noc' silab' yuj smul. 18 Axo jab'ocxo aceite tz'ac'jicanq'ue d'a sjolom jun anima chi'. Icha chi' tz'aj stupcan smul d'a yichan̈ Jehová. 19 Slajvi chi' syac'anpax noc' silab' vin̈ sacerdote chi', aton noc' silab' yuj yac'ji tup mul. Icha chi' tz'aj stupcanel smul jun anima chi'. Slajvi chi', smiljicham noc' calnel stz'a smasanil silab'il. 20 Junn̈ej tz'aj yac'jiq'ue noc' d'a yib'an̈ altar yed' ofrenda tz'ac'ji d'a tas svaji. Icha val chi' tz'aj stupcanel smul jun anima chi' d'a yichan̈ Jehová, sb'oxicani.

21 Tato meb'a' jun anima b'aj ix ec' jun yab'il chi', malaj stumin yic syac' noc' silab' sc'anchaj chi', an̈ej junoc noc' quelem calnel syic'coti yic sb'achchajoch silab'il d'a yichan̈ Jehová yuj smul, chab'n̈ej libra ixim harina te vach' calab'il yed' aceite syac'a' yed' oxeoc octavo aceite. 22 Syic'paxcot chavan̈oc noc' paramuch yaln̈ej tas macan̈il, ato a' jantac stzac'van smanani. Jun noc' tz'ac'ji silab'il yuj yac'ji tup smul, jun noc' sn̈usjitz'aoc. 23 A d'a svajxaquil c'ual syic'ancot masanil juntzan̈ tic jun anima chi' d'a vin̈ sacerdote yic sacb'icaneli. A juntzan̈ tic tz'ac'jioch d'a yichan̈ Jehová d'a stielxo scajnub' b'aj sch'ox sb'a. 24 Slajvi chi' syic'ancot jun noc' calnel vin̈ sacerdote yed' aceite chi', sb'achanec' vin̈ d'a yichan̈ Jehová d'a silab'il yuj yac'ji tup smul jun anima chi'. 25 Smilancham noc' quelem calnel chi' vin̈, syic'anq'ue jab'oc schiq'uil noc' vin̈, sucanoch vin̈ d'a sjayil schiquin jun anima chi' d'a svach', d'a smam sc'ab' d'a svach' yed' d'a yiximal smam yoc d'a svach'. 26 Slajvi chi' syac'anq'ue jab'oc aceite chi' vin̈ d'a yol sc'ab' d'a sq'uexan̈. 27 Yed' sb'ab'el yiximal sc'ab' vin̈ d'a svach', stzicanem uqueloc aceite ayem d'a yol sc'ab' vin̈ chi' d'a yichan̈ Jehová. 28 Syac'paxoch jab'oc aceite chi' vin̈ d'a schiquin jun anima chi' d'a svach', d'a smam sc'ab' d'a svach' yed' d'a yiximal smam yoc d'a svach', aton b'aj toxo ix och schiq'uil noc' silab' chi'. 29 Axo jab'ocxo aceite chi' scani, syac'q'ue vin̈ sacerdote chi' d'a sjolom jun anima chi', yic stupcanel smul d'a yichan̈ Jehová. 30 Slajvi chi', smilancham noc' paramuch chi' vin̈ sacerdote chi' schavan̈il. 31 A junoc noc' paramuch chi' tz'ac'ji silab'il yuj yac'ji tup mul, axo junxo noc' sn̈usjitz'aoc yed' pax ixim harina tz'ac'jipax d'a ofrendail. Icha chi' tz'aj stupcan smul jun anima ix b'oxi chi' d'a yichan̈ Jehová.

32 Aton sleyalil tic d'a junoc mach ix ec' lepra d'ay, yic tz'alchaji to ix sacb'ixicani tato max tzac'van yac'an juntzan̈ silab' icha val sleyalil, xchi Jehová.

A checnab'il yuj sacb'itaj yoltac te' pat

33 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón:

34 Ayic ayexxo ec' d'a lum Canaán, aton lum ol vac' eyicoc, talaj svac'b'at junoc tas c'ustac yilji tz'el leb'eb'oc d'a yol e pat ta', 35 a mach ay yic te' pat chi' yovalil scot d'a junoc vin̈ sacerdote syalani: Ay juntzan̈ c'ustumtac yilji van yel leb'eb'oc d'a yol in pat, xchama.

36 Ayic manto och vin̈ sacerdote d'a yol pat chi', yovalil syal vin̈ to tz'elta masanil tastac ay d'a yol te', yic vach' max can juntzan̈ c'ael chi' d'a yol pat tato syal vin̈ sacerdote chi' to man̈ vach'oc yaj jun pat chi'. Slajvi chi' tz'och vin̈ yil tas yilji jun c'ustum tz'el leb'eb'oc chi'.

37 Tato ayic syilanoch vin̈ to a d'a sattac pat chi' ay juntzan̈ nivac c'ustum leb'quiltac, yaax yilji, ma chac yilji, yelc'olal to sb'at d'a yol sattac pat chi', 38 axo tz'elxita vin̈ d'a yol te' pat chi', syalan vin̈ to smacchajcan te' uqueoc c'ual. 39 Ayic slajvi uque' c'ual chi', sb'atxi vin̈ sacerdote chi' yila'. Tato toxo ix te b'at leb'eb'oc jun sc'ustumtaquil chi' d'a sattac pat chi', 40 yovalil syal vin̈ sacerdote chi' to slipjielta masanil q'uen q'ueen b'aj toxo ix och juntzan̈ leb'quiltac chi', b'at yumchajcan d'a junoc lugar man̈ vach'oc d'a stiel chon̈ab'. 41 Syalanpax vin̈ to sjoschajel masanil sattac yol te' pat chi', axo masanil spococal tz'el d'a yool chi', sb'at yumchajcan d'a junoc lugar man̈ vach'oc d'a stiel chon̈ab'. 42 Ch'ocxo q'uen q'ueen tz'ochpaxcan sq'uexuloc q'uen tz'ic'chajelta chi', ch'ocxo lum luum tz'ochpax d'a sattac yol pat chi'.

43 Tato scheclajxiq'ue juntzan̈ c'ustum leb'quiltac chi' ayic toxo ix ic'jiel q'uen q'ueen chi' yed' toxo ix joschajel sattac pat chi', toxo ix ochpaxcan sq'uexul, 44 sb'at yilanxi vin̈ sacerdote chi'. Tato toxo ix el leb'eb'oc jun sc'ustumtaquil chi', man̈xo vach'oc tz'ajcan jun pat chi'. 45 Yuj chi', a jun pat chi' yovalil spojchajemi. Masanil te te', q'uen q'ueen yed' lum luum ayoch d'a jun pat chi', b'at ac'jican d'a junoc lugar to man̈ vach'oc d'a stiel chon̈ab'. 46 Yaln̈ej mach tz'och d'a yol jun pat chi' d'a uque' c'ual ayic toxo ix yal vin̈ sacerdote to smacchajcani, man̈ vach'oc tz'ajcani icha yalan ley, masanto d'a sq'uic'b'icanemi. 47 Yaln̈ej mach sva'i, ma svay d'a jun pat chi', yovalil sjuq'uel spichul.

48 Palta tato ayic tz'och vin̈ sacerdote yil jun pat chi', syilan vin̈ to a juntzan̈ leb'quiltac chi' max b'eyb'ati yictax ix b'ojican yol te' pat chi', syal vin̈ to vach'xo jun pat chi'. 49 Yic sacb'ixican te' pat chi', tz'ic'jicot chavan̈oc noc' much yed' jab'oc te' c'ute' yed' lana ch'al q'uic' schaquil yed' te' hisopo. 50 Smilancham junoc noc' much chi' vin̈ sacerdote d'a yib'an̈ a a' ayem d'a yol jun lum chen, aton a' scot b'aj sq'ueul sjaj junoc a a'. 51 Slajvi chi' syic'anb'at te' c'ute' chi' vin̈ yed' te' hisopo yed' lana ch'al q'uic' schaquil yed' junxo noc' much pitzanto, slab'anem vin̈ d'a scal a a' calanxo yaj yed' schiq'uil noc' much ix miljicham chi' d'a yol lum chen chi'. Uquel stzicoch vin̈ d'a te' pat chi'. 52 Icha chi' tz'aj sacb'ixican jun te' pat chi' yuj schiq'uil noc' much chi' yed' a a' sq'ueul sjaj, yuj noc' much pitzanto, yuj te' c'ute', yuj te' hisopo yed' lana ch'al q'uic' schaquil. 53 Slajvi chi', tz'actajcanb'at jun noc' much pitzan chi' d'a stiel chon̈ab'. Icha chi' tz'aj sc'anab'ajaj sleyalil d'a junoc pat, vach' tz'ajcani, xchi Jehová.

54-57 Aton juntzan̈ checnab'il tic d'a yib'an̈ lepra smalq'uei, mato d'a yaxc'ail, mato d'a leb'quiltac sacsac yilji, mato d'a juntzan̈ c'ustumtac d'a pichul yed' d'a spatictac te' pat. Icha chi' tz'aj snachajel tastac to man̈ vach'oc yed' tastac to vach'. Aton d'a tic slajvican checnab'il d'a juntzan̈ tic.

15

Checnab'il yuj tas man̈ vach'oc tz'el d'a eb' vin̈ vinac

1 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón 2 to syal masanil juntzan̈ checnab'il tic eb' vin̈ d'a eb' yetisraelal. Yuj chi' ix yalan eb' icha tic: Tato ay junoc vinac ay junoc yab'il d'a snivanil, yuj chi' ay tas tz'el d'a svinaquil, a jun chi' man̈ vach'oc yaji icha yalan ley. 3 Vach'chom tz'eln̈ej juntzan̈ chi', ma ay b'aj tz'och vaan jayeoc c'ual tz'elxi, man̈ vach'oc yaji, icha yalan ley.

4 Yaln̈ej tas vaynub'al b'aj svay vin̈ vinac chi', ma yaln̈ej tas c'ojnub'al b'aj tz'em c'ojan vin̈, man̈ vach'oc tz'ajcani.

5 Yaln̈ej mach syaman svaynub' jun vinac chi', yovalil sjuq'uel spichul sb'icanpaxel sb'a, palta man̈ vach'oc tz'ajcani masanto sq'uic'b'iemi.

6 Yaln̈ej mach tz'em c'ojan b'aj ix em c'ojan jun vinac chi', yovalil sjuq'uel spichul, sb'icanpaxel sb'a, palta man̈ vach'oc tz'ajcani masanto sq'uic'b'iemi.

7 Yaln̈ej mach syaman junoc vinac ay tas tz'el d'ay, yovalil sjuq'uel spichul, sb'icanpaxel sb'a, palta man̈ vach'oc yaji masanto sq'uic'b'iemi.

8 Tato a junoc vinac ay tas tz'el d'ay chi', stzub'anoch d'a junocxo anima, a jun anima b'aj ix och stzub' chi', yovalil sjuq'uel spichul, sb'icanpaxel sb'a, palta man̈ vach'oc tz'ajcani masanto sq'uic'b'iemi.

9 Tato a jun vinac ay tas tz'el d'ay chi' sq'ue d'a yib'an̈ chej, a stz'um noc' chi' man̈ vach'oc tz'ajcani.

10 Yaln̈ej mach syaman junoc tas b'aj tz'em c'ojan jun vinac to ay tas tz'el d'ay chi', man̈ vach'oc tz'ajcani masanto sq'uic'b'iemi.

Yaln̈ej mach tz'ic'anb'at junoc juntzan̈ tastac chi', yovalil sjuc' spichul, sb'icanpaxel sb'a, palta man̈ vach'oc tz'ajcani, icha yalan ley masanto sq'uic'b'iemi.

11 Tato a jun vinac ay tas tz'el d'ay chi', max sb'iclaj sc'ab' syaman junocxo mach, a jun ix yamji yuj chi', yovalil sjuq'uel spichul, sb'icanpaxel sb'a, palta man̈ vach'oc tz'ajcani masanto sq'uic'b'iemi.

12 Tato ay junoc chen syam jun vinac ay tas tz'el d'ay chi', yovalil smac'jipoj jun chen chi'. Tato a junoc te te' yamc'ab' yaj syam jun vinac chi', ton̈ej sb'icchajel te'.

13 Tato sb'oxi sc'ol jun vinac chi, man̈xa tas tz'el d'ay, yovalil stan̈vej uqueoc c'ual, ichato chi' scanxi vach'il d'a yichan̈ ley. Slajvi chi' sjuc'anel spichul, sb'icanel sb'a d'a a a' sq'ueul sjaj. Icha chi' tz'aj sb'oxicani, icha yalan ley. 14 Axo d'a svajxaquil c'ual, yovalil syic'cot chavan̈oc noc' paramuch yaln̈ej tas macan̈il, scot d'a yichan̈ Jehová sc'och d'a stielxo scajnub' b'aj sch'ox sb'a, syac'an noc' d'a junoc vin̈ sacerdote. 15 Jun noc' syac' vin̈ sacerdote chi' silab'il yuj yac'ji tup smul jun anima chi', axo junxo noc' sn̈usjitz'aoc. A vin̈ sacerdote chi' tz'ac'anoch masanil juntzan̈ chi' d'a yichan̈ Jehová, yic sacb'ixican jun vinac ec'nac jun yaelal chi' d'ay.

16 Tato a junoc vinac ton̈ej tz'el yin̈atil, yovalil sb'iquel sb'a, palta man̈ vach'oc tz'ajcani, icha yalan ley, masanto sq'uic'b'iemi.

17 Yaln̈ej tas c'apaquil ma tz'uum b'aj ix och yin̈atil jun vinac chi', yovalil sjuc'jieli, man̈ vach'oc tz'ajcani, icha yalan ley masanto sq'uic'b'iemi.

18 Tato a junoc vin̈ vinac yed' junoc ix ix ay tas sc'ulej, yovalil sb'iquel sb'a eb', palta man̈ vach'oc tz'ajcan eb', icha yalan ley masanto sq'uic'b'iemi.

A tas tz'aj eb' ix ix ay tas tz'el d'ay

19 Tato a junoc ix ix ayoch d'a stiempoal sb'islab' uj, man̈ vach'oclaj yaj ix d'a uqueoc c'ual.

Yaln̈ej mach syaman ix, man̈ vach'oc tz'ajcani, icha yalan ley masanto sq'uic'b'iemi.

20 Yaln̈ej tas vaynub'al b'aj tz'ec' jichan ix ayic ayoch ix d'a stiempoal chi', ma yaln̈ej tas c'ojnub'al b'aj tz'em c'ojan ix, man̈ vach'oclaj tz'ajcani.

21-23 Yaln̈ej mach syaman b'aj ix ec' jichan ix chi', ma syaman junoc tas b'aj tz'em c'ojan ix, man̈ vach'oclaj tz'ajcani. Yovalil sjuq'uel spichul, sb'icanel sb'a, palta man̈ vach'oc tz'ajcani masanto sq'uic'b'iemi.

24 Tato ay junoc vin̈ vinac svay yed' ix, sb'on̈chaj vin̈ yuj tas tz'el chi' d'a ix, man̈ vach'oclaj tz'ajcan vin̈ d'a uque' c'ual, an̈ejtona' man̈ vach'oc tz'ajcan vaynub' b'aj svay vin̈ vinac chi'.

25 Tato ay junoc ix ix tz'ilan uj d'a man̈ stiempoaloc, mato te nivan tiempo syac' ix yilani, a jun ix chi' man̈ vach'oc tz'ajcan ix ayic ayto tas tz'el chi' d'a ix, icha val to aytooch ix d'a yilan uj.

26 Yaln̈ej tas vaynub'al b'aj svay ix, ma c'ojnub' b'aj tz'em c'ojan ix ayic ayto tas tz'el chi' d'a ix, man̈ vach'oc tz'ajcan juntzan̈ chi', ichato ayoch ix d'a sb'islab' uj chi'.

27 Yaln̈ej mach syaman juntzan̈ tastac chi', man̈ vach'oclaj tz'ajcani, yovalil sjuq'uel spichul, sb'icanpaxel sb'a, palta man̈ vach'oc tz'ajcani masanto sq'uic'b'iemi.

28 Ayic svanaj yilan uj ix chi', uque' c'ual stan̈vej ix, slajvi chi' sb'oxican ix, icha yalan ley. 29 Axo d'a svajxaquil c'ual, syic'ancot chavan̈oc noc' paramuch ix yaln̈ej tas macan̈il, syic'ancot ix d'a junoc vin̈ sacerdote, d'a stielxo scajnub' b'aj sch'ox sb'a Jehová. 30 Jun noc' syac' vin̈ sacerdote chi' silab'il yuj yac'ji tup smul ix, axo junxo noc' sn̈usjitz'a noc'. Icha chi' tz'aj yac'anoch jun silab' chi' vin̈ sacerdote chi' d'a yichan̈ Jehová yic tz'ac'ji tup smul ix, yuj tas ix el d'ay. 31 Icha chi' tz'aj co sacb'itan co b'a a on̈ israel on̈ tic d'a tas tzon̈ ic'ani, yic max quixtejel scajnub' Jehová ayec' d'a co cal tic, tato maay tzon̈ chami, xchi vin̈aj Moisés chi'.

32 Aton juntzan̈ checnab'il tic d'a eb' vinac ay tas tz'el d'ay, ma ton̈ej tz'el yin̈atil, yuj chi' man̈ vach'oc tz'ajcan yuuj 33 yed' d'a eb' ix ix ayoch d'a sb'islab' uj. A juntzan̈ checnab'il tic, yovalil sc'anab'ajaj yuj eb' ay syaelal icha chi', vinac, ma ix. Tz'ochpax jun ley chi' d'a yib'an̈ junoc vinac svay yed' ix ix to man̈ vach'oc yaji, icha yalan ley.

16

A sc'ual yic tz'ac'ji tup mul

1 Ix lolon Jehová d'a vin̈aj Moisés ayic ix lajvi scham chavan̈ eb' yuninal vin̈aj Aarón, yujto ix scomon nitzejb'at sb'a eb' d'a slac'anil Jehová, 2 ix yalan d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

Al d'a vin̈ uc'tac aj Aarón to max comon och vin̈ d'a yol in cajnub' d'a jun lugar Vicn̈ej Yaji, aton jun lugar ay d'a spaticoch c'apac cortina. Max yal-laj scomon c'och vin̈ b'aj ay smacul b'aj tz'ac'ji tup mul, aton smacul te' scaxail in trato, yic max cham vin̈, yujto a in ol in ch'ox in b'a d'a scal asun d'a yib'an̈ smacul scaxail in trato chi'. 3 Ayic tz'och vin̈aj Aarón d'a yol jun lugar chi', yovalil syic'cot junoc noc' quelem vacax vin̈ yic tz'och silab'oc yuj smul yed' junoc noc' ch'ac calnel sn̈usjitz'a smasanil. 4 Syac'och spichul vin̈ nab'a lino, aton spichul vin̈ jucan, yol svex vin̈, c'apac stzec'ul snan̈al vin̈ yed' sb'ac'ul sjolom vin̈. A juntzan̈ pichul chi' te nivan yelc'ochi, yuj chi' b'ab'el sb'iquel sb'a vin̈ ichato chi' syac'anoch vin̈.

5 Axo eb' eyetisraelal syic'cot chavan̈oc noc' mam chiva eb' yic tz'ac'ji noc' silab'il yuj smul eb', syic'paxcot junoc noc' ch'ac calnel eb' yic sn̈usjitz'aoc. 6 Syic'ancot noc' quelem vacax chi' vin̈aj Aarón chi' yic tz'och noc' silab'oc yuj smul. A jun noc' chi' yic noc' vin̈, yuj yac'ji tup smul vin̈ yed' masanil eb' ayec' d'a yol spat. 7 Slajvi chi' syic'anpaxcot chavan̈ noc' mam chiva chi' vin̈ d'a yichan̈ in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a. 8 Syac'anoch suerte vin̈ d'a yib'an̈ noc' chiva chi' schavan̈il: Jun noc' tz'ac'ji silab'oc d'ayin, axo junxo noc', tz'ac'chajcanoch mul d'a yib'an̈ noc', spechchajcanb'at noc' d'a tz'inan luum. 9 A noc' tz'em suerte d'a yib'an̈ to vico', syic'cot noc' vin̈aj Aarón chi' silab'oc yic stupcanel smul eb' israel. 10 Axo junxo noc' chiva chi', d'a spitzanil noc' tz'och d'a vichan̈, tz'ac'jicanoch mul d'a yib'an̈ noc', tz'actajcanb'at noc' d'a tz'inan luum syic'ancanb'at smul eb' israel chi' noc'.

11 Ayic listaxo yaj juntzan̈ tic smasanil, smilancham noc' quelem vacax vin̈aj Aarón chi', syac'an noc' vin̈ silab'il yic tz'ac'ji tup smul yed' smul masanil eb' ayec' yed' vin̈ d'a yol spat. 12 Slajvi chi', syic'ancot jun chaynub' yic incienso vin̈, b'ud'an yed' stzac'aq'uil altar ay d'a vichan̈ yed' cha b'echan̈oc incienso suc'uq'ui sjab', syic'anoch vin̈ d'a yoloch c'apac cortina ayoch d'a snan̈al in cajnub'. 13 Syac'anem incienso chi' vin̈ d'a yib'an̈ tzac'ac' d'a vichan̈, axo d'a yib'an̈ smacul b'aj tz'ac'ji tup mul, aton smacul scaxail in trato, tz'och moyan stab'il incienso chi' yic vach' max cham vin̈. 14 Syic'ancot jab'oc schiq'uil noc' quelem vacax chi' vin̈, slab'anem yiximal sc'ab' vin̈ d'a scal chic' chi', stzicanb'at vin̈ d'a yib'an̈ smacul caxa chi' b'aj tz'ochc'och vin̈ chi', uquel stzicoch chic' chi' vin̈ d'a yichan̈ smacul chi'. 15 Slajvi chi', tz'elxita vin̈, smilancham noc' chiva vin̈, aton noc' tz'och silab'il yuj smul eb' israel, syic'anoch schiq'uil noc' vin̈ d'a yoloch c'apac cortina chi', stzicanpaxem schiq'uil noc' chi' vin̈ d'a yib'an̈ smacul caxa chi' yed' d'a yichan̈, icha syutej schiq'uil noc' quelem vacax vin̈ d'a sb'ab'elal. 16 Icha val chi' syutej vin̈aj Aarón chi' sacb'itan jun lugar Vicn̈ej Yaji yuj yalxon̈ej tas chucal yed' spitalil eb' israel tic. Icha chi' ol aj sacb'ican masanil in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a, aton jun ayec' eyed'oc d'a scal chucal tze c'ulej.

17 Malaj junoc mach ayec' d'a yol in cajnub' yacb'an ayoch vin̈aj Aarón chi' d'a jun lugar Vicn̈ej Yaji yic syac'an silab' vin̈ yic stup smul yed' smul masanil eb' ayec' yed' vin̈ d'a yol spat yed' smul eb' chon̈ab' masanil. 18 Slajvi yelxita vin̈, sacb'itan altar vin̈ ayec' d'a vichan̈, aton b'aj sn̈usjitz'a silab', syic'anelta jab'oc schiq'uil noc' vacax chi' vin̈ yed' jab'oc yic noc' mam chiva, syac'anoch vin̈ d'a sch'ac altar ay d'a schiquin schan̈il. 19 Stzicanoch uquel schiq'uil noc' noc' chi' vin̈ yed' yiximal sc'ab' d'a yib'an̈ altar chi', icha chi' tz'aj sacb'itan altar chi' vin̈ yuj e mul a ex israel ex tic.

20 Slajvi sacb'ican jun lugar Vicn̈ej Yaji, in cajnub' yed' pax altar yuj vin̈, schecan vin̈ ic'joccot noc' mam chiva pitzan chi'. 21 Slajvi chi', syac'anb'at sc'ab' vin̈ schab'il d'a sjolom noc', tz'och ijan vin̈ yalanem smul yed' spitalil eb' yetchon̈ab' d'a yib'an̈ noc'. Icha chi' tz'aj scan smul eb' d'a yib'an̈ noc'. Axo jun vin̈ sic'b'ilxoel b'at ac'ancan noc' d'a tz'inan luum b'aj te najat. 22 Stijancanb'at noc' vin̈ ta', satcanb'at noc' d'a taquin̈ lum chi'. Icha chi' tz'aj yic'jicanb'at smul chon̈ab' Israel yuj noc', aton b'aj man̈xalaj anima tz'eq'ui. 23 Slajvi chi' tz'ochixta vin̈aj Aarón d'a yol in cajnub' yic sq'uexanel spichul vin̈ ayochi, c'apac nab'a lino, c'apac ayoch yuj vin̈ a tz'ochta d'a yol jun lugar to Vicn̈ej Yaji, syac'ancan c'apac vin̈ ta'. 24 An̈eja' d'a yol in cajnub' chi' sb'iquel sb'a vin̈, syac'anoch spichul vin̈ syac'taxonoch d'a yopisio. Slajvi chi', sn̈usantz'a silab' vin̈, aton yic vin̈ yed' silab' yic eb' israel chi' smasanil. Icha chi' tz'aj stupcanel smul vin̈ yed' yic eb' yetchon̈ab' chi'. 25 A jantac xepual noc' silab' yuj mul, sn̈usjipaxtz'a d'a yib'an̈ altar. 26 Axo vin̈ b'at ac'ancan noc' mam chiva d'a taquin̈ lum chi', ayic sjax vin̈, sjuq'uel spichul vin̈, sb'icanpaxel sb'a vin̈. Ichato chi' syal yochta vin̈ d'a yol campamento.

27 A noc' quelem vacax yed' noc' mam chiva smiljicham silab'il yuj stupcanel mul, aton noc' tz'ic'jicot schiq'uil d'a yol jun lugar to Vicn̈ej Yaji, tz'ic'jicanb'at snivanil noc' d'a spatiquel campamento. Ata' sn̈usjitz'a noc' yed' stz'umal yed' masanil snivanil. 28 A vin̈ sn̈usantz'a noc' chi', yovalil sjuq'uel spichul vin̈, sb'icanpaxel sb'a vin̈, ichato chi' syal yochta vin̈ d'a yol campamento.

29 A jun tic ley tz'ajcan d'a e cal d'a masanil tiempo ex israel ex, ma eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal. A d'a slajun̈il c'ual d'a yuquil uj, tzex och d'a tzec'ojc'olal, malaj mach smunlaj d'a jun c'ual chi', 30 yujto a jun c'ual chi', sc'ual yac'ji silab' yuj e mul yic vach' stupcanel e mul d'a vichan̈. 31 A jun c'ual chi', sc'ual ic'oj ip tz'ajcani yed' tzec'ojc'olal, ley tz'ajcan d'a e cal d'a masanil tiempo. 32 A yuj chi' a ol cham vin̈ sat sacerdote, axo junoc eb' yuninal vin̈ tz'ochcan sq'uexuloc. Tz'ac'chajq'ue aceite d'a sjolom, tz'ac'jipax silab' yuj yochcan yopisio, syac'anoch spichul te nivan yelc'ochi. 33 A tz'ac'an silab' yic sacb'itan jun lugar to Vicn̈ej Yaji, in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a yed' altar. Syac'anpax silab' yic stup smul eb' sacerdote yed' ex israel ex tic. 34 A jun tic ley tz'ajcan d'a e cal d'a masanil tiempo. Junel tz'ac'ji silab' tic d'a yol junjun ab'il yic slajviel e mul a ex chon̈ab' israel ex tic, xchi Jehová.

Icha val ix aj yalan Jehová, icha chi' ix yutej vin̈aj Moisés chi' yalani.

17

Junn̈ej lugar b'aj syal yac'ji silab' d'a Dios

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

2 Al d'a vin̈aj Aarón yed' d'a eb' yuninal yed' d'a masanil eb' etchon̈ab' to in checnab'il juntzan̈xo tic:

3 Yaln̈ej mach smilancham junoc noc' vacax, junoc noc' calnel, ma junoc noc' chiva silab'oc d'a spatiquel campamento, ma d'a yool, 4 palta max yic'cotlaj noc' d'a stielxo in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a, yovalil man̈xa yalan yic d'a e cal. A jun chi' scotcan d'a yib'an̈, yujto ton̈ej stob'canem schiq'uil noc' ta'. 5 Icha chi' tz'aj valani yic mantzac e comon milej noc' noc' silab'il d'a spatiquel campamento, palta to tzeyic'cot noc' d'a stiel in cajnub', axo junoc vin̈ sacerdote tz'ac'anoch noc' silab'il yic junc'olal d'a vichan̈. 6 A vin̈ sacerdote chi' stzicanoch schiq'uil noc' d'a spatictac altar d'a vichan̈, aton d'a stielxo in cajnub', sn̈ustz'a xepual noc' vin̈ d'a vichan̈, suc'uq'ui sjab' svab'i. 7 Man̈xa b'aq'uin̈ tzeyac' junocxo silab' d'a eb' enemigo, aton juntzan̈ b'aj ochnac ex ejmelal. Yujn̈ej juntzan̈ chi' ex juviel d'a vichan̈. A jun tic ley tz'ajcan d'a e cal d'a masanil tiempo.

8 Yaln̈ej mach eb' eyetisraelal, ma ch'oc chon̈ab'il cajanec' d'a e cal, tato syac' junoc silab' stz'ai, ma yaln̈ej tas silab'il, 9 palta to max yic'cotlaj d'a stielxo in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a yic tz'ac'ji d'ayin, a jun anima chi', man̈xa yalan yic d'a e cal.

Ay yovalil schiji schiq'uil noc' noc'

10 Te ay val yoval in c'ol d'a yaln̈ej mach eyetisraelal ma junoc ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal schi'an schiq'uil noc' noc'. A in val ol in och ajc'olal d'ay, ol in satanel d'a e cal. 11 Yujto masanil noc' noc' yed' anima, a yuj schiq'uil pitzan, yuj chi' ix vala' to stob'jioch schiq'uil noc' d'a spatictac altar yic slajvicanel mul. Yujto a d'a schiq'uil noc' chi' ay sq'uinal yuj chi' syal yac'an tup mul chi'.

12 Yuj chi' sval d'ayex israel ex tic to malaj junoc ex, ma eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' cajan d'a e cal syal chi'an schiq'uil noc' noc'. 13 Yaln̈ej mach ex ma eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' cajan d'a e cal syamchaj junoc noc' noc' yuuj, ma junoc noc' much, aton noc' toxonton schiji, yovalil syic'canel schiq'uil noc', smucancan yed' lum luum. 14 Yujto a chic' chi' ic'an pitzan noc', yuj chi' sval d'ayex to max yal-laj schiji noc' chib'ej aytooch schiq'uil. Yaln̈ej mach schi'ani, satjiel d'a e cal.

15 Yaln̈ej mach ex, ma ch'oc chon̈ab'il schi'an noc' chib'ej to ton̈ej schami, mato smiljicham yuj junoc noc' chium noc', yovalil sjuq'uel spichul, sb'icanel sb'a, palta man̈ vach'oc tz'ajcani masanto sq'uic'b'iemi. 16 Palta tato max sjuq'uel spichul, mato max sb'iquel sb'a, scann̈ej smul chi' d'a yib'an̈, xa chi, xchi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

18

A juntzan̈ ic'lajb'ail ay yovalil

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

2 Al juntzan̈ checnab'il tic smasanil d'a eb' etisraelal:

A in Jehová e Diosal in. 3 Man̈ e b'eyb'alej sb'eyb'al eb' aj Egipto, aton jun chon̈ab' b'aj ec'nac ex cajan.

Man̈ e b'eyb'alejpax sb'eyb'al eb' aj Canaán, aton b'aj van ex vic'anb'ati.

4 C'anab'ajejec in checnab'il, tze c'anab'ajan e b'eyb'alan in c'ayb'ub'al. A in ton Jehová e Diosal in svala'.

5 B'eyb'alejec in checnab'il yed' in c'ayb'ub'al. A mach ol c'anab'ajanoc, ol schan̈ej sq'uinal yuuj. A in ton Jehová in svala'.

6 Malajocab' junoc vin̈ vinac smulan yed' junoc ix ix to ayto yuj sb'a yed'oc. A inton Jehová in svala'.

7 Malajocab' junoc mach syac' q'uixvelal smam, smulan yed' snun, yelxo val te chuc yujto snun ton val.

8 Malajocab' junoc vin̈ vinac smulan yed' ix yetb'eyum smam yic max yac' q'uixvelal smam chi'.

9 Malajocab' junoc vin̈ vinac smulan yed' yanab': Yanab' yuj smam, ma yuj snun, vach'chom d'a yol spat aljinac ix, mato ch'oc b'aj aljinac, man̈ smojoc smulan yed' ix.

10 Malajocab' junoc vin̈ vinac syac' q'uixvelal sb'a smulan yed' ix yixchiquin, yixchiquin yuj yuninal, ma yuj yisil. Max yal-laj smulan yed'oc.

11 Malajocab' junoc vin̈ vinac smulan yed' ix yune' ix yisil smam, yisil val smam chi', schab'il yanab' yaj ix, max yal-laj smulan yed' ix.

12 Malajocab' junoc vin̈ vinac smulan yed' ix yanab' smam, yujto a' och smam chi' yed' ix.

13 Malajocab' junoc vin̈ vinac smulan yed' ix snulej ix snun, yujto a' och ix snun vin̈ chi' yed' ix.

14 Malajocab' junoc vin̈ vinac syac' q'uixvelal yuc'tac smam smulan yed' ix yetb'eyum vin̈, yujto ichato ayto yuj sb'a yed' ix.

15 Malajocab' junoc vin̈ vinac smulan yed' ix yalib', yujto yetb'eyum ix vin̈ yuninal vin̈, max yal-laj smulan vin̈ yed' ix.

16 Malajocab' junoc vin̈ vinac syac' q'uixvelal yuc'tac yuj smulan yed' ix yetb'eyum vin̈ yuc'tac chi'.

17 Tato ay junoc vin̈ vinac tz'ic'an junoc ix ix, max yal-laj smulan vin̈ yed' ix yune' ix, to schab'il yisil yaj ix. Max yalpaxlaj smulan vin̈ yed' ix yixchiquin ix, yixchiquin yuj junoc vin̈ yune' ix, ma yuj junoc ix yune' ix. Yelxo val te chuc icha chi', yujto yicn̈ej ix yaj eb' chi'.

18 Malajocab' junoc vin̈ vinac syic'q'ue snulej yetb'eyum, max yal-laj yic'ani yacb'an pitzanto ix yetb'eyum chi', yic vach' max och ajc'olal d'a scal eb' ix. 19 Malajocab' junoc vin̈ vinac ay tas sc'ulej yed' junoc ix ix ayic ayoch ix d'a stiempoal yic sb'isan uj.

20 Malajocab' junoc vin̈ vinac smulan yed' ix yetb'eyum junocxo vinac, man̈ vach'oc scan eb' d'a yichan̈ ley.

21 Malajocab' junoc vin̈ vinac sn̈usantz'a junoc yuninal silab'oc d'a jun comon dios scuchan Moloc. Tato sc'ulej icha chi', malaj velc'och d'a yol sat. A in Jehová in sval tic.

22 Malajocab' junoc vin̈ vinac smulan yed' junoc yetvinaquil, icha sc'ulej yed' junoc ix ix, a jun chi' te yajb'entac.

23 Malajocab' junoc vin̈ vinac smulan yed' noc' noc', malajocab' junoc mach syixtejb'at sb'a d'a icha chi'. Malajocab' pax junoc ix ix smulan yed' junoc noc' noc', yujto yelxo val man̈xo smojoc.

24 Malajocab' mach syixtejb'at sb'a yed' juntzan̈ tic, yujto a d'a smasanil juntzan̈ tic, syixtejb'at sb'a juntzan̈ anima ol viq'uel d'a eyichan̈ tic. 25 Yuj juntzan̈ chi', man̈xo pax vach'oc yaj sluum eb', van vac'an yovalil d'a eb', van vac'an satjocpaxel eb' d'a sluum chi'. 26-28 Masanil juntzan̈ chi', sb'eyb'alej juntzan̈ anima cajan d'a jun luum chi', ayic manto ex c'och cajan a ex tic. Yuj chi' yelxo val man̈ vach'oc yaj jun luum chi' yuj eb'. Palta a ex israel ex tic yed' eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' cajan d'a e cal, yovalil tze b'eyb'alej, tze c'anab'ajanpax in checnab'il tic. Man̈ e c'ulej masanil juntzan̈ tastac man̈ vach'oc sc'ulej eb' chi', yic vach' max ex satjipax el a ex tic d'a jun luum chi'. 29 A mach sb'eyb'alan juntzan̈ tastac yajb'entac chi', yovalil satjiel d'a e cal. 30 Yuj val chi' b'eyb'alejec in checnab'il, man̈ e b'eyb'alej juntzan̈ b'eyb'al yajb'entac chi', aton juntzan̈ sb'eyb'alaji ayic manto ex c'ochlaj ta', man̈ eyixtejb'at e b'a d'a icha chi'. A in Jehová e Diosal in svala', xchi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

19

A sleyal vach'ilal yed' tojolal

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

2 Al masanil juntzan̈ lolonel tic d'a eb' etisraelal:

Vach'n̈ej tzeyutej e b'a, yujto a in Jehová in tic vach' inn̈ej.

3 C'anab'ajejec e mam e nun.

Tze c'anab'ajej sleyal juntzan̈ sc'ual ic'oj ip to vic yaji. A in ton Jehová e Diosal in svala'.

4 Man̈ eyac'och e pensar d'a juntzan̈ yechel comon dios, man̈ e b'opaxq'ue q'uen q'ueen e diosaloc. A in ton Jehová e Diosal in svala'.

5 Ayic tzeyac'an silab' yic e junc'olal ved'oc, tze c'anab'ajej val icha sleyal, yuj chi' ol in cha d'ayex. 6 A noc' schib'ejal noc' tzeyac' silab'il chi', tze chi noc' d'a sc'ual chi' yed' d'a junxo c'u. Tato ayto noc' scan d'a schab'jial, sn̈uschajtz'a noc'. 7 Tato tzato e chi noc' d'a schab'jial chi', chucxo d'a yol in sat, maxtzac in chalaj silab' chi' d'ayex. 8 A mach schi'an noc' d'a schab'jial chi', max tuplaj smul chi' d'a yib'an̈, yujto comon ix yutej tastac to vic yaji. A jun mach chi', man̈xalaj yalan yic d'a e cal.

9 Ayic tze molanq'ue sat tas tzeyavej d'a e luum, man̈ pilanoc tzeyutej e molanq'ue d'a stitac, man̈ ex ec' d'an̈an̈ e sic'anq'ue ixim jolom trigo scan eyuuj. 10 Ayic tze molan sat te' uva, man̈ ex meltzaj e say eyil d'a schaelal, man̈ e sic'q'ue sat sc'ajb'anemi. A juntzan̈ chi' canocab'i, yicxo eb' meb'a' yed' eb' ch'oc chon̈ab'il yaji. A in ton Jehová e Diosal in svala'.

11 Man̈ ex elc'anoc, man̈ eyal esal lolonel, man̈ eyac' musansatil eb' eyetanimail.

12 Man̈ e loc in b'i d'a es. Tato icha chi' tze c'ulej ichato malaj velc'och d'ayex. A in ton Jehová in svala'.

13 Man̈ comonoc tzeyixtej eb' eyetanimail, man̈ e toq'uec' tastac ay d'a eb'. Man̈ eyala' to ato q'uic'an tze tup sc'u eb' vin̈ e munlajvum smunlaj ticnaic.

14 Man̈ e b'aj eb' chacan̈, man̈ eyaq'uem tas d'a yol sb'e eb' max uji yilani, palta ayocab' velc'och d'a yol e sat. A in ton Jehová in svala'.

15 Man̈ e b'o tas man̈ tojoloc ayic tze b'oan yaj junoc lolonel. Man̈ eyac'och e b'a yed' eb' meb'a', man̈ eyac'paxoch e b'a yed' eb' nivac yelc'ochi. Te tojoln̈ej tzeyutej e b'oanel tas yaj eb'.

16 Man̈ ex alvoc pecal d'a scal eb' eyetchon̈ab'.

Man̈ e nachaan̈ esal lolonel d'a yib'an̈ junoc eyetanimail yic smiljichamoc. A in ton Jehová in svala'.

17 Mocab' chichonoch e c'ol d'a junoc eyetanimail, palta vach' to tze cacha' tzeyac'an srazón yic vach' max cotcan d'a eyib'an̈ yed'oc.

18 Man̈ e pac e b'a, mocab' chichonn̈ejoch e c'ol d'a eb' eyetchon̈ab'. Tze xajanej eb' ay d'a spatic schiquin e pat icha tzeyutej e ya ilan e b'a. A in ton Jehová in svala'.

19 C'anab'ajejec juntzan̈ in checnab'il tic.

Man̈ e cha tajnoc noc' e molb'etzal noc' yed' junocxo noc' noc' ch'oc yin̈tilal.

Man̈ e som eyin̈at tzeyavej d'a e luum.

Man̈ eyac'och c'apac pichul soman sch'alil yed' junocxo macan̈ an̈ ch'al.

20 Tato ay junoc ix schecab' junoc mach ayxo strato yed' junocxo vin̈ vinac, palta tato ay junocxo vin̈ smulan yed' ix, tz'ac'ji yovalil d'a eb' schavan̈il. Max miljichamlaj eb', yujto mantzac tupji yic tz'el ix d'a libre. 21 A vin̈ smulan yed' ix chi', yovalil syic'cot junoc noc' ch'ac calnel vin̈ silab'il yuj smul chi' d'a stielxo in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a. 22 Smiljicham noc', axo junoc vin̈ sacerdote tz'ac'anoch noc' d'a vichan̈, yuj stupchaj smul vin̈ chi'.

23 Ayic ol ex c'och d'a lum Canaán, ol eyavan masanil macan̈il te avb'en te' syac' sat. Oxe' ab'il max eyamlaj junoc sat te' chi' yic tze loani, yujto ay yovalil d'a yol in sat. 24 Axo d'a schan̈il ab'il, masanil sat te' syac' chi', tzeyac' masanil d'ayin ofrendail yuj eyac'an yuj diosal, yujto vic yaj te' sat chi'. 25 Axo d'a yoil ab'il, eyicxo yaj sat te' chi' yic tze lo'o. Tato ol e c'anab'ajej sleyal tic, yelxo val ol yac' sat te'. A in ton Jehová e Diosal in svala'.

26 Man̈ e chi noc' chib'ej to max el schiq'uil.

Man̈ eyac'och e b'a e naanel tas tzuji, man̈ eyac'paxoch e b'a d'a ajchumal.

27 Man̈ setansetanoc tz'aj sjoxjiel xil e jolom, man̈ e joxpaxel xil e sat.

28 Man̈ eyac' echnaj e b'a yuj cusc'olal yuj junoc chamnac, man̈ eyac'och yechel junoc tas d'a e nivanil.19.28 A in ton Jehová in svala'.

29 Man̈ eyac' q'uixvelal ix eyisil, tzeyac'anoch ix ajmul ixal d'a stemplo juntzan̈ comon dios, yic vach' max ixtaxel sb'eyb'al eb' anima, yic max ixtaxpaxel e chon̈ab' yuj ajmulal.

30 Yovalil tze c'anab'ajej sleyal juntzan̈ sc'ual ic'oj ip to vic yaji. Ayocab' yelc'och in cajnub' d'a yol e sat. A in Jehová in svala'.

31 Man̈ ex b'at e c'anb'ej e b'a d'a eb' ajchum, ma d'a eb' sc'uman spixan eb' chamnac yalani, yic vach' max eyixtejb'at e b'a. A in Jehová e Diosal in svala'.

32 Q'uean̈ec lin̈an d'a yichan̈ eb' ichamtac anima, nivanocab' yelc'och eb' d'a yol e sat. Ayocab'pax velc'och d'a yol e sat. A in ton Jehová in svala'.

33 Man̈ eyixtej junoc anima ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal. 34 Xajan tzeyutej eb', ichato eyetchon̈ab' eb'. Ya'ilejec eb', icha tz'aj eya'ilan e b'a. Tze nacoti to a ex tic najtil ec'nac ex d'a ch'oc chon̈ab'il d'a yol yic Egipto. A in ton Jehová e Diosal in svala'.

35 Man̈ eyixtej eb' anima d'a tas tze chon̈o', tz'acanocab' eyechlab' tzeyac'lab'ej, icha e ch'an̈ ayic tzeyechtan e luum ma juntzan̈xo echlab' tze c'ana'. 36 A e libra yed' eyalmul tze c'ana', tz'acanocab'i. A in ton Jehová e Diosal in ix ex viq'uelta d'a Egipto, a in svala'.

37 Yuj val chi', yovalil tze c'anab'ajej in b'eyb'al yed' masanil in checnab'il tic. A in ton Jehová in svala', xchi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

20

A yaelal d'a yib'an̈ eb' man̈ c'anab'ajumoc

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

2 Al masanil juntzan̈ checnab'il tic d'a eb' etisraelal:

Yaln̈ej mach ex, ma eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' cajan d'a e cal tz'ac'an junoc yuninal silab'il d'a comon dios scuchan Moloc, a jun chi' yovalil sjulq'uenajcham yuj eb' yetchon̈ab'. 3 Scotpax voval d'a jun anima chi', tzin satel d'a scal eb' yetchon̈ab', yujto ix yixtejb'at in cajnub', ix in spaticaneli, yujto syac' yuninal silab'il d'a jun comon dios chi'. 4 Tato a eb' yetchon̈ab' ton̈ej syilochi, max sjulq'uenejcham jun anima chi' eb', 5 a in val ol vac' yovalil d'a jun anima chi', d'a yetb'eyum, d'a yuninal yed' d'a masanil eb' cajan yed' d'a yol spat. Ol in satel eb' d'a scal eb' yetchon̈ab' yed' eb' syaq'uem sb'a d'a comon dios Moloc chi' yed'oc. 6 Tato ay mach sb'at sc'anb'ej sb'a d'a eb' ajb'aal, ma d'a eb' sc'uman spixan eb' chamnac yalani, sc'anab'ajan tas syal eb' chi', ol vac' yovalil d'a jun anima chi', ol in satel d'a scal yetchon̈ab'.

7 Juneln̈ej tzeyac'och e b'a d'a yol in c'ab', vach'n̈ej tzeyutej e b'a, yujto a in Jehová in tic, e Diosal in. 8 A val in b'eyb'al tze b'eyb'alej, tze c'anab'ajani, yujto a in Jehová in tzex vac'och vicoc.

9 Yaln̈ej mach sb'aj smam snun yovalil schami, a val tz'ic'ancot schamel chi' d'a yib'an̈.

10 Tato ay junoc vin̈ vinac smulan yed' ix yetb'eyum junoc yetanimail, yovalil scham jun vinac chi' yed' jun ix ix chi'.

11 Tato ay junoc vin̈ vinac smulan yed' ix yetb'eyum smam, syac' q'uixvelal smam chi'. A jun vinac chi' yovalil schami, schampax ix ix chi', a val eb' tz'ic'ancot schamel d'a yib'an̈.

12 Tato ay junoc vin̈ vinac smulan yed' ix yalib', yovalil scham eb' schavan̈il, yujto yelxo val te chuc sc'ulej eb'. A val eb' tz'ic'ancot schamel d'a yib'an̈.

13 Tato ay junoc vin̈ vinac smulan yed' yetvinaquil, icha sc'ulej yed' junoc ix ix, yovalil scham eb' schavan̈il. A val eb' tz'ic'ancot schamel d'a yib'an̈, yujto yajb'entac tas sc'ulej eb' chi'.

14 Tato ay junoc vin̈ vinac tz'ic'an junoc ix ix, syic'anpaxq'ue snun ix ix chi' vin̈, te chuc tas sc'ulej eb' chi', yuj chi' a jun vin̈ vinac chi' yed' chavan̈ eb' ix ix chi', sn̈usjitz'a eb'. Yuj chi' man̈xa b'aj ol b'inaj jun b'eyb'al chi' d'a e cal.

15 Tato ay junoc vin̈ vinac smulan yed' junoc noc' noc', a vin̈ chi' yovalil scham vin̈, schampax noc' noc' chi'.

16 Tato ay pax junoc ix ix smulan yed' junoc noc' noc', a jun ix chi' yovalil scham ix, schampax jun noc' noc' chi'. A val tz'ic'ancot schamel d'a yib'an̈.

17 Tato ay junoc vin̈ vinac syic' yanab' yetb'eyumoc, yanab' yuj smam ma yanab' yuj snun, a chavan̈ eb' chi', d'a val yichan̈ eb' yetchon̈ab' eb' satjieli, yujto a mach smulan yed' yanab', yelxo val q'uixvelal tas sc'ulej eb' chi', yuj chi' a mach icha chi' sc'ulej, a smul chi' scotcan d'a yib'an̈.

18 Tato ay junoc vin̈ vinac ay tas sc'ulej yed' junoc ix ix ayic ayoch ix sb'isan uj, malaj yelc'och d'a yol sat vin̈ tas tz'ic'an ix chi', b'ecanpax sc'ol ix sch'oxanel syaelal chi', yuj chi' man̈xaocab' yalan yic eb' schavan̈il d'a e cal.

19 Malajocab' junoc vin̈ vinac smulan yed' yanab' smam, ma yed' snulej snun, yujto syac' sq'uixvelal vin̈ mach ayto yuj sb'a yed'oc. A yuj smul eb' chi' scot d'a yib'an̈ schavan̈il.

20 Tato ay junoc vin̈ vinac smulan yed' ix yetb'eyum vin̈ yuc'tac smam ma vin̈ snulej snun, syac' val q'uixvelal jun yicham chi', a yuj smul eb' chi' scot d'a yib'an̈ schavan̈il, yuj chi' smiljicham eb', malaj yin̈tilal eb' scani.

21 Tato ay junoc vin̈ vinac smulan yed' ix yetb'eyum vin̈ yuc'tac, syac' q'uixvelal vin̈ yuc'tac vin̈ chi', a jun chi' yajb'entac, yuj chi' smiljicham eb', malaj yin̈tilal eb' scani.

22 B'eyb'alejec in b'eyb'al, tze c'anab'ajan masanil in checnab'il tic yic vach' man̈ ol ex in satel d'a lum luum b'aj ol ex c'och cajan chi'. 23 Man̈ e b'eyb'alej sb'eyb'al eb' anima ol viq'uel d'a eyichan̈ chi'. A eb' chi', sb'eyb'alej masanil juntzan̈ chucal tic eb', yuj chi' tzin chaquel eb'. 24 A in val ix vac' in ti' to ol vac' eyiquejcan slum eb' chi' e macb'enoc, lum te yax sat.

A in Jehová e Diosal in, ex in sic'naquelta d'a scal juntzan̈xo chon̈ab'. 25 Yuj chi' yovalil ay sq'uexan̈il noc' noc' vach' yed' noc' man̈ vach'oc d'a yol e sat yed' d'a scal noc' much vach' yed' noc' man̈ vach'oc. Yuj chi' man̈ e juel e b'a d'a vichan̈ yuj e chi'an noc' noc' man̈ vach'oc chi', noc' much, noc' sn̈ervi, ma noc' sjachvi d'a sat lum tic, aton noc' ix vala' to man̈ vach'oc. 26 Palta yovalil vach' tzeyutej e b'a d'a vichan̈, yujto vach' inn̈ej a in tic. A in Jehová in tic ix ex in siq'ueli, to ch'oc eyel d'a yichan̈ juntzan̈xo chon̈ab', yic vach' in chon̈ab' tzex aji.

27 Tato ay junoc vin̈ vinac ma junoc ix ix d'a e cal sc'uman spixan eb' chamnac yalani, yovalil sjulq'uenajchamoc. A val tz'ic'ancot schamel chi' d'a yib'an̈, xchi Jehová, xa chi, xchi d'a vin̈aj Moisés chi'.

21

A juntzan̈ checnab'il d'a eb' sacerdote

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

Al d'a eb' sacerdote, eb' yin̈tilal vin̈aj Aarón, mocab' c'och eb' d'a stz'ey junoc chamnac yic man̈ chucoc scan eb' d'a yichan̈ ley, vach'chom ayto yuj sb'a eb' yed' jun chamnac chi'. 2 An̈ej tato a snun, ma smam, ma junoc yuninal, ma junoc yisil, ma junoc yuc'tac, 3 ma junoc yanab' eb' cob'es ayec' cajan yed'oc, a schami, syal sc'och eb' d'a stz'ey jun chamnac chi'. 4 Palta max yal-laj sc'och eb' d'a stz'ey junoc chamnac sc'ab' yoc ix yetb'eyum eb'.

5 Mocab' sjoxel xil sjolom eb', mocab' sjoxpaxel xil sti' eb', mocab' yac'pax echnaj snivanil eb' yuj schamel junoc anima. 6 Palta vach'n̈ejocab' syutej sb'a eb' yujto vicn̈ej yaj eb'. Mocab' chucoc in b'inaj yuj eb', yujto a eb' sn̈usantz'a silab', syac'an ixim pan eb' ofrendail d'ayin, yuj chi' yovalil vach'n̈ejocab' syutej sb'a eb'.

7 Max yalpaxlaj yic'an junoc ix ajmul ix eb', ma junoc ix ix ayxo vinac ix ec' d'ay, ma junoc ix ix spucnac sb'a yed' yetb'eyum, yujto sic'b'ilel eb' yic tz'ochcan vicoc. 8 Ch'ococab' yel eb' d'a yol e sat, yujto a eb' tz'ac'anoch ixim pan ofrendail d'a vichan̈, yujto a in Jehová in vach' inn̈ej, a in ix in sic'canel eb' yic vach' tz'ajcan eb'.

9 Tato ay junoc eb' ix yisil junoc eb' sacerdote chi' tz'och d'a ajmul ixal, syac' q'uixvelal smam ix chi', yovalil sn̈usjitz'a ix.

10 A vin̈ sat sacerdote ix ic'jiq'uechaan̈ d'a scal eb' yuc'tac ayic ix ac'jiq'ue aceite d'a sjolom, ayic ix ac'chajoch spichul vin̈ te nivan yelc'ochi, max yal-laj toxon̈ej sb'at tzican xil sjolom vin̈, max yalpaxlaj sn̈ic'anb'at spichul vin̈ yuj sch'oxanel scusc'olal. 11 Max yalpaxlaj sc'och vin̈ b'aj ayec' junoc chamnac, vach'chom smam, ma snun yic max yixtejb'at sb'a vin̈. 12 A yuj schamel eb' chi' max yal-laj yel vin̈ d'a in cajnub', max yalpaxlaj to syixtejb'at in cajnub' chi' vin̈, yujto ix ac'jioch aceite d'a vin̈ yic sic'chajcaneli, yic tz'ochcan vicoc. A in Jehová in svala'.

13 A vin̈ sat sacerdote, a junoc ix cob'es mantalaj vinac tz'ec' d'ay, a ix syic' vin̈. 14 Max yal-laj yic'lan sb'a vin̈ yed' junoc ix chamnacxo yetb'eyum, ma yed' junoc ix spucnac sb'a yed' yetb'eyum, ma yed' junoc ix ayxo vinac tz'ec' d'ay, ma yed' junoc ix ajmul ix. Palta yovalil a junoc ix cob'es ix syic' vin̈, junoc ix yetchon̈ab' vin̈, 15 yic man̈ malajoc tz'aj yelc'och eb' yuninal vin̈ d'a scal eb' yetchon̈ab', yujto a in Jehová in ix in sic'canel vin̈, xchi Jehová, d'a vin̈aj Moisés chi'.

16 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

17 Al d'a vin̈aj Aarón: Ticnaic yed' d'a masanil tiempo, malaj junoc eb' yin̈tilal vin̈ ay palta d'a snivanil ol yal yac'an yofrenda eb' yetchon̈ab' d'ayin. 18-20 Yuj chi' yel val malaj junoc ay spaltail snivanil chi' ol yal yoch d'a jun opisio chi': Aton eb' max yal yilani, eb' tz'em sb'eyi, eb' palta sn̈i' ma schiquin, eb' q'uichajnac xub' ma sc'ab', eb' n̈ojanemi sb'eyi, eb' tzapan steel yujto nenetac yoc eb' yed' sc'ab', eb' ayoch yaax d'a yol sat, eb' aycan sjech'al junoc yab'il d'ay, eb' ay yaxc'a d'a snivanil yed' eb' mac'b'ilpoj sn̈olob' sq'ueen. 21 Malaj junoc eb' yin̈tilal vin̈aj Aarón chi' ay palta d'a snivanil syal yoch d'a vichan̈ yed' silab' to sn̈usjitz'aoc. Tato ay palta d'a snivanil chi', max yal-laj yac'an ofrenda d'ayin. 22 Syal svaan juntzan̈ ofrenda chi' eb' yed' masanil juntzan̈ tastac to vic yaji, 23 palta max yal-laj yoch eb' d'a in cajnub', ma sc'och eb' d'a stz'ey altar, yic max yixtejb'at in cajnub' chi' eb', yujto a in Jehová in, vic yaj juntzan̈ tastac chi', xchi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

24 Yuj chi' masanil juntzan̈ tic ix yal vin̈aj Moisés d'a vin̈aj Aarón yed' d'a eb' yuninal vin̈ yed' d'a masanil eb' yetisraelal.

22

Eb' max yal-laj svaan ofrenda tz'ac'ji d'a Jehová

1 Ix lolonxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi', ix yalani:

2 Al d'a vin̈aj Aarón yed' d'a eb' yin̈tilal to sya'ilej val sb'a eb' yed' ofrenda syac' eb' eyetisraelal d'ayin, yic man̈ chucoc tz'aj in b'inaj yuj eb'. A in val Jehová in svala'.

3 Al d'a eb' to a ticnaic yed' d'a masanil tiempo, yaln̈ej mach junoc yin̈tilal eb' tz'ic'ancot juntzan̈ silab' d'a vichan̈, aton juntzan̈ syac' eb' eyetisraelal d'ayin, tato man̈ vach'oc yaj jun tz'ic'ancot jun silab' chi' icha yalan ley, yovalil tz'ic'jiel d'a yopisio d'a vichan̈. A in val Jehová in svala'.

4 Malaj pax junoc yin̈tilal vin̈aj Aarón chi' syal svaan tastac to vic yaji tato ay lepra d'ay, ma ay tas tz'el d'a svinaquil, palta ato yic vach'xo yaji icha yalan ley, ichato chi' syal svaani.

Tato syam junoc tas to man̈ vach'oc, junoc chamnac, ma junoc vinac tz'el yin̈atil, man̈ vach'oc tz'ajcani. 5 Man̈ vach'oc tz'ajcani tato syam junoc noc' noc' man̈ vach'oc d'a yichan̈ ley, ma syam junoc anima man̈ vach'oc pax yaj yuj yaln̈ej tasi. 6 Tato man̈ vach'oc yaji, max yal-laj svaan junoc tas to vic yaji, masanto sb'iquel sb'a. 7 Ato yic tz'em c'u, vach'xo yaji. Ichato chi' tzaxo yal svaan masanil tas to vic yaji yujto yictaxon yaji. 8 A eb' yin̈tilal vin̈aj Aarón chi' max yal-laj schi'an schib'ejal junoc noc' noc' eb', aton noc' ton̈ej schami, ma noc' scham yuj noc' caltacte'al noc', yic man̈ chucoc scan eb'. A in Jehová in svala'.

9 Al d'a eb' to sc'anab'ajej in checnab'il eb', yic max och smul eb', yic max champax eb'. Tato malaj yelc'och in checnab'il chi' d'a yol sat eb', scot juntzan̈ tic d'a yib'an̈ eb', yujto a in Jehová in ix in sic'canel eb'.

10 Malaj mach syal svaan tastac to vic yaji tato malaj yuj sb'a yed' eb' vin̈ sacerdote.

Eb' ton̈ej ayec' posado d'a eb', ma eb' ton̈ej smunlaj d'a eb', max yal-laj svaan eb'.

11 Tato ay junoc schecab' junoc vin̈ sacerdote manb'il yuuj, mato ay pax eb' tz'alji d'a yol scuenta vin̈, a eb' chi' syal svaan eb' masanil tas to vic yaji.

12 Tato a ix yisil junoc vin̈ sacerdote syic' junoc vinac ch'oc yel d'a scal eb' sacerdote, maxtzac yal-laj svaan juntzan̈ ofrenda chi' ix, aton juntzan̈ tz'ac'ji d'a eb' vin̈ sacerdote chi'. 13 Palta tato chamnacxo vin̈ yetb'eyum ix, mato spucnac sb'a ix yed' vin̈ yetb'eyum chi', malaj pax junoc yune' ix, meltzajnac ix yic scajnajxi ix yed' vin̈ smam chi', ichataxon ayic cob'esto ix, syal svaan svael vin̈ smam ix chi'. Axo pax juntzan̈xo eb' man̈ yin̈tiloc eb' sacerdote, max yal-laj svaan eb'.

14 Tato ay junoc mach comonn̈ej schi'an noc' chib'ej to vic yaji, tato man̈ yojtacoc to vic yaji, yovalil syac' sq'uexul d'a jun vin̈ sacerdote chi', syac'an jab'ocxo d'a yib'an̈ jun ix yac' sq'uexul chi'. 15 Palta a eb' vin̈ sacerdote yovalil man̈ comonoc scha' eb' vin̈ chijoc tastac syac' eb' eyetchon̈ab' d'ayin. 16 Tato ay junoc mach comonn̈ej schi'an noc' chib'ej vic yaj chi', man̈ ton̈ejoc syiloch vin̈ sacerdote chi', palta yovalil a jun ix chi'an noc' chi', syac' noc' silab' yic spacoc jun smul chi', yujto a in Jehová in ix in sic'canel juntzan̈ noc' chib'ej chi' vicoc, xchi d'a vin̈.

Sleyal yuj noc' noc' tz'ac'ji silab'il

17 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

18 Al d'a vin̈aj Aarón yed' d'a eb' yuninal yed' d'a masanil eb' eyetisraelal masanil juntzan̈ tic: Tato ay ex, ma eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' cajan d'a e cal, tzeyac' junoc noc' noc' yic sn̈usjitz'a silab'il d'ayin, vach'chom yuj b'aj ix eyac' e ti' eyac'ani, mato ton̈ej tz'el d'a e c'ol eyac'ani, 19 yovalil a junoc noc' smam malaj jab'oc spaltail tzeyac'a' yic vach' tzin cha jun silab' chi'. A junoc noc' toro, ma junoc noc' ch'ac calnel, ma junoc noc' mam chiva tzeyac'a', 20 palta man̈oc junoc noc' ayoch syab'il. Tato ya'ay noc', max in chalaj noc'.

21 Yaln̈ej mach ex tzeyac' junoc silab' yic junc'olal d'ayin, vach'chom yuj b'aj ix eyac' e ti' eyac'ani, ma ton̈ej tz'el d'a e c'ol eyac'ani, yovalil a junoc noc' vacax, ma junoc noc' calnel, ma junoc noc' chiva, malaj spaltail tzeyac'a', yic vach' tzin cha d'ayex. 22 Man̈ eyac' junoc noc' noc' penaay d'ayin, icha noc' malaj yol sat, noc' lajvinac, noc' q'uiich, noc' elnac junoc macan̈ snivanil, ma ay syaxc'ail, ma junoc yab'il d'ay. A juntzan̈ noc' icha chi', max yal-laj sn̈usjitz'a noc' d'a valtar. 23 A mach ex tz'el d'a e c'ol eyac'an junoc noc' silab' d'ayin, a junoc noc' vacax, ma junoc noc' calnel syal eyac'ani, vach'chom man̈ lajanoc steel yoc noc'. Palta tato a junoc silab' ix eyac' e ti' eyac'ani, max in chalaj noc' icha chi' yaji. 24 A junoc noc' lajvinac sq'ueen, ma pojnac, ma ic'b'ilel sq'ueen noc' chi', max yal-laj eyac'an noc' silab'il d'ayin. Man̈ e b'eyb'alej eyac'an juntzan̈ noc' chi' silab'il d'ayin. 25 Man̈ e cha juntzan̈ noc' noc' icha chi' d'a eb' ch'oc chon̈ab'il yic tz'och silab'il d'ayin, yujto man̈ tz'acanoc yaj noc', max in chapaxlaj noc', xchi d'a vin̈.

26 Ix yalanxi Jehová chi' d'a vin̈:

27 Ayic tz'alji junoc noc' yune' vacax, ma junoc noc' yune' calnel, ma junoc noc' yune' chiva, uque' c'ual yovalil scan noc' yed' snun, axo d'a svajxaquil c'ual, tzaxo yal sn̈usjitz'a noc' silab'il d'a vichan̈.

28 Max yal-laj junn̈ej c'ual tz'aj smiljicham junoc noc' snun yed' noc' yune'.

29 Tato tz'ac'ji junoc silab' d'ayin yuj ac'oj yuj diosal, ujocab' icha d'a sleyal yic vach' tzin cha'a. 30 An̈ejtona', tze chib'at noc' d'a jun c'ual chi', max yal-laj scan noc' d'a junocxo c'u. A in Jehová in svala'.

31 B'eyb'alejec in checnab'il, tze c'anab'ajanpaxi. A in Jehová in svala'.

32 Mocab' chucoc tz'aj in b'inaj eyuuj, palta to tzin eyic'chaan̈, yujto a in val ix ex in sic'caneli, 33 ix ex vic'anelta d'a Egipto yic tzin och e Diosaloc. A in Jehová in svala', xchi d'a vin̈.

23

Juntzan̈ q'uin̈ yic Jehová

(Nm 28.16-25)

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi': 2 Al d'a eb' etisraelal to a in sval icha tic:

A juntzan̈ q'uin̈ tic, valnaccani to vicn̈ej yaji, aton yic tze molb'an e b'a yic tzin eyic'anchaan̈.

A Sc'ual ic'oj ip

3 Vaque' c'ual tzex munlaji, axo d'a yuquil c'ual man̈xa junoc tas tze c'ulej. Tzeyic' eyip, tze molb'an e b'a eyoch ejmelal d'ayin yaln̈ej b'aj ayex eq'ui. Aton jun c'ual ic'oj ip chi' vicn̈ej yaji.

Q'uin̈ snacot eb' israel ‘R’ayic yelnaccot eb' d'a Egipto

(Nm 28.16-25; Dt 16.1-8)

4 Aton juntzan̈ q'uin̈ tic nivan yelc'ochi yuj in eyic'anchaan̈ ayic tze molb'an e b'a eyoch ejmelal d'a sc'ual valnaccani.

5 A q'uin̈ yic tze naancoti ayic ex vic'anelta d'a Egipto, tz'el yich d'a yemc'ualil d'a 14 yoch b'ab'el uj. Aton jun q'uin̈ chi' tzeyac'ochi yic tzin eyic'anchaan̈.

6 Axo d'a 15 yoch jun uj chi', tzeyac'anpaxoch q'uin̈ yic ixim pan malaj yich yuj in eyic'anchaan̈. Uque' c'ual an̈ej ixim pan malaj yich tze va'a. 7 A val d'a sb'ab'el c'ual chi', tze molb'anoch e b'a ejmelal d'a vichan̈. Malaj junoc macan̈ munlajel tze b'o d'a jun chi'. 8 A d'a uque' c'ual chi', tze n̈usn̈ejtz'a silab' d'ayin. A d'a yuquil c'ual tze molb'anoch e b'a ejmelal d'ayin. Malaj junoc macan̈ munlajel tze b'o'o, xchi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

Q'uin̈ yic b'ab'el sat tas tz'avchaji

(Nm 28.26-31)

9 Ix yalanpax Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

10 Al d'a eb' etisraelal icha tic: Ayic ayexxo ec' d'a sat lum luum ol vac' chi' d'ayex, ayic ol e chaanel yich e jochan ixim e trigo, a jun b'ab'el manoja tze joch chi', tzeyic'cot d'a eb' vin̈ sacerdote. 11 Axo d'a junxo c'u ayic slajvicanec' sc'ual ic'oj ip, syac'an eb' sacerdote chi' ofrendail tas tzeyac' chi', sb'achanochta eb' d'a vichan̈, yic vach' tzin cha d'ayex. 12 A d'a sc'ual tzeyac' ixim e trigo chi' ofrendail d'ayin, ata' tze n̈uspaxtz'a junoc noc' calnel silab'il d'a vichan̈, noc' jun ab'il sq'uinal, mocab'a jab'oc spaltail noc'. 13 Tzeyic'anpaxcot lajun̈eoc libra ixim harina te vach' calab'il yed' aceite, yic stz'a ofrendail to suc'uq'ui sjab' svab'i. Tzeyac'anpax junoc litro vino ofrendail, secjiem d'a yib'an̈ juntzan̈ ofrenda chi'. 14 A ixim ac' trigo sjochchaj chi', max yal-laj e vaan ixim d'a panil. Max yalpaxlaj e b'olan ixim e c'uxu', ma eyax c'uxani, masanto d'a jun sc'ual a tzeyac'an ixim b'ab'el manoja ofrendail d'ayin e Diosal in. A jun tic ley tz'ajcan d'ayex d'a masanil tiempo yaln̈ej b'aj ayex eq'ui.

15 Axo d'a junxo c'u ayic toxo ix lajvicanec' sc'ual ic'oj ip, ayic tzeyic'ancot jun manoja ixim trigo ofrendail, aton d'a jun c'u chi' tze b'is uque' semana. 16 Axo d'a junxo c'u, ma d'a 50 c'ual yic toxo ix tz'acvi uque' c'ual ic'oj ip chi', ata' tzeyac'pax junocxo ofrenda d'a ixim trigo chi' d'ayin. 17 Tzeyic'cot chab'oc ixim pan ofrendail ichataxon ixim eyic tze va'a. Vajxaque' libra ixim harina te vach' tz'och d'a junjun ixim, ayocab' b'at yich d'a scal ixim. A ixim pan chi' sb'achjioch ixim d'a vichan̈ ofrendail d'a ixim b'ab'el tz'eluli yaln̈ej b'aj cajan ex eq'ui. 18 Yed' ixim pan chi', syac' ucvan̈oc noc' quelemtac calnel eb' eyetchon̈ab', jun ab'il sq'uinal junjun noc' yed' jun noc' quelem vacax yed' pax chavan̈oc noc' ch'ac calnel. Malajocab' jab'oc spaltail juntzan̈ noc' noc' chi'. A noc' chi' sn̈usjitz'a smasanil d'ayin Jehová in tic, junn̈ej tz'aj stz'a yed' ixim eyofrenda trigo yed' pax ofrenda d'a vino. A jun ofrenda stz'a chi' suc'uq'ui sjab' svab'i.

19 Tzeyac'anpax junoc noc' mam chiva silab'il yuj stupcanel e mul. Tzeyac'anpax chavan̈oc noc' calnel junjun ab'il sq'uinal ofrendail yuj e ch'oxanel e junc'olal ved'oc. 20 A vin̈ sacerdote sb'achanoch chavan̈ noc' calnel d'a vichan̈ a in Jehová in tic yed' ixim pan ix b'o d'a ixim trigo ix b'ab'laj jochchaji, a jun ofrenda chi' vic yaji, scan d'a vin̈ sacerdote chi'.

21 A d'a sc'ual jun q'uin̈ chi' malaj junoc macan̈ munlajel syal e b'oani. Tze molb'anoch e b'a eyoch ejmelal d'ayin. A jun tic ley tz'ajcan d'a e cal yed' d'a scal eyin̈tilal d'a masanil tiempo yaln̈ej b'ajtil ayex eq'ui.

22 Ayic sc'och stiempoal e jochan ixim e trigo, man̈ e sic'q'ue ixim scan d'a scal yoc yed' ixim ay d'a stitac, yujto a juntzan̈ chi' yic eb' meb'a' yaji yed' eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal. A in Jehová e Diosal in svala', xchi d'a vin̈.

A q'uin̈ yic q'uen trompeta

(Nm 29.1-6)

23 Ix yalanpax Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

24 Al d'a eb' etchon̈ab' icha tic: A d'a sb'ab'el c'ual yic yuquil uj, tzeyic' eyip, tze molb'anoch e b'a ejmelal d'ayin, spuji q'uen trompeta yic tze naancot in vach'c'olal. 25 Yovalil tze n̈ustz'a junoc noc' silab' d'ayin. Malaj junoc ex tzex munlaj d'a jun c'u chi', xchi d'a vin̈.

A q'uin̈ yic tz'ac'ji tup mul

(Nm 29.7-11)

26 Ix yalanpax Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

27 A d'a slajun̈il c'ual yoch yuquil uj, aton d'a sc'ual yic tz'ac'jican lajvoc e mul, tze molb'ejoch e b'a ejmelal d'ayin. Tzex ochpax d'a tzec'ojc'olal, tze n̈usantz'a ofrenda silab'il d'ayin a in Jehová in tic. 28 Man̈ ex munlaj d'a jun c'u chi', yujto a val d'a jun c'u chi' stupcanel e mul d'a vichan̈ a in Jehová e Diosal in tic. 29 Tato ay junoc mach max c'anab'ajan yoch d'a tzec'ojc'olal d'a jun c'u chi', yovalil satjiel d'a e cal. 30 An̈ejtona', yaln̈ej mach smunlaj d'a jun c'u chi', tzin sateli.

31 Malaj junoc mach smunlaj d'a junoc yaln̈ej tas munlajelal d'a jun c'u chi'. A jun tic ley tz'ajcan d'a e cal yed' d'a scal eb' eyin̈tilal d'a masanil tiempo yaln̈ej b'ajtil ayex eq'ui. 32 A jun c'u chi', aton val yic tzeyic'an eyip, yic tzex ochpax d'a tzec'ojc'olal, tz'el yich d'a val sb'alun̈il c'ual yoch uj d'a q'uic'b'alil, masanto d'a q'uic'b'alil d'a junxo c'u, xchi d'a vin̈.

A q'uin̈ yic chinama

(Nm 29.12-40)

33 Ix yalanpax Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

34 Al d'a eb' etchon̈ab': Ayic 15 yoch yuquil uj, tze chaan uque' c'ual sq'uin̈al chinama yuj in eyic'anchaan̈. 35 Tze molb'anoch e b'a ejmelal d'a b'ab'el c'u. A d'a jun c'ual chi', malaj junoc mach smunlaji. 36 A d'a uque' c'ual chi', junjun c'u tze n̈usantz'a silab' d'ayin, axo d'a svajxaquil c'ual, tze molb'anoch e b'a ejmelal, tze n̈usantz'a silab', yujto in q'uin̈ yaji, malaj junoc mach smunlaji. 37 (Aton d'a juntzan̈ q'uin̈ tic tzin eyic'chaan̈ a in Jehová in tic. Tze molb'anoch e b'a ejmelal, tze n̈usantz'a silab'. Ay silab' sn̈usjitz'aoc yed' ofrenda d'a tas svaji. Tz'ac'jipax vino silab'il yed' ofrendail. Junjun macan̈ juntzan̈ silab' tic tz'ac'ji, ato a' sc'ual alb'ilcani. 38 Ch'oc yel juntzan̈ silab' chi' d'a yichan̈ juntzan̈ tz'ac'ji d'a sc'ual ic'oj ip valnac. Ch'oc yel juntzan̈ silab' chi' d'a yichan̈ silab' tz'ac'jitaxoni. Ch'oc yel pax d'a yichan̈ e silab' tzeyac' e ti' eyac'ani yed' d'a eyofrenda tz'el d'a e c'ol eyac'an d'ayin a in Jehová in tic.)

39 Axo d'a 15-xo yoch yuquil uj, ayic toxo ix molchaj sat avb'en tz'el d'a sat lum luum, tzeyac'anoch sq'uin̈al d'a vichan̈ d'a uque' c'ual. A b'ab'el c'u, sc'ual ic'oj ip, an̈ejtona' pax d'a yucub'ixial. 40 A d'a b'ab'el c'u chi', tzeyic'cot sattac te te' te vach', xiltac apac', sc'ab' te' tac'u ay d'a titac a' yed' sc'ab' juntzan̈xo te' c'ayum xiil yic tzeyac'anoch q'uin̈ yic chinama. Icha val chi' tz'aj eyac'an tzalajb'oc e c'ol d'a uque' c'ual chi' d'a vichan̈ a in Jehová e Diosal in tic. 41 D'a yuquil uj d'a junjun ab'il, tzeyac'anoch jun q'uin̈ chi' d'a uque' c'ual yuj in eyic'anchaan̈. A jun tic ley tz'ajcan d'a e cal yed' d'a scal eb' eyin̈tilal d'a masanil tiempo. 42 A d'a uque' c'ual chi', e masanil a ex israel ex tic, yovalil tzex cajnaj d'a yoltac chinama, 43 yic vach' syojtaquejn̈ejel eb' eyin̈tilal b'aq'uin̈ to a d'a yoltac chinama ix ex cajnaji ayic ix ex vic'anelta d'a Egipto. A in Jehová e Diosal in svala', xchi d'a vin̈.

44 Icha val chi' ix aj yac'an vin̈aj Moisés yojtacanel eb' chon̈ab' israel juntzan̈ nivac q'uin̈ tz'ochi yuj yic'jichaan̈ Jehová.

24

A aceite yic candil d'a scajnub' Dios

(Ex 27.20-21)

1 Ix yalanpax Jehová d'a vin̈aj Moisés chi': 2 Al d'a eb' etisraelal to syic'cot aceite eb' d'ayach, aton aceite te vach' yic sat te' olivo yic vach' ayn̈ejoch sc'ac'al candil. 3 Axo vin̈aj Aarón sb'oanoch sc'ac'al, yic vach' ayn̈ejoch sc'ac'al tz'ec' ac'val d'a vichan̈ b'aj ay in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a, d'a yichan̈elta c'apac cortina b'aj ay scaxail in trato. A jun tic ley tz'ajcan d'ayex d'a masanil tiempo. 4 Vach' tz'aj sb'ojioch juntzan̈ candil chi' d'a vichan̈ d'a yib'an̈ sb'achnub'al nab'a oro.

A ixim pan ayoch d'a yichan̈ Jehová

5 Tzeyic'cot ixim harina te vach', sb'o lajchaveoc ixim pan, chan̈e' libra ixim harina tz'och d'a junjun ixim. 6 Slajvi chi' tz'ac'chajq'ue ixim d'a sat jun mexa nab'a oro d'a vichan̈, cha tzol tz'ajq'ue latz'an ixim, vactac ixim d'a junjun latz'an. 7 Tzac'anpaxem incienso te vach' d'a yib'an̈ junjun latz'an ixim pan chi'. A incienso chi' sn̈usjitz'a d'a vichan̈, yic sch'oxani to vic yaj ixim pan chi'. 8 D'a junjun c'ual ic'oj ip tz'ac'jiem ixim pan chi' d'a vichan̈, yuj sc'anab'ajan eb' etchon̈ab' israel in trato eyed'oc d'a masanil tiempo. Yovalil a ixim q'uixin tz'ac'jiemi. 9 Axo juntzan̈ ixim pan tz'ic'jiel chi', yic vin̈aj Aarón yed' eb' yin̈tilal yaj ixim d'a masanil tiempo. A eb' chi' svaan ixim pan chi' d'a junoc lugar to vic yaji, yujto te nivan yelc'och ixim d'a scal juntzan̈xo silab' yictaxon eb' sacerdote tz'ic'jiel d'a juntzan̈ ofrenda sn̈usjitz'a d'a vichan̈, xchi Jehová chi'.

Scham eb' tz'alan chuc d'a sb'i Dios

10-11 Ay jun vin̈ aljinac d'a scal eb' israel chi', israel snun vin̈, axo smam vin̈ aj Egipto. Selomit sb'i ix snun vin̈ chi', yisil vin̈aj Dibri, yin̈tilal Dan. A jun vin̈ chi' ix yac' oval vin̈ yed' jun vin̈ mero val israel d'a campamento. A d'a jun oval chi', a vin̈ yune' ix israel chi' ix och smul vin̈ yujto ix yal chuc vin̈ d'a sb'i Jehová, yuj chi' ix ic'jicot vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj Moisés. 12 Ix tan̈vaj vin̈ masanto ix yal Jehová tas yovalil tz'utaj vin̈. 13 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

14 Iq'uequelta vin̈ chuc ix alan chi' d'a yol campamento, axo masanil eb' ix ab'an tas ix yal vin̈ chi', yac'ocab'q'ue sc'ab' eb' d'a sjolom vin̈, axo masanil eb' chon̈ab' sjulq'uenancham vin̈. 15-16 Al juntzan̈ tic d'a eb' etisraelal: A mach tz'alan chuc d'a in b'i a in Jehová e Diosal in tic, tz'och smul, yovalil scham yuj smul chi'. Masanil eb' yetchon̈ab' sjulanchamoc. Vach'chom ch'oc chon̈ab'il, ma eyetchon̈ab', tato syal chuc d'a in b'i, yovalil tz'och chamel d'a yib'an̈.

17 A mach smac'ancham junoc yetanimail, yovalil tz'ochpax chamel d'a yib'an̈.

18 A mach smac'ancham noc' smolb'etzal noc' junocxo mach, yovalil an̈eja' noc' noc' chi' tz'ac'jipax sq'uexuloc.

19 A mach smac'an junoc yetanimail, tato tz'echnaj yuuj, icha tas syutej chi', icha chi' tz'utajpaxi. 20 Tato sq'uichaj yuuj, yovalil smac'jipax q'uichajoc. Tato tz'elta yol sat yuuj, yovalil tz'elpaxcot yico', tato tz'el ye junoc mach chi' yuuj, yovalil tz'elpax yico'. Icha val tas syutej junoc anima chi', icha pax chi' tz'utajxi.

21 A mach smac'ancham noc' smolb'etzal noc' junocxo anima, yovalil syac' sq'uexul noc'. Palta a mach smac'ancham junoc yetanimail, a jun chi' yovalil schami.

22 An̈eja' jun ley tic tz'och yopisio d'a eb' ch'oc chon̈ab'il yed' d'a eb' chon̈ab' israel. A in Jehová e Diosal in svala', xchi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

23 Icha chi' ix aj yalan juntzan̈ chi' vin̈aj Moisés d'a eb' yetisraelal, yuj chi' ix ic'jielta vin̈ ix alan chuc d'a sb'i Jehová chi' yuj eb' d'a spatiquel campamento. Ata' ix julq'uenajcham vin̈. Ix sc'anab'ajej eb' sc'ulan icha val ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

25

Ab'il yic syic' yip lum luum

1 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' d'a lum svitzal Sinaí icha tic:

2 Al masanil juntzan̈ tic d'a eb' etisraelal: Ayic ayexxo ec' d'a sat lum luum ol vac' d'ayex chi', yovalil ol yic' yip luum, yic tzin eyic'chaan̈ a in Jehová in tic. 3 An̈ej vaque' ab'il tzex munlaj d'a sat e luum, axo d'a vaque' ab'il chi' syal e mesan te' eyuva, tze molan sat. 4 Axo d'a yuquil ab'il, yovalil scan lum yic' yip sat yuj in eyic'anchaan̈. Malaj jab'oc tas tzeyavej d'a jun ab'il chi', max yal-laj e mesan te' eyuva. 5 Max yal-laj e jochanq'ue vaan ixim trigo munil sq'uib'i, ayic toxo ix ec' stiempoal jochoj trigo. Max yalpaxlaj e molan sat te' eyuva chi' to maj e mesa', yujto syic' yip lum d'a jun ab'il chi'. 6 Masanil tastac sq'uib' d'a sat lum d'a jun ab'il yic syic' yip lum chi', syal e vaani, syalpax svaan eb' anima eyed'oc, aton eb' vin̈ e checab', eb' ix e checab' yed' eb' smunlaj eyed'oc yed' eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal, 7 yed' pax noc' e molb'etzal noc' yed' noc' caltacte'al noc' ay d'a jun lugar chi'. Yuj chi', masanil tas sq'uib' d'a sat lum d'a jun ab'il chi', a' ol e va yed' noc' noc' chi'.

Jun ab'il yic nivan tzalajc'olal

8 Uquel sb'ischaj d'a uctac ab'il. A uque' ab'il chi' sb'ischaj d'a uquel, tz'elc'och d'a 49 ab'il. 9 Axo d'a slajun̈ilxo c'ual yoch yuquil uj, aton jun c'u ayic tz'ac'ji tup mul, ata' spuji q'uen trompeta d'a masanil yol e chon̈ab'. 10 Axo ab'il 50, a yab'ilal yoch q'uin̈ yic tz'el masanil tas d'a libre. A d'a jun ab'il chi' tz'alchajel yuj yel anima masanil d'a libre d'a yol e chon̈ab', aton eb' schon̈nac sb'a checab'vumal, yic vach' spaxta eb' smasanil d'a scal sc'ab' yoc. An̈ejtona' eb' schon̈naquel sluum scanxi lum yicoc eb'. 11 Axo jun ab'il 50 chi' eyic yaj a ex tic, yuj eyel d'a libre. A d'a jun ab'il chi', malaj tas tzeyavej, max e jochq'uelaj vaan ixim trigo ton̈ej sq'uib'chaan̈ d'a ichn̈ej ta'. Man̈ e mes te' eyuva, man̈ e molpax sat te'. 12 Nivanocab' yelc'och jun ab'il chi' d'a yol e sat. A tastac munil syac' d'a lum luum chi' tze va'a.

13 Ayic sc'och jun ab'il chi', junjun ex tze chaxi e lum e chon̈naquel chi'. 14 Yuj chi', tato ayex tze chon̈o', ma tze man e lum d'a junoc eyetanimail, man̈ e na' eyac' ganar d'a spatic jun lum chi' junjun ex. 15 A mach smanan chi', yovalil stupu', ato syala' jantac tiempoal ix ec'b'at yab'ilal yoch q'uin̈ yic tz'el tas d'a libre chi'. Axo mach schon̈vaj chi', yovalil scha stojol luum, ato syala' jayeto ab'il ol molchaj sat tas avab'il yic ol jax junxo ab'il yic tz'el tas d'a libre chi'. 16 Ato syala', tato nivanto yab'ilal ol molchaj sat avb'en chi', icha chi' ol aj stupchaj d'ay. Tato quenxon̈ej yab'ilal jun, quenxon̈ej pax stojol lum ol ac'chaj d'ay, yujto a sat avb'en chi' schon̈chaji, ato syala' jayeto ab'il smolchaji.

17 Man̈ e comon sayej chajtil tz'aj eyac'an ganar d'a spatic eb' eyetanimail. Palta tze ch'oxeli to ay velc'och d'a yol e sat, yujto a in ton Jehová e Diosal in. 18 Scham val e c'anab'ajan in checnab'il yed' e b'eyb'alan in b'eyb'al tic. Tato ol e c'anab'ajej, junc'olal ol ex ec' d'a sat lum luum chi'. 19 Te vach' ol aj sat tas ol eyavej d'a luum. Tzalajc'olal ol ex cajnaj d'a sat luum, ol eyab'lej sat tas ol eyavej chi' masanto ol ex b'ud'joc.

20 Talaj ol eyala': ¿Tasto ol cab'lej d'a yuquil ab'il chi', tato man̈ ol on̈ avalvoc, tato man̈ ol yalpax co molan sat tas avab'il chi'? ta xe chi. 21 Man̈ eyac' pensar, yujto ol vaq'uem in vach'c'olal d'a yib'an̈ tas tzeyavej d'a svaquil ab'il chi'. Ol ste aq'uej sat, yuj chi' a jun chi' c'ocb'il syab' eyab'lan d'a oxeoc ab'il, 22 yuj chi' ol eyab'lej sat tas tzeyavej ol e molcan chi', yacb'an tzex avvi d'a svajxaquil ab'il. Olto eyab'lej tas molb'ab'il chi' eyuj yacb'an tz'elul sat tas tzeyavej d'a sb'alun̈il ab'il.

23 A lum luum chi', max yal-laj e chon̈anel lum d'a juneln̈ej, yujto vic luum. A ex tic ton̈ej paxyalvum eyaj d'a sat luum, majan lum eyaj d'ayin. 24 Tato ay junoc mach schon̈el sluum, syal smananxiel slum chi' tato syal yuuj. 25 Tato ay junoc eyetchon̈ab' slajviel masanil tas ay d'ay, yuj chi' schon̈b'at slum d'a junocxo, a junoc te ayto yuj sb'a yed' jun schon̈an slum chi' syal smananxiel jun lum chi' b'aj schon̈nac chi'.

26 Palta tato ay junoc mach man̈xalaj junoc sc'ab' yoc syal smananel sluum chi', tato smolchaj stumin sch'ocoj, syal smananxiel sluum chi'. 27 An̈ej to snaji, jantacxo stiempoal schon̈anel luum, syac'anxi meltzaj jantac q'uen tumin d'a vin̈ manjinac luum chi', ato syala' jantacto tiempo ayic ol ja jun ab'il yic tz'och q'uin̈ yel tastac d'a libre, syic'anxi slum chi'. 28 Palta tato max aj q'uen tumin chi' yuuj yic smananxiel smacb'en chi', a lum sluum chi' scann̈ej lum d'a yol sc'ab' jun mach ix manan el chi', masanto sc'och junxo yab'ilal yoch q'uin̈ yic tz'el tas d'a libre. Ato ta' librexo luum, syic'anxican lum vin̈ ix chon̈an chi'.

29 Tato ay mach schon̈an junoc spat d'a yol nivac chon̈ab' ayoch smuroal, syal smananxieli ayic manto el-laj yab'ilal schon̈aneli. 30 Palta tato maxto yal-laj smananel jun pat chi' ayic manto c'och jun ab'il chi', a jun pat chi', scanxon̈ej d'a vin̈ ix manan chi' d'a juneln̈ej yed' d'a eb' yin̈tilal. Maxtzac yal-laj yactajel d'a yab'ilal q'uin̈ yic tz'el tas d'a libre. 31 A pax te' pat b'aj man̈ ayococh smuroal chon̈ab', lajann̈ej ichoc comon luum. Syal smanjixieli, ma yactajel d'a yab'ilal q'uin̈ chi'.

32 Axo eb' levita, syal smananxiel spat eb' d'a yaln̈ej tas tiempoal vach'chom ay d'a yol smuroal schon̈ab' eb'. 33 Tato ay junoc levita max yal-laj smananxiel spat d'a yol smacb'en schon̈ab', axo yic sjax yab'ilal yoch q'uin̈ chi', syal yic'anxican spat chi', yujto a eb' levita chi' an̈ej spat eb' ayoch smacb'enoc d'a yoltac e chon̈ab'. 34 A lum luum b'aj sva scalnel eb' levita d'a spatictac chon̈ab' chi', max yal-laj schon̈anel eb', yujto svalab' scalnel eb' yajcan yuj schon̈ab'.

35 Tato ay junoc eb' eyetchon̈ab' cajan d'a e lac'anil man̈xalaj jab'oc tas ay d'ay, yovalil tzex colvaj d'ay yic vach' ayn̈ejec' d'a e cal, icha tz'aj e colvaj d'a junoc ch'oc chon̈ab'il sb'eyec' d'a e cal. 36 Man̈ e c'an yune' e tumin, ma stupil tastac ix eyac' majanil d'a jun eyetchon̈ab' chi'. An̈ej to tze ch'oxo' to ay velc'och d'a yol e sat, yic vach' ayn̈ejec' jun eyetchon̈ab' chi' eyed'oc. 37 Man̈ e c'an yune' q'uen tumin tzeyac' majanil d'a jun eyetchon̈ab' chi', man̈ e mac'paxq'ue stojol vael uq'uel tzeyac' sq'uexa'. 38 Yujto a in Jehová e Diosal in svala', a in ix ex viq'uelta d'a Egipto yic svac' lum Canaán d'ayex yic tzin och e Diosaloc.

39 Tato ay junoc eyetchon̈ab' ayec' eyed'oc, man̈xa jab'oc tas ay d'ay, yuj chi' schon̈ sb'a d'ayex, man̈ eyutoc icha junoc e checab' ch'oc chon̈ab'il, 40 palta ichaocab' junoc munlajvum tzeyutej, ma icha junoc ton̈ej sb'eyeq'ui. Syal smunlaj eyed'oc masanto sjax yab'ilal yoch q'uin̈ yic tz'el tas d'a libre. 41 Slajvi chi, tzaxo yal yel yed' yuninal d'a yol e pat, spax d'a scal eb' sc'ab' yoc b'aj aytaxon sluum. 42 Yujto a ex tic, in checab' eyaji. A in ix ex viq'uelta d'a Egipto, yuj chi' man̈ smojoc to tzex chon̈chajel d'a checab'vumal. 43 Man̈ te yajaloc tzeyutej e b'a d'a eb' eyetisraelal schon̈ sb'a d'ayex. An̈ej to ayocab' velc'och d'a yol e sat a in e Diosal in tic.

44 Tato e gana tze man e checab', vinac ma ix, syal e manan d'a scal juntzan̈xo nación d'a e lac'anil. 45 Syalpax e manan eb' ch'oc nacional ayec' d'a e cal, ma yuninal eb' ix alji d'a e cal, syal e manan eb' eyicoc d'a juneln̈ej. 46 Axo yic tzex chami scan eb' yicoc eb' eyuninal. Syal yoch eb' chi' schecab'oc eb', palta malaj junoc eyetisraelal tic syal eyac'anoch e b'a yajalil d'a yib'an̈, yujto eyetchon̈ab' eb'.

47 Tato ay junoc ch'oc chon̈ab'il, ma junoc anima ayec' d'a e cal tic tz'och b'eyumal, axo junoc eyetchon̈ab' junn̈ej cajan yed'oc tz'och meb'ail, schon̈an sb'a d'a jun ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a slac'anil chi', ma d'a junocxo ayto yuj sb'a yed' jun ch'oc chon̈ab'il chi', 48 syal smananxiel sb'a, mato smanjiel yuj junoc sc'ab' yoc, 49 ma yuj junoc to ayto yuj sb'a yed'oc. Tato tzaxo techaj yuj jun, syal smananel sb'a sch'ocojil. 50 Syic' scuenta eb' d'a yab'ilal ayic ix schon̈anel sb'a chi', masanto sjax yab'ilal q'uin̈ yic tz'el tas d'a libre. A stojol tz'ac'ji, ato syala' jantacxo yab'ilal chi'. Icha chi' tz'aj yic'anpax scuenta jantac tumin tz'och d'a spatic smunlajel, icha stojol sc'u eb' munlajvum. 51 Tato ayto sc'ochxi yab'ilal chi' jun, smananxiel sb'a, syac'an meltzaj jab'ocxo q'uen tumin, ato syala' jantac ix scha'a ayic ix schon̈anel sb'a chi'. 52 Palta tato quenxon̈ej tiempo sc'och yab'ilal yic q'uin̈ chi', axon̈ej jab'xo chi' stupu'. 53 Lajanocab' tz'utaj icha junoc eb' smunlaj d'a yab'ilal d'a junoc patrón, icha pax chi' tz'utaj yuj jun ch'oc chon̈ab'il chi'. Man̈ e cha ixtaj jun eyetchon̈ab' chi' d'a eyichan̈.

54 Tato max yal smananel sb'a jun, axo yic sc'och yab'ilal q'uin̈ chi', ata' tz'actajel yed' eb' yuninal. 55 Yujto in checab' eyaj a ex israel ex tic, a in val ix ex viq'uelta d'a Egipto. A in ton Jehová e Diosal in svala', xchi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

26

Yaxilal d'a eb' sc'anab'ajani

(Dt 7.12-24; 28.1-14)

1 Ix yalanpax Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' yic syal vin̈ d'a eb' yetchon̈ab' icha tic: Man̈ e b'o yechel juntzan̈ comon dios e diosaloc. Man̈ e molb'ejq'ue q'uen q'ueen tz'alji macsejal, ma q'uen q'ueen tzeyb'il ayoch juntzan̈ icha yechel d'ay. Man̈ ex em n̈ojan ejmelal d'ay, yujto a in ton Jehová e Diosal in. 2 A sc'ual ic'oj ip ix val d'ayex, nivanocab' yelc'och d'a yol e sat. Nivanocab' pax yelc'och in cajnub' d'a yol e sat, a in val Jehová in svala'.

3 Tato ol e b'eyb'alejn̈ej in c'ayb'ub'al, tze c'anab'ajan in checnab'il, 4 ol vac'b'at n̈ab' d'a stiempoal, axo yac'an sat te' eyavb'en te' yed' tas avab'il d'a lum luum chi'. 5 Vanto e tec'an ixim e trigo, toxo pax ix q'uin̈b'i sat eyuva. Vanto e molan sat te' eyuva chi', toxo ix japax stiempo yavchaj trigo junelxo, yuj chi' ol ex vaoc, masanto ol ex b'ud'joc. Ol eyac' val tzalajb'oc e c'ol d'a yol e macb'en. 6 Te vach'xon̈ej ol ex ajec' ta'. Ol ex vay d'a junc'olal, malaj mach ol ex xib'tanoc. Ol ex in col d'a noc' chium noc' yed' d'a oval.

7 Ol el lemnaj eb' ayoch ajc'olal d'ayex, yuj eyespada ol cham eb', ol can teljab' eb' d'a eyichan̈. 8 A d'a ovan̈oc ex, ol el lemnaj 100-oc eb' ajc'ol chi'. Axo d'a junoc 100 ex, ol el lemnaj 10 miloc eb'. A eb' ajc'ol chi' ol cham eb' d'a eyichan̈ yuj eyespada. 9 Te vach'c'olal ol aj ex vilanochi. Ol vic' val chaan̈ e b'isul, ol vaq'uelc'och in trato eyed'oc. 10 Vanto e vaan ixim trigo molb'ilcan eyuj yictax junab'i, ol e b'esancanel ixim yic ol e latz'anpaxoch ixim ac'to chi'.

11 Ol in cajnajn̈ej eyed'oc, man̈ ol ex in chaquel-laj. 12 Ol in ajn̈ejec' d'a e cal. A in e Diosal in, a exxo tic in chon̈ab' eyaji. 13 A in Jehová e Diosal in, ix ex viq'uelta d'a Egipto, yic vach' max ex cann̈ej checab'oc ta'. A in ix viq'uel jun munlajel man̈xo jantacoc syail ayoch d'a eyib'an̈. Yuj val chi' man̈xo n̈ojanoc ex emi tzex b'eyeq'ui.

A yaelal yuj pitalil

(Dt 28.15-68)

14 Palta tato a ex tic man̈ ol e c'anab'ajej, man̈ ol e b'eyb'alej in checnab'il, 15 tato ol e patiquejel in b'eyb'al tic, tato malaj yelc'och juntzan̈ in checnab'il tic d'ayex, tzeyixtanb'at in trato ix in b'o eyed'oc, 16 a in pax tic, aton juntzan̈ tic ol in c'ulej eyed'oc: Ol vac'b'at xivc'olal d'a eyib'an̈. Ol vac'b'at juntzan̈ yab'il man̈xa yan̈al yed' c'ac'al yab'il ol cot d'ayex syixtan yol e sat, ol pax yip e nivanil. Nab'axon̈ej ol eyavej tastac, yujto a eb' ayoch ajc'olal d'ayex ol vaanb'at sat tas tzeyavej chi'. 17 Ol in och ajc'olal d'ayex, ol ex satel yuj eb' eyajc'ol chi'. Ol ex can d'a yalan̈ yuj eb'. Toxon̈ej ol ex el lemnajoc, vach'chom malaj mach tzex pechani.

18 Tato an̈eja' max in e c'anab'ajej, vach'chom toxo ix javi juntzan̈ tic d'a eyib'an̈, masn̈ej ol q'uechaan̈ eyaelal vuj yuj e mul. 19 Ol vac' lajvoquem eyac'umtaquil. Man̈xo ol yac'laj n̈ab', yuj chi' man̈xa tas ol yal sq'uib' d'a sat lum e lum chi'. 20 Nab'axon̈ej ol eyixtej e b'a e munlaji, man̈xalaj tas ol q'uib' d'a sat lum luum chi'. Man̈xo ol yac'pax sat te' eyavb'en te'.

21 Tato te pit ol eyutej e b'a d'ayin, man̈ ol in e c'anab'ajejn̈ej, ol te q'uechaan̈ yaelal d'a eyib'an̈ vuuj, ato syala' jantac e mul. 22 Ol vac'b'at noc' chium noc' d'a e cal, ol schianb'at eyuninal noc' yed' noc' e molb'etzal noc', axo yemta e b'isul chi' yuj noc', yuj chi' man̈xa mach ol b'eyec' d'a yoltac b'e.

23 Tato an̈eja' max e na e b'a yuj juntzan̈ chi', pitn̈ej tzeyutej e b'a d'ayin, 24 a in xo, te nivan yaelal ol vac'b'at d'a eyib'an̈ yuj e mul chi'. 25 Ol vac'b'at oval d'ayex eyaelaloc, yuj in pacan d'ayex yujto max e c'anab'ajej in trato. Toxon̈ej ol ex b'at lemnaj e col e b'a d'a e chon̈ab', palta ata' ol vac'b'at c'ac'al yab'il, icha chi' ol aj e can d'a yalan̈ yuj eb' vin̈ eyajc'ol chi'.

26 Ayic ol vic'anemta yel e vael, lajun̈van̈ val eb' ix ix, junn̈ej ol sb'o svael d'a junoc c'ac'. Axon̈ej d'a echlab'il ol aj yec' e vael chi' d'a e patic. Ol ex vaoc, palta man̈ ol ex b'ud'joclaj.

27 Vach'chom ix eyil juntzan̈ yaelal chi', palta tato an̈eja' max e na e b'a, an̈eja' tze pitejn̈ej e b'a, 28 a in pax tic ol vac' yovalil d'ayex yed' val yoval in c'ool. Masn̈ej ol q'uechaan̈ eyaelal vuuj yuj e mul. 29 Ichato val chi' ol e chianb'at eb' eyuninal yed' eb' eyisil. 30 Ol in pojem juntzan̈ lugar b'aj tzex och ejmelal d'a e diosal, ol in mac'poj eyaltar yic incienso. Ol in molb'ejq'ue b'ulan e nivanil d'a yib'an̈ juntzan̈ e diosal man̈ pitzanoc chi', yujto ol ex in chaqueli. 31 Ol laj in jucanb'at e chon̈ab' yed' spatil e diosal chi'. Man̈xo ol in tzalaj yuj suc'uq'uial sjab' e silab'.

32 Ol vac' lajvoquem e chon̈ab' chi', axo eb' ajc'ol ol jacan cajan d'ay, ol sat sc'ol eb' yilan jun chi'. 33 Ol ex vac'an saclem d'a scal masanil nación. Tzac'an vespada d'a e patic ol ex b'atoc. A e chon̈ab' chi', cuseltac ol ajcanoc, xivc'olaltac ol aj sjuvicanb'ati. 34-35 Ichato val chi' vach' ol aj scan lum sch'ocojil d'a masanil tiempo ayic ayextoec' d'a juntzan̈xo nación ayoch ajc'olal d'ayex chi'. Icha val chi' ol aj yic'ancan yip luum, icha stiempoal to maj yic' yip lum eyuj d'a yalan̈taxo ayic ayex ec' cajan ta'.

36 A eb' eyin̈tilal pitzanto b'aj ay slugar eb' eyajc'ol chi', ol vac' val och xivc'olal d'a yib'an̈ eb'. Ol el lemnaj eb' ayic ol yab'an eb' yem c'otnaj junoc te' xil te'. Ol el eb' ichato ay junoc mach tzac'anoch yed' espada d'a spatic eb'. Toxon̈ej ol comon telvoc eb', vach'chom malaj mach spechan eb'. 37 Ol comon telvocb'at junjun eb', ichato van yel eb' d'a oval, vach'chom malaj mach spechan eb'. Man̈xalaj junoc eb' ol to stec'b'ej sb'a d'a yichan̈ eb' ajc'ool. 38 Ol lajvoquem eb' d'a scaltac juntzan̈ nación chi', ichato a slugar eb' ajc'ol chi' ol satanel eb'. 39 A mach d'a scal eb' eyin̈tilal pitzantocanec' d'a schon̈ab' eb' eyajc'ol chi', ata' ol cham eb' yujn̈ej schucal, yuj pax smul eb' smam yicham eb'.

40-41 Ayic toxo ix in och ajc'olal d'ayex chi', ayic toxo pax ex vac'canb'at d'a schon̈ab' eb' eyajc'ool, yujto ix e pitej e b'a d'ayin, tato ata' sna sb'a sc'ol eb' eyin̈tilal b'aj ix spitej sb'a eb' chi' d'ayin, tato syaq'uem sb'a eb' d'a vichan̈ yic syalanq'ueta smul eb' yed' e mul a ex tic, 42 tato icha chi', ol in naancot in trato vac'nac to ol vac' lum luum d'a vin̈aj Jacob, d'a vin̈aj Isaac yed' d'a vin̈aj Abraham. 43 Palta a d'a yalan̈to chi', ol ex el d'a sat e luum chi'. Ol can tz'inan luum, ol yic'an yip luum ayic man̈ ex ayoc ec' ta'. Tz'acan ol aj e tupan el e mul, yujto ix e patiquejel in b'eyb'al yed' in checnab'il.

44 Vach'chom icha chi' tzex vutej, ayic ayec' eb' eyin̈tilal d'a schon̈ab' eb' yajc'ol eb' chi', man̈ ol in patiquejel-laj eb'. Man̈ ol in satel-laj eb' yic man̈ ol lajvoquec' in trato ix vac' yed' eb' yujto a in Jehová in, sDiosal in eb'. 45 Axo ol ajoc to yuj svach'iloc eb', ol in nacot in trato ix in b'o eyed'oc ayic ix ex vic'anelta d'a Egipto. D'a val yichan̈ juntzan̈xo chon̈ab' ix ex viq'uelta, yic vach' tzin och e Diosaloc. A in ton Jehová in svala', xchi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

46 Aton juntzan̈ b'eyb'al tic, checnab'il yed' c'ayb'ub'al ix yac' Jehová d'a jolom vitz Sinaí d'a vin̈aj Moisés yic sc'anab'ajan eb' chon̈ab' israel.

27

A sleyal ofrenda d'a Jehová

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

2 Al juntzan̈ tic d'a eb' etisraelal: Tato ay mach tz'ac'an sti' yac'an junoc anima d'ayin Jehová in tic, palta snib'ej smananel jun anima chi', yovalil syac' stojol, stupu' icha yalan jun lista tic, 3-4 icha echlab' sc'anchaj d'a in cajnub': A eb' 20 ab'il sq'uinal masanto d'a 60 ab'il, tato vinac, yovalil tz'ac'ji 50 siclo q'uen plata stojoloc. Tato ix, 30 siclo plata syac'a'. 5 Axo yuj eb' oye' ab'il sq'uinal masanto d'a 20, tato vinac, 20 siclo q'uen plata syac'a'. Tato ix jun, 10 siclo q'uen syac'a'. 6 Axo yuj eb' unin jun ujal sq'uinal masanto d'a oye' ab'il, tato vinac, oye' siclo q'uen plata syac'a'. Tato ix jun, oxe' siclo q'uen syac'a'. 7 Axo yuj eb' icham anima ec'xo d'a 60 ab'il, tato vinac, 15 siclo q'uen plata syac'a', tato ix jun, 10 siclo q'uen syac'a'. 8 Tato ay junoc anima yelxo val meb'a' jun, max yal-laj yac'an icha sb'isul q'uen to chequel yaj chi', tz'ic'chajcot d'a yichan̈ junoc vin̈ sacerdote, snaji jantac val syal yac'ani.

9 Axo pax yuj noc' noc' to tz'ac'jitaxon silab'il d'ayin, masanil noc' tz'ac'ji d'ayin chi', chequel tz'ajcan noc'. 10 Max yal-laj sq'uexji noc' yed' junocxo noc', vach'chom vach' noc', ma chuctac val noc'. Palta tato sq'uexji noc', a noc' sq'uexul chi', scanxon̈ej noc' yed' noc' chequeltaxon yaj chi'.

11 Axo pax yuj junoc noc' noc' man̈ vach'octaxon yoch silab'il d'ayin jun, a noc' chi' tz'ic'jicot d'a junoc vin̈ sacerdote, 12 yic vach' snaji jantac stojol noc', ato syala' chajtil yilji noc'. Icha stojol noc' ix naji yuj vin̈ sacerdote chi', ichan̈ej chi' tz'ajcan stojol noc' yic schon̈chaj yuj yochcan stojol noc' yicoc in cajnub'. 13 Tato an̈eja' mach ay yic noc' chi' sgana smananpaxel noc' jun, yovalil syac' stojol noc' nab'ilxo chi', syac'an jab'ocxo más d'a yib'an̈ stojol noc' chi'. 14 Tato ay mach syac' spat d'ayin, tato vach' yaji, mato chuctac val yaji, a junoc vin̈ sacerdote snaani jantac val stojol. Icha chi' tz'ajcan stojol chi' d'a juneln̈ej. 15 Palta tato a mach ay yic jun pat chi' sgana smananeli, yovalil syac' jab'ocxo más d'a yib'an̈ icha stojol ix najican chi', ichato chi' syic'anxi spat chi'.

16 Tato ay junoc mach syac' junoc macan̈ sluum d'ayin, a stojol lum luum chi' snaji, ato a' jantac sat tas tz'el d'a sat luum. Tato b'alun̈e' arroba ixim cebada tz'elta d'a luum, 50 siclo plata stojol luum.27.16 17 Tato tz'ac'ji lum luum chi' d'a yol yab'ilal yoch q'uin̈ yic tz'el tas d'a libre, scanxon̈ej stojol lum icha ix aj snajican chi'. 18 Palta tato ayic toxo ix lajviec' jun ab'il chi' tz'ac'ji luum, a vin̈ sacerdote syal snaani jantac q'uen plata syal yac'ji. Tz'ic'jiemta jab'oc stojol luum, ato syala' jayeto ab'il yic ol jax junxo ab'il q'uin̈ chi'.

19 Tato a junoc mach ix yac' slum chi' d'ayin, sgana smananpaxeli, yovalil syac' jab'ocxo más d'a yib'an̈ icha stojol nab'ilcani. Ichato chi' syal yic'anxican sluum chi'. 20 Tato max smanel lum mach ix ac'an chi', palta to schon̈b'at lum d'a junocxo anima, tato icha chi', maxtzac yal smananxiel luum. 21 Ayic scan lum luum chi' d'a libre d'a yab'ilal e chaan q'uin̈ yic tz'el tas d'a libre, a jun lum chi', vic tz'ajcan luum, axo eb' sacerdote smacb'enancan luum.

22 Tato ay mach syac' sti' yac'an junoc lum luum d'ayin to manb'il yuuj, man̈ smacb'enoctaxon yaji, 23 a junoc vin̈ sacerdote snaan stojol yed' jun anima chi' masanto sjax yab'ilal q'uin̈ yic tz'el tas d'a libre. A d'a jun c'u chi' syac' stojol lum jun anima chi', ato a' jantac ix aj snaji, tz'ochcan q'uen tumin chi' vicoc. 24 Axo yic sjax jun ab'il chi', smeltzajxi lum d'a mach ix chon̈an chi', syalelc'ochi aton jun mach aytaxon yic luum.

25 A stojol junoc tas sna eb' sacerdote stupchaj icha q'uen tumin sc'anchaj b'aj ay in cajnub'. 20 geras yalil junjun siclo q'uen plata.

26 A sb'ab'el yune' noc' vacax, ma noc' calnel, ma noc' chiva, victaxon yaj a in Jehová in tic. Malaj mach syal yac'an juntzan̈ noc' chi' yofrendaoc d'ayin yujto a sb'ab'el yune' noc' victaxon yaji. 27 Tato a sb'ab'el yune' junoc noc' to man̈ vach'oc icha yalan ley, syal smanjixiel noc' yuj mach tz'ac'an chi', ato syal jantac stojol noc' ix naji, syac' jab'ocxo más d'a yib'an̈ icha stojol chi'. Tato man̈oc mach ay yic noc' chi' smananeli, an̈eja' icha stojol noc' nab'ilxo chi', syal schon̈jiel yuj eb' sacerdote.

28 Yaln̈ej tas tz'ac'ji d'ayin d'a juneln̈ej, junoc anima, ma junoc noc' molb'etzal noc', ma junoc lum luum to smacb'entaxon yaj jun mach tz'ac'an chi', ma junocxo tasi, max yal-laj schon̈chaji, max yalpax smanjiel yuj mach ix ac'ani. Vicxo yaj d'a juneln̈ej. 29 Axo pax junoc anima toxonton ayoch chamel d'a yib'an̈, max yal-laj smanjieli. A jun anima chi' yovalil tz'ochxon̈ej chamel chi' d'a yib'an̈.

30 A sdiezmoal sat masanil tas tz'avchaj d'a sat lum luum tic, vach'chom sat ixim, ma sat te te', victaxon yaji. 31 Tato ay junoc mach sgana smananel jun diezmo chi', yovalil syac' jab'ocxo más d'a yib'an̈ icha stojol chi'.

32 Jun d'a lajlajun̈van̈ noc' vacax, ma noc' calnel, ma noc' chiva, aton noc' chi' scan d'a diezmoal d'ayin tato vach' noc', ma ay spaltail noc'. 33 Max yal-laj sic'laj noc', ma sq'uexchaj noc' yed' junocxo noc' ch'oc yeli. Tato ay mach sgana sq'uexan noc', a noc' b'ab'el chi' yed' pax noc' tz'ac'ji sq'uexuloc noc' chi', scanxon̈ej noc' schavan̈il. Max yalpaxlaj smanjiel noc', xchi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

34 A d'a jolom vitz Sinaí ix yac' juntzan̈ checnab'il tic Jehová d'a vin̈aj Moisés chi', yic chon̈ab' Israel yaji.

6.4-5 6:4-5 A jab'ocxo stojol sb'inaj d'a tic, a d'a castilla syala' “la quinta parte”. Syalelc'ochi q'uinaloc ovan̈ noc' calnel syiq'uec' junoc mach d'a junoc yetanimail yovalil syac'xi noc' ovan̈ chi', syac'anpax junocxo noc' d'a yib'an̈ noc' ovan̈ chi'.

11.13-18 11:13 Ay juntzan̈ noc' much sb'inaj d'a tic, man̈ cojtacoc val sic'lab'il tas muchal noc'.

19.28 19:28 A jun tic sb'eyb'al eb' aj Canaán yic sch'oxanel scusc'olal eb'.

27.16 27:16 Ay juntzan̈xo copia b'aj syala' to a jantac in̈at tz'avchaj d'a sat luum, icha chi' stojol luum.

NÚMEROS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

A Ch'an̈ Libro

NÚMEROS

Números sb'i jun libro tic, yujto a d'ay syalcot sb'isul eb' israel ayic yic'jinaquelta eb' yuj vin̈aj Moisés d'a Egipto. Ay pax junxo sb'isul eb' q'uenac vaan ayic 38 ab'ilxo yeq'ui ayic an̈eja' mantzac c'och eb' d'a lum Canaán. Toxo val sjavi eb' d'a lum d'in̈an yac'ji d'a eb', spitannac sb'a eb' d'a Dios, yuj chi' 38 ab'il toxon̈ej ec'nac oyoyoc eb' d'a tz'inan luum. Axo yic stz'acvi 40 ab'il yelta eb' d'a Egipto chi', syamanoch eb' yoch d'a lum Canaán chi'. A jun libro tic syalpaxcot tastac sc'ulejnac eb' israel ayic yec'nac eb' 40 ab'il d'a lum tz'inan luum chi', ayic scotnac eb' d'a yich lum vitz Sinaí, masanto javinac eb' d'a smojonal lum luum yac'nac sti' Dios yac'an d'a eb'. Ayic scotnac eb' d'a yich lum vitz Sinaí chi', sjavinac eb' d'a lum Cades-barnea d'a lum Canaán chi'. Nan̈al eb' cajnajnaccan d'a sc'axepalec' a' Jordán, axo nan̈alxo eb' yac' lista sb'a yic tz'och d'a lum luum chi'.

A jun libro tic syalcot yab'ixal jun chon̈ab'il anima te ay schab'c'olal, ay xivc'olal d'a yaelal sjavi d'a yib'an̈. Jantac eb' te chuc yutejnac sb'a d'a Dios, te chuclaj yalnac eb' d'a vin̈aj Moisés, aton vin̈ sic'b'ilel yuj Dios yic scuchb'an eb'. Vach'chom te pit yutejnac sb'a eb', palta an̈eja' yac'nacn̈ej svach'c'olal Dios d'a eb', tan̈vajnac eb' yuuj. Sch'oxanpaxcan jun libro tic to te ay snivanc'olal vin̈aj Moisés, yujto a d'a Dios smunlaj vin̈.

1

Ix ic'jichaan̈ sb'isul eb' israel d'a Sinaí

1 A d'a b'ab'el c'ual, d'a schab'il uj yic schab'il ab'il yelta eb' israel d'a Egipto, ix lolon Jehová d'a vin̈aj Moisés d'a tz'inan lum Sinaí, aton b'aj ay scajnub' Jehová Dios b'aj sch'ox sb'a. Ix yalan icha tic:

2 Ic'chaan̈ sb'isul eb' vinac d'a scal eb' etchon̈ab' israel, ato syal junjun macan̈ yaj eb' aton eb' ayto yuj sb'a, yic vach' tz'ilji jantac eb' yed' tastac sb'i eb'. 3 Sb'ischaj eb' 20 ab'il sq'uinal, sb'eyn̈ejb'ati, aton eb' smoj val sb'at d'a oval, tz'ac'chajoch eb' d'a macquiltaquil. Colvajocab' vin̈aj Aarón ed'oc, 4 yed' pax junjun yajalil junjun in̈tilal. 5-15 Aton sb'i juntzan̈ eb' yajal yovalil scolvaj ed'oc tic:

A d'a yin̈tilalcan vin̈aj Rubén, aton vin̈aj Elisur yuninal vin̈aj Sedeur. A d'a yin̈tilalcan vin̈aj Simeón, aton vin̈aj Selumiel yuninal vin̈aj Zurisadai. A d'a yin̈tilalcan vin̈aj Judá, aton vin̈aj Naasón yuninal vin̈aj Aminadab. A d'a yin̈tilalcan vin̈aj Isacar, aton vin̈aj Natanael yuninal vin̈aj Zuar. A d'a yin̈tilalcan vin̈aj Zabulón, aton vin̈aj Eliab yuninal vin̈aj Helón. A d'a eb' yin̈tilalcan vin̈aj José, a d'a eb' yic vin̈aj Efraín, aton vin̈aj Elisama yuninal vin̈aj Amiud, a d'a eb' yic vin̈aj Manasés, aton vin̈aj Gamaliel yuninal vin̈aj Pedasur. A d'a yin̈tilalcan vin̈aj Benjamín, aton vin̈aj Abidán yuninal vin̈aj Gedeoni. A d'a yin̈tilalcan vin̈aj Dan, aton vin̈aj Ahiezer yuninal vin̈aj Amisadai. A d'a yin̈tilalcan vin̈aj Aser, aton vin̈aj Pagiel yuninal vin̈aj Ocrán. A d'a yin̈tilalcan vin̈aj Gad, aton vin̈aj Eliasaf yuninal vin̈aj Deuel. A d'a yin̈tilalcan vin̈aj Neftalí, aton vin̈aj Ahira yuninal vin̈aj Enán, xchi Dios.

16 Aton juntzan̈ eb' yajal tic ix sic'chajel d'a scal masanil yin̈tilal Israel. 17-18 A d'a b'ab'el c'ual d'a schab'il ujal yic jun ab'il chi', ix smolb'ej juntzan̈ eb' vin̈ tic vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón, to satil tz'ajcan eb' vin̈ yuj Dios. An̈eja' ix molb'ajpax masanil eb' chon̈ab'. Icha chi' ix aj yic'jichaan̈ sb'isul eb' israel. D'a stzolal ix aj stz'ib'chaj sb'i eb', aton eb' 20 ab'il sq'uinal, sb'eyn̈ejb'ati, ato a' smacan̈il d'a junjun in̈tilal, 19 icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés. A d'a tz'inan luum d'a Sinaí ix ic'jichaan̈ sb'isul eb' chi'.

20-21 A d'a junjun in̈tilal, d'a junjun macquiltaquil, ix ic'jichaan̈ sb'isul eb' chi'. Ix tz'ib'chaj sb'i eb' yed' sb'isul eb' vinac tz'acanxo yab'ilal d'a 20 ab'il, yuj chi' aton val ix aj yelc'och tic:

A d'a yin̈tilal vin̈aj Rubén, aton sb'ab'el yuninal vin̈aj Israel, 46 mil 500 eb' vinac smoj sb'at d'a oval.

22-23 A d'a yin̈tilal vin̈aj Simeón, ay 59 mil 300.

24-25 A d'a yin̈tilal vin̈aj Gad, ay 45 mil 650.

26-27 A d'a yin̈tilal vin̈aj Judá, ay 74 mil 600.

28-29 A d'a yin̈tilal vin̈aj Isacar, ay 54 mil 400.

30-31 A d'a yin̈tilal vin̈aj Zabulón, ay 57 mil 400.

32-35 Axo d'a yin̈tilalcan vin̈aj José: Ay 40 mil 500 d'a yin̈tilal vin̈aj Efraín, ay pax 32 mil 200 d'a yin̈tilal vin̈aj Manasés.

36-37 A d'a yin̈tilal vin̈aj Benjamín, ay 35 mil 400.

38-39 A d'a yin̈tilal vin̈aj Dan, ay 62 mil 700.

40-41 A d'a yin̈tilal vin̈aj Aser, ay 41 mil 500.

42-43 A d'a yin̈tilal vin̈aj Neftalí, ay 53 mil 400.

44 Aton ix aj yelc'och juntzan̈ sb'isul ix yic'chaan̈ vin̈aj Moisés tic, vin̈aj Aarón yed' lajchavan̈xo eb' yajal yaj d'a scal eb' israel d'a junjun in̈tilal. 45 Ix q'ue vaan juntzan̈ sb'isul chi' d'a junjun in̈tilal, d'a junjun macquiltaquil. A eb' israel, 20 ab'il sq'uinal sb'eyn̈ejb'ati, aton eb' chi' smoj sb'at d'a oval. 46 A d'a smasanil ay 603 mil 550 eb'.

Ix ac'jioch yopisio eb' levita

47 A yin̈tilal vin̈aj Leví, maj ac'jiochlaj eb' sb'isuloc, 48 yujto a Jehová ix alan d'a vin̈aj Moisés: 49 Ayic ol ic'anq'ue vaan sb'isul chon̈ab' Israel tic, man̈ ol ac'ochlaj yin̈tilal vin̈aj Leví sb'isuloc. 50 Yujto a ex yin̈tilalexcan vin̈aj Leví chi', ol ex och yac'umaloc servil in cajnub' b'aj ayec' scaxail in trato yed' masanil syamc'ab'il. An̈eja' ex ol eyic'n̈ej b'ey in cajnub' chi' yed' masanil syamc'ab'il. Yovalil ol ex ajn̈ej cajan d'a spatic yichan̈ in cajnub' chi'. 51 Ayic tz'ic'jib'at d'a juntac el, a ex tze xuyemi, tze b'oanpaxq'ue b'aj sc'och chi'. Yaln̈ej mach junoc anima man̈ levitaoc sjavi d'a slac'anil jun in cajnub' chi', tojoln̈ej schami. 52 Axo masanil juntzan̈xo yin̈tilal Israel ol cajnaj icha d'a stzolal, junjun eb' ol aj d'a scampamento, d'a yalan̈ sbandera. 53 A exxo pax yin̈tilal ex can vin̈aj Leví chi' jun, a d'a spatic yichan̈ in cajnub' ol ex ajoc. A ex ol e tan̈vej, yic vach' max cot voval d'a in chon̈ab' Israel, xchi Jehová.

54 Ix sc'anab'ajej eb' israel sc'ulan icha val ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

2

A stzolal yaj campamento

1 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón icha tic: 2 Ayic sb'oanq'ue scampamento eb' israel d'a junoc lugar, junjun tz'aj d'a yalan̈ sbandera yed' junjun macquiltaquil, yovalil najattac val tz'ajel eb' d'a spatic yichan̈ mantiado, aton b'aj tzin ch'ox in b'a.

3 A d'a stojolal b'aj sjavi c'u, ata' tz'aj scampamento oxe' in̈tilal ed'jinac sbandera yin̈tilal Judá. A eb' soldado yic yin̈tilal Judá chi', a vin̈aj Naasón yuninal vin̈aj Aminadab ayoch yajaliloc eb'. 4 Ato a' yalan sb'isul, ay 74 mil 600 eb' soldado. 5 Junn̈ej tz'aj scampamento yin̈tilal Isacar yed' eb'. A vin̈aj Natanael yuninal vin̈aj Zuar ayoch yajaliloc eb'. 6 Ato a' yalan sb'isul, ay 54 mil 400 eb' soldado. 7 Ata' tz'ajpax scampamento yin̈tilal Zabulón. A vin̈aj Eliab, yuninal vin̈aj Helón ayoch yajaliloc eb'. 8 Ato a' yalan sb'isul, ay 57 mil 400 eb' soldado. 9 Yuj chi' a b'aj ay scampamento yin̈tilal Judá chi', ay 186 mil 400 eb' soldado, aton eb' b'ab'el sb'at d'a yichan̈ eb' chon̈ab' israel.

10 Axo d'a stojolal sur, ata' tz'aj scampamento oxe' in̈tilal ed'jinac sbandera yin̈tilal Rubén. A eb' soldado yic yin̈tilal Rubén chi', a vin̈aj Elisur yuninal vin̈aj Sedeur ayoch yajaliloc eb'. 11 Ato a' yalan sb'isul, ay 46 mil 500 eb' soldado. 12 Junn̈ej tz'aj scampamento yin̈tilal Simeón yed' eb'. A vin̈aj Selumiel yuninal vin̈aj Zurisadai ayoch yajaliloc eb'. 13 Ato a' yalan sb'isul, ay 59 mil 300 eb' soldado. 14 Ata' tz'ajpax scampamento yin̈tilal Gad yed' eb'. A vin̈aj Eliasaf yuninal vin̈aj Reuel ayoch yajaliloc eb'. 15 Ato a' yalan sb'isul, ay 45 mil 650 eb' soldado. 16 Yuj chi' a b'aj ay scampamento yin̈tilal Rubén chi', ay 151 mil 450 eb' soldado, aton eb' sb'ey d'a yic schab'il macan̈.

17 Sb'atpax eb' levita d'a scal chan̈e' campamento. A eb' ed'jinac smantiadoal b'aj tzin ch'ox in b'a. A chan̈e' campamento chi', d'a stzolal tz'aj sb'eyi icha tas yajec' eb' d'a scampamento, junjun eb' d'a yalan̈tac sbandera.

18 Axo d'a stojolal b'aj sb'at c'u, ata' tz'aj scampamento oxe' in̈tilal ed'jinac sbandera yin̈tilal Efraín. A eb' soldado d'a yin̈tilal Efraín chi', a vin̈aj Elisama yuninal vin̈aj Amiud ayoch yajaliloc eb'. 19 Ato a' yalan sb'isul, ay 40 mil 500 eb' soldado. 20 Junn̈ej tz'aj yin̈tilal Manasés yed' eb'. A vin̈aj Gamaliel yuninal vin̈aj Pedasur ayoch yajaliloc eb'. 21 Ato a' yalan sb'isul, ay 32 mil 200 eb' soldado. 22 Ata' tz'ajpax scampamento yin̈tilal Benjamín. A vin̈aj Abidán yuninal vin̈aj Gedeoni ayoch yajaliloc eb'. 23 Ato a' yalan sb'isul, ay 35 mil 400 eb' soldado. 24 Yuj chi' a b'aj ay scampamento yin̈tilal Efraín chi', ay 108 mil 100 soldado, aton eb' sb'ey d'a yoxil macan̈.

25 Axo d'a stojolal norte, ata' tz'aj scampamento oxexo in̈tilal ed'jinac sbandera yin̈tilal Dan. A eb' soldado d'a yin̈tilal Dan chi', a vin̈aj Ahiezer yuninal vin̈aj Amisadai ayoch yajaliloc eb'. 26 Ato a' yalan sb'isul, ay 62 mil 700 eb' soldado. 27 Junn̈ej tz'aj scampamento yin̈tilal Aser yed' eb'. A vin̈aj Pagiel yuninal vin̈aj Ocrán ayoch yajaliloc eb'. 28 Ato a' yalan sb'isul, ay 41 mil 500 eb' soldado. 29 Ata' tz'ajpax scampamento yin̈tilal Neftalí yed' eb'. A vin̈aj Ahira yuninal vin̈aj Enán ayoch yajaliloc eb'. 30 Ato a' yalan sb'isul, ay 53 mil 400 eb' soldado. 31 Yuj chi' a b'aj ay scampamento yin̈tilal Dan chi', ay 157 mil 600 eb' soldado. Aton eb' sb'eyb'at d'a spatic sbandera yin̈tilal Dan chi', aton eb' tzac'anto sb'ati, xchi Jehová.

32 A sb'isul eb' israel, ay 603 mil 550 eb' soldado d'a smasanil. 33 Palta maj och eb' yin̈tilalcan vin̈aj Leví sb'isuloc, icha val ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

34 Ix sc'ulej eb' israel icha val ix aj yalan Jehová. Junn̈ej ix aj eb' d'a yalan̈tac sbandera, ix b'eyb'at eb' d'a stzolal, ato syal junjun macquiltaquil.

3

A tas yovalil sc'ulej eb' levita

1 Aton eb' yin̈tilal vin̈aj Aarón yed' eb' yin̈tilal vin̈aj Moisés tic, ayic ix lolon Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' d'a jolom vitz Sinaí. 2 A eb' yuninal vin̈aj Aarón chi': Vin̈aj Nadab b'ab'el vinac, vin̈aj Abiú, vin̈aj Eleazar yed' vin̈aj Itamar. 3 A eb' chan̈van̈ tic, ix sic'jiel eb', ix ochcan yopisio eb' sacerdoteal. 4 Palta a vin̈aj Nadab yed' vin̈aj Abiú chi', ix cham eb' vin̈ d'a yichan̈ Jehová d'a tz'inan lum Sinaí, yujto ix yac'och jun c'ac' eb' vin̈ icha ofrenda d'a yichan̈ Jehová to man̈ smojoc. Mantalaj yuninal eb' ta', yuj chi' axon̈ej vin̈aj Eleazar yed' vin̈aj Itamar ix munlaj sacerdoteal d'a yalan̈ smandar vin̈aj Aarón aton smam eb'.

5 Ix lolonxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi', ix yalan icha tic:

6 Avtej masanil eb' vin̈ vinac d'a yin̈tilal Leví, yic scolvaj eb' yed' vin̈aj sacerdote Aarón icha ol yal vin̈. 7-8 A eb' chi' ayoch yopisio d'a yichan̈ vin̈aj Aarón chi' yed' d'a yichan̈ chon̈ab' d'a mantiado b'aj tzin ch'ox in b'a. Stan̈vanpax masanil yamc'ab' yic mantiado chi' eb'. Icha chi' tz'aj yac'ji servil masanil chon̈ab' Israel yuj eb' d'a masanil munlajel b'aj ay in cajnub'. 9 Ic'chajocab'el eb' levita d'a scal eb' eyetchon̈ab' smasanil yic vach' syac' servil vin̈aj Aarón eb' yed' d'a masanil yin̈tilal vin̈. 10 An̈ej d'a yib'an̈ vin̈ yed' yin̈tilal tz'ochcan yopisio yac'an sacerdoteal. Tato ay junoc mach man̈ yin̈tiloc vin̈ chi' syecoch sb'a d'a jun opisio chi', yovalil schami, xchi d'a vin̈.

Yic Jehová yaj eb' levita

11 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

12 Toxo ix ex in sic'canel a ex levita ex tic sq'uexuloc junjun eb' b'ab'el vinac unin d'a scal eb' etisraelal, yuj chi' vic eyaji. 13 Ayic ix vac'ancham masanil eb' b'ab'el vinac unin d'a Egipto, ix vac'can sb'ab'el vinac unin eb' etisraelal yic tz'ochcan vicoc, icha pax chi' noc' b'ab'el yune' noc' e molb'etzal noc' vic yaji. A in Jehová in svala', xchi d'a vin̈aj Moisés chi'.

A sb'isul eb' levita

14 Ix lolon Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' d'a tz'inan luum Sinaí, ix yalani:

15 Ic'q'ue vaan sb'isul eb' etlevitail, icha junjun macquiltaquil, masanil eb' vinac d'a e cal. Tza chael yich d'a eb' jun ujal sq'uinal sb'eyn̈ejb'ati, xchi Jehová. 16 Yuj chi' ix yic'chaan̈ sb'isul eb' vin̈aj Moisés chi', icha ix aj yalan Jehová.

17 A eb' yuninal vin̈aj Leví: Aton vin̈aj Gersón, vin̈aj Coat yed' vin̈aj Merari.

18 Axo eb' yuninal vin̈aj Gersón chi': Aton vin̈aj Libni yed' vin̈aj Simei, aton eb' vin̈ tic sb'inajn̈ej d'a yin̈tilal.

19 A eb' yuninal vin̈aj Coat: Aton vin̈aj Amram, vin̈aj Izhar, vin̈aj Hebrón yed' vin̈aj Uziel, aton eb' vin̈ tic sb'inajn̈ej d'a yin̈tilal.

20 A eb' yuninal vin̈aj Merari: Aton vin̈aj Mahli yed' vin̈aj Musi, aton eb' vin̈ tic sb'inajn̈ej d'a yin̈tilal. A eb' vin̈ tic, yajal yaj eb' vin̈ d'a junjun macan̈ yin̈tilalcan vin̈aj Leví.

21 A eb' yin̈tilalcan vin̈aj Gersón, cha macan̈ yaj eb', aton eb' yin̈tilalcan vin̈aj Libni yed' eb' yin̈tilalcan vin̈aj Simei. 22 A sb'isul eb' vinac d'a smasanil, ix chajiel yich d'a eb' jun ujal sq'uinal sb'eyn̈ejb'ati, ay 7 mil 500. 23 Masanil eb' tic, a d'a stojolal b'aj tz'em c'u, d'a spatic scajnub' Jehová tz'aj scampamento eb'. 24 A pax mach yajal yaj d'a yin̈tilalcan vin̈aj Gersón, aton vin̈aj Eliasaf yuninal vin̈aj Lael. 25 Aton eb' tz'ilan juntzan̈ smacul yib'an̈ scajnub' Jehová b'aj sch'ox sb'a yed' c'apac cortina ayoch d'a sti' scajnub' chi', 26 c'apac scortinail amac' oyanoch d'a spatic scajnub' Jehová yed' b'aj ay altar, c'apac cortina ayoch d'a sti' amac' chi' yed' sch'an̈al ayoch d'a spatic syamc'ab'il.

27 A eb' yin̈tilalcan vin̈aj Coat, chan̈ macan̈ yaj eb': Aton eb' yin̈tilalcan vin̈aj Amram, eb' yin̈tilalcan vin̈aj Izhar, eb' yin̈tilalcan vin̈aj Hebrón yed' eb' yin̈tilalcan vin̈aj Uziel. 28 A sb'isul masanil eb' vinac ix schael yich d'a eb' jun ujal sq'uinal sb'eyn̈ejb'ati, ay 8 mil 600 eb', aton eb' tz'ilan scajnub' Jehová. 29 Masanil eb' tic, a d'a stz'eyel scajnub' Jehová d'a stojolal sur tz'aj scampamento eb'. 30 A yajalil juntzan̈ eb', aton vin̈aj Elizafán yuninal vin̈aj Uziel. 31 Aton eb' tic tz'ilan te' scaxail trato, te' mexa, sb'achnub' candil, chab' altar yed' masanil jantac syamc'ab'il sc'anchaj d'a yol scajnub' Jehová yed' pax c'apac cortina ayoch d'a yool.

32 A jun sat yajal yajoch d'a scal eb' levita chi', aton vin̈aj Eleazar yuninal vin̈aj sacerdote Aarón, a vin̈ tz'ilan masanil eb' smunlaj d'a scajnub' Jehová.

33 A eb' yin̈tilalcan vin̈aj Merari, cha macan̈ yaj eb', aton eb' yin̈tilalcan vin̈aj Mahli yed' eb' yin̈tilalcan vin̈aj Musi. 34 A sb'isul masanil eb' vinac, tz'el yich d'a eb' jun ujal sq'uinal sb'eyn̈ejb'ati, ay 6 mil 200 eb'. 35 A yajalil eb', aton vin̈aj Zuriel yuninal vin̈aj Abihail. Tz'aj scampamento eb' d'a stz'eyel scajnub' Jehová d'a stojolal norte. 36 Aton eb' tic tz'ilan te' smarcoal, sreglail, yoyal, sb'achnub'al, masanil syamc'ab'il, 37 yed' pax yoyal oyanoch d'a spatictac amac', sb'achnub'al, yestacail yed' masanil sch'an̈al.

38 Axo pax d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a yichan̈b'at scajnub' Jehová tz'aj scampamento vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal vin̈aj Aarón chi', aton eb' tz'ac'vi servil d'a yol scajnub' Jehová chi' yuj svach'iloc eb' israel. Tato ay junoc mach sc'och d'a slac'anil cajnub' chi' to man̈ yopisiooc yaji, tojoln̈ej schami.

39 Ayic ix yic'anchaan̈ sb'isul eb' levita vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón d'a stzolal icha ix aj yalan Jehová, a sb'isul eb' vinac d'a smasanil, ay 22 mil, tz'el yich d'a eb' jun ujal sq'uinal sb'eyn̈ejb'ati.

A sq'uexul eb' b'ab'el unin

40 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

Ic'chaan̈ sb'isul yed' sb'i eb' b'ab'el vinac unin d'a scal eb' etchon̈ab', tz'el yich d'a eb' jun ujal sq'uinal sb'eyn̈ejb'ati. 41 A eb' levita tic, vic yaj eb' sq'uexuloc eb' b'ab'el unin chi'. An̈eja' vicpax tz'ajcan masanil noc' smolb'etzal noc' eb' sq'uexuloc noc' sb'ab'el yune' noc' smolb'etzal noc' eb' israel tic. A in ton Jehová in svala', xchi d'a vin̈.

42 Yuj chi' ix ic'jichaan̈ sb'isul masanil eb' b'ab'el vinac unin d'a scal chon̈ab' Israel yuj vin̈aj Moisés chi', icha ix aj yalan Jehová. 43 Masanil eb' vinac unin jun ujal sq'uinal sb'eyn̈ejb'ati, ay 22 mil 273 eb'.

44 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

45 Ac'canoch eb' levita tic sq'uexuloc eb' b'ab'el vinac unin d'a scal chon̈ab' Israel. An̈eja' pax noc' smolb'etzal noc' eb' tz'ochcan sq'uexuloc noc' smolb'etzal noc' eb' yetisraelal, yujto vic yaj eb' levita tic. A in ton Jehová in svala'. 46-47 Palta ec'al sb'isul eb' b'ab'el unin d'a chon̈ab' Israel d'a yichan̈ eb' levita chi', yuj chi' a d'a junjun eb' 273 b'ab'el unin syac' sobre chi', tza c'an oyeoc siclo q'uen plata, icha jantac yalil q'uen sc'anchaj d'a in cajnub', aton 20 geras yalil. 48 Tzac'an juntzan̈ q'uen tumin chi' d'a vin̈aj Aarón yed' d'a eb' yuninal, aton tz'och sq'uexuloc eb' b'ab'el unin syac' sobre chi', xchi Jehová.

49 Icha chi' ix aj smolanq'ue q'uen tumin vin̈aj Moisés ix och sq'uexuloc eb' b'ab'el unin d'a scal chon̈ab' Israel syac' sobre chi'. 50 Ix molchaj mil 365 siclo q'uen plata, icha jantac yalil q'uen sc'anchaj d'a scajnub' Jehová. 51 Ix lajvi chi', ix yac'an q'uen vin̈aj Moisés d'a vin̈aj Aarón yed' d'a eb' yuninal, icha ix aj yalan Jehová.

4

A yopisio eb' levita

1 Ix lolon Jehová d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón, ix yalan icha tic:

2 Ic'q'ue vaan sb'isul eb' yin̈tilalcan vin̈aj Coat d'a stzolal d'a scal eb' levita, 3 aton eb' 30 ab'il sq'uinal sc'och d'a 50. Aton eb' tic smoj val smunlaj d'a in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a.

4 A smunlajel eb' yin̈tilalcan vin̈aj Coat chi', to a juntzan̈ tastac vicn̈ej yaji, a stan̈vej eb', aton juntzan̈ tic: 5 Ayic sb'atxi eb' chon̈ab', a ach ach Aarón yed' eb' uninal, tzeyiq'uel c'apac cortina ayoch smaculoc jun Lugar Vicn̈ej Yaji, tze musan te' scaxail in trato d'a c'apac. 6 Axo d'a yib'an̈ tzeyac'b'at jun tz'uum te lab'ab'i smusiloc. Axo d'a yib'an̈ jun chi' tzeyac'b'at jun c'apac q'uic'mutz'inac, tzeyac'anoch te' b'achlab' yic tz'ic'jib'ati. 7 Tzeyac'anpaxb'at jun c'apac q'uic'mutz'inac c'apac d'a sat mexa ay d'a vichan̈, axo d'a yib'an̈ jun chi' tzeyaq'uem q'uen plato, juntzan̈ q'uen nivac cuchara, uc'ab' yed' juntzan̈ xalual vino tz'ac'ji d'a ofrendail yed' ixim pan tz'ac'jitaxoni. 8 A d'a yib'an̈ masanil juntzan̈ chi' tzeyac'b'at jun chacchac c'apac, tze musan d'a jun tz'uum te lab'ab'i chi', tzeyac'anpaxoch te' b'achlab' yic tz'ic'jib'ati. 9 Tzeyic'anpaxcot junxo q'uic'mutz'inac c'apac, tze musan jun sb'achnub' candil yed' juntzan̈ candil chi', q'uen q'ueen tz'ic'anel staan̈il c'apac c'apac b'aj tz'och sc'ac'al candil yed' platillo yed' masanil yed'tal sc'anchaj yed' aceite. 10 Masanil juntzan̈ chi' tze musej d'a jun noc' tz'uum te lab'ab'i, tzeyac'anq'ue d'a yib'an̈ te b'achlab'.

11 Tzeyac'anpaxb'at junxo q'uic'mutz'inac c'apac d'a yib'an̈ altar nab'a oro. Tze pichan d'a juntzan̈ noc' tz'uum lab'ab'i, tzeyac'anpaxoch ste'al yic sb'achchaji. 12 Tze molanpax q'ue vaan masanil yamc'ab' sc'anchaj d'a yol in cajnub', tze pichanoch d'a yol jun q'uic'mutz'inac c'apac, tzeyac'anoch juntzan̈xo noc' tz'uum lab'ab'i d'ay, tzeyac'anq'ue d'a yib'an̈ te b'achlab'. 13 Yovalil tzeyiq'uel jantac q'uen taan̈ calan yed' xepu' stz'a d'a altar, slajvi chi' tze musan altar chi' d'a jun c'apac c'apac yaxmaquinac. 14 Axo d'a yib'an̈ tz'ac'jib'at masanil tastac sc'anchaj d'a altar chi': Aton yed'tal tzac'ac' yed' juntzan̈ q'uen tenedor, q'uen pala, q'uen nivac uc'ab' yed' juntzan̈xo yaln̈ej tas yamc'ab'il. A d'a yib'an̈ masanil juntzan̈ chi' tz'ac'jib'at noc' tz'uum te lab'ab'i, tzeyac'anpaxoch te te' yic sb'achchaji. 15 Ayic slajvi e pichan masanil juntzan̈ tastac nivan yelc'och chi', vach'xo yaji yic tz'ic'jib'ati, scot eb' yin̈tilalcan vin̈aj Coat yic syic'anb'at eb'. Masanil juntzan̈ tastac to vic yaj chi', max yal-laj syaman eb' yic max cham eb' yuuj. Masanil jantac syamc'ab'il yic in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a, a eb' yin̈tilalcan vin̈aj Coat yovalil tz'ic'anb'ati. 16 A vin̈aj Eleazar, vin̈ uninal a ach sacerdote Aarón, a vin̈ tz'ilan tas yaj aceite yic candil, incienso vach' sjab', ofrenda yic ixim trigo to yovalil tz'ac'ji d'ayin yed' aceite sc'anchaji a sic'chajel junoc mach, ma junoc tas tz'ochcan vicoc. A vin̈ stan̈van in cajnub' yed' masanil syamc'ab'il, xchi Jehová.

17 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón chi' icha tic:

18 Mocab' satel eb' yin̈tilalcan vin̈aj Coat d'a scal eb' eyetlevitail. 19 Yic max javi chamel d'a yib'an̈ eb', yuj syaman eb' tastac to vicn̈ej yaji, yovalil tze b'eyb'alej juntzan̈ tic: Ach Aarón yed' eb' uninal, yovalil tzex och yed' eb' d'a yol in cajnub'. A ex tzeyal d'a eb' tastac syic'b'at junjun eb'. 20 Yuj chi', max och eb' junoc rato yil tastac to vic yaji, yic max cham eb' yuuj, xchi Jehová.

21 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

22 Ic'chaan̈ sb'isul eb' yin̈tilalcan vin̈aj Gersón d'a stzolal, 23 aton eb' 30 ab'il sq'uinal sc'och d'a 50, aton eb' smoj val smunlaj d'a in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a.

24 Aton smunlajel eb' yin̈tilalcan vin̈aj Gersón tic d'a mantiado chi': 25 A eb' yovalil tz'ic'anb'at c'apac smacul yib'an̈ in cajnub' yed' chab'xo jen̈an smacul yib'an̈, noc' tz'um lab'ab'i ayoch smaculoc yib'an̈, c'apac cortina ayoch d'a smaculoc sti', 26 c'apac cortina ayoch d'a spatictac yamaq'uil in cajnub' b'aj ay altar, c'apac cortina ayoch b'aj ay sti' yamaq'uil chi' yed' syamc'ab'il yed' jantac sch'an̈al ayochi yic tz'och d'a yopisio. A eb' ayoch d'a yib'an̈ yilan juntzan̈ ix b'inaj tic. 27 A vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal, a eb' scuchb'an masanil eb' yin̈tilalcan vin̈aj Gersón chi' d'a munlajel sc'ulej yed' yic'anb'at tastac eb' to tz'ic'jib'ati. A eb' tic sch'oxan tastac syic'b'at junjun eb'. 28 Aton val yopisio eb' yin̈tilalcan vin̈aj Gersón tic ayic smunlaj eb' d'a in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a. Sc'anab'ajejocab' masanil tas syal vin̈aj Itamar eb', aton vin̈ yuninal vin̈aj sacerdote Aarón.

29 Ic'chaan̈ sb'isul eb' yin̈tilalcan vin̈aj Merari d'a stzolal, 30 aton eb' 30 ab'il sq'uinal sc'och d'a 50, aton eb' smoj val smunlaj d'a in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a. 31 A smunlajel eb', aton yic'anb'at masanil ste'al mantiado chi' eb', aton smarcoal, sreglail, yoyal yed' sb'achnub'al, 32 masanil yoyal oyanoch d'a spatictac yamaq'uil in cajnub', sb'achnub'al yich, yestacail, sch'an̈al yed' masanil syamc'ab'il sc'anchaji. A ex tzeyala' tastac yovalil syic'b'at junjun eb'. 33 A jun munlajel tic scan d'a yol sc'ab' eb' yin̈tilalcan vin̈aj Merari. A vin̈aj Itamar yuninal vin̈aj sacerdote Aarón, a vin̈ tz'alani tas sc'ulej eb', xchi Jehová.

34-48 A vin̈aj Moisés, vin̈aj Aarón yed' eb' yajalil chon̈ab', a eb' ix ic'anchaan̈ sb'isul eb' levita smoj val smunlaj d'a scajnub' Jehová b'aj sch'ox sb'a, aton eb' 30 ab'il sq'uinal sc'och d'a 50. Aton eb' tic: Eb' yin̈tilalcan vin̈aj Coat, vin̈aj Gersón yed' vin̈aj Merari. D'a stzolal ix ic'jichaan̈ sb'isul eb' icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

A eb' yin̈tilalcan vin̈aj Coat, icha stzolal, ay 2 mil 750 eb' d'a smasanil.

A eb' yin̈tilalcan vin̈aj Gersón, icha stzolal, ay 2 mil 630 eb' d'a smasanil.

A eb' yin̈tilalcan vin̈aj Merari, icha stzolal, ay 3 mil 200 eb' d'a smasanil.

Axo sb'isul eb' levita chi' ix yic'chan̈ vin̈aj Moisés, vin̈aj Aarón yed' eb' yajal yaji, icha syal stzolal, aton eb' 30 ab'il sq'uinal sc'och d'a 50 to smoj val smunlaj d'a scajnub' Jehová b'aj sch'ox sb'a, ay 8 mil 580 eb' d'a smasanil.

49 A jun sb'isul tic, ix ic'chajq'ue vaan, ix alchaj d'a junjun eb' tastac sc'ulej yed' tastac syic'b'ati, icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés.

5

Ley d'a eb' anima man̈ vach'oc yaji

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

2 Al d'a masanil eb' etisraelal to a eb' anima penaay yuj lepra, eb' tz'el yin̈atil yuj junoc ilya ayoch d'ay, ma eb' syaman junoc chamnac, yovalil tz'ic'jiel eb' d'a spatiquel campamento. 3 Masanil juntzan̈ anima chi', tz'ic'jiel eb', eb' vin̈ vinac ma eb' ix ix, yic malaj tas man̈ vach'oc d'a yol campamento b'aj ayinec' eyed'oc, xchi d'a vin̈. 4 Ix sc'anab'ajej eb' israel yic'anelta juntzan̈ eb' anima chi', icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

A sleyal d'a spac syac' eb' ixtum anima

5 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

6 Al juntzan̈ tic d'a eb' etchon̈ab': Tato ay junoc vinac, ma junoc ix ix max in c'anab'ajani, syixtan yetanimail, van yoch smul. 7 Yovalil syojtaquejel spaltail chi'. An̈ejtona', yovalil syac'xi sq'uexul tastac ix yixtejb'at chi', syac'an jab'ocxo d'a yib'an̈ stojol juntzan̈ chi'. 8 Tato toxo ix cham jun mach ix ixtajb'at tastac ay d'ay chi', man̈xa pax junoc ayto yuj sb'a smoj schaan sq'uexul junoc tas chi', a jun chi', tz'ochcan vicoc, axo d'a yol sc'ab' eb' sacerdote scani. An̈ejtona' syac'anpax junoc noc' ch'ac calnel silab'il yic tz'ac'ji tup smul ix och chi'.

9 Masanil ofrenda syac' eb' etisraelal d'ayin, tz'ic'jib'at d'a eb' sacerdote. A juntzan̈ chi', yic eb' sacerdote chi' yaji. 10 Masanil tastac syac' junoc etisraelal d'ayin, tato tz'ac'ji d'a junoc vin̈ sacerdote, yic vin̈ tz'ajcani, xchi d'a vin̈.

A sleyal d'a yib'an̈ c'ac'alc'olal

11 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés 12 to syal juntzan̈ tic vin̈ d'a eb' yetisraelal: Talaj ay junoc vinac sna d'a spatic ix yetb'eyum to ay smul ix say d'a yol sc'ab', 13-14 to smulan ix yed' junoc vinac, palta max nachajel-laj yuj vin̈ tato toxo ix mulan ix, yujto max yal ix, malaj pax junoc mach ix ilan smulan ix. Mato ay pax junoc vinac ton̈ej snaanq'ue icha chi' d'a spatic ix yetb'eyum chi', vach'chom malaj smul ix syac'och d'a yol sc'ab' vin̈. 15 A d'a cha macan̈ lolonel icha chi', a vin̈ vinac chi', syal yic'anb'at ix yetb'eyum vin̈ d'a yichan̈ junoc vin̈ sacerdote. Syac'an chan̈eoc libra ixim harina cebada vin̈ ofrendail yuj ix, palta max secjiemlaj aceite d'a yib'an̈ ixim, max ac'jipaxlaj incienso yed' ixim, yujto a jun ofrenda chi', ofrenda yic c'ac'alc'olal, yopisio yic scheclajelta mul.

16 Axo vin̈ sacerdote chi' tz'alani to snitzcot sb'a ix ix chi', tz'ic'jioch ix d'a vichan̈ a in Jehová in tic. 17 Elan̈chamel syic'cot jab'oc a a' vin̈ sacerdote chi' d'a yol junoc lum uc'ab', aton a a' vicn̈ej yaji. Syic'anpaxq'ue jab'oc pococ vin̈, aton lum ay d'a in cajnub', syac'anb'at vin̈ d'a scal a a' chi'. 18 Tz'och lin̈an ix ix chi' yuj vin̈ sacerdote chi' d'a vichan̈ a in Jehová in tic, syic'anel sc'ox ix, tz'ac'jipaxoch jun ofrenda yuj c'ac'alc'olal chi' d'a yol sc'ab' ix. Axo vin̈ sacerdote chi' ed'jinacq'ue a a' c'a' tz'ic'ancot yaelal, 19 schecan vin̈ yac' sti' ix. Syalan vin̈ d'a ix icha tic: Tato yel maj ach mulan yed' junocxo vinac d'a yol sc'ab' vin̈ etb'eyum tic, malaj tas ol ach ic'anoc a ol uc'anem jun a a' c'a' ed'jinac yaelal tic. 20 Palta tato ix ach mulan yed' junocxo vin̈ vinac jun, ix och a mul d'a yol sc'ab' vin̈ etb'eyum, 21 a Jehová ol ach ac'ancanoch ch'oxnab'iloc d'a yichan̈ eb' etchon̈ab'. Ol ach b'inaj yuj eb' d'a chucal, ol malq'ue a c'ool, ol tacjoc yib' a xub'. 22 Aton val jun yaelal chi' ol javoc d'a ib'an̈ a ol uc'anem jun a a' tic, yujto a a' ed'jinac yaelal, xcham vin̈ sacerdote chi' d'a ix. Axo stac'vi ix ix chi': Ujocab' icha chi', xcham ix.

23 A juntzan̈ catab' chi', tz'ib'chajocab'can yuj vin̈ sacerdote. Slajvi chi' sb'icanel vin̈ yed' a a' c'a' tz'em d'a yol uc'ab' chi'. 24 Slajvi chi' syuc'anem a' ix ix chi', axo yic slajvi yuc'an a' ix, scotcan yaelal d'a yib'an̈ ix. 25 Schaanec' ixim harina cebada ofrenda yuj c'ac'alc'olal vin̈ sacerdote chi' d'a yol sc'ab' ix. A jun ofrenda chi' sb'achoch vin̈ sacerdote chi' d'a vichan̈ a in Jehová in tic. 26 Syic'anq'ue jun votzoc jun ofrenda vin̈ sacerdote chi', sn̈usantz'a vin̈ d'a yib'an̈ altar yuj sch'oxancot masanil jun ofrenda chi'. Ayic toxo ix yuq'uej a a' c'a' chi' ix, 27 tato ay smul ix d'a yol sc'ab' vin̈ yetb'eyum chi', scot yaelal d'a yib'an̈ ix yuj a a' syuq'uem chi'. Smalq'ue sc'ool ix, stacji yib' xub' ix, tz'ochcan ix ch'oxnab'iloc yed' sb'inaj d'a chucal d'a scal chon̈ab' chi'. 28 Palta tato yel malaj jab'oc smul ix, malaj jab'oc tas tz'ic'an ix, yuj chi' scheclajeli to malaj smul ix, syaln̈ej yalji yune' ix.

29 Aton jun ley tic tz'och d'a yib'an̈ ix ix smulan d'a yol sc'ab' vin̈ yetb'eyum, yuj chi' tz'och vin̈ yetb'eyum ix chi' d'a c'ac'alc'olal. 30 Tato ay junoc vinac ton̈ej tz'ec' d'a yib'an̈ yac'an c'ac'alc'olal d'a ix yetb'eyum, a jun vinac chi' yovalil syic'cot ix yetb'eyum vin̈ chi' d'a vichan̈ a in Jehová in tic, yic sb'oan vin̈ sacerdote chi' masanil tas syal jun ley tic. 31 Tato yel ay smul ix ix chi', a d'a yib'an̈ ix scan smul chi'. Axo d'a yib'an̈ vin̈ vinac chi' malaj tas scani, xchi Jehová.

6

A sleyal d'a eb' nazareo

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

2 Al juntzan̈ tic d'a eb' etchon̈ab': Tato ay junoc vinac ma junoc ix ix syac' sti' yac'anoch sb'a d'a yol in c'ab' d'a nazareoal, 3 maxtzac yal-laj yuc'an vino, ma yuc'an junocxo tas to pajb'inac. Maxtzac yalpax yuc'an vino ochnac vinagreal, ma vinagre pajb'inac. Max yalpax yuc'an yal sat uva, ma sloan sat, ma sloan sat d'a taquin̈al. 4 A d'a jantac tiempo ix yac' sti' chi', man̈ val jab'oc syal yab'lan masanil tastac tz'el d'a te' uva, vach'chom sq'uenal ma stz'umal. 5 Max yalpax sjoxanel xil sjolom masanto slajvi jantac tiempo ix yac' sti' chi' d'ayin, schan̈ej q'uib' xil sjolom yujto vic yaj a in Jehová in tic. 6 A d'a jun tiempoal chi', max yal-laj sc'och d'a stz'ey junoc chamnac, 7 vach'chom a smam, ma snun schami, ma junoc yuc'tac, ma junoc yanab', palta max yal-laj sc'och d'a stz'ey yic vach' max can d'a chucal icha yalan ley. Yovalil vach'n̈ej yaji yujto vic yaji. 8 A d'a masanil tiempo b'aj ix yac' sti' chi', juneln̈ej vicn̈ej yaji.

9 Talaj ay junoc mach junn̈ej ayec' yed'oc schami, a xil sjolom to vic yaj chi', man̈xo vach'oc tz'ajcan icha yalan ley. Yuj chi' ayic slajvi yec'b'at uqueoc c'ual ayic sb'oxican icha yalan ley, ichato chi' sjoxjiel xil sjolom chi'. 10 Axo d'a yucub'ixial, syic'anb'at chavan̈oc noc' paramuch yaln̈ej tas macan̈il d'a junoc vin̈ sacerdote d'a yichan̈ in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a. 11 A vin̈ sacerdote chi' tz'ac'an junoc noc' chi' silab'il yuj smul jun anima chi'. Axo junxo noc' sn̈usjitz'a noc' smasanil silab'il. Icha chi' tz'aj yac'ji tup smul yuj b'aj ix cham jun anima chi' d'a stz'ey. A d'a jun c'u chi', a xil sjolom sq'uib'xi, vic tz'ajxicani. 12 Tz'elxi yich jun tiempoal b'aj ix yac' sti' d'ayin. A jantac tiempo ix ec'b'at d'a yalan̈tax chi', maxtzac ochlaj sb'isuloc, yujto a xil sjolom vic yaji, ix ixtaxeli. An̈ejtona' yovalil syic'paxb'at junoc noc' calnel jun ab'il sq'uinal silab'il d'a vichan̈ a in Jehová in tic yuj stupan tas ix sc'ulej chi'.

13 Ayic slajvi jantac tiempoal ix yac' sti' jun anima chi', yovalil sb'at d'a sti' in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a. 14 Ata' syac'och jun silab' d'a vichan̈, sn̈usjitz'a smasanil, aton junoc noc' quelem calnel jun ab'il sq'uinal, malaj jab'oc spaltail. An̈eja' syac'pax junoc noc' nun calnel jun ab'il sq'uinal, malaj jab'oc spaltail. A jun chi' silab' yaj yuj yac'ji tup mul. Tz'ac'ji junoc noc' ch'ac calnel malaj jab'oc spaltail silab'il yic junc'olal. 15 An̈ejtona', yovalil syac' junoc yune' mooch ixim pan malaj yich, a ixim harina te vach' ayoch d'ay calab'il yed' aceite. Syac'pax ixim c'oxox pan malaj yich, ayoch aceite d'ay. Junn̈ej tz'aj yac'an yed' yofrenda d'a ixim trigo yed' vino d'in̈antaxon yac'ani.

16 A junoc vin̈ sacerdote tz'ac'anoch jun silab' yuj mul chi' d'a vichan̈ a in Jehová in yed' silab' to sn̈usjitz'a smasanil. 17 Syac'anpax noc' calnel silab'il yic junc'olal. Junn̈ej tz'aj yac'an yed' ixim pan malaj yich chi'. Syac'anpax ofrenda d'a ixim trigo yed' pax vino. 18 A jun ix yac' sti' d'a nazareoal chi', sjoxchajel xil sjolom. A d'a yichan̈ in cajnub' sjoxchajeli. Smolq'ue xil sjolom ayoch ch'oxnab'iloc to vic yaji, sn̈usjitz'a d'a cal c'ac', aton c'ac' b'aj stz'a silab' yic junc'olal. 19 Ayic slajvi sjoxjiel xil sjolom chi', a vin̈ sacerdote tz'ic'anq'ue sjen̈jab' noc' calnel tajinacxo chi' yed' jun ixim pan malaj yich ayem d'a yol jun yune' mooch chi' yed' pax jun ixim c'oxox pan malaj yich, syac'anoch vin̈ masanil d'a yol sc'ab' jun ix yac'och sb'a nazareoal chi'. 20 Slajvi chi', sb'achanoch juntzan̈ chi' vin̈ sacerdote chi' d'a vichan̈ a in Jehová in tic. A juntzan̈ chi' sic'b'ilel vicoc, yic eb' sacerdote chi' yaji yed' pax sn̈isc'ol noc' sb'achchajoch d'a vichan̈, xub' noc' to sic'chajcaneli, yic vin̈ sacerdote chi' yaji. Ayic toxo ix lajvi masanil juntzan̈ chi', a jun yac'nacoch sb'a nazareoal chi', tzaxo yal yuc'an vino.

21 Aton juntzan̈ checnab'il tic d'a eb' nazareo: Tato ay junoc nazareo chi' syac' sti' yac'an junoc ofrenda ec'to d'a yichan̈taxon sleyal, yovalil sc'anab'ajej sc'ulan icha b'aj ix yac' sti' chi', xchi Jehová.

A vach' lolonel syal eb' sacerdote

22 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

23 Al d'a vin̈aj Aarón yed' d'a eb' yuninal, ayic syalan vach' lolonel eb' d'a yib'an̈ eb' eyetisraelal, syal eb' icha tic:

24 Yac'ocab' svach'c'olal Jehová d'a eyib'an̈, tzex stan̈vani.

25 Ex yilocab'och Jehová d'a tzalajc'olal, sch'oxocab' svach'c'olal d'ayex.

26 Xajanocab' tzex yiloch Jehová, yac'ocab' junc'olal d'ayex, xchiocab' eb'.

27 Icha chi' ol yutej eb' in yac'an b'inaj d'a yib'an̈ eb' etisraelal. A inxo ol vac' in vach'c'olal d'a yib'an̈ eb', xchi d'a vin̈.

7

Ofrenda yuj scajnub' Jehová

1 Ayic ix lajvi sb'oanq'ue scajnub' Jehová vin̈aj Moisés, ix yac'anoch aceite vin̈ d'ay yed' d'a masanil syamc'ab'il yed' d'a yib'an̈ altar yed' syamc'ab'il. 2 A d'a jun c'u chi' a eb' yajal yaj d'a junjun in̈tilal, aton eb' colvajnac yic'anchaan̈ sb'isul eb' vinac, 3 ix yac' yofrenda eb' d'a Jehová: Vaque' carreta ayq'ue yen̈ul yib'an̈ yed' lajchavan̈ noc' mam vacax smunlaj ix yac' eb'. Syalelc'ochi, junjun carreta d'a chatacvan̈ eb' yajal chi', junjun pax noc' vacax chi' d'a junjun eb'. Masanil juntzan̈ chi' ix yac'och eb' d'a yichan̈ scajnub' Jehová.

4 Yuj chi' ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi': 5 Cha juntzan̈ carreta yed' juntzan̈ noc' vacax smunlaj chi', tzac'an d'a eb' levita yic sc'an eb' d'a munlajel d'a in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a, icha tastac munlajelal sc'ulej junjun eb', xchi d'a vin̈.

6 Ix schaan juntzan̈ carreta chi' vin̈, ix schaanpax noc' vacax smunlaj chi' vin̈, ix spojanec' vin̈ d'a scal eb' levita. 7 A d'a eb' yin̈tilalcan vin̈aj Gersón, chab' carreta yed' chan̈van̈ noc' vacax chi' ix yac' vin̈, icha syal smunlajel eb'. 8 Axo d'a eb' yin̈tilalcan vin̈aj Merari, chan̈e' carreta yed' vajxacvan̈ noc' vacax chi' ix yac' vin̈, icha syal smunlajel eb' b'aj scuchb'aj yuj vin̈aj Itamar yuninal vin̈aj sacerdote Aarón. 9 Axo d'a yin̈tilalcan vin̈aj Coat, malaj carreta, malaj pax noc' vacax ix ac'ji, yujto a eb' sb'achanb'at masanil yamc'ab' yic scajnub' Jehová d'a sjolom sjen̈jab'.

10 Ayic ix ac'jicanoch yopisio altar, ix yic'b'at yofrenda eb' yajal d'a junjun in̈tilal d'a yichan̈ altar chi'. 11 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi': A d'a junjun c'u ch'occh'oc eb' yajal d'a junjun in̈tilal ol yic'cot yofrenda yuj yochcan yopisio altar, xchi.

12-83 A d'a b'ab'el c'u, ix yic'ancot yofrenda vin̈aj Naasón yuninal vin̈aj Aminadab, yajal d'a yin̈tilal Judá.

D'a schab'il c'ual, ix yic'ancot yic vin̈aj Natanael yuninal vin̈aj Zuar, yajal d'a yin̈tilal Isacar.

D'a yoxil c'ual, ix yic'ancot yic vin̈aj Eliab yuninal vin̈aj Helón, yajal d'a yin̈tilal Zabulón.

D'a schan̈il c'ual, ix yic'ancot yic vin̈aj Elisur yuninal vin̈aj Sedeur, yajal d'a yin̈tilal Rubén.

D'a yoil c'ual, ix yic'ancot yic vin̈aj Selumiel yuninal vin̈aj Zurisadai, yajal d'a yin̈tilal Simeón.

D'a svaquil c'ual, ix yic'ancot yic vin̈aj Eliasaf yuninal vin̈aj Deuel, yajal d'a yin̈tilal Gad.

D'a yuquil c'ual, ix yic'ancot yic vin̈aj Elisama yuninal vin̈aj Amiud, yajal d'a yin̈tilal Efraín.

D'a svajxaquil c'ual, ix yic'ancot yic vin̈aj Gamaliel yuninal vin̈aj Pedasur, yajal d'a yin̈tilal Manasés.

D'a sb'alun̈il c'ual, ix yic'ancot yic vin̈aj Abidán yuninal vin̈aj Gedeoni, yajal d'a yin̈tilal Benjamín.

D'a slajun̈il c'ual, ix yic'ancot yic vin̈aj Ahiezer yuninal vin̈aj Amisadai, yajal d'a yin̈tilal Dan.

D'a yuxluchil c'ual, ix yic'ancot yic vin̈aj Pagiel yuninal vin̈aj Ocrán, yajal d'a yin̈tilal Aser.

Axo d'a slajchavil c'ual, ix yic'ancot yic vin̈aj Ahira yuninal vin̈aj Enán, yajal d'a yin̈tilal Neftalí.

Lajann̈ej yofrenda junjun eb' vin̈ ix yic'coti. Aton junjun plato nab'a plata, 130 siclo yalil junjun yed' pax junjun q'uen nivac uc'ab' nab'a plata, 70 siclo yalil junjun, icha echlab' sc'anchaj d'a scajnub' Jehová. A juntzan̈ yed'tal chi' te b'ud'an yuj ixim harina te vach' calab'il yed' aceite, aton syac' eb' d'a ofrendail. Ix yac'anpax junjun q'uen nivac cuchara nab'a oro eb', 10 siclo yalil junjun, b'ud'an yed' incienso. Ix yac'anpax junjun noc' quelem vacax eb', junjun noc' ch'ac calnel, junjun noc' quelem calnel jun ab'il sq'uinal yic sn̈usjitz'a d'a silab'il. Ix yac'anpax junjun noc' mam chiva eb' yic tz'och silab'il yuj mul. Stzac'anilxo ix yac' silab' yic junc'olal eb', chavan̈ noc' toro, ovan̈ noc' ch'ac calnel, ovan̈ noc' mam chiva yed' pax ovan̈ noc' quelemtac calnel jun ab'il sq'uinal ix yac' junjun eb'.

84 Masanil ofrenda ix yac' eb' yajal yaj d'a yin̈tilalcan Israel, ayic ix ochcan yopisio altar, aton juntzan̈ tic: Lajchave' q'uen plato nab'a plata, lajchave' uc'ab' nab'a plata yed' lajchave' nivac cuchara nab'a oro. 85 Junjun plato chi' 130 siclo yalil, junjun uc'ab' 70 siclo yalil, yuj chi' a q'uen plata chi' d'a smasanil, ay 2 mil 400 siclo yalil, icha echlab' sc'anchaj d'a scajnub' Jehová. 86 Ay pax lajchave' q'uen nivac cuchara nab'a oro b'ud'an yuj incienso, 10 siclo yalil junjun, icha echlab' sc'anchaj d'a scajnub' Jehová. A q'uen oro d'a smasanil, ay 120 siclo q'ueen.

87 A sb'isul masanil noc' noc' ix n̈usjitz'a silab'il chi', aton tic: Lajchavan̈ noc' quelemtac vacax, lajchavan̈ noc' ch'ac calnel, lajchavan̈ noc' quelemtac calnel jun ab'il sq'uinal, ayn̈ej ixim trigo tz'ac'ji ofrendail yed'oc yed' pax lajchavan̈ noc' mam chiva tz'ac'ji silab'il yuj mul. 88 Axo pax noc' noc' ix ac'ji silab'il yuj junc'olal, 24 noc' toro d'a smasanil, 60 noc' ch'ac calnel, 60 noc' mam chiva yed' 60 noc' quelemtac calnel jun ab'il sq'uinal. Aton masanil juntzan̈ ofrenda chi' ix ac'chaji ayic ix ochcan yopisio altar ayic toxo ix ochcan yicoc Jehová.

89 Ayic tz'och vin̈aj Moisés chi' d'a scajnub' Jehová b'aj sch'ox sb'a yic slolon vin̈ yed' Jehová chi', syab' val vin̈ slolon Jehová yed'oc d'a snan̈al chab' yechel querubín ayoch d'a yib'an̈ b'aj tz'ac'ji tup mul, aton smacul scaxail trato.

8

Ix alchaj tas tz'aj yoch sc'ac'al candil

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic: 2 Al d'a vin̈aj Aarón to ayic ol yac'anoch sc'ac'al uque' candil vin̈, a d'a yichan̈ sb'achnub' candil chi' syac' yoc, xchi d'a vin̈. 3 Ix sc'anab'ajej vin̈aj Aarón chi' sb'oanoch sc'ac'al juntzan̈ candil chi' yic syac'an yoc d'a yichan̈, icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'. 4 A jun b'achnub' candil chi' nab'a oro, tenb'il d'a q'uen martillo, sb'at d'a yich masanto d'a sfloral d'a schon. Ix b'oji jun b'achnub' candil chi' icha val yechel ix sch'ox Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

Ix ochcan yopisio eb' levita

5 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

6 Ic'canel eb' levita d'a scal eb' eyetisraelal tic, tza sacb'itan eb' icha yalan ley. 7 Icha tic ol aj a sacb'itan eb': Tza tzicoch a a' d'a eb' yic sacb'ican eb', sjoxjiel masanil xil snivanil eb'. Slajvi chi', sjuc'an spichul eb'. Icha chi' tz'aj sacb'ican eb'. 8 Elan̈chamel tzic'cot junoc noc' quelem vacax yed' junoc echlab' ixim harina te vach', calab'il yed' aceite tz'ac'ji ofrendail d'a ixim trigo. Tz'ac'jipax junocxo noc' quelem vacax silab'il yuj mul. 9 Tzalan d'a eb' levita to sja eb' smasanil d'a slac'anil cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a, tza molb'anpax masanil eb' eyetisraelal. 10 A eb' levita chi' tz'och eb' d'a vichan̈. Axo ta' ol yac'q'ue sc'ab' eb' eyetchon̈ab' d'a sjolom eb'. 11 A vin̈aj Aarón ol ac'anoch eb' levita chi' d'a vichan̈ a in Jehová in tic yofrendaoc eb' eyetisraelal chi'. Icha chi' ol aj scan eb' in yac'an servil. 12 Slajvi chi', syac'anq'ue sc'ab' eb' levita chi' d'a sjolom chavan̈ noc' quelemtac vacax chi'. Jun noc' tz'ac'ji silab'il yuj yac'ji tup mul, axo junxo noc' sn̈usjitz'a smasanil silab'il d'ayin. Icha chi' tz'aj stupcanel smul eb'. 13 Slajvi chi' tzac'anoch eb' d'a yichan̈ vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal yuj yac'jican eb' d'ayin. 14 Icha chi' ol utoc ic'ancanel eb' d'a scal eb' eyetisraelal yic tz'ochcan eb' vicoc. 15 Ayic toxo ix lajvi sacb'ican eb' icha yalan ley yed' yac'jicanoch eb' d'a yol in c'ab', tzaxo yal sja eb' d'a in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a yic smunlaji. 16 Aton eb' tic vic tz'ajcan d'a juneln̈ej d'a scal eb' eyetisraelal sq'uexuloc eb' b'ab'el vinac unin. 17 Yujto vic yaj masanil sb'ab'el vinac yune' eb' ix eyetchon̈ab' tz'alji yed' pax sb'ab'el yune' noc' e molb'etzal noc' tato vinac noc'. Ayic ix in milancham masanil eb' b'ab'el unin d'a Egipto, ata' ix vac'can masanil eb' b'ab'el vinac unin yic tz'ochcan eb' vicoc. 18 Yuj chi' a eb' levita tic tzin cha sq'uexuloc eb' b'ab'el unin chi' ticnaic. 19 A in ix in sic'canel eb' levita tic d'a e cal a ex israel ex tic. Ix vac' eb' d'a vin̈aj Aarón yed' d'a eb' yuninal vin̈ yic a eb' tzin ac'an servil e q'uexuloc d'a in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a yuj vac'an tup e mul d'a eyib'an̈. A eb' sja d'a vichan̈ e q'uexuloc yic max ex chami tato tzex ja d'a stz'ey in cajnub', xchi Jehová.

20 Icha chi' ix aj sc'anab'ajan vin̈aj Moisés, vin̈aj Aarón yed' masanil eb' israel masanil tas ix yal Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' yuj eb' levita. 21 Ix sacb'itan sb'a eb' levita chi', ix sjuc'anel spichul eb', axo vin̈aj Aarón ix ac'anoch eb' d'a yichan̈ Jehová d'a ofrendail. Ix yac'anpax silab' vin̈ yic stupcanel smul eb'. 22 Ayic ix lajvi juntzan̈ chi' smasanil, ix och eb' levita chi' b'aj ay scajnub' Jehová b'aj sch'ox sb'a yic smunlaj eb' ta'. A vin̈aj Aarón yed' eb' yuninal scuchb'an eb'. Icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi', icha chi' ix aj sc'anab'ajan eb' sc'ulan yed' eb' levita chi'.

A stiempoal yic tz'ac'vi servil eb' levita

23 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

24 Ol och eb' levita d'a yopisio d'a in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a, ayic 25 ab'ilxo sq'uinal eb'. 25 Axo yic slajvi 50 ab'il sq'uinal eb', tz'el eb' d'a yopisio d'a juneln̈ej. 26 Ayic sc'och sq'uinal eb' d'a icha chi', syal scolvaj eb' yed' eb' smunlaj d'a mantiado chi', palta maxtzac munlaj eb' d'a smunlajel ichataxon ix sc'ulej. Icha chi' tzutej ac'anoch eb' levita d'a smunlajel, xchi d'a vin̈.

9

Tz'och q'uin̈ yic snaancot eb' israel ‘R’a yelnac eb' d'a libre

1 Ayic ix lajvi yab'ilal yelta eb' israel d'a Egipto, yic b'ab'el uj d'a yol schab'il ab'il, ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' d'a tz'inan lum Sinaí icha tic:

2 Al d'a eb' etchon̈ab' israel to syac'och q'uin̈ eb' yic snaancot eb' ayic yelnac eb' d'a libre ichataxon sc'ual to chequel yajcani. 3 Tzeyac'och jun q'uin̈ chi' d'a jun c'u chi' ayic vanxo yem c'u, aton yic 14 yoch jun uj tic, tze c'anab'ajan masanil icha yajcan d'a sleyal, xchi d'a vin̈.

4 Ichato chi' ix yalan vin̈aj Moisés d'a eb' yetisraelal to tz'och jun q'uin̈ chi'. 5 Ix yac'och jun q'uin̈ chi' eb' d'a yemc'ualil d'a 14 yoch jun uj chi' d'a tz'inan lum Sinaí, icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

6 Palta a d'a scal eb' chi', ay juntzan̈ eb' vin̈ man̈ vach'oc yaj icha yalan ley, yujto ix syam junoc chamnac eb' vin̈, maj yal-laj yac'anoch q'uin̈ eb' vin̈ d'a jun c'ual chi'. Yuj chi' ix c'och eb' vin̈ d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón d'a jun c'u chi' yic sc'anb'an eb' vin̈. 7 Ix yalan eb' d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—A on̈ tic ix co yam jun chamnac, yuj chi' man̈ vach'oc caj icha yalan ley. ¿Tocval man̈ ol chajoc cac' cofrenda d'a Jehová d'a jun c'u tic yed' masanil eb' quetchon̈ab'? xchi eb' vin̈.

8 Ix tac'vi vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—Tan̈vejec, ol vab' tas xchi Jehová eyuuj, xchi vin̈.

9 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

Al juntzan̈ tic d'a eb' etisraelal. 10 E masanil a ex tic yed' eb' eyin̈tilal, yovalil tzeyac'och jun q'uin̈ tic yic tze naancoti ayic vic'annac ex el d'a libre a in Jehová in tic. A mach man̈ vach'oc yaj icha yalan ley, yujto ix syam junoc chamnac, ma eb' najat ayb'at d'a junoc b'aj schec sb'a, 11 ol xo yac'och q'uin̈ eb' d'a 14 yoch schab'il uj d'a yemc'ualil. Yovalil schi noc' silab' eb' yed' an̈ itaj c'a' yed' ixim pan malaj yich. 12 Malaj jab'ocxo noc' scan yuj eb' d'a junxo c'ual, max smac'poj sb'aquil noc' eb'. Icha ix aj valani, icha val chi' tz'aj eyac'anoch q'uin̈ chi'. 13 Palta tato ay mach max ac'anoch jun q'uin̈ chi', vach'chom vach' yaj icha yalan ley, mato man̈ ayocb'at d'a junoc b'aj schec sb'a, man̈xaocab' yalan yic d'a e cal, yujto maj yac' yofrenda d'ayin d'a jun c'u to chequel yajcan chi', scan smul chi' d'a yib'an̈.

14 Tato ay eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' cajan d'a e cal, sgana eb' syac'och jun q'uin̈ chi' eyed'oc yic tzin yic'anchaan̈, yovalil sc'anab'ajej eb' icha sleyal ix vala'. A ley ix vac' e c'anab'ajej chi', a' sc'anab'ajej pax eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' cajan chi' d'a e cal, xchi d'a vin̈.

A jun asun ayoch d'a yib'an̈ scajnub' Dios

(Ex 40.34-38)

15 A d'a sc'ual ayic ix b'ojiq'ue scajnub' Jehová, syalelc'ochi aton Mantiado yic trato, ix och jun asun d'a yib'an̈. Ayic ix emcan c'u, lajan ix aj yilji icha c'ac', masanto ix sacb'i d'a junxo c'u. 16 Ichan̈ej chi' ix aji. Ayn̈ejoch jun asun chi' d'a yib'an̈ cajnub' chi' a tz'ec' c'u, axo d'ac'valil ichato ayoch sc'ac'al jun asun chi'. 17 Ayic sq'ue vaan jun asun chi' d'a yib'an̈ cajnub' chi', sb'eyb'at eb' israel chi'. Axo b'aj tz'ochxi vaan, ata' sb'oxiq'ue scampamento eb'. 18 A Jehová sch'oxan d'a eb' tato sb'eyb'at eb', mato tz'och vaan eb'. A b'aj tz'och vaan jun asun chi' d'a yib'an̈ scajnub' Jehová, ata' scann̈ej eb'. 19 Tato nivan tiempo tz'och vaan jun asun chi', sc'anab'ajej eb' d'a Jehová scan ta'. 20 Tato jun chab'n̈ej c'ual tz'ec' jun asun chi' jun, icha chi' sc'ulejpax eb', slajvi chi' sb'eypaxb'at eb', icha tz'aj sch'oxan Jehová d'a eb'. 21 Ay b'aj junn̈ej ac'val tz'ec' jun asun chi', axo d'a q'uin̈ib'alil sb'atxi, icha chi' tz'aj sb'eyxib'at eb'. Tato d'a c'ualil ma d'ac'valil sb'at jun asun chi', sb'atpax eb'. 22 Tato scann̈ej vaan jun asun chi' d'a yib'an̈ scajnub' Jehová chab'oc c'ual, ma junoc ujal, ma junoc ab'il, ata' scann̈ej eb', max b'atlaj eb'. Tato sb'atxi jun asun chi', sb'atxi eb'. 23 Masanto a' Jehová tz'alani, tz'och vaan eb'. An̈eja' tz'alanpaxi, sb'atxi eb'. Ix sc'anab'ajejn̈ej eb' d'a Jehová, icha ix aj yalan d'a vin̈aj Moisés chi'.

10

A juntzan̈ trompeta nab'a plata

1 Ix lolonxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi', ix yalan icha tic:

2 B'ochajocab' chab'oc q'uen trompeta nab'a plata, stenchaj d'a q'uen martillo. A juntzan̈ q'uen trompeta chi' spuchaji a tze molb'an eb' anima, ayic tzex b'eypaxb'ati. 3 A spuji chab' q'uen trompeta chi', masanil chon̈ab' sja molan d'a ichan̈ b'aj ay in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a. 4 Palta tato junn̈ej q'uen spuji, an̈ej eb' yajal yaj d'a junjun macan̈il in̈tilal smolb'ej sb'a. 5 Tato junip syac' spuji q'uen trompeta chi', sq'ue vaan campamento ay d'a stojolal b'aj sjavi c'u b'aj ay in cajnub' syal chi'. 6 Axo yic spuchaj q'uen d'a schaelal sb'at eb' ayec' d'a stojolal sur. Yuj chi' a spuchaj q'uen trompeta d'a icha chi', ch'oxnab'il yaji ayic sb'eyb'at eb' chon̈ab'. 7 Tato man̈ junipoc syac' spuchaj q'ueen, syalelc'ochi to ton̈ej smolb'aj anima. 8 A mach spu'an q'uen trompeta chi', aton eb' sacerdote yin̈til vin̈aj Aarón. A jun tic ley tz'ajcan d'ayex d'a masanil tiempo.

9 Tato ay eb' ajc'ol sjavi yac' oval d'ayex d'a yol e macb'en, tzex el eyac' oval chi' yed' eb', elan̈chamel spuchaj q'uen trompeta, yic tzex in nacot a in Jehová e Diosal in tic, tzex in colanel d'a eb' ajc'ol chi'. 10 Axo d'a sc'ual ay e tzalajc'olal, icha d'a sc'ual q'uin̈, ma d'a yic tz'alji q'uen uj, tze pu'an q'uen trompeta chi' yic tzeyac'an silab' stz'ai, ma silab' yic junc'olal. Icha chi' tzex in nacoti. A in ton Jehová e Diosal in tic svala', xchi d'a vin̈.

Ix el eb' israel d'a Sinaí

11 Ayic 20 yoch schab'il uj yic schab'il ab'il yelta chon̈ab' Israel d'a Egipto, ix q'ue vaan jun asun d'a yib'an̈ cajnub' yic trato. 12 Ichato chi' ix el eb' israel d'a tz'inan lum yic Sinaí, c'ojanc'olal ix b'eycot eb' masanto ix javi eb' d'a tz'inan lum yic Parán, yujto ata' ix och vaan jun asun chi'. 13 Sb'ab'elalto sb'ey eb' tic d'a stzolal icha val ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés. 14 B'ab'el eb' soldado ed'jinac sbandera yin̈tilal Judá. A vin̈aj Naasón yuninal vin̈aj Aminadab ayoch yajaliloc eb'. 15 Axo d'a yichan̈ eb' soldado yic yin̈tilal Isacar, ata' ayoch vin̈aj Natanael yuninal vin̈aj Zuar. 16 A vin̈aj Eliab yuninal vin̈aj Helón ayoch d'a yichan̈ eb' soldado yic yin̈tilal Zabulón. 17 Ix lajvi chi', ix xuyanq'ue vaan scajnub' Jehová eb', axo eb' yin̈tilalcan vin̈aj Gersón yed' eb' yin̈tilalcan vin̈aj Merari ix ic'anb'ati, yujto a eb' ayoch d'a yib'an̈ yic'anb'eyoc.

18 Ichato chi' ix cot eb' soldado ed'jinac sbandera yin̈tilal Rubén. A vin̈aj Elisur yuninal vin̈aj Sedeur ayoch yajaliloc eb'. 19 A vin̈aj Selumiel yuninal vin̈aj Zurisadai ayoch d'a yichan̈ eb' soldado d'a yin̈tilal Simeón. 20 A vin̈aj Eliasaf yuninal vin̈aj Deuel ayoch d'a yichan̈ eb' soldado d'a yin̈tilal Gad. 21 Tzac'anto scotpax eb' yin̈tilalcan vin̈aj Coat. A eb' ed'jinac masanil syamc'ab'il scajnub' Jehová. Axo ix c'och eb', toxo ix b'ojiq'ue scajnub' Jehová chi'.

22 Ichato chi' ix cot eb' soldado ed'jinac sbandera yin̈tilal Efraín. A vin̈aj Elisama yuninal vin̈aj Amiud ayoch yajaliloc eb'. 23 A vin̈aj Gamaliel yuninal vin̈aj Pedasur ayoch d'a yichan̈ eb' soldado d'a yin̈tilal Manasés. 24 A vin̈aj Abidán yuninal vin̈aj Gedeoni ayoch d'a yichan̈ eb' soldado d'a yin̈tilal Benjamín.

25 Slajvub'alxo masanil juntzan̈ soldado chi', ix cot eb' ed'jinac sbandera yin̈tilal Dan. Aton eb' stan̈van eb' chon̈ab' d'a spatic chi'. A vin̈aj Ahiezer yuninal vin̈aj Amisadai ayoch yajaliloc eb'. 26 A vin̈aj Pagiel yuninal vin̈aj Ocrán ayoch d'a yichan̈ eb' soldado d'a yin̈tilal Aser. 27 Axo vin̈aj Ahira yuninal vin̈aj Enán ayoch d'a yichan̈ eb' soldado d'a yin̈tilal Neftalí. 28 Icha chi' tz'aj stzolan sb'a eb' israel ayic sb'eyb'at eb'.

Ix b'at vin̈ sb'aluch vin̈aj Moisés yed'oc

29 Ay jun c'ual, ix yal vin̈aj Moisés d'a vin̈ sb'aluch, aton vin̈aj Hobab yuninal vin̈aj Ragüel aj Madián, vin̈ sn̈i' vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—A on̈ tic van co b'at d'a jun luum ix yac' sti' Jehová yac'an d'ayon̈. Con̈ qued'oc, vach' ol ach quila', yujto ix yac' sti' Jehová on̈ syailani, xchi vin̈aj Moisés chi'.

30 Palta ix yalan vin̈aj Hobab chi' icha tic:

—Maay, a in tic ol in paxcan d'a in chon̈ab', b'aj ay masanil eb' in c'ab' voc, xchi vin̈.

31 Ix yalanxi vin̈aj Moisés chi' d'a vin̈:

—Man̈ on̈ actejcani, yujto a ach tic ojtac yec' masanil juntzan̈ lugar b'aj vach' coch vaan d'a tz'inan luum tic, a ach ol on̈ a cuchb'ej. 32 Tato tzach b'at qued'oc, a tastac vach' ol yac' Jehová d'ayon̈, ol cac'pax ico', xchi vin̈.

33 Ix lajvi chi', ix el eb' d'a Sinaí, aton jun tzalan b'aj ix sch'ox sb'a Jehová. Oxe' c'ual ix b'ey eb'. B'ab'el te' scaxail strato Jehová yuj eb', a sch'oxan junoc b'aj vach' syic' yip eb'. 34 Ayic sb'eyb'at eb', tz'och jun asun yic Jehová d'a yib'an̈ eb' d'a c'ualil. 35 Ayic tz'ic'jib'at te' caxa chi' syalan vin̈aj Moisés chi' icha tic:

Q'uean̈ van Mamin Jehová. Pech saclem eb' ayoch ajc'olal d'ayach. A eb' malaj sgana d'ayach, elocab' lemnaj eb' d'a ichan̈, xchi vin̈.

36 Ayic tz'och vaan te' caxa chi', syalanxi vin̈ icha tic:

Eman̈cot Mamin Jehová, ajan̈ d'a co cal a on̈ israel man̈xo jantacoc on̈ tic, man̈xo on̈ b'ischajb'enoc, xchi vin̈.

11

Chuc ix yal eb' israel d'a Dios

1 Ay jun c'u ix och ijan eb' israel yalan chucal lolonel d'a Jehová yuj yaelal tz'ec' d'a yib'an̈ eb'. A ix yab'an juntzan̈ lolonel chi' Jehová chi', ix te cot yoval d'a eb', ix yac'cot jun nivan c'ac' d'a scal eb', ix tz'ab'at eb' cajan d'a stitaquel campamento chi'. 2 Ix q'ue yav eb' chon̈ab' d'a vin̈aj Moisés chi', ix sc'anan scolval vin̈ eb'. Axo vin̈ ix c'anan d'a Jehová, ix tup jun c'ac' chi'. 3 Yuj chi' Tabera11.3 ix scuchcan jun lugar chi', yujto ata' ix yac' pitzvoc jun c'ac' chi' Jehová d'a scal eb'.

4 Tzijtum eb' ch'oc chon̈ab'il ayxo och d'a scal eb' israel. A jun macan̈ anima chi', an̈ej vael naan yuj eb'. Ajun pax eb' israel ix alub'tan̈ani, ix oc'q'ue eb', ix yalan eb' icha tic: Comonoc val ay mach tz'ac'an jab'oc noc' chib'ej co chi'a. 5 Sco navalcoti to te ay noc' chay max co manlaj ix co chi' d'a Egipto. Ay pax an̈ pepino, te' melón, an̈ puerro, an̈ cebolla yed' an̈ axux, masanil juntzan̈ chi' ix cab'lej. 6 Axo pax d'a tic, te man̈xa jab'oc tas scab'lej, toxon̈ej squixtej co c'ool co vaan jun maná tic, xchi eb'.

7 (A juntzan̈ maná chi', lajan yilji icha sat an̈ culantro, c'an yilji icha stzatajil te' taj. 8-9 Axo sjab', lajan icha sjab' ixim c'oxox pan sb'o yed' aceite. A tz'em yal ac'val, tz'emcan maná chi' d'a scampamento eb'. Ayic sacb'i tz'elta eb' anima chi' smol yico', sjaxan chojoc eb', sb'oan eb' icha tz'aj sb'o ixim pan d'a horno. Ay b'aj stenpoj eb', stz'an̈an eb'.)

10 Ix yab' vin̈aj Moisés yoc' masanil eb' israel d'a sti' smantiado junjun. Ix te cot yoval Jehová, an̈eja' ix te ja schab'c'olal vin̈aj Moisés chi'. 11 Ix yalan vin̈ d'a Jehová icha tic:

—¿Tas yuj tzac' vil yaelal a in a checab' in tic? ¿Tas val yoval a c'ol d'a in patic, yuj chi' tzac' jun chon̈ab' tic in tan̈vej? 12 Tocval mamab'il nunab'il vaji, yuj chi' tzala' to tzin chelb'at eb' icha junoc nene' unin d'a sat lum luum alnaccan d'a eb' co mam quicham. 13 ¿B'ajtil sb'at vic' noc' chib'ej svac' schi juntzan̈ anima tic? Tz'oc' val eb', tzul yalan eb' d'ayin: Ac'cot noc' chib'ej yic sco chi'a, xchi eb'. 14 Maxtzac yal-laj in tac'vanoch d'a vib'an̈ vic'anb'at jun chon̈ab' tic. Icha junoc icatz te al, icha val chi' yaj svab'i. 15 Tato ol ac'n̈ej jun yaelal tic d'ayin, vach' ama tzin ac' chamoc. Tato xajan in uuj jun, iq'uinel d'a scal tzijtum yaelal tic, xchi vin̈.

16 Ix yalan Jehová chi' d'a vin̈ icha tic:

—Molb'ej 70-oc eb' yichamtac vinaquil chon̈ab', eb' vin̈ nivac yelc'och d'a scal eb' anima tzila', tzic'ancot eb' vin̈ d'a sti' in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a, tzin a tan̈van ta' yed' eb' vin̈. 17 Axo yic ol in c'ochoc, ol in lolon ed'oc. Ol viq'uel jab'oc espíritu ayoch d'ayach, ol vac'anoch d'a eb' vin̈, yic vach' ol colvaj eb' vin̈ yilan eb' anima tic ed'oc, yic man̈ a ch'ocojoc ol il eb'.

18 Slajvi chi', tzalan d'a eb' anima chi' to sb'o sb'a eb', yujto a q'uic'an schi noc' chib'ej eb' ix sc'an chi'. Toxo ix vab' yoc' eb', ix vab'an yalan eb': Comonoc ay jab'oc chib'ej sco chi'a. Te vach'n̈ej cajec' d'a Egipto, xchi eb'. Yuj chi' ol vac' noc' schib'ej eb' chi'. 19 Man̈ junn̈ejoc c'ual, man̈ chab'oc c'ual, man̈ oyeoc c'ual, man̈ lajun̈eoc c'ual, man̈ junq'uin̈oc, 20 palta jun ujal ol schi noc' chib'ej chi' eb'. Ol schi noc' eb' masanto ol xej eb' yuj noc'. Ol laj ja noc' d'a yoltac sn̈i' eb', masanto ol syaj noc' eb'. Yujto emnaquiltac ix in yutej eb' a in Jehová in ayinec' d'a e cal. Tz'oc' eb' d'a vichan̈ syalan eb': ¿Tas yuj ix on̈ iq'uelta d'a Egipto? xchi eb', xchi d'a vin̈.

21 Ix tac'vi vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—Mamin Jehová, a eb' anima ved'nac tic, ay 600 mil eb' vinac stiempoal yoch soldadoal. Ch'oc pax yaj eb' ix ix yed' eb' cotac unin, tzalani to jun ujal ol ac' noc' chib'ej co chi'a. 22 ¿B'ajtil ol cot jantacoc noc' calnel yed' jantacoc noc' vacax sco milchamoc yic syab' schi'an juntzan̈ anima tic? Yed' pax cac'an noc' chay schi eb', vach'chom slajviq'ueta noc' smasanil d'a yol a' mar, an̈ejtona' max yab'laj noc', xchi vin̈.

23 Ix tac'vi Jehová chi' d'a vin̈ icha tic:

—¿Am a naani to jab'n̈ej in poder? A ticnaic ol ila' tato ol elc'och icha sval tic, mato maay, xchi d'a vin̈.

Ix scha yopisio 70 eb' ichamtac vinac

24 Ix lajvi chi', ix elta vin̈aj Moisés yal d'a scal eb' anima tas ix yal Jehová. Ix smolb'an 70 eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' vin̈, ix och oyan eb' vin̈ d'a spatictac scajnub' Dios yuj vin̈. 25 Ix lajvi chi', ix emul Jehová d'a scal asun, ix lolon yed' vin̈aj Moisés chi'. Ata' ix ic'jiel jab'oc espíritu ayoch d'a vin̈ yuj Jehová, ix yac'anoch d'a eb' vin̈ 70 ichamtac vinac chi'. Ata' ix och ijan eb' vin̈ slolon icha eb' yalumalel slolonel Dios, palta an̈ej junel chi' ix lolon eb' vin̈ icha chi'. 26 Ay chavan̈ eb' vin̈ ayoch sb'isuloc eb' vin̈ 70 chi', jun vin̈ scuch Eldad, axo junxo vin̈ scuchan Medad. A eb' vin̈ chavan̈ chi', ix can eb' vin̈ d'a campamento, maj b'atlaj eb' vin̈ d'a scajnub' Dios. Ajun pax eb' vin̈ ix chaan espíritu chi', ix och ijan eb' vin̈ yalanel slolonel Dios d'a campamento chi'. 27 Axo ix yab'an jun vin̈ quelem, ix b'at lemnaj vin̈ yal d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—A vin̈aj Eldad yed' vin̈aj Medad, van slolon eb' vin̈ b'aj ay campamento, ichato yalumalel slolonel Dios eb' vin̈, xchi vin̈.

28 Yuj chi' a vin̈aj Josué yuninal vin̈aj Nun, vin̈ scolvaj yictax d'a squelemal yed' vin̈aj Moisés chi', ix yal vin̈ icha tic:

—Mamin Moisés, a ticnaic alb'ati to scachjioch vaan eb' vin̈ chi' sloloni, xchi vin̈.

29 Ix tac'vi vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—¿Tom a gana a inn̈ej nivan velc'och d'a scal eb' anima tic? Comonoc tz'el d'a sc'ol Jehová to syac' Yespíritu d'a masanil anima tic yic vach' tz'ochcan eb' schecab'oc, xchi vin̈. 30 Ix lajvi chi', ix meltzaj vin̈ yed' eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' b'aj ay campamento chi'.

Ix ac'jicot noc' ub' yuj Jehová

31 Junanto val rato chi' ix cot jun ic' te ov d'a yol a' mar yuj Jehová, axo jun ic' chi' ix ic'ancot noc' tzijtumal much scuchan ub'. Ix em noc' d'a yol campamento yed' d'a spatictac, ay am junoc c'ual stec'nab'il spatictac campamento chi' b'aj ix c'och c'aman yem noc'. Junxon̈ej am val metro schaan̈il tz'ec' jen̈en̈oc noc' d'a yib'an̈ luum. 32 Masanil d'a jun c'u chi' yed' masanil jun ac'val yed' masanil d'a junxo c'u ix syam noc' eb' anima chi'. A mach quenn̈ej noc' ix yamchaj yuuj, ayn̈ejam lajun̈eoc b'ulan̈ noc' ix syama'. Masanil eb' anima ix och ijan sb'oan noc', ix yac'an tacjoc noc' eb' d'a spatictac campamento chi'. 33 Ayic van schi'an noc' ub' chi' eb', ix cot yoval sc'ol Jehová d'a eb', ix yac'ancot jun yaelal d'a yib'an̈ eb'. Te nivan eb' ix chami. 34 Yuj chi' ix scuchcan jun lugar chi' Quibrot-hataava,11.34 yujto ata' ix mucchajcan eb' pec'chib'ej chi'.

35 Ix lajvi chi', ix el eb' d'a Quibrot-hataava chi', ix b'at eb', ix c'och eb' d'a jun lugar scuch Hazerot. Ata' ix cajnajcan eb' jun tiempoal.

12

Smul ix María yed' vin̈aj Aarón

1 Ix och ijan ix María yed' vin̈aj Aarón yalan specal vin̈aj Moisés, yujto yic'nac jun ix cusita vin̈ yetb'eyumoc. 2 An̈eja' ix yalanpax eb': Tocval an̈ej d'a vin̈aj Moisés chi' slolon Jehová. Slolonpax d'ayon̈, xchi eb'. Palta ix yab' Jehová tas ix yal eb' chi'.

3 D'a val yel, an̈ej vin̈aj Moisés te emnaquil syutej sb'a d'a scal eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 4 Yuj chi', elan̈chamel ix yal Jehová d'a vin̈aj Moisés, d'a vin̈aj Aarón yed' d'a ix María chi' icha tic: Cotan̈ec eyoxvan̈il d'a sti' in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a, xchi.

Yuj chi' ix c'och eb' yoxvan̈il. 5 Ix lajvi chi' ix emul Jehová d'a scal jun nivan asun, ix och moyan d'a sti' scajnub' chi', ix avtaj vin̈aj Aarón yed' ix María chi' yuuj. Axo ix c'och eb' d'a yichan̈, ix yalan icha tic: 6 Ab'ec val tas ol vala': Ayic svac'ancot junoc in checab' d'a e cal, a in tzin ch'ox in b'a d'ay, tzin lolonpax d'a vayichal d'ay. 7 Axo pax yed' vin̈ in checab' aj Moisés tic, man̈ ichocta' svutej, yujto an̈ej vin̈ c'anab'ajum syutej sb'a d'a scal eb' vic yaji. 8 Q'uelc'umb'a tzin aj yed' vin̈ tzin loloni, te jichichi tz'aj in loloni yed' in yilan vin̈. Tato q'uelc'umb'a tz'aj in sat in lolon yed' vin̈ ¿tas val yuj tze tec'b'ej e b'a eyalan specal vin̈? xchi d'a eb'.

9 Ix te cot yoval Jehová d'a eb', ix lajvi chi' ix b'ati. 10 Ayic ix q'ue vaan asun chi' d'a yib'an̈ scajnub' Dios, axo ix María chi' sacvequinac yilji snivanil ix yuj lepra. Ix och q'uelan vin̈aj Aarón chi' d'a ix, ix yilan vin̈ to ayxo och lepra d'a ix. 11 Yuj chi' ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic: Mamin, ac' val nivanc'olal d'ayon̈, yujto yuj co man̈ pensaril ix och co mul. 12 Comonoc tz'el d'a a c'ol max can ix icha junoc nene' unin chamnacxo ayic tz'alji, ixtaxnacxob'at snivanil, xchi vin̈aj Aarón chi'.

13 Ix lajvi chi', ix och ijan vin̈aj Moisés chi' yalan d'a Jehová: Mamin, tzin tevi d'ayach to tziq'uel jun ilya tic d'a ix vanab' tic, xchi vin̈.

14 Ix tac'vi Jehová chi' d'a vin̈: Q'uinaloc tato a smam ix stzub'anoch d'a sat, ¿tom max can ix q'uixvelal uqueoc c'ual? Ocxom yuj jun smul ix ix och tic, yovalil tz'el ix uqueoc c'ual d'a spatiquel campamento. Slajvi chi', schajixioch ix, xchi d'a vin̈.

15 Yuj chi' uque' c'ual ix ic'jiel ix María chi' d'a spatiquel campamento chi'. Ayic ayelta ix d'a spatiquel campamento chi', maj b'eyb'atlaj eb' chon̈ab' chi'. 16 Axo yic ix ochxi ix d'a yol campamento chi', ix el eb' chon̈ab' chi' d'a Hazerot, ix b'at eb' d'a tz'inan luum d'a yol yic Parán.

13

Eb' lajchavan̈ ilum luum

(Dt 1.19-25)

1 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

2 Ac'b'at jayvan̈oc eb' vin̈ vinac, yic sb'at eb' vin̈ yil lum Canaán, lum ol vac' d'ayex. Tza siq'uel junjunoc eb' vin̈ yajal yaj d'a junjun in̈tilal, tza checanb'at eb' vin̈, xchi d'a vin̈.

3 Ix sc'anab'ajej vin̈aj Moisés checnab'il ix yal Jehová chi'. Ix schecb'at eb' vin̈ ix siq'uel vin̈ chi', ix el eb' vin̈ d'a tz'inan lum d'a yol yic Parán, ix b'at eb' vin̈ yila' tas yilji lum Canaán chi'. Yajal yaj eb' vin̈ smasanil d'a scal eb' yetisraelal. 4 Icha tic sb'i eb' vin̈ yed' tastac yin̈tilal: 5-15 A vin̈aj Samúa yuninal vin̈aj Zacur, d'a yin̈tilal Rubén. A vin̈aj Safat yuninal vin̈aj Horí, d'a yin̈tilal Simeón. A vin̈aj Caleb yuninal vin̈aj Jefone, d'a yin̈tilal Judá. A vin̈aj Igal yuninal vin̈aj José, d'a yin̈tilal Isacar. A vin̈aj Oseas yuninal vin̈aj Nun, d'a yin̈tilal Efraín. A vin̈aj Palti yuninal vin̈aj Rafú, d'a yin̈tilal Benjamín. A vin̈aj Gadiel yuninal vin̈aj Sodi, d'a yin̈tilal Zabulón. A vin̈aj Gadi yuninal vin̈aj Susi, d'a yin̈tilal José, syalelc'ochi d'a yin̈tilal Manasés. A vin̈aj Amiel yuninal vin̈aj Gemali, d'a yin̈tilal Dan. A vin̈aj Setur yuninal vin̈aj Micael, d'a yin̈tilal Aser. A vin̈aj Nahbi yuninal vin̈aj Vapsi, d'a yin̈tilal Neftalí. A vin̈aj Geuel yuninal vin̈aj Maqui, d'a yin̈tilal Gad.

16 Aton sb'i eb' vin̈ ix schecb'at vin̈aj Moisés yil lum Canaán. (Ix q'uexvi sb'i vin̈aj Oseas yuninal vin̈aj Nun yuj vin̈aj Moisés chi', Josué ix sb'iejcan vin̈ yuj vin̈.)

17 Ayic ix yac'anb'at eb' vin̈ ilum luum vin̈aj Moisés chi' d'a Canaán, ix yal vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—Ixiquec, a d'a Neguev tzex b'ati, tzex q'uec'och d'a tzalquixtac, 18 tzeyilani tas yilji luum. Tzeyilanpaxi tas yilji anima cajan ta', tec'an am eb' mato maay. Scham eyilanpaxi, tzijtum am eb' mato jayvan̈n̈ej eb'. 19 Tzeyilani, yoltac am mantiado cajan eb' anima chi' mato oyanoch muro d'a spatic schon̈ab' eb'. Tato vach' luum mato maay, 20 tato yax sat luum mato taquin̈. Tzeyilani tato ay ste'al luum. Tzeyac' eyip eyic'ancot sat tas avab'il d'a sat luum chi', tzeyic'cot jab'oc quila', xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

A d'a stiempoal sb'ab'el sat te' uva, ata' ix xid'ec' eb' vin̈ chi'. 21 Ix el eb' vin̈ d'a lum tz'inan lum yic Zin masanto ix c'och eb' vin̈ d'a Rehob d'a slac'anil Hamat. 22 Ix q'uec'och eb' vin̈ d'a Neguev masanto ix c'och eb' vin̈ d'a Hebrón. Ata' ay schon̈ab' vin̈aj Ahimán, vin̈aj Sesai yed' vin̈aj Talmai, yin̈tilalcan vin̈aj Anac. A chon̈ab' Hebrón chi', uquexo ab'il sb'oi ayic sb'onac chon̈ab' Zoán d'a Egipto. 23 Ayic ix c'och eb' vin̈ d'a jun ch'olan scuch Escol, ata' ix xiquel jun c'ojlab' sat te' uva eb' vin̈, ix stzec'anoch eb' vin̈ d'a jun te te'. Chavan̈ eb' vin̈ ix ic'ancoti, ix yac'anq'ue eb' vin̈ d'a sjolom sjen̈jab'. Ix yic'anpaxcot sat te' granado eb' vin̈ yed' sat te' higo. 24 Escol13.24 ix scuchcan jun ch'olan chi', yujto ata' ix xiquel jun c'ojlab' sat te' uva chi' eb' vin̈ ilum luum chi'. 25 Ix lajvi yilan lum luum chi' eb' vin̈ d'a 40 c'ual, ix meltzaj eb' vin̈ 26 d'a Cades, d'a tz'inan lum d'a yol yic Parán. Ata' ayec' vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón yed' masanil eb' yetisraelal eb' vin̈. Ix lajvi chi', ix och ijan eb' vin̈ yalani chajtil yilji lum luum chi', ix sch'oxan sat te' avb'en te' ix yic'cot eb' vin̈ chi' d'a luum. 27 Ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—Toxo ix b'at quil lum luum ix ala', val yel te vach' luum, te yax sat luum, ina sat tastac tz'el d'a sat lum tic. 28 Palta a eb' anima cajan ta' te tec'an eb', yelxo val nivac chon̈ab' yilji schon̈ab' eb'. Ayoch smuroal spatictac schon̈ab' eb' chi'. An̈ejtona' ix quilpax eb' vin̈ vinac te chaan̈ steel, aton eb' yin̈tilalcan vin̈aj Anac. 29 A eb' amalecita cajan d'a sat lum Neguev, axo d'a siquil lum yed' d'a tzalquixtac, ata' cajan eb' hitita yed' eb' jebuseo yed' pax eb' amorreo. Axo pax d'a stitac a a' mar yed' d'a stitac a' Jordán, a eb' cananeo cajan d'ay, xchi eb' vin̈.

30 Ix yalan vin̈aj Caleb d'a masanil eb' israel lin̈anoch d'a yichan̈ vin̈aj Moisés chi' to numan tz'aj eb', ix yalan vin̈ icha tic:

—A ticnaic coyec, quicxo yaj luum. Ol eln̈ej eb' vin̈ chi' cuuj, xchi vin̈.

31 Ix tac'vi juntzan̈ eb' vin̈ ix xid'ec' chi' icha tic:

—Man̈ ol yal-laj cac'an oval yed' eb' chon̈ab' chi' yujto te tec'an eb' d'a quichan̈, xchi eb' vin̈.

32 Ix yalan eb' vin̈ d'a scal eb' chon̈ab' israel chi' to a jun lum luum ix b'at yil eb' vin̈ chi' chuclaj luum. Ix yalanpax eb' vin̈:

—A lum xid' quil chi', scham anima yuj luum. Masanil eb' anima ix quil ta', te nivac vinacn̈ej eb'. 33 Ix quilanpax eb' te chaan̈ steel, eb' yin̈tilalcan vin̈aj Anac. A tzon̈ och lin̈an d'a stz'ey eb', lajan tzon̈ ajcan ichoc noc' chil d'a scal yoc eb'. An̈eja' icha chi' tzon̈ yutej yilanpaxoch eb', xchi eb' vin̈.

14

Pit ix yutej sb'a eb' israel d'a Jehová

(Dt 1.26-33)

1 A ix yab'an juntzan̈ chi' eb' israel, ix q'ue yav eb' smasanil, oq'ueln̈ej yaj eb' ix ec' jun ac'val chi'. 2 Ix laj q'ue n̈ilnaj eb' yalan chucal lolonel d'a vin̈aj Moisés chi' yed' d'a vin̈aj Aarón, ix yalan eb' icha tic: Vach' am val tato a d'a Egipto on̈ chamcani, ma jun d'a tz'inan lum tic tzon̈ chami. 3 ¿Tas yuj tzon̈ yic'b'at Jehová d'a jun lum luum chi', a am yuj co cham d'a scal oval ta', yic scan eb' ix quetb'eyum yed' eb' cuninal d'a yol sc'ab' eb' cajan ta'? Yelxom val vach' tato tzon̈ meltzaj d'a Egipto, xchi eb' israel chi'. 4 Ix lajvi chi', ix och ijan eb' smol alan icha tic: Co say junoc mach tzon̈ cuchb'an meltzaj d'a Egipto, xchi eb'.

5 Yuj chi' ix em n̈ojan vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón d'a sat lum d'a yichan̈ eb' anima chi' smasanil. 6 Axo pax vin̈aj Josué yuninal vin̈aj Nun yed' vin̈aj Caleb yuninal vin̈aj Jefone, aton eb' vin̈ ix xid'ec' iloj luum chi', ix sn̈ic'chitejel spichul eb' vin̈ yuj sch'oxanel scusc'olal. 7 Ix yalan eb' vin̈ d'a eb' anima smasanil icha tic:

—A lum luum ix b'at quil chi', te vach' luum. 8 Te yax sat luum. Tato tz'el d'a sc'ol Jehová scolvaj qued'oc, ol quic'n̈ej luum, a' ol ac'an lum d'ayon̈. 9 Yuj val chi', man̈ eyiq'uel e b'a d'a spatic Jehová, man̈ ex xiv d'a eb' anima ay d'a jun luum chi'. Icha co vaan junoc pan, icha chi' ol aj co satanel eb'. ¿Toc ay mach ol colan eb' d'ayon̈? A on̈xo pax tic ayoch Jehová qued'oc. Man̈ ex xiv d'a eb', xchi eb' vin̈.

10 Yuj chi' a eb' anima chi' ix yal eb' to sjulq'uenej eb' vin̈ chavan̈ chi' eb'. D'a val jun rato chi', d'a yichan̈ eb' chon̈ab' smasanil, ix sch'ox sb'a Jehová yed' stziquiquial d'a sti' scajnub' b'aj sch'ox sb'a. 11 Ix yalan d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—¿B'aq'uin̈ ol yactej juntzan̈ anima tic in spaticaneli? ¿B'aq'uin̈ ol yactej eb' in schab'c'olani, tic val syil eb' jantac tas satub'tac ix in ch'ox d'a scal eb'? 12 A ticnaic ol vac'cot junoc nivan ilya d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic yic sateli. A d'ayach ol el junoc chon̈ab' vuuj to yelxo nivan, te tec'an ol aj d'a yichan̈ eb' chon̈ab' tic, xchi d'a vin̈.

13 Palta ix tac'vi vin̈aj Moisés chi' d'a Jehová icha tic:

—Yojtac val eb' aj Egipto jantac a poder ayic ix elta eb' chon̈ab' tic d'a scal eb'. Ayic ol yab'an eb' to tza satel eb' a chon̈ab' tic, 14 ol yalan a pecal eb' d'a eb' anima ay d'a yol yic Canaán. A eb' chi', ix yab'pax eb' to a ach Jehová ach tic, ayach ec' d'a co cal, q'uelc'umb'a tzach aj qued'oc tzach loloni. Ayachn̈ej ec' d'a scal jun asun ayec' d'a quib'an̈. D'a c'ualil ayachoch d'a scal jun nivan topan̈ asun chi', tzach b'eyn̈ej d'a quichan̈. Axo d'ac'valil, d'a scal jun nivan c'ac' ayachochi, tzach b'eyn̈ej d'a quichan̈ a on̈ a chon̈ab' on̈ tic. Masanil juntzan̈ tic ix yab' specal eb' aj Canaán chi', 15 palta tato juneln̈ej tza satel eb' a chon̈ab' tic, icha tz'aj satel junoc anima, axo eb' anima ol ab'an specal, tzijtum tas ol yal eb'. Olam yal eb' icha tic: 16 Maj yal-laj yic'jioch eb' anima yuj Jehová d'a sat lum b'aj ix yac' sti' yac'an d'a eb', yuj chi' ix satjiel eb' yuuj d'a tz'inan luum, xcham eb'. 17 Yuj chi', a ticnaic Mamin Jehová, tzin tevi d'ayach to tza ch'ox a poder, icha b'aj ix ac' a ti', ix alani 18 to max cotlaj oval d'a elan̈chamel, te xajan eb' anima uuj, tz'ac'an nivanc'olal smul eb' chuc yed' eb' pit. Palta max ec'b'atlaj ac'an syaelal junoc mach yuj smul b'aj juneln̈ej pit syutej sb'a d'ayach, tzac'n̈ejcan yaelal d'a yib'an̈ yuninal yed' yixchiquin, masanto d'a schan̈il macan̈ yin̈tilal.

19 Ac' nivanc'olal smul juntzan̈ anima tic, icha val a nivan vach'c'olal d'a yib'an̈ eb', icha ix aj ac'an nivanc'olal eb' yictax on̈ el d'a Egipto masanto ix on̈ ja d'a tz'inan lum tic, xchi vin̈aj Moisés chi'.

Ix ac'jioch yaelal d'a yib'an̈ israel yuj Jehová

(Dt 1.34-40)

20 Ix tac'vi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—Ujocab'i, svac' nivanc'olal smul eb' anima tic icha val alan chi'. 21 Palta svac'och in b'a testigoal yed' in poder te nivan yelc'ochi to chequel d'a masanil yolyib'an̈q'uinal, 22 vach'chom a jantac eb' tic ix yil in poder eb' yed' juntzan̈ tas satub'tac ix in b'o d'a Egipto yed' d'a tz'inan lum tic, palta ma chequel jayelalxo in yac'an proval eb', max sc'anab'ajejn̈ej eb' tas svala'. 23 Yuj chi' man̈ ol c'ochlaj eb' d'a lum ix vac' in ti' vac'an d'a smam yicham eb'. Malaj junoc eb' tzin paticanel tic ol c'och d'a sat luum. 24 Palta an̈ej vin̈ in checab' aj Caleb ol c'och d'a sat luum chi', yujto c'anab'ajum vin̈ d'ayin, vach'n̈ej spensar vin̈. A vin̈ ol macb'enan lum yed' eb' yuninal, aton lum ix xid' yil vin̈ chi'. 25 Cajan eb' amalecita yed' eb' cananeo d'a ch'olquixtac d'a lac'an tic, yuj chi' q'uic'an tzex meltzaji. Axo d'a tz'inan lum d'a stojolalb'at a' Chacchac Mar tzex b'ati, xchi Jehová chi'.

26 Ix yalanxi d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón icha tic:

27 —¿Jantacto tiempo ol techaj juntzan̈ anima malaj svach'il spensar tic vuuj? Ix vab' yalan in pecal eb'. 28 Ixiquec, alec d'a eb' icha tic: A in Jehová in, ix vac' in ti' to ol elc'och icha ix aj vab'an eyalan chi'. 29 Masanil eb' vin̈ vinac ec'xo sq'uinal d'a 20 ab'il, eb' vin̈ ix ic'jiq'ue vaan slistail, aton eb' vin̈ ix alan chuc d'a in patic, ol cham eb' vin̈. Ol can c'otjab' sb'aquil eb' d'a tz'inan luum tic. 30 An̈ej vin̈aj Caleb yuninal vin̈aj Jefone yed' vin̈aj Josué yuninal vin̈aj Nun, ol och d'a lum luum ix vac' in ti' vac'an chi' d'ayex. A exxo e masanil, mach ex to chuc tas ix eyal d'a in patic, man̈ ol ex ochlaj d'a luum. 31 A eb' eyuninal ix eyala' to ol ochcan eb' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool, a eb' ol vac'och d'a lum luum maj schalaj e c'ol chi'. Ol yac' tzalajb'oc sc'ol eb' ta'. 32 A exxo pax tic jun, ol can e nivanil d'a tz'inan luum tic. 33 A eb' eyuninal tic, 40 ab'il ol ec' eb' tan̈voj calnel d'a tz'inan luum tic, icha chi' ol aj stupanel e mul chi' eb', aton b'aj ix in e patiquejel chi', masanto ol ex chamcan d'a tic e masanil. 34 D'a 40 c'ual ix eyila' tas yilji lum xid' eyil chi', yuj chi' 40 ab'il ol och yaelal d'a eyib'an̈, syalelc'ochi junjun ab'il d'a junjun c'u. Icha chi' ol aj eyojtaccaneli to svac' syaelal eb' tz'och ajc'olal d'ayin. 35 A in Jehová in tic svala', icha chi' ol vutoc d'ayex. Yujto ix e molb'ejoch e b'a ajc'olal d'ayin, yuj chi' a d'a tz'inan lum tic ol ex satcaneloc, xchi Jehová d'a eb' vin̈.

Ix cham eb' ilum luum chuc spensar

36-37 A eb' vin̈ ix xid'ec' iloj lum yuj vin̈aj Moisés chi', chucn̈ej ix aj yalan eb' vin̈ tas yaj luum, yuj chi' ix b'uchvaj eb' anima d'a Jehová. 38 Axo Jehová ix ac'ancot jun ilya d'a yib'an̈ eb' vin̈ ilum luum chi', yuj chi' ix cham eb' vin̈. Axon̈ej vin̈aj Josué yuninal vin̈aj Nun yed' vin̈aj Caleb yuninal vin̈aj Jefone maj chamlaj yuj jun ilya chi'.

Ix ac'ji ganar eb' israel d'a Horma

(Dt 1.41-46)

39 Ayic ix yalan vin̈aj Moisés d'a eb' israel tas ix yal Jehová, masanil eb' ix cusq'ue sc'ool. 40 Axo ix sacb'i d'a junxo c'u, ix pet q'ue vaan eb', ix snaan eb' to sb'at eb' yac' oval yed' eb' anima cajan d'a tzalquixtac. Yuj chi' ix yal eb' d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—A ticnaic, val yel coyec d'a sat lum b'aj ix yac' sti' Jehová to ol yac' d'ayon̈. Yeltoni ix och co mul, xchi eb'.

41 Ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic:

—¿Tas yuj tze tenec' tas ix yal Jehová? A jun tas tze na chi', man̈ vach'oc ol elc'ochoc. 42 Man̈ ex b'atoc, yujto man̈ ol ochlaj Jehová eyed'oc, ol ex ac'joc ganar yuj eb' ajc'ool. 43 Maclab'ilexxo yuj eb' amalecita yed' eb' cananeo, to ol yac' oval eb' eyed'oc. Ol ex smilcham eb' yujto ix eyiq'uel e pensar d'a Jehová, yuj chi' man̈xo ayocochlaj eyed'oc, xchi vin̈aj Moisés chi'. 44 Palta ix spitejn̈ej sb'a eb', ix b'at eb' d'a tzalquixtac. Axo te' scaxail strato Jehová yed' vin̈aj Moisés chi', maj eltalaj d'a yol campamento. 45 Ayic ix b'at eb' vin̈ chi', maclab'il sq'uec'och eb' vin̈ yuj eb' amalecita yed' eb' cananeo, yuj chi' ix yac' oval eb'. Axo ix aji, ix ac'ji ganar eb' israel, ix pechchaj eb' masanto d'a Horma.

15

A sleyal d'a yib'an̈ silab'

1 Ix lolon Jehová d'a vin̈aj Moisés chi', ix yalan icha tic:

2 Al juntzan̈ tic d'a eb' etisraelal: Ayic ol ex c'och d'a lum luum ol vac' d'ayex yic tzex cajnaj d'ay, 3-4 tato ayex tze n̈ustz'a junoc noc' vacax, ma junoc noc' calnel, ma junoc noc' chiva silab'il, mato yic tze c'anab'ajan b'aj tzeyac' e ti' eyac'ani, ma ton̈ej tz'el d'a e c'ool, ma yuj junoc q'uin̈ yuj chi' tzeyac'a', yovalil tzeyac'pax chab'oc libra harina te vach' calab'il yed' junoc litro aceite yed' silab' chi'. A jun silab' chi' te suc'uq'ui sjab' svab' a in Jehová in tic. 5 A yed' juntzan̈ silab' toxo ix val chi' tzeyac' junoc litro vino ofrendail yed' junjun noc' calnel chi'. 6 Tato a junoc noc' ch'ac calnel tzeyac' silab'il, tzeyac'pax vajxaqueoc libra harina scalaj yed' junoc litro aceite yed' jab'ocxo, 7 ec'topax jun litro vino tzeyac' yed'oc. Te suc'uq'ui sjab' jun ofrenda chi' svab'i. 8 Tato a junoc noc' quelem vacax tzeyac' silab'il to stz'ai, ma silab'il yic tze c'anab'ajej b'aj tzeyac' e ti', ma silab'il yic junc'olal, 9 tzeyac'pax lajchaveoc libra harina, chab'oc litro aceite 10 yed' pax chab'oc litro vino ofrendail yed'oc. A jun ofrenda chi' suc'uq'ui sjab' svab' a in Jehová in tic. 11 Aton juntzan̈ tic yovalil tzeyac' yed' junjun noc' vacax chi', ma yed' junjun noc' ch'ac calnel, ma yed' junjun noc' yunetac calnel, ma yed' junjun noc' yunetac chiva. 12 Icha sb'isul noc' tzeyac' silab'il chi', icha pax chi' sb'isul juntzan̈xo ofrenda chi' tzeyac' yed'oc. 13 E masanil a ex israel ex tic, yovalil tze c'anab'ajej juntzan̈ ley tic smasanil ayic tze n̈usantz'a eyofrenda suc'uq'ui sjab' svab' a in Jehová in tic.

14 Tato ay junoc ch'oc chon̈ab'il ton̈ej sb'eyec' d'a e cal, mato cajan eyed'oc, tato sgana sn̈usantz'a junoc silab' to suc'uq'ui sjab' svab'i, yovalil sc'anab'ajej masanil sleyal icha tze c'anab'ajej a ex tic. 15 A jun ley chi' tz'och yopisio eyuuj yed' eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' cajan eyed' chi'. A jun ley chi' ol b'eyn̈ejb'at d'a e cal d'a masanil tiempo. A ex tic yed' eb' ch'oc chon̈ab'il, lajan eyelc'och d'a yol in sat a in Jehová in tic. 16 Junn̈ej ley eyic yaj yed' eb' ch'oc chon̈ab'il chi', xchi Jehová.

17 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

18 Al juntzan̈ tic smasanil d'a eb' etisraelal: Ayic cajanexxo ec' d'a lum b'aj ol ex vic'b'ati, 19 a ixim trigo syac' d'a lum luum chi' ol e va'a, yovalil tzeyic'canel jab'oc ixim d'a ofrendail yic tzeyac' d'ayin, 20 icha tz'aj yac'chaj ixim sb'ab'laj tec'jieli, icha chi' tz'aj eyac'an ixim d'ayin. An̈ejtona' tzeyac'pax jun b'ab'el pan sb'o d'a ixim harina yic ixim ac' trigo chi' ofrendail d'ayin. 21 A jun macan̈ ofrenda chi' ol eyac'n̈ej d'ayin a in Jehová in tic d'a masanil tiempo.

22 Talaj sb'at satc'olal eyuj e c'ulan junoc checnab'il ix val d'a vin̈aj Moisés tic d'a sb'ab'elal, 23 yuj chi' maxtzac e c'anab'ajej yed' pax eb' eyin̈tilal ayic ol b'eyn̈ejb'atoc, aton tic ol e c'ulej: 24 Tato ay junoc checnab'il sb'at satc'olal eyuj e c'ulan e masanil, yovalil sn̈usjitz'a junoc noc' quelem vacax eyuj e masanil d'a silab'il to suc'uq'ui sjab' svab' a in Jehová in tic yed' ixim trigo yed' vino tzeyac'taxon ofrendail yed' silab' chi', icha d'a sleyal. Tzeyac'an junoc noc' mam chiva silab'il yuj yac'ji tup e mul. 25 Axo junoc vin̈ sacerdote sb'oan jun chi' eyuj e masanil ichataxon d'a sleyal yic stupcanel e mul d'a eyib'an̈. A in ton svac' tupel e mul chi' yujto man̈ sc'anoc e c'ool tze c'ulani, yujto ix eyac'pax silab' yuj e mul. 26 A yuj e silab' chi', stupcanel e mul chi' d'a eyib'an̈ a ex israel ex tic yed' eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal, yujto e masanil ix och e mul.

27 Palta tato junn̈ej anima tz'och smul, yuj sb'at satc'olal yuuj sc'anab'ajan junoc checnab'il, a yuj smul chi', yovalil syac' junoc noc' cob'es chiva jun ab'il sq'uinal silab'il. 28 Axo junoc vin̈ sacerdote tz'ac'anoch jun silab' chi' d'a vichan̈ ichataxon d'a sleyal yuj smul jun anima ix och chi', ayic toxo ix ac'chaj jun silab' chi', stupcanel smul jun anima chi' d'a yib'an̈. 29 An̈eja' jun ley chi' tz'och yopisio eyuuj yed' eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal, ayic tz'och e mul to man̈ sc'anoc e c'ool.

30 Palta tato ay mach tz'och smul to sc'an sc'ool, vach'chom eyetchon̈ab', ma junoc ch'oc chon̈ab'il, a d'ayin Jehová in tic tz'och smul yuj spitalil. Yuj chi' man̈xaocab' yalan yic jun anima chi' d'a e cal. 31 Yujto ix spatiquejel in lolonel, ix stenanec' in checnab'il, yuj chi' man̈xaocab' yalan yic d'a e cal d'a juneln̈ej, xchi Jehová.

Chamel yuj b'aj‘R’max c'anab'ajaj sc'ual ic'oj ip

32 Ayic ayec' eb' israel d'a tz'inan luum, ay jun vin̈ israel chi' van yec' c'atzitz d'a sc'ual ic'oj ip ix yilan eb'. 33 Ix ic'jib'at vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj Moisés, d'a yichan̈ vin̈aj Aarón yed' d'a yichan̈ masanil eb' chon̈ab' yuj eb' ix ilan chi'. 34 Ix tan̈vaj vin̈ yuj eb' yujto manto chequeloc tas ol utaj vin̈. 35 Yuj chi' ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic: A jun vin̈ tic yovalil ol cham vin̈. Masanil eb' chon̈ab' tic sjulq'uenan vin̈ d'a spatiquel campamento, xchi d'a vin̈. 36 Yuj chi' ix yiq'uel vin̈ eb' d'a spatiquel campamento chi'. Ata' ix sjulq'uenejcham vin̈ eb' icha ix aj yalan Jehová.

Yelvanub' stitac pichul

37 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

38 Al juntzan̈ tic d'a eb' etisraelal: A ex tic yed' eb' eyin̈tilal, yovalilocab' tz'och yelvanub' stitac e pichul. A juntzan̈ yelvanub' tz'och chi', a an̈ ch'al tzec'b'il topan, stz'ischajoch d'a e pichul chi' yed' an̈ ch'al q'uic'mutz'inac. 39 Ayic ol eyilanoch juntzan̈ yelvanub' chi', ol e naancot masanil checnab'il ix vala' to yovalil tze c'anab'ajej, yic vach' man̈ ol ex cuchb'ajb'at d'a juntzan̈ tas malaj svach'il yuj e pensar, ma yuj tas e gana d'a yol eyico'. 40 Icha val chi' ol aj e naancot in checnab'il, ol e c'anab'ajani. Icha chi' ol aj eyac'anoch e b'a d'ayin to vic ex, a in e Diosal in. 41 A in Jehová e Diosal in ix ex viq'uelta d'a Egipto yic tzin och e Diosaloc, yuj chi' sval juntzan̈ tic d'ayex, xchi d'a vin̈aj Moisés chi'.

16

Ix och vin̈aj Coré ajc'olal d'a vin̈aj Moisés

1-2 A vin̈aj Coré yuninal vin̈aj Izhar yin̈tilalcan vin̈aj Coat, d'a yin̈tilal Leví yed' oxvan̈xo eb' d'a yin̈tilal Rubén, aton vin̈aj Datán, vin̈aj Abiram yuninal eb' vin̈aj Eliab yed' pax vin̈aj On yuninal vin̈aj Pelet, ix meltzajoch eb' vin̈ ajc'olal d'a vin̈aj Moisés. Ix stec'b'ej sb'a eb' vin̈ smolb'an 250-xo eb' yetisraelal. A eb' vin̈ ix yac'och sb'a chi', yajalil chon̈ab' yaj eb' vin̈, ayoch eb' vin̈ sb'isuloc eb' vin̈ tz'ac'an slajtial junoc lolonel d'a yol chon̈ab' chi'. 3 Masanil eb' vin̈ chi' ix smolb'ej sb'a, ix b'at eb' vin̈ yil vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón, ix yalan eb' vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—C'ocb'ilxo eyic'anchaan̈ e b'a, yujto co masanil on̈ a on̈ tic, yicxo Jehová caji, aypaxec' d'a co cal co masanil. ¿Tas yuj tzeyac'och e b'a yajalil d'a quib'an̈ a on̈ schon̈ab' on̈ Jehová tic? xchi eb' vin̈. 4 A ix yab'an juntzan̈ chi' vin̈aj Moisés chi', ix em n̈ojan vin̈ d'a sat luum. 5 Ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Coré yed' d'a masanil eb' vin̈ tzac'anoch yuj vin̈ chi' icha tic:

—Ato q'uic'an sch'ox Jehová d'ayon̈ mach eb' yico'. An̈ej eb' sic'b'ilel yuj ol yal yoch d'a stz'ey yac'an servil d'a altar. 6-7 A d'a q'uin̈ib'alil q'uic'an, tzeyic'cot e chaynub' yic incienso, tzeyac'anem tzac'ac' d'a yool yed' incienso, tzeyac'anoch d'a yichan̈ Jehová. A mach sic'canel Jehová chi', aton jun chi' sic'b'iltaxonel yuuj. C'ocb'ilxo eyic'anchaan̈ e b'a a ex ex vetlevitail tic, xchi vin̈. 8 Ix yalanxi vin̈ d'a vin̈aj Coré chi' icha tic:

—A ex ex vetlevitail tic, ab'ec tas ol vala': 9 ¿Tom te jab'n̈ej yelc'och jun tic e naani, sic'b'il ex el yuj co Diosal d'a scal eb' quetchon̈ab', ix ex yac'anoch d'a slac'anil yic tze tan̈vej scajnub' yed' eyac'an servil eb' eyetchon̈ab'? 10 Ix el d'a sc'ool Jehová to tzex och d'a slac'anil, axo ticnaic e gana tzex ochxon̈ej sacerdoteal. 11 Val yel a vin̈aj Aarón malaj yelc'och vin̈, ¿tas yuj tzeyal chucal lolonel d'a spatic vin̈ yed' masanil eb' ajun eyed' tic? A d'a Jehová chuc tzex loloni ayic tzeyalan chuc d'a spatic vin̈aj Aarón chi', xchi vin̈. 12 D'a elan̈chamel ix schec vin̈aj Moisés chi' b'at ic'joccot vin̈aj Datán yed' vin̈aj Abiram yuninal vin̈aj Eliab, palta ix yalancot eb' vin̈ chi' icha tic:

—Max on̈ b'atlaj. 13 ¿Tom jab'n̈ej tas tzon̈ utej? Ix on̈ iq'uelta d'a Egipto b'aj te vach', man̈ jantacoc tas ay d'a sat luum, ix on̈ ic'ancoti yic tzon̈ cham d'a tic. A gana to tzac'och a b'a yajalil d'a tic. 14 A ach tic man̈oc d'a junoc lum luum te ay tas d'a sat b'aj ix on̈ ic'coti, malaj jab'oc co luum tzac'a yic scavej jab'oc co uva. ¿Tom te quistal on̈ tzila'? Actejxo on̈ ac'an musansatil. Man̈ ol on̈ b'atlaj cab' tas tzal chi', xchi eb' vin̈. 15 Yuj chi', ix te cot yoval vin̈aj Moisés chi', ix yalan vin̈ d'a Jehová icha tic:

—Man̈ a cha yofrenda eb' vin̈ chi'. A in tic, te malaj tas svutej eb' vin̈, malaj junoc sb'uru eb' vin̈ sviq'ueq'ui, xchi vin̈ d'a Jehová. 16 Ix lajvi chi' ix yalanxi vin̈ d'a vin̈aj Coré chi' icha tic:

—A ach tic a q'uic'an tzach och d'a yichan̈ Jehová yed' eb' vin̈ 250 ajun ed'oc. An̈eja' pax vin̈aj Aarón, sc'ochpax vin̈ ta'. 17 A ach tic yed' vin̈aj Aarón chi', tzeyic'b'at e chaynub' yic incienso, tzeyac'anem incienso d'a yool. An̈eja' icha chi' syutejpax eb' vin̈ ajun eyed'oc tic, tzeyac'anoch d'a yichan̈ Jehová, xchi vin̈aj Moisés chi'.

18 Axo d'a junxo c'u chi', ix yic'ancot schaynub' eb' vin̈ chi', ix yac'anem tzac'ac' eb' vin̈ d'a yool yed' incienso. Ix smolb'anoch sb'a eb' vin̈ d'a stz'ey vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón d'a sti' cajnub' b'aj sch'ox sb'a Jehová. 19 A vin̈aj Coré chi' toxo ix smolb'ejoch eb' vin̈ ajun yed'oc chi' d'a sti' scajnub' Dios, aton eb' vin̈ ayxo och ajc'olal d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón chi'. D'a val jun rato chi' ix sch'oxan stziquiquial Jehová d'a yichan̈ eb' chon̈ab' chi' smasanil. 20 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón chi' icha tic:

21 —B'esequel e b'a d'a scal juntzan̈ anima tic. D'a jun rato tic ol in satel eb', xchi. 22 Yuj chi' ix em n̈ojjab' eb' vin̈ d'a sat luum, ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—Mamin, yajal aj d'a sq'uinal masanil anima, ¿tom tza satel masanil eb' anima tic yuj smul junoc? xchi eb' vin̈. 23 Ix tac'vi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

24 —A ticnaic al d'a masanil eb' molanec' tic to sb'esel sb'a eb' smasanil d'a spatictac smantiado vin̈aj Coré, vin̈aj Datán yed' vin̈aj Abiram, xchi d'a vin̈.

25 Ix q'ue vaan vin̈aj Moisés chi', ix b'at vin̈ b'aj ayec' vin̈aj Datán yed' vin̈aj Abiram chi', ix b'at masanil eb' yichamtac vinaquil eb' israel yed' vin̈. 26 Ix yalan vin̈ d'a masanil eb' chon̈ab' chi' icha tic:

—B'esequel e b'a d'a smantiado jun macan̈ eb' anima chuc spensar tic. Malaj junoc tas ay d'a eb' tzeyama', tato maay, ol ex cham yuj syaelal smul eb', xchi vin̈. 27 Yuj chi' ix sb'esel sb'a eb' anima smasanil d'a spatictac smantiado vin̈aj Coré, vin̈aj Datán yed' vin̈aj Abiram chi'. A vin̈aj Datán yed' vin̈aj Abiram chi', ix elta lin̈an eb' vin̈ d'a sti' smantiado yed' eb' ix yetb'eyum yed' eb' yuninal. 28 Ix och ijan vin̈aj Moisés yalan icha tic:

—Icha tic ol aj eyojtaccaneli to a Jehová schecan in c'ulej masanil juntzan̈ tic, man̈ yoloc vic tzin c'ulej. 29 Tato ilya tz'ic'an scham eb' tic, ichataxon tz'aj scham anima, syalelc'ochi to man̈oc Jehová tzin ac'anoch d'a jun opisio tic. 30 Palta tato ay junoc tas to mantalaj b'aj tzuji ol sc'ulej Jehová, ol spoj sb'a lum luum tic, axo eb' anima tic pitzanto eb' ol b'atcan eb' d'a yol luum yed' masanil tas ay d'ay. Tato icha chi' ol aj scham eb', ol eyojtaquejeli to ix spatiquejel Jehová eb', xchi vin̈. 31 Ayic ix lajvi yalan juntzan̈ chi' vin̈aj Moisés chi', ix pax levnaj lum luum d'a yalan̈ eb' vin̈ chi'. 32 Ix emcan eb' vin̈ d'a yol luum yed' yalyuninal smasanil. Icha val chi' ix aj satel masanil eb' junn̈ej ix aj spensar yed' vin̈aj Coré chi' yed' masanil tastac ay d'a eb'. 33 Pitzan eb' anima chi' smasanil ix b'atcan eb' d'a yol luum chi' yed' masanil tastac ay d'a eb'. Ix lajvi chi', ix snub'anxi sb'a luum. Icha chi' ix aj satcanel jun macan̈ anima chi' d'a scal eb' yetisraelal. 34 Ayic ix yab'an eb' anima oyanec' d'a spatictac chi', ix el yav eb', ix b'at eb' elelal, ix yalan eb': Mocab' b'atpax levnaj lum d'a calan̈ a on̈ tic, xchi eb'. 35 An̈eja' ix yac'paxcot c'ac' Jehová yic ix tz'apaxb'at eb' 250 ix n̈usan incienso, aton eb' ix yac'och sb'a yed' vin̈aj Coré, vin̈aj Datán yed' vin̈aj Abiram chi'. 36 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

37 Al d'a vin̈aj Eleazar yuninal vin̈aj Aarón to syiq'uelta juntzan̈ schaynub' yic incienso eb' vin̈ ix tz'ab'at chi' vin̈, aton juntzan̈ nab'a bronce. Slajvi chi' najat sb'at vin̈ stob'canel tzac'ac' ayem d'a yool. 38 A schaynub' yic incienso juntzan̈ anima ix cham yuj smul tic, vicxo ix ajcani, yujto ix c'anchaji a ix yac'an incienso eb' d'ayin. Yuj chi', a juntzan̈ yamc'ab' chi' tze b'ooch d'a laminail yic tz'och smusiloc altar, yic vach' ayic syilanoch eb' israel, snaancot eb' tas ix aj scham eb' yuj schucal, xchi Jehová.

39 Ix smolb'ancot masanil chaynub' yic incienso nab'a bronce vin̈aj sacerdote Eleazar chi', aton juntzan̈ ix sc'an eb' ix tz'ab'at yuj c'ac' chi', ix yalan vin̈ to tz'ac'ji ulaxoc, sb'oji d'a laminail yic tz'och smusiloc altar. 40 A jun tic ix cani yic snaancot eb' israel yed' yojtacanel eb' to an̈ej eb' yin̈tilalcan vin̈aj Aarón syal yoch d'a yichan̈ altar yic sn̈usan incienso eb' d'a yichan̈ Jehová. Tato ay junocxo comonn̈ej sc'ulej icha chi', scham icha ix aj scham vin̈aj Coré yed' eb' ajun yed'oc. Icha val ix yutej Jehová yalan d'a vin̈aj Moisés, icha chi' ix sc'ulej vin̈aj Eleazar chi'. 41 Axo d'a junxo c'u, masanil eb' israel ix och ijan yavaj chaan̈ d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón, ix yalan eb' icha tic:

—A ex tic, ix e milcham eb' schon̈ab' Jehová, xchi eb'.

42 Ayic van smolb'an sb'a eb' chon̈ab' smasanil d'a spatic vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón chi', ix b'at q'uelan eb' d'a scajnub' Dios. D'a val jun rato chi' ix och moynaj asun d'a scajnub' chi', ix sch'oxan stziquiquial Jehová. 43 Yuj chi', ix snitzanb'at sb'a vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón d'a yichan̈ cajnub' chi'. 44 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi':

45 —Elan̈ec d'a stz'ey juntzan̈ anima tic, yujto a d'a jun rato tic ol in satel eb' d'a juneln̈ej, xchi. Ixn̈ej val yab' eb' vin̈ icha chi', ix em n̈ojjab' eb' vin̈ d'a sat luum. 46 Ix yalan vin̈aj Moisés d'a vin̈aj Aarón chi' icha tic:

—Ic'cot a chaynub' yic incienso, tzac'an b'ud'joc yed' tzac'ac' ayec' d'a yib'an̈ altar. Tzac'anpaxem incienso d'a yool, tzach b'at d'a scal eb' anima d'a elan̈chamel. Tza c'anan nivanc'olal yuj smul eb', yujto toxo ix cot yoval Jehová. Toxo ix ja ilya yic scham anima smasanil, xchi vin̈. 47 Ix sc'anab'ajan vin̈aj Aarón chi', elan̈chamel ix b'at lemnaj vin̈ d'a scal eb' anima b'aj ayec' molan chi'. A yuj jun ilya ix yac'cot Jehová chi' toxo ix yamchajoch scham anima. D'a val jun rato chi', ix yac'anem incienso vin̈ yic tz'ac'ji nivanc'olal eb' anima chi' yuj Jehová. 48 Ix och vin̈ d'a scal eb' anima toxo ix chami yed' eb' pitzanto. Ichato chi' ix och vaan jun ilya chi'. 49 A d'a jun rato chi', 14 mil 700 eb' anima ix chami. Ch'oc pax yaj juntzan̈ eb' toxo ix cham yed' vin̈aj Coré yuj schucal. 50 Ato yic ix och vaan scham anima chi', ix meltzaj vin̈aj Aarón b'aj ayec' vin̈aj Moisés chi'.

17

Ix volan te' sc'ococh vin̈aj Aarón

1 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

2 Al d'a eb' vin̈ yajalil chon̈ab' d'a junjun in̈tilal to syic'cot junjunoc sc'ococh eb' vin̈, syalelc'ochi to lajchave' te' scot d'a smasanil, tz'och sb'i junjun eb' vin̈ d'a te' sc'ococh chi'. 3 A te' yic yin̈tilal Leví, a sb'i vin̈aj Aarón tz'och d'a te', yujto junjun sc'ococh eb' vin̈ yajalil junjun in̈tilal ol cotoc. 4 Tzac'canoch te' d'a yichan̈ scaxail trato ay d'a yol in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a. 5 Ata' ol vac' volan sc'ococh mach syal in c'ool to ol in sic'caneli, yuj chi' ol och vaan eb' anima tic yalan e pecal, xchi Jehová chi'.

6 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Moisés d'a eb' vin̈ yajalil chon̈ab' d'a junjun in̈tilal. Ix yac'an sc'ococh junjun eb' vin̈ d'a vin̈, lajchave' te' d'a smasanil. Aypaxoch te' yic vin̈aj Aarón chi' d'a scal te'. 7 Ix yac'anoch te' c'ococh chi' vin̈aj Moisés chi' d'a yichan̈ Jehová d'a yol cajnub' yic trato. 8 Axo d'a junxo q'uin̈ib'alil ix c'och vin̈ ta', ix yilanoch te' sc'ococh vin̈aj Aarón chi' vin̈ d'a yic yin̈tilal Leví, toxo ix elta svol te', ayxo xumaquil yed' pax sat, q'uin̈xo te' almendro chi'. 9 Ix lajvi chi', ix yic'anelta te' c'ococh chi' vin̈ d'a yichan̈ Jehová, ix sch'oxan te' vin̈ d'a masanil eb' yetisraelal. Axo ix lajvi yilan te' eb', ix yac'anxi junjun te' yic eb' vin̈ chi' vin̈.

10 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'a vin̈ icha tic: Ac'canoch te' sc'ococh vin̈aj Aarón d'a yichan̈ scaxail trato. Sic'canb'at te' ta' yic snacot juntzan̈ anima te pit tic. Yuj chi' ol yactej eb' yalan chucal lolonel d'ayin yic max cham eb', xchi d'a vin̈.

11 Ix sc'anab'ajej vin̈aj Moisés sc'ulan masanil tas ix yal Jehová chi'. 12 Axo ix yalan eb' chon̈ab' chi' d'a vin̈ icha tic: Juneln̈ej chamnac on̈xo el co masanil. 13 Tato jichan scham masanil eb' snitzcot sb'a d'a scajnub' Jehová, ol on̈ cham co masanil syal chi', xchi eb'.

18

A yopisio eb' sacerdote yed' eb' levita

1 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Aarón icha tic:

Tato tz'och junoc palta d'a in cajnub', a yaelal sja yuj jun chi', a d'a ib'an̈ yed' eb' uninal yed' d'a yib'an̈ eb' etlevitail sjavi. Palta a junoc paltail d'a eyopisio d'a sacerdoteal, an̈ej d'a ib'an̈ yed' eb' uninal sjavi yaelal yuj jun chi'. 2 Tzic'cot eb' etlevitail yic scolvaj eb' ed'oc ayic ayachoch yed' eb' uninal d'a eyopisio d'a yol in cajnub' yic trato. 3 Aton eb' smunlaj ed'oc d'a in cajnub' chi', palta chequeln̈ej yaj yopisio eb'. Max yal-laj sjavi eb' d'a slac'anil altar, max yalpaxlaj syaman syamc'ab'il in cajnub' chi' eb' yic vach' max cham eb' yed' ex pax tic. 4 Ajun eb' smunlaj eyed'oc, palta a ex tzeyala' tas sc'ulej eb' ayic sb'oan masanil smunlajel eb' d'a in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a. Malaj junocxo comon anima syal sja d'a e lac'anil. 5 A exn̈ej tic ayoch d'a eyib'an̈ e b'oan masanil munlajel d'a in cajnub' yed' d'a altar yic man̈xo ol cot voval d'a masanil eb' etchon̈ab'. 6 A in ix vic'canel eb' etlevitail d'a scal masanil eb' etisraelal. Ix vac'an eb' d'ayex yic smunlaj eb' eyed'oc d'a in cajnub'. 7 Palta a achn̈ej yed' eb' uninal tzil munlajel b'aj ay altar yed' d'a spaticoch c'apac cortina. A juntzan̈ opisio chi' ix vala' to a exn̈ej tic tzeyila', yujto a in ix vac' eyopisio. Tato ay junoc mach man̈ ayococh sacerdoteal d'a yib'an̈ snitzanoch sb'a d'a slac'anil juntzan̈ yamc'ab' chi', a jun chi' tojoln̈ej schami, xchi Jehová.

A sgasto eb' sacerdote yed' eb' levita

8 Ix yalanpax Jehová d'a vin̈aj Aarón chi' icha tic:

A in svac' opisio a chaan masanil juntzan̈ ofrenda tz'ac'ji d'ayin yuj eb' etisraelal tic. Masanil tas syic'cot eb' chi' d'ayin, ic tz'ajcan yed' eb' uninal. A jun tic ley tz'ajcan d'a e cal d'a masanil tiempo. 9 Masanil ofrenda tz'ac'ji d'ayin, a in svac' d'ayach yed' d'a eb' uninal, aton juntzan̈ max tz'alaj: Ofrenda yic ixim trigo, silab' yuj yac'ji tup mul yed' silab' yuj stupchaj mul. 10 Masanil eb' vinac d'a e cal tic, syal schi'an juntzan̈ silab' chi' eb', an̈ej d'a junoc lugar vic yaji, ata' schi eb'. Yovalil tze na'a to vic yaj juntzan̈ silab' chi'.

11 Svac'pax d'ayach yed' d'a ix etb'eyum yed' d'a eb' uninal juntzan̈ ofrenda syic'cot eb' etisraelal d'ayin, aton juntzan̈ sb'achchajoch d'a vichan̈. A jun ley tic scan d'a masanil tiempo, yaln̈ej mach eb' ayec' cajan eyed'oc to vach' yaj icha yalan ley, syaln̈ej schi'an eb'. 12 A sb'ab'el sat tastac tz'avchaji aton syic'cot eb' etisraelal d'ayin d'a junjun ab'il, svac'canpax d'ayach: Aton aceite te vach', vino te vach' yed' ixim trigo te vach', 13 yed' pax sb'ab'el sat masanil te' avb'en te' syic'cot eb' d'ayin. A juntzan̈ chi' ic yaj yed' masanil eb' ayec' cajan ed'oc. Tato vach' yaj eb' icha yalan ley, syal svaan eb'. 14 Masanil ofrenda syac' eb' etisraelal d'ayin, icn̈ej yaji.

15 Masanil eb' sb'ab'el vinac unin eb' etisraelal yed' pax sb'ab'el yune' noc' smolb'etzal noc' eb' syac' d'ayin, icn̈ejpax yaji. Palta a yuj eb' b'ab'el vinac unin chi' yed' sb'ab'el yune' noc' noc' max ochtaxon silab'il, yovalil tz'ac'ji q'uen tumin sq'uexuloc. 16 Ayic junxo ujal yalji, tz'ac'ji q'uen tumin chi' sq'uexuloc. A yuj eb' unin chi', oye' siclo q'uen plata tz'ac'ji, icha q'uen sc'anchaj d'a in cajnub', 20 geras yalil. 17 Palta man̈ a cha ac'joc tumin sq'uexuloc sb'ab'el yune' noc' vacax, noc' calnel yed' noc' chiva, yujto a juntzan̈ noc' chi', vic yaj noc'. Yovalil tze milcham noc', tze tzicanoch schiq'uil noc' d'a altar, axo xepual noc' tze n̈ustz'aoc yic tz'och d'a ofrendail to suc'uq'ui sjab' svab'i. 18 Ic tz'ajcan masanil schib'ejal noc' chi', icha ix aj vac'an schib'ejal juntzan̈xo noc' silab' d'ayach, aton noc' sn̈i' sc'ool sb'achchajq'ue d'a yichan̈ altar yed' sb'ac'chil xub' noc' d'a svach'. 19 Masanil yofrenda eb' etisraelal syiq'ueli to vic yaji, svac' d'ayach yed' d'a ix etb'eyum yed' d'a eb' uninal. A jun tic, ley tz'ajcan d'a masanil tiempo, a in tzin b'ocan eyed'oc yed' masanil eyin̈tilal, xchi d'a vin̈.

20 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Aarón chi':

A ach tic malaj lum luum ol a macb'enej d'a scal eb' etisraelal tic, yujto a in tic icha a macb'en vaji. 21 A eb' levita, a masanil sdiezmoal sat yavb'en eb' eyetisraelal, a ix vac' smacb'enej eb'. Aton ayoch stojoloc masanil smunlajel eb' d'a cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a. 22 Axo masanil juntzan̈xo eb' etisraelal, max yal comonn̈ej sjavi eb' d'a slac'anil cajnub' chi'. Tato icha chi' sc'ulej eb', tz'ochcan chamel d'a yib'an̈ eb' yuj smul chi'. 23 Yuj chi' an̈ej eb' levita ay yalan yic yilan masanil tas yic in cajnub' chi'. Tato tz'och junoc spaltail eb' d'a smunlajel chi', an̈ej d'a yib'an̈ eb' scotcan yaelal. A jun tic ley tz'ajcan d'a masanil tiempo. A eb' levita malaj slum eb' ol scha d'a scal eb' eyetisraelal. 24 Yic eb' yaj masanil sdiezmoal tas syavej eb' eyetisraelal syac' d'ayin a in Jehová in tic. Yuj chi' ix vala' to malaj slum eb' ol scha'a, xchi d'a vin̈.

25 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés icha tic:

26 Al d'a masanil eb' levita to a in Jehová in sval icha tic: Ayic ol e chaan masanil sdiezmo eb' eyetisraelal, yovalil tzeyic'paxcanel sdiezmoal yic tzeyac'an d'ayin, yujto a juntzan̈ chi' ayoch e macb'enoc. 27 A jun diezmo tzeyac' chi', icha sdiezmoal sat smunlajel eb' eyetisraelal syac'a'. 28 A d'a diezmo tze cha d'a eb' eyetisraelal chi', ata' tzeyic'paxel eyofrenda tzeyac' d'ayin. A d'a vin̈aj sacerdote Aarón tzeyac'a'. 29 Yuj chi' masanil tastac tz'ac'ji d'ayex, yovalil tzeyic'canel junoc macan̈ d'ay, tzeyac'an d'ayin. A jun macan̈ tzeyac' d'ayin chi', yovalil aton val svach'il.

30 Ayic toxo ix eyic'canel svach'il to vic yaj chi', axo jantacto scani, eyicxo tz'ajcani ichato a ex ay e munlajel. 31 Syalxo e vaan yed' eyal eyuninal yalxon̈ej b'aj cajan ex. E tojol yaj yuj b'aj tzex munlaj d'a in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a. 32 Ayic toxo ix eyic'canel jun macan̈ te vach' chi' d'ayin, tzaxo yal e vaan jantacto scan chi', malaj e mul tz'och yuj e vaani. A d'a icha chi', max eyixtejb'atlaj yofrenda eb' eyetisraelal to vic yaji. Yuj chi' maxtzac javilaj chamel d'a eyib'an̈, xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

19

A staan̈il noc' chacchac vacax

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón icha tic:

2 A in Jehová in svac' jun checnab'il tic. Alec d'a eb' eyetchon̈ab' to syic'cot junoc noc' cob'es chacchac vacax eb' malaj jab'oc spaltail, manto juneloc smunlaji. 3 A ex tic tzeyac' noc' d'a vin̈aj sacerdote Eleazar. Tz'ic'jiel noc' d'a spatiquel campamento, axo vin̈aj Eleazar chi' schecan miljoccham noc' d'a yichan̈. 4 Syic'anq'ue schiq'uil noc' vin̈ yed' yiximal sc'ab', stzicanb'at uqueloc vin̈ d'a stojolal in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a. 5 Slajvi chi', sn̈usjitz'a noc' vacax chi' smasanil d'a yichan̈ vin̈, stz'umal noc', sb'ac'chil noc', schiq'uil noc' yed' yol sc'ool noc'. 6 Yacb'an van stz'a noc' chi' syic'anpaxq'ue te' c'ute' vin̈ sacerdote chi' yed' junoc sc'ab' te' hisopo yed' noc' chacchac lana, syac'anoch vin̈ smasanil d'a yol c'ac' b'aj van stz'a noc' chi'. 7 Slajvi chi, sjuc'anel spichul vin̈, sb'icanpaxel sb'a vin̈, tz'ochxi vin̈ d'a yol campamento chi', vach'chom manto vach'oc yaj vin̈ icha yalan ley masanto d'a yemc'ualil. 8 Axo vin̈ ix n̈usantz'a noc' vacax chi', sjuc'paxel spichul vin̈, sb'icanpaxel sb'a vin̈, palta manto vach'oc yaj vin̈ icha yalan ley masanto d'a yemc'ualil. 9 Axo junocxo vin̈ vinac vach' yaj icha yalan ley, a' vin̈ smolanq'ue staan̈il noc' vacax chi', sic'anb'at vin̈ d'a junoc lugar to vach' yaj d'a spatiquel campamento. A juntzan̈ taan̈ chi' sc'an eb' eyetisraelal ayic sb'oan a a' eb' sc'anchaji yic sacb'itaj eb' icha yalan ley. Masanil juntzan̈ tic sc'ulaji yic syic'anel mul. 10 A mach ix molanq'ue juntzan̈ taan̈ chi', yovalil sjuq'uel spichul, sb'icanpaxel sb'a, palta manto vach'oc yaj icha yalan ley masanto d'a yemc'ualil. A jun ley tic scann̈ej d'a juneln̈ej, tz'och yopisio eyuuj a ex israel ex tic yed' yuj eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal. 11 A mach syaman snivanil junoc chamnac, man̈ vach'oc yaj d'a uque' c'ual icha yalan ley. 12 A d'a schab'jial syaman junoc chamnac chi' yed' d'a svac'jial, yovalil sacb'itej sb'a yed' a a' sc'anchaji yic sacb'i icha yalan ley, ichato chi' vach' tz'ajcani. Tato max sacb'itej sb'a d'a schab'jial yed' d'a svac'jial, manto vach'oc syal chi'. 13 Yuj chi' a junoc mach syaman junoc chamnac, tato max sacb'itej sb'a, a jun chi' syixtejel in cajnub'. Yuj chi' yovalil man̈xa yalan yic d'a e cal d'a juneln̈ej, yujto maj tzicjioch a a' chi' d'ay, yuj chi' man̈ vach'oc yaj icha yalan ley.

14 Aton juntzan̈ sleyal tic d'a junoc mach scham b'aj ay scajnub': Yaln̈ej mach tz'och ta', ma junoc ayec' ta', man̈ vach'oc tz'ajcan d'a uque' c'ual. 15 Masanil chen to man̈ vach'oc yaj smacji, man̈xo vach'oc tz'ajcani. 16 Axo mach syaman junoc chamnac d'a stiel chon̈ab', taxon̈ej mac'b'ilchamoc, ma ton̈ej scham ichataxon tz'aj scham anima, mato syam sb'aquil junoc chamnac, ma junoc b'aj smucchaj eb' chamnac, a jun chi' man̈ vach'oc yaj d'a uque' c'ual. 17 A yuj masanil juntzan̈ chi' tz'ic'chajq'ue jab'oc staan̈il noc' vacax tz'anac yuj yic'anel mul, tz'ac'chajem d'a yol junoc yed'tal, tz'ac'jiem a a' d'a yib'an̈, aton a' sq'ueul sjaj. 18 Axo junoc vin̈ vinac vach' yaj icha yalan ley, a vin̈ tz'ic'anq'ue junoc sc'ab' te' hisopo, slab'anem vin̈ d'a scal a a' chi', stzicanoch vin̈ d'a yib'an̈ jun cajnub' chi' yed' masanil tas ay d'a yool yed' d'a yib'an̈ eb' anima ayec' ta', an̈ejtona' stzicanpaxb'at vin̈ d'a yib'an̈ mach ix yaman sb'aquil chamnac, ma junoc b'aj smucchaj eb' chamnac chi', ma snivanil junoc anima mac'b'ilchamoc, ma junoc ton̈ej ix cham ichataxon tz'aj scham anima. 19 A jun anima vach' yaj chi', a' stzicanb'at a a' chi' d'a yib'an̈ eb' man̈ vach'oc yaj chi' d'a schab'jial yed' d'a svac'jial. Slajvi chi', a d'a svac'jial chi', sjuc'anel spichul eb', sb'icanpaxel sb'a eb' yic sacb'ican eb'. Icha chi' vach'xo tz'ajcan eb' d'a yemc'ualil. 20 Tato ay junoc anima max sacb'itej sb'a icha yalan ley, man̈xaocab' yalan yic d'a e cal d'a juneln̈ej yujto syixtejb'at in cajnub'. Yujto maj tzicjioch a a' d'ay yic sacb'i, yuj chi' man̈ vach'ocn̈ej yaji. 21 A jun ley tic scann̈ej d'a juneln̈ej: A mach stzicanoch a a' chi' d'a junocxo, yovalil sjuq'uel spichul. A mach syaman a a' tz'ac'an sacb'oc junoc mach chi', vach'xo tz'ajcan d'a yemc'ualil. 22 Masanil mach syamji yuj junoc anima man̈ vach'oc yaji, ma junoc syaman junoc anima man̈ vach'oc yaji, a jun chi' man̈ vach'oc tz'ajcan icha yalan ley masanto d'a yemc'ualil, xchi Jehová.

20

A a' ix elta d'a sat q'uen tenam

(Ex 17.1-7)

1 A d'a b'ab'el uj, ix c'och eb' israel d'a tz'inan luum scuch Zin. Ix aj eb' jun tiempoal d'a yol yic Cades. Ata' ix cham ix María yanab' vin̈aj Moisés, ix mucchajcanem ix ta'.

2 Yujto te malaj a a' syuc' eb' israel chi', yuj chi' ix q'ue yav eb' smasanil d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón. 3 Ix yalan eb' d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—Octom on̈ chamcan yed' eb' quetchon̈ab' ix chamcan yuj Jehová. 4 ¿Tas yuj ix on̈ eyic'cot d'a taquin̈ luum tic? ¿Tom e gana tzon̈ champax a on̈ tic yed' noc' co molb'etzal noc'? 5 ¿Tas yuj ix on̈ eyiq'uelta d'a yol yic Egipto, ix on̈ eyic'ancot d'a jun lugar man̈xo jantacoc schucal tic? A d'a tic max yac'laj ixim trigo, te' higo, te' uva, te' granado, malaj pax jab'oc a a' syal cuc'ani, xchi eb'. 6 Ayic ix yab'an juntzan̈ lolonel chi' vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón chi', ix snitzanel sb'a eb' vin̈, ix b'at eb' vin̈ d'a sti' scajnub' Jehová. Ata' ix b'at em n̈ojan eb' vin̈ d'a sat luum. Axo d'a jun rato chi' ix sch'ox sb'a stziquiquial Jehová d'a slac'anil eb' vin̈. 7 Ix yalan Jehová chi' d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

8 —Ic'b'at te' a c'ococh, tzalan d'a vin̈ uc'tac aj Aarón chi' to tz'och vin̈ ed'oc yic tze molanb'at eb' anima, tzex b'at b'aj ay jun q'uen nivan tenam. D'a yichan̈ eb' tzal d'a q'ueen to tz'elta a a' d'a sat q'ueen, axo d'a yichan̈ masanil eb' anima chi' ol elul a', ol yuc'an a' eb' yed' noc' smolb'etzal noc' chi', xchi Jehová.

9 Ix yic'anelta te c'ococh vin̈aj Moisés d'a yichan̈ Jehová icha ix aj yalani. 10 Ix smolb'anb'at eb' anima chi' eb' vin̈ d'a yichan̈ q'uen tenam chi'. Ix yalan vin̈aj Moisés chi' d'a eb' icha tic:

—Ab'ec, a ex to te pit ex tic: ¿Yovalil am val squiq'uelta a a' d'a sat q'uen tenam tic, scac'an a' eyuq'uej? xchi vin̈. 11 Ix lajvi yalan vin̈ icha chi', ix yic'anchaan̈ sc'ab' vin̈, ix spajanoch chael te' sc'ococh vin̈ d'a sat q'uen tenam chi', ix elul chulnaj a a' chi'. Ix yuc'an a' eb' yed' noc' smolb'etzal noc' chi'. 12 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón chi' icha tic:

—Yujto a ex tic max in eyac' val och d'a e c'ool, maj e ch'ox d'a yichan̈ eb' eyetchon̈ab' tic to A inxon̈ej Ochi, yuj chi' man̈oc exlaj ol eyic'och eb' anima tic d'a sat lum luum chi' b'aj ix vala' to ol vac' d'ayex, xchi d'a eb' vin̈. 13 Meriba20.13 ix sb'iejcan jun lugar chi', yujto ata' ix yalub'tan̈ej eb' israel d'a spatic Jehová. Ix sch'oxan Jehová chi' to Axon̈ej Ochi.

Maj chajiec' eb' israel yuj vin̈ sreyal Edom

14 Ayic ayec' vin̈aj Moisés d'a Cades, ix schecanb'at jayvan̈ eb' vin̈ vinac vin̈ d'a vin̈ sreyal Edom yic b'at yalan eb' vin̈ icha tic: A on̈ israel on̈ tic, ayto cuj co b'a ed'oc, scalb'at d'ayach: Ojtac jantac syail ix quil d'a Egipto. 15 An̈ejtona' ojtacpaxi tas aj sc'ochnaccan eb' co mam quicham ta' d'a peca'. Axo d'a slajvub'alxo tic, ix yac' val och yaelal eb' vin̈ aj Egipto chi' d'a yib'an̈ eb' co mam quicham yed' d'a quib'an̈. 16 Yuj chi' ix co c'an scolval Jehová qued'oc. Ix yab' yel cav, yuj chi' ix yac'ancot yángel yic ix on̈ yic'anelta d'a Egipto chi'. A ticnaic ayon̈ ec' d'a chon̈ab' Cades b'aj ay smojonal a macb'en. 17 Yuj chi' scal d'ayach, tope val tz'el d'a a c'ool tzon̈ a chaec' d'a yol a macb'en tic. Man̈ ol on̈ ec'laj d'a scal yavb'en eb' anima ay d'a yol a macb'en tic. Malaj a a' d'a eyuc'b'il a' ol cuq'uej. An̈ej d'a yol nivan b'e ol on̈ b'atoc. Malaj b'aj ol on̈ el b'esnaj d'a yol nivan b'e chi' masanto ol on̈ c'axpajec' d'a yol a nación tic, xchib'at vin̈aj Moisés chi'. 18 Ix tac'vi vin̈ sreyal Edom chi' icha tic:

—Man̈ ex c'axpajec' d'a yol in nación tic. Tato ol ex ec' d'a yib'an̈, ol ex c'axpajec'oc, ol in elb'at d'a e patic yed' eb' in soldado, xchi vin̈ d'a eb'. 19 Ix yalanpax eb' israel chi' icha tic:

—Maay, a on̈ tic an̈ej d'a yol nivan b'e ol on̈ b'atoc. Tato ay b'aj ol cuq'uej a a' yed' noc' co molb'etzal noc' d'a eyuc'lab'a, ol co tup d'ayach. An̈ej val to co gana tzon̈ c'axpajec' d'a a lugar tic d'a vach'il, xchib'at eb'. 20 Ix tac'vixi vin̈ sreyal Edom chi' icha tic:

—Malaj permiso e c'axpajeq'ui, xchi vin̈. Ix b'at vin̈ yed' masanil eb' soldado smac eb' israel chi'. Yed'nac syamc'ab' eb' soldado chi' yic oval, te tec'anpax eb'. 21 Yuj chi' ix say junxo b'e eb' israel b'aj ix b'ati.

A schamel vin̈aj Aarón

22 Masanil eb' israel ix el eb' d'a Cades, ix cot eb' d'a stojolal lum vitzal Hor d'a sat smojonal Edom. 23 Ata' ix yal Jehová d'a vin̈aj Moisés yuj vin̈aj Aarón icha tic: 24 A ticnaic, toxo ol cham vin̈aj Aarón, man̈ ol c'ochlaj vin̈ d'a sat lum ix vala' to ol vac' d'ayex, yujto a ex tic e chavan̈il ix e pitej e b'a d'a in checnab'il ix vac' d'ayex d'a sti' a' Meriba. 25 A ticnaic, ic'b'at vin̈aj Aarón chi' yed' vin̈ yuninal scuch Eleazar d'a jolom vitz Hor chi'. 26 Ata' ol iq'uel spichul vin̈aj Aarón chi' sc'an d'a sacerdoteal, tzac'ancanoch d'a vin̈aj Eleazar chi', yujto a vin̈aj Aarón chi' ol cham vin̈ ta', xchi d'a vin̈. 27 Ix sc'anab'ajan vin̈aj Moisés tas ix yal Jehová chi', d'a val yichan̈ masanil anima ix ic'jib'at vin̈aj Aarón yed' vin̈aj Eleazar chi' yuj vin̈ d'a jolom vitz Hor chi'. 28 Ata' ix yiq'uel spichul vin̈aj Aarón chi' vin̈, ix yac'anoch vin̈ d'a vin̈aj Eleazar d'a jolom vitz chi'. Ata' ix chamcan vin̈aj Aarón chi'. Ix lajvi chi', ix emixta vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Eleazar chi'. 29 Axo ix yab'an masanil eb' israel to toxo ix cham vin̈aj Aarón chi', jun ujal ix och eb' d'a cusc'olal yuj vin̈.

21

Ix yac' ganar lum Horma eb' israel

1 Ayic ix yab'an vin̈ sreyal eb' cananeo ay d'a Arad d'a yol yic Neguev to van scot eb' israel d'a yol b'e sc'och d'a Atarim, ix elta vin̈ yac' oval yed' eb'. Ay eb' ix yamchaj yuj vin̈ ix yic'anb'at eb' vin̈ d'a preso. 2 Ix lajvi chi', ix yac'an sti' eb' israel d'a Jehová, ix yalan eb' icha tic: Tato ol ach colvaj qued'oc yic scac'an ganar jun nación chi', ol co satcanel junjun chon̈ab' d'a yol smacb'en chi' d'a juneln̈ej, xchi eb'. 3 Ix sc'anab'ajej Jehová scolvaj icha ix aj sc'anan eb' chi', yuj chi' ix yac' ganar eb' cananeo chi' eb'. Ix satcanel eb' cananeo chi' smasanil yed' schon̈ab'il, yuj chi' Horma21.3 ix sb'iejcan jun lugar chi'.

Jun yechel chan nab'a bronce

4 Ix el eb' israel d'a yich vitz Hor chi', ix ec' eb' d'a b'e tz'ec' d'a a' Chacchac Mar. Najat ix ec' yoy sb'a eb' yujto maj c'axpajec' eb' d'a lum Edom. Ayic ayoch eb' d'a yol b'e chi', ix chab'axq'ue sc'ool eb', 5 ix cot yoval eb' d'a Dios yed' d'a vin̈aj Moisés. Ix yalan eb' icha tic:

—¿Tas yuj ix on̈ iq'uelta d'a Egipto? ¿Tom yuj co cham yuj vejel d'a taquin̈ luum tic? Malaj tas sco va'a, malaj pax tas scuq'uej. Maxtzac techaj co vaan juntzan̈ chucal vael tic, xchi eb'. 6 Yuj val chi' ix ac'jicot juntzan̈ noc' chan te ov yuj Jehová, yic schiji eb' anima chi' yuj noc'. Tzijtum eb' israel chi' ix cham yuj noc'. 7 Ayic ix yilan eb' icha chi', ix b'at yalan eb' d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—Toxo ix och co mul a on̈ tic, ix cal chucal lolonel d'a Jehová yed' d'ayach. A ticnaic c'an d'a Jehová to syiq'uel noc' chan tic d'a co cal, xchi eb'.

Ix sc'anan vin̈aj Moisés chi' d'a Jehová to syac' nivanc'olal d'a yib'an̈ eb' anima chi'. 8 Ix yalan Jehová chi' d'a vin̈ icha tic:

—B'o junoc yechel chan d'a q'uen bronce icha yilji juntzan̈ noc' chi', tzac'anq'ue d'a schon junoc te te' chaan̈ steel, yic vach' ayic schiji eb' anima yuj noc' chan chi', tato sq'ue q'uelan eb' d'a jun yechel chan chi', maxtzac chamlaj eb' yuj noc', xchi d'a vin̈. 9 Ix sb'oan jun yechel chan nab'a bronce vin̈aj Moisés chi', ix yac'anq'ue vin̈ d'a schon jun te te'. Yuj chi' yaln̈ej mach schiji yuj noc' chan chi', sq'ue q'uelan eb' d'a jun yechel chan chi', sb'oxican eb'.

A tas ix aj yec' eb' israel d'a Moab

10 Ix b'eyn̈ejcot eb' israel, ix javi eb' d'a Obot. 11 Ix elpax eb' d'a Obot chi', ix b'eyn̈ejcot eb' d'a yichan̈, ix javi eb' d'a Ije-abarim d'a tz'inan luum d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a yol yic Moab. 12 Ix cotn̈ej eb', ix javi eb' d'a jun a' eluma' scuch Zered. 13 Ix b'eyn̈ejcot eb', ix javi eb' d'a sc'axepalb'at jun a a' scuch Arnón. A jun a a' chi' tz'ec' d'a tz'inan lum d'a yol yic eb' amorreo. Aton jun a' chi' ayoch mojonal yuj eb' Moab yed' eb' amorreo chi'. 14 Aton juntzan̈ lugar chi' sb'inaj b'aj tz'ib'ab'ilcan yab'ixal oval yic Jehová, b'aj syal icha tic:

On̈ ec'ta d'a chon̈ab' Vaheb d'a yol yic Sufá, d'a yoltac a' Arnón.

15 A jun pac'an d'a stitac a a' chi' ayoch smojonaloc yic Moab, sc'och d'a chon̈ab' Ar, xchi.

16 Ix el eb' d'a a' Arnón chi', ix cotn̈ej eb' masanto ix javi eb' d'a Beer. Aton ta' ay jun a' uc'b'ila' b'aj ix yal Jehová d'a vin̈aj Moisés icha tic: Molb'ej masanil anima, a in ol vac' a a' yuq'uej eb', xchi d'a vin̈. 17 Aton d'a jun tiempoal chi' ix b'itan eb' israel icha tic:

Ix q'ueul a a' b'aj molan. Q'ueocab'cot b'urnaj a a'. To ol on̈ b'itanec yuj a a' ix q'ueul b'urnaj tic.

18 A eb' vin̈ yajal ix joyanq'ueta a' yed' sc'ococh. A eb' vin̈ nivac yajal d'a yol schon̈ab', a yed' sc'ococh eb' vin̈ ix sjacq'ueta a a', xchi eb' d'a sb'it chi'.

Ix b'eyn̈ejcot eb' d'a tz'inan luum masanto ix javi eb' d'a Matana. 19 Ix el eb' d'a Matana chi', ix javi eb' d'a Nahaliel. Ix el eb' d'a Nahaliel chi', ix javi eb' d'a Bamot. 20 Ix el eb' d'a Bamot chi', ix javi eb' d'a jun ch'olan ay d'a yol yic Moab, d'a stojolal lum nivac vitz d'a yol yic Pisga, aton ta' nivan chequel lum tz'inan luum.

Ix ac'ji ganar vin̈aj rey Sehón yuj eb' israel

(Dt 2.26-37)

21 Ix yac'b'at schecab' eb' israel d'a vin̈aj Sehón sreyal eb' amorreo, ix yalanb'at eb' icha tic: 22 ¿Tom max on̈ a chaec' d'a yol a macb'en? Malaj jab'oc tas ol ec' co lob'at d'a scal eyavb'en yed' d'a scal eyuva, man̈ ol cuc' a a' d'a eyuc'b'il a', an̈ej d'a yol nivan b'e ol on̈ ec'oc, xchi eb' checab' chi'.

23 Maj scha sc'ol vin̈aj Sehón chi' yec' eb' israel d'a yol smacb'en chi'. An̈ej to ix smolb'ej masanil eb' soldado vin̈, ix elta vin̈ yac' oval yed' eb' d'a tz'inan luum, d'a Jahaza ix yac' oval eb'. 24 Ix yac'an oval eb' israel chi' yed' eb', ix ac'ji ganar vin̈aj Sehón yed' eb' soldado yuj eb'. Ix ic'jiec' lum sluum eb' chi' yuj eb' israel chi'. Sb'atn̈ej d'a sti' a' Arnón, masanto sc'och d'a sti' a' Jaboc, masanto b'aj tz'ec' smojonal sluum eb' amonita. A jun luum chi' te vach' yaj smacchaj yuj eb' amonita chi'. 25 Icha chi' ix aj yochcan slum eb' amorreo yicoc eb' israel chi'. Ix cajnaj eb' israel d'a chon̈ab' Hesbón yed' d'a juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a spatictac. 26 A Hesbón chi', aton jun chon̈ab' b'aj ec'nac vin̈aj Sehón sreyal eb' amorreo. A vin̈aj Sehón chi' ix yac'n̈ej oval vin̈ yed' eb' vin̈ sreyal Moab d'a yalan̈taxo. Ix ic'jiec' jun macan̈ slum eb' yuj vin̈ sc'ochn̈ej d'a a' Arnón. 27 Yuj chi' ix yal eb' slolon d'a poesía icha tic:

Cotan̈ec d'a Hesbón, aton d'a schon̈ab' vin̈aj rey Sehón. B'oecxiq'ue d'a schaelal, vach' tzeyutej e b'oanoch smuroal.

28 Ato d'a Hesbón, d'a schon̈ab' vin̈aj rey Sehón ix cot eb' ix n̈usantz'a chon̈ab' Ar d'a yol yic Moab yed' eb' nivac yajal yaj d'a jun chon̈ab' d'a pac'an d'a yib'an̈q'ue a' Arnón.

29 Ex aj Moab, ob'iltac ex. Toxo ix ex lajviel ex schon̈ab' dios Quemos. Aton jun e diosal chi' maj yal-laj scolvaji, yuj chi' ix el lemnaj eb' soldado smasanil, axon̈ej eb' ix ix, ix can d'a yol sc'ab' vin̈aj rey Sehón.

30 Toxo ix lajviel yipalil chon̈ab' Hesbón. Ix satel eb' ay d'a chon̈ab' Dibón masanto ix satel eb' ay d'a Nofa yed' pax Medeba, xchi jun poesía chi'. 31 Icha chi' ix aj yic'ancan lum luum eb' israel macb'il yuj eb' amorreo.

Ix ac'ji ganar vin̈aj rey Og

(Dt 3.1-11)

32 Ix lajvi chi' ix yac'anb'at schecab' vin̈aj Moisés d'a chon̈ab' Jazer yic sb'eytzitej eb' tas yaji. Ix ac'ji ganar jun chon̈ab' chi' yuj eb' israel yed' masanil juntzan̈ chon̈ab' ay d'a spatictac. Ix pechjiel masanil eb' cajan ta' yuj eb', aton eb' amorreo. 33 Ix meltzaj eb', ix b'at eb' d'a stojolal lum Basán, palta ix elta vin̈aj Og sreyal Basán chi' yed' masanil eb' soldado yac' oval yed' eb' d'a Edrei. 34 Yuj chi' ix yal Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic: Man̈ ex xiv d'a vin̈aj Og chi', a in ol vac'och vin̈ yed' eb' soldado yed' smacb'en tic d'a yol e c'ab'. Icha ix eyutej vin̈aj Sehón sreyal eb' amorreo ay d'a Hesbón, icha chi' ol eyutejpax vin̈aj Og tic, xchi d'a vin̈. 35 Icha chi' ix aj scham vin̈aj Og yed' yuninal yed' masanil eb' soldado yuj eb' israel, man̈xo junoc eb' ix cani. Ix ochcan sluum eb' yicoc eb' israel chi'.

22

Ix avtajcot vin̈aj Balaam yuj vin̈aj Balac

1 Ix lajvi chi', ix b'eyn̈ejcot eb' israel chi', ix sb'oanq'ue scampamento eb' d'a lum ac'lic yic Moab d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a a' Jordán d'a satcot Jericó.

2 Ix yab'an vin̈aj Balac sreyal Moab yuninal vin̈aj Zipor, tas ix utaj eb' amorreo yuj eb' israel. 3 Yuj chi' ix xivchaan̈ vin̈ yed' eb' anima ay d'a Moab chi', yujto ix yil vin̈ to te tzijtum eb' israel chi'. 4 Yuj chi' ix yal eb' anima ay d'a Moab chi' d'a eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' Madián icha tic: Masanil juntzan̈ anima tic, ol on̈ satel eb' d'a co luum tic. Icha tz'aj slajviel an̈ an̈c'ultac yuj noc' vacax, icha chi' ol on̈ yutoc eb', xchi eb'.

5 Yuj chi' ix yalan vin̈aj Balac chi' to sb'at cot jun vin̈ syaloch sb'a jelanil scuchan Balaam, yuninal vin̈aj Beor, cajan d'a Petor d'a sti' a' nivan Éufrates d'a scal eb' yetchon̈ab'. Ix schecanb'at eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' vin̈aj Balac chi', yic sb'at yal eb' d'a vin̈aj Balaam chi' icha tic: A d'a Egipto ix cot jun nivan chon̈ab'il anima, toxo ix majel sat lum luum tic yuj eb', toxo ix javi eb' d'a co tz'ey. 6 Yuj chi' cotan̈ d'a elan̈chamel yic tzul a catab'an eb', yujto yelxo nivan sb'isul eb' d'a quichan̈. Tato icha chi' tope ol yal vac'an ganar eb' yic tzin pechanel eb' d'a co lum tic, yujto vojtac to a a catab' yed' a vach' lolonel tzala', tz'eln̈ejc'ochi, xchib'at vin̈.

7 Ix lajvi chi', ix b'at eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' Moab yed' eb' yichamtac vinaquil Madián b'aj ayec' vin̈aj Balaam chi'. Te nivan q'uen tumin ix yic'b'at eb' yic stupan scatab' vin̈ chi' eb'. Ix yalan schecnab'il eb' ix yalb'at vin̈aj Balac chi'. 8 Ix yalan vin̈aj Balaam chi' d'a eb' icha tic:

—A ticnaic, canan̈ec d'a tic, ato syal tas ol yal Jehová d'ayin d'a jun ac'val tic, ichato chi' svac'an spac e lolonel chi' q'uic'an, xchi vin̈. Yuj chi' ix can eb' ichamtac vinac chi' yed' vin̈aj Balaam chi' d'a jun ac'val chi'. 9 Ix sch'oxan sb'a Dios d'a vin̈, ix sc'anb'an d'a vin̈ icha tic:

—¿Mach juntzan̈ anima ayec' chi' d'ayach? xchi. 10 Ix tac'vi vin̈:

—Checab' yaj eb' yuj vin̈aj Balac sreyal Moab yuninal vin̈aj Zipor, tzul yal eb' d'ayin, 11 tob' ay jun chon̈ab'il anima ix cot d'a Egipto. Tob' toxo ix majel sat lum luum yuj eb'. Sgana vin̈aj Balac chi' to tzin b'at d'a schon̈ab' vin̈ chi', yic sb'at in catab'ej jun chon̈ab'il anima chi', yic vach' syal spechanel eb' vin̈ d'a yol smacb'en chi' yalani, xchi vin̈ d'a Dios chi'. 12 Ix yalan Dios chi' d'a vin̈ icha tic:

—Man̈ ach b'at yed' eb' yic sb'at a catab'ej jun chon̈ab'il anima chi', yujto a in val ix val vach' lolonel d'a eb', xchi d'a vin̈. 13 Axo ix q'uin̈ib'i d'a junxo c'u, ix q'ue van vin̈aj Balaam chi', ix yalan vin̈ d'a eb' schecab' vin̈aj Balac chi' icha tic:

—A ticnaic, meltzajan̈ec d'a e chon̈ab' yujto toxo ix yal Jehová to max yal-laj in b'at eyed'oc, xchi vin̈. 14 Ix meltzaj eb' d'a schon̈ab' b'aj ay vin̈aj Balac chi', ix yalan eb' d'a vin̈ icha tic:

—Maj stac'cotlaj sb'a vin̈aj Balaam chi' qued'oc, xchi eb'. 15 Maj schalaj yab' vin̈aj Balac chi', yuj chi' ix checjib'at juntzan̈xo eb' más nivac yopisio d'a yichan̈ eb' ix xid'ec' chi', ec'topax sb'isul eb' ix b'ati. 16 Yuj chi' ix b'atxi eb' yil vin̈aj Balaam chi', ix yalan eb' d'a vin̈ icha tic:

—Ix on̈ scheccot vin̈aj Balac yuninal vin̈aj Zipor d'ayach, syalan vin̈ d'ayach icha tic: Malajocab' mach tzach cachanoch vaan a coti, 17 yujto ol ach vic' val chaan̈, ol vac'an masanil tas ol a c'ana', an̈ej to tza c'anab'ajej a cot a catab'ej juntzan̈ anima tic, xchi vin̈, xchi eb'. 18 Ix tac'vipax vin̈aj Balaam chi' icha tic:

—Vach'chom b'ud'jinac yol spalacio vin̈ yuj q'uen oro, ma yuj q'uen plata, syac'an vin̈ smasanil d'ayin, max yal-laj in c'ulan tas scot d'a in pensar in tenanec' tas syal Jehová in Diosal. 19 Tato syal e canpax d'a jun ac'val tic, ol vab' tas ol yutoc Jehová yalanxi d'ayin, xchi vin̈. 20 Ix sch'oxanpax sb'a Jehová d'a vin̈ d'ac'valil chi', ix yalan d'a vin̈:

—Yacb'an to ix jax eb' vin̈ ach yic'b'ati, ixic yed' eb' vin̈, palta an̈ej val tas ol val d'ayach, an̈ej b'at ala', xchi d'a vin̈.

Scachnab'il vin̈aj Balaam yuj yángel Jehová

21 Axo yic ix q'uin̈ib'i, ix q'ue vaan vin̈aj Balaam chi', ix yac'anoch stz'um noc' snun b'uru vin̈, ix b'at vin̈ yed' eb' vin̈ yichamtac vinaquil Moab chi'. 22 Ix q'ue vin̈ d'a yib'an̈ noc' sb'uru chi', ix b'at chavan̈ eb' schecab' vin̈ yed'oc. Axo Jehová ix cot yoval d'a vin̈ yujto ix b'at vin̈. Axo yángel Jehová chi' ix och tec'tec' d'a yol b'e yic smacan b'e chi'. 23 Axo ix yilan noc' b'uru chi' to lin̈anoch jun yángel Jehová d'a nan̈al yol b'e, yed'nac jun espada, ix b'atcan noc' d'a caltac te'. Ix syamanoch vin̈aj Balaam chi' smac'an noc', yic tz'ochxi noc' d'a yol b'e chi'. 24 Ix ochxi lin̈an jun ángel chi' b'aj lod'an b'e d'a scal te' uva, latz'b'ilq'ue q'uen q'ueen smactealoc te' d'a titac b'e chi'. 25 Axo ix yilanxi noc' to lin̈anec' jun ángel chi' d'a nan̈al yol b'e chi', ix sn̈icanec' sb'a noc' d'a q'uen q'ueen ayoch d'a titac b'e chi'. Ix n̈icjiec' yoc vin̈aj Balaam chi' yuj noc' d'a q'ueen, ix ste mac'anxi noc' vin̈. 26 Ix el yángel Jehová chi' ta', ix snitzanb'at sb'a d'a yichan̈b'ati, ix ochxi lin̈an b'aj te lod'an b'e, b'aj maxtzac yal yelcan junoc mach d'a titac b'e a schalan sb'a yed' junocxo mach. 27 Ix yilanxi noc' b'uru chi' to lin̈anec' jun ángel chi' d'a nan̈al yol b'e chi', toxon̈ej ix em lachnaj noc' d'a yalan̈ vin̈aj Balaam chi', yuj chi' ix cot yoval vin̈ d'a noc', ix och ijan vin̈ smac'an noc' yed' sc'ococh. 28 A val d'a jun rato chi' ix lolonq'ue noc' yuj Jehová, ix yalan noc' d'a vin̈ icha tic:

—¿Tas ix ach vutej? Yoxelalxo in a mac'ani, xchi noc'.

29 —Yujto yelxo val tzin ixtej svab'i. Ayoc val ec' junoc q'uen espada d'a tic, val ticnaic tzach in tecchamoc, xchi vin̈ d'a noc'. 30 Ix tac'vi noc' d'a vin̈ icha tic:

—A in tic a chejintaxoni, tzach q'uen̈ej d'a vib'an̈ ayic tzach b'eyeq'ui, ojtac to malaj juneloc icha tic tzach vutej, xchi noc'.

—I' yel toni, xchi vin̈. 31 Ix lajvi chi' axo Jehová ix ac'an yil jun ángel chi' vin̈, ayec' d'a nan̈al yol b'e chi', ayoch q'uen espada d'a yol sc'ab'. Ixn̈ej val yil jun ángel chi' vin̈, ix em n̈ojan vin̈ d'a yichan̈. 32 Ix yalan jun ángel chi' d'a vin̈ icha tic:

—¿Tas yuj oxel ix a mac' noc' a b'uru tic? A in ix in och d'a ichan̈ ix in macan a b'e, yujto ix cot voval yujto ix ach cot yed' juntzan̈ anima tic. 33 An̈ej noc' b'uru tic ix in ilani, oxel ix elcan noc' d'a yol b'e. Tato maj sb'esel sb'a noc' d'a yol b'e chi', toxom ix ach cham vuj ticnaic, a pax noc' b'uru tic maj am chamlaj noc', xchi jun ángel chi' d'a vin̈. 34 Ix yalan vin̈ d'a yángel Jehová chi' icha tic:

—Ix och in mul d'ayach, man̈ vojtacoc tato a ach tza mac in b'e tic, yuj chi' tato max scha a c'ol tzin b'ati, syal in meltzaji, xchi vin̈. 35 Ix tac'vi jun ángel chi' d'a vin̈ icha tic:

—Syal a b'at yed' eb' anima tic, palta an̈ej val tas ol val d'ayach, an̈ej ol ala', xchi d'a vin̈.

Yuj chi' ix b'atn̈ej vin̈ yed' eb' schecab' vin̈aj Balac chi'.

Ix cot vin̈aj Balac scha' vin̈aj Balaam

36 Axo ix yab'an vin̈aj Balac to van sc'och vin̈aj Balaam chi', ix cot vin̈ scha vin̈ d'a yol b'e d'a jun chon̈ab' ay d'a yol yic Moab, d'a sti' a a' scuch Arnón, satxo smojonal ay. 37 Ix yalan vin̈aj Balac chi' icha tic:

—Yelc'olal val ach vavtej, ¿tas yuj ijan maj a tac'cotlaj a b'a? Tecan ix a na' to man̈ ol in tzac'van vac'an jantac tas tza nib'ej, xchi vin̈ d'a vin̈. 38 Ix tac'vi vin̈aj Balaam chi' icha tic:

—Man̈ ac' pensar, ayinxo eq'ui, palta max yal-laj valani tastac tzin nib'ej svala', an̈ej tastac schec Dios vala', an̈ej ol vala', xchi vin̈. 39 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈ yed' vin̈aj Balac chi' d'a chon̈ab' Quiriat-huzot. 40 Ata' ix schec vin̈aj Balac chi' miljoccham noc' vacax yed' noc' calnel yic schi vin̈aj Balaam chi' yed' pax eb' ichamtac vinac schecab' vin̈aj Balac chi'. 41 Axo d'a junxo c'u, ix ic'jib'at vin̈aj Balaam yuj vin̈aj Balac chi' d'a jolom vitz scuch Bamot-baal, ata' syal yilanb'at janic'oc scampamento eb' israel eb' vin̈.

23

1 Ix yalan vin̈aj Balaam d'a vin̈aj Balac chi' icha tic:

—Chec b'ochajq'ue uqueoc altar d'a tic, tza checan ic'chajcot ucvan̈oc noc' quelemtac vacax yed' ucvan̈oc noc' ch'ac calnel, xchi vin̈. 2 Ix sc'anab'ajej vin̈aj Balac tas ix yal vin̈ chi', ix smol ac'an juntzan̈ silab' chi' eb' vin̈ schavan̈il, jun noc' quelem vacax yed' jun noc' ch'ac calnel d'a junjun altar. 3 Ix yalanxi vin̈aj Balaam chi' d'a vin̈aj Balac chi' icha tic:

—Canan̈ d'a stz'ey juntzan̈ silab' tic, ol b'at vila' tato sjavi Jehová yic slolon ved'oc, ol lajvoc chi' ol valan d'ayach tas val ol aj yalan d'ayin, xchi vin̈.

Ix yal vach' lolonel vin̈aj Balaam‘R’d'a yib'an̈ eb' israel

Ix b'at vin̈ d'a jun nivan vitz malaj ste'al. 4 Ata' ix sch'ox sb'a Jehová d'a vin̈, ix yalan vin̈ d'ay icha tic:

—Ix in b'oq'ue uque' altar, ix vac'ancanq'ue junjun noc' vacax yed' junjun noc' ch'ac calnel d'a yib'an̈ junjun, xchi vin̈. 5 Ix lajvi chi' ix yalan Jehová chi' tas ol aj slolon vin̈. Ix yalan icha tic:

—Meltzajan̈ b'aj ayec' vin̈aj Balac chi', tzalan tas ix val tic d'ayach, xchi d'a vin̈. 6 Ix meltzaj vin̈, ix c'ochxi vin̈ b'aj aycan lin̈an vin̈aj Balac yed' eb' yichamtac vinaquil Moab d'a stz'ey silab' chi'. 7 Ix lajvi chi', ix och ijan vin̈ yalan icha tic:

Ayinec' d'a jun vitz d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a yol yic Aram, ayic ix in yavtancot vin̈aj Balac sreyal Moab. Cotan̈, tza catab'an eb' israel. Alcan chucal lolonel d'a yib'an̈ yin̈tilal vin̈aj Jacob chi', xchib'at vin̈.

8 Palta, ¿tas val tz'aj in catab'an anima to man̈oc Dios scatab'ani? ¿Tas val tz'aj vac'an chucal tato man̈oc Jehová tz'ac'an chucal d'ay?

9 Te vach' vilanb'at jun chon̈ab' chi' ayic ayinq'ue d'a schon jun q'uen q'ueen tic. Te vach' vilanb'at d'a jolom vitz b'aj ayinec' tic. A jun chon̈ab' chi' ch'oc yajeli, max somb'atlaj sb'a d'a scal juntzan̈xo chon̈ab'.

10 Lajanxo sb'isul jun chon̈ab' chi' icha spococal lum luum, ¿tocval ay mach stzac'van sb'isan nan̈aloc eb'? Comonoc val a in tzin cham d'a junc'olal icha juntzan̈ anima to vach' spensar chi', xchi vin̈ d'a yichan̈ eb' vin̈ chi'.

11 Ayic ix yab'an juntzan̈ lolonel chi' vin̈aj Balac chi', ix och ijan vin̈ yalanoch d'a sat vin̈aj Balaam chi' icha tic:

—¿Tas aji? A yuj a catab'an eb' ayoch ajc'olal tic d'ayin, yuj chi' ach vic'coti, palta axo vach' lolonel tzalcan d'a yib'an̈ eb', xchi vin̈.

12 Ix tac'vi vin̈aj Balaam chi' icha tic:

—Yovalil a tas schec Jehová vala', a svala', xchi vin̈.

13 Palta ix ochn̈ej ijan vin̈aj Balac chi' yalan icha tic:

—Con̈ ved' d'a junocxo lugar, b'aj janic'n̈ej syal quilan d'a stitac scampamento eb', a val ta' ol a catab'ej eb' in c'ana', xchi vin̈.

14 Ix lajvi chi' ix ic'jib'at vin̈aj Balaam yuj vin̈aj Balac chi' d'a jun jacan d'a sjolom lum vitz Pisga. Ata' ix schec vin̈ b'ochajxiq'ue uque' altar, ix yac'anxi noc' vacax yed' noc' ch'ac calnel chi' vin̈ silab'il, junjun noc' d'a junjun altar. 15 Ix yalanxi vin̈aj Balaam chi' d'a vin̈aj Balac chi' icha tic:

—Canan̈ d'a stz'ey altar tic, yacb'an b'at in lolon yed' Jehová, xchi vin̈.

16 Ix sch'oxanxi sb'a Jehová chi' d'a vin̈, ix yalani tas ol yutoc vin̈ yalani.

—Meltzajan̈ b'aj ayec' vin̈aj Balac chi', tzalan icha tz'aj valan tic d'ayach, xchi d'a vin̈.

17 Ix meltzaj vin̈ b'aj aycan vin̈aj Balac yed' eb' ay yopisio aj Moab d'a stz'ey silab' chi', ix sc'anb'an vin̈aj Balac chi' d'a vin̈ icha tic:

—¿Tas ix aj yalan Jehová chi' d'ayach? xchi vin̈.

18 Ix lajvi chi' ix och ijan vin̈ yalan icha tic:

19 Ach Balac yuninal vin̈aj Zipor, scham val ab'an tas ol vala': A Dios man̈ lajanoc icha anima. Max yesejlaj, max ec'b'atlaj tas syala'. Tato ay junoc tas syala', tz'eln̈ejc'ochi. Tato ay junoc tas syaltej, syac'n̈ej.

20 Ix yal Jehová d'ayin to sval vach' lolonel d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic. Tato icha chi' tz'aj yalani, max yal-laj in q'uexani.

21 Malaj junoc yaelal syil Jehová to ol javoc d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel. Te vach' yic eb' yin̈tilalcan vin̈aj Jacob. A Jehová sDiosal eb', a ayoch sreyaloc eb', ayn̈ejpaxec' d'a scal eb'.

22 A Jehová ix ic'anelta eb' d'a Egipto. A Jehová ayoch yipoc sc'ol eb', icha noc' oval vacax a sch'aac ayoch yipoc sc'ool.

23 A d'a yin̈tilalcan vin̈aj Jacob malaj yelc'och eb' naumel lolonel, malaj pax yelc'och eb' ajb'aal. A ticnaic yovalil tz'alchaj d'a chon̈ab' Israel icha tic: Tzijtum tas satub'tacxon̈ej yoch ix sc'ulej Jehová d'ay, xchiocab'i.

24 A jun chon̈ab' tic syic'chaan̈ sb'a ichoc noc' choj te ay smay. Ayic toxo ix och sat noc' d'a junoc schib'ej, max och vaan noc' spechani masanto syamchaji syuc'an schiq'uil noc', icha chi' yaj eb', xchi vin̈.

25 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Balac chi' icha tic:

—Tato max yal a catab'an jun chon̈ab' tic, mocab' alpaxcan vach' lolonel d'a yib'an̈, xchi vin̈.

26 Ix tac'vi vin̈aj Balaam chi' icha tic:

—¿Tom maj val d'ayach jun, to a tas ol schec Jehová vala', aton yovalil svala'? xchi vin̈.

27 Ix lajvi chi', ix yalanxi vin̈aj Balac chi' icha tic:

—Cotan̈, ol ach vic'b'at d'a junocxo lugar, talaj ata' ol scha' sc'ol Dios a catab'an eb' israel chi', xchi vin̈.

28 Yuj chi' ix ic'jib'at vin̈ yuj vin̈aj Balac chi' d'a jolom vitz Peor, b'aj te chequel quilan masanil tz'inan luum. 29 Ayic ayec' eb' vin̈ ta', ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Balac chi' icha tic:

—Chec b'ochajq'ue uqueocxo altar d'a tic in c'ana', tza checan miljoccham ucvan̈oc noc' quelemtac vacax yed' ucvan̈oc noc' ch'ac calnel, xchi vin̈.

30 Ix schecan vin̈aj Balac b'ojoc uquexo altar chi' yic sn̈usjitz'a juntzan̈ noc' chi' d'a yib'an̈.

24

1 Axo yic ix nachajel yuj vin̈aj Balaam to scha sc'ol Jehová ayic syalan vach' lolonel vin̈ d'a yib'an̈ eb' israel, majxo b'atlaj vin̈ sc'anb'ej yab' icha ix yutej d'a sb'ab'elal, an̈ej to ix b'at q'uelan vin̈ d'a tz'inan luum chi'. 2 Axo ix yilanb'at chon̈ab' Israel vin̈, d'a stzolal yaj junjun in̈tilal eb' yed' scampamento, ix och Yespíritu Dios d'a vin̈, 3 yuj chi' ix och ijan vin̈ yalan icha tic:

Aton in lolonel a in Balaam in tic, yuninal in vin̈aj Beor, jichichi tz'aj vilani.

4 Svab' tas syal Dios. Icha vayichal tz'aj vilan Dios Syal Yuj Smasanil. Tzin ec' jichan, palta jacan in sat, te vach' vilani.

5 Ex israel yin̈tilalcan vin̈aj Jacob, te vach' yilji e mantiado. Te vach' quilanb'at e campamento.

6 Icha val yaj stzolal te' palma, icha val chi' eyiljib'ati. Icha val sb'at tzololoc junoc tas tz'avchaj d'a sti' junoc a a', icha val chi' eyajemi. Icha te' áloes avab'il yuj Jehová, ma icha val yaj te' c'ute' d'a sti' a a'.

7 A b'aj ayec' chon̈ab' Israel chi', man̈xo jantacoc a a'. Vach'n̈ej yuc'an a' eb' yed' yac'anoch yalil tas syavej eb'. A sreyal eb' te ay smay d'a yichan̈ vin̈aj rey Agag. Te nivan yaj smacb'en sreyal eb'.

8 A Jehová ix ic'anelta eb' d'a Egipto. A Jehová ayoch yipoc sc'ool eb', icha noc' oval vacax a sch'aac ayoch yipoc sc'ool. A chon̈ab' Israel ol satanel eb' ayoch ajc'olal d'ay. Ol smac'poj sb'aquil eb' yajc'ol eb' chi'. Ol c'axpajec' sjul-lab' eb' d'a snivanil eb' yajc'ol chi'.

9 Lajan val eb' icha junoc noc' choj jichanec' svayi, malaj mach stec'b'ej sb'a stzuntzani. Ex israel, alchajocab' vach' lolonel d'a mach tz'alan vach' lolonel d'ayex, catab'ajocab' mach tzex catab'ani, xchi vin̈.

Slajvub' slolonel vin̈aj Balaam

10 Ayic ix yab'an juntzan̈ lolonel chi' vin̈aj Balac chi', ix te cot yoval vin̈ sic'lab'il, ix smuch'an jun sc'ab' vin̈ ix schuc'anoch vin̈ d'a yol junxo sc'ab' yuj yoval chi', ix yalan vin̈ icha tic:

—A yuj a catab'an eb' ajc'ol yajoch tic d'ayin ix ach vavtejcoti, axo ticnaic yoxelalxo alan vach' lolonel d'a yib'an̈ eb'. 11 Te vach' ama tzach meltzaj d'a a pat d'a elan̈chamel. Toxo ix vala' to nivan tas ol vac' d'ayach, ol ach vic'anchaan̈, palta max schalaj sc'ol Jehová to icha chi' tz'aji, xchi vin̈aj Balac chi'.

12 Ix tac'vixi vin̈aj Balaam chi' icha tic:

—Jichan ix aj valan d'a eb' a checab': 13 Vach'chom b'ud'an a palacio yuj q'uen oro, ma yuj q'uen plata, tzac'an q'uen d'ayin, palta max yal-laj in q'uexan tas syal Jehová, max yal-laj vac'an vach'c'olal, ma in catab'an b'aj scot d'a in c'ol in c'ulani, yujto a tas schec Jehová vala', aton yovalil svala'. 14 Vach' ol in meltzaj d'a in chon̈ab'. An̈ej, ayic mantzac in b'ati, svalcan d'ayach tas ol utaj a chon̈ab' tic yuj jun chon̈ab'il anima chi' d'a b'aq'uin̈, xchi vin̈.

15 Ix lajvi chi', ix och ijan vin̈ yalan icha tic:

Aton in lolonel a in Balaam in tic, yuninal in vin̈aj Beor, jichichi tz'aj vilani.

16 Svab' tas syal Dios Ec'to d'a yib'an̈ Smasanil, vojtac tas yaj spensar, svilanpax icha vayichal. A Dios Syal yuj Smasanil chi' tz'ac'an vojtaquejeli. Tzin ec' jichan, palta jacan in sat, te vach'n̈ej vilani.

17 Ay jun mach najatto ay, palta syal vilanb'ati. Ay jun rey ol checlajq'ue d'a scal eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob, tziquiqui yilji icha q'uen c'anal. A jun rey chi' ol yac' yajalil d'a scal eb' yin̈tilal Israel. A' ol satanel chon̈ab' Moab, a pax ol satanel eb' yin̈tilalcan vin̈aj Set.

18 Ol can chon̈ab' Edom d'a yalan̈ yuuj, ol ochcan lum Seir chi' yicoc. A chon̈ab' Israel ol yic' yip.

19 A d'a scal eb' yin̈tilalcan vin̈aj Jacob ol elta jun mach ol och Yajalil. A' ol satanel jantacto mach ol can d'a yol jun chon̈ab' chi', xchi vin̈.

20 Ix lajvi chi' ix yilanb'at chon̈ab' Amalec vin̈, ix yalan vin̈ icha tic:

A chon̈ab' Amalec yelxo ay smay d'a yichan̈ juntzan̈xo chon̈ab', palta ol satel d'a juneln̈ej, xchi vin̈.

21 Ix b'at q'uelan vin̈ d'a schon̈ab' eb' quenita, ix yalan vin̈ icha tic:

Ex quenita, vach'chom te ay smay e chon̈ab' yic scolan sb'a, vach'chom d'a schontac q'uen nivac tenam tzeyac'q'ue e pat,

22 palta ol satcanel e chon̈ab' chi', a jantac exto ol ex canoc, ol ex yic'canb'at eb' vin̈ asirio schecab'oc, xchi vin̈.

23 Ix lajvi chi' ix yalanxi vin̈ icha tic:

Ay, ¿tocval ayto mach ol canoc ayic ol sc'ulan juntzan̈ tic Dios?

24 Ay te' barco ol cot d'a Chipre, ol ja d'a sti' a' mar yic tzul yixtan chon̈ab' Asiria yed' chon̈ab' Heber, palta ol satjocpaxel eb' aj Chipre chi', xchi vin̈.

25 Ix lajvi yalan juntzan̈ tic vin̈, ix meltzaj vin̈ d'a schon̈ab', axo vin̈aj Balac ix meltzajxican vin̈ b'aj cajan.

25

Ochnac eb' israel ejmelal d'a yechel Baal-peor

1 Ayic ayec' eb' israel d'a Sitim, tzijtum eb' vin̈ vinac ix mulan yed' eb' ix moabita. 2 Ix montajb'at eb' vin̈ yuj eb' ix b'aj tz'och sq'uin̈al sdiosal. Ix schi'an noc' chib'ej eb' vin̈ israel chi', noc' silab'ej eb' ix d'a sdiosal chi'. Ix ochpax eb' vin̈ ejmelal d'a sdiosal eb' ix chi'. 3 Icha chi' ix aj scuchb'ajb'at eb' vin̈ yoch ejmelal d'a jun yechel scuch Baal, sdiosal chon̈ab' Peor, yuj chi' ix te cot yoval Jehová d'a chon̈ab' Israel chi', 4 ix yalan d'a vin̈aj Moisés icha tic:

—Molb'ej masanil eb' ix cuchb'anb'at eb' anima tic d'a juntzan̈ chucal chi', val d'a vichan̈ yed' d'a yichan̈ eb' etchon̈ab' tza d'un̈b'ejq'ue eb'. Icha chi' ol aj sicb'iem yoval in c'ol d'a chon̈ab' Israel tic, xchi d'a vin̈.

5 Yuj chi' ix yalan vin̈aj Moisés d'a eb' yajalil chon̈ab' chi' icha tic:

—Junjun ex d'a eyin̈tilal tze milcham eb' vin̈ ix b'at och ejmelal d'a Baal, xchi vin̈.

6 Junanto rato chi' ix ec'b'at jun vin̈ israel yed' jun ix aj Madián van yic'anb'at ix vin̈ d'a smantiado. Ix ec'b'at vin̈ d'a slac'anil scajnub' Jehová d'a yichan̈ vin̈aj Moisés yed' eb' anima molaneq'ui yic tz'oc' eb' d'a yichan̈ Jehová. 7 Ayic ix yilan vin̈aj Finees yuninal vin̈aj Eleazar, yixchiquincan vin̈aj Aarón vin̈ b'ab'el sat sacerdote, ix q'ue vaan vin̈ d'a scal eb' anima ayec' molan chi'. Ix yic'ancot slanza vin̈, ix b'at tzac'an vin̈ yuj jun vin̈ israel yed' ix aj Madián chi', 8 masanto ix c'och vin̈ d'a yol smantiado vin̈. Ix stecan c'axpaj q'uen lanza chi' vin̈ d'a yol sc'ol vin̈ israel yed' ix aj Madián chi'. Icha chi' ix aj yoch vaan scham anima yuj jun ilya ix yac'cot Jehová d'a scal eb' israel chi'. 9 Ay 24 mil anima ix cham yuj jun ilya chi'.

10 Ix lajvi chi', ix lolon Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

11 —A vin̈aj Finees ix ac'an sicb'oc yoval in c'ool, ix lajvi voval d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel tic, yapax ix yab' vin̈ ved'oc yujto ix sna vin̈ to a inn̈ej nivan velc'ochi, yuj chi', tato man̈ ichocta ix sc'ulej vin̈, masanil am eb' anima tic ix sateli. 12-13 Yuj chi' al d'a vin̈ icha tic: Yujto ya ix ab' ved'oc, yujto ix a na' to a inn̈ej nivan velc'ochi, yuj chi' ix ac' sicb'oquem yoval in c'ol d'a yib'an̈ eb' anima tic, yuj chi' ol in b'o in trato ed'oc yed' masanil eb' in̈tilal, ol ochcan eb' sacerdoteal d'a masanil tiempo, xchi Jehová, xa chi d'a vin̈, xchi d'a vin̈aj Moisés chi'.

14 A jun vin̈ ix cham yed' ix aj Madián yuj vin̈aj Finees chi', Zimri sb'i vin̈, yuninal vin̈aj Salu, yajal yaj d'a scal yin̈tilal Simeón. 15 Axo pax ix ix, ix cham chi', Cozbi sb'i ix, yisil ix vin̈aj Zur, yajal yaj d'a jun macan̈ anima d'a Madián.

16 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

17 —Aq'uec oval yed' eb' aj Madián, tze satanel eb', 18 yujto ix ex och d'a yol sc'ab' yaelal yuj eb' ayic ix ex yic'anb'at eb' eyoch ejmelal d'a sdiosal d'a Peor. Naeccoti tas ix ex yutej ix Cozbi, aton ix yisil jun vin̈ yajal yaj d'a eb', yuj chi' ix tecjicham ix d'a q'uen lanza, ayic ix vac'anb'at ilya d'a e cal, yujto tzijtum mach ix och ejmelal d'a sdiosal eb', xchi d'a vin̈.

26

Ix ic'jichaan̈ sb'isul eb' israel junelxo

1 Ayic ix lajviec' jun ilya to scham anima chi' yuuj, ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Eleazar sat sacerdote yuninal vin̈aj Aarón: 2 —Iq'uecchaan̈ sb'isul eb' israel d'a junjun macan̈il yaj eb', tz'el yich d'a eb' 20 ab'il sq'uinal stiempo val sb'at d'a oval, xchi d'a eb' vin̈. 3 Ix smolb'an masanil eb' vinac vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Eleazar d'a yac'lical Moab, d'a sti' a' Jordán, d'a yichan̈cot Jericó, 4 yic stz'ib'chaj masanil eb' 20 ab'il sq'uinal sb'eyn̈ejb'ati, icha val ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'. Aton masanil eb' ix elta d'a Egipto: 5-7 A eb' yin̈tilalcan Rubén sb'ab'el yuninal vin̈aj Israel, ay 43 mil 730 eb' vinac d'a smasanil. A sb'i eb' yuninal vin̈ sb'inajcan d'a junjun macan̈ yin̈tilal, aton tic: Vin̈aj Enoc, vin̈aj Falú, vin̈aj Ezrón yed' vin̈aj Carmi. 8 A vin̈aj Falú chi' ay yuninal vin̈aj Eliab, 9 axo pax vin̈aj Eliab ay yuninal vin̈aj Nemuel, vin̈aj Datán yed' vin̈aj Abiram, yichamtac vinaquil chon̈ab' yaj eb'. Aton eb' junn̈ej ajnac slajti' yed' vin̈aj Coré. Meltzajnacoch eb' ajc'olal d'a Jehová, d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj Aarón. 10 Palta paxnac levnaj lum luum, emnaccan eb' chavan̈ chi' d'a yol lum yed' vin̈aj Coré. Masanil eb' ochnac tzac'an yuj vin̈aj Coré chi' chamnac eb', aton eb' 250 chamnac yuj jun c'ac'. A juntzan̈ eb' chi' ochnac ch'oxnab'iloc d'a eb' israel smasanil.26.9-10 11 Axo pax eb' yin̈tilalcan vin̈aj Coré chi', maj satel-laj eb'.

12-14 Axo pax eb' yin̈tilalcan Simeón, ay 22 mil 200 eb' vinac d'a smasanil. A sb'i eb' yuninal vin̈ sb'inajcan d'a junjun macan̈ yin̈tilal, aton tic: Vin̈aj Nemuel, vin̈aj Jamín, vin̈aj Jaquín, vin̈aj Zera yed' vin̈aj Saúl.

15-18 A eb' yin̈tilalcan Gad, ay 40 mil 500 eb' vinac d'a smasanil. A sb'i eb' yuninal vin̈ sb'inajcan d'a junjun macan̈ yin̈tilal, aton tic: Vin̈aj Zefón, vin̈aj Hagui, vin̈aj Suni, vin̈aj Ozni, vin̈aj Eri, vin̈aj Arod yed' vin̈aj Areli.

19-22 A eb' yin̈tilal Judá, ay 76 mil 500 eb' vinac d'a smasanil. A sb'i eb' yuninal vin̈ sb'inajcan d'a junjun macan̈ yin̈tilal, aton tic: Vin̈aj Sela, vin̈aj Fares yed' vin̈aj Zera. A eb' yuninal vin̈aj Fares sb'inajcan d'a yin̈tilal: Vin̈aj Hezrón yed' vin̈aj Hamul. A pax eb' yuninal vin̈aj Judá ix cham d'a lum Canaán aton vin̈aj Er yed' vin̈aj Onán.

23-25 A eb' yin̈tilalcan Isacar, ay 64 mil 300 eb' vinac d'a smasanil. A sb'i eb' yuninal vin̈ sb'inajcan d'a junjun macan̈ yin̈tilal, aton tic: Vin̈aj Tola, vin̈aj Fúa, vin̈aj Jasub yed' vin̈aj Simrón.

26-27 A eb' yin̈tilalcan Zabulón, ay 60 mil 500 eb' vinac d'a smasanil. A sb'i eb' yuninal vin̈ sb'inajcan d'a junjun macan̈ yin̈tilal, aton tic: Vin̈aj Sered, vin̈aj Elón yed' vin̈aj Jahleel.

28-34 Axo pax d'a yin̈tilalcan José, chab' in̈tilal yaj eb', aton yic Manasés yed' yic Efraín.

A eb' yin̈tilalcan Manasés chi', ay 52 mil 700 eb' vinac d'a smasanil. A eb' sb'inajcan d'a scal junjun macan̈ yin̈tilal vin̈: Aton vin̈aj Maquir yed' vin̈aj Galaad yuninal vin̈aj Maquir chi' yed' pax eb' yuninal vin̈aj Galaad chi', aton vin̈aj Jezer, vin̈aj Helec, vin̈aj Asriel, vin̈aj Siquem, vin̈aj Semida yed' vin̈aj Hefer. (A vin̈aj Zelofehad yuninal vin̈aj Hefer, malaj yuninal vin̈, an̈ej eb' ix yisil vin̈ ay: Aton ix Maala, ix Noa, ix Hogla, ix Milca yed' ix Tirsa.)

35-37 Axo eb' yin̈tilalcan Efraín, ay 32 mil 500 eb' vinac d'a smasanil. A sb'i eb' yuninal vin̈ sb'inajcan d'a junjun macan̈ yin̈tilal, aton tic: Vin̈aj Sutela, vin̈aj Bequer yed' vin̈aj Tahán. Ay jun yuninal vin̈aj Sutela chi' sb'inajcan d'a yin̈tilal, aton vin̈aj Erán.

38-41 A eb' yin̈tilalcan Benjamín, ay 45 mil 600 eb' vinac d'a smasanil. A sb'i eb' yuninal vin̈ sb'inajcan d'a junjun macan̈ yin̈tilal, aton tic: Vin̈aj Bela, vin̈aj Asbel, vin̈aj Ahiram, vin̈aj Sufam yed' vin̈aj Hufam. A eb' yuninal vin̈aj Bela sb'inajcan d'a yin̈tilal, aton vin̈aj Ard yed' vin̈aj Naamán.

42-43 A pax eb' yin̈tilalcan Dan, ay 64 mil 400 eb' vinac d'a smasanil. A vin̈ sb'inajcan d'a yin̈tilal, aton vin̈aj Suham.

44-47 Axo pax yin̈tilalcan Aser, ay 53 mil 400 eb' vinac d'a smasanil. A sb'i eb' yuninal vin̈ sb'inajcan d'a junjun macan̈ yin̈tilal, aton tic: Vin̈aj Imna, vin̈aj Isúi yed' vin̈aj Bería. A eb' yuninal vin̈aj Bería chi' sb'inajcan d'a yin̈tilal: Aton vin̈aj Heber yed' vin̈aj Malquiel. (A vin̈aj Aser chi' ay jun ix yisil vin̈ scuchan Sera).

48-50 A eb' yin̈tilalcan Neftalí, ay 45 mil 400 eb' vinac d'a smasanil. A sb'i eb' yuninal vin̈ sb'inajcan d'a junjun macan̈ yin̈tilal, aton tic: Vin̈aj Jahzeel, vin̈aj Guni, vin̈aj Jezer yed' vin̈aj Silem.

51 Yuj chi' a sb'isul masanil eb' vinac yic chon̈ab' Israel, ay 601 mil 730 eb' d'a smasanil.

Sleyal tas tz'aj spucchajec' lum luum

52 Ix lolon Jehová d'a vin̈aj Moisés, ix yalan icha tic:

53 Pucchajocab'ec' lum luum d'a scal junjun in̈tilal ato syala' jantac sb'isul junjun ix q'ue vaan. 54-56 D'a suerteal tz'aj spucchajec' luum d'a eb'. Nivan lum tzac' d'a eb' nivan sb'isul, quenn̈ej lum tzac' d'a eb' quenn̈ej sb'isul, xchi d'a vin̈.

A sb'isul eb' levita

57 A eb' yuninal vin̈aj Leví sb'inajcan d'a yin̈tilal: Vin̈aj Gersón, vin̈aj Coat yed' vin̈aj Merari. 58 A eb' yixchiquin vin̈aj Leví chi' sb'inajcan d'a yin̈tilal: Vin̈aj Libni, vin̈aj Hebrón, vin̈aj Mahli, vin̈aj Musi yed' vin̈aj Coré, aton eb' vin̈ tic yin̈tilalcan vin̈aj Leví.

A vin̈aj Coat chi', aton vin̈ smam vin̈aj Amram. 59 A vin̈aj Amram chi' ix yic' sb'a yed' jun ix yin̈tilalcan vin̈aj Leví chi', aton ix scuchan Jocabed. Ayic ayec' vin̈aj Leví chi' d'a Egipto ix alji ix. A vin̈aj Amram yed' ix Jocabed chi', aton eb' smam snun vin̈aj Aarón, vin̈aj Moisés yed' ix María. 60 Axo eb' yuninal vin̈aj Aarón, aton vin̈aj Nadab, vin̈aj Abiú, vin̈aj Eleazar yed' vin̈aj Itamar. 61 A vin̈aj Nadab yed' vin̈aj Abiú chi', ix cham eb' vin̈ yujto ix yac'och jun c'ac' eb' vin̈ man̈ smojoc icha ofrenda d'a yichan̈ Jehová.

62 Masanil eb' vinac d'a yin̈tilalcan vin̈aj Leví, aton eb' jun ujal sq'uinal sb'eyn̈ejb'ati, ay 23 mil eb'. A eb' tic man̈ ayococh eb' sb'isuloc juntzan̈xo eb' yetisraelal, yujto a eb' levita tic malaj smacb'en eb' ol scha'a, ayic ol c'och eb' d'a lum Canaán.

63 Icha val chi' ix aj yelc'och sb'isul eb' israel ix ic'jichaan̈ yuj vin̈aj Moisés yed' vin̈aj sacerdote Eleazar d'a ac'lic d'a yol yic Moab, d'a sti' a' Jordán d'a yichan̈cot Jericó. 64 Masanil eb' chi', malaj junoc eb' ix b'isji yuj vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón ayic ix yic'anchaan̈ sb'isul eb' vin̈ d'a sb'ab'elal d'a tz'inan luum Sinaí, 65 yujto ix yal Jehová to ol cham eb' d'a tz'inan luum chi'. Man̈xa junoc eb' chi' ix cani, axon̈ej vin̈aj Caleb yuninal vin̈aj Jefone yed' vin̈aj Josué yuninal vin̈aj Nun ix cani.

27

A smacb'en eb' ix isilab'il

1 Ay jun vin̈ d'a yin̈tilal Manasés scuch Zelofehad. Aton stzolal smam yicham vin̈ tic: Vin̈aj Hefer, vin̈aj Galaad, vin̈aj Maquir, vin̈aj Manasés yed' vin̈aj José. A vin̈aj Zelofehad chi' ay ovan̈ eb' ix yisil vin̈: Aton ix Maala, ix Noa, ix Hogla, ix Milca yed' ix Tirsa. 2 A ovan̈ eb' ix snulej sb'a tic, ix b'at eb' ix b'aj ay cajnub' b'aj sch'ox sb'a Jehová. Ix yalan eb' ix d'a vin̈aj Moisés yed' d'a vin̈aj sacerdote Eleazar yed' d'a masanil eb' yajalil chon̈ab' icha tic: 3 A vin̈ co mam a on̈ tic, ix cham vin̈ d'a tz'inan luum, palta man̈ locanoclaj vin̈ yed' eb' yic vin̈aj Coré ix meltzajoch ajc'olal d'a Jehová. A vin̈ co mam chi' yujn̈ej smul vin̈ d'a yol yico' ix cham vin̈, malaj junoc yuninal vin̈ ix cani. 4 Palta man̈ smojoc satcanel sb'i vin̈ d'a slistail quin̈tilal, yujn̈ej to malaj junoc yuninal vin̈ ix cani. Yuj chi' ol eyac' junoc macan̈ co luum d'a scal yic eb' vin̈ yuc'tac vin̈ co mam chi', xchi eb' ix. 5 Ix yalan vin̈aj Moisés masanil tas ix yal eb' ix ix chi' d'a Jehová. 6 Ix tac'vi Jehová chi' d'a vin̈ icha tic: 7 A eb' ix yisil vin̈aj Zelofehad chi', yel syal eb' ix. Ol ac' junoc macan̈ sluum eb' ix d'a scal yic eb' vin̈ yuc'tac vin̈ smam eb' ix chi', axo eb' ix ol ic'ancan smacb'en vin̈ smam chi'. 8 Alpax d'a eb' etisraelal: Tato ay mach schami, malaj junoc yuninal vinac scani, a smacb'en syal scan d'a eb' ix yisil. 9 Palta tato malaj junoc yisil chi', a d'a junoc yuc'tac scan smacb'en chi'. 10 Tato malaj junoc yuc'tac chi' jun, a d'a eb' yuc'tac smam scan smacb'en chi'. 11 Tato a smam chi' malaj pax yuc'tac, a d'a junoc sc'ab' yoc, ata' scan smacb'en chi'. A jun tic ley tz'ajcan d'a scal chon̈ab' Israel, icha tz'aj valan tic d'ayach, xchi Jehová chi' d'a vin̈.

Ochnac vin̈aj Josué sq'uexuloc vin̈aj Moisés

(Dt 31.1-8)

12 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

—Q'uean̈ d'a jolom vitz Abarim, tzilancanb'at lum ol vac' d'a eb' etchon̈ab' tic. 13 An̈ej slajvi ilanb'at luum, ol ach chamoc, icha val ix aj scham vin̈ uc'tac aj Aarón, 14 yujto maj in e c'anab'ajej, maj in eyic'chaan̈ d'a tz'inan lum yic Zin, ayic ix cot yoval eb' anima d'ayin. Maj e c'anab'ajej e ch'oxanel d'a yichan̈ eb' eyetchon̈ab' to A inxon̈ej Ochi ayic ix q'ue yav eb' sc'anan a a' yuq'uej, xchi d'a vin̈. (Ix uji jun chi' b'aj ay a a' scuch Meriba d'a Cades, d'a lum tz'inan luum yic Zin.)

15 Ix yalan vin̈aj Moisés d'a Jehová chi' icha tic:

16 —Mamin Jehová, a ach tzac' sq'uinal masanil anima. A ticnaic ac'och a sat d'a junoc mach tz'och yajaliloc a chon̈ab', 17 yic scuchb'ejb'at eb' yic sb'atn̈ej eb', yic max satec' eb' icha noc' calnel malaj stan̈vumal, xchi vin̈.

18 Ix tac'vi Jehová chi' d'a vin̈ icha tic:

—Te ay val och Vespíritu d'a vin̈aj Josué yuninal vin̈aj Nun, yuj chi' ac'b'at a c'ab' d'a sjolom vin̈. 19 D'a val yichan̈ vin̈aj sat sacerdote Eleazar yed' d'a yichan̈ masanil eb' anima, tzac'ancanoch yopisio vin̈. 20 Ac'canoch jab'oc opisio chi' d'a yib'an̈ vin̈, yic vach' ol sc'anab'ajej masanil eb' anima tas ol yal vin̈. 21 A d'a vin̈aj Eleazar ol yal vin̈, axo vin̈aj Eleazar chi' ol c'anb'an d'ayin yuj vin̈. A inxo Jehová in tic ol val yed' q'uen Urim tas ol yutej sb'a vin̈. Axo vin̈ ol alan d'a eb' chon̈ab' chi' tas ol aj eb', xchi Jehová chi'.

22-23 Yuj chi' ix ic'jib'at vin̈aj Josué chi' yuj vin̈aj Moisés d'a yichan̈ vin̈aj sacerdote Eleazar yed' d'a yichan̈ masanil eb' chon̈ab'. Ix lajvi chi' ix yac'anb'at sc'ab' vin̈aj Moisés chi' d'a sjolom vin̈aj Josué chi', ix yac'ancan yopisio vin̈, icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

28

Ofrenda tz'ac'ji d'a junjun c'u

(Ex 29.38-46)

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

2 Al jun checnab'il tic d'a eb' etchon̈ab' chi': A d'a stiempoal chequel yajcani, sc'anab'ajej eb' yac'an juntzan̈ ofrenda sn̈usjitz'a silab'il d'ayin, te suc'uq'ui sjab' svab'i, xchi d'a vin̈.

3-8 Ix yalan vin̈aj Moisés chi' d'a eb' yetchon̈ab' chi' yuj juntzan̈ ofrenda yovalil sn̈ustz'a eb' yuj yic'jichaan̈ Jehová. Junjun c'u sn̈usjitz'a chatacvan̈ noc' quelemtac calnel jun ab'il sq'uinal, malaj jab'oc spaltail. Jun noc' sn̈usjitz'a d'a q'uin̈ib'alil, axo junxo noc' d'a yemc'ualil. Yovalil tz'ac'ji chan̈e' libra ixim harina te vach', scalaj yed' junoc litro aceite yic sat te' olivo ofrendail yed' junjun noc'. Tz'ac'jipax junjun litro vino yed' junjun noc' calnel chi', secchajem b'aj ay scajnub' Jehová yuj yic'jichaan̈. A d'a lum vitzal Sinaí ix schec Jehová ac'joc juntzan̈ silab' tic d'a junjun c'u, aton ofrenda suc'uq'ui sjab' syab' Jehová.

Ofrenda tz'ac'ji d'a sc'ual ic'oj ip

9 A d'a sc'ual ic'oj ip, yovalil syac' chavan̈ocxo noc' quelemtac calnel eb', aton noc' jun ab'il sq'uinal, malaj jab'oc spaltail yed' vajxaque' libra ixim harina te vach' calab'il yed' aceite d'a ofrendail d'a ixim trigo. Tz'ac'jipax vino yed'oc, ichataxon tz'aj yac'ji. 10 Masanil juntzan̈ silab' chi' tz'ac'ji d'a sc'ual ic'oj ip, palta ch'oc yel d'a yichan̈ silab' tz'ac'jitaxon d'a junjun c'u yed' pax vino tz'ac'jitaxon yed'oc.

Ofrenda tz'ac'ji d'a junjun uj

11 A d'a b'ab'el c'ual yic junjun uj tzeyac' chavan̈ noc' quelemtac vacax silab'il yed' jun noc' ch'ac calnel yed' ucvan̈ noc' quelemtac calnel jun ab'il sq'uinal. Masanil noc' tic, mocab'a jab'oc spaltail noc'. 12 A yed' junjun noc' vacax chi' tzeyac' lajchaveoc libra ixim harina te vach', tze calan yed' aceite. Axo yed' noc' ch'ac calnel chi' tzeyac' vajxaqueoc libra ixim harina te vach', calab'il yed' aceite. 13 Axo yed' junjun noc' quelemtac calnel chi', chan̈e' libra ixim harina te vach' calab'il yed' aceite tzeyac'a'. Aton jun ofrenda sn̈usjitz'a chi', suc'uq'ui sjab' syab' Jehová. 14 Axo vino tz'ac'jitaxon d'a ofrendail, chab' litro tz'ac'ji yed' junjun noc' vacax chi', nan̈al schab'il litro d'a jun noc' ch'ac calnel chi', junjun litro d'a junjun noc' quelemtac calnel chi'. Aton juntzan̈ ofrenda chi' yovalil tz'ac'ji d'a junjun uj d'a yol ab'il. 15 A yed' silab' sn̈usjitz'a chi', tz'ac'jipax junoc noc' mam chiva d'a Jehová silab'il yuj mul yed' vino tz'ac'jitaxon yed'oc.

Ofrenda tz'ac'ji d'a q'uin̈ yic snacot eb' israel‘R’ayic yelnaccot eb' d'a Egipto

(Lv 23.5-8)

16 D'a 14 yoch b'ab'el uj d'a yol ab'il, ata' tz'och q'uin̈ yic tze naancoti ayic eyelnac libre yuj Jehová. 17 Axo d'a 15 yoch uj chi', ata' tz'och uque' c'ual q'uin̈, aton ta' svaji ixim pan malaj yich. 18 A d'a b'ab'el c'u d'a uque' c'ual chi' tz'och jun nivan molanil yuj eyoch ejmelal. A d'a jun c'u chi', malaj junoc macan̈ munlajel tze c'ulej. 19 Chavan̈ noc' quelemtac vacax tz'ac'ji silab'il, jun noc' ch'ac calnel yed' ucvan̈ noc' quelemtac calnel junjun ab'il sq'uinal. Masanil noc' chi', malajocab' jab'oc spaltail noc'. 20 A yed' juntzan̈ silab' chi' tz'ac'ji juntzan̈xo ofrenda tz'ac'jitaxon yed'oc, ixim harina calab'il yed' aceite, tz'ac'ji icha tic: Lajchave' libra ixim yed' junjun noc' vacax chi', vajxaque' libra ixim yed' jun noc' ch'ac calnel chi', 21 chan̈e' libra ixim yed' junjun noc' quelemtac calnel chi'. 22 Tz'ac'jipax junoc noc' mam chiva silab'il yuj mul yic stupcanel e mul d'a eyib'an̈. 23 Masanil juntzan̈ chi' tz'ac'ji yed' jun silab' sn̈usjitz'a d'a q'uin̈ib'alil d'a junjun c'u. 24 Icha chi' tz'aj d'a junjun c'u d'a uque' c'ual q'uin̈ chi'. Sn̈usjitz'a juntzan̈ ofrenda chi', suc'uq'ui sjab' syab' Jehová. Palta ch'oc pax yaj silab' tz'ac'jitaxon d'a junjun c'u yed' pax vino tz'ac'jitaxon yed'oc. 25 Axo d'a yuquil c'ual, tz'ochpax junxo nivan molanil yuj eyoch ejmelal. A d'a jun c'u chi', malaj junoc macan̈ munlajel tze c'ulej.

Ofrenda sb'ab'el sat tastac tz'avchaji

(Lv 23.9-22)

26 Ayic toxo ix ec'b'at uque' semana yec' q'uin̈ yic tze naancot eyelnac libre yuj Jehová, tzeyac'an eyofrenda yuj sb'ab'el sat eyavb'en tze molo'. Tze molb'ej e b'a e masanil yuj eyoch ejmelal d'a Jehová, malaj junoc macan̈ munlajel tze c'ulej. 27 Tzeyac'pax junoc silab' te vach' d'a Jehová suc'uq'ui sjab' syab'i: Chavan̈ noc' quelemtac vacax, junoc noc' ch'ac calnel, ucvan̈oc noc' quelemtac calnel jun ab'il sq'uinal, 28 yed' ixim harina te vach' calab'il yed' aceite tz'ac'jitaxoni, lajchave' libra ixim yed' junjun noc' vacax chi', vajxaque' libra ixim yed' jun noc' ch'ac calnel chi', 29 chan̈e' libra ixim yed' junjun noc' quelemtac calnel chi'. 30 Tzeyac'anpax junoc noc' mam chiva silab'il yuj e mul. 31 A yed' juntzan̈ silab' chi' tz'ac'jin̈ej ofrenda d'a ixim harina yed' vino. Tzeyac'anpax silab' tz'ac'jitaxon d'a junjun c'u. Masanil noc' tz'ac'ji chi', yovalil malaj jab'oc spaltail noc'.

29

Q'uin̈ yic spuji q'uen trompeta

(Lv 23.23-25)

1 A d'a b'ab'el c'ual yic yuquil uj, tze molb'ej e b'a yic tzex och ejmelal. A d'a jun c'ual chi' malaj junoc mach smunlaji. A jun c'ual chi', sc'ual yic spuji q'uen trompeta. 2 Tze n̈usantz'a juntzan̈ silab' suc'uq'ui sjab' syab' Jehová: Jun noc' quelem vacax, junoc noc' ch'ac calnel yed' ucvan̈ noc' quelemtac calnel jun ab'il sq'uinal. Masanil juntzan̈ noc' noc' chi', malajocab' jab'oc spaltail noc'. 3 Tzeyac'anpax ixim harina calab'il yed' aceite tz'ac'jitaxon yed'oc, lajchave' libra ixim yed' jun noc' vacax chi', vajxaque' libra ixim yed' jun noc' ch'ac calnel chi', 4 chan̈e' libra ixim yed' junjun noc' quelemtac calnel chi'. 5 Tz'ac'jipax junoc noc' mam chiva silab'il yic stupcanel e mul d'a eyib'an̈. 6 Tz'ac'jipax silab' tz'ac'jitaxon d'a junjun uj yed' pax silab' tz'ac'jitaxon d'a junjun c'u yed' ixim harina yed' vino tz'ac'jitaxoni, icha val ix aj yalan Jehová. A juntzan̈ chi' aton ofrenda sn̈usji, te suc'uq'ui sjab' syab' Jehová.

A jun sc'ual yic tz'ac'ji tup mul

(Lv 23.26-32)

7 D'a slajun̈il c'ual yoch yuquil uj chi', tze molb'anpax e b'a yuj eyoch ejmelal, tzex och d'a tzec'ojc'olal d'a jun c'u chi', malaj junoc macan̈ munlajel tze c'ulej. 8 Tze n̈usantz'a juntzan̈ silab' suc'uq'ui sjab' syab' Jehová, jun noc' quelem vacax, jun noc' ch'ac calnel yed' ucvan̈ noc' quelemtac calnel jun ab'il sq'uinal. Masanil juntzan̈ noc' noc' chi' malajocab' jab'oc spaltail noc'. 9 Tzeyac'anpax ixim harina te vach', calab'il yed' aceite yed'oc, lajchave' libra ixim yed' jun noc' vacax chi', vajxaque' libra ixim yed' jun noc' ch'ac calnel chi', 10 chan̈e' libra ixim yed' junjun noc' quelemtac calnel chi'. 11 Tzeyac'anpax junoc noc' mam chiva silab'il yuj yac'ji tup e mul. Tzeyac'anpax silab' tz'ac'ji d'a sc'ual yac'ji tup mul yed' pax silab' tz'ac'jitaxon d'a junjun c'u, ixim harina yed' pax vino.

Ofrenda yic q'uin̈ Chinama

(Lv 23.33-44)

12 An̈eja' d'a 15 c'ual yoch yuquil uj tze molb'ej e b'a eyoch ejmelal. A d'a jun c'u chi', malaj junoc macan̈ munlajel tze c'ulej. Uque' c'ual tzeyac'och q'uin̈ yuj eyic'anchaan̈ Jehová. 13-34 A d'a junjun c'ual q'uin̈ chi' tze n̈usantz'a juntzan̈ noc' noc' d'a silab'il, te suc'uq'ui sjab' syab' Jehová: Chavan̈ noc' ch'ac calnel yed' 14-oc noc' quelemtac calnel junjun ab'il sq'uinal. Masanil juntzan̈ noc' noc' chi' malajocab' jab'oc spaltail noc'. Yed' pax ixim harina calab'il yed' aceite tz'ac'ji ofrendail: Vajxaque' libra ixim yed' junjun noc' ch'ac calnel chi', chan̈e' libra ixim yed' junjun noc' quelemtac calnel chi'. Tzeyac'anpax junoc noc' mam chiva silab'il yuj yac'ji tup e mul yed' pax silab' tz'ac'jitaxon d'a junjun c'u yed' pax ixim harina yed' vino tz'ac'jitaxon yed'oc d'a ofrendail.

A yed' juntzan̈ noc' noc' chi', tzeyac'pax 13-oc noc' quelemtac vacax d'a b'ab'el c'u, 12-oc noc' d'a schab'il c'ual, 11-oc noc' d'a yoxil c'ual, 10-oc noc' d'a schan̈il c'ual, b'alun̈van̈oc noc' d'a yoil c'ual, vajxacvan̈oc noc' d'a svaquil c'ual, ucvan̈oc noc' d'a yuquil c'ual. A yed' junjun noc' quelemtac vacax chi' tz'ac'ji lajchaveoc libra ixim harina vach', calab'il yed' aceite. Stz'a juntzan̈ noc' chi' silab'il, te suc'uq'ui sjab' syab' Jehová.

35 Axo d'a svajxaquil c'ual, tze molb'anoch e b'a eyoch ejmelal. Malaj munlajel tze c'ulej d'a jun c'ual chi'. 36 Tze n̈usantz'a junoc noc' quelem vacax silab'il te suc'uq'ui sjab' syab' Jehová yed' junoc noc' ch'ac calnel yed' ucvan̈oc noc' quelemtac calnel junjun ab'il sq'uinal. Masanil juntzan̈ noc' noc' chi' malajocab' spaltail noc'. 37 An̈ejtona' tzeyac'anpax ixim harina ofrendail yed' vino yed' noc' vacax chi', noc' ch'ac calnel chi' yed' pax noc' quelemtac calnel chi' icha yalan ley. 38 Tzeyac'an junoc noc' mam chiva silab'il yuj yac'ji tup e mul yed' pax silab' tz'ac'jitaxon d'a junjun c'u yed' ixim harina yed' vino tz'ac'jitaxon yed'oc d'a ofrendail.

39 Aton juntzan̈ silab' tic yovalil tzeyac' d'a Jehová d'a juntzan̈ q'uin̈ to chequel yaj sc'ual. A yed' juntzan̈ tic syal eyac'anpax ofrenda to ix eyac' e ti' eyac'ani, ma junoc ofrenda ton̈ej tz'el d'a e c'ol eyac'ani. Syal eyac'an silab' to stz'ai, ixim harina, ma vino d'a ofrendail, ma silab' yic junc'olal.

40 Icha val chi' ix aj yalan vin̈aj Moisés d'a eb' israel masanil tas ix yal Jehová d'a vin̈.

30

A sleyal b'aj scac' co ti'

1 Ix yalan vin̈aj Moisés d'a eb' yajal yaj d'a junjun yin̈tilal Israel icha tic:

2 Ix yal Jehová tato ay junoc vin̈ vinac syac' sti' yac'an junoc tas d'a Jehová, mato syac' sti' d'a junoc tas ol sc'ulej, yovalil sc'anab'ajej sc'ulan tas ix yal chi'. Max yal sq'uexan tas ix yal chi'. 3 Tato a junoc ix cob'es aytoec' yed' smam, syac' sti' yac'an junoc tas d'a Jehová, mato syac' sti' d'a junoc tas man̈ ol sc'ulej, 4 tato malaj tas syal vin̈ smam ix chi' ayic syab'an vin̈ to ay sti' ix ix yac'a', yovalil sc'anab'ajej ix sc'ulan b'aj ix yac' sti' chi'. 5 Palta tato a' vin̈ smam ix chi' tz'ac'an yovalil ayic syab'an vin̈ to ay sti' ix ix yac'a', tato icha chi', man̈xo yovaliloc sc'ulej ix b'aj ix yac' sti' chi'. Maxtzac ac'jilaj pural ix yuj Jehová b'aj ix yac' sti' chi'.

6 Tato ay junoc ix ix syac' sti' d'a Jehová vach'chom ix cham val snaani, ma jun elan̈chamel ix yal ix to sc'ulej junoc tasi, slajvi yac'an sti' ix chi' tz'och yetb'eyum ix, 7 tato ayic syab'an vin̈ yetb'eyum ix b'aj ix yac' sti' chi', malajn̈ej tas syal vin̈ yuuj, yovalil sc'anab'ajej ix b'aj ix yac' sti' chi'. 8 Palta tato ayic syab'an vin̈ yetb'eyum ix chi' jun, malaj sgana vin̈, man̈ yovaliloc sc'anab'ajej ix b'aj ix yac' sti' chi', max ac'jipaxlaj pural ix yuj Jehová sc'anab'ajani.

9 Tato a eb' ix chamnac yetb'eyum, ma eb' ix spucnac sb'a yed' yetb'eyum syac' sti' d'a junoc tas d'a Jehová, yovalil sc'anab'ajej eb' ix. 10 Tato a junoc ix ix ay yetb'eyum syac' sti' sc'ulan junoc tasi, mato syac' sti' d'a junoc tas man̈ ol sc'ulej, 11 tato ayic syab'an vin̈ yetb'eyum ix chi', malajn̈ej tas syal vin̈, a ix chi' yovalil sc'anab'ajej ix b'aj ix yac' sti' chi'. 12 Palta tato ayic syab'an vin̈ yetb'eyum ix chi', tato malaj sgana vin̈, man̈ yovaliloc sc'anab'ajej ix sc'ulan b'aj ix yac' sti' chi'. Max ac'jilaj pural ix yuj Jehová sc'ulani.

13 A vin̈ etb'eyumab'il chi', syal yalan vin̈ tato syal sc'anab'ajan ix b'aj ix yac' sti' chi' mato maay. 14 Tato ayxo jun chab'oc c'ual yab'an jun chi' vin̈, malajn̈ejpax tas syal vin̈, yovalil sc'anab'ajej ix sc'ulan b'aj ix yac' sti' chi'. 15 Tato ayic toxo ix ec' tiempo, ichato chi' syalan vin̈ to max sc'anab'ajej ix, axo d'a yib'an̈ vin̈ scan smul ix b'aj maj sc'anab'ajej sti' ix syac' chi', xchi Jehová, xchi vin̈aj Moisés chi'.

16 Aton juntzan̈ ley ix yal Jehová d'a vin̈aj Moisés yuj tas val tz'aj vin̈ vinac yed' ix yetb'eyum, ma eb' vin̈ mamab'il yed' eb' ix yisil cob'esto aytoec' yed'oc, tato syac' sti' eb' ix d'a Jehová.

31

Ix spac sb'a eb' israel d'a chon̈ab' Madián

1 Ix lolon Jehová d'a vin̈aj Moisés, ix yalan icha tic:

2 Al d'a eb' etisraelal to spac sb'a eb' d'a eb' aj Madián, slajvi chi' ol ach chamoc, xchi d'a vin̈.

3 Ix yalan vin̈aj Moisés chi' d'a eb' yetchon̈ab' chi' icha tic:

—Aq'uec lista e b'a jayvan̈oc ex d'a oval, tze satanel eb' aj Madián yuj spactzitaj schucal eb' d'a Jehová. 4 Junjun in̈tilal, mil vinac syac'b'at d'a oval, xchi vin̈.

5 Yuj chi' ix sic'jiel mil eb' soldado d'a junjun in̈tilal. Ay 12 mil eb' d'a smasanil, yed'nacxoq'ue syamc'ab' junjun eb' yic oval. 6 Ichaton chi' ix aj schecjib'at eb' d'a oval yuj vin̈aj Moisés. Ix b'atpax vin̈aj Finees, yuninal vin̈aj sacerdote Eleazar yed' eb'. A vin̈ ed'jinac juntzan̈ yamc'ab' to yic Dios yaji yed' q'uen trompeta spuji yic tz'och eb' yac' oval. 7 Ix yac'an oval eb' yed' eb' madianita icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'. Ix smilancham masanil eb' vin̈ vinac eb'. 8 D'a scal eb' ix cham chi', ix cham vin̈aj Evi, vin̈aj Requem, vin̈aj Zur, vin̈aj Hur yed' vin̈aj Reba, aton ovan̈ eb' vin̈ yajal d'a Madián. Ix champax vin̈aj Balaam yuninal vin̈aj Beor. 9 Ix ic'jicot masanil eb' ix ix aj Madián preso yuj eb' israel yed' masanil eb' scotac unin eb', noc' smolb'etzal noc' eb' yed' masanil tastac ay d'a eb'. 10 Ix n̈usjitz'a schon̈ab' eb' yed' scampamento eb' yuj eb' israel chi'. 11 Masanil ix yiq'uec' eb' soldadoal israel chi', eb' anima yed' masanil noc' smolb'etzal noc' eb', 12 ix yic'cot eb', ix yac'an eb' d'a vin̈aj Moisés, d'a vin̈aj sacerdote Eleazar yed' pax d'a eb' yetchon̈ab' eb'. A d'a yac'lical Moab d'a sti' a' Jordán d'a yichan̈ Jericó ayec' scampamento eb'.

13 Ix elta vin̈aj Moisés, vin̈aj sacerdote Eleazar yed' masanil eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' scha eb' d'a spatiquel campamento chi'. 14 Palta axo vin̈aj Moisés ix cot yoval vin̈ d'a eb' ayoch yajalil d'a junjun mil yed' d'a junjun cien eb' soldado ix meltzaj d'a oval chi'. 15 Ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic:

—¿Tas yuj maj e milcham juntzan̈ eb' ix ix tic? 16 A yuj tas ix yal vin̈aj Balaam, a val eb' ix ix tic ix ic'anb'at eb' quetisraelal d'a ajmulal. Ix och smul eb' d'a Jehová yuj yoch eb' ejmelal d'a comon dios Baal d'a Peor. Yuj chi' tzijtum eb' ix cham yuj jun ilya. 17 A ticnaic mileccham masanil eb' vinac unin yed' masanil eb' ix ix to ayxo vinac ix ec' d'a spatic. 18 Axo eb' ix cob'estac mantalaj vinac tz'ec' d'a spatic, man̈ e milcham eb' ix, canocab' eb' ix eyed'oc. 19 E masanil mach ex ix e milcham anima, ma ix eyam junoc chamnac, canan̈ec uqueoc c'ual d'a spatiquel campamento. A ex tic yed' eb' preso yaj eyuuj, yovalil tze b'iquel e b'a d'a schab'jial yed' d'a svac'jial. 20 Tze juc'anel e pichul yed' masanil tastac b'ob'il d'a noc' tz'uum, ma d'a xil noc' chiva yed' d'a te te', xchi vin̈ d'a eb'.

21 Ix yalan vin̈aj sacerdote Eleazar d'a masanil eb' ix xid'ec' d'a oval chi' icha tic:

—Aton jun ley ix yac' Jehová d'a vin̈aj Moisés tic: 22-23 A masanil tastac to max tz'a yuj c'ac', icha q'uen oro, q'uen plata, q'uen bronce, q'uen hierro, q'uen estaño, ma q'uen plomo, yovalil tz'ec' d'a cal c'ac', slajvi chi' tze b'icanel d'a a a' sacb'itan tastac tz'och vicoc. A pax tastac to stz'ab'at jun, an̈ej yed' a a' chi' tze sacb'itej. 24 Axo d'a svac'jial, yovalil tze juq'uel e pichul, icha chi' tz'aj e sacb'icaneli. Ichato chi' syal eyoch d'a yol campamento, xchi Jehová d'a vin̈aj Moisés, xchi vin̈aj Eleazar chi'.

Ix pojchajec' tastac ix yic' eb' d'a oval

25 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

26 A vin̈aj sacerdote Eleazar yed' eb' yajal yaj d'a junjun macan̈il eb' chon̈ab', ol och eb' ed'oc yic tze b'is eb' anima yed' masanil noc' noc' ix yic'cot eb' d'a chon̈ab' Madián. 27 Cha macan̈ tzeyutej. Tze pojanec' junoc macan̈ d'a scal eb' soldado ix xid'ec' d'a oval chi', axo junxo macan̈, spojchajec' d'a scal eb' anima. 28 A d'a junjun macan̈ syic' eb' soldado chi', junjun vic tzeyiq'uel d'a junjun 500 anima, d'a junjun 500 noc' noc', vach'chom noc' vacax, noc' b'uru, noc' calnel ma noc' chiva. 29 A d'a vin̈aj sacerdote Eleazar tzac' juntzan̈ chi' icha ofrenda d'ayin. 30 A d'a nan̈alxo yic eb' anima chi', junjun tzeyiq'uel d'a junjun 50 eb' anima yed' d'a junjun 50 noc' noc', vach'chom noc' vacax, noc' b'uru, noc' calnel, ma noc' chiva ma yed' yaln̈ej tas molb'etzal noc'. Tzeyac' juntzan̈ noc' noc' chi' d'a eb' levita aton eb' yilumal in cajnub', xchi d'a vin̈.

31 Ix sc'anab'ajej vin̈aj Moisés yed' vin̈aj sacerdote Eleazar icha val ix aj yalan Jehová chi'. 32-35 Aton slistail masanil tastac ix yic'cot eb' soldado tic, ch'oc pax tastac ix yic' junjun eb': 675 mil noc' calnel, 72 mil noc' vacax, 61 mil noc' b'uru yed' 32 mil eb' ix cob'estac. 36 Yuj chi' nan̈al val juntzan̈ chi' ix yic' eb' soldado. 337 mil 500 noc' calnel ix yic' eb'. 37 A d'a juntzan̈ noc' chi', 675 noc' ix yac' eb' d'a Jehová. 38 A d'a 36 mil noc' vacax yic eb' soldado, ix ac'ji 72 noc' d'a Jehová. 39 A d'a 30 mil 500 noc' b'uru yic eb' soldado, ix ac'ji 61 noc' d'a Jehová. 40 A d'a eb' ix 16 mil cob'estac yic eb' soldado, ix ac'ji 32 eb' ix d'a Jehová. 41 Masanil juntzan̈ chi' ix yac' vin̈aj Moisés d'a vin̈aj sacerdote Eleazar, aton tas to yictaxon Jehová yaji, icha val ix aj yalan Jehová. 42-46 Icha val sb'isul ix yic' eb' soldado chi', icha chi' ix yac' vin̈aj Moisés d'a eb' anima chi': 337 mil 500 noc' calnel, 36 mil noc' vacax, 30 mil 500 noc' b'uru yed' 16 mil eb' ix cob'estac.

47 A d'a nan̈alxo chi', junjun ix yiq'uel vin̈aj Moisés d'a junjun 50. Lajann̈ej ix yutejpax eb' anima vin̈ yed' noc' noc'. Ix yac'an vin̈ d'a eb' levita smunlaj d'a scajnub' Jehová, icha val ix aj yalan Jehová chi'. 48 Axo eb' yajal yaj d'a junjun mil yed' d'a junjun cien eb' soldado chi', ix b'at eb' yal d'a vin̈aj Moisés. 49 Ix yalan eb' icha tic: A on̈ tic ix co b'is eb' soldado ayoch d'a yol co c'ab', malaj junoc eb' ix satb'ati, tz'acann̈ej eb'. 50 Yed'nac masanil q'uen oro ix ilchaj yuj eb', q'uen brazaletes, pulseras, colc'ab', uchiquin yed' juntzan̈xo q'uen q'ueen vach' yilji. A juntzan̈ tic scac' d'a Jehová, yujto ix colvaj qued'oc, yuj chi' ix on̈ meltzaj co masanil, xchi eb'.

51 Ix schaan masanil q'uen oro chi' vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Eleazar d'a eb', aton masanil q'uen oro ayoch yelvanub'oc snivanil eb'. 52 Masanil q'uen oro ix yac' eb' yajal chi', oxe' quintal yed' 68 libra yalil q'ueen. 53 Junjun soldado ayn̈ej jab'jab'oc tastac ix yic'a', aton tastac ix yic' eb' d'a eb' ajc'ol chi'. 54 Axo vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Eleazar chi' ix chaan q'uen oro ix yic'cot eb' yajal soldado chi'. Ix yic'anb'at q'uen eb' vin̈ d'a scajnub' Jehová b'aj sch'ox sb'a, yic vach' snachajcot eb' israel yuj Jehová chi'.

32

Smacb'en eb' yin̈tilal Rubén yed' eb' yic Gad

(Dt 3.12-22)

1 A eb' yin̈tilal Rubén yed' eb' yic Gad man̈xo jantacoc noc' smolb'etzal noc' eb'. Ayic ix yilan eb' to a lum scuchan Jazer yed' Galaad, te vach' lum yic smolji noc' noc', 2 ix b'at eb' yil vin̈aj Moisés yed' vin̈aj sacerdote Eleazar yed' pax eb' yajalil chon̈ab'. Ix yalan eb' icha tic d'a eb':

3-4 —Ilec val lum macb'il yuj juntzan̈ chon̈ab' tic: Aton Atarot, Dibón, Jazer, Nimra, Hesbón, Eleale, Sebam, Nebo yed' Beón, te vach' sva masanil noc' molb'etzal noc' d'a juntzan̈ lum luum tic. Yuj scolval Jehová ix quic'canec' luum yic tz'ochcan lum quicoc a on̈ israel on̈ tic. Eyojtacpaxi to ay juntzan̈ noc' noc' tic molb'il cuuj. 5 Yuj chi' tato vach' tze na'a, aq'uec juntzan̈ lum tic d'ayon̈, yic max on̈ ec'can d'a sc'axepal a' Jordán, xchi eb'.

6 Ix yalan vin̈aj Moisés chi' d'a eb':

—¿Tom e gana tzex can d'a tic yacb'an sb'at eb' quetchon̈ab' d'a oval? 7 ¿Tas yuj tzeyac' chab'axq'ue sc'ol eb' quetchon̈ab' yic max ec' eb' d'a jun lum yalnac Jehová to ol yac' d'a eb'? 8 Icha val tic yutej sb'a eb' co mam quicham ayic in checanb'at eb' yil luum ayic ayon̈ec' d'a Cades-barnea. 9 C'och eb' yil jun luum chi' masanto d'a sch'olanil a' Escol. Slajvi chi' yac'an chab'axq'ue sc'ol eb' quetisraelal eb' yic max och eb' d'a lum yac'nac sti' Jehová yac'an d'ayon̈. 10 Yuj val chi' cot yoval sc'ol Jehová d'a jun c'u chi', yuj chi' yac' sti' to 11 a eb' anima 20 ab'il sq'uinal sb'eyn̈ejb'ati ayic yelnaccot eb' d'a Egipto, man̈ ol yil-laj lum eb', lum yac'nac sti' yac'an d'a eb' yin̈tilalcan vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Jacob, yujto man̈ smasaniloc sc'ol eb' och tzac'an yuj tas yala'. 12 An̈ej vin̈aj Caleb yuninal vin̈aj Jefone yin̈tilal vin̈aj Cenaz yed' vin̈aj Josué yuninal vin̈aj Nun, ol och d'a luum, aton eb' vin̈ c'anab'ajan d'a smasanil sc'ool tas yal Jehová chi'. 13 Cot yoval Jehová chi' d'ayon̈, yuj chi' 40 ab'il on̈ ec' d'a tz'inan lum yuuj, masanto ix satel masanil eb' maj c'anab'ajani, man̈xo junoc eb' ix cani. 14 A exxo tic, ex yin̈tilal anima pit, e gana tze b'eyb'alej sb'eyb'al eb' co mam quicham chi' yic tze tzuntzanxicot yoval sc'ol Jehová d'a quib'an̈. 15 Tato malaj e gana tzex och tzac'an yuj Jehová chi', ol ex yactejcan d'a jun tz'inan luum tic yed' masanil jun chon̈ab' tic. Eyuuj val ol on̈ sateloc, xchi vin̈aj Moisés chi'. 16 Yuj chi', ix snitzanb'at sb'a eb' d'a stz'ey vin̈aj Moisés chi', ix yalan eb' icha tic:

—A val tas co gana, to sco b'oq'ue smacte' noc' co calnel yed' noc' co vacax d'a tic yed' chon̈ab' yic eb' ix quetb'eyum yed' cuninal. 17 A on̈xo tic ol cac' lista co b'a d'a oval. Ol on̈ b'ab'laj d'a yichan̈ eb' quetchon̈ab' tic masanto ol yal quic'anb'at eb' d'a lum luum chi'. Axo eb' ix quetb'eyum yed' eb' cuninal ol can eb' d'a chon̈ab' ayoch smuroal tic d'a junc'olal, yic vach' malaj tas tz'utaj eb' yuj eb' anima cajan d'a juntzan̈ chon̈ab' tic. 18 Masanto ol yal scan eb' quetchon̈ab' tic d'a sat sluum ichato chi' ol on̈ meltzajxicot d'a co pat tic. 19 Yujto a lum ay d'a jun c'axep tic quic tz'ajcan luum, aton d'a stojolal b'aj sjavi c'u tic, yuj chi' a d'a sc'axepalec' a' Jordán chi' man̈ ol co chalaj lum co luum chi' a on̈ tic, xchi eb'. 20 Ix tac'vi vin̈aj Moisés chi' d'a eb':

—Syal eyic'ancan luum tato tz'elc'och icha val tas tzeyal chi', ol eyac'n̈ej oval icha syal Jehová. 21 Tato e masanil a ex tic eyed'nac eyamc'ab' yic oval ol ex ec' d'a a' Jordán icha syal Jehová chi', tzex cann̈ej ta' masanto syal yel eb' ajc'ol chi' eyuuj. 22 Ayic toxo ix eyic'canec' lum luum chi' yuj Jehová, ayic toxo pax ix ac'ji ganar eb' anima ta', ichato chi' ol ex meltzajoc. Icha chi' ol aj e c'anab'ajan b'aj tzeyac' e ti' d'a Jehová yed' d'a eb' eyetchon̈ab' tic. 23 Palta tato max e c'ulej icha chi' jun, a val ta' ol eyila' to ix och e mul d'a Jehová, ol c'och sc'ual ol yac'anoch yaelal d'a eyib'an̈ yuj e mul chi'. 24 B'oecq'ue e chon̈ab' yuj eb' ix eyetb'eyum yed' eb' eyuninal, tze b'oan smacte' noc' e calnel chi', tze c'anab'ajan masanil tas tzeyal chi', xchi vin̈aj Moisés chi' d'a eb'. 25 Ix tac'vi eb' yin̈tilalcan Rubén yed' eb' yin̈tilalcan Gad icha tic:

—A on̈ a checab' on̈ tic, ol co c'anab'ajej masanil tas ix al chi'. 26 A eb' ix quetb'eyum yed' eb' co cotac unin yed' masanil noc' co molb'etzal noc', ol can d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a Galaad tic. 27 A on̈xo tic jun, ol on̈ b'at d'a oval b'aj ol yal sc'ol Jehová, icha val alan chi', xchi eb'. 28 Ix yalan vin̈aj Moisés d'a vin̈aj sat sacerdote Eleazar yed' d'a vin̈aj Josué yuninal vin̈aj Nun yed' d'a masanil eb' yajalil chon̈ab' d'a junjun macan̈ yin̈tilal Israel icha tic:

29 —Tato masanil eb' vinac d'a yin̈tilal Gad yed' d'a yic Rubén lista yaj yac'an oval, ol ec' eb' eyed'oc d'a yol a' Jordán icha yalan Jehová, masanto ol eyic' lum luum chi', ichato chi' tzeyac'an lum Galaad tic smacb'enoc eb'. 30 Tato max b'at eb' d'a oval chi' eyed'oc jun, a d'a lum Canaán chi' ol yic' smacb'en eb' eyed'oc, xchi vin̈aj Moisés chi'.

31 Ix tac'vixi eb' yin̈tilalcan Gad yed' eb' yic Rubén chi' icha tic:

—Ol co c'ulejn̈ej masanil tastac schec Jehová co c'ulej. 32 Qued'nac co yamc'ab' yic oval ol on̈ ec' d'a Canaán chi' icha syal Jehová, palta quic tz'ajcan lum luum d'a stojolal b'aj sjavi c'u tic, xchi eb'. 33 Yuj chi' a d'a eb' yin̈tilalcan Gad yed' d'a eb' yic Rubén yed' d'a nan̈alxo eb' yin̈tilalcan Manasés yuninal vin̈aj José, ix yac' luum vin̈aj Moisés chi', aton lum yic vin̈aj Sehón sreyal eb' amorreo, lum yic vin̈aj Og sreyal Basán yed' jantac chon̈ab' macb'il yuuj yed' jantac smacb'en ay d'a spatictac. 34 Axo eb' yin̈tilalcan Gad ix laj sb'oxiq'ue chon̈ab' Dibón eb' yed' Atarot, Aroer, 35 Atarot-sofán, Jazer, Jogbeha, 36 Bet-nimra yed' Bet-arán. Ix yac'anoch smuroal eb', ix sb'oanpax smacte' scalnel eb'. 37 Axo pax eb' yin̈tilalcan Rubén, ix sb'oxiq'ue chon̈ab' Hesbón eb', Eleale, Quiriataim, 38 Nebo, Baal-meón yed' Sibma. Ix sq'uexan sb'i juntzan̈ chon̈ab' ix sb'oxiq'ue eb' chi'. 39 Axo pax eb' yin̈tilal Maquir yuninal Manasés, ix ic'anpaxcan lum ay d'a Galaad. Ix yac' ganar eb' spechanel eb' amorreo ta'. 40 Icha chi' ix aj yac'an lum Galaad vin̈aj Moisés d'a eb' yin̈tilal Maquir, yuj chi' ix cajnaj eb' ta'. 41 Axo pax vin̈aj Jair yin̈tilalcan Manasés, ix yac' ganar juntzan̈ scampamento eb' amorreo eb', ix yac'an scuch eb' Havot-jair. 42 Axo jun vin̈ scuchan Noba yed' juntzan̈xo eb' ajun yed'oc, ix yac' ganar eb' aj Kenat eb' yed' juntzan̈xo chon̈ab' ayoch d'a yol smacb'en. Ix yac'an vin̈ scuch Noba.

33

A tas ix aj sb'eycot eb' israel

1 Icha tic aj sb'eycot eb' israel, ayic yelta tzololoc eb' d'a Egipto. A vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón cuchb'an eb'. 2 Icha tas ix yal Jehová, ix stz'ib'ejcan vin̈aj Moisés tastac sb'i juntzan̈ lugar b'ajtac ix laj sb'o scampamento eb', b'ajtac ix laj ec' eb'. Icha tic aj quelta, xchi vin̈aj Moisés chi'.

3-4 A on̈ israel on̈ tic, on̈ elta d'a Ramesés d'a yol yic Egipto d'a 15 yoch b'ab'el uj d'a yol ab'il. Aton d'a jun ac'val chi' sch'oxel Jehová to malaj yelc'och juntzan̈ sdiosal eb' aj Egipto chi', miljipaxcham masanil eb' sb'ab'el vinac unin eb' yuj Jehová chi'. Yacb'an van smucancan schamnac eb' chi', quelta d'a yichan̈ eb' smasanil. Te ayxo quip, te c'ac'xo co c'ool. 5 Ayic quel d'a Ramesés chi', co javi d'a Sucot.

6 Quelxi d'a Sucot chi', co javi d'a Etam d'a stitac tz'inan luum. 7 Co q'uexb'eancot co b'a d'a Pi-hahirot ay d'a stojolal b'aj sja c'u d'a Baal-zefón, coch vaan ta' d'a yichan̈ Migdol.

8 Quelxi d'a Pi-hahirot chi', co c'axpajec' d'a a' mar, co javi d'a tz'inan luum. Oxe' c'ual b'ey on̈ d'a taquin̈ lum yic Etam co javi d'a Mara.

9 Quelxi d'a Mara chi', co javi d'a Elim b'aj ay lajchave' sjaj a a', ay pax 70 te' palma ta'. Ata' ochon̈ vaan.

10 Quelxi d'a Elim chi', co javi d'a slac'anil a' Chacchac Mar.

11 Quelxi d'a a' Chacchac Mar chi', co javi d'a tz'inan lum Zin.

12-36 Ayic quel d'a tz'inan lum Zin chi', quec'ta d'a Dofca, d'a Alús yed' d'a Refidim, b'aj malaj a a' cuq'uej.

Quec'pax d'a tz'inan lum Sinaí, d'a Quibrot-hataava, d'a Hazerot, d'a Ritma, d'a Rimón-peres, d'a Limna, d'a Rissa, d'a Ceelata, d'a vitz Sefer, d'a Harada, d'a Macelot, d'a Tahat, d'a Tara, d'a Mitca, d'a Hasmona, d'a Moserot, d'a Bene-jaacán, d'a Hor b'aj ay vitzal Gidgad, d'a Jotbata, d'a Abrona, d'a Ezión-geber yed' d'a tz'inan lum Zin aton Cades.

37 Quelxi d'a Cades chi' co javi d'a svitzal Hor d'a smojonal Edom. 38 Ato a' aj yalan Jehová, q'ue vin̈aj sacerdote Aarón d'a jolom vitz Hor chi'. Ata' chamnaccan vin̈. Cham vin̈ d'a sb'ab'el c'u yic yoil uj ayic 40 ab'il schajiel yich sb'ischaj sc'ual yictax quelnacta d'a Egipto.

39 Ay 123 ab'il sq'uinal vin̈aj Aarón chi' ayic schamnac vin̈.

40 A vin̈ sreyal cananeo aj Arad cajan d'a Neguev d'a yol yic Canaán, yab'nac val specal vin̈ tas ajnac co javi d'a jun lugar chi'.

41-44 Quelxi d'a vitzal Hor chi', quec' d'a Zalmona, d'a Punón, d'a Obot yed' d'a Ije-abarim d'a smojonal yic Moab.

45-47 Quelxi d'a Dibón-gad, quec' d'a Almón-diblataim yed' d'a svitzaltac yic Abarim, d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a Nebo.

48 Quelxi d'a svitzaltac yic Abarim chi', co javi d'a yac'lical Moab d'a sti' a' Jordán d'a yichan̈ Jericó. 49 A co campamento d'a sti' a' Jordán chi' b'atn̈ej d'a Bet-jesimot masanto d'a Abel-sitim, d'a yac'lical Moab chi'.

Sleyal tas ol aj spojchajec' lum Canaán

50 A d'a yac'lical Moab d'a sti' a' Jordán, d'a yichan̈ Jericó, ix lolon Jehová d'a vin̈aj Moisés, ix yalan icha tic:

51 Al juntzan̈ tic d'a eb' etchon̈ab': A val ol ex ec' d'a a' Jordán ayic ol ex och d'a lum Canaán chi', 52 tze pechel masanil eb' anima cajan d'a juntzan̈ nación chi'. Tze mac'anpoj masanil juntzan̈ yechel b'ob'il yuj eb', b'aj syal sb'a, aton q'uen comon q'uen tzeyb'il yuj eb', ma q'uen q'ueen b'ob'il d'a yol molde. Tze mac'anpoj juntzan̈ tas ay d'a juntzan̈ lugar chaan̈ b'aj tz'och eb' ejmelal. 53 Ayic ol eyac'an ganar juntzan̈ nación chi', tze b'oanem cajan e b'a ta', yujto a in svac' d'ayex yic tzex cajnaj d'ay. 54 Palta yovalil d'a suerteal tz'aj e pojanec' luum, d'a scal junjun macan̈, jun yic junjun in̈tilal. A junoc macan̈ nivan sb'isul, nivan luum tz'ac'ji d'ay. Axo pax junoc quenn̈ej sb'isul, quenn̈ej pax luum tz'ac'ji d'ay. Junjun macan̈ scan b'aj syal suerte. 55 Ayic ol ex cajnaj ta', tato man̈ ol e pechel masanil eb' anima cajan d'a luum chi', ol ex yixtej eb' icha junoc c'alem sb'at d'a yol e sat, ma icha junoc te' q'uiix sb'at d'a yol e b'ac'chil. 56 Ol javoc d'a eyib'an̈ vuuj tas d'in̈antaxon sja d'a yib'an̈ eb', xchi Jehová chi' d'a vin̈.

34

A smojonal chon̈ab' Israel

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

2 Al juntzan̈ checnab'il tic d'a eb' etisraelal. Toxo val ol ex och d'a lum Canaán chi', eyic ol aj luum. Aton smojonal luum tic:

3 A smojonal lum d'a sur tz'ec' d'a tz'inan luum Zin d'a stitac lum yic Edom. Schael yich d'a stojolal sur d'a a' mar Muerto. 4 Sq'uen̈ej d'a sur chi' masanto d'a yich lum vitz Acrabim, tz'ec'n̈ejc'och d'a Zin masanto sc'och d'a Cades-barnea. Slajvi chi', sb'atn̈ejpax d'a Hasar-adar, masanto sc'och d'a Asmón. 5 Sb'atxi d'a Asmón chi' masanto sc'och d'a a' eluma' yic Egipto, slajvicanc'och d'a a' mar Mediterráneo. 6 A smojonal d'a stojolal b'aj sb'at c'u, aton a' mar Mediterráneo chi'. 7 Axo smojonal d'a norte, schael d'a a' mar Mediterráneo chi' masanto sc'och d'a jolom vitz Hor. 8 Tz'elxi d'a jolom vitz Hor chi' masanto b'aj tz'ochc'och sb'eal chon̈ab' Hamat, masanto d'a Zedad. 9 Sb'at d'a Zedad chi', tz'ec' d'a Zifrón masanto sc'och d'a Hazar-enán.

10 Axo smojonal d'a stojolal b'aj sjavi c'u, schael d'a Hazar-enán masanto sc'och d'a Sefam. 11 Tz'elxi d'a Sefam chi', masanto sc'och d'a Ribla d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a Aín. Slajvi chi' tz'emn̈ej jun mojon chi' d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a a' n̈ajab' Cineret, 12 sb'atn̈ej d'a a' Jordán masanto sc'och d'a a' mar Muerto.

A masanil juntzan̈ chi', aton smojonal lum e luum chi', xchi Jehová, xa chi d'a eb', xchi d'a vin̈.

A tas ol aj spojchajec' lum luum

13 Ix yal juntzan̈ checnab'il tic vin̈aj Moisés d'a eb' israel:

Aton jun luum tic ol e pojec' d'a e patic, aton lum ix yal Jehová to ol pojchajec' d'a scal eb' nan̈al slajun̈il eyin̈tilal, yujto toxo ix schacan smacb'en nan̈al yoxil in̈tilal, 14-15 aton eb' yin̈tilal Rubén yed' eb' yic Gad yed' nan̈alxo eb' yic Manasés. Toxo ix scha lum yic eb', aton lum ay d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a a' Jordán d'a yichan̈ Jericó, xchi vin̈aj Moisés chi'.

16 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

17 A eb' ol pojanec' lum luum chi' d'a e cal, aton vin̈ sacerdote Eleazar yed' vin̈aj Josué yuninal vin̈aj Nun. 18 Palta yovalil tzeyavtej junjunoc eb' yajal yaj d'a junjun eyin̈tilal ayic spojchajec' luum chi'. 19 Aton eb' vin̈ tic yovalil ol avtajoc:

A d'a yin̈tilal Judá, a vin̈aj Caleb yuninal vin̈aj Jefone.

20 Axo d'a yin̈tilal Simeón, a vin̈aj Semuel yuninal vin̈aj Amiud.

21 Axo d'a yin̈tilal Benjamín, a vin̈aj Elidad yuninal vin̈aj Quislón.

22 Axo d'a yin̈tilal Dan, a vin̈aj Buqui yuninal vin̈aj Jogli, aton vin̈ yajal yaji.

23 Axo d'a yin̈tilal Manasés yuninal vin̈aj José, a vin̈aj Haniel yuninal vin̈aj Efod, aton vin̈ yajal yaji.

24 Axo d'a yin̈tilal Efraín yuninal pax vin̈aj José chi', a vin̈aj Kemuel yuninal vin̈aj Siftán, aton vin̈ yajal yaji.

25 Axo d'a yin̈tilal Zabulón, a vin̈aj Elizafán yuninal vin̈aj Parnac, aton vin̈ yajal yaji.

26 Axo d'a yin̈tilal Isacar, a vin̈aj Paltiel yuninal vin̈aj Azán, aton vin̈ yajal yaji.

27 Axo d'a yin̈tilal Aser, a vin̈aj Ahiud yuninal vin̈aj Selomi, aton vin̈ yajal yaji.

28 Axo d'a yin̈tilal Neftalí, a vin̈aj Pedael yuninal vin̈aj Amiud, aton vin̈ yajal yaji, xchi d'a vin̈.

29 Aton juntzan̈ eb' vin̈ tic ix schec Jehová spojec' lum Canaán d'a scal eb' yin̈tilalcan Israel.

35

Smacb'en eb' levita

1 Ix lolonxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' d'a yac'lical Moab, d'a sti' a' Jordán d'a yichan̈ Jericó, ix yalan icha tic:

2 Al d'a eb' etisraelal, a d'a lum sluum eb' ol scha chi', ata' ol yac' jayeoc chon̈ab' eb' d'a eb' levita b'aj ol cajnajoc yed' pax lum colan d'a spatic yichan̈ junjun chon̈ab' chi' b'aj ol va noc' smolb'etzal noc' eb' levita chi'. 3 A d'a juntzan̈ chon̈ab' chi' ol cajnaj eb', axo d'a spatic yichan̈ ol va noc' smolb'etzal noc' eb'. 4 A lum colan d'a spatic yichan̈ juntzan̈ schon̈ab' eb' ol ac'joc chi', ayocab' 450 metro tz'el d'a spatictac. 5 Masanil jun lum chi', ay 900 metro d'a junjun pac'an̈, lajann̈ej tz'aj sat d'a schan̈il pac'an̈. Axo d'a snan̈al yol sc'ol luum, ata' aycan junjun chon̈ab' chi'.

6 A d'a scal juntzan̈ chon̈ab' tz'ac'ji d'a eb' levita chi', ayocab' vaqueoc chon̈ab' b'aj syal b'at scolan sb'a junoc mach smac'ancham junoc anima. Ch'oc pax tzeyac' 42-ocxo chon̈ab' d'a eb'. 7 A d'a masanil, yovalil tz'ac'ji 48 chon̈ab' d'a eb' levita chi' yed' slumal d'a spatictac b'aj sva smolb'etzal noc' eb'. 8 A d'a lum smacb'en eb' yetisraelal eb' levita chi', ata' tz'elta juntzan̈ chon̈ab' tz'ac'ji d'a eb'. Yuj chi' junjun in̈tilal syac' jayeoc juntzan̈ chon̈ab' chi'. A juntzan̈ eyin̈tilal nivac sluum, tzijtum chon̈ab' syac' eb' d'a eb' levita chi', axo juntzan̈ eyin̈tilal quenn̈ej sluum, quenn̈ej chon̈ab' syac' eb' d'a eb', xchi d'a vin̈.

A chon̈ab' b'ajtac scol sb'a eb' anima

(Dt 19.1-13; Jos 20.1-9)

9 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

10 Al jun tic d'a eb' etisraelal: Ayic ol ex c'axpajec' d'a a' Jordán, ol ex och chon̈ab'il d'a sat lum Canaán chi'. 11 Ol e siq'uel jayeoc chon̈ab' b'aj ol yal scolan sb'a junoc mach smac'ancham junoc anima tato man̈ sc'anoc sc'ool sc'ulani. 12 Ata' scol sb'a jun chi', vach'chom sayjiec' yuj junoc mach ayto yuj sb'a yed' jun ix cham chi', max yal-laj schami, tato maxto c'anb'aj d'ay yuj eb' yajal yaj d'a chon̈ab' chi'. 13 A juntzan̈ chon̈ab' b'aj scol sb'a eb' chi', vaque' chon̈ab'il ol yil sb'a: 14 Oxe' scan d'a sc'axepalec'ta a' Jordán tic, oxe' pax scan d'a Canaán chi'. 15 A d'a vaque' chon̈ab' chi', ata' scol sb'a eb' anima smac'ancham junoc anima, aton eb' eyetisraelal yed' eb' man̈ eyetchon̈ab'oc ayec' cajan d'a e cal, ma eb' ton̈ej tz'ec' posado. Ata' scol sb'a eb' tato man̈ sc'anoc sc'ol eb' smac'ancham anima chi' eb'.

16-18 Tato ay junoc mach smac'an junoc anima yed' junoc q'uen yamc'ab' yic oval, ma yed' junoc yaxq'ueen, ma yed' junoc te te', talaj scham jun anima chi' yuuj, a jun smac'vaj chi', mac'umcham anima toni, yovalil smac'jipax chamoc. 19 A junoc ayto yuj sb'a yed' vin̈ ix cham chi', a' smac'anpaxcham vin̈ ix mac'ancham jun anima chi' ayic schalan sb'a yed'oc.

20 Q'uinaloc ay junoc mach tz'ecanb'at poc'naj junoc anima yujto schichonoch sc'ol d'ay, ma syecanb'at junoc tas d'a yib'an̈ yuj yajc'olal, 21 mato smac'a' yujto yajc'ol sb'a eb', axo tz'aji scham jun anima chi', yovalil smac'jipaxcham jun ix mac'vaj chi', yujto mac'umcham anima. Yuj chi' a junoc ayto yuj sb'a yed' vin̈ ix cham chi', a smac'anpaxcham jun mach smilvaj chi'. 22 Palta q'uinaloc ay junoc mach tz'ecan telvoc junoc anima, man̈ sc'anoc sc'ool, tato malaj oval d'a scal eb', ma jun, syecanb'at junoc tas d'a yib'an̈, 23 an̈ejtona' tato maj yilpaxi, sjulanb'at junoc q'ueen axo d'a junoc anima sc'och q'ueen, scham yuuj, man̈ yajc'oloc sb'a eb', man̈ yujoc yac'an chucal d'ay yuj chi' icha chi' tz'aji. 24 Tato icha chi', sb'at scol sb'a jun anima chi' d'a junoc chon̈ab' b'aj scol sb'a eb' anima chi'. Axo eb' anima b'aj snib'ej scol sb'a chi', a eb' tz'ic'anb'at b'aj ix och jun chamel chi'. Axo eb' anima cajan b'aj ix och chamel chi', a eb' sch'olb'itan jun ay smul chi' yed' jun ayto yuj sb'a yed' jun ix cham chi', icha yalan sleyal d'a yib'an̈ eb'.

25 A eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' b'aj ix b'at scol sb'a jun ix mac'ancham jun anima chi', a eb' scolan d'a yol sc'ab' vin̈ ayto yuj sb'a yed' jun ix cham chi'. Axo eb' tz'ic'anxib'at d'a chon̈ab' b'aj ix xid'ec' scol sb'a chi'. A jun chi' scann̈ej ta' masanto scham vin̈ sat sacerdote sic'b'iloch d'a jun tiempoal chi'. 26 Palta tato tz'el d'a spatiquel chon̈ab' b'aj ayec' scol sb'a chi', 27 tz'ilchajelta yuj jun mach ayto yuj sb'a yed' jun smac'naccham chi', smac'jicham yuj jun tz'ilanelta chi', a jun smilvaj chi' max ochlaj smul. 28 Yuj chi' yovalil ayn̈ejocab'ec' d'a yol chon̈ab' chi' masanto scham vin̈ sat sacerdote, ichato chi' syal spax d'a schon̈ab'.

29 A juntzan̈ tic ley tz'ajcan d'a e cal yed' d'a scal eb' eyin̈tilal, yaln̈ej b'ajtil ol ex cajnajoc.

30 Tato ay chavan̈oc, ma oxvan̈oc testigo d'a spatic junoc mach smac'ancham junoc anima, a jun chi' ay sleyal schami. Tato junn̈ej testigo jun, max yal-laj schami. 31 Max yal-laj schaji q'uen tumin tato toxo ix och d'a yib'an̈ junoc mach to ix smac'cham junoc anima, yovalil schami.

32 Max yal-laj schaji q'uen tumin d'a junoc smac'ancham junoc anima yuj yel libre d'a chon̈ab' b'aj ayec' scol sb'a chi', yic spax d'a schon̈ab' ayic manto cham vin̈ sat sacerdote.

33 Man̈ eyixtejb'at lum luum b'aj ol ex cajnaj chi' yuj schiq'uil anima smac'jichamoc. Yuj chi' tato ay chic' tz'em d'a sat luum, malaj junoc tas syal yac'an tupoc, an̈ej to scham jun ix mac'ancham anima chi'.

34 Yuj chi', man̈ eyixtejb'at sat lum luum b'aj ol ex cajnaj chi', yujto a in Jehová in ayinec' d'a e cal a ex israel ex tic d'a sat lum luum chi', xchi Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'.

36

Sleyal yuj smacb'en eb' ix ix

1 A eb' yichamtac vinaquil yaj d'a eb' yin̈tilalcan Galaad, aton eb' yin̈tilalcan vin̈aj Maquir yuninal vin̈aj Manasés, yuninalcan vin̈aj José, ix ja eb' d'a yichan̈ vin̈aj Moisés yed' eb' yajalil chon̈ab', ix yalan eb' icha tic:

2 —Ach mamin Moisés, a Jehová ix alani to ol a pojec' lum luum d'a co cal a on̈ yin̈tilal on̈ Israel tic ato syala' b'aj ol quic' junjun on̈. Ix yalanpaxi to a jun macan̈ lum d'in̈an ol yic' vin̈aj Zelofehad vin̈ cuc'tac chamnac, syal yac'ji lum d'a eb' ix yisil vin̈. 3 Palta q'uinaloc a eb' ix chi' tz'ic'an eb' vin̈ vinac d'a junocxo in̈tilal eb' quetisraelal, yuj chi' a lum chi' tzam el lum d'a yol smacb'en quin̈tilal tic, axom yec' lum d'a yol smacb'en yin̈tilal eb' vin̈ syic' eb' ix chi'. 4 Slajvi chi', axom yic sc'och yab'ilal yoch q'uin̈ yic tz'el tastac d'a libre, tzam canxon̈ej slum eb' ix chi' d'a yol smacb'en junxo in̈tilal chi', tz'elcan lum d'a yol co macb'en tic, xchi eb'. 5 Ix yalan vin̈aj Moisés d'a eb' icha ix aj yalan Jehová:

—A eb' vin̈ yin̈tilalcan José, yel tas syal eb' vin̈. 6 Yuj chi' a eb' ix yisil vin̈aj Zelofehad syal yic'an eb' ix yaln̈ej mach b'aj scan sgana, an̈ej to junn̈ejocab' yin̈tilal eb' vin̈ yed' eb' ix. 7 Yujto a junjun macan̈ lum ol yic'can junjun yin̈tilal eb' israel chi', max yal-laj yic'jiec' lum yuj junocxo in̈tilal eb', palta yovalil junjun in̈tilal yed' sluum ol yic'cani. 8 Tato ay junoc ix ix yalxon̈ej tas in̈tilal ay lum smacb'en ix aycani, yovalil to a junoc vin̈ vinac an̈eja' yin̈tilal ix chi' syic'a'. Icha chi' tz'aj yajec' junjun eb' d'a yol smacb'en ol schacan smam. 9 Max yal-laj sb'at slum junoc in̈tilal d'a junocxo in̈tilal. Junjun yin̈tilal eb' israel scann̈ej yed' smacb'en ol scha'a.

10-11 Yuj chi', a eb' ix yisil vin̈aj Zelofehad chi': Aton ix Maala, ix Tirsa, ix Hogla, ix Milca yed' ix Noa, ix sc'anab'ajej eb' ix sc'ulan icha ix yal Jehová d'a vin̈aj Moisés chi'. Yuj chi' a eb' vin̈ ayto yuj sb'a yed' smam eb' ix, a eb' vin̈ ix yic' eb' ix, 12 aton eb' yin̈tilalcan Manasés yuninal vin̈aj José. Icha chi' ix aj scann̈ej smacb'en eb' ix d'a yol smacb'en yin̈tilal b'aj cotnac smam eb' ix chi'.

13 Aton val juntzan̈ ley yed' checnab'il tic ix yac'can Jehová d'a vin̈aj Moisés yuj yalchaj d'a eb' israel, ayic ayec' eb' d'a yac'lical Moab, d'a sti' a' Jordán d'a yichan̈ Jericó.

11.3 11:3 A jun lolonel Tabera, a d'a hebreo syalelc'ochi, “tz'el c'ac'”.

11.34 11:34 A jun lolonel Quibrot-hataava, a d'a hebreo syalelc'ochi “b'aj smucchaj eb' pec'chib'ej”.

13.24 13:24 A jun lolonel Escol, a d'a hebreo syalelc'ochi, “jun c'ojlab' sat te' uva”.

20.13 20:13 A jun lolonel Meriba, a d'a hebreo lajan icha jun lolonel “syalub'tan̈ej”.

21.3 21:3 A jun lolonel Horma, a d'a hebreo lajan yed' “satb'ileli”.

26.9-10 26:10 A jun syal chi' d'a tic, syalpax d'a Números 16.23-35.

DEUTERONOMIO

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

A Ch'an̈ Libro

DEUTERONOMIO

Deuteronomio sb'i jun libro tic, syalelc'ochi, “syalcot ley junelxo”. A d'a jun libro tic tz'ib'ab'ilcan juntzan̈ tas nivan yelc'och yalnaccan vin̈aj Moisés d'a eb' israel ayic mantzac c'och eb' d'a lum Canaán. Syalanpaxcot juntzan̈ sc'ayb'ub'al Dios yed' masanil tas sc'ulejnac Dios chi' yed' eb' ayic yelnaccot eb' d'a Egipto. Syalpaxcot jaye' ab'il ec'nac oyoyoc eb' d'a lum tz'inan luum. A Dios man̈ ton̈ejoc scolnac eb' schon̈ab' sic'b'ilel yuj chi', palta yac'nacpax svach'c'olal d'a yib'an̈ eb' ayic yec'nac oyoyoc eb' d'a lum tz'inan luum chi'. Yuj chi' smoj val to xajan Dios chi' yuj eb', sc'anab'ajan eb' tas syala', syalan vach' lolonel eb' d'ay, yic syac'n̈ej svach'c'olal d'a eb'. Ay val jaye' versículo te nivan yelc'och d'a jun libro tic, aton d'a capítulo 6 versículos 4,5 yed' 6. Yalnacpaxcan Jesucristo yuj juntzan̈ versículo tic ayic sc'ayb'annac eb' anima to a juntzan̈ checnab'il tic te nivan yelc'ochi.

A d'a capítulo 1 masanto d'a 4, ata' syalcan vin̈aj Moisés tastac sc'ulejnac d'a tz'inan luum. Axo d'a capítulo 5 masanto d'a 26, ata' syalpaxcot schab'il macan̈ slolonel vin̈aj Moisés chi'. A juntzan̈ chi' cachnab'il yaji, a d'a lajun̈e' checnab'il elnaccoti. Syalanpaxcoti tas yovalil sb'eyb'alej eb' israel ayic ol och eb' d'a lum Canaán, yic syicancan lum eb'. A d'a capítulo 27 yed' 28, ata' syal yuj svach'c'olal Dios scha eb'. Axo d'a capítulo 29 yed' 30, ata' syala' to tz'ac'b'ixi strato Dios yac'nac yed' eb' israel d'a lum vitzal Sinaí. Axo d'a capítulo 31 masanto d'a 34, ata' syal masanil slajvub' slolonel vin̈aj Moisés yalnaccan d'a eb' yetisraelal. Yalancan sb'a vin̈ d'a eb', yujto yojtacxo vin̈ to toxo ol cham vin̈. Axo vin̈aj Josué yac'canoch vin̈ sq'uexuloc d'a yopisio. Slajvi chi', sq'ue vin̈ d'a lum vitz scuch Nebo, ata' yilcanb'at lum Canaán vin̈, axo ta' cham vin̈.

1

B'ab'el lolonel ix yal vin̈aj Moisés

1-5 A juntzan̈ lolonel tic ix yal vin̈aj Moisés d'a eb' yetisraelal ayic ayec' eb' d'a yol yic Moab, d'a slac'anil jun chon̈ab' Zuf d'a tz'inan luum d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a a' Jordán, aton d'a lum Arabá, aton lum ay d'a yichan̈ a' Chacchac Mar. Ayec' eb' d'a snan̈al chon̈ab' Parán yed' juntzan̈xo chon̈ab' tic, aton Tofel, Labán, Hazerot yed' Dizahab.

Ayic toxo ix satjiel chavan̈ eb' rey yuj vin̈aj Moisés yed' eb' soldado Israel, aton vin̈aj Sehón sreyal eb' amorreo cajan d'a Hesbón yed' vin̈aj Og sreyal Basán cajan d'a Astarot yed' d'a Edrei, ata' yal vin̈aj Moisés chi' tas schec Jehová yal vin̈ d'a eb'.

Uxluche' c'ual stec'nab'il d'a lum vitz Horeb, sb'at d'a svitzal Seir masanto sc'och d'a Cades-barnea. Vach'chom icha chi', palta a d'a b'ab'el c'u yic yuxluchil uj yic stz'acvi 40 ab'il yelta eb' d'a Egipto, aton ta' ix yal vin̈aj Moisés tas syalelc'och juntzan̈ checnab'il yalnac Jehová d'a vin̈ yuj eb' schon̈ab'. Ix yalan vin̈ icha tic:

6 A Jehová co Diosal lolonnac d'ayon̈ d'a lum vitz Horeb, yalannac icha tic: Nivanxo tiempo eyajec' d'a yichtac jun vitz tic. 7 A ticnaic, ixiquecxi, tzex b'atcan d'a lum svitzal yic eb' amorreo yed' d'a masanil yol smacb'en eb' d'a Arabá, d'a tzalquixtac, d'a ch'olquixtac, d'a Neguev yed' d'a stitac a' mar, d'a lum yic eb' cananeo yed' d'a masanil yoltac yic Líbano masanto d'a a' nivan Éufrates, 8 yujto toxo ix vac' lum luum chi' d'a yol e c'ab'. Ochan̈ec cajan d'ay yujto vac'nac in ti' vac'an lum d'a eb' e mam eyicham, aton vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Jacob yed' d'ayex yin̈tilal ex eb', xchi Jehová d'ayon̈.

Ochnac yopisio eb' juez

(Ex 18.13-27)

9 A d'a jun tiempoal chi' valnac d'ayex: Man̈ ol yal-laj ex vilan in ch'ocoj. 10 Tzijtum cuninal ix ac'ji yuj Jehová co Diosal, yuj chi' a val ticnaic, te nivan chon̈ab'xo on̈ aji, lajanxo co b'isul icha q'uen c'anal ay d'a satchaan̈ to man̈ b'ischajb'enoc. 11 Aocab' Jehová co Diosal, sDiosal pax eb' co mam quicham, a tz'ac'an q'uib' co b'isul d'a smilalxo, ec'b'al d'a yichan̈ icha co b'isul ticnaic. Yac'ocab' val svach'c'olal, icha val ix aj yac'an sti'. 12 Yuj chi' max yal-laj vuj in ch'ocoj ex vilani yed' in b'oanel masanil oval yed' chaclajb'ail ay d'a e cal. 13 Yuj chi', siq'uequel eb' vin̈ te ay sjelanil d'a scal junjun in̈tilal, aton eb' aj pensar, eb' ojtacab'ilxo to syal yuuj, a juntzan̈ eb' chi' ol vac'och eyajaliloc, xin chi.

14 Axo e tac'vi: Scha co c'ool masanil tas ix a na' chi', xe chi. 15 Icha chi' aj in sic'anel d'a scal junjun eyin̈tilal eb' vin̈ ay spensar, nivan yelc'ochi, vac'anoch yopisio eb' vin̈ yoch eyajaliloc: Ay eb' vin̈ vac'och yajalil d'a mil anima, d'a cien, d'a cincuenta yed' d'a lajun̈van̈, slaj och eb' vin̈ yajalil chi' d'a yin̈tilal. 16 An̈ejtona' vac'an juntzan̈ checnab'il tic d'a eb' eyajalil chi': Tzeyila' tato ay oval ma telajb'ail sq'ue vaan d'a scal eb' quetchon̈ab', tato ay tas ay d'a scal chavan̈oc eb', mato ay tas ay d'a scal junoc yed' junoc ch'oc chon̈ab'il, vach'n̈ej tzeyutej e b'oan yaj d'a eb' d'a stojolal. 17 Ayic tze b'oan yaj d'a eb', malajocab' sq'uexan̈il eb' d'a yol e sat. Lajann̈ej tzeyutej d'a eb' emnaquiltac yed' d'a eb' nivac yelc'ochi. Mocab'a junoc b'aj tzex xivi, yujto a jun eyopisio chi', man̈ eyicoc, yujto ac'b'il d'ayex yuj Dios. Tato ay val tas te nivan yaj jun, tzeyic'cot d'ayin, a inxo ol in b'o yaj d'a eb', xin chi d'a eb'.

18 Ata' valnac masanil d'a eb' tastac yovalil sc'ulej eb'.

A eb' lajchavan̈ ilum luum

(Nm 13.1—14.4)

19 Ayic quel d'a lum vitz Horeb, co d'in̈b'anb'at d'a tzalquixtac d'a yol yic eb' amorreo, yuj co c'anab'ajan tas syal Jehová co Diosal. Te ay smay eyila' ayic on̈ ec'n̈ej d'a jun nivan tz'inan lum chi', masanto on̈ c'och d'a Cades-barnea. 20 Ata' val d'ayex to toxo on̈ c'och d'a tzalquixtac d'a yol yic eb' amorreo, aton jun chi' ol yac' Jehová co Diosal d'ayon̈. 21 Ochan̈ec an, iq'uec ec' luum, cajnajan̈ec ta', icha ix aj yalan Jehová d'ayon̈, aton co Diosal yed' eb' co mam quicham. Man̈ ex xivoc, mocab' chab'axq'ue e c'ool, xin chi. 22 A exxo tic ul eyal d'ayin: Te vach' ama tato ay jayvan̈oc on̈ tzon̈ b'ab'laj b'ati yic tzon̈ b'at quil juntzan̈ chon̈ab' chi', tzon̈ paxta yic tzul calani tas b'eal b'aj ol on̈ b'atoc yed' tas chon̈ab'il b'aj ol on̈ ochoc, xe chi.

23 A tas eyal chi', vach' vab'i. Yuj chi' in siq'uel lajchavan̈ vinac d'a e cal, junjun d'a junjun in̈tilal. 24 Aton eb' chi' b'at d'a tzalquixtac, sc'och eb' d'a sch'olanil Escol, yec'chaj eb' d'a juntzan̈ lugar chi' smasanil. 25 Slajvi chi' yic'ancot eb' jab'oc sat tas avab'il d'a jun luum chi' d'ayon̈. A yuj tas yal eb' chi', yuj chi' nachajel cuuj to te vach' lum ol yac' Jehová co Diosal d'ayon̈. 26 A exxo tic, maj yal e c'ol ex b'at d'a jun luum chi', palta to e tenec' tas yal Jehová co Diosal. 27 Axo b'aj ayex ec' chi', ex och ijan eyalan icha tic: A Jehová malaj sgana d'ayon̈, yuj chi' on̈ yiq'uelta d'a Egipto yujn̈ej on̈ yac'anoch d'a yol sc'ab' eb' amorreo, yic tzon̈ satanel eb'. 28 Axo ticnaic jun, ¿b'ajtil ol on̈ b'atoc? A eb' quetchon̈ab' tz'alani to ata' ay eb' vin̈ vinac te tec'an, nivac vinac, chaan̈ steel eb' vin̈ d'a quichan̈, nivac chon̈ab' juntzan̈ schon̈ab' eb', te chaan̈ yajoch smuroal spatictac. Ix yilanpax juntzan̈ nivac vinac yin̈tilal vin̈aj Anac eb'. A yuj masanil juntzan̈ chi', juneln̈ej ix chab'axq'ue co c'ool, xe chi.

29 Ichato chi' in tac'vi: Man̈ ex xiv yuj juntzan̈ chi'. 30 A Jehová co Diosal ol b'ab'laj d'a quichan̈, a' ol ac'an oval cuuj, icha val tas ix aj quilan tas ix sc'ulej cuuj d'a Egipto, 31 yed' d'a tz'inan luum. Yed' val yipal on̈ yic'ancot d'a yoltac b'e d'a tz'inan lum chi', masanto ix yal co javi d'a tic, icha val junoc mamab'il to sya'ilej yal yuninal, xin chi. 32 Palta a ex tic maj eyac'och Jehová co Diosal d'a e c'ool. 33 A val Jehová chi' b'ab'el d'a quichan̈. A d'ac'valil syac' saquilq'uinal d'ayon̈ icha junoc c'ac', axo d'a c'ualil, sch'oxpax yed' jun asun b'aj tzon̈ b'ati yed' b'aj tzon̈ och vaan.

Cotnac yoval Jehová d'a eb' israel

(Nm 14.20-35)

34 Ayic yab'an Jehová tas eyal chi', te cot yoval, yac'an sti' icha tic: 35 Malaj val junoc juntzan̈ vinac te chuc spensar tic ol ilan lum luum vac'nac in ti' vac'an d'a e mam eyicham. 36 An̈ej vin̈aj Caleb yuninal vin̈aj Jefone ol ilan luum, yuj chi' a d'a vin̈ yed' yin̈tilal ol vac' lum xid' eyil chi', yujto ix sc'anab'ajej vin̈ yed' smasanil sc'ol tas ix vala', xchi Jehová chi'.

37 Eyuj val a ex tic, yuj chi' cotpax yoval Jehová d'ayin, yalan d'ayin icha tic: Man̈ ol ach ochpaxlaj d'a luum a ach tic. 38 A vin̈aj Josué yuninal vin̈aj Nun scolvaj ed'oc, a vin̈ ol och a q'uexuloc. Yuj chi' iptzitej vin̈ yujto a vin̈ ol ac'an jun luum chi' d'a eb' etisraelal tic, xchi d'ayin.

Yalanpax d'ayex icha tic: 39 Vach'chom a ex tic tzeyac'och d'a e c'ool to ol ochcan eb' eyuninal checab'oc d'a eb' ajc'ool, palta a eb' eyuninal mantalaj spensar chi', ol och eb' d'a jun luum chi'. A in ol vac' lum smacb'enoc eb'. 40 Yacb'an manto elc'ochlaj, meltzajan̈ec d'a tz'inan luum, tzex b'atcan junelxo d'a b'e sc'och d'a a' Chacchac Mar, xchi Jehová chi' d'ayin.

Ac'b'il ganar eb' israel d'a Horma

(Nm 14.39-45)

41 A ex tic, eyal d'ayin icha tic: Ix och co mul d'a Jehová co Diosal, palta a ticnaic jun, coyec, caq'uec quip icha val ix aj yalan Jehová d'ayon̈, xe chi. Eyic'anb'at eyamc'ab' yic oval, a e naani to secojtac ol aj eyic'an lum tzalquixtac chi'. 42 Palta a Jehová alani to sval d'ayex: Man̈ eyac' oval, man̈ e tec'b'ej e b'a d'a eb' ajc'ool, axo talaj tz'aji tzex yac'an ganar eb', yujto man̈ ol in b'atlaj eyed'oc, xchi Jehová, xa chi, xchi d'ayin.

43 Vac' juntzan̈ chi' eyojtaquejeli, palta a ex tic maj e chalaj eyab'i. Axo aji, e tenec' tas yal Jehová chi', eyac'an icha e gana, q'ue ex d'a tzalquixtac chi'. 44 Yuj chi' a eb' amorreo cajan ta', elta eb' d'ayex icha noc' noc'al chab', masanto yal ex yac'an ganar eb' d'a Seir, c'ochn̈ej eb' d'a Horma. 45 Axo yic ex meltzaj jun, och ex ijan eyoc' d'a yichan̈ Jehová, palta majxo tac'voclaj d'ayex. 46 Yuj chi' te nivan tiempoal on̈ ec' d'a yol smacb'en Cades chi'.

2

A tas ujinac d'a tz'inan luum

1 Slajvi chi', co b'at d'a tz'inan luum, d'a b'e sc'och d'a a' Chacchac Mar, icha val aj yalan Jehová d'ayin. Te nivan tiempoal on̈ ec' d'a tzalquixtac d'a yol yic Seir. 2 Slajvi chi', yalan Jehová d'ayin: 3 Te nivan tiempo ex ec' oyoyoc d'a lum tzalquixtac tic. Ixiquecxi ticnaic d'a stojolal norte. 4 Al juntzan̈ checnab'il tic d'a eb' etchon̈ab' to a d'a yol yic eb' e c'ab' eyoc ol ex ec'oc, aton eb' yin̈tilal vin̈aj Esaú, eb' cajan d'a Seir. A eb' chi' ol xiv eb' d'ayex. An̈ej jun, tze tan̈vej val e b'a, 5 mocab' eyac' oval yed' eb', yujto malaj jab'oc slum eb' ol vac' d'ayex, yujto masanil lum tzalquixtac d'a yol yic Seir chi', yicn̈ej lum eb' yin̈tilal vin̈aj Esaú chi'. A in vac'nac lum d'a eb'. 6 Yuj chi' ol e man masanil tas ol e va d'a eb', ol e tup a a' ol eyuq'uej, xchi d'ayin.

7 A Jehová co Diosal chi' yac'nac val svach'c'olal d'a quib'an̈ d'a masanil tas co c'ulej. A d'a jun 40 ab'il tic, ayn̈ejoch qued'oc, tzon̈ stan̈vejn̈ej b'aj tzon̈ ec' d'a jun nivan tz'inan luum tic. Malaj b'aj ix yac' palta tas d'ayon̈ yuuj.

8 Icha chi' aj co cotn̈ej d'a stitac sluum eb' co c'ab' coc, aton eb' yin̈tilal vin̈aj Esaú cajan d'a Seir. On̈ cotcan d'a b'e tz'ec' d'a Arabá, scot d'a Elat yed' d'a Ezión-geber. Co meltzajpax d'a b'e tz'ec' d'a tz'inan lum d'a yol yic Moab. 9 Axo yalan Jehová d'ayin icha tic: Man̈ e tzuntzej eb' moabita, yin̈tilal vin̈aj Lot. Man̈ eyac' oval yed' eb', yujto malaj jab'oc slum eb' d'a yol smacb'en ol vac' d'ayex. A in vac'nac masanil smacb'en vin̈aj Ar d'a eb', xchi d'ayin. 10 (Ata' cajan eb' emita d'a peca'. Te nivan chon̈ab' yaj eb', chaan̈ steel eb', lajan val eb' icha eb' yin̈tilal vin̈aj Anac. 11 Refaíta eb', icha eb' yin̈tilal vin̈aj Anac chi', palta emita tz'aj yalan eb' moabita chi' d'a eb'. 12 A d'a masanil smacb'en Seir, ata' ec'nac cajan eb' horeo. Axo eb' yin̈tilal vin̈aj Esaú pechannaquel eb', satanel eb', axo eb' cajnajnac d'a slum eb' chi', icha ix co c'ulej a on̈ israel on̈ tic d'a lum luum ix yac' Jehová d'ayon̈.) 13 Axo aj jun, yalan Jehová: Ixiquec ticnaic, tzex ec' d'a yol a' taquin̈ melem scuchan Zered, xchi, yuj chi' on̈ ec' ta'.

14 Atax d'a yic on̈ ec' d'a Cades-barnea, masanto pax d'a jun c'u on̈ ec'ta d'a yol a' taquin̈ melem Zered chi', atax ta' ix ec' 38 ab'il, yuj chi' a masanil eb' vin̈ quetchon̈ab' stiempo sb'at d'a oval ayic quelta d'a Egipto, toxo ix cham eb' icha ajnac yac'an sti' Jehová. 15 A yoval sc'ol Jehová chi' ix cot d'a yib'an̈ eb', yuj chi' ix cham eb' smasanil.

16 Ayic man̈xalaj junoc juntzan̈ eb' vin̈ vinac chi', 17 yalan Jehová d'ayin: 18 A ticnaic ec'an̈ecb'at d'a smojonal yic Moab d'a chon̈ab' Ar. 19 Palta ayic tze chalan e b'a yed' eb' amonita, eb' yin̈tilal pax vin̈aj Lot, man̈ e tzuntzej eb', man̈ eyac' oval yed' eb', yujto malaj jab'oc e macb'en ol vac' ta', yujto vac'nacxo jun luum chi' smacb'enoc eb', xchi d'ayin. 20 (An̈ejtona', a jun luum chi' yic eb' refaíta d'a peca', yujto ec'nac cajan eb' ta', aton eb' scuchan zomzomeo yuj eb' amonita d'a peca'. 21 A jun chi', te nivan chon̈ab', tzijtum anima ay d'ay, te chaan̈ steel eb' icha eb' yin̈tilal vin̈aj Anac. A Jehová ac'annac satel eb' yuj eb' amonita chi'. A eb' amonita chi' pechannaquel eb', scajnajnaccan eb' ta'. 22 Lajan val ajnac icha ajnac eb' yin̈tilal vin̈aj Esaú, ayic sc'ochnac eb' d'a lum Seir. A Jehová ac'annac satel eb' horeo, scannacxon̈ej eb' yin̈tilal vin̈aj Esaú d'a slum eb' chi'. 23 Icha pax chi' ajnac eb' aveo ayec' cajan d'a slac'anil Gaza. A eb' chi' satnaquel eb' d'a juneln̈ej yuj eb' filisteo cotnac d'a Caftor. Icha chi' ajnac scajnajcan eb' filisteo chi' ta'.) 24 Yalanxi Jehová icha tic: Ixiquec, tzex c'axpajec' d'a a' taquin̈ melem Arnón, ol vac'och eb' amorreo d'a yol e c'ab' yed' vin̈aj Sehón, cajan d'a Hesbón, aton vin̈ sreyal eb'. Aq'uec oval yed' eb', tzeyic'anec' sluum eb'. 25 A val ticnaic tz'el yich vac'anoch junjun chon̈ab' d'a yolyib'an̈q'uinal tic d'a xivc'olal d'ayex. Ayic ol yab'an e pecal eb', ol ib'xoq'ue eb', axon̈ej xivelal ol och d'a eb', xchi Jehová chi'.

Ac'jinac ganar vin̈aj rey Sehón

(Nm 21.21-30)

26 A d'a tz'inan luum yic Cademot, ata' in checcot juntzan̈ checab' d'a vin̈aj Sehón, aton vin̈ rey cajan d'a Hesbón, yic vach' syal juntzan̈ tic eb' d'a vach'ilal d'a vin̈: 27 Sco nib'ej tzon̈ ec' d'a yol a macb'en, an̈ej d'a yol nivan b'e ol on̈ ec'oc, malaj b'aj ol on̈ comon b'atcan d'a yol a chon̈ab' chi'. 28 Ol co tup tas ol cab'lej yed' a a' ol cuq'uej. An̈ej to sco c'an d'ayach to tzon̈ ec' d'a yol a macb'en chi', 29 masanto ol yal co c'axpaj d'a a' Jordán, ol on̈ c'och d'a lum ol yac' Jehová co Diosal d'ayon̈, icha ix on̈ yutej schaan ec'ta eb' yin̈tilal vin̈aj Esaú cajan d'a Seir yed' eb' moabita cajanpax d'a Ar, xin chicot d'a vin̈.

30 Palta a vin̈aj Sehón chi', maj yal-laj sc'ol vin̈ on̈ scha ec'ta d'a yol smacb'en chi', yujto a Jehová co Diosal ix ac'an sc'ulej vin̈ yic malaj sgana vin̈, yic scan eb' d'a yol co c'ab', icha chi' ix aji.

31 Yuj chi' yal Jehová d'ayin icha tic: A val d'a jun rato tic svac'och vin̈aj Sehón yed' smacb'en d'a yol e c'ab'. Ochan̈ec ticnaic d'a yol smacb'en tic, yic tz'ochcan eyicoc, xchi d'ayin.

32 Ix elta vin̈aj Sehón chi' on̈ scha yed' masanil soldado, yic syac' oval eb' qued'oc d'a Jahaza. 33 Axo Jehová co Diosal ix ac'anoch vin̈ d'a yol co c'ab'. Ix co satanel vin̈ yed' yuninal yed' masanil schon̈ab'. 34 Masanil junjun chon̈ab' d'a yol smacb'en vin̈ ix ac'jioch d'a yol co c'ab', ix co satancanel d'a juneln̈ej. Ix co milcham eb' smasanil yed' eb' ix ix yed' masanil unin. Man̈xo junoc pitzan ix can cuuj. 35 An̈ej juntzan̈ tastac ix quic'cani, aton masanil noc' noc' yed' juntzan̈ tas ix ilchaj cuuj d'a juntzan̈ chon̈ab' ix co satel chi'. 36 Ix quiquej slum eb' chi' smasanil, scotn̈ej d'a Aroer ay d'a span̈anil stitac a' Arnón masanto d'a Galaad yed' masanil juntzan̈ chon̈ab' ay d'a sch'olanil a' Arnón chi'. Man̈xalaj mach ix stec'b'ej sb'a d'a quichan̈, yujto a Jehová co Diosal ix ac'anoch eb' d'a yol co c'ab'. 37 Palta a on̈ tic, maj on̈ ochlaj d'a schon̈ab' eb' amonita ay d'a tzalquixtac, ma pax d'a sti' a' Jaboc, icha val ix yutej yalan Jehová d'ayon̈.

3

Ac'jinac ganar vin̈aj Og sreyal Basán

(Nm 21.31-35)

1 Ix lajvi chi', ch'ocxo junxo b'e ix quic'a', ix on̈ b'atcan d'a Basán, palta a vin̈aj Og, sreyal jun chon̈ab' chi', ix elta vin̈ yed' smasanil soldado yac' oval qued'oc d'a Edrei.

2 Yuj chi', ix yalan Jehová d'ayin: Man̈ ex xivoc, yujto a jun vin̈ chi' yed' soldado yed' schon̈ab' toxo ix vac'och d'a yol e c'ab' yic tze sataneli, icha ix eyutej vin̈aj Sehón sreyal eb' amorreo cajan d'a Hesbón, xchi d'ayin.

3 Icha chi' ix yutej Jehová co Diosal yac'an vin̈aj Og chi' yed' schon̈ab' d'a yol co c'ab'. Ix co milancham eb' smasanil, man̈xalaj junoc pitzan ix can cuuj. 4 Ix cac'anpax ganar masanil junjun chon̈ab' d'a yol smacb'en vin̈. Man̈xa junoc maj cac' ganar, syalelc'ochi, masanil yol yic Argob d'a yol smacb'en vin̈aj Og d'a Basán, 60 chon̈ab' chi' smasanil. 5 Masanil juntzan̈ chon̈ab' chi', te chaan̈ yajoch smuroal, spuertail yed' q'uen q'ueen c'atanoch syamnub'aloc spuertail chi'. Tzijtum pax chon̈ab' malaj smuroal ix co sateli. 6 Masanil juntzan̈ chi' ix co sateli, icha ix co c'ulej yed' vin̈aj Sehón sreyal Hesbón. Yuj chi' ix co satel masanil eb' vin̈ vinac yed' eb' ix ix yed' masanil eb' unin. 7 Axon̈ej noc' smolb'etzal noc' eb' cajc'ol chi' yed' masanil tastac ay d'a eb' ix quic'cani.

8 Icha val chi' ix aj yac'ji slum eb' amorreo d'a yol co c'ab' d'a jun tiempoal chi', aton eb' cajan d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a a' Jordán, sb'atn̈ej d'a a' taquin̈ melem Arnón, masanto sc'och d'a svitzal Hermón. 9 (A jun vitz chi' Sirión sb'i yuj eb' aj Sidón, axo eb' amorreo, Senir sb'i yuj eb'.) 10 Masanil juntzan̈ chon̈ab' d'a yol smacb'en vin̈aj Og d'a Basán, ix cac' ganar, aton juntzan̈ chon̈ab' d'a lum pan̈an, masanil d'a yol yic Galaad yed' Basán, masanto d'a Salca yed' Edrei. 11 (Axon̈ej vin̈aj rey Og yin̈tilal eb' anima chan̈ steel aycan d'a jun lugar chi'. A scaxail vin̈ yic smuquil, nab'a q'ueen. Chan̈e' val metro steel, quenxon̈ej man̈ chab'oc metro sat, chequelto d'a chon̈ab' Rabá d'a yol yic eb' amonita.)3.11

A smacb'en eb' ix can d'a sc'axepal a' Jordán

(Nm 32.1-42)

12 A lum luum ix co maccan d'a jun tiempoal chi', ix vac' lum yicoc eb' junjun chon̈ab'il d'a yin̈tilalcan Rubén yed' d'a eb' yin̈tilalcan Gad, aton lum scotn̈ej d'a Aroer, d'a stitac a' taquin̈ melem Arnón, masanto sjavi d'a snan̈al svitzal lum Galaad. 13 Axo janic'xo lum Galaad chi' jun, masanil lum Basán, aton smacb'en vin̈aj Og d'a yalan̈taxo yed' pax lum Argob, ojtacab'il to slum eb' refaíta. A lum chi' ix vac' d'a nan̈al yin̈tilalcan Manasés. 14 (A vin̈aj Jair, yin̈tilal Manasés chi' ix ic'ancan lum Argob, masanto d'a smojonal lum Gesur yed' Maaca. Ix yac'anoch sb'i vin̈ d'a Basán chi', yuj chi' Havot-Jair ix sb'iejn̈ejcani.) 15 A d'a vin̈aj Maquir ix vac' lum Galaad chi'. 16 Axo d'a yin̈tilalcan Rubén yed' d'a yic Gad ix vac' lum ay d'a snan̈al Galaad yed' a' taquin̈ melem Arnón. A d'a snan̈al yol ch'olan ay smojonal, masanto sc'och d'a a' taquin̈ melem Jaboc, aton d'a smojonal yic eb' amonita. 17 A smojonal b'aj tz'em c'u, aton a' Jordán, sc'ochn̈ej d'a a' n̈ajab' Cineret, masanto sc'och d'a a' mar yic Arabá, aton a' mar Muerto, aton d'a yich svitzal Pisga, d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a a' mar Muerto chi'.

18 A d'a jun tiempoal chi', ix vac' juntzan̈ checnab'il tic d'a eb' yin̈tilalcan Rubén, d'a eb' yic Gad yed' d'a nan̈alxo eb' yin̈tilalcan Manasés. Ix valan icha tic: A Jehová co Diosal ix ac'an jun luum tic e macb'enoc. Axo masanil eb' vin̈ vinac syal yac'an oval d'a e cal, b'ab'lajocab' eb' vin̈ d'a yichan̈ eb' quetisraelal tic. 19 Axon̈ej eb' ix eyetb'eyum yed' eb' eyuninal scan d'a e chon̈ab' ix vac' chi' yed' noc' e molb'etzal noc'. Vojtac to tzijtum noc' noc' molb'il eyuuj. 20 Colvajan̈ec yed' eb' quetisraelal, masanto ol yic'can lum luum eb' ol yac' Jehová, aton d'a sc'axepalec' a' Jordán tic. Aton val yic ol yac'an sjunc'olal Jehová d'a eb', icha ix yutej yac'an d'ayex tic, ichato chi' ol yal e paxta d'a e lum ix vac' tic, xin chi d'a eb'.

21 A d'a vin̈aj Josué ix vac' jun checnab'il tic: Ix quil val tastac ix sc'ulej Jehová co Diosal yed' chavan̈ rey tic. Icha chi' ol yutoc d'a masanil eb' rey d'a yoltac smacb'en b'aj ol ach ec'n̈ej. 22 Man̈ ach xivoc, yujto a Jehová co Diosal ol ac'an oval cuuj, xin chi d'a vin̈.

Maj chajiochlaj vin̈aj Moisés d'a Canaán

23 A d'a jun tiempoal chi' ix in tevi d'a Jehová, ix valan icha tic: 24 Mamin Jehová, a ach ix a chael yich a ch'oxani to te nivan elc'ochi, ix a ch'oxan a poder d'ayin a checab' in tic. Malaj junocxo Dios d'a satchaan̈, ma d'a sat luum tic syal sc'ulan tastac satub'tac icha tza c'ulej tic. 25 Yuj chi' tzin tevi d'ayach to tzin a chaec' d'a junxo sc'axepalec' a' Jordán, yujto tzin nib'ej svil jun tzalquixtac man̈xo jantacoc svach'il yed' svitzaltac Líbano, xin chi. 26 Palta eyujn̈ej ix cot yoval Jehová chi' d'ayin. Maj schalaj yab' tas ix in c'an chi' d'ay, palta ix yal d'ayin icha tic: C'ocb'ilxo chi', man̈xo al jun lolonel chi' d'ayin. 27 An̈ej tzach q'ue d'a jolom vitz Pisga, scham val ilancanb'at lum d'a norte, d'a sur, b'aj sjavi c'u yed' b'aj tz'em c'u, yujto man̈xo ol ach c'axpajec' d'a a' Jordán chi'. 28 Yuj chi' tza c'ayb'ej val vin̈aj Josué sic'lab'il, yujto a vin̈ ol cuchb'an in chon̈ab' tic. A vin̈ ol pojanec' jun lum tzilcanb'at tic, xchi Jehová chi' d'ayin.

29 Icha chi' ix aj co can d'a ch'olan d'a yichan̈ Bet-peor.

4

Ix yec vin̈aj Moisés sna eb' israel

1 A ticnaic jun, ex vetchon̈ab' Israel, ab'ec val checnab'il yed' b'eyb'al ol val d'ayex, yic tze c'anab'ajej yed' e b'eyb'alani, yic vach' ol yal eyoch d'a sat lum luum ol yac' Jehová co Diosal d'ayex, sDiosal pax eb' co mam quicham. Ol ex cajnajcan ta'. 2 Man̈ ol eyac'och stz'acub' juntzan̈ lolonel ol val tic d'ayex, ma ol eyiq'ueli, palta to ol e c'anab'ajej schecnab'il Jehová co Diosal icha val tz'aj valan tic d'ayex. 3 Eyilnac val tas utajnac eb' ochnac ejmelal d'a jun dios Baal yic Peor, val d'a eyichan̈ satjinaquel eb' yuj Jehová. 4 A exxo pax tic ochnac ex tzac'an yuj Jehová, ina pitzan exto. 5 Scham val eyab'ancani to a c'ayb'ub'al yed' checnab'il yic Jehová co Diosal svalcanel d'ayex, yic vach' ol e b'eyb'alej ayic ol e chaan lum luum chi' e macb'enoc. 6 Scham val e c'anab'ajan juntzan̈ checnab'il tic, yic ol checlajel d'a yichan̈ juntzan̈ nación to te jelan ex. Ayic ol yab'an juntzan̈ checnab'il tze c'anab'ajej tic eb', ol yalan eb' icha tic: Yelton val te jelan jun chon̈ab' tic, nivan nación ton val, xcham eb'. 7 Malaj junocxo nivan nación ayec' sdiosal yed'oc, icha val yajec' Jehová co Diosal d'a co cal tic, scolvaj qued'oc ayic tzon̈ avaj d'ay. 8 Malaj junocxo nación ay sc'ayb'ub'al yed' schecnab'il tojol yaj icha jun c'ayb'ub'al svalcanel d'ayex tic ticnaic. 9 Yuj chi', c'anab'ajejec, siq'ueccan d'a e pensar, yic vach' max b'at satc'olal eyuuj d'a tas ix eyila', man̈ eyiq'uel juntzan̈ tic d'a e pensar yacb'an pitzan ex, tzeyalcan d'a eb' eyuninal yed' d'a eb' eyi e chiquin.

Lolonnac Dios d'a sjolom lum vitz Horeb

10 Naeccot d'a yic jun c'u ayic ayon̈ec' d'a yichan̈ Jehová co Diosal d'a lum vitz Horeb, ayic yalannac d'ayin icha tic: Molb'ej eb' etchon̈ab' smasanil yic vach' ol vac' yojtaquejel in lolonel eb', ol sc'ayb'ancan eb', yic vach' ay velc'och d'a yol sat eb' yacb'an pitzan eb' d'a sat lum tic yed' sc'ayb'ancan yuninal eb', xchi Jehová chi' d'ayin. 11 Ayic ayon̈ec' d'a yich lum vitz chi', axo d'a luum sq'ue val c'ac' yed' sq'ue topan stab'il d'a chaan̈, q'uic'xon̈ej yilji satchaan̈ yuuj. 12 Lolonnac Jehová d'ayon̈ d'a cal c'ac' chi'. Cab'nac val yoch sjaj sloloni, palta maj quilochlaj jab'oc. 13 Ayic yalannaccan strato qued'oc, yalnac to sco c'anab'ajej lajun̈e' checnab'il stz'ib'ejnacoch d'a chab' pachan̈ q'uen q'ueen. 14 Yalannacpax Jehová d'ayin to tzex in c'ayb'ej d'a schecnab'il yed' d'a sc'ayb'ub'al chi', yic vach' tze c'anab'ajej e b'eyb'alan d'a sat lum luum ol e macb'enej d'a sc'axepalec' a' Jordán chi'.

Cachnab'il yic max och ejmelal‘R’d'a juntzan̈ yechel

15 Ayic slolonnac Jehová d'ayon̈ d'a lum vitz Horeb chi', a d'a jun c'u chi', malaj junoc tas eyil d'a cal c'ac' chi'. 16 Naec val coti yic max eyixtejb'at e b'a e b'oanq'ue junoc yechel tas e diosaloc, yechel junoc vinac, ma yechel junoc ix ix, 17 ma yechel noc' noc' ay d'a sat luum tic, ma yechel noc' much, 18 ma yechel junoc noc' tz'ec' n̈ereroc, ma tz'ec' jachjon d'a sat luum tic, ma yechel noc' chay, ma junocxo noc' ay d'a yol a a'. 19 An̈ejtona' ayic tzex q'ue q'uelan d'a satchaan̈ tzeyilanq'ue c'u, q'uen uj yed' jantac q'uen c'anal yed' masanil tastac ay d'a satchan̈ chi', tzeyil val e b'a, yic max och d'a e pensar to tzex och ejmelal d'ay, ma tzeyalan e b'a d'ay, yujto a Jehová Dios ix b'oan masanil juntzan̈ chi' yic tz'och yopisio d'a masanil chon̈ab' ay d'a sat luum tic. 20 Palta a Jehová on̈ ic'annaquelta d'a chon̈ab' Egipto b'aj man̈ jantacoc syaelal b'aj ayon̈ ochi, ichato ayon̈ och d'a scal junoc nivan c'ac' b'aj tz'ulax q'uen q'ueen. On̈ yiq'uelta yic vach' tzon̈ och schon̈ab'oc, ichaton caj ticnaic. 21 Cotnac yoval Jehová chi' d'ayin eyuuj. Yalannac to man̈xo ol in ec' d'a sc'axepal a' Jordán, man̈xo ol in c'och d'a sat lum luum man̈ jantacoc svach'il ol yac' e macb'enoc chi'. 22 Yuj chi', a d'a tic ol in chamoc, man̈xo ol in c'axpajec'laj d'a a' Jordán chi'. A exxo tic, ol ex c'axpajec'oc, ol ex cajnaj d'a lum luum man̈ jantacoc svach'il chi'. 23 B'at ta val strato Jehová co Diosal satc'olal eyuuj, aton strato ix yac' qued'oc. Malajocab' junoc yechel tze b'o'o, yic tzeyaloch e diosaloc, yujto ay yovalil yuj Jehová. 24 Scot yoval Jehová d'a mach tz'och ejmelal d'a junocxo tasi. A val yoval sc'ol lajan icha te' c'ac' stz'ab'at masanil tastac yuuj.

25 A ticnaic toxo ol ex c'och cajan d'a jun luum chi', palta ayic nivanxo tiempo ayex ec' ta', ayic ayxo eyuninal yed' eyi e chiquin, tzeyil val e b'a, xe yixtejtab'atlaj e b'a tze b'oanq'ue junoc yechel e diosaloc, tzeyac'anoch e mul d'a yichan̈ Jehová co Diosal. Tato icha chi', ol e tzuntzejcot yoval sc'ool co Diosal chi'. 26 Svac'canoch satchaan̈ yed' sat luum tic testigoal, tato icha chi' ol e c'ulej, d'a val elan̈chamel ol ex satel d'a juneln̈ej. Man̈xo nivanoc tiempo ol ex ec' d'a sat luum chi', aton lum ay d'a sc'axepal a' Jordán chi'. 27 Axo jayvan̈oc ex olto ex canoc, ol ex saclemcanb'at d'a juntzan̈xo ch'oc nacional, ata' ol ex yac'canb'at Jehová. 28 Ata' ol eyaq'uem e b'a d'a juntzan̈ comon dios b'ob'il yuj eb' anima d'a te te' yed' d'a q'uen q'ueen, max yal-laj yilani, max yab'laj, max yal-laj svaan junoc tasi, max yab'paxlaj jab'oc sjab' junoc tas.

29-30 Palta tato d'a scal eyaelal chi' sna sb'a e c'ool, tze naancoti to an̈ej d'a Jehová co Diosal smoj eyac'anem e b'a, tato tzeyalxi e b'a d'ay, tze c'anab'ajan d'a smasanil e c'ool, tato icha chi', 31 man̈ ol ex yactejcanlaj. Man̈ ol ex satjiel yuj d'a juneln̈ej, man̈ ol b'at satc'olal strato yac'nac yed' eb' co mam quicham, yujto ayn̈ej yoq'uelc'olal.

32 Naeccot juntzan̈ tiempoal ec'nacb'at d'a peca', atax sb'oannac eb' anima co Mam Dios d'a yolyib'an̈q'uinal tic, b'at e c'anb'an b'aj sc'och c'aman yolyib'an̈q'uinal tic, tato ayxo b'aj ix uji, ma ayxo b'aj ix ab'chaj junoc tas te nivan yelc'och icha jun tzuji d'a co cal tic. 33 Malaj junocxo chon̈ab' ix ab'an yoch sjaj co Mam Dios, yic slolonelta d'a cal c'ac', icha val aj cab'an a on̈ tic, palta maj on̈ champaxlaj. 34 Malaj junocxo dios sic'anelta junoc chon̈ab' d'a scal junocxo chon̈ab' icha val ajnac on̈ yic'anelta Jehová d'a Egipto yuj co vach'iloc. Quilnac val ayic sch'oxan jantac spoder yac'an oval cuuj, sch'oxannac juntzan̈ tas satub'tac yilji yed' yaelal yed' xivc'olal ayic on̈ yic'anelta d'a Egipto chi'. 35 A juntzan̈ chi' ch'oxji val quila', yic scojtaquej val eli to malaj junocxo Dios, an̈ejton val Jehová. 36 Ato d'a satchaan̈ cab'nac val sloloni, on̈ sc'ayb'ani. Axo d'a sat lum tic, sch'oxnac nivac c'ac' d'ayon̈, cab'annac val slolonelta d'a cal c'ac' chi'. 37 A val Jehová xajanannac eb' co mam quicham, yuj chi' on̈ sic'naccanel a on̈ yin̈til on̈ can eb'. Slajvi chi' on̈ yic'anelta d'a Egipto, ayn̈ej och qued'oc yed' val spoder. 38 Van satanel juntzan̈ nivac chon̈ab' te ec'to yip d'ayon̈ yic squiquejcan slum eb' chi', icha val van yuji ticnaic. 39 Yuj chi', canocab' d'a e pensar to an̈ej Jehová Dios yaj d'a satchaan̈ yed' d'a sat luum tic, malaj junocxo. 40 Yuj chi' c'anab'ajejec sc'ayb'ub'al yed' schecnab'il svalcanel d'ayex d'a jun c'u tic, yic vach' ol aj yec' tiempo eyuuj yed' eb' eyin̈tilal. Ol najatb'oc e q'uinal d'a sat lum luum ix yac' Jehová d'ayex d'a juneln̈ej, xchi vin̈aj Moisés d'a eb' chon̈ab' israel.

Chon̈ab' b'aj scol sb'a eb' smac'ancham‘R’junoc anima

41 Ix sic'anel oxe' chon̈ab' vin̈aj Moisés d'a sc'axepalec' a' Jordán d'a stojolal b'aj sjavi c'u. 42 Ata' syal scolan sb'a junoc mach smac'ancham junoc yetanimail to man̈ sc'anoc sc'ool, malaj b'aj syac' oval yed'oc d'a yalan̈taxo. A jun chi', syal scolan sb'a d'a junjunoc juntzan̈ chon̈ab' chi'. 43 A juntzan̈ chon̈ab' chi', aton Beser d'a yac'lical tz'inan luum macb'il yuj eb' yin̈tilalcan Rubén, Ramot d'a yol yic Galaad, macb'il yuj eb' yin̈tilalcan Gad. Axo junxo, aton Golán, ay d'a yol yic Basán, macb'il yuj eb' yin̈tilalcan Manasés.

44-45 (Aton val juntzan̈ checnab'il tic ix yal vin̈aj Moisés d'a eb' yetchon̈ab'. A jantac c'ayb'ub'al, cachnab'il yed' checnab'il tic ix yal vin̈ d'a eb' atax yelnaccot eb' d'a Egipto. 46 Ix yal juntzan̈ tic vin̈ ayic aytoec' eb' d'a ac'lic d'a yichan̈ chon̈ab' Bet-peor, d'a slac'anil sti' a' Jordán, d'a lum macb'il yuj vin̈aj Sehón sreyal eb' amorreo. A vin̈aj Sehón chi', a d'a chon̈ab' Hesbón ec'nac vin̈. Ac'b'il ganar vin̈ yuj vin̈aj Moisés chi' yed' eb' yetchon̈ab' ayic ayxo yelta eb' d'a Egipto. 47 Icha chi' ix aj scan eb' israel d'a lum smacb'en vin̈aj Sehón chi' yed' d'a lum macb'il yuj vin̈aj Og sreyal Basán d'a yalan̈taxo. A eb' tic sreyal eb' amorreo d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a a' Jordán. 48 A luum chi' sb'atn̈ej lum d'a chon̈ab' Aroer d'a stitac a' Arnón, masanto d'a nivan vitz Sirión, an̈eja' scuchanpax Hermón. 49 Masanil smacb'en eb' chi', aton pan̈an ay d'a sti' a' Jordán d'a stojolal b'aj sjavi c'u, masanto sc'och lum d'a a' mar Muerto, aton d'a yich lum vitz Pisga.)

5

A lajun̈e' checnab'il

(Ex 20.1-17)

1 Ix smolb'an masanil eb' yetisraelal vin̈aj Moisés, ix yalan vin̈ d'a eb':

Ex vetchon̈ab', ab'ec val ticnaic, ol valcan juntzan̈ cachnab'il yed' checnab'il d'ayex, yic scham val e c'ayb'ani yed' e b'eyb'alani.

2 A Jehová co Diosal yac'nac jun strato qued'oc d'a lum vitz scuchan Horeb. 3 Man̈ocn̈ej yed' eb' co mam quicham yac'nac strato chi', palta yac'nacpax qued'oc co masanil a on̈ molan on̈ ec' tic. 4 A val Jehová lolonnac d'ayon̈ d'a jolom vitz chi', cab'nac val tas yal chi' ayic slolonelta d'a cal c'ac'. 5 A in can in d'a e nan̈al yed' Jehová chi' yic sval d'ayex tas syala', yujto ex xivq'ue d'a jun c'ac' chi', maj ex q'ue d'a jolom vitz chi', yalan Jehová chi' icha tic:

6 A in Jehová e Diosal in, ex viq'uelta d'a Egipto b'aj ayex och checab'oc, man̈ eyicoc e b'a.

7 Malajocab' junocxo dios b'aj tzex och ejmelal, palta an̈ejocab' d'ayin. 8 Malajocab' junoc yechel junoc tas tze b'ooch e diosaloc, tas ay d'a satchaan̈, tas ay d'a sat lum tic, ma tastac ay d'a yoltac a a'. 9 Man̈ ex em n̈ojan d'ay, man̈ eyaq'uem e b'a d'ay, yujto a in Jehová e Diosal in, ste cot voval d'ayex tato tzex och ejmelal d'a junocxo tasi. Ol vac'och syaelal eb' mamab'il malaj velc'och d'ay, ol vac'anpax yaelal d'a yib'an̈ yuninal eb', yixchiquin eb' yed' yin̈tilal eb'. 10 Axo eb' tzin xajanani, sc'anab'ajan in checnab'il, ol in xajanej eb' yed' yin̈tilal yic ol b'eyn̈ejb'atoc.

11 Man̈ comonoc tze loc in b'i a in Jehová e Diosal in tic, ma tzeyac' b'inaj in b'i d'a junoc tas d'a ichn̈ej ta', yujto ol vac' yaelal d'a mach icha chi' sc'ulej.

12 Nivanocab' yelc'och sc'ual ic'oj ip d'ayex yuj in eyic'anchaan̈, icha ix aj valancan d'ayex. 13 Vaque' c'ual tzex munlaj d'a e munlajel. 14 Axo d'a yuquil c'ual, sc'ual ic'oj ip, vic yaji. Man̈ ex munlaj d'a jun c'u chi', ma eb' eyuninal, eb' ix eyisil, eb' vin̈ e checab', ma eb' ix e checab', noc' e vacax, noc' e chej, ma junocxo noc' e molb'etzal noc', ma eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal, palta masanil eb' syic' yip eyed'oc. 15 Naeccoti to ec'naquex checab'vumal d'a Egipto. A inxo Jehová e Diosal in tic vic'naquexelta yed' in poder. Yuj chi' svala' to tze c'anab'ajej sc'ual ic'oj ip.

16 Ayocab' yelc'och e mam e nun d'a e sat, icha val ix aj valan d'ayex, yic vach' ol najatb'oc e q'uinal, yic vach' ol ex ajec' d'a sat lum luum ol vac' chi' d'ayex.

17 Man̈ e milcham eb' eyetanimail.

18 Man̈ ex em ajmulal d'a yol sc'ab' eyetb'eyum junjun ex.

19 Man̈ ex elc'anoc.

20 Man̈ e naq'ue lolonel d'a spatic eb' eyetanimail.

21 Man̈ e nib'ejoch ix yetb'eyum junocxo mach, spat, sluum, eb' vin̈ schecab', eb' ix schecab', noc' svacax, noc' sb'uru, ma junocxo tas ay d'a eb' eyetanimail chi', man̈ e nib'ejochi, xchi Jehová d'ayon̈.

A xivc'olal eb' chon̈ab'

(Ex 20.18-26)

22 Aton val juntzan̈ checnab'il tic te chaan̈ ajnac yalanelta Jehová d'a scal jun nivan q'uic'al asun ayoch sc'ac'al, ayic molan on̈ ec' co masanil d'a yich lum vitz chi'. An̈ej val juntzan̈ checnab'il tic yalnac, ichato chi' stz'ib'anoch d'a chab' pachan̈ q'uen q'ueen, yac'an d'ayin. 23 Palta a exxo tic, ayic eyab'an yoch jun jaj chi' d'a scal q'uic'alq'uinal chi', eyilan sq'ue n̈iln̈on c'ac' d'a lum vitz chi', masanil ex yajal eyaj d'a junjun eyin̈tilal tic yed' eb' yichamtac vinaquil chon̈ab', ex javi eyal d'ayin icha tic: 24 Val yel, a Jehová co Diosal ix sch'ox val stziquiquial yed' yipalil d'ayon̈, ix cab' val slolon d'a scal c'ac'. A ticnaic toxo ix nachaj val el cuuj tob'an syal slolon Dios d'ayon̈ anima on̈ tic, palta ina maj on̈ chamlaj. 25 ¿Tas yuj sco b'ec co b'a co cham yuj jun c'ac' to ayxo smay chi'? Tato ol cab' val yoch sjaj Jehová co Diosal junelxo, ol on̈ chamoc. 26 Malaj val junoc anima syal yab'an yoch sjaj jun Dios pitzan d'a scal c'ac' icha ix cab' a on̈ tic, yujto ay schamelal. 27 Vach' a ach tzach och d'a yichan̈ Jehová co Diosal chi' yic tzab'an masanil tas syala', slavi chi' tzalan d'ayon̈ masanil tas syal chi', ol co c'anab'ajani, xe chi d'ayin.

28 Ayic van eyalan chi' d'ayin, van pax yab'an Jehová tas tzeyal chi', yuj chi' yal d'ayin: Toxo ix vab' tas syal jun chon̈ab' tic, ix scha in c'ol tas ix yal eb'. 29 Comonoc ichan̈ej tic spensar eb', ayn̈ej velc'och d'a yol sat eb', sc'anab'ajann̈ej in checnab'il eb' yic vach' ol aj sb'eyn̈ejb'at eb' yed' eb' yuninal d'a smasanil tiempo. 30 Yuj chi' al d'a eb' to smeltzaj eb' d'a scampamento. 31 A achxo tic, canan̈ ved' d'a tic, yujto ol val masanil in checnab'il d'ayach yed' in c'ayb'ub'al, ol a c'ayb'an eb' d'ay, yic vach' ol sb'eyb'alej eb' b'aj ay lum luum ol vac' chi' d'a eb', xchi Jehová chi' d'ayin. 32 Yuj chi' b'eyb'alejec masanil schecnab'il Jehová co Diosal. Man̈ eyiq'uel d'a e pensar. 33 B'eyb'alejec b'eyb'al ix sch'oxcan Jehová co Diosal, yic te vach'xon̈ej ol aj e b'eyb'ati, ol najatb'oc e q'uinal d'a sat lum luum ol yac' chi' d'ayex.

6

Jun checnab'il nivan yelc'ochi

1 Aton val juntzan̈ c'ayb'ub'al, checnab'il yed' cachnab'il tic ix schec Jehová co Diosal val d'ayex, yovalil ol e c'anab'ajej ayic ol eyic'an lum luum d'a sc'axepal a' Jordán. 2 C'anab'ajejec checnab'il sval tic d'ayex yed' eb' eyuninal yed' eb' eyi e chiquin, yic vach' ayn̈ej yelc'och Jehová co Diosal d'a yol e sat ayic ayex ec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Tato icha chi', ol najatb'oc e q'uinal. 3 Yuj chi', ex vetchon̈ab' Israel, ab'ec, aq'uec val och d'a e c'ol e c'anab'ajan juntzan̈ checnab'il tic, yic te vach'n̈ej ol aj eyelc'ochi, te nivan chon̈ab' ol aj e b'isul d'a sat lum luum yax sat chi', icha ix aj yalan Jehová co Diosal d'ayon̈, aton pax sDiosal eb' co mam quicham.

4 Ex vetchon̈ab' Israel, ab'ec val: An̈ej Jehová co Diosal, malaj val junocxo.

5 Tze xajanej Jehová co Diosal d'a smasanil e c'ool, d'a smasanil e pensar yed' d'a smasanil eyip.

6 A juntzan̈ lolonel sval tic d'ayex ticnaic, siq'ueccan d'a e pensar. 7 A juntzan̈ tic ol eyac'n̈ej sc'ayb'ej eb' eyuninal d'a junjun c'u. Tzeyalan d'a eb' ayic ayex ec' d'a e pat, ayic van e b'eyi, ayic tzex vayi yed' yic tzex q'ue vaan. 8 Tze tzec'anoch juntzan̈ checnab'il tic d'a e c'ab' yed' d'a snan̈al e sat ichoc junoc yechel yic tze naancoti.6.8 9 Tze tz'ib'anpax och d'a yoyal sti' e pat yed' d'a spuertail smuroal e chon̈ab'.

10 A Jehová co Diosal, a' ol ex ic'anb'at d'a jun luum yac'nac sti' yac'an d'a eb' co mam quicham, aton vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Jacob. Ay val nivac chon̈ab' man̈ jantacoc svach'il d'a jun luum chi', man̈oc ex e b'onac. 11 Ay val te' pat b'ud'an yuj tastac te vach', man̈oc ex e b'ud'nac. Ay a' uc'b'ila' joyb'il, man̈oc ex eyab'nac syail e joyani. Ay te' uva yed' te' olivo avab'il, man̈oc ex eyavejnac. A juntzan̈ chi', toxon̈ej ol eyab'lej masanto syal e b'ud'ji. 12 Ayic ol ujoc juntzan̈ chi', b'at ta val Jehová satc'olal eyuuj. Naeccoti to a Jehová chi' ex ic'anelta d'a Egipto, b'aj ayex och checab'oc. 13 Ayocab' yelc'och Jehová co Diosal d'a yol e sat. An̈ejocab' Jehová chi' tzeyac' servil, an̈ejocab' sb'i tze loco' ayic tzeyac'an e ti' e c'ulan junoc tas. 14 Man̈ ex och tzac'an d'a spatic sdiosal eb' anima cajan d'a e lac'anil chi', 15 yujto scot yoval Jehová co Diosal d'a juntzan̈ chi'. Ayec' Jehová d'a co cal, axo talaj tz'aji, scot yoval sc'ool tzex sataneli, yujto max yal sc'ol scac'och co pensar d'a junocxo ch'oc diosal.

16 Man̈ eyac' proval Jehová co Diosal, icha e c'ulejnac d'a Masah. 17 C'anab'ajejec val sc'ayb'ub'al yed' schecnab'il, aton val jantac schecnab'il ix yala'. 18 Vach'n̈ej tzeyutej e pensar yed' e b'eyb'al d'a yichan̈ Jehová, yic vach'n̈ej tzex elc'ochi. Ol eyiquej lum luum yac'nac sti' yac'an d'a eb' co mam quicham. 19 Ol el lemnaj eb' ajc'ol d'a eyichan̈ yuj Jehová, icha ix yutej yalani.

20 Tato sc'anb'ej eb' eyuninal d'a b'aq'uin̈: ¿Tas yuj sco c'anab'ajej juntzan̈ cachnab'il yed' checnab'il yalnac Jehová co Diosal? tato xchi eb'. 21 Tzeyalan d'a eb' icha tic: A on̈ tic checab' caj d'a vin̈ sreyal Egipto d'a peca', axo Jehová ic'annac on̈ elta yed' jantac yipalil. 22 A on̈ tic quilnac val juntzan̈ tastac satub'tac yilji yed'nac yaelal yac'naccot Jehová chi' d'a yib'an̈ vin̈ sreyal Egipto chi' yed' d'a masanil schon̈ab' chi'. 23 On̈ yic'annaquelta ta', on̈ yic'annaccot d'a tic d'a lum luum yac'nac sti' yac'an d'a eb' co mam quicham. 24 Yuj chi' schecnac Jehová co Diosal to yovalil sco c'anab'ajej juntzan̈ checnab'il tic yuj co naancoti, yic vach'n̈ej co c'ool, vach'n̈ej ol aj yec' tiempo cuuj icha caj ticnaic. 25 Yuj chi', tato sco c'anab'ajej icha ajnac yalan Jehová chi', vach' on̈ d'a yol sat, xe cham d'a eb'.

7

A schon̈ab' Jehová sic'b'ilel yuuj

(Ex 34.11-17)

1 Ayic ol ex yic'anb'at Jehová d'a sat lum luum b'aj yac'nac sti' yac'an d'ayex, a' ol ic'anel uque' nación te nivac, te ay yip d'a eyichan̈, aton eb' hitita, eb' gergeseo, eb' amorreo, eb' cananeo, eb' ferezeo, eb' heveo yed' eb' jebuseo. 2 Ayic ol yac'anoch juntzan̈ nación chi' Jehová d'a yol e c'ab', ol e satel eb' smasanil, man̈ e b'o e trato yed' eb', mocab' oc' e c'ol d'a eb'. 3 Man̈ eyac' yic'laj sb'a eb' ix eyisil yed' eb' vin̈ yuninal eb'. Man̈ eyac'pax yic'laj sb'a eb' vin̈ eyuninal yed' eb' ix yisil eb', 4 axo talaj tz'aji, tz'ic'jib'at eb' eyuninal chi' yuj eb' ix d'a spatic sdiosal, tz'och eb' ejmelal d'ay, yuj chi' scot yoval sc'ol Jehová, tzex satjiel yuj d'a elan̈chamel. 5 Tze satpaxel masanil sdiosal eb' b'aj slesalvi, yaltaril yed' q'uen q'ueen yed' te te' yechel Asera b'aj tz'och eb' ejmelal. Tze n̈ustz'a smasanil. 6 A on̈ tic schon̈ab' on̈ Jehová Dios, sic'b'il on̈ elta yuj d'a scal masanil juntzan̈ nivac nación d'a sat lum luum tic, yic vach' yicn̈ej Jehová chi' tzon̈ ajcani.

A tas yovalil sc'ulej eb' israel

7 A val Jehová ix el d'a sc'ol ix on̈ sic'aneli, man̈ yujoc to nivan nación on̈, ina to jayvan̈ on̈n̈ej d'a yichan̈ juntzan̈xo nación chi'. 8 Palta yujto xajan on̈ yuuj yic vach' syaq'uelc'och sti' icha yutejnac yalan d'a eb' co mam quicham, yuj chi' on̈ yiq'uelta d'a Egipto b'aj ayon̈ och checab'oc, on̈ yic'anelta yed' yipalil d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Egipto chi'. 9 Ojtaquejequeli to a Jehová co Diosal an̈ej val Dios. Tz'eln̈ejc'och tas syal d'a eb' xajanani, aton eb' sc'anab'ajan schecnab'il. Ayn̈ej och yed' eb' yed' d'a eb' yin̈tilal eb' yic ol b'eyn̈ejb'atoc. 10 Syac'an spac d'a eb' schacaneli, elan̈chamel satel eb' yuuj. 11 Yuj chi', scham val e c'anab'ajan masanil checnab'il yed' c'ayb'ub'al svalcanel tic d'ayex.

Syac' spac Jehová d'a eb' sc'anab'ajani

(Lv 26.3-13; Dt 28.1-14)

12 Tato tze maclej val eyab' masanil juntzan̈ checnab'il tic, tze c'anab'ajani, ol yaq'uelc'och strato Jehová co Diosal yac'nac eyed'oc, ol ochn̈ej eyed'oc icha ajnac yalan d'a eb' co mam quicham. 13 Ol ex sxajanej Jehová, ol yac'an svach'c'olal d'a eyib'an̈, ol yac'anpax q'uib' e b'isul. Ol yac'an svach'c'olal d'a yib'an̈ masanil tas ay d'ayex: D'a yib'an̈ eb' eyuninal, e trigo, e vino, eyaceite, noc' e vacax yed' d'a yib'an̈ noc' e calnel d'a sat lum luum b'aj yac'nac sti' yac'an d'a eb' co mam quicham. 14 Ay svach'c'olal Jehová d'a eyib'an̈ d'a yichan̈ masanil juntzan̈xo chon̈ab'. Malaj junoc ix ix to malaj yune', ma junoc vinac to malaj yuninal d'a yol e chon̈ab' chi'. Malaj pax junoc noc' e molb'etzal noc' to man̈ ol unevoc. 15 A Jehová ol ex colanel d'a jantac ilya icha val oval ilya eyilnac yec' d'a eb' aj Egipto. An̈ej d'a yib'an̈ eb' ayoch ajc'olal d'ayex ol em ilya chi' yuj Jehová. 16 Yuj chi' yovalil tze satel masanil juntzan̈ nación chi'. A Jehová co Diosal ol ac'anoch eb' d'a yol e c'ab', mocab' oc' e c'ol d'a eb'. Man̈ eyaq'uem e b'a d'a sdiosal eb' yic man̈ ol ex yac' juvoquel eb'.

17 Vach'chom tze na' icha tic: A juntzan̈ nación tic te ay yip d'a quichan̈, ¿tas val ol aj quic'anel d'a sat lum luum tic? vach'chom xe chi. 18 Palta man̈ ex xiv d'a eb' anima chi'. Naeccoti tas yutejnac eb' anima Jehová d'a Egipto yed' sreyal. 19 A on̈ tic quilnac val juntzan̈ tastac satub'tac yilji yed'nac yaelal yac'naccot Jehová yed' val yipalil d'a yib'an̈ Egipto chi' ayic yic'annac on̈ elta ta'. Icha chi' ol yutoc juntzan̈ chon̈ab' b'aj tzex xiv chi'. 20 A Jehová ol ac'anb'at jun nivan yaelal d'a scal eb', masanto ol satel masanil eb' olto canoc yed' eb' olto sc'ub'ejel sb'a d'ayex. 21 Yuj chi', man̈ ex xiv d'a eb' anima chi', yujto a Jehová co Diosal ayec' d'a co cal, te nivan spoder. 22 A ol ic'anel juntzan̈ nación chi' d'a eyichan̈ d'a c'ojanc'olal. Man̈ junn̈ejoclaj tiempo ol satel eb', yic vach' max te q'uib'chaan̈ noc' chium noc' tzex chi'ani. 23 A Jehová co Diosal ol ac'anoch eb' anima chi' d'a yol e c'ab', ol och eb' d'a xivc'olal masanto ol satel eb' eyuuj. 24 A Jehová ol ac'anoch sreyal eb' d'a yol e c'ab', ol e satanel eb', man̈xa b'aj ol b'inaj eb' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Malaj mach ol yal scolan sb'a d'ayex, masanil mach ol e sateli. 25 Tze n̈ustz'a sdiosal eb'. Man̈ eyiq'uel q'uen plata ma q'uen oro ayoch d'ay. Man̈ e nib'ejochi yic vach' max ex telviel yuuj. Man̈ eyixtejb'at e b'a, yujto a juntzan̈ chi' schacji yuj Jehová co Diosal. 26 Yuj chi', malaj junoc tas to yajb'ilel yuj Jehová tzeyic'b'at d'a e pat, yic vach' max ex sateli. Masanil juntzan̈ chi', aycot yoval sc'ol Dios d'a yib'an̈, yuj chi' yovalil tze yajcaneli.

8

Man̈ yujocn̈ej tas svaji ay co q'uinal

1 Scham val e c'anab'ajan masanil checnab'il svalcanel tic d'ayex, yic vach' ol ex elc'ochoc, ol te q'uib' e b'isul, ol eyiquejcan lum luum yac'nac sti' Jehová yac'an d'a eb' co mam quicham. 2 Naeccot sic'lab'il, 40 ab'il on̈ ec' d'a taquin̈ luum yuj Jehová co Diosal. Ix yac'an co yaelal, on̈ yac'an proval yic syila' tato sco c'anab'ajej schecnab'il, mato maay. 3 Ix quil syaelal yed' vejel yuj Jehová. Ix lajvi chi', ix yac'an maná co vaeloc, juntzan̈ vael to man̈ cojtacoc, man̈ yojtacocpax eb' co mam quicham. Icha chi' ix on̈ yutej yic vach' scojtaquejeli to man̈ yujocn̈ej tas vaji ay co q'uinal, palta to yuj masanil tas syal Jehová. 4 A co pichul ix co c'an d'a 40 ab'il chi', maj lajviel-laj, maj malq'uelaj coc co b'eyi. 5 Naec val to icha junoc uninab'il scachji yuj smam, icha chi' ix on̈ yutejpax Jehová. 6 Yuj chi' yovalil tze c'anab'ajej schecnab'il Jehová, ochan̈ec tzac'an yuuj, ayocab' yelc'och d'a yol e sat. 7 Yujto a Jehová co Diosal van ex yic'anb'at d'a sat lum luum man̈xo jantacoc svach'il, ay a a' ay sjaj yed' a a' scot d'a lum nivac vitz. 8 A d'a lum luum chi', te vach' tz'aj ixim trigo, ixim cebada, te' uva, te' higo, te' granado yed' te' olivo. Te ay pax noc' yal chab'. 9 Ayic ayexxo ec' d'a sat luum chi', man̈xalaj tas tze na' yuj e vael yed' junocxo tasi. A d'a scal q'uen q'ueen ay ta', ay q'uen hierro, axo d'a lum vitz ay q'uen cobre. 10 Vach' ol ex va ta', yovalil ol eyac' yuj diosal d'a Jehová yujto vach' lum luum ol yac' chi' d'ayex.

Mocab' b'at Jehová satc'olal eyuuj

11 Tze yil val e b'a, mocab' b'at Jehová co Diosal satc'olal eyuuj. Yovalil tze c'anab'ajej schecnab'il, sc'ayb'ub'al yed' scachnab'il svalcanel tic d'ayex. 12 Ayic vach' ol ex vaoc, ol eyuc'an a', cajanexxopax d'a e pat te vach', axo talaj tz'aji sb'at Jehová satc'olal eyuuj. 13 An̈ejtona' ayic ol te q'uib' sb'isul noc' e vacax, noc' e calnel, ayic te ayxo q'uen plata yed' q'uen oro d'ayex yed' jantacxo tastac, 14 axo talaj tz'aji tzeyic'anchaan̈ e b'a, sb'atcan Jehová co Diosal satc'olal eyuuj, aton jun ic'annac on̈ elta d'a Egipto b'aj ayon̈ och checab'oc. 15 A Jehová chi' ix on̈ cuchb'an d'a jun nivan tz'inan lum te ay smay, b'aj ay noc' chan te ov yed' noc' sinaan, b'aj malaj a a', palta a ix ic'anelta a a' d'a sat q'uen q'ueen yic scuc'ani. 16 Ix yac'an maná co va d'a tz'inan luum chi', jun vael to man̈ yojtacoc eb' co mam quicham. Ix yac'och yaelal d'a quib'an̈, ix on̈ yac'an proval, yic vach' vach'xon̈ej tzon̈ elc'och yuuj. 17 Ec'talaj d'a e pensar e naan icha tic: A jantac co b'eyumal tic, a yed' val co munlajel yed' quip ix quic'a', xe chi talaj. 18 Palta naec val to a Jehová co Diosal tz'ac'an e na' yed' eyip yic syal eyoch b'eyumal, yic vach' tz'elc'och strato yac'nac yed' eb' co mam quicham ichaton van quilan ticnaic.

19 Palta tato ol b'at Jehová co Diosal satc'olal eyuj jun, tato ol ex och tzac'an d'a spatic juntzan̈ comon dios, ol eyac'anem e b'a d'ay yed' eyem n̈ojan ejmelal d'ay. Tato icha chi' ol e c'ulej, a in svalcan d'ayex ticnaic, ol ex satjoquel yuj Jehová chi'. 20 Icha val ol aj satel juntzan̈ chon̈ab' b'aj van eyic'jib'at chi' yuuj, icha val chi' ol aj e satel yuuj tato man̈ ol e c'anab'ajej tas syala'.

9

Man̈ yujoc svach'il Israel ix sic'jieli

1 Ab'ec val ex vetchon̈ab' Israel. Toxo ix c'och stiempoal yic tze c'axpitan a' Jordán, yic tze satanel juntzan̈ chon̈ab' te nivac, te tec'an d'a eyichan̈, te chaan̈ yajq'ue smuroal. 2 A eb' anima cajan ta', chaan̈ steel eb', a vin̈aj Anac ay yin̈tilal eb'. Ix eyab' yalji: ¿Mach val junoc syal stec'b'an sb'a d'a yichan̈ eb' yin̈tilal vin̈aj Anac? xchi eb'.

3 Ojtaquejequel ticnaic to a Jehová co Diosal, a b'ab'el sb'at d'a eyichan̈ icha junoc c'ac' satanel masanil tastac. Ol ac'jococh eb' d'a yol e c'ab', yuj chi' ol e satn̈ejel eb', ol e pechanel eb' d'a elan̈chamel, icha ix aj yalan Jehová. 4 Ayic toxo ix yiq'uel masanil eb' anima chi' Jehová d'a eyichan̈, man̈ e na' to yuj e vach'il, yuj chi' icha chi' ix aji. Palta yuj schucal juntzan̈ chon̈ab' chi' ol ic'joquel eb' d'a eyichan̈ yuj Jehová. 5 Man̈ yujoc e vach'il, man̈ yujoc pax svach'il e b'eyb'al yuj chi' ol ex c'och cajan d'a sat luum. Palta yuj schucal juntzan̈ chon̈ab' chi', ol satjoccanel eb' d'a eyichan̈, yic vach' tz'elcanc'och tas yalnac Jehová d'a eb' co mam quicham, aton d'a vin̈aj Abraham, d'a vin̈aj Isaac yed' d'a vin̈aj Jacob. 6 Ojtaquejequel an to man̈ yujoc e vach'il syac' jun lum man̈ jantacoc svach'il chi' Jehová d'ayex yic tzeyiquej, palta a ex tic juneln̈ej te pit ex.

Ix spatiquejel Jehová eb' israel

(Ex 31.18—32.35)

7 Naeccoti, b'at talaj satc'olal eyuuj to e tzuntzejnaccot yoval Jehová d'a eyib'an̈ d'a tz'inan luum. Atax quelnaccot d'a Egipto masanto on̈ javi d'a tic, te pitn̈ej tzeyutej e b'a d'ay. 8 A d'a lum vitz Horeb e tzuntzejnac val cot yoval, yuj chi' snib'ejnac ex sateli. 9 Ayic in q'ue d'a sjolom jun vitz chi' yuj in chaan chab' pachan̈ q'uen q'ueen b'aj tz'ib'ab'iloch checnab'il, aton strato Dios qued'oc, 40 c'ual yed' 40 ac'val eq'uin ta', malaj jab'oc tas in va'a, ma vuq'uej. 10 Slajvi chi', yac'an chab' pachan̈ q'uen q'ueen chi' Jehová d'ayin. A val Jehová chi' tz'ib'anoch schecnab'il chi' d'a q'ueen, juntzan̈ checnab'il yalnac d'a jolom vitz d'a cal c'ac' d'a jun c'u ayic molan on̈ ec' ta'. 11 Ayic slajvi yec'canb'at 40 c'ual yed' 40 ac'val chi', yac'an chab' q'uen yic trato chi' d'ayin. 12 Yalan icha tic: Eman̈xi d'a elan̈chamel, yujto a jun chon̈ab' ix iq'uelta d'a Egipto toxo ix sjuel sb'a. Max sc'anab'ajejlaj tas ix vala', toxo ix sb'o jun sdiosal eb' nab'a oro. 13 Toxo ix vila' to te pit jun chon̈ab' tic. 14 Nitzel a b'a d'a vichan̈, ol in satel juntzan̈ anima tic, man̈xa b'aj ol b'inaj eb' d'a sat luum tic. An̈ej d'a in̈tilal ol in b'o junoc nivan nación, te tec'an ol ajoc, tzijtum ol aj sb'isul d'a yichan̈ juntzan̈ anima tic, xchi Jehová.

15 Vemxita d'a jolom vitz b'aj n̈iln̈on sq'ue c'ac' chi', ved'nac chab' q'uen yic trato chi'. 16 Axo vemxuli, vilani to toxo ix och e mul d'a yol sat Jehová co Diosal, yujto e b'o jun yechel vacax e diosaloc. Jun val rato eyiq'uel e b'a d'a spatic checnab'il yal co Diosal chi' d'ayon̈. 17 Yuj chi', in poc'anem chab' pachan̈ q'uen q'ueen chi' d'a eyichan̈, spojb'at q'ueen. 18 Slajvi chi' vemxi n̈ojan d'a yichan̈ Jehová d'a 40 c'ual yed' 40 ac'val. Maj in va jab'oc, maj vuq'uej jab'oc a' eyuuj, yuj chi' icha chi' in c'ulej, yujto te chuc e c'ulej, e tzuntzejcot yoval sc'ol Jehová. 19 Te xiv in yujto cot yoval sc'ol Jehová chi' d'a eyib'an̈ yic tzex sataneli. Palta jun, yab'to Jehová tas val d'ay junelxo chi'. 20 Cotpax yoval d'a vin̈ vuc'tac aj Aarón, jab'xon̈ej maj satjoquel vin̈ yuuj. Palta tevi in yuj vin̈ yic tz'ac'ji nivanc'olal vin̈. 21 Elan̈chamel in maq'uem vecnaj jun yechel vacax b'aj och e mul chi'. Elan̈chamel in yumb'at d'a cal c'ac'. Slajvi chi' in tenan pojoc, in tzipancanb'at d'a yol a a' tz'emta d'a lum vitz chi'.

22 Icha chi' e c'ulejpax d'a Tabera, d'a Masah yed' d'a Kibrot-hataava. A val ta' e tzuntzejcot yoval sc'ol Jehová. 23 Aton yic yalan Jehová chi' d'ayon̈ d'a Cades-barnea to tzon̈ b'at quic' lum ix yac' d'ayon̈. An̈ejtona' ta' e tenec' tas yal co Diosal chi'. Maj eyac'ochlaj d'a e c'ool, maj e c'anab'ajej pax tas yala'. 24 Atax yic ex vojtacaneli voch ijan vilani to te pitn̈ej tzeyutej e b'a d'a Jehová. 25 Yujto maj e c'anab'ajej, yuj chi' yala' to ol ex sateloc, yuj chi' em in n̈ojan d'a yichan̈ d'a 40 c'ual yed' 40 ac'val chi'. 26 Valan d'ay icha tic: Mamin Jehová, man̈ a satel jun a chon̈ab' tic. A ach ix a colel yed' ipal, ix ic'anelta d'a Egipto yed' a poder. 27 Nacot tas alnaccan d'a eb' a checab', aton vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Jacob. A spital juntzan̈ anima tic yed' smul eb' yed' schuc pensaril eb', man̈ a nacoti, 28 yic vach' max yal eb' anima b'aj ix on̈ iq'uelta chi': Maj yal-laj yuj Jehová yic'anc'och jun chon̈ab' chi' d'a lum b'aj yac'nac sti' yac'an d'a eb', an̈ej to ix yic'b'at eb' yic b'at yac'ancham eb' d'a taquin̈ luum yujto chacb'ilel eb' yuuj, xcham eb'. 29 Ac' nivanc'olal d'a jun chon̈ab'il anima tic, yujto a chon̈ab' yaji. A ach ix iq'uelta d'a Egipto yed' a poder, xin chi d'ay.

10

Ix b'oxi sq'uexul chab' pachan̈ q'uen q'ueen

(Ex 34.1-10)

1 Yalanxi Jehová chi' d'ayin icha tic: Tzac' b'ojoc chab'oc pachan̈ q'uen q'ueen, icha q'uen ix vac' d'ayach d'a sb'ab'elal. Tzac' b'ojocpax junoc te' caxa, slajvi chi' tzach q'ueta d'a jolom vitz tic. 2 Ol in tz'ib'anxioch lolonel ayoch d'a q'uen ix vac' d'ayach d'a sb'ab'elal, aton q'uen ix a mac'pojoc. Axo q'uen yic schaelal tic, ol em q'uen d'a yol te' caxa chi', xchi d'ayin.

3 Vac'an b'ojoc jun te' caxa chi', a te' acacia och d'a te'. Vac'an tzeychaj chab' q'uen q'ueen chi', vic'anq'ue q'ueen d'a jolom vitz chi'. 4 Stz'ib'anxioch lajun̈e' schecnab'il Jehová chi' d'a q'ueen. Icha aj stz'ib'an q'uen d'a sb'ab'elal, aton juntzan̈ checnab'il yal d'ayon̈ d'a scal c'ac' d'a jolom vitz ayic molanon̈ec' d'a yich vitz chi'. Yac'anxi q'ueen d'ayin. 5 Vemxita d'a jolom vitz chi' b'ian, vac'anem q'ueen d'a yol te' caxa chi', icha aj yalan Jehová chi' d'ayin. Ata' canxon̈ej q'ueen.

6 (Ix el eb' israel d'a a' Beerot-bene-jaacán, ix javi eb' d'a Mosera. Ata' ix cham vin̈aj Aarón, ix mucji vin̈ ta'. Axo vin̈aj Eleazar, vin̈ yuninal vin̈ ix ochcan sq'uexuloc sat sacerdoteal. 7 Ix lajvi chi' ix elxi eb', ix javi eb' d'a Gudgoda. Ix elxi eb' ta', ix javi eb' d'a Jotbata. A d'a jun lugar chi' te ayn̈ej a a'.

8 A d'a jun tiempoal chi' ix ac'jioch yopisio eb' yin̈tilalcan vin̈aj Leví yuj Jehová, yic syic'anb'at te' scaxail strato Jehová chi' eb', yic smunlajpax eb' d'a yichan̈, yic syalanpax vach' lolonel eb' d'a yib'an̈ eb' anima d'a sb'i Jehová chi'. Ichaton chi' sc'ulejn̈ej eb'. 9 Yuj chi', a eb' yin̈tilalcan vin̈aj Leví chi', maj schalaj smacb'en luum eb', yujto a Jehová icha smacb'en eb' yajcani, icha ix aj yalan Jehová.)

10 A d'a jun tiempoal chi', 40 c'ual 40 ac'val ayinec' d'a jolom vitz chi', icha in c'ulej d'a sb'ab'elal. An̈eja' d'a junelxo chi' scha sc'ol Jehová yab'an tas svala', yuj chi' maj ex satjiel-laj yuuj. 11 Yalan d'ayin icha tic: Ixic, cuchb'ejb'at jun chon̈ab' chi', yic b'at schaan lum luum eb' to ol yiquej, aton lum vac'nac in ti' vac'an d'a eb' e mam eyicham, xchi d'ayin.

A tas yovalil sc'anab'ajej eb' israel

12 A ticnaic jun, ex vetchon̈ab' Israel, ¿tas snib'ej Jehová co Diosal d'ayon̈? Aton tic snib'ej d'ayon̈: Ayocab' yelc'och d'a yol co sat, sco c'anab'ajani, sco xajanani yed' coch ejmelal d'ay d'a smasanil co c'ool yed' d'a smasanil co pensar. 13 Tato sco c'anab'ajej masanil sc'ayb'ub'al yed' schecnab'il, vach'n̈ej ol on̈ elc'och d'a smasanil. 14 Scham val e naani to a Jehová co Diosal, a' ay yic satchaan̈ yed' d'a yichan̈b'at satchan̈ chi'. A' ay pax yic lum luum tic yed' masanil tas ay d'a sat luum. 15 Yujto xajan eb' co mam quicham yuuj, yuj chi' ix sic'jicanel yin̈tilal eb' yuuj, a on̈ toni, ix on̈ sic'jiel d'a scal juntzan̈xo chon̈ab' yuuj icha cajcan tic.

16 Naecn̈ejcot jun trato sb'o Jehová eyed'oc, man̈xo e pitej e b'a d'ay. 17 Yujto a Jehová co Diosal, ec'to d'a yib'an̈ juntzan̈ comon dios, Yajal yaj d'a yib'an̈ eb' yajal, ayec' d'a yib'an̈ masanil tas, te ay spoder, sat co c'ool yuuj. Malaj sq'uexan̈il eb' anima d'ay. Max schalaj tumin yuj sch'olb'itani, max schapax silab' yic smontaji. 18 Tz'oc' sc'ol d'a eb' meb'a' yed' d'a eb' ix ix chamnac yetb'eyum. Xajanpax eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a co cal yuuj, yuj chi' tz'ac'ji svael eb' yed' spichul eb' yuuj. 19 Ichocab' ta' scutejpax co b'a, yujto ch'oc chon̈ab'il ajnac on̈ ec' cajan d'a yol yic Egipto.

20 An̈ejocab' Jehová co Diosal nivan yelc'och d'a yol co sat. An̈ej d'ay tzon̈ och ejmelal, sco c'anab'ajann̈ej. Tato ay b'aj scac' co ti' d'a junoc tasi, an̈ejocab' d'a sb'i Jehová chi' scala'. 21 Quiq'uecchaan̈ Jehová co Diosal. Cuuj man̈ jantacoc tas te satub'tac yilji ix sc'ulej icha val ix aj quilani. 22 Ayic sc'ochnac eb' co mam quicham d'a Egipto, 70-n̈ej sb'isul eb', axo ticnaic jun, a Jehová ix ac'an q'uib' co b'isul icha sb'isul q'uen c'anal d'a satchaan̈.

11

Nivan yelc'och Jehová

1 Yovalil sco xajanej Jehová co Diosal, sco c'anab'ajan tas schec co c'ulej d'a masanil tiempo, aton sc'ayb'ub'al, schecnab'il yed' scachnab'il. 2 Sco naec ticnaic tas ix yutej Jehová on̈ scachani. A on̈ tic ix quila', man̈oc eb' cuninal ix ilan tas ix sc'ulej Jehová chi'. A on̈ val tic ix quila' jantac snivanil yelc'ochi yed' spoder yed' tas satub'tac ix sc'ulej. 3 Quilnac tas sc'ulejnac Jehová d'a vin̈ sreyal Egipto yed' d'a masanil eb' anima cajan ta'. 4 Quilnacpax tas sc'ulejnac yed' eb' soldado vin̈ rey chi' yed' jantac carruaje yed'nac noc' chej. Masanil juntzan̈ chi' mucchajnaccanb'at yuj Jehová d'a yol a' Chacchac Mar ayic on̈ spechan eb', yuj chi' a co Diosal chi' satannaquel eb' d'a juneln̈ej. 5 Sco naecpaxcoti jantac vach'il sc'ulejnac Jehová chi' d'ayon̈ d'a tz'inan lum masanto on̈ javi d'a tic. 6 Sco naanpaxcoti tas sc'ulejnac yed' vin̈aj Datán yed' vin̈aj Abiram yuninal vin̈aj Eliab, d'a yin̈tilalcan Rubén. Spojnac sb'a lum luum d'a snan̈al co campamento, mucchajnaccanem eb' yed' masanil yuninal, masanil tas ay d'a eb', smantiado eb', schecab' eb' yed' noc' smolb'etzal noc' eb'. Icha chi' ajnac satel eb' yuj Jehová d'a quichan̈. 7 A on̈ tic testigo on̈ d'a masanil tas sc'ulej Jehová to satub'tac yilji.

A lum luum yac'nac sti' Jehová yac'ani

8 Yuj chi', c'anab'ajejec schecnab'il Jehová svac'can tic d'ayex, yic vach' tz'och val eyip tzex b'at cajan d'a sat lum luum van yoch eyicoc chi', 9 yic vach' pax najtil ol ex cajnaj d'a lum luum te yax sat chi', aton lum yac'nac sti' Jehová yac'an d'a eb' co mam quicham yed' d'ayon̈ a on̈ yin̈tilal on̈ eb' tic. 10 A lum van yac'ji chi' d'ayex, man̈ lajanoc lum icha lum Egipto b'aj on̈ coti. A d'a Egipto chi' slajvi eyavan tas tzeyavej, tzeyac'anoch yalil icha b'aj tz'avchaj an̈ itaj. 11 A pax lum b'aj van e c'och chi' jun, ay svitzal luum. Ay pax span̈anil luum, ayn̈ejoch yal luum yuj n̈ab' syac' Jehová. 12 A jun lum chi' tan̈vab'il lum yuj Jehová, ayn̈ejoch sat d'a luum tz'ec' ab'il.

13 Yuj chi', c'anab'ajejec schecnab'il Jehová, aton juntzan̈ van valan tic d'ayex. Tze xajanej Jehová co Diosal, tzeyaq'uem e b'a d'ay d'a smasanil e c'ool yed' smasanil e pensar. 14 Tato icha chi', ol yac'n̈ej b'ab'el n̈ab' yed' slajvub'xo, yuj chi' te vach' ol aj sat eyavb'en, e trigo, te' eyuva yed' te' eyolivo. 15 Ay pax yax an̈c'ultac ol sva noc' e molb'etzal noc', ol ste aq'uej sat tas ol eyavej yic vach' ay e vael. 16 Palta tzeyil val e b'a, yic malaj junoc mach tzex montanb'ati yic tzeyic'anel e b'a d'a spatic Jehová, axo talaj d'a juntzan̈ocxo comon dios tzex och ejmelal, tzex och tzac'an yuuj. 17 Tato icha chi', ol cot yoval sc'ol Jehová chi' d'ayex. Man̈xo ol yac'laj n̈ab', man̈xo ol yac'laj sat masanil eyavb'en, axo e cham yuj vejel d'a sat lum luum te yax sat van yac'an Jehová chi' d'ayex.

18 Scham val eyab'ancan juntzan̈ lolonel tic, tze sic'ancan d'a e pensar. Tzeq'uecoch d'a e c'ab' yed' d'a snan̈al e sat. 19 A juntzan̈ tic ol eyac' sc'ayb'ej eb' eyuninal d'a junjun c'u. Ayexn̈ejoch eyalan d'a eb', ayic ayex ec' d'a e pat, ayic tzex b'ey d'a yoltac b'e, ayic tzex vayi, ayic pax tzex q'ue vaan. 20 Tze tz'ib'anoch d'a smarcoal spuertail e pat yed' d'a spuertailtac e chon̈ab', 21 yic vach' ol najatb'oc e q'uinal yed' eb' eyuninal d'a sat lum luum yac'nac sti' Jehová co Diosal yac'an d'a eb' co mam quicham. Ol ex cajnajn̈ej ta' yacb'an ayec' satchaan̈ d'a yib'an̈ lum luum tic.

22 Tato tze c'anab'ajej masanil juntzan̈ checnab'il svalcanel tic d'ayex, tze xajananpax Jehová co Diosal, tze c'ulan masanil tas syala', 23 ichato chi' b'ian, a Jehová chi' ol ic'anel juntzan̈ chon̈ab' te nivac, te ay pax yip d'a eyichan̈, a exxo ol ex cajnajcan d'ay. 24 Masanil lum b'aj ol ex ec'oc, eyic ol ajcan luum, sb'atn̈ej lum d'a taquin̈ luum masanto sc'och d'a Líbano. Sb'atn̈ej lum d'a a' nivan Éufrates masanto sc'och d'a a' mar Mediterráneo. 25 Malaj mach ol yal stec'b'an sb'a d'a eyichan̈. A Jehová ol ac'anoch nivac xivc'olal d'a scal anima b'aj ol ex ec'n̈ej, man̈xo ol yal snaan eb' tas ol yutoc scolan sb'a eb' d'ayex icha ix aj yac'an sti' Jehová chi' d'ayon̈.

26 Ab'ec jun, a d'a jun c'u tic svac' e sic'lej, tom a svach'c'olal Jehová tze nib'ej mato a scatab'. 27 Ol e cha svach'c'olal Jehová co Diosal tato tze c'anab'ajej schecnab'il van valan tic d'ayex. 28 A yoval sc'ol ol cot d'a eyib'an̈ tato man̈ ol e c'anab'ajej juntzan̈ checnab'il tic, tato tzeyiq'uel e b'a d'a Jehová, tzeyac'anoch e pensar d'a juntzan̈ comon dios to man̈ eyojtacoc, tzeyac'anem e b'a d'ay.

29 Ayic toxo ix ex c'och d'a sat lum luum chi' yuj Jehová co Diosal, aton jun lum van yac'an d'ayex, ol eyalanel vach' lolonel d'a yich lum vitz Gerizim yed' catab' lolonel d'a yich lum vitz Ebal. 30 A juntzan̈ lum vitz chi', a d'a yichan̈ec' nivan b'e ay luum, tz'ec' d'a sc'axepalec' a' Jordán, d'a stojolal b'aj tz'em c'u, b'aj ay sluum eb' cananeo, eb' anima ay d'a yac'lical sti' a' nivan Jordán d'a yichan̈b'at Gilgal. Jun b'aj ay te' ji d'a yol yic More. 31 Vanxo sc'och stiempoal yic ol ex c'axpajec' d'a a' Jordán, yic tz'ochcan lum luum chi' eyicoc yuj Jehová co Diosal. Ayic toxo ix eyic' luum, axo e cajnaj d'a sat lum chi', 32 tzeyac'och d'a e c'ool e b'eyb'alan masanil checnab'il svalcan tic d'ayex ticnaic.

12

Junn̈ej scajnub' Dios

1 Aton val juntzan̈ checnab'il yed' c'ayb'ub'al tic yovalil ol e b'eyb'alej ayic ayexxoec' d'a lum luum ol yac' Jehová co Diosal yed' eb' co mam quicham eyiquej.

2 A eb' anima cajan d'a lum luum chi', ch'oc sdiosal eb' b'aj syal sb'a. Ayic toxo ix eyiquejel lum sluum eb' chi', yovalil tze satel juntzan̈ yic lesal b'aj syal sb'a eb' d'a sdiosal, vach'chom d'a jolomtac vitz yed' d'a tzalquixtac yed' d'a yichtac te te' c'ayum xiil. 3 Tze mac'poj juntzan̈ yaltar eb', q'uen q'ueen yed' te te' b'ob'il sdiosaloc eb' scuchan Asera, aton b'aj syaq'uem sb'a eb'. Tze n̈usantz'aoc, tze mac'anpoj sdiosal eb' chi', yic vach' man̈xa b'aq'uin̈ snachajcot d'a juntzan̈ lugar chi'.

4 Man̈ ichoc tz'aj yoch eb' ejmelal d'a sdiosal chi', man̈ ichocta tz'aj eyoch ejmelal d'a Jehová co Diosal. 5 A d'a jun lugar ol sic'canel Jehová d'a scal eyin̈tilal to yic yaji, ata' ol b'at eyaq'uem e b'a d'ay. 6 Ol eyac'an e silab' stz'a smasanil yed' juntzan̈xo silab' yuj eyic'anchaan̈ Jehová. Ol eyac'anpax e diezmo, e colval yed' tas ix eyac' e ti' eyac'ani yed' eyofrenda to tz'el val d'a e c'ol eyac'ani. An̈eja' ol eyac'anpax noc' sb'ab'el yune' e vacax yed' sb'ab'el yune' noc' e calnel. 7 Ata' ol ex va d'a tzalajc'olal d'a yichan̈ Jehová yed' masanil eb' ay d'a yol e pat. Icha chi' ol aj e vaan tas tzeyic' d'a e munlajel a to syal svach'c'olal Jehová ol yac' d'ayex.

8 Ata' man̈ ol e c'ulej icha tas sco c'ulej ticnaic, yujto a d'a tic yaln̈ej tas sgana junjun anima, a sc'ulej. 9 Val yel manto ex c'ochlaj d'a lum luum ol yac' Jehová d'ayex, ata' man̈xalaj tas ol e na'a. 10 Vanxo sc'och sc'ual yic ol ex c'axpajec' d'a a' Jordán, yic tzex c'ochcan d'a sat lum luum ol yac' Jehová eyiquej. Ayic toxo ix ex colchajcanel d'a yol sc'ab' eb' ayoch ajc'olal d'ayex, man̈xa xivc'olal d'ayex ta'. 11 Axo jun lugar ol sic'canel Jehová yic tz'och yicoc, ata' ol eyac' masanil tas ix val d'ayex to ol e c'ulej. Ata' ol eyac' noc' silab' stz'ai yed' juntzan̈ silab' yuj eyic'anchaan̈ Jehová chi', e diezmo, e colval yed' eyofrenda sic'b'ilel eyuj b'aj ix eyac' e ti' eyac'ani. 12 Tzex te tzalaj d'a yichan̈ Jehová co Diosal yed' eb' eyuninal, eb' e checab' yed' eb' levita ol cajnaj d'a e cal. Yujto a eb' levita chi' malaj smacb'en eb' ol scha eyed'oc d'a lum luum chi'.

13 Tzeyil val e b'a, man̈ e comon n̈usejtz'a noc' e silab' d'a yaln̈ej tas lugaril e gana. 14 An̈ej d'a jun lugar sic'b'ilel yuj Jehová d'a scal e chon̈ab' smasanil, ata' tzeyic'b'at e silab' yic tze n̈usantz'aoc yed' e c'anab'ajan masanil tas svalcan tic d'ayex.

15 Ayic tze naanq'ue e chi'an noc' chib'ej, syal e milancham junoc noc' eyico' tze chi'an b'aj ayex ec' chi', ato syal tas syac' Jehová d'ayex. Vach'chom ayex vach' eyaji, icha yalan ley, mato maay, syal e chi'ani, ichoc tz'aj e chi'an junoc noc' ch'ucul ma junoc noc' c'ultaquil chej. 16 An̈ej val schiq'uil noc' b'ian, man̈ jab'oc syal e chi'ani, ma eyuc'ani, an̈ej to tze tob'canem d'a sat luum ichoc a a'.

17 Max yal e va'an sdiezmoal e trigo d'a yol e chon̈ab', ma sdiezmoal e vino, eyaceite, ma e chi'an noc' b'ab'el yune' e vacax yed' b'ab'el yune' e calnel, ma eyofrenda tzeyac' e ti' eyac'ani, ma e colval, ma eyofrenda tz'och b'achan d'a yichan̈ Jehová. 18 An̈ej d'a jun lugar ol sic'canel Jehová co Diosal, ata' ol e chi' juntzan̈ silab' chi', ajun eb' eyal eyuninal eyed'oc yed' eb' e checab' yed' eb' levita ayec' d'a e cal. Ata' tzeyac' tzalajb'oc e c'ol d'a yichan̈ Jehová yuj tas syac' d'a e munlajel chi'. 19 Yacb'an ayex ec' d'a jun luum chi', mocab' b'at eb' levita satc'olal eyuuj.

20 A val yic ol levanb'oc e luum yuj Jehová co Diosal d'a jantac yac'nac sti' yac'ani, tato syal e c'ol ol e chi noc' chib'ej, ol yal e chi'an noc' d'a yaln̈ej tas c'ual. 21 Tato najat cajan ex d'a jun lugar ol sic'canel Jehová co Diosal b'aj tz'och ejmelal chi', syal e milancham noc' e vacax yed' noc' e calnel syac' Jehová chi' d'ayex b'aj cajan ex chi', tze chi'an noc' icha syal jantac snib'ej e c'ool, icha ix aj valan d'ayex. 22 Ichataxon tz'aj e chi'an yaln̈ej tas macan̈il noc' c'ultaquil chej, icha chi' tz'ajpax e chi'ani, tato vach' eyaj icha yalan ley, mato maay, syaln̈ej e chi'an noc'. 23 Palta max yal-laj e chi'an noc' chib'ej max el-laj schiq'uil, yujto a d'a schiq'uil noc' chi' ay sq'uinal. Max yal-laj e chi'an noc' chib'ej chi' yed' sq'uinal. 24 An̈ej to tze tob'canel schiq'uil noc' chi' d'a sat luum ichoc a a'. 25 Man̈ e chi'a, man̈ eyuq'uej schiq'uil noc' noc' chi' yic vach'n̈ej ol ex ajelc'och yed' eyin̈tilal yuj e c'anab'ajan Jehová. 26 A pax masanil tas to yicxo Dios yaj eyuuj jun yed' tastac toxo ix eyac' e ti' eyac'ani, yovalil tzeyic'b'at d'a jun lugar ol siq'uel Jehová. 27 A d'a yib'an̈ altar yic Jehová co Diosal, ata' tzeyac' noc' e silab' to stz'a smasanil schib'ejal yed' schiq'uil noc'. Axo pax junxo macan̈ noc' e silab' jun, syal e chi'an schib'ejal noc', an̈ej val schiq'uil noc' stob'chajcanoch d'a yich altar d'a yichan̈ Jehová.

28 Scham eyab'ani yed' e c'anab'ajan masanil tas sval tic, yic vach' vach'n̈ej ol aj e b'eyb'at yed' eb' eyin̈tilal d'a masanil tiempo, yujto tze c'anab'ajej tas scha sc'ol Jehová co Diosal, tojol exn̈ej d'a yol sat.

Cachnab'il yic max och ejmelal d'a comon dios

29 Ayic ol satjoquel masanil juntzan̈ chon̈ab' d'a eyichan̈ yuj Jehová co Diosal, a exxo ol ex cajnajcan d'a sat slum eb' chi'. 30 Scham val eyilani, man̈ ex b'at tzac'an d'a sb'eyb'al eb' icha tz'aj yac'anem sb'a eb' d'a sdiosal. Man̈ e c'anb'ej tas tz'aj yoch eb' ejmelal d'a sdiosal chi', yic vach' man̈ ichocta tzeyutejpax e b'a. 31 Man̈ ichoc syutej sb'a eb' chi', man̈ ichoc chi' tzeyutej e b'a d'a Jehová co Diosal, yujto a masanil tas sc'ulej eb' chi' chacb'ilel yuuj. A juntzan̈ chi' aton sb'eyb'alej eb' anima chi' yic tz'och eb' ejmelal d'a sdiosal. Ay pax b'aj sn̈ustz'a yal yuninal eb' silab'il d'a sdiosal chi'.

32 C'anab'ajejec e b'eyb'alan masanil tas svalcan tic d'ayex. Man̈ eyiq'uel jab'oc, man̈ eyac'paxoch stz'acub' juntzan̈ checnab'il tic.

13

1 Tzeyil val e b'a, talaj ay junoc mach sq'ue vaan d'a e cal schecab' Dios yalani, tz'och ijan yalani to ay tas ma vayich syila', ma sch'oxanel d'a e cal tastac to satub'tac yilji, ma ayocto syalan yuj junoc tas ol ujoc, 2 tato c'ocb'il tz'elc'och tas syal chi' tz'och ijan yalan d'ayex icha tic: Cotan̈ec, ay val juntzan̈xo dios man̈ eyojtacoc, b'at on̈ emec cuman d'a yichan̈, tzon̈ ochec ejmelal d'ay, tato xchi d'ayex, 3 man̈ e cha eyab' juntzan̈ chi' d'ay. Yujto a Jehová co Diosal, sgana syila' tato yel tze xajanej yed' smasanil e c'ool yed' smasanil e pensar. 4 Ochan̈ec tzac'an d'a spatic Jehová co Diosal, ayocab' yelc'och d'a yol e sat, c'anab'ajejec schecnab'il, ab'ec tas syala', ochan̈ec ejmelal d'ay, junn̈ejocab' eyaj yed'oc. 5 A jun anima syaloch sb'a schecab'oc Dios chi', mato syala' to ay tas syila', yovalil schami, yujto sgana tzex elcan d'a spatic Jehová. Snib'ej jun anima chi' tzex scuchb'ej yic tze pitej e b'a d'a Jehová co Diosal on̈ colanelta d'a Egipto, b'aj ec'nac on̈ checab'vumal. Yuj chi' tze mac'cham jun anima chi', yic vach' satel jun chucal chi' d'a e cal.

6-11 Tato ay mach tzex cuchb'anb'at d'a elc'altac eyoch ejmelal d'a sdiosal eb' anima cajan d'a e lac'anil, ma d'a najat, aton juntzan̈ b'aj max cal co b'a, man̈ yalnacocpax sb'a eb' co mam quicham, man̈ e cha eyab' d'ay. Aq'uecoch d'a yol sc'ab' eb' yajal yic schami. Mocab' oc' e c'ol d'ay, vach'chom eyuc'tac, ma eyuninal, ma eyisil, ma eyetb'eyum to xajanab'il eyuuj, ma a junoc te vach' eyac'an yed'oc, man̈ e c'ub'ejeli. A ex tze b'ab'laj iq'uejq'ue q'uen q'ueen tze julanchamoc. Icha pax chi' syutej masanil eb' anima eyed'oc. Julq'uenajocab' chamoc, yujto sgana tzex yiq'uel d'a spatic Jehová co Diosal on̈ ic'anelta d'a Egipto, b'aj ec'nac on̈ checab'vumal. Ol yab' jun chi' eb' quetchon̈ab' smasanil, ol xiv eb', man̈xo ol say mulan sb'a eb' icha juntzan̈ ix uji chi'.

12 Tato a d'a junoc juntzan̈ chon̈ab' van yac'an Jehová co Diosal d'ayex yic tzex cajnaj d'ay, tzeyab' specal to 13 ay eb' max c'anab'ajan Dios, axo eb' scuchb'an sc'uloc eb' anima d'a jun chon̈ab' chi' yoch ejmelal d'a comon dios b'aj max cal co b'a, 14 scham val e c'anb'anec' eyab'i. Tato yel ay mach van sc'ulan jun chucal chi' d'a e cal, 15 a masanil eb' cajan d'a jun chon̈ab' chi', xicjicham eb' yed' noc' smolb'etzal noc', tze satanel masanil tastac ay d'a jun chon̈ab' chi'. 16 A b'aj smolb'ej sb'a eb' anima, ata' tze molb'ejoch masanil stastac eb', tzeyac'anoch sc'ac'al jun chon̈ab' chi' yed' masanil stastac eb' chi' silab'oc yuj eyic'anchaan̈ Jehová co Diosal. A jun chon̈ab' chi', scanxon̈ej icha chi'. Man̈xa b'aq'uin̈ sb'ojixiq'uei.

17-18 A juntzan̈ tastac toxo ix alchaji to sateli, man̈ eyama', yic vach' max cot yoval Jehová co Diosal d'ayex. Tato tze c'anab'ajej masanil juntzan̈ checnab'il svalcan d'ayex tic, vach' tzeyutej e b'a d'a Jehová, ol yac' svach'c'olal d'ayex, ol yac'an q'uib' e b'isul icha ajnac yac'ancan sti' d'a eb' co mam quicham.

14

1 A on̈ tic yuninal on̈xo Jehová co Diosal. Man̈ cac' echnaj co nivanil, man̈ co joxpaxel xil co jolom d'a snan̈al co sat ayic scham junoc anima, 2 yujto schon̈ab' Jehová co Diosal caji. A ix on̈ sic'anel d'a scal juntzan̈xo chon̈ab' d'a sat luum tic, yic tzon̈ ochcan yicoc.

A noc' noc' schiji yed' noc' max chijilaj

(Lv 11.1-47)

3 Man̈ e chi noc' noc' max chijilaj, noc' ay yovalil yuj Dios.

4 Aton noc' tic syal e chi'ani: Noc' vacax, noc' calnel, noc' chiva, 5 noc' ch'ucul, masanil macan̈il noc' c'ultaquil chej yed' noc' caltacte'al chiva. 6 Syal e chi'an masanil noc' noc' sjax yan̈, cha xechan̈ yech. 7 Axo pax noc' max yal-laj e chi'an jun, vach'chom sjax yan̈ noc' palta tato man̈ cha xechan̈oc yech noc', aton noc' tic:

Noc' camello, noc' nivac chich yed' noc' tojolal chich. A juntzan̈ noc' tic man̈ vach'oc noc', sjax yan̈ noc', palta man̈ cha xechan̈oc yech noc'.

8 Yed' pax noc' chitam, cha xechan̈ yech noc', palta max sjaxlaj yan̈ noc'. A juntzan̈ noc' chi' yovalil tzeyojtaquejeli to man̈ vach'oc noc'. Man̈ e chi noc', man̈ eyam noc' ayic chamnacxo noc'.

9 Axo pax masanil noc' ay d'a yoltac a a', syal e chi'an noc' tato ay sc'axil noc' yed' stuminal spatic noc'. 10 A pax noc' malaj yic jun, man̈ e chi noc'. Yovalil tzeyojtaquejeli to man̈ vach'oc noc'.

11 Ay pax noc' much syal e chi'ani, noc' vach' icha yalan ley. 12 Palta ay juntzan̈ noc' max yal-laj e chi'ani: Noc' ch'acb'a, noc' vacavoc, noc' ch'acb'a yic a a', 13 noc' xulem, noc' milano, 14 yed' pax masanil macan̈il noc' joj, 15 noc' avestruz, noc' nivac cujub', noc' xalun̈e yed' masanil macan̈il noc' ch'acb'a, 16 noc' tonton, noc' ibis yed' noc' pech, 17 noc' julum chay, noc' ostoc, noc' cormorán, 18 noc' cigüeña, noc' abubilla yed' noc' sotz'.

19 Masanil noc' cotac noc' ay sc'axil tz'ec' d'a juntac petan̈il, man̈ vach'oc noc'. Max yal-laj e chi'an noc'. 20 Axo pax noc' cotac noc' to ay sc'axil alb'ilxo to vach', syal e chi'an noc'.

21 Man̈ e chi' junoc noc' ton̈ej scham d'a ichn̈ejta', yujto a on̈ tic sic'b'il on̈ el yuj Jehová co Diosal. Palta syal eyac'an noc' d'a eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' cajan d'a e cal. A eb' chi' syal schi'an noc' eb'. Mato syalpax e chon̈an noc' d'a eb' ch'oc chon̈ab'il ton̈ej sb'eyec' d'a e cal.

Man̈ e tz'an̈ noc' yune' chiva d'a scal yal yim snun.

Checnab'il yuj diezmo

22 Junjun ab'il yovalil tzeyic'canel sdiezmoal sat eyavb'en yed' tastac tze mol sat. 23 Tzeyic'anb'at sdiezmoal ixim e trigo, e vino yed' eyaceite. Tzeyic'anpaxb'at sb'ab'el yune' noc' e vacax yed' sb'ab'el yune' noc' e calnel d'a jun lugar ol siq'uel Jehová co Diosal b'aj ol aj scajnub'. Ata' ol e va juntzan̈ chi' d'a yichan̈ Jehová yuj eyic'anchaan̈. 24 Tato a jun lugar b'aj ay scajnub' chi', najat scan d'ayex, tato nivan svach'c'olal Jehová syac' d'ayex, max yal eyic'anb'at masanil e diezmo chi', 25 syal e chon̈aneli, axo stojol tzeyic'b'at d'a scajnub' Jehová chi'. 26 Axo yed' stojol chi' syal e manan tas syal e c'ool: Noc' vacax, noc' calnel, vino, ma tas tz'uc'ji to pajxo, ma juntzan̈xo tas tze nib'ej, tzex va d'a tzalajc'olal yed' eyal eyuninal d'a yichan̈ Jehová. 27 A eb' levita cajan d'a e cal, tzeyavtej eb' vael eyed'oc, yujto man̈ ol yic'laj sluum eb' smacb'enoc icha eyic a ex tic.

28 A slajvi junjun yoxil ab'il tzeyic'ancanel sdiezmoal sat eyavb'en yed' tas tze mol d'a jun ab'il chi'. Tze molb'ej d'a junoc lugar d'a yol e chon̈ab' chi'. 29 A eb' levita to maj schalaj sluum smacb'enoc eyed'oc, ma eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' cajan d'a e cal, ma eb' meb'a' man̈xa smam yed' eb' ix ix chamnac yetb'eyum, syal svaan eb' tastac tze mol d'a e diezmo chi', tz'acan slaj yic' yic eb'. Tato icha chi' tze c'ulej, ol yac' svach'c'olal Jehová co Diosal d'a yib'an̈ masanil tastac tze c'ulej.

15

A jun ab'il yic tz'ac'ji lajvoc b'oc

1 D'a yuctaquil ab'il tzeyactan e c'anan meltzaj e tastac ayb'at majanil. 2 A jun tic, icha tic yaji: Masanil mach to ay tas ix yac' majanil d'a junoc quetchon̈ab', man̈xoocab' sc'anb'ej, yujto a jun ab'il chi' ix yal Jehová to maxtzac yal-laj sc'anb'ajxi tas ayb'at majanil. 3 A d'a junoc ch'oc chon̈ab'il syal e c'anb'anxi tas ix eyac' majanil chi'. Axo pax d'a junoc quetchon̈ab' jun, man̈xo e c'anb'ej. 4 Tato ol e c'ulej icha chi', malaj mach ol b'at meb'ail d'a yib'an̈ d'a e cal, yujto ol yac' svach'c'olal Jehová co Diosal d'a eyib'an̈ d'a lum luum ol yac' chi' d'ayex. 5 Tato ol e c'anab'ajej e b'eyb'alan juntzan̈ checnab'il van valancan tic d'ayex, 6 ol yac' svach'c'olal Jehová co Diosal d'a eyib'an̈, icha val ajnac yac'an sti', tzijtum tas ol yal eyac'an majanil d'a juntzan̈xo nación. Palta a ex tic, man̈oc exlaj ol e c'an tastac e majnej d'a eb'. Tzijtum juntzan̈ nación ol eyac' yajalil d'a yib'an̈, palta man̈oclaj eb' ol ac'an yajalil d'a eyib'an̈.

7 Tato ay junoc eb' quetchon̈ab' tic meb'a' d'a e cal d'a junoc chon̈ab' van yac'an Jehová d'ayex, man̈ chucoc tzeyutej e c'ol d'a eb', palta tze col eb' d'a tas tz'och yuuj, 8 tze sian tastac d'a eb', tzeyac'an smajnej eb' tastac tz'och yuuj. 9 Tzeya ilej e pensar, xe natalaj icha tic: Man̈xo ol vac'laj tas majanil, ina to lac'anxo sjavi yuquil ab'il, aton jun ab'il b'aj maxtzac c'anb'aj tastac ayb'at majanil, xe chitalaj. Max yal to chuc tzeyutej e c'ol d'a eb' meb'a' ay d'a scal eb' quetchon̈ab', q'uetalaj yav eb' d'a Jehová yuj e chucc'olal chi', yuj chi' tz'och e mul d'a Jehová. 10 Mocab' chucoc tzeyab'i tzex colvaj d'a eb', b'ecanocab' yel eyuuj, yujto a yuj tas vach' tze c'ulej chi', ol yac' svach'c'olal Jehová co Diosal d'a eyib'an̈ ayic ol b'eyn̈ejb'at tiempo. 11 Ayn̈ej eb' meb'a' d'a e cal, yuj chi' a in sval d'ayex to elb'enocab' eyuuj d'a eb' quetchon̈ab' van yab'an syail meb'ail d'a yol e chon̈ab' chi'.

Ley yuj eb' checab'

(Ex 21.1-11)

12 Tato ay junoc eb' quetisraelal, junoc vinac, ma junoc ix ix schon̈ji d'ayex tz'och checab'oc, vaquen̈ej ab'il tz'och e checab'oc, axo d'a yuquil ab'il jun, tzeyac'anel d'a libre. 13 Ayic tz'el d'a libre chi', max el-laj d'a ichn̈ej ta'. 14 Palta nivanocab' tas tzeyac' d'ay: Noc' calnel yed' ixim trigo yed' vino. Syalelc'ochi to syic'pax yic d'a masanil tas ix yac' Jehová co Diosal d'ayex. 15 Mocab' b'at satc'olal eyuuj to on̈ ec'pax checab'vumal d'a Egipto, palta a Jehová co Diosal on̈ colanelta. Yuj chi' syac' jun checnab'il tic d'ayex ticnaic.

16 Palta tato a junoc eb' e checab' chi' max yal-laj sc'ol tz'el d'a libre, yujto xajan ex yuj eb' yed' eyaleyuninal, yujto vach' yajec' eb' eyed'oc, 17 tato icha chi', tzeyic'cot junoc q'uen ol-lab' tzeyac'anoch chec'an eb' d'a spuertail e pat, tzeyolan schiquin eb' yed' q'ueen. Icha chi' tz'aj yochcan eb' e checab'oc d'a juneln̈ej. Icha pax chi' tz'utaj eb' ix ix tz'ochcan checab'oc d'a juneln̈ej. 18 Mocab' chucoc tzeyab'i ayic tzeyac'anel eb' e checab' chi' d'a libre, yujto vaque' ab'il ix ex yac' servil eb', nan̈aln̈ej tze tup eb' d'a stojol junoc mach tz'acan scha stojol d'a junoc c'u. Axo Jehová co Diosal ol ac'an svach'c'olal d'a yib'an̈ masanil tas tze c'ulej.

Sic'chajel sb'ab'el yune' noc' noc' to vinac

19 Masanil sb'ab'el yune' noc' e vacax, ma noc' e calnel, tato vinac tze sic'caneli yic tz'ochcan yicoc Jehová co Diosal.

Man̈ eyac' munlaj noc' b'ab'el yune' e vacax chi', man̈ e joxpaxel xil noc' b'ab'el yune' e calnel chi'. 20 Junjunn̈ej ab'il tze chi'an noc' yed' eyal eyuninal d'a yichan̈ Jehová co Diosal, d'a jun lugar ol siq'uel scajnub'oc. 21 Palta tato ay jab'oc spaltail noc' jun, tato coxo yoc noc', mato chuclaj yol sat noc', ma man̈ val vach'oc noc', man̈ eyac' noc' silab'il d'a Jehová. 22 A noc' chi', syal e chi'an noc' b'aj cajan ex chi'. Yaln̈ej mach syal schi'an noc', taxon̈ej vach' yaj eb', icha yalan ley, mato maay, ichataxon tz'aj e chi'an noc' c'ultaquil chej, ma noc' ch'ucul. 23 Palta man̈ e chi' schiq'uil noc', an̈ej to tze tob'el d'a sat luum, icha tz'aj stob'canb'at a a'.

16

Juntzan̈ q'uin̈ d'a junjun ab'il

(Ex 23.14-17; 34.18-24)

1 Ayic ayoch jun uj scuch Abib, ata' tzeyac'och q'uin̈ yic tze vaan ixim pan malaj yich yuj eyic'anchaan̈ sb'i Jehová co Diosal, yujto a d'a jun ac'val d'a jun uj chi' yic'nac on̈ elta Jehová d'a Egipto.

2 A d'a sc'ual q'uin̈ chi', ata' tzeyac' noc' vacax yed' noc' calnel silab'il d'a Jehová co Diosal, aton d'a jun lugar ol siq'ueli yic tz'och scajnub'oc.

3 A noc' noc' tzeyac' silab'il chi', tze chi noc', tze vaanpax ixim pan malaj yich, aton ixim tz'ac'an nachajcot yaelal, yujto elan̈chamelxon̈ej ajnac quelta d'a Egipto chi'. Yuj chi', masanil tiempo tze nan̈ejcot jun c'u yic quelnaccot d'a Egipto chi'. 4 A d'a uque' c'ual chi', malajocab' jab'oc yich pan ayec' b'aj ol ex cajnaj chi'. Yed' pax noc' chib'ej tzeyac' silab'il d'a yemc'ualil d'a b'ab'el c'u, malaj jab'oc noc' scan d'a yic q'uin̈ib'alil d'a junxo c'u. 5 A noc' e silab' yic q'uin̈ chi', max yal-laj e milancham noc' d'a yaln̈ej tas chon̈ab'il ol yac' Jehová co Diosal d'ayex. 6 Palta an̈ej d'a jun lugar ol siq'ueli yic tz'och scajnub'oc, ata' tze milcham noc' d'a yemc'ualil ayic vanxo sb'at c'u, aton d'a jun hora chi' elnac on̈ cot d'a Egipto. 7 A noc' chib'ej chi', tze b'ol noc', tze chi'an noc' d'a jun lugar ol siq'uel Jehová co Diosal yic tz'och scajnub'oc. Axo d'a junxo q'uin̈ib'alil, tzex meltzaj b'ajtac cajan ex. 8 A d'a vaque' c'ual chi', an̈ej ixim pan malaj yich tze va'a. Axo d'a yuquil c'ual, tze molb'an e b'a yed' nivan tzalajc'olal yuj eyic'anchaan̈ Jehová co Diosal. A d'a jun c'u chi', malaj junoc mach smunlaji.

9 Ayic tz'el yich sjochchaj ixim trigo, ata' schajiel yich sb'ischaj uque' semana. 10 Axo slajvi uque' semana chi', tz'ochpax q'uin̈ yic slajvi jochoj trigo, yuj yic'jichaan̈ Jehová. Tzeyac'an eyofrenda to tz'el d'a e c'ol eyac'ani, ato syal jantac svach'c'olal Jehová co Diosal syac' d'ayex. 11 Tzeyac'och q'uin̈ chi' d'a yichan̈ Jehová chi' d'a jun lugar ol siq'ueli yic tz'och scajnub'oc. Ata' tze molb'ej e b'a yed' eb' eyal eyuninal yed' pax eb' tic: Eb' e checab', eb' levita cajan d'a e cal, eb' ch'oc chon̈ab'il, eb' man̈xa smam yed' eb' ix chamnac yetb'eyum ayec' cajan d'a e cal. 12 Naecpaxcot a ex tic to checab' ajnac ex ec' d'a Egipto. Yuj chi' tzeyil val tas tz'aj e b'eyb'alan masanil tas syal jun checnab'il tic.

Q'uin̈ Chinama

13 Ayic toxo ix lajviec' jochoj trigo chi' jun yed' yic toxo ix lajvi e pitz'anel yal sat eyuva, tzeyac'anoch uque' c'ual q'uin̈ yic chinama. 14 Tzex tzalaj d'a jun q'uin̈ chi' yed' eb' eyal eyuninal yed' pax eb' tic: Eb' e checab', eb' levita, eb' ch'oc chon̈ab'il, eb' unin man̈xalaj smam yed' eb' ix ix chamnac yetb'eyum ayec' cajan d'a e cal. 15 A jun q'uin̈ chi', uque' c'ual tzeyac'ochi yuj eyic'anchaan̈ Jehová co Diosal, d'a jun lugar ol siq'ueli yic tz'och scajnub'oc, yic vach' ol yac' svach'c'olal Jehová chi' d'a yib'an̈ eyavb'en yed' d'a yib'an̈ e munlajel. Icha chi' ol aj eyec' d'a tzalajc'olal.

16 Masanil eb' vin̈ vinac, yovalil tz'och eb' vin̈ d'a yichan̈ Jehová co Diosal d'a jun lugar ol siq'ueli, oxel tz'och eb' vin̈ d'a yol ab'il, aton d'a oxe' q'uin̈ tic: Q'uin̈ yic ixim pan malaj yich, q'uin̈ yic slajvi jochoj trigo yed' q'uin̈ chinama. Malaj junoc mach sc'och d'a yichan̈ Jehová tato malaj yofrenda yed'nac, 17 palta junjun anima syic'b'at yofrenda, icha syal jantac svach'c'olal Jehová co Diosal syac' d'ay.

Sleyal tas tz'aj sch'olb'itaj d'a stojolal

18 Ol eyac'och eb' juez yed' eb' yajal d'a junjun chon̈ab' ol yac' Jehová co Diosal d'a junjun eyin̈tilal, yic vach' a eb' ol b'oan yaj d'a stojolal tastac sq'ue vaan d'a e cal. 19 Mocab' sq'uex tojolal eb' d'a man̈ stojolaloc. Mocab' ch'occh'ococ eb' anima d'a yol sat eb', mocab' scha tumin eb' yic smontaj eb', yujto a q'uen tumin yic montub'al chi' tz'ixtanel spensar eb' aj pensar. An̈ejtona' yuj q'uen tumin chi' sq'uex slolonel eb' tojol. 20 An̈ejocab' tojolal tze c'ulej, ayic ol ex ec' d'a sat lum luum ol yac' Jehová co Diosal d'ayex.

21 Ayic tze b'oan altar d'a Jehová co Diosal, man̈ eyaq'uem junoc te te' yechel ix dios scuchan Asera d'a stz'ey chi'. 22 Man̈ e b'opaxq'ue chec'an junoc q'uen q'ueen yechel comon dios Baal ta', yujto yajb'ilel juntzan̈ chi' yuj Jehová co Diosal.

17

1 Man̈ eyac' noc' vacax, ma noc' calnel silab'il d'a Jehová co Diosal tato ay spaltail snivanil noc', yujto chuclaj d'a Jehová tato icha chi' sco c'ulej.

2-3 Tato a d'a juntzan̈ chon̈ab' ol yac' Jehová co Diosal chi' d'ayex, ol el specal to ay junoc vinac, ma junoc ix ix max c'anab'ajan strato Jehová chi', axo d'a juntzan̈ comon dios tz'och ejmelal, d'a c'u, d'a q'uen uj, ma d'a q'uen c'anal, aton juntzan̈ ix yal Jehová to max yal-laj coch ejmelal d'ay, 4 ayic tz'ab'chaj specal chi', scham val sb'eyc'olaji. Tato yel ix sc'ulej jun yajb'entac chi' jun anima chi', 5 yovalil tzeyiq'uel d'a stiel e chon̈ab' yic tze julq'uenanchamoc.

6 Palta max yal-laj yoch chamel d'a yib'an̈ jun anima chi' tato junn̈ej testigo. Yovalil ay chavan̈oc, ma oxvan̈oc testigo, ichato chi' tz'och chamel chi' d'a yib'an̈. 7 A eb' testigo chi' sb'ab'laj julanoch q'ueen d'a jun anima chi'. Ichato chi' sjulanoch q'ueen masanil eb' anima d'ay. Icha chi' tz'aj yel jun chucal chi' d'a e cal.

8 Tato ay junoc tas tz'ac'ji e ch'olb'itej yaji, palta tato max nachajel eyuuj tas tzeyutej e b'oan yaji, icha junoc oval yic chamel, ma yuj junoc mach slajvi, ma junocxo comon oval sq'ue vaan d'a e cal, tzex b'at d'a jun lugar sic'b'ilel yuj Jehová co Diosal scajnub'oc, 9 tze mol alej yed' eb' sacerdote yin̈tilal Leví yed' eb' juez ayoch d'a yopisio. A eb' chi' tz'alani tas tz'aj sb'oi. 10 A exxo tic tze c'anab'ajej tas tz'aj yalan eb' chi'. 11 Icha val tz'aj yalchaj chi', icha chi' tze c'ulej. Malaj val jab'oc tas tze q'uexa'. 12 Palta tato ay mach tz'ec' d'a yib'an̈, scomon b'oan d'a yol yico', man̈ ichoc ix aj yalan eb' sacerdote ay yopisio yuj Dios, mato max sc'anab'ajej pax tas ix yal vin̈ juez, a jun chi' tz'och chamel d'a yib'an̈. Icha chi' tz'aj satel jun pital tz'och d'a tas syal eb' yajal chi' d'a e cal. 13 Ayic ol yab'an jun chi' eb' chon̈ab', ol xiv eb', man̈xo ol sc'ulej eb' icha chi'.

14 Ayic ayexxo och d'a sat lum luum ol yac' Jehová co Diosal d'ayex, ayic toxo ix eyac' ganar eyic'an luum, cajan exxo ta', talaj tze comon alej icha tic: Caq'uecoch junoc co reyal ol ac'an yajalil d'ayon̈, icha juntzan̈ chon̈ab' ay d'a co lac'anil tic. Tato ol eyal icha chi', 15 a junoc quetchon̈ab' ol siq'uel Jehová co Diosal, a' ol eyac'och e reyaloc. Man̈oc junoc ch'oc chon̈ab'il ol eyac'och e reyaloc, yujto man̈ quetchon̈ab'oc. 16 Palta a jun rey chi', mocab' tzijtumoc noc' schej smolb'ej, mocab' schecb'at eb' vinac d'a Egipto yic sb'at eb' yic'cot jantacoc noc' chej ta', yujto a Jehová alannaccani to man̈xa b'aq'uin̈ tzex b'atxi d'a Egipto chi'. 17 Mocab' tzijtumoc tz'aj eb' ix yetb'eyum, yic max juviel d'a yichan̈ Jehová yuj eb' ix. Mocab' ste molb'ej q'uen oro yed' q'uen plata.

18 Ayic tz'och jun rey chi' d'a yopisio, schec tz'ib'chajelta scopiail juntzan̈ sc'ayb'ub'al Dios tic, aton juntzan̈ ayec' d'a yol sc'ab' eb' sacerdote yin̈tilalcan Leví. 19 Yovalil yed'nacn̈ej scopiail jun sc'ayb'ub'al Dios tic, sc'ayb'an d'a junjun c'u, yic vach' ay yelc'och Jehová co Diosal d'a yol sat, ay pax yelc'och jun c'ayb'ub'al tic d'a yol sat, sb'eyb'alan tas syal juntzan̈ checnab'il tic. 20 Yic vach' max sna'paxi to nivan yelc'och d'a yichan̈ eb' quetchon̈ab', max yiq'uel sb'a d'a juntzan̈ schecnab'il Jehová tic. Icha chi' ol aj snajtilax yopisio yed' yin̈tilal d'a e cal.

18

A smacb'en eb' sacerdote yin̈tilalcan vin̈aj Leví

1 A eb' sacerdote yin̈tilalcan Leví yed' masanil eb' yetlevitail eb', malaj smacb'en lum eb' ol yic'a', icha juntzan̈xo eb' quetisraelal. A juntzan̈ silab' sn̈usjitz'a d'a Jehová ol schi eb', ma ol sva eb' yic ol ec' tiempo yuj eb'. A tas yic Jehová, a chi' yic eb'. 2 Man̈ ol scha slum eb' icha yic juntzan̈ eb' quetchon̈ab', yujto a tas yic Jehová, a ayoch smacb'enoc eb', icha ajnac yalan Jehová.

3 A tas yictaxon eb' sacerdote d'a noc' vacax yed' d'a noc' calnel syac' eb' anima silab'il, aton juntzan̈ tic: Sjen̈jab' noc', sb'ac'chil sti' noc' yed' spimal stzucutz noc'. 4 Yic pax eb' yaj ixim b'ab'el trigo, b'ab'el vino, b'ab'el aceite yed' noc' b'ab'el lana tz'el d'a noc' calnel ayic sjoxchaj noc'. 5 Yujto a Jehová co Diosal ix sic'anel eb' yin̈tilal Leví d'a scal masanil juntzan̈xo quin̈tilal, yic syac' servil Jehová eb' d'a masanil tiempo.

6 Tato ay junoc levita d'a e cal, te ay sgana sb'at d'a jun lugar ix sic'canel Jehová yic tz'och scajnub'oc yic b'at munlaj ta', 7 syal smunlaji. Lajan tz'aj icha eb' yetlevitail smunlaj ta', 8 schaan svael icha yic eb' chi', vach'chom ay tas ay d'ay.

Cachnab'il yuj sb'eyb'al eb' ch'oc chon̈ab'il

9 Ayic ayexxoec' d'a lum luum ol yac' Jehová co Diosal d'ayex, man̈ e b'eyb'alej sb'eyb'al juntzan̈ eb' anima cajan ta'. 10 Malajocab' junoc ex tze n̈ustz'a eyuninal silab'il. Malajocab' junoc ex tzeyac' chum, ma tze naanel tastac ol ujoc, ma ajb'aalil, 11 ma tze c'uman spixan eb' chamnac eyalani. 12 Yujto a masanil eb' sc'ulan juntzan̈ chucal chi', te aycot yoval sc'ol Jehová d'a yib'an̈ eb'. Yujto yuj juntzan̈ tas te chuc sc'ulej eb' chi', yuj chi' ol satjoquel eb' d'a eyichan̈ yuj Jehová chi'. 13 Yovalil te vach' tzeyutej e b'eyb'al d'a yichan̈ Jehová chi'.

Jun schecab' Jehová ol javoc

14 A eb' anima ay d'a juntzan̈ chon̈ab' ol eyiquej chi', syac'och sc'ool eb' tas syal eb' ajchum yed' d'a eb' ajb'aal. A exxo jun, max schalaj sc'ol Jehová co Diosal tato icha chi' tze c'ulej. 15 A co Diosal chi' ol sic'anel junoc quetchon̈ab' tic schecab'oc, icha ix yutej in sic'anel a in tic. Yovalil ol e c'anab'ajej tas ol yala'. 16 Aton tic e c'annac d'a Jehová co Diosal ayic ayon̈ ec' d'a lum vitz Horeb, d'a jun c'u a molan on̈ ec' ta', eyalan icha tic: Man̈xalaj co gana scab' sjaj Jehová co Diosal chi', ma quilan jun nivan c'ac' chi', yic vach' max on̈ chami, xe chi. 17 Yuj chi' yal Jehová d'ayin icha tic: Vach' tas ix yal eb' anima chi'.

18 Ol vic'chaan̈ junoc in checab' d'a e cal icha ach tic, junoc eyetchon̈ab'. A' in ol vac' yojtaquejel tas ol yala', ol yalan d'ayex masanil tas ol val chi'. 19 A mach max chaan yab' tas ol in chec yal jun in checab' chi', yovalil ol vac' yovalil d'ay, yujto a jun in checab' chi' ol lolon in q'uexuloc.

20 Axo pax mach syaloch sb'a in checab'oc, palta malaj tas sval d'ay, ma jun, schecab' junocxo comon dios, a jun chi' yovalil schami, xchican Jehová chi'. 21 Palta tato a ex tic ol e na'a: ¿Tas val ol aj cojtacaneli tato man̈oc Jehová schecan yal jun checab' chi'? tato xe chi. 22 Tato max elc'och tas syal jun syesejoch sb'a schecab'oc Jehová chi', snachajel eyuuj to man̈oc Jehová tz'ac'an yala', an̈ej d'a yol yic snaq'uei. Yuj chi' man̈ ex xiv d'ay.

19

Juntzan̈ chon̈ab' b'aj scol sb'a anima

(Nm 35.9-28; Jos 20.1-9)

1 Ayic toxo ix satel masanil juntzan̈ anima yuj Jehová co Diosal, toxo ix eyiquej schon̈ab' eb', slum eb' yed' spat eb'. 2 A d'a scal juntzan̈ chi' ol e siq'uel oxeoc chon̈ab' aton juntzan̈ ol yac' Jehová co Diosal eyicoc. 3 Oxe' macan̈ ol aj e pojan luum. A d'a snan̈altac yol junjun macan̈ luum chi', ata' scan junjunoc juntzan̈ chon̈ab' chi'. Ol e b'oan sb'eal juntzan̈ chon̈ab' chi', yic vach' yaln̈ej mach smac'ancham junoc yetanimail, syal sb'at scol sb'a d'a juntzan̈ chon̈ab' chi'. 4 An̈ej mach smac'ancham junoc anima, tato man̈ sc'anoc sc'ool, man̈ yajc'oloc sb'a eb', ata' b'at scol sb'a, yic vach' max chami. 5 Q'uinaloc ay chavan̈oc eb' vin̈ sb'at c'atzitz, tato ay junoc eb' vin̈ tz'elta q'uen sch'acab', sva q'uen d'a junxo vin̈ chi', scham vin̈, a vin̈ tz'elta q'uen sch'acab' chi' syal sb'at vin̈ scol sb'a d'a juntzan̈ chon̈ab' chi'. 6 Q'uinaloc junn̈ej chon̈ab', najat sb'at sb'eal, ay smay syamchaj vin̈ yuj junoc sc'ab' yoc vin̈ ix cham chi', smac'ancham vin̈ chi' yed' yoval sc'ool, palta man̈ smojoc scham vin̈, yujto toxonton man̈ yajc'oloc sb'a eb' vin̈. 7 Yuj chi' sval d'ayex to tze sic'canel oxeoc chon̈ab' b'aj syal scolan sb'a anima. 8-9 Tato ol e b'eyb'alejn̈ej juntzan̈ checnab'il sval tic d'ayex, yujto tze xajanej Jehová co Diosal, tze c'anab'ajani, ol yac' lum luum chi' Jehová smasanil d'ayex, icha val ajnac yac'an sti' d'a eb' co mam quicham. Ayic ol levanb'oc lum e luum chi' yuj Jehová co Diosal, ol e sic'anel oxeocxo chon̈ab' stz'acub'oc oxe' chequelxo yaj chi', aton b'aj syal e colan e b'a. 10 Icha chi' ol e c'ulej, yic vach' man̈ comonoc ol cham junoc anima malaj smul d'a lum luum ol yac' Jehová co Diosal d'ayex, yic vach' max cotcan d'a eyib'an̈ yuj eb' anima scham chi'.

11 Q'uinaloc ay chavan̈oc eb' vin̈ toxon yajc'ol sb'a, a junoc vin̈ smaclan yec' junxo vin̈ chi' yic smac'ancham vin̈, ayic smac'ancham vin̈ chi' vin̈, sb'at vin̈ scol sb'a d'a junoc juntzan̈ chon̈ab' chi'. 12 Tato icha chi', axo eb' vin̈ yichamtac vinaquil schon̈ab' vin̈ ix cham chi', a eb' vin̈ schecanb'at yamchaj vin̈ ix sb'at scol sb'a chi' ta', tz'ic'jib'at vin̈ d'a schon̈ab' yic tz'ac'jioch vin̈ d'a yol sc'ab' junoc sc'ab' yoc vin̈ ix cham chi', yic smac'jipaxcham vin̈. 13 Man̈ eyac' nivanc'olal jun anima chi', yic vach' max can schamel junoc anima malaj smul d'a eyib'an̈, yic vach' ol aj eyelc'ochi.

14 A d'a lum luum ol yac' Jehová co Diosal chi' d'ayex, man̈ e q'uex stz'acan̈il e lum aycanem yuj e mam eyicham yic tze toc'an ec' yic junocxo mach ay yic d'a stitac eyico'.

Ley d'a yib'an̈ eb' testigo tz'esani

15 Tato junn̈ej testigo d'a spatic junoc anima tz'och smul, max yal-laj yoch d'a yib'an̈. Masanto ay chavan̈oc, ma oxvan̈oc testigo, ichato chi' tz'och d'a yib'an̈ jun ay smul chi'.

16 Q'uinaloc ay junoc chuc spensar syic'chaan̈ junoc esal lolonel d'a spatic junoc mach yic syic'ancot d'a yib'an̈. 17 Tato icha chi', yovalil tz'ic'jib'at eb' schavan̈il d'a yichan̈ Jehová, aton d'a yichan̈ eb' sacerdote yed' eb' juez ayoch d'a yopisio. 18 A eb' ayoch yajalil chi', a eb' sch'olb'itani tato yel jun lolonel chi', mato es syic'chaan̈ jun anima d'a spatic junxo chi'. 19 A d'a yib'an̈ jun tz'esan chi', ata' tz'ochcan jantac tas ix snib'ej yac'och d'a yib'an̈ junxo anima chi'. Icha chi' tz'aj slajvi jun esalvumal chi' d'a e cal. 20 Ayic ol yab'an jun chi' eb' anima, ol xiv eb', man̈xo ol sc'ulej eb' icha chi'. 21 Mocab' oc' e c'ol d'a junoc esalvum chi'. Icha val tas sgana d'a spatic yetanimail chi', icha chi' tz'utaji. Tato sgana to smac'jicham jun yetanimail chi', ma tz'ic'jielta yol sat, ma smac'jiel ye, ma xicjiel sc'ab', ma yoc, icha val sgana tz'utaj jun anima chi', icha chi' tz'utaji.

20

A sleyal yoch oval

1 Ayic tzex b'at oval, man̈ ex xiv d'a eb' eyajc'ool chi. Vach'chom tzeyila' to ec'to sb'isul eb' d'ayex, nivanpax sb'isul noc' schej eb' yed' scarruaje eb' yic oval yed' soldado eb', man̈ ex xivoc yujto a Jehová co Diosal ic'jinac on̈ elta d'a Egipto, a' ol och eyed'oc. 2 Ayic manto c'och yorail yoch oval chi', a vin̈ sacerdote tz'alan d'a eb' soldado icha tic: 3 Ab'ec ex vetchon̈ab', a ticnaic toxo ol eyac' oval yed' eb' cajc'ool, mocab' chab'axq'ue e c'ool, man̈ ex xivoc. Man̈ ex ib'xocq'ue yuj xivelal, 4 yujto a Jehová co Diosal ayoch qued'oc. A ol ac'an oval yed' eb' cajc'ool chi', yuj chi' ol cac' ganar eb', xcham vin̈.

5 Slajvi chi', syalan eb' yajalil eb' soldado icha tic: Tato ay junoc ex toto ix e b'oq'ue e pat, manto ex ochlaj d'a yool, meltzajan̈ec, q'uinaloc tzex cham d'a scal oval tic, ch'ocxo mach scajnajcan d'a yol e pat chi'. 6 Tato ay pax junoc mach d'a co cal tic ix yavej yuva, manta jab'oc sat smolo', meltzajocab' d'a spat. Q'uinaloc scham d'a scal oval tic, ch'ocxo mach smolan sat yuva chi'.

7 Tato ay junoc ex ayxo e trato e nupnaji, palta manto ex nupnajoc, meltzajan̈ec yic tzex nupnaji. Q'uinaloc tzex cham d'a scal oval tic, ch'ocxopax mach snupnaj yed' ix ix chi', xcham eb'.

8 Slajvi chi' syalanpax eb' yajalil soldado chi': Tato ayex tzex xivi, meltzajan̈ec d'a e pat, yic vach' malaj eb' schab'axq'ue sc'ool eyuuj, xcham eb'. 9 Ayic slajvi slolon masanil eb' yajal chi', tz'ac'jioch yopisio junjun cuchb'um d'a junjun macan̈ eb' soldado.

10 Tato tzex c'och d'a spatictac junoc chon̈ab' yic tzeyac'an oval yed'oc, b'ab'el tzeyala': ¿E gana am junc'olal, mato oval? xe chi. 11 Tato a eb' ay d'a jun chon̈ab' chi' sgana junc'olal, tzex schaanoch eb' d'a yol schon̈ab' chi', yovalil tzeyac' pural eb' yochcan e checab'oc. 12 Palta tato malaj sgana eb' yoch junc'olal eyed'oc jun, tato syal eb': Caq'uec oval, tato xchi eb', tzex oymaj d'a spatictac schon̈ab' eb' chi', tzeyac'an oval. 13 Axo Jehová co Diosal ol ac'anoch eb' d'a yol e c'ab', ol e xicancham masanil eb' vin̈ vinac. 14 Axon̈ej eb' ix ix yed' eb' unin, noc' molb'etzal noc' yed' masanil tas ay d'a jun chon̈ab' chi', eyic tz'ajcani. Tzex tzalaj yed' masanil tastac ol scha sc'ol Jehová co Diosal yic scan d'a yol e c'ab', aton masanil tas ol eyic' d'a eb' ajc'ool chi'. 15 Ichan̈ej chi' ol e c'ulej yed' juntzan̈ nación najat ay b'aj ol ex cajnaj chi'. 16 Palta a juntzan̈ chon̈ab' ay d'a lum luum ol yac' Jehová co Diosal eyiquej, man̈xa junoc anima tzeyactejcani. 17 Ol e satel juntzan̈ eb' tic: Eb' hitita, eb' amorreo, eb' cananeo, eb' ferezeo, eb' heveo yed' eb' jebuseo, icha val ajnac yalan Jehová. 18 Icha chi' tzeyutej eb', yic vach' max ex sc'ayb'ej eb' e b'eyb'alan juntzan̈ tas te chuc sc'ulej ayic syac'anem sb'a eb' d'a diosal. Tato tze c'ulej tas sc'ulej eb' chi', tz'och e mul d'a Jehová co Diosal.

19 Tato nivan tiempo tzex och oyan d'a spatictac junoc chon̈ab', man̈ e ch'aquel te te' sloji sat, yujto ol e lo sat te'. A te' avb'en te' chi', man̈ animaoc te', max yal-laj scot te' d'ayex yac' oval eyed'oc. 20 A pax te' comon te' max loji sat jun, tze ch'aquel te' yic tz'och te' e tec'nub'oc d'a spatictac jun chon̈ab' chi', masanto satel jun chon̈ab' chi' eyuuj.

21

A junoc mach man̈ chequeloc‘R’mach smac'anchamoc

1 Tato tz'ilchaj snivanil junoc anima d'a spatictaquel e chon̈ab' d'a lum luum ol yac' Jehová co Diosal eyiquej chi', man̈ chequeloc mach ix mac'anchamoc, 2 a eb' vin̈ juez yed' eb' vin̈ yichamtac vinaquil juntzan̈ chon̈ab' ay d'a slac'anil jun chamnac chi', a eb' tz'echtani mach junoc juntzan̈ chon̈ab' chi' lac'an ay b'aj ix cham jun anima chi'. 3 Slajvi chi', axo eb' vin̈ yichamtac vinaquil chon̈ab' ay d'a slac'anil chi', a eb' vin̈ tz'ic'anb'at junoc noc' cob'es vacax manta b'aj tz'och te' yugo d'ay, 4 syic'anem noc' eb' vin̈ d'a sch'olanil sti' junoc a' melem b'aj mantalaj mach smunlaji. Ata' smac'ji can̈chaj sjaj noc' vacax chi'.

5 Axo eb' sacerdote yin̈tilal Leví tz'och testigoal d'ay, yujto an̈ej eb' sb'oan yaj oval yed' tastac chucal tzuji d'a scal e chon̈ab', aton eb' sic'b'ilel yuj Jehová co Diosal, ayoch eb' yac'an servil yed' yalan vach' lolonel d'a Jehová chi'. 6 Slajvi chi', masanil eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' chi' sb'iquel sc'ab' eb' d'a yib'an̈ noc' cob'es vacax chamnacxo chi', 7 syalan juntzan̈ lolonel eb' icha tic: A on̈ tic, man̈oc on̈ ix co mac'cham jun anima tic, man̈ cojtacoc mach ix mac'anchamoc. 8 Mamin Jehová, ac' nivanc'olal d'a quib'an̈, mocab' ac'canoch schamel jun anima tic co muloc a on̈ a chon̈ab' on̈ colb'il on̈ tic uuj, xcham eb'. Icha chi' tz'aj sb'o yaj schamel jun chamnac chi'. 9 Tato icha chi' sc'ulej eb', man̈xalaj yalan yic eb' d'a jun chamnac chi', yujto ix sc'anab'ajej eb' tas syal Jehová.

Ley d'a yib'an̈ eb' ix ix tz'ic'jicot d'a scal oval

10 Ayic tzeyac'an oval yed' eb' ajc'ool, tato tzeyac' ganar eb' yuj Jehová co Diosal, tzeyic'ancot eb' e checab'oc. 11 Tato ay mach d'a e cal tz'ilanoch junoc ix ix te vach' yilji d'a scal eb', scan sgana d'a ix, syic'anb'at ix d'a spat, 12 ata' sjoxel xil sjolom ix, syic'anel yech ix, 13 sq'uexchajel spichul ix ayochi ayic ix ic'jicot ix chi', scann̈ej ix d'a spat vin̈ vinac chi'. Jun ujal tz'oc' ix yuj smam snun. Slajvi chi', syic'an ix vin̈ yetb'eyumoc. 14 Tato slajvi chi', man̈xa sgana vin̈ d'a ix, syal yac'anel ix vin̈ d'a libre. Palta max yal-laj schon̈jiel ix, ma yoch ix schecab'oc vin̈, yujto toxo ix ixtaj ix yuj vin̈.

Sleyal yic eb' b'ab'el uninab'il

15 Q'uinaloc ay junoc vin̈ vinac chavan̈ yetb'eyum, jun ix te xajan yuj vin̈, axo junxo ix chacb'ilel yuj vin̈. Tato tz'alji yune' eb' ix schavan̈il, tato a jun ix chacb'ilel chi' sb'ab'laj alji yune', 16 ayic sc'och sc'ual spojanec' stastac vin̈, syac'an vin̈ d'a eb' yuninal, max yal-laj yoch yune' ix xajanab'il chi' b'ab'el uninal. Q'uinaloc icha b'ab'el unin syutej vin̈, chuc sc'ulej vin̈ d'a vin̈ sb'ab'el unin yic ix chacb'ilel chi', yujto a vin̈ chi' yel b'ab'el unin yaj vin̈. 17 Yovalil a vin̈ chi' b'ab'el unin yaji. A vin̈ schaan cha macan̈ smacb'en yic sb'ab'el uninab'il.

Yaelal tz'och d'a yib'an̈ eb' uninab'il te pit

18 Tato ay mach ay junoc yuninal te chuc, ma te pit, max sc'anab'ajej tas syal smam snun, vach'chom smac'ji, palta an̈eja' max sc'anab'ajej. 19 Tato icha chi', a eb' mamab'il nunab'il chi', yovalil syic'b'at jun yune' eb' chi' d'a yichan̈ eb' vin̈ yichamtac vinaquil chon̈ab', 20 syalan eb' icha tic: A val jun cune' tic, te pit, te chuc. Max on̈ sc'anab'ajej, axon̈ej chucal sc'ulej, te b'uc'tzin, an̈ej uq'uel an̈ syac'a', xcham eb'. 21 Tato icha chi', axo masanil eb' vin̈ vinac d'a jun chon̈ab' chi' sjulq'uenancham jun yune' eb' chi'. Icha chi' tz'aj yic'jiel jantac chucal ay d'a yol e chon̈ab' chi'. Ayic syab'an jun chi' eb' quetchon̈ab' smasanil, sxivq'ue eb'.

Juntzan̈xo ley

22 Tato ay junoc vinac smac'jicham yuj schucal, sq'ue locan d'a junoc te te', 23 a snivanil chi', max canlaj ta' tz'ec' ac'val, yovalil smucchaj d'a jun c'u chi', yic vach' max eyixtejb'at lum luum ol yac' Jehová co Diosal chi' d'ayex, yujto aycot scatab' Dios d'a yib'an̈ mach sq'ue locan d'a junoc te te' chi'.

22

1 Tato ay junoc ex tzeyil satcan noc' svacax, ma scalnel junoc eb' eyetchon̈ab', man̈ ton̈ejoc tzeyilcan noc', palta to tzeyic'cot noc' d'a jun eyetchon̈ab' chi'. 2 Tato man̈oc d'a e lac'anil cajan jun ay yic noc' chi', mato man̈ eyojtacoc mach ay yic noc', tzeyic'cot noc', vach'ocab' tz'aj noc' d'a e pat chi' masanto sayjiec' noc' yuj vin̈ yajal noc' chi', ichato chi' tzeyac'an meltzaj noc' d'a vin̈. 3 Icha pax chi' tze c'ulej yed' junoc noc' b'uru, ma junoc c'apac c'apac, ma junoc yaln̈ej tas satb'ati. Tato ay junoc ex tzeyila', mocab' ton̈ejoc tzeyilcani.

4 Tato ay junoc ex tzeyil stelvi noc' sb'uru, ma noc' svacax junoc eyetchon̈ab' d'a yoltac b'e, mocab' ton̈ejoc tzeyiloch eb', palta to tzex och yed' eb' eyic'anq'ue vaan noc'.

5 A eb' ix ix, max yal-laj sc'anan tastac sc'an eb' vin̈ vinac eb' ix, an̈eja' eb' vin̈ vinac max yalpaxlaj yac'anoch spichul eb' ix ix eb' vin̈, yujto syajji mach icha chi' sc'ulej yuj Jehová co Diosal.

6 Tato ay junoc mach ex tzeyil junoc so' noc' much d'a yol b'e d'a sc'ab' junoc te te', mato sat luum ayemi, ayoch noc' snun chi' d'a yib'an̈ yune', ma d'a yib'an̈ sn̈olob', man̈ eyic'b'at noc' snun chi' yed' yune' chi'. 7 Syal eyic'anb'at noc' yune' chi', axo noc' snun chi' tzeyactejcanb'at noc' yic vach' ol ex elc'ochoc, ol najatb'oc e q'uinal.

8 Tato ay junoc ex tze b'oq'ue junoc e pat, pan̈an tz'aj yib'an̈, tzeyaq'uec' oyan stitac d'a yib'an̈ chi' yic vach' malaj mach scot sutnajoc, schami, yic max cot d'a eyib'an̈.

9 Man̈ eyavej juntzan̈ocxo tas d'a scal b'aj avab'il eyuva, talaj tz'ac'ji yovalil d'ayex, axo tz'aji malaj junoc macan̈ schaji e lo sat.

10 Ayic tzex munlaj yed' arado, man̈ eyac'och te' yugo d'a junoc noc' vacax yed' d'a junoc noc' b'uru yic junn̈ej smunlaj noc' schavan̈il.

11 Man̈ eyac'och pichul jalb'il d'a noc' lana yed' lino.

12 Tze b'ooch chan̈eoc schional yelvanub'oc schiquintac e xotil.

Ley d'a yib'an̈ mul tz'ochi

13 Tato ay junoc vinac tz'ic'an junoc ix ix yetb'eyumoc, axo tz'aji maxtzac xajanej ix vin̈, 14 syalan vin̈ to ay smul ix, snaanq'ue lolonel vin̈ d'a spatic ix, syalan vin̈: Ix vic' jun ix ix tic, axo ix in vay yed' ix, ix vilani to man̈xo cob'esoclaj ix, xchi vin̈. 15 Tato icha chi', axo smam snun ix cob'es chi' tz'ic'anb'at yechel yic scob'esal ix d'a yichan̈ sdespacho eb' vin̈ yichamtac vinaquil chon̈ab'. 16 Syalan vin̈ smam ix chi' icha tic d'a eb' vin̈: Ix vac' ix visil yetb'eyumoc jun vin̈ tic. Axo ticnaic man̈xa sgana vin̈ d'a ix, 17 tzijtum tas syal vin̈. Tob' ay smul ix. Syalan vin̈ to man̈xo cob'esoc ix, palta ina val sch'oxnab'il scob'esal ix tic, xchi vin̈ smam ix chi'. Ayic van yalan vin̈ icha chi', sch'oxan jun sábana vin̈ d'a yichan̈ eb' vin̈ yichamtac vinaquil chon̈ab' chi'. 18 Axo eb' vin̈ syaman vin̈ vinac chi', smac'an vin̈ eb' vin̈ d'a noc' tz'uum. 19 Slajvi chi' syac'an cien siclo q'uen plata vin̈ smultaoc, yujto syesejq'ue vin̈ d'a spatic jun ix cob'es israel, syalan vin̈ to ayxo smul ix. A jun tumin chi' tz'ac'ji d'a vin̈ smam ix cob'es chi'. Man̈ yujoc chi' maxtzac yic' ix vin̈, palta yovalil syic'n̈ej ix vin̈ masanto chamel.

20 Palta tato yel a junoc ix ix chi' man̈xo cob'esoc ix ayic ix nupnaj ix, malaj yechel d'a ix, 21 tz'ic'jiel ix d'a sti' spat smam, sjulq'uenajcham ix yuj masanil eb' vin̈ vinac ay d'a jun chon̈ab' chi', yujto ix yac'och jun nivan mul ix d'a e cal, syac'anpax q'uixvelal smam ix. Icha chi' tz'aj satel juntzan̈ chucal chi' d'a e cal.

22 Tato ay junoc vin̈ vinac smulan yed' junoc ix ix ay yetb'eyum, tz'ilchajelta eb', scham eb' schavan̈il, icha chi' tz'aj satel jun chucal chi' d'a e cal.

23 Tato ay junoc ix cob'es ayxo strato snupnaji, axo tz'aji ay junocxo vinac tz'ixtan ix d'a yol junoc chon̈ab', 24 tz'ic'jib'at eb' schavan̈il d'a yichan̈ despacho d'a chon̈ab' chi'. Ata' sjulq'uenajcham eb' schavan̈il. Scham ix yujto maj el yav ix yic ay mach scolani. Schampax vin̈ vinac chi' yujto ix yixtej jun ix ayxo strato yoch yetb'eyumoc jun vin̈ yetvinaquil vin̈. Icha chi' tz'aj satel jun chucal chi' d'a e cal.

25 Tato ay junoc ix ix ayxo strato yoch yetb'eyum, schalan sb'a ix yed' junoc vin̈ vinac b'aj malaj anima, tz'ixtaj ix yuj vin̈, tato icha chi', an̈ej vin̈ vinac chi' schami yujto ix ac'ji pural ix yuj vin̈. 26 Axo ix cob'es chi', malaj tas tz'alchaj d'a ix, yujto malaj smul ix, max yal-laj scham ix. A jun tas sc'ulej vin̈ vinac chi' lajan icha junoc vin̈ smac'cham junoc yetanimail, 27 yujto sch'ocoj ix ayec' b'aj malaj anima. Vach'chom tz'el yav ix, palta malaj mach scolan ix.

28 Tato ay junoc vin̈ vinac schalaj sb'a yed' junoc ix cob'es mantalaj mach ay strato yed'oc, syac'an pural vin̈ yixtan ix, tz'ilchajelta eb', 29 a vin̈ vinac chi' yovalil syac' 50 siclo q'uen plata vin̈ d'a vin̈ smam ix, yujto ix ac'ji pural ix yuj vin̈. Yovalil syic'xon̈ej ix vin̈ yetb'eyumoc, masanto chamel.

30 Malajocab' junoc mach tz'em ajmulal yed' ix yetb'eyum smam. Tato ay mach sc'ulan icha chi', malaj yelc'och smam d'a yol sat syal chi'.

23

A eb' anima tz'ic'jicanel d'a scal chon̈ab'

1 Tato ay mach mac'b'ilpoj sn̈olob' sq'ueen, ma ic'b'ilel svinaquil chi', max yal-laj yoch d'a scal eb' yetisraelal ayic molanec' eb' yic'anchaan̈ Jehová.

2 An̈eja' junoc mitz' unin, malaj pax yalan yic yoch d'a scal eb' smolb'ej sb'a yic syic'anchaan̈ Jehová. An̈ejtona' pax yin̈tilal d'a b'aq'uin̈ max yalpaxlaj yochi.23.2

3 A eb' amonita yed' eb' moabita, juneln̈ej malaj yalan yic eb' yoch d'a scal b'aj molanec' eb' schon̈ab' Jehová, ma yin̈tilal eb' d'a b'aq'uin̈. 4 Yujto ayic ix on̈ ec'ta d'a yol smacb'en eb', ayic ix on̈ elta d'a Egipto, maj yac'laj jab'oc a' eb' cuq'uej, maj yac'paxlaj jab'oc co vael eb'. A tas ix sc'ulej eb' to ix stup vin̈aj Balaam yuninal vin̈aj Beor eb', ix cot vin̈ d'a Petor d'a yol yic Mesopotamia, yic tzul on̈ scatab'ancan vin̈. 5 Axo Jehová co Diosal, maj schalaj yab' tas ix yal vin̈aj Balaam chi', yuj chi' a catab' ijan ix yalcan vin̈ chi' d'a quib'an̈, vach' lolonel ix aj yalancan vin̈, yujto te xajan on̈ yuj Jehová co Diosal. 6 Yuj chi' juneln̈ej malajocab' b'aq'uin̈ tzex och d'a junc'olal yed' eb'. Man̈ e b'opax tas yuj svach'iloc eb'.

7 Palta axo pax eb' edomita, man̈ e patiquejcanel eb', yujto ayto cuj co b'a yed' eb'. Man̈ e patiquejpaxel eb' aj Egipto, yujto ec'nac on̈ cajan jun tiempoal d'a yol smacb'en eb'. 8 Ato eb' yixchiquin eb' ayxo yalan yic yoch d'a co cal b'aj sco molb'ej co b'a yuj quic'anchaan̈ Jehová.

Ley tas tz'aj sacb'itaj campamento

9 Ayic tzex b'at d'a oval yed' eb' eyajc'ool, ayic ayex ec' ta', man̈ e c'ulej tas chacb'ilel yuj Jehová. 10 Tato ay junoc vin̈ vinac tz'el yin̈atil ayic vaynac, yovalil tz'elcan vin̈ d'a spatictac campamento tz'ec' c'u. 11 Axo d'a yemc'ualil, vach' syutej vin̈ sb'icanel sb'a, axo yic sq'uic'b'i, tz'ochxican vin̈ d'a yol campamento chi'. 12 Yovalil junn̈ej junoc b'aj d'a spatiquel campamento b'aj tzex tzaji. 13 Ayic tzex b'at tzajel, tzeyic'b'at junoc te te' d'a yol e pa, pach yaj sn̈i' te', tze joy junoc olan, tzex tzajiem d'a yool. Slajvi chi', tzeyac'ancanq'ue lum luum d'a yib'an̈. 14 Yujto a Jehová co Diosal ajun eyed'oc, yicn̈ej yaj jun campamento chi'. A tzex tan̈vani, scolvajpax eyed'oc yic tzeyac'an ganar eb' eyajc'ol chi'. Max yal-laj to ay tas chuclaj ay d'a e cal chi', talaj tz'el Jehová chi' d'a e cal yuj jun chi'.

Juntzan̈xo ley

15 Tato ay junoc checab' tz'el elelal d'a spatrón, snib'ej tz'aj eyed'oc, man̈ eyac' meltzaj d'a spatrón chi'.

16 Canocab' eyed'oc. Libre sic'lan junoc chon̈ab' b'aj sgana tz'aji. Malajocab' mach stzuntzani.

17 Malajocab' junoc vin̈ vinac, ma junoc ix ix d'a co cal syac'och sb'a ajmulal yic tz'och ejmelal d'a juntzan̈ comon dios. 18 A q'uen tumin syac' ganar junoc ix ix, ma junoc vin̈ vinac d'a spatic yajmulal, man̈ e cha yac' q'uen eb' b'aj syac' sti' yac'an d'a Jehová, yujto a jun b'eyb'al chi' te chacb'ilel yuuj.23.18

19 Ayic tzeyac'an q'uen tumin majanil d'a junoc quetchon̈ab', man̈ e c'an yune' q'ueen, ma yaln̈ej tastac, man̈ e c'an smajananub'al. 20 A d'a junoc ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal syal e c'anan smajananub'al junoc tas tzeyac' smajnej. Axo d'a junoc quetchon̈ab', man̈ e c'ana', yic vach' ol yac' svach'c'olal Jehová d'a eyib'an̈ d'a sat lum luum ol eyiquej chi'.

21 Ayic tzeyac'an e ti' d'a Jehová co Diosal, elan̈chamel tze c'anab'ajej, yujto ol sc'anb'ej Jehová chi' d'ayex. Tato max eyac'a' tz'och e mul. 22 Tato malaj b'aj tzeyac' e ti' d'a Jehová chi' jun, malaj b'aj syal yoch e mul. 23 Tato ay b'aj tzeyac' e ti' eyac'an jun, yovalil tzeyaq'uelc'ochi, icha val tas tz'el d'a e c'ool.

24 Ayic tzex och d'a scal smunlajel junoc eb' quetchon̈ab', syal e loan sat yuva icha jantac snib'ej e c'ol e loani, palta max yal-laj eyic'anb'at jab'oc d'a yol e pa. 25 Tato tzex och d'a scal strigo junoc eb' quetchon̈ab', syal e c'utzanelta ixim sjolom e c'uxu', palta max yal-laj tze jochelta ixim yed' q'uen jochlab' trigo yic tzeyic'anb'ati.

24

Sleyal puclajb'ail

1 Tato ay junoc vin̈ vinac syic'laj sb'a yed' junoc ix ix, axo tz'ec' jab'oc tiempo, ay tas syab' vin̈ d'a spatic ix, man̈xalaj sgana vin̈ d'a ix, syal spucan sb'a eb', palta yovalil syac' yumal yic puclajb'ail vin̈ d'a ix, slajvi chi' tz'elta ix d'a yol spat vin̈ chi'. 2 Ayic toxo ix spuc sb'a ix yed' vin̈, syal yic'an junocxo vinac ix. 3 Palta tato a junxo vin̈ syic' ix chi' schami, mato ton̈ej man̈xa sgana vin̈ d'a ix, syac'anpax yumal yic puclajb'ail vin̈ d'a ix, spechanelta ix vin̈ d'a yol spat, 4 maxtzac yal-laj yic'an ix vin̈ b'ab'el yetb'eyum chi', yujto man̈ vach'oc tato syic'xi ix vin̈. Chucxo d'a yol sat Jehová co Diosal. Yuj chi' man̈ eyixtejb'at lum luum ol yac' Jehová chi' eyiquej.

Juntzan̈xo ley

5 Tato ay junoc vin̈ vinac toto ix och yetb'eyum, max yal-laj sb'at vin̈ d'a oval. Max yalpaxlaj yoch vin̈ d'a junoc opisio. Jun ab'il libre tz'ajcan vin̈ d'a spat yic syac'an tzalajb'oc sc'ol vin̈ yed' ix yetb'eyum chi'.

6 Tato ay junoc mach smajnan tumin d'ayex, man̈ e c'anec' smolino, ma scha' yuj smajananub'aloc. Tato icha chi' tze c'ulej, ichato tzeyamoch vaan sva'i.

7 Tato tz'ab'chaji to ay junoc vin̈ israel tz'elc'anb'at junoc yetchon̈ab' yic tz'och schecab'oc, ma yic schon̈aneli, yovalil scham jun vin̈ elc'um anima chi', tz'el jun chucal chi' d'a e cal.

8 Tato ay mach b'aj spitzvichaan̈ jun yab'il scuchan lepra, yovalil sc'anab'ajej sleyal jun yab'il chi', icha tz'aj yalan eb' sacerdote, aton juntzan̈ ix valcan d'ayex. 9 Naeccoti tas sc'ulejnac ix María d'a yol b'e yuj Jehová co Diosal, ayic quelnaccot d'a Egipto.

10 Tato ay q'uen tumin tzeyac' smajnej junoc eyetanimail, man̈ ex och d'a yol spat tzeyic'anelta junoc tas yic scan smajananub'aloc q'ueen. 11 Palta to tzex can d'a sti' spat, tze tan̈van yic'canelta tas ol yac' smajananub'aloc q'ueen chi' d'ayex. 12 Tato te meb'a' jun anima b'aj ix eyac' q'uen tumin chi' majanil, tato a sc'apac aycan smajananub'aloc q'ueen, man̈ eyamcan vanaj d'ay yic tz'ec' ac'val. 13 Ayic sq'uic'b'i tzeyac'an meltzajoc, q'uinaloc malaj tas sc'uej tz'ec' ac'val. Tato icha chi' tzeyutej, a jun anima chi' ol yal vach' lolonel d'a eyib'an̈, vach' pax tzex can d'a yichan̈ Jehová co Diosal.

14 Man̈ eyixtej eb' meb'a' smunlaj d'ayex, eb' eyetchon̈ab', ma eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal. Tze tup eb' d'a jun c'u chi'. 15 Tze tup eb' e majan d'a junjun yemc'ualil, yujto yovalil sman eb' tas sva d'a jun c'u chi'. Tato maay, syal sb'a eb' d'a Jehová, axo yoch e mul d'a Jehová chi'.

16 Max yal-laj scham eb' mamab'il nunab'il yuj smul yuninal. An̈eja' eb' uninab'il chi', max yalpaxlaj scham eb' yuj smul smam snun chi'.

17 Man̈ e c'ulej tas man̈ tojoloc d'a eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal, ma d'a eb' man̈xa smam. Man̈ e c'anec' sc'apac eb' ix ix chamnacxo yetb'eyum yuj smajananub'aloc junoc tas smajnej. 18 Mocab' b'at satc'olal eyuuj to ec'nac on̈ checab'oc d'a Egipto, axo Jehová co Diosal on̈ ic'anelta ta'. Yuj chi' sval d'ayex to tze c'anab'ajej masanil juntzan̈ checnab'il tic.

19 Tato ayic van e jochan ixim e trigo, sat e c'ool scan junoc manoja ixim d'a e patic, man̈xo ex meltzaj eyic'cot ixim. Canocab' ixim ta', yic a eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal yed' eb' man̈xa smam, ma eb' ix ix chamnac yetb'eyum, a eb' ol ec' sic'an ixim, yic vach' ol yac' svach'c'olal Jehová co Diosal d'a eyib'an̈ yed' masanil tas tze c'ulej.

20-21 Ayic tze b'ixan sat te' eyolivo yed' te eyuva, man̈ pilanoc tzeyutej e molanel sat te' d'a sc'ab'. A te' scan chi', man̈xo ex meltzaj e molel te'. Yicxo eb' ch'oc chon̈ab'il, eb' man̈xa smam yed' eb' ix chamnac yetb'eyum yaji. 22 Mocab' b'at satc'olal eyuuj to a ex tic ec'nac ex checab'oc d'a Egipto. Yuj chi' sval d'ayex to tze c'anab'ajej masanil juntzan̈ checnab'il svalcan tic d'ayex.

25

1 Tato ay chavan̈oc anima syac' oval, yovalil sb'at eb' d'a yichan̈ eb' yajal, yic sb'o yaj yoval eb' chi'. 2 Tato a vin̈ ay smul chi' smoj smac'ji, syalan vin̈ juez to tz'ec' jichan vin̈ d'a sat luum d'a yichan̈. Smac'ji vin̈ ay smul chi' icha jantac smul chi'. 3 Ayic smac'ji vin̈ chi', max yal-laj yec' d'a yib'an̈ 40 tz'uum tz'och d'a vin̈. Tato tz'ec' d'a yib'an̈, man̈xalaj yelc'och vin̈ d'a yol sat anima syab'i.

4 Man̈ eyac'och spail sti' noc' noc' stec'vi trigo.

Sleyal d'a yib'an̈ junoc vin̈ vinac syic' ix smu'

5 Tato ay chavan̈oc eb' vin̈ vinac yuc'tac sb'a, junn̈ej patil b'aj ay eb' vin̈, axo tz'aji scham junoc vin̈, mantalaj yuninal vin̈ yed' ix yetb'eyum. A ix yetb'eyum vin̈ chi', max yal-laj yic'an junocxo ch'oc vinaquil ix. Palta a vin̈ yuc'tac vin̈ yetb'eyum ix ix cham chi', a vin̈ tz'ic'anxican ix. Icha chi' tz'aj sc'anab'ajan sleyal vin̈ yuj ix smu' chi'. 6 A sb'ab'el unin eb' sjavi, a sb'i vin̈ yetb'eyum ix chamnac chi' tz'och d'ay, yic vach' max satel sb'i vin̈ d'a scal co chon̈ab'. 7 Palta tato malaj sgana vin̈ syic' ix smu' chi' jun, syal sb'at ix d'a yichan̈ eb' juez yed' d'a yichan̈ eb' yichamtac vinaquil chon̈ab', syalan ix icha tic: A vin̈ in mu' malaj sgana vin̈ sb'inajcan vin̈ yuc'tac d'a scal co chon̈ab'. Max stac'laj vin̈ vic'an in b'a yed'oc icha d'a sleyal, tato xchi ix. 8 Slajvi chi' tz'avtaj vin̈ yuj eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' chi', sc'anb'an eb' vin̈ d'a vin̈. Tato max yal sc'ol vin̈ syic' ix smu' chi', 9 sc'och ix d'a stz'ey vin̈ d'a yichan̈ eb' vin̈ yichamtac vinaquil chon̈ab' chi', syic'anel junoc xan̈ab' vin̈ ix, stzub'anpax och ix d'a sat vin̈, syalan ix: Icha tic tz'utaj eb' vin̈ malaj sgana syac'can b'inaj yuc'tac, xcham ix. 10 Yuj chi', a tz'aj sb'inaj yin̈tilal vin̈ smu' ix chi' d'a scal co chon̈ab', “yin̈til vin̈ ic'b'ilel xan̈ab'”, xcham eb' anima.

Juntzan̈xo ley

11 Tato ay chavan̈oc eb' vin̈ vinac van yac'an oval, sjavi ix yetb'eyum junoc vin̈ yic scolan vin̈ yetb'eyum ix chi' snaani, tato a svinaquil vin̈ van smac'lan sb'a yed' vin̈ yetb'eyum ix chi' syamchaj yuj ix, stoc'ancot vin̈ ix, 12 tato icha chi', man̈xalaj nivanc'olal, xicjiel sc'ab' ix.

13-14 Man̈ e c'an echlab' man̈ tz'acanoc ayic tzex chon̈vaji, ma ayic tzex manvaji, 15 palta to a val echlab' tz'acan, yic vach' ol najatb'oc e q'uinal d'a lum luum ol yac' Jehová co Diosal d'ayex, 16 yujto malaj sgana co Diosal chi' d'a eb' max b'eyb'alan tojolal.

Yovalil satjiel eb' amalecita

17 Naeccoti, tas on̈ yutej eb' cajan d'a chon̈ab' Amalec ayic ayon̈ec' d'a yoltac b'e ayic toxo on̈ elta d'a Egipto. 18 Tze naanpaxcoti to malaj jab'oc xivc'olal eb' d'a Dios. A eb' quetisraelal najat tzac'anto scot cuuj yuj c'unb'elal, ix laj miljicancham eb' yuj eb' aj Amalec chi'. 19 Yuj chi' ayic ol ex coljoquel yuj Jehová co Diosal d'a eb' ajc'ol oyanoch d'a spatictac lum luum ol ac'joc eyiquej chi', yovalil tze satel eb' yin̈til Amalec chi', man̈xo ol b'inaj eb' d'a yolyib'an̈q'uinal tic d'a juneln̈ej. Mocab' b'at satc'olal jun checnab'il tic eyuuj.

26

Ofrenda d'a b'ab'el sat tas tz'avchaji

1 Ayic cajan exxo ec' d'a sat lum luum ol yac' Jehová co Diosal d'ayex, 2 ayic tze molan b'ab'el sat eyavb'en d'a luum, tzeyic'anb'at d'a yol junoc mooch d'a jun lugar sic'b'ilel yuj Jehová yic tz'och scajnub'oc. 3 Ata' tzex c'och d'a yichan̈ eb' vin̈ ayoch sacerdoteal d'a jun tiempoal chi', tzeyalan icha tic: A ticnaic, scal d'a yichan̈ Jehová co Diosal to cajan on̈xo d'a sat lum luum yac'nac sti' yac'an d'a eb' co mam quicham, xe chi. 4 Axo junoc vin̈ sacerdote schaanec' jun mooch tzeyic'b'at chi', syac'anoch vin̈ d'a yichan̈ altar. 5 Slajvi chi' tzeyalan d'a yichan̈ Jehová co Diosal icha tic:

A eb' co mam quicham, arameo eb', jayvan̈n̈ej sb'ey eb' yec'nac eb'. A yec'nac eb' chi', ton̈ej sb'eyec' eb' d'a sat luum yed' noc' snoc'. Ijan chamnac eb' yuj vejel, yuj chi' b'atnac eb' d'a Egipto yed' jayvan̈ yuninal. Ata' ochnac eb' chon̈ab'il, man̈xo jantacoc ajnac sb'isul eb', te ay smay eb'.

6 Palta te ilb'ajc'ol utajnac eb' yuj eb' aj Egipto chi'. Yilnac val syaelal eb' ayic yac'jinacoch eb' d'a munlajel te ya.

7 Yuj chi', yalnac sb'a eb' d'a Jehová co Diosal, aton sDiosal eb' co mam quicham to scolvaj yed' eb'. Yab'nac Jehová chi' tas yalnac eb', yilannacpax munlajel te ya b'aj ayoch eb' chi'. Ilb'ajc'ol utajnac eb' b'aj ayoch checab'vumal.

8 Sch'oxannac spoder Dios to ayxo smay yilji, ayic yic'annac elta eb' d'a Egipto chi'. Satub'tac yilji tas sch'oxnac, laj xivnac eb' aj Egipto chi' yuuj.

9 On̈ yic'ancot d'a sat jun lum luum te yax sat tic.

10 Yuj chi' jun, tic squic'cot b'ab'el sat cavb'en d'a sat lum luum ix yac' Jehová co Diosal d'ayon̈, xe chi.

Slajvi eyalan juntzan̈ lolonel chi', tzeyac'anoch te' mooch chi' d'a yichan̈ Jehová co Diosal, tzex em cuman d'a yichan̈. 11 Slajvi chi' tzex tzalaj val yed' eyal eyuninal yuj masanil tas ix yac' Jehová chi' d'ayex. Tzeyavtan cot eb' levita yed' eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal.

A juntzan̈ Diezmo

12 A d'a junjun yoxil ab'il, tzeyac'an sdiezmoal masanil tas tzeyic' d'a tastac tzeyavej. Tzeyac'an d'a eb' levita, d'a eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal yed' d'a eb' meb'a' unin yed' eb' ix ix chamnac yetb'eyum, yic vach' ay tas sva eb' d'a e cal. 13 Junjunex tzeyal d'a yichan̈ Jehová co Diosal icha tic:

Toxo ix vic'canel d'a in pat masanil tas to ic yaji, aton d'a tas ix vic' d'a in munlajel d'a sat lum luum tic. Toxo ix vic'paxel yic eb' levita yed' yic eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a co cal, eb' meb'a' unin yed' eb' ix ix chamnac yetb'eyum. Toxo ix in c'anab'ajej masanil tas ix ala', malaj junoc a checnab'il tic sb'at satc'olal vuuj. Malaj junoc to max in c'anab'ajej.

14 Malaj val jab'oc juntzan̈ chi' ix in va d'a sc'ual ayic ayin och d'a cusc'olal yuj chamel yed' d'a sc'ual man̈ vach'oc vaj icha yalan ley. Maj valtejoch d'a eb' chamnac. Ix in c'anab'ajej masanil tas ix ala'.

15 Ilon̈emta d'a satchaan̈, d'a lugar to ic yaji, ac' a vach'c'olal d'a quib'an̈ a on̈ a chon̈ab' Israel on̈ tic yed' d'a sat lum luum te yax sat ix ac' d'ayon̈ b'aj cajan on̈ tic, icha ajnac ac'an a ti' d'a eb' co mam quicham, xe chi.

Yic Jehová yaj chon̈ab' Israel

16 A Jehová co Diosal ix alan masanil juntzan̈ checnab'il yic tze c'anab'ajej yed' e b'eyb'alani. Tze c'anab'ajej d'a smasanil e c'ool yed' d'a smasanil e pensar. 17 Toxo ix eyal ticnaic to a Jehová e Diosal yaji. Ix eyac'an e ti' e c'anab'ajani, e b'eyb'alan schecnab'il, sc'ayb'ub'al yed' scachnab'il. 18 Axo pax Jehová tz'alani to a on̈ israel on̈ tic, schon̈ab'on̈xo icha ajnac yalancani, yuj chi' yovalil sco c'anab'ajej schecnab'il. 19 A Jehová chi' ol ex ac'anoch d'a nivac chon̈ab'il, ol ex b'inaj d'a vach'il, nivan ol aj eyelc'och d'a yichan̈ juntzan̈xo nación sb'onac. Schon̈ab' ex paxi, sic'b'ilexpaxel yuuj, icha ix aj yalani, xchi vin̈aj Moisés chi'.

27

Q'uen q'ueen b'aj tz'ib'ab'ilcan ley‘R’d'a yich lum vitz Ebal

1 A vin̈aj Moisés yed' eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' ix alan juntzan̈ checnab'il tic d'a masanil eb' chon̈ab':

A ticnaic, ol e c'anab'ajej masanil tas scalcan tic d'ayex. 2-4 Ayic ol ex c'axpajec' d'a a' Jordán yic ol ex och d'a sat lum luum te yax sat ol yac' Jehová co Diosal d'ayex, icha ajnac yac'an sti' d'a eb' co mam quicham, tze b'ocanq'ue juntzan̈ q'uen nivac q'ueen d'a yich lum vitz Ebal, tzeyac'anoch q'ueen taan̈ d'a q'ueen. Tze tz'ib'ancanoch masanil juntzan̈ c'ayb'ub'al svalcan tic d'ayex d'a q'ueen. Tze c'ulej jun tic ayic ayexxoec' ta'. 5-6 Tze b'oanpaxq'ue junoc altar d'a Jehová co Diosal. A q'uen q'ueen tzeyac'och chi' d'ay, man̈ e mac'poj q'ueen, man̈ e tzeypax tojolb'oc q'ueen. A d'a yib'an̈ jun altar chi' tze n̈ustz'a silab' d'a Jehová co Diosal. 7 Tzeyac'anpax silab' sch'oxan e junc'olal yed' co Diosal chi'. Ata' tzex va d'a tzalajc'olal d'a yichan̈ Jehová chi'. 8 B'at ta satc'olal eyuj e tz'ib'ancanoch masanil juntzan̈ checnab'il svalcan tic d'ayex d'a juntzan̈ q'uen b'aj ol eyac'och q'uen taan̈ chi'. Te vach' tzeyutej e tz'ib'ancanochi yic chequel, xchi vin̈aj Moisés chi'.

9 A vin̈aj Moisés, ajun eb' sacerdote yin̈tilal Leví yed'nac vin̈, ix yalanxi vin̈ d'a eb' chon̈ab' chi' icha tic:

Ex vetisraelal, numan tzex aji, ab'ec val tas ol vala': A ticnaic toxo on̈ och val schon̈ab'oc Jehová co Diosal. 10 Yuj chi' yovalil tze c'anab'ajej juntzan̈ checnab'il yed' juntzan̈ sc'ayb'ub'al Jehová svalcanel tic d'ayex, xchi vin̈.

11 An̈ejtona' d'a jun c'u chi' ix yalpax jun checnab'il tic vin̈aj Moisés d'a eb' yetchon̈ab' chi':

12 Ayic toxo ex c'axpajec' d'a a' Jordán, a eb' yin̈tilalcan Simeón, Leví, Judá, Isacar, José yed' Benjamín, tz'aj eb' d'a yich vitz Gerizim, yic syal vach' lolonel eb' d'a yib'an̈ eb' chon̈ab'. 13 Axo pax eb' yin̈tilalcan Rubén, Gad, Aser, Zabulón, Dan yed' Neftalí, tz'aj eb' d'a yich lum vitz Ebal yic syalan catab' lolonel eb' d'a yib'an̈ eb' chon̈ab'. 14 Axo eb' yin̈tilal Leví, te chaan̈ syal juntzan̈ lolonel tic eb' d'a eb' yetisraelal icha tic:

15 Catab'il mach sb'oan junoc yechel comon dios d'a te te', ma d'a q'uen q'ueen, syac'anoch d'a junoc lugar c'ub'eltac yic tz'och ejmelal d'ay. A juntzan̈ chi' yajb'ilel yuj Jehová, xcham eb'. Axo masanil eb' chon̈ab' chi' tz'alani: Ujocab'i, xcham eb'.

16 Catab'il mach malaj yelc'och smam snun d'a yol sat, xcham eb'. Axo masanil eb' chon̈ab' chi' tz'alani: Ujocab'i, xcham eb'.

17 Catab'il mach sq'uexan stz'acan̈il sluum yic stoq'uec' sluum junocxo mach, xcham eb'. Axo masanil eb' chon̈ab' chi' tz'alani: Ujocab'i, xcham eb'.

18 Catab'il mach tz'ac'an musansatil junoc anima max ujilaj yilani, axo d'a ch'oc b'eal scheccanb'ati, xcham eb'. Axo masanil eb' chon̈ab' chi' tz'alani: Ujocab'i, xcham eb'.

19 Catab'il mach sc'ulan tas man̈ tojoloc d'a eb' ch'oc chon̈ab'il, d'a eb' unin man̈xa smam, ma d'a eb' ix ix chamnac yetb'eyum, xcham eb'. Axo masanil eb' chon̈ab' chi' tz'alani: Ujocab'i, xcham eb'.

20 Catab'il mach smulan yed' ix yetb'eyum smam, yujto a mach sc'ulan icha chi', syac' q'uixvelal smam chi', xcham eb'. Axo masanil eb' chon̈ab' chi' tz'alani: Ujocab'i, xcham eb'.

21 Catab'il mach smulan yed' noc' noc', xcham eb'. Axo masanil eb' chon̈ab' chi' tz'alani: Ujocab'i, xcham eb'.

22 Catab'il mach smulan yed' schab'il yanab', yanab' yuj smam ma yuj snun, xcham eb'. Axo masanil eb' chon̈ab' chi' tz'alani: Ujocab'i, xcham eb'.

23 Catab'il mach smulan yed' ix sn̈i', xcham eb'. Axo masanil eb' chon̈ab' chi' tz'alani: Ujocab'i, xcham eb'.

24 Catab'il mach smac'ancham junoc yetanimail d'a elc'altac, xcham eb'. Axo masanil eb' chon̈ab' chi' tz'alani: Ujocab'i, xcham eb'.

25 Catab'il mach schaan tumin yic smac'ancham junoc anima malaj smul, xcham eb'. Axo masanil eb' chon̈ab' chi' tz'alani: Ujocab'i, xcham eb'.

26 Catab'il mach max c'anab'ajan masanil schecnab'il Dios, xcham eb'. Axo masanil eb' chon̈ab' chi' tz'alani: Ujocab'i, xcham eb'.

28

Yaxilal d'a yib'an̈ eb' c'anab'ajum

(Lv 26.3-13; Dt 7.12-24)

1 Tato yel tze c'anab'ajej masanil schecnab'il Jehová co Diosal svalcan tic d'ayex, te nivan ol aj eyelc'och yuj Jehová chi' d'a yichan̈ juntzan̈xo nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 2 An̈ejtona' tato tze c'anab'ajej Jehová co Diosal, ol e chapax masanil juntzan̈ yaxilal ol val tic: 3 Ol yac' svach'c'olal d'a eyib'an̈ d'a yol e chon̈ab' yed' d'a e munlajel. 4 Ol yac' svach'c'olal d'a yib'an̈ eb' eyuninal, d'a yib'an̈ tas tzeyavej, d'a yib'an̈ yune' noc' e vacax, yune' noc' e calnel yed' d'a yib'an̈ juntzan̈xo yune' noc' e molb'etzal noc'. 5 Ol yac' svach'c'olal d'a yib'an̈ tas ol eyaq'uem d'a yol e mooch yed' d'a yib'an̈ tas tze va'a. 6 Ol yac'an svach'c'olal d'a eyib'an̈ b'ajtac tzex eq'ui yed' yic tzex meltzajxi d'a e pat.

7 A Jehová ol ac'anoch eb' eyajc'ol d'a yol e c'ab' ayic ol yac'an oval eb' eyed'oc. D'a stzolal ol aj scot eb' d'ayex, palta sacleminac ol aj yel eb' elelal d'ayex.

8 Ol yac' svach'c'olal Jehová co Diosal d'a yib'an̈ tastac tzeyic' d'a e munlajel yed' d'a yib'an̈ masanil tas tze c'ulej. Icha val chi' te tzalajc'olal ol ex ajec' d'a sat lum luum ol yac' Jehová chi' d'ayex.

9 Tato tze c'anab'ajej masanil schecnab'il Jehová chi', tze b'eyb'alani, ol ex yaln̈ejoch schon̈ab'oc to sic'b'ilex el yuuj, icha ajnac yalani. 10 Axo eb' anima d'a masanil nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol yojtaquejel eb' to sic'b'il ex el yuj Jehová, ol xiv eb' d'ayex. 11 A Jehová chi' ol ex xajananoc: Tzijtum ol aj eyuninal yed' yune' noc' e molb'etzal noc', jantac ol aj sat eyavb'en d'a lum luum yac'nac sti' d'a eb' co mam quicham to ol yac' d'ayex. 12 Ol yac'ancot n̈ab' d'a yib'an̈ lum luum tic d'a stiempoal, icha jantac tz'och yopisio. Te vach'xon̈ej ol aj e munlajel. Masanil tastac ay d'ayex, ol te q'uib'chaan̈, masanto ol yal eyac'an majanil d'a tzijtumoc nación. A exxo pax tic, malaj tas ol e c'an e majnej d'a junocxo mach. 13 Tato ol e c'anab'ajej masanil schecnab'il Jehová co Diosal, aton masanil juntzan̈ svalcan d'ayex ticnaic, sat ol ex aj d'a eb' ch'oc nacional chi', axo eb' spatictac ol ajcan eb'. Nivan ol aj eyelc'och d'a yib'an̈ eb'. Malaj b'aj ol ex ac'joc ganar yuj eb'. 14 Icha chi' ol ex ajoc, tato max eyiq'uel e b'a d'a spatic schecnab'il Jehová, tato max ex och tzac'an d'a spatic comon dios, yic tzeyac'anem e b'a d'ay.

Yaelal d'a yib'an̈ eb' pit

(Lv 26.14-46)

15 Palta tato man̈ ol e c'anab'ajej masanil schecnab'il yed' sc'ayb'ub'al Jehová co Diosal, aton juntzan̈ van valan tic d'ayex, ol ja val juntzan̈ catab' tic d'a eyib'an̈: 16 Te chuc eyic d'a yol e chon̈ab' yed' d'a e munlajel. 17 Syalelc'ochi to malaj tas ol eyic' d'a e munlajel chi', malaj pax tas ol e va'a. 18 Ol javoc yaelal d'a yib'an̈ eb' eyuninal, malaj svach'il ol aj sat eyavb'en. Man̈ ol q'uib' yune' noc' e vacax, yune' noc' e calnel, yune' noc' e chiva yed' masanil noc' e molb'etzal noc'. 19 Chuc eyic b'ajtacn̈ej tzex eq'ui yed' yic tzex meltzajxi d'a e pat.

20 Ol yac'cot yaelal Jehová yed' ilc'olal d'a eyib'an̈. Toxon̈ej ol ex somchajel d'a masanil tastac ol e c'ulej. Elan̈chamel ol ex satel yuj chucal tze c'ulej yuj eyactancan Jehová chi'. 21 A Jehová ol ac'ancot juntzan̈ ilya te ov d'a eyib'an̈, masanto ol ex satel d'a sat lum luum b'aj ol ex cajnaj chi'. 22 Ol yac'paxcot yab'il yab'il Jehová chi' to ol ex cham yuuj, c'ac'al ilya te chuc yed' e malq'uei. Axo eyavb'en ol tacjoqueloc. Man̈xo ol yac'laj n̈ab', taquin̈ ol aj smasanil. Ol och tz'aub' d'a e munlajel masanto ol yal e sateli. 23 Man̈xalaj n̈ab' ol cot d'a satchaan̈. Man̈xo ol yac'laj sat eyavb'en d'a lum luum chi'. 24 Man̈xalaj n̈ab' ol yac'a'. Axon̈ej lum pococ yed' q'uen arena ol em yuj Jehová co Diosal, masanto ol ex sateloc. 25 A Jehová chi' ol ex ac'anoch d'a yol sc'ab' eb' eyajc'ool. D'a stzolal ol aj e b'at d'a oval, axo ol ajoc, sacleminac ol aj eyel d'a eb'. Ol sat sc'ool masanil nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic ayic ol yab'an eb' tas ol ex ic'anoc. 26 A noc' ostoc yed' noc' caltacte'al noc' ol chianb'at e nivanil. Man̈xalaj mach ol xib'tan noc' d'ayex.

27 A Jehová ol ac'an c'ab'at e nivanil yuj mal yab'il, icha val ajnac eb' aj Egipto. Ol q'uepax quisc'oy d'ayex yed' yaxc'a yed' q'uilaj yab'il, man̈xalaj yan̈al juntzan̈ ilya chi'. 28 Ol ex quistalaxoc, ol somchajel e c'ool, man̈xo ol yal-laj eyilani. 29 Toxon̈ej ol ex ec' machmon d'a chimc'ualil, icha tz'aj yec' machmon eb' max ujitaxon yilani. Axo d'a masanil tas ol e c'ulej, man̈xalaj tas ol elc'och d'a vach'il. Ol ex te ixtaxeloc. Ilb'ajc'olxon̈ej ol ex ajoc. Man̈xalaj mach ol ex colanoc. 30 A mach ol sb'o strato snupnaj yed' junoc ix ix, ch'ocxo mach ol vay yed' ix. Ol e b'oq'ue junoc e pat, palta man̈xo ol ex cajnaj d'a yool. Ol eyavej junoc eyuva, palta man̈xo ol e lo sat. 31 D'a val eyichan̈ ol smilcham noc' e vacax eb' ajc'ool, palta man̈ ol e chi' jab'oc schib'ejal noc'. D'a eyichan̈ ol yic'b'at noc' e b'uru eb', man̈xo ol yac' meltzaj noc' eb' d'ayex. Ol yic'b'at noc' e calnel eb', man̈xalaj mach ol yal scolancan noc' d'a eb'. 32 Eyichan̈ val ol b'atcan eb' eyuninal yed' eb' ix eyisil d'a yol sc'ab' eb' ch'oc chon̈ab'il. Toxon̈ej ol ex c'unb'oc e maclan sjax eb', palta man̈xa jab'oc tas syal eyuuj. 33 A eb' anima man̈ eyojtacoc, a eb' ol satanel masanil sat eyavb'en yed' jantac e munlajel. Ol ex ixtaj val, ob'iltacxon̈ej ol ex ajoc. 34 Ayic ol eyilan masanil juntzan̈ chi', toxon̈ej ol ex quistalaxcanoc. 35 Ol yac' val cot yaelal Jehová d'a eyib'an̈, ol q'ue yab'il yaxc'a d'a sjolom e penec, d'a e xub' yed' d'a masanil e nivanil. Man̈xo ol an̈taj jun ilya chi' eyuuj.

36 Ol ex ic'jocb'at yuj Jehová chi' yed' e reyal sic'b'iloch eyuuj d'a junoc nación to man̈ eyojtacoc, man̈ yojtacocpax eb' e mam eyicham. Ata' ol eyaq'uem e b'a d'a juntzan̈ comon dios b'ob'il d'a te te', ma d'a q'uen q'ueen. 37 Ol sat sc'ol juntzan̈xo nación yab'an tas ol ex utajoc. Ol aljoc e pecal, ol ex b'uchjoc yuj juntzan̈ chon̈ab' b'aj ol ex yic'b'at Jehová chi'. 38 Te nivan in̈at ol eyavej, palta jab'n̈ej sat ol e molo', an̈ej noc' c'ulub' ol c'uxanb'atoc. 39 Ol eyavej eyuva, ol e mesani, palta man̈ ol e b'ixlaj sat, malaj vino ol eyuq'uej, an̈ej noc' yaxtaj ol lajaneloc. 40 Ay te' olivo d'a sat e luum, palta malaj yaceiteal te' ol e c'ana' yujto ton̈ej ol c'ajb'anel sat te'. 41 Ay eyuninal, ay eyisil, palta man̈ ol ajlaj eb' eyed'oc, yujto ol ic'jocb'at eb' d'a juntzan̈xo nación. 42 Masanil te te' syac' sat d'a e chon̈ab', pilan ol lajvoquel te' yuj noc' c'ulub'. 43 A eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' cajan d'a e cal, nivanxo ol aj yelc'och eb' d'a eyichan̈, a exxo tic, man̈xalaj ol aj eyelc'ochi yujto ol ex lajvoquemoc. 44 A eb' chi', ay tas ol yal yac'an eb' majanil, palta a exxo tic, man̈xalaj tas d'ayex. A eb' sat ol aj d'ayex, a exxo tic spatictaquil ol ex ajcanoc.

45 Masanil juntzan̈ yaelal tic ol ja d'a eyib'an̈. Ol eyab'xon̈ej syail masanto ol yal e sateli, yujto maj e c'anab'ajej masanil schecnab'il yed' sc'ayb'ub'al Jehová co Diosal ix yac' d'ayex. 46 A juntzan̈ yaelal tic sch'oxcot yoval sc'ol Dios d'ayex yed' d'a eb' eyin̈tilal d'a masanil tiempo. 47 Yujto maj eyaq'uem e b'a d'a Jehová co Diosal d'a tzalajc'olal yed' d'a smasanil e c'ool ayic ix yac'an svach'c'olal d'a eyib'an̈, 48 yuj chi' yovalil ol eyac' servil eb' ajc'ool ol yac'cot d'ayex, ol eyab' syail vejel, taquin̈tial, man̈ pichulal yed' masanil yaelal. Ol eyab' val syail yuj eb' eyajc'ool chi' masanto ol yal e sateli.

49 A eb' anima d'a junoc nación te najat b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal tic, a eb' ol yic'cot Jehová d'ayex, yelc'olal ol aj scot eb' icha sjen̈vi noc' ch'acb'a. Ch'oc ti'al syal eb', man̈ ol eyab'laj tas ol yal eb'. 50 Te oval anima eb'. Malaj yelc'och eb' icham anima yed' eb' unin d'a eb'. 51 Ol schib'at yune' noc' e molb'etzal noc' eb', ol sloanb'at sat eyavb'en te' eb', masanto ol ex ixtajval. Man̈xalaj e trigo, e vino, eyaceite, ma yune' noc' e vacax yed' yune' noc' e calnel ol to can yuj eb', an̈ej to ol ex cham yuj vejel.

52 Ol och oyan eb' ajc'ol chi' d'a spatictac e chon̈ab'. Ol javoc eb' d'ayex masanto ol yal yem lan̈naj smuroal e chon̈ab' chaan̈ yajq'uei yed' b'aj scol sb'a eb' soldado ayoch yipoc e c'ool. Masanil juntzan̈ chon̈ab' ol yac' Jehová co Diosal d'ayex, ol laj yoymitej eb'. 53-55 Ayic ol laj oymaj eb' ajc'ol chi' d'a e chon̈ab' chi', axo yuj vejel ol e chianb'at eyuninal yed' eyisil ix yac' Jehová co Diosal. Vach'chom ay junoc vinac d'a e cal te vach' syutej sb'a, palta yuj vejel chi' ol schib'at yuninal. Man̈ ol yac' jab'oc d'a yuc'tac, d'a ix yetb'eyum to xajan yuuj yed' d'a juntzan̈xo yuninal olto canoc. 56-57 Vach'chom ay junoc ix ix man̈ comonoc syutej sb'a d'a e cal, te b'eyum ix, malaj b'aj tz'em yoc ix d'a sat luum, ayn̈ejoch xan̈ab' ix, palta yujto man̈xa tas sva ix yuj b'aj oyanoch eb' ajc'ol d'a spatictac e chon̈ab' chi', ol schib'at yune' ix toto tz'alji yed' smoj yune' chi'. Man̈ ol yac' jab'oc ix d'a vin̈ yetb'eyum, ma d'a juntzan̈xo yune'.

58 A Jehová co Diosal te vach', te ay smay, palta tato malaj yelc'och d'ayex, man̈ ol e b'eyb'alejpax masanil juntzan̈ checnab'il tz'ib'ab'ilcan tic, 59 ol yac' val cot nivac yaelal co Diosal chi' d'a eyib'an̈ yed' d'a yib'an̈ eyin̈tilal. A val ilya te chuc ol yac' d'a eyib'an̈ to man̈xalaj yan̈al. 60 Ol cot val juntzan̈ ilya d'a eyib'an̈, icha val juntzan̈ ilya ic'annac eb' aj Egipto, aton juntzan̈ b'aj te xivnac ex. Man̈xo ol el-laj juntzan̈ yaelal chi' d'a eyib'an̈. 61 Ayto juntzan̈xo yaelal max b'inajlaj d'a juntzan̈ slolonel Dios tic ol javoc d'a eyib'an̈ yic tzex sateli. 62 A ex val tic ex vetisraelal, te nivanxo e b'isul, lajan exxo icha q'uen c'anal d'a satchaan̈, palta ol ex sateloc. Man̈xo nivanoc ol ajcan e b'isul, tato man̈ ol e c'anab'ajej Jehová co Diosal. 63 Icha ix aj stzalaj sc'ol sch'oxan svach'c'olal d'ayon̈, ix yac'an q'uib' co b'isul, icha pax chi' ol aj stzalaj sc'ol yuj e sateli. Elan̈chamel ol aj ex yic'anxiel d'a lum luum b'aj toxo ol ex cajnaj tic. 64 A ex olto ex canoc, a Jehová ol ex saclemancanb'at b'ajtac slajvic'och yolyib'an̈q'uinal tic. Ata' ol ex och ejmelal d'a juntzan̈ comon dios b'ob'il d'a te te', ma d'a q'uen q'ueen, aton comon dios b'aj max eyaq'uem e b'a, man̈ yac'nacocpaxem sb'a eb' co mam quicham d'ay. 65 Ayic ayex ec' d'a juntzan̈ nación chi', man̈ ol eyic' jab'oc eyip, malaj jab'oc tas b'aj ay eyalan eyico'. Yujto d'a xivc'olal ol ex ajec' yuj Jehová ta', cuseltacxon̈ej ol aj yilji e sat yuj ilc'olal. 66 Xivc'olal ol ex ajec' d'a masanil tiempo yuj e chamel. Ol ex te xiv d'a c'ualil yed' d'ac'valil. 67 Ol ex te xiv val sic'lab'il yuj juntzan̈ te ay smay ol eyila'. A d'a q'uin̈ib'alil ol eyala': Tzoc val q'uic'b'i, xe chama. Axo d'ac'valil ol eyalanxi: Tzoc sacb'i, xe chama. 68 Vach'chom ix yal Jehová to man̈xa b'aq'uin̈ tzex meltzaj d'a Egipto, palta a ol ex ac'anxib'at ta' d'a yol barco. Ata' ol e chon̈och e b'a schecab'oc eb' eyajc'ol chi', palta man̈xalaj mach ol ex mananoc, xchi vin̈aj Moisés chi' d'a eb'.

29

1 A juntzan̈ lolonel yic trato ix schec Jehová yal vin̈aj Moisés d'a eb' yetisraelal ayic ayec' eb' d'a yol smacb'en Moab. Stz'acub' sb'a juntzan̈ tic yed' trato ix sb'o Jehová yed' eb' d'a lum vitz Horeb.

Juntzan̈ cachnab'il

2 Ix smolb'ej masanil eb' yetchon̈ab' vin̈aj Moisés, ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic:

A ex tic, eyilnac val tas utajnac vin̈ sreyal Egipto yed' eb' ayoch yajalil yed' vin̈ yed' masanil smacb'en Egipto chi' yuj Jehová. 3 Testigo eyaj d'a juntzan̈ yaelal yed' tas satub'tac yilji sc'ulejnac Jehová chi'. 4 Palta masanto ticnaic maxto yac'laj eyojtaquejeli tas syalelc'och juntzan̈ chi'. 5 40 ab'il ix ex in cuchb'ej d'a taquin̈ luum. A d'a jun tiempoal chi', maj lajvoquel-laj e pichul, maj lajvoquel-laj e xan̈ab'. 6 Maj e valaj ixim pan, maj eyuc'laj vino, ma yal sat te' avb'en te' pajb'inac, yic vach' snachajel eyuuj to a Jehová aton co Diosal.

7 Ayic ix on̈ javi d'a jun lugar tic, ix elta vin̈aj Sehón sreyal Hesbón yac' oval qued'oc yed' vin̈aj Og sreyal Basán, palta ix cac' ganar eb'. 8 Ix quic'ancan sluum eb', ix cac'an d'a eb' yin̈tilal Rubén, d'a eb' yin̈tilal Gad yed' d'a nan̈alxo eb' yin̈tilal Manasés. 9 Yuj chi', c'anab'ajejec e b'eyb'alan jun trato tic, yic vach'n̈ej ol aj eyelc'och d'a masanil tastac ol e c'ulej.

10 A ticnaic, tic val molan on̈ ec' d'a yichan̈ Jehová co Diosal. Masanil eb' yajal d'a eyin̈tilal, eb' yichamtac vinaquil chon̈ab', eb' ay yopisio yed' masanil eb' quetisraelal: 11 Eb' vin̈ vinac, eb' unin, eb' ix ix yed' eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' cajan d'a co cal, aton eb' c'atzitzvum yed' eb' cuchum a', 12 molan on̈ eq'ui yic vach' sco chacan strato Jehová co Diosal b'aj syac'can sti' d'ayon̈. 13 A val ticnaic scheclajcaneli to tzon̈ ochcan schon̈ab'oc Jehová co Diosal, axo tz'ochcan co Diosaloc, icha yutejnac yac'an sti' d'a vin̈aj Abraham, d'a vin̈aj Isaac yed' d'a vin̈aj Jacob, aton eb' co mam quicham. 14 Man̈ocn̈ej qued' a on̈ molan on̈ ec' tic sb'o jun trato tic Jehová chi', 15 palta yed' pax eb' quin̈tilal toto ol aljoc. 16 A ex tic eyojtac val sic'lab'il tas val aj quec'nac d'a Egipto yed' tas ajnac co c'axpajec'ta d'a yol smacb'en juntzan̈ nación d'a yoltac b'e. 17 Ata' quilnac juntzan̈ comon dios, juntzan̈ yechel nab'a te', nab'a q'ueen, nab'a plata yed' nab'a oro, te chuclaj sc'ulej juntzan̈ anima chi', ayic tz'och eb' ejmelal d'ay. 18 Comonoc malaj junoc anima d'a co cal tic, vinac, ma ix, ma junoc yin̈tilal eb' quetchon̈ab' tz'actancan Jehová co Diosal, axo d'a sdiosal juntzan̈ nación chi' tz'och ejmelal. Tato icha chi' sc'ulej, lajan icha junoc yib' te' svolani, a svol chi' te c'a', scham anima yuuj. 19 Tato ay junoc mach d'a co cal tic te n̈ican syutej sb'a snaani, slajvi yab'an tas tz'ajcan jun trato tic, syalan icha tic: Vach'chom tzin pitej in b'a tzin c'ulan masanil tas snib'ej in c'ool, palta malaj tas ol in ic'anoc, tato xchi, ol cot yaelal d'a quib'an̈ co masanil vach'chom vach' on̈, ma chuc on̈. 20 Yuj chi' man̈xo ol ac'joclaj nivanc'olal jun anima chi' yuj Jehová, a yoval sc'ol ol javoc d'a yib'an̈ jun anima chi'. A masanil juntzan̈ yaelal tz'ib'ab'ilcan tic, a' ol cot d'a yib'an̈, ol satjocpaxel yin̈tilal d'a sat lum luum tic yuj Jehová. 21 A Jehová chi' ol ic'anel jun anima chi' d'a scal masanil yin̈tilal eb' quetisraelal, ol yac'anoch yaelal d'a yib'an̈, yuj chi' masanil yaelal sb'inaj d'a trato b'aj tz'ib'ab'ilcan masanil ley, ol cot d'a yib'an̈ jun anima chi'. 22 A eb' eyin̈tilal d'a b'aq'uin̈ yed' juntzan̈xo anima ch'oc chon̈ab'il ol cot d'a najat, ol yil val yaelal eb' yed' ilya ol yac'cot Jehová d'a yib'an̈ lum luum tic. 23 Ol yil eb' to a lum luum chi' tz'anac luum smasanil, an̈ej q'uen azufre yed' atz'am atz'am ay d'a luum. Man̈xalaj tas ol yal yavchaj d'a luum. Man̈xalaj tas ol q'uib' d'a luum, vach'chom an̈ an̈c'ultac man̈xo ol q'uib'laj an̈. Icha val ajnac satel juntzan̈ chon̈ab' yuj yoval sc'ol Jehová, aton Sodoma, Gomorra, Adma yed' Zeboim, icha val chi' ol aj lum e luum tic.

24 Yuj chi', masanil anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic ol sc'anb'ej eb': ¿Tas yuj icha chi' ix yutej jun chon̈ab' chi' Jehová? ¿Tas yuj ix te cot val yoval sc'ol d'a eb'? xcham eb' anima chi'. 25 Axo ol laj spacan juntzan̈xo eb': Icha chi' ix aj jun chon̈ab' chi', yujto ix yactejcan strato Jehová eb', aton trato sb'onac Jehová chi' yed' eb' smam yicham eb', ayic yic'jinaquelta eb' d'a Egipto. 26 Ix och eb' ejmelal d'a comon dios b'aj max yac'taxonem sb'a eb', man̈oc Jehová ix alan d'a eb' to tz'och eb' ejmelal d'a juntzan̈ chi'. 27 Yuj chi' ix cot yoval sc'ol Jehová chi' d'a yib'an̈ jun chon̈ab' chi', ix cot masanil juntzan̈ catab' tz'ib'ab'ilcan d'a strato d'a yib'an̈ eb'. 28 Ix yiq'uel jun chon̈ab' chi' yed' yoval sc'ool, ix yac'ancanb'at eb' d'a scaltac juntzan̈xo nación, ichaton van yuji ticnaic, xcham eb' ol pacan jun lolonel chi'.

29 Ay val tas man̈ cojtacoc, a juntzan̈ chi', yic Jehová co Diosal yaji. Palta ay tas ac'b'il cojtaquejel yed' eb' cuninal, aton masanil juntzan̈ c'ayb'ub'al tic yed' cachnab'il yic sco c'anab'ajej d'a masanil tiempo.

30

A Dios syac' sti' yac'an nivanc'olal

1 Ayic ol ujoc masanil juntzan̈ tas ix val tic d'ayex, aton svach'c'olal Jehová co Diosal yed' pax scatab' yuj e paticaneli, palta tato ol sna sb'a e c'ol ayic ayexxo ec' d'a masanil nación b'aj ol ex yac'canb'ati, 2 tato yed' smasanil e c'ool yed' pax smasanil e pensar tze c'anab'ajan yed' eb' eyuninal icha val tz'aj valancan tic d'ayex, 3 ol sq'uex spensar co Diosal chi', ol yac'anxi svach'c'olal d'ayex. Ol oc'pax sc'ol d'ayex, ol ex smolb'anxicot b'aj ix ex saclemcanb'at chi'. 4 Vach'chom ex saclemcanb'ati, ix laj ex c'ochcan b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal tic, ato ta' ol ex yic'xicot Jehová co Diosal chi'. 5 Ol ex smolb'anpax b'aj ec'nac cajan eb' co mam quicham. Ata' ol ex ajxoc. Ec'b'al nivan ol aj e b'eyumal yed' e b'isul yuj Jehová chi' d'a yichan̈ eb' co mam quicham chi'. 6 Ol yac'och yechel strato Jehová d'a e pensar yed' d'a spensar eb' eyin̈tilal yic ol e xajanej d'a smasanil e c'ool yed' d'a smasanil e pensar yic vach' ol ex ajoc. 7 Axo Jehová chi' ol ac'anb'at masanil catab' tic d'a yib'an̈ eb' ajc'ol ix chichonoch sc'ol d'ayex, eb' ex ixtani. 8 A exxo tic, ol ex meltzajxoc d'a yol sc'ab' Jehová e c'anab'ajan masanil schecnab'il svalcan tic d'ayex. 9-10 Yuj chi', te b'eyum ol ex ajxoc yuj Jehová chi', ol yac'an svach'c'olal d'a yib'an̈ tastac tze c'ulej, d'a yib'an̈ eyuninal yed' noc' e molb'etzal noc' yed' d'a e munlajel. Tato tze c'anab'ajej masanil tas syal Jehová, masanil schecnab'il yed' c'ayb'ub'al tz'ib'ab'ilcan tic, tato d'a smasanil e c'ool yed' d'a smasanil e pensar tzeyac'och e b'a d'a yol sc'ab', ol tzalaj sc'ol yac'an svach'c'olal d'ayex, icha ajnac yac'an tzalajb'oc sc'ol yed' eb' co mam quicham.

Sic'lejec e q'uinal

11 A juntzan̈ checnab'il svac' eyojtaquejel tic, man̈ ajaltacoc co c'anab'ajani, man̈ najatoc ayel d'a co tz'ey. 12 Man̈oc d'a satchan̈ ay, yic vach' max eyal icha tic: ¿Mach val syal sq'uec'och d'a satchaan̈ yic sb'at yic'anemta jun checnab'il tic, syac'an cojtaquejeli, yic vach' sco b'eyb'alej? max yal eyalan icha chi'. 13 An̈ejtona', man̈ocpax d'a sc'axepal a' mar ay, yic max eyal icha tic: ¿Mach syal sc'axpajec' d'a a' mar chi', yic sb'at yic'ancot d'ayon̈, syac'an cojtacaneli sco b'eyb'alani? max yal eyalan icha chi'. 14 Ocxo jun, a jun checnab'il tic ayec' d'a co cal, scalub'tan̈ej, aypaxoch d'a co pensar, yic vach' sco c'anab'ajej.

15 A ticnaic, tic val svac' e sic'lej tas tze nib'ej: ¿Am q'uinal yed' vach'il, mato a' catab' yed' chamel? 16 Tato tze c'anab'ajej masanil tas svalcan tic d'ayex, tze xajanan Jehová co Diosal, tzex ochn̈ej tzac'an yuuj, tze c'anab'ajan schecnab'il yed' sc'ayb'ub'al, vach' ol ex ajoc, tzijtum ol aj sb'isul eyuninal. Ichato chi' ol yac'an syaxil Jehová co Diosal d'a eyib'an̈ d'a sat lum luum b'aj van eyoch tic yic tze macb'enej. 17 Tato max e cha eyab' juntzan̈ tic jun, palta to tze b'ec e b'a e montajb'at d'a spatic comon dios, tzex em cuman d'ay, 18 tato icha chi', val d'a jun rato tic svalcan d'ayex to ol ex chamoc. Man̈xo ol najtilax e q'uinal d'a sat lum luum ol eyiquej chi' ayic ol ex c'axpajcanec' d'a a' Jordán. 19 Val d'a jun c'u tic svac'canoch satchaan̈ yed' lum luum tic testigoal to svac' e sic'lej tas tze nib'ej, am e q'uinal yed' vach'il, mato a catab' yed' chamel. Palta sic'lejec e q'uinal, yic vach'n̈ej tzex aj yed' eb' eyin̈tilal. 20 Tze xajanej Jehová co Diosal. Tze c'anab'ajej, man̈ eyactejcani, yuj chi' ol e cha e q'uinal, najtil ol ex ec' d'a sat lum luum yac'nac sti' yac'an d'a eb' co mam quicham, aton d'a vin̈aj Abraham, d'a vin̈aj Isaac yed' d'a vin̈aj Jacob, xchi vin̈aj Moisés chi'.

31

Ix ac'jioch yopisio vin̈aj Josué

(Nm 27.12-23)

1 Ix yalanxi vin̈aj Moisés d'a eb' chon̈ab' israel icha tic:

2 Ayxo 120 ab'il in q'uinal, man̈xa val vip in b'eyec' ex in cuchb'ej, an̈ejtona' toxo ix yal Jehová d'ayin to man̈xo ol in c'axpajec' d'a a' Jordán tic. 3 Palta a Jehová ol b'ab'lajn̈ej d'a eyichan̈, ol satanel masanil juntzan̈ chon̈ab' ayec' b'aj ol ex c'och chi'. A exxo ol ex cajnajcan d'a slum eb'. Axo vin̈aj Josué ol ex cuchb'anoc, icha ix aj yalan Jehová d'ayex. 4 A Jehová chi' ol satanel eb' anima d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', icha ix aj satanel eb' vin̈ sreyal amorreo, aton vin̈aj Sehón yed' vin̈aj Og yed' eb' yetchon̈ab' eb'. 5 A ol ac'anoch juntzan̈ nación chi' d'a yol e c'ab', ol e satanel eb' icha ix aj valan d'ayex. 6 Tec'b'ejec e b'a, man̈ ex xivoc ayic ol e chalan e b'a yed' eb' ajc'ol chi', yujto a Jehová co Diosal ayoch eyed'oc. Man̈ e na' to ol ex actajcan yuuj, man̈ ol ex yac'canlaj e ch'ocoj, xchi vin̈.

7 Ix lajvi chi', ix yavtancot vin̈aj Josué chi' vin̈. D'a yichan̈ masanil eb' chon̈ab' israel ix yal vin̈ d'a vin̈ icha tic:

Tza tec'b'ej val a b'a, man̈ ach xivoc, yujto a ach ol ic'b'at jun chon̈ab' tic d'a sat lum luum yac'nac sti' Jehová yac'an d'a eb' co mam quicham. A ach ol ac'can junjun macan̈ eb' d'a smacb'en. 8 A Jehová ol b'ab'laj uuj. Ayn̈ejec' ed'oc, man̈ ol ach yactejcanlaj, yuj chi' man̈ ach xivoc, man̈ ach meltzaj d'a a patic, xchi vin̈aj Moisés chi' d'a vin̈.

Tz'avtaj ley d'a yuctaquil ab'il

9 Ix stz'ib'an juntzan̈ tic vin̈aj Moisés chi', ix yac'ancan vin̈ d'a yol sc'ab' eb' sacerdote yin̈tilal Leví tz'ic'anb'at scaxail strato Jehová yed' d'a masanil eb' vin̈ yichamtac vinaquil chon̈ab' Israel. 10-11 Ix yalan vin̈ icha tic:

Ayic slajvi yuctaquil ab'il, d'a yol ab'il yic slajvican b'oc, ayic molanec' masanil anima d'a yichan̈ Jehová d'a jun lugar sic'b'ilel yuuj d'a juntzan̈ sc'ual q'uin̈ chinama, ata' tz'avtaj ley tic yab' masanil anima. 12 Smolb'ej sb'a masanil anima, eb' vin̈ vinac, eb' ix ix yed' eb' cotac unin yed' eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal. Tze molb'ej e b'a yuj eyab'ani yed' eyojtacanel masanil tas syal jun ley tic, yic vach' ay yelc'och Jehová co Diosal d'a yol e sat, yic tze c'anab'ajan tas syala'. 13 Icha pax chi' eb' eyin̈tilal manto ojtannacoc jun ley tic, ol yab'can eb' yic vach' ay yelc'och Jehová chi' d'a yol sat eb' d'a masanil tiempo d'a sat lum luum ol eyiquej d'a sc'axepalec' a' Jordán tic, xchi vin̈aj Moisés chi'.

Slajvub' checnab'il‘R’ix yac' Jehová d'a vin̈aj Moisés

14 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic: Vanxo sc'och stiempoal yic ol ach chamoc. Yuj chi' avtejcot vin̈aj Josué, tzex b'at d'a in cajnub' b'aj tzin ch'ox in b'a yic vach' ol vac'canoch yopisio vin̈, xchi d'a vin̈. Ix b'at vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Josué chi'. 15 Ata' ix sch'ox sb'a Jehová chi' d'a eb' vin̈ d'a scal jun nivan asun ix och moyan d'a sti' cajnub' chi'. 16 Ix lajvi chi', ix yalan d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic: A ach tic toxo ol ach chamoc. Slajvi chi', a jun chon̈ab' tic ol ochcan tzac'an eb' yuj juntzan̈ yechel scomon diosal juntzan̈ chon̈ab' ay d'a spatic yichan̈ b'aj ol c'och eb'. Ol in yactejcan eb', ol yixtanb'at in trato eb' ix in b'o yed'oc. 17 Yuj chi', ol cot voval d'a eb', ol vactancan eb' sch'ocoj. Man̈xo ol vab' tas ol yal eb'. Man̈xo jantacoc yaelal ol cotcan d'a yib'an̈ eb', masanto ol yal eb' icha tic: ¿Tas val yuj scab' syail? Yuj am to man̈xo ayoc ec' co Diosal d'a co cal, xcham eb'. 18 Ayic ol yab'an juntzan̈ yaelal chi' eb', ol viq'uel in b'a d'a scal eb' yuj masanil chucal sc'ulej, yuj pax to tz'och eb' ejmelal d'a juntzan̈ yechel chi'.

19 A ticnaic jun, tz'ib'ejec jun b'it ol val d'ayex, ol e c'ayb'an eb' eyetchon̈ab' Israel tic d'ay, ol sb'itan eb' yic svac'och testigoal d'a yib'an̈ eb'. 20 Ayic ol lajvoc vic'anoch eb' anima tic d'a sat lum luum te yax sat chi', lum vac'nac in ti' vac'an d'a eb' e mam eyicham, ol va eb' sic'lab'il, ol b'aq'uechb'oc eb'. Ol lajvoc chi', ol b'at eb' d'a spatic juntzan̈ comon dios. Ol och eb' ejmelal d'a juntzan̈ chi'. Ol in spaticanel eb', ol yixtanb'at in trato eb' in b'onac yed'oc. 21 Ayic ol javoc jantac yaelal yed' ilc'olal d'a yib'an̈ eb', a jun b'it tic ol ac'an testigoal d'a yib'an̈ eb'. Axo eb' yin̈tilal eb' ol naancot jun b'it tic, ol sb'itan eb'. Yujto ayic manto ochlaj eb' d'a lum luum vac'nac in ti' vac'an d'a eb', vojtacxo tas ayec' d'a spensar eb', xchi Jehová chi'.

22 A d'a jun c'u chi' ix stz'ib'ejcan jun b'it tic vin̈aj Moisés, ix yac'an vin̈ sc'ayb'ej eb' yetisraelal.

23 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Josué, yuninal vin̈aj Nun icha tic:

Tza tec'b'ej val a b'a, man̈ ach xivoc, yujto ayinn̈ej och ed'oc. A ach ol ic' och eb' etisraelal tic d'a sat lum luum vac'nac in ti' vac'an d'ayex, xchi d'a vin̈.

24 Ix lajvi stz'ib'ancan masanil juntzan̈ ley chi' vin̈aj Moisés chi', 25 ix yalan vin̈ d'a eb' yin̈til Leví ed'jinac scaxail strato Jehová icha tic:

26 Iq'uecb'at jun tz'ib'ab'il tic, tzeyac'anoch d'a stz'ey scaxail strato Jehová co Diosal, yic syac' testigoal d'a eyib'an̈. 27 Yujto vojtac to te pit ex, malaj e gana sq'uexvi e pensar. Ayic ayinto ec' eyed'oc, te pitn̈ej tzeyutej e b'a, ocxom val ol in chamoc. 28 Avtejec eb' yichamtac vinaquil junjun eyin̈tilal yed' eb' yajalil chon̈ab', yic svalancanel jun b'it tic d'a eb'. Svac'anoch satchaan̈ yed' sat luum tic testigoal. 29 Vojtacxo to ayic ol in chamoc ol eyixtancanb'at e b'a, ol eyactancan jun b'e b'aj tzex vac'canoch tic. An̈ejtona' vojtacxopaxi to a d'a b'aq'uin̈, ol javoc yaelal d'a eyib'an̈, yujto ol e tzuntzejcot yoval sc'ol Jehová yuj chucal ol e c'ulej d'a yichan̈, xchi vin̈aj Moisés chi'.

Sb'it vin̈aj Moisés

30 Ix lajvi chi', ix och ijan vin̈aj Moisés yalan masanil slolonelal jun b'it tic d'a yichan̈ eb' chon̈ab' icha tic:

32

1 Yab'ocab' satchaan̈ in loloni. Yab'ocab'pax lum luum tas ol vala'.

2 A c'ayb'ub'al sval tic lajan val icha yem n̈ab'. A lolonel sval tic lajan val icha yal ac'val tz'emi, an̈eja' icha yem n̈ab' d'a yib'an̈ te te' yed' d'a yib'an̈ an̈ an̈c'ultac, icha chi' yaji.

3 Svalcaneli to nivan yelc'och Jehová. Iq'uecchaan̈ sb'i co Diosal.

4 A Jehová b'aj sco col co b'a lajan icha junoc q'uen nivan tenam. Te vach'n̈ej tas sb'o'o, te tojoln̈ej sb'eyb'al. Tz'eln̈ejc'och tas syala'.

5 A ex vetchon̈ab' ex tic, te man̈ e mojoc tzex och yuninaloc Jehová, te malaj e vach'il, te pit ex d'ay.

6 ¿Tom yed' e pital chi' tzeyac' spac d'a Jehová? A ex tic malaj e pensar, malaj jab'oc e jelanil. ¿Tom man̈oc Jehová co Mam yaj jun? ¿Tom man̈oc on̈ b'oani? A on̈ b'oani, on̈ yac'anoch d'a chon̈ab'il.

7 Naeccot tas sc'ulejnac Jehová, tze naan d'a juntzan̈ tiempo ix ec'b'ati. C'anb'ejec eyab' d'a e mam e nun. Ab'ecpax tas syal eb' vin̈ ichamtac vinac.

8 Ayic ix pucaxcanb'at anima d'a junjun nación yuj Jehová Axon̈ej Ochi, yuj yac'ancanem stz'acan̈il sluum junjun chon̈ab', d'a sb'ab'elal ix sna d'a jantac co b'isul a on̈ israel on̈ tic.

9 A on̈ yin̈tilal on̈ vin̈aj Jacob ix on̈ sic'canel Jehová yic tzon̈ ochcan yicoc.

10 On̈ ilchajelta yuj d'a jun tz'inan luum, b'aj te ov yec' ic'. Ix on̈ stan̈vej val, ix on̈ sya ilani, icha val co ya ilan snenal yol co sat.

11 Icha tz'aj sjuanb'at so' noc' nivac ch'acb'a, sc'ayb'an yune' noc' yic sjen̈vi, icha pax tz'aj yic'anb'at yune' noc' chi' d'a yib'an̈ sc'axil, icha val chi' ix on̈ yutej Jehová.

12 A ix on̈ ic'ancoti, malaj junoc comon dios ix colvaj yed'oc.

13 Ix laj yac'can lum tzalquixtac quiquej. A tas sq'uib'q'ue d'a sat luum ix yac' cab'lej, ix yac'anpax noc' yalchab' tz'elta d'a yoltac q'uen q'ueen d'ayon̈ yed' aceite tz'el d'a te' olivo sq'uib' d'a scaltac q'uen q'ueen.

14 Te nivan yal yim noc' co vacax yed' noc' chiva ix elta, ix co b'oan queso d'ay. Ay noc' quelemtac calnel ix co chi'a. Ix co chipax noc' ch'ac calnel yed' noc' chiva te b'aq'uech stan̈vaj d'a Basán. A val ixim trigo te vach' ix co va'a, ix cuc'an vino, aton yal sat te' uva.

15 Ex vetchon̈ab', axo yic ix ex b'aq'uechb'i a ex chon̈ab' Jesurún ex tic,32.15 ix eyic'anel e b'a d'a Jehová ix on̈ b'oani, ix e patiquejcanel co Columal chi'.

16 Ix e tzuntzej val cot yoval sc'ol Jehová, yujto ix ex och ejmelal d'a juntzan̈ ch'oc diosal chacb'ilel yuuj.

17 Ix eyac'an e silab' d'a juntzan̈ enemigo, juntzan̈ man̈ diosoc, d'a juntzan̈ comon dios manta b'aj tzeyaq'uem e b'a, juntzan̈ comon dios toto sb'ojiq'uei, b'aj man̈ yac'nacoc em sb'a eb' co mam quicham.

18 A ex vetisraelal ex tic, ix b'at satc'olal eyuuj mach ix on̈ b'oani yed' co Columal. Majxo e nacot co Diosal ix on̈ ac'an pitzvoc.

19 Yuj chi' ix cot yoval sc'ol Jehová ayic ix yilan juntzan̈ chi', ix ex spatiquejcanel a ex yuninal ex tic.

20 Ix yalan Jehová icha tic: Man̈xo ol in b'at q'uelan d'a eb', ol vila' tas ol yutoc sb'a eb'. Val yel a juntzan̈ anima tic te malaj svach'il eb', max yal-laj vac'anoch eb' yipoc in c'ool.

21 Ix stzuntzejcot voval eb' yuj juntzan̈ sdiosal to man̈ diosoc. Ix chichon in c'ol d'a eb' yuj juntzan̈ dios malaj yelc'och chi'. Vuuj, ol tz'a sc'ool eb' yuj juntzan̈xo chon̈ab' malaj yelc'ochi. An̈ejtona', ol in tzuntzejcot yoval eb' yuj tas ol vac' d'a juntzan̈xo anima manto nachajel yuuj.

22 Ix te cot val yoval in c'ool, icha sq'ue n̈iln̈on yoc te' c'ac'. Masanil tas ay d'a yich lum luum stz'acanb'at yuuj, scha sc'ac'al luum masanto sc'och d'a yich nivac vitz.

23 Ichato ol in julb'at juntzan̈ jul-lab' d'a yib'an̈ eb', syalelc'ochi to ol vac'b'at masanil macan̈il yaelal d'a yib'an̈ eb'. Aton juntzan̈ tic:

24 Vejel, c'ac'al ilya te ov, jun yaelal te ov satanel anima. Ol vac'anb'at noc' chium noc' d'a scal eb' yed' noc' chan te ov svenenoal.

25 Ol laj cham yuninal eb' d'a yoltac calle yuj q'uen espada. Xivc'olalxon̈ej ol ajec' eb' d'a spat. Ol cham eb' quelemtac, eb' ix cob'estac, eb' icham anima yed' eb' unin tzato chuni.

26 Ix in na' to ol in saclemcanb'at eb' israel tic, ol in satanel eb' d'a sat lum luum tic yic vach' man̈xa b'aj ol b'inaj eb'.

27 Palta malaj in gana tzin sb'uch eb' ajc'ool, malaj in gana syic'chaan̈ sb'a eb'. Talaj syal eb' icha tic: A on̈ val ix co satel eb' israel tic, man̈oc Jehová ix satanel eb', talaj xchi eb'.

28 Malaj jab'oc spensar eb' anima chi', max nachajel-laj yuj eb'.

29 Tato ay spensar eb', tzam nachajel yuj eb' tas ol elc'ochoc.

30 ¿Tas yuj ix el lemnaj mil eb' israel d'a junoc eb' yajc'ool? ¿Tas yuj lajun̈e' mil eb' ix el lemnaj d'a chavan̈oc eb'? A eb' ajc'ol chi' malaj jab'oc tas syal yuj eb', palta a in Jehová in Scolumal in eb' israel chi', ix vac'och eb' d'a yol sc'ab' eb', xchi Jehová.

31 A eb' cajc'ol chi' yojtac eb' to a sdiosal eb' scolani, max yal slajb'an sb'a yed' co Columal a on̈ tic.

32 A eb' cajc'ol chi' stzalaj eb' yed' chucal icha schucal eb' aj Sodoma yed' eb' aj Gomorra. Axo stzalajc'olal eb' chi' lajan icha veneno.

33 A svino eb' lajan icha svenenoal sti' noc' chan, scham anima yuuj, xchi vin̈aj Moisés chi'.

34 Ix yalanxi Jehová icha tic: Masanil chucal ix sc'ulej eb' ajc'ol chi', naann̈ej vuuj, ichato ton̈ej sic'an vuuj.

35 A inn̈ej ay valan vic vac'anoch syaelal eb'. A in ol vac' spac d'a eb' icha smoj schaan eb'. Ay jun c'ual ol satel eb', yujto lac'anxo sja sc'ual. Jab'xon̈ej sc'och yorail satel eb', xchi.

36 A Jehová ol och yed' eb' schon̈ab' ayic ol yilani to man̈xalaj yip eb'. Ol oc' sc'ool Jehová chi' d'a eb' schecab', ayic ol yilani to man̈xa junoc mach syal scolvaji, man̈xalaj eb' checab', ma eb' yic sb'a.

37 Ichato chi' ol sc'anb'an Jehová d'a eb' ajc'ol chi': ¿B'ajtil ay e diosal ticnaic, juntzan̈ tzex colani, aton juntzan̈ tzeyac'och yipoc e c'ool,

38 juntzan̈ schianb'at xepual e silab' yed' yuc'an e vino tzeyac' d'ay silab'il? Q'ueocab' van e diosal chi' yic scolvaj eyed'oc. Cotocab'i yic tzex stan̈vej.

39 Naeccoti to a inn̈ej Dios in. Malaj junocxo dios d'a vichan̈. A in svac'cham anima, a in pax svac'xi pitzvoc eb'. A in svac' echnaj eb' anima, svan̈tanpax eb'. Malaj mach syal scolan sb'a d'a yol in c'ab'.

40 A in Jehová in tic, ayinn̈ej ec' d'a masanil tiempo, svic'chaan̈ in c'ab' svac'an in ti'

41 to ol in b'o yaj jun oval tic. Icha junoc sn̈icq'ue ye q'uen yespada toxon̈ej scopopi yic sb'at d'a oval, icha chi' ol in c'ulej, yic ol in b'at vac' spac d'a eb' ayoch ajc'olal d'ayin, ol vac' syaelal eb' icha d'a smojal schaan eb'.

42 Chic'tacxon̈ej ol aj in jul-lab' yuj schiq'uil eb'. Axo vespada ol xicancanb'at schib'ejal eb' chamnac yed' pax eb' yamb'ilcot d'a oval. Axo sjolom eb' ayoch ajc'olal d'ayin chi', chic'tacxon̈ej ol ajcanoc, xchi Jehová chi'.

43 Ex anima d'a junjun nación, tzalajan̈ec yed' schon̈ab' Jehová, yujto ol spactzitej schamel eb' schecab'. Ol satel eb' ayoch ajc'olal d'a eb', ol yac'an tup smul eb' schon̈ab' chi' d'a yib'an̈. Ol sacb'itajxi slum eb' yuj Jehová, aton b'aj ix laj emcan schiq'uil eb', xchi vin̈aj Moisés chi'.

Slajvub' checnab'il yalnaccan vin̈aj Moisés

44 Ix c'och vin̈aj Moisés d'a yichan̈ masanil chon̈ab' Israel, tzac'anoch vin̈aj Josué yuninal vin̈aj Nun yuj vin̈, ix yalan masanil slolonelal jun b'it tic vin̈ d'a eb'. 45 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ icha tic:

46 A tas ix val tic d'ayex, naann̈ejocab' eyuj d'a masanil tiempo. Aq'uecoch d'a e c'ool. C'ayb'ejec eb' eyuninal yic ol sc'anab'ajej jun ley tic eb' sic'lab'il. 47 Man̈ comon loloneloc juntzan̈ tic, palta to ay e q'uinal yuuj. Tato tze c'anab'ajej smasanil, ol najatb'oc e q'uinal d'a sat lum luum ol eyiquej d'a sc'axepalec' a' Jordán tic, xchi vin̈.

Ix yal Jehová tas ol aj scham vin̈aj Moisés

48 A d'a jun c'u chi' ix lolon Jehová d'a vin̈aj Moisés chi' icha tic:

49 Q'uean̈ d'a lum svitzal Abarim, tzach q'uec'och d'a sjolom lum svitzal Nebo d'a yol lum yic eb' moabita, d'a yichan̈ Jericó. Ata' ol ilcanb'at lum Canaán ol vac' d'a eb' etchon̈ab' tic. 50 A d'a sjolom jun lum vitz b'aj ol ach q'ue chi', ata' ol ach chamoc, icha ix aj scham vin̈ uc'tac aj Aarón d'a lum jolom vitz Hor. 51 Yujto ix e tenec' tas ix val d'ayex e chavan̈il, maj in eyic'chaan̈ d'a yichan̈ eb' chon̈ab' israel d'a a a' scuchan Meriba-cades, d'a taquin̈ lum Zin. 52 Yuj chi' man̈xo ol ach c'ochlaj d'a lum luum ix vac' in ti' vac'an d'a eb' etchon̈ab' Israel, najatxon̈ej ol ilcanb'at luum, xchi d'a vin̈.

33

Ix yalcan vach' lolonel vin̈aj Moisés‘R’d'a yib'an̈ eb' israel

1 Ayic van sc'och stiempoal scham vin̈aj Moisés schecab' Jehová, ix och ijan vin̈ yalancan vach' lolonel d'a eb' yetisraelal. 2 Ix yalan vin̈ icha tic:

Scot Jehová d'a lum vitz Sinaí. Ato d'a Edom syac'cot saquilq'uinal d'ayon̈. Ato pax d'a lum vitz Parán syac'cot copan stziquiquial. Scot yed' eb' yángel man̈xo b'ischajb'enoc. A d'a svach' c'ab' yed'nac ley, sq'ue n̈iln̈on sc'ac'al.

3 A Jehová sxajanan eb' schon̈ab', stan̈vej eb' yicxo. A eb' chi' tz'och ejmelal d'a yichan̈, sc'anab'ajan schecnab'il eb'.

4 A jun ley svac'can tic, ichato smacb'en eb' yin̈tilal Jacob yaji.

5 A Jehová ayoch reyal d'a Jesurún,33.5 ayic smolb'an sb'a eb' yajalil chon̈ab', ayic smolb'an sb'a masanil eb' yin̈tilal Israel, xchi vin̈.

6 Ix syamanoch vin̈ yalancan vach' lolonel d'a yib'an̈ junjun in̈tilal. Ix yalan vin̈ yuj eb' yin̈tilal Rubén icha tic:

Ayn̈ejocab' ec' eb' yin̈tilal Rubén. Mocab' satel eb', mocab' quenn̈ejoc ol aj sb'isul eb', xchi vin̈.

7 Ix yalanpax vin̈ yuj eb' yin̈tilal Judá icha tic:

Mamin Jehová, ab' tas syal eb' yin̈tilal Judá. Ic' meltzaj eb' d'a schon̈ab', colvajan̈ yed' a poder yic syal stec'b'an sb'a eb' d'a yichan̈ eb' yajc'ool, xchi vin̈.

8 Ix yalanpax vin̈ yuj eb' yin̈tilal Leví icha tic:

Mamin Jehová, ic q'uen Tumim yed' q'uen Urim, ix ac' q'uen d'a vin̈ sic'b'ilel uuj, aton vin̈ ix ac' proval d'a Masah, vin̈ ix a telaj a b'a yed'oc d'a a' Meriba.

9 Yelxo val ix ach snib'ej eb' yin̈tilal Leví chi' d'a yichan̈ smam snun, d'a yichan̈ yuc'tac, ma yuninal. A eb' chi' ix sc'anab'ajej a checnab'il eb', maj yixtejb'at a trato eb' alb'ilcani.

10 Syac'n̈ej a ley eb' sc'ayb'ej eb' yin̈tilal Jacob. Syalann̈ej a c'ayb'ub'al eb' d'a eb' yetisraelal. Sn̈usann̈ej incienso eb' d'a ichan̈, sn̈usan juntzan̈ silab' eb' stz'a smasanil d'a altar.

11 Mamin Jehová, ac' val a vach'c'olal d'a yib'an̈ eb', schaocab' a c'ol yic syac'an yopisio eb' d'ayach. Tza satcanel eb' yajc'ol eb' yic vach' maxtzac q'ue van eb' schichon sc'ol d'a eb', xchi vin̈.

12 Ix yalanpax vin̈ yuj eb' yin̈tilal Benjamín icha tic:

Te xajan eb' yin̈tilal Benjamín yuj Jehová, d'a junc'olal ayec' eb'. A scolvaj yed' eb'. A ayoch stan̈vumaloc eb', xchi vin̈.

13 Ix yalanpax vin̈ yuj eb' yin̈tilal José icha tic:

Yac'ocab' svach'c'olal Jehová d'a yib'an̈ sluum eb' yin̈tilal José. Aocab' yal ac'val vach' tz'em d'a luum, ayocab' a a' sq'ueul d'a sat luum.

14 Vach'ocab' tz'aj sq'uib' sat tas tz'el d'a sat sluum eb' d'a junjun ab'il, vach'ocab'pax tz'aj sat te te' d'a junjun ujal.

15 Nivanocab' sat te' avb'en te' vach' tz'el d'a spac'ultac lum vitz aytaxonec' d'a peca' smol eb'.

16 Vach'ocab' tz'aj sat te' avb'en te' tz'el d'a sat sluum eb' yuj svach'c'olal Jehová, aton sch'oxnac sb'a d'a scal te' q'uiix ayoch sc'ac'al. Cotocab'can masanil juntzan̈ vach'c'olal tic d'a yib'an̈ eb' yin̈tilal José, aton vin̈ sic'b'ilel d'a scal eb' yuc'tac.

17 Te ay smay eb' yin̈tilal José, aton eb' yin̈tilal Efraín man̈xo b'ischajb'enoc yed' eb' yin̈tilal Manasés, smilalxo eb'. Te ay smay eb' icha junoc noc' mam vacax, ma icha yip junoc noc' caltacte'al vacax nivac sch'aac. Ol spech masanil chon̈ab' eb' masanto b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal, xchi vin̈.

18 Ix yalanpax vin̈ yuj eb' yin̈tilal Zabulón yed' eb' yin̈tilal Isacar icha tic:

Tzalajan̈ec ex yin̈tilal Zabulón b'ajtac tzex eq'ui. An̈ejtona' ex pax tic ex yin̈tilal Isacar, tzalajan̈ec b'ajtac cajan ex.

19 Tzeyavtejcot masanil eb' eyetisraelal d'a tzalquixtac, tzeyac'an silab' to scha sc'ol Jehová. Tzeyac' tzalajb'oc e c'ool yed' b'eyumal ay d'a yol a' mar yed' juntzan̈ tas te vach' ay d'a stitac a' chi', xchi vin̈.

20 Ix yalanpax vin̈ yuj eb' yin̈tilal Gad icha tic:

Ic'jocab' chaan̈ Jehová ix ac'an levanb'oc sluum eb' yin̈til Gad. Lajan eb' icha noc' nun choj tz'em cutzan, sjecchitanel sc'ab' yed' sjolom schib'ej. Icha chi' ol yutej eb' yajc'ool eb' yin̈til Gad chi'.

21 Ix sic'canel lum luum te vach' eb' yin̈tilal Gad chi'. A jun luum chi' smoj val to a d'a eb' yajal tz'ac'ji luum. Ayic ix smolb'an sb'a eb' yajalil chon̈ab' Israel, a eb' yin̈tilal Gad ix sc'anab'ajej eb' icha val yalan schecnab'il Jehová, xchi vin̈.

22 Ix yalanpax vin̈ yuj eb' yin̈tilal Dan icha tic:

A val eb' yin̈tilal Dan tic lajan val eb' icha junoc noc' quelem choj ay d'a Basán sq'ue tz'itnajoc, xchi vin̈.

23 Ix yalanpax vin̈ yuj eb' yin̈tilal Neftalí icha tic:

A eb' yin̈tilal Neftalí tic, vach' yajcan eb' yuj svach'c'olal Jehová, yic eb' yaj lum tz'emc'och d'a sur d'a a' n̈ajab', xchi vin̈.

24 Ix yalanpax vin̈ yuj eb' yin̈tilal Aser icha tic:

Tzijtumocab' svach'c'olal Jehová syac' d'a eb' yin̈tilal Aser, xajanocab' eb' yuj eb' yetisraelal. Ochocab' eb' b'eyumal yuj yaceiteal te' olivo ay d'a sluum.

25 Aocab' q'uen hierro yed' q'uen bronce tz'ec' c'atan syamnub'aloc spuertail schon̈ab' eb'. Tec'anocab' eb' d'a masanil tiempo.

26 Ex Jesurún, malaj mach syal slajb'an sb'a yed' co Diosal. Te ay smay sb'eyec' d'a yib'an̈ asun ayic sjavi on̈ scolo'.

27 A Dios ayn̈ejec' qued'oc. D'a masanil tiempo tzon̈ stan̈vej. A jantac spoder malaj slajvub', tzon̈ scol sic'lab'il. A Jehová ol ic'anel eb' cajc'ol d'a quichan̈, ol yalani to ol co satel eb'.

28 A on̈ israel yin̈til on̈ vin̈aj Jacob tic, junc'olal ol on̈ ajn̈ejec' yed' quin̈tilal d'a co luum. Te vach' ol aj ixim co trigo yed' sat te' co uva, yujto man̈ ol och vaan yac'an n̈ab' d'a co luum tic.

29 Ex vetisraelal, te vach' quico', ¿mach val junoc syal slajb'an sb'a qued'oc? A Jehová tzon̈ colani, a tzon̈ tan̈vani, scolvajpax qued'oc. Icha quespada yaj Jehová yic scac'an ganar eb' cajc'ool. Ol yaq'uem sb'a eb' cajc'ol chi' d'ayon̈, xchi vin̈aj Moisés chi'.

34

A schamel vin̈aj Moisés

1 A d'a span̈anil yol yic Moab ayec' vin̈aj Moisés chi' ayic ix q'ue vin̈ d'a jolom vitz Nebo ay d'a sjolom lum nivan vitz Pisga, aton lum ay d'a yichan̈ Jericó. Ata' ix sch'oxcanb'at masanil lum luum Jehová yil vin̈: Aton masanil lum Galaad masanto b'aj ay smacb'en eb' yin̈tilal Dan, 2 lum smacb'en eb' yic Neftalí, eb' yic Efraín, eb' yic Manasés yed' masanil lum yic eb' yic Judá, masanto sc'och lum d'a a' mar Mediterráneo. 3 Scot lum d'a Neguev masanto sc'och lum d'a yac'lical sti' a' Jordán yed' d'a masanil spatictac Jericó schon̈ab'il te' palma, masanto sc'och lum d'a Zoar. 4 Ix yalan Jehová chi' d'a vin̈ icha tic:

Aton jun luum tic vac'nac in ti' vac'an d'a vin̈aj Abraham, d'a vin̈aj Isaac yed' d'a vin̈aj Jacob. Valannac d'a eb' vin̈ icha tic: A jun luum tic ol vac' d'a eb' eyin̈tilal, xin chi, yuj chi' tzin ch'oxcanb'at lum d'ayach, vach'chom man̈xo ol ach c'och d'a luum, xchi Jehová chi' d'a vin̈.

5 Ix lajvi chi', ata' ix cham vin̈aj Moisés schecab' Jehová chi', d'a yol yic Moab, icha ix aj yalan Jehová chi' d'a vin̈. 6 A d'a jun ch'olan d'a yol yic Moab d'a yichan̈ Bet-peor ix mucji vin̈ yuj Jehová chi', palta malaj mach ojtannac jun b'aj mucancan snivanil vin̈ chi'. 7 120 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix cham vin̈. Vach'to yilan vin̈, tec'antopax vin̈ ayic ix cham vin̈ chi'.

8 Jun val ujal ix och eb' chon̈ab' israel d'a cusc'olal yuj schamel vin̈ chi' d'a tz'inan luum yic Moab, icha sb'eyb'al eb'. 9 Ayic manto cham vin̈aj Moisés chi', ix yac'canb'at sc'ab' vin̈ d'a yib'an̈ vin̈aj Josué yuninal vin̈aj Nun yic schaancan sjelanil vin̈ yed' yopisio icha ix aj yalan Jehová. Yuj chi' a eb' chon̈ab' israel, ix sc'anab'ajej eb' tas ix yal vin̈aj Josué chi'.

10 Atax d'a jun tiempoal chi', man̈xa junocxo schecab' Jehová d'a scal eb' chon̈ab' israel q'uelc'umb'a ix aj Jehová ix lolon yed'oc, icha ix aj slolon yed' vin̈aj Moisés. 11 Man̈xa junocxo mach ix c'ulan tas satub'tac yilji yed' milagro icha sc'ulejnac Jehová yed' vin̈aj Moisés chi' d'a yol yic Egipto d'a yichan̈ vin̈ rey yed' d'a yichan̈ eb' ayoch yajalil yed' vin̈ yed' d'a masanil eb' aj Egipto chi'. 12 Malaj junocxo mach nivan yelc'och sc'ulan tastac ay smay icha sc'ulejnac vin̈aj Moisés d'a yichan̈ eb' yetisraelal.

3.11 3:11 A jun lolonel sb'inaj d'a tic chab' tas syalelc'ochi, “scaxail chamnac” ma “ch'at”.

6.8 6:8 A eb' israel d'a peca' chi', stz'is juntzan̈ noc' tz'uum eb', axo juntzan̈ b'aj tz'ib'ab'iloch lajun̈e' schecnab'il Dios syaq'uem eb' d'a yool, stzec'anoch eb' d'a snan̈al sat. Tz'ilchajpax jun tic d'a Ex 13.9,16; Dt 10.12,13; 11.13,18; Mt 23.5.

23.2 23:2 A d'a hebreo syala': “Masanto d'a lajun̈exo macan̈ in̈tilal tz'eq'ui”, xchi. Palta a jun tic syalpax elc'ochi, “d'a masanil tiempo”.

23.18 23:18 A d'a hebreo syala' to “tz'i'”, palta a jun tic syalelc'ochi eb' vin̈ vinac tz'em ajmulal yuj yoch ejmelal d'a juntzan̈ comon dios.

32.15 32:15 A jun lolonel Jesurún syalelc'ochi “Jun tojol”, tz'ilchajpax d'a 3.5 yed' d'a 33.26.

33.5 33:5 Il nota d'a Deuteronomio 32.15.

JOSUÉ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

A Yab'ixal Tas Sc'ulejnac Vin̈aj

JOSUÉ

Josué sb'i jun libro tic, yujto a d'ay tz'ib'ab'ilcan yab'ixal vin̈aj Josué, aton vin̈ ochnac sq'uexuloc vin̈aj Moisés d'a yopisio. A jun libro tic, syalcot yab'ixal eb' israel. A vin̈aj Josué chi' cuchb'annac eb' ayic yac'annac oval eb' yed' juntzan̈ chon̈ab' ay d'a lum Canaán. A d'a capítulo 1 masanto d'a 12, ata' syal yuj tas ajnac sc'axpajec' eb' israel d'a yol a' Jordán yed' tas yutejnac eb' yac'an ganar chon̈ab' Jericó, chon̈ab' Hai, chon̈ab' Hazor yed' juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a juntzan̈ lugar chi'.

Axo d'a capítulo 13 masanto d'a 22, ata' syala' tas ajnac spojchajec' lum Canaán chi' d'a junjun in̈tilal eb' israel chi'. Syalanpax yuj tas yutejnac eb' sic'ancanel juntzan̈ chon̈ab' b'aj scol sb'a eb' smilancham junoc anima man̈ sc'anoc sc'ool sc'ulani. Syalanpax tas ajnac scheclajcan juntzan̈ schon̈ab' eb' levita, yujto a eb' chi' maj schalaj slum eb' d'a scal eb' yetisraelal chi'. Axo chab'xo capítulo d'a slajvub'xo, syalcot yuj tas yalnaccan vin̈aj Josué ayic te ichamvinacxo vin̈. Syalanpaxcot tas ajnac smolb'an sb'a masanil eb' israel chi' d'a Siquem, ayic sb'oannacxi strato eb' yed' Dios. Sc'anb'annac vin̈aj Josué d'a eb' anima chi' yic syab'an vin̈ tas sna eb', ix yac'an sti' eb' yac'an servil Jehová. Axo d'a slajvub' jun libro tic, syalcot yuj schamel yed' tas ajnac smucchaj vin̈aj Josué chi' yed' vin̈aj Eleazar sat sacerdote yuninalcan vin̈aj Aarón.

1

Ix ac'ji yopisio vin̈aj Josué yuj Dios

1 Ayic toxo ix cham vin̈aj Moisés schecab' Jehová, ix yalan Jehová chi' d'a vin̈ ix colvaj yed' vin̈aj Moisés chi', aton vin̈aj Josué yuninal vin̈aj Nun:

2 Toxo ix cham vin̈ in checab' aj Moisés, yuj chi' a achxo ol a cuchb'ej jun chon̈ab' tic. Ol ex c'axpajec' d'a a' Jordán tic, ol ex c'och d'a sat lum luum ol vac' chi' d'ayex. 3 A d'a masanil lum luum b'aj ol ex ec'oc, ol eyiquejcan luum, icha ajnac valan d'a vin̈aj Moisés. 4 Masanil lum sb'atn̈ej d'a taquin̈ luum masanto d'a lum Líbano, sb'atn̈ej lum d'a a' nivan Éufrates, masanil lum yic eb' hitita masanto sc'och d'a a' mar Mediterráneo d'a stojolal b'aj tz'em c'u, ol vac'n̈ej lum d'ayex.

5 Malaj junoc mach ol stec'b'ej sb'a yac'an oval ed'oc yujto ayinn̈ejoch ed'oc d'a masanil tiempo, icha ix aj vochn̈ej yed' vin̈aj Moisés chi'. Malaj b'aq'uin̈ ol ach vactejcani. 6 Tec'ann̈ej tzutej a b'a, man̈ ach xivoc, yujto a ach ol a puquec' lum luum chi' yic tz'ochcan lum smacb'enej juntzan̈ anima tic, aton lum vac'nac in ti' vac'an d'a eb' e mam eyicham.

7 An̈ej sval d'ayach, to tza tec'b'ej a b'a, man̈ ach xivoc, tza c'anab'ajan masanil c'ayb'ub'al ix yalcan vin̈ in checab' aj Moisés d'ayach. Man̈ a patiquejel jab'oc jun c'ayb'ub'al tic yic vach'n̈ej ol ach ajelc'ochoc. 8 Man̈ actejcan avtan b'aj tz'ib'ab'ilcan c'ayb'ub'al tic, d'a c'ual d'ac'val tza naub'tan̈ej tas syala', yic vach' ol a c'anab'ajej masanil tas syal chi'. Tato icha chi', masanil tas ol a c'ulej, vach'n̈ej ol aj yelc'ochi. 9 A in sval d'ayach to tec'ann̈ej tzutej a b'a, man̈ ach xivoc, mocab' chab'ax a c'ool, yujto a in Jehová a Diosal in, ayinn̈ejoch ed'oc yaln̈ej b'aj tzach eq'ui, xchi Jehová d'a vin̈.

Ix yac' lista sb'a vin̈aj Josué sb'at d'a oval

10 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Josué d'a eb' yajalil chon̈ab' Israel icha tic:

11 Ixiquec d'a masanil campamento, tzeyalani to syac' lista svael eb' anima smasanil, yujto a chab'ej tzon̈ c'axpajec' d'a a' Jordán, yic syac'ancan lum luum chi' Jehová co Diosal quicoc, xchi vin̈.

12 Ix yalan vin̈ d'a eb' yin̈tilal Rubén, d'a eb' yin̈tilal Gad yed' d'a nan̈al eb' yin̈tilal Manasés icha tic:

13 —Naeccot masanil tas ix yalcan vin̈aj Moisés d'ayex, vin̈ schecab' Jehová, ayic ix yalan vin̈ to a Jehová ol ac'an jun luum tic d'ayex yic tzex cajnaj d'a junc'olal. 14 Ol eyactejcan eb' ix eyetb'eyum, eyuninal yed' noc' e molb'etzal noc' d'a lum tic, aton lum ix yac'can vin̈aj Moisés d'ayex d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a a' Jordán tic. A exxo e masanil stiempoal val e b'at d'a oval, aq'uec lista e b'a yed' eyamc'ab', tzex b'ab'laj d'a yichan̈ masanil eb' quetchon̈ab' tic, yic ol ex c'axpaj d'a a' Jordán tic yic tzex colvaj yed' eb'. 15 Masanto ol yac' Jehová lum b'aj ol aj eb' d'a junc'olal, aton lum ay d'a stojolal b'aj tz'em c'u icha ix aj yac'an lum eyic tic Jehová chi'. Ayic toxo ix yiquejcan lum eb', ol ex meltzajxicot d'a lum eyic tic, axo e cajnajcan d'a sat luum, xchi vin̈ d'a eb'.

16 Ix tac'vi eb' icha tic.

—A masanil tas tzal tic, ol co c'anab'ajej, yaln̈ej b'aj tzon̈ a checb'ati, ol on̈ b'atoc. 17 Ol ach co c'anab'ajej icha ix aj co c'anab'ajan vin̈aj Moisés d'a masanil tas ix yal d'ayon̈. An̈ej to tz'ochn̈ej Jehová co Diosal ed'oc icha ix aj yoch yed' vin̈aj Moisés chi'. 18 Yaln̈ej mach eb' max c'anab'ajan tas tzala', mato spitej sb'a d'ayach, a eb' chi' smiljicham eb'. An̈ej to tza tec'b'ej a b'a, man̈ ach xivoc, xchi eb' vin̈ d'a vin̈aj Josué chi'.

2

A chavan̈ eb' vin̈ ix b'at ilan chon̈ab' Jericó

1 Ayic ayec' vin̈aj Josué d'a lum Sitim, ix schecanb'at chavan̈ eb' vin̈ vinac vin̈, yic sb'at yil lum eb' vin̈ d'a elc'altac, ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic: Ixiquec b'at eyil lum luum chi', tzeyilan val tas yaj chon̈ab' Jericó, xchi vin̈ d'a eb' vin̈. Ix b'at eb' vin̈ b'ian, axo d'a jun ix ajmul ix scuchan Rahab d'a yol chon̈ab' chi' ix c'och eb' vin̈ sc'an sposado. Ix can eb' vin̈ d'a spat ix. 2 Palta ay eb' ix ilan sc'och eb' vin̈, yuj chi' ix b'at yalan eb' d'a vin̈ sreyal Jericó chi':

—Ay juntzan̈ eb' vin̈ israel ix javi ul yil co chon̈ab' tic, xchi eb'.

3 Yuj chi', ix yalb'at vin̈ rey chi' d'a ix Rahab chi' icha tic:

—Aq'uelta juntzan̈ eb' vin̈ israel ayec' posado chi' d'ayach, ac'och eb' vin̈ d'a yol co c'ab' yujto ton̈ej tzul yilb'at co chon̈ab' tic eb' vin̈, xchib'at vin̈ rey chi'.

4-6 Ix yalan ix icha tic:

—Yeltoni, ay juntzan̈ eb' vin̈ ix ec' d'a tic, palta man̈ vojtacoc b'ajtil ix cot eb' vin̈. Axo yic vanxo sq'uic'b'i ix b'at eb' vin̈, yujto yorailxo smacchaj spuertail chon̈ab'. Man̈ vojtacoc tas b'eal b'aj ix b'at eb' vin̈. Tato elan̈chamel tzex b'at d'a spatic eb' vin̈, tecan tzato yamchaj eb' vin̈ eyuuj, xchi ix. Icha chi' ix aj yalan ix, palta toxo ix sc'ub'ejel eb' vin̈ ix d'a span̈anil yib'an̈ spat, d'a yalan̈ juntzan̈ an̈ lino manojail yaji.

7 Ix lajvi chi' ix b'at tzac'an eb' vin̈ schecab' vin̈ rey chi' d'a spatic eb' vin̈ yalani, masanto ix c'och eb' vin̈ d'a sti' a' Jordán b'aj jay a', ixn̈ej val elcan eb' vin̈ soldado chi', ix macchaj spuertail chon̈ab'. 8 Axo yic manto vaylaj eb' vin̈ chavan̈ chi', ix q'uec'och ix Rahab d'a yib'an̈ spat chi' d'a eb' vin̈, ix yalan ix icha tic:

9 —Vojtac to a Jehová ix ac'an jun lum tic d'ayex, yuj chi' ix javi jun nivan xivc'olal d'a quib'an̈, man̈xo on̈ animaoc scab'i ayic scab'an e pecal. 10 Cab'nac specal ayic eyelnaccot d'a Egipto to a Jehová pojannac snan̈al a' Chacchac Mar, eyec'naccot d'a staquin̈al. Cab'annacpax specal to e satnaccanel chavan̈ eb' vin̈ sreyal amorreo d'a sc'axepalec' a' Jordán, aton vin̈aj Sehón yed' vin̈aj Og. 11 Te xivnac on̈ ayic cab'annac specal jun chi'. Malaj mach syal stzac'van d'ayex, yujto a Jehová e Diosal, an̈ejton Dios d'a satchaan̈ yed' d'a sat lum luum tic. 12 Yuj chi' tzin tevi d'ayex to tze loc sb'i Jehová e Diosal yic tzeyac'ancan e ti' d'ayin to tze nacot masanil eb' ayto vuj in b'a yed'oc, icha val tzex vutej tic. Yuj chi' aq'uec junoc seña, tato yel tzeyala' 13 to tzeyac' nivanc'olal d'a yib'an̈ in mam in nun yed' masanil eb' in nulej yed' masanil tas ay d'a eb', mocab' sateloc, xchi ix.

14 Ix tac'vi eb' vin̈ chavan̈ chi' icha tic:

—Scac' co ti' to ol ex co nacoti, an̈ej tato malaj b'aj tzal jun tic. Ayic ol yac'anoch jun lum tic Jehová d'a yol co c'ab', ol ach co colcaneli, xchi eb' vin̈ d'a ix.

15 A ix Rahab chi', a d'a yib'an̈ smuroal jun chon̈ab' chi', ata' b'ob'ilq'ue spat ix, yuj chi' axo d'a sventenail spat ix chi', ata' ix yaq'uel eb' vin̈ ix. C'ojanc'olal ix em d'un̈un̈oc eb' vin̈ d'a spatiquel jun chon̈ab' chi' yuj ix d'a jun ch'an̈ lasu. 16 Ayic mantzac em eb' vin̈, ix yalan ix d'a eb' vin̈ icha tic:

—Ixiquec d'a caltac te' d'a lum jolom vitz chi', yic man̈ ol ex ilchaj yuj eb' vin̈ tzex sayanec' chi', tze c'ub'ejel e b'a ta' oxeoc c'ual, masanto sjaxcan eb' vin̈ d'a yol chon̈ab' tic, ichato chi' tzex pax b'aj ex cot chi', xchi ix d'a eb' vin̈.

17 Ix yalan eb' vin̈ d'a ix icha tic:

—Ol caq'uelc'och co ti' ix cac'can tic d'ayach, 18 palta ayic ol on̈ javoc cac' oval yed' a chon̈ab' tic, yovalil locanocab'em jun chacchac lasu d'a ventena b'aj ol on̈ aq'uem d'un̈un̈oc tic. Tza molb'ancot a mam a nun, eb' a nulej yed' eb' ayto uj a b'a yed'oc d'a yol a pat tic. 19 Tato ay junoc tz'el d'a yol a pat tic ayic van cac'an oval chi', tato schami, max canlaj schamel chi' d'a quib'an̈, palta tato a d'a yol a pat tic ayec' junoc scham cuuj, a schamel chi' scan d'a quib'an̈. 20 An̈ejtona' tato tzalelta tas tzul co c'ulej tic, a on̈xo tic man̈xo ol caq'uelc'och co ti' ix cac' tic d'ayach, xchi eb' vin̈.

21 —Ichocab' ta', xchi ix.

Ix lajvi yalan quil co b'a eb' vin̈ d'a ix, ix stzec'ancanoch jun ch'an̈ lasu chi' ix d'a sventenail spat chi'.

22 Ix q'uecan eb' vin̈ chavan̈ chi' sc'ub'ejel sb'a oxe' c'ual d'a caltac te' d'a jolom vitz chi'. Ix ec' eb' vin̈ soldado chi' say eb' vin̈, palta maj ilchajlaj eb' vin̈, yuj chi' ix meltzaj eb' vin̈ soldado chi' d'a Jericó chi'. 23 Axo eb' vin̈ chavan̈ ilum luum chi', ix emixta eb' vin̈, ix c'axpajxiec' eb' vin̈ d'a a' Jordán chi', ix c'ochxi eb' vin̈ b'aj aycan vin̈aj Josué chi', ix och ijan eb' vin̈ yalan d'a vin̈ tastac ix b'at yil eb' vin̈ ta'. 24 Ix yalan eb' vin̈ icha tic: A Jehová van yac'anoch juntzan̈ chon̈ab' chi' d'a yol co c'ab', yujto a eb' anima ta' ichato chamnacxo eb' yuj xivelal d'ayon̈, xchi eb' vin̈.

3

Ix ec' eb' israel d'a yol a' Jordán

1 Axo d'a junxo c'u te ac'valto, ix b'at vin̈aj Josué yed' eb' yetisraelal, ix el eb' d'a Sitim, ix c'och eb' d'a sti' a' Jordán, ix och vaan eb' d'a sti' a' chi', majto ec'laj eb'. 2 Axo d'a schab'jial ix ec' eb' yajalil chon̈ab' d'a masanil campamento, 3 ix yalan eb' d'a masanil eb' yetisraelal chi' icha tic: A val ol eyilan yec' te' scaxail strato Jehová co Diosal yuj eb' sacerdote, eb' yin̈tilalcan vin̈aj Leví, tzex och tzac'an yuj te'. 4 Icha chi' ol aj eyojtacaneli, b'ajtil ol ex b'atoc, yujto mantalaj junoc ex eyojtac jun b'e chi', man̈ ex te c'och d'a slac'anil te', najat tzac'anto e b'at yuj te', icha am junoc kilómetro tzac'an ex d'a spatic te', xchi eb'.

5 Ix yalan vin̈aj Josué d'a eb' anima chi': A ticnaic, sacb'itejec e b'a yujto a q'uic'an sch'ox Jehová tas satub'tac yilji d'a co cal, xchi vin̈. 6 Ix yalanpax vin̈ d'a eb' sacerdote: Iq'uecb'at te' scaxail trato, tzex b'ab'laj yuj masanil eb' anima tic, xchi vin̈. Yuj chi' ix sb'achanb'at te' eb', ix b'ab'laj eb' yuj eb' anima chi'.

7 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Josué chi': A ticnaic ol in chael yich ach vic'anchaan̈ yed' opisio, yic vach' syil eb' to ayinn̈ejoch ed'oc, icha ix in ochn̈ej yed' vin̈aj Moisés. 8 Tzalan d'a eb' sacerdote tz'ic'anb'at te' scaxail trato tic: Ayic ol ex c'och d'a a' Jordán chi', ol ex b'at jab'oc d'a yol a', ol ex can tec'tec' d'a yol a' chi', xa chi d'a eb', xchi Jehová. 9 Ix yalan vin̈aj Josué d'a eb' israel chi': Nitzeccot e b'a tzeyab'an tas syal Jehová co Diosal. 10 A yuj tas ol eyil ticnaic, ata' ol nachajel eyuuj to ayec' Dios pitzan d'a co cal. A Jehová chi' ol ic'anel eb' cananeo, eb' hitita, eb' heveo, eb' ferezeo, eb' gergeseo, eb' amorreo yed' eb' jebuseo d'a quichan̈. 11 Axo ticnaic jun, a te' scaxail strato Jehová, aton Dios ay yic masanil yolyib'an̈q'uinal tic, ol b'ab'laj b'achchajb'at te' d'a yol a' Jordán d'a quichan̈. 12 Yuj chi' tze siq'uel jayvan̈oc eb' yajalil chon̈ab' ol och yopisio, junjun eb' d'a junjun in̈tilal. 13 Ayic ol yac'anem yoc eb' sacerdote d'a yol a' chi', aton eb' ed'jinac te' scaxail strato Jehová, aton Dios ay yic masanil yolyib'an̈q'uinal tic, ol spojan sb'a a', a a' tz'emul d'a yib'an̈, ol vanaj a', icha n̈ajab' ol yutoccan sb'a a', xchi vin̈.

14 Yuj chi' ix yic'anq'ue van sc'ael eb', yic sc'axpajec' eb' d'a a' Jordán chi', b'ab'el eb' sacerdote ed'jinac te' scaxail trato chi' yuj eb'. 15 Te ayq'ue a', tz'el a' d'a stitac smelemal, aton val d'a stiempoal sjochchaj ixim trigo. An̈ej yic ix yac'anem yoc eb' sacerdote chi' d'a yol a', 16 elan̈chameln̈ej ix och vaan a' yemuli. Najatto ix smolb'ejcan sb'a a' d'a stojolal chon̈ab' Adán masanto ix c'och a' d'a chon̈ab' Saretán. Axo pax a' ix can d'a yalan̈ chi' jun, ix b'atn̈ej a' masanto ix lajvib'at a' d'a yol a' mar Muerto. Ichaton chi' ix aj spojan sb'a a' Jordán chi. Ix ec' eb' israel d'a staquin̈al d'a yol a' chi', d'a yichan̈cot chon̈ab' Jericó. 17 Axo eb' sacerdote ed'jinac te' scaxail strato Jehová chi', ix ochcan vaan eb' d'a snan̈al yol sb'e a' chi', taquin̈ lum b'aj ix can tec'tec' eb' chi', axo masanil eb' israel van sc'axpajec' eb'.

4

A lajchave' q'uen q'ueen snanab'ilcoti

1 Ix lajvi yec'can eb' anima chi' smasanil d'a yol a' Jordán chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Josué chi' icha tic: 2 Siq'uel lajchavan̈oc eb' vin̈ vinac d'a scal eb' anima tic, junjun eb' vin̈ d'a junjun in̈tilal, tzalani to 3 syic'q'ueta junjunoc q'uen q'ueen eb' vin̈ d'a yol a' b'aj lin̈anec' eb' sacerdote tic, syic'anb'at q'uen eb' vin̈ b'aj ol ex can d'a jun ac'val tic, xchi d'a vin̈.

4 Yuj chi', ix yavtancot eb' vin̈ lajchavan̈ chi' vin̈aj Josué chi', aton eb' vin̈ ix siq'uel vin̈ chi'. 5 Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic: Eman̈ec d'a snan̈al yol sb'e a' chi', tzex c'och d'a yichan̈ te' scaxail strato Jehová co Diosal, junjun ex tzeyic'q'ueta junjunoc q'uen q'ueen, junjun d'a junjun in̈tilal, lajchave' syil sb'a q'ueen. 6 A q'uen q'ueen chi' yic ol nachajcot b'aq'uin̈ ayic ol sc'anb'an eb' eyuninal d'ayex: ¿Tas syalelc'och juntzan̈ q'uen q'ueen tic? ta xchi eb', 7 ol eyalan d'a eb' icha tic: A syalelc'och juntzan̈ q'uen q'ueen tic to ayic sc'axpajnac ec'ta eb' sacerdote yed' te' scaxail strato Jehová, ix spojan sb'a a' Jordán d'a yichan̈ te' caxa chi'. Yuj chi' a q'uen q'ueen tic nanab'ilcot yajcan q'ueen d'a tas ujinac d'a tic d'ayon̈ israel on̈ tic, xe cham d'a eb', xchi vin̈aj Josué chi'. 8 Ix sc'anab'ajan eb' vin̈ sc'ulan tas ix yal vin̈ chi'. Ix em eb' vin̈, ix yic'anq'ueta junjun q'uen q'ueen chi' eb' vin̈ d'a yol a', junjun q'uen d'a junjun eb' yin̈tilal Israel, ix yic'anb'at q'uen eb' vin̈ d'a campamento, ix smolb'ancan q'uen eb' vin̈ icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Josué chi'. 9 Ix schecan vin̈aj Josué chi' molb'ajpax lajchavexo q'uen d'a yol sb'e a' Jordán chi', b'aj ix och vaan eb' sacerdote d'a yol sb'e a' yed' te' scaxail trato chi', a juntzan̈ q'uen q'ueen chi' ix cann̈ej q'ueen ta'.

10-13 Ayic lin̈anoch eb' sacerdote d'a snan̈al yol sb'e a' Jordán chi', ix sc'anab'ajan eb' israel tas ix schec Jehová yal vin̈aj Josué chi'. Masanil ix elc'och icha ix yutej yalancan vin̈aj Moisés d'a vin̈aj Josué chi'. Ix ec' eb' vin̈ soldado yic yin̈tilal Rubén, eb' vin̈ yic Gad yed' nan̈alxo eb' vin̈ yic Manasés. Yed'nac syamc'ab' eb' vin̈ yic oval, ix b'ab'laj eb' vin̈ d'a yichan̈ eb' anima chi', icha ix aj yalancan vin̈aj Moisés chi'. Ay am junoc 40 mil eb' vin̈ ix b'ab'laj d'a yichan̈ eb' schon̈ab' Jehová chi', ix c'och eb' vin̈ smasanil d'a yichan̈cot Jericó. Elan̈chamel ix laj ec' eb' israel chi'. Ayic ix ec'can masanil eb' anima chi', ichato chi' ix ec' eb' sacerdote yed' te' scaxail strato Jehová chi'. Ix lajvi chi', ix b'ab'lajxi eb' d'a yichan̈ masanil anima chi'. 14 A d'a jun c'u chi', a Jehová ix ic'anchaan̈ vin̈aj Josué chi' d'a yopisio d'a yichan̈ eb' anima chi', yic nivan tz'aj yelc'och vin̈ d'a yol sat eb' d'a masanil tiempo, icha ix yutej sb'a eb' d'a vin̈aj Moisés.

15 Ayic ix lajvi yec'can eb' d'a yol a' Jordán chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Josué chi' icha tic: 16 Al d'a eb' sacerdote ed'jinac te' scaxail trato chi' to tz'ec'ta eb' d'a yol a' chi', xchi d'a vin̈.

17 Ix yalan vin̈: Q'uean̈eccot d'a yol a', xchi vin̈. 18 Ixn̈ej q'ueul eb' d'a sti' a', ix cotxi usnaj a' molancan d'a yib'an̈ chi', ix laj b'atxican a' d'a yol sb'e icha yic manto vanaj a'.

19 Ayic ix ec' eb' israel d'a yol a' Jordán chi', d'a val slajun̈il c'ual yoch b'ab'el uj, ix c'och eb' d'a Gilgal, d'a yichan̈cot Jericó d'a stojolal b'aj sjavi c'u. 20 Ata' ix schec molb'ajcan q'uen q'ueen chi' vin̈aj Josué, q'uen ix yic'q'ueta eb' d'a yol a' Jordán chi'. 21 Ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic: Tato ol sc'anb'ej eb' eyuninal d'ayex d'a b'aq'uin̈ tas syalelc'och juntzan̈ q'uen q'ueen tic, 22 tzeyalan d'a eb' yuj tas ix aj quec'ta d'a yol a' Jordán tic, 23 yed' tas ix aj spojan sb'a a', yujto a Jehová co Diosal ix alani to d'a taquin̈al ix aj quec'ta, icha ix yutej spojan sb'a a' Chacchac Mar yuuj ayic quec'naccoti ayic quelnac d'a Egipto. 24 Icha chi' ix yutej Jehová yic vach' syojtaquejel masanil anima ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic to nivan yelc'och spoder, yic ay yelc'ochpax Jehová co Diosal d'a yol co sat d'a masanil tiempo, xchi vin̈aj Josué chi'.

5

A scampamento eb' israel d'a Gilgal

1 Masanil eb' vin̈ sreyal eb' amorreo ay d'a sc'axepal ec'ta a' Jordán d'a stojolal b'aj tz'em c'u yed' eb' vin̈ sreyal eb' cananeo d'a sti' a' mar Mediterráneo, ix yab' specal eb' tas ix aj stacji a' Jordán yuj Jehová ayic ix ec'ta eb' israel d'a yol a'. Yuj chi' ix xivb'at eb', man̈xalaj junoc eb' stec'b'ej sb'a sb'at yac' oval yed' eb' israel chi'.

2 A d'a jun tiempoal chi' ix yal Jehová d'a vin̈aj Josué chi' icha tic: B'oec jayeoc q'uen cuchilub' d'a q'uen pachab', tzalani to tz'ac'ji circuncidar eb' etchon̈ab' tic, xchi d'a vin̈.

3 Ix yalan vin̈aj Josué chi' to sb'o q'uen cuchilub' chi', yic tz'ac'ji circuncidar masanil eb' vin̈ israel ayic ayec' eb' vin̈ d'a tzalan Aralot. 4 Ix ac'ji circuncidar eb' vin̈ smasanil, yujto a masanil eb' vin̈ stiempo yoch soldadoal ayic yelnac eb' d'a Egipto, chamnaccan eb' vin̈ d'a tz'inan luum. 5 Yujto a eb' vin̈ elnaccot d'a Egipto chi', ac'b'il circuncidar eb' vin̈ smasanil, axo eb' vin̈ ix alji d'a tz'inan luum chi', manto ac'b'iloclaj circuncidar eb' vin̈. 6 Ay 40 ab'il ix ec' eb' israel chi' d'a tz'inan luum chi', yuj chi' a eb' vin̈ stiempoal yoch soldadoal ayic yelnac eb' d'a Egipto, toxo ix laj cham eb' vin̈, yujto maj sc'anab'ajej eb' vin̈ tas ix yal Jehová. Yuj chi' yalnac to malaj junoc eb' ol ilan lum yac'nac sti' yac'an d'a eb' smam yicham eb', aton lum te yax sat. 7 Yuj chi', ix schec vin̈aj Josué chi' ac'chaj circuncidar eb' vin̈ yuninal eb' vin̈ ix alji, aton eb' vin̈ ix can sq'uexuloc smam, manto ac'jilaj circuncidar eb' vin̈ yujto d'a yol b'e ix laj alji eb' vin̈. 8 Axo ix lajvi yac'ji circuncidar eb' vin̈, ix can eb' vin̈ d'a yol scampamento, masanto ix laj b'oxi eb' vin̈. 9 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Josué chi' icha tic: A d'a jun c'u tic svic'canel sb'uchval lolonel eb' aj Egipto d'ayex, xchi d'a vin̈. Yuj chi' Gilgal ix sb'iejcan jun lugar chi'.5.9

10 Ayic aytoec' eb' israel d'a yol scampamento d'a Gilgal d'a ac'lic d'a yichan̈cot Jericó, d'a 14 yoch uj d'a yemc'ualil, ix yac'anoch q'uin̈ eb' yic snaancot eb' ayic yelnac eb' libre d'a Egipto. 11 Axo d'a yevial slajvi q'uin̈ chi', a tastac tz'el d'a sat luum chi', a ix sva eb', aton ixim pan malaj yich yed' ixim trigo mayb'il d'a cal c'ac'. 12 Atax ta' ochnaccan vaan sjavi maná, yuj chi' majxo svalaj maná chi' eb' israel chi'. A d'a jun ab'il chi' axon̈ej tas tz'el d'a sat lum Canaán chi' ix sva eb'.

Ix yil Yajalil eb' soldado Jehová vin̈aj Josué

13 Ayic ayec' vin̈aj Josué d'a slac'anil Jericó, ix yil jun icha soldado vin̈ yed'nacq'ue yespada d'a yol sc'ab', ix snitzanb'at sb'a vin̈aj Josué chi' d'a stz'ey, ix sc'anb'an vin̈ d'ay icha tic:

—¿Tom quetb'eyum ach, mato etb'eyum a b'a yed' eb' ayoch ajc'olal d'ayon̈? xchi vin̈ d'ay.

14 —Maay, val yel a in tic Yajal vaj d'a eb' soldado Jehová, xchi. Ayic ix yalan jun chi', ix emc'och n̈ojnaj vin̈aj Josué chi' d'a sat luum d'a yichan̈, ix yalan vin̈ d'ay icha tic:

—A checab' in Mamin. ¿Tas a gana tzin c'ulej ticnaic? xchi vin̈. 15 Ix tac'vi icha tic:

—Iq'uel a xan̈ab', yujto a jun lugar b'aj ayach ec' tic yic Jehová yaji, xchi. Yuj chi' ix sc'anab'ajej vin̈aj Josué chi' d'ay.

6

A tas ix aj yoch oval d'a Jericó

1 A spuertail Jericó te vach' yaj smacchaji yujto xiv eb' d'a eb' israel. Yuj chi' malaj junoc mach syal yelta, ma tz'och d'a yol chon̈ab' chi'. 2 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Josué chi' icha tic: A in ol vac'och jun chon̈ab' tic d'a yol a c'ab' yed' vin̈ sreyal yed' eb' vin̈ soldado. 3 E masanil ex soldado israel ex tic, junjun c'u ol ex ec' oyoyoc juneloc d'a spatictac jun chon̈ab' tic, vaque' c'ual ol e c'ulej icha chi'. 4 Ucvan̈ eb' vin̈ sacerdote sb'ab'laj d'a yichan̈ te' scaxail trato, junjun eb' yed'nac junjun sch'aac, b'ob'il d'a sch'ac noc' calnel. Axo d'a yuquil c'ual jun, uquel ol ex ec' oyoyoc d'a spatictac jun chon̈ab' chi', ol spu'ann̈ej noc' ch'aac chi' eb' vin̈. 5 Axo yic tzeyab'ani to sb'atcan numan sjaj noc' sch'ac eb' vin̈ chi' spu'ani, te chaan̈ tzex avaji, axo yem lan̈naj smuroal chi'. Slajvi chi', junjun ex tzex b'at d'a eyichan̈ yic tzex och d'a yol chon̈ab' chi', xchi Jehová chi'.

6 Ix yavtancot eb' vin̈ sacerdote vin̈aj Josué chi', ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic: Ol eyic'b'at te' scaxail strato Jehová. Tzex b'ab'laj ucvan̈oc ex d'a yichan̈ te', tzeyic'anb'at junjunoc noc' e ch'aac, xchi vin̈. 7 Ix yalanpax vin̈ d'a eb' anima chi' icha tic: Ol b'at ex ec' oyoyoc juneloc d'a spatic jun chon̈ab' tic. B'ab'elocab' sb'at eb' vin̈ soldado d'a yichan̈ te' scaxail strato Jehová, xchi vin̈.

8-9 Ix sc'anab'ajan eb' masanil tas ix yal vin̈aj Josué chi': B'ab'el sb'at jun macan̈ eb' vin̈ soldado yed' syamc'ab'. Slajvi chi' tzac'an ucvan̈ eb' vin̈ sacerdote van spu'ann̈ej sch'aac. Tzac'anpax eb' vin̈ sacerdote b'achjinac te' scaxail strato Jehová. Axo d'a spatic eb' vin̈ tzac'an junxo macan̈ eb' vin̈ soldado. 10 Ix yalan vin̈aj Josué chi' d'a eb' vin̈ soldado chi' to malaj junoc eb' vin̈ tz'el yav, ma sloloni, masanto a vin̈ ol alanoc, ichato chi' te chaan̈ ol el yav eb' smasanil.

Ix em lan̈naj chon̈ab' Jericó

11 Ix yalan vin̈aj Josué chi' to tz'ec' oyoyoc eb' yed' te' caxa chi' juneloc d'a spatictac chon̈ab' chi'. Ix lajvi chi' ix meltzaj vin̈ yed' masanil eb' anima d'a campamento. Ata' ix ec' ac'val yuj eb'. 12-13 Axo d'a junxo c'u, te ac'valto ix q'ue vaan vin̈aj Josué chi', ix b'at ec'xi oyoyoc eb' vin̈ d'a spatictac jun chon̈ab' chi'. B'ab'el sb'at jun macan̈ eb' vin̈ soldado yed' syamc'ab'. Tzac'anpax ucvan̈ eb' vin̈ sacerdote spu'an noc' ch'aac, max och vaan eb' vin̈ spu'an noc'. Tzac'anpax eb' vin̈ sacerdote b'achjinac te' scaxail strato Jehová. Axo d'a spatic eb' vin̈ tzac'an junxo macan̈ eb' vin̈ soldado. 14 A d'a schab'il c'ual chi' an̈eja' junel ix ec' oyoyoc eb' vin̈ d'a spatic jun chon̈ab' chi'. Ix lajvi chi', ix meltzajpax eb' vin̈ d'a scampamento, ichan̈ej chi' ix sc'ulej eb' vin̈ d'a vaque' c'ual.

15 Axo d'a yuquil c'ual, te ac'valto ix q'ue vaan eb' vin̈, ix b'atxi eb' vin̈ junelxo. Uquel ix ec' oyoyoc eb' vin̈ d'a jun c'u chi'. 16 Axo d'a yuquelal, ayic toxo ol spu sch'ac eb' vin̈ sacerdote chi', ix yalan vin̈aj Josué chi' d'a masanil eb' vin̈ soldado: Ayic ol eyab'an sb'atcan numan sjaj noc' sch'ac eb' vin̈ sacerdote tic, chaan̈ tzex avaji, yujto toxo ix yac'och jun chon̈ab' tic Jehová d'a yol co c'ab'. 17 Masanil jun chon̈ab' tic yed' masanil eb' anima ayec' d'a yol chi', toxo ix yal Jehová to masanil eb' ol sateloc, an̈ej ix Rahab, ix ajmul ix, man̈ ol satel-laj ix yed' masanil mach ayec' yed' ix d'a yol spat, yujto a ix, ix c'ub'anel eb' vin̈ ix ulec' yil jun chon̈ab' tic cuuj. 18 Scham eyab'ani, ayta val junoc tas ay d'a jun chon̈ab' tic tzeyama', ma tzeyic'b'ati, yujto toxo ix yal Jehová to masanil satjieli. Tato ay tas ol eyama', ol cot yoval sc'ol Jehová chi' d'a quib'an̈ co masanil, ol on̈ lajvoquel yuuj. 19 An̈ej q'uen oro, q'uen plata, q'uen bronce yed' q'uen hierro, a juntzan̈ chi' tz'ochcan yicoc Jehová, scan b'aj sic'chaj tas tz'ac'ji d'ay, xchi vin̈aj Josué chi'.

20 A val d'a jun rato chi' ix spu'an noc' sch'aac eb' vin̈ sacerdote chi', ix b'atcan numan sjaj noc'. Ayic ix yab'an eb' vin̈ soldado chi', te chaan̈ ix el yav eb' vin̈ smasanil, yuj chi' ix em lan̈naj smuroal jun chon̈ab' chi'. Elan̈chamel, junjun soldado ix b'at d'a yichan̈ b'aj ayec' eb' chi', ix och eb' vin̈ d'a jun chon̈ab' chi'. 21 Ix laj smilancham masanil anima eb' ay d'a jun chon̈ab' chi'. Eb' vin̈ vinac, eb' ix ix, vach'chom ichamtac anima, ma unin, noc' vacax, noc' calnel yed' noc' b'uru, masanil ix satel eb'.

22 Yalnacxo vin̈aj Josué d'a eb' vin̈ chavan̈ xid'naquec' yil jun chon̈ab' chi' d'a sb'ab'elal to sb'at yiq'uelta ix ajmul ix chi' eb' vin̈ yed' eb' ayec' yed' ix d'a spat, icha aj yalannaccan eb' vin̈ d'a ix. 23 Yuj chi' elan̈chamel ix b'at eb' vin̈. Ix b'at yic'anelta ix eb' vin̈ d'a yol spat chi' yed' smam snun, eb' snulej ix yed' masanil eb' ayto yuj sb'a ix yed'oc yed' masanil tastac ay d'a eb'. Ix ic'jib'at eb' d'a jun lugar d'a spatiquel campamento. 24 Ix lajvi chi' ix yac'anoch sc'ac'al jun chon̈ab' chi' eb', ix tz'ab'at masanil tastac. An̈ej tastac b'ob'il d'a q'uen plata, q'uen oro, q'uen bronce, ma q'uen hierro ix yic'b'at eb', ix sic'anb'at eb' b'aj sic'chaj tas tz'ac'chaj d'a Jehová. 25 An̈ej ix Rahab yed' smam snun yed' eb' ayto yuj sb'a yed'oc maj satel-laj yuj vin̈aj Josué chi', yujto colvajnac ix d'a eb' vin̈ xid'naquec' yil jun chon̈ab' chi' d'a sb'ab'elal. Atax ta' ix can ix yed' yin̈tilal d'a scal eb' chon̈ab' israel.

26 Ix lajvi chi', ix yalan jun lolonel tic vin̈aj Josué: Catab'ajocab' yuj Jehová mach sb'oanxiq'ue jun chon̈ab' tic d'a schaelal, chamocab' sb'ab'el unin ayic tz'em yich, chamocab'pax stzac'an unin ayic tz'och spuertail, xchi vin̈.

27 Ix colvaj val Jehová yed' vin̈aj Josué chi', te nivan ix aj sb'inaj vin̈ d'a masanil juntzan̈ lugar chi'.

7

A smul vin̈aj Acán

1 Ay jun vin̈ scuch Acán d'a yin̈tilal Judá, yuninal vin̈aj Carmi, yixchiquin vin̈aj Zabdi, yin̈tilal vin̈aj Zera, ix yic'b'at juntzan̈ tas vin̈ ay yovalil yic'jib'ati. Masanil eb' israel ix och locan yuj smul vin̈ chi', yuj chi' ix cot yoval sc'ol Jehová d'a yib'an̈ eb'.

Ix ac'ji ganar eb' israel yuj eb' aj Hai

2 Ayic ayec' vin̈aj Josué yed' eb' israel d'a Jericó, ix schecanb'at jayvan̈ eb' vin̈ vinac vin̈ yic sb'at yilan eb' vin̈ chajtil yaj chon̈ab' Hai. Aton jun ay d'a yichan̈cot Betel d'a slac'anil Bet-avén. Ix b'at eb' vin̈ yila' tas yaj jun chon̈ab' chi'. 3 Axo ix jax eb' vin̈, ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈aj Josué chi' icha tic: Man̈ yovaliloc sb'at eb' vin̈ chon̈ab' tic smasanil, palta an̈ej chab'oc, ma oxeoc mil eb' vin̈ sb'at yac' oval yed' eb', yic man̈ ton̈ejoc syixtej sb'a eb' vin̈ smasanil, yujto quenn̈ej eb' stan̈van jun chon̈ab' chi', xchi eb' vin̈.

4 Yuj chi' an̈ejam oxeoc mil eb' vin̈ soldado ix b'at yac' oval yed' eb' aj Hai chi'. Palta axo ix aji, ix ac'ji ganar eb' vin̈ soldado israel chi' yuj eb'. 5 Ix pechji eb' vin̈ d'a spuertail chon̈ab' chi' masanto d'a juntzan̈ lugar b'aj tz'ic'jielta q'uen q'ueen stzeyji. Ix miljicham 36 eb' vin̈ soldado israel chi' yuj eb' d'a sat vitz d'a yalan̈ jun chon̈ab' chi', yuj chi' ix te xiv eb' israel chi' smasanil, ix chab'axq'ue sc'ol eb'.

6 Yuj chi', a vin̈aj Josué yed' eb' vin̈ yajalil chon̈ab', ix sn̈ic'b'at spichul eb' vin̈ yuj cusc'olal, ix yac'anpaxq'ue pococ eb' vin̈ d'a sjolom, ix lajvi chi', ix em cumnaj eb' vin̈ d'a yichan̈ te' scaxail strato Jehová, ix emc'och snan̈al sat eb' vin̈ d'a sat luum masanto ix em c'u.

7 Ix yalan vin̈aj Josué chi' icha tic:

—Ay Mamin Jehová, ¿tas yuj ix iq'uec'ta a chon̈ab' tic d'a sc'axepal a' Jordán tic? ¿Tom yuj on̈ satanel eb' amorreo, yuj chi' on̈ iq'uec'ta d'a jun lugar tic? Te vach' ama, ta ix on̈ can d'a sc'axepalec' a' Jordán chi'. 8 Ay Mamin, ¿tasto val ol vala'? A eb' a chon̈ab' tic toxon̈ej ix el eb' d'a eb' ajc'ool. 9 Axo eb' cananeo yed' masanil chon̈ab' cajan d'a juntzan̈ lugar tic, ol yab' specal eb' tas ix sc'ulej eb' a chon̈ab' tic, ol smolb'an sb'a eb', axo on̈ satanel eb' chi', man̈xo ol on̈ b'inaj d'a sat lum tic. Axo eb' anima, chuc ol yal eb' d'a a patic, xchi vin̈.

10 Ix tac'vi Jehová d'a vin̈ icha tic:

—Q'uean̈ vaan, ¿tas tza c'ulej?

11 A eb' eyetisraelal tic ix och smul, yujto maj sc'anab'ajej eb' tas ix val d'ayex. Ix yelq'uejcot tastac eb' ix vala' to satel smasanil. Ix elc'an eb', ix yic'ancot eb' d'a elc'altac, ix sc'ub'anel eb' b'aj cajan. 12 Yuj val chi' maxtzac yal-laj e tec'b'an e b'a d'a eb' eyajc'ol chi', tzex el d'a eb'. Yuj chi' a ticnaic smoj val tzex sateli. Tato man̈ ol e satel masanil tas ix vala' to tze sateli, val yel man̈xo ol in och eyed'oc. 13 A ticnaic jun, q'uean̈ vaan, al d'a eb' anima tic to sacb'itej sb'a eb', syac'an lista sb'a eb', yujto a q'uic'an sjavi eb' d'a vichan̈ smasanil. A in Jehová e Diosal in svala': D'a e cal a ex israel ex tic, ay tas ix vala' to satjieli, yuj chi' tato an̈eja' e c'ub'aneli, val yel man̈xo ol yal e tec'b'an e b'a d'a eb' eyajc'ol chi'. 14 A q'uic'an, d'a junjun in̈tilal tz'aj e ja d'a vichan̈. A jun in̈tilal tzin ch'oxo', a d'a scal jun chi' ay jun in̈tilal tz'och d'a vichan̈ d'a junjun macan̈. A jun macan̈ tzin ch'ox chi', sjavi d'a vichan̈ d'a junjun familiail, axo jun familia tzin ch'ox chi', sjavi masanil eb' vin̈ vinac ay d'a scal, d'a junjunal sja eb' vin̈ d'a vichan̈. 15 A d'a vin̈ tz'ilchajelta tas ix vala' to satjieli, a jun vin̈ chi' sn̈usjitz'a vin̈ yed' yetb'eyum, yuninal yed' masanil tastac ay d'ay, yujto ix sc'ulej vin̈ tas man̈ smojoc, maj sc'anab'ajej in trato vin̈, xchi Jehová.

A schamel vin̈aj Acán

16 Axo d'a junxo c'u, ix pet q'ue vaan vin̈aj Josué chi', ix yalan vin̈ to smolb'ej sb'a eb' anima d'a junjun in̈tilal. Elan̈chamel ix ch'oxji yin̈tilal vin̈aj Judá yuj Jehová. 17 Ix yalan vin̈aj Josué chi' to macquiltac tz'aj sch'oxan sb'a eb' yin̈tilal Judá chi'. Axo d'a scal eb', ata' ix sch'ox eb' yin̈tilal vin̈aj Zera Jehová, axo pax d'a scal eb' chi' ix elta eb' yin̈tilal vin̈aj Zabdi. 18 Junjunal ix aj snitzancot sb'a eb' yin̈tilal vin̈aj Zabdi chi'. Axo d'a scal eb' ix ch'oxji vin̈aj Acán yuninal vin̈aj Carmi, yixchiquin vin̈aj Zabdi schab'il yixchiquin vin̈aj Zera, d'a yin̈tilal Judá yuj Jehová.

19 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Josué d'a vin̈aj Acán chi' icha tic:

—Ach vetchon̈ab', d'a yichan̈ Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, jichan val tzala' tas chucal ix a c'ulej, man̈ a c'ub'ejeli, xchi vin̈.

20 Ix tac'vi vin̈aj Acán chi' icha tic:

—Val yel ix och in mul d'a Jehová co Diosal. Ay ton juntzan̈ tas ix velq'uejcoti. 21 A d'a scal masanil tastac ay d'a Jericó, ix vic'cot jun c'apac c'apac cotnac d'a Babilonia, yujto te vach' yilji c'apac yed' q'uen plata oye' am libra yalil yed' jun telan̈ q'uen oro ay am junoc libra yalil. Ix viloch in c'ol d'a juntzan̈ chi', yuj chi' ix vic'coti. A d'a snan̈al yol in mantiado mucan vuuj. A q'uen plata chi' a d'a yalan̈ aycanem q'ueen, xchi vin̈.

22 Ix lajvi chi', ix schecanb'at juntzan̈ eb' vin̈ vinac vin̈aj Josué chi' yil d'a yol smantiado vin̈aj Acán chi'. Elan̈chamel ix b'at eb' vin̈, ix b'at sjoyanq'ueta juntzan̈ chi' eb' vin̈. A d'a yalan̈, ata' ayem q'uen oro yed' q'uen plata chi'. 23 Ix yic'ancot eb' vin̈ d'a vin̈aj Josué chi' d'a yichan̈ masanil eb' israel. Ix lajvi chi' ix ac'jioch d'a yichan̈ Jehová. 24 Axo vin̈aj Josué chi' yed' masanil eb' israel chi' ix yaman vin̈aj Acán chi' yed' juntzan̈ chi': Aton q'uen plata, jun c'apac c'apac, jun telan̈ q'uen oro, eb' yuninal vin̈, eb' ix yisil vin̈, noc' vacax, noc' b'uru, noc' calnel, smantiado vin̈ yed' masanil tas ay d'a eb'. Ix yic'anb'at eb' israel chi' d'a jun ac'lic scuchan Acor.

25 Axo yic ix c'och eb' ta' ix yalan vin̈aj Josué chi' icha tic:

—¿Tas yuj ix ic'cot jun yaelal chi' d'a quib'an̈? A ticnaic jun, yac'ocab'cot yaelal Jehová d'a ib'an̈, xchi vin̈.

Ix lajvi yalan juntzan̈ chi' vin̈, ix syamanoch eb' israel chi' sjulq'uenancham vin̈aj Acán chi' yed' masanil eb' yuninal. Ix lajvi chi' ix sn̈usancantz'a eb' masanil tastac ay d'a vin̈. 26 Ix lajvi chi', ix q'uecan juyan̈ q'uen q'ueen d'a yib'an̈ eb', ix cann̈ej jun juyan̈ q'uen q'ueen chi' ta', yuj chi' Acor7.26 ix sb'iejcan jun ac'lic chi'. Icha chi' ix aj yoch vaan yoval sc'ol Jehová d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel.

8

Ix yac' ganar chon̈ab' Hai eb' israel

1 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Josué icha tic: Man̈ ach xivoc, mocab' chab'axq'ue a c'ool. Ic'b'at masanil eb' vin̈ soldado, tzach b'at oval d'a chon̈ab' Hai. A in ol vac'och jun chon̈ab' chi' yed' vin̈ sreyal yed' masanil smacb'en d'a yol e c'ab'. 2 Icha val ix eyutej chon̈ab' Jericó yed' vin̈ sreyal, icha pax chi' ol eyutej jun chon̈ab' chi' yed' vin̈ sreyal. Axo pax masanil tastac ay d'ay yed' noc' noc', tzeyiquejcani ayic toxo ix eyac' ganar. Ac'b'at junoc macan̈ eb' vin̈ soldado yic sb'at sc'ub'anel sb'a eb' vin̈ d'a spatictac jun chon̈ab' chi', axo junocxo macan̈ eb' vin̈ b'at tzuntzanelta eb' cajan chi' ta', xchi Jehová chi' d'a vin̈.

3 Yuj chi' ix yac'an lista sb'a vin̈aj Josué chi' yed' eb' vin̈ soldado yic sb'at eb' yac' oval d'a chon̈ab' Hai chi', ix sic'anel 30 mil eb' vin̈ soldado vin̈ te jelan d'a oval, ix schecanb'at eb' vin̈ d'ac'valil. 4 Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic: Ab'ec tas ol vala', sb'at e c'ub'ejel e b'a d'a spatictac jun chon̈ab' chi', man̈ najatoc tzex eli, lista tzex aji. 5 A inxo yed' juntzan̈xo eb' vin̈ soldado tic, ol on̈ c'och d'a slac'anil jun chon̈ab' chi'. Ayic ol elta eb' ajc'ol chi' d'ayon̈, ol on̈ el lemnaj d'a eb', icha ix on̈ yutej eb' d'a sb'ab'elal. 6 Ayic ol cot eb' d'ayon̈, ol on̈ spechan eb', a snaan eb' to ol on̈ yac'xi ganar eb', icha chi' ol cutej co montanel eb' yic najat tz'elcan eb' d'a schon̈ab' chi'. 7 Axo yic ol eyilan icha chi', ol ex elta b'aj c'ub'an ex chi', axo eyoch n̈ilnaj d'a yol chon̈ab' chi', yujto a Jehová ol ac'anoch jun chon̈ab' chi' d'a yol co c'ab'. 8 Ayic toxo ix ex ochc'och d'a yol jun chon̈ab' chi', tze n̈ustz'a icha ix yutej yalan Jehová. Aton tic sval d'ayex, xchi vin̈aj Josué chi'.

9 Ix lajvi chi', ix schecanb'at eb' vin̈ soldado chi' vin̈. Ix c'och eb' sc'ub'ejel sb'a d'a snan̈al Betel yed' Hai chi', d'a stojolal b'aj tz'em c'u. Axo vin̈, ix can vin̈ d'a junxo ac'val chi' d'a campamento chi'. 10 Axo d'a junxo c'u ix pet q'ue vaan vin̈, ix smolb'an juntzan̈xo eb' vin̈ soldado vin̈. Ix lajvi chi', ix b'ab'laj vin̈ yuj eb' yed' eb' yajalil chon̈ab'. Ix b'at eb' yic syac'an oval eb' yed' eb' aj Hai chi'. 11 Masanil eb' vin̈ soldado ajun yed' vin̈aj Josué chi' ix c'och eb' d'a slac'anilxo jun chon̈ab' chi' d'a stojolal spuertail, ix sb'oanq'ue scampamento eb' d'a jun ac'lic d'a stojolal norte. An̈ej jun ch'olan ay d'a snan̈al eb' yed' jun chon̈ab' chi'. 12 Oye' mil eb' vin̈ soldado ix schecb'at vin̈aj Josué sc'ub'ejel sb'a d'a snan̈al Betel yed' Hai chi' d'a stojolal b'aj tz'em c'u. 13 Yuj chi' chab' macan̈ ix aj eb' vin̈ soldado chi', jun macan̈ eb' ix b'at sc'ub'ejel sb'a d'a spatictac chon̈ab' chi' d'a stojolal b'aj tz'em c'u, axo junxo macan̈ eb', ixto can eb' d'a yol scampamento d'a stojolal norte. Axo d'a jun ac'val chi' ix b'at vin̈aj Josué chi' yed' eb' vin̈ soldado chi', ix emc'och eb' d'a jun ch'olan chi'.

14 Axo yic ix yilanelta vin̈ sreyal Hai chi' to ay tas van sc'och d'a vin̈, yuj chi' ix pet q'ue vaan vin̈, ix yac'an lista masanil eb' vin̈ soldado vin̈. Ix elta vin̈ yac' oval yed' eb' israel chi' d'a jun ch'olan tz'emc'och d'a sti' a' Jordán, palta man̈ yojtacoc vin̈ tato ay eb' vin̈ soldado toxo ix sc'ub'ejel sb'a d'a spatic chon̈ab' chi'. 15 Axo ix yilan vin̈aj Josué chi' sjavi eb', ichato ix xiv vin̈, elan̈chamel ix el lemnaj vin̈ yed' eb' vin̈ soldado, ix b'at eb' d'a stojolal tz'inan luum. 16 Yuj chi' axo vin̈ sreyal Hai chi' ix alani to sb'at masanil eb' aycan d'a yol chon̈ab' chi' yic spechchaj vin̈aj Josué yed' eb' vin̈ soldado israel chi', yuj chi' te najat ix el eb' d'a schon̈ab' chi'. 17 Man̈xa junoc vinac ix can d'a yol chon̈ab' Hai chi' yed' d'a Betel. Masanil eb' ix b'at spech eb' vin̈ soldado israel chi'. Yujto ix b'at eb' smasanil, yuj chi' man̈xa mach ix can stan̈vej schon̈ab' eb' chi'. 18 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Josué chi' icha tic: Ch'oxb'at q'uen a lanza d'a stojolal chon̈ab' Hai, yujto svac'och jun chon̈ab' chi' d'a yol a c'ab', xchi d'a vin̈.

Elan̈chamel ix sch'oxb'at q'uen slanza vin̈ d'a stojolal chon̈ab' Hai chi'. 19 Val d'a jun rato chi' a eb' vin̈ soldado c'ub'anel d'a spatictac jun chon̈ab' chi', ix och n̈ilnaj eb' d'a yool. Ix yac'an ganar eb', ix sn̈usantz'a eb'.

20 Axo yic ix meltzajb'at q'uelan eb' vin̈ soldado aj Hai chi', ix yilan eb' van sq'ue stab'il schon̈ab' eb' chi' stz'ab'ati. Man̈xa b'aj ix yal scolan sb'a eb', yujto a eb' israel van yel d'a eb' chi', ix meltzaj eb' yac' oval yed' eb'. 21 Axo ix yilan vin̈aj Josué chi' to van sq'ue stab'il jun chon̈ab' chi', ix yojtacanel vin̈ to toxo ix och eb' vin̈ soldado vin̈ d'a yol chon̈ab' chi'. Yuj chi' ix meltzaj vin̈ yed' eb' vin̈ soldado d'a eb' aj Hai chi', ix och ijan vin̈ smilancham eb'. 22 Ix eltapax eb' ayxo och d'a yol chon̈ab' chi' yac' oval, ix meltzajpax eb' pechb'il yuj eb' aj Hai chi'. Yuj chi' ix oymaj eb' israel chi' d'a spatic eb', man̈xa junoc eb' syal yeli, yuj chi' ix cham eb' smasanil. 23 Axon̈ej vin̈ sreyal Hai chi' pitzan, ix yic'anb'at eb' vin̈ d'a vin̈aj Josué chi'.

24 Ayic ix lajvi scham masanil eb' vin̈ soldado ix pechan eb' israel chi', ix b'atxi eb' d'a yol chon̈ab' chi', ix b'at svach' satanel jantacto anima eb' ix cani. 25 A d'a jun c'u chi', 12 mil eb' aj Hai chi' ix chami, eb' ix ix yed' eb' vin̈ vinac. 26 Maj yic' jab'oc yip vin̈aj Josué chi' yed' masanil eb' vin̈ soldado, masanto ix yal scham eb' aj Hai chi' smasanil.

27 Masanil noc' noc' yed' masanil tastac, ix yic'b'at eb' israel chi', icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Josué chi'. 28 Ix tz'acanb'at masanil chon̈ab' Hai chi' yuj vin̈aj Josué chi' yed' eb' vin̈ soldado, ix emcan b'ulnaj stz'ai, axon̈ej yed'tal chequel ix ajcani. 29 Ix q'ue locan vin̈ sreyal Hai chi' d'a sc'ab' jun te te' yuj vin̈aj Josué chi', masanto d'a yemc'ualil. Axo yic ix q'uic'b'i, ix schecan vin̈ ic'joquemta vin̈. Ix yic'anemta snivanil vin̈ rey chi' eb', ix b'at syumancan eb' d'a spuertail schon̈ab' chi', ix q'uecan b'ulan q'uen q'ueen d'a yib'an̈ vin̈. A jun b'ulan̈ q'uen chi' ix canxon̈ej q'ueen.

Ix avtaj c'ayb'ub'al d'a yich lum vitz Ebal

30 Ix lajvi chi', ix sb'oancanq'ue jun altar vin̈aj Josué chi' d'a Jehová sDiosal eb' israel d'a yich lum vitz Ebal. 31 Ix sc'ulej vin̈ icha ajnac yalancan vin̈aj Moisés schecab' Jehová d'a eb' israel chi', icha yajcan b'aj tz'ib'ab'ilcan jun c'ayb'ub'al icha tic: A q'uen q'ueen man̈ tzeyb'iloc, a q'uen tz'och d'a junoc altar, xchi jun c'ayb'ub'al chi'.

Axo d'a yib'an̈ q'uen chi' ix n̈usjitz'a silab' d'a yichan̈ Jehová, aton silab' stz'ab'at smasanil yed' silab' sch'oxan junc'olal yed' Dios. 32 D'a yichan̈ eb' chon̈ab' ix stz'ib'ejoch jun c'ayb'ub'al vin̈aj Josué chi' d'a q'uen q'ueen yic altar chi', aton jun yac'naccan vin̈aj Moisés chi' d'a eb' yetisraelal. 33 Axo masanil eb' israel, eb' yichamtac vinaquil chon̈ab', eb' yajal soldado, eb' juez yed' eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a scal eb', cha macan̈ ix aj spojan sb'a eb' d'a stz'eytac te' scaxail strato Jehová. D'a spaticb'at jun macan̈ eb' ix can lum vitz Gerizim, axo d'a spaticb'at junxo macan̈ eb' ix can lum vitz Ebal. Ix laj cot q'uelan eb' scha macan̈il d'a eb' sacerdote yin̈tilalcan vin̈aj Leví b'achjinac te' scaxail strato Jehová chi', yic syalan vach' lolonel eb' d'a eb' israel chi', icha aj yalannaccan vin̈aj Moisés, schecab' Jehová.

34-35 Ix syamanoch vin̈aj Josué chi' yavtan jun c'ayb'ub'al yalnaccan vin̈aj Moisés chi'. Malaj junoc lolonel tz'ib'ab'ilcan chi' maj yavtej vin̈, aton masanil vach' lolonel yed' catab' lolonel. Ix yavtan vin̈ yab' masanil eb' israel, eb' ix ix, eb' unin yed' eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a scal eb'.

9

Jun trato yed' eb' aj Gabaón

1 Ay juntzan̈ eb' vin̈ rey cajan d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Jordán, eb' cajan d'a jolomtac vitz, eb' cajan d'a span̈anil sti' a' Jordán chi' yed' eb' cajan d'a stitac a' mar Mediterráneo, masanto sc'och d'a Líbano, ix yab' specal eb' tas van yuji d'a slac'anil eb' chi'. A juntzan̈ eb' rey chi', aton eb' vin̈ sreyal eb' hitita, eb' amorreo, eb' cananeo, eb' ferezeo, eb' heveo yed' eb' jebuseo, 2 ix slajtian sb'a eb' to junn̈ej syutej sb'a eb', yic syac'an oval eb' yed' vin̈aj Josué yed' eb' chon̈ab' israel. 3 Palta a eb' heveo cajan d'a Gabaón, ayic ix yab'an eb' tas ix ajcan chon̈ab' Jericó yed' Hai yuj vin̈aj Josué chi', 4 ix snaan eb' tas syutej eb' yac'an musansatil vin̈aj Josué chi'. Yuj chi' ix smolb'an juntzan̈ c'atac coxtal eb' yed' noc' c'atac tz'uum yed'tal vino olchimtac, ix yac'anq'ue eb' d'a yib'an̈ noc' b'uru, ix cot eb'. 5 Ix yac'anoch c'atac pichul eb' olchimtac yed' noc' xan̈ab' nipchimtac. Ix yic'ancot ixim pan eb' taquin̈xo, c'ustumtacxo. 6 Ayic ix javi eb' d'a scampamento vin̈aj Josué d'a Gilgal, ix yalan eb' d'a vin̈ yed' d'a eb' yajalil chon̈ab' Israel chi' icha tic:

—Te najat b'aj on̈ coti, co gana sco b'o junoc co trato eyed'oc, xchi eb'.

7 Ix tac'vi eb' israel d'a eb' heveo chi' icha tic:

—Tecan lac'an b'aj cajan ex, ¿tas ol cutoc co b'oan junoc co trato eyed'oc? xchi eb'.

8 Ix och ijan eb' yalan d'a vin̈aj Josué chi':

—B'ecan co c'ol coch e checab'oc, xchi eb'. Ix sc'anb'an vin̈ d'a eb':

—¿Mach ex jun? ¿B'ajtil ex coti? xchi vin̈.

9 Ix tac'vi eb' icha tic:

—Te najat ayon̈, yujto ix cab'i to ay smay Jehová e Diosal, cab'nac tas e c'ulej d'a Egipto. 10 Cab'nac tas utab'il chavan̈ eb' vin̈ sreyal eb' amorreo d'a sc'axepalb'at a' Jordán yuj Jehová, aton vin̈aj Sehón sreyal Hesbón yed' vin̈aj Og sreyal Basán cajan d'a Astarot. 11 Yuj chi', ix yal eb' cajalil yed' eb' quetchon̈ab': Iq'uecb'at e vael d'a yoltac b'e b'at eyilan eb' israel chi' b'aj ayeq'ui. Tzeyalani to tzon̈ och schecab'oc eb', sco b'oan junoc co trato yed' eb', xchi eb' d'ayon̈. 12 Ayic ix on̈ cot ex co sayeq'ui, te c'ac'to ixim pan tic a ix quic'ancot ixim, axo ticnaic, c'ustumtacxo ixim, taquin̈xo pax ixim. 13 An̈eja' juntzan̈ noc' tz'uum tic, te ac'to noc' ix cac'anem vino d'a yol noc', axo ticnaic olanxo noc'. An̈eja' co pichul tic, co xan̈ab' toxo ix n̈ic'chaji yujto te najat b'aj on̈ coti, xchi eb'.

14-15 Ix schaanec' svael eb' chi' eb' yajalil israel yic sch'oxanel eb' to sb'o junoc strato eb', palta mantalaj tas sc'anb'ej eb' d'a Jehová yuj jun strato eb' sb'o chi'. Ix och vin̈aj Josué chi' junc'olal yed' eb', yic max satjiel-laj eb' yuj vin̈. Icha pax chi' eb' yajalil eb' israel chi', ix yac' sti' eb' d'a yichan̈ Jehová.

16 Ayic schab'jialxo sb'oan strato eb' chi', ix yab'an eb' israel chi' to lac'ann̈ej cajan eb' gabaonita chi'. 17 Ix lajvi chi', ix syamanoch eb' israel chi' sb'at sayan b'aj cajan eb' chi'. Axo d'a schab'jial ix c'och eb' d'a schon̈ab' eb', aton Gabaón, Cafira, Beerot yed' Quiriat-jearim. 18 Palta maj yal smiljicham eb' yuj eb' israel chi', yujto toxo ix yac' sti' eb' yajalil eb' d'a sb'i Jehová sDiosal to ol yac' nivanc'olal eb' gabaonita chi' eb'.

Yuj chi' ix cot yoval eb' anima d'a eb' yajal chi'. 19 Palta ix yalan eb' yajal chi' d'a eb' yetchon̈ab' chi' icha tic:

—A on̈ tic, toxo ix cac' co ti' d'a yichan̈ Jehová co Diosal to max co milcham juntzan̈ anima tic, yuj chi' max yal cac'an chucal d'a eb'. 20 Yuj chi' ol cann̈ej eb' ichn̈ej ta', ta maay ol cot yoval sc'ol Jehová d'ayon̈, xchi eb'.

21 Ix yalanpax eb': Mocab' cham eb', palta to tz'ochcan eb' c'atzitzvumal yed' cuchumail d'ayon̈, xchi eb'. Icha chi' ix aj yalan eb' yajalil chon̈ab' chi'.

22 Ix yavtancot eb' gabaonita vin̈aj Josué chi', ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic:

—¿Tas yuj ix eyesej d'ayon̈? Ix eyalani to najat ayex, ticni tob'an lac'an ayex. 23 A ticnaic, yuj tas ix e c'ulej chi', catab'il ex, yuj chi' tzex ochcan c'atzitzvumal yed' cuchumail d'a masanil tiempo d'a scajnub' co Diosal, xchi vin̈.

24 Ix tac'vi eb' d'a vin̈aj Josué chi' icha tic:

—Ix co c'ulej icha chi', yujto ix cab' specal tas ix yal Jehová e Diosal d'a vin̈aj Moisés, vin̈ schecab' to ol yac'och juntzan̈ chon̈ab' tic smasanil d'a yol e c'ab', ol laj e satel masanil anima cajan d'ay. Icha chi' ix co c'ulej yujto tzon̈ te xiv d'ayex. Tzon̈ xiv on̈ e sataneli. 25 A ticnaic, ayon̈xooch d'a yol e c'ab', a ex tze na'a tas tzon̈ eyutej, aton tas smoj tze na'a, xchi eb'.

26 Icha chi' ix aj scolancanel eb' gabaonita chi' vin̈aj Josué yic max miljicham eb' yuj eb' yetisraelal vin̈ chi'. 27 Yuj chi' ix ac'jicanoch eb' c'atzitzvumal yed' cuchumail d'a eb' israel chi' yed' pax d'a scajnub' Jehová. Yuj chi' ix ac'jicanoch eb' d'a jun munlajel chi' d'a jun lugar ol siq'uel Jehová b'aj ol och ejmelal d'ay.

10

Ix ac'ji ganar eb' amorreo yuj eb' israel

1 A vin̈aj Adonisedec sreyal Jerusalén, a ix yab'an vin̈ to ix satjiel chon̈ab' Hai yed' vin̈ sreyal yuj vin̈aj Josué chi', icha ix aj satjiel chon̈ab' Jericó yed' sreyal. Ix yab'anpax vin̈ to a eb' gabaonita toxo ix yac'och sb'a eb' d'a yol sc'ab' eb' israel yuj scolan sb'a, cajanxoec' eb' d'a scal eb'.

2 Yuj chi' ix te xiv vin̈, yujto a chon̈ab' Gabaón, te nivan chon̈ab' icha juntzan̈xo nivac chon̈ab' ay sreyal, te ec'to d'a yichan̈ chon̈ab' Hai, te ay smay eb' d'a oval. 3 Yuj chi' ix yalb'at vin̈aj Adonisedec chi' d'a vin̈aj Hoham sreyal Hebrón, d'a vin̈aj Piream sreyal Jarmut, d'a vin̈aj Jafía sreyal Laquis yed' d'a vin̈aj Debir sreyal Eglón, icha tic: 4 Cotan̈ec, ochan̈ec ved'oc, scac'an oval yed' chon̈ab' Gabaón, yujto ix yac'och sb'a yed' vin̈aj Josué yed' chon̈ab' Israel, xchib'at vin̈ d'a eb' vin̈. 5 Yuj chi' junxon̈ej ix yutej sb'a ovan̈ eb' vin̈ rey chi'. Ix b'at eb' vin̈ yed' eb' vin̈ soldado, ix sb'oanq'ue scampamento eb' vin̈ d'a slac'anil chon̈ab' Gabaón, yuj yac'an oval eb' vin̈ yed'oc.

6 Yuj chi' a eb' aj Gabaón chi' ix yalcot eb' d'a vin̈aj Josué b'aj ayec' d'a scampamento d'a Gilgal, icha tic: Cotan̈ d'a elan̈chamel yic tzul on̈ a colan a on̈ a checab' on̈ tic, yujto a masanil eb' vin̈ sreyal amorreo cajan d'a tzalquixtac, junn̈ej ix yutej sb'a eb' yic tzon̈ satanel eb', xchicot eb' d'a vin̈. 7 Yuj chi', ix b'at vin̈aj Josué d'a Gilgal chi' ix yic'anb'at eb' vin̈ soldado vin̈ te tec'an. 8 Ix yalan Jehová d'a vin̈ icha tic: Man̈ ach xiv d'a eb', a in ol vac'och eb' d'a yol a c'ab', malaj junoc eb' ol yal stec'b'an sb'a d'a ichan̈, xchi d'a vin̈.

9 Pilan ac'val ix b'ey vin̈aj Josué yed' eb' vin̈ soldado chi', ix c'och eb' d'a Gabaón d'a scampamento eb' amorreo, satc'olal yaj eb' amorreo chi' ix c'och vin̈ yac' oval yed' eb'. 10 Axo Jehová ix ac'anoch jun nivan xivc'olal d'a eb', ayic ix yilanb'at eb' israel eb'. Yuj chi' man̈xo jantacoc eb' amorreo ix miljicham yuj eb' israel d'a Gabaón chi', ix b'at eb' d'a spatic eb' d'a jun b'e pichan yem d'a Bet-horón, ix smilancham jantac eb' ix yamchaj yuj eb' masanto ix c'och eb' d'a Azeca yed' d'a Maceda. 11 Ay eb' amorreo chi' ix yac' ganar yeli. Yacb'an van spichlajem eb' d'a vitzal Bet-horón, axo Jehová ix ac'ancot q'uen nivac sacb'at d'a yib'an̈ eb', masanto d'a Azeca, yuj chi' ec'to eb' ix cham yuj q'uen sacb'at chi' d'a yichan̈ eb' ix xicjicham d'a q'uen espada yuj eb' israel.

12 Ayic van yac'jioch eb' amorreo chi' d'a yol sc'ab' eb' israel yuj Jehová, ix yalan vin̈aj Josué d'a Jehová chi' d'a yichan̈ masanil anima icha tic:

Ochocab' vaan c'u d'a yib'an̈ Gabaón, ochocab' vaan q'uen uj d'a yib'an̈ sch'olanil Ajalón, xchi vin̈.

13 Yuj chi' ix och vaan c'u yed' q'uen uj, masanto ix satel eb' ayoch ajc'olal d'a eb' israel chi'.

Icha chi' yaj stz'ib'chajcan d'a Jazer to ix och vaan sb'ey c'u d'a snan̈al satchaan̈, quen am man̈ junoc c'ual ix och vaan sb'eyi, majxo q'uic'b'oclaj. 14 Malaj junoc c'ual ujinac icha ix uji d'a jun c'u chi', malaj pax junocxo ol ujoc, yujto ix yab' Jehová tas ix yal junoc anima, yujto a ix colvaj yed' eb' israel d'a oval. 15 Ayic ix satcanel masanil eb' amorreo chi', ix meltzaj vin̈aj Josué yed' eb' israel d'a Gilgal chi'.

16 Ayic van yac'an oval eb' israel chi' yed' eb' amorreo, a ovan̈ eb' vin̈ sreyal eb' chi', ix b'at sc'ub'ejel sb'a eb' vin̈ d'a yol jun q'uen n̈aq'ueen d'a Maceda. 17 Axo ix aji, ix ilchajelta eb' vin̈ d'a yol q'uen n̈aq'ueen chi', yuj chi' ix b'at alchaj d'a vin̈aj Josué. 18 Ix yalan vin̈ icha tic: B'alecoch q'uen q'ueen d'a sti' q'uen n̈aq'ueen chi' yic smacchajcani. Tz'ochpaxcan eb' vin̈ soldado stan̈vej sti' q'ueen. 19 A exxo tic, ixiquec d'a spatic juntzan̈xo eb' ajc'ol van yel chi'. Man̈xo e cha meltzaj eb' d'a schon̈ab', yujto a Jehová co Diosal toxo ix ac'anoch eb' d'a yol co c'ab', xchi vin̈.

20 Ix ac'ji ganar masanil eb' amorreo yuj vin̈aj Josué yed' eb' vin̈ soldado israel chi'. Te nivan eb' ix chami, axo eb' maj chamlaj d'a oval chi' ix b'atcan eb' scol sb'a d'a schon̈ab' ayoch smuroal.

21 Axo eb' vin̈ soldado israel, ix meltzaj eb' vin̈ d'a scampamento d'a Maceda b'aj aycan vin̈aj Josué chi', malaj tas ix ic'an eb' vin̈, man̈xalaj mach ixto comon b'uchvaj d'a eb'.

22 Ix yalan vin̈aj Josué chi' icha tic: Jaquec q'uen n̈aq'ueen tic, tzeyic'anelta eb' vin̈ rey chi' yovan̈il, xchi vin̈. 23 Yuj chi' ix yiq'uelta ovan̈ eb' vin̈ rey ayoch d'a yol q'uen n̈aq'ueen chi' eb' israel, aton vin̈ sreyal Jerusalén, vin̈ sreyal Hebrón, vin̈ sreyal Jarmut, vin̈ sreyal Laquis yed' vin̈ sreyal Eglón. 24 Ayic ix ic'jielta eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj Josué chi', ix yavtan masanil eb' vin̈ soldado israel chi' vin̈, ix yalan vin̈ d'a eb' yajal soldado ayec' yed' vin̈ icha tic: Nitzeccot e b'a, tzex q'ue tec'tec' d'a sjaj juntzan̈ eb' vin̈ rey tic, xchi vin̈. Ix sc'anab'ajan eb' icha ix yal vin̈. 25 Ix yalanxi vin̈ d'a eb' vin̈: Man̈ ex xivoc, mocab' chab'axq'ue e c'ool. Te tec'an tzeyutej e b'a eyac'an oval, yujto ix yal Jehová to icha val tic ol yutej masanil eb' ayoch ajc'olal d'ayon̈, xchi vin̈ d'a eb'.

26 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ to smiljicham juntzan̈ eb' vin̈ rey chi', to sq'ue d'un̈an eb' vin̈ d'a junjunoc te te' masanto tz'em c'u. 27 Axo yic vanxo sq'uic'b'i, ix yalan vin̈aj Josué chi' to tz'ic'jiemta eb' vin̈, tz'ac'jicanoch eb' vin̈ d'a yol q'uen n̈aq'ueen b'aj ix sc'ub'ejel sb'a chi'. Ix macchajcan sti' q'ueen yed' juntzan̈ nivac q'ueen, ix can q'uen ta' d'a juneln̈ej.

A juntzan̈ chon̈ab' ix satel eb' israel

28 An̈eja' d'a jun c'u chi', ix och vin̈aj Josué chi' d'a chon̈ab' Maceda yed' eb' vin̈ soldado, ix satanel masanil tas eb'. Ix xicancham masanil anima eb' d'a chon̈ab' chi' yed' yespada, man̈xo junoc ix cani. Ix smilcham vin̈ sreyal Maceda chi' eb' icha val ix aj vin̈ sreyal Jericó.

29 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj Josué chi' yed' eb' vin̈ soldado d'a chon̈ab' Libna, ix yac'an oval eb' yed'oc. 30 Ix ac'jipaxoch jun chon̈ab' chi' yed' sreyal d'a yol sc'ab' eb' yuj Jehová. Man̈xa junoc ix can ta'. Ix smilcham vin̈ sreyal Libna chi' eb' icha val ix aj vin̈ sreyal Jericó.

31 Ix lajvi satanel chon̈ab' Libna chi' eb', ix b'atxi eb' d'a Laquis, ix sb'oanq'ue scampamento eb' d'a yichan̈ jun chon̈ab' chi', ix yac'an oval eb' yed'oc. 32 Axo d'a yevial chi', ix ac'jioch jun chon̈ab' chi' d'a yol sc'ab' eb' yuj Jehová. Icha ix yutej Libna eb', ix smilancham masanil eb' anima eb'. 33 Axo vin̈aj Horam sreyal Gezer, ix q'uec'och yed' eb' vin̈ soldado yic scolvaj yed' eb' aj Laquis chi' yalani, palta a eb' israel chi' ix satanel vin̈aj Horam chi' yed' masanil eb' vin̈ soldado, man̈xa junoc eb' ix cani.

34 Axo yic ix lajvi oval d'a Laquis chi', ix b'at vin̈aj Josué chi' yed' eb' vin̈ soldado d'a chon̈ab' Eglón, ix sb'oanq'ue scampamento eb' d'a slac'anil chi', ix yac'an oval eb' yed'oc. 35 An̈eja' d'a jun c'u chi', masanil mach cajan ta' ix satel eb', man̈xo junoc ixto cani, icha ix utaj Laquis.

36 Ix el eb' d'a Eglón chi', ix c'och eb' d'a Hebrón, yic syac'anpax oval eb' yed'oc. 37 Ayic ix och eb' chi' d'ay, ix satanel eb' d'a juneln̈ej. Ix smilancham vin̈ sreyal jun chon̈ab' chi' eb' yed' masanil anima yed' juntzan̈xo anima ay d'a juntzan̈xo chon̈ab' d'a slac'anil chi', icha val ix aj Eglón.

38 Ayic ix lajvicanel chi', ix b'at vin̈aj Josué chi' yed' eb' vin̈ soldado yac' oval yed' chon̈ab' Debir. 39 Ix smilancham vin̈ sreyal eb' yed' masanil eb' anima cajan d'a slac'anil chi'. Man̈xo junoc anima cajan d'a Debir chi' ixto cani. Ix satel eb' smasanil, icha ix aj Hebrón yed' Libna yed' sreyal.

40 Icha chi' ix aj satjiel masanil eb' anima cajan d'a juntzan̈ lugar chi' yuj vin̈aj Josué chi': Aton masanil eb' rey d'a yol yic Neguev, d'a tzalquixtac, d'a ac'lictac yed' d'a pac'quiltac, man̈xa junoc pitzan ix cani. Ix elc'och icha val ix aj yalan Jehová sDiosal Israel.

41 D'a juneln̈ej ix satel masanil juntzan̈ chon̈ab' eb', ix schael yich d'a Cades-barnea masanto ix q'uec'och d'a Gaza yed' masanil yic Gosén, masanto ix c'och d'a Gabaón d'a norte. 42-43 A Jehová sDiosal Israel ix colvaj yed' eb' d'a oval chi', yuj chi' ix yac' ganar eb' syaman masanil eb' vin̈ sreyal juntzan̈ chon̈ab' chi', yic syiquejcan masanil sluum eb' chi' eb'. Ayic ix schaanel yich eb' israel chi' yac'an oval, ix yac'n̈ej oval eb' masanto ix yiquejcan eb' smasanil, ix lajvi chi' ix meltzaj vin̈aj Josué chi' yed' eb' vin̈ soldado d'a scampamento d'a Gilgal.

11

A vin̈aj Josué ix satanel eb' rey d'a norte

1 Ayic ix yab'an vin̈aj Jabín sreyal Hazor masanil juntzan̈ chi', ix yac'anb'at schecab' vin̈ d'a vin̈aj Jobab sreyal Madón, d'a vin̈ sreyal Simrón yed' d'a vin̈ sreyal Acsaf, yic junn̈ej tz'aj eb' vin̈. 2 Ix schecanpaxb'at schecab' vin̈ d'a masanil eb' vin̈ rey ay d'a tzalquixtac d'a norte yed' pax d'a eb' vin̈ ay d'a sch'olquiltaquil a' Jordán, d'a stojolal sur d'a a' n̈ajab' Cineret, d'a ac'lic yed' d'a slac'anil yic Dor d'a stojolal b'aj tz'em c'u. 3 Ix yalanxib'at vin̈ d'a eb' cananeo ay d'a stojolal b'aj sjavi c'u yed' d'a stojolal b'aj tz'em c'u yed' d'a eb' amorreo, eb' hitita, eb' ferezeo, eb' jebuseo, aton eb' ay d'a tzalquixtac yed' pax d'a eb' heveo d'a Hermón d'a yol yic Mizpa. 4 Masanil juntzan̈ eb' vin̈ rey chi' ix elta eb' vin̈ yed' soldado, noc' chej yed' carruaje yic oval. Man̈xo b'ischajb'enoc jantac soldado eb' vin̈, icha val yarenail sti' a' mar. 5 Ix smolb'an sb'a eb' vin̈ smasanil d'a slac'anil a' n̈ajab' Merom, yuj yac'an oval eb' vin̈ yed' eb' israel.

6 Palta ix yalan Jehová d'a vin̈aj Josué icha tic: Man̈ ach xiv d'a juntzan̈ eb' tic, yujto a in ol in och eyed'oc yic ol e satanel eb'. D'a yab' icha tic q'uic'an, masanil eb' ol chamem latz'naj d'a eyichan̈. Ol e mac' can̈chaj yoc noc' schej eb', ol e n̈usantz'a scarruaje eb' chi', xchi d'a vin̈.

7 Yuj chi', a vin̈aj Josué chi' yed' masanil eb' ajun yed'oc, ix c'och eb' yac' oval yed' juntzan̈ anima chi' d'a sti' a' n̈ajab' Merom ayic man̈ naanoc yuj eb'. 8 Axo Jehová ix ac'anoch juntzan̈ anima chi' d'a yol sc'ab' eb' israel chi', yuj chi' ix satel juntzan̈ chon̈ab' chi' eb' b'ajtac ix b'at eb', masanto ix c'och eb' d'a nivan chon̈ab' Sidón yed' d'a Misrefot-maim. Axo d'a stojolal b'aj sjavi c'u, masanto d'a ac'lic yic Mizpa, man̈xalaj junoc anima pitzan ix can ta'. 9 Ix sc'anab'ajej vin̈aj Josué chi' sc'ulan masanil tas ix yal Jehová, ix schecan vin̈ mac'chaj can̈chaj yoc noc' schej eb' ajc'ol chi', ix n̈usjipaxtz'a masanil scarruaje eb' yic oval.

10 Ix lajvi chi', ix jax eb' d'a chon̈ab' Hazor sat yaj d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', ix smac'anpaxcham vin̈ sreyal jun chon̈ab' chi' eb' 11 yed' masanil anima cajan ta'. Masanil ix satel eb', ix sn̈usancantz'a jun chon̈ab' chi' eb'. 12 Lajann̈ej ix yutej juntzan̈xo chon̈ab' eb', aton juntzan̈ junn̈ej ix aj yed' Hazor chi', ix satel eb'. Ix smilcham eb' vin̈ sreyal juntzan̈ chon̈ab' chi' eb', ix satanel masanil anima eb', icha val ajnac yalan vin̈aj Moisés schecab' Jehová. 13 Palta maj sn̈ustz'a juntzan̈xo chon̈ab' eb' ay d'a tzalquixtac, an̈ej chon̈ab' Hazor ix sn̈ustz'a eb'. 14 Ix xicjicham masanil eb' cajan ta' yed' q'uen espada yuj eb', man̈xa junoc pitzan ix cani. Axon̈ej masanil noc' noc' yed' masanil tastac ay ta' ix yic'can eb'. 15 Icha ajnac yalancan juntzan̈ checnab'il Jehová d'a vin̈aj Moisés, vin̈ schecab', icha pax chi' ajnac yalancan vin̈aj Moisés d'a vin̈aj Josué chi'. Yuj chi' ix sc'anab'ajej vin̈ smasanil, malaj junoc maj sc'anab'ajej vin̈.

Ix yic'canec' masanil lum luum vin̈aj Josué

16 A vin̈aj Josué chi' yed' eb' vin̈ soldado ix ic'ancanec' masanil juntzan̈ lugar tic, aton lum tzalquixtac, masanil lum Neguev yed' masanil lum yic Gosén, lum ac'lic, lum ch'olquixtac d'a stitac a' Jordán yed' masanil lum tzalquixtac ayxo och d'a yol sc'ab' eb' israel yed' yac'lical. 17 Sb'atn̈ej lum d'a yich lum vitz Halac d'a slac'anil Seir masanto sc'och d'a Baal-gad, aton jun ay d'a yac'lical Líbano d'a yich lum vitz Hermón. Ix yamji masanil eb' vin̈ sreyal juntzan̈ chon̈ab' chi' yuj vin̈aj Josué chi', ix miljicham eb' vin̈ yuj vin̈. 18 Te nivan tiempo ix yac' oval vin̈ yed' eb'. 19 An̈ej val eb' heveo d'a Gabaón ix yac' strato yed' eb' israel, axo pax masanil juntzan̈xo chon̈ab', ix satjiel eb' d'a oval. 20 A Jehová ix ac'an pitb'oquel spensar eb' ajc'ol chi', yic stec'b'an sb'a eb', yuj chi' ix satjiel eb' smasanil yuj eb' israel chi', maj oc'laj sc'ol eb' d'a eb', icha ajnac yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés.

21 An̈ejtona' d'a jun tiempoal chi' ix satjiel masanil juntzan̈ chon̈ab' tic yuj vin̈aj Josué, aton b'aj cajan eb' yin̈tilal vin̈aj Anac: Hebrón, Debir, Anab, masanil tzalquixtac yic Judá yed' d'a yol yic Israel. 22 Yuj chi' man̈xo junoc anima chaan̈ steel yin̈tilal vin̈aj Anac ixto can d'a yol smacb'en Israel, axon̈ej d'a Gaza, d'a Gat yed' d'a Asdod ixto can jayvan̈xo eb'.

23 Icha val chi' ix aj yic'ancanec' masanil lum luum chi' vin̈aj Josué chi', icha val ajnac yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés. Ix lajvi chi', ix spucanec' lum vin̈ d'a scal masanil yin̈tilal Israel chi', yic smacb'enan luum eb'. Ix lajvi juntzan̈ chi', ichato chi' ix och vaan oval d'a juntzan̈ lugar chi'.

12

Eb' rey ix satjiel yuj vin̈aj Moisés

1 Ay chavan̈ eb' vin̈ rey ix ac'ji ganar yuj eb' israel d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a a' Jordán. Masanil lum ix yic'can eb', sb'atn̈ej lum d'a a a' scuch Arnón masanto sc'och d'a jolom vitz Hermón yed' masanil span̈anil sti' a' Jordán d'a stojolal b'aj sjavi c'u.

2 Ix ac'ji ganar vin̈aj Sehón sreyal eb' amorreo, cajan d'a Hesbón. A smacb'en vin̈ chi', sb'atn̈ej d'a chon̈ab' Aroer d'a sti' a' Arnón, schael d'a snan̈al yol ch'olan masanto d'a a a' scuch Jaboc, aton b'aj schael yich slum eb' amonita, syalelc'ochi aton nan̈al lum Galaad. 3 Ix ic'jipaxec' lum sch'olanil d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a a' Jordán yuj eb', tz'el yich d'a a' n̈ajab' Cineret sc'ochn̈ej d'a a' mar Muerto, d'a stojolal yic Bet-jesimot, d'a stojolal sur masanto d'a yich lum vitz Pisga.

4 Ix ac'jipax ganar vin̈aj Og sreyal Basán yuj eb', aton vin̈ slajvub'alxo d'a scal eb' refaíta. A schon̈ab' vin̈, aton Astarot yed' Edrei. 5 A smacb'en vin̈ b'aj yac'nac reyal, tz'el yich d'a jolom vitz Hermón, tz'ec' d'a Salca yed' d'a yol smacb'en Basán, sc'och d'a smojonal yic Gesur yed' yic Maaca, masanto d'a nan̈alxo lum Galaad, lum yiquejnac vin̈aj Sehón sreyal Hesbón.

6 Ix ac'ji ganar juntzan̈ eb' vin̈ rey chi' yuj vin̈aj Moisés, vin̈ schecab' Jehová yed' eb' israel. Ix ac'jican juntzan̈ lum chi' d'a eb' yin̈tilalcan Rubén, d'a eb' yin̈tilalcan Gad yed' d'a nan̈alxo eb' yin̈tilalcan Manasés.

A sb'i juntzan̈ chon̈ab' ix ac'ji ganar

7 Aton masanil juntzan̈ eb' vin̈ rey ix ac'ji ganar yuj vin̈aj Josué yed' eb' israel d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Jordán. Scot d'a Baal-gad d'a sch'olanil Líbano masanto d'a yich lum vitz Halac, d'a slac'anil Seir. Ix lajvi chi', ix spucanec' masanil juntzan̈ lum chi' vin̈aj Josué chi' d'a scal eb' yetisraelal, ato syal junjun macan̈ yin̈tilal eb', yuj chi' ix ac'jican lum yicoc eb' d'a juneln̈ej. 8 Masanil lum tzalquixtac, lum ac'lictac, lum sch'olanil a' Jordán, lum pac'an, lum taquin̈tac luum yed' lum Neguev. Masanil juntzan̈ lum chi' aton lum yiccan eb' hitita, eb' amorreo, eb' cananeo, eb' ferezeo, eb' heveo yed' eb' jebuseo.

9-24 A juntzan̈ chon̈ab' tic ix ac'ji ganar yed' sreyal: Aton chon̈ab' Jericó, Hai aton jun chon̈ab' ay d'a slac'anil Betel, chon̈ab' Jerusalén, Hebrón, Jarmut, Laquis, Eglón, Gezer, Debir, Geder, Horma, Arad, Libna, Adulam, Maceda, Betel, Tapúa, Hefer, Afec, Sarón, Madón, Hazor, Simron-merón, Acsaf, Taanac, Meguido, Cedes, Jocneam d'a yol yic Carmelo, Dor, d'a svitzaltac yol yic Dor chi', Goim d'a yol yic Gilgal yed' Tirsa. A juntzan̈ chon̈ab' tic yed' sreyal junjun, 31 d'a smasanil.

13

A juntzan̈xo lugar manto ac'jilaj ganar

1 Ayic te icham vinacxo vin̈aj Josué, ix yalan Jehová d'a vin̈ icha tic: A ach tic ayxo a q'uinal, palta te nivanto lum luum manto eyiq'uec' d'a eb' anima tic. 2 Manto eyiq'uec'laj lum yic eb' vin̈ filisteo yed' lum yic eb' vin̈ gesureo, 3 aton lum sb'atn̈ej d'a a' Sihor, d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a Egipto, masanto sc'och d'a smojonal yic Ecrón d'a stojolal norte, aton juntzan̈ lum chi' yic eb' cananeo. A d'a jun macan̈ chi' ay ovan̈ eb' vin̈ yajalil eb' filisteo, aton eb' vin̈ yajal yaj d'a Gaza, d'a Asdod, d'a Ascalón, d'a Gat yed' d'a Ecrón. Axo smacb'en eb' aveo 4 scan d'a sur yed' masanil slum eb' cananeo, sb'atn̈ej d'a Mehara d'a yol yic Sidón, masanto sc'och d'a Afec, d'a smojonal yic eb' amorreo. 5 Ayto pax can lum yic eb' giblita yed' masanil lum Líbano d'a stojolal b'aj sjavi c'u, sb'atn̈ej d'a Baal-gad d'a yich lum vitz Hermón, masanto tz'ochc'och d'a Hamat. 6 Ol viq'uel masanil juntzan̈ eb' tic d'a eyichan̈: Aton eb' aj Sidón yed' masanil eb' cajan d'a tzalquixtac sb'atn̈ej d'a Líbano, masanto d'a Misrefot-maim. A ach ol a pojcanec' luum, ol ac'ancan lum smacb'enoc eb' etisraelal icha val ix aj valan d'ayach. 7 Ol a pojcanec' masanil juntzan̈ lum tic d'a b'alun̈ macan̈xo yin̈tilalcan Israel yed' d'a nan̈alxo yin̈tilalcan Manasés, xchi Jehová d'a vin̈aj Josué chi'.

Lum yic Manasés, Rubén yed' Gad

8 A eb' yin̈tilalcan Rubén, eb' yic Gad yed' nan̈alxo eb' yic Manasés, schanac smacb'en eb' yac'naccan vin̈aj Moisés schecab' Jehová, aton slum eb' d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a a' Jordán. 9 Ix yic'n̈ej lum sb'atn̈ej d'a chon̈ab' Aroer eb', aton d'a sti' a a' scuch Arnón yed' jun chon̈ab' ay d'a sti' a' chi' yed' masanil span̈anil yic Medeba masanto d'a Dibón, 10 masanil chon̈ab' macb'il yuj vin̈aj Sehón sreyal eb' amorreo ec'nac cajan d'a Hesbón, masanto sc'och d'a smojonal yic eb' amonita. 11 Ix yiquejcan lum Galaad eb', lum yic eb' gesureo, lum yic eb' maacateo, masanil lum svitzal Hermón yed' masanil lum yic Basán, sc'ochn̈ej d'a Salca. 12 Ix yic'anpax masanil smacb'en vin̈aj Og sreyal Basán eb', vin̈ yac'nac reyal d'a Astarot yed' d'a Edrei, axon̈ej vin̈ cannac d'a scal eb' refaíta. A eb' tic ix ac'ji ganar eb' yuj vin̈aj Moisés, ix pechjipaxel eb' d'a sluum chi'. 13 Axo pax eb' aj Gesur yed' eb' aj Maaca maj pechjiel-laj eb' ta', palta to ix cann̈ej eb' d'a scal eb' israel.

14 Axo pax eb' yin̈tilalcan vin̈aj Leví, maj ac'joccan smacb'en eb' yuj vin̈aj Moisés, yujto a masanil silab' tz'ac'ji d'a Jehová sDiosal Israel, a chi' smacb'en eb' yajcani, icha ajnac yalan Jehová.

15 Ac'b'ilcan slum eb' yin̈tilalcan Rubén yuj vin̈aj Moisés, icha jaye' macan̈il eb'. 16 Yuj chi', sb'atn̈ej slum eb' chi' d'a chon̈ab' Aroer d'a sti' a' Arnón yed' d'a jun chon̈ab' ay d'a sti' a' chi' yed' masanil span̈anil yic Medeba, 17 masanto sc'och d'a Hesbón yed' masanil chon̈ab' ay d'a pan̈an chi': Aton Dibón, Bamot-baal, Bet-baal-meón, 18 Jahaza, Cademot, Mefaat, 19 Quiriataim, Sibma, Zeret-sahar a jun chi' ay d'a jun tzalan d'a snan̈al jun ch'olan chi', 20 Bet-peor, Bet-jesimot yed' masanil spac'anil lum vitz Pisga, 21 aton masanil junjun chon̈ab' ay d'a pan̈an yed' masanil smacb'en vin̈aj Sehón sreyal eb' amorreo ec'nac cajan d'a Hesbón. Ac'b'il ganar vin̈aj Sehón chi' yuj vin̈aj Moisés. Ac'b'ilpax ganar juntzan̈xo eb' yajal aycan d'a yalan̈ smandar vin̈aj Sehón chi', aton eb' yajal yaj d'a Madián: Aton vin̈aj Evi, vin̈aj Requem, vin̈aj Zur, vin̈aj Hur yed' vin̈aj Reba. 22 Ix miljipaxcham vin̈aj Balaam yuninal vin̈aj Beor, vin̈ naumel lolonel. Tzijtumto juntzan̈xo eb' vin̈ ix cham yed' vin̈. 23 A juntzan̈ chon̈ab' chi' yed' yaldeail ix ochcan smacb'enoc eb' yin̈tilalcan Rubén, ato syal jay macan̈ yaj eb'. A smacb'en eb' chi' ix c'ochn̈ej d'a a' Jordán.

24 Yac'nacpaxcan slum eb' yin̈tilalcan Gad vin̈aj Moisés chi' icha jay macan̈ yaj eb'. 25 Ix yiquejcan chon̈ab' Jazer eb', masanil chon̈ab' yic Galaad yed' nan̈al lum yic eb' amonita, masanto d'a chon̈ab' Aroer d'a yichan̈cot Rabá. 26 Sb'at lum d'a Hesbón, masanto sc'och lum d'a Ramat-mizpa yed' Betonim, sb'atpax lum d'a Mahanaim masanto sc'och lum d'a smojonal yic Debir. 27 Axo d'a ch'olquixtac ix yiquejpaxcan Bet-aram eb', Bet-nimra, Sucot yed' Zafón, aton juntzan̈xo chon̈ab' chi' ec'nac d'a yol smacb'en vin̈aj Sehón sreyal Hesbón. Icha chi' ix aj sb'eyn̈ejb'at slum eb' d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a a' Jordán, ix c'ochn̈ej d'a sur d'a a' n̈ajab' Cineret. 28 Aton masanil juntzan̈ chon̈ab' chi' yed' yaldeail ix yiquejcan eb' yin̈tilalcan Gad, ato syal jay macan̈ yaj eb'.

29 An̈ejtona', yac'nacpaxcan slum nan̈alxo eb' yin̈tilalcan Manasés vin̈aj Moisés chi', ato syal jay macan̈ pax yaj eb'. 30-31 A slum eb' chi' sb'atn̈ej d'a Mahanaim, aton lum yic vin̈aj Og sreyal Basán d'a peca' yed' pax chon̈ab' Astarot yed' Edrei b'aj ec'nac cajan vin̈aj Og chi'. Ix ochpaxcan nan̈alxo lum yic Galaad d'a yol smacb'en nan̈alxo eb' yin̈tilal Maquir. Axo 60 chon̈ab' d'a yol yic Basán chi', ata' ix can cajan eb' yin̈tilal Jair yin̈tilalcan Manasés.

A eb' yin̈tilalcan Manasés chi', ay b'aj scuchpax eb' yin̈tilal Maquir, yujto a vin̈aj Maquir chi' yuninal vin̈aj Manasés.

32 Aton juntzan̈ lum tic yac'naccan vin̈aj Moisés smacb'enoc eb', ayic yec'nac eb' d'a yac'lical Moab, d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a a' Jordán, d'a yichan̈cot Jericó. 33 Axo pax eb' yin̈tilal vin̈aj Leví, malaj lum ix ac'ji smacb'enoc eb', palta a Jehová sDiosal eb' ayoch smacb'enoc icha ajnac yalchajcani.

14

Ix ac'ji slum juntzan̈xo eb' yin̈tilal Israel

1-2 Ay nan̈al slajun̈il eb' yin̈tilalcan Israel mantzac scha sluum. Ix scha slum eb' chi' d'a lum Canaán, ix pojchajec' luum yuj vin̈aj sacerdote Eleazar yed' vin̈aj Josué yuninal vin̈aj Nun yed' eb' yajal yaj d'a junjun yin̈tilal eb' israel. Ix pojjiec' lum d'a eb' d'a suerteal, ato syal b'aj ix sch'ox Dios d'a junjun macan̈ eb' icha val ajnac yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés. 3-4 Yac'nacxopaxcan lum sc'axepalec' a' Jordán vin̈aj Moisés d'a nan̈al yoxilxo macan̈ eb' yin̈tilalcan Israel chi'. Axo pax eb' yin̈tilalcan vin̈aj Leví, malaj slum eb' ix ac'ji, yujto a eb' yin̈tilalcan José, chab' macan̈ ix aj eb', aton eb' yic Manasés yed' eb' yic Efraín. Yuj chi' a eb' yin̈tilalcan vin̈aj Leví chi' maj yic' junoc macan̈ sluum eb' b'aj junn̈ej tz'ajcani, palta an̈ej juntzan̈ chon̈ab' b'aj syal scajnaj eb' yed' lum ay d'a spatictac schon̈ab' eb' chi' b'aj sva noc' smolb'etzal noc' eb', aton chi' ix ac'ji d'a eb'. 5 Ix spojec' lum eb' israel chi' d'a spatic icha val ajnac yalan Jehová d'a vin̈aj Moisés.

Lum smacb'en vin̈aj Caleb

6 A eb' yin̈tilal Judá ix javi eb' d'a Gilgal yic slolon eb' yed' vin̈aj Josué. Axo vin̈aj Caleb cenezeo yuninal vin̈aj Jefone, ix alan d'a vin̈aj Josué chi' icha tic: Nacot tas yalnac Jehová d'a vin̈ schecab', aton vin̈aj Moisés, ayic yalannac uuj yed' vuuj ayic ayon̈ ec' d'a Cades-barnea. 7 Yictax 40 ab'il in q'uinal, schecannac on̈ cot vin̈ d'a Cades-barnea chi', yuj culnaquec' quil tastac yilji jun luum tic. Axo yic co c'ochnacxi, icha val aj vilan luum, icha chi' vutej valani.

8 Axo pax juntzan̈xo eb' vin̈ ulec' qued'oc, man̈ vach'oc yutej eb' vin̈ yalani, xib'tej eb' anima chi' eb' vin̈, a on̈xo pax tic jun, vach' cutej calani, yujto tojoln̈ej yaj co pensar d'a yichan̈ Jehová co Diosal. 9 Yuj chi' a d'a jun c'u chi', yac'can sti' vin̈aj Moisés d'ayin, yalan vin̈ icha tic: A lum luum b'aj ix ach ec' il chi', ic yaj lum yed' eb' in̈tilal d'a juneln̈ej, yujto te tojol a pensar d'a yichan̈ Jehová co Diosal, xchican vin̈. 10 A jun tic 45 ab'ilxo yalancan vin̈aj Moisés chi' yuj Jehová, ayic ayon̈ec' d'a tz'inan luum. A yuj tas yalnaccan vin̈ chi', yuj chi' pitzan into ec' yuj Jehová. A ticnaic jun, ayxo 85 ab'il in q'uinal, 11 palta tec'an into svab'i, icha yic schecannac on̈ cot vin̈aj Moisés chi' quil luum, an̈eja' icha chi' in tec'anil svab'i, tzato yal vib'xi yed' vac'an oval, icha d'a yic chi'. 12 Yuj chi' sval d'ayach to tzac' lum tzalquixtac d'ayin, icha ajnac yalan Jehová d'ayin. Ab'nac to ata' cajan eb' nivac vinac yin̈tilal vin̈aj Anac, te nivac yaj schon̈ab' eb' sb'oani, te vach' yajoch smuroal, palta a in tic, svac'och Jehová yipoc in c'ool to a' ol colvaj ved'oc, yic ol yal vic'anel eb' ta', icha ix yutej yalani, xchi vin̈aj Caleb chi'.

13 Yuj chi' ix yal vach' lolonel vin̈aj Josué d'a yib'an̈ vin̈aj Caleb chi', ix yac'an lum Hebrón vin̈ d'a vin̈ yed' d'a masanil yin̈tilal. 14 Icha chi' ix aj yochcan lum Hebrón chi' yicoc vin̈aj Caleb yed' eb' yin̈tilal d'a juneln̈ej, yujto tojol spensar vin̈ d'a yichan̈ Jehová sDiosal Israel. 15 A chon̈ab' Hebrón chi', Arba sb'i d'a peca', yujto Arba sb'i jun vin̈ te chaan̈ steel ay smay d'a scal eb' yin̈tilal vin̈aj Anac. Ix lajvi yic'ancan slum junjun macan̈ yin̈tilal eb' israel chi', ix och vaan oval d'a jun lugar chi'.

15

A lum sluum eb' yic Judá

1 A lum luum ix yic' eb' yin̈tilal Judá, ato syal jay macan̈ yaj eb', ix c'och lum d'a smojonal yic Edom. Axo d'a sur, ix c'och lum d'a taquin̈ lum yic Zin. 2 A d'a jun pac'an chi' tz'ec' smojonal sur yic a' mar Muerto, 3 sb'at d'a lum vitz sq'ue d'a Acrabim, tz'ec' d'a taquin̈ lum yic Zin, tz'ec' d'a sur d'a yic Cades-barnea. Slajvi chi', sb'atn̈ej d'a Hezrón, sq'uec'och d'a Adar, smeltzajb'at d'a Carca. 4 Ata' sb'atn̈ej masanto d'a Asmón, tz'elc'och d'a a' eluma' d'a yol yic' Egipto, sc'ochcan d'a a' mar Mediterráneo, aton jun tic ix och smojonaloc Judá d'a sur. 5 Axo d'a stojolal b'aj sjavi c'u, a a' mar Muerto ayoch smojonaloc, masanto b'aj sc'ochcan a' Jordán d'a a' mar Muerto chi'. Ata' sb'atpaxcan smojonal d'a norte, 6 sq'uec'och d'a Bet-hogla, tz'ec' d'a snorteal Bet-arabá, sb'atxi lum ta', masanto sc'och d'a q'uen tenam yic vin̈aj Bohán, yuninal vin̈aj Rubén. 7 Slajvi chi', sq'ue d'a sch'olanil yic Acor sc'och d'a Debir, axo ta' smeltzajb'at d'a Gilgal ay d'a yichan̈cot lum vitz d'a Adumín, d'a stojolal sur d'a jun a a' sb'eyi. Slajvi chi', tz'ec' jun mojon chi' d'a sjaj a a' yic En-semes, masanto sc'och d'a sjaj a' yic En-rogel, 8 tz'ec' d'a sch'olanil lum yic vin̈ yuninal vin̈aj Hinom, d'a stojolal sur yic Jebús, aton chon̈ab' Jerusalén. Slajvi chi' sq'ue d'a sjolom lum vitz d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a sch'olanil Hinom yed' d'a snorteal sch'olanil Refaim, 9 smeltzajb'at d'a jolom vitz chi', masanto b'aj sq'ueul sjaj a' yic Neftoa, masanto d'a nivac chon̈ab' d'a jolom vitz yic Efrón, tz'ec' d'a Baala, scuchpax Quiriat-jearim. 10 A d'a Baala chi' smeltzajb'at smojonal d'a stojolal b'aj tz'em c'u, masanto sc'och d'a jolom vitz yic Seir, tz'ec' d'a scostil lum vitz Jearim ma Quesalón d'a norte, slajvi chi' tz'emc'och d'a chon̈ab' Bet-semes, tz'ec'c'och d'a chon̈ab' Timna, 11 masanto d'a stojolal norte yic Ecrón, sb'atxi, masanto sc'och d'a Sicrón, tz'ec' d'a jolom vitz yic Baala. Slajvi chi' tz'elc'och d'a Jabneel, axo slajvicanc'och chi' d'a a' mar Mediterráneo. 12 Aton a' mar Mediterráneo chi' ayoch smojonaloc d'a stojolal b'aj tz'em c'u. Aton juntzan̈ chi' smojonal lum ix can smacb'enoc eb' yin̈tilal Judá, ayic ix pojchajb'at lum d'a scal junjun macan̈ eb'.

Ix ac'ji ganar chon̈ab' Hebrón‘R’yed' chon̈ab' Debir yuj vin̈aj Caleb

(Jue 1.10-15)

13 Ix yac'an jun macan̈ lum yol smacb'en Judá vin̈aj Josué d'a vin̈aj Caleb yuninal vin̈aj Jefone, icha aj yalan Jehová, aton lum Hebrón ix ac'ji d'a vin̈. A jun chon̈ab' Hebrón chi' schon̈ab' vin̈aj Arba d'a peca'. A vin̈aj Arba chi', a vin̈aj Anac aycan yin̈tilal vin̈. 14 Oxvan̈ yin̈tilal vin̈aj Anac chi' ix spechel vin̈aj Caleb chi' d'a Hebrón, aton vin̈aj Sesai, vin̈aj Ahimán yed' vin̈aj Talmai. 15 Ix lajvi chi', ix b'atpax vin̈aj Caleb chi' yac' oval yed' eb' ay d'a chon̈ab' Debir, Quiriat-sefer sb'i d'a peca'. 16 Ix yalan vin̈: A mach tz'ac'an oval yed' jun chon̈ab' tic, tato syac' ganar oval chi', ol vac' ix Acsa ix visil yetb'eyumoc, xchi vin̈.

17 A vin̈ ix ac'an ganar jun chon̈ab' chi', aton vin̈aj Otoniel yuninal vin̈aj Cenaz, yuc'tac vin̈aj Caleb chi', yuj chi' ix yac' ix yisil vin̈ chi' yetb'eyumoc vin̈aj Otoniel chi'. 18 Axo yic ix lajvi yic'lan sb'a eb' chi', ix yalan vin̈aj Otoniel chi' d'a ix Acsa chi' to sc'an slum ix d'a vin̈ smam chi'. Yuj chi' ayic ix emta ix d'a yib'an̈ noc' b'uru, ix sc'anb'an vin̈ smam ix chi' d'ay icha tic:

—¿Tas tza nib'ej? xchi vin̈ d'a ix.

19 Ix yalan ix:

—Ina a lum taquin̈ lum ix ac' d'ayin d'a Neguev, elocab' d'a a c'ol to tzac' lum yax sat d'ayin, lum ay yal sat, xchi ix.

Yuj chi' ix yac' junxo lum vin̈ d'a ix. Ay sjaj a a' d'a sat luum d'a sjolomtac yed' junxo a' d'a syoptac luum.

Juntzan̈ chon̈ab' yic eb' yin̈tilal Judá

20 Aton lum smacb'en eb' yin̈tilal Judá tic, ix pojchajcanb'at lum d'a scal eb' d'a macquiltaquil, ato syal jay macan̈ yaj eb'. 21-32 A d'a lum b'ab'el macan̈, 29 chon̈ab' ay d'a luum yed' yaldeail junjun, a d'a tz'inan lum d'a sur scan luum, d'a smojonal yic Edom, aton sb'i juntzan̈ chon̈ab' chi': Cabseel, Edar, Jagur, Cina, Dimona, Adada, Cedes, Hazor, Itnán, Zif, Telem, Bealot, Hazor-hadata, Queriot, Hezrón scuchanpax Hazor, Amam, Sema, Molada, Hazar-gada, Hesmón, Bet-pelet, Hazar-sual, Beerseba, Bizotia, Baala, Iim, Esem, Eltolad, Quesil, Horma, Siclag, Madmana, Sansana, Lebaot, Silhim, Aín yed' Rimón.

33-36 Axo lum schab'il macan̈, 14 chon̈ab' ay d'a luum yed' yaldeail junjun, a d'a yichtac lum vitz d'a stojolal norte scan luum, aton sb'i juntzan̈ chon̈ab' chi': Estaol, Zora, Asena, Zanoa, En-ganim, Tapúa, Enam, Jarmut, Adulam, Soco, Azeca, Saaraim, Aditaim, Gedera yed' Gederotaim.

37-41 Axo lum yoxil macan̈, 16 chon̈ab' ay d'a luum yed' yaldeail junjun, a d'a yichtac lum vitz d'a stojolal sur scan luum, aton sb'i juntzan̈ chon̈ab' chi': Zenán, Hadasa, Migdal-gad, Dileán, Mizpa, Jocteel, Laquis, Boscat, Eglón, Cabón, Lahmam, Quitlis, Gederot, Bet-dagón, Naama yed' Maceda.

42-44 Axo lum schan̈il macan̈, b'alun̈e' chon̈ab' ay d'a luum yed' yaldeail junjun, a d'a yichtac lum vitz d'a scal norte yed' sur scan luum, aton sb'i juntzan̈ chon̈ab' chi': Libna, Eter, Asán, Jifta, Asena, Nezib, Keila, Aczib yed' Maresa.

45-47 Axo lum yoil macan̈, a d'a sti' a' mar Mediterráneo ay luum. Aton juntzan̈ chon̈ab' tic yed' yaldeail junjun: Aton Ecrón yed' juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a slac'anil, Asdod yed' juntzan̈xo nivac chon̈ab' ay d'a slac'anil yed' Gaza yed' juntzan̈xo chon̈ab' d'a stitac a' mar Mediterráneo masanto sc'och d'a a' eluma' d'a yol yic Egipto.

48-51 Axo lum svaquil macan̈, uxluche' chon̈ab' ay d'a luum yed' yaldeail junjun, a d'a lum tzalquixtac scan luum, aton sb'i juntzan̈ chon̈ab' chi': Samir, Jatir, Soco, Dana, Quiriat-sana scuchanpax Debir, Anab, Estemoa, Anim, Gosén, Holón yed' Gilo.

52-54 Axo lum yuquil macan̈, b'alun̈e' chon̈ab' ay d'a luum yed' yaldeail junjun, a d'a tzalquixtac scan luum, aton sb'i juntzan̈ chon̈ab' chi': Arab, Duma, Esán, Janum, Bet-tapúa, Afeca, Humta, Quiriat-arba aton Hebrón yed' Sior.

55-57 Axo lum svajxaquil macan̈, lajun̈e' chon̈ab' ay d'a luum yed' yaldeail junjun, a d'a tzalquixtac scan luum, aton sb'i juntzan̈ chon̈ab' chi': Maón, Carmel, Zif, Juta, Jezreel, Jocdeam, Zanoa, Caín, Gabaa yed' Timna.

58-59 Axo lum sb'alun̈il macan̈, vaque' chon̈ab' ay d'a luum yed' yaldeail junjun, an̈eja' pax d'a tzalquixtac scan luum, aton sb'i juntzan̈ chon̈ab' chi': Halhul, Bet-sur, Gedor, Maarat, Bet-anot yed' Eltecón.

60 Axo lum slajun̈il macan̈, chab' chon̈ab' ay d'a luum yed' yaldeail junjun, a d'a tzalquixtac pax scan luum, aton sb'i juntzan̈ chon̈ab' chi': Quiriat-baal, scuchanpax Quiriat-jearim yed' Rabá.

61-62 Axo lum yuxluchil macan̈, vaque' chon̈ab' ay d'a luum yed' yaldeail junjun, a d'a tz'inan lum scan luum, aton sb'i juntzan̈ chon̈ab' chi': Bet-arabá, Midín, Secaca, Nibsán, schon̈ab'il Atz'am Atz'am yed' En-gadi.

63 A eb' yin̈tilal Judá chi', maj yal-laj spechanel eb' jebuseo eb' cajan d'a Jerusalén, yuj chi' ix cann̈ej eb' jebuseo chi' d'a scal eb'.

16

A sluum eb' yin̈tilal Efraín‘R’yed' eb' yic Manasés

1 A smojonal b'aj ix c'och lum ix yic' eb' yin̈tilal vin̈aj José, ix schael yich d'a a' Jordán, d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a sjaj a a' d'a Jericó, sb'atn̈ej d'a tz'inan luum, sq'ue d'a tzalquixtac d'a yol yic Betel. 2 A Betel chi' an̈eja' scuchanpax Luz d'a peca'. B'en̈ej tz'ec' d'a lum yic eb' arquita, masanto sc'och d'a Atarot. 3 Sb'atpax d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a slum eb' jafletita, masanto sc'och d'a smojonal Bet-horón, jun ay d'a yalan̈, sc'ochpax d'a Gezer, tz'elpaxc'och d'a a' mar Mediterráneo. 4 Aton lum tic ix scha eb' yin̈tilal José smacb'enoc, aton eb' yin̈tilal Manasés yed' eb' yic Efraín.

A sluum eb' yin̈tilal Efraín

5 A smojonal slum eb' yin̈tilal Efraín ix schael yich d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a Atarot-adar, masanto sc'och d'a Bet-horón, jun ay d'a yib'an̈, 6 tz'emcanc'och d'a a' mar Mediterráneo. A d'a snorteal slum eb' chi', ata' ay Micmetat, ix b'atn̈ej d'a smojonal d'a stojolal b'aj sjavi c'u, masanto sc'och d'a Taanat-silo, slajvi chi' tz'ec' d'a Janoa, 7 tz'emc'och d'a Atarot yed' d'a Naarat, tz'ec' d'a sti' smojonal Jericó, tz'emc'och d'a a' Jordán. 8 Sb'atpax d'a Tapúa, sb'atcan smojonal d'a stojolal b'aj tz'em c'u, masanto sc'och d'a a a' d'a yol yic Caná, sc'ochcan d'a a' mar Mediterráneo. Aton lum chi' ix yic' eb' yin̈tilal Efraín, icha chi' ix aj spojjiec' lum d'a scal junjun macan̈ eb'. 9 Aytopax juntzan̈xo chon̈ab' yed' juntzan̈xo aldea ix yic'can eb' yic Efraín chi' d'a yol smacb'en eb' yin̈tilal Manasés. 10 Palta a eb' yin̈tilal Efraín chi', maj spechel-laj eb' cananeo eb' cajan d'a Gezer. Yuj chi' ix can eb' d'a scal eb', ix ac'ji pural eb' cananeo chi' yochcan smunlajvumoc eb'.

17

A sluum eb' yin̈tilal Manasés

1 Aton lum tic ix yic'can eb' yin̈tilal Manasés, sb'ab'el yuninal vin̈aj José. Axo vin̈aj Maquir b'ab'el yuninal vin̈aj Manasés, aton smam yicham eb' yic Galaad. A eb' ix ic'ancan lum ix yac' scuch eb' Galaad yed' lum yic Basán yujto jelan eb' d'a oval. 2 A juntzan̈xo eb' yin̈tilal vin̈aj Manasés yuninal vin̈aj José, d'a suerteal ix aj schaan slum eb' d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Jordán. A eb' mam ichamab'il d'a junjun macan̈ eb' tic: Aton vin̈aj Abiezer, vin̈aj Helec, vin̈aj Asriel, vin̈aj Siquem, vin̈aj Hefer yed' vin̈aj Semida.

3 A vin̈aj Manasés chi' ay yuninal vin̈aj Maquir, axo vin̈aj Maquir chi' ay yuninal vin̈aj Galaad, smam vin̈aj Hefer. Axo vin̈aj Hefer chi' ay yuninal vin̈aj Zelofehad, aton vin̈ malaj junoc yuninal, an̈ej ovan̈ eb' ix yisil vin̈ ay, aton ix Maala, ix Noa, ix Hogla, ix Milca yed' ix Tirsa. 4 Ix c'och eb' ix d'a yichan̈ vin̈aj sacerdote Eleazar yed' d'a yichan̈ vin̈aj Josué yed' eb' yajalil chon̈ab'. Ix yalan eb' ix icha tic d'a eb': A Jehová ix alancan d'a vin̈aj Moisés to tz'ac'jican co luum, icha ix aj yac'ji slum masanil eb' ay cuj co b'a yed'oc, xchi eb' ix. Yuj chi' ix ac'ji slum eb' ix yuj vin̈aj Josué icha ix aj yac'ji yic eb' ayto yuj sb'a eb' ix yed'oc, icha ajnac yalan Jehová.

5-6 Yujto ix ac'ji slum eb' ix yisil vin̈aj Zelofehad chi', icha ix aj yac'ji yic masanil eb' vin̈ vinac, yuj chi' lajun̈ macan̈ luum ix scha eb' yin̈tilal Manasés chi'. Ch'oc pax yaj lum ix yic' nan̈alxo eb' d'a Galaad yed' d'a Basán, aton lum ay d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a a' Jordán. 7 A slum eb' chi', ix b'atn̈ej lum d'a Aser masanto ix c'och d'a Micmetat. Aton jun ay d'a yichan̈cot Siquem, sb'atn̈ej d'a sur masanto b'aj ay sjaj a a' d'a Tapúa. 8 Vach'chom a lum Tapúa chi' yic eb' yin̈tilal Manasés, palta a chon̈ab' Tapúa chi', yic eb' yin̈tilal Efraín. 9-10 A smojonal lum sb'atn̈ej d'a sch'olanil a' Caná d'a stojolal b'aj tz'em c'u, masanto sc'och d'a a' mar Mediterráneo. A lum ay d'a snorteal jun ch'olan chi', aton lum yic eb' yin̈tilal Manasés. Axo lum ay d'a sur jun sch'olanil chi' yic eb' yin̈tilal Efraín. A eb' yin̈tilal Efraín chi' ay jaye' schon̈ab' eb' d'a yol yic eb' yin̈tilal Manasés, palta axo slumal d'a spatictac, yic eb' yin̈tilal Manasés chi'. A smojonal slum eb' chi' sc'ochcan d'a slum eb' yin̈tilal Aser scan d'a norte d'a slac'anilxo a' mar Mediterráneo, axo junxo smojonal sc'ochcan d'a slum eb' yic Isacar, an̈eja' d'a norte d'a slac'anil a' Jordán. 11 Ix yic'anpax juntzan̈xo chon̈ab' tic eb' yin̈tilal Manasés chi' d'a slum eb' yin̈tilal Isacar yed' d'a yol yic Aser, junjun yed' yaldeail ay d'a slac'anil: Aton Bet-seán, Ibleam, Dor, Endor, Taanac yed' Meguido, a jun yoxil chon̈ab' tic, scuchpax Nafot Dor. 12 A eb' yin̈tilal Manasés chi', maj yal-laj spechjiel eb' cananeo cajan d'a juntzan̈ chon̈ab' chi' yuj eb', yujto ix stec'b'ej sb'a eb' scan cajan ta'. 13 Palta axo yic ix yic'an yipoc eb' israel chi', ix yac'an pural eb' cananeo chi' eb' yochcan smunlajvumoc.

A eb' yin̈tilal José ix ic'ancan lum yax luum

14 Ix yalan eb' yin̈tilal José d'a vin̈aj Josué icha tic:

—¿Tas yuj junn̈ej macan̈ co lum ix ac'a'? A on̈ tic tzijtum co b'isul, yujto ix yic'q'ue vaan co b'isul Jehová, xchi eb'.

15 Ix yalan vin̈aj Josué chi' d'a eb' icha tic:

—Yacb'an to tzijtum e b'isul, maxtzac yab'laj b'aj tzex aj d'a lum tzalquixtac ix ac'ji d'ayex, ixiquec d'a caltac yax lum yic eb' ferezeo yed' yic eb' refaíta. A lum chi' tze ch'aquemi, xchi vin̈.

16 Ix yalan eb' icha tic:

—Tocval ol yab' lum tzalquixtac tic d'ayon̈. A eb' cananeo cajan d'a ac'lic chi' ay scarruaje eb', icha pax chi' eb' cajan d'a Bet-seán yed' eb' cajan d'a juntzan̈ aldea d'a ac'lic Jezreel, xchi eb'.

17 Ix tac'vi vin̈aj Josué chi' d'a eb', aton eb' yin̈tilal Efraín yed' eb' yic Manasés:

—A ex tic te nivan e b'isul, ay smay e b'inaji, yuj chi' max yal-laj an̈ej junoc macan̈ lum tic ol eyic'a'. 18 Yuj chi' a lum tzalquixtac te ay ste'al tzeyiquejcan smasanil, ol laj e ch'aquel te' ste'al lum chi'. Ol e satel eb' cananeo cajan ta', vach'chom te jelan eb', vach'chom ay pax scarruaje eb' q'ueen yic oval, xchi vin̈.

18

A sluum juntzan̈xo eb' israel

1 Ayic ix lajvi yac'an ganar masanil lum luum chi' eb' israel, ix smolb'an sb'a eb' smasanil d'a Silo, ix sb'oanq'ue scajnub' Jehová eb', aton b'aj sch'ox sb'a Jehová chi'. 2 Palta uc macan̈to eb' yin̈tilal Israel manto schalaj sluum.

3 Yuj chi' ix yal vin̈aj Josué d'a eb' icha tic: ¿B'aq'uin̈ val ol ex cajnaj d'a sat lum luum ix yac' Jehová d'ayon̈, aton co Diosal yed' sDiosal eb' co mam quicham? 4 Siq'uequel oxtacvan̈oc vinac d'a scal junjun macan̈ in̈tilal, yic tzin checb'at yil masanil lum luum chi'. Ol yalan eb' vab'i tas val yaj luum, yic vach' ol yal in pucanb'at lum d'ayex. 5 A juntzan̈ eb' vin̈ chi' uc macan̈ ol aj yechtanel lum eb' vin̈, a lum yic eb' yin̈tilal Judá aycan lum d'a sur, axo lum yic eb' yin̈tilal José aycan lum d'a norte. 6 Ayic ol lajvoc yechtan lum eb' vin̈, ol yic'ancot eb' vin̈ d'ayin tas yaj luum. A in xo ol vac'och suerte d'a luum d'a yichan̈ Jehová co Diosal. 7 Axo pax eb' levita, malaj junoc macan̈ slum eb' ol yic'a'. A tas ol yic' eb', aton sacerdoteal d'a yichan̈ Jehová. A pax eb' yin̈tilal Gad, eb' yic Rubén yed' nan̈alxo yin̈tilal Manasés, ayxo smacb'en eb' d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a a' Jordán, aton lum yac'naccan vin̈aj Moisés schecab' Jehová d'a eb', xchi vin̈aj Josué chi'.

8 Ayic van sb'at eb' vin̈ yechtej lum chi', ix yalan vin̈aj Josué chi' d'a eb' vin̈: Ixiquec d'a masanil juntzan̈ luum chi', tze tz'ib'ani chajtil yaj luum. Ayic slajvi eyilan lum chi', tzex paxta, a inxo ol vac'och suerte d'a luum d'a yichan̈ Jehová d'a Silo tic, xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

9 Ix b'at eb' vin̈ yil luum, ix ec' eb' vin̈ d'a masanil juntzan̈ chon̈ab' chi'. Uc macan̈ ix aj yechtan lum eb' vin̈, ix stz'ib'ancot eb' vin̈ masanil tastac ix aj junjun macan̈ luum, ato syal sb'isul juntzan̈ chon̈ab'. Ix lajvi chi', ix jax eb' vin̈ d'a campamento d'a Silo b'aj aycan vin̈aj Josué chi'. 10 Icha chi' ix aj spojanec' lum luum chi' vin̈ d'a eb' yetchon̈ab' d'a Silo, ix yac'anoch suerte vin̈ d'a luum d'a yichan̈ Jehová.

A sluum eb' yin̈tilal Benjamín

11 A lum b'ab'el macan̈ ix och suerte d'ay, aton lum ix yic' eb' yin̈tilal Benjamín, ato syal jay macan̈ yaj eb'. A lum ix yic' eb' chi', a d'a snan̈al lum yic eb' yin̈tilal Judá yed' lum yic eb' yin̈tilal José ix can luum. 12 A smojonal luum d'a norte, tz'el yich d'a a' Jordán, sb'atn̈ej d'a snorteal Jericó, sb'atn̈ej d'a tzalquixtac d'a stojolal b'aj tz'em c'u, tz'elc'och d'a tz'inan lum d'a yol yic Bet-avén. 13 Sb'atn̈ej, tz'ec' d'a yalan̈ emta chon̈ab' Luz scuchanpax Betel d'a sur, tz'emc'och d'a Atarot-adar d'a slac'anil lum vitz ay d'a sur yic junxo Bet-horón ay d'a yalan̈. 14 Smeltzajb'at smojonal chi' d'a stojolal sur d'a lum vitz ay d'a yichan̈ Bet-horón chi', masanto d'a Quiriat-baal, scuchanpax Quiriat-jearim, yic eb' yin̈tilal Judá yaj jun chon̈ab' chi'. Aton smojonal d'a stojolal b'aj tz'em c'u.

15 Axo smojonal d'a sur tz'elc'och d'a Quiriat-jearim d'a stojolal b'aj tz'em c'u, masanto b'aj sq'ueul sjaj a a' yic Neftoa, 16 masanto tz'emc'och d'a lum vitz ay d'a yichan̈ sch'olanil yic Ben-hinom, d'a snorteal ch'olan yic Refaim. Tz'empaxc'och d'a sch'olanil yic Hinom, tz'ec' d'a stz'eyel lum vitz yic Jebús, sb'atn̈ej d'a sjaj a' Rogel. 17 Slajvi chi' smeltzajpaxb'at d'a norte, tz'elc'och d'a En-semes, sb'atn̈ej masanto d'a Gelilot, d'a yichan̈ lum vitzal Adumín, tz'emc'och d'a sat q'ueen yic vin̈aj Bohán yuninal vin̈aj Rubén. 18 Tz'ec'pax d'a svitzal stojolal norte, d'a yichan̈ sch'olanil a' Jordán, masanto d'a a' Jordán chi'. 19 Tz'ec'pax d'a norte yic Bet-hogla, slajvicanc'och d'a jun sc'ab' a' mar d'a snorteal yic a' mar Muerto, b'aj sc'ochcan a' Jordán, aton smojonal d'a sur chi'.

20 Axo a' Jordán ayoch smojonaloc d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Aton juntzan̈ tic smojonal lum ix pojchajec' d'a scal yin̈tilal Benjamín.

21-24 A juntzan̈ chon̈ab' ix yic'can eb' yin̈tilal Benjamín chi', 12 d'a smasanil yed' yaldeail, aton Jericó, Bet-hogla, Emec-casis, Bet-arabá, Zemaraim, Betel, Avim, Pará, Ofra, Quefar-haamoni, Ofni yed' Geba. 25-28 Yic pax 14 chon̈ab' eb' yed' yaldeail, aton Gabaón, Ramá, Beerot, Mizpa, Cafira, Mozah, Requem, Irpeel, Tarala, Zela, Elef, Jebús, aton chon̈ab' Jerusalén, Gabaa yed' Quiriat. Aton lum tic ix yic' eb' yin̈tilal Benjamín.

19

A sluum eb' yin̈tilal Simeón

1 Axo lum schab'il macan̈ ix och suerte d'ay, a d'a eb' yin̈tilal Simeón ix can luum, ato syal jay macan̈ yaj eb'. A slum eb' tic ix can d'a yol smacb'en eb' yin̈tilal Judá. 2-6 Aton juntzan̈ chon̈ab' tic ix can d'a eb', 13 d'a smasanil yed' yaldeail: Beerseba, Seba, Molada, Hazar-sual, Bala, Ezem, Eltolad, Betul, Horma, Siclag, Bet-marcabot, Hazar-susa, Bet-lebaot yed' Saruhén.

7 Ix yic'anpax Aín eb', Rimón, Eter yed' Asán. 8 Chan̈e' chon̈ab' yed' yaldeail junjun, masanto d'a Baalat-beer, aton pax Ramat d'a Neguev. Aton juntzan̈ tic ix yic' eb' yin̈tilal Simeón chi' 9 d'a yol smacb'en eb' yin̈tilal Judá, yujto a jun in̈tilal eb' chi' te nivan lum macb'ilcan yuj eb'. Yuj chi' ix ac'ji nan̈alxo lum d'a eb' yin̈tilal Simeón chi'.

A sluum eb' yin̈tilal Zabulón

10 Axo lum yoxil macan̈ ix och suerte d'ay. A d'a eb' yin̈tilal Zabulón ix can luum, ato syal jay macan̈ yaj eb'. A smojonal luum, ix c'och d'a Sarid, 11 sb'atn̈ej d'a stojolal b'aj tz'em c'u masanto d'a Marala, sc'och d'a Dabeset, slajvicanc'och d'a a' taquin̈ melem d'a yichan̈ Jocneam. 12 Tz'elxi d'a Sarid chi', sc'och d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a smojonal Quislot-tabor, tz'ec'pax d'a Daberat, sq'uec'och d'a Jafía. 13 Sb'atxi d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a Gat-hefer, tz'ec' d'a Ita-cazín, tz'el d'a Rimón, syoyan sb'a d'a Nea. 14 Axo d'a norte smeltzajb'at smojonal chi' d'a Hanatón, tz'elc'och d'a sch'olanil yol yic Jefte-el. 15 A d'a jun lum chi' ay 12 chon̈ab' yed' yaldeail junjun, a d'a scal juntzan̈ chi', ata' ay Catat, Nahalal, Simrón, Idala yed' Belén. 16 Aton jun lum chi' ix yic' eb' yin̈tilal Zabulón yed' juntzan̈ chon̈ab' yed' yaldeail.

A sluum eb' yin̈tilal Isacar

17-23 Axo lum schan̈il macan̈ ix och suerte d'ay, a d'a eb' yin̈tilal Isacar ix can luum, ato syal jay macan̈ yaj eb'. A d'a jun lum chi' ay 16 chon̈ab' d'a smasanil yed' yaldeail junjun: Aton Jezreel, Quesulot, Sunem, Hafaraim, Sihón, Anaharat, Rabit, Quisión, Abez, Remet, En-ganim, En-hada yed' Bet-pases. A smojonal lum sc'och d'a Tabor, Sahazima yed' d'a Bet-semes, slajvicanc'och d'a a' Jordán.

A sluum eb' yin̈tilal Aser

24-31 Axo lum yoil macan̈ ix och suerte d'ay, a d'a eb' yin̈tilal Aser ix can luum, ato syal jay macan̈ yaj eb'. A d'a jun luum chi', ay 22 chon̈ab' d'a smasanil yed' yaldeail junjun: Aton Helcat, Halí, Betén, Acsaf, Alamelec, Amad yed' Miseal, masanto sc'och lum d'a jolom vitz Carmelo d'a stojolal b'aj tz'em c'u yed' pax Sihor-libnat. Slajvi chi' smeltzaj d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a Bet-dagón, sc'och d'a lum yic eb' yin̈tilal Zabulón d'a sch'olanil yic Jefte-el d'a stojolal norte yed' d'a Bet-emec, d'a Neiel, tz'elc'och d'a Cabul d'a stojolal norte chi'. Syamchaj Hebrón yuuj yed' Rehob, Hamón yed' Caná, masanto sc'och d'a nivan chon̈ab' Sidón. Smeltzajxib'at smojonal chi' d'a Ramá, masanto sc'och d'a jun chon̈ab' ayoch smuroal, aton Tiro, sc'och d'a Hosa tz'elc'och d'a a' mar Mediterráneo. Aypaxoch chon̈ab' Mahaleb yed'oc, Aczib, Uma, Afec yed' Rehob.

A sluum eb' yin̈tilal Neftalí

32-39 A lum svaquil macan̈ ix och suerte d'ay, a d'a eb' yin̈tilal Neftalí ix can luum, ato syal jay macan̈ yaj eb'. A slum eb' chi' sb'atn̈ej d'a Helef, Alón-saananim, Adami-neceb yed' Jabneel, masanto d'a Lacum, tz'elc'och d'a a' Jordán. Axo smojonal d'a stojolal b'aj tz'em c'u, sb'at d'a Aznot-tabor, tz'ec' d'a Hucoc, yuj chi' a d'a stojolal sur schalaj sb'a smojonal slum eb' chi' yed' eb' yin̈tilal Zabulón. Axo d'a stojolal b'aj tz'em c'u, schalaj sb'a lum yed' lum yic eb' yin̈tilal Aser. Axo d'a smojonal slum eb' chi' d'a stojolal b'aj sjavi c'u, a d'a a' Jordán sc'ochcani. Axo juntzan̈ chon̈ab' ayoch smuroal ix can d'a eb', 19 d'a smasanil yed' yaldeail junjun: Aton Sidim, Zer, Hamat, Racat, Cineret, Adama, Ramá, Hazor, Cedes, Edrei, En-hazor, Irón, Migdal-el, Horem, Bet-anat yed' Bet-semes. Aton lum tic ix yic' eb' yin̈tilal Neftalí.

A slum eb' yin̈tilal Dan

40-46 A lum yuquil macan̈ ix och suerte d'ay, a d'a eb' yin̈tilal Dan ix can luum, ato syal jay macan̈ yaj eb'. A d'a lum chi' ay juntzan̈ chon̈ab' tic: Zora, Estaol, Ir-semes, Saalabín, Ajalón, Jetla, Elón, Timnat, Ecrón, Elteque, Gibetón, Baalat, Jehúd, Bene-berac, Gat-rimón, Mejarcón, Racón yed' lum ay d'a yichan̈ Jope. 47-48 Maj yab'laj lum d'a eb', yuj chi' ix b'at eb' yac' oval d'a chon̈ab' Lesem. Ayic ix lajvi xicancham masanil anima cajan eb' ta', ix cajnajcan eb' d'a jun lum chi'. Ix sq'uexan sb'i jun chon̈ab' chi' eb', Dan ix sb'iej yuj eb' yuj yic'anchaan̈ smam yicham eb'. Aton lum tic ix yic' eb' yin̈tilal Dan chi'.

A sluum vin̈aj Josué

49-51 Masanil juntzan̈ luum chi' ix spuquec' vin̈aj sacerdote Eleazar, vin̈aj Josué yed' eb' yajalil eb' chon̈ab'. D'a yichan̈ Jehová d'a yichan̈ scajnub' b'aj sch'ox sb'a d'a Silo, ata' ix pucchajec' lum d'a suerteal, yuj chi' te tz'acan ix aj yec' luum. Ayic toxo ix lajvi spucchajec' luum d'a eb', ix schaancan yic junjun in̈tilal eb'. Ix ac'jipax lum yic vin̈aj Josué d'a scal eb', icha val ix aj yalan Jehová. Ix ac'ji chon̈ab' Timnat-sera d'a vin̈, d'a tzalquixtac d'a yol yic eb' yin̈tilal Efraín, yujto a lum chi' ix sc'an vin̈. Ix sb'oq'ue jun chon̈ab' chi' vin̈ d'a schaelal, ix cajnaj vin̈ d'ay.

20

Juntzan̈ chon̈ab' b'aj scol sb'a eb' ‘R’smac'ancham anima

(Nm 35.6-34; Dt 4.41-43; 19.1-13)

1 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Josué chi' icha tic:

2 Al d'a eb' etisraelal to sic'canel juntzan̈ chon̈ab' eb' b'aj ol scol sb'a eb', icha ajnac valan d'a vin̈aj Moisés. 3 Q'uinaloc ay junoc mach smac'ancham junoc anima to man̈ sc'anoc sc'ool, syal b'at scolan sb'a d'a junoc chon̈ab' chi', yic vach' max mac'jicham yuj junoc ayto yuj sb'a yed' jun ix cham chi'. 4 A jun mach sb'at scol sb'a chi', yovalil sc'och d'a spuertail jun chon̈ab' chi', syalan d'a eb' yichamtac vinaquil jun chon̈ab' chi' tas ix cot d'a yib'an̈, slajvi chi' axo eb' vin̈ schaanoch d'a yol chon̈ab' chi', tz'ac'ji junoc lugar b'aj scajnaji. 5 Tato sayjiec' yuj junoc ayto yuj sb'a yed' jun ix cham chi', axo eb' vin̈ yichamtac vinaquil jun chon̈ab' chi' max ac'anoch d'a yol sc'ab' jun sayanec' chi', vach'chom ix cham jun yetanimail chi' yuuj, palta man̈ sc'anoc sc'ool, man̈ yajc'oloctaxon sb'a eb'. 6 A jun sb'at scol sb'a chi', scann̈ej ta' masanto syal sch'olb'itaj yuj eb' chon̈ab' smasanil. Tato malaj smul, syal scann̈ej d'a jun chon̈ab' chi', masanto scham vin̈ sat sacerdote ayoch d'a yopisio d'a jun tiempoal chi'. Slajvi chi' syal smeltzajxi d'a schon̈ab' b'aj elnac chi', xchi d'a vin̈.

7 Yuj chi' ix sic'canel juntzan̈ chon̈ab' eb' israel, b'aj scol sb'a eb' smac'ancham junoc anima, aton Cedes d'a Galilea, d'a tzalquixtac d'a yol yic eb' yin̈tilal Neftalí yed' Siquem d'a tzalquixtac d'a yol yic eb' yin̈tilal Efraín yed' Quiriat-arba, aton Hebrón d'a tzalquixtac d'a yol yic eb' yin̈tilal Judá. 8 Axo d'a junxo sc'axepalec' a' Jordán, d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a Jericó, ata' ix siq'uel oxexo chon̈ab' eb': Aton chon̈ab' Beser d'a ac'lic yic tz'inan luum d'a yol yic eb' yin̈tilal Rubén, chon̈ab' Ramot d'a yol yic Galaad d'a yol yic eb' yin̈tilal Gad yed' chon̈ab' Golán d'a Basán, d'a yol yic eb' yin̈tilal Manasés. 9 Aton juntzan̈ chon̈ab' chi' ix sic'canel eb', yic vach' ata' sb'at scol sb'a junoc mach smac'ancham junoc anima to man̈ sc'anoc sc'ool. Taxon̈ej junoc eb' israel ma junoc eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a scal eb', syal b'at scolan sb'a ta' yic max mac'jicham yuj junoc ayto yuj sb'a yed' jun ix cham chi' ayic manto ch'olb'itaj yuj eb' yichamtac vinaquil chon̈ab'.

21

A schon̈ab' eb' yin̈tilal Leví

(1Cr 6.54-81)

1-2 A eb' yajal yaj d'a scal eb' yin̈tilal Leví, ix b'at eb' d'a Silo d'a yol yic Canaán, yic sb'at yalan eb' d'a vin̈aj sacerdote Eleazar, d'a vin̈aj Josué yed' d'a eb' yajal yaj d'a junjun yin̈tilal eb' israel chi'. Ix yalan eb' icha tic: A Jehová aljinaccan d'a vin̈aj Moisés to tz'ac'ji co chon̈ab' b'aj tzon̈ aji yed' b'aj syal sva noc' co molb'etzal noc', xchi eb'. 3 Yuj chi' ix yac' juntzan̈ chon̈ab' eb' yetisraelal eb' chi' d'ay. A juntzan̈ chon̈ab' chi' smasanil ix ac'ji slumal d'a spatictac b'aj syal sva noc' smolb'etzal noc' eb' icha ajnac yalan Jehová.

4 D'a sb'ab'elal ix och suerte d'a jun macan̈ eb' levita yin̈tilal vin̈aj Coat, aton eb' sacerdote yin̈tilal vin̈aj Aarón. 13 chon̈ab' ix ac'ji d'a eb', aton juntzan̈ chon̈ab' ay d'a yol yic eb' yin̈tilal Judá, d'a yol yic eb' yin̈tilal Simeón yed' d'a yol yic eb' yin̈tilal Benjamín. 5 An̈eja' juntzan̈xo eb' coatita chi', ix ac'ji lajun̈exo chon̈ab' d'a eb' d'a yol yic eb' yin̈tilal Efraín, d'a yol yic eb' yin̈tilal Dan yed' d'a yol yic nan̈alxo eb' yin̈tilal Manasés.

6 Ix ac'jipax 13 chon̈ab' d'a eb' levita yin̈tilal Gersón d'a yol yic eb' yin̈tilal Isacar, d'a yol yic eb' yin̈tilal Neftalí yed' pax d'a yol yic nan̈alxo eb' yin̈tilal Manasés ay d'a Basán. 7 Ix ac'jipax 12 chon̈ab' d'a eb' levita yin̈tilal Merari, d'a yol yic eb' yin̈tilal Rubén, d'a yol yic eb' yin̈tilal Gad yed' d'a yol yic eb' yin̈tilal Zabulón.

8 Aton juntzan̈ chon̈ab' chi' ix ac'ji d'a eb' yin̈tilal Leví yuj eb' yetisraelal d'a suerteal. Masanil juntzan̈ chon̈ab' tic, ix ac'jican slumal d'a spatictac icha val ajnac yalancan Jehová d'a vin̈aj Moisés. 9 A juntzan̈ chon̈ab' ol b'inaj tic, a d'a yol yic eb' yin̈tilal Judá ay yed' d'a yol yic eb' yin̈tilal Simeón. 10 A eb' levita yin̈tilal Coat yin̈tilal pax Aarón, a eb' ix b'ab'laj chaan juntzan̈ chon̈ab' tic. 11 A d'a tzalquixtac d'a yol yic eb' yin̈tilal Judá, ix ac'ji Quiriat-arba d'a eb', aton Hebrón schon̈ab'can vin̈aj Arba smam yicham vin̈aj Anac. 12 Axo pax masanil smacb'en jun chon̈ab' chi' yed' yaldeail ac'b'ilxo d'a vin̈aj Caleb yuninal vin̈aj Jefone.

13-19 A Hebrón chi', aton d'ay scol sb'a eb' smac'ancham junoc anima. A eb' yin̈tilal Aarón chi' ix yic'pax juntzan̈ chon̈ab' tic eb': Libna, Jatir, Estemoa, Holón, Debir, Aín, Juta yed' Bet-semes. Aton b'alun̈e' chon̈ab' tic. Axo d'a yol yic eb' yin̈tilal Benjamín, chan̈e' chon̈ab' ix ac'ji d'a eb', aton Gabaón, Geba, Anatot yed' Almón. Yuj chi' a chon̈ab' ix yic' eb' yin̈tilal vin̈aj sacerdote Aarón, 13 d'a smasanil.

20-26 Axo d'a juntzan̈xo eb' levita yin̈tilal pax Coat chi', ix ac'ji juntzan̈xo chon̈ab' d'a eb' d'a yol yic eb' yin̈tilal Efraín. A d'a tzalquixtac, ix ac'ji Siquem d'a eb', aton b'aj syal scolan sb'a eb' smac'ancham junoc anima. Ix ac'jipax Gezer, Kibsaim yed' pax Bet-horón d'a eb', chan̈e' juntzan̈ chon̈ab' tic. Axo pax d'a yol yic eb' yin̈tilal Dan, chan̈e' chon̈ab' ix ac'ji d'a eb': Aton Elteque, Gibetón, Ajalón yed' Gat-rimón. Axo pax d'a yol yic nan̈alxo eb' yin̈tilal Manasés, chab' chon̈ab' ix ac'ji d'a eb', aton Taanac yed' Gat-rimón. Yuj chi' lajun̈e' chon̈ab' ix scha eb' yin̈tilal Coat, ato syal jay macan̈ yaj eb'.

27-33 Axo pax eb' levita yin̈tilal Gersón, chab' chon̈ab' ix ac'ji d'a eb' d'a yol yic nan̈alxo eb' yin̈tilal Manasés. A juntzan̈ chon̈ab' chi', aton Golán yed' Beestera d'a yol yic Basán. A d'a chon̈ab' Golán chi' syal scolan sb'a eb' smac'ancham junoc anima. Axo pax d'a yol yic eb' yin̈tilal Isacar chan̈e' chon̈ab' ix ac'jipax d'a eb', aton Cisón, Daberat, Jarmut yed' En-ganim. Axo d'a yol yic eb' yin̈tilal Aser, an̈eja' chan̈e' chon̈ab' ix ac'jipax d'a eb', aton Miseal, Abdón, Helcat yed' Rehob. Axo pax d'a yol yic eb' yin̈tilal Neftalí, oxe' chon̈ab' ix ac'jipax d'a eb', aton Cedes d'a yol yic Galilea, b'aj syal scolan sb'a eb' smac'ancham junoc anima. Ix ac'jipax chon̈ab' Hamot-dor yed' Cartán d'a eb'. Yuj chi' a masanil chon̈ab' ix yic' eb' yin̈tilal Gersón, 13 d'a smasanil, ato syal jay macan̈ yaj eb'.

34-40 Ayto eb' levita ixto cani, aton eb' yin̈tilal Merari. Ix ac'ji smacb'en eb' d'a yol yic eb' yin̈tilal Zabulón, chan̈e' chon̈ab' ix ac'ji d'a eb': Aton Jocneam, Carta, Dimna yed' Nahalal. Axo d'a yol yic eb' yin̈tilal Rubén, chan̈e' pax chon̈ab' ix ac'ji d'a eb': Aton Beser, Jahaza, Cademot yed' Mefaat. Axo d'a yol yic eb' yin̈tilal Gad, an̈eja' chan̈e' chon̈ab' ix ac'ji d'a eb': Aton Ramot d'a yol yic Galaad, Mahanaim, Hesbón yed' Jazer. A d'a Ramot chi' syal scolan sb'a eb' smac'ancham junoc anima. 12 chon̈ab' ix yic' eb' yin̈tilal Merari, yuninal Leví, icha jay macan̈ yaj eb'.

41 A jantac chon̈ab' ix ac'jican d'a eb' yin̈tilal Leví chi' d'a yol smacb'en eb' yetisraelal, 48 d'a smasanil. 42 Junjun juntzan̈ chon̈ab' chi', ix cann̈ej slumal d'a spatictac b'aj syal sva noc' smolb'etzal noc' eb'.

43 Icha val chi' ix aj yac'jican lum luum d'a eb' israel yuj Jehová, aton masanil lum yac'nac sti' yac'an d'a eb' smam yicham eb'. Yuj chi' ix cajnajcan eb' d'a sat lum smasanil. 44 Ix eln̈ejc'och b'aj yac'nac sti' Jehová chi', ix can eb' ta' d'a junc'olal d'a masanil jun luum chi'. Majxo yal-laj stec'b'an sb'a eb' ajc'ol d'a yichan̈ eb', yujto a Jehová ix ac'anoch eb' d'a yol sc'ab' eb' israel. 45 Malaj junoc b'elan̈ lolonel b'aj yac'nac sti' Jehová chi' d'a eb' israel to maj elc'ochoc.

22

Ix pax eb' vin̈ soldado‘R’ix cot d'a sc'axepalec' a' Jordán

1 Ix lajvi chi', ix yavtancot eb' vin̈ soldado vin̈aj Josué, eb' yin̈tilal Rubén, eb' yin̈tilal Gad yed' nan̈alxo eb' yin̈tilal Manasés. 2 Ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic: A ex tic toxo ix e c'anab'ajej masanil tas yalnaccan vin̈aj Moisés schecab' Jehová. Ix e c'anab'ajanpax masanil tas ix vala'. 3 Man̈ jab'oc ix eyactejcan eb' quetchon̈ab' tic d'a jantac tiempo ix ec' tic, ix e c'anab'ajejn̈ej masanil checnab'il ix yac' Jehová co Diosal d'ayex. 4 A ticnaic, toxo ix elc'och b'aj yac'nac sti' Jehová d'ayon̈, yujto a eb' quetchon̈ab' smasanil, junc'olalxo yaj eb'. Yuj chi' meltzajan̈ec d'a e luum yac'naccan vin̈aj Moisés d'ayex d'a sc'axepalec' a' Jordán. 5 An̈ej jun tas sval d'ayex to tzeya'ilej val e b'a e c'anab'ajan masanil checnab'il yac'naccan vin̈aj Moisés schecab' Jehová d'ayon̈. Syalelc'ochi to tze xajanej Jehová co Diosal, tze b'eyb'alan sb'eyb'al, tzeyac'anem e b'a d'ay d'a smasanil e c'ool yed' d'a smasanil e pensar.

6-8 Paxan̈ec d'a e luum yed' jantac e b'eyumal, jantac noc' e molb'etzal noc', jantac q'uen oro, q'uen plata, q'uen bronce yed' q'uen hierro yed' pax jantac pichul ix eyic'canec' d'a eb' eyajc'ool d'a oval. Tze pucanec' masanil juntzan̈ chi' d'a masanil eb' eyetchon̈ab' aycan ta'. Yac'ocab' svach'c'olal Jehová co Diosal d'a eyib'an̈, xchi vin̈ d'a eb'. Ix lajvi stac'lancan sb'a eb' yed' vin̈, ix meltzaj eb' d'a slum ac'b'ilcan d'a eb' yuj vin̈aj Moisés d'a yol yic Basán. Axo nan̈alxo eb' yin̈tilal Manasés chi', a vin̈aj Josué chi' ix ac'ancan slum eb' d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Jordán yed' eb' yetisraelal. 9 Yuj chi' ix elta eb' chi' d'a scal eb' yetisraelal d'a Silo, d'a yol yic Canaán, yic smeltzaj eb' d'a smacb'en d'a yol yic Galaad, lum ac'b'ilcan d'a eb' yuj vin̈aj Moisés, icha ajnac yalan Jehová.

Jun altar d'a sti' a' Jordán

10 Ayic ix c'och eb' vin̈ soldado chi' d'a a' Jordán, d'a yolto smacb'en Canaán, ix sb'o jun altar eb', te nivan ix aji. 11 Ix c'och yab'ixal jun tic d'a juntzan̈xo eb' yetisraelal eb' chi', to ix sb'oq'ue jun altar eb' d'a smojonal Canaán d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Jordán. 12 Ayic ix yab'an eb' icha chi', ix smolb'an sb'a eb' smasanil d'a Silo, yic sb'at eb' yac' oval yed' eb'. 13 Ix checjib'at vin̈aj Finees yuninal vin̈aj sacerdote Eleazar d'a sb'ab'elal yuj eb' d'a Galaad b'aj ayec' eb' nan̈al yoxil in̈tilal chi'. 14 Ix b'at lajun̈van̈ eb' yajal yaj d'a junjun in̈tilal d'a scal eb' israel yed' vin̈. 15 Masanil juntzan̈ eb' chi', ix b'atn̈ej eb' d'a Galaad b'aj ayec' nan̈al yoxil in̈tilal eb' chi', ix yalan eb' icha tic:

16 —A on̈ tic ix on̈ checjicot yuj eb' schon̈ab' Jehová yic tzul cab' d'ayex yuj jun tas man̈ vach'oc ix e c'ulej d'a Jehová co Diosal. ¿Tas yuj ix e patiquejel co Diosal chi', ix e b'oanq'ue jun altar yuj eyic'anel e b'a d'ay? 17 ¿Tom max e nacot jantac chucal ix uji d'a Peor? Aytocan stz'aub'al d'a quib'an̈ ticnaic. Yujn̈ej jun chi' tzijtum eb' quetchon̈ab' chamnac yuj Jehová. 18 Axo ticnaic tato a ex tic tze patiquejxiel Jehová, axo scot yoval sc'ool chi' d'a quib'an̈ co masanil. 19 Tato tze na' to max yal eyoch ejmelal d'a co Diosal d'a jun lum b'aj ayex ec' tic, coyec qued'oc d'a lum b'aj ayec' scajnub' Jehová, tzeyic'can e macb'en d'a co cal chi'. Palta man̈ pitoc tzeyutej e b'a d'a Jehová yed' d'ayon̈, tze b'oanq'ue junocxo altar d'a yichan̈ jun yic Jehová co Diosal chi'. 20 Naeccoti tas sc'ulejnac vin̈aj Acán yuninal vin̈aj Zera ayic yic'annaccot juntzan̈ tas vin̈ ay yovalil yuj Jehová. Yuj smul vin̈ chi', cotnac yoval sc'ol Jehová d'a quib'an̈ co masanil. Man̈ocn̈ejlaj vin̈aj Acán chi' chamnac yuj smul chi', xchi eb'.

21 Ix lajvi chi' ix tac'vi eb' ix xid'ec' d'a oval chi' d'a eb' yajal yaj d'a scal eb' yetisraelal chi' icha tic:

22 —A Jehová Syal Yuj Smasanil, yojtac to ix co b'o jun altar chi', man̈ yujoc co paticaneli, man̈ yujoc pax quic'anel co b'a d'ay. Yojtac Jehová chi' tas yaji. Comonoc snachajpaxel eyuuj. Tato yuj co pitan co b'a d'ay, mocab' on̈ eyac' nivanc'olal. 23 Tato yuj quic'anel co b'a d'a Jehová, yuj chi' ix co b'oq'ue jun altar chi', ma yuj co n̈usantz'a silab' d'a yib'an̈, ma yuj cac'an ixim trigo co silab'oc, ma cac'an juntzan̈xo silab' yic junc'olal d'a yib'an̈, aocab' Jehová tz'ac'an yovalil d'ayon̈.

24 Palta ix co b'oq'ue jun altar chi', yujto ix co na' talaj ay jun c'ual ol yal eb' eyin̈tilal d'a eb' quin̈tilal icha tic: Malaj eyalan eyic d'a Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, 25 yujto a Jehová ac'annaccan a' Jordán tic co mojonoc eyed'oc a ex yin̈tilal ex Rubén tic yed' ex yin̈tilal Gad tic, yuj chi' malaj eyalan eyic d'a Jehová, q'uinaloc xchi eb'. Tato icha chi', a eb' syamancanoch vaan eb' quin̈tilal chi' yic max yal sb'a eb' d'a Jehová. Man̈xa am yelc'och Jehová chi' d'a eb' quin̈tilal chi'. 26 Yuj chi' ix co b'oq'ue jun altar chi', man̈ yujoc co n̈usan silab' yed' cac'an juntzan̈xo silab' d'a Jehová. 27 Palta to ch'oxnab'il tz'ajcan d'a co cal eyed'oc yed' d'a scal eb' quin̈tilal, yic vach' a on̈ tic syalpax cac'an servil Jehová yed' coch d'a yichan̈ co n̈usan co silab' yed' co silab' yuj co mul yed' co silab' yic co junc'olal yed'oc. Yuj chi' a eb' eyin̈tilal chi', man̈ ol yal-laj yalan eb' d'a eb' quin̈tilal chi' icha tic: A ex tic malaj eyalan eyic d'a Jehová, man̈ xchioc eb'. 28 Yuj chi' ix co na' talaj ay mach tz'alan icha chi' d'ayon̈, ma d'a eb' quin̈tilal d'a b'aq'uin̈, syal co tac'vi d'a eb' icha tic: Ilec val, a eb' co mam quicham ix sb'oq'ue jun altar tic eb', lajan yilji icha jun yic Jehová, man̈ yujoc sn̈usji silab', ma junocxo macan̈ silab', palta an̈ej to aycanoch ch'oxnab'ilal d'a co cal eyed'oc, xco chama. 29 Colvajocab' Jehová qued'oc yic malaj b'aq'uin̈ ol co pitej co b'a d'ay, ma ol cactejcani, sco b'oanq'ue junocxo altar yic sco n̈usantz'a silab' yed' cac'an ixim trigo ofrendail, ma cac'an juntzan̈xo silab'. Palta to a d'a altar yic Jehová co Diosal ay d'a yichan̈ scajnub', an̈ej ta' smoj tz'ac'ji silab' chi', xchi eb'.

30 Ayic ix yab'an vin̈aj sacerdote Finees yed' eb' yajalil chon̈ab', aton eb' yajal yaj d'a junjun in̈tilal, tas ix yal eb' yin̈tilal Rubén, eb' yic Gad yed' nan̈alxo eb' yin̈tilal Manasés, vach' ix yab' eb'. 31 Ix lajvi chi', a vin̈aj Finees chi' ix alan d'a eb' icha tic:

—A ticnaic jun, toxo ix nachajel cuuj to ayoch Jehová qued'oc, yujto a ex tic man̈ pitoc ix eyutej e b'a d'ay, yuj chi' malaj yaelal ol yac'cot d'a quib'an̈.

32 Ix lajvi chi', a vin̈aj Finees chi' yed' eb' ajun yed'oc ix stac'lancan sb'a eb' yed' eb' chi', ix meltzaj eb'. Ix el eb' d'a yol yic Galaad, ix c'ochxi eb' d'a yol yic Canaán, b'aj ayec' eb' yetisraelal eb' chi'. Ix yalan eb' d'a eb' aycan chi' masanil tas ix yal juntzan̈xo eb' chi'. 33 Ix scha sc'ol eb' tas ix yalcot juntzan̈xo eb' chi', yuj chi' ix yalan vach' lolonel eb' d'a Dios yuj eb'. Atax ta' man̈xalaj tas ix yal eb' yuj yac'an oval eb' yed' eb' yin̈tilal Rubén yed' eb' yic Gad, yic b'at satjiel eb' yuj eb'. 34 Yuj chi' a eb' yin̈tilal Rubén yed' eb' yic Gad chi', ix yac' scuch jun altar chi' eb', Ch'oxnab'il. Ix yalan eb': A jun altar tic, ch'oxnab'il tz'ajcan d'a co cal to a Jehová, co Diosal toni, xchi eb'.

23

Ix lolon vin̈aj Josué d'a eb' chon̈ab'

1 Ayxo tiempo man̈xalaj oval syac' eb' israel, junc'olalxo yaj eb' yuj Jehová. Axo yic icham vinacxo vin̈aj Josué, 2 ix schecan vin̈ avtajcot masanil eb' sat yaj d'a eb' yetchon̈ab' vin̈ chi', aton eb' ichamtac vinac, eb' juez yed' eb' yajal yaji. Ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic:

A in tic te icham vinac inxo, toxo ol in chamoc. 3 A ex tic ix eyil tastac ix utaj juntzan̈ chon̈ab' tic yuj Jehová co Diosal, ix stec'b'ej sb'a eb' yac'an oval qued'oc, palta a Jehová chi' ix ac'an oval cuuj. 4 A inxo ix in puquec' masanil lum luum tic d'ayex. Man̈ocn̈ej lum yic juntzan̈ chon̈ab' toxo ix co satel ix in puqueq'ui, palta ix in pucpaxec' lum yic juntzan̈xo chon̈ab' aytoeq'ui, scotn̈ej d'a a' Jordán, masanto sc'och d'a a' mar Mediterráneo b'aj tz'em c'u. 5 A Jehová ol ic'anel masanil eb' anima cajan d'a juntzan̈ lum chi', a exxo tic ol eyiquejcan lum icha ajnac yac'ancan sti' Jehová chi'.

6 Aq'uec val eyip e c'anab'ajan masanil tas syal c'ayb'ub'al stz'ib'ejnaccan vin̈aj Moisés, tz'acan val tze c'anab'ajej icha val yaj stz'ib'chajcan chi'. 7 Yuj chi' man̈ junn̈ejoc tzeyutej e b'a yed' juntzan̈ anima aytoec' cajan chi'. Man̈ ex och ejmelal d'a sdiosal eb', man̈ eyac'paxem e b'a d'ay, ma e locan sb'i yic tzeyac'an e ti', man̈ eyac'pax b'inajoc. 8 Tzex ochn̈ej tzac'an yuj Jehová co Diosal, icha ix aj co b'eyn̈ejcoti. 9 A val Jehová ix ic'anel juntzan̈ nivac chon̈ab' ay smay tic d'a quichan̈. Malaj mach syal stec'b'an sb'a d'a quichan̈ masanto ticnaic. 10 A d'a junoc on̈ ix el lemnaj mil eb' cajc'ool, yujto a Jehová co Diosal ix ac'an oval cuuj, icha aj yac'annaccan sti' d'ayon̈. 11 Tzeya'ilej val e b'a e xajanan Jehová co Diosal. 12 Tzeyojtaquejel juntzan̈ tic: Tato tze patiquejcan el Dios, junxon̈ej tzeyutej e b'a yed' juntzan̈ anima chi', slaj eyic'lan e b'a yed' eb', 13 man̈xo ol yiq'uel juntzan̈ anima chi' Jehová d'a eyichan̈, palta to ol ex ixtaj yuj eb' ichoc junoc scan d'a junoc yaal, ya ol eyab' yuj eb', icha val syail yoch noc' tz'uum d'a yich co patic, ma icha syail sb'at junoc te' q'uiix d'a yol co sat, masanto ol ex satel d'a sat lum luum te vach' ix yac' Jehová co Diosal tic d'ayon̈.

14 A in tic toxo ol in chamoc, palta a ex tic eyojtac val sic'lab'il to ix eln̈ejc'och masanil tas vach' b'aj yac'naccan sti' Jehová co Diosal d'ayon̈, malaj junoc maj elc'ochi. 15-16 Palta icha val ix aj yelc'och masanil tastac vach' b'aj yac'naccan sti' Jehová chi' d'ayon̈, icha pax chi' ol aj yac'ancot masanil macan̈il yaelal alb'ilcan yuuj d'a eyib'an̈. Tato man̈ ol e c'anab'ajej e c'ulan strato Jehová co Diosal ix sb'o qued'oc, axo d'a comon dios ol ex och ejmelal, tato a d'a juntzan̈ chi' ol eyaq'uem e b'a, ol cot yoval sc'ol Jehová d'ayex, elan̈chamel ol ex satjoquel d'a sat jun lum luum te vach' ix yac' tic d'ayon̈, xchi vin̈aj Josué chi'.

24

Ix loloncan vin̈aj Josué

1 Masanil eb' sat yaj d'a eb' yetisraelal vin̈aj Josué chi', ix smolb'ej eb' vin̈ d'a Siquem, aton eb' ichamtac vinac, eb' juez yed' eb' yajal yaji, ix och eb' d'a yichan̈ Jehová. 2 Ix och ijan vin̈ yalan d'a eb':

—Icha tic yalan Jehová co Diosal: A d'a peca', a eb' e mam eyicham, aton vin̈aj Taré yed' chavan̈ yuninal, aton vin̈aj Abraham yed' vin̈aj Nacor, ec'nac cajan eb' d'a yichan̈b'at a' nivan Éufrates, yalnac sb'a eb' d'a comon dios. 3 Ata' vic'naccot vin̈aj Abraham chi', vac'annaquec' cajan vin̈ d'a yol yic lum Canaán tic. Vac'annacpax jun yuninal vin̈, aton vin̈aj Isaac, te q'uib'nacchaan̈ sb'isul yin̈tilal vin̈aj Abraham chi' yuj vin̈ yuninal chi'. 4 Vac'annac chavan̈ yuninal vin̈aj Isaac chi', aton vin̈aj Jacob yed' vin̈aj Esaú. Vac'annac lum tzalquixtac yic Seir d'a vin̈aj Esaú chi'. Axo vin̈aj Jacob yed' eb' yuninal b'atnaccan cajan eb' d'a Egipto. 5 Nivan tiempo ec'nac eb' ta', slajvi chi' in checannacb'at vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón d'a Egipto chi', vac'annaccot juntzan̈ nivac yaelal d'a yib'an̈ eb' aj Egipto chi', masanto c'ochnac stiempoal yic vic'annaquelta eb' e mam eyicham chi' ta'. 6 Ayic yelnaccot eb' chi' ta', cotnac tzac'an eb' aj Egipto chi' d'a spatic eb' yed' scarruaje yed' noc' chej masanto d'a sti' a' Chacchac Mar. 7 Yuj chi' in yavtej eb' e mam eyicham chi': A inxo vac'och jun q'uic'alq'uinal d'a scal eb' yed' eb' tzac'an yuj eb' chi', vac'annac spoj sb'a a' mar d'a yichan̈ eb', palta vac'anxi yil-laj sb'a a', smucchajnaccanb'at eb' aj Egipto chi' yuj a'. A ex tic, eyilnac val sic'lab'il tas vutejnac eb' chi'.

Najtil ec'nacpax eb' e mam eyicham chi' d'a tz'inan luum, 8 masanto ex vic'cot yed' eb' d'a lum yic eb' amorreo d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a a' Jordán tic. Ix yac' oval eb' eyed'oc, palta a in ix vac'och eb' d'a yol e c'ab'. Ix eyac'an ganar eb', ix eyiquejcan sluum eb'. 9 A vin̈aj Balac yuninal vin̈aj Zipor, sreyal eb' moabita, snib'ej vin̈ yac'nac oval eyed'oc. Yuj chi' schecb'at yic'umal vin̈aj Balaam vin̈, aton vin̈ yuninal vin̈aj Beor, yuj ex scatab'an vin̈ yalan vin̈. 10 Palta maj ex in cha catab'aj yuj vin̈aj Balaam chi', yuj chi' axo vach' lolonel yalnaccan vin̈ d'a eyib'an̈. Icha chi' aj ex in colancanel d'a yol sc'ab' vin̈. 11 Slajvi chi' ex ec'ta d'a yol a' Jordán, ex javi d'a Jericó. A eb' ay d'a Jericó chi' yed' eb' amorreo, eb' ferezeo, eb' cananeo, eb' hitita, eb' gergeseo, eb' heveo yed' eb' jebuseo, ix yac' oval eb' eyed'oc, palta a inxo ix vac'och eb' d'a yol e c'ab'. 12 Eyac'nac ganar chavan̈ sreyal eb' amorreo, palta man̈ yujoc q'uen eyespada yed' e jul-lab', palta a in vac'nacb'at jun nivan xivelal d'a yib'an̈ eb', yuj chi' el eb' d'ayex. 13 A in ix vac' lum e lum b'aj ex aj tic, man̈oc ex ix eyavej tas avab'il d'a sat luum. Ix vac'an e pat b'aj tzex cajnaji, palta man̈oc ex ix e b'oq'uei. A ticnaic, vach'xo eyaji, tze lo sat te' uva yed' sat te' olivo, man̈oc ex eyavejnac te', xchi Jehová chi'.

14 —Yuj masanil juntzan̈ tic ayocab' yelc'och Jehová d'a yol e sat, tzeyac'anem e b'a d'ay d'a smasanil e c'ool. Iq'uequel comon dios d'a e cal, icha juntzan̈ b'aj yac'naquem sb'a eb' co mam quicham d'a yichan̈b'at a' Éufrates yed' d'a Egipto, an̈ejocab' d'a Jehová b'aj tzex och ejmelal. 15 Palta tato malaj e gana tzeyal e b'a d'a Jehová chi' jun, sic'lejec mach b'aj tzeyal e b'a, tato a d'a juntzan̈ dios b'aj yalnac sb'a eb' co mam quicham d'a yichan̈b'at a' Éufrates chi', mato d'a sdiosal eb' amorreo cajan d'a tic, palta a inxo tic yed' masanil eb' cajan ved' d'a yol in pat, a d'a Jehová ol cal co b'a, xchi vin̈aj Josué chi'.

16 Ix tac'vi eb' anima chi' icha tic:

—Malaj b'aq'uin̈ ol cactejcan Jehová co Diosal yic scalan co b'a d'a juntzan̈ comon dios chi'. 17 Yujto a Jehová chi' ic'annac on̈ elta d'a Egipto b'aj ochnac eb' co mam quicham checab'vumal. A' b'oannac juntzan̈ tas satub'tac yilji d'a quichan̈. On̈ stan̈vani, on̈ scolanpaxi ayic on̈ cot d'a yoltac b'e yed' on̈ ec'ta d'a scal juntzan̈ chon̈ab'. 18 A Jehová ix ic'anel masanil juntzan̈ chon̈ab' d'a quichan̈, icha ix yutej eb' amorreo cajan d'a tic. A yuj masanil juntzan̈ tastac ix sc'ulej chi', yuj chi' an̈ej d'ay ol caq'uem co b'a, yujto co Diosal, xchi eb' anima chi'.

19 Ix tac'vi vin̈aj Josué chi' d'a eb' icha tic:

—Man̈ ol yal-laj eyac'anem e b'a d'a Jehová yujto max techaj yuuj ayic syilanoch e chucal, yujto ste cot yoval sc'ool tato tzex och ejmelal d'a comon dios, man̈ jab'oc syac' nivanc'olal e mul chi'. 20 Vach'chom tzijtum tastac vach' ix sb'o Jehová d'ayon̈, palta tato tze patiquejeli, axo d'a juntzan̈ comon dios tzeyal e b'a, ol cot yoval sc'ool d'a eyib'an̈, ol ex sataneli, xchi vin̈.

21 Ix tac'vi masanil eb' anima chi' icha tic:

—Man̈ ol caq'uemlaj co b'a d'a juntzan̈ chi', an̈ej d'a Jehová ol caq'uem co b'a, xchi eb'. 22 Yuj chi' ix yalan vin̈aj Josué chi' icha tic:

—An̈eja' ex tzeyac'och e b'a testigoal to an̈ej d'a Jehová ol eyaq'uem e b'a, an̈ej d'ay ol ex och ejmelal, xchi vin̈.

—Yeltoni, a on̈ ton scala', xchi eb' anima chi'.

23 Yuj chi' ix yalxi vin̈aj Josué chi' icha tic:

—Tato icha chi' an, iq'uequel masanil comon dios d'a e cal, tzeyac'anem e b'a d'a Jehová co Diosal, xchi vin̈.

24 Ix tac'vi eb' icha tic:

—A on̈ tic yed' val smasanil co c'ool scalani to a d'a Jehová co Diosal ol caq'uem co b'a, ol co c'anab'ajan masanil tas syala', xchi eb'.

25 A d'a jun c'u chi' ix sb'o jun trato vin̈aj Josué yed' eb' yetisraelal d'a Siquem, ix yac'ancan juntzan̈ checnab'il vin̈ yed' juntzan̈ c'ayb'ub'al d'a eb'. 26 Ix stz'ib'ancan juntzan̈ sc'ayb'ub'al Jehová vin̈. Ix lajvi chi', ix schecan vin̈ b'alchajcot jun q'uen nivan q'ueen, ix yac'ancanoch q'uen vin̈ d'a yich jun te' mach' d'a slac'anil scajnub' Jehová. 27 Ix yalan vin̈ d'a masanil eb' ayec' chi':

—A d'a yichan̈ jun q'uen tic tz'alchajcan tas ix yal Jehová d'ayon̈. Ayic ol quilan q'ueen, ol co naancoti to man̈ ol co patiquejcanel-laj co Diosal, xchi vin̈.

28 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ to smeltzaj eb' d'a smacb'en junjun.

A schamel vin̈aj Josué

(Jue 2.6-10)

29 Ix lajvi chi', ix cham vin̈aj Josué schecab' Jehová, aton vin̈ yuninal vin̈aj Nun, 110 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix cham vin̈. 30 Ix mucji vin̈ d'a Timnat-sera, d'a tzalquixtac d'a yol yic Efraín, d'a snorteal svitzal Gaas. 31 A eb' chon̈ab' israel chi', ix sc'anab'ajej Jehová eb' yacb'an pitzanto vin̈aj Josué yed' eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' ilannac masanil tas sc'ulejnac Jehová d'a eb'.

Ix mucji sb'aquil vin̈aj José

32 Ix mucjipax sb'aquil vin̈aj José yic'naccot eb' israel chi' d'a Egipto. A d'a Siquem ix mucji, d'a lum smannac vin̈aj Jacob d'a eb' yuninal vin̈aj Hamor smam vin̈aj Siquem. 100 plata yac'nac lum vin̈aj Jacob chi'. A jun lugar chi' ochnaccan yicoc eb' yin̈tilal José.

A schamel vin̈aj Eleazar

33 Ix champax vin̈aj Eleazar yuninal vin̈aj Aarón. A d'a jun tzalan ix mucchaj vin̈, d'a sat slum vin̈aj Finees, aton vin̈ yuninal vin̈, aton lum ac'b'il smacb'enoc vin̈ d'a tzalquixtac d'a yol yic Efraín.

5.9 5:9 A jun lolonel Gilgal tic a d'a hebreo, syalelc'ochi “tz'ic'jieli”.

7.26 7:26 Acor Syalelc'ochi “satjieli”.

JUECES

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

A Yab'ixal Eb'

JUEZ

Jueces sb'i jun libro tic, yujto a d'ay syalcot yab'ixal eb' cuchb'annac eb' yetisraelal ayic ayxo scham vin̈aj Josué. A d'a jun tiempoal chi' junn̈ej yaj eb'. Slajvinac chi', sjavinac jun tiempoal to man̈xo junn̈ejoc yaj eb', man̈xa pax yelc'och eb' yajalil eb' d'a sat. Cotac scal sc'och juntzan̈ nación ay d'a slac'anil eb', syac'an oval yed' eb'. Ay pax b'aj munil a eb' syac' oval. A d'a yol smacb'en eb' israel chi', ay juntzan̈ eb' cananeo cannac cajan, yujto man̈ yac'nacoc ganar eb' spechanel eb', ayn̈ej oval d'a scal eb' yuj eb'. B'elb'on yec' yajalil eb'. Axon̈ej eb' tz'ac'an ganar yuj tas sc'ulej yalani. A eb' yajalil eb' chi', aton eb' Juez sb'inaj d'a jun libro tic, a eb' scuchb'an eb'. A eb' sb'inaj val can d'a jun libro tic, aton eb' tic: Ix Débora, vin̈aj Barac, vin̈aj Gedeón yed' vin̈aj Sansón. A Dios maj yactejcan eb' schon̈ab' d'a juneln̈ej. Cotac scal syac'anoch eb' yajal chi' d'a scal eb'. A yuj tas tz'aj schaan svach'c'olal Dios eb', aton yuj svach' sb'eyb'al eb' d'a Dios. Axo pax yuj schucal b'eyb'al eb' jun, a tz'ic'an sjavi yaelal d'a yib'an̈ eb'. Vach'chom icha chi' sb'eyb'al eb', palta a Dios ayn̈ejoch d'a sc'ool scolan schon̈ab' chi', an̈ej tato sna sb'a eb', smeltzajpax eb' d'ay.

1

Ix ac'ji ganar vin̈ sreyal Bezec

1 Ayic toxo ix cham vin̈aj Josué, masanil eb' yetisraelal vin̈ ix c'anb'an d'a Jehová icha tic: ¿Mach junoc macan̈ in̈tilal d'a co cal tic ol b'ab'laj och yac' oval yed' eb' cananeo? xchi eb'. 2 Ix tac'vi Jehová icha tic: A eb' yin̈tilal Judá sb'ab'lajochi, yujto a d'a eb' ol ac'chaj luum, xchi. 3 Yuj chi' a eb' yin̈tilal Judá ix avtan eb' yin̈tilal Simeón, ix yalan eb' d'a eb' icha tic: Coyec qued' d'a lum luum ix ac'ji quiquej, ol cac'an oval yed' eb' cananeo cajan ta'. Ol lajvoc chi', ol on̈ ochpax eyed'oc ayic ol eyac'an oval yuj lum ol eyiquejpax chi', xchi eb'. Yuj chi' ix b'at eb' yin̈tilal Simeón chi' yed' eb'. 4-5 Icha chi' ix aj yac'an oval eb' yed' eb' cananeo yed' pax eb' ferezeo, axo Jehová ix ac'anoch eb' d'a yol sc'ab' eb'. A d'a Bezec ix ac'ji ganar 10 mil eb' cananeo yuj eb'. Ajun pax vin̈ sreyal Bezec chi' d'a scal eb'. 6 Vach'chom ix el lemnaj vin̈, palta ix b'atn̈ej tzac'an eb' d'a spatic vin̈, masanto ix yamchaj vin̈ yuj eb', ix spolel yiximal smam sc'ab' vin̈ eb' yed' yiximal smam yoc vin̈. 7 Yuj chi' ix yalan vin̈: A d'a yalan̈taxo, ix viq'uel yiximal smam sc'ab' yed' yiximal smam yoc 70 eb' vin̈ rey, ix vac'an sic'q'ue sc'ajiltac vael eb' vin̈ d'a yalan̈ in mexa. Palta axo ticnaic jun, lajan val tzin yutej Dios icha vutejnac eb' vin̈ chi', xchi vin̈. Ix yic'anb'at vin̈ eb' israel chi' d'a Jerusalén, axo ta' ix cham vin̈.

Ix ac'ji ganar Jerusalén yed' Hebrón

8 A eb' yin̈tilal Judá ix och eb' yac' oval d'a chon̈ab' Jerusalén, ix yac'an ganar eb'. Ix xicancham masanil anima eb', ix sn̈usantz'a jun chon̈ab' chi' eb'. 9 Ix lajvi chi', ix laj empax eb' yac' oval yed' eb' cananeo, eb' cajan d'a tzalquixtac, d'a yol smacb'en Neguev yed' d'a ac'lictac. 10 Ix yac'anpax oval eb' yed' eb' cananeo d'a chon̈ab' Hebrón, aton Quiriat-arba d'a peca', ix miljicancham vin̈aj Sesai, vin̈aj Ahimán yed' vin̈aj Talmai yuj eb'.

Ix ac'ji ganar chon̈ab' Debir

(Jos 15.15-19)

11 Elan̈chamel ix och eb' yac' oval d'a chon̈ab' Debir, aton Quiriat-sefer d'a peca'. 12 Ay jun vin̈ yajal yaj d'a scal eb' yin̈tilal Judá scuchan Caleb. Ix yal vin̈ icha tic: A junoc mach ol b'at yac' oval yed' eb' cajan d'a Quiriat-sefer, tato ol yac' ganar yic'an jun chon̈ab' chi', ol vac' ix Acsa ix visil yetb'eyumoc, xchi vin̈. 13 Axo vin̈aj Otoniel yuninal vin̈aj Cenaz slajvub' yuc'tac vin̈aj Caleb chi' ix ac'an ganar jun chon̈ab' chi', yuj chi' ix yac' ix yisil vin̈aj Caleb chi' yetb'eyumoc vin̈. 14 Axo yic ix lajvi yic'lan sb'a eb' chi', ix yalan vin̈aj Otoniel chi' d'a ix Acsa chi' to sc'an sluum ix d'a vin̈ smam chi'. Yuj chi' ix emta ix d'a yib'an̈ noc' b'uru, ix sc'anb'an vin̈ smam ix chi' d'ay icha tic:

—¿Tas tza nib'ej? xchi vin̈ d'a ix.

15 Ix yalan ix:

—Ina to ix ac' lum taquin̈ luum d'ayin d'a Neguev, yuj chi' eloc val d'a a c'ool tzac' lum yax sat d'ayin, lum b'aj ay sjaj a a', xchi ix.

Yuj chi' ix yac' junocxo lum vin̈ d'a ix, ay sjaj a a' d'a luum d'a sjolomtac yed' junocxo a' d'a syoptac luum.

A sluum eb' yin̈tilal Judá yed' eb' yic Benjamín

16 A eb' yin̈tilal vin̈aj Hobab vin̈ quenita, aton vin̈ sn̈i' vin̈aj Moisés, ix el eb' d'a schon̈ab'il te' Palma, ix b'at eb' yed' eb' yin̈tilal Judá, ix b'at cajnaj eb' d'a scal eb' anima cajan d'a tz'inan lum d'a yol smacb'en Judá d'a Neguev, d'a slac'anil chon̈ab' Arad. 17 Axo eb' yin̈tilal Judá yed' eb' yic Simeón, ix yac' oval eb' yed' eb' cananeo cajan d'a Sefat. Ix satel jun chon̈ab' chi' eb' d'a juneln̈ej, yuj chi' Horma ix sb'iejcan yuj eb'.1.17 18 Ix yic'anpax chon̈ab' Gaza eb', Ascalón yed' Ecrón yed' slumal d'a spatictac. 19 Yujto ayoch Jehová yed' eb' yin̈tilal Judá chi', yuj chi' ix yac' ganar eb' cajan d'a tzalquixtac eb', palta maj yal-laj spechanel eb' anima cajan d'a ac'lictac eb', yujto a eb' chi', ay sq'ueen carruaje eb' yic oval. 20 Ix ac'ji lum Hebrón d'a vin̈aj Caleb icha ajnac yalancan vin̈aj Moisés. A vin̈aj Caleb chi' ix ac'an ganar yic'anel oxvan̈ eb' yuninal vin̈aj Anac. 21 Axo pax eb' yin̈tilal Benjamín jun, maj yal-laj yic'anel eb' jebuseo eb' d'a Jerusalén, yuj chi' junn̈ej ix can cajan eb' yed' eb' d'a Jerusalén chi'.

Ix yac' ganar chon̈ab' Betel eb' yin̈tilal José

22-23 A eb' yin̈tilal José, ix yac' lista sb'a eb' sb'at yac' oval d'a chon̈ab' Betel, aton Luz d'a peca'. Ayic ix schecanb'at eb' ilum lum eb' ta', a Jehová ix colvaj yed' eb'. 24 A eb' ilum luum chi', ix yil eb' yelta jun vin̈ vinac d'a chon̈ab' chi', ix yalan eb' d'a vin̈: Tato ol on̈ a ch'ox d'a tas ol aj coch d'a yol chon̈ab' tic, malaj tas ol ach cutej, xchi eb' d'a vin̈. 25 Axo jun vin̈ chi' ix ch'oxani tas tz'aj yoch eb' d'a jun chon̈ab' chi'. Yuj chi' ix cot eb' soldado yin̈tilal José, ix xicancham masanil eb' anima eb' ayec' cajan ta', palta a jun vin̈ ix ch'oxan eb' chi', maj miljichamlaj vin̈ yuj eb' yed' masanil eb' cajan yed' vin̈ d'a yol spat. 26 A jun vin̈ chi', ix b'atcan vin̈ d'a slum eb' hitita, ix sb'oanq'ue jun chon̈ab' vin̈ ta', Luz ix yac' vin̈ sb'iej. Ix ochn̈ejcan jun b'i chi' d'a jun chon̈ab' chi'.

Juntzan̈ chon̈ab' maj ac'ji ganar yuj eb' israel

27 A eb' yin̈tilal Manasés, maj yal-laj spechanel juntzan̈ anima tic eb': Eb' aj Bet-seán, eb' aj Taanac, eb' aj Dor, eb' aj Ibleam yed' eb' aj Meguido yed' pax yaldeail juntzan̈ chon̈ab' chi'. Yuj chi' ix cann̈ej cajan eb' cananeo chi' ta'. 28 Palta axo yic ix yic'an yip eb' israel chi', ix yac'an pural eb' cananeo chi' eb' yochcan smunlajvumoc. Maj pechjiel-laj eb' d'a juneln̈ej yuj eb'.

29 An̈eja' pax eb' yin̈tilal Efraín, maj spechel-laj eb' cananeo eb' cajan d'a Gezer, yuj chi' a eb' cananeo chi', ix cann̈ej cajan eb' d'a scal eb'.

30 An̈eja' eb' yin̈tilal Zabulón, maj spechel-laj eb' cananeo eb' cajan d'a Quitrón yed' d'a Nahalal. Yuj chi' ix cann̈ej cajan eb' cananeo chi' d'a scal eb', palta ix ac'ji pural eb' yochcan smunlajvumoc eb' yin̈tilal Zabulón chi'.

31-32 An̈eja' eb' yin̈tilal Aser, maj spechel-laj eb' cananeo eb' cajan d'a Aco, d'a Sidón, d'a Ahlab, d'a Aczib, d'a Helba, d'a Afec yed' d'a Rehob. Yuj chi' ix cann̈ej cajan eb' yin̈tilal Aser chi' d'a scal eb' cananeo chi'.

33 An̈eja' pax eb' yin̈tilal Neftalí, maj spechel-laj eb' cananeo eb' cajan d'a Bet-semes yed' d'a Bet-anat, yuj chi' ix cann̈ej cajan eb' d'a scal eb' cananeo chi', palta ix ac'ji pural eb' cananeo chi' yochcan smunlajvumoc eb'.

34 A eb' amorreo cajan d'a lum ac'lictac, maj chajiochlaj eb' yin̈tilal Dan yuj eb', yuj chi' ix cann̈ej eb' yin̈tilal Dan chi' d'a lum tzalquixtac. 35 Icha chi' ix aj scann̈ej cajan eb' amorreo chi' d'a yich vitz Heres, d'a Ajalón yed' d'a Saalbim, palta axo yic ix yic'an yip eb' yin̈tilal José, ix yac' pural eb' amorreo chi' eb' yochcan smunlajvumoc.

36 A smojonal slum eb' amorreo chi', sb'atn̈ej d'a spac'anil yic Acrabim, masanto sc'och d'a Sela, sb'atn̈ej d'a yib'an̈q'ue chi'.

2

Ix sch'ox sb'a Yángel Jehová d'a Boquim

1 A d'a Boquim ix sch'ox sb'a Yángel Jehová, ix cot d'a Gilgal, ix yalan d'a eb' chon̈ab' israel icha tic: A in ex viq'uelta d'a Egipto, ex vic'ancot d'a sat lum luum vac'nac in ti' vac'an d'a eb' e mam eyicham. Valannac to malaj b'aq'uin̈ ol satel jun in trato vac' eyed' tic, 2 an̈ej to malajocab' e trato tze b'o yed' eb' anima cajan d'a sat lum luum b'aj cajan ex ec' tic, tze satanel yaltar eb' b'aj slesalvi, xin chi, palta a ex tic, maj e c'anab'ajej tas valnac chi'. ¿Tas yuj pit ix eyutej e b'a? 3 Yuj chi' svalcan d'ayex to man̈ ol viq'uel-laj juntzan̈ chon̈ab' tic d'a e cal. Ol ochn̈ejcan eb' ajc'olal d'ayex, axo sdiosal eb' ol ex juaneloc, ichato ol ex can d'a junoc yaal, xchi Yángel Jehová chi'.

4 Ayic ix lajvi slolon Yángel Jehová chi', masanil eb' chon̈ab', te chaan̈ ix el yav eb' yoq'ui, 5 yuj chi' Boquim ix sb'iejcan jun lugar chi'. Axo ta' ix yac' silab' eb' d'a Jehová.2.5

A schamel vin̈aj Josué

(Jos 24.29-31)

6 Atax yic stac'lannaccan sb'a vin̈aj Josué yed' eb' chon̈ab' israel chi', ata' b'atnaccan junjun eb' d'a smacb'en chab'ilxo yuuj. 7 A eb' israel chi', ix sc'anab'ajej eb' tas ix yal Jehová yacb'an aytoec' vin̈aj Josué chi' yed' eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' tzac'anto chamnac yuj vin̈, aton eb' ix ilan tastac satub'tac ix sb'o Jehová yuj svach'iloc eb' israel chi'. 8 Ayxo 110 ab'il sq'uinal vin̈aj Josué schecab' Jehová, ayic ix cham vin̈. 9 A d'a sluum vin̈ d'a Timnat-sera d'a snorteal svitzal Gaas d'a tzalquixtac d'a yol yic Efraín, ata' ix mucji vin̈.

Ix spatiquejel Jehová eb' israel

10 Ix champax eb' israel ix ec' yed' vin̈aj Josué chi', axo eb' toto ix alji, man̈xo yojtacoc Jehová eb', maj yil-laj eb' tastac satub'tac sb'onac Jehová yuj svach'iloc eb'. 11 Yuj chi' axon̈ej chucal ix sc'ulej eb' d'a yichan̈ Jehová. Ix och eb' ejmelal d'a comon dios scuchan Baal. 12 Ix spatiquejcanel Jehová eb', aton sDiosal smam yicham eb', jun ic'annaquelta eb' d'a Egipto. Ix och eb' ejmelal d'a sdiosal eb' anima cajan d'a slac'anil eb' chi'. Ix ste tzuntzejcot yoval sc'ol Jehová chi' eb', 13 yujto ix paticajcanel yuj eb', axo d'a juntzan̈ comon dios Baal yed' Astarot ix yaq'uem sb'a eb'. 14 Yuj chi' ix te cot yoval sc'ol Jehová d'a eb', ix ac'jioch eb' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool, ix elc'ajb'at tastac ay d'a eb', majxo yal-laj scolan sb'a eb' d'a eb' ajc'ol ay d'a slac'anil eb' chi'. 15 Ayic sb'at eb' israel chi' yac' oval yed' eb' ajc'ol chi', axo Jehová tz'ac'anoch eb' d'a yol sc'ab' eb' yajc'ol chi', icha ajnac yalani. Yuj chi' te ilb'ajc'ol tz'utaj eb'.

16 Juntaquel scan eb' israel d'a yol sc'ab' eb' yajc'ol chi', ste ixtaj val eb' yuj eb', yuj chi' axo Jehová tz'ac'anoch juntzan̈ eb' scolumal eb' yic scoljiel eb' d'a eb' ajc'ol chi'. 17 Vach'chom icha chi', palta man̈ val jab'oc sc'anab'ajej eb' scolumal eb' chi', maxtzac sc'anab'ajej Jehová eb'. An̈ej d'a comon dios tz'och eb' ejmelal. A eb' smam yicham eb', sc'anab'ajejnac schecnab'il Jehová eb', axo pax eb', ix yactejcan sb'eyb'al eb' smam yicham eb' chi'. 18 Juntaquel tz'el yav eb' yuj yab'an syail yuj eb' yajc'ool chi', axo Jehová tz'oc' sc'ol d'a eb', syac'anoch juntzan̈ eb' scolvaj yed' eb'. Ayic pitzanto eb' scolumal eb' chi', ayoch Jehová yed' eb', scoljiel eb' d'a yol sc'ab' eb' yajc'ool chi'. 19 Ayic scham junjun eb' scolumal eb' chi', sc'ulanxi chucal eb', ec'b'alxo te chuc sc'ulej eb' chi' d'a yichan̈ sb'eyb'al eb' smam yicham, tz'ochpax eb' ejmelal d'a comon dios. Max yactejcan chucal b'eyb'al chi' eb', pit syutej sb'a eb' d'a Jehová. 20 Yuj chi' ste cot yoval sc'ol Jehová chi' d'a eb', snaan icha tic: A juntzan̈ anima tic, man̈ val jab'oc sc'anab'ajej in trato eb', aton vac'nac yed' smam yicham eb'. 21 A yuj chi' jun, man̈xo ol viq'uel juntzan̈xo eb' anima d'a scal eb', aton eb' ixto can yuj vin̈aj Josué ayic ix cham vin̈. 22 Ol cann̈ej eb' yuj vac'an proval spensar eb' israel tic, tato tz'och tzac'an eb' vuuj, icha sc'ulejnac eb' smam yicham eb', mato maay, xchi. 23 Yuj chi', a jantac eb' anima ayec' d'a scal eb' israel chi', aton eb' majxo yac'och Jehová d'a yol sc'ab' vin̈aj Josué, majxo ic'jiel-laj eb' yuj Jehová chi'.

3

Juntzan̈xo chon̈ab' ix can d'a lum Canaán

1 Ay juntzan̈xo chon̈ab' ixto can yuj Jehová d'a lum Canaán, yic vach' tz'ac'ji proval eb' israel, aton eb' manto alji ayic ix och oval ayic ix ac'ji ganar lum Canaán chi'. 2 Ix can juntzan̈ chon̈ab' chi' yuj Jehová yic vach' sc'ayb'ej sb'a eb' d'a oval, aton eb' manto ac'anlaj juneloc oval chi'. 3 Oye' chon̈ab'il eb' filisteo ixto cani yed' masanil eb' cananeo, eb' sidonio yed' eb' heveo, aton eb' ec'nac cajan d'a tzalquixtac d'a Líbano, sb'atn̈ej d'a jolom vitz Baal-hermón, masanto sc'och d'a Hamat. 4 A yuj juntzan̈ eb' chi', ix ac'ji proval eb' israel yuj Jehová, yic vach' syila' tato sc'anab'ajej masanil checnab'il eb' schecnac yal vin̈aj Moisés d'a eb' smam yicham eb'. 5 Icha chi' ix aj yec' cajan eb' israel d'a scal eb' cananeo, eb' hitita, eb' amorreo, eb' ferezeo, eb' heveo yed' d'a scal eb' jebuseo. 6 Axo yuninal yed' yisil eb' israel chi', ix yic'lajq'ue sb'a eb' yed' yuninal yed' yisil eb' anima chi'. Ix och eb' ejmelal d'a sdiosal eb' chi'.

Ix colji eb' israel yuj vin̈aj Otoniel

7 Te chuc tas sc'ulej eb' israel d'a yichan̈ Jehová Dios, ix b'atcan satc'olal yuj eb', axon̈ej d'a yechel Baal yed' d'a yechel Asera tz'och eb' ejmelal. 8 Yuj chi' ix cot yoval sc'ol Jehová chi' d'a eb', ix ac'jioch eb' d'a yol sc'ab' vin̈aj Cusan-risataim, sreyal Mesopotamia. Vajxaque' ab'il ix can eb' d'a yalan̈ smandar vin̈. 9 Ichato chi' ix avaj eb' d'a Jehová. Axo Jehová chi' ix och yed' vin̈aj Otoniel, yuj chi' a vin̈ ix och yajalil yic scolanel eb'. A vin̈aj Otoniel chi' yuninal vin̈aj Cenaz, slajvub'alxo yuc'tac vin̈aj Caleb. 10 A Yespíritu Jehová ix och yed' vin̈, yuj chi' a vin̈ ix och yajaloc eb' israel chi'. Ix b'at vin̈ d'a oval, axo Jehová ix och yed' vin̈, yuj chi' ix yac' ganar vin̈aj Cusan-risataim chi' vin̈. 11 Ichato chi' ix can eb' israel d'a junc'olal d'a 40 ab'il, masanto ix cham vin̈aj Otoniel chi'.

Ix colji eb' israel yuj vin̈aj Aod

12 Ix lajvi chi', ix ochxi ijan eb' israel sc'ulan chucal d'a yichan̈ Jehová, yuj chi' axo Jehová chi' ix ic'anchaan̈ vin̈aj Eglón sreyal Moab d'a yib'an̈ eb'. 13 Junn̈ej ix yutej spensar vin̈aj Eglón chi' yed' eb' amonita yed' pax eb' amalecita, ix och eb' yac' oval yed' eb' israel chi', ix yic'anec' schon̈ab'il te' Palma eb', aton Jericó. 14 A eb' israel chi', 18 ab'il ix can eb' d'a yalan̈ smandar vin̈aj Eglón chi', 15 masanto ix avaj eb' d'a Jehová. Ichato chi' ix ac'jioch junxo scolumal eb' yuj Jehová chi', aton vin̈aj Aod yuninal vin̈aj Gera, d'a yin̈tilal Benjamín, a sq'uexan̈c'ab' vin̈ smunlaji.

Ix schecb'at vin̈aj Aod chi' eb' israel chi' b'at yac'can q'uen tumin d'a vin̈aj Eglón, aton q'uen yovalil syac' eb' d'a vin̈. 16 Ix sb'oan jun q'uen scuchilub' vin̈, ayq'ue ye q'uen d'a schab'il pac'an̈, nan̈al am metro steel q'ueen. Ix stzec'anoch q'uen vin̈ d'a snan̈al d'a svach' d'a yol spichul. 17 Ix lajvi chi' ix yic'anb'at q'uen tumin chi' vin̈ d'a vin̈aj Eglón chi'. A jun vin̈ rey chi' te b'aq'uech yaj nayan vin̈. 18 Ayic toxo ix lajvi yac'ancan q'uen tumin chi' vin̈, ix elta vin̈ yed' eb' ajun yed'oc. 19 Palta ayic ix c'och vin̈ b'aj ay juntzan̈ yechel comon dios d'a slac'anil Gilgal, ix b'atxi vin̈ d'a vin̈aj Eglón chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—Mamin rey, ay val jun lolonel ol val d'ayach, palta d'a c'ub'eltac ol vala', xchi vin̈.

Ix yalan vin̈ rey chi' d'a smasanil eb' ayoch d'a yopisio yed'oc to sb'esel sb'a eb' yic scan eb' sch'ocoj. 20 Yuj chi' axon̈ej eb' vin̈ schavan̈il ix cani, c'ojanem vin̈ rey d'a yol jun cuarto siclab'inac yool d'a chaan̈. Ix c'och vin̈aj Aod chi' d'a slac'anil vin̈, ix yalan vin̈ d'a vin̈:

—A tas ved'nac ol val chi' d'ayach, a Dios schecan vala', xchi vin̈.

Ayic ix yab'an vin̈aj Eglón icha chi', ix q'ue lin̈an vin̈, 21-22 ix yac'anb'at sq'uexan̈c'ab' vin̈aj Aod chi', yic syic'anq'ueta q'uen scuchilub' vin̈ d'a stojolal svach' c'ab'. Ix stipanc'axpaj q'uen vin̈ yed' yoc q'uen d'a sc'ol vin̈aj Eglón chi'. Yuj sb'aq'uechal vin̈aj Eglón chi', ix can ch'apnaj q'uen b'aj ix och chi', yuj chi' majxo yiq'ueltalaj q'uen vin̈aj Aod chi', ix elta usnaj yol sch'an̈tza' vin̈. 23 Ix lajvi chi', ix smacancan te' puerta chi' vin̈, ix yac'ancanoch sc'ab' te' vin̈, ix paxta vin̈. 24 Ayic toxo ix paxta vin̈, ix javi eb' vin̈ stan̈van vin̈ rey chi', ix yilan eb' vin̈ to macan te' puerta chi'. A snaan eb' vin̈ to van stzaji vin̈ yuj chi' ix smac te' puerta chi' vin̈. 25 Junip ix stan̈vej eb' vin̈, yujto max eltalaj vin̈ rey chi', yuj chi' ix somchajq'ue sc'ol eb' vin̈. Ix yic'ancot sllaveal puerta chi' eb' vin̈, ix sjacan eb' vin̈, axo ix yilan eb' vin̈ pac'jab'xo ec' vin̈ scham d'a sat luum.

26 Yacb'an tz'ec' tiempo d'a eb' vin̈ icha chi', axo vin̈aj Aod toxo ix el lemnaj vin̈. Toxo ix ec'ta vin̈ b'aj ay juntzan̈ yechel comon dios d'a Gilgal, ix cot vin̈ elelal d'a yol yic Seirat. 27 Axo ix javi vin̈ d'a tzalquixtac d'a yol yic Efraín, ix spu'an noc' ch'aac vin̈ yic smolb'an eb' yetisraelal. Junxon̈ej ix aj yem eb' d'a jolom vitz chi', b'ab'el vin̈aj Aod chi' yuj eb'. 28 Ix yalan vin̈ d'a eb': Ochan̈ec tzac'an vuuj, yujto a eb' moabita ajc'ol d'ayon̈, toxo ix ac'jioch eb' d'a yol co c'ab' yuj Jehová, xchi vin̈. Yuj chi' ix b'at eb' yed' vin̈, ix c'och eb' smac d'a sjayil sti' a' Jordán b'aj tz'ec' eb' aj Moab chi', yuj chi' man̈xa junoc mach ix scha c'axpaj eb'. 29 A d'a jun tiempoal chi', 10 mil eb' moabita chi' ix smilcham eb', aton juntzan̈ eb' soldado te tec'an, man̈xo junoc eb' ix eli. 30 Icha chi' ix aj yac'ji ganar eb' aj Moab yuj eb' israel chi'. Ix lajvi chi', 80 ab'il ix can eb' israel chi' d'a junc'olal.

Ix colji eb' israel yuj vin̈aj Samgar

31 Axo ix lajvi yec' vin̈aj Aod chi', axo vin̈aj Samgar yuninal vin̈aj Anat ix colvaji. Ix smilcham 600 eb' filisteo vin̈ yed' jun te te' stecjioch d'a noc' vacax, yuj chi' ix coljipax eb' israel chi' yuj vin̈.

4

Ix ac'ji ganar vin̈aj Sísara

1 Ayic ayxo scham vin̈aj Aod, ix meltzajxib'at eb' israel d'a chucal, yuj chi' ix stzuntzejxicot yoval sc'ol Jehová eb'. 2 Ix ac'jioch eb' d'a yol sc'ab' vin̈aj Jabín, sreyal eb' cananeo cajan d'a chon̈ab' Hazor yuj Jehová chi'. A vin̈ yajalil eb' soldado vin̈ rey chi', aton vin̈aj Sísara, cajan d'a Haroset-goim. 3 Ay 900 scarruaje vin̈aj Jabín chi', ayoch q'uen hierro d'a spatictac. 20 ab'il ix can eb' israel d'a yalan̈ smandar vin̈, ix te ixtaj eb' yuj vin̈. Yuj val chi' ix tevi eb' d'a Jehová, yic scolvaj d'a eb'.

4 A d'a jun tiempoal chi', ay jun ix ix schecab' Jehová scuchan Débora, yetb'eyum ix vin̈aj Lapidot, a ix sb'oan yaj yoval eb' yetisraelal. 5 Tz'emn̈ej c'ojan ix d'a yich jun te' palma d'a tzalquixtac d'a yol yic Efraín, d'a snan̈al Ramá yed' Betel. Ata' xid'ec' eb' chon̈ab' chi' sb'o yaj yoval d'a ix. Yuj chi' ix ac'jican scuch te' palma chi', Spalma ix Débora.

6 A d'a jun tiempoal chi', ay jun vin̈ vinac scuchan Barac yuninal vin̈aj Abinoam cajan d'a Cedes, d'a yol yic eb' yin̈tilal Neftalí. Ix avtaj vin̈ yuj ix Débora chi', ix yalan ix d'a vin̈:

—A Jehová co Diosal tz'alan d'ayach icha tic: Molb'ej 10 miloc eb' soldado d'a scal eb' yin̈tilal Neftalí yed' d'a scal eb' yin̈tilal Zabulón, tzic'anb'at eb' d'a lum svitzal Tabor. 7 A in ol in montejcot vin̈aj Sísara, yajalil eb' soldado vin̈aj Jabín d'a sti' a Cisón, yic syac'an oval vin̈ ed'oc. Ol yic'cot scarruaje vin̈ yed' eb' soldado. A inxo ol vac'och eb' d'a yol a c'ab', xchi Jehová d'ayach, xchi ix Débora chi'.

8 Ix yalan vin̈aj Barac chi' icha tic: Ol in b'atoc, tato tzach b'at ved'oc. Tato max ach b'at ved' jun, man̈ ol in b'atlaj, xchi vin̈ d'a ix.

9 Ix tac'vi ix: Ol in b'atoc, palta jun, man̈oc ach ol ach b'inaj yuj ac'an ganar jun oval chi', yujto d'a yol sc'ab' jun ix ix ol yac'och vin̈aj Sísara chi' Jehová, xchi ix.

Ix lajvi chi', ix b'at ix yed' vin̈aj Barac chi' d'a Cedes. 10 Ata' ix smolb'ej 10 mil eb' soldado vin̈aj Barac chi' d'a scal eb' yin̈tilal Zabulón yed' d'a scal eb' yin̈tilal Neftalí. Ix q'ue eb' d'a svitzal Tabor chi', ajun pax ix Débora chi' yed' eb'.

11 A d'a Cedes d'a slac'anil jun te' mach' d'a Zaanaim, ata' ay scampamento jun vin̈ quenita scuchan Heber, yic'naquel sb'a vin̈ d'a scal eb' yetchon̈ab', aton eb' yin̈tilal vin̈aj Hobab sn̈i' vin̈aj Moisés d'a peca'. 12 Ayic ix yab'an vin̈aj Sísara to toxo ix q'uec'och vin̈aj Barac d'a svitzal Tabor, 13 ix smolb'an 900 scarruaje vin̈, ayoch hierro d'ay. Ix smolb'anpax masanil eb' soldado vin̈. Ix el vin̈ yed' eb' soldado chi' d'a Haroset-goim, ix c'och eb' d'a sti' a' Cisón. 14 Ix yalan ix Débora d'a vin̈aj Barac chi' yed' eb' soldado icha tic:

—Eman̈ec, b'ab'elxo Jehová eyuuj, a' ol ac'anoch vin̈aj Sísara d'a yol e c'ab' ticnaic, xchi ix.

Ix emta vin̈aj Barac yed' 10 mil eb' soldado d'a svitzal Tabor chi'. 15 Ayic ix syamanoch oval vin̈aj Barac chi', a Jehová ix ac'an somchajb'at eb' soldado vin̈aj Sísara yed' eb' ed'jinac masanil scarruaje chi' yuj jun nivan xivelal. Yuj chi' ix laj smilcham eb' vin̈aj Barac yed' eb' soldado chi'. Axo vin̈aj Sísara chi', ix emta vin̈ d'a yol scarruaje, ix el lemnaj vin̈.

16 Ix och vin̈aj Barac yed' eb' soldado d'a spatic eb' soldado vin̈aj Sísara chi' yed' scarruaje eb', masanto ix c'och eb' d'a Haroset-goim. A d'a jun c'u chi', man̈xo junoc soldado vin̈aj Sísara ixto cani, ix cham eb' smasanil.

17 A vin̈aj Heber yed' eb' sc'ab' yoc, vach' yac'an eb' yed' vin̈aj Jabín sreyal Hazor chi'. Yuj chi' ata' ix b'at vin̈aj Sísara chi' scol sb'a. Ix c'och vin̈ d'a smantiado ix Jael yetb'eyum vin̈aj Heber chi'. 18 Ix elta ix scha vin̈, ix yalan ix d'a vin̈ icha tic:

—Ochan̈ mamin, man̈ ach xivoc, xchi ix.

Ix och vin̈aj Sísara chi' d'a yol smantiado ix chi', ix yic'anelta jun sábana ix, ix slich'anb'at ix d'a yib'an̈ vin̈ yic sc'ub'anel vin̈ ix. 19 Ix lajvi chi', ix sc'anan a' vin̈ yuc' d'a ix, yujto van stacji sti' vin̈. Elan̈chamel ix yiq'uel smacul jun tz'uum ix b'aj sic'an lech, ix yac'an ix yuq'uej vin̈. Ix musajxi vin̈ yuj ix. 20 Ix yalan vin̈ d'a ix icha tic:

—Canan̈ d'a sti' mantiado tic. Tato ay mach sjavi sc'anb'ej yab' d'ayach: ¿Malaj junoc mach ix javi scol sb'a d'ayach? ta xchi, tzalani to malaj mach, xchi vin̈ d'a ix.

21 Ix sat c'ol vin̈aj Sísara chi' svayi, yujto ix te c'unb'i vin̈ sb'eyi. Axo ix Jael chi' ix ic'ancot jun te' yestacail mantiado yed' jun te' mac'lab'. Te chamnac el vin̈ svayi, c'ojanc'olal ix c'och ix d'a stz'ey vin̈, ix smac'anb'at te' estaca chi' ix d'a yib'schiquin vin̈, ix c'axpaj em te', ix emc'och te' d'a yol luum. Icha chi' ix aj scham vin̈aj Sísara chi' yuj ix. 22 Ayic ix c'och vin̈aj Barac say vin̈aj Sísara chi', elan̈chamel ix elta lemnaj ix scha vin̈, ix yalan ix:

—Ochan̈, ul ila' mach van a sayan chi', xchi ix d'a vin̈.

Axo ix ochc'och vin̈aj Barac d'a yol smantiado ix chi', ix yilan vin̈ to chamnacxo vin̈aj Sísara chi', mac'b'ilb'at te' estaca chi' d'a sjolom vin̈.

23 Icha chi' ix aj yac'jioch vin̈aj Jabín sreyal eb' cananeo d'a yol sc'ab' eb' israel yuj Dios. 24 Ix ochn̈ej ijan eb' israel yac'an oval yed' vin̈aj Jabín yed' soldado, masanto ix satel eb' smasanil.

5

A sb'it ix Débora yed' vin̈aj Barac

1 A d'a jun c'u chi', ix sb'itej jun b'it ix Débora yed' vin̈aj Barac yuninal vin̈aj Abinoam, ix yalan eb' icha tic:

2 Con̈ b'itanec co masanil d'a Jehová, yujto d'a val yel ay eb' yajalil israel stec'b'ej sb'a d'a oval, ay pax soldado d'a co chon̈ab' tic b'ecan sc'ol sb'at d'a oval chi'.

3 Ex rey, ab'ec tas ol cal d'ayex. Ex yajal, ab'ec co b'itan d'a Jehová. To sco b'itej co Diosal a on̈ israel on̈ tic.

4 Mamin Jehová, ayic ach el d'a Seir, yic ach cot ac' oval d'a Edom, ix te ib'xi val lum luum, ix ac'anpaxcot n̈ab'.

5 Mamin Jehová co Diosal, ix te ib'xiq'ue lum vitz d'a ichan̈, ix ib'xipaxq'ue lum vitzal Sinaí.

6 A d'a stiempoal vin̈aj Samgar yuninal vin̈aj Anat yed' d'a stiempoal ix Jael, man̈xalaj mach sb'eyec' d'a nivac b'e, axon̈ej d'a q'uex b'e c'ub'eltac yeq'ui, ata' tz'ec' eb'.

7 Masanil munlajel najat ayeli, ix can tz'inan. Ato yic ix in q'ue vaan a in Débora in tic, ix in och nunab'ilal d'a chon̈ab'.

8 A val ta' ix sayec' juntzan̈ comon dios eb' quetchon̈ab', yic syaq'uem sb'a eb' d'ay. Yuj chi' ix javi eb' tz'ac'an oval d'a spuertailtac co chon̈ab'. Malaj smaclab'il jul-lab', malaj pax lanza ix ilchaj d'a scal 40 mil soldado quetisraelal.

9 A in pensar, icha val to ajun yed' eb' yajalil in chon̈ab' yed' eb' chon̈ab' b'ecan sc'ol sb'at d'a oval chi'. Calec vach' lolonel d'a Jehová.

10 Ex nivac vinac tzex q'ue d'a yib'an̈ noc' sacsac b'uru te vach' stz'aam ayq'uei, alec tas ix sc'ulej Jehová. Alecpax a ex tzex b'eyi.

11 A ex ayex ec' b'ajtac ay a uc'b'ila', najatocab' sb'at sjaj e son yed' e platillo yuj eyic'anchaan̈ Jehová, yujto toxo ix satjiel eb' cajc'ool yuuj, yujto ix colvajpax d'a eb' munlajvum ayic ix yac'an oval eb', ix yac'an ganar eb'.

Ichato chi' ix yal co meltzaj emta a on̈ schon̈ab' on̈ Jehová d'a co chon̈ab'.

12 Ach Débora, cuchb'ej eb' anima d'a b'it. A achxo pax ach Barac yuninal vin̈aj Abinoam, ixic, a eb' ix yamchaj uuj d'a oval, ic'b'at eb'.

13 Ix emul eb' yajalil chon̈ab' yac' oval. Ix emul eb' soldado Jehová yac' oval yed' eb' soldado te tec'an.

14 Ix empaxul eb' yin̈tilal Efraín, ix cot eb' b'aj ec'nac eb' amalecita. B'ab'el ix emul eb' yin̈tilal Benjamín yuj eb'. Ix empaxul eb' yajalil eb' soldado d'a yin̈tilal Maquir yed' eb' yajal pax yaj d'a scal eb' yin̈tilal Zabulón.

15 Yed' pax eb' yajal yaj d'a scal eb' yin̈tilal Isacar ix colvaj eb' yed' ix Débora. Ix colvajpax eb' yed' vin̈aj Barac. Yelc'olal te tzac'anoch eb' yuj vin̈ ayic ix emc'och eb' d'a ch'olan.

Palta ay chab'c'olal d'a scal eb' yin̈tilal Rubén.

16 ¿Tas yuj ix can eb' b'aj macan noc' calnel d'a yol smacte', syab'an eb' yavtaj noc' calnel chi' yuj eb' stan̈vumal? Val yel a d'a scal eb' yin̈tilal Rubén ay chab'c'olal.

17 Axo pax eb' aj Galaad, ix can eb' d'a sc'axepalec' a' Jordán. Axo eb' yin̈tilal Dan, ix can eb' d'a stz'ey b'aj ay te' barco, an̈eja' pax eb' yin̈tilal Aser, ix can eb' d'a sti' a' mar, majxo el jab'oc eb' b'aj sjavi te' barco.

18 Axo eb' yin̈tilal Zabulón yed' eb' yin̈tilal Neftalí, ix sb'ecxon̈ej sb'a eb' scham d'a oval.

19 Ix javi eb' vin̈ sreyal eb' cananeo d'a Taanac, d'a slac'anil sti' a' Meguido, ix javi eb' yic syac'an oval eb' yalani, palta malaj q'uen plata yed' b'eyumal ix yic' eb'.

20 Ato d'a satchaan̈ b'aj sb'ey q'uen c'anal, ato ta' ix cot tas ix ac'an oval yed' vin̈aj Sísara.

21 A a' Cisón aytaxon d'a peca', ac'um oval a', a a' ix cuchanb'at eb'.

Caq'uec quip co b'atec d'a quichan̈.

22 Ix c'an̈ val yem yoc noc' chej ayic ix b'at lemnaj noc' d'a oval.

23 Ix yalan Yángel Jehová: Cotocab' yoval sc'ol Jehová d'a yib'an̈ chon̈ab' Meroz yed' d'a yib'an̈ eb' cajan ta'. Cotocab'can d'a yib'an̈ eb' yujto maj colvaj eb' yed' Jehová, maj colvaj eb' yac'an oval yed' eb' soldado te tec'an, xchi.

24 Te vach' yic ix Jael yetb'eyum vin̈aj Heber ceneo d'a yichan̈ masanil eb' ix ix. Vach' yic ix d'a yichan̈ masanil eb' ix ix cajan d'a yoltac mantiado.

25 Ayic ix sc'anan a' vin̈aj Sísara yuq'uej d'a ix, axo lech te vach' ix yac' ix yuq'uej vin̈. A lech ix yac' ix yuq'uej vin̈ d'a yol jun yed'tal te vach' yilji.

26 Ix yic'anq'ue jun te' estaca ix d'a sq'uexan̈c'ab', ix yic'anpaxq'ue jun te' mac'lab' ix d'a svach'c'ab'. Ix poj sb'aquil sjolom vin̈, ix smac'an c'axpaj te' ix d'a yib'schiquin vin̈.

27 Toxon̈ej ix ec' b'alb'on vin̈ d'a yichan̈ ix yuj syail. An̈eja' ta' ix chamcan vin̈.

28 A ix snun vin̈aj Sísara chi', ayic ix elta d'an̈an ix d'a sventenail spat, te cusnac sc'ol ix.

Ix yalan ix: ¿Tas yuj tz'ec' tiempo sjavi vin̈ vune' yed' scarruaje? ¿Tas yuj maxto cab' sc'an̈ yoc noc' schej vin̈ stoc'an scarruaje chi'? xchi ix.

29 A tas van snaan ix snun vin̈ chi', an̈eja' chi' ix yalpax juntzan̈ eb' ix ix te ay spensar ayec' yed' ix. Ix yalan eb' ix icha tic:

30 Tecan van spucanec' eb' vin̈ jantac tas ix yic'canec' d'a oval chi'. Van am sic'lan junjunoc eb' ix ix eb' vin̈ yic syic'a', ma chatacvan̈oc eb' ix. Axo vin̈aj Sísara chi' yed' eb' soldado, van am sic'lan c'apac pichul eb' te vach', c'apac te vach' yajoch yelvanub' d'a junjun pac'an̈, yic vach' ol yac'och eb' d'a sjaj, yujto ix yac' ganar oval chi' eb', xchi eb' ix.

31 Mamin Jehová, ichocab' chi' tz'aj satel eb' ayoch ajc'olal d'ayach. Axo eb' tzach xajanani, lajanocab' eb' icha scopopial yoc c'u, xchi ix Débora yed' vin̈aj Barac d'a sb'it chi'.

Ayic ix lajvican jun oval chi', 40 ab'il man̈xalaj oval.

6

Ix avtaj vin̈aj Gedeón yuj Dios

1 Ix lajvi chi', ix scha c'ulanxi chucal eb' israel chi' d'a yichan̈ Jehová. Yuj chi' uque' ab'il ix ac'jioch eb' d'a yol sc'ab' eb' madianita yuuj. 2 Ix och val eb' d'a syaelal yuj eb' madianita chi'. Ix laj say eb' b'ajtac sc'ub'ejel sb'a d'a lum vitz, d'a yoltac q'uen n̈aq'ueen yed' b'aj max yal sc'och anima. Ata' ix laj cajnaj eb'. 3 Ayic q'uin̈xo sat yavb'en eb' israel chi', axo eb' madianita chi', eb' amalecita yed' juntzan̈xo eb' scot yed' eb' d'a stojolal b'aj sjavi c'u, sjavi eb' yac' oval yed' eb'. 4 Sb'at sb'oanq'ue scampamento eb' d'a sat slum eb' israel chi', satanel eb' masanil tas avab'il yuj eb' israel chi', masanto d'a smojonal chon̈ab' Gaza. Man̈xa jab'oc tas sva eb' scan yuj eb' ajc'ol chi', syic'anpaxb'at noc' calnel eb', noc' vacax yed' noc' b'uru. 5 Yujto yed'nac smolb'etzal noc' eb' sc'och eb' d'a sat sluum eb' israel chi', yuj chi', masanil tas ay d'a sat luum, pilan slajvieli. Man̈ b'ischajb'enoc eb' yed' noc' scamello chi', icha val noc' c'ulub'. Slajvicanel tastac ay d'a sat luum b'ajtac tz'ec' eb' chi'. 6-7 Icha val chi' ix aj scan eb' israel meb'ail yuj tas tz'utaj yuj eb' madianita chi'. Yuj chi' ix tevi eb' d'a Jehová yic scolvaj d'a eb'.

8 Yuj chi' axo Jehová ix ac'ancot jun schecab' d'a eb' israel chi', ix yalan icha tic: A Jehová co Diosal tz'alan icha tic: A in vic'nac ex elta d'a Egipto b'aj ayex och checab'il. 9 Man̈ocn̈ej d'a yol sc'ab' eb' aj Egipto in colnac ex elta, palta ex in colpax d'a eb' ix ex ixtani, ix viq'uel eb' d'a eyichan̈, ix vac'ancan lum sluum eb' d'ayex. 10 Ix val d'ayex to a inton Jehová e Diosal in. Ix valanpaxi to max yal-laj eyac'anem e b'a d'a juntzan̈ sdiosal eb' amorreo ay d'a lum luum b'aj ayex ec' tic, palta maj e c'anab'ajej tas ix vala', xchi Jehová, xchi jun schecab' chi'.

11 D'a jun tiempoal chi' ix emul Yángel Jehová, ix em c'ojan d'a yich jun te' mach' d'a Ofra, d'a yol yic vin̈aj Joás yin̈tilal Abiezer. Ay jun vin̈ yuninal vin̈aj Joás chi' scuchan Gedeón. A vin̈aj Gedeón chi', van stec'anel ixim strigo vin̈ d'a yol jun b'aj stec'chajel yal te' uva, yic sc'ub'ejel ixim vin̈ d'a eb' madianita chi'.

12 Ata' ix sch'ox sb'a Yángel Jehová d'a vin̈, ix yalan d'a vin̈ icha tic:

—Ach vinac tec'an. A Jehová ayoch ed'oc, xchi d'a vin̈.

13 Ix tac'vi vin̈aj Gedeón chi':

—Mamin, ac' in nivanc'olal yuj tas ol vala'. Tato ayoch Jehová qued'oc, ¿tas yuj sjavi juntzan̈ tic d'a quib'an̈? ¿B'ajtil ay juntzan̈ tas satub'tac yilji yalnaccan eb' co mam quicham d'ayon̈, ayic yalannac eb' to a Jehová ic'annaquelta eb' d'a Egipto? Palta axo ticnaic, on̈ yactejcan co ch'ocoj, on̈ yac'ancanoch d'a yol sc'ab' eb' madianita, xchi vin̈ d'ay.

14 Ix och q'uelan Jehová chi' d'a vin̈, ix yalani:

—A in tzach in checb'ati, ol vac'n̈ej ip yic tza colanel eb' etchon̈ab' d'a yol sc'ab' eb' madianita chi', xchi d'a vin̈.

15 Ix tac'vi vin̈ icha tic:

—Ay Mamin, ac' val nivanc'olal d'ayin junelxo. ¿Tas val ol aj in colan eb' vetchon̈ab' tic? Yujto a in tic yed' eb' ayto vuj in b'a yed'oc te meb'a' on̈ d'a scal eb' yin̈tilal Manasés. Slajvub' unin in d'a scal eb' vuc'tac, xchi vin̈.

16 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈ icha tic:

—Ayinoch ed'oc, yuj chi' ol ac' ganar eb' madianita chi'. Icha val tz'aj yac'ji ganar junoc anima sch'ocoj, icha chi' ol aj ac'an ganar eb', xchi d'a vin̈.

17 Ix yalanxi vin̈ d'ay:

—Mamin, tato vach' in d'a yol a sat, ch'ox junoc yechel vila' yic vach' snachajel vuuj to schecab' ach Dios. 18 Tzin tevi d'ayach to max ach el d'a tic, ol vic'cot junoc in silab' d'ayach, xchi vin̈.

Ix tac'vi Jehová chi':

—Ayinn̈ej ec' d'a tic masanto ol ach jaxoc, xchi.

19 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈aj Gedeón sb'o jun noc' yune' chiva, ix sb'oanpax ixim pan vin̈ d'a jun echlab' ixim harina, malaj yich pan ix yac'b'at vin̈ d'a scal. Ix lajvi chi' ix yac'anem noc' chib'ej chi' vin̈ d'a yol jun te' mooch, axo d'a yol jun lum chen ix yaq'uem yalil noc' vin̈. Ix yic'ancot masanil juntzan̈ chi' vin̈ d'a yichan̈ Ángel chi' d'a yich jun te' mach' chi'. 20 Ix yalan Yángel Jehová chi' icha tic: Aq'uem noc' chib'ej yed' ixim pan chi' d'a yib'an̈ jun q'uen q'ueen tic, tza tob'anem yal noc' chi' d'a yib'an̈, xchi. Ix sc'anab'ajan vin̈ masanil tas ix yal chi'. 21 Axo Yángel Jehová chi', ix stenoch sn̈i' sc'ococh d'a juntzan̈ chi', ix q'ueul c'ac' d'a yol q'uen nivan q'ueen chi', ix tz'ab'at noc' chib'ej yed' ixim pan chi'. Val d'a yichan̈ vin̈ ix satem Yángel Jehová chi'. 22 Ayic ix yilan jun chi' vin̈, ix nachajel yuj vin̈ to Yángel Jehová jun ix lolon chi' yed' vin̈. Yuj chi' ix yalan vin̈ icha tic:

—Mamin Jehová, q'uelc'umb'a val ix aj in lolon yed' Ángel ix a checcoti, xchi vin̈.

23 Ix yalan Jehová d'a vin̈ icha tic:

—Man̈ ach xivoc, man̈ ol ach chamlaj, xchi d'a vin̈.

24 Ix lajvi chi', ix sb'oanq'ue jun altar vin̈ ta' yic syic'anchaan̈ Jehová vin̈. Ix yac'ancan vin̈ sb'iej: A Jehová ac'um junc'olal. A jun altar chi' ix cann̈ej d'a Ofra d'a yol smacb'en eb' yin̈tilal Abiezer.

25 A d'a jun ac'val chi', ix yal Jehová d'a vin̈aj Gedeón chi':

—Iq'uelta noc' schab'il mam vacax d'a scal noc' svacax vin̈ a mam, noc' uque' ab'il sq'uinal. Tza mac'an vecchaj yaltaril comon dios Baal b'ob'ilq'ue yuj vin̈ a mam chi', tza ch'acanpaxel jun te te' yechel comon dios Asera d'a stz'ey altar chi'. 26 A d'a sjolom q'uen nivan q'uen chaan̈ ayq'uei, ata' tza b'oq'ue junoc altar d'ayin Jehová a Diosal in tic. Vach' tzutej a latz'anq'ue q'ueen. Axo te te' ix a ch'aquel chi', a te' tzac'och sc'atzitzaloc. Slajvi chi' tza milancham noc' vacax chi', tza n̈usantz'a noc' silab'il d'a yib'an̈, xchi d'a vin̈.

27 Yuj chi' ix b'at vin̈, ix yic'anb'at lajun̈van̈ schecab' vin̈, ix sc'anab'ajan vin̈ icha ix aj yalan Jehová chi'. Palta ix xiv vin̈ sb'oan d'a c'ualil yuj eb' sc'ab' yoc vin̈ smam. Ix xivpax vin̈ d'a eb' anima cajan d'a chon̈ab' chi', yuj chi' d'ac'valil ix laj sb'o juntzan̈ chi' vin̈. 28 Axo ix q'uin̈ib'i d'a junxo c'u, ayic ix q'ue vaan eb' anima d'a jun chon̈ab' chi', ix yilan eb' to toxo ix mac'ji vecchaj altar yic Baal chi', ix yilanpax eb' to toxo ix ch'acjiel te' yechel Asera d'a stz'ey altar chi'. Ix yab'anpax eb' to ay jun noc' vacax ix n̈usjitz'a silab'il d'a yib'an̈ jun altar toto ix b'o chi'. 29 Ix sc'anb'anec' eb':

—¿Mach ix b'oan juntzan̈ tic? xchi eb'.

Ix laj sc'anb'anec' yab' eb', axo ix yab'an eb' to a vin̈aj Gedeón yuninal vin̈aj Joás ix b'oani. Yuj chi' ix yal eb' d'a vin̈aj Joás chi' icha tic:

30 —Iq'uelta vin̈ uninal chi', ol co milcham vin̈. ¿Tas yuj ix smac'vecchaj altar yic Baal vin̈, ix sch'acanpaxel te' yechel Asera vin̈ d'a stz'ey chi'? xchi eb' anima chi'.

31 Ix tac'vi vin̈aj Joás d'a masanil eb' anima oyanoch d'a spatic chi' icha tic:

—¿Tom tze col jun comon dios scuchan Baal chi', tzeyac'an yovalil? Tato icha chi', chamocab' jun mach scolan Baal chi' d'a q'uin̈ib'alil tic. Tato yel Dios jun Baal chi', yac'ocab' yovalil d'a mach ix mac'an vecchaj jun yaltar chi', xchi vin̈.

32 A d'a jun c'u chi', Jerobaal ix sb'iejcan vin̈aj Gedeón chi', yujto ix yal eb' anima chi' icha tic: Yac'ocab' oval jun Baal chi' yed' vin̈, yujto ix smac' vecchaj yaltar vin̈, xchi eb'.6.32

33 A d'a jun tiempoal chi', ix smolb'ej sb'a eb' madianita, eb' amalecita yed' eb' cajan d'a stojolal b'aj sjavi c'u, ix c'axpajec'ta eb' d'a yol a' Jordán, ix sb'oanq'ue scampamento eb' d'a yac'lical Jezreel. 34 Axo Yespíritu Jehová ix och d'a vin̈aj Gedeón chi'. Ayic ix spu'an jun noc' sch'aac vin̈, ix smolb'an sb'a eb' yin̈tilal Abiezer, aton eb' sc'ab' yoc vin̈. 35 Ix yac'anpaxb'at schecab' vin̈ yavtejcot eb' yin̈tilal Manasés, eb' yin̈tilal Aser, eb' yin̈tilal Zabulón yed' eb' yic Neftalí, yuj chi' ix smolb'ej sb'a eb' yed' vin̈.

36 Ix yalan vin̈ d'a Dios icha tic: Tato d'a val yel a in tzin ac'lab'ej a colan eb' vetisraelal tic, icha val ix aj alani, ch'ox junoc yechel d'ayin. 37 A ticnaic ol vac'canem junoc noc' tz'umal calnel d'a sat tec'lab' trigo. Axo d'a q'uin̈ib'alil q'uic'an, tato te' ch'ayan noc' tz'um chi' yuj yal ac'val, axo pax d'a sat lum d'a spatic yichan̈ noc', taquin̈, ol vojtaquejeli to yel a in ol in ac'lab'ej a colanel eb' vetchon̈ab' tic, icha ix aj alani, xchi vin̈.

38 Icha val ix aj yalan vin̈ chi', icha chi' ix aji. Ayic ix q'ue vaan vin̈ d'a q'uin̈ib'alil, ix spitz'anel noc' tz'uum chi' vin̈, jun uc'ab' a' ix el d'a noc'. 39 Ix yalanxi vin̈ d'a Dios: Mamin, mocab' cot yoval a c'ol d'ayin, ol in c'an junxo ch'oxnab'il d'ayach. A d'a junelxo tic, a sat lum sch'ayxi yuj yal ac'val chi', axo pax noc' tz'uum chi', mocab' ch'ayxoc noc', xchi vin̈.

40 Icha val ix aj yalan vin̈ chi', icha chi' ix yutej Dios d'a junxo ac'val chi'. Ayic ix sacb'i, te taquin̈ noc' tz'uum chi', axo pax sat luum, te ch'ayan yuj yal ac'val.

7

Ix ac'ji ganar eb' madianita

1 A vin̈aj Jerobaal, aton vin̈aj Gedeón, te ac'valto ix q'ue vaan vin̈ yed' jantac eb' vin̈ vinac ayxo och yed'oc. A d'a sjaj a' melem scuch Harod ix b'at sb'oq'ue scampamento eb' vin̈. Axo pax eb' madianita, a d'a stojolal norte d'a yac'lical yich lum vitz More, ata' ayec' scampamento eb'.

2 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Gedeón chi' icha tic: Te tzijtum eb' vin̈ vinac tic ed'nac. Tato svac'och eb' madianita d'a yol e c'ab' ticnaic, axom ol eyalani to yuj e jelanil ix eyac' ganar eb'. 3 Yuj chi' al d'a eb' vin̈ soldado smasanil, tato ay mach xiv sb'at d'a oval chi', meltzajocab' d'a svitzal Galaad tic, spax d'a spat, xchi d'a vin̈.

Yuj chi' 22 mil eb' vin̈ ix paxta, 10 milxon̈ej eb' vin̈ ix cani. 4 Ix yalanxi Jehová: An̈eja' tzijtumto eb' vin̈ soldado tic. Ic'b'at eb' vin̈ yuq'uej a' d'a sti' a' melem. Ata' ol vil eb' vin̈, a in xo ol vala' machtac ol can ed'oc, xchi d'a vin̈.

5 Ix yic'anb'at eb' vin̈ ixto can chi' vin̈aj Gedeón yuq'uej a' d'a sti' a' melem chi'. Ix yalan Jehová: Masanil mach sb'echanq'ueta a' d'a yol sc'ab' yuq'uej, ch'oc tzic'canel d'a scal eb' vin̈ tz'em cuman syuc'an a', xchi d'a vin̈.

6 A eb' vin̈ ix b'echanq'ueta a' d'a yol sc'ab', ix yuc'ani, 300 eb' vin̈, axo jantacxo eb' vin̈ jun, ix em cuman eb' vin̈ ix yuc'an a' eb' vin̈. 7 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Gedeón chi': C'ocb'il eb' vin̈ 300 chi' ol in c'ana' yic ol eyac'an ganar eb' madianita chi'. Axo pax eb' vin̈ ix em cuman yuc'an a a' chi' jun, paxocab' eb' vin̈ d'a spat, xchi d'a vin̈.

8 Yuj chi' ix yal vin̈aj Gedeón chi' to smeltzaj eb' vin̈ d'a spat. Axo vin̈ ix ic'ancanec' svael eb' vin̈ yed' noc' sch'aac eb' vin̈ spu'u. Axon̈ej eb' vin̈ 300 ix sic'jicanel chi' ix can yed' vin̈. A scampamento eb' vin̈, ayec' d'a jolom vitz d'a yib'an̈ b'aj ay scampamento eb' madianita chi'.

9 A d'a jun ac'val chi', ix yal Jehová d'a vin̈aj Gedeón chi': Q'uean̈ vaan, ixic, eman̈ ac' oval yed' eb' madianita chi', yujto ol vac'och eb' d'a yol a c'ab'. 10 Tato tzach xiv a b'ati, emocab' vin̈ a checab' aj Fura ed'oc d'a scampamento eb' chi', 11 ol e maclan eyab'i tas van yalan eb', yuj chi' man̈ ol ach xiv och d'a oval chi', xchi d'a vin̈.

Yuj chi' ix emc'och vin̈ yed' vin̈ schecab' chi' d'ac'valil b'aj ayel eb' stan̈van scampamento eb' madianita chi', yic smaclan yab' eb' vin̈ tas syal eb'. 12 A eb' madianita chi' yed' eb' amalecita yed' eb' ix cot d'a stojolal b'aj sjavi c'u, ix majel sat lum ac'lic chi' yuj eb', ichoc noc' c'ulub'. Man̈xo b'ischajb'enoc jantac noc' camello yed'nac eb', icha val yarenail d'a sti' a' mar.

13 Ayic ix c'och vin̈aj Gedeón chi' b'aj ayec' eb' van stan̈van scampamento eb' chi', ix yab'an vin̈ yalan svayich jun vin̈ soldado d'a junxo vin̈ icha tic.

—Ix in vayichej to ay jun ixim pan cebada ix cot b'alb'on d'a sat vitz tic. Ix emul ixim d'a yol co campamento tic, ix och poc'naj ixim d'a jun mantiado, ix em lan̈naj yuj ixim, xchi vin̈.

14 Ix tac'vi junxo vin̈ chi' icha tic:

—A jun ixim pan chi' syalelc'ochi to a vin̈aj Gedeón yuninal vin̈aj Joás yed' eb' soldado israel ol on̈ ac'an ganar. Yujto a Dios ol on̈ ac'anoch co masanil d'a yol sc'ab' eb', xchi vin̈.

15 Ayic ix yab'an vin̈aj Gedeón tas ix yutej yalan jun vayich chi' eb' vin̈, ix em cuman vin̈ d'a yichan̈ Jehová, ix yac'an yuj diosal vin̈ d'ay. Ix lajvi chi', ix q'uexta vin̈ d'a scampamento, ix yalan vin̈:

—Coyec, yujto toxo ix yac'och eb' madianita Jehová d'a yol co c'ab', xchi vin̈.

16 Ox macan̈ ix yutej 300 eb' vin̈ soldado chi' vin̈. Junjun noc' ch'aac ix yac' vin̈ d'a junjun eb' vin̈ soldado chi' yic spu noc' eb' vin̈, ix yac'anpax junjun chen vin̈ d'a eb' vin̈, ayem staj eb' vin̈ ayoch sc'ac'al d'a yol chen chi'. 17 Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—Ayic ol in c'och d'a junxo stib'at scampamento eb' cajc'ol chi', tzeyil val tas ol in c'ulej, icha pax chi' ol e c'ulejpax a ex tic. 18 A ol eyab'an in pu'an noc' ch'aac tic yed' eb' tzac'anoch vuuj, ol e pu'anpax noc' eyic e masanil d'a spatictac campamento chi', ol ex avajoc. Ol eyalan icha tic: Caq'uec oval yuj Jehová yed' vin̈aj Gedeón, xe chi, xchi vin̈.

19 Ayic ix c'och vin̈aj Gedeón chi' yed' 100 eb' vin̈ soldado ajun yed'oc d'a junxo stib'at scampamento eb' madianita chi' d'a chimilac'val, ato val sq'uexlan sb'a eb' b'ab'el ayel stan̈vej campamento chi'. A val ta' ix spu sch'aac eb' vin̈ yic vin̈aj Gedeón chi', ix smac'anpaxpoj schen eb' vin̈ yed'nac. 20 Junn̈ej ix aj spu'an sch'ac eb' vin̈ yed'nac d'a svach' c'ab' yox macan̈il, junn̈ej pax ix aj smac'anpoj schen eb' vin̈, axo sc'ab' eb' vin̈ d'a sq'uexan̈ ix tz'icanchaan̈ staj, chaan̈ ix avaj eb' vin̈: Caq'uec oval yuj Jehová yed' vin̈aj Gedeón, xchi eb' vin̈. 21 Ix cann̈ej tec'tec' eb' vin̈ d'a spatic campamento chi'. Axo eb' ajc'ol chi', yelc'olalxon̈ej ix b'at eb' elelal, ix el yav eb' yuj xivelal. 22 Ayic ix spu'an noc' sch'aac 300 eb' vin̈ israel chi', axo Jehová ix ac'an somchajb'at spensar eb' ajc'ol chi'. Munil a eb' ix laj smil-lajcham sb'a. Ay pax eb' ix el lemnajoc, ix b'at eb' d'a Bet-sita d'a stojolal Zerera, masanto ix c'och eb' d'a smojonal Abel-mehola d'a slac'anil Tabat.

23 Ix lajvi chi', ix smolb'an sb'a eb' yin̈tilal Neftalí yed' eb' yin̈tilal Aser yed' masanil eb' yic Manasés, ix b'at eb' d'a spatic eb' madianita chi'. 24 Axo vin̈aj Gedeón chi', ix schecb'at yalumal vin̈ d'a eb' yin̈tilal Efraín cajan d'a tzalquixtac, to sb'at eb' smac d'a elan̈chamel d'a sjayil sti' a' Jordán d'a Bet-bara, yacb'an manto c'och eb' ajc'ol chi'. Ix sc'anab'ajej eb' sb'ati.

25 Ix yamchaj chavan̈ eb' vin̈ sat yajal yaj d'a eb' madianita chi' yuj eb', jun vin̈ scuch Oreb, junxo vin̈ scuchan Zeeb. A vin̈aj Oreb chi', ix miljicham vin̈ b'aj ay jun q'uen tenam, aton q'uen ix scuchcan Oreb. Axo vin̈aj Zeeb chi', ix cham vin̈ b'aj ay jun tec'lab'el yal uva, yuj chi' Zeeb ix sb'iejcan jun chi'. Ix b'atn̈ej eb' yin̈tilal Efraín chi' d'a spatic eb' madianita chi', ix yic'ancot sjolom vin̈aj Oreb chi' eb' yed' yic vin̈aj Zeeb chi' d'a vin̈aj Gedeón chi' d'a sti' a' Jordán chi'.

8

Ix yamchaj chavan̈ sreyal eb' madianita

1 Masanil eb' yin̈tilal Efraín ix cot yoval d'a vin̈aj Gedeón chi', ix yalan eb' icha tic: ¿Tas yuj maj on̈ avtej yic tzon̈ b'at ed' d'a oval yed' eb' madianita chi'? xchi eb'. Te ya ix yal eb' d'a vin̈. 2 Palta ix tac'vi vin̈ d'a eb' icha tic:

—¿Tom tze na' to ec'b'al yelc'och tas ix co c'ulej d'a sb'ab'elal a on̈ yin̈til on̈ vin̈aj Abiezer tic d'a yichan̈ tas ix e c'ulej d'a slajvub'alxo a ex yin̈tilal Efraín ex tic? 3 A Dios ix ac'anoch eb' yajalil eb' madianita d'a yol e c'ab' a ex tic, aton vin̈aj Oreb yed' vin̈aj Zeeb. Malaj yelc'och tas ix in c'ulej a in tic d'a yichan̈ tas nivan yelc'och ix e c'ulej chi' a ex tic, xchi vin̈.

Ayic ix yab'an eb' tas ix yal vin̈ chi', ix sicb'iem yoval sc'ol eb' chi'.

4 Ix emc'och vin̈aj Gedeón yed' 300 eb' vin̈ soldado d'a sti' a' Jordán, vach'chom te c'unb'inacxo eb' vin̈, palta ixto b'atn̈ej tzac'an eb' vin̈ d'a spatic eb' ajc'ol chi', masanto ix c'axpajec' eb' vin̈ d'a a'. 5 Ayic ix c'och eb' vin̈ d'a Sucot, ix yalan vin̈aj Gedeón chi' d'a eb' cajan ta' icha tic:

—Comonoc tz'el d'a e c'ool, tzeyac' jab'oc tas sva eb' vin̈ ajun ved' tic, yujto tz'el yip eb' vin̈ yuj vejel, yujto ayon̈ och d'a spatic vin̈aj Zeba yed' vin̈aj Zalmuna, aton eb' vin̈ sreyal eb' madianita, xchi vin̈.

6 Ix tac'vi eb' yajalil chon̈ab' chi' d'a vin̈ icha tic:

—¿Tom toxo ix yamchaj vin̈aj Zeba yed' vin̈aj Zalmuna chi' eyuuj, yuj chi' scac' va eb' vin̈ a soldado tic? xchi eb'.

7 Ix tac'vi vin̈aj Gedeón chi':

—Ayic ol ac'jococh vin̈aj Zeba yed' vin̈aj Zalmuna chi' d'a yol co c'ab' yuj Jehová, ayic ol on̈ jax d'a tic, ol co maq'uel tzililjoc e chib'ejal d'a e patic d'a te' q'uiix ol quic'cot d'a taquin̈ luum, xchi vin̈.

8 Ix el eb' vin̈ d'a jun chon̈ab' chi', ix c'och eb' vin̈ d'a Peniel, ix sc'ananpax svael eb' vin̈ soldado vin̈aj Gedeón chi' ta', palta icha ix aj yalan eb' aj Sucot, icha pax chi' ix aj yalan eb' aj Peniel chi' d'a vin̈. 9 Ix yalanxi vin̈ icha tic:

—Ayic ol on̈ meltzaj d'a junc'olal, ol co maq'uem vecnaj jun cuartel b'aj tze col e b'a tic, xchi vin̈.

10 Axo d'a Carcor ayec' vin̈aj Zeba yed' vin̈aj Zalmuna chi', 15 milto eb' soldado madianita ayec' yed' eb' vin̈. Axon̈ej eb' chi', yujto 120 mil eb' toxo ix chami. 11 Ix c'och vin̈aj Gedeón yed' eb' soldado d'a spatic eb' ajc'ol chi' d'a stitac tz'inan lum d'a yichan̈b'at Noba yed' d'a Jogbeha. Satc'olal yaj eb' soldado madianita chi' ix c'och eb'.

12 Axo pax vin̈aj Zeba yed' vin̈aj Zalmuna chi', ix b'at eb' vin̈ elelal, palta ix och vin̈aj Gedeón chi' d'a spatic eb' vin̈, masanto ix yamchaj eb' vin̈ yuj vin̈, axo eb' soldado eb' vin̈, ix saclemcanb'at eb' yuj xivelal.

13 Axo yic ix paxta vin̈aj Gedeón yed' eb' soldado chi' d'a oval, ix ec' eb' d'a xachanil lum svitzal Heres. 14 Ata' ix yamchaj jun vin̈ quelem aj Sucot yuj eb', ix sc'anb'an eb' d'a vin̈ tastac sb'i eb' yajal yaj d'a Sucot chi'. Axo vin̈ quelem chi' ix tz'ib'an sb'i junjun eb', 77 eb' d'a smasanil. 15 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈aj Gedeón d'a Sucot chi', ix yalan vin̈ d'a eb' anima ta' icha tic:

—¿Tzam e nacot tas aj in e b'uchani? Eyalani: ¿Tom toxo ix yamchaj vin̈aj Zeba yed' vin̈aj Zalmuna chi' eyuuj, yuj chi' scac' va eb' vin̈ a soldado c'unb'inac ay svejel tic? xe chi. A ticnaic jun, ina eb' vin̈ tic, xchi vin̈.

16 Ix lajvi chi', ix yic'ancot te' q'uiix vin̈, te' ix yic'cot eb' d'a taquin̈ luum, ix smac'an eb' yajalil chon̈ab' Sucot chi' vin̈ d'a te'. 17 Ix lajvi chi', ix b'atpax eb' vin̈ d'a Peniel, ix smac'anem vecnaj jun cuartel eb' vin̈, aton b'aj scol sb'a eb' soldado, ix smilancham masanil eb' vin̈ vinac eb'. 18 Ix lajvi chi', ix sc'anb'an vin̈aj Gedeón d'a vin̈aj Zeba yed' d'a vin̈aj Zalmuna chi' icha tic:

—¿Chajtil yilji eb' vin̈ ix e milcham d'a Tabor? xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

Ix tac'vi eb' vin̈:

—Icha val ilji tic, icha chi' yilji eb' vin̈. Icha yilji eb' vin̈ yajal, icha chi' yilji eb' vin̈, xchi eb' vin̈.

19 Ayic ix yab'an vin̈aj Gedeón chi' icha chi', ix yalan vin̈:

—A eb' vin̈ chi', vuc'tac eb' vin̈, junn̈ej in nun yed' eb' vin̈. Yuj chi' sval d'a yichan̈ Jehová, tato maj e milcham e vin̈ vuc'tac chi', max am ex in milpaxcham ticnaic, xchi vin̈.

20 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Jeter b'ab'el yunin icha tic:

—Lemach, milcham eb' vin̈ tic, xchi vin̈.

Yune' quelemto vin̈aj Jeter chi', yuj chi' ix xiv vin̈ yic'anq'ueta q'uen yespada yic smilancham eb' vin̈. 21 Ix yalan vin̈aj Zeba yed' vin̈aj Zalmuna d'a vin̈aj Gedeón chi' icha tic:

—Cotan̈ ach tic, a ach lac'an tzon̈ a milchamoc, yujto ojtacab'ilxo to max ach xivi, ac'um oval ach paxi, xchi eb' vin̈.

Ix q'ue jucnaj vin̈aj Gedeón chi', ix smilancham chavan̈ eb' vin̈ rey chi' vin̈. Axo juntzan̈ q'uen q'ueen ayoch yelvanub'oc sjaj noc' scamello eb' vin̈, ix yiq'uel q'ueen vin̈. 22 Ix lajvi chi', ix yalan eb' yetisraelal vin̈ chi' d'ay:

—A ach ix on̈ a colel d'a yol sc'ab' eb' madianita, yuj chi' a ach yed' eb' in̈tilal ol ex ochcan cajaliloc, xchi eb'.

23 Ix tac'vi vin̈ d'a eb' icha tic:

—Man̈ ol in ochlaj eyajaliloc, man̈ ol ochpaxlaj eb' vuninal, palta a Jehová Cajal yaji. 24 An̈ej jun tzin c'an d'ayex to tzeyac' q'uen uchiquin d'ayin, aton q'uen ix eyiq'uec' d'a eb' madianita, xchi vin̈.

Yed'nac juntzan̈ q'uen uchiquin nab'a oro eb' ajc'ol chi', yujto icha chi' sb'eyb'al eb' cajan d'a tz'inan luum. 25 Yuj chi' ix slich'anem jun c'apac c'apac eb', ix yac'anem q'uen uchiquin chi' eb' d'a yib'an̈ c'apac. Ix yalan eb' d'a vin̈ icha tic:

—Ina q'ueen tic, d'a val smasanil co c'ool scac' q'uen d'ayach, xchi eb'.

26 A jantac q'uen oro ayoch d'a q'uen uchiquin chi', ay am 40 libraoc yalil q'ueen. Ch'oc pax yaj juntzan̈xo q'uen q'ueen vach' yilji yed' yelvanub' yed' c'apac spichul eb' vin̈ sreyal madianita yed' pax q'uen q'ueen ayoch yelvanub'oc sjaj noc' scamello eb' vin̈. 27 A yed' juntzan̈ q'ueen chi' ix sb'o jun yechel vin̈aj Gedeón chi', ix yac'ancan vin̈ d'a schon̈ab' scuch Ofra. Ix spatiquejel Jehová eb' israel, axo d'a jun yechel chi' sc'anb'ej sb'a eb'. Yuj chi' ix cotcan d'a yib'an̈ vin̈aj Gedeón chi' yed' yin̈tilal.

28 Ix can eb' madianita d'a yalan̈ smandar eb' israel chi', majxo yal-laj scolan sb'a eb'. 40 ab'il man̈xalaj oval, junc'olal ix aj eb' israel chi' ayic ayec' vin̈aj Gedeón chi' yed' eb'.

29 Ayic ix lajvi oval chi', ix pax vin̈aj Jerobaal, aton vin̈aj Gedeón yuninal vin̈aj Joás chi' d'a spat. 30 Tzijtum eb' vin̈ yuninal vin̈, 70 eb' vin̈ d'a smasanil, yujto tzijtum eb' ix ix, ix yic' vin̈. 31 Ay pax junxo ix aj Siquem ix yic' vin̈, ay jun yune' ix ix alji yed' vin̈. Abimelec ix yac' vin̈ sb'iej jun yunin chi'.

32 Ayic ix cham vin̈aj Gedeón yuninal vin̈aj Joás chi', te icham vinacxo vin̈. Ix mucji vin̈ b'aj mucancan vin̈ smam vin̈ d'a Ofra, b'aj ay eb' yin̈tilal Abiezer.

33 Ayic ayxo scham vin̈aj Gedeón chi', a eb' israel chi', ix spatiquejxiel Jehová eb', ix ochxi eb' ejmelal d'a comon dios scuchan Baal-berit.8.33 34 Ix b'atcan Jehová sDiosal eb' satc'olal yuuj, vach'chom a ix colan eb' d'a eb' d'a juntzan̈ nación ajc'ol oyanoch d'a spatic yichan̈ eb'. 35 Malaj jab'oc tas vach' ix yac' eb' spacoc d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Gedeón chi' yuj tas ix sc'ulej vin̈ yuj svach'iloc eb'.

9

Ix och vin̈aj Abimelec yajalil

1 A vin̈aj Abimelec yuninal vin̈aj Jerobaal, ix b'at vin̈ d'a Siquem lolonel yed' eb' sc'ab' yoc ix snun, ix yalan vin̈ d'a eb':

2 —A ticnaic sval d'ayex to vach' tze montej eb' eyetchon̈ab' d'a Siquem tic, tze c'anb'an d'a eb' icha tic: ¿Vach'am tzeyab'i to a 70 eb' yuninal vin̈aj Jerobaal syac' yajalil d'a quib'an̈, mato vach' to junn̈ej vin̈ tz'och cajaliloc? xe chi d'a eb'. Naeccoti to a inn̈ej ay vuj in b'a eyed'oc, xchi vin̈.

3 A eb' ayto yuj sb'a chi' yed' vin̈, ix syamoch eb' yalan d'a eb' yetchon̈ab' d'a Siquem chi' to a vin̈aj Abimelec chi' tz'och yajalil d'a scal eb'. Ix scha sc'ol eb' chon̈ab' chi' icha chi', yujto ayto yuj sb'a eb' yed' vin̈. 4 Yuj chi' ix yiq'uelta 70 siclo q'uen plata eb' d'a yol stemplo comon dios scuchan Baal-berit, ix yac'an q'uen eb' d'a vin̈aj Abimelec chi'. A yed' q'uen ix stup juntzan̈ eb' vin̈ jaragana vinac vin̈ yic tz'och eb' vin̈ yed' vin̈. Te chuc juntzan̈ eb' vin̈ vinac chi'. 5 Yuj chi' ix b'at eb' vin̈ yed' vin̈ d'a Ofra, b'aj ec'nac vin̈ smam vin̈. Ata' ix smilcham 70 eb' yuc'tac vin̈ d'a yib'an̈ jun q'uen q'ueen. Axon̈ej vin̈aj Jotam ix colchajcani, yujto ix sc'ub'ejcanel sb'a vin̈, aton vin̈ slajvub' yuninal vin̈aj Jerobaal chi'. 6 Ix lajvi chi', ix smolb'an sb'a eb' aj Siquem yed' eb' aj Bet-milo d'a yich jun te' mach' d'a Siquem chi', b'aj ay jun q'uen q'ueen nivan yelc'och d'a eb'. Ata' ix yac'och vin̈aj Abimelec eb' yajalil.

7 Ayic ix alchaj jun chi' d'a vin̈aj Jotam chi', ix q'ue vin̈ d'a jun tzalan d'a spac'ul lum vitzal Gerizim, te chaan̈ ix avajemta vin̈ yic vach' masanil mach tz'ab'ani, ix yalan vin̈ icha tic:

—Ex aj Siquem, maclejec eyab' jun ab'ix ol val tic yic vach' ol yab' Dios tas ol eyala'.

8 A junel, masanil ab' te te' ix snib'ej yac'och junoc yajalil. Yuj chi' ix ab' yal te' d'a te' olivo to tz'och te' yajaliloc te' smasanil. 9 Ix ab' tac'vi te' olivo chi', ix yalan te': Maay, tato tzin och eyajaliloc e masanil, maxtzac am vac'laj aceite sc'anchaj yuj yic'jichaan̈ Dios, ma yic sc'anpax eb' anima, xchab' te'.

10 Ix lajvi chi', ab' yalanpax te' smasanil d'a te' higo yic tz'och te' yajalil. 11 Ix ab' yalanpax te' higo chi': Maay, tato tzin och eyajaliloc e masanil, maxtzac am vac' in sat te chi' sloji, xchab' te'.

12 Ix ab' yalanpax te' d'a te' uva to tz'och te' yajalil. 13 Ix ab' yalanpax te' uva chi': Maay, tato tzin och eyajaliloc e masanil, tzam vactej vac'an vino tz'ac'an tzalajb'oc sc'ol Dios yed' eb' anima, xchab' te'.

14 Slajvub'alxo ix ab' yalan te' d'a te' q'uiix to tz'och te' yajalil. 15 Ix ab' yalan te' q'uiix chi' to syal yoch te' yajaliloc te te' chi' smasanil. Ix ab' yalan te': Tato yel d'a smasanil e c'ol tzin eyac'och eyajaliloc, ochan̈ec d'a yalan̈ ven̈ul tic e masanil. Tato max yal e c'ol tzin och eyajaliloc jun, elocab'cot jun nivan c'ac' d'ayin yic stz'acanb'at te' c'ute' d'a Líbano, xchab' te' q'uiix chi'.

16 A ticnaic jun, tzin c'anb'ej d'ayex: ¿Tom yel val vach' ix e c'ulej, yuj chi' ix eyac'och vin̈aj Abimelec chi' eyajaliloc? ¿Tom smoj val icha chi' tzeyutej yin̈tilal vin̈aj Jerobaal chi' ticnaic? 17 Ix sb'ec sb'a vin̈ in mam chi' scham eyuuj ayic ex scolanelta vin̈ d'a yol sc'ab' eb' madianita. 18 A exxo tic, tas xom val eyaji, yuj chi' tzex meltzajoch ajc'olal d'a yin̈tilal vin̈ in mam chi'. Ix e milcham 70 yuninal vin̈ d'a jun q'uen q'ueen, axo vin̈aj Abimelec yune' jun ix schecab' vin̈ in mam chi' ix eyac'och eyajaliloc, an̈ej am yujto ayto eyuj e b'a yed' vin̈ yuj snun. 19 Svalan d'ayex ticnaic: Tato vach' tze c'ulej d'a xilb'a in mam yed' d'a eb' yin̈tilal, tzalajc'olalocab' eyaj yed' vin̈aj Abimelec chi', vach'n̈ejocab' ol aj yelc'och vin̈ d'a e cal. 20 Tato man̈ vach'oc jun, elocab'cot junoc nivan c'ac' d'a vin̈aj Abimelec chi', yic tzex tz'ab'at ex aj Siquem yed' ex aj Bet-milo. Axo d'ayex tz'elpaxcot junoc c'ac', yic stz'apaxb'at vin̈aj Abimelec chi', xchi vin̈aj Jotam chi'.

21 Ix lajvi yalan juntzan̈ chi' vin̈aj Jotam chi', el lemnaj vin̈, ix b'at cajnajcan vin̈ d'a Beer, yujto xiv vin̈ d'a vin̈aj Abimelec vin̈ yuc'tac chi'.

22 Oxe' ab'il ix yac' yajalil vin̈aj Abimelec d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel chi'. 23 Axo Dios ix ac'anoch jun ajc'olal d'a scal vin̈ yed' eb' aj Siquem chi', ix meltzajoch eb' ajc'olal d'a vin̈. 24 Icha chi' ix aj yac'ji spac d'a vin̈ yuj schamel 70 eb' vin̈ yuc'tac smilnacchamoc. Ix ac'jipax spac d'a eb' aj Siquem chi', yujto ix yac'och sb'a eb' yed' vin̈aj Abimelec chi' d'a schucal chi'. 25 A eb' aj Siquem chi', ay eb' sb'at sc'ub'ejel sb'a d'a titac b'e d'a spac'ultac lum vitz, tz'elta eb' d'a eb' anima tz'ec' d'a yol b'e tz'ec' d'a slac'anil chon̈ab' chi' yic tz'elc'an eb'. Ix alji yab' vin̈aj Abimelec to icha chi' sc'ulej eb'.

26 A d'a jun tiempoal chi', ix c'och jun vin̈ scuchan Gaal yuninal vin̈aj Ebed yed' eb' sc'ab' yoc d'a Siquem chi', vach' ix can vin̈ d'a yol sat eb' anima ta'. 27 Ayic q'uin̈xo te' uva, tz'el eb' d'a spatiquel chon̈ab', yic smolan te' eb', sb'oan vino eb'. Ix yac'anoch jun q'uin̈ eb', ix och ijan eb' sva'i yed' yuc'vi an̈ eb' d'a yol stemplo sdiosal. A val ta' te chuc ix yal eb' d'a spatic vin̈aj Abimelec chi'. 28 Ix och ijan vin̈aj Gaal chi' yalani: ¿Mach jun vin̈aj Abimelec chi' yalani, yuj chi' tzon̈ yac' mandar vin̈? A vin̈ chi', yuninal vin̈ vin̈aj Jerobaal, axo pax vin̈aj Zebul schecab' vin̈. A eb' vin̈ chi' malaj yelc'och eb' vin̈. A on̈ pax aj Siquem on̈ tic, ¿tas yuj ton̈ej scac' co b'a d'a vin̈? ¿Tom ol on̈ ochn̈ej schecab'oc eb' vin̈? Co naeccot ticnaic to a vin̈ co mam quicham, aton vin̈aj Hamor, vin̈ b'oannacq'ue chon̈ab' Siquem tic, yuj chi' quiq'uequel co b'a d'a yol sc'ab' vin̈aj Abimelec chi'. 29 A... tato a in eyajalil in, toxom ix in satel vin̈aj Abimelec chi', tzam val d'a vin̈: Molb'ej eb' a soldado scac'an oval, xin chama, xchi vin̈.

30 Ayic ix yab'an vin̈aj Zebul, yajal d'a Siquem chi' tas ix yal vin̈aj Gaal chi', ix te cot yoval vin̈. 31 Elan̈chamel ix yalb'at vin̈ d'a vin̈aj Abimelec d'a elc'altac icha tic: Ix javi vin̈aj Gaal yuninal vin̈aj Ebed yed' eb' yuc'tac d'a tic, van yac'an sc'ol eb' anima eb' vin̈ d'a a patic. 32 Yuj chi' cotan̈ yed' eb' a soldado d'ac'valil, tze c'ub'anel e b'a d'a titac chon̈ab' tic. 33 Axo yic toxo sacb'i, tzex och eyac' oval d'a chon̈ab' tic, axo yic tz'elta vin̈aj Gaal chi' yac' oval ed'oc yed' eb' soldado, ol xo ila' tas ol utej vin̈, xchib'at vin̈aj Zebul chi'.

34 Yuj chi' ix b'at vin̈aj Abimelec d'ac'valil yed' eb' soldado. Chan̈ macan̈ ix aj sc'ub'anel sb'a eb' d'a spatictac chon̈ab' Siquem chi'. 35 Ayic van yelta vin̈aj Gaal d'a spuertail chon̈ab' chi', ix eltapax vin̈aj Abimelec yed' eb' soldado b'aj c'ub'anel chi'. 36 Ayic ix yilan vin̈aj Gaal chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Zebul icha tic:

—Iltonab'i, masanil d'a sattac vitz tz'emul eb' soldado, xchi vin̈.

—Maay, a yen̈ul lum vitz tzal animail chi' a ach tic, xchi vin̈aj Zebul chi'.

37 Ix yalanxi vin̈aj Gaal chi':

—An̈ejtona' ay eb' van yemta d'a tzalan scuchan Smuxuc Lum Luum. Van yempaxul eb' soldado d'a sb'eal b'aj nab'a ji yic eb' naumel lolonel, xchi vin̈.

38 Ix yalanxi vin̈aj Zebul chi' d'a vin̈ icha tic:

—B'ajtil ay a lolonel ix laj al chi' ticnaic. Ix ala' to malaj yelc'och vin̈aj Abimelec yic tzon̈ och schecab'oc vin̈. A ticnaic chi' sjavi eb' soldado ix a b'uch chi', ixic chinaic, yic tzac' oval yed' eb', xchi vin̈.

39 Ix lajvi chi', ix och vin̈aj Gaal scuchb'an eb' anima d'a Siquem, ix b'at yac'an oval eb' yed' vin̈aj Abimelec yed' eb' soldado. 40 Axo vin̈aj Abimelec chi' ix och d'a spatic vin̈aj Gaal yed' eb' ayoch yed'oc. Maj techajlaj scolan sb'a vin̈aj Gaal chi', ix och lemnaj vin̈ scol sb'a d'a yol chon̈ab' chi'. Tzijtum mach ix cham d'a stiel chon̈ab' chi'. 41 Ix lajvi chi', ix meltzaj vin̈aj Abimelec chi' d'a chon̈ab' Aruma. Axo vin̈aj Zebul chi' ix pechanel vin̈aj Gaal yed' eb' sc'ab' yoc d'a Siquem chi' d'a juneln̈ej.

42 Axo d'a junxo c'u, ix b'at eb' aj Siquem chi' munlajel, ix yab'an vin̈aj Abimelec chi', 43 yuj chi' ox macan̈ ix yutej eb' soldado vin̈, ix sc'ub'anel sb'a eb' d'a caltac te'. Ayic ix yilan eb' soldado chi' yelul eb' anima d'a spuertail chon̈ab', ix elta eb' b'aj c'ub'an chi', ix yac'an oval eb' yed' eb'. 44 D'a jun rato chi', ix b'at vin̈aj Abimelec yed' jun macan̈ eb' soldado smaccan spuertail chon̈ab' chi'. Palta axo cha macan̈xo eb' jun, ix yac' oval eb' yed' eb' anima ix elta munlajel d'a spatictac chon̈ab' Siquem chi'. 45 Pilan c'u ix yac' oval vin̈aj Abimelec chi', masanto ix yac' ganar vin̈ satanel jun chon̈ab' chi'. Ix smilcham masanil anima vin̈, ix smaq'uem vecnaj jun chon̈ab' chi' vin̈, ix secancanem atz'am atz'am vin̈ d'a yib'an̈.

46 Ayic ix yab'an eb' anima d'a cuartel b'aj scol sb'a eb' d'a Siquem tas ix ajcan Siquem chi' yuj vin̈aj Abimelec chi', ix b'at eb' sc'ub'ejel sb'a d'a yol stemplo comon dios scuch El-berit. 47 Ayic ix yab'an vin̈aj Abimelec to ata' c'ub'anel eb' anima chi', 48 ix b'at vin̈ yed' masanil eb' soldado d'a jun vitz scuchan Salmón. Ix yic'anb'at jun q'uen ch'acab' vin̈, ix sch'acanel jun sc'ab' jun te te' vin̈, ix yac'anq'ue te' vin̈ d'a sjolom sjen̈jab'. Ix yalan vin̈ d'a masanil eb' anima to icha pax chi' syutej eb' d'a elan̈chamel. 49 Yuj chi' masanil anima ix ch'acanel junjun sc'ab' te te'. Ix och tzac'an eb' yuj vin̈ masanto ix c'och eb' d'a templo chi'. Ix smolb'ancanoch sc'ab'tac te te' chi' eb' d'a spatic b'aj c'ub'anel eb' anima chi'. Ix yac'anoch sc'ac'al te' eb', yuj chi' ix cham masanil eb' anima ayec' chi' ta'. Ay am miloc eb' vin̈ vinac yed' eb' ix ix, ix chami.

50 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj Abimelec chi' yed' eb' vin̈ soldado yac' oval d'a chon̈ab' Tebes. Elan̈chamel ix yoy sb'a eb' d'a spatic chon̈ab' chi', ix yac'an ganar eb'. 51 A d'a snan̈al yol jun chon̈ab' chi', ata' ay jun cuartel b'aj scol sb'a eb' anima ayic ay oval. Ata' ix b'at eb' anima sc'ub'ejel sb'a. Te vach' ix yutej eb' smacan spuertail, ix q'ue eb' d'a yib'an̈. 52 Ix c'och lemnaj vin̈aj Abimelec chi' d'a spuertail chi' yic syac'anoch sc'ac'al vin̈ yalani. 53 Axo jun ix ix ayq'ue d'a yib'an̈ cuartel chi' ix actanemta jun q'uen q'ueen yic molino. C'ocb'il val d'a sjolom vin̈aj Abimelec chi' ix em q'ueen, ix apchaj vin̈ yuj q'ueen. 54 Elan̈chamel ix yal vin̈ d'a jun vin̈ scuchumal syamc'ab' yic oval: Ic'cot q'uen espada, milinchamoc, malaj in gana ol alchajoc to a junoc ix ix, ix in milani, xchi vin̈. Yuj chi' ix yic'cot q'uen yespada vin̈ chi', ix stecanoch q'uen vin̈ d'a vin̈aj Abimelec chi', ix cham vin̈. 55 Ayic ix yilan eb' soldado to toxo ix cham vin̈, ix meltzaj eb' d'a spat junjun.

56 Icha chi' ix yutej Dios yac'an spac d'a vin̈aj Abimelec chi' yuj chucal sc'ulejnac d'a vin̈ smam, ayic smilannaccham 70 eb' vin̈ yuc'tac vin̈. 57 An̈eja' icha chi' ix ajpax yac'ji spac d'a eb' anima d'a Siquem chi' yuj schucal, ix elc'och scatab' vin̈aj Jotam yuninal vin̈aj Jerobaal d'a yib'an̈ eb'.

10

Ix yac' yajalil vin̈aj Tola yed' vin̈aj Jair

1 Ayic toxo ix cham vin̈aj Abimelec, ay jun vin̈ d'a yin̈tilal Isacar scuchan Tola yuninal vin̈aj Fúa, yixchiquin vin̈aj Dodo. A vin̈aj Tola chi' ix colvaj vin̈ d'a eb' yetisraelal. A d'a chon̈ab' Samir d'a tzalquixtac d'a yol yic Efraín cajan vin̈. 2 A vin̈aj Tola chi', 23 ab'il ix yac' yajalil vin̈ d'a scal eb' yetisraelal, masanto ayic ix cham vin̈. A d'a Samir chi' ix mucji vin̈.

3 Ix lajvi chi', axo vin̈aj Jair aj Galaad, ix ac'an yajalil, 22 ab'il ix yac' yajalil chi' vin̈ d'a scal eb' yetisraelal. 4 A vin̈aj Jair chi', 30 eb' vin̈ yuninal vin̈, yib'an̈n̈ej noc' b'uru tz'ec' junjun eb' vin̈ yuninal vin̈ chi'. Ay junjun schon̈ab' eb' vin̈ d'a yol smacb'en Galaad chi'. A yuj 30 schon̈ab' eb' vin̈ chi', ix b'inajcan icha tic: A juntzan̈ schon̈ab' vin̈aj Jair, xchi.

5 Ayic ix cham vin̈aj Jair chi', a d'a chon̈ab' Camón ix mucji vin̈.

Tz'ixtax eb' israel yuj eb' amonita

6 Ix cha ochxi ijan eb' israel sc'ulan chucal d'a yichan̈ Jehová. Ix laj yaq'uem sb'a eb' d'a juntzan̈ yechel Baal yed' Astarot. Ix yac'paxem sb'a eb' d'a sdiosal eb' aj Siria, eb' aj Sidón, eb' aj Moab, eb' aj Amón yed' d'a sdiosal eb' filisteo. Icha val chi' ix aj yactancan Jehová Dios eb', majxo ochlaj eb' ejmelal d'ay. 7 Yuj chi' ix cot yoval sc'ol Jehová chi' d'a eb', ix ac'jioch eb' d'a yol sc'ab' eb' filisteo yed' d'a yol sc'ab' eb' amonita. A d'a jun ab'il chi', ix ac'ji ganar eb' yuj eb' ajc'ol chi'. 8 Ay 18 ab'il ix can eb' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ol chi'. Ix ste aq'uej val chucal eb' ajc'ol chi' d'a eb' israel cajan d'a Galaad d'a sc'axepalec' a' Jordán d'a sluumcan eb' amorreo. 9 Ix c'axpajpaxec' eb' amonita chi' d'a a' Jordán yac' oval yed' eb' yin̈tilal Judá yed' eb' yin̈tilal Benjamín yed' pax eb' yin̈tilal Efraín. Ix yilan eb' israel to yelc'olal val tz'ixtaj eb'. 10 Ichato chi' ix sc'anan scolval Jehová eb' yed'oc, ix yalan eb' icha tic: Ach co Diosal, ix och val co mul d'ayach, ix ach cactejcani, axon̈ej d'a Baal ix caq'uem co b'a, xchi eb'.

11 Ix yalan Jehová d'a eb' icha tic: Yixtejnac ex eb' aj Egipto, eb' amorreo, eb' amonita, eb' filisteo, 12 eb' sidonio, eb' amalecita yed' pax eb' madianita, axo yic ex avaj d'ayin, ex in colani. 13 Vach'chom ix ex in colo', palta ix in eyactejcani, axo d'a juntzan̈ comon dios ix eyaq'uem e b'a, yuj chi' a ticnaic, man̈xo ol in colvajlaj d'ayex. 14 Ixiquec c'anec scolval juntzan̈ dios ix e nib'ej chi'. Aocab' scolvaj eyed'oc ayic tzex c'och ijan d'a schucal icha tic, xchi d'a eb'.

15 Yuj chi' ix tac'vi eb' d'a Jehová chi' icha tic: D'a val yel ix och co mul d'ayach, palta a ticnaic syal tza b'o tas a gana d'a co patic, palta an̈ej to tzon̈ a colo', xchi eb'. 16 Ix smac'anpoj jantac sdiosal eb' ch'oc chon̈ab'il eb', axo d'a Jehová ix ochxi eb' ejmelal. Yuj chi' maj techaj yuj Jehová chi', ix te cus yilanoch syaelal eb' chi'.

17 Ix smolb'an sb'a eb' amonita d'a Galaad, axo pax eb' israel jun, ix smolb'ejpax sb'a eb' d'a Mizpa. 18 A eb' yajal d'a scal masanil eb' israel cajan d'a Galaad chi' ix alani: A junoc mach tzon̈ cuchb'an d'a oval d'a eb' amonita, a' ol ochcan cajaliloc d'a Galaad tic, xchi eb'.

11

A vin̈aj Jefté

1 A d'a jun tiempoal chi', ay jun vin̈ scuchan Jefté cajan d'a yol yic Galaad. Te jelan vin̈ d'a oval. A vin̈aj Jefté chi' yune' vin̈ jun ix ajmul ix yed' jun vin̈ scuchan Galaad. 2 Axo pax ix yetb'eyum vin̈aj Galaad chi' jun, ay pax eb' vin̈ yune' ix. Ayic ix q'uib'q'ue eb' vin̈ chi', ix pechjiel vin̈aj Jefté chi' yuj eb' vin̈ d'a te' pat chi'. Ix yalan eb' vin̈ to malaj yalan yic vin̈ ta' yujto ch'oc snun vin̈. 3 Icha chi' ix aj yel vin̈aj Jefté d'a eb' yuc'tac chi', ix b'atcan vin̈ d'a yol yic Tob. Ata' ix smolb'ej jun n̈ilan̈ eb' vin̈ vinac vin̈. Ton̈ej ayec' juntzan̈ eb' vin̈ chi', max munlajlaj jab'oc eb' vin̈. A eb' vin̈ chi' ix och yed' vin̈aj Jefté chi', axo elc'al ix yac' eb' vin̈.

4 Ix ec' jun tiempoal, ix c'och eb' amonita yac' oval yed' eb' israel chi'. 5 Yuj chi', a eb' yajal d'a Galaad chi' ix schec eb' to b'at cot vin̈aj Jefté d'a yol yic Tob. 6 Ix yalanb'at eb' icha tic:

—Cotan̈ d'a tic, co gana to a ach tzach och cajaliloc yic tzac'an oval yed' eb' amonita, xchi eb'.

7 Ix tac'vi vin̈aj Jefté chi' icha tic:

—A ex tic ix eyac' chucal d'ayin, ix eyac' pural in e pechanel d'a spat vin̈ in mam, yuj chi' ¿tas yuj tzex javi in e sayec' ticnaic ayic ayex och d'a syaelal? xchi vin̈.

8 —Toton yujto tzon̈ c'och val d'a syaelal chi', yuj chi' tzon̈ javi ach quila'. Co gana val to tzach b'at qued'oc, a ach ol ac' oval yed' eb' amonita chi', a ach ol ach och cajaliloc d'a co masanil cajan on̈ d'a Galaad tic, xchi eb' d'a vin̈.

9 —Tato e gana tzin meltzaji yic svac' oval yed' eb' amonita chi', an̈ejtona' tato ol och Jehová ved'oc ayic ol vac'an ganar eb', ¿yel am val ol in och eyajaliloc chi'? xchi vin̈ d'a eb'.

10 Axo eb' vin̈ yajal chi' ix alanxi icha tic:

—A Jehová scac'och co testigooc to ol co c'ulej icha tzal chi', xchi eb'.

11 Ichato chi' ix b'at vin̈aj Jefté chi' yed' eb', ix yac'anoch vin̈ eb' yajaliloc. A d'a Mizpa ix yalxi vin̈aj Jefté d'a yichan̈ Jehová tas ix yal d'a eb' checab' chi'. 12 Ix lajvi chi', ix schecanb'at juntzan̈ eb' schecab' vin̈ sc'anb'ej d'a vin̈ sreyal Amón icha tic: ¿Tas yuj aycot eyoval d'ayon̈, yuj chi' tzex javi eyac' oval qued'oc? xchib'at vin̈. 13 Ix spacan vin̈ sreyal eb' amonita chi' icha tic: Ayic e cotnac a ex israel ex tic d'a Egipto, e javinac d'a tic, e toq'uec' lum co luum, sb'atn̈ej d'a a' Arnón masanto sc'och d'a a' Jaboc yed' d'a a' Jordán. A ticnaic jun, aq'uecxi luum d'ayon̈ d'a ac'anc'olal, xchi vin̈.

14 Ix lajvi chi' ix schecanb'at juntzan̈xo eb' schecab' vin̈aj Jefté chi' d'a vin̈ sreyal eb' amonita chi', 15 yic b'at yalanxi eb' icha tic: Icha val tic ix aj spacan vin̈aj Jefté: A on̈ israel on̈ tic, malaj lum e luum chi' quic'nac eq'ui, malaj pax lum yic eb' moabita quic'nac eq'ui. 16 Ayic yelnaccot eb' co mam quicham d'a Egipto chi', a d'a tz'inan lum cotnac eb', masanto javi eb' d'a a' Chacchac Mar, sjavipax eb' d'a Cades. 17 Schecannaccot juntzan̈ eb' schecab' eb' d'a vin̈ sreyal Edom to schaec' eb' vin̈ d'a yol smacb'en, palta maj chajiec'talaj eb' yuj vin̈. An̈eja' yalanpax eb' d'a vin̈ sreyal Moab to schaec' eb' vin̈ d'a yol smacb'en, palta an̈eja' maj yalpax sc'ol vin̈ schaec'ta eb'. Yuj chi' cann̈ej eb' d'a Cades chi'. 18 Slajvi chi' yec'n̈ej eb' d'a taquin̈ luum, yoyancot sb'a eb' d'a spatictac smacb'en eb' Edom yed' d'a spatictac yic eb' Moab chi', masanto javi eb' d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a Moab chi'. Axo ta' och vaan eb', can eb' d'a junxo sc'axepalb'at a' Arnón. Palta maj c'axpajec'talaj eb', yujto ata' tz'el yich lum yic eb' Moab chi'. 19 Yuj chi' yac'b'at schecab' eb' d'a vin̈aj Sehón sreyal eb' amorreo, cajan d'a Hesbón. Yalcot eb' d'a vin̈ to schaec' eb' vin̈ d'a yol smacb'en, yic sc'och eb' d'a lum sluum. 20 Palta maj schalaj yab' vin̈, maj chajiec'talaj eb' yuj vin̈ d'a yol smacb'en chi'. An̈ej to smolb'ej masanil eb' soldado vin̈, sb'oanq'ue scampamento eb' d'a Jahaza, yac'annac oval vin̈ yed' eb' co mam quicham chi'. 21 Palta axo Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, a ac'anoch vin̈aj Sehón yed' masanil eb' anima d'a schon̈ab' chi' d'a yol sc'ab' eb', yuj chi' ac'ji ganar vin̈ yuj eb'. Icha chi' aj yic'annaccan slum eb' amorreo chi' eb' d'a jun chon̈ab' chi'. 22 Yic'annaccan masanil lum sluum eb' amorreo chi' eb', scotn̈ej d'a a' Arnón masanto sjavi d'a a' Jaboc. Scotpax d'a taquin̈ luum masanto d'a a' Jordán. 23 A lum sluum eb' amorreo yic'naquec' Jehová yac'annaccan d'a eb' co mam quicham chi', ¿tom e gana tze toc'xiec' lum d'ayon̈ ticnaic? 24 Q'uinaloc a Quemos e diosal tz'ac'an jab'oc tas d'ayex e macb'enoc, ¿tom max e cha eyicoc jun? Icha pax chi' caj a on̈ tic, a tas syac' Jehová co Diosal d'ayon̈, a chi' co macb'en yaji. 25 ¿Tom tza na' to te ec'alto alan ic d'a jun luum tic d'a yichan̈ vin̈aj Balac yuninal vin̈aj Zipor, sreyal Moab? A vin̈ chi' man̈ yac'nacoclaj oval vin̈ yed' eb' co mam quicham chi' yuj jun luum tic. 26 Ayxo 300 ab'il co cajnaj d'a Hesbón, d'a Aroer yed' d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a slac'anil yed' d'a smasanil juntzan̈ chon̈ab' ay d'a stitac a' Arnón. ¿Tas yuj ato ticnaic tzeyac' yovalil d'ayon̈ yuj jun luum tic? 27 A in tic, malaj junoc tas chuc tzin c'ulej d'ayach. Palta a ach tic, chuc tas tza c'ulej, tzach javi ac' oval qued'oc. Palta jun, a Jehová van on̈ yilani, a' ol ch'olb'itan tas caj eyed'oc, xchib'at vin̈aj Jefté chi'.

28 Vach'chom icha chi' ix yalb'at vin̈aj Jefté chi', palta maj schalaj yab' vin̈ rey chi'.

Ix yac' sti' vin̈aj Jefté

29 Ix och Yespíritu Jehová d'a vin̈aj Jefté chi', ix ec' vin̈ d'a yol yic Galaad yed' d'a yol yic Manasés, masanto ix c'och vin̈ d'a Mizpa d'a yol yic Galaad chi', yic smolb'an eb' soldado vin̈ yic sb'at yac'an oval eb' yed' eb' amonita chi'. 30 A vin̈aj Jefté chi', ix yac' sti' vin̈ d'a Jehová icha tic: Tato ol ac'och eb' amonita d'a yol in c'ab', 31 a mach ol b'ab'laj elta in scha d'a sti' in pat, ayic ol in jax d'a oval tic, ol in n̈us silab'il d'ayach, xchi vin̈.

32 Ix b'at vin̈aj Jefté chi' yed' eb' soldado yac' oval yed' eb' amonita chi'. Yuj scolval Jehová ix yac' ganar vin̈aj Jefté chi'. 33 Tzijtum eb' ajc'ol chi' ix cham yuj eb', 20 chon̈ab' ix yac' ganar eb' d'a scal Aroer, d'a Minit yed' d'a Abel-queramim. Icha val chi' ix aj yac'ji ganar eb' amonita yuj eb' israel chi'.

34 Axo yic ix jax vin̈aj Jefté d'a spat d'a Mizpa, a jun pitan̈ ix yisil vin̈ ix elta ul scha'a, van schan̈alvi ix, van stzin̈an pandereta ix ayic ix elta ix chi'. An̈ej ix, malaj junoc yuninal vin̈. 35 A val yic ix elta ix chi', ix sn̈ic'chitanb'at spichul vin̈ yuj scusc'olal, ix yalan vin̈:

—Ay... ach visil. Svab' val syail uuj. Ix ic' val cot jun yaelal tic d'a vib'an̈, yujto ix vac' in ti' d'a Jehová, yuj chi' a ticnaic, yovalil ol in c'anab'ajej tas ix val chi', xchi vin̈.

36 Ix tac'vi ix d'a vin̈:

—Mamin, tato ix ac' a ti' ac'an junoc tas d'a Jehová chi', c'ulej d'ayin icha ix aj ac'an a ti' chi', yujto toxo ix ac'jioch eb' ajc'ol chi' d'a yol a c'ab' yuj Jehová chi'. 37 An̈ej jun tzin c'an d'ayach to tzac' chab'ocxo ujal d'ayin yic b'at in b'eyec' yed' eb' ix vetcob'estaquil d'a jolomtac vitz, yic tzin oc' yed' eb' ix ta', yujto man̈ ol ochlaj vetb'eyum, xchi ix.

38 Ix yac' chab'xo ujal chi' vin̈aj Jefté chi' d'a ix. A d'a jun tiempoal chi', ix b'at ix d'a jolomtac vitz yed' eb' ix chi', ix oc' ix, yujto juneln̈ej man̈ ol ochlaj yetb'eyum ix. 39 Ix lajvi chab' ujal chi', ix paxta ix b'aj ay vin̈ smam chi'. Ix yac'anelc'och vin̈aj Jefté b'aj ix yac' sti' d'a Jehová chi'. Maj ochlaj yetb'eyum ix yisil vin̈ chi' masanto ix cham ix. 40 Ix ochcan jun chi' sb'eyb'aloc eb' israel chi', junjun ab'il smolb'an sb'a eb' ix cob'estac, chan̈e' c'ual tz'oc' eb' ix, yuj snajicot ix yisil vin̈aj Jefté chi'.

12

A vin̈aj Jefté yed' eb' yin̈tilal Efraín

1 Ix smolb'an sb'a masanil eb' vin̈ vinac d'a yin̈tilal Efraín, ix sc'axpitan a' Jordán eb' vin̈ d'a stojolalb'at chon̈ab' Zafón. Ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈aj Jefté chi' icha tic:

—¿Tas yuj maj al d'ayon̈ ayic ach b'at d'a oval yed' eb' amonita? Tato ix al d'ayon̈, ix am on̈ b'at ed'oc. A ticnaic ol ach co n̈ustz'a d'a yol a pat tic, xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

2 Ix tac'vi vin̈aj Jefté chi' d'a eb' vin̈:

—A in tic yed' eb' vetchon̈ab', ay jun nivan oval d'a co cal yed' eb' amonita chi'. Ix ex vavtej, palta maj ex javoclaj on̈ e colo'. 3 Yujto ix vila' to maj ex javoclaj on̈ e colo', yuj chi' ix in b'ec in b'a in cham d'a oval chi'. Ix vac'an oval yed' eb' amonita chi'. Ix cac' ganar eb' yujto a Jehová ix ac'anoch eb' d'a yol co c'ab'. Yuj chi' ¿tas yuj tzex javi eyac' oval d'ayin ticnaic? xchi vin̈.

4 Ix b'uchji eb' aj Galaad yuj eb' aj Efraín chi', ix yalan eb' icha tic: A ex tic, d'a co cal elnac ex yed' d'a scal eb' yin̈tilal Manasés, xchi eb'. Yuj chi' masanil eb' anima cajan d'a Galaad chi', ix smolb'ej eb' vin̈aj Jefté chi', ix yac'an oval eb' yed' eb' yin̈tilal Efraín chi', ix ac'ji ganar eb' yuj vin̈. 5 A eb' aj Galaad chi', ix och eb' smac d'a sjayil sti' a' Jordán, yuj chi' a eb' yin̈tilal Efraín chi' tz'el lemnajoc yic sc'axpaj eb' d'a a' Jordán chi', sc'anb'an eb' aj Galaad chi' d'a eb' tato yin̈tilal Efraín eb'. Maay, tato xchi eb', 6 syalan eb' aj Galaad chi' d'a eb' icha tic: “Xibolet”, xe chi an̈, xchi eb'. Tato “Sibolet” xchi eb', syalelc'ochi to yin̈tilal Efraín eb', yujto man̈ vach'oc tz'aj yalan eb'. Icha chi' tz'aj syamchajelta eb', smiljicham eb' d'a sti' a' Jordán chi' yuj eb' aj Galaad chi'. 42 mil val eb' vinac d'a yin̈tilal Efraín ix cham ta'. 7 Vaque' ab'il ix och vin̈aj Jefté yajalil d'a scal eb' yetisraelal. Axo ix cham vin̈, ix mucji vin̈ d'a schon̈ab' d'a yol yic Galaad.

A oxvan̈ eb' yajalil israel

8 Ayic ayxo scham vin̈aj Jefté chi', ix och vin̈aj Ibzán aj Belén yajaliloc eb' yetisraelal chi'. 9 A vin̈ chi', 30 eb' yuninal vin̈ yed' 30 eb' ix yisil vin̈. Ix och yetb'eyum eb' ix yisil vin̈ chi' d'a scal eb' man̈xalaj yuj sb'a yed'oc. An̈eja' pax eb' yuninal vin̈ chi', a eb' ix man̈xalaj yuj sb'a eb' vin̈ yed'oc ix yic'a'. A vin̈aj Ibzán chi', uque' ab'il ix yac' yajalil vin̈ d'a scal eb' yetisraelal chi'. 10 Ayic ix cham vin̈, a d'a Belén ix mucji vin̈.

11 Ix lajvi chi', axo vin̈aj Elón d'a yin̈tilal Zabulón ix ac'an yajalil d'a scal eb' yetisraelal chi'. Lajun̈e' ab'il ix yac' yajalil chi' vin̈. 12 Ayic ix cham vin̈, ix mucji vin̈ d'a Ajalón d'a smacb'en eb' yin̈tilal Zabulón chi'.

13 Ix lajvi chi', axo vin̈aj Abdón yuninal vin̈aj Hilel aj Piratón ix ac'an yajalil d'a scal eb' yetisraelal chi'. 14 Vajxaque' ab'il ix yac' yajalil chi' vin̈. 40 yuninal vin̈ yed' 30 yixchiquin vin̈. Junjun eb' vin̈ chi', sq'ue eb' vin̈ d'a yib'an̈ noc' b'uru. 15 Ayic ix cham vin̈, ix mucji vin̈ d'a Piratón, d'a yol smacb'en eb' yin̈tilal Efraín d'a tzalquixtac d'a yol yic eb' Amalec.

13

A yaljub'al vin̈aj Sansón

1 Ix ochxi smul eb' israel d'a yichan̈ Jehová, yuj chi' 40 ab'il ix ac'jioch eb' d'a yol sc'ab' eb' filisteo yuuj.

2 A d'a chon̈ab' Zora, d'a yol smacb'en eb' yin̈tilal Dan, ay jun vin̈ scuchan Manoa. A ix yetb'eyum vin̈, malaj yune' ix, yujto max unevilaj ix. 3 Ix sch'ox sb'a Yángel Jehová d'a ix, ix yalani:

—A ach tic val yel malajtaxon junoc une' ix il sat. Palta a ticnaic, ol a cuchcanoch une', ol aljoc jun a vinac unin. 4 Ayic ol b'eyb'at tic, man̈xo uc'laj vino, man̈xo uc'paxlaj junoc tas pajb'inac. Man̈xo a chipaxlaj tas ay yovalil d'a yichan̈ ley. 5 Ayic ol aljoc jun une' chi', man̈ ol joxjiel-laj xil sjolom, yujto nazareo ol ajoc, yujto yic Dios yaji ayic manto aljoc. A' ol chaanel yich ex scolanel d'a yol sc'ab' eb' filisteo, xchi d'a ix.

6 Ix b'at ix b'aj ayec' vin̈ yetb'eyum, ix yalan ix d'a vin̈: Ay jun schecab' Dios ix ulec' b'aj ayin eq'ui. Ix te sat in c'ool yuuj, icha val to Yángel Dios ix vila'. Maj in c'anb'ejlaj d'ay b'ajtil ix coti, maj yalpaxlaj sb'i d'ayin. 7 An̈ej to ix yal d'ayin, tob' ol aljoc junoc vune'. Ix yalani to man̈xo ol vuc'laj vino yed' junocxo tas pajb'inac yed' junoc tas to ay yovalil co chi'an d'a yichan̈ ley. Axob' jun unin chi', tob' yic Dios yaji ayic ol aljoc chi', masanto ol chamoc, xchi ix.

8 Yuj chi' ix lesalvi vin̈aj Manoa chi' d'a Jehová icha tic: Mamin, eloc val d'a a c'ool to tza checxicot a checab' chi' d'ayon̈, yic vach' ol yal d'ayon̈ tas val ol co c'ulej yed' jun unin ol aljoc chi', xchi vin̈.

9 Ix yab' Dios tas ix sc'an vin̈ chi', ix sch'oxanxi sb'a Yángel Jehová chi' d'a ix yetb'eyum vin̈ chi' ayic van yic'an yip ix d'a cal munlajel, palta man̈ ayoquec'laj vin̈aj Manoa chi' ta' yed' ix. 10 Elan̈chamel ix b'at lemnaj ix yal d'a vin̈:

—Lemach, yujto ix sch'oxxi sb'a jun checab' d'ayin, jun ul lolon d'ayin d'a junel, xchi ix.

11 Ix cot lemnaj vin̈aj Manoa chi', ix b'at vin̈ yed' ix yetb'eyum chi', ix c'och vin̈ b'aj ayec' Yángel Jehová chi', ix sc'anb'an vin̈ d'ay:

—¿Tom a ach tic ul ach ec' lolonel d'a ix vetb'eyum tic d'a junel? xchi vin̈ d'ay.

—I', a in toni, xchi d'a vin̈.

12 Ix sc'anb'anxi vin̈ d'ay:

—Ayic ol elc'och tas ix al chi', ¿tas val ol cutej quilan q'uib' vin̈ unin chi' yed' tas yopisio vin̈? xchi vin̈ d'ay.

13 Ix tac'vi Yángel Jehová chi':

—Yovalil sc'anab'ajej ix etb'eyum tic tas ix vala': 14 Jantacn̈ej tas scot d'a sat te' uva, man̈xo ol slolaj ix. Mocab' yuc' vino ix yed' junocxo tas pajb'inac, ma tas ay yovalil schiji d'a yichan̈ ley. A tas ix val chi' d'a ix, yovalil sc'anab'ajej ix, xchi d'a vin̈.

15-16 A vin̈aj Manoa chi', man̈ yojtacoc vin̈ tato Yángel Jehová jun chi', yuj chi' ix yal vin̈:

—Sval d'ayach, comonoc tz'el d'a a c'ool tzon̈ a tan̈vej, tic b'at co b'o junoc noc' yune' chiva a chi'a, xchi vin̈ d'ay.

Ix tac'vi jun Ángel chi':

—Vach'chom tzin can eyed'oc, palta man̈ ol in valaj. Syal eyac'an noc' chi' silab'il d'a Jehová, xchi.

17 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Manoa chi' d'ay icha tic:

—Alcan a b'i d'ayon̈ yic vach' ayic tz'elc'och tas ix ul alcan tic d'ayon̈, ol cac' yuj diosal d'ayach, xchi vin̈ d'ay.

18 Ix tac'vi Ángel chi' d'a vin̈:

—¿Tas yuj tze c'anb'ej in b'i chi'? A jun chi' te satub'tac yochi, xchi.

19 Ix yic'ancot noc' chiva vin̈aj Manoa chi' yed' juntzan̈ ixim sat trigo d'a ofrendail. Ix sn̈usantz'a silab' vin̈ d'a Jehová d'a yib'an̈ jun q'uen q'ueen. Ix lajvi chi', ix sch'oxan jun milagro Jehová d'a yichan̈ vin̈ yed' ix yetb'eyum chi'. 20 Ayic ix q'ue n̈ilnaj c'ac' d'a yib'an̈ altar chi', ix och Yángel Jehová chi' d'a scal c'ac' chi', ix paxq'uei. Ayic ix yilan eb' icha chi', ix em cumnaj eb', ix em n̈ojan eb' d'a sat luum. 21 Ichato chi' ix nachajel yuj vin̈aj Manoa chi' to Yángel Jehová jun chi'. Majxo sch'oxlaj sb'a junelxo d'a vin̈ yed' d'a ix yetb'eyum vin̈ chi'. 22 Ix yalan vin̈ d'a ix yetb'eyum chi' icha tic:

—A ticnaic d'a val yel ol on̈ chamoc, yujto ix quil val och Dios, xchi vin̈ d'a ix.

23 Ix tac'vi ix d'a vin̈ icha tic:

—Tato sgana Jehová to tzon̈ chami, maj am scha co silab' ix cac' d'ay yed' cofrenda, maj am sch'ox juntzan̈ tic quila', maj am yal juntzan̈ tic d'ayon̈, xchi ix.

24 Ayic ix alji yune' ix chi', Sansón ix yac' ix sb'iej. Ix q'uib' vin̈ unin chi', ix yac' svach'c'olal Jehová d'a yib'an̈ vin̈. 25 Ix schaanel yich sch'oxan sb'a Yespíritu Jehová d'a vin̈ ayic ayec' vin̈ d'a scampamento eb' yin̈tilal Dan, d'a scal chon̈ab' Zora yed' Estaol.

14

Ix och yetb'eyum vin̈aj Sansón

1 A d'a junel, ix em vin̈aj Sansón d'a yol jun schon̈ab' eb' filisteo scuchan Timnat, ix can sgana vin̈ d'a jun ix cob'es ta'. 2 Axo yic ix jax vin̈ d'a spat, ix yalan vin̈ d'a vin̈ smam yed' d'a ix snun icha tic:

—Ay jun ix cob'es ix vil d'a Timnat d'a scal eb' ix filistea, ix can in gana d'a ix, yuj chi' sval d'ayex to b'at e c'an ix vic'a', xchi vin̈.

3 Ix tac'vi smam snun vin̈ chi', ix yalan eb' icha tic:

—¿Tas yuj a d'a scal eb' ch'oc chon̈ab'il ol b'at a say ix etb'eyum? ¿Tom man̈xa junoc ix ix vach' ic'an d'a scal eb' ayto cuj co b'a yed'oc, mato d'a scal eb' quetchon̈ab' tic? xchi eb' d'a vin̈.

Ix tac'vi vin̈ icha tic:

—A val jun ix chi' in gana. A ix b'at e c'an vic'a', xchi vin̈.

4 Te man̈ yojtacoc eb' smam snun vin̈ chi' tas spensar Jehová, to van snaan tas ol aj yel yich junoc oval yed' eb' filisteo chi', yujto ayoch eb' israel d'a yalan̈ smandar eb' d'a jun tiempoal chi'. 5 Yuj chi' ix b'at vin̈aj Sansón yed' eb' smam snun d'a chon̈ab' Timnat chi'. Ayic ix ec' eb' d'a jun macan̈ te' uva avab'il yuj eb' aj Timnat chi', ix elta jun noc' quelem choj d'a vin̈aj Sansón chi', tz'el yav noc' scot noc' d'a vin̈. 6 D'a val jun rato chi', ix och Yespíritu Jehová d'a vin̈, ix te och yip vin̈, malaj val jab'oc tas yed'nac vin̈ yed' val sc'ab' vin̈ ix sjecchitanb'at jun noc' choj chi', icha tz'aj sjecchitajb'at junoc yune' chiva. Maj yal-laj vin̈ d'a smam snun tas ix sc'ulej chi'. 7 Ix lajvi chi', ix c'och eb' d'a chon̈ab' Timnat chi', ix lolon vin̈ yed' ix cob'es chi', ix cann̈ej sgana vin̈ d'a ix.

8 Axo yic ix ec'b'at jaye' c'ual, ayic van sb'at vin̈aj Sansón yic ol nupnaj yed' ix filistea chi', ix ec' vin̈ b'aj ix smilcham noc' choj chi'. Axo ix c'och vin̈, ix yilan vin̈, ayxo och jun noc' chab' d'a yol sjoyumteal sb'aquil noc', te b'ud'an yool chi' yuj yal noc' chab' chi'. 9 Ix yic'anelta noc' vin̈, ix sloan vin̈, ix b'at vin̈. Axo ix c'och vin̈ d'a spatic smam snun chi', ix yac'an noc' yalchab' chi' vin̈ slo eb'. Maj yal-laj vin̈ d'a eb' tato a d'a yol sjoyumteal sb'aquil noc' choj ix yiq'uelta noc' yalchab' chi' vin̈.

10 Ix emc'och smam snun vin̈ chi' d'a spat ix cob'es chi', ix yac'anoch jun q'uin̈ yic nupnajel vin̈aj Sansón chi', ichataxon sb'eyb'al eb' vin̈ quelemtac d'a jun chon̈ab' chi'. 11 Ayic ix yilan vin̈aj Sansón eb' vin̈ filisteo chi', ix yavtancot 30 eb' vin̈ quelemtac eb' vin̈ yic syil q'uin̈ nupnajel chi' eb' vin̈. 12 Ix yalan vin̈aj Sansón d'a eb' vin̈ quelemtac chi' icha tic:

—Ay jun lolonel ol val d'ayex, a exxo ol e na'a tas syalelc'ochi: Tato a d'a uque' c'ual q'uin̈ tic ol eyal tas syalelc'ochi, ol vac' junjunoc e pichul nab'a lino yed' junjunoc e pichul yic q'uin̈. 13 Tato man̈ ol nachajel eyuj jun, a ex ol eyac' junjunoc c'apac nab'a lino chi' d'ayin yed' junjunoc mojan̈ in pichul yic q'uin̈, xchi vin̈.

Ix tac'vi eb' vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—Al naic cab' an, ol cab'i tas jun lolonel chi', xchi eb' vin̈.

14 Ix yalan vin̈ icha tic:

A d'a junoc chivajum, ata' ix elta tas tz'uc'chaji.

A d'a jun te ay yip, ata' ix elta tas te chi', xchi vin̈.

Axo d'a yoxil c'ual q'uin̈ chi', maj yal-laj spacan jun lolonel chi' eb' vin̈ quelemtac chi'. 15 Yuj chi' axo d'a schan̈il c'ual, ix yalan eb' vin̈ d'a ix yetb'eyum vin̈aj Sansón chi' icha tic:

—Montej ab' d'a vin̈ etb'eyum chi' tas syalelc'och jun lolonel ix yal vin̈ d'ayon̈, slajvi chi' tzalan d'ayon̈. Tato maay, ol ach co n̈ustz'a yed' a mam a nun yed' masanil mach ayec' d'a yol a pat tic. Ichato ton̈ej tzon̈ eyavtejcot d'a tic, yic tze c'ananec' tas ay d'ayon̈, xchi eb' vin̈ d'a ix.

16 Ix lajvi chi', van yoc' ix, ix b'at yalan ix d'a vin̈aj Sansón chi':

—Tzin a chac a ach tic. Max in a xajanejlaj. Ix al jun a lolonel yic snael eb' vin̈ vetchon̈ab', palta man̈ val jab'oc tzal d'ayin tas syalelc'ochi, xchi ix d'a vin̈.

Ix tac'vi vin̈ d'a ix icha tic:

—Max valtax d'a in mam in nun, atob' val d'ayach ol vala', xchi vin̈.

17 Ix och val ijan ix yoc' d'a vin̈ d'a uque' c'ual chi', yuj chi' axo d'a yuquil c'ual chi', ix yalan vin̈ d'a ix tas syalelc'ochi. Ixn̈ej lajvi yab'an ix, ix b'at yalan ix d'a eb' yetchon̈ab' chi'. 18 Axo d'a q'uic'b'alil d'a yuquil c'ual chi', ix b'at yalan eb' vin̈ d'a vin̈aj Sansón chi' icha tic:

Malaj junocxo tas te chi' d'a yichan̈ noc' yalchab'.

Malaj pax junocxo te ay yip d'a yichan̈ noc' choj, xchi eb' vin̈.

Ix tac'vi vin̈ icha tic:

Yujn̈ej to ix e montej eyab' d'a ix vetb'eyum tic, yuj chi' ix nachaj eyalan tas syalelc'ochi, xchi vin̈.

19 Ix lajvi chi' ix ochxi Yespíritu Jehová d'a vin̈, ix te och yip vin̈. Ix b'at vin̈ d'a chon̈ab' Ascalón, ix b'at smac'ancham 30 eb' vin̈ filisteo vin̈ ta'. A spichul eb' vin̈ ayochi, a ix yiq'uelta vin̈, ix yac'an vin̈ stojoloc tas ix yal chi'. Ix lajvi chi', van ste chichon sc'ol vin̈ ix meltzaj vin̈ d'a spat vin̈ smam. 20 Axo ix yetb'eyum vin̈ chi', a d'a jun vin̈ ajun yed' vin̈ d'a jun q'uin̈ chi', a d'a vin̈ ix ac'ji ix.

15

1 Ix ec' jab'xo tiempo, ix b'atxi vin̈aj Sansón chi' yil ix yetb'eyum chi' yalani, yed'nac jun noc' yune' chiva vin̈. A d'a jun tiempoal chi' vanxo syamchajoch sjochchaj ixim trigo. Axo ix c'och vin̈, ix yalan vin̈ d'a vin̈ sn̈i' icha tic:

—Tzin nib'ej tzin och vil ix vetb'eyum d'a yol scuarto, xchi vin̈.

Majxo chajiochlaj vin̈ yuj vin̈ sn̈i' chi'. 2 An̈ej to ix yal vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—A in naani to man̈xalaj a gana d'a ix, yuj chi' ix vac' ix d'a jun vin̈ ajun ed'oc d'a q'uin̈ chi'. Palta ay val junxo ix snulej ix tzac'anto d'ay, te ec'b'alto svach'il yilji ix d'a yichan̈ ix etb'eyum chi', syal a ix tzic'b'ati, xchi vin̈ sn̈i' vin̈ chi'.

3 Ix tac'vi vin̈ d'a vin̈ sn̈i' chi' icha tic:

—A ticnaic jun, max yal-laj scotcan d'a vib'an̈ yuj tas ol vutoc eb' etchon̈ab' tic yuj in pacan in b'a, xchi vin̈.

4 Ix b'at vin̈ b'ian, ix b'at syamancot 300 noc' vaax vin̈, ix stzec'anoch junjun tob'an te taj vin̈ d'a sn̈e chatacvan̈ noc'. 5 Ix lajvi chi', ix yac'anoch sc'ac'al te' vin̈, ix yactanb'at noc' vin̈ d'a scal ixim strigo eb' vin̈ filisteo chi'. Masanil ixim cun̈cun̈b'axo yaj sjochchaji yed' ixim aytooch d'a yoc ix tz'ab'ati. Ix tz'apaxb'at te' uva yed' te' olivo. 6 Ix och ijan eb' filisteo sc'anb'aneq'ui mach ix c'ulan jun chi'. Ix alchaj d'a eb' to a vin̈aj Sansón, yujto ix chichon sc'ol vin̈ yuj tas ix utaj yuj vin̈ sn̈i', vin̈ aj Timnat, to ix ic'jiec' ix yetb'eyum vin̈, ix ac'ji ix d'a jun vin̈ ajun yed' vin̈ d'a q'uin̈ yic snupnajel. Yuj chi' ix javi eb' filisteo sn̈usantz'a ix ix chi' yed' smam. 7 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Sansón chi' icha tic:

—Yujto icha tic ix e c'ulej, yuj chi' man̈ ol in och vaan ex vixtani, masanto ol vac'canec' in pac d'ayex, xchi vin̈.

8 Ix cot val yoval vin̈ sic'lab'il, yuj chi' tzijtum anima ix smac'cham vin̈. Ix lajvi chi' ix b'at cajnaj vin̈ d'a q'uen n̈aq'ueen d'a Etam.

A sb'aquil yalan̈ sti' noc' b'uru

9 Ix javi eb' vin̈ filisteo sb'oq'ue scampamento d'a yol yic Judá d'a slac'anil Lehi. 10 Ix sc'anb'an eb' vin̈ aj Judá chi' d'a eb' vin̈:

—¿Tas yuj tzex javi eyac' oval qued'oc? xchi eb' vin̈.

Ix tac'vi eb' vin̈ filisteo chi':

—A vin̈aj Sansón tzul co yama', ol cac'anoch syaelal vin̈, yujto nivan chucal ix yac' vin̈ d'ayon̈, xchi eb' vin̈.

11 Ayic ix yab'an jun chi' eb' vin̈ aj Judá chi', oxe' mil eb' vin̈ ix b'at ilan vin̈aj Sansón d'a q'uen n̈aq'ueen d'a Etam chi', ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈:

—¿Tom man̈ ojtacoc to ayon̈ och d'a yol sc'ab' eb' vin̈ filisteo tic? ¿Tas yuj tzac'och chucal d'a co cal yed' eb' vin̈? xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

Ix tac'vi vin̈ d'a eb' vin̈:

—Icha in yutej eb' vin̈, icha pax ix vutej eb' vin̈, xchi vin̈.

12 Ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—Yuj chi' to tzul ach co tzec'b'at ticnaic yic b'at ach cac'an d'a eb' vin̈ chi', xchi eb' vin̈.

Ix tac'vi vin̈ d'a eb' vin̈:

—Aq'uec e ti' d'ayin an, tato yel man̈ ol in e milchamlaj, xchi vin̈.

13 Ix tac'vi eb' vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—Maay, man̈ ol ach co milchamlaj, an̈ej to ol ach co tzec'b'ati, b'at ach cac'an d'a eb' vin̈ filisteo chi', xchi eb' vin̈.

Ix lajvi chi', ix stzec'an vin̈ eb' vin̈ d'a chab' ch'an̈ lasu te ac'to, ix yic'anelta vin̈ eb' vin̈ d'a yol q'uen n̈aq'ueen chi'.

14 Axo ix c'och eb' vin̈ d'a Lehi chi', ix cot eb' vin̈ filisteo scha eb' vin̈, toxon̈ej tz'avaj eb' vin̈ yuj tzalajc'olal. Elan̈chamel ix ochxi Yespíritu Jehová d'a vin̈aj Sansón chi', ix te och yip vin̈, ix sd'in̈chitanb'at chab' lasu chi' vin̈, icha tz'aj sn̈ic'chajb'at junoc c'apac c'apac tz'anac, ix em lan̈naj ch'an̈ d'a sc'ab' vin̈. 15 Elan̈chamel ix yic'q'ue jun sb'aquil yalan̈ sti' noc' b'uru vin̈, yaxtacto val jun b'ac chi'. A yed' jun b'ac chi', mil eb' vin̈ filisteo chi' ix smac'cham vin̈. 16 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈:

An̈ej jun sb'aquil yalan̈ sti' noc' b'uru ix vac'lab'ej,

cun̈cun̈b'a ix ajcan eb' chamnac vuuj.

Yujn̈ej jun sb'aquil yalan̈ sti' noc' b'uru,

mil val vinac ix in mac'chamoc, xchi vin̈.

17 Ix lajvi yalan jun chi' vin̈, ix sjulancanel jun sb'aquil yalan̈ sti' noc' b'uru chi' vin̈. Yuj chi' a jun lugar chi', Ramat-lehi ix sb'iejcani, syalelc'ochi, “tzalan b'aquil yalan̈ sti' noc' noc'”. 18 Ix te tacji sti' vin̈aj Sansón chi', yuj chi' ix yavtej Jehová vin̈, ix yalan vin̈:

—A ach ix ac' vip, yuj chi' ix vac' ganar eb' vin̈ filisteo tic, palta ¿tom ol in a cha cham a in a checab' in tic yuj taquin̈tial d'a yol sc'ab' juntzan̈ ch'oc chon̈ab'il tic? xchi vin̈.

19 Ix lajvi chi', ix pac'q'ueta jun a a' d'a Lehi chi' yuj Jehová. Ix yuc'an a' vin̈, ix jax stzalajc'olal vin̈, ix te ochxi yip vin̈ ix yab'i. Yuj chi', a jun a yune' a' chi', En-hacore ix sb'iejcan a', syalelc'ochi “yuc'b'ila' mach tz'avajq'uei”. A jun a' chi', ix cann̈ej a' d'a Lehi chi'.

20 A vin̈aj Sansón chi', 20 ab'il ix och vin̈ yajaliloc eb' israel chi', yacb'an ayoch eb' d'a yol sc'ab' eb' filisteo.

16

Ix xid'ec' vin̈aj Sansón d'a Gaza

1 Ay jun c'ual, ix xid'ec' vin̈aj Sansón d'a Gaza. Ata' ix yil jun ix ajmul ix vin̈, ix och vin̈ d'a yol spat ix, ix vaycan vin̈ yed' ix d'a jun ac'val chi'. 2 Ayic ix yab'an eb' aj Gaza chi' to ata' ayec' vin̈, ix yoyan sb'a eb' d'a spatictac pat chi', ix stan̈van spuertail chon̈ab' eb' d'a jun ac'val chi'. Numan yaj eb', ix smaclan eb' yec' ac'val chi'. Ix snaan eb' to a d'a q'uin̈ib'alil d'a junxo c'u ol smilcham vin̈ eb'. 3 Palta axo vin̈aj Sansón chi', ix stan̈vej vin̈ yoch chimilac'val, ix q'ue vaan vin̈. Ix b'at vin̈ d'a spuertail chon̈ab' chi', ix schocanelta jun nivan puerta chi' vin̈ yed' smarcoal. Ix sjolom jen̈jab'an vin̈, ix b'at yac'ancan vin̈ d'a jolom vitz d'a yichan̈ Hebrón.

A vin̈aj Sansón yed' ix Dalila

4 Ix lajvi chi', ix ochpax spensar vin̈ d'a jun ix scuchan Dalila cajan d'a jun ch'olan scuch Sorec. 5 Yuj chi', ix b'at lolon eb' vin̈ yajalil eb' filisteo yed' ix Dalila chi', ix yalan eb' vin̈ d'a ix icha tic:

—Tza montej val vin̈aj Sansón chi', tza c'anb'an d'a vin̈ b'ajtil scot jantac yip vin̈ chi', tas val scutej cac'an ganar vin̈ co tzec'ani, yic vach' maxtzac yal-laj scolan sb'a vin̈. Junjun on̈ ol cac' mil 100 siclo q'uen plata d'ayach a tojoloc, xchi eb' vin̈ d'a ix.

6 Ix yalan ix d'a vin̈aj Sansón chi' icha tic:

—Tzin tevi d'ayach, to tzal d'ayin b'ajtil scot jantac ip tic, ¿ay am val tas tz'aj a tzec'ji yic maxtzac yal-laj a colan a b'a? xchi ix d'a vin̈.

7 Ix tac'vi vin̈ d'a ix icha tic:

—Tato tzin tzec'chaj d'a uqueoc ch'an̈ ch'an̈ manto juneloc sc'anchaji, tz'el vip tic, icha yip junoc comon anima tzin ajcani, xchi vin̈ d'a ix.

8 Yuj chi', a eb' yajalil eb' filisteo chi' ix ic'anb'at uque' ch'an̈ ch'an̈ chi' d'a ix Dalila chi', ix stzec'an vin̈aj Sansón chi' ix. 9 Ay juntzan̈ eb' vin̈ toxo ix sc'ub'ejel sb'a d'a yol spat ix chi', yuj chi' te chaan̈ ix el yav ix:

—Sansón, sjavi eb' vin̈ filisteo ach smilchamoc, xchi ix.

D'a val jun rato chi', ix sd'in̈chitanb'at juntzan̈ ch'an̈ ch'an̈ chi' vin̈. Icha sc'unal sd'in̈chaj junoc an̈ ch'al tz'aeltac, icha chi' ix yutej ch'an̈ vin̈. Axo eb' filisteo chi' maj nachajel-laj yuj eb' b'ajtil scot yip vin̈ chi'. 10 Ix yalanxi ix d'a vin̈:

—Te chuc ach, ix a musej val in sat. Ix esej d'ayin. A ticnaic tzin tevi d'ayach to tzal d'ayin tas val tz'aj a tzec'chaji, xchi ix.

11 Ix tac'vi vin̈ icha tic:

—Tato tzatz tzin utej a tzec'an yed' ch'an̈ lasu manta b'aj sc'anchaji, tz'el vip, icha yip junoc comon anima tzin ajcani, xchi vin̈ d'a ix.

12 Yuj chi', ix say juntzan̈ ch'an̈ lasu chi' ix, ix stzec'an vin̈ ix d'a ch'an̈. Ix elxi yav ix:

—Sansón, sjavi eb' vin̈ filisteo ach smilchamoc, xchi ix.

An̈eja' d'a junelxo chi' ayxo eb' vin̈ ix sc'ub'ejel sb'a d'a yol scuarto ix. Icha val tz'aj sd'in̈chaj an̈ ch'al, icha chi' ix yutej ch'an̈ lasu chi' vin̈. 13 Ix yalanxi ix d'a vin̈ icha tic:

—Ichan̈ej tic in ixtani. Tzesejn̈ej d'ayin. Al val d'ayin tas val tz'aj ach co tzec'ani, xchi ix.

Ix tac'vi vin̈ d'a ix:

—Tato uque' tzutej a pach'uch'an xil in jolom jucan tic yed' an̈ ch'al, tzatz tzutejcanoch d'a te' jal-lab', tato icha chi', tz'elcan vip, icha val yip junoc comon anima tzin ajcani, xchi vin̈ d'a ix.

Ix b'oji vay vin̈ yuj ix. Ayic toxo ix vay vin̈ chi', ix sjalancanoch xil sjolom vin̈ chi' ix yed' an̈ ch'al d'a te' jal-lab' chi'. 14 Ix stzatzb'itanem te' jal-lab' chi' ix, ix avaj ix:

—Sansón, sjavi eb' vin̈ filisteo ach smilchamoc, xchi ix. Ix q'ue jucnaj vin̈, ix stoc'anq'ueta te jal-lab' chi' vin̈ yed' an̈ ch'al chi'. 15 Yuj chi' ix yalan ix d'a vin̈ icha tic:

—A ach tic, te esalvum ach. ¿Tas yuj tzala' to tzin a xajanej? Yoxelalxo in ixtan tic. Man̈ jab'oc tzal d'ayin b'ajtil scot jantac ip tic, xchi ix.

16 Junjun c'u ayn̈ejoch ijan ix sc'anb'an d'a vin̈ b'ajtil scot yip vin̈ chi', yuj chi' ix tzactzajq'ue vin̈ yed' ix. 17 Yuj chi' ix yalelta vin̈, b'ajtil scot yip vin̈ chi', ix yalan vin̈:

—Manto juneloc sjoxjiel xil in jolom yictax in alji, yujto ayic manto in alji chi', ix in sic'jicanel yuj Dios yic tzin och nazareoal, syalelc'ochi to yictaxon Dios vaji. Yuj chi' tato ay mach sjoxanel xil in jolom tic, tz'elcan vip chi', icha junoc comon anima tzin ajcani, xchi vin̈.

18 Ix nachajel yuj ix to a ticnaic yel syal vin̈. Ix yalanb'at ix d'a eb' vin̈ yajalil eb' filisteo chi' icha tic:

—A ticnaic, cotan̈ec d'a val junelxo tic, toxo ix yalelta vin̈ tas yuj te ay yip vin̈ chi', xchi ix.

Yuj chi' ix c'och eb' vin̈ yil ix, yed'nac q'uen tumin eb' vin̈.

19 Ix yac'an vay vin̈aj Sansón chi' ix d'a sat xub', ix yavtan jun vin̈ joxvajum ix. Axo jun vin̈ chi' ix joxanel uque' macan̈ xil sjolom vin̈ pach'uch'ab'il chi'. Icha chi' ix aj yel yip vin̈ yuj ix, majxo yal scolan sb'a vin̈. 20 Ix avaj ix icha tic:

—Sansón, sjavi eb' vin̈ filisteo ach smilchamoc, xchi ix.

Ix el svayan̈ vin̈, am snaan vin̈ to olto yal scolan sb'a vin̈ ichataxon d'a juntac el. Man̈ yojtacoc vin̈ tato toxo ix actajcan vin̈ yuj Jehová. 21 Ix lajvi chi', ix ja eb' vin̈ filisteo, ix stzec'an vin̈ eb' vin̈, ix yic'anq'ueta yol sat vin̈ eb' vin̈, ix yic'anb'at vin̈ eb' vin̈ d'a chon̈ab' Gaza. Ata' ix yac'och q'uen cadena nab'a bronce eb' vin̈ d'a vin̈. Ix yac'anoch vin̈ eb' vin̈ d'a preso. Ix yac'anoch vin̈ eb' vin̈ munlajel d'a q'uen jaxum trigo d'a yol preso chi'. 22 Palta axo xil sjolom vin̈, ix syamxioch sq'uib'i.

A schamel vin̈aj Sansón

23 Ix smolb'an sb'a eb' yajalil eb' filisteo d'a tzalajc'olal, yujto ix yamchaj vin̈aj Sansón yuj eb', ix yac'an silab' eb' d'a scomon diosal scuch Dagón, ix och ijan eb' sb'itan icha tic:

A co diosal tic ix ac'anoch vin̈aj Sansón d'a yol co c'ab'. Aton jun vin̈ cajc'ool, xchi eb'.

24 An̈eja' pax eb' anima, ayic ix yilanoch vin̈aj Sansón chi' eb', ix sb'itan sdiosal eb' icha tic:

A co diosal ix ac'anoch jun vin̈ cajc'ol d'a yol co c'ab',

a vin̈ n̈usannactz'a cavb'en.

Tzijtum eb' quetchon̈ab' smac'naccham vin̈, xchi eb'.

25 Ix te tzalaj eb' anima chi', ix sc'anancot vin̈aj Sansón chi' eb' yic smatz'an vin̈ eb'. Ix yic'anelta vin̈ eb' d'a yol preso, ix yac'anoch vin̈ eb' d'a scal snan̈al yoyal stemplo eb', yic syixtan vin̈ eb'. 26 Ix yalan vin̈ d'a jun vin̈ quelem unin ed'jinac:

—Iq'uinb'at d'a yoyal snan̈al yol templo tic, d'a juntzan̈ yipumal yaji yic tzin och ijan jab'oc d'ay, xchi vin̈.

27 Masanil eb' yajalil chon̈ab', molanec' eb' d'a yol templo chi', te b'ud'an yuj anima, eb' vin̈ vinac yed' eb' ix ix. Ay am oxe' miloc anima ayq'ue d'a schab'il piso, van smatz'an eb' tas tz'utaj vin̈aj Sansón chi'. 28 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ d'a Jehová: Ach in Dios Vajalil, tzin c'an d'ayach to tzin a nacot d'a junelxo tic, tzac'an vip yic tzin pacan in b'a d'a eb' vin̈ filisteo tic, yujto ix yic'q'ueta yol in sat eb' vin̈, xchi vin̈. 29 Ix och vetz'vetz' vin̈ d'a chab' nivac yoyal templo chi' d'a snan̈al yool, aton juntzan̈ cuchjinac yalil jun templo chi'. 30 Ix el yav vin̈ ix yalan vin̈: Junn̈ejocab' tz'aj in cham yed' eb' vin̈ filisteo tic, xchi vin̈.

Ix lajvi chi' ix yac'an yip vin̈ yecan lan̈chaj chab' nivac yoyal templo chi'. Ix cot lan̈naj templo chi' d'a yib'an̈ masanil eb' yajalil chon̈ab' chi' yed' d'a yib'an̈ masanil anima ayec' ta'. Ec'alto sb'isul anima ix cham yuj vin̈ ayic ix cham vin̈ chi' d'a yichan̈ eb' ix smac'cham vin̈ ayic pitzanto.

31 Ix lajvi chi', ix c'och eb' yuc'tac vin̈ yed' sc'ab' yoc vin̈, ix b'at yic'ancot snivanil vin̈ chi' eb'. Ix smucan eb' d'a snan̈al Zora yed' Estaol b'aj mucan vin̈ smam vin̈, aton vin̈aj Manoa. A vin̈aj Sansón chi', 20 ab'il ix yac' yajalil vin̈ d'a Israel.

17

Jun stemplo vin̈aj Micaía

1 A d'a tzalquixtac d'a yol yic eb' yin̈tilal Efraín, ata' ec'nac cajan jun vin̈ scuchan Micaía. 2 A jun vin̈ chi', ix yal vin̈ d'a ix snun icha tic:

—Ayic ix elc'ajel q'uen mil cien siclo plata d'ayach, ix a catab'ej jun elc'um chi'. Ix vab' alan juntzan̈ chi'. Palta a d'ayin ayec' q'ueen, a in ix velq'uej q'uen d'ayach, xchi vin̈ d'a ix snun chi'.

Ix yalan ix snun vin̈ chi' d'ay:

—Yac'ocab' svach'c'olal Jehová d'a ib'an̈ ach vune', xchi ix.

3 Ayic ix yac'anxi q'uen vin̈ d'a ix snun chi', ix yalan ix:

—Ach vune', a ticnaic a q'uen tumin tic, svac' q'uen d'a Jehová, yic sb'oji junoc comon dios tzeyb'il yed' junoc sb'oji d'a yol molde, yuj chi' a in svac'xi q'uen d'ayach, xchi ix.

4 Palta ix yac'anxi q'uen plata chi' vin̈ d'a ix snun chi'. Ix yac'an 200 siclo q'uen ix d'a jun vin̈ b'oum plata chi', yic sb'oji juntzan̈ ix yal ix chi'. Ix lajvi chi', ix yac'anoch ix d'a yol spat vin̈aj Micaía chi'.

5 A spat vin̈aj Micaía chi', spatiltaxon comon dios. B'ob'ilxo jun chaleca yic sacerdote yed' juntzan̈xo yechel yuj vin̈. Axo jun vin̈ yuninal vin̈ yac'nacxooch sacerdoteal. 6 A d'a jun tiempoal chi', malaj sreyal eb' israel, yuj chi' junjun eb' sb'oan icha tas snib'ej.

7 A d'a chon̈ab' Belén d'a yol yic Judá, cajan jun vin̈ quelem levita. 8 Ix el vin̈ d'a yol yic Belén chi', ix b'at vin̈ say b'aj b'at cajnajoc. Ix ec'n̈ej vin̈ d'a tzalquixtac d'a yol yic Efraín, ix c'och vin̈ d'a spat vin̈aj Micaía chi'.

9 —¿B'ajtil cajan ach? xchi vin̈aj Micaía chi' d'a vin̈. Ix yalan vin̈:

—A d'a Belén d'a yol yic Judá ix in coti. A in tic levita in, van in sayanec' b'aj ol in cajnajoc, xchi vin̈.

10 —Tato icha chi', canan̈ ved' d'a in pat tic, yic vach' tzach och in sacerdoteoc, icha val in mam ol ach ajoc. Ol vac' lajun̈eoc siclo plata a tojoloc d'a junjun ab'il. Ol vac'anpax a pichul yed' a vael, xchi vin̈aj Micaía chi' d'a vin̈.

11 Ix schaan sc'ol vin̈ scan cajan yed' vin̈aj Micaía chi', icha val yuninal vin̈ ix yutej vin̈. 12 Ix yac'anoch jun vin̈ levita chi' vin̈ sacerdoteoc, icha chi' ix aj scajnajcan vin̈ yed' vin̈. 13 Ix snaan vin̈aj Micaía chi' to ol scha' svach'c'olal Jehová vin̈, yujto a jun vin̈ levita ayoch sacerdoteoc vin̈.

18

A vin̈aj Micaía yed' eb' yin̈tilal Dan

1 A d'a jun tiempoal chi', malaj sreyal eb' israel ayochi. A eb' yin̈tilal Dan, mantalaj smacb'en eb' d'a scal eb' yetisraelal, yujto maj yiq'uec'laj slum eb' ac'b'il d'ay, yuj chi' van yec' eb' say b'aj scajnaji. 2 Yuj chi' ix schecb'at ovan̈ eb' soldado eb' te tec'an, yic sb'at eb' sayoj lum b'aj scajnaji. Ix el eb' ovan̈ chi' d'a chon̈ab' Zora yed' d'a Estaol, ix ec' eb' d'a tzalquixtac d'a yol yic Efraín, ix c'och eb' d'a spat vin̈aj Micaía chi'. Ata' ix can eb' d'a jun ac'val chi'. 3 Ayic vanxo sc'och eb' d'a slac'anil spat vin̈aj Micaía chi', ix yab'an eb' slolon vin̈ quelem chi', ix yojtaquejel eb' to ch'oc chon̈ab'il vin̈, ix b'at sc'anb'an eb' d'a vin̈ icha tic:

—¿Mach ach ic'ancot d'a tic? ¿Tas yuj ayachec' d'a tic? ¿Tas tzul a c'ulej? xchi eb' d'a vin̈.

4 Ix yalan vin̈ d'a eb' yuj strato ix sb'o yed' vin̈aj Micaía chi', yic tz'och vin̈ sacerdoteoc vin̈. 5 Ix lajvi chi', ix yalan eb' d'a vin̈:

—C'anb'ej d'a Dios cuuj, tato vach' ol aj yelc'och jun b'aj van co b'at tic, xchi eb' d'a vin̈.

6 Ix yalan vin̈ d'a eb':

—Junc'olal tzex b'ati, yujto scha sc'ol Jehová tas van e c'ulan tic, xchi vin̈ d'a eb'.

7 Yuj chi' ix b'atxi eb' ovan̈ ilum luum chi', ix c'och eb' d'a chon̈ab' Lais. A eb' anima d'a jun chon̈ab' chi' te malaj tas sna eb', icha sb'eyb'al eb' sidonio. A eb' chi', ayec' eb' d'a tzalajc'olal yed' d'a junc'olal, malaj jab'oc tas syac' palta d'a eb', te najat scan chon̈ab' Sidón d'a eb', malaj mach ay yalan yic d'a eb', yic sb'a eb' sch'ocoj. 8 Ix lajvi chi', ix meltzaj eb' ilum lum chi' d'a Zora yed' d'a Estaol, b'aj aycan juntzan̈xo yetb'eyum eb'. Ix sc'anb'an eb' aycan chi' d'a eb' icha tic:

—¿Tas ix aj b'aj ix ex co checb'at chi'? xchi eb'.

Ix tac'vi eb' ilum lum chi':

9 —Ix ec' quil jun macan̈ lum luum chi' smasanil, ix quila' to te vach' luum. Coyec, b'at caq'uec oval yed' eb' cajan ta'. Malaj mach ton̈ej scan c'ojan d'a tic tato malaj jab'oc tas sc'ulej. Coyec quiq'uec' jun luum chi'. 10 A eb' anima cajan ta', junc'olal yaj eb', te levan luum, malaj tas syac' palta ta'. A Dios ol ac'an lum d'ayon̈, xchi eb'.

11 Ay 600 eb' vin̈ vinac d'a yin̈tilal Dan ix el d'a Zora yed' d'a Estaol chi', yed'nac yalyuninal junjun eb'. Te ay syamc'ab' eb' yic oval smasanil. 12 Ix c'och eb' d'a Quiriat-jearim d'a yol yic Judá. Ix sb'oanq'ue scampamento eb' d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a Quiriat-jearim chi', aton jun lugar chi' scampamento vin̈aj Dan ix sb'iejcani. 13 Ix elxi eb' ta', ix ec' eb' d'a tzalquixtac d'a yol yic Efraín. Ix c'och eb' d'a slac'anil spat vin̈aj Micaía. 14 A eb' ovan̈ xid'naquec' iloj lum d'a Lais chi', ix yal eb' d'a eb' yetb'eyum chi':

—Ab'ec, a d'a yol juntzan̈ pat tic ay jun chaleca yed' jun yechel tzeyb'il ayoch plata d'ay yed' jun comon dios b'ob'il d'a yol molde. Ay pax juntzan̈xo comon dios. ¿Tas val ol co c'uloc yed'oc tze na'a? xchi eb'.

15 Ix b'at eb' ovan̈ xid'naquec' iloj lum chi' b'aj cajan jun vin̈ quelem levita chi' d'a spat vin̈aj Micaía chi'. Ix c'och eb', ix sc'anb'an eb' janic' sc'ool vin̈. 16 Axo eb' 600 soldado yin̈tilal Dan chi', van stan̈vancan eb' d'a sti' puerta, yed'nac syamc'ab' eb' yic oval. 17 Axo eb' ovan̈ chi', ix q'ue eb' d'a yol pat yic syic'anelta juntzan̈ tic eb': Jun yechel tzeyb'il, jun yechel b'ob'il d'a yol molde, jun chaleca yed' juntzan̈xo cotac comon dios. Ix yic'anelta juntzan̈ chi' eb' yacb'an ayec' vin̈ sacerdote chi' yed' eb' 600 soldado chi' d'a ti' pat chi'.

18 Ayic ix yilan vin̈ sacerdote chi' to ix och eb' chi' d'a yol spat vin̈aj Micaía chi' yic syic'anelta juntzan̈ tastac chi' eb', ix yalan vin̈:

—¿Tas tze c'ulej chi'? xchi vin̈ d'a eb'.

19 Ix yalan eb' d'a vin̈:

—Tz'in xa chi, an̈ej to tzach b'at qued'oc. Sco nib'ej tzach och co sacerdoteoc, icha co mam ol ach ajoc. ¿Tom man̈ vach'oc tzab'i to tzach och sacerdoteal d'a junoc macan̈ yin̈tilal Israel, d'a yichan̈ to an̈ej d'a junoc patil anima? xchi eb'.

20 Ix scha sc'ol vin̈ sacerdote tas ix yal eb' chi'. Ix yic'anec' juntzan̈ chi' vin̈ d'a eb'. Ix och vin̈ d'a scal eb', ix b'at vin̈ yed' eb'. 21 Ix lajvi chi', ix b'atxi eb', b'ab'el eb' ix ix yed' eb' unin, noc' smolb'etzal noc' eb' yed' sc'ael eb'. Tzac'anxo ix b'at eb' soldado. 22 Najattacxo ix b'at eb', ichato chi' ix smolb'an sb'a vin̈aj Micaía yed' eb' yetchon̈ab', ix b'at eb' syam eb' yalani. 23 Axo yic ix c'och eb' d'a spatic eb' ix avaj eb'. Axo eb' yin̈tilal Dan chi', ix meltzajcot q'uelan eb', ix sc'anb'an eb' d'a vin̈aj Micaía chi':

—¿Tas tzach ic'ani yuj chi' ed'nac juntzan̈ anima tic? xchi eb'.

24 Ix tac'vi vin̈ d'a eb':

—A ex tic ix eyic'cot in diosal ix in b'o'o, ix eyic'anpaxcot vin̈ in sacerdote, man̈xo jab'oc tas ix eyactejcan d'ayin, tze tec'b'an e b'a e c'anb'an d'ayin tas tzin ic'ani, xchi vin̈ d'a eb'.

25 Ix yalan eb' d'a vin̈:

—Malaj co gana to sq'ue a jaj avaj d'ayon̈, yujto a d'a co cal tic ay eb' vin̈ utzin sc'ool, axo ta tz'aji tzach satel eb' vin̈ yed' eb' ajun tic ed'oc, xchi eb'.

26 Ayic ix yilan vin̈aj Micaía chi' to te nivan eb' d'a yichan̈ vin̈, ix meltzaj vin̈ d'a spat. Axo eb' yin̈tilal Dan chi' ix b'atn̈ejcan eb' b'aj van sb'at chi'. 27 Ix yic'anb'at juntzan̈ tastac sb'onac vin̈aj Micaía chi' eb' yed' vin̈ sacerdote masanto ix c'och eb' d'a chon̈ab' Lais. A masanil eb' anima cajan d'a Lais chi', junc'olal yajec' eb', malaj tas sna' eb', yuj chi' te secojtac ix aj satel eb', ix n̈usjipaxtz'a schon̈ab' eb' chi' yuj eb' yin̈tilal Dan chi'. 28 A chon̈ab' Lais chi', a d'a yol yic Bet-rehob scani, te najatto ay d'a Sidón, malaj junoc mach ay yalan yic d'a eb', yuj chi' malaj mach ix colan eb'. A eb' yin̈tilal Dan chi', ix sb'oxiq'ue jun chon̈ab' chi' eb', ix cajnaj eb' ta'. 29 A d'a yalan̈taxo, Lais sb'i jun chon̈ab' chi', axo eb' ix ac'an sb'iej Dan, yic syac' b'inaj sb'i vin̈ smam yicham eb', aton vin̈aj Dan yuninal vin̈aj Israel. 30 Ata' ix sb'oq'ue jun yechel yed'nac eb' chi' yic tz'och eb' ejmelal d'ay. Axo sacerdote eb', aton vin̈aj Jonatán yin̈tilal Gersón yuninal vin̈aj Moisés. A eb' yin̈tilal vin̈aj Jonatán chi', ix ochn̈ej eb' sacerdoteal d'a eb' yin̈tilal Dan chi' masanto ayic ix ic'jib'at eb' israel d'a ch'oc chon̈ab'il. 31 A jun yechel ix sb'o vin̈aj Micaía chi', a ix och sdiosaloc eb' yin̈tilal Dan d'a masanil tiempo yacb'an ayec' scajnub' Dios d'a Silo.

19

A jun vin̈ levita yed' ix yetb'eyum

1 Ayic mantalaj sreyal eb' israel, ay jun vin̈ levita najattac yajcanb'at d'a tzalquixtac d'a yol yic Efraín. Ton̈ej scomon b'eyec' vin̈. Ay jun ix aj Belén d'a yol yic Judá ix yic' vin̈. 2 Palta ix mulan ix d'a yol sc'ab' vin̈, yuj chi' ix pax ix d'a spat vin̈ smam d'a Belén chi'. Ayic toxo ix el schan̈il ujal yajec' ix ta', 3 ix c'ochxi vin̈ levita chi' smontejxi ix, talaj scotxi ix yed' vin̈. Yed'nac jun vin̈ schecab' vin̈ yed' chavan̈ noc' b'uru. Ix chaji vin̈ yuj ix d'a spat vin̈ smam chi'. 4 An̈ejtona' ix chajipax vin̈ d'a tzalajc'olal yuj vin̈ smam ix chi'. Ix yalan vin̈ smam ix chi' to scan vin̈ yed' eb'. Yuj chi' oxe' c'ual ix can vin̈ yed' vin̈ schecab' chi' d'a spat vin̈ smam ix chi'. Ix va eb', ix yuc'an a' eb', ix vaypax eb' ta'. 5 Axo d'a schan̈il c'ual jun, ix q'ue vaan vin̈ d'a q'uin̈ib'alil yic smeltzaj eb' vin̈ yalani. Ayic vanxo smeltzaj eb' chi', ix yalan vin̈ sn̈i' vin̈ chi' d'ay:

—Vaec junoc eyooch ichato chi' tzex b'ati yic vach' ay eyip ol ex b'eyoc, xchi vin̈.

6 Yuj chi' ix em c'ojan eb' sva'i, ix yuc'an a' eb', ix och tean vin̈ sn̈i' vin̈ chi' d'ay to scan junocxo ac'val vin̈ d'a tzalajc'olal. 7 Vach'chom ix q'ue lin̈an vin̈ yic smeltzaj vin̈ snaani, palta ix ochxi tean vin̈ sn̈i' vin̈ chi' d'ay, yuj chi' ix canxi vin̈.

8 Axo d'a yoil c'ual jun, ix q'ue vaan vin̈ d'a q'uin̈ib'alil yic smeltzaji, palta ix ochxi tean vin̈ sn̈i' vin̈ chi' d'ay yic sva'i, ichato chi' smeltzaj vin̈ yic vach' ay yip vin̈ sb'at d'a yoltac b'e. Ix va eb' yacb'an van sq'ue c'u. 9 Axo ix q'ue vaan vin̈ yic smeltzaj eb' yalani. Ix yalanxi vin̈ sn̈i' vin̈ chi' d'ay to toxo ix q'ue c'u, ix ochxi tean vin̈ d'a vin̈ yic scanxi vin̈ d'a junxo ac'val chi' d'a tzalajc'olal, axo d'a junxo c'u, sacb'i sb'at eb'. 10 Palta axo pax vin̈ levita chi', majxo yal-laj sc'ol vin̈ ix can d'a junxo ac'val chi', palta ix meltzajxon̈ej vin̈ yed' ix ix chi' yed' vin̈ schecab' vin̈ chi' yed' chavan̈ noc' sb'uru vin̈ ayoch stz'uum. Ayic ix c'och eb' d'a yichan̈ Jebús, aton chon̈ab' Jerusalén, vanxo yem c'u. 11 Ix yalan vin̈ checab' chi' d'a vin̈ levita chi':

—¿Tas am xa chi, tato tzon̈ can d'a chon̈ab' Jebús tic d'a jun ac'val tic? xchi vin̈.

12 Ix yalan vin̈ levita chi' icha tic:

—Maay, max on̈ canlaj vayan̈ d'a junoc chon̈ab' to man̈oc eb' quetisraelal cajan d'ay. Ol on̈ b'atn̈ej masanto ol on̈ c'och d'a chon̈ab' Gabaa. 13 A d'a Gabaa chi' ol on̈ vayoc, ma d'a Ramá, xchi vin̈.

14 Ix b'atn̈ej eb'. Vanxo sq'uic'b'i ix c'och eb' d'a Gabaa chi', d'a yol yic Benjamín. 15 Ix elcan eb' d'a yol b'e, ix b'atcan eb' d'a Gabaa. Ata' ol vay eb' snaani. Ix b'at em c'ojan eb' d'a mercado d'a jun chon̈ab' chi', yujto malaj mach ix ac'an sposado eb'.

16 Axo yic vanxo sq'ue ac'val ix ec' jun vin̈ icham vinac spetoj d'a smunlajel. A d'a tzalquixtac d'a yol yic Efraín ay schon̈ab' vin̈, palta cajan vin̈ d'a Gabaa d'a scal eb' yin̈tilal Benjamín d'a jun tiempoal chi'. 17 Ayic ix yilanoch jun vin̈ levita chi' vin̈ icham vinac chi', ix sc'anb'an vin̈ icha tic:

—¿B'ajtil ex coti, b'ajpax tzex b'ati? xchi vin̈ d'a vin̈.

18 Ix tac'vi vin̈ levita chi' icha tic:

—Ton̈ej tzon̈ ec' d'a tic. Co petoj d'a Belén. Van co pax d'a co chon̈ab' najat d'a tzalquixtac d'a yol yic Efraín. Ix on̈ ec' jaye' c'ual d'a Belén chi', axo ticnaic jun, van co b'at d'a scajnub' Jehová, palta malaj junoc mach tz'ac'an co posado d'a tic. 19 Ay yan̈ noc' in b'uru tic, ay pax co vael yed' ix vetb'eyum tic yed' vin̈ in checab' tic. Malaj tas syac' palta d'ayon̈, xchi vin̈.

20 Ix tac'vi vin̈ icham vinac chi' d'a vin̈:

—Malaj tas tza na', a in ol vac' masanil tas ol och eyuj, max yal in c'ol tzex can d'a mercado tic d'a d'ac'valil tic, xchi vin̈.

21 Yuj chi' ix yic'b'at eb' vin̈ icham chi' d'a spat, ix yac'an svael noc' sb'uru vin̈ chi' vin̈. Ix lajvi chi', ix sb'ican yoc eb', ix va eb', ix yuc'an a eb'. 22 Yacb'an van stzalaj eb', ix ja n̈ilnaj juntzan̈ eb' vin̈ puch vinac aj chon̈ab' chi' d'a spatictac te' pat chi'. Ix och ijan eb' spon̈ub'tan̈an och te' puerta chi', ix yalan eb' d'a vin̈ icham vinac chi':

—Aq'uelta jun vin̈ ix vaycan chi' d'ayach. Co gana squixtej vin̈, xchi eb' vin̈.

23 Ix elta vin̈ aj pat chi', ix yalan vin̈ d'a eb':

—Maay ex vetanimail. Man̈ e na eyac' chucal chi' d'a jun vin̈ anima ayec' posado tic d'ayin. 24 Ina jun ix visil cob'esto yed' pax jun ix ix yed'nac jun vin̈ vinac tic. A eb' ix tic, syal vac'anel eb' ix d'ayex yic tze c'ulan tas e gana chi' d'a eb' ix, palta man̈ e c'ulej chucal chi' d'a jun vin̈ tic, xchi vin̈.

25 Palta maj schalaj yab' eb' vin̈ tas ix yal vin̈ icham vinac chi'. Ix spechanelta ix yetb'eyum vin̈ levita chi' d'a yol calle. Ix yixtan ix eb' vin̈ ix ec' ac'val, masanto ix sacb'i, ichato chi' ix yactancan ix eb' vin̈. 26 Vanxo sacb'i, ix b'at ix d'a spat vin̈ icham vinac b'aj ayec' vin̈ yetb'eyum chi', axo yic c'och ix d'a ti' pat chi', ix telvi ix, ix cham ix. 27 Ayic ix q'ue vaan vin̈ levita chi' d'a q'uin̈ib'alil, ix sjacan spuertail te' pat chi' vin̈ yic smeltzaji. Ix yilan vin̈, pac'jab'ec' ix yetb'eyum vin̈ chi' d'a ti' pat chi', jichancanb'at sc'ab' ix d'a yib'an̈ smarcoal sti' te' pat chi'. 28 Ix yalan vin̈ d'a ix:

—Q'uean̈ vaan, con̈, xchi vin̈ d'a ix.

Palta majxo tac'voclaj ix. Ix yic'anq'ue van snivanil ix chi' vin̈, ix yac'anq'ue vin̈ d'a yib'an̈ noc' b'uru, ix yic'anb'at vin̈ d'a spat. 29 Ayic ix c'och vin̈ d'a spat chi', ix xicanb'at snivanil ix yetb'eyum vin̈ chi'. Lajchave' ix yutej vin̈ xicanb'ati. Ix laj yac'anb'at vin̈ d'a masanil yol smacb'en eb' yetisraelal. 30 A masanil eb' ix ilan jun chi', ix yalan eb':

—Yictax quelnaccot d'a Egipto, mantalaj b'aj ix quil junoc icha jun tic. Yovalil scham val co naanec tas ol co c'ulejec yed'oc, xchi eb'.

20

Ix och oval yed' eb' yin̈tilal Benjamín

1 Yuj chi' ix smolb'an sb'a masanil eb' israel d'a yichan̈ Jehová d'a Mizpa, junxon̈ej ix yutej spensar eb'. Ix cot eb' ay d'a yol smacb'en eb' yin̈tilal Dan d'a norte, eb' ay d'a Beerseba d'a sur yed' eb' ay d'a Galaad d'a stojolal b'aj sjavi c'u. 2 Masanil eb' yajal yaj d'a junjun yin̈tilal eb' israel schon̈ab' Dios, ayec' molan eb' ta'. Ay am 400 mil eb' soldado yed'nacxo syamc'ab' yic oval. 3 (Ix yab' specal eb' yin̈tilal Benjamín to ix smolb'ej sb'a eb' yetisraelal eb' d'a Mizpa.) Axo eb' yajalil eb' israel chi' ix alani, tato ay eb' ojtannac tas ix aj yuji jun chucal chi', syal yalan eb'. 4 Axo vin̈ yetb'eyum ix chamnac chi' ix alani:

—Ix in javi yed' ix vetb'eyum chi' d'a chon̈ab' Gabaa d'a yol yic Benjamín yic tzin vaycan ta'. 5 Axo d'a jun ac'val chi', ix smolb'ej sb'a eb' vin̈ vinac ay d'a jun chon̈ab' chi' d'a spatictac te' pat b'aj ay in ec' chi', yic tzin smilancham eb' vin̈ yalani. Ix och ijan eb' vin̈ yixtan ix vetb'eyum chi', masanto ix cham ix yuj eb' vin̈. 6 Yuj chi' ix vic'cot snivanil ix chi', ix in xicanb'ati. Ix vac'anb'at d'a masanil yol co macb'en, yic vach' tzeyil e masanil tas ix aj yoch jun nivan mul te chucxo pax tic. 7 Axo ticnaic yujto vetisraelal ex, a ex ol e na'a, ol eyala' tas ol aj jun tic, xchi vin̈.

8 Junxon̈ej ix yutej spensar eb' smasanil, ix yalan eb' icha tic:

—Malaj junoc on̈ tzon̈ pax d'a co pat masanto ol yal sb'a tas ol aj jun tic. 9 A ticnaic a tas sco c'ulej to tz'och suerte d'a co cal yic vach' ol quila' mach on̈ ol on̈ b'at cac' oval d'a chon̈ab' Gabaa chi'. 10 Junjun vinac d'a scal lajlajun̈van̈ vinac d'a junjun in̈tilal scan d'a yib'an̈ sayan co vael a on̈ soldado on̈ tic. A on̈xo co masanil, ol on̈ b'at caq'uec' spac d'a eb' aj Gabaa yuj jun chucal ix sc'ulej eb' chi', xchi eb'.

11 Junxon̈ej ix yutej sb'a eb' israel chi' yic ix b'at eb' yac' oval d'a jun chon̈ab' chi'. 12 Ix yac'anb'at schecab' eb' d'a masanil yol yic Benjamín. Ix ec' yalan eb' icha tic: Yelxo val te chuc tas ix sc'ulej jayvan̈ eb' vinac aj Gabaa. 13 Yuj chi' a ticnaic, a juntzan̈ vinac ix c'ulan chucal d'a e cal chi', iq'uequelta eb', tzeyac'anoch eb' d'a yol co c'ab' yic sco milancham eb', icha chi' ol aj satel jun chucal chi' d'a co cal a on̈ israel on̈ tic, xchi eb'.

Maj schalaj yab' eb' yin̈tilal Benjamín chi'. 14 Palta to ix smolb'ej sb'a eb' soldado eb' d'a Gabaa chi' yic syac'an oval eb' yed' juntzan̈xo eb' yetisraelal chi'. 15 Ay am 26 mil eb' soldado ix cot d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Benjamín chi', yed'nac syamc'ab' eb' yic oval. Ch'oc pax yaj 700 eb' soldado te jelan, aj Gabaa chi' eb'. 16 A d'a scal masanil eb' soldado chi', 700 eb' to a d'a sq'uexan̈ sjulvaj yed' ch'an̈ mejmeech. Te tojol sjulvaj eb', vach'chom a junoc tas te xi' sjul eb', palta syamchaj yuj eb'. 17 Axo pax juntzan̈xo eb' israel chi', ay am 400 mil eb' soldado te c'ajan d'a oval, malaj eb' aj Benjamín chi' d'a scal eb'.

18 Ix b'at eb' israel chi' b'aj ayec' scajnub' Dios yic sc'anb'an eb' mach in̈tilal eb' sb'ab'laj och yac' oval yed' eb' yin̈tilal Benjamín chi'. Ix yalan Jehová to a eb' yin̈tilal Judá sb'ab'laj ochi. 19 Ix q'ue vaan eb' israel chi' d'a q'uin̈ib'alil, ix b'at sb'oanq'ue scampamento eb' d'a yichan̈ chon̈ab' Gabaa chi'. 20 Ix sb'oanoch sb'a eb' d'a yichan̈ chon̈ab' chi' yic syac'an oval eb'. 21 Axo eb' yin̈tilal Benjamín chi', ix elta eb' d'a yol chon̈ab' chi'. A d'a jun c'u chi', 22 mil eb' yetisraelal eb' chi' ix smilchamoc. 22-24 Yuj chi' ix b'at eb' israel chi' d'a yichan̈ Jehová, cusc'olal yaj eb' ix ec' c'u, masanto ix q'uic'b'iemi. Ix lajvi chi' ix sc'anb'an eb' d'a Jehová: ¿Tzam on̈ b'atxi cac' oval yed' eb' quetisraelal yin̈tilal Benjamín? xchi eb'. Ix yalan Jehová: Ixiquec, xchi d'a eb'. Yuj chi' ix yic'anxi yip eb', axo d'a junxo c'u ix b'at eb' yac'xi oval yed' eb' yin̈tilal Benjamín chi'. An̈eja' b'aj ix och eb' d'a sb'ab'elal, ata' ix ochxi eb'. 25 An̈eja' d'a junelxo chi', ix elixta eb' yin̈tilal Benjamín chi' yac' oval yed' eb'. 18 mil soldado yetisraelal eb' chi' ix smilchamoc. 26 Yuj chi', ix b'atxi eb' soldado smasanil yed' masanil eb' chon̈ab' d'a scajnub' Dios. Ix ochxi eb' d'a cusc'olal d'a yichan̈ Jehová. Pilan c'u maj va jab'oc eb'. Ix sn̈usan silab' eb', ix yac'anpax silab' eb' yic junc'olal.

27-28 A d'a jun tiempoal chi', a te' scaxail strato Jehová, ayec' te' d'a scajnub' Dios chi'. A vin̈aj Finees yuninal vin̈aj Eleazar, yixchiquin vin̈aj Aarón ayoch sacerdoteal. Ix sc'anb'an eb' israel chi' d'a Jehová tato syal yac'anxi oval chi' eb' yed' eb' yin̈tilal Benjamín chi', mato man̈xo. Ix yalan Jehová d'a eb': Aq'uec oval yed' eb', a q'uic'an svac'och eb' d'a yol e c'ab', xchi d'a eb'.

29 Yuj chi' ix b'at juntzan̈ eb' soldado yic Israel sc'ub'ejel sb'a d'a spatictac chon̈ab' Gabaa chi'. 30 Axo juntzan̈xo eb', ix b'at eb' yac' oval yed' eb' soldado yic Benjamín chi'. Ix sb'oanoch sb'a eb' yic syac'an oval eb' yed' eb' aj Gabaa chi', icha ix yutej sb'a eb' d'a sb'ab'elal yed' d'a schaelal. 31 Ix elixta eb' yic Benjamín chi' d'a yol chon̈ab' chi' yac' oval yed' eb'. Najat ix cot eb' yac' oval yed' eb' yetisraelal chi'. Ix to val yac' ganar eb' smilancham 30-xo eb' israel d'a yol sb'eal Betel yed' d'a yol sb'eal Gabaa yed' b'aj man̈xa mach cajan. 32 A val snaan eb' to van yel eb' yetisraelal eb' chi' d'ay, van yac'an ganar eb' snaani, icha ix yac' eb' d'a sb'ab'elal yed' d'a schaelal, palta ton̈ej ix stz'aquel sb'a eb' soldado israel chi', yacb'an van scot eb' d'a yoltac b'e najat d'a stiel chon̈ab'. 33 Ayic ix c'och eb' israel chi' d'a slac'anil Baal-tamar, elan̈chamel ix sb'oxioch sb'a eb' yac' oval chi'. Ix elpaxcot eb' ix sc'ub'ejel sb'a d'a spatictac chon̈ab' Gabaa chi'. 34 Lajun̈e' mil eb' sic'b'ilel d'a scal masanil soldado yic Israel ix och d'a chon̈ab' chi' yac' oval, yelc'olal ix te och yip oval chi'. A eb' yic Benjamín najat ix b'at chi', max snalaj eb' tato van satel eb'. 35 Yuj Jehová ix yac' ganar eb' israel chi' d'a eb' yic Benjamín chi'. A d'a jun c'u chi', 25 mil yed' 100-xo eb' yin̈tilal Benjamín chi' ix chami. Ichato chi' ix yilanelta sb'a eb' to van yac'ji ganar eb'.

36 Icha tic ix aj yoch oval chi'. A d'a sb'ab'elal, a eb' soldado israel chi' najat ix el eb' d'a yichan̈ eb' yic Benjamín chi', yujto yipc'olal yaj eb' vin̈ ix sc'ub'ejel sb'a d'a spatictac chon̈ab' Gabaa chi', yic satel jun chon̈ab' chi' eb'. 37 Axo eb' soldado ix sc'ub'ejel sb'a chi', elan̈chamel ix och eb' d'a yol chon̈ab' chi', ix smilancham masanil eb' anima chi' eb'. 38 A eb' ix sc'ub'ejcanel sb'a chi', lajti' yaj eb' yed' eb' soldado yetb'eyum eb' to ayic ol och eb' d'a yol chon̈ab' chi', ol yac' checlaj q'ue stab'il eb', yic vach' snachajel yuj eb' chi' to toxo ix yac' ganar jun chon̈ab' chi' eb'. 39 A val yic van yel eb' israel d'a eb' yin̈tilal Benjamín chi', ix yilan jun nivan tab' chi' eb', yuj chi' ix meltzaj eb', ix stec'b'an sb'a eb' d'a yichan̈ eb' yin̈tilal Benjamín chi'.

Toxo ix cham 30 eb' yuj eb' yic Benjamín chi', yuj chi' ix sna' eb' yic Benjamín chi' to van yac'an ganar eb', icha ix yac' eb' d'a sb'ab'elal. 40 A val d'a jun rato chi' ix q'ue juyuyoc tab' d'a chon̈ab' chi'. Ayic ix yilanb'at eb' yic Benjamín chi' d'a spatic, juyuyi sq'ue stab'il schon̈ab' eb' chi' d'a chaan̈. 41 Icha val chi' ix aj stec'b'an sb'a eb' israel d'a yichan̈ eb' yic Benjamín chi', ix te xivq'ue eb' yic Benjamín chi', ix nachajel yuj eb' to van yac'ji ganar eb'. 42 Yuj chi' ix el lemnaj eb' d'a yichan̈ eb' israel chi', ix b'atcan eb' b'aj sb'atcan sb'eal tz'inan luum, palta maxtzac yal-laj yel eb' yujto ix yamji eb'. Ix miljicham eb' yuj eb' israel tz'elta d'a yol schon̈ab' eb' chi'. 43 Ix oymaj eb' israel chi' d'a spatictac eb'. Icha val chi' ix aj yac'ji ganar eb' smasanil, ix pechji eb' yuj eb' b'aj syic' yip eb' anima masanto d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a Gabaa chi'

44 Ata' ix cham 18 mil eb' yin̈tilal Benjamín chi'. 45 Axo juntzan̈xo eb', ix b'at eb' elelal d'a tz'inan luum d'a stojolal q'uen tenam scuch Rimón, palta oye' mil eb' chi' ix cham d'a yoltac b'e. Ix ochn̈ej eb' israel chi' d'a spatic eb' ixto can chi', masanto d'a Gidom. Ix ac'ji ganar eb' yuj eb' israel chi'. Chab'to mil eb' soldado chi' ix cham yuj eb' israel chi'. 46 Yuj chi' a d'a jun c'u chi', 25 mil eb' soldado yic Benjamín chi' ix chami, aton eb' soldado te jelan d'a oval. 47 Palta 600 to eb' vin̈ ix b'atcan elelal d'a tz'inan luum. Chan̈e' ujal ix aj eb' vin̈ d'a q'uen tenam scuchan Rimón chi'. 48 Axo eb' israel ix b'at eb' d'a masanil chon̈ab' d'a yol yic Benjamín chi', ix xicancham masanil anima eb' yed' masanil noc' molb'etzal noc'. Ix sn̈usanpaxtz'a junjun chon̈ab' eb' yed' masanil tastac ay d'ay.

21

A eb' ix ix ix och yetb'eyumoc‘R’eb' yin̈tilal Benjamín

1 A masanil eb' israel chi', ix yac' sti' eb' d'a yichan̈ Jehová d'a Mizpa to malaj junoc eb' ol yac' yisil yetb'eyumoc eb' yin̈tilal Benjamín. 2 Ayic ix lajvi oval chi', ix smolan sb'a eb' israel chi' d'a yichan̈ Dios d'a scajnub', masanto ix q'uic'b'i, ix oc' val eb' sic'lab'il, ix yalan eb': 3 Mamin Jehová co Diosal ach, ¿tas val yuj ix javi jun tic d'a quib'an̈? ¿Tas val yuj van satel jun quin̈tilal a on̈ israel on̈ tic? xchi eb'.

4 Axo d'a junxo c'u, ix q'ue vaan eb', ix sb'oanq'ue jun altar eb', ix sn̈usantz'a silab' eb' d'a yichan̈ Jehová, ix yac'anpax silab' eb' yic junc'olal. 5 Ix och ijan eb' sc'anb'an yab'i: ¿Mach eb' quetchon̈ab' maj xid'ec' qued'oc d'a molchajel d'a yichan̈ Jehová d'a Mizpa? xchi eb'. Yujto yac'nac sti' eb', tato ay mach max b'at d'a jun molchajel chi', smiljichamoc.

6 Te cusc'olal yaj eb' yuj tas ix sc'ulej eb' yed' eb' yetisraelal yin̈tilal Benjamín chi'. Ix och ijan eb' yalani: A val d'a jun c'u tic ix satel jun in̈tilal d'a co cal. 7 ¿Tas vach' sco c'ulej yic tz'ochxi yetb'eyum eb' vin̈ ixto can chi'? A on̈ tic ix cac' co ti' d'a yichan̈ Jehová to malaj junoc on̈ ol cac' eb' ix quisil yetb'eyumoc eb' vin̈. 8 ¿Ay am eb' quetisraelal maj xid'ec' qued'oc d'a Mizpa molchajel d'a yichan̈ Jehová? xchi eb'.

Axo ix snaancot eb' to a eb' cajan d'a Jabes d'a yol yic Galaad, malaj junoc eb' ix xid'ec' d'a molchajel chi'. 9 Ayic ix avtaj lista, malaj junoc eb' aj Jabes chi' ix tac'vi. 10-11 Ayic ix yab'an jun chi' eb' chon̈ab' smasanil, ix schecanb'at 12 mil soldado eb', yic b'at miljicham masanil eb' aj Jabes chi', masanil eb' vinac, eb' unin yed' masanil eb' ix ix ayxo vinac sc'umej. 12 A d'a scal masanil eb' aj Jabes chi', ix ilchaj 400 eb' ix cob'estac mantalaj vinac tz'ec' d'a spatic, ix ic'jicot eb' ix d'a campamento d'a Silo d'a yol yic Canaán. 13 Ix lajvi chi', masanil eb' chon̈ab' chi', ix schecb'at yalumal eb' d'a eb' vin̈ yin̈tilal Benjamín aycanb'at sc'ub'ejel sb'a d'a q'uen tenam scuchan Rimón, ix b'at ic'chajcot eb' vin̈ d'a junc'olal. 14 Yuj chi' ix meltzajcot eb' vin̈ aj Benjamín chi'. Axo eb' israel ix ac'an eb' ix cob'estac ix yic'cot eb' d'a Jabes chi' yetb'eyumoc eb'. Palta ayto maj tz'acvoc yic'an yetb'eyum eb' smasanil.

15 A masanil eb' israel chi' ix oc' sc'ol eb' yuj eb' yin̈tilal Benjamín chi', yujto ix satjiel jun in̈tilal chi' yuj Jehová. 16 Axo eb' yajal yaj d'a cal chon̈ab' chi' ix sc'anb'ej eb' icha tic: ¿Tas val ol aj yilchajpax eb' ix yetb'eyum juntzan̈xo eb' vin̈ ix can tic, yujto masanil eb' ix yetb'eyum eb' vin̈, ix cham eb' ix smasanil? 17 A yuj juntzan̈ eb' vin̈ ixto can chi', yuj chi' olto pitzvocchaan̈ jun in̈tilal tic, yic max satel d'a co cal a on̈ israel on̈ tic. 18 Palta a on̈ tic, max yal-laj cac'an eb' ix quisil yic tz'och yetb'eyumoc eb' vin̈, yujto co masanil ix cac' co ti' d'a yichan̈ Dios to max cac'laj eb' ix quisil d'a eb' vin̈, yuj chi' a mach syac' yisil, scotcan catab' d'a yib'an̈. 19 Palta junjun ab'il ay jun nivan q'uin̈ tz'och d'a yichan̈ Jehová d'a Silo, aton jun ay d'a snorteal Betel, d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a b'e sb'at d'a Betel chi' sc'och d'a Siquem, d'a stojolal sur yic Lebona, xchi eb'.

20 A eb' yajal yaj d'a scal eb' israel chi', ix yalb'at jun lolonel tic eb' d'a eb' yin̈tilal Benjamín chi': Tzex b'at e c'ub'ejel e b'a d'a scaltac te' uva d'a slac'anil Silo. 21 Vach' tzeyutej e c'ub'anel e b'a ta', lista eyaji. Ayic ol eyilan yelta n̈ililoc eb' ix cob'estac aj Silo chan̈al ta', tzex elta b'aj c'ub'an ex chi', tzeyic'ancot junjunoc eb' ix eyetb'eyumoc. Slajvi chi' tzex paxcan d'a e chon̈ab'. 22 Tato ol javoc eb' vin̈ smam, ma eb' vin̈ snulej eb' ix cob'estac chi' yal d'ayon̈, ol calan d'a eb': Sco c'an nivanc'olal d'ayex d'a spatic eb' vin̈, yujto maj ilchaj yetb'eyum eb' vin̈ smasanil cuuj, ayic ix och oval d'a Jabes. An̈ejtona', tic val man̈oc ex ix eyac' eb' ix d'a eb' vin̈, yuj chi' max ochlaj e mul b'aj ix eyac' e ti', xco cham d'a eb', xchi eb' yajalil Israel chi'.

23 Ix schaan sc'ol eb' vin̈ yic Benjamín chi' sc'ulan icha ix alchaj chi'. Yuj chi' junjun eb' vin̈ ix yic'b'at junjun eb' ix cob'estac chi' ayic van schan̈alvi eb' ix. Ix yic'anb'at eb' ix eb' vin̈ d'a elan̈chamel d'a schon̈ab', ix sb'oanxiq'ue schon̈ab' eb' vin̈ chi' yic scajnajxi eb' vin̈ ta'.

24 An̈eja' juntzan̈xo eb' vin̈ yetisraelal eb' vin̈ chi', ix meltzajpax junjun eb' vin̈ d'a sluum yed' d'a spat.

25 A d'a jun tiempoal chi' mantalaj sreyal eb' israel, junjun eb' sc'ulej icha tas snib'ej.

1.17 1:17 Il nota d'a Números 21.3.

2.5 2:5 Boquim syalelc'ochi “eb' tz'oq'ui”.

6.32 6:32 Jerobaal syalelc'ochi “Yac'ocab' oval Baal chi”.

8.33 8:33 Baal-berit, syalelc'ochi “yajal trato”.

RUT

1

2

3

4

A Yab'ixal Ix

RUT

Rut sb'i jun libro tic, yujto a d'ay syalcot yab'ixal jun ix ix scuchan Rut d'a stiempoal eb' juez. A ix Rut chi', aj Moab ix, yic'lajnac sb'a ix yed' jun vin̈ aj Israel. Ayic scham vin̈ yetb'eyum ix chi', vach' yutej spensar ix d'a ix yalib'. Yac'anoch sb'a ix aj chon̈ab'il b'aj cajan ix yalib' chi'. Yac'anpaxoch sb'a ix d'a yol sc'ab' sDiosal ix yalib' chi', aton sDiosal Israel. Yuj sb'eyb'al ix chi', a jun vin̈ b'eyum och yetb'eyumoc ix. A jun vin̈ chi', ayto yuj sb'a vin̈ yed' vin̈ yetb'eyum ix chamnac chi', yujto icha chi' yalan sley eb' israel chi'. Yuj b'aj yic'nac sb'a ix yed' jun vin̈ chi', cannac ix d'a stzolal eb' smam yicham vin̈aj rey David. A pax ta' cotnac eb' smam yicham Jesús. Ayic scheclaj jun ix ch'oc chon̈ab'il chi' d'a stzolal eb' smam yicham Jesús, ichato tz'ic'jichaan̈ juntzan̈xo ch'oc nacional yed' juntzan̈xo anima ch'oc yilji. Ch'oxnab'il yaj ix Rut chi' to a mach syac'och sc'ool d'a Dios, sc'anab'ajan tas syala', chab'il yuuj. A Dios malaj sq'uexan̈il eb' anima d'a yol sat.

1

Ix b'at vin̈aj Elimelec‘R’yed' yal yuninal d'a Moab

1 Ayic ayoch eb' juez yajalil d'a chon̈ab' Israel, ix javi jun nivan vejel d'a chon̈ab' chi'. A d'a jun tiempoal chi', ay jun vin̈ aj chon̈ab' Belén d'a yol yic Judá, ix b'at cajnaj vin̈ yed' ix yetb'eyum yed' chavan̈ yuninal d'a yol yic Moab yuj jun vejel chi'. 2-4 A jun vin̈ chi', Elimelec sb'i vin̈, axo ix yetb'eyum vin̈, Noemí sb'i ix. Axo eb' vin̈ yuninal vin̈ chi', aton vin̈aj Mahlón yed' vin̈aj Quelión. Aj Efrata eb', Belén pax sb'i. Ix b'atcan cajan eb' d'a yol yic Moab chi'. Lajun̈e' ab'il ix ec' eb' ta'. Yacb'an ayec' eb' chi' ta', ix cham vin̈aj Elimelec yetb'eyum ix Noemí chi', ix can ix yed' chavan̈ eb' vin̈ yune' chi'. Ix lajvi chi', ix och yetb'eyum eb' vin̈ schavan̈il. Ix yic'laj sb'a eb' vin̈ yed' chavan̈ eb' ix aj Moab chi', jun ix scuch Orfa, axo junxo ix scuch Rut. 5 Axo ix aji, ix champax vin̈aj Mahlón yed' vin̈aj Quelión chi', yuj chi' ix can ix Noemí sch'ocoj, yujto ix cham eb' vin̈ yune' ix chi', ix champax vin̈ yetb'eyum ix.

Ix meltzaj ix Noemí yed' ix Rut d'a Belén

6 Axo ix yab'an ix Noemí chi' to ix oc'xi sc'ool Jehová d'a chon̈ab' Israel, man̈xalaj vejel ta'. 7 Yuj chi' ix meltzaj ix d'a Judá yed' chavan̈ eb' ix yalib' chi'. 8 Ayic van scot eb' ix d'a yoltac b'e, ix yalan ix d'a eb' ix yalib' chi' icha tic:

—A ticnaic, paxan̈ec d'a spat e mam e nun. A Jehová ol och eyed'oc yujto vach'n̈ej ix eyutej e b'a d'ayin yed' d'a eb' vin̈ vune'. 9 Aocab' Jehová ol och eyed'oc yic ol ochxoc eyetb'eyum, vach'n̈ej ol aj eyajxiec' d'a e pat, xchi ix.

Ix tz'ub'anelta sti' eb' ix yalib' ix chi', ix syamanoch eb' ix yoq'ui. 10 Ix yalan eb' ix icha tic:

—Max on̈ canlaj. Ol on̈ b'at ed'oc d'a a chon̈ab' chi', xchi eb' ix.

11 Ix yalanxi ix d'a eb' ix:

—Ex valib', paxan̈ec d'a e pat. ¿Tasto val yuj tzex och tzac'an vuuj? Malaj vune' toxo tz'aji yic tzeyic'lan e b'a yed'oc. 12 Yuj chi' ixiquec, paxan̈ec d'a e pat. Yujto a in tic, chichim inxo, man̈xo ol ochlaj vetb'eyum. Vach'chom sval ticnaic to a d'a jun ac'val tic ol och vetb'eyum, olto aljoc vune', ta xin chi, 13 ¿palta tom olto e tan̈vej sq'uib' eb' vin̈, yic ol eyic'an e b'a yed' eb' vin̈? ¿Tom yujn̈ej e tan̈vani, man̈xo ol och eyetb'eyum? Maay ex valib', man̈ ol yal-laj icha chi'. A in tic, victaxon yaj yaelal ix yac'cot Jehová d'a vib'an̈. Ol am in te cus eyuuj tato ol vila' to ol eyab' syail, xchi ix d'a eb' ix yalib' chi'.

14 Ix ochxi ijan eb' ix yoq'ui. Ix lajvi chi', axo ix Orfa ix tz'ub'ancanelta sti' ix, ix meltzaj ix. Axo pax ix Rut jun, ix cann̈ej ix yed' ix. 15 Ix yalanxi ix Noemí chi' d'a ix Rut chi' icha tic:

—Tzam ila' to a ix a mu' toxo ix pax ix d'a schon̈ab' yed' d'a sdiosal, ixic pax a ach tic, xchi ix.

16 Ix tac'vi ix Rut chi' icha tic:

—Man̈ ach och ijan alan d'ayin yic tzach vactejcani. Yaln̈ej b'aj ol ach b'atoc, ol in b'atn̈ej ed'oc. A b'aj ol ach ajoc, ata' ol in aj pax ed'oc. A a chon̈ab', a ol och in chon̈ab'oc, a a Diosal, a ol ochpax in Diosaloc. 17 A b'aj ol ach chamoc, ata' ol in champaxoc, ata' ol in mucnajoc. Yac'ocab' in yaelal Jehová tato tzach vactejcani, masanto a chamel ol ic'an co pojan co b'a, xchi ix Rut chi'.

18 Axo ix yilan ix Noemí chi' to ay val och d'a sc'ol ix Rut chi' sb'at yed'oc, man̈xalaj tas ix yal ix d'a ix. 19 Ix b'eyxicot eb' ix schavan̈il, masanto ix javi eb' ix d'a Belén.

Ayic ix javi eb' ix ta', masanil eb' anima ay ta' ix te sat sc'ol eb'. Ix yalan eb' ix ix icha tic:

—¿Mantoc a ix Noemí tic? xchi eb' ix.

20 Yuj chi' ix tac'vi ix d'a eb' ix icha tic:

—Man̈xo eyal Noemí d'ayin, palta Mara1.20 tzeyac' in b'iej, yujto a Dios Syal Yuj Smasanil, a' ix ac'an in yaelal. 21 Ayic ix in b'at d'a tic, man̈ jantacoc tas ay d'ayin, axo yic tzin meltzaj tic, man̈xalaj jab'oc. Icha chi' ix el d'a sc'ool Jehová sjavi d'a vib'an̈, ¿tasto val yuj tzeyal Noemí chi' d'ayin yujto toxo ix ja d'a vib'an̈ vab'an syail yuj Dios Syal Yuj Smasanil? xchi ix.

22 Ichaton chi' ix aj sjavi ix Noemí yed' ix Rut d'a Belén chi', spetoj eb' ix d'a yol yic Moab. A ix javi eb' ix chi', van val syamchajoch sjochchaj ixim cebada.

2

Ix xid'ec' ix Rut sic'oj jolom cebada

1 Ay jun vin̈ scuchan Booz, ayto yuj sb'a vin̈ yed' vin̈aj Elimelec yetb'eyumcan ix Noemí chi'. Te b'eyum vin̈, nivan yelc'och vin̈ d'a schon̈ab' chi'.

2 Ix yal ix Rut chi' d'a ix Noemí icha tic:

—Tzin tevi d'ayach, comonoc tzin a chab'ati, b'at vila' talaj ay b'aj van sjochchaj ixim cebada, talaj scha sc'ol eb' vin̈ aj munlajel chi' tzin sic' jayeoc sjolom quic d'a spatictac eb' vin̈, xchi ix.

—Ixic, xchi ix.

3 Ix b'at ix Rut chi' b'aj van sjochchaj ixim cebada chi', ix och ijan ix sic'an ixim scan yuj eb' vin̈ sjochan ixim chi'. C'ocb'il val a jun munlajel b'aj ix c'och ix chi' yic vin̈aj Booz, aton jun vin̈ ayto yuj sb'a yed' vin̈ xilb'a Elimelec chi'. 4 Ayic van sic'an ixim ix, ix c'och vin̈aj Booz chi', spetoj vin̈ d'a Belén. Ix yalan vin̈ d'a eb' smunlajvum chi' icha tic:

—Aocab' Jehová ayoch eyed'oc, xchi vin̈.

—Yac'ocab' svach'c'olal Jehová d'ayach, xchi eb' munlajvum chi' d'a vin̈.

5 Ix sc'anb'an vin̈ d'a vin̈ ayoch yil eb' smunlajvum chi':

—¿Mach ay yic jun ix cob'es chi'? xchi vin̈.

6 Ix tac'vi vin̈:

—Aton jun ix aj Moab ix javi yed' ix Noemí. 7 Ix sc'an spermiso ix d'ayin yic tz'ec' ix d'a scal ixim jochb'ilxo, yic sic'anchaan̈ ixim scan yuj eb' munlajvum tic ix. Atax d'a q'uin̈ib'alil ix javi ix, max och vaan ix sic'anchaan̈ ixim, ato val yic'an yip ix tic, xchi vin̈.

8 Yuj chi', ix yalan vin̈aj Booz chi' d'a ix Rut chi' icha tic:

—Ach ix, ab' tas ol vala': Man̈xo ach b'at a sic'chaan̈ ixim cebada tic d'a yic junocxo mach, palta canan̈ yed' eb' ix in checab' tic. 9 A yed' eb' ix ol ach b'at b'aj sjochvi cebada eb' vin̈ in munlajvum tic. Toxo ix val d'a eb' vin̈ to malaj tas syal eb' vin̈ d'ayach. Ayic stacji a ti', syal ic'anelta a' uc' d'a yol ch'ub' b'aj syiq'uelta yic eb' vin̈ in munlajvum chi', xchi vin̈ d'a ix.

10 Ayic ix yab'an ix icha chi', ix em n̈ojan ix d'a sat luum, ix yalan ix d'a vin̈ icha tic:

—¿Tas yuj te vach' tzutej a c'ool d'ayin, ina to a in tic ch'oc chon̈ab'il in? xchi ix.

11 Ix tac'vi vin̈ d'a ix icha tic:

—Yujto ix vab' masanil tas ix a c'ulej d'a ix alib' atax yic ix cham vin̈ etb'eyum, ix actejcan a mam a nun yed' a chon̈ab' b'aj aljinac ach, ix ach ja d'a co chon̈ab' to man̈ ojtacoctaxon tic. 12 Aocab' Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic tz'ac'an spac d'ayach yuj tas ix a c'ulej chi', syac'an svach'c'olal d'ayach, aton co Diosal b'aj ix ach javi a col a b'a tic, xchi vin̈.

13 Ix tac'vi ix icha tic:

—Mamin, ste tzalaj in c'ool yuj tas tzal tic d'ayin, te vach' tzutej a c'ool d'ayin vach'chom man̈ in lajanoc yed' junoc eb' ix a checab' tic, xchi ix.

14 Ayic ix c'och yorail sva eb', ix yavtejcot ix Rut chi' vin̈ vael, ix yalan̈ vin̈ icha tic:

—Cotan̈, va'an̈ qued'oc. Lab'ejem ixim a pan chi' d'a scal vinagre tic, xchi vin̈.

Ix em c'ojan ix d'a stz'ey eb' munlajvum chi', ix yac'an ixim mayb'il cebada vin̈ d'a ix, yic sc'ux ix yed' svael chi'. Ix va ix masanto ix b'ud'ji ix, ayto maj lajvilaj yuj ix. 15 Ayic ix b'atxi ix sic'oj cebada chi', ix yalan vin̈aj Booz chi' d'a eb' vin̈ smunlajvum chi' icha tic:

—A ixim somchajb'at d'a scal ixim manojaxo yaj chi', syal sic'an ixim ix. Man̈ eyac' q'uixvelal ix. 16 Syal eyactancan junjunoc ixim manojaxo yaj chi' yic sic'chaan̈ ixim ix. Man̈ e tumej ix, xchi vin̈.

17 Axo yic vanxo yem c'u, ix yactan ix sic'an ixim, ix smac'anel ixim ix, ay am oxeoc almul ixim ix yic' ix. 18 Ix lajvi chi', ix meltzaj ix d'a yol chon̈ab' chi', ix sch'oxan ix d'a ix yalib' chi' jantac ixim ix yic' ix. Yed'nac pax ixim mayb'il cebada chi' ix d'a ix yalib' chi', aton ixim maj lajvoclaj sc'uxan ix chi'.

19 Ix sc'anb'an ix yalib' ix chi' d'ay: ¿Mach ay yic b'aj ach xid'ec' chi'? ¿B'ajtil ix a sic' ixim cebada tic? Yac'ocab' svach'c'olal Jehová d'a yib'an̈ jun mach vach' ix yutej sb'a chi' d'ayach, xchi ix.

Ix yalan ix Rut chi' icha tic:

—A jun vin̈ ay yic b'aj in xid'ec' chi', Booz sb'i vin̈, xchi ix.

20 Ix yalanxi ix yalib' ix chi' icha tic:

—Yac'ocab' svach'c'olal Jehová d'a yib'an̈ vin̈aj Booz chi', yujto vach' syutej spensar vin̈ d'ayon̈ a on̈ pitzan on̈ tic, icha yutejnac spensar vin̈ d'a eb' vin̈ co chamnac.

Ix yalanxi ix:

—A vin̈ chi' te ayto cuj co b'a yed' vin̈, yuj chi' smoj ton scolvaj vin̈ d'ayon̈, xchi ix.2.20

21 Ix yalan ix Rut chi' icha tic:

—Ix yalpax vin̈ d'ayin icha tic: Syal a cotn̈ej a sic' ixim, an̈ej yed' eb' ix in checab' tic tzach b'ati, masanto ol lajvoc munlajel tic, xchi vin̈ d'ayin, xchi ix.

22 Ix tac'vi ix yalib' ix chi': Vach' jun ach valib', vach' tato tzach b'atn̈ej yed' eb' ix schecab' vin̈ chi', max ach b'atlaj d'a junocxo ch'oc, yic vach' malaj mach tzach tzuntzani, xchi ix.

23 Yuj chi' ix b'atn̈ej ix Rut yed' eb' ix schecab' vin̈aj Booz chi', masanto ix lajvi sjochchaj ixim cebada yed' ixim trigo. Ayn̈ejec' ix Rut yed' ix yalib' chi'.

3

A svach'c'olal vin̈aj Booz

1 Ay jun c'u ix yal ix Noemí d'a ix yalib' chi' icha tic:

—Ach Rut, smoj tzin say junoc etb'eyum nu yic vach' tzalajc'olal tzach aji. 2 A vin̈aj Booz, vin̈ ay schecab' eb' ix junn̈ej ix ach munlaj chi' yed'oc, te ayto cuj co b'a yed' vin̈. A d'a jun ac'val tic ol b'at vin̈ ac'ojel matz'il cebada. 3 A ticnaic, icha tic ol a c'ulej: B'iquel a b'a, tzac'anec' perfume d'ayach, a a pichul vach' tzac'ochi, tzach b'at b'aj ayec' vin̈ chi', palta man̈ a comon ch'oxej a b'a ayic manto lajvi sva vin̈. 4 Ton̈ej tzila' b'ajtil tz'ec' jichan vin̈ svayi, slajvi chi' tzach ec' jichan d'a yoctac vin̈, tzac'anq'ue sti' sc'u' vin̈ d'a yoctac chi' d'a ib'an̈. Axo vin̈ ol alanoc tas ol a c'ulej, xchi ix Noemí chi'.

5 Ix tac'vi ix Rut chi' icha tic:

—Ol in c'anab'ajej masanil tas ix al tic, xchi ix.

6 Yuj chi' ix b'at ix b'aj smunlaj vin̈aj Booz chi', ix sc'anab'ajej ix icha ix aj yalan ix yalib' chi'. 7 Ayic ix lajvi sva vin̈aj Booz chi' yed' yuc'an a', te tzalajc'olal ix aj vin̈. Ix lajvi chi' ix ec' jichan vin̈ svay d'a slac'anil b'aj cun̈anec' ixim sat cebada chi'. Axo yic ix q'ue ac'val, te c'ojanc'olal ix aj sc'och ix Rut chi', ix yic'anchaan̈ sc'u' vin̈ ix d'a yoctac, ix ec' jichan ix svay ta'. 8 Axo d'a chimilac'val ix q'ue jucnaj vin̈, ix sutmaj vin̈ b'aj vaynac chi', axo ix yab'an vin̈ to ay jun ix ix jichanec' d'a yoctac chi'.

9 —¿Mach ach? xchi vin̈.

—A in Rut in a checab' in. A ach tic, smoj tzach colvaj d'ayin, yujto te ayto uj a b'a yed' vin̈ vetb'eyum chamnac, xchi ix.

10 —Yac'ocab' svach'c'olal Jehová d'ayach. A ticnaic, ix nachajel vuuj chajtil to vach' a pensar, yujto tza nib'ej sb'inajcan vin̈ etb'eyum chamnac. Q'uinaloc ta man̈ ichocta, syal ic'an a b'a yed' junocxo vin̈ to quelemto, vach'chom meb'a', ma b'eyum, an̈ej tato syal a c'ool, palta maj a c'ulej icha chi'. 11 Man̈ ac' pensar, yujto a d'a yol co chon̈ab' tic, ojtacab'ilxo to vach' a b'inaji, yuj chi' ol in c'anab'ajej masanil tas tzal tic. 12 Yeltoni ayto vuj in b'a ed'oc, palta ayto val junxo vin̈ te ayto uj a b'a yed'oc d'a vichan̈. 13 Canan̈ d'a tic d'a jun ac'val tic. Ato q'uic'an svala', tato scha sc'ol vin̈ chi' ach yic'an icha sleyal. Tato icha chi', vach' toni. Tato man̈ ol yal sc'ol vin̈ jun, svac' in ti' d'a yichan̈ Jehová ach vic'ani. Vayan̈ ticnaic, axo yic ol sacb'oc, ol ach paxoc, xchi vin̈.

14 Yuj chi' ix vaycan ix d'a yoctac vin̈aj Booz chi' d'a jun ac'val chi'. Ayto sacb'i ix q'ue vaan ix, yujto ix yal vin̈ d'a ix to malajocab' mach tz'ilani to ay junoc ix ix, ix ulec' b'aj smunlaj vin̈ chi'.

15 Ix yalan vin̈ d'a ix icha tic:

—Iq'uel a xotil chi', tza pixan sn̈i' c'apac, xchi vin̈ d'a ix.

Ayic yamb'il sn̈i' c'apac xotil ix chi' yuuj, ix secanem ixim cebada vin̈ d'a yool, ay am vaqueoc almul ixim ix yaq'uem vin̈. Ix schelanq'ue vin̈ d'a sjolom sjen̈jab' ix, ix yic'anb'at ixim ix d'a chon̈ab' chi'.

16 Axo ix c'och ix d'a ix yalib' chi', ix sc'anb'an ix:

—¿Tas ix a c'ulej nu? xchi ix.

Ix yalan ix Rut chi' tas ix yal vin̈aj Booz chi' icha tic:

17 —A masanil ixim cebada tic ix yac' vin̈ d'ayin. Ix yalanpax vin̈ to max yal in javi d'ayach tato malaj jab'oc tas ved'nac, xchi ix.

18 Ix yalan ix yalib' ix chi':

—A ticnaic jun nu, tan̈vej tas ol ajelc'och jun tic. Man̈ ol ec' tiempo yuj vin̈. Ol sb'o yaj vin̈ ticnaic, xchi ix d'a ix Rut chi'.

4

Ix yic'laj sb'a vin̈aj Booz yed' ix Rut

1 Axo yic ix sacb'i, ix b'at em c'ojan vin̈aj Booz chi' d'a sti' spuertail chon̈ab' b'aj smolb'ejtaxon sb'a eb' anima. Junanto val rato chi', ix elul vin̈ te ayto yuj sb'a yed' vin̈ xilb'a Elimelec chi', aton jun vin̈ ix yal vin̈aj Booz chi' d'a ix Rut.

Ix yalan vin̈aj Booz chi' d'a vin̈:

—Ochan̈ vaan to ol on̈ lolon jab'oc, xchi vin̈.

Ix sc'anab'ajej vin̈ chi' yoch vaan, ix em c'ojan vin̈. 2 Ix lajvi chi' ix yavtancot lajun̈van̈ eb' vin̈ yichamtac vinaquil chon̈ab' vin̈aj Booz chi', ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ to tz'em c'ojan junoc rato eb' vin̈ yed' vin̈. Ix em c'ojan eb' vin̈ b'ian. 3 Ix yalan vin̈aj Booz chi' d'a vin̈ ayto yuj sb'a yed' eb' chi' icha tic:

—A ix Noemí ix meltzajxicot d'a Moab, snib'ej ix schon̈el jab'oc slum vin̈ cuc'tac xilb'a Elimelec. 4 Yuj chi' sval d'ayach talaj tza manel luum. Tato tzic' luum, d'a val yichan̈ eb' testigo tic yed' eb' vin̈ yichamtac vinaquil chon̈ab' tic, tzalancani to tzic' luum. Yujto a ach tic smoj ic'an luum. Tato max a mancan lum jun, al d'ayin ticnaic, yujto a in tic schab'ilxo macan̈ vaji, malaj junocxo syal smanan luum, xchi vin̈aj Booz chi'.

Ix tac'vi vin̈ ayto yuj sb'a yed' vin̈aj Elimelec chi' icha tic:

—Ol in man luum, xchi vin̈.

5 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Booz chi' tas yaji:

—A ticnaic jun, tato tza mancanel lum d'a ix Noemí chi', yovalil tzic' ix Rut aj Moab, ix yetb'eyumcan vin̈ xilb'a Mahlón, yic vach' ol b'inajcan vin̈ yetb'eyum ix chi' d'a luum, xchi vin̈.

6 Ayic ix yab'an jun chi' vin̈, ix yalan vin̈:

—Tato icha chi' yaji, max yal-laj in manan luum. Ay talaj tz'ic'an in macb'en yuuj. Tato tza nib'ej tza mancanel lum a ach tic, syal a manan luum, svac' in derecho tic d'ayach, xchi vin̈.

7 (A sb'eyb'al eb' israel d'a jun tiempoal chi', tato ay junoc mach ay yalan yic smanancan smacb'en junoc te ayto yuj sb'a yed'oc, tato max yal sc'ool smanani syal yac'ancan b'aj ay yalan yic chi' d'a junocxo mach. Ayic sb'o jun lolonel chi', a sb'eyb'al eb' to a jun mach max manancan chi', syiq'uel junoc xan̈ab' ayochi, syac'an d'a vin̈ smanancan chi', ch'oxnab'il tz'ajcani.)

8 Yuj chi' ix yal vin̈ sc'ab' yoc vin̈aj Elimelec chi' d'a vin̈aj Booz chi':

—Mancanel luum, xchi vin̈.

Ix lajvi chi' ix yic'anel jun xan̈ab' vin̈, ix yac'ancanb'at vin̈ d'a vin̈aj Booz chi'. 9 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Booz chi' d'a eb' vin̈ yichamtac vinaquil chon̈ab' yed' jantac eb' ayec' chi':

—E masanil, testigo tzex ajcan ticnaic to a in tzin mancanel lum d'a ix Noemí, aton slum vin̈aj Elimelec, lum yic vin̈aj Quelión, lum yic vin̈aj Mahlón. 10 An̈ejtona' testigo tzex ajpaxcani to ol vic'can ix Rut aj Moab vetb'eyumoc, aton ix yetb'eyumcan vin̈aj Mahlón, yic ol b'inajn̈ejcan vin̈ d'a sluum chi' yed' d'a co cal a on̈ ayto cuj co b'a yed' vin̈ yed' d'a yol co chon̈ab' tic. Yuj chi' testigo tzex ajcan d'a jun lolonel tic, xchi vin̈.

11 Ix tac'vi eb' vin̈ yichamtac vinaquil chon̈ab' yed' masanil eb' ayec' chi' icha tic:

—Testigo tzon̈ ajcani. A ix ix tz'ochcan d'a yol a pat chi', aocab' Jehová ol ac'an elc'och ix icha ix Raquel yed' ix Lea b'aj cotnac quin̈tilal a on̈ israel on̈ tic. An̈ejtona' a ach pax tic, nivanocab' tz'aj a b'inajcan d'a yol yic Efrata, aton chon̈ab' Belén tic. 12 Tzijtumocab' uninal ol yac' Jehová yed' ix, q'uib'ocab'n̈ej sb'isul in̈tilal yed' ix, icha ix aj sq'uib'chaan̈ yin̈tilal vin̈aj Fares, aton vin̈ yuninal vin̈aj Judá yed' ix Tamar, xchi eb'.

13 Icha chi' ix aj yic'an ix Rut chi' vin̈aj Booz chi'. Ix lajvi chi', ix vay vin̈ yed' ix, axo Jehová ix ac'an svach'c'olal d'a ix, ix scuchanoch yune' ix, ix alji jun svinac unin ix.

14 Ix yalan eb' ix ix d'a ix Noemí chi' icha tic:

—Alchajocab' vach' lolonel d'a Jehová, yujto toxo ix yac' jun iachiquin ilumaloc. Nivanocab' ol aj sb'inaj d'a scal chon̈ab' Israel. 15 Aocab' vin̈ ol och yipoc a c'ool yed' ach yilani ayic ol ach chichimaxoc, yujto yune' vin̈ ix alib' tic. Aton ix tzach xajanani, ec'b'al yelc'och ix d'a yichan̈ ichato ay ucvan̈oc une' ix il sat, xchi eb' ix.

16 Ix lajvi chi', ix schelanq'ue vin̈ unin chi' ix Noemí chi', axo ix ix ilan q'uib' vin̈. 17 Ayic ix yilan eb' ix cajan d'a slac'anil ix chi', ix yalan eb' icha tic:

—Ichato ix alji yune' ix Noemí, xchi eb' ix. Obed ix yac' eb' ix sb'iej, aton vin̈ smam vin̈aj Isaí, smam vin̈aj rey David.

Eb' smam yicham vin̈aj Rey David

18-22 Aton eb' smam yicham vin̈aj rey David d'a stzolal tic, tz'el yich d'a vin̈aj Fares, vin̈aj Hezrón, vin̈aj Ram, vin̈aj Aminadab, vin̈aj Naasón, vin̈aj Salmón, vin̈aj Booz, vin̈aj Obed, vin̈aj Isaí, aton vin̈ smam vin̈aj David chi'.

1.20 1:20 Noemí syalelc'ochi “te nib'ab'il”. Axo Mara syalelc'ochi “c'a'”.

2.20 2:20 Scha sb'a jun tic yed' tas syal d'a Levítico 25.25.

1 SAMUEL

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

A Ch'an̈ B'ab'el Libro

SAMUEL

A vin̈aj Samuel slajvub' juez yaj vin̈. A vin̈ b'ab'el yaj d'a scal eb' schecab' Dios, te nivan yelc'och vin̈ d'a scal eb' yetisraelal. A jun b'ab'el libro b'aj ayoch sb'i vin̈ tic, a tz'alancot tas ajnac yec' tiempo yuj eb' juez yed' tas ajnac yoch eb' israel d'a junn̈ej chon̈ab'il d'a yalan̈ smandar jun vin̈ rey sic'b'iloch yuj Dios. A vin̈aj Samuel schecab' Dios ac'annacoch vin̈aj Saúl reyal. Ay oxvan̈ eb' vin̈ vinac nivan yelc'och sb'inaj d'a jun libro tic: Aton vin̈aj Samuel, vin̈aj Saúl yed' vin̈aj David. A uque' b'ab'el capítulo tz'alancot yuj eb' smam yicham vin̈aj Samuel yed' b'aj aljinac vin̈ yed' tas ajnac yoch vin̈ d'a yopisio scuchb'an eb' yetisraelal.

Axo d'a capítulo 8 masanto d'a 15, ata' syal tas ajnac yac'an reyal vin̈aj Saúl chi'. Axo d'a capítulo 16 masanto d'a 30, ata' syalcot tas ajnac sjuvi spensar vin̈aj Saúl chi' yed' jantac yaelal javinac d'a yib'an̈ vin̈. Syalanpax tas ajnac spechji b'eyec' vin̈aj David yuj vin̈aj Saúl chi'. Yuj chi' xid' yac'nacoch sb'a vin̈aj David chi' d'a scal eb' filisteo. Axo d'a slajvub' capítulo, syala' tas ajnac scham vin̈aj Saúl yed' eb' yuninal d'a jun oval d'a vitzal Gilboa. Vach'chom a Dios ac'annac jun sreyal eb' israel yuj spactzitan tas sc'an eb' d'ay, palta maj actajcan eb' yuuj, yujto aton val Rey yaj d'a eb'.

1

Ix ac'ji jun yune' ix Ana yuj Dios

1 A d'a chon̈ab' Ramataim, d'a tzalquixtac d'a yol yic Efraín, ata' cajan jun vin̈ scuch Elcana, yuninal vin̈aj Jeroham, yixchiquin vin̈aj Eliú. A vin̈aj Eliú chi' yuninal vin̈aj Tohu, yixchiquin vin̈aj Zuf. 2 A vin̈aj Elcana chi', chavan̈ yetb'eyum vin̈, jun ix scuch Ana, axo junxo ix scuchan Penina. A ix Penina chi', tzijtum yune' ix, axo ix Ana chi', malaj junoc yic ix. 3 Junjun ab'il sb'at vin̈aj Elcana chi' d'a Silo yic syac'an silab' vin̈, yic tz'ochpax vin̈ ejmelal d'a Jehová Yajal d'a Smasanil. Ata' ayoch chavan̈ yuninal vin̈aj sacerdote Elí sacerdoteal yed' smam chi', aton vin̈aj Ofni yed' vin̈aj Finees.

4 Ayic sjavi sc'ual yic b'at yac'an silab' vin̈aj Elcana chi', syac' noc' silab' chi' vin̈ d'a ix Penina chi' yed' d'a eb' yuninal, aton jantac smoj yac'jitaxon d'a eb'. 5 Axo pax ix Ana chi', te xajan ix yuj vin̈, yuj chi' te vach' noc' chib'ej tz'ac'ji d'a ix, vach'chom malaj yune' ix syac' Jehová. 6 Te chuc syal ix Penina chi' d'a ix Ana chi', yic syac'an cus sc'ool ix ix yujto malaj yune' ix syac' Jehová.

7 Ichan̈ej chi' syutej sb'a ix d'a ix Ana chi' ayic xid'ec' eb' d'a junjun ab'il d'a scajnub' Jehová, ste b'uchvaj ix Penina chi' d'a ix Ana chi'. Ste oc' ix Ana chi', man̈xalaj sgana ix sva'i. 8 Yuj chi', sc'anb'an vin̈aj Elcana chi' d'a ix icha tic: Ana, ¿tas yuj tzach oq'ui, maxtzac ach vapax yuj cusc'olal? ¿Tom man̈ vach'oc vaj ed'oc d'a yichan̈ lajun̈van̈oc une'? xchi vin̈ d'a ix.

9 A junel ayic ayec' eb' d'a Silo chi', ayic ix lajvi sva eb', ix q'ue vaan ix Ana chi', ix b'at ix d'a scajnub' Dios. A d'a yol sti' scajnub' Dios chi', ata' c'ojanem vin̈aj sacerdote Elí d'a jun sc'ojnub'. 10 Ayic ix c'och ix ta', ix te oc' ix sic'lab'il, ix syamanoch ix slesalvi d'a Jehová. 11 Ix yac'an sti' ix d'ay icha tic: Mamin Jehová, Yajal Ach d'a Smasanil, tato smoj val ilanoch in cusc'olal a in a checab' in tic, tato tzin a nacoti, comonoc tz'el val d'a a c'ol ac'an junoc vune' vinac unin. Svac'can d'ayach d'a juneln̈ej, max joxjiel-laj xil sjolom, yic scheclajeli to ic yaji, xchi ix.

12 Te junip ix lesalvi ix d'a yichan̈ Jehová, yuj chi' ix och q'uelan vin̈aj Elí chi' d'a sti' ix. 13 Man̈ chaan̈oclaj slesalvi ix, an̈ej d'a spensar ix slesalvi d'a Jehová, ton̈ej tz'ib'xi sti' ix, a snaan vin̈aj Elí chi' to uc'um an̈ ix. 14 Ix yalan vin̈:

—¿Tom man̈xo ol el jab'oc an̈ an̈ d'a a sat? Actejxo uc'an an̈, xchi vin̈.

15 —Maay mamin, man̈ in uc'umoc an̈, malaj tas ix vuc'u', to ay val in cusc'olal tzul val d'a yichan̈ Jehová. 16 Man̈ a na' to chuclaj tas tzin c'ulej d'a tic, ayxo tiempo in cajvi in lesalvi yuj jun vilc'olal tic, xchi ix.

17 Ix yalan vin̈aj Elí chi' d'a ix:

—Paxan̈ d'a junc'olal, aocab' Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic ol ac'an d'ayach tas ix a c'an chi' d'ay, xchi vin̈.

18 —Yuj val dios d'ayach, comonoc vach' tzin can d'a a sat, xchi ix.

Ix lajvi chi' ix meltzaj ix, ix jax ix b'aj ayec' eb' chi', ix va ix d'a tzalajc'olal, man̈xalaj yilc'olal ix. 19 Axo d'a junxo c'u ayic ix sacb'i, ayic ix lajvi yochcan eb' ejmelal d'a Jehová, ix meltzaj eb' d'a spat d'a Ramá. Ayic ix vay vin̈aj Elcana chi' yed' ix Ana chi', ix nachajcot slesal ix yuj Jehová. 20 Ix scuchcanoch yune' ix. Axo yic ix c'och stiempoal yalji yune' ix chi', vinac unin ix alji, ix yac'an ix scuch Samuel, yujto ix yab' Dios tas ix in c'an d'ay, xchi ix.1.20

21 Ix c'ochpax sc'ual sb'atxi vin̈aj Elcana yed' eb' ix yetb'eyum yed' eb' yuninal d'a chon̈ab' Silo, ichataxon sc'ulej vin̈ d'a junjun ab'il, yic b'at yac'an silab' vin̈ tac'vab'il yuuj yac'an d'a Jehová icha sleyal. 22 Maj b'atlaj ix Ana chi' yed' eb', ix yalan ix d'a vin̈ yetb'eyum chi' icha tic:

—Man̈ ol in b'atlaj, masanto ol el vin̈ unin tic d'a yim, ichato chi' ol in b'atoc. Svic'ancanb'at vin̈, svac'ancan vin̈ juneln̈ej d'a Jehová, xchi ix.

23 Ix tac'vi vin̈aj Elcana chi' icha tic:

—Vach' toni tato vach' tza na'. Canan̈ yed' vin̈ masanto ol el vin̈ d'a yim chi'. Aocab' Jehová tz'och ed'oc yic tz'elc'och b'aj ix ac' a ti' d'ay, xchi vin̈.

Yuj chi' ix can ix yed' vin̈ unin chi', ix sq'uib'tzitan vin̈ ix, masanto ix el vin̈ d'a yim. 24 Ayic maxtzac chunilaj vin̈ unin chi', yuneto vin̈ ix yic'anb'at vin̈ eb' d'a scajnub' Jehová d'a Silo chi'. Ix yic'anb'at jun noc' quelem vacax eb' oxe' ab'il sq'uinal1.24 yed' jun arroba ixim trigo yed' jun tz'uum ayem vino d'a yool. 25 Ix lajvi chi' ix smilancham noc' vacax chi' eb' silab'il, ix yac'ancan vin̈ unin chi' eb' d'a yol sc'ab' vin̈aj sacerdote Elí. 26 Ix yalan ix Ana chi' icha tic:

—Ac' nivanc'olal d'ayin mamin, a in ton tic ulnac in ec' d'a a tz'ey d'a junel, ayic in lesalvinac d'a Jehová. 27 Aton vin̈ unin tic in c'annac d'a Jehová, axo ix ac'an d'ayin. 28 Axo ticnaic tz'el d'a in c'ool, svac'ancan vin̈ d'a Jehová. Yacb'an pitzan vin̈, yic Jehová yaj vin̈, xchi ix.

Ix lajvi chi' ix em cumnaj eb' ejmelal d'a yichan̈ Jehová.

2

A slesal ix Ana

1 Ix lesalvi ix Ana, ix yalan ix icha tic:

Ste tzalaj val in c'ol d'a Jehová. A' ix ac'an vip. Ayxo tas syal valan d'a eb' ayoch ajc'olal d'ayin, yujto a Jehová ix och ved'oc. Yuj chi' tzin tzalaj val ticnaic.

2 Malaj junoc mach lajan svach'il yed' Jehová co Diosal. Malaj junocxo mach syal on̈ scolan icha co Diosal chi'.

3 Man̈xa mach syal yic'anchaan̈ sb'a, malaj mach syal ac'umtac syutej sb'a syalani, yujto a Jehová yojtac smasanil. A tzon̈ ch'olb'itan junjun on̈ d'a tastac sco c'ulej.

4 A Jehová sc'occhitanb'at sjul-lab' eb' te jelan. A' tz'ic'anchaan̈ eb' emnaquil syutej sb'a.

5 A mach syac' sobre svael d'a yalan̈taxo, axo ticnaic smunlaj yuj jab'oc svael. A mach ix ab'an syail vejel, axo ticnaic b'ud'an sc'ool. A ix ix max unevitaxonlaj, axo ticnaic, ayxo ucvan̈ yune' ix. Axo pax ix tzijtum unin ix yuneej, axo ticnaic man̈xalaj yune' ix.

6 A d'a Jehová scot chamel yed' pax q'uinal. A Jehová tzon̈ ac'ancanem b'aj tz'emcan junoc chamnac, an̈eja' tzon̈ ic'anpaxq'ueta.

7 A Jehová tz'ac'an meb'ail, syac'anpax b'eyumal, tzon̈ yiq'uemi, tzon̈ yic'anpaxchaan̈.

8 A Jehová tz'ic'anchaan̈ eb' meb'a' d'a sat luum, sic'anq'ue vaan eb' c'anum tumin d'a scal c'alem, yic tz'em c'ojan eb' d'a scal eb' nivac yajal, tz'och eb' d'a nivac opisio. A Jehová ix b'oanem yich jun yolyib'an̈q'uinal tic, axo d'a yib'an̈ ix sb'oem lum luum tic.

9 A Jehová stan̈van eb' yico' b'ajtac tz'ec' eb', axo eb' anima te chuc, scan eb' d'a cal q'uic'alq'uinal. Malaj mach syal yac'an ganar d'a yol yico'.

10 A satanel eb' ayoch ajc'olal d'ay, ato d'a satchaan̈ smac'vajcot c'u d'a yib'an̈ eb'. A Jehová sch'olb'itan masanil yolyib'an̈q'uinal tic. A tz'ac'an spoder vin̈ rey sic'b'ilel yuuj, tz'ic'jichaan̈ vin̈ yuuj, xchi ix.

11 Ix pax vin̈aj Elcana d'a spat d'a Ramá, ix can vin̈ unin chi' yac' servil Jehová d'a yol sc'ab' vin̈aj sacerdote Elí.

A schucal eb' yuninal vin̈aj Elí

12 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Elí chi', te chuc sb'eyb'al eb' vin̈, malaj yelc'och Jehová d'a eb' vin̈, 13 malaj pax yelc'och sleyal yic sacerdoteal d'a eb' vin̈. Ayic syac'an silab' eb' anima, sc'och eb' vin̈ schecab' eb' vin̈ sacerdote chi' yed' q'uen nivac tenedor ayic van staji noc' chib'ej d'a yol chen. 14 Syac'anem q'uen eb' vin̈ d'a yol chen chi'. A jantac noc' chib'ej sq'ueta yuj eb' vin̈ d'a q'ueen, syic'b'at noc' eb' vin̈ d'a eb' vin̈ sacerdote chi'. Ichan̈ej chi' syutej masanil silab' eb' yetchon̈ab' eb' vin̈ sc'och yac' silab' d'a Silo chi'. 15 An̈eja' ayic manto n̈usjitz'a xepual noc' silab', sc'och jun schecab' eb' sacerdote chi'. Syalan d'a mach van yac'an jun silab' chi': Ac' jab'oc noc' chib'ej tic d'ayin, to ol in b'ol noc' schi vin̈ sacerdote, yujto man̈ ol schalaj noc' tz'an̈b'ilxo vin̈ d'ayach, palta a noc' yaxto, xchi jun checab' chi'. 16 Tato stac'vi eb' anima chi', syalan eb': Tan̈vej ato ol tz'ab'at xepual noc', ichato chi' ol yal ic'anb'at jantac tza nib'ej, tato xchi eb', stac'vi jun checab' chi': Maay, yovalil tzac' noc' d'ayin val ticnaic, tato maay, ol in toq'uec' noc' d'ayach, xchi jun checab' chi'. 17 Yuj chi', te nivan smul chavan̈ eb' vin̈ sacerdote chi' tz'och d'a Jehová, yujto malaj yelc'och ofrenda tz'ac'ji chi' d'ay d'a sat eb' vin̈.

18 Axo pax vin̈aj yune' Samuel, ayoch schaleca vin̈ nab'a lino, yic syac'an servil Jehová vin̈. 19 A ix snun vin̈ unin chi', a d'a junjun ab'il sb'oan jun spichul vin̈ ix, jucan syutej ix. Axo yic sb'at ix yed' vin̈ yetb'eyum chi' d'a Silo chi' yic b'at yac'an silab' eb' d'a junjun ab'il, syic'anb'at jun spichul vin̈ chi' ix. 20 Yuj chi', ix yal vach' lolonel vin̈aj Elí d'a yib'an̈ vin̈aj Elcana yed' ix Ana chi', ix yalan vin̈ icha tic: Yac'ocab' uninal Jehová yed' ix etb'eyum tic sq'uexuloc vin̈ unin ix yac' ix d'a Jehová, xchi vin̈. Ix lajvi chi', ix meltzaj eb' d'a spat. 21 Axo Jehová, ix ac'an svach'c'olal d'a ix Ana chi'. Ix alji oxvan̈ svinac unin ix yed' chavan̈ ix unin. Axo pax vin̈aj Samuel, van sq'uib' vin̈ d'a scajnub' Jehová.

22 Te icham vinacxo vin̈aj Elí chi', ix yab' vin̈ tas van sc'ulan eb' vin̈ yuninal vin̈ chi' d'a eb' chon̈ab' israel. Ix vay eb' vin̈ yed' eb' ix ix stan̈van sti' mantiado b'aj sch'ox sb'a Jehová. 23 Yuj chi, ix yal vin̈ d'a eb' vin̈ yuninal chi' icha tic: Masanil eb' anima tic syal eb' d'ayin tastac chucal tze c'ulej. ¿Tas yuj icha chi' tzeyutej e b'a? 24 Maay ex vuninal, te chuc tas syal eb' schon̈ab' Jehová tic d'a eyib'an̈ yuj tas tze c'ulej chi'. 25 Tato ay junoc mach tz'och smul d'a junoc yetanimail, tzato yal scolvaj Dios yed'oc. Palta tato ay junoc mach tz'och smul d'a Jehová, ¿mach ol colanoc? xchi vin̈aj Elí chi'. Malaj jab'oc yelc'och tas ix yal vin̈ smam eb' vin̈ chi' d'ay, yujto toxo ix sna' Jehová to ol cham eb' vin̈.

26 Axo pax vin̈aj yune' Samuel chi', van sq'uib' vin̈, vach' tas sc'ulej vin̈ d'a sat Jehová yed' pax d'a eb' anima.

27 A d'a jun tiempoal chi', ix c'och jun schecab' Dios d'a vin̈aj Elí chi', ix yalani: Icha tic yalan Jehová: Ayic ayec' eb' a mam icham d'a Egipto, ayic van yac'an servil vin̈ sreyal Egipto chi' eb', in ch'oxnac in b'a d'a eb' chajtil vaji. 28 A d'a scal masanil eb' yin̈tilal Israel, ata' ix ex in siq'uelta, yic tzex och sacerdoteal d'ayin, tze n̈usantz'a incienso d'a yib'an̈ valtar, tzeyac'anoch e chaleca yic e sacerdoteal yic tzex javi d'a vichan̈. Ix vac'anpax juntzan̈ ofrenda sva eb' e mam eyicham chi', aton juntzan̈ sn̈ustz'a eb' yic tzin yic'anchaan̈. 29 ¿Tas yuj malaj yelc'och juntzan̈ silab', ma ofrenda tic d'a yol a sat to a in tzin chec yac' eb' d'a in cajnub'? ¿Tas yuj axon̈ej eb' vin̈ uninal chi' tzic'chaan̈ d'a vichan̈, tzeyac'an b'aq'uechb'oc e b'a yuj svach'il yofrenda eb' in chon̈ab' syac' d'ayin? 30 Vach'chom a in Jehová sDiosal in Israel ix vala' to a ex yed' eb' in̈tilal d'a b'aq'uin̈ tzin eyac'n̈ej servil d'a in cajnub', axo ticnaic a in svala' to man̈xo ichocta ol ajoc, yujto a mach ay velc'och d'a sat, a eb' chi' ay yelc'och d'a in sat. Axo eb' tzin paticaneli, malaj yelc'och eb' d'a in sat, a in Jehová in sval jun tic. 31 Van sjavi sc'ual to ol vac' tzapanb'oc a q'uinal yed' eb' yin̈tilal eb' a mam icham, man̈xa junoc eb' in̈tilal chi' ol och icham animail. 32 Ol ach cusoc, ol chichon a c'ool ayic ol ilan tas vach' ol in c'ulej d'a eb' etisraelal, palta man̈xa b'aq'uin̈ ay junoc in̈tilal ol och icham animail. 33 Ayto junoc in̈tilal olto can yil valtar, yic ol cus sc'ol yilani, axo masanil juntzan̈xo eb' toto ol aljoc, quelemtac eb' ol miljoccham eb'. 34 A jun tic ch'oxnab'il ol aj d'ayach to ol elc'och tas van valan tic, a eb' vin̈ uninal, aton vin̈aj Ofni yed' vin̈aj Finees, junn̈ej c'ual ol cham eb' vin̈ schavan̈il. 35 Ol vac'och junxo sacerdote, to tz'acan ol sc'anab'ajej tas tzin nib'ej, ol vac'an najtilax yopisio yed' eb' yin̈tilal, ol vac'anoch yopisio yed' jun rey ol in siq'ueli. 36 Yuj chi', a masanil eb' in̈tilal olto canoc, ol javoc eb', ol em cuman eb' d'a yichan̈ jun sacerdote chi', yic sc'anan jab'oc stumin eb', ma jab'oc span eb'. Ol sc'anan jab'oc smunlajel eb' d'a vin̈ sacerdote chi', yic syac' ganar jab'oc svael eb', xchi Jehová, xchi jun checab' chi' d'a vin̈aj Elí chi'.

3

Ix avtaj vin̈aj Samuel yuj Jehová

1 A vin̈aj Samuel quelemxo vin̈, an̈eja' smunlaj vin̈ d'a scajnub' Jehová d'a yalan̈ smandar vin̈aj sacerdote Elí. A d'a jun tiempoal chi' nib'ab'il slolonel Jehová, yujto man̈ comonoc sch'ox sb'a d'a junoc mach d'a vayichal. 2 Axo vin̈aj Elí chi' van yixtax yol sat vin̈, maxtzac yal-laj yilan vin̈. Ay jun ac'val ayic vaynac vin̈ d'a yol scuarto, 3 axo vin̈aj Samuel chi' svay d'a junxo scuarto d'a slac'anil cajnub' b'aj ayec' te' scaxail strato Jehová Dios. Ayic ayto sacb'i, ayto och sc'ac'al candil, 4 ix avaj Jehová d'a vin̈aj Samuel chi', ix yalani:

—Samuel, xchi.

—Oy, xchi vin̈.

5 Ix b'at lemnaj vin̈ b'aj ayec' vin̈aj Elí chi', ix yalan vin̈:

—Ina in tic, ¿tas yuj tzin avtej? xchi vin̈.

—Malaj in tzach vavtej, ixic b'at ec'anxi jichan, xchi vin̈aj Elí chi'.

Ix b'at ec'xi jichan vin̈ b'aj vaynac chi'. 6 Ix avajxi Jehová d'a vin̈:

—Samuel, xchi.

Ix q'uex van vin̈, ix b'atxi vin̈ b'aj ayec' vin̈aj Elí chi', ix yalanxi vin̈:

—Ina in tic, ¿tas yuj tzin avtej? xchi vin̈.

—Ach vuninal, malaj ach tzach vavtej. B'at vayan̈xi, xchi vin̈aj Elí chi'.

7 A vin̈aj Samuel chi' manto yojtacoc Jehová vin̈, yujto manta b'aj slolon juneloc d'a vin̈. 8 Axo d'a yoxelal ix avajxi Jehová d'a vin̈, ix q'uex vaan vin̈, ix b'atxi vin̈ b'aj ayec' vin̈aj Elí chi':

—Ina in tic, yujto a ach tic tzin avtej, xchi vin̈.

Ichato chi' ix nachajel yuj vin̈aj Elí to a Jehová tz'avtan vin̈ quelem chi'. 9 Ix yalan vin̈aj Elí chi' d'a vin̈ icha tic:

—Ixic, b'at ec'an̈xi jichan. Tato ay mach tzach avtan junelxo, tzach tac'vi icha tic: Lolonan̈ Mamin, tic svab' a in a checab' in tic, xa chi, xchi vin̈aj Elí chi'.

Yuj chi', ix b'at ec'xi jichan vin̈ b'aj vaynac chi'. 10 Ix c'och Jehová d'a slac'anil vin̈, ix avaj d'a vin̈ icha ix aj yavtan vin̈ d'a juntac el chi', ix yalani:

—Samuel, Samuel, xchi.

—Lolonan̈ Mamin, tic svab' a in a checab' in tic, xchi vin̈aj Samuel chi'.

11 Ix yalan Jehová d'a vin̈ icha tic:

—Ay jun tas ol in c'ulej d'a chon̈ab' Israel tic, ol te somchajchaan̈ eb' anima yab'ani. 12 A d'a jun c'u chi', ol elc'och masanil ix valcan d'a yib'an̈ vin̈aj Elí yed' masanil yin̈tilal. 13 Toxo ix val yab' vin̈ to ol vac' syaelal eb' yin̈tilal vin̈ d'a juneln̈ej, yujto yojtacxo vin̈ tas chucal sc'ulej eb' vin̈ yuninal vin̈ chi', ix in spatiquejel eb' vin̈ a in Dios in tic, palta maj scach jab'oc eb' vin̈ yuninal vin̈ chi'. 14 Yuj chi' ix vac' in ti' to a eb' yin̈tilal vin̈aj Elí chi', malaj junoc silab', ma junoc ofrenda syal stupanel smul eb', xchi d'a vin̈.

15 Ix ec'xi jichan vin̈aj Samuel chi', axo yic ix sacb'i, ix sjacan scajnub' Jehová vin̈. Ix xiv vin̈ yalan juntzan̈ chi' d'a vin̈aj Elí chi'. 16 Palta ix avtaj vin̈ yuj vin̈aj Elí chi', icha tic:

—Samuel, xchi vin̈.

—Ina in tic, xchi vin̈.

17 Ix sc'anb'an vin̈aj Elí chi' d'a vin̈ icha tic:

—¿Tas ix yal Jehová d'ayach? Elocab' d'a a c'ool to malaj junoc tas ol a c'ub'ejel d'ayin. Aocab' Jehová chi' ol ac'an a yaelal tato ay junoc ol a c'ub'ejel d'ayin, xchi vin̈.

18 Ix yalan vin̈aj Samuel smasanil d'a vin̈, malaj val jab'oc tas to maj yal vin̈. Ix yalan vin̈aj Elí chi' icha tic:

—A val Jehová ix alani, elocab'c'och tas vach' d'a sat, xchi vin̈.

19 Yacb'an van sq'uib' vin̈aj Samuel chi', a Jehová ayn̈ejoch yed' vin̈. Masanil lolonel syal vin̈ tz'eln̈ejc'ochi. 20 Yuj chi', masanil eb' anima d'a yol smacb'en Israel, syalelc'ochi scot d'a Dan masanto d'a Beerseba, ix nachajel yuj eb' to a vin̈aj Samuel chi' yel schecab' ton val Jehová yaj vin̈. 21 Ix sch'oxn̈ej sb'a Jehová chi' d'a vin̈ d'a Silo, ix lolon d'a vin̈.

4

1 Ayic slolon vin̈aj Samuel chi', axo masanil eb' chon̈ab' smaclej val eb' yab'i.

Ix ic'jib'at te' scaxail trato Dios

A d'a jun tiempoal chi' ix smolb'ej sb'a eb' filisteo, yic syac'an oval eb' yed' eb' israel, ix sb'oanq'ue scampamento eb' d'a Afec. Yuj chi' ix smolb'ejpax sb'a eb' israel chi', ix och eb' smac sat eb', ix sb'oanq'ue scampamento eb' d'a slac'anil Eben-ezer. 2 Ix sb'oanoch sb'a eb' filisteo chi' d'a yichan̈ eb' israel chi' yuj yac'an oval eb'. Ix ac'ji ganar eb' israel yuj eb', ay am 4 miloc eb' ix chami. 3 Ayic ix jax eb' israel d'a scampamento, ix yalan eb' yichamtac vinaquil chon̈ab': ¿Tas val yuj ix on̈ yac'och Jehová d'a yol sc'ab' eb' filisteo tic? B'at quiq'uec te' scaxail strato Jehová ayec' d'a Silo, yic vach' sb'at Jehová qued'oc d'a oval, tzon̈ colji yuj d'a eb' ajc'ol chi', xchi eb'.

4 Yuj chi' ix yac'b'at juntzan̈ checab' eb' d'a Silo yic b'at yic'ancot te' scaxail strato Jehová Yajal d'a Smasanil eb', aton jun sch'ox stziquiquial d'a snan̈al chavan̈ querubín d'a yib'an̈ te' caxa chi'. Ayic ix yic'ancot te' caxa chi' eb', tzac'anoch vin̈aj Ofni yed' vin̈aj Finees yuninal vin̈aj Elí d'a spatic te'. 5 Ayic ix c'och te' d'a scampamento eb', ix te tzalaj eb' smasanil, ix ib'xi val lum luum yuj yel yav eb'.

6 Ayic ix yab'an eb' filisteo yel yav eb' chi' d'a tzalajc'olal, ix yalan eb': ¿Tas yuj ste avaj eb' hebreo d'a scampamento? xchi eb'. Axo ix yab'an eb' to a te' scaxail strato Jehová chi' ix c'ochi. 7 Ix te xivq'ue eb', ix yalan eb' d'ay junjun: Ix c'och sDiosal eb' d'a yol scampamento, ¿tas ol aj ticnaic? Ob'iltac on̈. Mantalaj b'aj tzuji jun tic d'ayon̈. 8 Ob'iltac on̈, ¿mach ol on̈ colan d'a juntzan̈ dios te ay smay chi'? Aton eb' ix satanel eb' aj Egipto d'a tz'inan luum yed' juntzan̈ yaelal. 9 A ticnaic jun, co tec'b'ejec co b'a, caq'uec val quip cac'an oval, yic vach' max on̈ can d'a yol sc'ab' eb' hebreo tic icha ix aj eb' d'a yol co c'ab', xchi eb'.

10 Ix lajvi chi', ix och eb' filisteo yac' oval yed' eb' israel chi', axo ix aji, ix ac'ji ganar eb' israel chi', ix b'at eb' elelal d'a spat. Te tzijtum eb' ix chami, ay am 30 miloc eb'. 11 Ix yic'ancanec' te' scaxail strato Dios eb' filisteo chi', ix smilancham vin̈aj Ofni eb' yed' vin̈aj Finees chi', aton eb' yuninal vin̈aj Elí. 12 Ay jun vin̈ soldado d'a yin̈tilal Benjamín ix yac' ganar yel d'a scal oval chi', ix javi vin̈ d'a chon̈ab' Silo d'a jun c'u chi', n̈ic'chimtac spichul vin̈, ayq'ue pococ d'a sjolom vin̈ yuj sch'oxanel scusc'olal. 13 Axo ix javi vin̈, c'ojanem vin̈aj Elí d'a sc'ojnub' d'a ti' b'e smaclan junoc ab'ix, yujto ayoch vin̈ d'a ilc'olal yuj te' scaxail strato Dios. Axo ix javi jun vin̈ soldado chi', ix och ijan vin̈ yalan d'a eb' chon̈ab' tas van yuji. Ayic ix yab'an jun chi' eb', ix q'ue n̈ilnaj eb' yel yav. 14-15 Ayxo 98 ab'il sq'uinal vin̈aj Elí chi', maxtzac yal-laj yilan vin̈. Ayic ix yab'an vin̈ yel yav eb' anima chi', ix sc'anb'an vin̈:

—¿Tas yaj juntzan̈ anima tz'el yav chi'? xchi vin̈. Axo jun vin̈ soldado chi' yelc'olal sc'och b'aj ayec' vin̈ chi'. 16 Ix yalan vin̈:

—In petoj d'a scal oval, elelal ix aj in coti, xchi vin̈ soldado chi'. Ix yalan vin̈aj Elí chi' d'a vin̈:

—¿Tas val ix uji? xchi vin̈.

17 Ix yalan vin̈ soldado chi':

—Ix on̈ el d'a eb' filisteo, man̈ jantacoc anima ix cham d'a co cal. Ix champax eb' vin̈ uninal schavan̈il, axo te' scaxail strato Dios, ix yic'canb'at te' eb' vin̈ filisteo chi', xchi vin̈.

18 Ayic ix yab'an vin̈aj Elí tas ix aj te' scaxail strato Dios chi', ix b'at pac'naj vin̈ d'a spatic sc'ojnub' d'a sti' spuertail chon̈ab' chi', ix c'occhaj sb'aquil sjaj vin̈, yujto al snivanil vin̈, te icham vinacxo pax vin̈, yuj chi' ix cham vin̈. 40 ab'il ix yac' yajalil vin̈ d'a Israel. 19 Axo ix yalib' vin̈, ix yetb'eyum vin̈aj Finees, toxo tz'alji yune' ix, yuj chi' ayic ix yab'an ix to ix ic'jib'at te' scaxail strato Dios, ix champax vin̈ yalib' ix yed' vin̈ yetb'eyum ix, ix cot syail sc'ol ix, ix alji yune' ix chi'. 20 Ayic ix yilan eb' ix tz'ilan b'o sc'ol ix chi' to van scham ix, ix yalan eb' d'a ix: Man̈ ach xivoc, yujto vinac unin une' tic, xchi eb' ix, palta majxo tac'voclaj ix, ichato maxtzac yab' ix. 21 A jun unin chi' Icabod, ix yac' ix sb'iej, ix yalan ix: A ticnaic ix ic'jiec' sb'inajnaquil Israel, xchi ix. Yujto ix ic'jib'at te' scaxail strato Dios, ix champax vin̈ yalib' ix yed' vin̈ yetb'eyum ix.4.21 22 Yuj chi' ix yalan ix: Ix ic'jiec' sb'inajnaquil Israel, xchi ix, yujto ix ic'jicanb'at te' scaxail strato Jehová.

5

Ix b'atcan te' scaxail trato d'a eb' filisteo

1 A d'a Eben-ezer ix yiq'uec' te' scaxail strato Dios eb' filisteo chi', ix c'och te' yuj eb' d'a Asdod. 2 Ix lajvi chi', ix yac'anoch te' eb' d'a yol stemplo sdiosal. Ix yac'anem te' eb' d'a stz'ey sdiosal scuchan Dagón. 3 Axo d'a q'uin̈ib'alil d'a junxo c'u, ix pet c'och eb' aj lugar chi' d'a stemplo sdiosal chi', ix yilan eb' to ix telvi sdiosal eb' chi', n̈ojan yajcan d'a sat luum d'a yichan̈ te' scaxail strato Jehová. Ix yic'anchaan̈ eb', ix yac'anxiq'ue eb' d'a yed'tal. 4 Axo yic ix c'ochxi eb' d'a junxo q'uin̈ib'alil, ix yilan eb' poc'anxiem sdiosal eb' chi' d'a sat luum d'a yichan̈ te' scaxail strato Jehová chi', ix el sc'ab' yed' sjolom, ato d'a yol ti puerta ayeq'ui. Axon̈ej snivanil ix cani. 5 Yuj chi' atax ta', ayic tz'och eb' sacerdote yic Dagón yed' masanil mach d'a yol templo chi', max stec'laj smarcoal puerta chi' eb'.

6 Ix lajvi chi', ix ac'jioch syaelal eb' aj Asdod chi' yuj Jehová yed' masanil eb' anima ay d'a yol smacb'en chi'. Ix pitzviq'ue ilya d'a eb' anima chi', ix laj q'ue quisc'oy d'a eb'. 7 Ayic ix yilanoch jun yaelal ix yac'cot Jehová chi' eb', ix yalan eb': A te' scaxail strato sDiosal eb' israel, max yal-laj scan te' d'a tic, yujto sjavi nivac yaelal d'a quib'an̈ yuj te', tz'ixtaxpax co diosal yuj te', xchi eb'.

8 Yuj chi' ix laj yalb'at eb' d'a eb' yajalil eb' filisteo chi' to smolb'ej sb'a eb' sloloni. Ix yalan eb':

—¿Tas scutej te' scaxail strato sDiosal eb' israel tic? xchi eb'.

—Iq'uecb'at te', b'at eyac'ancan te' d'a chon̈ab' Gat, xchi eb'.

Yuj chi' ix yic'b'at te' eb'. 9 Ayic ix b'at yac'ancan te' eb' ta', ix javi jun nivan somc'olal d'a yib'an̈ jun chon̈ab' chi' yuj Jehová. Ix pitzvipax quisc'oy chi' d'a eb' unin yed' d'a icham anima. 10 Yuj chi' ix yic'b'at te' caxa chi' eb', ix b'at yac'ancan te' eb' d'a Ecrón. Ayic ix c'och te' ta', ix q'uex yav eb' anima ta', ix yalan eb': Ix eyic'cot te' scaxail strato sDiosal eb' israel d'a tic yic tzon̈ cham yuuj co masanil, xchi eb'.

11 Ix cham eb' anima d'a chon̈ab' Ecrón chi' yuj xivelal yed' yuj nivan yaelal ix yac' Jehová d'a yib'an̈ eb', yuj chi' ix avtajcot masanil eb' yajalil chon̈ab' filisteo yuj eb', ix yalan eb' d'a eb': Iq'uecb'at te' scaxail strato sDiosal eb' israel tic. Aq'uec meltzaj te' d'a eb', axo ta tz'aji tzon̈ cham co masanil yuuj, xchi eb'.

12 Te najat chequelto yel yav eb', sc'och masanto d'a satchaan̈ yuj yaelal ayoch d'a yib'an̈ eb', axo eb' manto chamlaj, te ya yaj eb' yuj quisc'oy chi'.

6

Ix meltzaj te' scaxail strato Jehová

1 Uque' ujal ix ec' te' scaxail strato Jehová d'a scal eb' filisteo chi'. 2 Ix lajvi chi', ix avtaj eb' sacerdote sdiosal eb' chi' yed' eb' naumel lolonel yuj eb' filisteo chi'. Ix sc'anb'an eb' d'a eb':

—¿Tas scutej te' scaxail strato Jehová chi'? ¿Tas val tz'aj cac'an meltzaj te'? xchi eb'.

3 Ix tac'vi eb' sacerdote chi':

—Tato tzeyac' meltzaj te', man̈ eyac' meltzaj te' sch'ocoj, palta yovalil ay tas tzeyac'b'at stojoloc e mul chi', yic tz'och vaan yoval sc'ol Jehová chi'. Icha chi' ol och vaan jun yaelal ayoch d'ayex tic, ol nachajel eyuuj tas val yuj ayoch yaelal d'ayex yuj Jehová, xchi eb'.

4 —¿Tas vach' scac' stojol co mul chi' jun? xchi eb'.

—Aq'uec oyeoc oro icha yilji yab'il quisc'oy chi', junjun yic junjun eb' eyajalil. Tzeyac'anpax oyeoc oro icha yilji noc' ch'oov, yujto te ya eyaj yuj noc' yed' eb' eyajalil tic. 5 Yuj chi', tze b'o yechel quisc'oy chi' yed' yechel noc' ch'oov to toxo ix ixtaxb'at co lugar tic yuuj, tzeyic'anchaan̈ sDiosal eb' israel. Tope syac' nivanc'olal yic tz'och vaan jun yaelal tic d'ayon̈ yed' d'a co diosal yed' pax d'a yol co macb'en tic. 6 Mocab' pitoc scutej co b'a icha yutejnac sb'a eb' vin̈ sreyal Egipto yed' masanil eb' anima ay ta'. Masanto ix och nivac yaelal d'a yib'an̈ eb', ichato chi' ix yactanel chon̈ab' Israel eb'. 7 A ticnaic tzeyac' b'ojoc junoc te' ac' carreta, tzeyic'ancot chavan̈oc noc' vacax ay yune', mantalaj b'aj tz'och te' yugo d'a sjaj noc', tze tzec'anoch te' yugo chi' d'a noc' schavan̈il, tzeyac'anoch te' carreta chi' d'a te' yugo chi'. Man̈ e chab'at yune' noc' chi' yed'oc, tze maccan noc' d'a yol smacte'. 8 Slajvi chi', tzeyac'anq'ue te' caxa chi' d'a yol carreta chi', tzeyac'anem juntzan̈ oro chi' d'a yol junoc cajón, tzeyac'anq'ue d'a stz'ey te' caxa chi', aton juntzan̈ chi' tzeyac'b'at stojoloc e mul chi'. Slajvi chi', tzeyactanb'at noc' vacax chi' yed' te' carreta chi' sch'ocoj. 9 Tzeyilani tato a d'a sb'eal Bet-semes ol b'at noc', tato icha chi' a Jehová sDiosal eb' israel tzon̈ ixtani. Tato ch'oc b'eal b'aj ol b'at noc' jun, man̈oc Jehová tz'ac'ancot jun yaelal tic d'ayon̈, comon yaelaln̈ej am tzon̈ ic'ani, xchi eb' sacerdote chi'.

10 Icha chi' ix yutej eb' filisteo chi', a chavan̈ noc' vacax ay yune' ix yic'cot eb', ix smacancan noc' yune' chi' eb' d'a yol macte', ix stzec'anoch te' carreta chi' eb' d'a noc'. 11 Ix lajvi chi', ix yac'anq'ue te' scaxail strato Jehová chi' eb' yed' jun te' cajón b'aj ayem oro icha yechel noc' ch'oov yed' yechel quisc'oy chi'. 12 Ix yactanel noc' vacax chi' eb', ix b'at noc' d'a sb'eal Bet-semes, tz'oc' noc' sb'at noc'. Man̈ val jab'oc tz'elcan noc' d'a titac b'e chi'. Najat tzac'anto sb'at eb' filisteo chi' d'a spatic noc' yic syilan eb', masanto ix c'och eb' d'a smojonal Bet-semes chi'. 13 Ay eb' aj Bet-semes van sjochvi trigo ayec' d'a jun ch'olan. Ayic ix yilan eb' to van sjavi te' scaxail strato Jehová. Ix te tzalajq'ue eb'. 14-15 A d'a jun ac'lic yic vin̈aj Josué, d'a yol yic Bet-semes chi' ix javi te' carreta chi'. Ata' ix vanaj noc' vacax chi'. Ay jun q'uen nivan q'ueen ta', axo eb' levita ix ic'anemta te' caxa yic Jehová yed' te cajón b'aj ayem tastac chi'. Ix yac'anq'ue te' eb' d'a yib'an̈ jun q'uen nivan q'uen chi'. Ix och ijan eb' xicanb'at te' carreta chi' c'atzitzal, ix sn̈usantz'a noc' vacax chi' eb' silab'il d'a Jehová. 16 Ix yil ovan̈ eb' yajalil eb' filisteo, tas ix yutej eb' chi'. Ix lajvi chi' ix meltzaj eb' d'a chon̈ab' Ecrón d'a jun c'u chi'.

17 A oye' oro yechel jun yaelal ix yac'cot eb' filisteo chi' yuj stojoloc smul d'a yichan̈ Jehová, junjun yic juntzan̈ chon̈ab' tic, aton Asdod, Gaza, Ascalón, Gat yed' Ecrón. 18 Axo sb'isul oro yechel noc' ch'oov, lajan sb'isul icha sb'isul schon̈ab' eb' yajalil filisteo chi', aton chon̈ab' ayoch smuroal yed' yaldeail. A q'uen nivan q'uen d'a sat slum vin̈aj Josué b'aj ix ac'jiq'ue te' scaxail strato Jehová d'a Bet-semes chi', ayn̈ejec' q'ueen.

19 Ix cham 706.19 vinac aj Bet-semes chi' yuj Jehová, yujto ix say yil yol te' caxa chi' eb'. Axo masanil eb' anima, ix oc' eb', yujto ix och chamel yuj Jehová. 20 Yuj chi' ix yal eb' anima ay ta': Malaj mach syal stec'b'an sb'a d'a yichan̈ Jehová, yujto ay smay. ¿B'aj val scac'b'at scaxail strato yic tz'elcan d'a co tz'ey tic? xchi eb'. 21 Ix yac'anb'at schecab' eb' d'a Quiriat-jearim, ix yalan eb': Ix yac' meltzaj te' scaxail strato Jehová eb' filisteo, yuj chi' iq'uecq'ue te', xchi eb'.

7

1 Ix c'och eb' aj Quiriat-jearim yic'cot te' scaxail strato Jehová chi', ix yac'anoch te' eb' d'a yol spat vin̈aj Abinadab ay d'a jun tzalan. Ix sic'jiel vin̈aj Eleazar yuninal vin̈aj Abinadab chi' yuj eb', yic stan̈van te' vin̈.

Ix och vin̈aj Samuel yajaliloc chon̈ab' Israel

2 Ay am junoc 20 ab'il ix can te' scaxail strato Jehová d'a Quiriat-jearim chi'. Masanil eb' israel scus sc'ool, snib'ej eb' scolvaj Jehová yed'oc. 3 Yuj chi' ix yal vin̈aj Samuel d'a eb': Tato d'a smasanil e c'ool, tzex meltzaj d'a Jehová, yovalil tzeyiq'uelta juntzan̈ sdiosal eb' ch'oc chon̈ab'il d'a e cal yed' yechel Astarot, tzeyac'anoch e b'a d'a yol sc'ab' Jehová yic an̈ej tzeyac' servil. Tato icha chi', a' ol ex colan d'a yol sc'ab' eb' filisteo.

4 Yuj chi' ix yiq'uelta juntzan̈ comon dios chi' eb', aton yechel Baal yed' Astarot, axon̈ej d'a Jehová ix och eb' ejmelal. 5 Ix yalan vin̈aj Samuel chi' to smolb'ej sb'a masanil eb' chon̈ab' israel d'a Mizpa, yic stevi vin̈ d'a Jehová yuj eb'.

6 Yuj chi' ix smolb'ej sb'a eb' ta'. A d'a jun c'u chi' ix yic'q'ueta a a' eb', ix secanem a' eb' d'a sat lum d'a yichan̈ Jehová, ix och eb' smasanil d'a tzec'ojc'olal, ix yalan eb' icha tic: Ix och co mul d'a yichan̈ Jehová. (A d'a Mizpa chi' ix sch'olb'itej eb' yetchon̈ab' vin̈aj Samuel chi'.) 7 Ayic ix yab'an eb' filisteo to ayec' molan eb' israel d'a Mizpa chi', ix smolb'anpax sb'a eb', yic scot eb' yac' oval yed' eb' israel chi'. Axo yic ix yab'an eb' israel icha chi', ix xivq'ue eb'. 8 Ix yalan eb' d'a vin̈aj Samuel chi': Man̈ actej a tevi d'a Jehová to tzon̈ scol d'a eb' filisteo tic, xchi eb'.

9 Elan̈chamel ix yic'cot jun noc' yune' calnel tzato chuni vin̈aj Samuel chi', ix sn̈usantz'a noc' vin̈ smasanil silab'il d'a Jehová, ix och ijan vin̈ sc'anan scolval. Elan̈chamel ix tac'vi Jehová d'a vin̈. 10 Ayic van yac'an silab' chi' vin̈, a eb' filisteo van sjavi eb' yac' oval yed' eb' israel chi', axo Jehová te chaan̈ ix ac'an mac'vaj c'u d'a yichan̈ eb' filisteo chi', yuj chi' ix xivq'ue eb', ix el lemnaj eb' d'a eb' israel chi'. 11 Ix elta eb' israel d'a Mizpa chi', ix och eb' d'a spatic eb' filisteo chi'. Tzijtum eb' filisteo chi' ix cham yuj eb', masanto ix c'och eb' d'a yichan̈b'at Bet-car. 12 Ix lajvi chi', ix sayan jun q'uen q'ueen vin̈aj Samuel chi', ix yac'anem q'uen vin̈ d'a scal Mizpa yed' Sen. Eben-ezer ix yac' vin̈ sb'iej, ix yalan vin̈: Masanto ticnaic ix colvajn̈ej Jehová qued'oc, xchi vin̈.7.12

13 A d'a jun c'u chi' ix ac'ji ganar eb' filisteo yuj eb' israel chi'. Yuj chi' man̈xa junelocxo ix och eb' d'a yol slugar eb' israel yac' oval. Yacb'an pitzanto vin̈aj Samuel chi', ayn̈ejoch Jehová xib'tan eb' filisteo chi'. 14 A juntzan̈ chon̈ab' yed' smacb'en eb' yic'naquec' eb' filisteo chi', schab'at d'a Ecrón, masanto sc'och d'a Gat, ix yic'xicanec' eb' israel chi'. Axo eb' amorreo, malaj oval d'a scal eb' yed' eb' israel chi'.

15 Ix yac' yajalil vin̈aj Samuel d'a chon̈ab' Israel chi' masanto ix cham vin̈. 16 Junjun ab'il xid'ec' vin̈ d'a Betel, d'a Gilgal yed' d'a Mizpa, yuj sch'olb'itan vin̈ tas yaj eb' anima d'a juntzan̈ chon̈ab' chi'. 17 Slajvi chi', smeltzaj vin̈ d'a Ramá, b'aj cajantaxoni. Ata' sch'olb'itejpax eb' yetchon̈ab' vin̈. Ix sb'oanq'ue jun altar yic Jehová vin̈ ta'.

8

Snib'ej eb' israel tz'och junoc sreyal

1 Ayic ix ichamax vin̈aj Samuel chi', ix yac'anoch chavan̈ eb' vin̈ yuninal vin̈ yajaliloc eb' chon̈ab' chi'. 2 Joel sb'i jun vin̈ b'ab'el, axo junxo vin̈, Abías sb'i vin̈. Ix yac' yajalil eb' vin̈ d'a Beerseba. 3 Palta man̈oc sb'eyb'al vin̈ smam eb' vin̈ chi' ix sb'eyb'alej. A val d'a q'uen tumin ix yac'och spensar eb' vin̈. Scha q'uen eb' vin̈ d'a elc'altac, malaj svach'il syutej eb' vin̈ sch'olb'itan yaj eb' anima. 4 Yuj chi' ix smolb'ej sb'a masanil eb' yichamtac vinaquil chon̈ab', ix b'at eb' yil vin̈aj Samuel chi' d'a Ramá. 5 Ix yalan eb' vin̈: A ach tic, te icham vinac achxo, axo eb' vin̈ uninal, man̈ ichaoc ix utej a b'a syutej sb'a eb' vin̈, te chuc syutej sb'a eb' vin̈. Yuj chi' to tza sayoch junoc co reyal yic tzon̈ scuchb'an icha yaj juntzan̈xo nación, xchi eb' vin̈.

6 Maj schalaj sc'ol vin̈aj Samuel chi' ayic ix yab'an vin̈ to snib'ej junoc sreyal eb' yic scuchb'aj eb'. Yuj chi' ix lesalvi vin̈ d'a Jehová. 7 Ix tac'vi Jehová chi' d'a vin̈: C'anab'ajej masanil tas sc'an eb' chon̈ab' chi', yujto man̈oc ach tzach spatiquejel eb', palta a in, yujto man̈xa sgana eb' svac' yajalil d'a yib'an̈. 8 Atax yic vic'annaquelta eb' d'a Egipto, tz'ochn̈ej eb' ejmelal d'a comon dios, malaj velc'och d'a eb'. Icha val ix in yutej eb', icha val chi' tzach yutej eb' ticnaic. 9 Yuj chi', c'anab'ajej tas syal eb'. Palta yovalil tzac' yojtaquejel eb' tastac ol utaj eb' yuj jun sreyal ol och chi', xchi d'a vin̈.

10 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ d'a eb' ix c'anan sreyal chi', icha ix aj yalan Jehová chi'. 11 Ix yalan vin̈ icha tic:

—Icha val tic ol ex yutoc jun vin̈ e reyal ol yac' yajalil d'a e cal chi': Ol smolb'ej masanil eb' eyuninal vin̈, ay eb' ol yac'och vin̈ d'a yol carruaje yic oval, ay eb' ol q'ue d'a yib'an̈ chej yic sb'at d'a oval, ay pax eb' ol ochcan stan̈vumaloc vin̈. 12 Ay eb' ol yac'och vin̈ yajalil d'a junjun n̈ilan̈ soldado. Ay pax eb' ol och munlajel d'a sluum vin̈, ol ochpax eb' jochoj trigo. Ay pax eb' ol och b'o'oj yamc'ab' yic oval yed' d'a b'o'oj tastac tz'och d'a carruaje yic oval. 13 Ol yic'anb'at eb' ix eyisil vin̈ d'a spat. Ay eb' ix ol och b'o'oj perfume, ma b'o'oj vael yed' d'a b'o'oj pan. 14 Ol stoq'uec' svach'il lum e luum vin̈ yed' tas avab'il eyuuj, te' uva yed' te' olivo, ol yac'an vin̈ d'a eb' ayoch yajalil yed'oc. 15 A tas tzeyavej, ol yiq'uel sdiezmoal vin̈ yed' e vino, ol yac'an vin̈ d'a eb' ayoch yajalil yed'oc yed' d'a eb' schecab' chi'. 16 Ol yic'anpaxec' eb' e checab' vin̈ yed' eb' ix e checab'. Ol yic'anpaxec' noc' e vacax vin̈ yed' noc' e b'uru te vach', ol yac'anoch vin̈ d'a smunlajel. 17 An̈eja' ol yic'paxec' sdiezmoal noc' e calnel vin̈, ol eyac'an servil vin̈. 18 A d'a jun tiempoal chi', olto eyal e b'a d'a Jehová yuj tas ol ex utaj yuj vin̈ e reyal ol e sic'och chi', palta man̈xo ol colvaj eyed'oc, xchi vin̈aj Samuel chi'.

19 Palta maj schalaj yab' eb' chon̈ab' tas ix yal vin̈ chi'. Ix tac'vi eb' icha tic:

—Malaj yelc'och juntzan̈ chi', an̈ej to tz'och junoc co reyal. 20 Co gana lajan tzon̈ aj icha juntzan̈xo nación, co gana to ay junoc co reyal tz'ac'an yajalil d'a co cal, tzon̈ scuchb'anpax d'a oval, xchi eb'.

21 Ayic ix yab'an vin̈ tas ix yal eb' anima chi', ix yalanxi vin̈ d'a Jehová. 22 Ix tac'vi Jehová chi' d'a vin̈ icha tic:

—C'anab'ajej tas syal eb' chi', ac'och junoc sreyal eb', xchi d'a vin̈.

Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ d'a eb': Meltzajan̈ec d'a e chon̈ab' b'ela, xchi vin̈.

9

Ix sic'jioch vin̈aj Saúl reyal

1 A d'a scal eb' yin̈tilal Benjamín, ay jun vin̈ vinac scuchan Cis, yuninal vin̈aj Abiel, yixchiquin vin̈aj Zeror. A vin̈aj Zeror chi' yuninal vin̈aj Becorat, yixchiquin vin̈aj Afía. Nivan yelc'och vin̈aj Cis chi' d'a eb' anima. 2 Ay jun yuninal vin̈ scuchan Saúl, te vach' snivanil. A d'a scal masanil eb' israel, malaj junoc vach' yilji d'a yichan̈ vin̈aj Saúl chi', te chaan̈ steel vin̈. A masanil eb' vinac d'a Israel, an̈ej d'a sjolom sjen̈jab' vin̈ sq'uec'och eb'.

3 Ay jun c'u ix satb'at juntzan̈ noc' sb'uru vin̈aj Cis chi'. Yuj chi' ix yal vin̈ d'a vin̈ yuninal chi':

—Ac' lista a b'a, sb'at a sayan noc' b'uru chi', ic'b'at junoc eb' vin̈ co checab' ed'oc, xchi vin̈.

4 Ix b'at vin̈aj Saúl chi', ix c'axpajb'at vin̈ d'a scal lum tzalquixtac d'a yol yic Efraín, ix ec' vin̈ d'a yol yic Salisa. Maj chaxlaj noc' b'uru chi' yuj vin̈. Ix ec'pax vin̈ d'a yol smacb'en Saalim yed' d'a yol yic Benjamín, palta malaj noc'. 5 Axo ix c'och vin̈ d'a yol smacb'en Zuf, ix yalan vin̈ d'a vin̈ schecab' chi':

—Con̈ meltzaj d'a tic, axo ta tz'aji, svach' och vin̈ in mam d'a ilc'olal cuuj d'a yichan̈ noc' b'uru chi', xchi vin̈.

6 Ix tac'vi vin̈ checab' chi':

—A d'a yol jun chon̈ab' tic ay jun vin̈ schecab' Dios, te nivan yelc'och vin̈ d'a eb' anima, masanil tas syal vin̈, tz'eln̈ejc'ochi. B'at quila', ol yal vin̈ tas b'eal ol quic'a', xchi vin̈.

7 —Con̈ an, an̈ej to malaj jab'oc tas squic'b'at d'a vin̈, malaj junoc ixim pan ay d'a yol co pa. Malaj jab'oc tas ol cac' d'a vin̈, ¿tas val ol quic'b'ati? xchi vin̈aj Saúl chi'.

8 Ix tac'vi vin̈ checab' chi':

—Ay jab' tumin plata ved'nac, ol cac' q'uen d'a vin̈ schecab' Jehová chi', yic ol yal vin̈ tas ol on̈ ajoc, xchi vin̈.

9 (A d'a peca' chi', tato ay junoc israel sgana sc'anb'ej yab' srazón d'a Dios syalan icha tic: B'at quil jun vin̈ syal yilan chi', xchi eb'. A vin̈ tz'alji schecab'oc Dios chi' ticnaic, a d'a peca', a vin̈ syal yilan junoc tas ol ujoc, sb'i vin̈ yuj eb'.)

10 —Vach' jun, b'at quila', xchi vin̈aj Saúl chi'.

Ix b'at eb' vin̈ schavan̈il b'aj ayec' vin̈ schecab' Dios chi'. 11 Ayic van sq'ue eb' vin̈ d'a svitzal chon̈ab' chi', ix schalan sb'a eb' vin̈ yed' juntzan̈ eb' ix cob'estac van sb'at ic'oj a', ix sc'anb'an eb' vin̈ d'a eb' ix icha tic:

—¿Ay am ec' vin̈ schecab' Dios syal yilan tas ol ujoc? xchi eb' vin̈.

12 Ix tac'vi eb' ix:

—Ayec' vin̈ d'a eyichan̈b'at chi', palta tato tze pil val jab'ocxo eyip olto ilchaj vin̈ eyuuj. Toto val sjavi vin̈ d'a yol chon̈ab' tic yujto ay q'uin̈ ol och d'a tzalan b'aj tz'och ejmelal. 13 An̈ej tzex c'ochi tze sayanec' vin̈ d'a cal chon̈ab' chi', yacb'an manto b'at vin̈ b'aj tz'och ejmelal chi' b'aj tan̈vab'il yuj eb' anima. Masanto ol c'och vin̈, ichato chi' ol yalan vach' lolonel vin̈ d'a yib'an̈ silab', axo sva vin̈ yed' eb' anima avtab'il chi'. Yuj chi' ixiquec val ticnaic, c'ocb'ilto ol eyil vin̈, xchi eb' ix.

14 Ix b'at eb' vin̈ b'ian, axo yic van sc'och eb' vin̈ d'a yol chon̈ab' chi', c'ocb'il val ix schalaj sb'a eb' vin̈ yed' vin̈aj Samuel chi', van sb'at vin̈ d'a jun tzalan b'aj ol och ejmelal chi'.

15 Q'uic'anocto sc'och vin̈aj Saúl, ix yalan Jehová d'a vin̈aj Samuel chi': 16 A q'uic'an yab' icha tic, svac'cot jun vin̈ vinac d'ayach, a d'a yol yic Benjamín scot vin̈. Tzac'q'ue aceite d'a sjolom vin̈, a vin̈ ol och yajalil d'a chon̈ab' Israel tic. A vin̈ ol colan in chon̈ab' tic d'a yol sc'ab' eb' filisteo, yujto toxo ix cus in c'ol yuj b'aj ix tevi eb' d'ayin, xchi d'a vin̈.

17 Ayic ix yilan vin̈aj Saúl vin̈aj Samuel chi', ix yalan Jehová d'a vin̈: Aton vin̈ tic val d'ayach evi, a vin̈ ol och yajaliloc in chon̈ab', xchi d'a vin̈.

18 A d'a spuertail chon̈ab' chi', ata' ix schalaj sb'a eb' vin̈, ix yalan vin̈aj Saúl d'a vin̈aj Samuel chi':

—Al d'ayin mamin, b'ajtil ay spat vin̈ schecab' Dios syal yilan tas ol ujoc, xchi vin̈.

19 —A in toni. Con̈ ved'oc, b'ab'lajan̈. Ol ach va ved' b'aj van in b'at chi'. Ato q'uic'an sval d'ayach tas a gana tza c'anb'ej chi', slajvi chi' tzach paxi. 20 A yuj noc' b'uru ix satb'at d'ayach yictax oxji, man̈ ac' pensar yuj noc', toxo ix chax noc'. Palta ay jun mach te nib'ab'il yuj eb' quetchon̈ab' israel tic, a ach toni yed' eb' a c'ab' oc, xchi vin̈.

21 Ix tac'vi vin̈aj Saúl chi':

—A in tic, yin̈tilal in Benjamín, yelxo val jayvan̈n̈ej co b'isul d'a quin̈tilal chi' d'a scal masanil eb' quetisraelal. An̈eja' eb' sc'ab' yoc in mam chi', malaj quelc'och d'a scal eb' quin̈tilal chi'. ¿Tas val yuj tzal juntzan̈ tic d'ayin? xchi vin̈.

22 Ix lajvi chi', ix ic'jib'at vin̈ yed' vin̈ schecab' yuj vin̈aj Samuel chi' d'a yol jun cuarto, ix ac'ji jun c'ojnub' te nivan yelc'och d'a eb' vin̈ d'a scal eb' vin̈ avtab'il vael chi', ay am junoc 30 eb' vin̈. 23 Ix yalan vin̈aj Samuel chi' d'a jun vin̈ ilum vael d'a cocina icha tic:

—Ic'cot noc' chib'ej ix val d'ayach to ch'oc tzic'caneli, xchi vin̈.

24 Elan̈chamel ix yic'cot jun noc' xub' vin̈, ix yac'an vin̈ d'a vin̈aj Saúl chi'. Ix yalan vin̈aj Samuel chi' d'a vin̈aj Saúl chi':

—A jun chib'ej tic ic'b'ilxocaneli, chi'a. A jun tic to naanxotax vuuj, ix in chec ic'jicaneli, ayic ix in checan b'ojoc jun q'uin̈ tic, xchi vin̈.

Junn̈ej ix va vin̈aj Saúl yed' vin̈aj Samuel chi' d'a jun c'u chi'. 25 Ayic ix emixta eb' vin̈ ta', ix emul eb' vin̈ d'a yol chon̈ab' chi', ix lolon vin̈aj Samuel yed' vin̈aj Saúl chi' d'a span̈anil yib'an̈ pat. 26 Axo ix sacb'i d'a junxo c'u, ix avtaj vin̈aj Saúl yuj vin̈aj Samuel chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—Q'uean̈ vaan tzach b'ati, xchi vin̈.

Ix q'ue vaan vin̈ b'ian. Ix lajvi chi', ix el eb' vin̈ d'a yol calle. 27 Axo ix emc'och eb' vin̈ d'a titac chon̈ab', ix yalan vin̈aj Samuel chi' d'a vin̈aj Saúl chi':

—Al d'a vin̈ a checab' tic to sb'ab'lajb'at vin̈, tzach can jab'ocxo, yujto ol val tas ix schec Jehová val d'ayach, xchi vin̈. Ix schecan b'ab'laj vin̈ schecab' vin̈aj Saúl chi'.

10

Ochnac vin̈aj Saúl reyal

1 Ix lajvi chi', ix yic'ancot jun yed'tal aceite vin̈aj Samuel chi', ix stob'anq'ue aceite chi' vin̈ d'a sjolom vin̈aj Saúl chi', ix stz'ub'anelta sti' vin̈, ix yalan vin̈:10.1

—A Jehová tzach sic'anel ticnaic yic tzach och yajalil d'a yib'an̈ schon̈ab'. 2 Ayic ol co pucan co b'a tic, ol a chalan a b'a yed' chavan̈ eb' vin̈ vinac d'a slac'anil b'aj mucan ix Raquel d'a chon̈ab' Selsa d'a yol yic Benjamín. A eb' vin̈ chi' ol alan d'ayach to toxo ix chax noc' a b'uru tza saya', man̈xo ayoc och vin̈ a mam d'a cusc'olal yuj noc', axo pax uuj a ach tic syac' pensar vin̈ yuj tas ol aj a chaxi. 3 Ayto val jab'xo a c'och d'a te' ji d'a Tabor, ay oxvan̈ eb' vin̈ vinac ol a cha ta', van sb'at eb' vin̈ d'a Betel yic tz'och eb' vin̈ ejmelal d'a Jehová ta'. Ay jun vin̈, oxvan̈ chiva yed'nac vin̈, axo junxo vin̈ oxe' ixim pan yed'nac vin̈, axo junxo vin̈, yed'nac jun tz'uum vin̈ b'ud'an d'a vino. 4 Ol yac'an stzatzil a c'ol eb' vin̈, ol yac'an chab'oc ixim pan chi' eb' vin̈ d'ayach, ol a cha ixim d'a eb' vin̈. 5 Slajvi chi', ol ach q'uec'och d'a chon̈ab' Gabaa, b'aj tz'ochtaxon ejmelal d'a Jehová, ata' ay jun yed'tal jun macan̈ eb' filisteo. Ayic ol ach och d'a yol chon̈ab' chi', ol ilan jayvan̈ eb' vin̈ schecab' Jehová van yemuli, syalan slolonel Dios eb' vin̈, b'ab'el eb' vin̈ van yac'anoch salterio, pandereta, flauta yed' arpa. 6 Axo d'a jun rato chi', ol och Yespíritu Jehová d'ayach, icha eb' vin̈ chi' ol ach ajoc, ol q'uexmaj a pensar. 7 Ayic ol ilani to icha chi' aji, a tas vach' ol ab'i, a ol a c'ulej, yujto a Dios ol och ed'oc. 8 Slajvi chi', tzach b'ab'lajc'och d'a Gilgal. Ata' ol co chalaj co b'a, ol in n̈usantz'a silab' yed' pax silab' yic junc'olal yed' Jehová. Uque' c'ual ol in a tan̈vej ta', ato yic ol in c'ochoc. Ichato chi' ol valan d'ayach tas ol a c'ulej, xchi vin̈aj Samuel chi'.

9 Ixn̈ej val lajvi yalancan quil co b'a vin̈aj Saúl d'a vin̈aj Samuel chi', ix q'uexji spensar vin̈ yuj Dios, yuj chi' a val d'a jun c'u chi' ix elc'och juntzan̈ tas ix yal vin̈aj Samuel chi'. 10 Axo ix c'och vin̈aj Saúl chi' d'a Gabaa yed' vin̈ schecab' chi', ix elta eb' vin̈ schecab' Jehová icha ix aj yalan vin̈aj Samuel chi', ix chaji vin̈ yuj eb' vin̈. A val d'a jun rato chi', ix och Yespíritu Dios d'a vin̈aj Saúl, ix och ijan vin̈ yalan slolonel Dios d'a scal eb' vin̈. 11 A mach ojtannac vin̈aj Saúl chi' d'a yalan̈taxo, ayic ix yilan eb' yoch vin̈ ejmelal, ix yilanpax eb' to ix q'uexmaj vin̈ icha juntzan̈xo eb' vin̈ schecab' Jehová, ix yalan eb': ¿Tas tz'ic'an vin̈ yuninal vin̈aj Cis tic? ¿Tom ipan vin̈ schecab' Jehová yaji? xchi eb'.

12 Ay jun vin̈ aj Gabaa chi' ix alani: ¿Mach smam juntzan̈xo eb' vin̈ checab' tic jun? xchi vin̈. Ata' ix elcancot jun slolonel eb' anima: ¿Tom ipan vin̈aj Saúl tic schecab' Dios? xchi eb'.

13 Ix lajvi yec'b'at juntzan̈ chi', ix q'uec'och vin̈aj Saúl chi' d'a tzalan b'aj tz'och ejmelal. 14 Ix sc'anb'an jun vin̈ yuc'tac smam vin̈ d'ay yed' d'a vin̈ schecab' vin̈ yed'nac chi':

—¿B'ajtil ix ex xid'eq'ui? xchi vin̈.

Ix tac'vi vin̈aj Saúl chi':

—Ix on̈ xid'ec' co say noc' b'uru, palta maj chaxlaj noc' cuuj, yuj chi' on̈ b'atcan co c'anb'ej d'a vin̈aj Samuel, xchi vin̈.

15 Ix yalan vin̈ yuc'tac vin̈ smam vin̈ chi':

—Tzoc val el d'a e c'ool, tzeyal d'ayin, tas ix yal vin̈aj Samuel chi' d'ayex, xchi vin̈.

16 Ix tac'vi vin̈aj Saúl chi':

—Vach' ix yutej vin̈ yalani. Ix yal vin̈ to toxo ix chax noc' b'uru chi', xchi vin̈. Malaj jab'oc tas ix yal vin̈ yuj tas ix yal vin̈aj Samuel d'ay to ol och reyal.

17 Ix lajvi yec'b'at jaye' c'ual, ix smolb'an eb' israel vin̈aj Samuel d'a Mizpa d'a yichan̈ Jehová. 18 Ix yalan vin̈ d'a eb':

—Ix yal Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic: A in ix ex viq'uelta d'a Egipto, ix ex in colelta d'a yol sc'ab' eb' aj Egipto chi' yed' d'a yol sc'ab' juntzan̈xo chon̈ab' ix ex ixtani, xchi Dios chi'. 19 Palta axo ticnaic tze patiquejel co Diosal ix on̈ ic'anelta b'aj ix on̈ ec' d'a syaelal yed' d'a cusc'olal chi'. Ix e patiquejcaneli, ix ex och ijan e c'anan junoc co reyal yuj yac'an yajalil d'a quib'an̈. Yuj chi' jun, tzex och d'a yichan̈ Jehová, d'a junjun in̈tilal yed' d'a junjun macan̈il tz'aj eyochi.

20 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ to snitzcot sb'a eb' yajalil junjun in̈tilal eb' israel, axo d'a yib'an̈ eb' yin̈tilal Benjamín ix em sorteo. 21 Ix yalanpax vin̈ to snitzcot sb'a eb' yajal yaj d'a junjun macan̈ yin̈tilal Benjamín chi', axo val d'a yib'an̈ yin̈tilal vin̈aj Matri ix emi. Ix yalanxi vin̈ to snitzcot sb'a yin̈tilal vin̈aj Matri chi', axo val d'a yib'an̈ vin̈aj Saúl yuninal vin̈aj Cis ix emi. Ix sayjiec' vin̈ yuj eb', palta maj ilchajlaj vin̈. 22 Yuj chi', ix sc'anb'an eb' d'a Jehová tato ayec' vin̈ ta'. Ix yalani to ayec' vin̈, to ix sc'ub'ejel sb'a vin̈ d'a scal juntzan̈ spa eb'. 23 Ix b'at sayjielta vin̈ yuj eb' b'aj c'ub'anel chi'. Axo yic ix sch'oxan sb'a vin̈ d'a scal eb' anima chi', ix ilji to a eb' te chaan̈ steel, an̈ej d'a sjolom sjen̈jab' vin̈ sq'uec'och eb'. 24 Ix yalan vin̈aj Samuel d'a eb' anima chi':

—Ilecnab' val vin̈ co reyal ix sic'och Jehová tic, malaj junoc vinac d'a co cal tic syal slajb'an sb'a yed' vin̈, xchi vin̈. Ix q'ue n̈ilnaj eb' yalani:

—Nivanocab' yelc'och vin̈ co reyal, xchi eb' smasanil.

25 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Samuel chi' sleyal yic rey d'a eb' chon̈ab' israel. Ix stz'ib'ejcan vin̈, ix yac'anoch vin̈ d'a yol scajnub' Jehová. Ix lajvi chi', ix stac'lancan sb'a eb', ix pax eb' d'a spat. 26 Ichapax chi' vin̈aj Saúl, ix pax vin̈ d'a spat d'a Gabaa. Ay pax juntzan̈ eb' vin̈ vinac te jelan d'a oval ix b'at yed' vin̈, yujto ix lolon Dios d'a spensar eb' yic sb'at eb' yed' vin̈. 27 Palta ay juntzan̈ vinac b'uchumtac ix alan icha tic: ¿Tas ol yutoc jun vin̈ tic on̈ scolani? xchi eb' vin̈. Emnaquil ix yutej vin̈aj Saúl chi' eb' vin̈, malaj tas ix siej eb' vin̈ d'a vin̈. Palta malaj tas ix yal vin̈ d'a eb' vin̈.

11

Ix ac'ji ganar eb' amonita yuj vin̈aj Saúl

1 A d'a jun tiempoal chi', ix cot vin̈aj Nahas sreyal eb' Amón yed' soldado yac' oval d'a chon̈ab' Jabes d'a yol yic Galaad, ix oymaj eb' d'a spatic. Ix yalanb'at eb' aj Jabes chi' d'a vin̈aj Nahas chi':

—Tato tzac' junoc a trato qued'oc, ol cac'och co b'a d'a yol a c'ab', xchi eb'.

2 Ix tac'vi vin̈aj Nahas sreyal eb' amonita chi', ix yalan vin̈:

—Tzin b'o in trato chi' eyed'oc, tato syal e c'ol sviq'uelta junoc yol e sat junjun ex d'a e vach', yic tz'el sq'uixvelal eb' eyetisraelal, xchi vin̈ d'a eb'.

3 Ix tac'vi eb' yajalil chon̈ab', ix yalan eb':

—Tato icha chi', tzac' uqueocxo c'ual co permiso, ol cac'b'at co checab' d'a masanil eb' quetisraelal, tato malaj mach ol javoc on̈ scolo', ol cac'anoch co b'a d'a yol a c'ab', xchi eb'.

4 Ayic ix c'och eb' checab' chi' d'a Gabaa schon̈ab' vin̈aj Saúl, ix yalan schecnab'il eb' d'a eb' anima ta'. Axo masanil eb' anima, ix laj oc'q'ue eb'. 5 A val d'a jun rato chi', ix c'och vin̈aj Saúl, spetoj vin̈ d'a smunlajel, macb'il juntzan̈ noc' vacax smunlaj yuj vin̈, ix sc'anb'an vin̈:

—¿Tas tz'ic'an eb' anima tic yuj chi' tz'oc' eb'? xchi vin̈.

Ix yalan eb' anima chi' masanil tas ix ul yal eb' checab' ix cot d'a Jabes chi'. 6 Ayic ix yab'an vin̈aj Saúl chi' icha chi', elan̈chamel ix och Yespíritu Dios d'a vin̈, a' ix ac'an yip vin̈, ix cot yoval vin̈ sic'lab'il. 7 Ix schoc' xicanb'at chavan̈ noc' vacax chi' vin̈, ix yalan vin̈ to tz'ic'jib'at noc' chib'ej chi' yic sch'oxji noc' d'a masanil yol smacb'en israel. A eb' tz'ic'anb'at noc' chi' syal eb' icha tic: Icha tic ol utaj noc' svacax mach max yal sc'ool sb'at d'a oval yed' vin̈aj Saúl yed' pax vin̈aj Samuel, xchi eb'.

Ix javi jun nivan xivelal d'a eb' anima yuj Jehová, junxon̈ej ix yutej sb'a eb' smasanil, ix javi eb' yac'och sb'a yed' vin̈aj Saúl chi'. 8 Ayic ix sb'isan jantac eb' anima tzac'anoch yuj vin̈aj Saúl chi' d'a Bezec, ay 30 mil eb' ix cot d'a yin̈tilal Judá yed' 300 mil eb' ix cot d'a juntzan̈xo yin̈tilal Israel. 9 Ata' ix yal vin̈aj Saúl chi' d'a eb' checab' ix cot d'a Jabes chi':

—Alec d'a eb' eyetchon̈ab' to a q'uic'an d'a q'uec'ualil, toxo ix co col eb', xchi vin̈.

Ix b'at eb' checab' chi' yal d'a eb' yetchon̈ab' chi' to a q'uic'an scolchaj eb'. Ix te tzalajq'ue eb'. 10 Ix yalanb'at eb' d'a vin̈aj Nahas icha tic:

—Ato q'uic'an b'at cac'och co b'a d'a yol e c'ab', tze naani tas tzon̈ eyutej, xchib'at eb'.

11 Axo d'a junxo c'u, q'uic'to val, ix spojanec' eb' soldado vin̈aj Saúl chi', ox poj ix yutej eb' vin̈. Ayto val sacb'i, ix c'och lemnaj eb' d'a yol scampamento eb' amonita chi', ix och ijan eb' smilancham eb' masanto d'a q'uec'ualil. Axo eb' maj chamoc, ix saclemcanb'at eb', malaj b'aj junn̈ej ix can chavan̈oc eb'. 12 Ix yalan eb' anima chi' d'a vin̈aj Samuel:

—¿Machtac eb' ix alani to man̈ smojoc yoch vin̈aj Saúl co reyaloc? Iq'ueccot eb' d'a tic, ol co milcham eb', xchi eb'.

13 Ix tac'vi vin̈aj Saúl chi':

—Maay, a d'a jun c'u tic, malaj junoc quetchon̈ab' syal schami, yujto a Jehová ix on̈ colani, xchi vin̈.

14 Ix yalanpax vin̈aj Samuel chi' d'a eb' anima smasanil:

—Coyec d'a Gilgal, yic b'at co vach' aq'uejcanoch vin̈aj Saúl tic co reyaloc, xchi vin̈.

15 Yuj chi', ix b'at eb' anima chi' smasanil, ix smolb'anoch sb'a eb' d'a yichan̈ Jehová ta'. Ix svach' ac'ancanoch vin̈aj Saúl chi' eb' d'a reyal. Ix lajvi chi', ix yac'an silab' eb' yic junc'olal d'a yichan̈ Jehová. Axo eb' chon̈ab' yed' vin̈aj Saúl ix te tzalaj eb'.

12

Ix ochcan yopisio vin̈aj Saúl‘R’yuj vin̈aj Samuel

1 A val d'a jun rato chi', ix yalancan vin̈aj Samuel chi' d'a masanil eb' chon̈ab' israel:

—Tic val tzeyilcani to ix in c'anab'ajej tas ix e c'an d'ayin, yuj chi' ix vac'canoch jun vin̈ co reyal tic. 2 Aton jun vin̈ tic co reyal, a vin̈ ol ex cuchb'anoc. Ilecnab'i, icham vinac inxo, sacxo xil in jolom, axo eb' vin̈ vuninal ayoch eb' vin̈ eyed'oc. A in ix ex in cuchb'ej yictax quelem in, masanto ticnaic. 3 Ayinec' d'a eyichan̈ ticnaic. Tato ay mach ix viq'uec' junoc noc' svacax, ma junoc noc' sb'uru, mato ay mach b'aj ix vac' chucal, mato ay junoc tas ix in cha d'ayex in montub'aloc d'a elc'altac, alec d'a yichan̈ Jehová yed' d'a yichan̈ vin̈ co reyal ix siq'uel tic. Tato icha chi', syal in tupan ticnaic, xchi vin̈.

4 Yuj chi' ix yalan eb' chon̈ab' chi' icha tic:

—Malaj juneloc ix ac' chucal d'ayon̈, malaj b'aj ix a cha junoc tas a montub'aloc, xchi eb'.

5 —A Jehová yed' vin̈ ix sic'och co reyaloc tic, testigo tz'ajcan eb' to malaj in mul ix och d'ayex, xchi vin̈aj Samuel chi'.

—Maay, malaj tasi, xchi eb' anima chi'.

6 Ix yalanpax vin̈ d'a masanil eb' yetisraelal chi':

—A Jehová sic'annaquel vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón ayic yic'annaquelta eb' co mam quicham d'a Egipto. 7 Yuj chi', scham val eyab'an tas ol val ticnaic d'a yichan̈ Jehová, yuj tas vach' sc'ulejnac cuuj yed' yuj eb' co mam quicham chi'. 8 Ayic sc'ochnac vin̈aj Jacob yed' masanil yal yuninal d'a Egipto, te ya utajnac eb' yuj eb' anima ay ta'. Yalannac sb'a eb' d'a Jehová yic scolji eb' yuuj. Axo Jehová chi' ac'anb'at vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón yic sb'at yic'anelta eb' co mam quicham chi' eb' vin̈ ta'. Ac'jinaccan cajan eb' d'a tic yuj eb' vin̈. 9 Palta ix b'at Jehová co Diosal satc'olal yuj eb', yuj chi' cotac scal ix ac'jioch eb' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool yuuj. Ay jun tiempoal ix ac'jioch eb' d'a yol sc'ab' vin̈aj Sísara, yajal yaj d'a eb' soldado yic chon̈ab' Hazor. Ix ac'jipaxoch eb' d'a yol sc'ab' eb' filisteo yed' d'a yol sc'ab' eb' vin̈ sreyal Moab. Junjun macan̈ eb' chi', ix yac' oval eb' yed' eb' co mam quicham. 10 Yuj chi', juntac el tz'ac'jioch eb' d'a yol sc'ab' eb' chi', syalanxi sb'a eb' d'a Jehová, syalan eb': Mamin, ix och val co mul d'ayach, yujto ix ach cactejcani, axo Baal yed' Astarot scac' servil. A ticnaic jun, colon̈ d'a yol sc'ab' eb' cajc'ool, a achxon̈ej ol ach cac' servil, xchi eb'.

11 Yuj chi' ix ac'jicot vin̈aj Jerobaal, vin̈aj Barac, vin̈aj Jefté yed' in tic yuj Jehová, yic tzex colji d'a yol sc'ab' eb' eyajc'ool, yuj chi' syal eyaj d'a junc'olal. 12 Ayic ix eyilani to scot vin̈aj Nahas sreyal eb' amonita yac' oval qued'oc, ix e c'anan junoc e reyal d'ayin, yic tz'och yajalil d'a co cal, vach'chom a Jehová co Diosal co reyal yaji. 13 A ticnaic ina vin̈ e reyal ix e c'an tic. Toxo ix ac'jioch vin̈ rey d'a co cal yuj Jehová. 14 A ticnaic, tze na' sic'lab'il to tze c'anab'ajej Jehová tzeyac'an servil, man̈ e pitej e b'a d'ay. Tato ol e c'anab'ajej icha snib'ej Jehová co Diosal, tato tze c'anab'ajej vin̈ e reyal tic, vach'n̈ej ol aj e b'eyb'ati. 15 Tato pit ol eyutej e b'a d'a tas syal Jehová jun, tato max e c'anab'ajej, ol yac'och yaelal d'a eyib'an̈ icha ix utaj eb' co mam quicham.

16 A ticnaic, maclejec eyila', yujto ol sch'ox Jehová junoc tas satub'tac yilji d'a eyichan̈. 17 A ticnaic stiempoal sjochchaj ixim trigo, man̈ stiempoaloc yac'an n̈ab'. Palta ol in c'an d'a Jehová to ol mac'vaj c'u, ol yac'ancot n̈ab'. Icha chi' ol aj snachajel eyuuj to chuc ix e c'ulej d'a yichan̈ Jehová chi', ayic ix e c'anan jun vin̈ rey tic, xchi vin̈aj Samuel chi'.

18 Ix lajvi chi', ix sc'anan vin̈aj Samuel chi' d'a Jehová to scot n̈ab'. Val d'a jun rato chi' ix mac'vaj c'u ix cot n̈ab' chi', yuj chi' masanil anima ix xiv d'a Jehová yed' d'a vin̈aj Samuel chi'. 19 Yuj chi' masanil eb' ix alan d'a vin̈aj Samuel chi' icha tic:

—C'an d'a Jehová co Diosal yic max on̈ chami, yujto ix te vach' och co mul yuj b'aj ix co c'an co reyal tic, xchi eb' d'a vin̈.

20 Ix tac'vi vin̈:

—Vach'chom chuc tas ix e c'ulej chi', palta man̈ ex xivoc. Ayic ol b'eyn̈ejb'at tic, man̈xo eyiq'uel e b'a d'a Jehová, axon̈ej tzeyac' servil d'a smasanil e c'ool. 21 Man̈ eyactejcan Jehová yic tzex och tzac'an yuj juntzan̈ comon dios malaj yelc'ochi, yujto malaj jab'oc tas syac' d'ayon̈, max yalpax on̈ scolani. 22 A Jehová man̈ ol ex yactejcan e ch'ocoj, yic man̈ ol alchaj chucal d'ay, yujto snib'ej tzex och schon̈ab'oc. 23 Colvajn̈ejocab' Jehová ved'oc yic tzin lesalvin̈ej eyuuj yic max och in mul d'ay. Palta to ol ex in c'ayb'ej d'a stojolal. 24 An̈ej to tze c'anab'ajej, tzeyac'an servil Jehová d'a smasanil e c'ool, tze naancot jantac tas vach' ix sc'ulej cuuj. 25 Palta tato ol e c'ulejn̈ej chucal, ol ex satjoquel yed' e reyal tic yuj Jehová, xchi vin̈ d'a eb'.

13

Ochnac oval yed' eb' filisteo

1 Te tec'an val vin̈aj Saúl ayic ix och vin̈ reyal d'a chon̈ab' Israel. Ayic ix lajvi schab'il ab'il yoch vin̈ reyal chi',13.1 2 ix sic'anel oxe' mil soldado vin̈ d'a scal eb' israel. Chab' mil ix can yed' vin̈ d'a Micmas d'a tzalquixtac d'a slac'anil Betel. Axo junxo mil eb' ix can yed' vin̈aj Jonatán yuninal vin̈ d'a Gabaa d'a yol yic eb' yin̈tilal Benjamín. Axo juntzan̈xo eb' ix cani, ix checji pax eb' yuj vin̈ d'a spat. 3 Axo vin̈aj Jonatán chi' ix satanel jun macan̈ eb' soldado filisteo d'a Geba. Ix yab' jun chi' eb' filisteo, yuj chi' elan̈chamel ix schec vin̈aj Saúl to spuji q'uen trompeta d'a yol smacb'en Israel yic smolb'an sb'a eb' vin̈ soldado.

4 Masanil eb' israel ix ab'ani to toxo ix satel jun scampamento eb' filisteo yuj vin̈aj Saúl chi', ix yab'anpax eb' to aycot yoval eb' filisteo chi' d'a eb'. Yuj chi', d'a elan̈chamel ix smolb'ej sb'a eb' soldado israel yed' vin̈aj Saúl chi' d'a Gilgal. 5 An̈eja' eb' filisteo chi', ix smolb'ejpax sb'a eb' yic syac'an oval eb' yed' eb' israel chi'. Ay oxe' mil scarruaje eb' yic oval, vaque' mil eb' soldado ayq'ue d'a yib'an̈ chej, tzijtum pax eb' sb'eyi, man̈xo b'ischajb'enoc eb'. Ix b'at eb' d'a Micmas, ix sb'oan scampamento eb' d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a Bet-avén.

6 Ayic ix yilan eb' israel to max techaj yac'an oval eb' yed' eb' filisteo chi', ix xivq'ue eb'. Ix b'at eb' sc'ub'ejel sb'a d'a yoltac q'uen n̈aq'ueen, d'a scaltac vayumtac, d'a sattac q'uen tenam, d'a yoltac juntzan̈ jul yic a a' yed' d'a yoltac q'uen xab'. 7 Ay pax eb' ix c'axpajec' d'a a' Jordán, ix b'at eb' d'a yol yic Gad yed' d'a Galaad. Axo vin̈aj Saúl chi' jun, ix b'atcan vin̈ d'a Gilgal. Masanil eb' soldado vin̈ yed'nac, toxon̈ej sluclon eb' yuj xivelal. 8 A vin̈aj Saúl chi', uque' c'ual ix can vin̈ d'a Gilgal yic stan̈van vin̈ sc'och vin̈aj Samuel, yujto icha chi' yaj yalancan vin̈. Palta axo ix aji, maj c'ochlaj vin̈ d'a Gilgal chi', yuj chi' vanxo yactajcan vin̈aj Saúl chi' yuj eb' soldado. 9 Yuj chi' ix yal vin̈aj Saúl chi':

—Iq'ueccot noc' silab' ol n̈usjoctz'aoc yed' silab' yic junc'olal yed' Jehová, xchi vin̈.

Axo vin̈ ix comon n̈usantz'a noc' silab' chi'.

10 Ayic van slajvi sn̈usan silab' chi' vin̈, ix c'och vin̈aj Samuel chi'. Ayic ix yab'an vin̈aj Saúl chi' to sc'och vin̈, ix elta vin̈ scha vin̈ yic syac'an stzatzil sc'ool vin̈. 11 Ix yalan vin̈aj Samuel chi':

—¿Tas ix a c'ulej tic? xchi vin̈.

—Ix vila' to van in yactancan eb' anima tic, a achxo max ach jalaj icha yaj sc'ual alancani, axo eb' vin̈ filisteo toxon̈ej lecanec' eb' vin̈ d'a Micmas. 12 Yuj chi' ix in na'a, q'uinaloc sja eb' vin̈ yac' oval d'ayin d'a Gilgal tic, manto in c'anpax scolval Jehová, yuj chi' ix vac' pural in b'a vac'an jun silab' tic, xchi vin̈aj Saúl chi'.

13 Ix tac'vi vin̈aj Samuel chi':

—Yuj a man̈ pensaril ix a c'ulan jun tic. Octom to ix a c'anab'ajej tas ix yal Jehová co Diosal d'ayach, tato icha chi', ix am yala' to tzach can reyal d'a scal eb' israel d'a juneln̈ej. 14 Ocxo jun, man̈xo ol najtilax opisio. Ol say Jehová mach junoc sc'anab'ajan tas snib'ej, a ol och yajalil d'a schon̈ab', yujto ix a tenec' tas ix yala'.

15 Ix lajvi chi', ix el vin̈aj Samuel d'a Gilgal chi', ix pax vin̈. A jantacto eb' anima tzac'an d'a spatic vin̈aj Saúl chi', ix b'at eb' d'a oval. Ix el eb' d'a Gilgal chi', ix b'atcan eb' d'a Gabaa d'a yol yic Benjamín. Ata' ix sb'is vin̈aj Saúl chi' jantacto eb' soldado tzac'an yuuj, 600 to syil sb'a eb'. 16 Ajun pax vin̈aj Jonatán vin̈ yuninal vin̈ yed'nac yed' eb' soldado. A d'a Gabaa chi' ix can eb', axo pax eb' filisteo, a d'a Micmas ay scampamento eb'. 17 Ox macan̈ ix yutej sb'a eb' filisteo chi', ix b'at yic'anelta sc'ael eb' israel eb'. Jun macan̈ eb' ix b'atcan d'a sb'eal Ofra d'a yol yic Sual. 18 Axo junxo macan̈ eb' ix b'atcan d'a Bet-horón, axo eb' yoxil macan̈, ix b'atcan eb' d'a pac'an d'a sch'olanil Zeboim b'aj schab'at tz'inan luum.

19 Masanil d'a yol smacb'en Israel, malaj junoc eb' b'oum q'uen ix chaji sb'o q'ueen yuj eb' filisteo, yujto malaj sgana eb' sb'o q'uen espada yed' lanza eb' israel chi'. 20 Ayic tz'el ye q'uen syamc'ab' eb' israel chi', a d'a eb' filisteo xid'ec' eb' sn̈ic ye q'uen sq'ueen chi', icha q'uen arado, q'uen asaron, q'uen ch'acab' yed' q'uen jochlab' trigo. 21 Chab' plata sc'an eb' filisteo chi' yuj sn̈icjiq'ue ye q'uen arado yed' q'uen asaron. Jun sc'an eb' yic sq'ue ye junoc q'uen ch'acab' yed' junoc q'uen teclab' vacax. 22 Yuj chi', malaj junoc eb' soldado israel ed'jinac yespada, ma slanza, an̈ej vin̈aj Saúl yed' vin̈aj Jonatán ed'jinac yico' ayic ix och oval chi'.

Ix b'at ac'ji ganar eb' filisteo‘R’yuj vin̈aj Jonatán

23 Axo jun macan̈ eb' soldado eb' filisteo, macb'il b'aj lod'an yuj eb', aton b'aj tz'ec' sb'eal Micmas.

14

1 Ay jun c'ual ix yal vin̈aj Jonatán vin̈ yuninal vin̈aj Saúl chi' d'a vin̈ ed'jinac syamc'ab' yic oval:

—Con̈ ec' d'a junxo c'axep chi', ol on̈ c'och b'aj ayec' eb' filisteo chi', xchi vin̈.

Maj yal-laj vin̈aj Jonatán chi' d'a vin̈ smam chi'. 2 Axo vin̈aj Saúl chi', a d'a slac'anil Gabaa ay scampamento vin̈, d'a yich jun te' granado b'aj stec'ji ixim trigo, 600 eb' soldado ajun yed' vin̈. 3 Ajun vin̈aj Ahías yuninal vin̈aj Ahitob yed'nac vin̈. Ayoch schaleca vin̈ yic sacerdoteal. A vin̈aj Ahitob chi' yuc'tac sb'a vin̈ yed' vin̈aj Icabod. A vin̈aj Finees smam eb' vin̈, yixchiquin eb' vin̈ vin̈aj Elí, aton vin̈ ac'annac sacerdoteal d'a Silo.

Man̈ yojtacoc vin̈aj Saúl yed' eb' soldado tato ix b'at vin̈aj Jonatán chi'. 4-5 A vin̈aj Jonatán chi', ayoch d'a spensar vin̈ sc'axpajec' d'a scampamento eb' filisteo chi'. Ay jun q'uen tenam scuch Boses d'a yichan̈ Micmas d'a stojolal norte, axo junxo q'ueen scuch Sene ay d'a yichan̈ Gabaa d'a stojolal sur. Ay jun nivan ch'olan d'a scal q'uen schab'il. 6 Ix yalan vin̈aj Jonatán chi' d'a vin̈ ed'jinac syamc'ab' chi':

—A ticnaic con̈ em d'a sat q'uen tic yic tzon̈ q'uec'och d'a scampamento eb' ch'oc chon̈ab'il chi'. Tope val ol colvaj Jehová qued'oc. Man̈ ajaltacoclaj scolvaj qued'oc tato syal sc'ool, vach'chom man̈ nivanoc co b'eyi, xchi vin̈.

7 —Ichocab' ta' tato vach' tz'aj tza na', an̈ej to tzac'an in och uj b'aj tzach b'ati, xchi vin̈ schecab' vin̈ chi'.

8 Ix yalan vin̈aj Jonatán chi':

—Con̈ an, ayic ol on̈ emc'och d'a yol ch'olan chi', ol co ch'oxan co b'a d'a eb'. 9 Tato ol yal eb' d'ayon̈, tan̈vejec ta', tato xchi eb', man̈ ol on̈ q'uelaj d'a b'aj ayec' eb' chi'. 10 Tato ol yal eb' jun, q'uean̈eccot d'a tic, tato xchi eb', ol on̈ q'ueoc. Icha chi' ol aj sch'oxan Jehová d'ayon̈ to ol yac'och eb' d'a yol co c'ab', xchi vin̈.

11 Axo yic ix sch'oxan sb'a eb', ix yalan eb' filisteo chi': Ilecnab' val yelta eb' hebreo d'a yoltac olan b'ajtac c'ub'an, xchi eb'. 12 A val d'a jun rato chi' ix avajemta eb' d'a vin̈aj Jonatán yed' d'a vin̈ yed'nac vin̈ chi':

—Lemec, q'uean̈eccot d'a tic, ay jun tas ol cal eyab'i, xchi eb' filisteo chi'.

Axo ix yalan vin̈aj Jonatán d'a vin̈ ajun yed' chi':

—Ol ach q'uen̈ej tzac'an vuuj, yujto a ticnaic ol yac'och eb' filisteo tic Jehová d'a yol co c'ab' a on̈ israel on̈ tic, xchi vin̈.

13 Ix q'ue machaljoc eb' vin̈. Axo yic ix q'uec'och eb' vin̈, ix syamanoch vin̈aj Jonatán chi' smilancham eb' filisteo chi', axo vin̈ ed'jinac syamc'ab' vin̈ chi' ix vach' milancham eb' maj cham sic'lab'il. 14 A d'a jun b'ab'el oval chi', ay am junoc 20 eb' ix smilcham eb' vin̈, ay am junoc chan̈e' ch'an̈il b'aj ix cham eb' chi'. 15 Masanil eb' filisteo ayec' d'a yol scampamento yed' eb' ton̈ej sacleminac yajeli yed' eb' najat ayel stan̈vej yed' pax eb' ayb'at yiq'uelta sc'ael eb' israel chi', ix javi jun nivan xivc'olal d'a yib'an̈ eb'. Ix ec'pax jun nivan quixcab', yuj chi' ix te xivq'ue eb'.

16 Axo pax eb' ayoch smaclej yuj vin̈aj Saúl chi' d'a Gabaa d'a yol yic Benjamín, ix yilan eb' to ix q'ue somnaj eb' filisteo chi' smasanil, van saclempax eb'. 17 Yuj chi' ix yal vin̈aj Saúl chi' d'a eb' soldado icha tic:

—Sayec eyil eb' soldado, ol checlajoc machtac malaj, xchi vin̈.

Axo ix checlaji to a vin̈aj Jonatán malaj yed' vin̈ tz'ic'an syamc'ab' vin̈. 18 A d'a jun tiempoal chi' ayec' te' scaxail strato Jehová d'a scal eb' israel, yuj chi' ix yal vin̈aj Saúl chi' d'a vin̈aj Ahías:

—Ic'cot te' scaxail strato Jehová yic sco c'anb'ej d'ay, xchi vin̈.

19 Yacb'an van slolon vin̈ yed' vin̈ sacerdote chi', ix te vach' somchajq'ue eb' filisteo chi', yuj chi' ix yal vin̈ d'a vin̈ sacerdote chi':

—Actej, man̈xo ol co c'anb'ej d'a Jehová chi', xchi vin̈.

20 A val d'a jun rato chi' ix smolb'ej masanil eb' soldado vin̈aj Saúl chi', ix b'at eb' b'aj ayoch oval chi'. Axo yic ix c'och eb', ix yilan eb' to toxo ix te q'ue somnaj eb' filisteo chi', van smil-lancham sb'a eb'. 21 Ay juntzan̈ eb' israel ayxo tiempo yajec' yed' eb' filisteo chi', ayic ix yilan eb' tas van yuji chi', ix och eb' yed' vin̈aj Saúl yed' vin̈aj Jonatán chi'. 22 Ayic ix yab'anpax eb' israel ix b'at sc'ub'ejel sb'a d'a lum tzalquixtac d'a yol yic Efraín, to van yel eb' filisteo chi', ix cot eb', ix och eb' d'a spatic eb'. 23 Ix och eb' d'a spatic eb' filisteo chi', masanto d'a yichan̈b'at Bet-avén, icha chi' ix aj scolan chon̈ab' Israel Jehová d'a jun c'u chi'.

Ix yac' sti' vin̈aj Saúl

24 A d'a jun c'u chi', ix te el yip eb' israel chi', yujto malaj junoc eb' ix va yuj tas ix yal vin̈aj Saúl icha tic: Catab'ajocab' mach sva d'a jun q'uic'b'alil tic, ayic mantzac viq'uel yoval in c'ol d'a eb' ajc'ol tic, xchi vin̈. 25 Ayic ix c'och eb' soldado d'a jun caltac te', te ay noc' yal chab' ay d'a sat luum, 26 icha yel yoc a a', icha val chi' sb'ey noc' yal chab' chi', palta malaj val junoc eb' ix yal yuc'an jab'oc noc', yujto ix xiv eb' d'a tas ix yal vin̈aj Saúl chi'. 27 A vin̈aj Jonatán maj yab'laj jun lolonel chi' vin̈, yuj chi' ix slab'ejem jun te te' vin̈ yed'nac d'a scal noc' yalchab' chi', ix yac'anoch vin̈ d'a sti', ix te och yip vin̈ yuj jab' chi'. 28 Ix yalan jun vin̈ soldado d'a vin̈:

—A vin̈ a mam ix yal vin̈ d'ayon̈ icha tic: Tato ay junoc mach ay jab'oc tas syab'lej, catab'ajocab'cani, yuj chi' lajanxon̈ej yel quip co masanil, xchi jun vin̈ soldado chi'.

29 Ix tac'vi vin̈aj Jonatán chi':

—A vin̈ in mam chi', te chuc tas syic'cot vin̈ d'a yib'an̈ co chon̈ab' tic. A in tic, ix vab' val yoch vip yuj jab' noc' yalchab' ix vab'lej tic. 30 Ocxom masanil eb' soldado tic, tato ix sva jab'oc tas ix quic'canec' d'a eb' ajc'ol chi' eb', ec'tom val te nivan eb' filisteo chi' ix cham cuuj, xchi vin̈.

31 A d'a jun c'u chi', ix och eb' israel d'a spatic eb' filisteo chi'. Ix syamoch eb' smilancham eb' d'a Micmas, masanto ix c'och eb' d'a Ajalón. Ix te el yip eb' israel chi'. 32 Yuj chi', a jantac tas ix yiq'uec' eb' d'a eb' ajc'ol chi', aton noc' vacax, noc' calnel yed' noc' yunetac vacax, ix smilcham noc' eb' d'a sat luum, ix schi'an noc' eb' yed' schiq'uil. 33 Ay eb' ix b'at alan d'a vin̈aj Saúl icha tic:

—Van yoch smul eb' soldado d'a yichan̈ Jehová, van schi'an noc' chib'ej eb' yed' schiq'uil, xchi eb'.

Yuj chi' ix yalan vin̈aj Saúl chi' icha tic:

—Ix och e mul d'a yichan̈ Jehová. Yuj chi' b'aleccot junoc q'uen nivan q'uen chi' d'a tic ticnaic. 34 Pucocab' ab'ix d'a scal eb' anima, syic'cot junjunoc noc' svacax eb', ma junoc scalnel eb', smilancham noc' eb' schi'a, mocab' schilaj noc' eb' yed' schiq'uil yic max och smul eb' d'a yichan̈ Jehová, xchi vin̈.

A d'a jun ac'val chi', junjun eb' ix ic'ancot junjun svacax, ma scalnel, ix smilancham noc' eb' schi'a. 35 Ix sb'oan jun altar vin̈aj Saúl chi' ta'. A jun tic b'ab'el altar ix sb'oq'ue vin̈ d'a yichan̈ Jehová. 36 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ d'a eb' soldado icha tic:

—Coyec caq'uecxi oval yed' eb' filisteo d'a jun ac'val tic, ol quic'anec' masanil tastac ay d'a eb', masanto yic ol sacb'oc, ol co milcham eb' smasanil, man̈xa junoc pitzan ol canoc, xchi vin̈.

Ix yalan eb' smasanil icha tic:

—Yic'ocab' icha tas tzal chi', xchi eb'.

Palta ix yalan vin̈ sacerdote icha tic:

—Ayic manto on̈ b'atec, vach' ta sco c'anb'ej d'a Dios, xchi vin̈.

37 Yuj chi' ix sc'anb'an vin̈aj Saúl chi' d'a Dios:

—¿Tom tzon̈ b'atxi cac' oval yed' eb' filisteo? ¿Ol am ac'och eb' d'a yol co c'ab'? xchi vin̈.

Palta maj tac'voclaj Jehová chi' d'a vin̈ d'a jun ac'val chi'. 38 Yuj chi' ix yalan vin̈ icha tic: Masanil ex yajal ex, nitzeccot e b'a d'a tic, ol co c'anb'ani, mach ix och smul ticnaic. 39 Yujto svac' in ti' d'a Jehová co Columal a on̈ israel on̈ tic, vach'chom a vin̈ vuninal aj Jonatán ix och smul, syal scham vin̈, xchi vin̈aj Saúl chi'.

Malaj junoc eb' d'a scal eb' soldado ix tac'vi. 40 Yuj chi', ix yalanxi vin̈ d'a eb' smasanil icha tic:

—Canan̈ec e masanil d'a tic, ch'oc ol in can a in tic yed' vin̈ vuninal aj Jonatán, xchi vin̈.

—A achn̈ej tzala, xchi eb' soldado chi'.

41 Ix yalan vin̈ icha tic:

—Mamin Jehová ach co Diosal, ¿tas yuj max ach tac'vi d'a vin̈ a checab' tic? A ticnaic ayic ol och sorteo, tato a q'uen Urim tz'elta, syalelc'ochi to a in, ma a vin̈ vuninal aj Jonatán ix och smul, palta tato a q'uen Tumim tz'elta, syalelc'ochi to a eb' a chon̈ab' Israel tic ix och smul, xchi vin̈.

Axo ix aji, a d'a yib'an̈ vin̈aj Jonatán yed' d'a vin̈aj Saúl ix emi, axo eb' chon̈ab', ix colchajcanel eb'. 42 Ix yalanxi vin̈aj Saúl chi' icha tic:

—Axo ticnaic jun, axon̈ej d'a vib'an̈ yed' vin̈ vuninal tic tz'och sorteo, xchi vin̈.

Axo ix aj jun, a d'a yib'an̈ vin̈aj Jonatán chi' ix emi. 43 Yuj chi' ix yal vin̈ d'a vin̈aj Jonatán chi' icha tic:

—Al d'ayin tas ix a c'ulej, xchi vin̈.

Ix yalan vin̈aj Jonatán chi':

—Val yel ix vab'lej jab' noc' yalchab', ton̈ej ix in lab'ejem jun te te' d'a scal noc', ix in lec'ani, yuj chi' ina in tic chamoc in ocab'i, xchi vin̈.

44 Ix yalan vin̈aj Saúl chi' icha tic:

—Yac'ocab' och junoc nivan yaelal Dios d'a vib'an̈ tato max ach chami, xchi vin̈.

45 Ix tac'vi eb' anima smasanil:

—Tocval ol co cha cham vin̈aj Jonatán tic, yujto a yuj vin̈, on̈ colchaj a on̈ israel on̈ tic. Man̈ smojoc icha chi'. Yojtac Jehová co Diosal. Val yel malaj junoc xil sjolom vin̈aj Jonatán tic ol em d'a sat luum. Yujto a tas toxo ix elc'och ticnaic, a Dios ix colvaj qued'oc, xchi eb'.

Icha chi' ix aj scolchajcanel vin̈aj Jonatán chi' yuj eb' yetchon̈ab', yuj chi' majxo chamlaj vin̈. 46 Ix lajvi chi', majxo b'atlaj vin̈aj Saúl yed' eb' soldado spech eb' filisteo chi', yuj chi' ix laj meltzaj eb' filisteo chi' d'a schon̈ab'.

47 Atax yic ix ochcan vin̈aj Saúl sreyaloc chon̈ab' Israel, ix syamanoch vin̈ yac'an oval yed' juntzan̈ chon̈ab' ajc'ool oyanoch d'a spatictac vin̈, aton eb' aj Moab, eb' aj Amón, eb' aj Edom, eb' vin̈ sreyal Soba yed' eb' filisteo. Ix yac'n̈ej ganar vin̈ b'ajtac ix yac' oval. 48 A d'a junel ix smolb'ej masanil soldado vin̈, ix yac'an oval vin̈ yed' eb' amalec. Icha chi' ix aj scolanel eb' israel vin̈ d'a yol sc'ab' eb' ajc'ol tz'elc'an tastac ay d'a eb' israel chi'.

49 Ay oxvan̈ yuninal vin̈aj Saúl chi', aton vin̈aj Jonatán, vin̈aj Isúi yed' pax vin̈aj Malquisúa. Ay pax chavan̈ yisil vin̈, jun ix scuch Merab, aton ix b'ab'el, axo ix schab'il, scuch Mical. 50 A ix yetb'eyum vin̈aj Saúl chi' Ahinoam sb'i ix, yisil ix vin̈aj Ahimaas. Axo vin̈ sat yajalil eb' soldado vin̈, Abner sb'i vin̈, yuninal vin̈aj Ner yicham vin̈aj Saúl chi'. 51 A vin̈aj Cis smam vin̈aj Saúl chi' yed' vin̈aj Ner smam vin̈aj Abner, yuninal eb' vin̈ vin̈aj Abiel.

52 Yacb'an ayoch vin̈aj Saúl chi' reyal d'a scal eb' yetisraelal, ix yac'n̈ej oval vin̈ yed' eb' filisteo. Yuj chi' a eb' quelemtac jelan, te ay pax yip, ix och eb' d'a soldadoal yuj vin̈aj Saúl chi'.

15

Ix stenec' vin̈aj Saúl tas ix yal Jehová

1 Ay jun c'ual ix yal vin̈aj Samuel d'a vin̈aj Saúl icha tic:

—A Jehová ix in checani ayic ix ach in sic'ancanoch reyal d'a Israel aton schon̈ab'. Yuj chi' cha ab' tas syal Jehová d'ayach. 2 A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ eb' amalecita yujto yac'nac oval eb' yed' eb' israel ayic scotnac eb' d'a Egipto. 3 Yuj chi' ol ach b'at ac' oval yed' eb', tza satel eb' yed' tastac ay d'a eb', malaj junoc macan̈ b'aj tz'oc' a c'ool. Tza milcham masanil eb' vinac, eb' ix ix, eb' unin yed' eb' ato yalji yed' pax noc' vacax, noc' calnel, noc' camello yed' noc' b'uru, tza satel smasanil, xchi Jehová, xchi vin̈ d'a vin̈.

4 Ix smolb'ej eb' soldado vin̈aj Saúl chi', ix sayan yil eb' vin̈ d'a Telaim. Ay 10 mil eb' soldado d'a yin̈tilal Judá yed' 200 mil eb' yic juntzan̈xo yin̈tilal Israel. 5 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj Saúl chi' d'a chon̈ab' Amalec, ix b'at sc'ub'anel sb'a vin̈ yed' eb' soldado d'a yol jun taquin̈ melem. 6 Ix yalanb'at vin̈ d'a eb' quenita:

—Elan̈ec d'a scal eb' amalecita, yic man̈ ol ex in satel yed' eb', yujto oc'nac e c'ool d'a eb' quetisraelal ayic sjavinac eb' d'a tic, ayic spetoj eb' d'a Egipto, xchib'at vin̈ d'a eb'.

Elan̈chamel ix yiq'uel sb'a eb' quenita chi' d'a scal eb' amalecita chi'. 7 Ix c'och vin̈aj Saúl chi' yac' oval yed' eb' amalecita chi', ix schaanel yich vin̈ d'a Havila, masanto ix c'och vin̈ d'a Shur d'a smojonalxo Egipto d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Ix ac'ji ganar eb' amalecita chi' yuj eb'. 8 Ix syamancot vin̈aj Agag eb', aton vin̈ sreyal eb' amalecita chi'. Pitzan vin̈ ix syaman vin̈ eb'. Axo masanil juntzan̈xo eb' amalecita, ix miljicham eb'. 9 Palta a vin̈aj Saúl chi' yed' eb' soldado, maj smilchamlaj vin̈aj Agag chi' eb'. Maj smilpaxchamlaj noc' vacax eb' te vach', noc' calnel, noc' yunetac vacax te b'aq'uech, noc' yunetac calnel yed' juntzan̈ocxo tastac te ay stojol. Axo masanil tas malaj val yelc'ochi, ix satel eb' smasanil.

10 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Samuel icha tic:

11 Scus in c'ool yujto ix vac'och vin̈aj Saúl tic reyal, yujto tzin spatiquejcanel vin̈, maj sc'anab'ajej vin̈ tas ix vala', xchi d'a vin̈.

Ix cus sc'ool vin̈aj Samuel, yuj chi' pilan ac'val ix lesalvi vin̈ d'a Jehová. 12 Axo d'a junxo q'uin̈ib'alil, te ac'valto ix b'at vin̈ yil vin̈aj Saúl chi'. Palta axo ix alchaj d'a vin̈ to ix b'at vin̈aj Saúl chi' d'a Carmel. Ata' ix sb'oq'ue jun monumento vin̈ yuj yic'anchaan̈ sb'a. Ix lajvi chi' ix b'at vin̈ d'a Gilgal. 13 Yuj chi' ix b'at vin̈aj Samuel chi' ta'. Axo ix c'och vin̈, ix yalan vin̈aj Saúl chi' d'a vin̈ icha tic:

—Yac'ocab' svach'c'olal Jehová d'a ib'an̈. Toxo ix in c'anab'ajej tas ix yala', xchi vin̈.

14 —¿Tas yaj noc' calnel yed' noc' vacax svab' yoc' chi'? xchi vin̈aj Samuel chi'.

15 —A d'a chon̈ab' Amalec ix cot noc', yujto a val noc' calnel te vach' ix yic'cot eb' soldado yed' noc' vacax yic ol och silab'il d'a Jehová co Diosal. Axo masanil juntzan̈xo, ix co sateli, xchi vin̈.

16 —Numan tzach aji. Ol val d'ayach tas ix yal Jehová d'ayin d'a q'uiq'ui d'ac'val, xchi vin̈aj Samuel chi'.

—Al an, xchi vin̈.

17 Ix yalan vin̈aj Samuel chi' d'a vin̈ icha tic:

—A d'a yalan̈taxo malaj elc'och a naani, palta ach och yajalil d'a masanil yin̈tilal Israel. A Jehová ix ach ac'anoch sreyaloc co chon̈ab' tic. 18 Ach schecanpaxb'at a satel juntzan̈ eb' amalecita malaj svach'il tas sc'ulej yed' masanil tastac ay d'a eb'. 19 ¿Tas yuj maj a c'anab'ajej tas ix yal Jehová d'ayach, ina to ix ic'cot tastac d'a eb' ajc'ol chi'? Te chuc tas ix a c'ulej d'a yichan̈ Jehová, xchi vin̈.

20 Ix tac'vi vin̈aj Saúl chi':

—Maay, ix in c'anab'ajej tas ix yala', ix in xid'eq'ui, ix in c'anab'ajej tas ix schec in c'ulej. Ix vic'cot vin̈aj Agag sreyal eb' amalecita chi', ix in satanel masanil eb' anima ta'. 21 Axo eb' soldado ix ic'ancot noc' scalnel eb' yed' noc' vacax vach' d'a scal noc' to yovalil satjieli. Ix yic'ancot noc' eb', yic tz'ac'chaj noc' silab'il d'a Jehová co Diosal d'a Gilgal tic, xchi vin̈.

22 Ix yalanxi vin̈aj Samuel chi':

Ste stzalaj Jehová tato sco c'anab'ajej tas syala', d'a yichan̈ juntzan̈ silab' sco n̈ustz'a d'ay.

Yel xo te vach' tato sco cha cab' tas syala', d'a yichan̈ pax sco n̈ustz'a xepual noc' calnel d'ay.

23 Tato sco pitej co b'a d'a Jehová, lajan co mul icha smul eb' naumel lolonel.

Tato squic'chaan̈ co b'a, max co c'anab'ajej tas syala', lajan val co mul icha smul eb' tz'em cuman d'a comon dios.

Yujto ix a patiquejel tas ix yal Jehová, yuj chi' ol ach spatiquejpaxel yed' a reyal tic, xchi vin̈.

24 Ix tac'vi vin̈aj Saúl chi', ix yalan vin̈:

—Yel toni, ix och in mul, maj in c'anab'ajej tas ix yal Jehová yed' tas ix al d'ayin, yujto ix in xiv d'a eb' soldado ajun ved'oc, ix in cha vab' tas ix yal eb'. 25 Elocab' d'a a c'ool to tzin ac' nivanc'olal yuj in mul ix ochi, meltzajan̈ ved'oc tzon̈ och ejmelal d'a yichan̈ Jehová, xchi vin̈.

26 —Man̈ ol in meltzajlaj ed'oc, yujto ix a patiquejel tas ix yal Jehová, yuj chi' ol ach yiq'uel d'a reyal d'a co chon̈ab' Israel tic, xchi vin̈aj Samuel chi'.

27 Axo yic ix meltzaj vin̈aj Samuel chi' yalani, ix och yub'naj vin̈aj Saúl chi' d'a sti' spichul vin̈, ix n̈ic'chaj yuj vin̈. 28 Yuj chi' ix yal vin̈aj Samuel chi' d'a vin̈ icha tic:

—Icha val ix utej a n̈ic'chitan in pichul tic, icha chi' ol yutej Jehová yic'anel opisio d'a reyal d'a yol a c'ab', ol yac'anoch d'a yol sc'ab' junxo quetchon̈ab' ec'to vach' d'a ichan̈. 29 Yovalil ol elc'och jun tic, yujto a Jehová squic'chaan̈ a on̈ israel on̈ tic, malaj b'aj syesej, malaj b'aj sq'uex spensar ichoc anima, xchi vin̈.

30 Ix yalan vin̈aj Saúl chi'

—Yeltoni ix och in mul, palta elocab' d'a a c'ol tzach meltzaj ved'oc yic ay velc'och d'a yichan̈ eb' yajalil co chon̈ab' yed' d'a yichan̈ eb' quetchon̈ab' smasanil. Meltzajan̈ ved'oc, tzon̈ och ejmelal d'a Jehová co Diosal, xchi vin̈.

31 Yuj chi' ix meltzaj vin̈aj Samuel chi' yed' vin̈, ix och vin̈aj Saúl chi' ejmelal d'a yichan̈ Jehová. 32 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Samuel chi':

—Iq'ueccot vin̈aj Agag sreyal eb' Amalec chi' d'a vichan̈, xchi vin̈.

Ix te tzalaj vin̈aj Agag chi' ayic ix javi vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj Samuel chi', man̈xo ol chamlaj vin̈ snaani. 33 Ix yalan vin̈aj Samuel chi' d'a vin̈:

—Yuj q'uen espada tic tzijtum eb' ix ix, ix can d'a man̈ uneal. Icha val ix ajcan eb' ix chi', icha chi' ol aj scan ix a nun, xchi vin̈.

Maj yac' nivanc'olal vin̈, ix scotacxicanb'at vin̈aj Agag chi' vin̈ d'a yichan̈ Jehová d'a Gilgal chi'. 34 Ix lajvi chi' ix meltzaj vin̈ d'a Ramá, ix meltzajpax vin̈aj Saúl d'a spat d'a Gabaa. 35 Ayic pitzanto vin̈aj Samuel chi', majxo b'atlaj vin̈ yil vin̈aj Saúl chi', palta scus vin̈ yuj vin̈. Ix cuspax Jehová yujto ix yac'och vin̈aj Saúl sreyaloc Israel.

16

Ix sic'chajoch vin̈aj David reyal

1 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Samuel chi' icha tic:

—¿B'aq'uin̈ ol actej a cus yuj vin̈aj Saúl chi'? Maxtzac yal in c'ool to ol yac'n̈ej yajalil vin̈ d'a chon̈ab' Israel tic. A ticnaic, ac' b'ud'joc noc' a ch'aac yed' aceite, tzach b'at d'a spat vin̈aj Isaí d'a Belén, yujto toxo ix in siq'uel jun vin̈ yuninal vin̈ yic tz'och reyal sq'uexuloc vin̈aj Saúl chi', xchi d'a vin̈.

2 —¿Tas val tz'aj in b'ati? Ta syab' jun tic vin̈aj Saúl chi', tzam in smilcham vin̈, xchi vin̈aj Samuel chi'.

Ix tac'vi Jehová chi' d'a vin̈:

—Ic'b'at junoc noc' cob'es vacax tzach b'ati, tzalani to ac'oj silab' d'a Jehová tzach c'ochi. 3 Slajvi chi' tzavtan vin̈aj Isaí chi' yic schi'an noc' silab' chi' vin̈. Ata' ol val d'ayach tas ol a c'ulej. A mach ol in ch'ox d'ayach, tza sic'caneli, tzac'anq'ue aceite d'a sjolom, xchi d'a vin̈.

4 Ix sc'anab'ajan vin̈ tas ix yal Jehová chi'. Ayic ix c'och vin̈ d'a Belén, ix ul chaji vin̈ d'a xivc'olal yuj eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' chi', elan̈chamel ix sc'anb'ej eb' d'a vin̈:

—¿Tas tzul a c'ulej mamin? ¿Vach' am tas tzul a c'ulej? xchi eb' d'a vin̈.

5 —I', tzin javi vac' jun silab' d'a Jehová. B'oec e b'a icha yalan ley, ol ex b'at ved'oc yic sco chi'an jun silab' tic, xchi vin̈.

Ix yalanpax vin̈ d'a vin̈aj Isaí yed' d'a eb' vin̈ yuninal to sb'o sb'a eb' vin̈ icha yalan ley yic schi'an noc' silab' chi' eb' yed' vin̈. 6 Ayic ix c'och vin̈aj Isaí yed' eb' vin̈ yuninal chi', elan̈chamel ix yiloch vin̈aj Eliab vin̈aj Samuel chi', ix snaan vin̈: Tecan a jun vin̈ tic ix siq'uel Jehová, xchi vin̈.

7 Ix yalan Jehová d'a vin̈: Man̈ ach och q'uelan chajtil yilji jun vin̈ tic, man̈ iloch steel vin̈, yujto man̈oclaj vin̈ tic. A eb' anima, a chajtil yilji eb' anima, a syiloch eb', palta a in xo tic, a spensar eb' svilochi, xchi d'a vin̈.

8 Ix lajvi chi', ix yic'ancot junxo vin̈ yuninal vin̈aj Isaí chi' scuchan Abinadab d'a yichan̈ vin̈, palta ix yalanxi vin̈:

Man̈oclaj junxo vin̈ tic sic'b'ilel yuj Jehová, xchi vin̈.

9 Ix yic'ancot junxo vin̈ yuninal vin̈aj Isaí chi' scuchan Sama d'a yichan̈ vin̈, ix yalanxi vin̈:

—Man̈oclaj junxo vin̈ tic ix siq'uel Jehová, xchi vin̈.

10 Ix ec'chaj eb' vin̈ yuninal vin̈aj Isaí chi' yucvan̈il d'a yichan̈ vin̈.

Malaj junoc eb' vin̈ tic ix siq'uel Jehová, xchi vin̈. 11 Yuj chi' ix sc'anb'an vin̈ d'a vin̈aj Isaí chi':

—¿Tom an̈ej eb' vin̈ uninal tic? xchi vin̈.

—Ayto junxo vin̈ tzac'an unin, aycanb'at vin̈ tan̈voj calnel, xchi vin̈aj Isaí chi'.

—Ac'b'at yic'umal vin̈ an, tato max ja vin̈, man̈ ol on̈ valaj, xchi vin̈aj Samuel chi'.

12 Ix schecanb'at yic'umal junxo vin̈ yuninal vin̈aj Isaí chi'. Axo ix javi vin̈, ix yilanoch vin̈aj Samuel chi', chacpulinac yilji vin̈, te vivo yilji yol sat vin̈, te vach' snivanil vin̈.

A val d'a jun rato chi' ix yalan Jehová d'a vin̈aj Samuel chi':

—Aton vin̈ tic, ac'q'ue aceite d'a sjolom vin̈, xchi.

13 Ix lajvi chi', ix yic'ancot noc' sch'aac vin̈aj Samuel chi', aton b'aj ayem aceite. D'a yichan̈ eb' vin̈ yuc'tac vin̈ chi' smasanil ix yac'q'ue aceite vin̈aj Samuel chi' d'a sjolom vin̈. A vin̈ chi' David sb'i vin̈. Atax d'a jun c'u chi' ix och Yespíritu Jehová d'a vin̈. Axo yic ix lajvi sva eb', ix meltzajxi vin̈aj Samuel chi' d'a Ramá.

Ix munlaj vin̈aj David yed' vin̈aj Saúl

14 Ix yiq'uel Yespíritu Jehová d'a vin̈aj Saúl, axo jun espíritu chuc ix ac'jicanoch d'a vin̈, ste ixtaj val vin̈ yuuj. 15 Yuj chi' ix yal eb' vin̈ schecab' vin̈:

—Mamin rey, a tas tzach ic'ani tecan a junoc espíritu chuc ix ac'jioch d'ayach yuj Dios yic tzach yixtani. 16 Yuj chi' schaocab' a c'ool, tzon̈ b'at a on̈ a checab' on̈ tic co say junoc vin̈ syal schalan te' arpa, yic vach' a tzach yixtan jun espíritu chi', schalan te' arpa chi' vin̈, icha chi' tz'aj sb'oxi a c'ool, xchi eb' vin̈.

17 —Ixiquec an, a junoc vin̈ te jelan schalan te' tzeyic'coti, xchi vin̈aj Saúl chi'.

18 Ix yalan jun vin̈ yetb'eyum eb' vin̈ ayec' chi' icha tic:

—Ay val jun vin̈ vojtac a in tic, yuninal vin̈ vin̈aj Isaí aj Belén, te vach' schalan te' arpa chi' vin̈, an̈ejtona' te vach' vin̈ d'a oval. Te ay spensar vin̈ sloloni, vach' yiljipax snivanil vin̈. Ayoch Jehová yed' vin̈ squila', xchi vin̈.

19 Yuj chi', ix yac'b'at schecab' vin̈aj Saúl d'a vin̈aj Isaí chi', ix yalanb'at vin̈: Ac'cot vin̈ uninal aj David d'ayin, vin̈ stan̈van noc' a calnel, xchib'at vin̈. 20 Ix sc'anab'ajej vin̈aj Isaí chi', ix yac'ancot vin̈aj David chi' vin̈ d'a vin̈aj Saúl chi'. Ix yac'ancot jun noc' b'uru vin̈ yed' vin̈, cuchb'il jun icatzil pan yuj noc' yed' jun tz'uum ayem vino d'a yool yed' pax jun noc' yune' chiva. 21 Ayic ix javi vin̈aj David d'a vin̈aj Saúl chi', ix ochcan vin̈ schecab'oc vin̈. Te xajan ix aj vin̈, ix yac'anoch vin̈ vin̈aj Saúl chi' yic'umaloc syamc'ab' yic oval. 22 Ix yac'anb'at jun schecab' vin̈aj Saúl chi' d'a vin̈aj Isaí, smam vin̈aj David chi', ix yalanb'at vin̈ icha tic: Elocab' d'a a c'ool to scan vin̈aj David tic ved'oc, yujto te vach' vin̈ d'ayin svila', xchib'at vin̈. 23 Ayic tz'ixtaj vin̈aj Saúl chi' yuj jun espíritu chuc ayoch chi' d'ay, tz'och ijan vin̈aj David chi' schalan te' arpa chi'. Ayic syab'an jun chi' vin̈aj Saúl chi', tz'el jun espíritu chuc chi' d'a vin̈, vach' tz'ajxi sc'ol vin̈ syab'i.

17

Ix cham vin̈aj Goliat yuj vin̈aj David

1 Ay jun c'u, ix smolb'ej sb'a eb' filisteo d'a Soco, d'a yol yic Judá, yic syac'an oval eb' yed' eb' israel. Ix sb'o scampamento eb' d'a Efes-damim, d'a snan̈al Soco chi' yed' Azeca. 2 An̈ejtona' pax vin̈aj Saúl, ix smolb'ejpax sb'a vin̈ yed' eb' yetisraelal d'a sch'olanil Ela, yic smacan sat eb' filisteo chi' eb'. 3 Ayec' eb' filisteo chi' d'a jun tzalan, axo d'a junxo tzalan ayec' eb' israel chi'. Ay jun ch'olan aycan d'a snan̈al eb'. 4 Ix elta jun vin̈ soldado d'a scal eb' filisteo chi', te nivan yelc'och vin̈ d'a scal eb', te chaan̈ steel vin̈, ay am oxeoc metro steel vin̈, Goliat sb'i vin̈, aj chon̈ab' Gat vin̈. 5 A d'a sjolom vin̈ ayq'ue jun q'uen xumpil nab'a bronce, axo pax d'a sn̈i' sc'ol vin̈ ayoch jun q'uen coraza nab'a bronce paxi. Ay am oyeoc arroba yalil jun q'uen coraza chi'. 6 Aypaxoch q'uen bronce d'a sat spenec vin̈, yed'nac q'uen cotac lanza vin̈ d'a yich spatic. 7 Axo ste'al yoc q'uen slanza vin̈ yed'nac chi', te nivan spatic, axo q'uen hierro ayoch d'a sn̈i', ec'to 13 libra yalil. Axo d'a yichan̈ vin̈ b'ab'el sb'at vin̈ ed'jinac smaclab' jul-lab'. 8 Sjavi tec'tec' vin̈ d'a yichan̈ eb' soldado israel, te chaan̈ tz'avajq'ueta vin̈, syalan vin̈:

—¿Tas yuj d'a stzolal tzex comon ajelta eyac'an oval? A in tic filisteo in, a exxo soldado ex vin̈aj Saúl. A ticnaic, siq'uequelta junoc vinac d'a e cal chi', yic tz'emta vin̈ yac' oval ved'oc. 9 Tato stechaj yac'an oval ved'oc, tato tzin smilchamoc, a on̈ tic ol on̈ ochcan e checab'oc, palta tato a in tzin milcham jun vin̈ chi' jun, a exxo tzex ochcan co checab'oc. 10 Tato ay junoc vinac d'a e cal a ex israel ex tic scot yac' oval ved' ticnaic, cotocab'i, ol cac'an oval, xchi vin̈ filisteo chi'.

11 Ayic ix yab'an vin̈aj Saúl yed' masanil eb' soldado tas ix yal vin̈ chi', ix te tac sc'ol eb' yuj xivelal.

12 A d'a yol stiempoal vin̈aj Saúl chi', ay jun vin̈ d'a Belén d'a yol yic Judá scuchan Isaí, te icham vinacxo vin̈, vajxacvan̈ yuninal vin̈. A d'a scal eb' vin̈ chi' ay jun vin̈ scuchan David. 13-14 Ay oxvan̈ yuninal vin̈aj Isaí chi' ayoch soldadoal yuj vin̈aj Saúl chi', a vin̈aj Eliab b'ab'el, schab'il vin̈aj Abinadab, yoxil vin̈aj Sama. Slajvub' uninxo vin̈aj David chi'. 15 A vin̈aj David chi', ay b'aj xid'ec' vin̈ b'aj ay vin̈aj Saúl chi', smeltzajxi vin̈ d'a Belén yic sb'at stan̈van noc' scalnel vin̈ smam vin̈ chi'.

16 A vin̈ filisteo chi', junjun q'uin̈ib'alil yed' junjun yemc'ualil ayul vin̈ sb'uchan eb' israel chi'. 40 c'ual ix sc'ulej vin̈ icha chi'.

17 Ay jun c'u ix yal vin̈aj Isaí chi' d'a vin̈aj David chi':

—Ic'b'at ox almuloc ixim trigo tic yed' lajun̈eoc ixim pan, b'at ilan eb' vin̈ uc'tac chi'. 18 Tzic'anb'at lajun̈eoc noc' queso d'a vin̈ yajalil eb' vin̈ uc'tac chi'. Tzilani tato vach' sc'ol eb' vin̈ uc'tac chi'. Tzic'ancot junoc tas sch'oxnab'iloc tato yel vach' sc'ol eb' vin̈, xchi vin̈.

19 A d'a sch'olanil Ela ayec' vin̈aj Saúl yed' eb' yuc'tac vin̈aj David chi' yed' masanil eb' soldado israel yic syac' oval eb' yed' eb' filisteo chi'.

20 Ayic ix sacb'inaj d'a junxo c'u, ix yac'ancan noc' scalnel vin̈aj David chi' d'a junxo stan̈vumal, ix b'at vin̈, ix yic'anb'at tastac ix schec vin̈ smam vin̈ chi' yic'b'ati. Ayic ix c'och vin̈ d'a scampamento eb' soldado israel chi', vanxo sb'at eb' yac' oval chi', van yel yav eb' sb'at eb'. 21 Ix sb'oanoch tzolan sb'a eb', an̈eja' ichapax chi' ix yutej sb'a eb' filisteo chi'. 22 D'a elan̈chamel ix yac'can tastac yed'nac vin̈aj David chi' ab'enal d'a junoc eb' stan̈van scampamento eb', ix b'at vin̈ b'aj tzolanoch eb' chi', ix sc'anb'an vin̈ tas yaj eb' vin̈ yuc'tac chi'. 23 Ayic van slolon vin̈ yed' eb', ix elixta vin̈ filisteo aj chon̈ab' Gat chi', vin̈ nivan yelc'och d'a scal eb' yetfilisteoal chi', ix syamanxioch vin̈ sb'uchan eb' israel chi' icha d'a junjun c'u. Ix yab' vin̈aj David chi' masanil tas ix yal vin̈ chi'.

24 Ayic ix yilan vin̈ filisteo chi' eb' israel chi', ix te xivq'ue eb', ix el lemnaj eb' d'a vin̈. 25 Ay eb' ix alani: Ina vin̈ ix elta d'a scal eb' filisteo chi', sb'uchvaj vin̈ d'ayon̈ a on̈ israel on̈ tic. Ix yal vin̈ rey, tato ay mach syac' ganar smilancham jun vinac tic, te nivan b'eyumal ol yac' vin̈ d'ay, syac'anpax ix yisil vin̈ yetb'eyumoc, axo eb' sc'ab' yoc maxtzac stuplaj eb' d'a vin̈ rey chi', xchi eb'.

26 Ix sc'anb'an vin̈aj David d'a eb' ayec' d'a stz'ey:

—¿Tas tz'ac'ji d'a junoc mach tz'ac'an ganar smilancham vin̈ filisteo chi', yic syactej vin̈ on̈ sb'uchani? ¿Tas yaj jun vin̈ ch'oc chon̈ab'il chi', yuj chi' sb'uchvaj vin̈ d'a eb' soldado yic Dios Pitzan? xchi vin̈.

27 Ix yalanxi eb' icha ix yutej yalan d'a sb'ab'elal tas tz'ac'ji d'a junoc mach smilancham jun vin̈ ajc'ol chi'. 28 Ayic van sc'anb'an vin̈aj David chi' d'a eb' ix alan chi', ix yab'an vin̈aj Eliab vin̈ yuc'tac vin̈, ix te cot yoval vin̈, ix yalan vin̈ icha tic:

—¿Tas tzul a c'ulej d'a tic? ¿Mach ix ac'can yil jayvan̈ noc' a calnel d'a tz'inan luum chi'? Vojtac to nivan elc'och a naani, palta chuc a pensar, ton̈ej tzul il tas tz'aj yoch oval tic, xchi vin̈.

29 —¿Tom ay tas van ex vutan jun? ¿Tom ay yovalil in c'anb'ani? xchi vin̈aj David chi'.

30 Ix lajvi chi', ix b'at sc'anb'an vin̈ d'a junxo vin̈. An̈eja' icha chi' ix yutej junxo vin̈ chi' yalan d'a vin̈. 31 Axo eb' ix ab'an tas ix yal vin̈aj David chi', ix b'at eb' yal d'a vin̈aj Saúl chi', yuj chi' ix avtaj vin̈aj David chi' yuj vin̈. 32 Ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Saúl chi':

—Mamin, mocab' chab'ax a c'ool yuj jun vin̈ filisteo chi'. Ol in b'at a in a checab' in tic, ol vac' oval yed' vin̈, xchi vin̈.

33 —Max yal-laj a b'at ac' oval yed' jun vin̈ filisteo chi', yujto quelem unin ach, palta a jun vin̈ chi', toxonton ac'um oval vin̈ yictax ix cotoch vin̈ quelemal, xchi vin̈aj Saúl chi'.

34 Ix tac'vi vin̈aj David chi' icha tic:

—A in a checab' in tic, ayic tzin tan̈van noc' scalnel vin̈ in mam, ay b'aj sjavi noc' choj, ma noc' oso yic tzul yic'anb'at noc' calnel chi' noc', 35 tzin b'at d'a spatic noc', tzin toc'anec' noc' calnel chi' d'a noc'. Tato scot noc' d'ayin, tzin och yub'naj d'a yalan̈ sti' noc', tzin milancham noc'. 36 Yuj chi', taxon̈ej a junoc noc' choj, ma junoc noc' oso, schamn̈ej noc' vuuj. Icha chi' ol vutej jun vin̈ ch'oc chon̈ab'il chi'. ¿Tas yuj sb'uchvaj vin̈ d'a eb' soldado yic Dios Pitzan? 37 A Jehová tzin colan d'a noc' choj yed' d'a noc' oso chi', an̈eja' ol in colan d'a jun vin̈ filisteo chi', xchi vin̈.

Ix yalan vin̈aj Saúl chi' d'a vin̈:

—Ixic an, aocab' Jehová ol och ed'oc, xchi vin̈.

38 Elan̈chamel ix yiq'uel spichul vin̈aj Saúl yic oval ayoch yuuj, ix schecan vin̈ ac'jococh d'a vin̈aj David chi'. Ix ac'jiq'ue jun q'uen xumpil nab'a bronce d'a sjolom vin̈, ix ac'jipaxoch jun q'uen coraza d'a sn̈i' sc'ol vin̈. 39 Ix lajvi chi', ix yac'anoch jachan q'uen espada vin̈ d'a snan̈al, ix yac'lan vin̈ sb'eyi. Maj yal-laj sb'ey vin̈ yed'oc, yujto man̈ c'ajanoc vin̈. Yuj chi' ix yal vin̈ d'a vin̈aj Saúl chi'.

—Max yal-laj in b'ey yed' juntzan̈ tic, man̈ in c'ajanoclaj yed'oc, xchi vin̈.

Yuj chi' ix yiq'uel masanil juntzan̈ chi' vin̈ d'ay, ix b'at vin̈ b'ian. 40 An̈ej jun te' sc'ococh vin̈ ix yic'a', ix sic'anq'ue oye' c'olan q'uen q'ueen vin̈ d'a sti' a a', ix yac'anem q'uen vin̈ d'a yol jun syune' pa, yed'nac jun ch'an̈ mejmeech vin̈, ix snitzanb'at sb'a vin̈ d'a slac'anil jun vin̈ filisteo chi'. 41 An̈eja' jun vin̈ filisteo chi', ix snitzcot sb'a vin̈ d'a slac'anil vin̈aj David chi', b'ab'el jun vin̈ ed'jinac smaclab' jul-lab' vin̈ yuuj. 42 Ayic ix iljicot vin̈aj David chi' yuj jun vin̈ filisteo chi', ix yilan vin̈ to te vach' yilji snivanil vin̈, palta malaj yelc'och vin̈ d'a vin̈, yujto quelem unin vin̈. 43 Ix yalan vin̈ icha tic d'a vin̈aj David chi':

—¿Tom tz'i' in tzila' yuj chi' tzach cot d'ayin yed' te' a te' chi'? xchi vin̈.

Ix syamanoch vin̈ scatab'an vin̈aj David chi' d'a sb'i sdiosal. 44 Ix yalan vin̈:

—Cotan̈ d'a tic, ol vac' a chib'ejal schib'at noc' ostoc yed' noc' chium noc', xchi vin̈ d'a vin̈.

45 Ix tac'vi vin̈aj David chi' icha tic:

—A ach tic tzach cot ac' oval ved'oc yed' q'uen espada yed' q'uen a lanza yed' pax q'uen a cotac lanza. A inxo tic tzin javi vac' oval ed'oc yed' spoder Jehová Yajal d'a Smasanil, aton co Diosal a on̈ soldado israel on̈ tic, aton malaj yelc'och alani. 46 A ticnaic, a Jehová ol ach ac'anoch d'a yol in c'ab'. Ol ach in milchamoc, ol in xicanel a jolom. Ol vac'anpax snivanil eb' etchon̈ab' tic schib'at noc' ostoc yed' noc' chium noc'. Icha chi' ol aj yojtacanel masanil anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic to a co Diosal a on̈ israel on̈ tic, Dios d'a val yel. 47 Masanil eb' anima molanec' tic, ol nachajel yuj eb' to man̈oc q'uen espada, man̈oc q'uen lanza syac'lab'ej Jehová yic scolanel eb' schon̈ab'. A jun oval tic yic Jehová, a' ol ex ac'anoch d'a yol co c'ab', xchi vin̈ d'a vin̈.

48 Ix cot vin̈ filisteo chi' d'a yichan̈ vin̈aj David chi', an̈eja' vin̈aj David chi' elan̈chamel ix b'atpax vin̈ d'a yichan̈ vin̈. 49 Ix yac'anemb'at sc'ab' vin̈aj David chi' d'a yol spa, ix yic'anq'ueta jun q'uen q'ueen vin̈, ix yac'anoch q'uen vin̈ d'a yol smejmeech chi', ix sjulan q'uen vin̈. A val d'a snan̈al sat vin̈ filisteo chi' ix och q'ueen, ix can ch'apnaj q'uen d'a snan̈al sat vin̈ chi', ix telvi vin̈, lachan ix aj vin̈ d'a sat luum. 50 Icha chi' ix aj yac'ji ganar vin̈ yuj vin̈aj David chi'. An̈ej yed' jun c'olan q'uen q'ueen yed' jun ch'an̈ mejmeech ix milji vin̈ yuj vin̈. Malaj yespada vin̈aj David chi', 51 yuj chi' ix b'at lemnaj vin̈ b'aj ayec' vin̈ filisteo chi', ix yic'anq'ueta q'uen yespada vin̈ vin̈ d'a yol yatut. A yed' q'ueen ix xiquel sjolom vin̈ filisteo chi' vin̈.

Ayic ix yilan eb' filisteo to toxo ix cham jun vin̈ nivan yelc'och d'a scal eb' chi', ix el lemnaj eb'. 52 Axo yic ix yilan eb' soldado Israel yed' eb' yic Judá, ix el yav eb', ix b'at eb' d'a spatic eb' filisteo chi', masanto ix c'och eb' d'a sti' chon̈ab' Ecrón. D'a masanil yoltac b'e sb'atn̈ej d'a Saaraim, sc'och d'a Gat yed' d'a Ecrón chi', toxon̈ej teltumb'a ix ajcan snivanil eb' soldado filisteo schami.

53 Ix lajvi sb'at tzac'an eb' israel d'a spatic eb' filisteo d'a juntzan̈ lugar chi', ix meltzaj eb' yiq'uelta masanil tastac ay d'a yol scampamento eb' filisteo chi'. 54 Ix yic'anq'ue sjolom jun filisteo chi' vin̈aj David chi', ix yic'anb'at vin̈ d'a Jerusalén. Ix yic'anpaxel q'uen syamc'ab' vin̈ filisteo chi' vin̈, ix yac'anoch q'uen vin̈ d'a yol smantiado.

55 Ayic ix yilan vin̈aj Saúl sb'at vin̈aj David yac' oval yed' vin̈ filisteo chi', ix sc'anb'an vin̈ d'a vin̈aj Abner, yajalil eb' soldado:

—Abner, ¿mach smam jun vin̈ quelem tic? xchi vin̈.

56 Mamin rey, man̈ vojtacoclaj, xchi vin̈aj Abner chi'.

—Scan d'a yol a c'ab' a c'anb'ani mach ay yic vin̈, xchi vin̈ rey chi'.

57 Ayic van smeltzaj vin̈aj David chi', ayic toxo ix chamcan vin̈ filisteo chi' yuj vin̈, yed'nac sjolom vin̈ chi' vin̈, axo vin̈aj Abner ix ic'anb'at vin̈ d'a vin̈aj Saúl chi'. 58 Ix sc'anb'an vin̈aj Saúl chi' d'a vin̈:

—Ach quelem, ¿mach a mam? xchi vin̈. Ix tac'vi vin̈aj David chi':

—Yuninal in vin̈aj Isaí, vin̈ a checab' cajan d'a Belén, xchi vin̈.

18

Ix yamigoej sb'a vin̈aj David‘R’yed' vin̈aj Jonatán

1 Ayic ix lajvi slolon vin̈aj David yed' vin̈aj Saúl chi', axo vin̈aj Jonatán yuninal vin̈aj Saúl chi', te vach' ix yil vin̈aj David chi' vin̈ icha val syutej syailan sb'a. 2 An̈eja' vin̈aj Saúl chi', a d'a jun c'u chi', ix yac'canoch yopisio vin̈aj David chi' vin̈, majxo yac'laj meltzaj vin̈ vin̈ d'a spat smam. 3 Ix yac' sti' vin̈aj Jonatán d'a vin̈aj David chi' to vach' ol yil-laj sb'a eb' vin̈ d'a masanil tiempo, yujto te xajan vin̈aj David chi' yuj vin̈. 4 Ix yic'anpaxel masanil spichul vin̈aj Jonatán yic oval ayoch yuuj, ix yac'an vin̈ d'a vin̈aj David chi' yed' q'uen yespada, jul-lab' yed' cincho ayoch d'a snan̈al vin̈.

5 Masanil b'aj ix checji vin̈aj David yuj vin̈aj Saúl chi' d'a oval, te vach'n̈ej ix elc'och vin̈, yuj chi' ix ac'jioch vin̈ yajalil d'a jun macan̈ eb' soldado. Yuj chi' ix te tzalaj eb' soldado yed' eb' ayoch yopisio yuj vin̈aj Saúl chi'.

Ix chichon sc'ol vin̈aj Saúl d'a vin̈aj David

6 Ayic ix jax eb' soldado smasanil d'a oval, ayic toxo ix chamcan vin̈ filisteo yuj vin̈aj David chi', ix laj elta eb' ix ix d'a junjun chon̈ab' yic schaan eb' ix sjavi vin̈aj rey Saúl chi'. Sq'ue chennaj eb' ix tz'elta eb' ix, stzin̈an q'uen spandereta eb' ix yed' q'uen splatillo. 7 Van sb'itan eb' ix tz'elta eb' ix, syalan eb' ix icha tic:

Smilal eb' ajc'ool ix smilcham vin̈aj Saúl.

Lajlajun̈ miltac ix smilcham vin̈aj David, xchi eb' ix.

8 A jun chi', te ya ix och ix yab' vin̈aj Saúl chi', yuj chi' ix chichonq'ue sc'ool vin̈, ix yalan vin̈:

—Ste ic'jivalchaan̈ vin̈aj David d'a vichan̈, yuj chi' syal eb' ix ix tic to lajlajun̈ miltac ix smilcham vin̈, a inxo tic jayen̈ej mil ix in milchamoc. Jab'xon̈ej val yoch vin̈ tic reyal in q'uexuloc, xchi spensar vin̈ chi'.

9 Atax ta' ix ochcan chi'an sc'ol vin̈ d'a vin̈aj David chi'.

10 Axo d'a junxo c'u, ix och jun espíritu chuc yuj Jehová d'a vin̈aj Saúl chi', ix och locoax vin̈ d'a sdespacho, ix och ijan vin̈aj David schalan te' arpa, ichataxon sc'ulej, yed'q'ue jun q'uen lanza vin̈aj Saúl chi'. 11 Ix cot val numnaj d'a sjolom vin̈ ix yila', ix sjulanoch q'uen slanza vin̈ chi' d'a vin̈aj David chi', yic tz'ochcan ch'apnaj vin̈ yed' q'uen d'a sat pat chi' snaan vin̈, palta chael ix scol sb'a vin̈aj David chi'.

12 Ix xivq'ue vin̈aj Saúl d'a vin̈aj David chi', yujto a Jehová ayoch yed' vin̈aj David chi', axo pax yed' vin̈ jun, man̈xo ayoc ochlaj Jehová chi'. 13 Yuj chi', man̈xooc d'a spat vin̈ chi' ix munlaj vin̈aj David chi', palta to ix yiq'uel vin̈ vin̈ d'a stz'ey. Ix yac'anoch vin̈ vin̈ yajalil d'a jun mil eb' soldado, aton vin̈ ed'jinac eb' ayic ix xid'ec' eb' d'a oval. 14 Yaln̈ej b'aj ix ec' vin̈aj David chi', vach'n̈ej tz'aj yelc'ochi, yujto a Jehová ayoch yed' vin̈. 15 Yuj chi' ix te vach' xiv vin̈aj Saúl chi' d'a vin̈. 16 Masanil eb' israel yed' eb' aj Judá, te xajan vin̈aj David chi' yuj eb'. Ste tzalaj eb' yed' vin̈ yujto a vin̈ scuchb'an eb' d'a oval.

17 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Saúl d'a vin̈aj David chi':

—Svac' ix b'ab'el visil scuchan Merab etb'eyumoc, an̈ej to jelann̈ej tzutej a b'a d'a oval, tzac'an oval cuj a on̈ schon̈ab' on̈ Jehová tic, xchi vin̈.

Ix sna vin̈aj Saúl icha chi' yujto malaj sgana vin̈ yoch smul smilan vin̈aj David chi', vach' ama tato a eb' filisteo smilan vin̈ snaan vin̈.

18 Ix tac'vi vin̈aj David chi':

—Mamin rey, malaj jab'oc velc'ochi, man̈ nivanoclaj yelc'och in mam yed' eb' in c'ab' voc d'a scal eb' quetisraelal yic tzin och a n̈i'oc, xchi vin̈.

19 Axo yic ix c'och stiempoal yac'an ix yisil vin̈aj Saúl chi' yetb'eyumoc vin̈, aton ix Merab, axo d'a vin̈aj Adriel aj Mehola ix yac' ix vin̈. 20 Axo junxo ix yisil vin̈ scuchan Mical, te ay sgana ix d'a vin̈aj David chi'. Ayic ix yab'an vin̈aj Saúl chi' icha chi', te vach' ix yab' vin̈. 21 Yuj chi' ix snaan vin̈ to ol yac' junxo ix yisil vin̈ chi' yetb'eyumoc vin̈aj David chi', yic vach' yuj ix ol miljoccham vin̈aj David chi' yuj eb' filisteo. Ix yalan vin̈aj Saúl d'a vin̈aj David d'a schaelal:

—A ticnaic, val yel ol ach och in n̈i'oc, xchi vin̈.

22 Ix stz'acan yal vin̈ d'a eb' vin̈ ayoch d'a yopisio yuuj:

—Tzex lolon yed' vin̈aj David e ch'ocoj, tzeyalan d'a vin̈ icha tic: A vin̈ rey, tzach ste xajanej vin̈, tzach co xajanejpax a on̈ tic. Yuj chi' ach ochocab' sn̈i'oc vin̈ rey chi', xe chi d'a vin̈, xchi vin̈aj Saúl chi'.

23 Ix b'at eb' vin̈ ay yopisio chi' yal juntzan̈ chi' d'a vin̈aj David chi', ix tac'vi vin̈ d'a eb' icha tic:

—Am e naani to secojtac voch sn̈i'oc vin̈ rey chi', ina to meb'a' in, malaj jab'oc velc'ochi, xchi vin̈.

24 Ix lajvi chi', ix b'at eb' schecab' vin̈aj Saúl chi' yal d'ay, tas ix aj yalan vin̈aj David chi'. 25 Ix yalanxi vin̈aj Saúl chi' d'a eb' ay yopisio chi':

—Alec d'a vin̈, max stuplaj ix visil tic vin̈ icha sb'eyb'al eb' anima, an̈ej syic'cot 100-oc sjolom svinaquil eb' vin̈ filisteo vin̈ d'ayin. Icha chi' tz'aj in pacan in b'a d'a eb' vajc'ol chi', xe chi d'a vin̈, xchi vin̈ rey chi'. Icha chi' ix yutej vin̈ rey chi' yalani yic smiljicham vin̈aj David chi' yuj eb' filisteo chi'.

26 Ix b'atxi eb' ay yopisio chi' yal d'a vin̈aj David chi'. Ix schaan sc'ol vin̈ yoch sn̈i'oc vin̈ rey chi'. Ayic manto c'ochlaj sc'ual, 27 ix b'at vin̈aj David chi' yed' eb' soldado, ix smilancham 200 eb' vin̈ filisteo vin̈. Tz'acan ix yic'cot sjolom svinaquil eb' vin̈ vin̈ d'a vin̈aj Saúl chi' yic tz'ochcan vin̈ sn̈i'oc vin̈. Ix lajvi chi', ix yac'an ix Mical yisil vin̈aj Saúl chi' yetb'eyumoc vin̈.

28 Ix nachajel yuj vin̈aj Saúl chi', ix yilan vin̈ to a Jehová ayoch yed' vin̈aj David chi', ix yilanpax vin̈ to te xajan vin̈ yuj ix Mical chi', 29 yuj chi' ix te vach' xivq'ue vin̈ d'a vin̈, ix te vach' och vin̈ ajc'olal d'a vin̈. 30 A eb' filisteo ix te ochn̈ej eb' yac' oval yed' eb' israel, palta a vin̈aj David chi', te jelan vin̈ d'a oval d'a yichan̈ juntzan̈xo eb' yetyajalil soldado vin̈aj Saúl d'a juntac el, yuj chi' ix te b'inaj vin̈.

19

Sgana vin̈ rey smilcham vin̈aj David

1 Ix yalan vin̈aj Saúl d'a vin̈aj Jonatán yed' d'a eb' ay yopisio to smilcham vin̈aj David eb'. Palta te xajan vin̈aj David chi' yuj vin̈aj Jonatán chi', 2 yuj chi' ix yalan vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—Van snaan vin̈ in mam ach smilchamoc. Yuj chi' te lista tzutej a b'a q'uic'an, tza c'ub'ejel a b'a d'a junoc b'aj te c'ub'eltac. 3 Yujto a q'uic'an chi', tzin b'at yed' vin̈ in mam chi' d'a slac'anil b'aj ayach ec' chi', svalan d'a vin̈ uuj, tzaxo val d'ayach tas tz'aj yalan vin̈, xchi vin̈.

4 Ix yalan vin̈aj Jonatán d'a vin̈ smam chi' yuj tastac vach' sc'ulej vin̈aj David chi' icha tic:

—Mamin, man̈ vach'oc tato tzach och ajc'olal d'a vin̈aj David a checab', yujto malaj b'aj tz'och smul vin̈ d'ayach, yujto nivan tas vach' ix ic' d'a spatic vin̈. 5 Ix ila' to ix sb'ec sb'a vin̈ schami ayic ix smilancham vin̈ filisteo vin̈, icha chi' ix aj scolchaj co chon̈ab' tic yuj Jehová. A jun chi' ix il val. Ix ach te tzalaji. ¿Tas yuj tza na' a milcham vin̈, ina to malaj jab'oc smul vin̈ d'ayach? xchi vin̈.

6 Ix scha yab' vin̈aj Saúl chi' tas ix yal vin̈aj Jonatán chi', ix yalan vin̈:

—Tic svac' can in ti' d'a yichan̈ Jehová to man̈ ol in milcham vin̈, xchi vin̈.

7 Ix lajvi chi' ix avtaj vin̈aj David chi' yuj vin̈aj Jonatán chi', ix yalan vin̈ tas ix aj yalan vin̈ smam chi' d'ay. Ix yic'anb'at vin̈aj David chi' vin̈ d'a yichan̈ vin̈ smam chi', ix ochxi vin̈ d'a yopisio d'a stz'ey vin̈aj Saúl chi'.

8 Ix lajvi chi', ix ochxi oval junelxo yed' eb' filisteo, ix elixta vin̈aj David chi' yac' oval yed' eb', te nivan eb' ix smilcham vin̈, yuj chi' ix el lemnaj eb' d'a vin̈. 9 Axo pax vin̈aj Saúl chi', ix ochxi jun espíritu chuc d'a vin̈ yuj Jehová. C'ojanem vin̈ d'a yol spat, yed'nacq'ue q'uen slanza vin̈, axo vin̈aj David chi' van schalan te' arpa vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi'. 10 Ix yic'anchaan̈ q'uen slanza vin̈ rey chi', ix sjulanoch q'uen vin̈ d'a vin̈aj David yic tz'ochcan ch'apan vin̈ d'a sat pat chi' yuj q'uen yalani, palta ix scol sb'a vin̈aj David chi', yuj chi' ix b'atcan ch'apan q'uen lanza chi' d'a sat pat chi'. Ix el lemnaj vin̈aj David d'a jun ac'val chi', ix b'at vin̈ d'a spat. 11 A d'a jun ac'val chi', ix yal vin̈aj Saúl chi' to sb'at och stan̈vumal vin̈aj David chi' d'a spat, yic vach' axo d'a junxo q'uin̈ib'alil, b'at miljoccham vin̈. Axo ix Mical yetb'eyum vin̈ ix alan d'ay:

—Tato man̈ ol a col a b'a d'a jun ac'val tic, q'uic'an chamnac achxo, xchi ix.

12 Ix lajvi chi', ix yac'anelta jun ch'an̈ lasu ix d'a jun ventena, ata' ix emta vin̈aj David chi' yic scolan sb'a. 13 Ix yic'ancot jun sdiosal ix, ix yac'anec' jichan ix d'a sat sch'at vin̈aj David chi'. Ix yac'anoch juntzan̈ xil noc' chiva ix jalb'il d'a sjolom jun sdiosal chi', ix yac'anb'at jun sábana ix d'a yib'an̈. 14 Ayic ix yac'anb'at eb' schecab' vin̈aj Saúl b'at syam vin̈aj David chi', ix yalan ix Mical to penaay vin̈. 15 Ix schecanxib'at eb' schecab' vin̈aj Saúl chi', ix yalan vin̈:

—Iq'ueccot vin̈ d'a sat sch'at chi' d'a tic, a in ol in milcham vin̈, xchi vin̈.

16 Ix och eb' d'a yol spat vin̈aj David chi' yic syilan eb', ticni an̈ej jun yechel jichanec' d'a sat ch'at chi', ayoch jun xil chiva sc'an̈ jolomoc. Ix b'at yalan eb' d'a vin̈aj Saúl chi'. 17 Ix yalan vin̈aj Saúl chi' d'a ix Mical chi':

—¿Tas yuj tzin ixtej, tza colanel jun vin̈ vajc'ol chi'? xchi vin̈. Ix tac'vi ix:

—Yujto ix yal vin̈ d'ayin: Ol ach in milchamoc tato max in a chaeli, xchi vin̈, xchi ix.

18 Icha chi' ix aj scolchaj vin̈aj David chi'. Ix b'at scolan sb'a vin̈ b'aj ay vin̈aj Samuel d'a Ramá. Ix yalan vin̈ d'a vin̈ tas ix utaj yuj vin̈aj Saúl chi'. Ix lajvi chi' ix b'at vin̈aj Samuel chi' yed' vin̈ d'a Naiot yic b'at cajnaj eb' vin̈ ta'. 19 Ayic ix yab'an vin̈aj Saúl chi' to a d'a Naiot d'a yol yic Ramá ayec' vin̈aj David chi', 20 ix yac'anb'at schecab' vin̈ yic b'at ic'joccot vin̈. Ayic ix c'och eb' checab' chi', ix yilan juntzan̈ eb' schecab' Jehová eb', van sb'itan eb' yuj Yespíritu Dios, axo vin̈aj Samuel chi' scuchb'an eb'. A d'a jun rato chi', ix och Yespíritu Dios d'a eb' schecab' vin̈aj Saúl chi', ix och eb' d'a scal eb', ix b'itan eb'.

21 Ayic ix yab'an jun chi' vin̈aj Saúl chi', ix yac'anb'at junxo macan̈ eb' schecab' vin̈. An̈eja' ix ochpax eb' d'a scal eb' van sb'itan chi'. 22 Yuj chi', a val vin̈aj Saúl chi' ix b'at ilanoc, axo yic ix c'och vin̈ d'a jun nivan uc'b'ila' ay d'a Secú, ix sc'anb'an vin̈ b'ajtil ayec' vin̈aj Samuel yed' vin̈aj David. Ay mach ix alan d'a vin̈ to ato d'a Naiot d'a yol yic Ramá ayec' eb' vin̈. 23 Yuj chi' ix b'at vin̈ ta'. Elan̈chamel ix ochpax Yespíritu Dios d'a vin̈, yacb'an van sb'ey vin̈, ix och ijan vin̈ sb'itani masanto ix c'och vin̈ d'a Naiot chi'. 24 Ix yic'anel spichul vin̈ yic sreyal, comon animaxon̈ej ix yutej sb'a vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj Samuel chi' ayic ix b'itan vin̈ chi'. Ichaxon̈ej chi' ix yutej sb'a vin̈ ix ec' c'u yed' ix ec' ac'val. A yuj jun chi' ix elta jun lolonel tz'alji: Ipan pax vin̈aj Saúl ayoch d'a scal eb' schecab' Dios, xchi.

20

Ix colvaj vin̈aj Jonatán d'a vin̈aj David

1 Ix el lemnaj vin̈aj David d'a Naiot d'a yol yic Ramá, ix b'at yilan vin̈aj Jonatán vin̈, yic syal vin̈ d'a vin̈:

—¿Tas val in mul? ¿Tom ay val junoc in mul te chuc ix in c'ulej d'a vin̈ a mam, yuj chi' tzin sayec' vin̈ yic tzin smilanchamoc? xchi vin̈.

2 Ix tac'vi vin̈aj Jonatán chi':

—Man̈ jab'oc, man̈ ol ach chamlaj. Scham a naani to a masanil tas sc'ulej vin̈ in mam chi', syaln̈ej vin̈ d'ayin, vach'chom nivan yelc'ochi, ma quenn̈ej. ¿Tom ijan man̈ ol yal vin̈ d'ayin yuj jun tic? Maay amlaj, xchi vin̈.

3 Ix och ijan vin̈aj David chi' yalani:

—Yojtac vin̈ a mam chi' to te vach' cac'ani, yuj chi' max yal-laj vin̈ d'ayach, max yal-laj sc'ol vin̈ tzojtaquejeli, yic max ach cusi. Palta yojtacxo Jehová to ayxo och chamel d'a vib'an̈, xchi vin̈.

4 Ix yalan vin̈aj Jonatán chi':

—Tato ay junoc b'aj syal ach in colani, al d'ayin, xchi vin̈.

5 Ix tac'vi vin̈aj David chi':

—A q'uic'an tz'och q'uin̈ yuj yalji q'uen uj, yovalil tzin em c'ojan in va d'a stz'ey vin̈ rey chi'. Elocab' d'a a c'ool tzin c'ub'ejcanel in b'a d'a caltac te' tic, masanto d'a yemc'ualil chab'ej. 6 Tato tzin sc'anb'ej vin̈ a mam chi', tzal d'a vin̈ to a d'ayach ix in c'ana' to tzin b'atcan d'a Belén in chon̈ab', yujto a masanil eb' in c'ab' voc ol ac'anoch q'uin̈ ichataxon d'a junjun ab'il. 7 Yic'ocab' tas tzal chi', tato xchi vin̈, vach' vic syal chi'. Tato scot yoval vin̈ jun, syalelc'ochi to naanxo yuj vin̈ in smilanchamoc. 8 Ina to toxo ix cac' co ti' d'a yichan̈ Jehová to vach' cac'ani, yuj chi' tzin c'an jun tic d'ayach. Palta tato yel ay in mul, syal in a milanchamoc, man̈ yovaliloc tzin ic'b'at d'a yichan̈ vin̈ a mam chi', xchi vin̈.

9 Ix tac'vi vin̈aj Jonatán chi':

—Man̈ a na icha chi', tato ix vab' specal to snib'ej vin̈ in mam chi' tzach smilchamoc, toxom ix val d'ayach, xchi vin̈ d'a vin̈.

10 —¿Mach pax ol alan d'ayin, tato chuc ol aj stac'voc vin̈ d'ayach? xchi vin̈aj David chi'.

11 Ix yalan vin̈aj Jonatán chi':

—Con̈ ved'oc, con̈ el d'a spatiquel chon̈ab' tic, xchi vin̈.

Ix b'at eb' vin̈ schavan̈il. 12 Ayic ix c'och eb' vin̈ b'aj man̈xalaj anima, ix yalan vin̈aj Jonatán chi':

—Yojtac Jehová co Diosal to yel svala'. A q'uic'an, ma chab'ej yab' icha tic, tzin c'anb'ej d'a vin̈ in mam chi', tas nab'il yuj vin̈. Tato vach' tas sna' vin̈ d'a a patic, svalcot ab'i. 13 Tato chuc spensar vin̈ d'a a patic jun, aocab' Jehová ol ac'an in yaelal tato max val d'ayach yuj tas ol aj a colan a b'a. Axo ticnaic, colvajocab' Jehová ed'oc icha ix aj scolvaj yed' vin̈ in mam chi'. 14 A ticnaic, tato pitzaninto ol ach ochcan reyal, tzin c'an d'ayach to ol oc' a c'ool d'ayin icha yoq'uelc'olal Jehová d'ayach, man̈ ol in a milchamlaj. 15 Tato toxo in cham jun, tzin c'an d'ayach to tza nacot vin̈tilal d'a masanil tiempo. Ayic ol satjiel eb' ajc'ol yuj Jehová, mocab' satel in b'inaj d'a a macb'en, xchi vin̈. 16 Icha chi' ix aj sb'oancan strato vin̈aj Jonatán chi' yed' vin̈aj David chi', ol b'eyn̈ejb'at d'a scal yin̈tilal vin̈aj David chi'. Ix yalan vin̈aj Jonatán chi' icha tic:

Aocab' Jehová tz'ac'an a yaelal tato man̈ ol elc'och tas scalcan tic, xchi vin̈. 17 Yujto te xajan vin̈aj David chi' yuj vin̈aj Jonatán chi', yuj chi' ix yal vin̈ to svach' b'oejxican jun strato eb' vin̈ chi'. 18 Ix yalanxi vin̈aj Jonatán chi':

—Q'uic'an tz'och q'uin̈ yuj yalji q'uen uj, scheclaji to malaj ach yujto secan tz'ajcan b'aj tzach em c'ojan. 19 Palta axo chab'ej d'a yemc'ualil, sb'at a c'ub'ejel a b'a b'aj a c'ub'ejnaquel a b'a junel. Tza tan̈vej d'a slac'anil q'uen q'ueen scuch Ezel. 20 Tzin julb'at oxeoc in jul-lab' ta', ichato ay junoc mach b'aj van in julvajb'ati. 21 Slajvi chi', svalan d'a vin̈ in checab': Ixic b'at ic'cot in jul-lab' chi', xin cham d'a vin̈. Tato sval d'a vin̈ icha tic: A d'a yichan̈cot tic ay, ic'cot te', ta xin chi, tzach cot d'a junc'olal, malaj tas ol ach ic'an syal chi'. Toxo ix vac' in ti' d'a yichan̈ Jehová to icha chi' ol vutej. 22 Palta tato sval jun: A jun in jul-lab' chi', najatto ay d'a ichan̈b'at chi', tato xin chi d'a vin̈, tzach b'at d'a najat a col a b'a yujto a Jehová tzach checanb'ati. 23 A pax d'a co ti' ix calcan tic jun, a Jehová testigo tz'ajcan d'ay to juneln̈ej scalcani, xchi vin̈ d'a vin̈.

24 Ix lajvi chi', ix sc'ub'anel sb'a vin̈aj David chi' d'a caltac te'. Ayic ix chajiel yich yic tz'och q'uin̈ yuj yalji q'uen uj, ix em c'ojan vin̈aj rey Saúl sva'i. 25 A d'a sat pat ix em c'ojan vin̈ d'a b'ajtaxon tz'em c'ojan. A d'a yichan̈ vin̈ ix em c'ojan vin̈aj Jonatán, axo d'a stz'ey vin̈ ix em c'ojan vin̈aj Abner, axo pax xila vin̈aj David, malaj mach ix em c'ojan d'ay. 26 A d'a b'ab'el c'u, malaj tas ix yal vin̈aj Saúl chi', yujto ix sna vin̈ icha tic: Tecan ay junoc tas man̈ vach'oc ix sc'ulej vin̈aj David chi', maj am yal sb'oan sb'a vin̈ icha yalan ley d'a ayocto, xchi vin̈ d'a spensar chi'. 27 Schab'ilxo c'ual yajoch q'uin̈ chi', colann̈ej xila vin̈aj David chi', malaj mach tz'em c'ojan d'ay. Yuj chi' ix sc'anb'ej vin̈aj Saúl d'a vin̈aj Jonatán icha tic:

—¿Tas yuj maj javi vin̈ yuninal vin̈aj Isaí chi' vael ticnaic yed' evi? xchi vin̈.

28 Ix tac'vi vin̈aj Jonatán chi':

—A vin̈aj David chi' alan d'ayin evi, 29 tob' masanil eb' sc'ab' yoc vin̈ snaan q'uin̈ yic silab' d'a schon̈ab', yuj chi' ix avtajb'at vin̈ yuj jun vin̈ yuc'tac. Yal vin̈ d'ayin icha tic: Tato vach' in d'a a sat, cha in b'at vac' tzalajb'oc in c'ool yed' eb' vuc'tac chi', xchi vin̈. Yuj chi' max javilaj vin̈ vael d'a a mexa tic, xchi vin̈.

30 Ayic ix yab'an vin̈ rey icha chi', ix cot yoval vin̈ d'a vin̈aj Jonatán chi', ix yalan vin̈:

—Mitz' unin ach, b'ajam sic'b'il ach. Vojtac to vach' ac'an yed' vin̈ yuninal vin̈aj Isaí chi', yic q'uixvelal tzach ajcan yed' ix a nun. 31 ¿Tom max nachajel jab'oc uuj to yacb'an pitzan vin̈ yuninal vin̈aj Isaí chi', man̈ ol ach och reyal yed' pax eb' in̈tilal? A ticnaic, ac'b'at sayumal vin̈, tzic'ancot vin̈ d'ayin, ol in milancham vin̈, xchi vin̈.

32 Ix tac'vi vin̈aj Jonatán chi' icha tic:

—¿Tas yuj ol cham vin̈? ¿Tom ay junoc tas chuc ix sc'ulej vin̈, yuj chi' icha chi' tzala'? xchi vin̈.

33 Ayic ix yab'an jun chi' vin̈aj Saúl chi', ix sjulanb'at jun q'uen slanza vin̈ d'a vin̈aj Jonatán chi' yic smilancham vin̈. Icha chi' ix aj snachajel yuj vin̈aj Jonatán chi' to a' vin̈ smam vin̈ chi', snib'ej vin̈ smilcham vin̈aj David chi'. 34 Ix cot yoval vin̈aj Jonatán chi', ix q'ue jucnaj vin̈, ix elta vin̈. Majxo valaj vin̈ yed' eb' vin̈ d'a schab'il c'ual chi', yujto ix cus vin̈ yuj vin̈aj David chi', yujto te chuc tas ix yal vin̈aj Saúl chi' ix yab' vin̈. 35 D'a val sacb'inaj d'a junxo c'u, ix b'at vin̈ yil vin̈aj David chi', icha yaj yalancan eb' vin̈, tzac'anoch jun vin̈ quelem unin yuj vin̈. 36 Ix yalan vin̈ d'a vin̈ quelem chi':

—Elan̈chamel ol b'at ic'cot in jul-lab' ol in julb'at tic, xchi vin̈.

Ix b'at vin̈ quelem chi' b'ian. A val sb'at vin̈ chi', ix julvajb'at vin̈aj Jonatán chi' d'a yichan̈b'at vin̈. 37-38 Ayic ix c'och vin̈ b'aj ix em jul-lab' chi', te chaan̈ ix avaj vin̈aj Jonatán chi' icha tic:

—Yel a c'ool, man̈ ach och vaan, ato d'a ichan̈b'at ix c'ochi, xchi vin̈.

Ix lajvi chi' ix yalanxi vin̈:

—Yelc'olal a b'ati, man̈ ach och vaan, xchi vin̈.

Ix sic'anq'ue jul-lab' chi' vin̈ quelem chi', ix yic'ancot vin̈. 39 Palta maj nachajel-laj jab'oc yuj vin̈ tas ix sc'ulej vin̈aj Jonatán chi', an̈ej vin̈ ojtannac yed' vin̈aj David tas yaj jun slolonel chi'. 40 Ix lajvi chi', ix yac'an sjul-lab' vin̈aj Jonatán chi' d'a vin̈ quelem chi', ix schecan meltzaj vin̈ vin̈ d'a chon̈ab'.

41 Ixn̈ej b'atcan vin̈ quelem chi', ix elcancot vin̈aj David d'a spatic q'uen q'ueen. Ixn̈ej elta vin̈ chi', oxel ix em n̈ojan vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj Jonatán chi'. Ix lajvi chi' ix stz'ub'lanelta sti' eb' vin̈, ix oc' eb' vin̈ schavan̈il, ix sic'sic'an val vin̈aj David chi' yoq'ui. 42 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Jonatán chi' d'a vin̈:

—Ixic, junc'olal a b'ati yujto a co ti' ix cac' co chavan̈il, d'a yichan̈ Jehová ix cala'. Ix co c'an d'a Jehová chi' to ayn̈ejocab'och qued'oc co chavan̈il yed' eb' quin̈tilal yic tz'elcanc'och b'aj ix cac' co ti', yic vach'n̈ej pax cac'ani yed' eb' quin̈tilal, xchi vin̈.

Ix lajvi chi', ix b'atcan vin̈aj David chi', axo vin̈aj Jonatán chi' ix meltzajcancot vin̈ d'a chon̈ab'.

21

Ix el vin̈aj David d'a vin̈aj Saúl

1 Ix lajvi chi', ix b'atcan vin̈aj David chi' d'a chon̈ab' Nob, ix ec' vin̈ d'a vin̈aj sacerdote Ahimelec. Ix xivq'ue vin̈ sacerdote chi' ayic ix ul schaan vin̈aj David chi' vin̈, ix yalan vin̈ d'a vin̈:

—¿Tas yuj a achn̈ej tzach javi, malaj junoc mach ed'nac? xchi vin̈ d'a vin̈aj David chi'.

2 Ix tac'vi vin̈aj David chi':

—Atoni, yujto ay tas ix schec vin̈ rey ul in c'ulej, palta snib'ej vin̈ to malaj mach tz'ojtacaneli, axo pax eb' vin̈ ajun ved' jun, ix val d'a eb' vin̈ b'ajtil ol vil-lajxi in b'a yed' eb' vin̈. 3 A ticnaic, ¿ay am jab'oc tas sco va d'ayach? Ac' oyeoc co pan, ma yaln̈ej tas ayec' d'ayach, xchi vin̈.

4 Ix tac'vi vin̈ sacerdote chi':

—Malaj ixim comon pan ayeq'ui. Ay ixim, palta a ixim tz'ac'jioch d'a yichan̈ Jehová. Syal vac'an ixim d'ayach, tato vach' yaj eb' vin̈ ajun chi' ed'oc, tato maj vay eb' vin̈ yed' eb' ix ix, xchi vin̈.

5 Ix tac'vi vin̈aj David chi' icha tic:

—Ayxotax scan eb' ix cuuj, chab'jitax on̈ coti. Vach'chom yel, man̈ yicoc Jehová jun co checnab'il tic, palta yictax on̈ coti, vach'xo yaj eb' vin̈ ved'nac chi' icha yalan ley, yuj chi' yel vach'xo yaj eb' vin̈ ticnaic, xchi vin̈.

6 Ix lajvi chi', ix yac'an ixim pan yic Dios vin̈ sacerdote chi' d'a vin̈. Malaj junocxo macan̈ ixim pan ay d'a yol sc'ab' vin̈ sacerdote chi', an̈ej ixim toxo ix ic'jiel d'a yichan̈ Dios d'a sat mexa yic tz'ochixpaxcan ixim c'ac'to sq'uexuloc. 7 A d'a jun c'u chi', ayec' jun vin̈ schecab' vin̈aj Saúl d'a slac'anil scajnub' Dios, yujto ay tas ayoch d'a yib'an̈ vin̈. A jun vin̈ chi', edomita vin̈, Doeg sb'i vin̈, yajal yaj vin̈ d'a scal eb' stan̈vumal scalnel vin̈aj Saúl chi'.

8 Ix yalan vin̈aj David chi' d'a vin̈aj Ahimelec chi' icha tic:

—¿Ay am junoc q'uen lanza, ma junoc q'uen espada ayec' d'ayach? Yujto d'a elan̈chamel xon̈ej ix aj in checjicot yuj vin̈ rey chi', yuj chi' majxo yal vic'ancot q'uen vespada, ma junocxo q'uen yamc'ab', xchi vin̈.

9 Ix tac'vi vin̈ sacerdote chi':

—A d'a tic ayec' q'uen yespada vin̈aj Goliat, vin̈ filisteo a milnaccham d'a sch'olanil yic Ela. A d'a tic ayec' q'ueen, pichanoch jun c'apac d'a q'ueen, ayec' q'uen d'a spatic c'apac chaleca. Syal ic'anb'at q'ueen. Tato max scha a c'ol q'uen jun, man̈xalaj junocxo q'uen ay d'ayin, xchi vin̈ d'a vin̈.

Ix tac'vi vin̈aj David chi', ix yalan vin̈:

—Malaj junocxo q'uen lajan yed' jun q'ueen chi'. Ac' q'uen d'ayin, xchi vin̈.

10 An̈eja' d'a jun c'u chi' ix b'atn̈ej vin̈aj David chi' sc'ub'ejel sb'a d'a vin̈aj Saúl chi', ix c'och vin̈ d'a chon̈ab' Gat b'aj rey vin̈aj Aquis. 11 Axo eb' schecab' vin̈aj Aquis chi' ix alan icha tic:

—A jun vin̈ tic aton vin̈aj David, icha rey yaj vin̈ d'a Israel. Aton vin̈ sb'itaj yuj eb' ix ix ayic sq'ue chennaj eb' ix, syalan eb' ix icha tic:

Smilal eb' ajc'ol ix smilcham vin̈aj Saúl.

Lajlajun̈ miltac ix smilcham vin̈aj David, xchi eb' ix, xchi eb'.

12 Ix cham val yab'an juntzan̈ lolonel chi' vin̈aj David chi', yuj chi' ix xiv vin̈ d'a vin̈aj Aquis chi'. 13 D'a yichan̈ eb' ix q'uexvi yilji vin̈aj David chi', ix yesanoch sb'a vin̈ quistalil, comonxon̈ej stz'ib'ej ch'acan spatictac puerta vin̈, tz'emta jililoc yal sti' vin̈ d'a xil sti'. 14 Ix yalan vin̈aj Aquis chi' d'a eb' schecab' chi':

—Tato ix eyila' to quistal jun vinac tic, ¿tas yuj ix eyic'cot vin̈ d'ayin? 15 ¿Tocval malaj eb' quistal d'a tic, yuj chi' ix eyic'cot junxo vin̈ tic yic tzul yac' squistalil vin̈ chi' d'a yol in pat tic? xchi vin̈.

22

1 Ix elxi vin̈aj David chi' ta', ix b'at sc'ub'anel sb'a vin̈ d'a jun q'uen n̈aq'ueen d'a yol yic Adulam. Ayic ix yab'an eb' vin̈ yuc'tac vin̈ yed' eb' sc'ab' yoc vin̈ b'aj ayec' vin̈, ix b'at eb' vin̈ sc'ub'ejel sb'a yed' vin̈. 2 Ix c'ochpax eb' tz'ixtaxi, masanil eb' ay sb'oc yed' eb' ay schab'c'olal. A vin̈aj David chi' ix och yajaliloc eb'. Ay am junoc 400 eb' vin̈ vinac d'a smasanil.

3 Spetoj vin̈aj David d'a Adulam chi', ix c'ochcan vin̈ d'a Mizpa, d'a yol yic Moab. Ix yalan vin̈ d'a vin̈ sreyal Moab chi' icha tic:

—Tzin tevi d'ayach to scan vin̈ in mam yed' ix in nun ed'oc masanto ol vil tas ol in yutej Dios, xchi vin̈.

4 Icha chi' ix aj yic'anb'at smam snun vin̈ chi' d'a yichan̈ vin̈ sreyal Moab chi'. A yed' vin̈ ix aj eb' yacb'an ayec' vin̈aj David chi' scol sb'a d'a jolomtac vitz. 5 Axo vin̈aj Gad, schecab' Dios ix alan d'a vin̈aj David chi' icha tic:

—Man̈ ach can d'a tic yuj a colan a b'a, palta meltzajan̈ d'a yol yic Judá, xchi vin̈.

Icha chi' ix aj sb'at vin̈aj David, masanto ix c'och vin̈ d'a jun caltac te' d'a yol yic Haret.

Ix miljicham eb' sacerdote d'a Nob

6 Ay jun c'ual, c'ojanem vin̈aj Saúl d'a yich jun te' tamarisco d'a jolom vitz d'a Gabaa, lac'b'ilq'ue q'uen slanza vin̈ yuuj, oyanoch eb' yajalil soldado d'a spatic vin̈. Ata' ix yab' vin̈ to ix checlaj b'aj ayec' vin̈aj David yed' eb' soldado. 7 Yuj chi' ix yal vin̈ d'a eb' soldado oyanoch d'a spatic chi':

—Ex vetchon̈ab' yin̈tilal Benjamín, ab'ec tas ol vala': ¿Tom tzeyac'och d'a e c'ool to a vin̈ yuninal vin̈aj Isaí chi' ol ac'an e luum yed' te' eyuva? ¿Tom e masanil ol ex och d'a comandanteal yed' d'a capitanil yuj vin̈? 8 Yuj chi' e masanilxon̈ej a ex ayex ec' tic tzex och ajc'olal d'ayin. Malaj mach tz'alan d'ayin, tato a vin̈ vuninal toxo ix yac' strato vin̈ yed' vin̈ yuninal vin̈aj Isaí chi'. Malaj junoc ex ayex ec' tic tzex och jab'oc ilc'olal vuuj. Malaj junoc ex tzeyal d'ayin tato toxo ix och vin̈ vuninal chi' yac'an sc'ol jun in checab', yic tz'och ajc'olal d'ayin in smilan icha sc'ulej ticnaic, xchi vin̈aj Saúl chi'.

9 Aypaxoch vin̈aj Doeg aj Edom d'a scal eb' schecab' vin̈aj Saúl chi', yuj chi' ix tac'vi vin̈ icha tic:

—Ix vil vin̈ yuninal vin̈aj Isaí chi' ayic ix b'atcan vin̈ d'a Nob, ix c'och vin̈ d'a vin̈aj Ahimelec yuninal vin̈aj Ahitob. 10 A vin̈aj Ahimelec chi', ix sc'anb'ej vin̈ d'a Jehová yuj vin̈aj David chi', ix ac'ji svael vin̈ yuj vin̈. Ix yac'anpax q'uen yespada vin̈aj Goliat vin̈ filisteo vin̈ d'a vin̈, xchi vin̈aj Doeg chi'.

11 Yuj chi' ix schecan vin̈ rey chi' avtaj vin̈aj sacerdote Ahimelec chi' yed' masanil eb' vin̈ sacerdote ay d'a Nob chi', aton eb' vin̈ sc'ab' yocto sb'a yed' vin̈aj Ahimelec chi'. Ayic ix c'och eb' vin̈ smasanil d'a yichan̈ vin̈ rey chi', 12 ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Ahimelec chi':

—Ach yuninal vin̈aj Ahitob, ab' tas ol vala', xchi vin̈.

—Ayinec' d'a yol a c'ab' mamin rey, xchi vin̈aj Ahimelec chi'.

13 Ix sc'anb'an vin̈aj Saúl chi' d'a vin̈ icha tic:

—¿Tas yuj ayach och ajc'olal d'ayin yed' vin̈ yuninal vin̈aj Isaí chi'? Ix ac' svael vin̈, ix ac'anpax jun q'uen espada d'a vin̈, ix a c'anb'an d'a Dios yuj vin̈, yic tz'och vin̈ ajc'olal d'ayin yic tzin smilani, ichaton sc'ulej vin̈ ticnaic, xchi vin̈.

14 Ix yalan vin̈aj Ahimelec chi' d'a vin̈ rey chi':

—Mamin rey, ¿mach junoc d'a scal eb' a checab' sc'anab'ajej val icha vin̈aj David, an̈ejtona' to a n̈i' pax vin̈, yajal pax yaj vin̈ d'a scal eb' a tan̈vumal, te nivan pax yelc'och vin̈ d'a a palacio? 15 ¿Tocval b'ab'elto tzin c'anb'ej d'a Dios yuj vin̈? Mamin rey, malaj b'aj tzin och ajc'olal d'ayach, yuj chi' mocab'a tas tza na' d'a in patic yed' d'a spatic eb' in c'ab' voc, yujto man̈ vojtacoc jab'oc tas yaj jun lolonel tic, xchi vin̈.

16 Palta d'a yelc'olal ix yal vin̈ rey chi' d'a vin̈ icha tic:

—An̈ejto tzac'och d'a a c'ool to ol ach cham yed' masanil eb' a c'ab' oc tic, xchi vin̈.

17 A val d'a jun rato chi' ix schecan eb' stan̈vumal vin̈ rey chi', ix yalan vin̈:

—Mileccham masanil eb' vin̈ sacerdote yic Jehová tic, yujto ayoch eb' vin̈ yed' vin̈aj David chi'. Yojtac eb' vin̈ to tz'el vin̈ elelal d'ayin, palta maj yal-laj eb' vin̈ vab'i, xchi vin̈.

Palta a eb' soldado stan̈vumal vin̈ rey chi', maj yal-laj sc'ol eb' ix smilcham eb' vin̈ sacerdote yic Jehová chi'. 18 Yuj chi' ix yal vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Doeg chi':

—Milcham eb' vin̈ a ach tic, xchi vin̈.

Ix och ijan vin̈aj Doeg chi' smilancham eb' vin̈ sacerdote chi'. A d'a jun c'u chi', 85 eb' vinac tz'ac'anoch c'apac chaleca nab'a lino ix smilcham vin̈aj Doeg chi'. 19 D'a elan̈chamel, ix ochpax vin̈ d'a yol chon̈ab' Nob, aton schon̈ab' eb' vin̈ sacerdote chi', a yed' q'uen espada ix smilcham masanil eb' vinac vin̈, eb' ix ix, eb' unin yed' eb' ato yalji. Ix smilpaxcham noc' vacax vin̈, noc' b'uru yed' noc' calnel. 20 Palta ay jun vin̈ yuninal vin̈aj Ahimelec, scuchan Abiatar, ix yac' ganar vin̈ yel lemnaj b'aj van yoch chamel chi', ix b'atcan vin̈ b'aj ayec' vin̈aj David. 21 A' vin̈ ix alan d'a vin̈aj David chi' to a masanil eb' vin̈ sacerdote yic Jehová, toxo ix miljicham eb' vin̈ yuj tas ix yal vin̈aj Saúl. 22 Ix yalan vin̈aj David chi':

—A jun chi' vojtactaxoni, yujto a d'a yic chi' ix vila' to ayec' vin̈aj Doeg ta', yuj chi' ix in na'a to a vin̈ ol alan d'a vin̈aj Saúl chi'. A ticnaic, vuuj ix cham masanil eb' a c'ab' oc chi', 23 palta jun, canan̈ ved' d'a tic. Man̈ ach xivoc, yujto a vin̈ ayoch ajc'olal chi' d'ayach, aypaxoch vin̈ ajc'olal d'ayin, palta vach' aj ved' d'a tic, xchi vin̈.

23

A vin̈aj David ix colanel chon̈ab' Keila

1 Ay jun c'ual ix och eb' filisteo yac' oval d'a chon̈ab' Keila, ix elc'ajb'at strigo eb' toto val ix steq'ueli, yuj chi' ayic ix yalan jun tic eb' d'a vin̈aj David, 2 ix b'at sc'anb'an yab' vin̈ d'a Jehová icha tic:

—¿Tzam in a chab'at vac' oval yed' juntzan̈ filisteo chi'? xchi vin̈.

Ix tac'vi Jehová:

—Ixic ac' oval, tza colancanel chon̈ab' Keila tic, xchi d'a vin̈.

3 Axo eb' vin̈ ajun yed' vin̈aj David chi', ix yal eb' d'a vin̈ icha tic:

—Ina to d'a xivc'olal ayon̈ec' d'a Judá tic, ocxom val to tzon̈ b'at cac' oval yed' eb' filisteo d'a chon̈ab' Keila, xchi eb'.

4 Yuj chi' ix sc'anb'ejxi vin̈ d'a Jehová. Ix tac'vixi d'a vin̈, ix yalani:

—Ixic d'a chon̈ab' Keila chi'. A in ol vac'och eb' filisteo chi' d'a yol a c'ab', xchi.

5 Yuj chi' ix b'at vin̈aj David chi' yed' eb' soldado ajun yed'oc d'a chon̈ab' Keila chi'. Ata' ix yac' oval eb' yed' eb' filisteo chi'. Ix ac'ji ganar eb' yuj eb', yuj chi' ix yic'canec' smolb'etzal noc' eb' smasanil. Icha chi' ix aj scolchajcanel eb' cajan d'a Keila chi'.

6 A vin̈aj Abiatar yuninal vin̈aj Ahimelec, vin̈ ix el lemnajoc, ix c'och vin̈ b'aj ayec' vin̈aj David d'a chon̈ab' Keila chi', yed'nac jun chaleca vin̈. 7 Ix alchaj d'a vin̈aj Saúl to a d'a chon̈ab' Keila ayec' vin̈aj David chi'. Ix snaan vin̈ icha tic: A ticnaic toxo ix ac'jioch vin̈aj David chi' d'a yol in c'ab' yuj Dios, yujto toxo ix b'at smacb'ejcanoch sb'a vin̈ d'a yol jun chon̈ab' to te vach' yajoch spuertail smacchaji, xchi vin̈.

8 Ix lajvi chi', ix yavtan masanil eb' soldado vin̈, yic sb'at oymitaj vin̈aj David chi' yed' eb' soldado d'a Keila yuj eb' yalani. 9 Palta ix yojtaquejel vin̈aj David chi' to van scot vin̈aj Saúl yac' oval yed' vin̈, yuj chi' ix yal vin̈ d'a vin̈aj sacerdote Abiatar to syic'cot c'apac chaleca vin̈ yic sc'anb'ej eb' d'a Jehová. 10 Ix yalan vin̈aj David chi' icha tic:

—Mamin Jehová, co Diosal ach a on̈ israel on̈ tic, a in a checab' in tic ix vab'i to a vin̈aj Saúl van snaan vin̈ ul satel chon̈ab' Keila tic vuuj. 11 ¿Ol am javoc vin̈ icha ix aj vab'ani? ¿Ol am in yac'och eb' cajan d'a chon̈ab' Keila tic d'a yol sc'ab' vin̈? Tzin tevi d'ayach Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, to tzal d'ayin, xchi vin̈.

Ix yalan Jehová chi':

—A vin̈aj Saúl chi' van scot vin̈, xchi.

12 Ix sc'anb'anxi vin̈aj David chi' d'a Jehová chi':

—¿Ol am in yac'och eb' aj chon̈ab' Keila tic yed' eb' in soldado d'a yol sc'ab' vin̈? xchi vin̈.

Ix yalanxi Jehová chi':

—I', ol ex yac'och eb', xchi.

13 Yuj chi' ix el vin̈aj David yed' eb' soldado chi', ay am junoc 600 eb'. Ch'occh'oc b'aj ayec' eb' d'a juntac el. Ayic ix c'ochxi yab'ixal d'a vin̈aj Saúl chi' to toxo ix el eb' d'a chon̈ab' Keila chi', majxo b'atlaj vin̈ ta'.

Ix b'atcan vin̈aj David d'a tz'inan luum

14 Yuj chi' ix aj vin̈aj David chi' d'a juntzan̈ q'uen n̈aq'ueen d'a siquil luum d'a yol yic Zif. Vach'chom ix saychajec' vin̈ yuj vin̈aj Saúl chi' d'a junjun c'u, palta maj ac'jilaj vin̈ yuj Dios d'a yol sc'ab' vin̈. 15 Ayic ix yab'an specal vin̈aj David chi' to an̈eja' sayjiec' vin̈ yuj vin̈aj Saúl chi' yic smilanchamoc, ix canxon̈ej vin̈ d'a Hores, d'a tz'inan luum d'a yol yic Zif chi'.

16 Ay jun c'ual ix b'at vin̈aj Jonatán yil vin̈aj David d'a Hores chi'. Ix ac'ji stec'anil vin̈aj David chi' yuj vin̈ yic syac'anoch Dios vin̈ yipoc sc'ool. 17 Ix yalan vin̈ d'a vin̈aj David chi' icha tic:

—Man̈ ach xivoc, yujto man̈ ol ach ilchajlaj yuj vin̈ in mam chi'. Yujto a ach tic, ol ach ochn̈ej co reyaloc a on̈ israel on̈ tic, a inxo ol in och d'a schab'il yajalil d'ayach. A jun tic yojtacxopax vin̈ in mam chi', xchi vin̈.

18 Ix snaanxicot strato eb' vin̈ schavan̈il d'a yichan̈ Jehová. Ix lajvi chi', ix meltzajxi vin̈aj Jonatán chi' d'a spat, axo pax vin̈aj David chi', ix cann̈ej vin̈ d'a Hores chi'. 19 Axo eb' cajan d'a Zif chi' ix b'at alan d'a vin̈aj Saúl d'a Gabaa, ix yalan eb':

—A vin̈aj David, ayec' vin̈ sc'ub'ejel sb'a d'a yol co macb'en, d'a juntzan̈ q'uen n̈aq'ueen d'a svitzal Haquila, d'a Hores, d'a stojolal sur d'a chon̈ab' Jesimón. 20 Yuj chi' mamin rey, tato syal a c'ool tzach b'at ta', syal tzach b'ati, ol co ch'ox vin̈ d'ayach, xchi eb'.

21 Ix yalan vin̈aj Saúl chi' d'a eb':

—Yac'ocab' svach'c'olal Jehová d'a eyib'an̈, yujto tz'oc' e c'ool d'ayin. 22 A ticnaic, sval d'ayex to b'at eyil val b'ajvaltil ayec' vin̈, mach ix ilani, yujto svab'i tob' te jelan vin̈ scolan sb'a. 23 Tzeyil val sic'lab'il b'aj val sc'ub'ejel sb'a vin̈ chi', tzul eyalanxi d'ayin d'a sjichanil, icha chi' ol aj in b'at eyed'oc. Tato yel ayec' vin̈ ta', ol b'at in sayec' vin̈ d'a scal masanil yol yic Judá, xchi vin̈.

24 Ix b'ab'laj pax eb' aj Zif chi' d'a schon̈ab', axo vin̈aj Saúl chi' tzac'anto ix b'at vin̈ yed' eb' soldado. Axo pax vin̈aj David chi', ayec' vin̈ yed' eb' vin̈ ajun yed'oc d'a Maón, d'a tz'inan luum, d'a ac'lic d'a stojolal sur d'a chon̈ab' Jesimón. 25 Yuj chi' ix b'at vin̈aj Saúl chi' yed' eb' soldado say vin̈. Ayic ix alji jun tic d'a vin̈aj David chi', ix emta vin̈ d'a sattac q'ueen, ix cann̈ej vin̈ d'a lum Maón d'a tz'inan luum chi'. Yuj chi' a ix yab'an vin̈aj Saúl chi' icha chi', ix b'at vin̈ sayec' vin̈ ta'. 26 A d'a jun spac'ul jun vitz chi', ata' sb'at vin̈aj Saúl yed' soldado. Axo d'a junxo spatic luum, ata' sb'atpax vin̈aj David yed' eb' soldado ajun yed'oc yic syac' yip eb' yel d'a vin̈aj Saúl chi'. Palta toxo ix oyjichaan̈ vin̈aj David yed' eb' ajun yed' vin̈ yuj vin̈aj Saúl yed' eb' soldado chi' yic syamji eb'. 27 Elan̈chamel ix c'och jun vin̈ checab' d'a vin̈aj Saúl chi', ix yalan vin̈:

—Mamin rey, meltzajan̈ d'a elan̈chamel, yujto a eb' filisteo toxo ix och eb' d'a yol co chon̈ab', xchi vin̈.

28 Yuj chi' ix b'at vin̈aj Saúl chi' yac' oval yed' eb' filisteo chi'. Icha chi' ix aj yoch vaan vin̈ spechan b'eyec' vin̈aj David chi'. Atax ta' ix scuchcan jun sat q'uen chi' icha tic: Sat q'uen b'aj ix spoj sb'a b'e.

29 Icha chi' ix aj sb'atcan vin̈aj David chi' sc'ub'ejel sb'a d'a yoltac q'uen n̈aq'ueen d'a yol yic En-gadi.

24

Maj smil-laj vin̈aj Saúl vin̈aj David

1 Ayic ix lajvi yac'an oval vin̈aj Saúl yed' eb' filisteo chi', ix alji d'a vin̈ to a d'a tz'inan luum d'a En-gadi ayec' vin̈aj David chi'. 2 Yuj chi' oxe' mil eb' soldado te jelan d'a scal eb' israel ix siq'uel vin̈aj Saúl chi', yic sb'at eb' sayec' vin̈aj David chi' yed' eb' ajun yed' vin̈ d'a sattac q'uen q'ueen b'aj ay noc' c'ultaquil chiva. 3 Ayic ix c'och vin̈aj Saúl yed' eb' soldado d'a juntzan̈ te' macte' calnel d'a ti' b'e, ix och vin̈ chuljel d'a yol jun q'uen n̈aq'ueen ay d'a slac'anil chi'. Man̈ yojtacoclaj vin̈ tato ata' ayec' vin̈aj David yed' eb' soldado d'a yichochc'och q'uen chi'. 4 Yuj chi' ix yal eb' vin̈ ajun yed' vin̈aj David chi':

—A ticnaic ix elc'och tas ix yal Jehová to syac'och vin̈ ajc'ool d'a yol a c'ab'. A ach tza na'a tas tzutej, xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

Ix q'ue vaan vin̈, te c'ojanc'olal ix cot vin̈, ix spolanel jab' sti' sjucan pichul vin̈aj Saúl chi' vin̈. 5 Ix lajvi yutan vin̈ icha chi', ix cuspaxq'ue sc'ool vin̈. 6 Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ ajun yed'oc chi' icha tic:

—Aocab' Jehová max chaan in milcham vin̈ in reyal tic, yujto a' sic'annacoch vin̈ reyal, xchi vin̈.

7 Icha chi' ix yutej vin̈aj David chi' scachan eb' vin̈ ajun yed'oc chi'. Maj yal-laj vin̈ to ay tz'utaj vin̈aj Saúl chi' yuj eb' vin̈, ton̈ej ix yiloch eb' vin̈ ix elixta vin̈ d'a yol q'uen n̈aq'ueen chi', ix b'atxican vin̈. 8 Ix lajvi chi', ix elta vin̈aj David chi' d'a spatic vin̈, ix avajb'at vin̈:

—Mamin rey, xchib'at vin̈.

Axo ix meltzajb'at q'uelan vin̈aj Saúl chi' d'a spatic, ix em n̈ojnaj vin̈aj David chi', ix yalan vin̈:

9 —Mamin, ¿tas yuj tza cha ab' d'a eb' anima tz'alani to chuc tas tzin say d'a a patic? 10 Na'eli to a ticnaic a Jehová ix ach ac'anoch d'a yol in c'ab' d'a yol q'uen n̈aq'ueen tic. A eb' vin̈ ajun ved'oc, ix yal eb' vin̈ to tzach in milchamoc, palta maj yal-laj in c'ool. Ix in na' to rey ach, a Jehová sic'annac ach och reyal.

11 Mamin, iltonab' jab' sti' a jucan pichul ved'nac tic. Te secojtac ix aj ach in milanchamoc tato ix yal in c'ool. Yuj chi' a d'a jun tic syal snachajel uuj to malaj tas chuc tzin na' d'a a patic, malaj b'aj ix vic'chaan̈ in b'a d'ayach. Palta ¿tas yuj tzin a sayeq'ui yic tzin a milancham alani?

12 A ticnaic, on̈ b'eyc'olajocab' co chavan̈il yuj Jehová Dios, mach tojol spensar, aocab' tz'ac'an spac d'ayach yuj tas tzin utej. A inxo tic jun, man̈ ol vac'och in c'ab' ach in milanchamoc. 13 Ay jun lolonel syal eb' anima d'a peca' icha tic: A d'a eb' chuc, ata' scot chucal, xchi. Yuj chi' mamin rey, malaj b'aq'uin̈ ol vac'och in c'ab' d'ayach.

14 Mamin rey, natonab'i to a ach tic sreyal ach Israel. A inxo van in a sayanec' tic, tocval ay jab'oc velc'ochi. Lajan in val icha noc' chamnac tz'i', ma icha val noc' c'ac. 15 Yuj chi' aocab' Jehová tzon̈ b'eyc'olan co chavan̈il, mach on̈ ay co mul. Aocab' tz'ilan tas tzin utej tic, tzin scolanel d'ayach, xchi vin̈.

16 Axo ix lajvi slolon vin̈aj David chi', ix yalan vin̈aj Saúl chi':

—Ach David, ¿tom a ach tzach lolon chi' ma? xchi vin̈.

Ix oc'q'ue vin̈. 17 Ix yalan vin̈:

—A ach tic te tojol a pensar. Te vach' ix utej a pactzitan in chuc pensaril d'ayach. 18 A val ticnaic tza ch'oxeli to vach' tzutej a pensar d'ayin. Ix in yac'valoch Jehová d'a yol a c'ab', palta maj in a milchamlaj. 19 Val yel, malaj junoc mach tato tz'ilchaj junoc yajc'ol yuuj, malaj tas syutej. A Jehová ol pactzitan d'ayach yuj jun a vach'c'olal tic d'ayin. 20 Ix nachajel vuj ticnaic to a ach val ol ach och reyal, yuj chi' a opisio d'a yib'an̈ co chon̈ab' tic, malaj mach ol yal yic'anec' d'a yol a c'ab'.

21 Ac'can a ti' d'ayin ticnaic d'a yichan̈ Jehová to man̈ ol a satel-laj vin̈tilal yed' eb' ayto vuj in b'a yed'oc, palta to ol in b'inajn̈ejcanoc, xchi vin̈.

22 Ix yac'an sti' vin̈aj David chi' yuj tas ix yal vin̈ chi'. Ix lajvi chi', ix pax vin̈aj Saúl chi' d'a spalacio, axo pax vin̈aj David chi' yed' eb' vin̈ ajun yed'oc, ix ochixcan eb' vin̈ d'a yoltac q'uen n̈aq'ueen chi'.

25

A schamel vin̈aj Samuel

1 Ix cham vin̈aj Samuel, ix smolb'an sb'a masanil eb' israel. Ix te' oc' eb' yuj schamel vin̈ chi'. A d'a schon̈ab' vin̈ d'a Ramá ix mucchaji.

A vin̈aj David yed' ix Abigail

Ix lajvi chi', ix b'atcan vin̈aj David d'a tz'inan luum d'a yol yic Parán. 2 A d'a chon̈ab' Maón, ay jun vin̈ te b'eyum, oxe' mil noc' scalnel vin̈, jun mil noc' schiva vin̈. Ay sluum vin̈ d'a slac'anil chon̈ab' Carmel, ata' sjoxel noc' scalnel vin̈ chi'. 3 A jun vin̈ chi', Nabal sb'i vin̈, yin̈tilal vin̈aj Caleb, juneln̈ej te chuc spensar vin̈. Axo pax ix yetb'eyum vin̈, Abigail sb'i ix. A jun ix chi', te vach' yilji ix, te ay pax spensar ix.

4 Ayic ayec' vin̈aj David chi' d'a tz'inan luum, ix yab'an vin̈ to a vin̈aj Nabal chi' ayec' vin̈ sjoxel noc' scalnel d'a Carmel chi'. 5 Yuj chi' ix schecb'at lajun̈van̈ eb' vin̈ schecab' vin̈ yic b'at ac'ji stzatzil sc'ol vin̈aj Nabal chi', 6 b'at yalpax juntzan̈ lolonel tic eb' vin̈ d'a vin̈: Syal vin̈aj David: Junc'olalocab' ajec' yed' masanil eb' cajan ed'oc d'a yol a pat yed' masanil tas ay d'ayach. 7 Ix vab'i to ayach ec' a joxanel noc' a calnel. Ojtacpaxi to a eb' a tan̈vum calnel ayn̈ejec' eb' qued'oc d'a Carmel tic. Ayic ayec' eb' qued'oc d'a tic, malaj jab'oc tas ix ic'an eb', malaj pax jab'oc tas ix quiq'uec' d'a eb'. 8 Syal a c'anb'an juntzan̈ chi' d'a eb' a checab' chi'. A eb' ol alan d'ayach chajtil to yel. D'a val sc'ual jun a q'uin̈ tzon̈ javi, yuj chi' stevi vin̈aj David d'ayach to tzon̈ a cha d'a vach'il, tzac'an d'ayon̈ tastac ay d'ayach. Ac'paxcot yic vin̈aj David a vach'c'ool, xchicot vin̈aj David d'ayach, xe chi, xchi vin̈.

9 Ayic ix c'och eb' vin̈ schecab' vin̈aj David chi' d'a vin̈aj Nabal chi', ix yalan eb' vin̈ masanil tas ix yalcot vin̈aj David chi', ix lajvi chi' ix can eb' vin̈ stan̈vej spac ol yal vin̈aj Nabal chi'. 10 Palta ix yalan vin̈aj Nabal chi' icha tic:

—¿Tas yaj vin̈aj David yuninal vin̈aj Isaí chi'? A ticnaic man̈ jantacoc vinac tz'el d'a eb' yajal, icha chi' yaj jun vin̈ chi'. 11 Max yal-laj vac'an svael yuq'uel yed' schib'ej eb' in joxum calnel tic d'a eb' anima man̈ vojtacoc, man̈ vojtacocpaxi b'aj scoti, xchi vin̈.

12 Icha chi' ix aj smeltzajxi eb' vin̈ schecab' vin̈aj David chi'. Ayic ix c'och eb' vin̈ d'a vin̈, ix yalan eb' vin̈ masanil tas ix yal vin̈aj Nabal chi'. 13 Yuj chi' ix yal vin̈aj David chi' d'a masanil eb' vin̈ ajun yed'oc:

—E masanil, iq'uec q'uen eyespada, xchi vin̈.

Masanil eb' vin̈ svinac vin̈ chi', ix yac'och yespada eb' vin̈ d'a snan̈al, icha ix yutej yic vin̈ chi'. Chan̈e' ciento eb' vin̈ vinac chi' ix b'at yed' vin̈, axo chab' cientoxo eb' vin̈ jun, ix can eb' vin̈ stan̈vej sc'ael eb' vin̈. 14 Axo ix aj jun, ay junoc eb' vin̈ schecab' vin̈aj Nabal ix b'at alan d'a ix Abigail ix yetb'eyum vin̈aj Nabal chi' icha tic:

—Ato d'a lum tz'inan luum ix scheccot juntzan̈ eb' vin̈ schecab' vin̈aj David d'a vin̈ in patrón tic, yic ix ul ac'ji stzatzil sc'ol vin̈ yuj eb' vin̈, palta te chuc ix yutej vin̈ slolon d'a eb' vin̈. 15 Palta jun, a juntzan̈ eb' vin̈ chi', vach'n̈ej ix yutej sb'a eb' vin̈ d'ayon̈ ayic ix on̈ ec'n̈ej tan̈voj calnel b'aj ayec' eb' vin̈ chi'. Maj on̈ stzuntzej jab'oc eb' vin̈, malaj jab'oc tas ix yiq'uec' eb' vin̈ d'ayon̈. 16 C'ual d'ac'val ix on̈ stan̈vej eb' vin̈ ta' yacb'an sco tan̈vej noc' calnel chi'. 17 Palta icha val vin̈ in patrón tic, toton val juneln̈ej chuc vin̈, max yal-laj co lolon yed' vin̈. Na' a ach tic, tzilan tas tza c'ulej, yujto d'a val yel ay val tas man̈ vach'oc ol ja d'a quib'an̈ yed' vin̈, xchi jun vin̈ checab' chi'.

18 Elan̈chamel ix yal ix Abigail chi' to tz'ic'chajcot chab'oc ciento pan, chab'oc tz'uum b'ud'an yuj vino, ovan̈oc noc' calnel ton̈ej b'olb'il yed' oyeoc arroba ixim trigo c'anb'inac, cien b'uyan̈oc sat uva tacjinac yed' pax junoc cien quechan̈ te' higo tacjinac yaman yaji. Ix lajvi chi' ix ac'jioch d'a yib'an̈ juntzan̈ noc' b'uru. 19 Ix yalan ix d'a eb' schecab' chi':

—B'ab'lajan̈ec, tzac'anto ol in b'at eyuuj, xchi ix.

Malaj tas ix yal ix d'a vin̈ yetb'eyum chi'. 20 Ix q'ue ix d'a yib'an̈ jun noc' b'uru, ix em ix d'a jun utzin b'e tz'em d'a jun ch'olan. Axo ix yilan ix to van yemul vin̈aj David d'a yichan̈ ix yed' eb' vin̈ ajun yed'oc, yuj chi' ix b'at ix scha vin̈.

21 Ix yal vin̈aj David chi' d'a eb' vin̈ ajun chi' yed'oc icha tic: Nab'an̈ej co tan̈vejnac noc' smolb'etzal noc' vin̈aj Nabal chi' d'a tz'inan luum. Malaj val jab'oc tas quic'nac ec' d'a vin̈, palta co tan̈vejn̈ejnac noc' scalnel vin̈ chi'. Te chuclaj syutej vin̈ spactzitan co vach' pensaril chi'. 22 Yuj chi' svala': Aocab' Dios tz'ac'anoch in yaelal tato pitzanto vin̈aj Nabal chi', ma junocxo vinac d'a scal eb' sc'ab' yoc vin̈ q'uic'an yab' icha tic.

23 Ayic ix yilanb'at vin̈aj David ix Abigail chi', ix emta ix d'a yib'an̈ noc' b'uru chi', ix em n̈ojan ix d'a sat luum. 24 Elan̈chamel ix em n̈ojnaj ix d'a yichan̈ vin̈, ix yalan ix:

—A chucal ix sc'ulej vin̈ vetb'eyum, cotocab' d'a vib'an̈. Tzin tevi d'ayach to tzin a cha lolon jab'oc, tzab'an tas ol vala'. 25 Man̈ ac'och vin̈aj Nabal chi' d'a a c'ool. A jun vin̈ chi', quistal vin̈, smojton val sc'ulan vin̈ icha sb'i chi'. Malaj spensar vin̈, yuj chi' an̈ej chucal pensar syal vin̈. A in pax a checab' in tic, maj vil-laj eb' vin̈ a checab' ix a checb'ati. 26 Palta jun, a Jehová ix ach cachan vanajoc ayic d'in̈an a milancham anima yuj a pactzitan schucal eb' d'a a patic. Elocab' d'a sc'ol Jehová to a eb' ayoch ajc'olal d'ayach yed' eb' snib'ej tzach ixtani, cotocab' d'a yib'an̈ eb' icha val tz'aj scot d'a yib'an̈ vin̈aj Nabal chi'. 27 Axo ticnaic jun, tzin tevi d'ayach to a jab' silab' svic'cot tic d'ayach, tza pucb'at d'a eb' vin̈ a checab' ajun tic ed'oc. 28 Tzac'an nivanc'olal d'a in patic a in a checab' in tic. Val yel a Jehová ol ochn̈ej ed'oc d'a opisio yed' eb' in̈tilal, ina to yuj Jehová tzac' oval, malaj chucal pax tza c'ulej. 29 Vach'chom ay mach tzach pechan b'eyec'oc, snib'ej eb' tzach smilchamoc, malaj tas ol ach ic'anoc, yujto c'ub'ab'il ach el yuj Jehová co Diosal. Axo pax eb' ayoch ajc'olal d'ayach jun, a Jehová ol julanel eb' icha junoc mach sjulanel junoc q'uen q'ueen yed' junoc mejmeech. 30-31 Yujto tza cha ab' tas svala', yuj chi' ayic ol elc'och masanil tas vach' ix yal Jehová d'a ib'an̈, ol ach tzalajoc ayic ol a naancoti to maj ac'och a c'ab' a milancham eb' malaj smul ayic ijan ix ac'anec' a pac d'a eb' chuc ix yutej sb'a d'ayach. Ayic ol ach yic'anchaan̈ Jehová yed' opisio, tzin a nacot a in a checab' in tic, xchi ix d'a vin̈.

32 Ix tac'vi vin̈aj David chi' d'a ix icha tic:

—Aljocab' vach' lolonel d'a Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic to a' ix ach checancot ul in a cha'a. 33 Yac'ocab'pax svach'c'olal d'a ib'an̈ yujto te vach' a pensar, yujto a ach tzin a cach vanajoc yic max in milcham anima yic svac'anec' in pac d'a eb'. 34 Palta a ticnaic, svac' in ti' d'ayach d'a yichan̈ Jehová co Diosal, aton jun in cachanoch vaan vac'an chucal d'ayach, tato maj a pil ip a cot ul in a cha'a, q'uic'an man̈xo pitzanoc vin̈aj Nabal, man̈xa pax junoc vinac d'a yin̈tilal vin̈ tzato cani, xchi vin̈.

35 Ix lajvi chi', ix schaanec' vin̈ masanil tastac yed'nac ix chi', ix yalan vin̈:

—Vach' tzach meltzaj d'a a pat d'a tzalajc'olal. Tic val scham ilani to ix vab' tas ix ala', tzin c'anab'ajan tas ix a c'ana'.

36 Ayic ix meltzaj ix Abigail chi' b'aj ayec' vin̈aj Nabal chi', ix yilan ix to ayoch jun q'uin̈ yuj vin̈ icha sq'uin̈ eb' vin̈ rey. Te chamnac vin̈ yuj an̈, ste tzalaj vin̈, yuj chi' malaj tas ix yal ix d'a vin̈, ato d'a junxo c'u. 37 Ayic ix q'uin̈ib'i d'a junxo c'u chi', ayic toxo ix el an̈ d'a sat vin̈aj Nabal chi', ix yalan ix tas ix uji, yuj chi' ix och jun yab'il d'a yol sjolom vin̈, ix sicb'iel snivanil vin̈ yuuj. 38 Lajun̈e' c'ual ix och jun yab'il chi' d'a vin̈, ix cham vin̈ yuj Jehová. 39 Ayic ix yab'an vin̈aj David to toxo ix cham vin̈, ix yalan vin̈ icha tic:

—Aljocab' vach' lolonel d'a Jehová yujto toxo ix yaq'uec' in pac d'a vin̈aj Nabal yuj tas ix in yutej vin̈. A Jehová chi' ix in cachanoch vaan yuj tas chuc ijan ix in c'ulej. An̈eja' ix ac'ancot yaelal d'a yib'an̈ vin̈aj Nabal chi' yuj schucal, xchi vin̈.

Ix lajvi chi' ix yac'anb'at schecab' vin̈ d'a ix Abigail yic b'at yal eb' vin̈ to snib'ej vin̈ syic' ix. 40 Ayic ix c'och eb' vin̈ checab' chi' d'a ix d'a Carmel, ix yalan eb' vin̈:

—A vin̈aj David ix on̈ checancot d'ayach, to sgana vin̈ tzach och yetb'eyumoc, xchi eb' vin̈ d'a ix.

41 Ix em n̈ojan ix, ix yalan ix:

—A in tic schecab' in vin̈, te b'ecan in c'ol in b'ican yoc eb' schecab' vin̈, tato icha chi' syal vin̈ d'ayin, xchi ix.

42 Ayic ix lajvi yalan ix icha chi', ix sb'oan sb'a ix elan̈chamel, ix cot ovan̈ eb' ix schecab' ix yed'oc, ix q'ue ix d'a yib'an̈ jun noc' b'uru, ix och tzac'an ix yuj eb' vin̈ schecab' vin̈aj David chi'. Icha chi' ix aj yic'an ix vin̈aj David chi'.

43 Ix yic'anpax ix Ahinoam vin̈, aton jun ix aj Jezreel. A eb' ix chavan̈ chi' ix och yetb'eyumoc vin̈. 44 Yujto a vin̈aj Saúl, toxo ix yac' ix yisil vin̈ ix Mical d'a vin̈aj Palti, yuninal vin̈aj Lais aj Galim. A ix Mical chi', aton ix yetb'eyumtaxon vin̈aj David chi'.

26

A vin̈aj David ac'jinac nivanc'olal vin̈aj Saúl

1 A eb' cajan d'a Zif ix b'at alan d'a vin̈aj Saúl d'a Gabaa icha tic: A vin̈aj David ayec' vin̈ sc'ub'ejel sb'a d'a jolom vitz yic Haquila, d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a yichan̈b'at chon̈ab' Jesimón, xchi eb'.

2 Yuj chi' ix b'at vin̈aj Saúl yed' oxe' mil eb' soldado yic Israel te jelan. Ix b'at eb' d'a tz'inan luum d'a yol yic Zif chi', yic sayec' vin̈aj David chi' eb'. 3 Ix sb'oanq'ue scampamento eb' d'a tzalan Haquila chi' d'a ti b'e, axo vin̈aj David chi' ayec' vin̈ d'a tz'inan luum chi'. Ix yab'an vin̈ to van sayjiec' vin̈ yuj vin̈aj Saúl ta'. 4 Yuj chi' ix schecb'at jayvan̈ yilumal vin̈ yic sb'at yilan eb' tato yel to ayxo ec' vin̈aj Saúl chi'. 5 Ayic ix lajvi yab'an vin̈aj David chi', ix b'at vin̈ b'aj ayec' vin̈aj Saúl chi' d'ac'valil, ix cham val yilan vin̈ b'aj svay vin̈ yed' vin̈aj Abner yuninal vin̈aj Ner, aton vin̈ yajal yaj d'a eb' soldado. Axo ix yilan vin̈ to a d'a snan̈al yol campamento chi', ata' svay vin̈, oyanoch eb' soldado d'a spatictac vin̈. 6 Yuj chi' ix yal vin̈ d'a vin̈aj Ahimelec hitita yed' d'a vin̈aj Abisai yuc'tac vin̈aj Joab, eb' vin̈ yune' ix Sarvia26.6 icha tic:

—¿Mach b'ecan sc'ol sb'at ved'oc b'aj ayec' vin̈aj Saúl d'a yol scampamento chi'? xchi vin̈.

—A in tic ol in b'at ed'oc, xchi vin̈aj Abisai chi'.

7 A d'a jun ac'val chi', ix b'at vin̈aj David yed' vin̈aj Abisai chi' d'a campamento chi'. A vin̈aj Saúl chi' chamnac el vin̈ svayi. A d'a sjolomtac vin̈, ata' tipancanem q'uen slanza vin̈ d'a yol luum. Axo pax vin̈aj Abner yed' masanil eb' soldado, vaynac eb' d'a stz'eytac vin̈. 8 Ix yalan vin̈aj Abisai chi' d'a vin̈aj David chi':

—A val ticnaic toxo ix yac'och jun vin̈ ajc'ool tic Dios d'a yol a c'ab'. Ac' in permiso tzin milcham vin̈. A q'uen slanza vin̈ tic tzin tipem d'a sc'ool masanto tz'emc'och q'uen d'a yol luum, junn̈ej svac' d'a vin̈, scham vin̈ d'a juneln̈ej, xchi vin̈.

9 Palta ix tac'vi vin̈aj David chi', ix yalan vin̈:

—Man̈ a milcham vin̈, yujto yaln̈ej mach smilancham vin̈ rey sic'b'ilel yuj Jehová, yovalil sjavi yaelal d'a yib'an̈. 10 A in tic svac' in ti' d'a Dios to aocab' ol ic'anel sq'uinal vin̈ ayic ol c'och stiempoal scham vin̈, mato d'a scal oval ol cham vin̈. 11 Aocab' Jehová max chaan in milcham vin̈ rey sic'b'ilel yuuj. An̈ej to tzic'cot q'uen slanza vin̈ ayec' d'a sjolomtac chi' yed' jun yed'tal a a' chi', tzon̈ b'ati, xchi vin̈.

12 Icha chi' ix aj yic'ancot q'uen lanza chi' vin̈aj David chi' yed' jun yed'tal a a' ayec' d'a sjolomtac vin̈aj Saúl chi', ix cot eb' vin̈. Malaj mach ix ilani, malaj mach ix ab'ani, malaj mach ix el svayan̈. Masanil eb' chamnac el svayi yujto a Jehová ix ac'ancot jun nivan vayan̈ d'a yib'an̈ eb'. 13 Ix lajvi chi', ix ec' vin̈aj David chi' d'a junxo sc'axepal jun ch'olan, ix q'ue vin̈ d'a sjolom jun lum vitz, najat ix aj scal eb'. 14 Te chaan̈ ix avaj vin̈ d'a vin̈aj Abner yed' d'a eb' soldado vin̈ rey chi', ix yalan vin̈ icha tic:

—Abner, tac'van d'ayin, xchi vin̈.

Ix tac'vi vin̈aj Abner chi' icha tic:

—¿Mach ach, yuj chi' tzach avaj d'a vin̈ rey tic? xchi vin̈.

15 Ix yalan vin̈aj David chi' icha tic:

—Ab'i malaj mach syal slajb'an sb'a ed'oc d'a scal eb' quetisraelal tic jun. Tato icha chi', ¿tas yuj max a tan̈vej vin̈ rey cajalil chi'? Ay jun vin̈ ix xid'ec' ta' ix snib'ej smilcham vin̈. 16 A tas ix a c'ulej chi' man̈ vach'oc. A in tic sval d'a yichan̈ Jehová to e moj val tzex cham e masanil, yujto max e tan̈vej vin̈ rey sic'b'ilel yuj Jehová. Say ila' b'ajtil ayec' q'uen slanza vin̈ yed' jun yed'tal a a' ayec' d'a sjolomtac vin̈, ol ilani tato ol chax uuj, xchi vin̈.

17 Ayic ix yab'an sjaj vin̈aj David chi' vin̈aj Saúl, ix avaj chaan̈ vin̈:

—Ach David, ¿tom a ach tzach lolon chi' ma? xchi vin̈.

Ix tac'vi vin̈aj David chi' icha tic:

—I', mamin, a in toni. 18 Palta mamin rey, ¿tas val yuj tzin a pechb'eyec'oc? ¿Tas chucal ix in c'ulej d'ayach? ¿Tas in mul ix och d'ayach? 19 Tzin tevi d'ayach to tza cha ab' tas ol vala': Tato a Jehová ix ach ac'anoch ajc'olal d'ayin, comonoc val tz'el d'a sc'ool schaan junoc silab' yic tzin yac'an nivanc'olal. Palta tato anima ay yic jun tic jun, aocab' Jehová scatab'ani. Yujto ix in spechel eb' d'a in macb'en d'a jun lum luum to yic Jehová yaji, icha val to tzin spechcanb'at eb' yic svac'an servil juntzan̈ comon dios. 20 Comonoc man̈ najatoc ayin el d'a yichan̈ Jehová ayic tzin chami. Palta mamin rey, ¿tas yuj tzach elta ul in a sayeq'ui? A in tic malaj velc'och icha junoc noc' c'ac. Tzin a pechan b'eyec' d'a jolomtac vitz tic icha mach sayan junoc noc' ub', palta malaj b'aq'uin̈ syamchaj noc' yuuj, xchi vin̈.

21 Ichato chi' ix yalan vin̈aj Saúl chi':

—Ach David, svojtaquejel ticnaic ma to a in ix och in mul. Icha junoc malaj spensar, icha chi' svutej in b'a, te chuc tzin c'ulej d'ayach. Yuj chi', meltzajan̈. Man̈xo ol vac'laj chucal d'ayach, yujto a d'a jun c'u tic ix a ch'oxeli to ay velc'och d'a yol a sat, xchi vin̈.

22 Ix tac'vixi vin̈aj David chi':

—Mamin rey, ina yajec' q'uen a lanza d'a tic, cotocab' junoc eb' vin̈ a soldado chi' ul yic' q'ueen. 23 A Jehová tz'ac'an spac d'ayon̈ junjun on̈ ato syala' tato tojol scutej co b'a icha d'a smojal. Vach'chom a ticnaic, ix ach yac'och d'a yol in c'ab', palta malaj in gana ix vac'och in c'ab' d'ayach, yujto a Jehová ach sic'anoch reyal. 24 Icha ix aj ticnaic, te nivan elc'och d'a yol in sat, ichaton val chi' in gana to ay pax velc'och d'a yol sat Jehová. Aocab' Jehová chi' tzin colanel d'a masanil yaelal sjavi d'a vib'an̈, xchi vin̈.

25 Ix yalanxi vin̈aj Saúl chi' icha tic:

—Ach David, yac'ocab' svach'c'olal Jehová d'a ib'an̈ ma. Svojtaquejeli to nivac yelc'och tas ol a c'ulej, vach'n̈ej ol ach ajelc'ochoc, xchi vin̈.

Ix lajvi chi', ix pax vin̈aj Saúl chi' d'a spalacio, axo vin̈aj David chi' ix b'atxican vin̈.

27

Ix xid'ec' cajan vin̈aj David‘R’d'a scal eb' filisteo

1 Ix snaan vin̈aj David icha tic: Ol in smiln̈ejcham vin̈aj Saúl chi', yuj chi' a ticnaic ol in b'atcan d'a schon̈ab' eb' filisteo yic vach' maxtzac in sayji yuj vin̈ d'a yol co macb'en tic. Icha chi' ol aj in colchajel d'a yol sc'ab' vin̈, xchi vin̈. 2 Yuj chi' ix b'at vin̈ yed' vaque' ciento eb' vin̈ vinac ajun yed'oc, yic b'at yac'och sb'a eb' vin̈ schecab'oc vin̈aj Aquis sreyal Gat yuninal vin̈aj Maoc. 3 Ix cajnaj eb' vin̈ yed' vin̈aj Aquis d'a Gat chi', junjun eb' vin̈ yed' yetb'eyum yed' pax yuninal. A vin̈aj David chi', ix yic'b'at eb' ix yetb'eyum vin̈ schavan̈il, aton ix Ahinoam aj Jezreel yed' ix Abigail ix yetb'eyumcan vin̈ xilb'a Nabal, aj Carmel. 4 Ayic ix yab'an vin̈aj Saúl to toxo ix b'atcan vin̈aj David chi' elelal d'a Gat, ix yactan vin̈ sayanec' vin̈.

5 Ix yalan vin̈aj David chi' d'a vin̈aj Aquis chi' icha tic:

—Mamin rey, tzin tevi d'ayach comonoc tz'el d'a a c'ool, tzac' jab'oc b'aj tzon̈ aj d'a junoc yune' chon̈ab' d'a yol a macb'en tic. Man̈ smojoc tzin aj ed'oc d'a jun a chon̈ab' b'aj ayach tic, xchi vin̈.

6 A d'a jun c'u chi', ix yac' chon̈ab' Siclag vin̈aj Aquis chi' d'a vin̈. Yuj chi' a chon̈ab' Siclag chi' ix cann̈ej d'a yol yic eb' vin̈ sreyal Judá.

7 Jun ab'il yed' chan̈e' ujal ix ec' vin̈aj David chi' d'a yol smacb'en eb' filisteo chi'. 8 A eb' aj Gesur, eb' aj Gezer yed' eb' amalecita, nivanxo tiempo sc'och cajan eb' d'a jun lum luum d'a scal Shur yed' Egipto. A vin̈aj David chi' yed' eb' ajun yed'oc cotac scal ix b'at eb' yac' oval d'a juntzan̈ chon̈ab' chi'. 9 Smilcham eb' anima eb' ta', man̈xo junoc vinac ma ix scani. Syic'anpaxcot noc' vacax eb', noc' calnel, noc' b'uru, noc' camello yed' pax pichul. Slajvi chi' smeltzajxicot eb' b'aj ayec' vin̈aj Aquis. 10 Sc'anb'an vin̈aj Aquis chi' d'a vin̈:

—¿B'ajtil ach xid'ec' ac' oval chi' ticnaic? xchi vin̈. Syalan vin̈aj David chi': Aton d'a sur yic Judá yed' d'a sur yic Jerameel, mato d'a sur yol smacb'en eb' ceneo, xchi vin̈.

11 Man̈xa eb' vin̈ vinac, ma eb' ix ix pitzanto scan yuj vin̈aj David chi', yuj chi' juneln̈ej man̈xa mach b'at alan d'a Gat tas sc'ulej vin̈ chi'. A jantac tiempoal ix ec' cajan vin̈ d'a smacb'en eb' filisteo chi', ichan̈ej chi' ix sc'ulej vin̈. 12 A vin̈aj Aquis chi', ix yac'och vin̈aj David chi' vin̈ yipoc sc'ool, ix snaan vin̈: A eb' yetisraelal vin̈aj David tic van smeltzajoch eb' ajc'olal d'a vin̈, yuj chi' ol canxon̈ej vin̈ in yac' servil, xchi vin̈.

28

Ix sc'anb'ej sb'a vin̈aj Saúl d'a ix aj Endor

1 A d'a juntzan̈ c'ual chi', ix smolb'ej sb'a eb' soldado filisteo yic syac'an oval eb' yed' eb' israel. Ix yalan vin̈aj Aquis chi' d'a vin̈aj David icha tic:

—A ach tic yovalil ol ach b'at ved' d'a oval yed' eb' ajun ed'oc, xchi vin̈.

2 Ix tac'vi vin̈aj David chi' d'a vin̈:

—Ichocab'ta' mamin rey, a ticnaic ol ila' tastac syal vuuj a in a checab' in tic, xchi vin̈. Ix yalanxi vin̈ d'a vin̈aj David chi':

—Tzach vac'canoch in tan̈vumaloc d'a juneln̈ej, xchi vin̈.

3 A d'a jun tiempoal chi', chamnacxo vin̈aj Samuel, masanil eb' israel oc'nac yuj vin̈. A d'a Ramá schon̈ab' vin̈, ata' mucb'il vin̈. Axo vin̈aj Saúl spechnaquel eb' ajchum vin̈ yed' eb' tz'avtan spixan eb' chamnac d'a scal chon̈ab' Israel chi'.

4 Ayic ix lajvi smolb'an sb'a eb' filisteo chi', ix b'at eb' sb'oq'ue scampamento d'a Sunem. An̈eja' ix smolb'anpax masanil eb' israel vin̈aj Saúl d'a Gilboa. 5 Ayic ix yilanb'at scampamento eb' filisteo vin̈aj Saúl chi', ix somchaj spensar vin̈, ix xivb'at vin̈. 6 Yuj chi' ix sc'anb'ej vin̈ d'a Jehová, palta maj tac'voclaj d'a vin̈ d'a vayichal, ma d'a eb' sacerdote, ma d'a eb' schecab' Dios. 7 Ayic ix yilan vin̈ to chuc yaji, ix yalan vin̈ d'a eb' schecab' icha tic:

—Sayec junoc ix ix syal sc'uman spixan chamnac, yic vach' a d'a ix ol in c'anb'ej in b'a, xchi vin̈.

Ix tac'vi eb' vin̈ ay yopisio yed' vin̈:

—A d'a Endor, ay jun ix syal sc'uman spixan eb' chamnac chi', xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

8 Ix sq'uexanel spichul vin̈aj Saúl chi' yic sreyal, axo yic eb' comon anima ix yac'och vin̈. Ix yic'anb'at chavan̈xo soldado vin̈ yed'oc, ix b'at vin̈ d'ac'valil yic sb'at sc'anb'ej sb'a vin̈ d'a jun ix ix chi', ix yalan vin̈ d'a ix:

—Tzin tevi d'ayach to in gana tzavtej spixan jun mach ol val tic, xchi vin̈.

9 Ix tac'vi ix d'a vin̈:

—Ojtac tas ix utaj eb' ajchum yuj vin̈aj Saúl yed' eb' sc'uman spixan eb' chamnac, ix pechjiel eb' d'a yol chon̈ab' tic yuj vin̈. ¿Tas yuj tza say tas tz'aji yic tzin miljichamoc? xchi ix.

10 Ix yac'an sti' vin̈aj Saúl chi':

—Svac' in ti' d'a yichan̈ Jehová to malaj tas ol ach ic'anoc, xchi vin̈.

11 —¿Mach b'an jun ol vavtej chi' alani? xchi ix.

—Aton spixan vin̈aj Samuel chamnacxo tzavtej in c'ana', xchi vin̈.

12 D'a val jun rato chi' ix yilan vin̈aj Samuel jun ix ix chi', te chaan̈ ix el yav ix yuj xivelal, ix yalan ix d'a vin̈aj Saúl chi':

13 —¿Tas yuj tzin ac' musansatil? Tob'an a ach Saúl ach, xchi ix d'a vin̈.

—Ix tac'vi vin̈aj Saúl chi' icha tic:

—Man̈ ach xivoc, ¿tas jun ix il chi'? xchi vin̈.

—Ay jun pixan chamnac svil sq'ueul d'a yol luum, xchi ix.

14 —¿Chajtil yilji? xchi vin̈.

—A jun vin̈ vinac te ichamxo, ay jun c'apac spichul vin̈ te jucan ayoch yuuj, xchi ix.

Ix snaanel vin̈ to a vin̈aj Samuel ix sch'ox sb'a, yuj chi' ix em n̈ojan vin̈ d'a sat luum. 15 Ix yalan vin̈aj Samuel chi' d'a vin̈:

—¿Tas yuj tzin ixtej, tzin avtancoti? xchi vin̈. Ix tac'vi vin̈aj Saúl chi':

—Ix ach vavtej yic tzal d'ayin tas tzin c'ulej, yujto te xivnac in, ayxo ec' eb' filisteo yac' oval ved'oc, man̈xo ayocochlaj Dios ved'oc, maxtzac tac'vilaj d'a tas svala', man̈xo jab'oc stac'vi ayic tzin c'anb'an d'a eb' schecab', vach'chom d'a vayichal, xchi vin̈ d'a vin̈.

16 Ix tac'vi vin̈aj Samuel chi' icha tic:

—Tato max tac'vi Jehová chi' d'ayach, ¿tas yuj a d'ayin tza c'anb'ej? Yujto toxo ix och Jehová ajc'olal d'ayach, yuj chi' ix ach yactejcani. 17 Vanxo yelc'och tas schecnac Jehová val d'ayach to toxo ix yiq'uec' opisio d'a reyal, axo d'a vin̈aj David ix yac'cani. 18 Yujto maj a c'anab'ajej a satanel eb' amalecita ayic yalan Jehová d'ayach, yuj chi' ix ach yactejcani. 19 Man̈ocn̈ej chi', palta to ol ach yac'och Jehová yed' pax eb' a soldado d'a yol sc'ab' eb' filisteo chi', yuj chi' a q'uic'an tzach cham yed' eb' uninal, tzach javi d'a yed'tal eb' chamnac b'aj ayinec' tic, yujto a Jehová ol ach ac'anoch yed' eb' a soldado d'a yol sc'ab' eb' filisteo chi', xchi vin̈.

20 Ayic ix yab'an vin̈aj Saúl chi' icha chi', ix telvi vin̈, ix b'at val lian vin̈ d'a sat luum. Ix te xiv vin̈ yuj tas ix yal vin̈aj Samuel chi'. Ix te el yip vin̈ yujto maj valaj vin̈ d'a jun c'u chi' yed' d'a jun ac'val yic ix b'at vin̈ d'a yoltac b'e. 21 Yuj chi' ayic ix yilan jun ix ix chi' to ix te somchaj spensar vin̈, ix c'och ix d'a stz'ey vin̈, ix yalan ix:

—A in a checab' in tic masanil tas ix ala' ix in c'anab'ajej, vach'chom ay smay in cham yuj tas ix in c'ulej tic. 22 Yuj chi' ab' tas sval tic: Ol vac' jab'oc tas ol a va'a yic vach' ol ochxoc jab'oc ip tzach b'ati, xchi ix d'a vin̈.

23 Maj yal-laj sc'ol vin̈ ix va'i, palta axo eb' vin̈ schecab' vin̈ ajun yed'oc yed' jun ix ix chi', a eb' ix ac'an pural vin̈ sva'i. Ichato chi' ix q'ue van vin̈, ix em c'ojan vin̈ d'a sti' jun ch'at. 24 Yacb'an chi' ix smilancham jun noc' yune' vacax ix te b'aq'uech, ix sb'oan noc' ix yed' pax ixim pan malaj yich. 25 Ix yic'anb'at vael chi' ix d'a vin̈aj Saúl chi' yed' d'a eb' vin̈ schecab' vin̈ ajun yed'oc, ix lajvi sva eb' vin̈, ix meltzaj eb' vin̈.

29

Majxo b'atlaj vin̈aj David‘R’yed' eb' filisteo d'a oval

1 Ayic mantzac b'at eb' soldado filisteo d'a Sunem, molanxoec' eb' d'a Afec, axo eb' israel ayec' eb' d'a sjaj a a' yic Jezreel. 2 Ayic ix avtaj slistail masanil eb' soldado filisteo yuj eb' vin̈ yajalil, ix b'ischaj eb' d'a cientoal yed' d'a smilal, axo pax vin̈aj David yed' eb' soldado, tzac'anoch eb' d'a spatic vin̈aj Aquis. 3 A eb' vin̈ yajalil eb' soldado filisteo chi', ix sc'anb'ej eb' d'a vin̈aj Aquis chi':

—¿Tas yaj juntzan̈ eb' hebreo ayec' d'a co cal tic? xchi eb' vin̈.

Ix tac'vi vin̈ d'a eb' vin̈:

—Aton vin̈aj David tic schecab' vin̈aj Saúl, sreyal eb' israel. Palta ayxo yajec' vin̈ ved'oc. Atax yic sjavinac vin̈, malaj jab'oc spaltail vin̈ svila', xchi vin̈.

4 Palta ix cot yoval eb' vin̈ yajal chi' d'a vin̈ rey chi', ix yalan eb' vin̈:

—Al d'a eb' to smelzajcan eb' d'a schon̈ab' ix ac' chi', max b'atlaj eb' qued'oc d'a oval, axo talaj tz'aji a d'ayon̈ smeltzajoch eb' ajc'olal d'a scal oval chi'. Q'uinaloc sna vin̈aj David tic scanxi vach'il d'a vin̈aj Saúl, smilancham eb' co soldado tic vin̈. 5 Yujto a vin̈aj David tic b'itajnac yuj eb' ix ix, ayic sq'uenac chennaj eb' ix, yalannac eb' ix icha tic:

Smilal eb' soldado ix smilcham vin̈aj Saúl.

Lajlajun̈ mil ix smilcham vin̈aj David, xchi eb' ix.

6 Yuj chi' ix avtajcot vin̈aj David chi' yuj vin̈aj Aquis chi', ix yalan vin̈:

—Syil Jehová to te vach' a pensar. Ix scha val in c'ool a b'eyb'al ayic ach ec'n̈ej ved'oc. Malaj jab'oc a paltail ix vila' yictax ach javi d'a tic, masanto ticnaic. Palta a eb' vetyajalil tic, max schalaj sc'ol eb' tzach b'at qued' d'a oval. 7 Yuj chi', meltzajan̈ d'a tzalajc'olal, yic vach' man̈ chucoc syab' eb' uuj, xchi vin̈.

8 Ix yalan vin̈aj David chi' icha tic:

—Mamin rey, ¿tas ix in c'ulej? ¿Tas ix il d'ayin d'a jun tiempoal ayinec' ed' tic, yuj chi' max yal in b'at vac' oval d'a mach ayoch ajc'olal d'ayach? xchi vin̈.

9 Ix tac'vi vin̈aj Aquis chi', ix yalan vin̈:

—Vojtac val to te vach' ach, lajan ach icha junoc yángel Dios, palta a eb' vetyajalil tic, toxo ix yal eb' to max yal och d'a co cal d'a oval. 10 Yuj chi' ayic sacb'i q'uic'an tzach meltzaj yed' eb' a soldado, aton eb' schecab' vin̈ ajalil. Tzex b'at d'a q'uin̈ib'alil, xchi vin̈.

11 Yuj chi' a d'a junxo q'uin̈ib'alil chi', ix meltzaj vin̈aj David chi' yed' eb' soldado d'a schon̈ab' eb' ac'b'il. Axo eb' filisteo chi' ix q'uecan eb' d'a Jezreel.

30

Ix ac'ji ganar eb' amalecita yuj vin̈aj David

1 Axo d'a schab'jial chi', ix c'ochxi vin̈aj David chi' yed' eb' soldado d'a Siclag. Axo ix yilan eb' toxo ix elc'ajb'at masanil tastac ay d'a yol yic Neguev yed' d'a Siclag yuj eb' amalecita. Ix sn̈uscantz'a chon̈ab' Siclag chi' eb'. 2 Ix ic'jib'at eb' ix ix, eb' unin yed' eb' icham anima ayec' ta' yuj eb', palta malaj junoc mach ix smilcham eb'.

3 Ayic ix c'och vin̈aj David yed' eb' soldado chi', ix yilan eb' to toxo ix tz'ab'at schon̈ab' eb' chi', toxo ix ic'jib'at eb' ix yetb'eyum eb' yed' yuninal eb' d'a preso. 4 Yuj chi' ix te oc' eb', masanto ix el yip eb' yoq'ui. 5 Ix ic'jib'at chavan̈ eb' ix yetb'eyum vin̈aj David chi' yuj eb' amalecita chi', aton ix Ahinoam aj Jezreel yed' ix Abigail yetb'eyumcan vin̈ xilb'a Nabal aj Carmel. 6 Ix te och vin̈aj David chi' d'a ilc'olal, yujto ijan sjulq'uenajcham vin̈ yuj eb' soldado chi'. Masanil eb' te chab'xo sc'ol yuj tas ix utaj eb' yuninal eb' chi', palta axo vin̈aj David chi', ix yac'val och spensar vin̈ d'a Jehová sDiosal. 7 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈aj sacerdote Abiatar yuninal vin̈aj Ahimelec:

—Ac' pavor, ic'cot c'apac chaleca d'ayin, xchi vin̈.

Ix yic'ancot c'apac vin̈aj Abiatar chi'. 8 Ix sc'anb'an vin̈aj David chi' d'a Jehová icha tic:

—¿Smoj am val in b'at d'a spatic juntzan̈ eb' vin̈ elc'um chi'? ¿Ol am val yamchaj eb' vin̈ vuuj? xchi vin̈.

Ix tac'vi Jehová chi' d'a vin̈:

—Ixic, ol yamchaj eb' vin̈ uuj, ol ic'anxicanec' masanil eb' ix yic'b'at eb' vin̈ chi', xchi d'a vin̈.

9 A val d'a jun rato chi', ix b'at vin̈aj David yed' vaque' ciento eb' soldado yed'nac chi', ix c'och eb' d'a a' eluma' scuchan Besor. 10 Ata' ix c'unb'ican chab' ciento eb' soldado, majxo yal-laj sc'axpitan a' eb', axo chan̈e' ciento eb' jun, ix b'atn̈ej eb' yed' vin̈aj David chi'. 11 Ix lajvi chi', ix yilan jun vin̈ aj Egipto eb' d'a yol b'e, ix yic'anb'at vin̈ eb' d'a vin̈aj David chi', ix yac'an va vin̈ eb', ix yac'an a a' eb' yuc' vin̈. 12 Ix yac'anpax jab' taquin̈ higo eb' b'ob'il icha vail d'a vin̈ yed' pax chab' b'uyan̈ sat uva tacjinac. Ayic ix lajvi sva jun vin̈ aj Egipto chi', ix och val yip vin̈ ix yab'i, yujto schab'jialxo scan sva vin̈, ma yuc'an a' vin̈. 13 Ix lajvi chi', ix sc'anb'an vin̈aj David chi' d'a vin̈:

—¿Mach a patrón? ¿B'ajtil cajan ach? xchi vin̈. Ix tac'vi vin̈:

—A in tic aj Egipto in, schecab' in jun vin̈ amalecita, palta ix in penaayaxcani, yuj chi' chab'jitax in yactejcan vin̈ vajal chi'. 14 Yujto ix on̈ xid'ec' quelq'uej tastac d'a Neguev d'a yol yic eb' cereteo, d'a eb' aj Judá yed' pax d'a Caleb. An̈ejtona' ix cac'canoch sc'ac'al chon̈ab' Siclag, xchi vin̈.

15 —¿Tzam in ic'b'at d'a juntzan̈ eb' vin̈ elc'um chi'? xchi vin̈aj David chi' d'a vin̈.

Ix tac'vi vin̈:

—Syal ach vic'anb'ati tato tzac' a ti' d'a yichan̈ Dios to max in a milchamoc, max in ac'paxoch d'a yol sc'ab' vin̈ in patrón chi', xchi vin̈.

16 Icha chi' ix aj yic'jib'at vin̈aj David chi' yuj vin̈ b'aj ayec' eb' elc'um chi'. Sacleminac yajec' eb' ta', van sva eb', van yuc'anpax an̈ eb'. Ayoch q'uin̈ yuj eb' yuj tas ix b'at yelq'uej eb' d'a yol yic eb' filisteo yed' d'a yol smacb'en Judá chi'. 17 Icha chi' ix aj sc'och vin̈aj David chi' b'aj ayec' eb' chi'. Axo d'a junxo c'u ayic mantzac sacb'i, ix syamanoch vin̈ yac'an oval yed' eb' masanto ix em c'u. Man̈xo junoc eb' ix cani, axon̈ej chan̈e' ciento eb' quelemtac ix q'ue d'a yib'an̈ scamello, ix b'at eb' elelal.

18 Masanil tastac ix yelq'uejcot eb' chi', ix yic'xicanec' vin̈aj David chi'. Icha chi' ix aj yic'anpaxcanec' eb' ix yetb'eyum vin̈ schavan̈il. 19 Malaj junoc anima ix yic'b'at eb' amalecita chi' to maj ec'xican yuj vin̈aj David chi': Eb' vin̈ vinac, eb' ix ix yed' eb' unin, masanil tastac ix yic'xicanec' vin̈. 20 Ix yic'anpaxcanec' noc' calnel vin̈ yed' noc' vacax smasanil. Yuj chi' a eb' macjinac noc' noc' chi' ix alani: Ina val tas ix yic'canec' vin̈aj David, xchi eb'.

21 Ayic ix jax eb' d'a sti' a' Besor b'aj aycan chab' ciento eb' soldado ix c'unb'icani, ix elta eb' ul scha vin̈aj David yed' eb' ix xid'ec' yed' vin̈. Axo ix javi vin̈ d'a eb' jun, ix yac'an stzatzil sc'ol eb' vin̈. 22 Palta ay eb' soldado vin̈ yed'nac chi' te chuc spensar. Yuj chi' ix yal eb' to a eb' maj xid'ec' yed' eb' d'a oval chi', man̈ smojoc tz'ac'ji d'a eb' tastac ix b'at yic'xiec' eb' chi', an̈ej eb' ix yetb'eyum eb' yed' yuninal eb' syic'xicani, sb'at eb' b'ian, xchi eb' ix xid'ec' chi'. 23 Ix yalan vin̈aj David chi' d'a eb' icha tic:

—Man̈ eyutoc e b'a icha chi', yujto a Jehová ix ac'an d'ayon̈. A ix on̈ tan̈vani. A pax ix ac'anoch juntzan̈ eb' elc'um ix on̈ ixtan chi' d'a yol co c'ab'. 24 ¿Tom ay mach ol chaan yab' jun e pensar chi'? Icha val yic eb' ix xid'ec' d'a oval ol yic'a', icha pax chi' yic eb' ix can yil co c'ael tic ol yic'a', lajann̈ej ol ec'oc, xchi vin̈.

25 (Atax ta' ix ochn̈ejcan jun chi' leyal d'a scal eb' israel.)

26 Ayic ix c'och vin̈aj David chi' d'a chon̈ab' Siclag, ix schecanb'at eb' schecab' vin̈ d'a eb' yichamtac vinaquil Judá, aton eb' yamigo vin̈, yuj yac'anb'at vin̈ jab'oc tastac ix b'at yiq'uec' chi', yuj chi' icha ix aj yalan vin̈ chi', icha chi' ix aj yalan eb' checab' chi', ix yalan eb' icha tic: Ina jab' tas ix b'at vic'canec' d'a eb' ayoch ajc'olal d'a Jehová svac'b'at tic d'ayex, xchicot vin̈aj David, xchi eb'. 27-31 Ix yac'b'at juntzan̈ silab' chi' vin̈ d'a eb' cajan d'a Betel, d'a Ramot d'a yol yic Neguev, d'a Jatir, d'a Aroer, d'a Sifmot, d'a Estemoa, d'a Racal, d'a juntzan̈ schon̈ab'can vin̈aj Jerameel, d'a juntzan̈ schon̈ab' eb' ceneo, d'a Horma, d'a Corasán, d'a Atac, d'a Hebrón yed' d'a masanil lugar b'aj ec'nac vin̈ scol sb'a yed' eb' soldado.

31

Schamel vin̈aj Saúl yed' eb' yuninal

(1Cr 10.1-12)

1 Ix och eb' filisteo yac' oval yed' eb' israel, ix el lemnaj eb' israel chi', tzijtum eb' ix cham d'a Gilboa. 2 Ix b'atn̈ej eb' filisteo d'a spatic vin̈aj Saúl yed' eb' yuninal. Ix cham eb' yuninal vin̈ chi', aton vin̈aj Jonatán, vin̈aj Abinadab yed' vin̈aj Malquisúa. 3 Ix te och val oval chi' b'aj ayec' vin̈aj Saúl chi', axo ix aji, ix yamchaj vin̈ yuj sjul-lab' eb' filisteo chi', yuj chi' ix te xiv vin̈. 4 Ix yalan vin̈ d'a vin̈ ed'jinac syamc'ab':

—Ic'q'ueta q'uen espada chi' tzin a tecanchamoc, yic vach' a juntzan̈ ch'oc chon̈ab'il tic, man̈ ol in sb'uch eb' ayic ol in smilancham eb', xchi vin̈aj Saúl chi'.

Palta ix te xiv vin̈ ed'jinac syamc'ab' vin̈ chi', maj stac'laj vin̈ stecancham vin̈. Yuj chi' ix syumb'at n̈ojnaj sb'a vin̈ d'a yib'an̈ q'uen yespada, ix cham vin̈. 5 Ayic ix yilan vin̈ ed'jinac syamc'ab' vin̈ chi' to toxo ix cham vin̈, ix smilanpaxcham sb'a vin̈ icha ix aj smilancham sb'a vin̈aj Saúl chi'. 6 A d'a jun c'u chi' ix cham vin̈aj Saúl, eb' yuninal vin̈ yoxvan̈il, vin̈ ed'jinac syamc'ab' vin̈ chi' yed' masanil eb' israel yed'nac vin̈. 7 Ayic ix yab'an eb' israel ayec' d'a sc'axepalb'at yac'lical Jezreel yed' pax eb' cajan d'a sc'axepalb'at a' Jordán to toxo ix el lemnaj eb' soldado, toxo ix champax vin̈aj Saúl yed' eb' yuninal yoxvan̈il, ix b'at eb' elelal, ix yactejcan schon̈ab' eb'. Axo eb' filisteo ix c'ochcan cajan ta'.

8 Axo d'a junxo c'u, ix b'at eb' filisteo chi' yic'cot masanil tastac ay d'a eb' israel ix cham d'a oval chi', ix yilan eb' to b'alancan vin̈aj Saúl yed' eb' yuninal yoxvan̈il d'a scal jantac eb' soldado chamnacxo d'a lum vitz Gilboa. 9 Yuj chi' ix xiquel sjolom vin̈ eb', ix yic'anpaxel q'uen syamc'ab' vin̈ eb' yic oval. Ix lajvi chi', ix yac'anb'at yab'ixal eb' d'a junjun schon̈ab' eb' filisteo yed' d'a spatil sdiosal eb'. 10 Ix yic'anb'at syamc'ab' vin̈aj Saúl chi' eb' d'a spatil sdiosal scuch Astarot, ix stzec'ancanq'ue jachan snivanil vin̈ chi' eb' yed' yic eb' yuninal vin̈ d'a smuroal chon̈ab' Bet-sán.

11 Ayic ix yab'an eb' aj Jabes d'a yol yic Galaad to ix locb'ajcanq'ue snivanil vin̈aj Saúl chi' yuj eb' filisteo ta', 12 masanil eb' soldado te tec'an, pilan ac'val ix b'ey eb', ix c'och eb' b'aj aycan snivanil eb' chamnac chi', ix yic'ancot eb' d'a Jabes. Axo ta' ix sn̈ustz'a eb'. 13 Axo sb'aquil eb', a d'a yich jun te te' d'a Jabes chi' ix mucchajcani. Uque' c'ual ix och eb' aj Jabes chi' d'a tzec'ojc'olal yuj eb' chamnac chi'.

1.20 1:20 A Samuel syalelc'ochi “C'anb'il d'a Dios”.

1.24 1:24 Ay junxo copia tz'alani to oxvan̈ noc' vacax chi', palta tato scala' to junn̈ej noc' vach' tz'aj schaan sb'a yed' versículo 25.

4.21 4:21 A d'a hebreo a jun b'i Icabod lajan val sjajil yed' jun lolonel “man̈xa b'inajb'iloc”.

6.19 6:19 Setenta vinac scutej calan d'a tic icha syal d'a Antiguo Testamento Griego. Axo d'a hebreo syala' to 50 mil 70 vinac.

7.12 7:12 A d'a hebreo a jun lolonel “Eben-ezer” syalelc'ochi “jun q'uen q'ueen snanab'ilcot colval.”

10.1 10:1 A yuj yac'jiq'ue aceite d'a sjolom junoc mach, sch'oxo' to a Dios sic'ancanoch jun chi' d'a junoc opisio nivan yelc'ochi.

13.1 13:1 Man̈ val jab'oc snachajel jun versículo tic cuuj d'a hebreo. Icha val to ix sat juntzan̈ número b'aj smoj scheclaji.

26.6 26:6 A ix Sarvia tic, yanab' ix vin̈aj rey David.

2 SAMUEL

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

A Ch'an̈ Schab'il Libro

SAMUEL

A jun libro tic, a stz'acub' b'ab'el libro Samuel. A d'a capítulo 1 masanto d'a 4, ata' syal yuj tas yutejnac vin̈aj David sb'ab'laj ac'an reyal d'a yol yic Judá. Palta axo jantac jun nación chi', a d'a yalan̈ smandar vin̈aj Is-boset yuninal vin̈aj Saúl aycani. Axo d'a capítulo 5 masanto d'a 24, syala' to ayic yac'annac oval vin̈aj Is-boset yed' vin̈aj David chi', svach' ochnaccan vin̈aj David chi' reyal d'a yib'an̈ masanil chon̈ab' ay d'a yol smacb'en Israel.

Syalanpax jun libro tic to a vin̈aj David te jelan vin̈ d'a oval, jelan pax vin̈ yic'anchaan̈ schon̈ab'. Te vach' yutejnac vin̈ yilan smacb'en, yac'nac val och vin̈ d'a sc'ol stan̈vani yic vach' sb'ey schon̈ab' vin̈ chi'. Scheclajeli to te ayoch spensar vin̈ d'a Dios, xajan eb' yetchon̈ab' vin̈ yuuj, yuj chi' masanil eb' ix tzalaj yed' vin̈.

Cannac snanab'il vin̈aj rey David chi' yuj sb'eyb'al yed' pax tas ajnac yac'an reyal vin̈ d'a chon̈ab' Israel. Yac'nacvaloch vin̈ d'a sc'ool scuchb'an schon̈ab' chi'. A jun spensar vin̈ vach' chi', sch'oxnab'il Cristo yaji, yujto sic'b'ilel yuj Dios to ol javoc yaq'uelc'och juntzan̈ tas nivan yelc'och alb'ilcan d'a eb' chon̈ab' israel.

1

Yab'nac vin̈aj David to chamnac vin̈aj Saúl

1-2 Ayic ix ac'ji ganar eb' amalecita yuj vin̈aj David, ix meltzaj vin̈ d'a Siclag. Axo d'a schab'jial sc'ochxi vin̈ ta', ix c'och jun vin̈ quelem spetoj d'a scampamento vin̈aj Saúl, toxo ix sn̈ic'chitejb'at spichul vin̈ ayochi, aypaxq'ue lum luum d'a scal xil sjolom vin̈, yic sch'oxanel vin̈ to ay scusc'olal vin̈. Axo ix c'och vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj David chi', ix em n̈ojan vin̈. 3 Ix sc'anb'an vin̈aj David chi' d'a vin̈:

—¿B'ajtil ach coti? xchi vin̈.

—Toxon̈ej ix in el lemnaj d'a scampamento eb' etisraelal, xchi vin̈.

4 —¿Tas ix uji jun? Al jab'oc vab'i, xchi vin̈aj David chi'.

—Ix ac'ji ganar eb' etisraelal chi'. Ay eb' ixto elcani, ay eb' ix chami. Ix champax vin̈aj Saúl yed' vin̈ yuninal, aton vin̈aj Jonatán, xchi vin̈.

5 —¿Tas ix aj ojtacaneli tato ix cham vin̈aj Saúl yed' vin̈ yuninal chi'? xchi vin̈aj David chi'. 6 Ix tac'vi vin̈:

—Q'uin̈ val ayinec' d'a vitzal Gilboa, ix vilani to toxon̈ej n̈ojanem vin̈aj Saúl chi' d'a yib'an̈ q'uen slanza. Tzac'anxo val sc'och eb' ajc'ol chi' d'a spatic vin̈ yed' scarruaje eb' yic oval yed' eb' ayq'ue d'a yib'an̈ chej. 7 A d'a jun rato chi', ix b'at q'uelnaj vin̈ d'a spatic, ix in yilanb'at vin̈, ix in yavtancot vin̈.

—Tic ayin mamin, xin chi d'a vin̈. 8 Ix sc'anb'an vin̈ d'ayin b'ajtil in coti. Ix valan d'a vin̈ to amalecita in. 9 Ix yalanxi vin̈ d'ayin to tzin nitzb'at in b'a d'a stz'ey, tzin milancham vin̈ d'a juneln̈ej yalani. Moc chi' pitzanto vin̈, palta toxo ix och pitz'an syail d'a sc'ool vin̈. 10 Yuj chi' ix in nitzb'at in b'a d'a stz'ey vin̈, ix in vach' milancham vin̈ yic max ste ab'ej syail, yujto ix vila' to toxoval scham vin̈, yujto toxo ix em vin̈ d'a yib'an̈ sn̈i' q'uen slanza chi'. Ayic ix lajvi scham vin̈ chi', ix vic'anel scorona vin̈ d'a sjolom yed' brazalete ayoch d'a sc'ab' vin̈, ix vic'ancot d'ayach mamin, xchi vin̈.

11 Ayic ix yab'an vin̈aj David chi' icha chi', ix sn̈ic'chitanb'at spichul vin̈ yuj cusc'olal yed' eb' ajun yed'oc. 12 Ix te oc' eb' yuj schamel vin̈aj Saúl yed' vin̈ yuninal chi', aton vin̈aj Jonatán, yujto toxo ix ac'ji ganar eb' soldado israel schon̈ab' Jehová yuj eb' filisteo. Majxo valaj eb' yuj cusc'olal masanto ix em c'u. 13 Ix lajvi chi' ix sc'anb'an vin̈aj David d'a vin̈ quelem ix ic'ancot ab'ix chi':

—¿B'ajtil aljinac ach? xchi vin̈.

—A in tic yuninal in jun vin̈ amalecita ayec' cajan d'a e cal tic, xchi vin̈ quelem chi'.

14 —¿Tas yuj ix a tec'b'ej a b'a a milancham vin̈ sic'b'ilel yuj Jehová chi'? xchi vin̈aj David chi'. 15 Ix lajvin̈ej chi', ix yavtancot jun soldado vin̈aj David chi':

—Milcham jun vinac tic, xchi vin̈.

Val chi' ix miljicham vin̈ quelem chi'. 16 Ayic van smiljicham vin̈ chi', ix yalan vin̈aj David chi':

—A ach ay a mul yuj chi' tzach chami. A ach ix alelta a mul chi' to ix a milcham vin̈ rey sic'b'iloch yuj Jehová, xchi vin̈.

Sb'ital schamel vin̈aj Saúl yed' vin̈aj Jonatán

17 Ix sb'itej jun b'it tic vin̈aj David yuj cusc'olal yuj schamel vin̈aj Saúl yed' vin̈aj Jonatán. 18 A jun b'it tic, ix checji sc'ayb'ej masanil eb' aj Judá yuj vin̈. Ix stz'ib'chajpaxcan d'a yol ch'an̈ slibro vin̈aj Jaser:

19 Ex vetisraelal, ob'iltac ix aj yac'ji ganar sb'inajnaquil co chon̈ab' d'a vitzal Gilboa. Ay... tas val yuj ix ac'ji ganar eb' nivac vinac yaj d'a co cal.

20 Man̈ eyal yab' eb' aj chon̈ab' Gat tas ix uji, man̈ eyalel d'a yoltac scalleal Ascalón, yic vach' max tzalaj eb' ix filistea, yic vach' max q'ue chennaj eb' ix ch'oc chon̈ab'il chi' yuj tzalajc'olal.

21 Man̈xoocab' em n̈ab' yed' yal ac'val d'a yib'an̈ vitzal Gilboa chi', yic maxtzac q'uib' tas tz'ac'ji d'a ofrendail, yujto ata' ix laj tec'jican smaclab' jul-lab' eb' vin̈ soldado yic Israel te tec'an. Ata' ix satel scopopial yilji smaclab' jul-lab' vin̈aj Saúl.

22 Juntaquel ix meltzaj vin̈aj Saúl yed' vin̈aj Jonatán d'a oval, chic'tac, ma xepu'tac q'uen yespada eb' vin̈ yed' sjul-lab'. Malaj b'aj smeltzaj eb' vin̈ d'a ichn̈ejta', a eb' ajc'ol nivac yelc'ochi, a eb' smilcham eb' vin̈.

23 Ach Saúl yed' ach Jonatán, te nib'ab'il ex. Junn̈ej eyaji ayic pitzan ex, junn̈ej pax ix aj e chami. Te jelan e b'ey d'a yichan̈ noc' ch'acb'a. Te ay eyip d'a yichan̈ noc' choj.

24 Ex ix aj Israel, oc'an̈ec yuj vin̈aj Saúl. Ix eyac'och c'apac pichul chacchac yed' pax lino te vach' yuj vin̈, ix yac'an oro vin̈ yelvanub'oc e pichul.

25 Ay... tas val ix aj yac'ji ganar eb' nivac vinac d'a oval. Ix miljicham vin̈aj Jonatán d'a jolomtac vitz.

26 Ach vuc'tac aj Jonatán, tzin te cus uuj. Man̈xa yalb'anil jantac a vach'il ix ac' d'ayin. A val b'aj in a xajanejnac, ec'to d'a yichan̈ b'aj tzon̈ xajanej eb' ix ix.

27 Ay... tas ix aj scham eb' vin̈ soldado te tec'an. Masanil syamc'ab' eb' vin̈ ac'um oval ix satcaneli, xchi vin̈aj David chi'.

2

Ix ac'jioch vin̈aj David sreyaloc Judá

1 Ix lajvi chi', ix sc'anb'an vin̈aj David d'a Jehová icha tic:

—¿Tom syal in q'uexc'och d'a yol junoc chon̈ab' d'a yol yic Judá? xchi vin̈.

Ix tac'vi Jehová chi' d'a vin̈:

—Syala', xchi. Ix sc'anb'anpax vin̈:

—¿Mach junoc chon̈ab' b'aj syal in c'ochi? xchi vin̈.

—A d'a chon̈ab' Hebrón syal a c'ochi, xchi Jehová chi'.

2 Yuj chi', ata' ix b'at vin̈aj David chi' yed' eb' ix yetb'eyum schavan̈il, aton ix Ahinoam aj Jezreel yed' ix Abigail yetb'eyumcan vin̈aj xilb'a Nabal, aj Carmel. 3 Ix yic'anpaxb'at eb' vin̈ ayec' yed' vin̈ yed' yetb'eyum junjun eb' yed' yal yuninal eb'. Ix cajnaj eb' d'a Hebrón yed' d'a yaldeail. 4 Ix lajvi chi', ix c'och eb' yichamtac vinaquil yin̈tilal Judá d'a vin̈aj David chi', ix yac'ancanoch vin̈ eb' sreyaloc.

Ix yab'an vin̈aj David to a eb' aj Jabes d'a yol yic Galaad ix mucan vin̈aj Saúl, 5 yuj chi' ix yac'b'at juntzan̈ eb' schecab' vin̈, yic b'at yal eb' d'a eb' icha tic: Yac'ocab' svach'c'olal Jehová d'ayex yuj tastac vach' ix e c'ulej yujto ix e muc vin̈aj Saúl co reyal. 6 A ticnaic aocab' Jehová tz'oc' sc'ool d'ayex, tzex xajanani, an̈ejtona' pax in a in tic, vach' ol vutej in b'a d'ayex yuj tas ix e c'ulej chi'. 7 Yuj chi', aq'uec eyip, tec'an tzeyutej e b'a, vach'chom ix cham vin̈aj Saúl co reyal chi', palta a masanil eb' yin̈tilal Judá ix in ac'anoch sreyaloc, xchib'at vin̈aj David chi'.

Ochnac oval d'a scal Israel yed' Judá

8 Axo ix aji, a vin̈aj Abner yuninal vin̈aj Ner, yajalil masanil eb' soldado vin̈aj Saúl, a vin̈ ix ic'anb'at vin̈aj Is-boset yuninal vin̈aj Saúl chi' d'a Mahanaim. 9 Ata' ix yac'canoch vin̈ sreyaloc juntzan̈ chon̈ab' tic: Aton Galaad, Gesuri, Jezreel, Efraín, Benjamín yed' juntzan̈xo chon̈ab' yic Israel. 10 A vin̈aj Is-boset chi', 40 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal d'a chon̈ab' Israel chi', chab' ab'il ix yac' reyal chi' vin̈, palta axo eb' yin̈tilal Judá, a vin̈aj David ayxo och sreyaloc eb'. 11 Nan̈al svajxaquil ab'il ix yac' reyal vin̈aj David chi' d'a eb' yin̈tilal Judá d'a chon̈ab' Hebrón.

12 Icha tic ix aj yoch oval. A vin̈aj Abner chi', ix el vin̈ d'a Mahanaim, ix b'atcan vin̈ d'a Gabaón yed' eb' soldado yic vin̈aj Is-boset. 13 Axo vin̈aj Joab yune' ix Sarvia, ix el vin̈ yed' eb' soldado vin̈aj David d'a Hebrón, ix schalaj sb'a vin̈ yed' vin̈aj Abner b'aj smolb'ej sb'a a a' d'a yic Gabaón. A chab' macan̈ eb' soldado chi', ix c'och eb' d'a a a' chi', junjun macan̈ eb' ix can d'a junjun sc'axepal a'. 14 Yuj chi' ix yal vin̈aj Abner d'a vin̈aj Joab chi' icha tic:

—Elocab'cot jayvan̈oc eb' vin̈ quelemtac yac' oval d'a quichan̈ tic, xchi vin̈.

—Ichocab'ta', xchi vin̈aj Joab chi'.

15 Yuj chi' ix elta eb' vin̈, lajann̈ej sb'isul yic junjun eb' vin̈ ix elta, lajchavan̈ eb' vin̈ d'a yin̈tilal Benjamín ayoch yed' vin̈aj Is-boset chi', lajchavan̈ pax eb' vin̈ yic vin̈aj David chi' ix elta. 16 Junjun eb' vin̈ ix syam sjolom eb' yajc'ol eb' vin̈ chi', ix stiplanoch q'uen yespada eb' vin̈ d'a scostil junjun, yuj chi' junn̈ej ix aj scham eb' vin̈ smasanil. Yuj chi' “Teclajb'ail” ix sb'iejcan jun lugar chi', a d'a yol yic Gabaón chi' ay. 17 A d'a jun c'u chi', te nivan ix aj yoch oval yuj eb' vin̈. Ix ac'ji ganar vin̈aj Abner yed' eb' soldado yuj eb' soldado vin̈aj David chi'.

18 Ata' ayoch oxvan̈ eb' vin̈ yune' ix Sarvia, aton vin̈aj Joab, vin̈aj Abisai yed' vin̈aj Asael. A vin̈aj Asael chi' te jelan sb'ey vin̈ icha noc' c'ultaquil chej. 19 Ix och jin̈an vin̈ d'a spatic vin̈aj Abner, majxo yal-laj yel vin̈aj Abner chi'. 20 Ayic ix yilanb'at vin̈ d'a spatic, ix yalan vin̈:

—Mato a ach Asael ach chi', xchi vin̈.

—A in toni, xchi vin̈.

21 Yuj chi' ix yal vin̈aj Abner chi' d'a vin̈ icha tic:

—Actej in a pechani, aocab' junoc eb' vin̈ quelem tic tza yama', tzic'ancan masanil tastac yed'nac, xchi vin̈ d'a vin̈.

Palta axo vin̈aj Asael chi' jun, maj yal-laj sc'ol vin̈ syactej spechan vin̈. 22 Ix yalanxi vin̈aj Abner chi' d'a vin̈ junelxo:

—Actej in a pechani, ¿mato tzin ac' val pural yic tzach in milanchamoc? Tato icha chi', ¿tas ol aj in sat in c'och d'a yichan̈ vin̈ uc'tac aj Joab? xchi vin̈.

23 Palta a vin̈aj Asael chi', maj yactej vin̈ spechan vin̈, yuj chi' axo yoc slanza vin̈aj Abner chi' ix stipcot d'a spatic, a val d'a sc'ool vin̈aj Asael chi' ix ochi, ix c'axpajelc'och te' d'a yich spatic vin̈. Ix telvi vin̈, ix cham vin̈. Masanil mach sc'och d'a jun lugar b'aj ix cham vin̈ chi' tz'och van eb' yila'. 24 Axo vin̈aj Joab yed' vin̈aj Abisai ix b'atn̈ej eb' vin̈ d'a spatic vin̈aj Abner chi'. Ayic vanxo yem c'u, ix c'och eb' vin̈ d'a sjolom lum vitz Amma, ay d'a yichan̈ Gía, aton b'aj sb'atcan sb'eal juntzan̈ tz'inan luum d'a Gabaón. 25 Ata' ix smolb'ej sb'a eb' yin̈tilal Benjamín yed' vin̈aj Abner chi', junxon̈ej ix yutej sb'a eb' smasanil d'a jun tzalan. 26 Axo vin̈aj Abner chi' ix avaj d'a vin̈aj Joab icha tic:

—¿Tom man̈ ol actej a milancham anima tic? ¿Tom max a na' jab'oc to an̈ej chucal syic'cot jun tic d'a quib'an̈? ¿Janic' ol al d'a eb' a soldado to tz'och vaan eb' spechan eb' yetchon̈ab'? xchi vin̈.

27 Ix tac'vi vin̈aj Joab chi' icha tic:

—Syil val Dios, q'uinaloc maj ach avajoc, ix am on̈ b'atn̈ej d'a e patic masanto d'a q'uin̈ib'alil q'uic'an, xchi vin̈.

28 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Joab chi' to spuji noc' ch'aac, yuj chi' ix och vaan masanil eb' soldado yic vin̈aj David spechan eb' yic Israel chi'. 29 Axo vin̈aj Abner chi' yed' eb' soldado pilan ac'val ix b'ey eb' d'a span̈anil Arabá, ix c'axpajec' eb' d'a a' Jordán yed' d'a yol yic Bitrón masanto ix c'och eb' d'a Mahanaim.

30 Axo pax vin̈aj Joab chi', ix och vaan vin̈ spechan vin̈aj Abner chi'. Ichato chi' ix smolb'an eb' soldado vin̈ smasanil, ix yavtan slistail eb' vin̈, axo ix aji to ay 19 eb' soldado yic vin̈aj David chi' ix chami, ix champax vin̈aj Asael. 31 Palta axo eb' soldado yic Benjamín yed'nac vin̈aj Abner, 360 eb' ix cham yuj eb' soldado yic vin̈aj David chi'.

32 A vin̈aj Joab yed' masanil eb' soldado, pilan ac'val ix b'ey eb', ayxoec' eb' d'a Hebrón ix q'uin̈ib'i. Ayic van smeltzaj eb', ix ec' eb' yic' snivanil vin̈aj Asael chi'. A b'aj mucan smam vin̈ d'a chon̈ab' Belén, ata' ix mucji vin̈.

3

1 A eb' soldado ayoch yed' vin̈ yuninal vin̈aj Saúl chi', najtil ix yac' oval eb' yed' eb' ayoch yed' vin̈aj David, palta jab'jab'il ix el yip eb', axo pax eb' yic vin̈aj David chi' ix te tec'c'aj eb'.

A eb' yuninal vin̈aj David

(1Cr 3.1-4)

2-5 A eb' yuninal vin̈aj David ix alji d'a Hebrón, aton sb'i eb' tic d'a stzolal: Vin̈aj Amnón yune' ix Ahinoam aj Jezreel, vin̈aj Quileab, yune' ix Abigail, ix yetb'eyumcan vin̈aj xilb'a Nabal, aj Carmel, vin̈aj Absalón yune' ix Maaca yisil vin̈aj Talmai sreyal Gesur, vin̈aj Adonías yune' ix Haguit, vin̈aj Sefatías yune' ix Abital yed' vin̈aj Itream yune' ix Egla. Aton sb'i eb' ix yetb'eyum vin̈aj David tic yed' eb' yuninal ix alji ayic ayec' vin̈ d'a Hebrón.

Ochnac vin̈aj Abner yed' vin̈aj David

6 Ayic ayn̈ej och oval d'a scal eb' yic vin̈aj David yed' eb' ayoch yed' eb' yin̈tilal vin̈aj Saúl, axo vin̈aj Abner chi' ix ste iq'uej yipoc vin̈ d'a scal eb' yic vin̈aj Saúl chi'. 7 A vin̈aj Saúl chi', aycan jun ix yetb'eyum vin̈ scuchan Rizpa, yisil vin̈aj Aja. Ay jun c'u ix yal vin̈aj Is-boset d'a vin̈aj Abner chi':

—¿Tas yuj ix ach vay yed' ix yetb'eyumcan vin̈ in mam? xchi vin̈ d'a vin̈.3.7 8 Yujto ix yal jun chi' vin̈aj Is-boset chi' d'a vin̈aj Abner chi', yuj chi' ix te cot yoval vin̈, ix yalan vin̈ icha tic:

—¿Tom tz'i' in tzila', tocval van vac'anoch in b'a yed' eb' ajc'ol yic Judá tic? A in tic, te vach'n̈ej ix vutej in b'a d'a eb' ayto yuj sb'a yed' vin̈ a mam yed' d'a eb' vach' yac'an yed' vin̈, maj ach vac'paxoch d'a yol sc'ab' vin̈aj David, axo ticnaic tzac'an yovalil d'ayin yuj jun ix ix chi'. 9-10 A Jehová ix yac' sti' d'a vin̈aj David to tz'ic'jiec' opisio d'a vin̈aj Saúl yed' pax d'a eb' yin̈tilal, tz'ochcan vin̈aj David chi' reyal d'a Israel yed' d'a Judá, scotn̈ej d'a chon̈ab' Dan masanto d'a Beerseba. Cotocab' yoval sc'ol Jehová d'a vib'an̈ tato max vac' vip yelc'och tas ix yal chi', xchi vin̈.

11 Majxo yal-laj yalan junoc b'elan̈ lolonel vin̈aj Is-boset d'a vin̈aj Abner chi', yujto xivnac vin̈ d'a vin̈. 12 Ix lajvi chi', ix schecanb'at juntzan̈ schecab' vin̈aj Abner chi' yal d'a vin̈aj David icha tic: ¿Tom man̈oc in ay vopisio d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic? A ticnaic co b'o junoc co trato yic tzin och ed'oc, yic vach' masanil eb' quetchon̈ab' tz'och eb' ed'oc, xchib'at vin̈.

13 Ix yalan vin̈aj David chi': Syal in b'oan in trato chi' ed'oc, palta ay jun tas yovalil tzojtaquejeli: Max yal-laj a javi d'a vichan̈ tato man̈ ed'nacoc ix vetb'eyum, ix Mical yisilcan vin̈aj xilb'a Saúl, xchib'at vin̈. 14 Ix schecanpaxb'at eb' schecab' vin̈aj David chi' d'a vin̈aj Is-boset, ix yalan vin̈ icha tic: Ac'cot ix Mical, ix vetb'eyum, aton ix vic'nac yic vac'annac jun ciento sjolom svinaquil eb' vin̈ filisteo yuj stojoloc ix d'a vin̈ smam, xchib'at vin̈.

15 Yuj chi' ix yal vin̈aj Is-boset chi' to tz'ic'jiec' ix d'a vin̈ yetb'eyum, aton vin̈aj Paltiel, yuninal vin̈aj Lais. 16 A vin̈aj Paltiel chi', ix b'at tzac'an vin̈ yuj ix, ix och ijan vin̈ yoq'ui, masanto ix c'och vin̈ d'a Bahurim. Ata' ix yal vin̈aj Abner chi' d'a vin̈ to smeltzaj vin̈, yuj chi' ix meltzajcan vin̈.

17 Yacb'an chi', ix laj lolon vin̈aj Abner yed' eb' yichamtac vinaquil Israel, ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic: Ayxo stiempoal ix e na' a ex tic to a vin̈aj David tz'och e reyaloc. 18 A ticnaic jun, toxo ix c'och stiempoal yic tz'och vin̈, yujto yalnaccan Jehová yuj vin̈ schecab' chi', to a vin̈ ol colan schon̈ab' d'a yol sc'ab' eb' filisteo yed' d'a yol sc'ab' masanil juntzan̈ eb' ayoch ajc'olal d'ayon̈, xchi vin̈.

19 Ix lolonpax vin̈ yed' masanil eb' yetchon̈ab' aj Benjamín, ix lajvi chi', ix b'at vin̈ d'a Hebrón yic slolon vin̈ yed' vin̈aj David yuj tas ix yal eb' yetisraelal eb' yed' tas ix yal masanil eb' yetchon̈ab' eb' aj Benjamín chi'. 20 Ix c'och vin̈ yed' 20 eb' soldado d'a Hebrón b'aj ayec' vin̈aj David chi'. Ix schecan b'ojoc jun nivan vael vin̈aj David chi' yuj vin̈aj Abner yed' pax yuj eb' ajun yed' vin̈. 21 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Abner chi' d'a vin̈aj David chi' icha tic:

—A ticnaic mamin rey, yovalil tzin b'at in molb'ej masanil eb' quetisraelal, yic sb'oan junoc trato eb' ed'oc, icha val chi' ol aj ac'an reyal icha val tas tza nib'ej, xchi vin̈.

—Ixic an, xchi vin̈aj David chi'. Ix lajvi chi', ix yalancan quilcob'a vin̈aj Abner chi', ix b'at vin̈ d'a tzalajc'olal.

A schamel vin̈aj Abner

22-23 Ato val sb'at vin̈aj Abner chi', ix c'och vin̈aj Joab yed' eb' soldado vin̈aj David, spetoj eb' d'a oval. Te tzijtum tastac yed'nac eb', aton tas ix laj yiq'uec' eb' d'a eb' yajc'ool. Ayic ix c'och vin̈aj Joab yed' masanil eb' soldado ajun yed'oc, ix alji d'a vin̈ to a vin̈aj Abner chi', ix ulec' vin̈ lolonel yed' vin̈ rey chi', toxo ix meltzaj vin̈ d'a tzalajc'olal. 24 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj Joab chi' d'a vin̈ rey chi', ix yalan vin̈:

—Mamin rey, ¿tas yuj icha chi' ix a c'ulej? Yujto a vin̈aj Abner ix ulec' d'ayach, ix a chaanxib'at vin̈ d'a tzalajc'olal. 25 Mamin rey ¿tom man̈ ojtacoc to a vin̈aj Abner chi' ton̈ej tzul smusej a sat vin̈ yic syil vin̈ tas tza c'ulej yed' tas aji? xchi vin̈.

26 Ixn̈ej lajvi slolon vin̈ yed' vin̈ rey chi', ix schecan vin̈ b'at saychaj vin̈aj Abner chi' d'a elc'altac, ato b'aj ay a' uc'b'ila' yic Sira, ata' ix meltzaj vin̈ yuj eb', palta man̈ yojtacoclaj vin̈aj David chi' tas yaji. 27 Ayic ix jax vin̈aj Abner chi' d'a Hebrón, axo vin̈aj Joab chi' ix chaan vin̈ sjavi d'a spatiquel chon̈ab' chi', ix ic'jib'at vin̈ yuj vin̈ d'a stz'eyb'at sti' jun chon̈ab' chi', yic slolon eb' vin̈ ta' sch'ocoj. Ata' ix stipoch yespada vin̈aj Joab chi' d'a sc'ol vin̈, ix cham vin̈, yic syac'anec' spac vin̈ yuc'tac vin̈aj Joab chi'. 28 Ayic ix yab'an jun chi' vin̈aj David, ix yalan vin̈: Syil Jehová to a in tic yed' masanil eb' in checab' malaj calan quic d'a schamel vin̈aj Abner chi'. 29 Cotocab'can jun tic d'a yib'an̈ vin̈aj Joab yed' d'a yib'an̈ eb' yin̈tilal vin̈ yed' eb' sc'ab' yoc. A d'a scal eb', ayocab' mach ol yab' syail yuj tas tz'el d'a snivanil, ayocab' mach ol penaayax yuj lepra, ayocab'pax mach tz'em sb'eyi, ayocab' mach smiljichamoc yed' mach scham yuj vejel, xchi vin̈ rey chi'.

30 A vin̈aj Joab chi' yed' vin̈aj Abisai ix milancham vin̈aj Abner chi', yujto ayic ix och oval d'a Gabaón, a vin̈aj Abner chi' ix milancham vin̈aj Asael, vin̈ yuc'tac eb' vin̈.

31 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ rey d'a vin̈aj Joab chi' yed' d'a masanil eb' ajun yed' vin̈ to sn̈ic'chitejel spichul eb', yic tz'och eb' d'a cusc'olal yuj schamel vin̈aj Abner chi'. Ix och tzac'an vin̈ rey chi' d'a spatic mach ix b'achanb'at snivanil vin̈ chi'. 32 A d'a Hebrón ix smuc snivanil vin̈ chi' eb'. Ix oc' vin̈ rey chi' b'aj ix mucchaj vin̈aj Abner chi', ix oc'pax masanil eb' anima ajun yed' vin̈. 33 Yuj chi' ix sb'itej jun b'it yic cusc'olal vin̈ rey chi':

Ach Abner ¿tas yuj icha chi' ix aj a chami? Icha tz'aj scham eb' sc'ulan chucal ix aj a chami.

34 Tocval tzec'b'il a c'ab', ma tzec'b'il oc d'a q'uen cadena. Icha val tz'aj scham junoc mach d'a yol sc'ab' eb' anima te chuc sb'eyb'al, icha chi' ix aj a chami, xchi vin̈aj David chi'.

Axo eb' anima chi', ix oc'pax eb' yuj schamel vin̈aj Abner chi'. 35 Ix lajvi chi', ix yalan eb' d'a vin̈aj David chi' to sva jab'oc vin̈ yacb'an manto em c'u, palta ix yac' sti' vin̈ d'a yichan̈ Dios:

—Aocab' Dios tz'ac'anoch yaelal d'a vib'an̈ tato svab'lej jab'oc vael ma junocxo tasi ayic manto em c'u, xchi vin̈. 36 Masanil anima ayec' ta', ix nachajel jun chi' yuj eb', ix scha val sc'ol eb', yujto masanil tas sc'ulej vin̈aj David chi' scha sc'ol eb' anima smasanil. 37 A d'a jun c'u chi', ix nachajel yuj eb' israel chi' smasanil to a vin̈aj rey David chi', man̈ locanoclaj vin̈ d'a schamel vin̈aj Abner chi'.

38 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ rey chi' d'a masanil eb' schecab':

—Ojtaquejequeli to a ticnaic ix cham jun vin̈ sat yajal d'a co cal a on̈ israel on̈ tic. 39 Yuj chi' vach'chom a Dios ix in sic'anoch reyal, palta ste el vip svab' yuj schuc spensaril eb' vin̈ yune' ix Sarvia. Aocab' Jehová ol ac'an spac d'a jun mach ix c'ulan chucal tic, xchi vin̈.

4

A schamel vin̈aj Is-boset

1 Ayic ix yab'an vin̈aj Is-boset yuninal vin̈aj Saúl to toxo ix cham vin̈aj Abner d'a Hebrón, ix te xiv vin̈. Ix te somchajpaxq'ue masanil eb' yetisraelal vin̈ yed'oc. 2 Ay chavan̈ eb' vin̈ schecab' vin̈aj Is-boset chi', yajal yaj eb' vin̈ d'a jun n̈ilan̈ eb' soldado elc'um. Ay jun vin̈ scuch Baana, axo junxo vin̈ scuch Recab. A vin̈aj Rimón cajan d'a Beerot d'a slac'anil b'aj tz'ec' smacb'en eb' yic Benjamín ay yuninal eb' vin̈. (A eb' yin̈tilal eb' anima cajan d'a Beerot chi', yin̈tilal eb' vin̈aj Benjamín. 3 An̈ejto b'atnaccan eb' d'a Gitaim, ton̈ej comon ayec' eb' ta', icha ch'oc chon̈ab'il yaj eb'.)

4 (A vin̈aj Jonatán yuninal vin̈aj Saúl ay jun yuninal vin̈ cannac scuch Mefi-boset. A jun vin̈ chi', man̈ vach'oc yoc vin̈ schab'il, yujto ayic oye'anto ab'il sq'uinal vin̈, ix javi yab'ixal tas ix uji d'a Jezreel to toxo ix cham vin̈aj Saúl yed' vin̈aj Jonatán. Yuj chi' ix cheljib'at vin̈ yuj jun ix tz'ilan q'uib'oc, ix b'at eb' elelal yalani. Yujto ix spil yip ix yeli, ix yactanel vin̈ ix, yuj chi' icha chi' ix aj yixtaxcan yoc vin̈ chi'.)

5 Axo ix aji to a vin̈aj Recab yed' vin̈aj Baana chi', ix b'at eb' vin̈ d'a spat vin̈aj Is-boset ayic te ov c'ac' d'a chimc'ualil. Vaynac vin̈ d'a sch'at yic syic' jab'oc yip. 6 Axo ix stan̈vumal spuertail spat vin̈, van schayvi trigo ix, ix vayb'at ix. Val d'a jun rato chi', ix och lemnaj vin̈aj Recab yed' vin̈ yuc'tac chi' b'aj vaynac vin̈aj Is-boset chi', malaj junoc mach ix ilani. 7 Ayic ix och eb' vin̈ d'a yol pat chi', ix yilan eb' vin̈ to jichanec' vin̈aj Is-boset chi' svay d'a sch'at. Yuj chi' ix steccham vin̈ eb' vin̈, ix xicanel sjolom vin̈ eb' vin̈, ix yic'anb'at eb' vin̈ yed'oc. Pilan ac'val ix b'ey eb' vin̈ b'aj sb'at sb'eal Arabá 8 yic sb'at yac'an eb' vin̈ d'a vin̈aj rey David d'a Hebrón. Ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—Mamin rey, ix quic'cot sjolom vin̈aj Is-boset yuninal vin̈aj Saúl, vin̈ ochnac ajc'olal d'ayach, snib'ejnac vin̈ ach smilchamoc. Palta a ticnaic ix el d'a sc'ol Jehová yic tza pacan a b'a d'a vin̈aj Saúl yed' d'a yin̈tilal, xchi eb' vin̈.

9 Ix tac'vi vin̈aj rey David chi' d'a eb' vin̈ icha tic:

—Syil Jehová, aton ix in colanel d'a masanil tas ay smay ix ja d'a vib'an̈ 10 to ayic ix javi jun vin̈ vinac d'a Siclag yic ix yic'ancot vach' ab'ix vin̈ d'ayin yalani, yuj schamel vin̈aj Saúl, ix vac'an yamjoc vin̈, ix vac'an miljoccham vin̈. Aton spac chi' ix vac' d'a vin̈ yuj jun vach' ab'ix ix yic'cot chi' d'ayin. 11 Ocxom val d'ayex a ex tic, smoj ton val svac' spac d'ayex, yujto ix e milcham vin̈ vinac malaj smul yacb'an vaynac vin̈ d'a spat. Yuj chi' ol ex in satel d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Man̈xa b'aq'uin̈ ol ex b'inaj jab'oc, xchi vin̈.

12 Ix lajvi chi', ix schecan vin̈ rey chi' miljicham eb' vin̈. Ix xicjiel sc'ab' eb' vin̈ yed' yoc yuj eb' soldado, ix q'ue locan snivanil eb' vin̈ b'aj ay yed'tal a a' d'a Hebrón chi'. Axo sjolom vin̈aj Is-boset chi', ix yic'b'at eb' soldado, ix smucan eb' b'aj mucan vin̈aj Abner, d'a Hebrón chi'.

5

Ochnac vin̈aj David sreyaloc Israel yed' Judá

(1Cr 11.1-3)

1 Ix lajvi chi', ix javi masanil eb' yin̈tilal Israel d'a vin̈aj David d'a Hebrón. Ix yalan eb' d'a vin̈ icha tic: A on̈ tic te ayto cuj co b'a ed'oc. 2 D'a yalan̈taxo ayic aytooch vin̈aj Saúl co reyaloc, a ach on̈ a cuchb'ejnac d'a oval. An̈eja' pax Jehová alannac d'ayach to a ach ol on̈ a cuchb'ej yed' och co reyaloc, xchi eb'.

3 Yacb'an ayec' eb' ta', axo eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' Israel ix lolon yed' vin̈aj David chi' yic sb'oancan strato vin̈ yed' eb' d'a yichan̈ Jehová. Ix lajvi chi', ix ac'jicanq'ue aceite d'a sjolom vin̈ yic sic'jicanoch vin̈ sreyaloc masanil eb' israel. 4 Ayic ix schaanel yich vin̈ yac'an reyal, 30 ab'il sq'uinal vin̈. 40 ab'il ix yac' reyal chi' vin̈. 5 Nan̈al svajxaquil ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a yib'an̈ eb' aj Judá d'a Hebrón. Ix lajvi chi', 33 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a masanil eb' israel yed' d'a eb' aj Judá d'a Jerusalén.

Ix yac' ganar chon̈ab' Sion vin̈aj David

(1Cr 11.4-9)

6 Ay jun c'u ix b'at vin̈aj rey David chi' yed' eb' soldado yac' oval yed' eb' jebuseo ay d'a Jerusalén. Ix sna' eb' jebuseo chi' to max yal-laj yoch vin̈aj David chi' d'a yol schon̈ab' eb' chi', yuj chi' ix yal eb' d'a vin̈ icha tic: C'ocb'iln̈ej eb' max uji yilani yed' eb' tz'em sb'eyi, a eb' max ach chaan ochta d'a tic, xchi eb'. 7 Vach'chom icha chi' ix yal eb', palta ix yac' ganar chon̈ab' Sion vin̈ rey chi', yuj chi' schon̈ab' vin̈aj David ix sb'iejcani. 8 A d'a jun c'u chi', ix yal vin̈aj David d'a eb' soldado: A mach sb'ab'lajoch yac' oval yed' eb' jebuseo tic, ochocab' d'a sb'e a a' tz'ochc'och d'a yol chon̈ab' chi', smilancham masanil eb' max uji yilan yed' eb' tz'em sb'eyi. A val juntzan̈ eb' chi', tzin yaj eb', xchi vin̈. Ata' elnaccancot jun lolonel tz'alji: A eb' max uji yilani yed' eb' tz'em sb'eyi, max yal-laj yoch eb' d'a yol spalacio vin̈ rey, xchi. 9 Ix lajvi chi', ix cajnaj vin̈aj David chi' d'a cuartel ay d'a jun chon̈ab' chi', ix yac'an scuch vin̈ Schon̈ab' Vin̈aj David, ix laj sb'oanq'ue juntzan̈xo pat vin̈ d'a spatictac, ix schael yich b'aj ix mucchaj jun ch'olan. 10 A Jehová Dios Yajal d'a Smasanil, a ayoch yed' vin̈aj David chi', yuj chi' te nivan ix aj sb'inaj vin̈.

A eb' schecab' vin̈aj Hiram d'a vin̈aj David

(1Cr 14.1-2)

11 A vin̈aj Hiram sreyal Tiro, ix scheccot eb' smunlajvum vin̈ d'a vin̈aj David, aton eb' n̈icum te' yed' eb' mac'umpoj q'ueen, ix yic'anpaxcot te' c'ute' eb', yic sb'oanq'ue spat vin̈aj David chi' eb'. 12 Icha chi' ix aj snachajel yuj vin̈aj David chi' to a Jehová ix ac'ancanoch vin̈ reyal, yic te nivan tz'aj sb'inaj schon̈ab' Jehová chi', yujto te xajan yuuj.

Juntzan̈xo eb' yuninal vin̈aj David

(1Cr 3.5-9; 14.3-7)

13 Ayic ix el vin̈aj David chi' d'a Hebrón, ix javi vin̈ d'a Jerusalén, ix cajnaj vin̈ ta'. Ayto juntzan̈xo eb' ix ix, ix yic' vin̈, yuj chi' tzijtumto yal yuninal vin̈ ix alji. 14-16 A eb' yuninal vin̈ ix alji d'a Jerusalén chi', aton eb' tic: Vin̈aj Samúa, vin̈aj Sobab, vin̈aj Natán, vin̈aj Salomón, vin̈aj Ibhar, vin̈aj Elisúa, vin̈aj Nefeg, vin̈aj Jafía, vin̈aj Elisama, vin̈aj Eliada yed' vin̈aj Elifelet.

Ix yac' ganar eb' filisteo vin̈aj David

(1Cr 14.8-17)

17 Ayic ix yab'an eb' filisteo to toxo ix och vin̈aj David sreyaloc Israel, ix cot eb' masanil yac' oval yed' vin̈, palta ayic ix yab'an vin̈, ix em vin̈ b'aj ay juntzan̈ q'uen nivac tenam yic vach' syac' oval chi' vin̈. 18 A eb' filisteo chi' ix c'och eb' d'a span̈anil Refaim, ix sb'oanq'ue scampamento eb' ta'. 19 Ix sc'anb'an vin̈aj David chi' d'a Jehová icha tic:

—¿Tzam yal vac'an oval yed' eb' filisteo chi'? ¿Ol am ac'och eb' d'a yol in c'ab'? xchi vin̈.

Ix tac'vi Jehová chi':

—Ixic, ac' oval yed' eb'. A in ol vac'och eb' d'a yol a c'ab', xchi d'a vin̈.

20 Ix c'och vin̈ yed' eb' soldado b'aj ayec' eb' filisteo chi'. Ata' ix ac'ji ganar eb' yuj vin̈. Yuj chi' ix yal vin̈: A Jehová ix jacanb'at jun b'e d'a vichan̈ d'a scal eb' vajc'ol tic, icha val tz'aj sb'at n̈epnaj junoc a' eluma', xchi vin̈. Yuj chi' Baal-perazim5.20 ix sb'iejcan jun lugar chi'. 21 Ayic ix el lemnaj eb' filisteo chi', ix laj yactejcan sdiosal eb', axo vin̈aj David chi' yed' eb' soldado ix ic'ancoti.

22 Ix jaxpax eb' filisteo chi' d'a span̈anil Refaim chi'. 23 Yuj chi' ix sc'anb'ejxi vin̈aj David chi' d'a Jehová. Ix tac'vixi Jehová chi' d'a vin̈:

—Man̈ ach c'och d'a sat eb', palta to a d'a spatictac eb' ol ach cotoc. A b'aj ay juntzan̈ te' bálsamo tzach coti. 24 Ayic ol ab'an sc'an̈ jun icha sc'an̈ yec' anima d'a scaltac sc'ab' te te' chi', elan̈chamel tza yamoch ac'an oval yed' eb', yujto a jun chi' sch'oxani to a in ol in b'ab'laj uuj, yic ol in satanel eb' filisteo chi', xchi Jehová.

25 Ix sc'anab'ajej vin̈aj rey David chi' tas ix yal Jehová. Yuj chi' ix yac' ganar eb' filisteo chi' vin̈, ix el yich spechan eb' vin̈ d'a Geba masanto d'a Gezer.

6

A schamel vin̈aj Uza

(1Cr 13.5-14)

1 Ix smolb'anxi eb' soldado vin̈aj David, a eb' te jelan d'a scal eb' israel, ay 30 mil eb'. 2 Ix b'at eb' d'a Baala d'a yol yic Judá yic b'at yic'ancot te' scaxail strato Jehová Dios eb', aton te caxa b'aj sb'inaj Jehová Yajal d'a Smasanil, aton ayec' d'a yib'an̈ eb' querubín. 3-4 A d'a yol spat vin̈aj Abinadab ay d'a jun tzalan, ata' ayec' te caxa chi'. A d'a yib'an̈ jun te' carreta ac'to, ata' ix yic'cot te' caxa chi' eb'. A eb' yuninal vin̈aj Abinadab, aton vin̈aj Uza yed' vin̈aj Ahío, a eb' scuchb'an b'ey noc' vacax n̈erjinac te' carreta b'aj ayq'ue te' caxa chi', a vin̈aj Ahío b'ab'el sb'at yuj te'. 5 Axo vin̈aj David yed' masanil eb' chon̈ab', val d'a smasanil sc'ol eb' ix b'itan d'a tzalajc'olal, ix q'ue cheneljoc eb' d'a yichan̈ Jehová van yoch te' arpa yed' salterio, panderas, castañuelas yed' platillo. 6 Ayic ix javi eb' yed' scaxail strato Dios d'a stec'lab' trigo vin̈aj Nacón, ijan ix telvi noc' vacax ed'jinac te' carreta chi', yuj chi' axo vin̈aj Uza chi' ix yaman te' caxa chi'. 7 Yuj chi' ix cot yoval Jehová d'a vin̈, yujto ix syam te' caxa chi' vin̈. Ata' ix chamcan vin̈ d'a stz'ey te' chi'.

8 Ix cot yoval vin̈aj David chi' yujto ix cham vin̈aj Uza chi' yuj Jehová. Yuj chi' Pérez-uza ix sb'iejcan jun lugar chi' yuj vin̈. An̈eja' icha chi' ticnaic.6.8 9 A d'a jun c'u chi', ix xivcanq'ue vin̈aj rey David chi' d'a Jehová. Yuj chi' ix yal vin̈ icha tic: Vach' am maxtzac vic'b'at te' scaxail strato Jehová tic b'aj cajan in, xchi vin̈. 10 Majxo yal-laj sc'ol vin̈aj David chi' ix yic'cot te' caxa chi' d'a schon̈ab'. Yuj chi' ix yal vin̈ to tz'ic'jib'at te' d'a spat vin̈aj Obed-edom aj Gat. 11 Oxe' ujal ix can te' ta'. Ix yac'val svach'c'olal Jehová d'a yib'an̈ vin̈aj Obed-edom chi' yed' eb' cajan yed' vin̈.

Ix javi te' scaxail strato Jehová d'a Jerusalén

(1Cr 15.1—16.6)

12 Ayic ix yab'an vin̈aj rey David chi' to yuj te' scaxail strato Jehová, ix yac' svach'c'olal Jehová d'a yib'an̈ vin̈aj Obed-edom chi' yed' eb' cajan yed' vin̈ yed' masanil tastac ay d'a vin̈, yuj chi' ix b'at yic'anxicot te' vin̈aj David chi'. Yed' val tzalajc'olalil ix yic'cot te' vin̈ d'a yol schon̈ab'. 13 Ayic jay b'ecanto scot eb' ed'jinac te' caxa chi', ix yac'an jun noc' mam vacax vin̈aj David chi' yed' jun noc' quelem vacax b'aq'uech silab'il d'a Jehová.

14 Ayoch jun chaleca nab'a lino yic sacerdote yuj vin̈aj David chi', ix q'ue chennaj vin̈ yuj tzalajc'olal yed' smasanil sc'ool d'a yichan̈ Jehová. 15 Icha chi' ix sc'ulej vin̈ yed' masanil chon̈ab' Israel. Nivan q'uin̈ ix yutej eb' ayic ix yic'ancot te' scaxail trato chi' eb' d'a Jerusalén, tz'el yav eb', spu'an q'uen trompeta eb' d'a tzalajc'olal.

16 Ayic ix javi te' scaxail trato chi' d'a schon̈ab' vin̈aj David chi', d'an̈anelta ix Mical yisilcan vin̈aj Saúl d'a sventena. Ix yilan ix to a vin̈aj David chi' sq'ue chennaj vin̈ d'a yichan̈ Jehová, yuj chi' ix chab'axq'ue sc'ol ix d'a vin̈.

17 Axo yic ix javi te' scaxail trato chi' yuj eb', ix sb'oanoch te' eb' d'a yol jun mantiado b'ob'il yuj vin̈aj David chi'. Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ to sn̈usjitz'a silab' yed' pax silab' yic junc'olal yed' Jehová. 18 Ayic ix lajvi yac'ji juntzan̈ silab' chi', ix yalan vach' lolonel vin̈aj David chi' d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel d'a sb'i Jehová Yajal d'a Smasanil. 19 Ix yac'an junjun ixim pan vin̈ yed' jab'jab' b'olb'il chib'ej yed' junjun quechan̈ taquin̈ sat uva d'a masanil eb' chon̈ab', aton d'a eb' vin̈ vinac yed' d'a eb' ix ix. Ix lajvi chi', ix laj pax eb' d'a spat.

20 Ayic ix pax vin̈aj rey David chi' d'a spat yic syalan vach' lolonel vin̈ d'a yib'an̈ eb' cajan d'a spat chi', ix elta ix Mical chi' scha vin̈, ix yalan ix d'a vin̈ icha tic:

—A ticnaic ach sreyal chon̈ab' Israel, te vach'xo val ix utej a ch'oxanel a b'a b'ian. Ix a ch'oxc'ab'ejel a b'a d'a sat eb' ix schecab' eb' vin̈ etyajalil. Te q'uixvelal ix utej a b'a icha junoc comon anima, xchi ix d'a vin̈.

21 Ix tac'vi vin̈ icha tic:

—Val yel ix in q'ue chennaj yuj tzalajc'olal d'a yichan̈ Jehová, aton ix in sic'anoch yajaliloc schon̈ab' sq'uexuloc vin̈ a mam yed' pax sq'uexuloc eb' a c'ab' oc. Yuj chi' ol in q'uen̈ej chennaj yuj tzalajc'olal d'a yichan̈ Jehová. 22 Syalpax in vach' ic'anemta in b'a, svach' el in q'uixvelal icha tzal chi', palta a eb' ix ix tzal chi', nivan ol in ajelc'och d'a sat eb' ix, xchi vin̈aj David chi'.

23 A ix Mical chi', malaj junoc yune' ix aljinac.

7

Strato Jehová yed' vin̈aj rey David

(1Cr 17.1-27)

1 Ayic ix canxon̈ej vin̈aj rey David chi' d'a spalacio. Ayic toxo ix yac'och junc'olal Jehová d'a scal eb' israel yed' eb' ajc'ol yajoch d'a eb', 2 ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Natán schecab' Jehová:

—Tic tzila' to nab'a c'ute' ayoch d'a in palacio tic, axo pax te' scaxail strato Dios jun, a d'a yol jun mantiado ayoch te', xchi vin̈.

3 Yuj chi' ix yal vin̈aj Natán chi':

—Ujocab' icha tas tza na'a, yujto a Jehová ayn̈ejoch ed'oc, xchi vin̈.

4 A d'a jun ac'val chi', ix lolon Jehová d'a vin̈aj Natán chi' icha tic: 5 Ixic, b'at al d'a vin̈ in checab' vin̈aj David, tzalani to a in Jehová in sval icha tic: Man̈oc achlaj ol a b'oq'ue junoc templo b'aj ol in aj chi'. 6 Atax yic ix vic'anelta eb' e mam eyicham d'a Egipto masanto ticnaic, malaj b'aj ix in aj d'a yol junoc pat, an̈ej d'a yoltac mantiado in eq'ui. 7 B'ajtactil ix in ec'n̈ej yed' eb' in chon̈ab', malaj b'aj ix in c'an d'a junoc eb' ayoch yajalil chon̈ab' chi' vuuj, tas yuj max sb'o junoc in cajnub' eb', nab'a c'ute' tz'och d'ay, xchi Jehová, xa chi d'a vin̈ rey chi'. 8 Tzalanpax d'a vin̈ icha tic: A in Jehová Yajal in d'a Smasanil svala': A in ix ach viq'uel d'a tan̈voj calnel, ix ach vac'anoch yajaloc in chon̈ab' Israel. 9 Yaln̈ej b'ajtil tzach eq'ui ayinn̈ej och ed'oc. Ix in satel masanil eb' ayoch ajc'olal d'ayach, ol ach vac' b'inaj icha eb' nivac vinac d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 10 An̈ejtona' ix in siq'uelta jun lum tic b'aj tzex cajnajcan a ex in chon̈ab' ex tic. A tic ol ex cann̈ej cajan d'a juneln̈ej. Man̈xa mach ol ex xib'tanoc, man̈xo ol ex tzuntzaj yuj eb' eyajc'ool icha ix ex yutej eb' d'a sb'ab'elal, 11 ayic ix vac'anoch eb' ix ex cuchb'ani. A in ol in satel masanil eb' eyajc'ool.

Svac'anpax ojtaquejeli to ol vac'n̈ejcan opisio d'a eb' in̈tilal. 12 Ayic ol lajvoc ec' a q'uinal, ayic mucb'il achxo, ol vac'och junoc uninal reyal a q'uexuloc, tec'tec' val ol vutej yopisio chi'. 13 A' ol b'oanq'ue in cajnub' b'aj ol in b'inajoc. Ol vac'ann̈ejcan yopisio chi' d'a eb' yin̈tilal d'a masanil tiempo. 14 A in ol in och smamoc, axo ol och vuninaloc. Tato ay b'aj ol och spitalil d'ayin, ol vac'och syaelal icha syutej junoc mamab'il smac'an yuninal. 15 Palta man̈ jab'oc ol vactejcan in xajanani, man̈ ichaoc vutejnac vactancan in xajanan vin̈aj Saúl, vic'naquel vin̈ d'a yopisio, yic ach och sq'uexuloc vin̈. 16 A in ol vac'n̈ejcan opisio tic d'a eb' in̈tilal d'a masanil tiempo, xchi Jehová, xa chi d'a vin̈, xchi d'a vin̈aj Natán chi'.

17 Icha ix aj yalan Jehová, icha val chi' ix aj yalan vin̈aj Natán d'a vin̈aj rey David chi'.

A slesal vin̈aj David

(1Cr 17.16-27)

18 Yuj chi' ix och vin̈aj David chi' d'a yichan̈ Jehová, ix em c'ojan vin̈ ix lesalvi vin̈, ix yalan vin̈ icha tic: Mamin Jehová Vajalil, ¿tas val jab'oc velc'och yed' eb' in mam vicham, yuj chi' ix ac' jun nivan opisio tic d'ayin? 19 Mamin Jehová, tas val vaj a in tic d'ayach yuj chi' ix ala' tas ol aj yelc'och vin̈tilal d'a b'aq'uin̈. A tas tzutej a b'a tic d'ayin, man̈ ichaoc chi' syutej sb'a eb' anima. 20 Mamin Jehová Vajalil, man̈xa tas syal valan d'ayach. A ach tic ojtac tas yaj in pensar a in a checab' in tic. 21 Masanil juntzan̈ lolonel satub'tac tic, a ach ix ac' vojtaquejeli, icha tas ix el d'a a c'ool. 22 Mamin Jehová, malaj junocxo mach lajan ed'oc. A achn̈ej toni, malaj junocxo dios scab' specal icha ach tic. 23 A pax a chon̈ab' Israel tic jun, malaj junocxo chon̈ab' lajan yed'oc. Yujto axon̈ej jun chon̈ab' tic d'a sat lum tic ix a colcanel d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool yic tz'ochcan a chon̈ab'oc. Yed' a poder yed' tastac satub'tac a b'onac, ic'naquelta eb' co mam quicham d'a Egipto, a satannaquel juntzan̈ chon̈ab' yed' sdiosal d'a yichan̈ eb' yic nivan tz'ajelc'och a b'i. 24 Yujto a ach ix on̈ ac'och a chon̈ab'oc d'a juneln̈ej, yuj chi' a ach ix ach ochcan co Diosaloc.

25 Mamin Jehová, a ticnaic jun, elocab'c'och tas ix al d'ayin a in a checab' in tic yed' d'a masanil vin̈tilal. Ichocab' chi' tz'aj yelc'och tas ix ala', 26 yic vach' tzach b'inaj d'a masanil tiempo, yic ol yal eb' anima to a ach Jehová Dios ach, Yajal ach d'a yib'an̈ Smasanil, a achton co Diosal ach a on̈ israel on̈ tic. An̈eja' icha chi' ol aj yochn̈ej vin̈tilal reyal d'a ichan̈. 27 Mamin Jehová, Yajal ach d'a Smasanil, co Diosal ach, a ach val tzac' vojtaquejeli to ol ochcan vin̈tilal d'a yajalil. Yuj chi' tzin tec'b'ej in b'a in c'anan jun tic d'ayach. 28 A ach tic Mamin Jehová, Dios ach, a tas tzala' yeln̈ej, yelxo val te vach' tas ix ac' a ti' ac'an d'ayin. 29 Elocab' d'a a c'ool ac'an a vach'c'olal d'a vin̈tilal yic stec'b'ejn̈ej sb'a eb' d'a ichan̈. Mamin Jehová, a ach ix alcan jun tic, yuj chi' a yuj a vach'c'olal, vach' ol ajcan vin̈tilal d'a masanil tiempo, xchi vin̈ d'a Jehová chi'.

8

Yac'nac ganar juntzan̈ oval vin̈aj David

(1Cr 18.1-13)

1 A vin̈aj rey David yed' eb' soldado ix yac' ganar eb' filisteo eb', yuj chi' ix can eb' d'a yalan̈ smandar vin̈. 2 Ix ac'jipax ganar eb' moabita yuj vin̈. Ix schecanem latz'an eb' vin̈ smasanil d'a sat luum, ix yechtan eb' vin̈ yed' jun ch'an̈ ch'an̈. A jantac mach scan d'a yol chab' ch'an̈il, schami, axo mach scan d'a yol yic yoxil ch'an̈il jun, max chamlaj. Icha chi' ix aj scan eb' moabita chi' d'a yalan̈ smandar vin̈aj rey David chi'. Ix checji yac' tumin eb' d'a junjun ab'il yuj vin̈.

3 An̈eja' vin̈aj rey David chi' ix ac'an ganar vin̈aj Hadad-ezer, ayic van sb'at vin̈ stoc'xicanec' smacb'en b'aj ay a' nivan Éufrates. A vin̈aj Hadad-ezer chi' yuninal vin̈ vin̈aj Rehob sreyal Soba. 4 A vin̈aj rey David chi' ix yaman mil 700 eb' soldado vin̈aj Hadad-ezer chi', aton eb' ayq'ue d'a yib'an̈ chej yed' 20 mil eb' sb'ey d'a yoc. Ix yic'anb'at eb' vin̈ d'a preso. Ix stzepan sch'an̈al yoc noc' chej ed'jinac carruaje chi' vin̈, axon̈ej noc' sn̈eran 100 carruaje ix yactejcan vin̈.

5 Ix lajvi chi', ix javi eb' sirio ay d'a yol yic Damasco yic scolvaj yed' vin̈aj Hadad-ezer chi', palta ix ac'jipax ganar eb' yuj vin̈aj rey David chi', 22 mil eb' ix cham yuj vin̈. 6 Elan̈chamel ix yac'och eb' soldado vin̈aj rey David chi' d'a yol yic Damasco chi', icha chi' ix aj scan eb' sirio chi' d'a yalan̈ smandar vin̈. Ix checji yac' tumin eb' d'a junjun ab'il. A Jehová ix och yed' vin̈, yuj chi' yaln̈ej b'aj ix b'at vin̈ yac' oval, ix yac'n̈ej ganar vin̈.

7 Ix lajvi chi', ix yic'anpaxcanec' juntzan̈ maclab' jul-lab' vin̈aj rey David chi' d'a eb' soldado vin̈aj Hadad-ezer chi', ayoch oro d'ay, ix yic'ancot vin̈ d'a Jerusalén. 8 An̈ejtona' te nivan pax q'uen bronce ix yic'canec' vin̈ d'a chon̈ab' Beta yed' d'a Berotai, aton juntzan̈ chon̈ab' chi' ay d'a yol smacb'en vin̈aj Hadad-ezer chi'.

9 Axo pax vin̈aj Toi, sreyal Hamat, ayic ix yab'an vin̈ tas ix aj slajviel masanil eb' soldado vin̈aj Hadad-ezer yuj vin̈aj David chi', 10 ix schecanb'at jun yuninal vin̈ scuchan Joram d'a vin̈. Ix yac'anpaxb'at q'uen plata vin̈, q'uen oro yed' q'uen bronce, yuj yac'an stzatzil sc'ol vin̈aj David chi' vin̈. Ix yalanpaxb'at vach' lolonel vin̈ d'a vin̈ yujto ix ac'ji ganar vin̈aj Hadad-ezer yuj vin̈, yujto yac'nac oval vin̈aj Toi chi' yed' vin̈aj Hadad-ezer chi'. 11 A masanil juntzan̈ q'uen ix scha' vin̈aj David d'a vin̈aj Toi chi', ix yac'pax q'uen vin̈ d'a Jehová yed' q'uen oro yed' q'uen plata cotnac d'a juntzan̈xo chon̈ab' yac'nac ganar vin̈: 12 Aton d'a Edom, d'a Moab, d'a eb' amonita, d'a eb' filisteo, d'a eb' amalecita yed' q'uen ix yic'canec' vin̈ ayic ix yac'an oval vin̈ yed' vin̈aj Hadad-ezer.

13 Ix te b'inaj val vin̈aj rey David chi' sic'lab'il ayic ix meltzajxi vin̈ d'a oval yed' eb' edomita, 18 mil eb' ix cham yuj vin̈ d'a jun Span̈anil Atz'am Atz'am. 14 Elan̈chamel ix yac'och eb' soldado vin̈aj David chi' stan̈vej Edom. Masanil eb' aj Edom chi', ix can eb' d'a yalan̈ smandar vin̈. A Jehová ix ochn̈ej yed' vin̈ d'a oval chi', yuj chi' yaln̈ej b'ajtil sb'at vin̈ yac' oval, syac'n̈ej ganar vin̈.

A eb' schecab' vin̈aj rey David

(2S 20.23-26; 1Cr 18.14-17)

15 A vin̈aj David chi', ix yac' reyal vin̈ d'a masanil eb' chon̈ab' israel d'a stojolal yed' d'a svach'ilal. 16 A eb' ix ac'an yajalil yed' vin̈, aton eb' tic: Vin̈aj Joab yune' ix Sarvia, yajal vin̈ d'a eb' soldado smasanil, vin̈aj Josafat yuninal vin̈aj Ahilud, tz'ib'um yaj vin̈ d'a vin̈ rey chi'. 17 Vin̈aj Sadoc yuninal vin̈aj Ahitob yed' vin̈aj Ahimelec yuninal vin̈aj Abiatar, sat sacerdote yaj eb' vin̈. Axo vin̈aj Seraías stz'ib'an yab'ixal tastac sc'ulej vin̈ rey chi' d'a stzolal. 18 Axo pax vin̈aj Benaía yuninal vin̈aj Joiada, yajal yaj vin̈ d'a eb' soldado stan̈van vin̈ rey chi', aton eb' cereteo yed' eb' peleteo, axo eb' yuninal vin̈aj rey David chi', sat yajal yaj eb'.

9

Svach'c'olal vin̈aj David d'a vin̈aj Mefi-boset

1 Ix sc'anb'anec' vin̈aj rey David chi' tato ayto junocxo yin̈tilal vin̈aj Saúl ixto cani, yic syac'an svach'c'olal vin̈ d'ay yuj svach'c'olal vin̈aj Jonatán yac'nac d'a vin̈.

2 Ay jun vin̈ schecab' vin̈aj Saúl scuch Siba, ix avtajcot vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj rey David chi'. Axo yic ix javi vin̈, ix sc'anb'an vin̈ rey chi' d'a vin̈ icha tic:

—¿A ach am tic tza cuch Siba? xchi vin̈ d'a vin̈.

—I', a in ton mamin rey, xchi vin̈.

3 Ix sc'anb'an vin̈ rey chi' d'a vin̈ icha tic:

—¿Man̈xa am val junoc yin̈tilal vin̈aj Saúl ayeq'ui, yic tzin ch'ox in vach'c'olal d'ay icha ix vutej vac'an in ti' d'a yichan̈ Jehová? xchi vin̈.

Ix tac'vi vin̈aj Siba chi':

—Aytocan jun vin̈ yuninal vin̈aj Jonatán, chuclaj yoc vin̈ schab'il, xchi vin̈.

4 —¿B'ajtil ay vin̈? xchi vin̈aj David chi'.

—A d'a spat vin̈aj Maquir yuninal vin̈aj Amiel d'a Lodebar, ata' ayec' vin̈, xchi vin̈aj Siba chi'.

5-6 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj rey David chi' to b'at ic'jicot vin̈aj Mefi-boset yuninal vin̈aj Jonatán chi' vin̈ yixchiquin vin̈aj Saúl chi'. Ayic ix javi vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi', ix em n̈ojan vin̈ d'a sat luum. Ix yalan vin̈aj David chi' d'a vin̈ icha tic:

—Mefi-boset, xchi vin̈.

—Tic ayin mamin rey, xchi vin̈.

7 Ix yalan vin̈aj David chi' d'a vin̈ icha tic:

—Man̈ ach xivoc, vach' ol vutej in b'a d'ayach yuj b'aj xajan yilnac in vin̈aj Jonatán vin̈ a mam. Ol vac'xican masanil lum sluum vin̈ a mam icham aj Saúl d'ayach. Ol ach van̈ej ved' d'a in mexa, xchi vin̈.

8 Ix em n̈ojan vin̈aj Mefi-boset chi', ix yalan vin̈:

—Mamin rey, ¿tas val yuj tz'oc' a c'ol d'ayin? A in a checab' in tic lajan in icha junoc noc' chamnac tz'i', xchi vin̈.

9 Ix avtajxi vin̈aj Siba yuj vin̈ rey chi', aton vin̈ schecab'can vin̈aj Saúl, ix yalan vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—Tic val svac'xican masanil tastac yic vin̈ a patrón yed' yuninal d'a vin̈ yixchiquin vin̈ tic. 10 A ach tic yed' masanil eb' uninal yed' masanil eb' a checab', ol ex munlaj d'a sat lum sluum vin̈ chi'. Masanil tas ol el d'a sat luum, tza molb'ej d'a yol junoc spatil, yic vach' tz'och yopisio yuj eb' yuninal vin̈aj Mefi-boset tic, palta axo vin̈ jun, ol van̈ej vin̈ ved'oc, xchi vin̈ rey chi' d'a vin̈.

Olajun̈van̈ yuninal vin̈aj Siba chi', 20 eb' schecab' vin̈. 11 Ix tac'vi vin̈aj Siba chi' d'a vin̈ rey chi' icha tic:

—Masanil tas tza chec in c'ulej tic, ol in c'anab'ajej, xchi vin̈.

A vin̈aj Mefi-boset chi', junjun c'u sva vin̈ yed' vin̈ rey chi', icha val yuninal vin̈ ix yutej vin̈. 12 Ay jun yuninal vin̈aj Mefi-boset chi' yuneto scuchan Micaía. Masanil mach ayec' d'a spat vin̈aj Siba chi', schecab' vin̈aj Mefi-boset chi' yaj eb'. 13 A vin̈aj Mefi-boset chi', chuclaj yoc vin̈ schab'il, a d'a Jerusalén ayec' vin̈ yujto ata' sva vin̈ yed' vin̈aj rey David chi'.

10

Ix ac'ji ganar eb' sirio

(1Cr 19.1-19)

1 Ayic toxo ix ec' jun tiempoal, ix cham vin̈aj Nahas, sreyal eb' amonita, axo vin̈ yuninal vin̈ scuchan Hanún ix ochcan reyal. 2 Ix sna' vin̈aj rey David chi' to yovalil sch'ox svach'c'olal vin̈ d'a vin̈aj Hanún chi', yujto sch'oxnac svach'c'olal vin̈ smam vin̈ d'a vin̈. Yuj chi' ix schecb'at juntzan̈ schecab' vin̈ d'a vin̈aj Hanún chi' yic syac'an snivanil sc'ool vin̈ yuj schamel smam chi'. Palta ayic ix c'och eb' checab' d'a schon̈ab' eb' amonita chi', 3 a eb' vin̈ yajal yaj d'a chon̈ab' chi', ix yal eb' vin̈ d'a vin̈aj Hanún chi': Mamin rey, ¿tom tzac'och d'a a c'ool to nivan yelc'och vin̈ a mam chi' d'a yol sat vin̈aj rey David chi', yuj chi' ix scheccot juntzan̈ vinac tic vin̈ yic syac' snivanil a c'ool eb'? Maay. Ix checjicot eb' yuj vin̈ yic tzul yil eb' tas yaj co chon̈ab' tic, yic tzul satanel eb', xchi eb' d'a vin̈.

4 Yuj chi', ix schecan vin̈aj Hanún chi' yamjoc eb' schecab' vin̈aj rey David chi', ix joxjiel xil sti' eb' d'a jun pac'an̈ spac'ul sti', ix poljiel yoctac sti' spichul eb' masanto ix q'ueul d'a sti' syoop eb', ix lajvi chi' ix schecan pax eb' vin̈. 5 Ayic ix yab'an vin̈aj rey David chi' tas ix aj eb', ix checjib'at schaumal eb' yuj vin̈, yujto te q'uixvelal ix utaj eb', ix alji d'a eb' to scan eb' d'a Jericó masanto sq'uib'xi xil sti' eb' chi', ichato chi' syal smeltzaj pax ta eb'.

6 Axo eb' amonita chi', ix nachajel yuj eb' to chuc ix can eb' d'a vin̈aj rey David chi', yuj chi' 20 mil eb' soldado yic Siria d'a yol yic Bet-rehob yed' d'a yol yic Soba ix stup eb'. Ix cotpax mil eb' soldado vin̈ sreyal Maaca yed' 12 mil eb' soldado aj Is-tob. 7 Axo ix yab'an jun chi' vin̈aj rey David chi', ix schecanb'at vin̈aj Joab vin̈ yed' eb' soldado chi'. 8 Ix elta eb' amonita chi' d'a sti' schon̈ab', ix sb'oanoch sb'a eb' d'a oval ta', axo eb' soldado ix tupji yic scot yac' oval chi', najat ix sb'opaxem sb'a eb' d'a stiel chon̈ab' chi'. 9 Ayic ix yilan vin̈aj Joab chi' to ay jun macan̈ eb' soldado d'a yichan̈ vin̈, ay pax junxo macan̈ eb' d'a spatic vin̈, ix sic'anel eb' soldado vin̈, aton eb' te jelan d'a oval, yic syac'an oval eb' yed' eb' sirio chi'. 10 Axo juntzan̈xo eb' soldado, ix yac'och vin̈ d'a yol sc'ab' vin̈aj Abisai vin̈ yuc'tac vin̈, yic sb'at eb' yac' oval yed' eb' amonita chi'. 11 Ix yalan vin̈aj Joab chi' d'a vin̈ yuc'tac chi' icha tic: Tato a eb' sirio chi' van in yac'an ganar, tzach cot in a colo'. Tato a eb' amonita chi' van ach yac'an ganar jun, a inxo ol in b'at ach in colo'. 12 Cac' quip, co tec'b'ej co b'a yuj co colan co chon̈ab' a on̈ schon̈ab' on̈ co Diosal tic. Elocab'c'och tas vach' snib'ej Jehová, xchi vin̈aj Joab chi'.

13 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj Joab chi' yed' eb' soldado yac' oval yed' eb' sirio chi', axo ix aji, ix el lemnaj eb' d'a yichan̈ vin̈. 14 Ayic ix yilan eb' amonita to toxo ix el lemnaj eb' sirio chi', ix elpax lemnaj eb' d'a yichan̈ vin̈aj Abisai, ix och eb' scol sb'a d'a yol schon̈ab' chi'. Yuj chi' ix och vaan vin̈aj Joab chi' yac'an oval yed' eb' amonita chi', ix meltzajcot vin̈ d'a Jerusalén.

15 Ayic ix yilan eb' sirio chi' to ix ac'ji ganar eb' yuj eb' israel, ix smolb'anxi sb'a eb'. 16 Ix avtajcot eb' sirio chi' yuj vin̈aj rey Hadad-ezer, aton eb' ay d'a junxo sc'axepalec' a' Éufrates, ix c'och eb' d'a chon̈ab' Helam. A vin̈aj Sobac b'ab'el d'a yichan̈ eb', aton vin̈ yajal d'a eb' soldado yic vin̈aj rey Hadad-ezer chi'. 17 Palta ix alchajpax juntzan̈ tic d'a vin̈aj rey David, yuj chi' ix smolb'ej masanil eb' soldado yic Israel vin̈, ix ec' eb' d'a sc'axepal a' Jordán, ix c'och eb' d'a Helam. Ata' ix stec'b'ej sb'a eb' sirio chi' yac'an oval yed' eb' israel chi'. 18 Axo ix aji, ix el lemnaj eb' sirio chi' d'a yichan̈ vin̈aj rey David chi' yed' eb' israel. 40 mil soldado ayq'ue d'a yib'an̈ chej yed' pax 700 eb' ayoch d'a yol carruaje ix smilcham eb' soldado yic Israel chi'. Ix champax vin̈aj Sobac yajalil eb' soldado sirio yuj eb'. 19 Ayic ix yilan masanil eb' rey ayoch yed' vin̈aj rey Hadad-ezer chi' to toxo ix ac'ji ganar eb' yuj eb' israel chi', ix yac'anoch sb'a eb' d'a junc'olal yed' eb' israel chi', yuj chi' ix canxon̈ej eb' d'a yalan̈ smandar vin̈aj rey David chi'. Atax ta' ix xivcanq'ue eb' sirio chi', majxo yac'xiochlaj sb'a eb' scolvaj yed' eb' amonita chi'.

11

A vin̈aj rey David yed' ix Betsabé

1 A d'a junxo ab'il, d'a stiempoal sb'at eb' rey d'a oval, ix checjib'at vin̈aj Joab yuj vin̈aj rey David yed' masanil eb' yajalil eb' soldado yed' masanil eb' soldado israel d'a oval. Ix satanel eb' amonita eb', ix yoyan sb'a eb' d'a spatic chon̈ab' Rabá. Maj b'atlaj vin̈ rey chi' yed' eb', ix can vin̈ d'a Jerusalén. 2 A d'a jun yemc'ualil, ix q'ue vaan vin̈aj rey David chi' d'a sat sch'at, ix q'ue vin̈ matz'anel d'a span̈anil yib'an̈ spat. Ayic ayec' vin̈ ta', ix yilanb'at jun ix ix vin̈, van sb'ican sb'a ix, te vach' yilji ix ix yil vin̈. 3 Elan̈chamel ix schecb'at vin̈ c'anb'ajec'oc mach jun ix ix chi', axo ix alchaj d'a vin̈ to a ix Betsabé yisil vin̈aj Eliam, yetb'eyum vin̈aj Urías heteo. 4 Elan̈chamel ix schecb'at schecab' vin̈ yic b'at ic'joccot ix, ix vay vin̈ yed' ix. Ix lajvi chi', ix sacb'itan sb'a ix, ix pax ix d'a spat.

5 Axo ix aji, ix scuchcanoch yune' ix, yuj chi' elan̈chamel ix yalb'at ix yab' vin̈aj rey David chi'. 6 Ayic ix yab'an vin̈ icha chi', ix yalanb'at vin̈ d'a vin̈aj Joab to spaxta vin̈aj Urías chi' d'a oval. Ix sc'anab'ajan vin̈aj Joab tas ix yal vin̈ chi'. 7 Axo ix javi vin̈aj Urías sch'ox sb'a d'a yichan̈ vin̈ rey chi', ix sc'anb'an vin̈ tato vach' sc'ol vin̈aj Joab yed' eb' soldado, chajtil pax yac'an oval. 8 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Urías chi' icha tic: Ixic, b'at ic' ip, tzach vay d'a a pat, xchi vin̈ d'a vin̈.

Ixn̈ej val elta vin̈ d'a yol spalacio vin̈ rey chi', ix b'at ac'jican svael vin̈, te vach' icha svael vin̈ rey. 9 Palta maj b'atlaj vin̈ d'a spat chi'. Ix vaycan vin̈ yed' eb' soldado stan̈van palacio chi'. 10 Axo d'a junxo c'u, ix alji d'a vin̈ rey chi' to maj b'at vaylaj vin̈aj Urías chi' d'a spat d'a jun ac'val chi'. Yuj chi' ix sc'anb'ej vin̈ rey chi' d'a vin̈:

—¿Tas yuj maj xid' ach vay d'a a pat, ina to ayxotax a b'atcani? xchi vin̈ rey chi' d'a vin̈.

11 Ix tac'vi vin̈:

—Max yal-laj in comon b'at d'a in pat yic tzin va'i, tzin vaypax yed' ix vetb'eyum yacb'an a te' scaxail strato Jehová yed' eb' vetsoldadoal yic Israel yed' eb' yic Judá, a te' xiltac te' ayq'ue d'a yib'an̈ eb', icha pax chi' vin̈ vajalil vin̈aj Joab yed' eb' yetyajalil, a d'a ac'lic b'aj svay eb'. Mamin rey, max yal-laj in c'ol to vach' b'aj ol in vayoc, xchi vin̈aj Urías chi'.

12 Ix yalan vin̈aj David chi' d'a vin̈:

—Canan̈ d'a junxo ac'val tic, axo q'uic'an tzach b'ati, xchi vin̈ d'a vin̈.

Ichato chi' ix can vin̈aj Urías chi' d'a junxo ac'val chi' d'a Jerusalén. 13 Ix yavtej vin̈ vin̈ rey chi' vael yed'oc, ix yac'an vino vin̈ yuq'uej vin̈. Ix q'ue d'a sjolom vin̈aj Urías chi', palta man̈ yujoc chi' ix b'at vin̈ vayan̈ d'a spat chi', ata' ix vayxican vin̈ yed' eb' soldado junelxo.

14 Axo ix q'uin̈ib'i d'a junxo c'u, ix stz'ib'anb'at jun carta vin̈aj rey David chi' d'a vin̈aj Joab, ix schecan vin̈ yic'b'at ch'an̈ vin̈aj Urías chi'. 15 Ix yalanb'at vin̈ d'a ch'an̈ icha tic: Tzac'och vin̈aj Urías tic d'a yichan̈ b'aj te ov yac'an oval, tzex el d'a stz'ey vin̈ yic vach' scham vin̈, xchib'at vin̈.

16 Yuj chi', ayic ix yoyan sb'a vin̈aj Joab chi' yed' eb' soldado d'a spatic jun chon̈ab' chi', a b'aj ayec' eb' ajc'ol te jelan, ata' ix ac'jioch vin̈aj Urías chi' yuj vin̈aj Joab chi'. 17 Axo yic ix elta eb' ajc'ol chi' d'a yol schon̈ab', ix yac'an oval eb' yed' eb' soldado vin̈aj Joab chi'. Ay jayvan̈ eb' soldado vin̈aj David chi' ix chami, a d'a scal eb' ix cham vin̈aj Urías chi'.

18 Ix yac'ancot jun vin̈ schecab' vin̈aj Joab chi' d'a vin̈aj rey David yic syalani chajtil ix aj yoch oval chi'. 19 Ix yalan vin̈ d'a vin̈ schecab' chi': Ayic slajvi alan d'a vin̈ rey tas ix aj yoch oval tic, 20 talaj scot yoval vin̈, syalan vin̈: ¿Tas yuj ix ex te och d'a tz'ey jun chon̈ab' chi'? ¿Tom man̈ eyojtacoc to a eb' ayq'ue d'a yib'an̈ muro syal yactanemta junoc tas eb' d'a eyib'an̈? 21 ¿Tom man̈ eyojtacoc yab'ixal jun ix ix d'a Tebes, ix yactejemta jun q'uen q'ueen yic molino ix d'a sjolom vin̈aj Abimelec yuninal vin̈aj Jerobaal? ¿Tas yuj ix e te nitzejoch e b'a? ta xchi vin̈, tzalani to ix champax vin̈aj Urías heteo, xchi vin̈aj Joab chi'. 22 Ix cot jun vin̈ checab' chi', ix javi vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj rey David chi', ix yalan vin̈ masanil tas ix yalcot vin̈aj Joab chi'.

23 Ix yalan vin̈ icha tic:

—Te ov ix aj yelta eb' ajc'ol chi' d'ayon̈. Ijan val ix on̈ yac' ganar eb', palta ix co tec'b'ej co b'a co pechan meltzaj eb', masanto ix ochxican eb' d'a yol schon̈ab' chi'. 24 A d'a yib'an̈ muro ix julvajcot eb' vin̈ ajc'ol chi' d'a eb' a checab', yuj chi' ix cham jayvan̈ eb' vin̈ soldado, ix champax vin̈aj Urías heteo, xchi jun vin̈ checab' chi'.

25 Ix yalan vin̈ rey d'a jun vin̈ checab' chi':

—Al d'a vin̈aj Joab chi' to max cuslaj vin̈ yuj jun chi'. Toxonton icha chi' d'a oval tic, ay mach schami. Yac'ocab' yip vin̈ yac'an oval d'a jun chon̈ab' chi', masanto syal satel eb' anima chi' yuj vin̈, xa chi d'a vin̈. Icha chi' tz'aj iptzitan vin̈aj Joab chi', xchi vin̈aj rey David chi' d'a jun vin̈ checab' chi'.

26 Ayic ix yab'an ix yetb'eyum vin̈aj Urías to toxo ix cham vin̈ yetb'eyum ix chi', ix och ix d'a cusc'olal yuj vin̈. 27 Ayic ix lajvi yec' scusc'olal ix, icha sb'eyb'al eb', ix b'at checchaj ic'jicot ix d'a spat yuj vin̈aj rey David chi', ix och ix yetb'eyumoc vin̈. Ix alji jun yune' ix. Palta a jun tas ix sc'ulej vin̈ chi', maj schalaj sc'ol Jehová.

12

Ix tumaj vin̈aj rey David

1 Axo Jehová ix checancot vin̈aj Natán d'a vin̈aj David chi'. Ayic ix c'och vin̈ d'a yichan̈ vin̈, ix yalan jun ab'ix tic vin̈ d'a vin̈:

—A d'a jun chon̈ab', ay chavan̈ eb' vin̈ vinac: Ay jun vin̈ te b'eyum, ay pax junxo vin̈ te meb'a'. 2 A vin̈ b'eyum chi', te ay noc' scalnel vin̈ yed' noc' svacax. 3 Axo pax vin̈ meb'a' chi' jun, junn̈ej pitan̈ tzun scalnel vin̈ manb'il yuuj. A' vin̈ ix q'uib'tzitan noc'. A d'a yol spat vin̈ ix q'uib' noc' yed' eb' yuninal. A tas sva vin̈, tas yuc' vin̈, a chi' sva noc', syuc' noc'. Schelvay noc' vin̈, te xajan noc' yuj vin̈. Ichato yisil noc' vin̈. 4 Ay jun c'u, ay jun vin̈ ton̈ej sb'eyeq'ui, ix ec' vin̈ yac' spaxyal vin̈ b'eyum chi'. A vin̈ b'eyum chi', maj syamlaj junoc noc' scalnel vin̈, ma junoc noc' svacax vin̈ yic syac'an schi vin̈ paxyalvum chi', te ya yel noc' yuj vin̈. Axo jun pitan̈ noc' yic vin̈ meb'a' chi' ix b'at yac' ic'joccot vin̈. A noc' ix yac' vin̈ schi jun vin̈ paxyalvum chi', xchi vin̈aj Natán chi' d'a vin̈aj rey David chi'.

5 Ix cot val yoval vin̈aj rey David chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Natán chi':

—D'a yichan̈ Jehová Dios svala', a jun vin̈ icha chi' ix sc'ulej, smoj val scham vin̈. 6 Yovalil syac' chan̈van̈oc noc' vin̈ sq'uexuloc noc' yune' calnel chi', yujto a jun vin̈ vinac chi' malaj val jab'oc yoq'uelc'olal vin̈ d'a yetanimail, xchi vin̈.

7 Ix yalan vin̈aj Natán chi':

—A jun vin̈ chi', a ach toni. Icha tic yalan Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic d'ayach: A in ix ach in sic'och sreyaloc Israel, ix ach in colanel d'a yol sc'ab' vin̈aj Saúl. 8 Ix vac' spat yed' eb' ix yetb'eyum vin̈ ajalil chi' d'ayach, ix ach vac'anoch sreyaloc chon̈ab' Israel yed' Judá. Tato jab'n̈ej juntzan̈ chi' tzab'i, tzato yal vac'an nan̈alocxo d'ayach. 9 ¿Tas yuj ix a patiquejel in checnab'il, ix a c'ulej tas to max scha in c'ool? Ix a milcham vin̈aj Urías heteo yed' q'uen yespada eb' amonita. Ix ic'ancan ix yetb'eyum vin̈ chi'. 10 Yuj chi' ayn̈ej mach ol miljoccham d'a scal in̈tilal, yujto ix in a patiquejeli, ix ic'ancan ix yetb'eyum vin̈aj Urías heteo. 11 A in Jehová in svala': Ol vac'och yaelal d'a ib'an̈. A yaelal chi', a d'a scal eb' uninal ol elta, d'a val ichan̈ ol viq'uelta eb' ix etb'eyum, ol vac'an eb' ix d'a junoc vin̈ uninal, ol vay vin̈ yed' eb' ix d'a c'ualil d'a yichan̈ anima. 12 A ach tic, elc'altac ix a c'ulej, a inxo tic, d'a val saquilq'uinal d'a c'ualil ol in ch'oxel d'a yichan̈ chon̈ab' Israel, xchi Jehová, xchi vin̈aj Natán chi'.

13 Ix schaan smuloc vin̈aj rey David d'a yichan̈ vin̈aj Natán chi', ix yalan vin̈:

—D'a val yel, ix och in mul d'a Jehová, xchi vin̈.

Ix yalanpax vin̈aj Natán chi':

—Yel ton tzala', palta ix ac'ji lajvoc a mul chi' yuj Jehová, yuj chi' man̈xo ol ach chamlaj. 14 Palta a yuj tas ix a c'ulej chi', tz'alji chucal lolonel d'a Jehová yuj eb' ajc'ol yajoch d'ay, yuj chi' ol cham jun uninal toto ix alji chi', xchi vin̈aj Natán chi'.

15 Ix lajvi chi' ix pax vin̈aj Natán chi' d'a spat. Axo Jehová, ix ac'anoch syaelal jun yuninal vin̈aj David chi' yed' ix yetb'eyumcan vin̈aj Urías chi'. 16 Yuj chi', ix och ijan vin̈ sc'anan d'a Jehová to sb'oxi sc'ol vin̈ unin chi'. Ix och vin̈ d'a tzec'ojc'olal, ix cann̈ej telan vin̈ d'a sat luum d'a junjun ac'val. 17 A jantac eb' vin̈ yichamtac vinaquil chon̈ab' smunlaj yed' vin̈, tz'och ijan eb' vin̈ stevi to sq'ue vaan vin̈ d'a sat lum chi', palta maxtzac yal-laj sc'ol vin̈, max b'at valaj vin̈ yed' eb' vin̈.

18 Axo d'a yuquil c'ual syamchaj vin̈ unin chi' yuj ilya chi', ix chami. Ix te xiv eb' vin̈ smunlajum vin̈ rey chi' yalan d'ay, yujto sna eb': Ina ayic pitzanto vin̈ unin chi', maj scha yab' vin̈ tas ix cala', ocxom val ticnaic. Tato scal d'a vin̈ to toxo ix chami, tas am ol sc'uloc vin̈, xchi eb' vin̈.

19 Ix yab'an vin̈aj rey David chi' ayic sajson eb' vin̈ sloloni, ix snaanel vin̈ to toxo ix cham vin̈ unin chi', yuj chi' ix sc'anb'an vin̈:

—¿Tom toxo ix chami? xchi vin̈.

—Toxo ix cham mamin rey, xchi eb' vin̈.

20 Ayic ix yab'an vin̈ icha chi', ix q'ue vaan vin̈ d'a sat luum chi', ix sb'icanel sb'a vin̈, ix yac'anq'ue yan̈al xil sjolom vin̈, ix sq'uexanel spichul vin̈, ix och vin̈ ejmelal d'a yol scajnub' Jehová. Ix lajvi chi', ix b'at sc'anan va sb'a vin̈ d'a yol spat. 21 Ix sc'anb'an eb' vin̈ smunlajvum vin̈ chi' d'ay:

—Mamin rey, ¿tas val yuj icha tic tza c'ulej? Ayic pitzanto jun uninal chi', man̈ jab'oc syal a c'ol tzach va'i, tzach oc' yuuj. Axo ticnaic toxo ix chami, tzach q'ue vaan, tzach va'i, xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

22 Ix tac'vi vin̈ d'a eb' vin̈:

—Ayic pitzanto vin̈ unin chi', tzin och d'a tzec'ojc'olal, tzin oq'ui, a in naani talaj tzato oc' sc'ol Jehová d'ayin. 23 Axo pax ticnaic, ¿tasto val yuj tzin och d'a tzec'ojc'olal? ¿Tom olto pitzvoc vin̈? Man̈xa b'aq'uin̈ ol jax vin̈ d'ayin, an̈ej to a in ol in b'at b'aj ix c'och vin̈ chi', xchi vin̈.

Yaljub'al vin̈aj Salomón

24 Ix lajvi chi', ix yac'an snivanil sc'ol ix Betsabé vin̈aj David chi', ix vay vin̈ yed' ix, ix scuchanoch yune' ix. Ix alji junxo yune' ix, Salomón ix yac' ix b'iej. Te xajan ix aj jun unin chi' yuj Jehová. 25 Ix schecanb'at vin̈aj Natán Jehová yal d'a vin̈aj rey David chi' to xajan jun unin chi' yuuj. Yuj chi' Jedidías ix sb'iej jun unin chi' yuj Jehová.12.25

Ix yac' ganar chon̈ab' Rabá vin̈aj rey David

(1Cr 20.1-3)

26 Yacb'an chi', a vin̈aj Joab ix ac'an oval yed' eb' amonita d'a Rabá. Ayic vanxo yac'an ganar vin̈ yoch d'a yol jun chon̈ab' chi', 27 ix yalancot vin̈ d'a vin̈aj rey David chi' icha tic: Vanxo voch d'a yol chon̈ab' Rabá. A jun cuartel b'aj ay eb' stan̈van a a' sc'anchaj d'a chon̈ab' tic, ayxo och d'a yol in c'ab'. 28 Yuj chi', mamin rey, molb'ej masanil eb' soldado aycan ed'oc, tzach cot yed' eb' ac' oval d'a jun chon̈ab' tic yic tzac'an ganar. Q'uinaloc a in svac' ganar jun chon̈ab' tic, a in am tzin b'inajcan d'ay, xchicot vin̈aj Joab chi'.

29 Ix smolb'an masanil eb' soldado vin̈ rey chi', ix b'at vin̈ yac' oval d'a chon̈ab' Rabá chi'. Ix yac'an ganar vin̈ yic'ancani. 30 Ix yic'anec' scorona vin̈ sreyal eb' amonita chi' vin̈. Ix yac'anq'ue eb' d'a sjolom vin̈. Ay jun q'uen q'ueen te caro stojol ayoch d'ay. A jun corona chi', te al, ay am oxeoc arroba yalil. Tzijtumto pax tastac te ay stojol ix yiq'uec' vin̈aj David chi' d'a jun chon̈ab' chi'. 31 Axo eb' anima ixto cani, ix ic'jielta eb' yuj vin̈, ix ac'jioch eb' d'a munlajel ya, icha d'a q'uen sierra, q'uen piocha yed' pax q'uen ch'acab'. Ix ac'jipaxoch eb' d'a mucoj ladrillo d'a horno. An̈eja' icha pax chi' ix aj masanil eb' ay d'a juntzan̈xo schon̈ab' eb' amonita yuj vin̈. Ix lajvi chi', ix meltzaj vin̈ yed' masanil eb' soldado d'a Jerusalén.

13

A yab'ixal vin̈aj Amnón yed' ix Tamar

1-2 A vin̈aj Absalón yuninal vin̈aj rey David, ay jun ix yanab' vin̈ scuch Tamar, te vach' yilji ix. Axo ix aji, a vin̈aj Amnón yuninal pax vin̈aj rey David chi', ix te can sgana vin̈ d'a ix Tamar schab'il yanab', yuj chi' ix te chucb'i sc'ol vin̈ yuj snaub'tan̈an ix. Te ayoch yilumal ix yujto cob'esto ix, yuj chi' ix sna vin̈aj Amnón chi' to ajaltac sc'uman ix vin̈. 3 Palta ay jun vin̈ yamigo vin̈ scuchan Jonadab, yuninal vin̈aj Simea yuc'tac vin̈aj David chi', te jelan vin̈ d'a chucal. 4 Ay jun c'u ix sc'anb'ej vin̈ d'a vin̈aj Amnón chi':

—Ach yuninal rey, ¿tas tzach ic'ani? ¿Tas yuj junjun c'u tzach te tz'onb'i yuj cusc'olal? Al d'ayin tas tzach ic'ani, xchi vin̈.

Ix tac'vi vin̈aj Amnón chi':

—Ste can val in gana d'a ix Tamar, yanab' vin̈ schab'il vuc'tac aj Absalón, xchi vin̈.

5 Axo ix yalan vin̈aj Jonadab chi' d'a vin̈ icha tic:

—A ticnaic, ec'an̈ jichan d'a a ch'at, tza tz'acan penaayax a b'a. Ayic ol javoc vin̈ a mam ach yila', tzal d'a vin̈ icha tic: Tzin tevi d'ayach to tza checcot ix Tamar ix vanab', yic syac' jab'oc in vael ix, aocab' ix sb'oani, yic vach' ol vila', ol in vaani, ol in chaan d'a ix, xa chi d'a vin̈, xchi vin̈.

6 Ix ec' jichan vin̈aj Amnón chi' d'a sch'at, ix stz'acan penaayax sb'a vin̈. Ayic ix c'och vin̈ rey chi' yil vin̈, ix yal vin̈ icha tic:

—Tzin tevi d'ayach to scot ix vanab' Tamar d'a tic, sb'oan chab'oc in pan ix, tzul yac'ancan ix d'ayin, xchi vin̈ d'a vin̈ rey chi'.

7 Yuj chi' ix checjib'at ix yuj vin̈aj rey David chi', ix yalan vin̈ d'a ix:

—Ixic d'a spat vin̈aj Amnón a nulej, b'at a b'oan jab'oc tas sva vin̈, xchi vin̈.

8 Yuj chi' ix b'at ix Tamar d'a spat vin̈ snulej chi', axo ix c'och ix, jichan ec' vin̈. Q'uelanoch vin̈ d'a ix, ix sb'oan ixim pan chi' ix. 9 Ix yac'an c'anb'oc ixim ix d'a yol xalten, ix yic'anelta ix d'a yol xalten chi', palta axo vin̈aj Amnón chi' maj yal-laj sc'ol vin̈ ix va'i, ix yalan vin̈: Elan̈ec d'a tic e masanil, xchi vin̈. Ix elta eb', man̈xalaj junoc mach ix cani. 10 Ayic toxo ix elta eb' chi' smasanil d'a patic pat chi', ix yalan vin̈ d'a ix Tamar chi' icha tic:

—Ic'cot in vael chi' b'aj tzin vay tic, xchi vin̈ d'a ix. Ix yic'anb'at ixim pan chi' ix d'a vin̈ snulej chi' d'a sch'at. 11 Axo yic ix c'och ix d'a stz'ey vin̈ yed' svael chi', ix och lac'naj vin̈ d'a ix, ix yalan vin̈:

—Cotan̈ ach vanab', vayan̈ ved'oc, xchi vin̈ d'a ix.

12 Ix tac'vi ix d'a vin̈:

—Maay ach in nulej, man̈ in ac' pural, yujto a jun tic man̈ smojoc yuji d'a co cal a on̈ israel on̈ tic, te q'uixvelal ol aj jun tic. 13 Nato nab'i ¿tas ol in c'ulej yuj jun in q'uixvelal tic? An̈ejtona' a ach tic icha junoc quistal ol ach ajcan d'a scal co chon̈ab' tic. A ticnaic, sval d'ayach to tzal d'a vin̈ rey, a vin̈ ol in ac'an d'ayach etb'eyumoc, xchi ix.13.13

14 Palta majxo schalaj yab' vin̈ tas ix yal ix chi'. Yujto te ay yip vin̈ d'a yichan̈ ix, yuj chi' ix yac'an pural ix vin̈ yixtani. 15 Ayic ix lajvi yixtan ix vin̈, te chuclaj ix aj yilanoch ix vin̈, d'a yichan̈ ix aj scan sgana vin̈ d'a ix d'a sb'ab'elal, yuj chi' ix yal vin̈ d'a ix icha tic:

—Q'uean̈ vaan, elan̈ d'a tic d'a elan̈chamel, xchi vin̈ d'a ix.

16 Palta ix tac'vi ix:

—Maay ach in nulej, tato tzin a pechel d'a tic ticnaic, yelxo te chuc d'a yichan̈ tas ix in utej tic, xchi ix.

Palta majxo schalaj yab' vin̈. 17 Axo ix aji, ix yavtancot vin̈ schecab' vin̈, ix yalan vin̈:

—Pechel jun ix ix tic d'a tic, vach' tzutej a macan te' pat chi', xchi vin̈.

18 Yuj chi' ix pechjielta ix yuj vin̈ schecab' vin̈ chi', vach' ix yutej vin̈ smacan sti' te' pat chi'. A ix Tamar chi', ayoch jun spichul ix te vach' yuuj, aton syac'och eb' ix cob'estac yisil rey. 19 Ix yac'anq'ue q'uen tic'aq'uil taan̈ ix d'a sjolom, ix sn̈ic'chitanb'at spichul ix ayoch yuuj, ix yac'anoch sc'ab' ix d'a sat, te chaan̈ ix oc' ix sb'at d'a yoltac b'e. 20 Ix sc'anb'an vin̈ snulej ix scuchan Absalón d'ay:

—¿Tom ach yixtej vin̈ a nulej aj Amnón chi'? Tato icha chi' ach vanab', eman̈ numan b'ela. Mocab' ach te oc' yuj ilc'olal yuj jun chi', yujto a nulej vin̈, xchi vin̈ d'a ix.

Yuj chi' ix can ix d'a spat vin̈ snulej chi'. Te cusc'olal ix ajcan ix. 21 Ayic ix yab'an vin̈aj rey David masanil tas ix uji chi', ix cot val yoval vin̈ sic'lab'il. 22 Axo vin̈aj Absalón chi', malaj tas ix yal vin̈ d'a vin̈aj Amnón chi', vach'chom ste chichon sc'ol vin̈ d'a vin̈ yuj b'aj ix ixtaj ix yanab' chi'.

Ix miljicham vin̈aj Amnón

23 Schab'ilxo ab'il chi', a eb' vin̈ schecab' vin̈aj Absalón chi', sjoxvi calnel eb' vin̈ d'a Baal-hazor, d'a slac'anil schon̈ab' eb' aj Efraín. Ix yavtan masanil eb' vin̈ yuninal vin̈ rey chi' vin̈aj Absalón chi' d'a jun nivan vael. 24 Ix b'at yalan vin̈ d'a vin̈ rey chi' icha tic:

—Mamin rey, a ticnaic a eb' vin̈ in checab' van sjoxan noc' in calnel eb' vin̈. Tzin nib'ej, tzach b'at ved'oc yed' masanil eb' etyajalil, xchi vin̈.

25 Ix tac'vi vin̈ rey chi' d'a vin̈ icha tic:

—Maay ach vuninal, max yal-laj co b'at co masanil ed'oc. Tecan nivan tas b'at co lajeli, xchi vin̈.

Ix och val tean vin̈aj Absalón chi' d'a vin̈, palta maj yal-laj sc'ol vin̈ ix b'ati, an̈ej vach' lolonel ix yal vin̈ d'a vin̈. 26 Ix yalanxi vin̈aj Absalón chi':

—Tato val yel max yal-laj a b'ati, elocab' d'a a c'ol a chaanb'at vin̈ vuc'tac aj Amnón ved'oc, xchi vin̈.

—¿Tas yuj tza nib'ej sb'at vin̈ uc'tac aj Amnón chi' ed'oc? xchi vin̈aj rey David chi' d'a vin̈.

27 Ix och val tean vin̈aj Absalón chi' d'a vin̈, yuj chi' ix schecb'at vin̈aj Amnón chi' vin̈ yed' juntzan̈xo eb' vin̈ yuc'tac. 28 Ayic mantzac ochlaj vael chi', ix yalan vin̈aj Absalón chi' d'a eb' vin̈ schecab': Scham val eyilani ayic toxo ix q'ue an̈ d'a sjolom vin̈aj Amnón chi', ol valan d'ayex to tze milcham vin̈. Man̈ ex xivoc, yujto a in svala', yuj chi' tze tec'b'ej e b'a e milancham vin̈, xchi vin̈.

29 Ix sc'anab'ajej eb' vin̈ tas ix yal vin̈, ix smilcham vin̈aj Amnón chi' eb' vin̈. Ayic ix yilan masanil eb' vin̈ yuninal vin̈ rey chi', ix q'ue somnaj eb' vin̈, ix laj q'ue eb' vin̈ d'a yib'an̈ noc' smula, ix b'at eb' vin̈ elelal.

30 Ayic ayto och eb' vin̈ d'a yol b'e, ix c'och specal d'a vin̈aj rey David to toxo ix cham masanil eb' yuninal vin̈ yuj vin̈aj Absalón, man̈xo junoc eb' vin̈ ixto cani. 31 Yuj chi' ix q'ue jucnaj vin̈, ix sn̈ic'chitanb'at spichul vin̈, ix sjulanec' telan sb'a vin̈ d'a sat luum yuj cusc'olal. Axo masanil eb' yetyajalil vin̈ ayec' yed'oc, ix sn̈ic'chitejpaxb'at spichul eb'. 32 Palta a vin̈aj Jonadab yuninal vin̈aj Simea, yuc'tac vin̈aj rey David chi', ix yal vin̈ d'a vin̈ rey chi' icha tic:

—Mamin rey, man̈ a na' icha chi'. Maj chamlaj eb' vin̈ uninal chi' smasanil, an̈ej vin̈aj Amnón ix chami, yujto icha chi' ix aj snaan vin̈aj Absalón d'a spatic vin̈, yictax ix yixtan ix Tamar vin̈. 33 Yuj chi' man̈ a na' to masanil eb' vin̈ uninal ix chami, palta an̈ej vin̈aj Amnón ix chami, xchi vin̈.

34 Yacb'an chi' ix b'at vin̈aj Absalón chi' elelal. Ay jun vin̈ quelem ayq'ue d'a yib'an̈ smuroal chon̈ab' chi' yic smaclani, ix q'ue q'uelnaj vin̈, ix yilan vin̈ to ay juntzan̈ anima tz'emta d'a pac'an d'a sat vitz d'a sb'eal Horonaim, yuj chi' ix yalb'at vin̈ d'a vin̈ rey chi'. 35 Ix yalan vin̈aj Jonadab d'a vin̈ rey chi':

—Mamin rey, van sjavi eb' vin̈ uninal icha ix aj valan a in a checab' in tic, xchi vin̈.

36 Ato val slajvi yalan vin̈aj Jonadab chi' ix c'och eb' vin̈ yuninal vin̈ rey chi'. Ayic ix c'och eb' vin̈, ix q'ue sjaj eb' vin̈ yoq'ui, ix te oc'pax vin̈ rey chi' yed' eb' yetyajalil. 37-38 Axo vin̈aj Absalón chi', ix b'atcan vin̈ elelal. A d'a vin̈aj Talmai yuninal vin̈aj Amiud sreyal Gesur ix c'ochcan vin̈. Oxe' ab'il ix can vin̈ ta'. Axo pax vin̈aj rey David chi', junjun c'u ix oc' vin̈ yuj schamel vin̈ yuninal. 39 Ayic toxo ix ec'b'at scusc'olal vin̈ chi' jun, snib'ej vin̈ sb'at yil vin̈aj Absalón chi'.

14

Ix meltzaj vin̈aj Absalón yuj vin̈aj Joab

1 A vin̈aj Joab yune' ix Sarvia yojtac vin̈ to ste cus vin̈ rey yuj vin̈aj Absalón. 2 Yuj chi' ix b'at schec vin̈ ic'joccot jun ix ix te jelan spensar cajan d'a Tecoa. Ix yalan vin̈ d'a ix icha tic: Tz'ac cus val a b'a, tzac'anoch pichul yic cusc'olal. Man̈ ac'och perfume d'ayach. Icha val junoc ix ix to ayxo syamanoch yoc' yuj junoc chamnac, icha chi' tzutej a b'a. 3 Slajvi chi' ol alan d'a yichan̈ vin̈ rey tas ol val tic d'ayach, xchi vin̈ d'a ix.

Ix yalan vin̈aj Joab chi' tas ol yutoc ix yalani. 4 Ix b'at ix d'a yichan̈ vin̈ rey chi', ix em n̈ojan ix d'a sat luum yuj sch'oxanel yemnaquilal ix d'a vin̈, ix yalan ix:

—Mamin rey, colvajan̈ ved'oc, xchi ix.

5 —¿Tas tzach ic'ani? xchi vin̈.

Ix tac'vi ix:

—Mamin rey, a in tic chamnacxo vin̈ vetb'eyum. 6 An̈ej chavan̈ vune' ay. Ay junel ix yac' oval eb' vin̈ d'a caltac te'. Yujto malaj mach ix pojan eb' vin̈, yuj chi' ay jun vin̈ ix miljicham yuj vin̈ yuc'tac chi'. 7 Axo ticnaic masanil eb' in c'ab' voc smeltzajoch ajc'olal d'ayin, snib'ej eb' svac'och vin̈ ix milancham vin̈ yuc'tac chi' d'a yol sc'ab' eb' yic smilancham vin̈ eb' yuj schamel vin̈ yuc'tac chi'. Icha chi' snib'ej eb' yic satcanel vin̈ ay yalan yic yic'ancan smacb'en smam chi'. Tato icha chi', man̈xa mach svac'och yipoc in c'ool, tzam satel masanil yin̈tilal vin̈ vetb'eyum, man̈xa am b'aj sb'inajcan vin̈, xchi ix.

8 Ix tac'vi vin̈ rey chi' d'a ix icha tic:

—Paxan̈ d'a a pat, ol xo vila' tas ol vutej in colvaj d'ayach, xchi vin̈.

9 Ix tac'vi ix d'a vin̈ icha tic:

—Ach mamin rey, a smul vin̈ vune' chi', emocab' d'a vib'an̈ yed' d'a yib'an̈ masanil eb' in c'ab' voc, palta mocab' d'a ib'an̈ yed' d'a yib'an̈ a macb'en tz'emi, xchi ix.

10 Ix tac'vixi vin̈ rey chi' d'a ix:

—A mach snib'ej tzach ixtan chi', ic'cot d'ayin d'a tic yic vach' man̈xo ol ach stzuntzoc, xchi vin̈.

11 Palta ix ochn̈ej tean ix d'a vin̈ rey chi':

—Tzin tevi d'ayach mamin rey, to tzac' a ti' d'a yichan̈ Jehová co Diosal to a jun in c'ab' voc snib'ej yac'anec' spac schamel vin̈ vune' chi', mocab' smilcham junxo vune' chi', yic max te javi cuselal d'a vib'an̈, xchi ix.

Ix tac'vi vin̈ rey chi':

—Svac' in ti' d'a yichan̈ Jehová to malaj jab'oc tas ol ic'an vin̈ une' chi', xchi vin̈.

12 Ix ochxi ijan ix yalan icha tic:

—Mamin rey, elocab' d'a a c'ol to tza cha ab' jun b'elan̈ lolonel ol val d'ayach, xchi ix.

—Ala', xchi vin̈ d'a ix.

13 Ix yalan ix icha tic:

—Mamin rey, ¿tom man̈ vanoc ac'an chucal d'a schon̈ab' Dios? Ayic ix alani to tza b'o yaj tas tz'aj vin̈ vune', van a ch'oxaneli to man̈ tojoloc a pensar yujto maxtzac a cha meltzaj vin̈ uninal aycanb'at elelal d'a junxo ch'oc chon̈ab'il. 14 Yujto co masanil ol on̈ chamoc. Lajan on̈ icha a a' stob'b'at d'a sat luum, maxtzac yal co molanq'uei, palta a Dios man̈ comonoc syiq'uel co q'uinal, a tas sc'ulej to say tas tz'aj smeltzajxicot eb' najat aycanb'ati. 15 A ticnaic mamin rey, in javi ul val juntzan̈ tic d'ayach, yuj eb' anima tzin xib'tan chi'. Yuj chi' ix in coti yic tzin lolon d'a ichan̈, q'uinaloc tza cha ab' tas tzin c'an tic mamin rey 16 to tzin a col d'a mach snib'ej tzin satanel yed' eb' vune' d'a sat lum luum ix yac' Dios co macb'enoc tic. 17 A in a checab' vaj tic, ol in tan̈vej tas ol aj a pacan d'ayin yic vach' man̈xa tas ol in na'a, yujto a ach tic mamin rey, ojtac val a ch'olb'itan tas yaji, tato vach', mato chuclaj, lajan ach icha junoc ángel yic Dios. Aocab' Jehová co Diosal ayoch ed'oc, mamin rey, xchi ix.

18 Ix yalan vin̈ rey chi' d'a ix:

—A ticnaic ay tas ol in c'anb'ej d'ayach. Malaj tas ol a c'ub'ejel d'ayin, xchi vin̈.

—Al an mamin rey, xchi ix.

19 Yuj chi' ix sc'anb'ej vin̈ rey chi' d'a ix icha tic:

—¿Tom man̈oc vin̈aj Joab ix b'oan al jun tic? xchi vin̈.

Ix tac'vi ix:

—Ichaton chi' mamin rey, ix a naeli. A vin̈ a checab' chi' ix in checancoti, a vin̈ ix alanpax d'ayin tastac tzul val tic d'ayach. 20 Ix sna juntzan̈ tic vin̈ yic tope sq'uexvi a pensar d'a vin̈ uninal aj Absalón. Palta a ach tic mamin rey, te aj pensar ach, lajan ach icha val junoc yángel Dios, ojtac masanil tastac tzuji d'a yol a macb'en tic, xchi ix.

21 Yuj chi' ix avtaj vin̈aj Joab chi' yuj vin̈ rey chi':

—Toxo ix in na'a, elocab'c'och icha tas tza nib'ej chi'. Ixic, b'at ic' meltzaj vin̈aj quelem Absalón chi', xchi vin̈ rey chi' d'a vin̈.

22 Yuj chi' ix em n̈ojan vin̈aj Joab chi' d'a yichan̈ vin̈ rey chi' d'a sat luum, yuj sch'oxanel vin̈ to nivan yelc'och vin̈ rey chi' d'a sat vin̈. Ix yalan vach' lolonel vin̈ d'a vin̈ rey chi' icha tic:

—A ticnaic mamin rey, ix nachajel vuuj to ay velc'och d'ayach, yujto ix a cha ab' tas tzin nib'ej ix val d'ayach, xchi vin̈.

23 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj Joab chi' d'a chon̈ab' Gesur yic b'at yic'anxicot vin̈aj Absalón chi' vin̈, yic sjax vin̈ d'a Jerusalén. 24 Palta ix yalan vin̈ rey to b'en̈ej sc'ochcan vin̈ d'a spat, max jalaj vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi'. Icha chi' ix aj sc'ochcan vin̈aj Absalón chi' d'a spat chi', maj c'ochlaj vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi'.

25 A d'a scal masanil eb' israel, malaj junoc vinac vach' yilji icha yilji vin̈aj Absalón chi'. Te b'inajnac vin̈ yuj svach'il yilji chi', malaj jab'oc palta d'a snivanil vin̈. 26 Juneln̈ej sjoxjiel xil sjolom vin̈ d'a junjun ab'il, ayic ste alb'i syab' vin̈. A xil sjolom vin̈ chi', ec'to chan̈e' libra yalil, icha yechlab' eb' rey sc'ana'. 27 Ay oxvan̈ yuninal vin̈ yed' jun yisil. A ix yisil vin̈ chi', Tamar sb'i ix, te vach' yilji ix.

28 Schab'ilxo ab'il sjax vin̈aj Absalón chi' d'a Jerusalén, palta an̈eja' max yal-laj sc'och vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey. 29 Yuj chi', ix avtaj vin̈aj Joab chi' yuj vin̈ yic tz'ic'jib'at vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi', palta maj cotlaj vin̈aj Joab chi'. Ix yavtanxi vin̈aj Joab chi' vin̈ d'a schaelal, palta an̈eja' maj cotlaj vin̈. 30 Axo ix aji, ix schecanb'at eb' schecab' vin̈aj Absalón chi', ix yalan vin̈:

—Ixiquec b'aj ay smunlajel vin̈aj Joab d'a slac'anil sti' vico', aton b'aj avab'il ixim cebada yuj vin̈, tze n̈usantz'a tas avab'il chi' yuj vin̈, xchi vin̈.

Ix b'at eb' schecab' vin̈ chi', ix b'at sn̈usantz'a tas avab'il chi' eb'. 31 Ix b'at vin̈aj Joab d'a spat vin̈aj Absalón chi', ix yalan vin̈:

—¿Tas yuj ix a checb'at eb' a checab' sn̈ustz'a tas avab'il vuuj? xchi vin̈.

32 Ix tac'vi vin̈aj Absalón chi' d'a vin̈:

—Ix ach vavtej, yic sb'at a c'anb'ej d'a vin̈ rey tas yuj ix b'at in cot d'a chon̈ab' Gesur. Te vach' ama, tato ix in canxon̈ej ta'. In gana svil vin̈ rey chi'. Tato ay in mul, syal in smilancham vin̈, xchi vin̈.

33 Yuj chi' ix b'at vin̈aj Joab yal d'a vin̈ rey tas ix yal vin̈aj Absalón chi'. Ix lajvi chi', ix avtaj vin̈aj Absalón yuj vin̈ rey chi'. Ayic ix c'och vin̈, ix em n̈ojan vin̈ d'a sat luum d'a yichan̈ vin̈ rey chi', ix chaji vin̈ yuj vin̈ rey chi', ix stz'ub'an sti' vin̈ yuninal vin̈ chi'.

15

Ix och vin̈aj Absalón ajc'olal d'a vin̈ smam

1 Ayic ix ec' jun tiempoal, ix aj jun scarruaje vin̈aj Absalón stoc'ji yuj noc' chej, ix sayan 50 eb' soldado vin̈ yic stan̈vaj vin̈ yuj eb'. 2 Ac'valto sq'ue vaan vin̈ d'a junjun c'u, tz'aj lin̈an vin̈ d'a yol b'e sc'och d'a spuertail chon̈ab'. Yaln̈ej mach sjavi d'a vin̈ rey yic sb'oan yaj yoval, syamjioch van eb' yuj vin̈, sc'anb'an vin̈ d'a eb' tas chon̈ab'il eb'. Ayic syalan eb' tas chon̈ab'il eb', mach ay yin̈tilal eb', 3 syalan vin̈ d'a eb' icha tic: Vach'ton tas tzul e b'o tic, smoj ton sb'o yaj d'ayex, palta malaj mach sb'oan yuj vin̈ rey chi', xchi vin̈ d'a eb'. 4 Syalanpax vin̈ icha tic: Oc in val tzin ac'jioch juezal d'a jun chon̈ab' tic, ayic tzex javi d'ayin e b'o yaj eyoval, elan̈chamel am tzin b'o d'ayex, xchi vin̈ d'a eb'. 5 Ay junxo tas syutej eb' anima chi' vin̈, ayic vanto sc'och eb' d'a vin̈, ayic manto em n̈ojan eb' d'a yichan̈ vin̈, tz'och lac'naj vin̈ d'a eb', stz'ub'anelta sti' eb' vin̈. 6 Ichan̈ej chi' ix yutej masanil eb' yetisraelal vin̈ sc'och d'a vin̈ rey yic sb'o yaj yoval. Icha chi' ix aj smontaj eb' anima chi' yuj vin̈.

7 Chan̈e' ab'il ix sc'ulej vin̈ icha chi', ix lajvi chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈ rey chi' icha tic:

—Mamin rey, tzin c'an d'ayach to tzin a chab'at d'a Hebrón, yic vach' tzin c'anab'ajej in ti' vac'nac d'a Jehová. 8 Ayic ayinto ec' d'a Gesur d'a yol yic Siria, vac'nac in ti' d'a Jehová, valannac d'ay, tato tz'el d'a sc'ool to tzin meltzaj d'a Jerusalén, yovalil ol vac' junoc in silab' d'ay, xchi vin̈.

9 —Ixic d'a junc'olal, xchi vin̈aj rey David chi'.

Yuj chi' ix b'at vin̈ d'a Hebrón chi'. 10 Ayic ix c'och vin̈ ta', ix yac'anb'at schecab' vin̈ d'a elc'altac d'a junjun yin̈tilal eb' israel yic tz'alji d'a eb' to ayic ol yab'an eb' yoc' noc' ch'aac, syalan eb' to toxo ix och vin̈aj Absalón reyal d'a Hebrón. 11 Chab' ciento eb' vin̈ aj Jerusalén ix yic'b'at vin̈ yed'oc. A eb' chi' malaj jab'oc tas yojtac eb' tas van snaan vin̈. 12 Ayic van yac'an silab' chi' vin̈, ix schecan vin̈ b'at ic'joccot vin̈aj Ahitofel d'a schon̈ab', aton Gilo. Ac'um razón yaj vin̈ d'a vin̈aj David. A jun tas ix sna vin̈aj Absalón chi' van yoch yip yujto ix q'uib' sb'isul eb' anima ix och yed' vin̈.

Ix el lemnaj vin̈aj rey David

13 Ay jun checab' ix javi yal d'a vin̈ rey chi', ix yalan icha tic: Nivanxo eb' quetisraelal ayxo och yed' vin̈aj Absalón, xchi. 14 Yuj chi', ix yal vin̈ rey chi' d'a masanil eb' yajal yaj yed' vin̈ d'a Jerusalén chi':

—Coyec, con̈ elec d'a vin̈aj Absalón chi'. Tato maay, man̈xo ol yal-laj co colan co b'a d'a vin̈. Co pilec quip yic man̈xo ol on̈ yamchaj yuj vin̈ yic tzon̈ smilancham yed' masanil anima d'a yol chon̈ab' tic, xchi vin̈ rey chi'.

15 Ix tac'vi eb' d'a vin̈:

—Mamin rey, ol co c'anab'ajej tas tzala', xchi eb'.

16 Icha chi' ix aj yel vin̈aj rey David chi' d'a sti' chon̈ab', eb' ix yetb'eyum vin̈, eb' yuninal vin̈ yed' pax eb' yetyajalil vin̈. Axon̈ej lajun̈van̈ eb' ix schab'il yetb'eyum vin̈ ix can stan̈vej spat. 17 Ayic toxo ix el vin̈ yed' masanil eb' anima chi', ix och vaan eb' d'a stielxo chon̈ab'. 18 Masanil eb' yetyajalil vin̈, ix c'och eb' d'a stz'ey vin̈. Axo pax eb' soldado stan̈van vin̈, aton eb' cereteo yed' eb' peleteo, d'a stzolal ix b'at eb' d'a yichan̈ vin̈ yed' vaque' ciento eb' soldado cotnac yed' vin̈ d'a Gat. 19 Ix yalan vin̈aj rey David chi' d'a vin̈aj Itai aj chon̈ab' Gat:

—¿Tas yuj ipan ach tzach b'at qued'oc? Meltzajan̈, vach' tzach can yed' junxo vin̈ rey ol och chi', yujto ch'oc chon̈ab'il ach. 20 Toto janac ach, max yal-laj ach vac'an pural a b'at qued'oc, yujto a in tic man̈ vojtacoc b'ajtil ol in c'ochoc. Vach' tzach meltzaji, ic'b'at eb' vin̈ etchon̈ab' tic ed'oc. Yac'ocab' svach'c'olal Jehová d'a eyib'an̈ d'a masanil tiempo, xchi vin̈ rey chi'.

21 Ix tac'vi vin̈aj Itai chi':

—Mamin rey, svac' in ti' d'a yichan̈ Dios yed' d'a ichan̈, yaln̈ej b'aj ol ach c'ochoc, taxon̈ej tzon̈ chami, mato vach' tzon̈ aji, ol in b'atn̈ej ed'oc a in a checab' in tic, xchi vin̈.

22 —Ichocab'ta', coyec, b'ab'lajan̈ec, xchi vin̈aj David chi'.

Yuj chi' ix b'atn̈ej vin̈aj Itai chi' yed' eb' ajun yed' vin̈ rey chi'. Ajun eb' yuninal vin̈ rey chi' yed' eb' ix yetb'eyum vin̈. 23 Masanil anima, ayic ix yilan eb' sb'at vin̈ rey chi' yed' eb' soldado, ix te oc' eb' sic'lab'il. Ix ec' eb' anima van yel chi' d'a yol a' Cedrón, ix b'at eb' d'a sb'eal lum luum cuseltacxo. 24 Ajun pax vin̈aj Sadoc yed' vin̈aj Abiatar yed' eb' levita. Yed'nac te' scaxail strato Dios eb'. Ix yac'an em te' caxa chi' eb' masanto ix yal slajvib'at eb' anima ix b'at yed' vin̈ rey chi' d'a yol chon̈ab' chi'. 25 Ix yalan vin̈ rey d'a vin̈aj Sadoc chi' icha tic:

—Iq'uecxioch te' caxa d'a yol chon̈ab' tic. Tato ol och Jehová ved'oc, ol in meltzajxoc, ol vilanxioch te' yed' scajnub' Jehová. 26 Tato maxtzac tzalaj ved' jun, ujocab' icha val tas sgana d'ayin, xchi vin̈aj David chi'.

27 Ix yalanxi vin̈ rey chi' d'a vin̈aj sacerdote Sadoc chi':

—Ach schecab' Dios, meltzajan̈ d'a junc'olal yed' vin̈aj Abiatar yed' chavan̈ eb' eyuninal tic, vin̈aj Ahimaas, vin̈ ico' yed' vin̈aj Jonatán vin̈ yic vin̈aj Abiatar. 28 A inxo tic, ol in can d'a span̈anil lum b'aj te cuseltacxo tic, masanto ol ja specal d'ayin eyuuj, xchi vin̈ rey chi'.

29 Ix lajvi chi', ix meltzaj vin̈aj sacerdote Sadoc yed' vin̈aj Abiatar d'a chon̈ab' Jerusalén chi', yed'nac te' scaxail strato Jehová eb' vin̈, ix c'ochxican eb' vin̈ ta'. 30 Ix q'ue vin̈aj David chi' yed' eb' ajun yed' vin̈ d'a lum tzalan Olivo, van yoc' vin̈ sic'lab'il, malaj xan̈ab' vin̈ ayochi, pichb'il sjolom vin̈ yuj cusc'olal. Icha ix yutej sb'a vin̈ rey chi', icha chi' ix yutejpax sb'a eb' ajun yed' vin̈ chi'. 31 Ix alji d'a vin̈ rey chi' to a vin̈aj Ahitofel ayxo och vin̈ yed' vin̈aj Absalón, yuj chi' ix sc'an vin̈ d'a Jehová yic max elc'och tas nab'il yuj vin̈aj Ahitofel chi'.

32 Ayic ix q'uec'och vin̈ rey chi' d'a tzalan Olivo, b'aj tz'och ejmelal d'a Dios, ix javi jun vin̈ yamigo vin̈, aton vin̈aj Husai yin̈tilal arquita. Ix javi vin̈ scha vin̈ rey chi', n̈ic'chimtacxon̈ej spichul vin̈, ayq'ue lum pococ d'a sjolom vin̈. 33 Ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈ icha tic:

—Tato tzach b'at ved'oc, ton̈ej tzin can d'a spatic uuj. 34 Palta te vach' tato tzach meltzaj d'a Jerusalén tzalan d'a vin̈aj Absalón icha tic: Mamin rey, a in tic tzin can a checab'oc icha ix aj voch schecab'oc vin̈ a mam, tato xa chi. Icha chi' ol aj och ved'oc yic max elc'och tas nab'il yuj vin̈aj Ahitofel chi'. 35 Ata' ix can vin̈aj sacerdote Sadoc yed' vin̈aj Abiatar chi'. Masanil tas ol ab' yalji d'a yol palacio chi', elan̈chamel tzalb'at yab' eb' vin̈. 36 Ata' ay pax vin̈aj Ahimaas yed' vin̈aj Jonatán yuninal eb' vin̈ chavan̈ chi'. Masanil tas tzab'i, a d'a eb' vin̈ tzalb'ati, axo eb' vin̈ ol alancot d'ayin, xchi vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Husai chi'.

37 Yuj chi' ix meltzaj vin̈aj Husai d'a Jerusalén chi'. Ayic ix c'och vin̈, van val yoch vin̈aj Absalón d'a yol chon̈ab' chi'.

16

A vin̈aj rey David yed' vin̈aj Siba

1 Ayic ix b'at pilnaj vin̈aj rey David chi' d'a sjolom lum tzalan chi', ix javi vin̈aj Siba schecab' vin̈aj Mefi-boset scha vin̈. Yed'nac chavan̈ noc' b'uru vin̈. Ayoch stz'um noc', ayoch 200 ixim pan d'a yib'an̈ noc', 100 b'uyan̈ taquin̈ sat uva, 100 quechan̈ taquin̈ sat higo yaman yaji yed' jun tz'uum yed'tal vino b'ud'an. 2 Ix sc'anb'an vin̈ rey chi' d'a vin̈:

—¿Tas juntzan̈ ed'nac chi'? xchi vin̈. Ix tac'vi vin̈aj Siba chi':

—Mamin rey, a noc' b'uru tic ol cuchan eb' al uninal. Axo ixim pan yed' sat te te' sloji tic, yic eb' a soldado yaji, axo pax vino tic ol yuq'uej eb' sc'unb'i sb'ey b'aj cuseltacxo tic, xchi vin̈.

3 —¿B'ajtil ay vin̈aj Mefi-boset yixchiquin vin̈ ajalil aj Saúl ticnaic? xchi vin̈ rey chi'.

—Ix can vin̈ d'a Jerusalén, yujto ix sna' vin̈ talaj tz'och vin̈ reyal icha ix sc'ulej smam icham yuj eb' israel, xchi vin̈aj Siba chi'.

4 —Tato icha chi', a ticnaic a masanil tastac ay d'a vin̈aj Mefi-boset chi', ol iquejcani, xchi vin̈ rey chi'.

—Mamin rey, ay in d'a yalan̈ a mandar, vach'ocab' tzin can d'a yol a sat, xchi vin̈aj Siba chi'.

5 Ayic ix c'och vin̈aj rey David d'a Bahurim, ix elta jun vin̈ scuchan Simei yuninal vin̈aj Gera, ayto yuj sb'a yed' vin̈aj rey Saúl chamnac. 6 Ix och ijan vin̈ sb'ajvaj d'a vin̈aj rey David chi', ix julvajpaxcot vin̈ d'a vin̈ yed' d'a eb' yajal ajun yed' vin̈ rey chi'. Oyanoch eb' soldado yed' eb' anima d'a spatic vin̈ rey chi'. 7 Ix yalan vin̈aj Simei chi' icha tic:

—Jachel a b'a d'a tic, ach milum anima. 8 A ticnaic van a chaan spac yuj Jehová yuj jantac eb' yin̈tilal vin̈aj Saúl a milnacchamoc yic tzach ochcan reyal sq'uexuloc vin̈. A ticnaic toxo ix yac'och opisio Jehová d'a yol sc'ab' vin̈ uninal aj Absalón. Ix javi d'a ib'an̈ ticnaic yujto te milum ach anima, xchi vin̈ d'a vin̈ rey chi'.

9 Ix yalan vin̈aj Abisai yune' ix Sarvia d'a vin̈aj rey David chi' icha tic:

—Mamin rey, ¿tas yuj sb'ajvajcot jun vin̈ icha noc' chamnac tz'i' tic d'ayach? Cha in b'ati, b'at in xiquel sjolom vin̈, xchi vin̈.

10 Ix yalan vin̈ rey chi':

—Malaj eyalan eyic d'a jun vin̈ tic a ex yune' ex ix Sarvia tic. Tato tzin sb'aj vin̈, a am Jehová tz'ac'an yal vin̈. Tato icha chi', malaj mach syal scachanoch vaan vin̈, xchi vin̈ rey chi'.

11 Ix b'at q'uelan vin̈ d'a vin̈aj Abisai yed' d'a eb' ayoch yed' vin̈ yajalil, ix yalan vin̈:

—Inatax a val vin̈ vuninal snib'ej tzin milanchamoc, ocxom val jun vin̈ yin̈tilal Benjamín tic. In sb'ajocab' vin̈, tecan a Jehová tz'ac'an yal vin̈. 12 Talaj ol in snacot Dios yuj in cusc'olal tic, axo ol ajoc to ol yac' svach'c'olal d'a vib'an̈ sq'uexuloc tas tz'alji tic d'ayin, xchi vin̈.

13 Ix b'atxi vin̈aj David chi' yed' masanil eb' ajun yed'oc, an̈eja' ix b'atpax vin̈aj Simei chi' d'a spac'ul lum vitz chi', ix b'ajvajxicot vin̈, ix sjulancot q'uen q'ueen vin̈ d'a scal eb', ix slan̈ancot lum pococ vin̈ d'a eb'. 14 Ayic ix c'och vin̈aj David chi' d'a sti' a' Jordán yed' masanil eb' ajun yed' chi', te c'unb'inacxo eb', yuj chi' ix yic' yip eb' ta'.

C'ochnac vin̈aj Absalón d'a Jerusalén

15 Axo vin̈aj Absalón yed' masanil eb' ajun pax yed'oc yed' vin̈aj Ahitofel, ix och eb' d'a yol chon̈ab' Jerusalén. 16 Axo vin̈aj Husai arquita yamigo vin̈aj David, ix elta vin̈ scha vin̈aj Absalón chi', te chaan̈ ix avaj vin̈, ix yalan vin̈ icha tic:

—Nivanocab' elc'och mamin rey, ach ic'jocab' chaan̈, xchi vin̈.

17 Ix sc'anb'an vin̈aj Absalón chi':

—¿Tom icha chi' tz'aj a naan d'a spatic vin̈ amigo chi'? ¿Tas yuj maj ach b'at yed' vin̈? xchi vin̈ d'a vin̈.

18 Ix tac'vi vin̈aj Husai chi':

—Maay, man̈ smojoc tzin b'at yed' vin̈. A mach sic'b'ilel yuj Jehová, sic'b'ilpaxel yuj eb' chon̈ab' israel, a yed' ol in canoc. 19 An̈ejtona' ay mach smoj svac' servil, ol vac' servil vin̈ yuninal vin̈ vamigo chi'. Icha ix aj vac'an servil vin̈ a mam, icha val chi' ol aj ach vac'anxi servil, xchi vin̈.

20 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Absalón chi' d'a vin̈aj Ahitofel:

—¿Tas tza na' a ach tic, tas ol co c'ulej? xchi vin̈ d'a vin̈.

21 Ix yalan vin̈aj Ahitofel chi':

—A tas tza c'ulej ticnaic to tzach vay yed' eb' ix schab'il yetb'eyum vin̈ a mam aycan stan̈vej spat, yic vach' snachajel yuj masanil eb' israel tic to tzach chacjicanel yuj vin̈ a mam chi', axo masanil eb' ayoch ed' tic ol ach yac'och eb' yipoc sc'ool, xchi vin̈.

22 Ix lajvi chi', ix sb'oanq'ue jun mantiado eb' d'a span̈anil palacio, ata' ix vay vin̈aj Absalón chi' yed' eb' ix schab'il yetb'eyum smam chi'. D'a yichan̈ masanil eb' chon̈ab' chi' ix vay vin̈ yed' eb' ix. 23 A d'a jun tiempoal chi', ayic sc'anchaj razón d'a vin̈aj Ahitofel chi' ichato a d'a Dios van sc'anb'an eb', yuj chi' a tas ix yal vin̈, ix yac'och vin̈aj rey David yipoc sc'ool. An̈eja' icha pax chi' ix sc'ulej vin̈aj Absalón chi'.

17

Maj elc'och tas nab'il yuj vin̈aj Ahitofel

1 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Ahitofel d'a vin̈aj Absalón chi':

—Comonoc syal a c'ol tzin siq'uel 12 miloc eb' soldado, tzin b'at d'a spatic vin̈aj David d'a jun ac'val tic, 2 yacb'an malaj yip vin̈ yuj c'unb'elal, ol in c'ochoc. Ol in xib'tej masanil eb' ajun yed' vin̈, masanil eb' ol el lemnaj d'a stz'ey vin̈. Malaj junoc mach ol in milchamoc, an̈ej vin̈ rey chi'. 3 Icha chi' ol aj yoch eb' anima smasanil ed'oc, yujto junn̈ej mach yovalil smiljichamoc, axo masanil eb' anima chi', ol och eb' d'a junc'olal ed'oc, xchi vin̈aj Ahitofel chi'.

4 Ix scha sc'ol jun pensar chi' vin̈aj Absalón chi' yed' masanil eb' yichamtac vinaquil chon̈ab'. 5 Ix yalan vin̈aj Absalón chi' to tz'avtaj vin̈aj Husai arquita, yic syal vin̈ tas sna' vin̈ d'a yib'an̈ jun tic. 6 Axo ix c'och vin̈aj Husai chi', ix yalan vin̈aj Absalón chi' tas ix aj snaan vin̈aj Ahitofel chi'. Ix sc'anb'an vin̈ d'a vin̈:

—¿Vach' am sco c'ulej icha syal vin̈ tic, mato maay? ¿Tas tz'aj a naani? xchi vin̈ d'a vin̈.

7 Ix tac'vi vin̈aj Husai chi':

—A tas ix sna' vin̈aj Ahitofel d'a junel tic, man̈ vach'oclaj. 8 A ach tic ojtac val to a' vin̈ a mam te jelan vin̈ d'a oval yed' masanil eb' vin̈ ajun yed' vin̈. A ticnaic te ay am cot yoval vin̈ yed' eb' vin̈, icha junoc noc' nun oso tz'ic'jiec' yune', icha chi' yaj eb' vin̈. An̈ejtona' pax vin̈ a mam chi' te c'aynac vin̈ yac'an oval, man̈oclaj d'a scal eb' anima chi' ayec' vin̈ d'a jun ac'val tic. 9 A ticnaic, b'aj am sc'ub'ejel sb'a vin̈ d'a junoc n̈aq'ueen, ma d'a junocxo b'aj d'a chi'. An̈ejtona', tato d'a jun b'ab'el oval tic scham jayvan̈oc eb' a soldado, axom val yel specal chi' to toxo ix ac'ji ganar eb' a soldado. 10 Yuj chi' vach'chom ay eb' vin̈ max xivtaxon icha noc' nivac choj, palta yovalil schab'axq'ue sc'ol eb' vin̈ d'a icha chi', yujto masanil eb' quetchon̈ab' ojtannac to te jelan vin̈ a mam chi' d'a oval yed' eb' yed'nac vin̈ chi'. 11 A jun tas sval d'ayach ticnaic to sb'at co molb'ejcot masanil eb' quetisraelal yic tz'och eb' ed'oc, scot d'a Dan masanto d'a Beerseba. A eb' chi' man̈xo b'ischajb'enoc eb' icha yarenail sti' a' mar, a achxo tza cuchb'ej eb' d'a oval. 12 Slajvi chi', tzon̈ b'at cac' oval yed' vin̈ a mam yaln̈ej b'ajtil ayeq'ui, tzon̈ em d'a yib'an̈ vin̈ icha yem yal ac'val d'a yib'an̈ masanil an̈ an̈c'ultac. Man̈xa junoc eb' ayec' yed' vin̈ chi' scani. 13 Vach'chom sc'ub'ejel sb'a eb' d'a junoc chon̈ab' yalani, palta co masanil a on̈ israel on̈ tic squic' co lasu sco n̈erancot jun chon̈ab' chi' yed' jantac q'uen q'ueen ayoch d'ay, squecancanb'at juynaj d'a yoltac ch'olan, man̈xa junoc q'uen q'ueen scan ta', xchi vin̈aj Husai chi'.

14 Ix scha sc'ol vin̈aj Absalón yed' masanil eb' ichamtac vinac tas ix yal vin̈aj Husai chi' d'a yichan̈ tas ix yal vin̈aj Ahitofel chi', vach'chom vach' ix sna' vin̈ chi'. Ix scha sc'ol jun tic eb' yujto a Jehová ix ac'an sna eb' yic max elc'och tas ix sna vin̈aj Ahitofel chi'. Icha chi' ix aji yic scot d'a yib'an̈ vin̈aj Absalón chi'. 15-16 Ix lajvi chi', ix b'at yalan vin̈aj Husai chi' d'a vin̈aj sacerdote Sadoc yed' d'a vin̈aj Abiatar tas ix yal vin̈aj Ahitofel d'a vin̈aj Absalón chi' yed' d'a eb' ichamtac vinac. Ix yalanpax vin̈ tas ix aj yalani, yic b'at yal eb' yab' vin̈aj rey David d'a elan̈chamel to max canlaj eb' d'a lum tz'inan luum chi' palta to tz'ec'can eb' d'a junxo sc'axepal a' Jordán yic vach' max miljicham eb'.

17 Axo pax vin̈aj Jonatán yed' vin̈aj Ahimaas ato b'aj sq'ueul sjaj a' Rogel d'a stitaquel chon̈ab', ata' ayec' eb' vin̈ yic vach' malaj mach tz'ilan yec' eb' vin̈ d'a yol chon̈ab' chi'. Axo jun ix checab', ix b'at alan d'a eb' vin̈ d'a elc'altac tas yaji. Ixn̈ej val yab' eb' vin̈, ix b'at eb' vin̈ yal d'a vin̈aj rey David chi'. 18 Palta ay jun vin̈ quelem unin ix ilan eb' vin̈, axo vin̈ ix b'at alan d'a vin̈aj Absalón chi', palta ix snael eb' vin̈ schavan̈il, yuj chi' ix b'at eb' vin̈ d'a spat jun vin̈ cajan d'a Bahurim, d'a slac'anil chi'. Elan̈chamel ix sc'ub'ejel sb'a eb' vin̈ d'a yol jun olan ay d'a yamaq'uil jun pat chi'. 19 A ix yetb'eyum vin̈ aj pat chi', ix slich'b'at jun c'apac ix d'a yib'an̈ jun olan chi', ix secanem ixim trigo ix d'a yib'an̈ yic max checlaji. 20 Axo ix c'och eb' vin̈ schecab' vin̈aj Absalón chi', ix sc'anb'an eb' vin̈ d'a ix:

—¿B'ajtil ix c'och vin̈aj Ahimaas yed' vin̈aj Jonatán d'a tic? xchi eb' vin̈. Ix tac'vi ix icha tic:

—Ato val yec'b'at eb' vin̈ tic. Van am val sc'och eb' vin̈ d'a sti' a a' chi', xchi ix.

Ix comon b'at tzac'an eb' vin̈ d'a spatic eb' vin̈ chavan̈ chi' yalani, palta maj ilchajlaj eb' vin̈ yuj eb' vin̈, yuj chi' ix meltzaj eb' vin̈ d'a Jerusalén. 21 Ayic toxo ix meltzajxican eb' vin̈ chi', ix q'uexta eb' vin̈ chavan̈ chi' d'a yol jun olan chi', ix b'at yalan eb' vin̈ d'a vin̈aj rey David to sc'axpaj vin̈ d'a a' Jordán yed' masanil eb' ajun yed' vin̈ chi', yujto toxo ix ac'ji sc'ol vin̈aj Absalón yuj vin̈aj Ahitofel yic scot eb' vin̈ yac' oval yed' eb'. 22 Ayic ix yab'an jun chi' vin̈aj rey David chi', ix q'ue vaan vin̈ yed' masanil eb' ajun yed' chi', elan̈chamel ix c'axpajec' eb' d'a yol a' Jordán chi'. Axo ix q'uin̈ib'i d'a junxo c'u, man̈xalaj junoc mach ayec' d'a sc'axepal ec'ta a' chi'.

23 Ayic ix yilan vin̈aj Ahitofel chi' to maj ochlaj yopisio tas ix yal vin̈, ix yac'anoch stz'um schej vin̈, ix pax vin̈ d'a spat d'a schon̈ab' b'aj aljinac. Masanil tastac ay d'a vin̈, ix sb'ocan yumal vin̈. Ix lajvi chi' ix sd'un̈b'anq'ue sb'a vin̈, ix cham vin̈. Icha chi' ix aj scham vin̈aj Ahitofel chi', ix mucchaj vin̈ b'aj mucan smam.

C'ochnac vin̈aj rey David d'a Mahanaim

24 Ix c'och vin̈aj rey David chi' d'a Mahanaim, axo vin̈aj Absalón ix b'at vin̈ d'a spatic vin̈, ix c'axpajpax vin̈ d'a a' Jordán yed' masanil eb' soldado israel. 25 Ix yac'och vin̈aj Amasa vin̈aj Absalón chi' yajaloc eb' soldado sq'uexuloc vin̈aj Joab. A vin̈aj Amasa chi' yuninal vin̈ jun vin̈ ismaelita scuchan Itra, yic'lajnac sb'a vin̈ yed' jun ix scuchan Abigail yune' ix Nahas snulej ix Sarvia, snun vin̈aj Joab.

26 Ix sb'oq'ue scampamento vin̈aj Absalón chi' yed' eb' soldado d'a yol yic Galaad. 27 Ayic ix c'och vin̈aj David chi' d'a Mahanaim, ix javi jayvan̈ eb' vin̈ vinac d'a vin̈, aton vin̈aj Sobi yune' ix Nahas aj Rabá d'a yol yic Amón, vin̈aj Maquir yuninal vin̈aj Amiel aj Lo-debar yed' vin̈aj Barzilai aj Rogelim d'a yol yic Galaad. 28 A juntzan̈ eb' vin̈ chi', yed'nac alan̈ eb' vin̈ yed' palangana, lum chen, ixim trigo, ixim cebada, ixim harina yed' ixim trigo mayb'il, an̈ avastut, an̈ lenteja, 29 yed'nacpax noc' yal chab' eb' vin̈, noc' queso, noc' crema yed' pax noc' calnel. Masanil juntzan̈ chi' ix yic'b'at eb' vin̈ yab'lej vin̈aj rey David yed' masanil eb' ajun yed' vin̈. Yujto spetoj vin̈ yed' masanil eb' anima chi' d'a tz'inan luum, yuj chi' ix sna eb' vin̈ icha tic: Tecan c'unb'inac yaj eb', tzam tacjilaj sti' eb', tzam ochpaxlaj svejel eb', xchi eb' vin̈.

18

Schamel vin̈aj Absalón

1 Ix lajvi chi', ix spojan snan̈al masanil eb' soldado vin̈aj rey David chi', ix yac'anoch yajalil junjun mil yed' junjun cien soldado vin̈. 2 Ox macan̈ ix aj spojanb'at eb' soldado chi' vin̈. A vin̈aj Joab ix och yajalil d'a jun macan̈, axo d'a junxo macan̈, a vin̈aj Abisai yuc'tac vin̈aj Joab chi' ix ochi. Axo junxo macan̈ jun, a vin̈aj Itai aj Gat ix och yajalil d'ay. Ix yalan vin̈aj rey David chi' d'a masanil eb' soldado icha tic:

—Ol in b'at eyed'oc d'a oval chi', xchi vin̈.

3 Ix tac'vi eb' vin̈:

—Maay mamin rey, max yal-laj a b'ati, yujto a eb' ajc'ol chi' a ach tzach sayec' eb', a on̈ pax tic ta tzon̈ colchaji, ma tzon̈ cham nan̈aloc yuj eb', malaj quelc'ochi, palta a ach tic ec'b'al snivanil elc'och d'a yichan̈ 10 miloc on̈ a on̈ tic. Yuj chi' vach' tzach can d'a yol chon̈ab' tic. Tato ay b'aj ijan tzon̈ ac'ji ganar, b'at on̈ a colo', xchi eb' vin̈.

4 —Ichocab'ta', ol in c'anab'ajej tas tzeyal chi', xchi vin̈. Ix lajvi chi', ix elul lin̈an vin̈ d'a jun nivan spuertail chon̈ab' chi' yic syilan vin̈ yelta eb' soldado d'a macquiltaquil d'a stzolal.

5 Ix cham val yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Joab, d'a vin̈aj Abisai yed' d'a vin̈aj Itai, aton eb' sat yaj d'a eb' soldado chi', ix yal vin̈ icha tic: Yujto ay velc'och d'a e sat, yuj chi' malajocab' tas tz'utaj vin̈aj Absalón. Masanil eb' soldado ix ab'an tas ix yal vin̈ chi'. 6 Ix lajvi chi' ix b'at eb' smasanil d'a oval yed' eb' ayoch yed' vin̈aj Absalón chi'.

Ix schalaj sb'a eb' d'a scaltac te te' d'a yol yic Efraín. 7 Ix ac'ji ganar eb' soldado vin̈aj Absalón chi' yuj eb' soldado vin̈ rey chi'. Te nivan eb' ix cham d'a jun c'u chi', 20 mil eb' ix chami. 8 A d'a scaltac te te' chi' ix och oval, te nivan anima ix cham yuj satb'at d'a caltac te' chi' d'a yichan̈ eb' ix xicjicham d'a q'uen espada. 9 Ayq'ue vin̈aj Absalón chi' d'a yib'an̈ jun noc' smula. Ayic ix schalan sb'a vin̈ yed' eb' soldado vin̈aj rey David chi', ix meltzaj vin̈ d'a spatic. Axo ix aji, a d'a yalan̈ sc'ab' jun te' mach' ix ec' n̈icnaj noc'. Ix can n̈ac'naj sjolom vin̈ d'a scal xachul te' sc'ab' chi', ix can locan vin̈, axo noc' chej chi' ix b'atn̈ej noc'. 10 C'ocb'il val ay jun vin̈ soldado ix ilani, ix b'at yalan vin̈ d'a vin̈aj Joab icha tic:

—Locancan vin̈aj Absalón d'a scal sc'ab' jun te' mach' ix vila', xchi vin̈.

11 Ix tac'vi vin̈aj Joab chi' d'a vin̈:

—Tato ix il icha chi', ¿tas yuj maj a vach' milejcham vin̈? Tato icha chi', yovalil svac' spac d'ayach, svac'an lajun̈eoc ciclo plata d'ayach yed' jun nivan tzec'ul, xchi vin̈.

12 Ix tac'vi vin̈ icha tic:

—Vach'chom tzac' junoc mil q'uen plata chi' d'ayin, max vac'och in c'ab' d'a vin̈ yuninal vin̈ rey chi', yujto ix cab' val tas ix yutej vin̈ yalancot d'ayach, d'a vin̈aj Abisai yed' d'a vin̈aj Itai to malaj tas tz'utaj vin̈aj Absalón chi'. 13 An̈ejtona' tato ix in milcham vin̈, tzam cotn̈ej d'a vib'an̈ yujto malaj junoc tas c'ub'eltac d'a vin̈ rey chi', ¿tom tzato in a colo'? xchi vin̈ soldado chi'.

14-15 —Nab'an̈ej sviq'uec' tiempo ed'oc, xchi vin̈aj Joab chi'. Ix yic'anb'at oxe' q'uen yunetac lanza vin̈, ix b'at stecanoch q'uen vin̈ d'a spixan vin̈aj Absalón chi'. Yujto pitzanto vin̈, yuj chi' ix oymaj lajun̈van̈ eb' stan̈vumal vin̈aj Joab chi' d'a spatic vin̈, ix svach' milancham vin̈ eb'. 16 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Joab chi' to spuchaj q'uen trompeta yic mantzac b'at eb' soldado d'a spatic eb' yetisraelal chi'. 17 Ix lajvi chi', ix yic'anb'at snivanil vin̈aj Absalón chi' eb', ix b'at yac'anoch eb' d'a yol jun olan d'a caltac te' chi', ix q'uecan jun nivan b'ulan̈ q'uen d'a yib'an̈ yuj eb'. Axo pax eb' soldado vin̈aj Absalón chi' ixto cani, ix el eb' elelal, ix paxcan eb' d'a spat.

18 Ayic pitzanto vin̈aj Absalón chi', ay jun monumento yac'nac b'ojoc vin̈ d'a jun lugar scuch sch'olanil yic eb' vin̈ rey. A sb'i vin̈ ix yac'canoch d'ay, yujto malaj junoc yuninal vin̈ tz'ac'ancan b'inajoc: “Smonumento vin̈aj Absalón” ix sb'iejcani.

19 Axo vin̈aj Ahimaas yuninal vin̈aj Sadoc, ix alan d'a vin̈aj Joab:

—Sval d'ayach, cha in b'ati yic b'at val d'a vin̈ rey to a Jehová toxo ix colanel vin̈ d'a yol sc'ab' eb' yajc'ool, xchi vin̈.

20 Ix yalan vin̈aj Joab chi' icha tic:

—Max yal-laj a b'ati, man̈ a mojoc a ach ol b'at al jun lolonel chi', tope ato d'a junelxo ol ach b'atoc, palta a ticnaic maay, yujto a val vin̈ yuninal vin̈ rey chi' ix chami, xchi vin̈ d'a vin̈.

21 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Joab d'a jun vin̈ soldado aj Etiopía:

—Ixic, al d'a vin̈ rey tas ix il chi', xchi vin̈.

Ix em n̈ojan vin̈ aj Etiopía chi' d'a yichan̈ vin̈aj Joab chi', ix b'at lemnaj vin̈ yal d'a vin̈ rey chi'. 22 Ix yalanpax vin̈aj Ahimaas d'a vin̈aj Joab chi':

—Eloc val d'a a c'ool, cha in b'at d'a spatic vin̈ aj Etiopía chi', xchi vin̈.

Ix tac'vipax vin̈aj Joab chi' icha tic:

—¿Tas val yuj tza nib'ej tzach b'ati? ¿Toc ay tas ol ic' d'a jun lolonel chi'? xchi vin̈.

23 —Malaj yelc'ochi, vach'chom malaj tas svic' d'ay, palta ol in b'at lemnajoc, xchi vin̈.

—Ixic an, xchi vin̈aj Joab chi'.

Val d'a jun rato chi' ix b'at lemnaj vin̈aj Ahimaas chi' d'a jun ac'lic, ix b'ab'laj vin̈ yuj vin̈ aj Etiopía chi'. 24 C'ojanem vin̈aj rey David d'a snan̈al chab' spuertail chon̈ab' chi', axo pax vin̈ stan̈vumal chon̈ab' chi', ayec' vin̈ d'a span̈anil yib'an̈ smuroal b'aj ayoch puerta chi'. Ix yilan vin̈ scot jun vin̈ vinac sch'ocojil, te yelc'olal scot vin̈. 25 Te chaan̈ ix avaj vin̈, ix yalan vin̈ to ay jun vin̈ sjavi. Ix yalan vin̈ rey chi':

—Tato sch'ocoj vin̈, alum vach' ab'ix vin̈ syal chi', xchi vin̈ rey chi'.

Ayic lac'anxo sjavi vin̈, 26 ix yilan vin̈ stan̈vumal chon̈ab' chi' to tzac'an scot junxo vin̈, ix avaj vin̈ d'a vin̈ tan̈vum puerta chi':

—Ay val junxo vin̈ vinac te yelc'olal scoti, xchi vin̈.

—An̈eja' vach' ab'ix tzul yal junxo vin̈ chi', xchi vin̈ rey chi'.

27 Ix yalanxi vin̈ stan̈vumal chon̈ab' chi':

—A jun vin̈ b'ab'el chi' icha val sb'ey vin̈aj Ahimaas yuninal vin̈aj Sadoc svila', xchi vin̈. Ix tac'vi vin̈ rey chi':

—Tato a vin̈ chi', vach' spensar vin̈, vach' am tas ol ul yal vin̈, xchi vin̈.

28 Axo yic ix javi vin̈aj Ahimaas chi' d'a yichan̈ vin̈ rey chi', ix em n̈ojan vin̈, ix yac'an stzatzil sc'ol vin̈ rey chi' vin̈, ix yalan vin̈ icha tic:

—Mamin rey, aljocab' vach' lolonel d'a Jehová co Diosal, yujto a eb' ix meltzajoch ajc'olal d'ayach, toxo ix satjiel eb' yuj Jehová, xchi vin̈.

29 —¿Vach'am sc'ol vin̈aj Absalón ix ila'? xchi vin̈ rey chi'.

Ix tac'vi vin̈aj Ahimaas chi' icha tic:

—Toxon̈ej somsoman anima yic ix in checjicot yuj vin̈ a checab' aj Joab, majxo vab'i tas ix uji, xchi vin̈.

30 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈:

—B'esec' jab'oc a b'a d'a chi', tzach can ta', xchi vin̈.

Ix sc'anab'ajan vin̈ yochcan lin̈an ta'. 31 Ato val chi' ix ja n̈icnaj vin̈ aj Etiopía chi', ix yalan vin̈ icha tic:

—Mamin rey, cha jun vach' ab'ix tzul val tic d'ayach: A ticnaic, toxo ix ach scolel Jehová d'a yol sc'ab' masanil eb' ix och ajc'olal d'ayach, xchi vin̈.

32 Ix sc'anb'an vin̈ rey chi' d'a vin̈:

—Xalpax vin̈aj quelem Absalón ¿vach'am sc'ol vin̈? xchi vin̈ rey chi'.

Ix tac'vi vin̈ aj Etiopía chi':

—Mamin rey, tzoc val cot d'a yib'an̈ masanil eb' ayoch ajc'olal d'ayach icha ix aj scot d'a yib'an̈ vin̈ chi', xchi vin̈.

33 Ayic ix yab'an jun chi' vin̈ rey chi', ix och pitz'an d'a spixan vin̈, ix q'ue vin̈ d'a yib'an̈ b'aj ay spuertail jun chon̈ab' chi'. Van sb'ey vin̈, ix yalan vin̈ icha tic: Ay, ay ach vuninal aj Absalón. Comonoc a in ix in cham a q'uexuloc, xchi vin̈.

19

1-4 Ix yab'an eb' anima to a vin̈aj rey David ste oc' vin̈ yuj schamel vin̈aj Absalón, vin̈ yuninal, yuj chi' a tzalajc'olal yuj b'aj ix yac' ganar oval eb' d'a jun c'u chi', ix meltzajcanoch d'a cusc'olal. A eb' soldado ix xid'ec' d'a oval chi', q'uixvelalxon̈ej ix aj sjax eb', elc'altacxon̈ej ix och eb' d'a yol chon̈ab' chi', ichato toxon̈ej ix el eb' d'a eb' ajc'ol chi'. A vin̈aj rey David chi', macan sat vin̈ tz'el yav vin̈: Ay ach vuninal aj Absalón. Ay ach vuninal aj Absalón, xchi vin̈. Ix yab' vin̈aj Joab to van yoc' vin̈ rey chi' yuj vin̈ yuninal chi'.

5 Yuj chi' ix b'at vin̈ b'aj ayec' vin̈ rey chi' ix yalan vin̈ icha tic:

—A ticnaic van ac'an q'uixvelal eb' a soldado ix ach colanel yed' eb' al uninal yed' eb' ix etb'eyum yed' eb' ix schab'il etb'eyum. 6 Van a ch'oxaneli to malaj yelc'och eb' etyajalil yed' eb' a soldado d'a yol a sat. A eb' ajc'ol yajoch d'ayach, te xajan eb' uuj, axo eb' tzach xajanan tic, van a chacancanel eb'. A ticnaic snachajel vuuj, tecan vach' ix ab'i tato maj cham vin̈aj Absalón chi', a on̈xo pax tic jun, on̈ chamocab' co masanil. 7 Yuj chi', a ticnaic elan̈coti, tzac'an snivanil sc'ol masanil eb' a soldado. Tato man̈ ol ach eloc, val d'a yichan̈ Jehová svala', man̈xa junoc mach ayec' ed'oc ol q'uin̈ib'oc. Tato icha chi', te chuc tas ol ja d'a ib'an̈ ticnaic d'a yichan̈ tastac ec'nac d'a ib'an̈ yictax quelem achto, xchi vin̈aj Joab chi'.

8 Yuj chi' ix q'ue vaan vin̈ rey chi', ix elta vin̈, ix b'at em c'ojan vin̈ d'a sti' spuertail chon̈ab' chi'. Ayic ix alchaj yab' masanil eb' chon̈ab', ix ja eb' d'a yichan̈ vin̈.

Axo pax eb' israel ayoch yed' vin̈aj Absalón, elelal ix aj spax eb' d'a spat.

Ix meltzaj vin̈aj rey David d'a Jerusalén

9 Masanil macan̈il eb' yin̈tilal Israel chi' ix laj yal eb' icha tic: A vin̈aj rey David tic ix on̈ colanel d'a yol sc'ab' eb' filisteo yed' d'a juntzan̈xo eb' cajc'ool, axo ticnaic, yuj vin̈aj Absalón, ix el vin̈ elelal d'a co macb'en tic. 10 A vin̈aj Absalón chi' ix co comon aq'uejoch co reyaloc, toxo ix champax vin̈ d'a oval. ¿Tas sco tan̈vejec, yuj chi' max quic'xicot vin̈aj rey David chi' co reyaloc? xchi eb'.

11 Yuj chi', a vin̈ rey chi' ix checanb'at aljoc d'a eb' vin̈ sacerdote, aton vin̈aj Sadoc yed' vin̈aj Abiatar icha tic: Alec d'a eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' Judá icha tic: Toxo ix vab'i tastac van yalan juntzan̈xo macan̈il eb' quetchon̈ab'. ¿Tas yuj tzac'anxo tze na' tas tz'aj in c'ochxi d'a in palacio? 12 Ayto vuj in b'a eyed'oc, junn̈ej pax quin̈tilal, ¿tas yuj tzac'anxo tzul in eyic'xib'at d'a in palacio? xe chi d'a eb', xchi vin̈ rey chi'. 13 Ix yalanxi vin̈ rey chi' to sb'at alchaj d'a vin̈aj Amasa icha tic: A ach tic ayto vuj in b'a ed'oc, yuj chi' a ticnaic, a ach ol ach och yajaliloc eb' soldado sq'uexuloc vin̈aj Joab. Tato max elc'och tas van valan tic, aocab' Dios tz'ac'ancot yaelal d'a vib'an̈, xchi vin̈.

14 Icha chi' ix aj smontanxi eb' aj Judá chi' vin̈ rey chi', junxon̈ej ix aj spensar eb', ix yalanb'at eb' d'a vin̈ to smeltzajxicot vin̈ yed' masanil eb' soldado. 15 Yuj chi' ix cot vin̈ rey chi', ix javi vin̈ d'a sti' a' Jordán. Ix smolb'ejpax sb'a eb' aj Judá d'a Gilgal yic tzul schaanec'ta vin̈ rey chi' eb' d'a yol a a' chi'. 16 An̈ejtona' pax vin̈aj Simei yuninal vin̈aj Gera aj Bahurim, d'a yin̈tilal Benjamín, elan̈chamel ix cot vin̈ yed' eb' aj Judá, yic tzul schaan vin̈ rey chi' eb'. 17 Tzac'anoch mil eb' soldado yin̈tilal Benjamín yuj vin̈aj Simei chi'. Axo pax vin̈aj Siba, checab' yaj d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Saúl, 15 eb' yuninal vin̈ yed'nac yed' pax 20 eb' schecab' vin̈, ix b'ab'laj c'och eb' d'a vin̈aj rey David chi' d'a sti' a' Jordán. 18 Elan̈chamel ix c'axpajec' eb' d'a sjayil a' yic syic'anec'ta eb' yuninal vin̈ rey chi' eb' yed' ix yetb'eyum vin̈. Ix colvajpax eb' d'a b'ajtac syal vin̈ rey chi'. Ayic mantzac c'axpajec'ta vin̈ rey d'a yol a' chi', ix c'och vin̈aj Simei, ix em n̈ojan vin̈ d'a yichan̈ vin̈. 19 Ix yalan vin̈ icha tic:

—Mamin rey, tzin tevi d'ayach to tzin ac' nivanc'olal yic maxtzac a nacot in mul ix och d'ayach a in a checab' in tic, ayic ix ach el d'a Jerusalén. Mocab' cot oval d'ayin. 20 Svojtaquejeli to chuc ix vutej in b'a, yuj chi' a d'a yin̈tilal José, a in ix in b'ab'laj javi ul ach in cha mamin rey, xchi vin̈.

21 Axo vin̈aj Abisai yune' ix Sarvia ix alan icha tic:

—A vin̈aj Simei tic, smoj scham vin̈ yujto ix scatab'ej vin̈ rey sic'b'ilel yuj Jehová tic vin̈, xchi vin̈.

22 Ix tac'vi vin̈ rey chi' icha tic:

—¿Tas val eyoch a ex yune' ex ix Sarvia tic d'a jun lolonel tic? Man̈xo eyac' somchaj in c'ool. A ticnaic vojtacxo to ol in ochxoc sreyaloc eb' vetisraelal, yuj chi' malaj junoc mach syal scham d'a yol co chon̈ab' tic ticnaic, xchi vin̈.

23 Ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Simei chi' icha tic:

—Svac' in ti' d'a yichan̈ Jehová to man̈ ol ach in mil-laj, xchi vin̈.

24 Ix cotpax vin̈aj Mefi-boset yixchiquin vin̈aj Saúl, ul scha vin̈ rey chi'. Yictax ix elcan vin̈ rey chi' elelal, masanto ix meltzaj vin̈ d'a junc'olal, malaj juneloc ix sb'iquel yoc vin̈, maj sjoxel-laj jab'oc sn̈itac xil sti' vin̈, maj sq'uexel spichul vin̈. 25 Ayic ix el vin̈aj Mefi-boset d'a Jerusalén, ix cot vin̈ scha vin̈ rey chi', ayic ix schalan sb'a eb' vin̈, ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈:

—¿Tas yuj maj ach b'at ved'oc? xchi vin̈.

26 Ix tac'vi vin̈aj Mefi-boset chi':

—Mamin rey, yujto chuclaj voc, yuj chi' ix val d'a vin̈ in checab' aj Siba to syac'och stz'um noc' in b'uru vin̈, tzin q'ue d'a yib'an̈ noc' yic tzin b'at ed'oc valani, palta ix smusej in sat vin̈. 27 Ix yesejpaxel in ti'oc vin̈ d'ayach. A ach tic mamin rey, lajan ach icha junoc Yángel Dios. Elocab' c'och tas tza nib'ej. 28 Vach'chom masanil yin̈tilal in mam vicham syal a milanchamoc, palta ix in avtej vael ed'oc d'a a mexa, yuj chi' man̈xalaj tas vach' valani, xchi vin̈.

29 Ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈ icha tic:

—Man̈xalaj tas vach' calani, toxo ix in na to tza puquec' lum a luum yed' vin̈aj Siba, xchi vin̈.

30 Ix tac'vi vin̈aj Mefi-boset chi':

—Canocab' lum luum chi' d'a vin̈aj Siba chi' smasanil, a jun nivan yelc'ochi to tzalajc'olal tzach jax d'a a palacio junelxo, xchi vin̈.

31 An̈ejtona' vin̈aj Barzilai aj Galaad, ix emta vin̈ d'a Rogelim ix ul yilan vin̈ sc'axpajcanec'ta vin̈ rey chi' d'a yol a' Jordán, yic spuclancan sb'a vin̈ yed' vin̈. 32 Te icham vinacxo vin̈aj Barzilai chi', 80 ab'ilxo sq'uinal vin̈. Ayic ayec' vin̈ rey chi' d'a Mahanaim, ix b'at vin̈ yac'n̈ej svael vin̈ rey chi', yujto te b'eyum vin̈. 33 Ix yalan vin̈aj rey David chi' d'a vin̈ icha tic:

—Con̈ ved'oc d'a Jerusalén, ata' ol ach ajn̈ej ved'oc, xchi vin̈.

34 Ix tac'vi vin̈aj Barzilai chi' icha tic:

—Jayexon̈ej ab'il pitzan in, nab'an̈ejxom tzin b'at ed' d'a Jerusalén chi'. 35 Ayxo 80 ab'il in q'uinal, maxtzac vab'laj svach'il tas tzin va yed' tas svuq'uej, maxtzac yal-laj vilani tato vach' mato maay, maxtzac vab'laj sb'itan eb' vin̈ sb'itani yed' eb' ix sb'itani. Nab'axon̈ej am ipan in svac'och in b'a a c'atq'uej. 36 An̈ejto tzin c'axpajec' d'a yol a' Jordán tic tzin b'at jab'ocxo ed'oc, svilan a b'atcani. ¿Tasto val yuj tzala' to tzin b'at ed'oc d'a Jerusalén yuj spacoc svach'il in c'ool? 37 Yuj chi' eloc d'a a c'ool, tzin a cha meltzaj d'a in pat, axon̈ej to tzin tan̈vej in chami, ol in mucjoc b'aj mucan in mam in nun. An̈ej jun, ay jun a checab' syal ic'anb'at mamin rey, aton vin̈ vuninal scuchan Quimam, ic'b'at vin̈, tzac'an a vach'c'olal chi' d'a vin̈, xchi vin̈.

38 Ix yalan vin̈ rey chi':

—B'atocab' vin̈ ved' an. Ichocab' chi' tz'aji. Yaln̈ej tas tza c'an yuj vin̈, ol vac' d'a vin̈, xchi vin̈.

39 Masanil eb' ajun yed' vin̈ rey chi', ix c'axpajec'ta eb' d'a yol a' Jordán, ix c'axpajpaxec' vin̈ rey chi', ix stz'ub'ancanelta sti' vin̈aj Barzilai chi' vin̈, ix yalan vach' lolonel vin̈ d'a yib'an̈ vin̈, ix paxcan vin̈ d'a spat. 40 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈ rey chi' d'a Gilgal, ajun vin̈aj Quimam chi' yed' vin̈ yed' masanil eb' aj Judá, ajun pax nan̈alxo eb' israel. 41 Masanil eb' soldado israel ix b'at ilan vin̈ rey chi', ix yalan eb' d'a vin̈ icha tic:

—¿Tas yuj an̈ej eb' quetchon̈ab' yin̈tilal Judá ix ach ic'ancoti, ix ach ic'anec'ta d'a yol a' Jordán yed' eb' ix etb'eyum yed' pax eb' uninal yed' masanil eb' a soldado? xchi eb'.

42 Axo eb' aj Judá chi' ix tac'vi d'a eb' yetisraelal chi':

—Yujto a vin̈ rey tic ayto cuj co b'a yed' vin̈, yuj chi' max yal-laj scot eyoval d'ayon̈, ¿toc a d'a spatic vin̈ tzon̈ va'i? ¿tocval ay jab'oc co ganar yed' vin̈? xchi eb'.

43 Ix tac'vi eb' yetisraelal eb' chi' d'ay:

—Vach'chom icha chi', palta a on̈ tic lajun̈ macan̈ in̈tilal on̈ d'a eyichan̈, yuj chi' te ay calan quic d'a vin̈ d'a eyichan̈. ¿Tas yuj tzon̈ e patiquejcani? ¿Tom man̈oc on̈ ix co b'ab'laj alej to smeltzajxi vin̈ co reyal? xchi eb'.

Palta a eb' aj Judá chi', ec'to te ya tas ix yal eb' d'a eb' yetisraelal chi'.

20

Ix q'ue somnaj eb' chon̈ab' yuj vin̈aj Seba

1 Ay jun vin̈ vinac yelxo te chuc spensar d'a scal eb' yin̈tilal Benjamín scuchan Seba yuninal vin̈aj Bicri. Ix spu noc' sch'aac vin̈, ix q'ue somnaj eb' anima chi' yuj vin̈, ix yalan vin̈ icha tic: A on̈ tic malaj calan quic d'a vin̈aj David yuninal vin̈aj Isaí tic. Con̈ paxec d'a co pat co masanil a on̈ israel on̈ tic, xchi vin̈ d'a eb'.

2 Yuj chi', masanil eb' israel chi' ix actancan vin̈aj rey David chi', axo yed' vin̈aj Seba chi' ix b'at eb'. Axo eb' soldado d'a yin̈tilal Judá, ix cann̈ej eb' yed' vin̈ rey chi', ix cot eb' yed' vin̈ d'a sti' a' Jordán masanto d'a Jerusalén.

3 Ayic ix jax vin̈aj rey David chi' d'a spalacio d'a Jerusalén, ix yic'anelta lajun̈van̈ eb' ix schab'il yetb'eyum vin̈, aton eb' ix aycan stan̈vej spat vin̈ chi', ch'oc junxo pat b'aj ix tan̈vaj eb' ix. Toxon̈ej ix ac'ji tas sva eb' ix, palta majxo vaylaj vin̈ yed' eb' ix. Ata' ix cann̈ej eb' ix masanto ix cham eb' ix, icha eb' ix chamnacxo yetb'eyum ix ajcan eb' ix.

4 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Amasa:

—B'at molb'ejcot masanil eb' vin̈ vinac yic Judá, axo chab'ej tzach javi yed' eb' vin̈ d'a tic, xchi vin̈.

5 Ix b'at vin̈aj Amasa chi' smolb'ej eb' vin̈, palta ix ec' tiempo, maj jalaj vin̈ icha val sc'ual yaj yalancan eb' vin̈ chi'. 6 Yuj chi' ix yalan vin̈aj rey David chi' d'a vin̈aj Abisai:

—Tecan to ec'b'al ol on̈ yixtej vin̈aj Seba tic d'a yichan̈ icha ix sc'ulej vin̈aj Absalón. Yuj chi' cuchb'ej masanil eb' soldado, tzach b'at d'a spatic vin̈, axo talaj tz'aji tz'och vin̈ scol sb'a d'a junoc chon̈ab' ayoch smuroal, tz'el vin̈ d'ayon̈, xchi vin̈.

7 Masanil eb' soldado yic vin̈aj Joab yed' eb' cereteo, eb' peleteo yed' juntzan̈xo eb' soldado te jelan, ix el eb' d'a Jerusalén, ix b'at eb' yed' vin̈aj Abisai chi' d'a spatic vin̈aj Seba chi'. 8 Ayic ix c'och eb' d'a slac'anil jun nivan tenam ay d'a Gabaón, ata' ix schalaj sb'a vin̈aj Amasa chi' yed' eb'. A vin̈aj Joab ayoch spichul vin̈ yic oval, ayoch jun cincho d'a snan̈al vin̈. A d'a snan̈al vin̈ chi' jachanoch jun q'uen espada ayem d'a yol yatut. Ayic van sc'och vin̈ yac' stzatzil sc'ol vin̈aj Amasa chi', ix q'ueta jasnaj q'uen yespada vin̈ chi', ix sic'anxiq'ue q'ueen vin̈. 9 Ix syaman xil sti' vin̈aj Amasa chi' vin̈ yed' svach' c'ab' yic stz'ub'anelta sti' vin̈ vin̈, ix sc'anb'an vin̈ d'a vin̈:

—¿Vach' am ix ach ajelc'och vuc'tac? xchi vin̈aj Joab chi'.

10 A vin̈aj Amasa chi' max snalaj vin̈ yuj q'uen espada ix siq'uixq'ue vin̈aj Joab chi'. Axo ix aji, ix stipanoch q'uen vin̈ d'a sc'ol vin̈aj Amasa chi'. Ix elta lan̈naj yol sc'ol vin̈ smasanil d'a sat luum. Junn̈ej ix yac' vin̈aj Joab chi' d'a vin̈, ix cham vin̈. Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj Joab chi' yed' vin̈ yuc'tac chi', aton vin̈aj Abisai d'a spatic vin̈aj Seba chi'. 11 Ay jun vin̈ d'a scal eb' soldado vin̈aj Joab chi' ix och lin̈an d'a stz'ey snivanil vin̈aj Amasa chi', ix yalan vin̈:

—A mach ayoch yed' vin̈aj Joab yed' pax vin̈aj rey David, ochocab' tzac'an yuj vin̈aj Joab chi', xchi vin̈.

12 Ix can telan snivanil vin̈aj Amasa chi' d'a scal schiq'uil d'a yol b'e chi'. Ayic ix yilan jun vin̈ soldado chi' to ayic van yec'ta eb' soldado d'a stz'ey snivanil vin̈aj Amasa chi', tz'och lin̈an eb' yila', yuj chi' ix sn̈ercanel vin̈ d'a ti' b'e, ix slich'anb'at jun c'apac vin̈ d'a yib'an̈. 13 Ayic toxo ix sn̈ercanel vin̈ chi', ix ec'b'at eb' soldado smasanil, ix b'at eb' yed' vin̈aj Joab say vin̈aj Seba chi'.

14 A vin̈aj Seba chi', ix ec' vin̈ smolb'ej eb' soldado d'a junjun macan̈ yin̈tilal eb' israel, masanto ix c'och vin̈ d'a Abel-bet-maaca. Axo masanil eb' yin̈tilal Bicri tzac'anxo och eb' yuj vin̈, ix och eb' d'a yol chon̈ab' chi'. 15 Ayic ix c'och eb' soldado vin̈aj Joab d'a Abel-bet-maaca chi', ix oymaj eb' d'a spatic, ix sb'oanoch lum luum eb' stec'nub'oc d'a spatictac smuroal chon̈ab' chi', yic syac'an oval eb' d'ay. Ix och ijan eb' smac'anem vecnaj smuroal chi'. 16 Ata' ay jun ix ix te ay spensar, ix q'ue ix d'a yib'an̈ smuroal chon̈ab' chi', ix yalan ix icha tic:

—Ab'ec, ab'ec tas ol vala'. Alec d'a vin̈aj Joab chi' to scot vin̈ d'a tic, yujto tzin nib'ej tzin lolon yed' vin̈, xchi ix.

17 Ayic ix c'och vin̈ d'a slac'anil ix, ix sc'anb'an ix icha tic:

—¿Tom a ach tic ach Joab? xchi ix d'a vin̈.

—A in toni, xchi vin̈. Ix yalanxi ix d'a vin̈:

—Ab' tas ol val a in a checab' in tic, xchi ix.

—Tic svab'i, xchi vin̈. 18 Ix syamanoch ix yalan icha tic:

—A d'a peca' tz'alji icha tic: A mach snib'ej syojtaquejel junoc tasi, sc'anb'ejocab' d'a chon̈ab' Abel, xchi. Icha chi' tz'aj sb'o yaj junoc tasi. 19 A on̈ cajan on̈ d'a jun co chon̈ab' tic, ichn̈ej ta' cajeq'ui, c'anab'ajum on̈ d'a sc'ayb'ub'al Dios. Te nivan pax yelc'och jun co chon̈ab' tic. Palta a achxo tic tza nib'ej tza sateli. ¿Tas yuj tza nib'ej tza satel tastac to yic Jehová yaji? xchi ix.

20 Ix yalan vin̈aj Joab chi' icha tic:

—Man̈ ichocta' van in naani yic tzin sataneli. 21 Man̈oc jun chi' sco saya', palta a jun vin̈ scuchan Seba yuninal vin̈aj Bicri aj tzalquixtac d'a yol yic Efraín sco saya'. A jun vin̈ chi' ix q'ue vaan vin̈ ajc'olal d'a vin̈aj rey David. An̈ej vin̈ tzeyac' d'a yol co c'ab', tzon̈ el d'a jun chon̈ab' tic, xchi vin̈.

—D'a yib'an̈ muro tic ol co julem sjolom vin̈ d'ayach, xchi ix.

22 Yuj sjelanil spensar ix chi', ix b'at ix smontej eb' yetchon̈ab' chi'. Ix lajvi chi', ix stzepanel sjolom vin̈aj Seba chi' eb', ix sjulanemta eb' d'a vin̈aj Joab chi'. Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ to spuchaj noc' ch'aac yic tz'el eb' d'a jun chon̈ab' chi', yuj chi' ix paxcan junjun eb' soldado d'a spat, ix meltzajpaxcan vin̈aj Joab chi' d'a Jerusalén yic b'at lolon vin̈ yed' vin̈ rey chi'.

Eb' schecab' vin̈aj rey David

(2S 8.15-18; 1Cr 18.14-17)

23 Icha chi' ix aj scanxi vin̈aj Joab chi' yajalil d'a scal masanil eb' soldado yic Israel, axo pax vin̈aj Benaía yuninal vin̈aj Joiada, a vin̈ yajal yaj d'a eb' cereteo yed' d'a eb' peleteo. 24 A vin̈aj Adoram tz'ilan eb' ayn̈ejcanoch sb'oan munlajel, axo vin̈aj Josafat yuninal vin̈aj Ahilud tz'ib'um yaj vin̈ d'a vin̈ rey chi'. 25 A vin̈aj Seva stz'ib'an yab'ixal vin̈ rey chi' d'a stzolal. Axo vin̈aj Sadoc yed' vin̈aj Abiatar, sacerdote yaj eb' vin̈. 26 Axo pax vin̈aj Ira, aj chon̈ab' Jair, sacerdote yaj vin̈ d'a vin̈aj rey David chi'.

21

A spac ix ac'ji yuj schamel eb' gabaonita

1 A d'a yol stiempoal vin̈aj rey David, oxe' ab'il ix yac' jun vejel. Ix sc'anb'an vin̈aj David chi' d'a Jehová tas yuj icha chi' tzuji. Ix yalan Jehová chi' icha tic: Van eyab'an syail yuj jun vejel tic, yuj smul vin̈aj Saúl yed' yin̈tilal, yujto smilnaccham eb' gabaonita vin̈, xchi.

2 Yuj chi' ix yavtej eb' gabaonita chi' vin̈ rey chi' yic slolon vin̈ yed' eb'. (A eb' gabaonita chi', man̈ israeloc eb', amorreo eb', aycan eb' d'a scal eb' israel chi', yujto ix yac' sti' eb' israel chi' to max satel eb' gabaonita chi' eb'. Palta axo vin̈aj Saúl, ix yac'lej vin̈ satanel eb' yuj svach'iloc eb' israel yed' eb' aj Judá yalani.) 3 Ix yalan vin̈aj rey David chi' d'a eb':

—¿Tas vach' tzin c'ulej eyed'oc? ¿Tas spac svac' d'ayex yuj b'aj ix ex ixtaxi, yic vach' syac' svach'c'olal Jehová d'a quib'an̈ a on̈ schon̈ab' on̈ tic? xchi vin̈.

4 Ix tac'vi eb' gabaonita chi' icha tic:

—A coval yed' vin̈aj Saúl yed' yin̈tilal, malaj sb'onab'il, max b'olaj yed' q'uen tumin, malaj calan quic co milancham junoc ex, xchi eb'.

Ix yalanxi vin̈aj rey David chi' d'a eb':

—Alec d'ayin an, tas tze nib'ej svac' d'ayex, xchi vin̈.

5 Ix tac'vi eb' icha tic:

—Co gana tzac'och ucvan̈oc yin̈tilal vin̈aj Saúl d'a yol co c'ab', yujto snib'ejnac vin̈ on̈ sateli yic vach' max on̈ can d'a e cal a ex israel ex tic. 6 A eb' ucvan̈ chi' ol co milcham eb', ol cac'anq'ue locan eb' d'a yichan̈ Jehová d'a Gabaa d'a schon̈ab' vin̈aj Saúl chi', aton vin̈ sic'nacoch Jehová reyal, xchi eb'.

Ix stac'vej vin̈aj rey David chi' yac'an d'a eb'. 7 Maj ac'jilaj vin̈aj Mefi-boset d'a yol sc'ab' eb', aton vin̈ yuninal vin̈aj Jonatán yixchiquin vin̈aj Saúl, yujto yac'nac sti' vin̈aj David d'a vin̈aj Jonatán chi' d'a yichan̈ Jehová to man̈ ol miljoccham yin̈tilal vin̈. 8 Ix schecan vin̈ rey chi' yamchaj vin̈aj Armoni yed' junxo vin̈ scuchan Mefi-boset, aton eb' vin̈ yuninal vin̈aj Saúl yed' ix Rizpa yisil vin̈aj Aja. Ix schecan vin̈ yamchajpax ovan̈ eb' vin̈ yune' ix yisil vin̈aj Saúl chi' scuchan Merab, aton eb' vin̈ yune' ix yed' vin̈aj Adriel, yuninal vin̈aj Barzilai aj Mehola. 9 Ix ac'jioch eb' vin̈ ucvan̈ chi' d'a yol sc'ab' eb' aj Gabaón chi'. Ix ac'jiq'ue locan eb' vin̈ d'a yichan̈ Jehová d'a jolom vitz. Icha chi' ix aj scham eb' vin̈ ucvan̈ chi' d'a stiempoal yel yich sjochchaj ixim cebada.

10 Axo ix Rizpa chi' ix lich'anem jun icha noc' lopil d'a sjolom jun q'uen q'ueen, ix can ix stan̈vej snivanil eb' vin̈ chamnac chi'. Ix cann̈ej ix ta' yic ix el yich sjochchaj ixim cebada, masanto ix javi n̈ab'il q'uinal. Max scha emlaj noc' ostoc ix d'a snivanil eb' vin̈ chi' d'a c'ualil, max schapaxc'ochlaj noc' chium noc' ix d'ac'valil.

11 Ayic ix yab'an vin̈aj rey David tastac sc'ulej ix Rizpa chi', 12 ix schecan vin̈ b'at ic'joccot sb'aquil vin̈aj Saúl yed' yic vin̈ yuninal, aton vin̈aj Jonatán, d'a chon̈ab' Jabes d'a yol yic Galaad. Yujto a eb' aj Jabes chi' xid' ic'jinaccot d'a slac'anil mercado yic Bet-sán, b'aj locancanq'ue yuj eb' filisteo, ayic smiljicham eb' d'a oval d'a Gilboa. 13 Ix schecan vin̈ rey chi' ic'joccot sb'aquil eb' vin̈ chi' yed' pax sb'aquil eb' vin̈ ucvan̈ ix q'ue locan chi'. 14 Ix mucji sb'aquil eb' vin̈ chi' d'a Zela d'a yol yic Benjamín, aton b'aj mucan vin̈aj Cis smam vin̈aj Saúl chi'. Ix uji masanil tas icha ix aj yalan vin̈ rey chi'. Ix lajvi chi', ix yab' Dios tas ix c'anchaj d'ay yuj svach'iloc chon̈ab'.

A vin̈aj Abisai ix colan vin̈aj rey David

15 Ix yac'anxi oval eb' filisteo yed' eb' israel, yuj chi' ix b'atxi vin̈aj rey David chi' yed' eb' soldado yac' oval yed' eb', palta ix te c'unb'i vin̈ rey chi'. 16 Ay jun vin̈ scuchan Isbi-benob, yin̈tilal eb' chaan̈ steel, ix snib'ej vin̈ smilcham vin̈ rey chi'. A q'uen slanza vin̈, ec'to uque' libra yalil q'ueen, axo d'a jun cincho vin̈ ayoch d'a snan̈al locanoch jun q'uen espada ac'to. 17 Axo vin̈aj Abisai yune' ix Sarvia ix colan vin̈aj rey David chi'. Ix smilancham jun vin̈ filisteo chi' vin̈, yuj chi' ix yac' sti' eb' soldado d'a vin̈aj David chi' icha tic: Man̈xo ol ach co chab'at qued' d'a oval, yic vach' max ach chami, yujto a ach ayachoch yipoc co c'ol a on̈ israel on̈ tic, xchi eb'.

Ochnac oval yed' eb' chaan̈ steel

(1Cr 20.4-8)

18 Ix lajvi chi', ix yac'anxi oval eb' israel yed' eb' filisteo d'a Gob. A d'a jun tiempoal chi', a vin̈aj Sibecai aj Husa ix milancham vin̈aj Saf yin̈tilal eb' chaan̈ steel. 19 An̈eja' d'a Gob chi' ix ochpax junxo oval yed' eb' filisteo chi'. A vin̈aj Elhanán yuninal vin̈aj Jaare-oregim aj Belén, ix milancham vin̈aj Goliat aj Gat. A ste'al slanza jun vin̈ chi', lajan spatic icha te te' b'aj tz'och an̈ ch'al d'a te' jal-lab'.

20 Ix ochpax junxo oval d'a Gat. Ay jun vin̈ te chaan̈ steel ta', yin̈tilal eb' chaan̈ steel. A jun vin̈ chi', lajchave' yiximal sc'ab' vin̈, lajchave' pax yiximal yoc vin̈. 21 Ix te b'uchvaj vin̈ d'a eb' soldado Israel, palta ix miljicham vin̈ yuj vin̈aj Jonatán yuninal vin̈aj Simea yuc'tac vin̈aj rey David. 22 A eb' vin̈ chan̈van̈ chi', a vin̈aj Refa aj Gat ay yin̈tilal eb', palta ix ac'ji ganar eb' vin̈ yuj vin̈aj rey David yed' eb' soldado.

22

Sb'it vin̈aj rey David yujto ix yac' ganar oval

(Sal 18.1-50)

1 A vin̈aj David ix b'itan jun b'it tic d'a Jehová ayic ix colchajel vin̈ d'a yol sc'ab' vin̈aj rey Saúl yed' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ol d'a vin̈.

2 Mamin Jehová, ichato n̈aq'ueen aj d'ayin, ichato in cuartel aji, yujto in Columal ach.

3 Ach in Diosal, a d'ayach scot vip, a d'ayach tzin col in b'a, in Tan̈vumal aji. In Columal ach, te ay a poder. Uuj max in yamchajlaj yuj eb' ayoch ajc'olal d'ayin. A ach ix in a col d'a mach snib'ej in sataneli.

4 Smojton val a b'itaji. Ayic svalan in b'a d'ayach, d'a val elan̈chamel tzin a colancanel d'a yol sc'ab' eb' ajc'ol yajoch d'ayin.

5 A smay chamel ix oymaj d'a in patic. Man̈ jantacoc yaelal ix javi d'a vib'an̈ yic tzin sateli.

6 A chamel, ichato toxo ix spixoch slasu d'ayin, ichato ix sb'o in yaalil yic tzin telvi.

7 Mamin Jehová, ix val in b'a d'ayach ayic ayinec' d'a scal in somc'olal. Ach in Diosal, ix in c'an a colval. A d'a a cajnub' ix ab' tas ix vala'. Ix c'och vav d'a a chiquin.

8 Ichato ix ec' jun nivan quixcab' te ov. Ix te ib'xi sb'achnub'al satchaan̈. Ix tzicub'tan̈aj val yuj yoval a c'ool ach in Diosal.

9 Ichato ix elta tab' d'a yol a n̈i', axo d'a yol a ti' ichato ix elta jun c'ac' te ov. Ichato ix elta tzipipoc tzac'ac' d'a yol a ti' chi'.

10 Ix a jac satchaan̈, ix ach emuli. Ayoch nivac q'uic'al asun d'a yalan̈ oc ayic ach emul chi'.

11 Ay ach q'ue d'a yib'an̈ jun querubín, ix ach b'at jen̈en̈oc, ix ach b'at b'achachoc d'a yib'an̈ ic'.

12 C'ub'an ach el b'aj te q'uic'q'uinal. Ix a c'ub'ejel a b'a d'a scal q'uic'al asun b'ud'jinaquel yuj a a'.

13 Ach in Diosal, yuj scopopial a tziquiquial ix scha sc'ac'al juntzan̈ tzac'ac' chi'.

14 Mamin Jehová, ec' achto d'a yib'an̈ smasanil, ix el av icha val sc'an̈ c'u d'a satchaan̈. Ix cot sacb'at yed' tzac'ac'.

15 Ix ac'anb'at a jul-lab', axo eb' ajc'ool ix saclemcanb'at eb' yuuj. Ix a julanb'at jun c'ac' tz'ec' copnaj d'a scal eb', ix pechchaj eb' yuuj.

16 Mamin Jehová, yuj schaan̈il ix ach avaji yuj pax jun ic' te ov ix aq'uelta, ix checlaj yich a' mar. Yuj pax chi' ix checlaj yich yolyib'an̈q'uinal tic.

17 Ach in Diosal, masanto d'a satchaan̈ ix ac'cot a colval d'ayin, ichato ix in ic'q'ueta d'a yol jun a a' te jul yich.

18 Ix in a colan d'a eb' ajc'ool te ay yip, malaj tzin och d'a eb', yelxo val te tec'an eb' d'a vichan̈.

19 Ix och b'ulnaj eb' d'ayin ayic ay in och d'a ilc'olal, a achxo Jehová ix ach och ved'oc.

20 Ix in ic'anelta b'aj lod'an, ix in ac'ancanoch b'aj levan. Ix in a colo' yujto xajan in uuj.

21 Mamin Jehová, ix ac' spac d'ayin yujto tojol ix vutej in b'a. Ix ac' a vach'c'olal d'ayin, yujto malaj in mul,

22 yujto tzin c'anab'ajej a b'eyb'al. Ach in Diosal, max in c'ulejlaj chucal, malaj in gana svic'canel in b'a d'ayach.

23 Naann̈ej masanil a c'ayb'ub'al vuuj, malaj b'aq'uin̈ sb'at a lolonel satc'olal vuuj.

24 Vach'n̈ej in b'eyb'al d'a ichan̈. Ix in ya'ilej in b'a yic max in b'at d'a chucal.

25 Yujn̈ejton chi' ix ac' spac d'ayin yujto tojol svutej in b'a, malaj pax in mul d'a ichan̈ ach Jehová.

26 Mamin, a eb' tzach c'anab'ajani, ol elc'och syal a lolonel d'a eb'. A eb' vach' spensar, vach' pax tzutej a pensar d'a eb'.

27 Vach' tzutej a b'a d'a eb' vach' sb'eyb'al, palta tza ch'ox a jelanil a tenanec' spensar eb' ixtum anima.

28 Tza col eb' emnaquil, axo eb' syic'chaan̈ sb'a, tziq'uemta eb'.

29 Mamin Jehová, a achton tzac' saquilq'uinal d'ayin. A achton tzic'canel q'uic'alq'uinal d'ayin ach in Diosal.

30 Yuj a colval ix in saclemejb'at eb' soldado, ix in c'axpajec' d'a yib'an̈ smuroal juntzan̈ chon̈ab'.

31 Ach Jehová in Diosal, yelxo val te vach' a b'eyb'al. A a lolonel ix ac'cani, smoj ton val malaj co chab'c'olal d'ay. Tza colel masanil mach yipc'olal aj yuuj.

32 Mamin Jehová, malaj junocxo Dios, a achn̈ej. ¿Tocval ay junocxo colvajum icha ach tic?

33 Ach in Diosal, a ach tzac'n̈ej vip. A ach tzin a cuchb'ej d'a jun b'e te vach'.

34 Icha sb'ey junoc noc' c'ultaquil chej, icha val chi' tz'aj in b'ey uuj. D'a sattac vitz yeq'ui, tec'tec' vaj uuj.

35 A ach tzin a c'ayb'ej d'a oval, tzac'anpax vip yic tzin pacchitan junoc jul-lab' nab'a bronce.

36 Mamin, a ach tzin a tan̈vej, tzin a colani. A a vach' c'ab' tzin yamanq'ue lin̈an. Yujn̈ej a vach'c'olal ix in ic'chaan̈.

37 Vach' ix utej in b'e a b'oani yic vach' max in el-laj n̈ernajoc.

38 Ix in pech eb' ayoch ajc'olal d'ayin, ix yamchaj eb' vuuj. Maj in ochlaj vaan masanto ix cham eb' vuuj.

39 Choc' ix vutejcan eb' yic vach' man̈xo ol q'ue vaan eb'. Ix telvi eb' d'a scal voc.

40 A achton tzac' vip yic svac'an oval. A eb' schichon sc'ol d'ayin, tzac' yaq'uem sb'a eb' d'ayin.

41 A ach tza pechel eb' ayoch ajc'olal d'ayin. Yuj chi' syal in satanel eb' malaj tzin och d'ay.

42 Sc'an colval eb', palta malaj mach scolan eb'. Stevi eb' d'ayach Jehová, palta max ach tac'vilaj d'a eb'.

43 Choc' tz'aj eb' vuuj icha val lum pococ tz'ic'chajq'ue vaan yuj ic'. Tzin tec'anem eb' icha val stec'chajem lum soc'om d'a yoltac b'e.

44 Tzin a colel d'a yoval eb' ch'oc chon̈ab'il, tzin ac'ancanoch yajaliloc juntzan̈ nivac chon̈ab'. A eb' anima man̈ vojtacoclaj, a eb' tzin ac'an servil.

45 An̈ej syab'an vab'ixal eb', tzin sc'anab'ajan eb'. A eb' ch'oc chon̈ab'il chi', syac'och sb'a eb' d'a yol in c'ab'.

46 Tz'ib'xiq'ue eb' yuj xivelal ayic tz'elta eb' d'a yol scuartel.

47 Mamin Jehová, pitzan ach. Ach in Columal, alchajocab' vach' lolonel d'ayach. Ach Dios in Columal, ic'jocab' chaan̈ a b'i.

48 A ach tzac' yojtaquejel eb' tzin ixtani to ayach och ved'oc. Tzic'ancot eb' ch'oc chon̈ab'il d'a yalan̈ in mandar.

49 A ach tzin a colel d'a yoval sc'ol eb' ayoch ajc'olal d'ayin, aton eb' schichon sc'ool d'ayin. Mamin, tzin a colanpax d'a eb' comonn̈ej smac'an anima.

50 Yuj chi' sval vach' lolonel d'ayach d'a scal juntzan̈ nivac chon̈ab', tzin b'itanpax a b'i.

51 Uuj val, svac' ganar nivac oval a in rey in tic, a in sic'b'il in el uuj. D'a masanil tiempo tza ch'ox a vach'c'olal d'ayin, a in David in tic yed' d'a eb' vin̈tilal icha ajnac alani, xchi vin̈aj David d'a sb'it d'a Jehová.

23

Slajvub'al slolonel vin̈aj rey David

1 Aton juntzan̈ slajvub' slolonel vin̈aj rey David tic:

A vin̈aj David yuninal vin̈aj Isaí, ix ic'jivalchaan̈ vin̈ yuj Dios Axon̈ej Ochi. Ix sic'jiel vin̈ yuj Dios chi' yic tz'och vin̈ reyal d'a scal eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob. Te vach' sb'itan vin̈ d'a scal eb' yetisraelal. A vin̈ ix alan icha tic:

2 A Yespíritu Jehová tz'ac'an val juntzan̈ tic. A slolonel ayec' d'a in ti'.

3 A Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, co Columal paxi, a ix alan d'ayin: A mach tz'ac'an yajalil d'a scal anima d'a stojolal, icha val snib'ej in c'ool,

4 lajan val icha saquil yichchaan̈, ayic sq'ueul c'u d'a junoc c'u te c'achan, malaj asun. Lajan icha sc'achvi ayic toxo ix ec' junoc yax n̈ab' tz'ac'an syaxil sat lum luum, xchi Jehová d'ayin.

5 Icha chi' ol aj vin̈tilal, masanil tas ix yal Dios d'ayin ol eln̈ejc'ochoc, malaj b'aq'uin̈ ol sq'uex tas ix yalcan chi' d'ayin. A Dios chi' ol colvajn̈ej ved'oc yic tz'elc'och tastac tzin nib'ej.

6 Palta masanil eb' sc'ulan chucal, lajan ol aj eb' icha te' q'uiix smolb'aji yic stacji, malaj junoc mach syal syamani.

7 Tato ay junoc mach snib'ej smolb'an te', yovalil sc'an junoc q'uen q'ueen, ma junoc ste'al lanza yic smolb'ani, sn̈usjitz'a te' d'a yed'tal chi', stz'acanb'at te' juneln̈ej, xchi vin̈aj David chi' d'a slajvub'al sb'it tic.

Juntzan̈ eb' soldado vin̈aj rey David te jelan

(1Cr 11.10-47)

8 A eb' vin̈ soldado te jelan d'a scal eb' vin̈ soldado vin̈aj rey David, oxvan̈ eb' vin̈: Vin̈ b'ab'el, aton vin̈aj Joseb-basebet aj Tacmón. A d'a junel, 800 vinac smilcham vin̈ yed' q'uen slanza. 9 Axo vin̈ schab'il d'a scal eb' vin̈ oxvan̈ jelan chi', aton vin̈aj Eleazar yuninal vin̈aj Dodo aj Aho. Ayec' vin̈ yed' vin̈aj rey David chi' d'a Pas-damim, ix stzuntzejb'at eb' filisteo eb' vin̈ ta' yic syac'an oval eb' vin̈, axo yic ix cot eb' filisteo chi' d'a eb' vin̈, ix el lemnaj eb' yetisraelal eb' vin̈ chi'. 10 Axo vin̈aj Eleazar chi' ix stec'b'ej sb'a, ix smilancham eb' filisteo chi' vin̈, ix tzatzb'icanoch b'uc'naj sc'ab' vin̈ d'a yoc q'uen yespada chi'. A d'a jun c'u chi', ix c'anchaj vin̈ yuj Jehová yic ix yac'an ganar oval chi'. Ayic toxo ix lajvi oval chi', ix meltzajxic'och eb' soldado israel chi' yed' vin̈aj Eleazar chi' yujn̈ej yic'anec' eb' masanil tastac yed'nac eb' ajc'ol ix cham chi'.

11 Axo vin̈ yoxil, aton vin̈aj Sama, yuninal vin̈aj Age aj Arar. Ayic ix smolb'an sb'a eb' filisteo d'a Lehi, aton b'aj avab'il juntzan̈ tut scuchan lenteja. Ata' ix el lemnaj eb' soldado yic Israel. 12 Palta ix stec'b'ej sb'a vin̈aj Sama chi' d'a scal juntzan̈ an̈ tut chi' yic scolancan vin̈. Ix smilancham eb' filisteo chi' vin̈. A vin̈ ix c'anchaj yuj Jehová yuj yac'an ganar jun oval chi'.

13 A d'a junel, d'a stiempoal smolji sat avb'en, a eb' vin̈ oxvan̈ sat yaj d'a scal eb' vin̈ 30 soldado te jelan, ix b'at eb' vin̈ b'aj ayec' vin̈aj David d'a q'uen n̈aq'ueen yic Adulam. Axo pax eb' filisteo, ayec' scampamento eb' d'a span̈anil ch'olan yic Refaim. 14 A d'a Belén, ay jun macan̈ eb' soldado eb' filisteo chi'. 15 Axo vin̈aj David chi' ix alan icha tic: Comonoc ay mach tz'ac'an a a' scot d'a a' uc'b'ila' ay d'a spuertail Belén vuq'uej, xchi vin̈.

16 Axo eb' vin̈ oxvan̈ soldado te jelan chi', ix och eb' vin̈ d'a scampamento eb' filisteo, ix b'at yic'an a a' chi' eb' vin̈ d'a spuertail Belén chi', ix yic'ancot a' eb' vin̈ d'a vin̈aj David chi'. Palta maj yal-laj sc'ol vin̈ ix yuq'uej a', ton̈ej ix sequem a' vin̈ d'a sat luum icha junoc ofrenda tz'ac'ji d'a Jehová. 17 Ix yalan vin̈: Mamin Jehová, ¿tom ol vuc' val jun a a' tic? Tato svuq'uej a' icha val to a schiq'uil juntzan̈ eb' vin̈ tic svuq'uej, yujto ix sb'ec sb'a eb' vin̈ schami yic ix b'at yic'ancot a' eb' vin̈, xchi vin̈aj David chi'. Yuj chi' maj yal-laj sc'ol vin̈ ix yuq'uej a'.

A eb' vin̈ oxvan̈ soldado te jelan chi', a eb' vin̈ ix c'ulan jun chi'.

18 A vin̈aj Abisai yuc'tac vin̈aj Joab yune' ix Sarvia, a vin̈ ayoch yajaliloc 30 eb' vin̈ soldado te jelan. A junel ix smilcham 300 vinac vin̈ yed' q'uen slanza. Icha chi' ix aj snivanb'i yelc'och vin̈, icha val eb' vin̈ oxvan̈ chi'. 19 Yelxo te nivan ix aj yic'jichaan̈ vin̈ d'a scal eb' vin̈ chi', yuj chi' ix ochcan vin̈ yajaliloc eb' vin̈ 30 chi', palta maj ochlaj vin̈ stz'acub'oc eb' vin̈ oxvan̈ b'ab'el chi'.

20 Axo pax vin̈aj Benaía, yuninal vin̈aj Joiada aj chon̈ab' Cabseel, te jelan vin̈, tzijtum tas ix sc'ulej vin̈. Chan̈van̈ eb' soldado aj Moab te jelan ix smilcham vin̈. A junel ayic te ay q'uen sacb'acom, ix em vin̈ d'a yol jun q'uen xab', ix smilancham jun noc' choj vin̈ ta'. 21 Ay pax jun vin̈ aj Egipto te chaan̈ steel yed'nac slanza ix smilcham vin̈. Axo vin̈ an̈ej jun te te' yed'nac vin̈, ix b'at jucnaj vin̈ d'a vin̈ aj Egipto chi', ix yic'anec' slanza vin̈ chi' vin̈, axo yed' q'uen ix smilcham vin̈ aj Egipto chi' vin̈. 22 A yuj tas ix sc'ulej vin̈aj Benaía chi', lajan ix aj yelc'och vin̈ icha oxvan̈ eb' vin̈ soldado te jelan. 23 Vach'chom nivan yelc'och vin̈ d'a scal eb' vin̈ 30, palta maj ochlaj vin̈ stz'acub'oc eb' vin̈ oxvan̈ chi'. Ix ac'jioch vin̈ yuj vin̈aj David yajaliloc eb' stan̈vumal.

24 A d'a scal eb' vin̈ 30 jelan chi', ayoch vin̈aj Asael yuc'tac vin̈aj Joab, vin̈aj Elhanán yuninal vin̈aj Dodo aj Belén, 25 vin̈aj Sama yed' vin̈aj Elica aton eb' aj Harod, 26 vin̈aj Heles aj Palti, vin̈aj Ira yuninal vin̈aj Iques aj Tecoa, 27 vin̈aj Abiezer aj Anatot, vin̈aj Mebunai aj Husa, 28 vin̈aj Salmón aj Aho, vin̈aj Maharai aj Netofa, 29 vin̈aj Heleb yuninal vin̈aj Baana, vin̈aj Itai yuninal vin̈aj Ribai aj Gabaa d'a yol yic Benjamín, 30 vin̈aj Benaía aj Piratón, vin̈aj Hidai cajan d'a sti' a a' d'a yol yic Gaas, 31 vin̈aj Abi-albón aj Arba, vin̈aj Azmavet aj Bahurim, 32 vin̈aj Eliaba aj Saalbón, eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jasén, aton vin̈aj Jonatán yed' 33 vin̈aj Sama aj Harod, vin̈aj Ahíam yuninal vin̈aj Sarar aj Harod paxi, 34 vin̈aj Elifelet yuninal vin̈aj Ahasbai aj Maaca, vin̈aj Eliam yuninal vin̈aj Ahitofel aj Gilo, 35 vin̈aj Hesrai aj Carmel, vin̈aj Paarai aj Arba, 36 vin̈aj Igal yuninal vin̈aj Natán aj Soba, vin̈aj Bani aj Gad, 37 vin̈aj Selec aj Amón, vin̈aj Naharai aj Beerot, scuchumal syamc'ab' vin̈aj Joab yune' ix Sarvia, 38 vin̈aj Ira aj Itra, vin̈aj Gareb aj Itra paxi, 39 yed' vin̈aj Urías hitita. 37 eb' vin̈ tic d'a smasanil.

24

Yic'nacchaan̈ sb'isul eb' anima vin̈aj rey David

(1Cr 21.1-17)

1 Ix cot yoval Jehová d'a chon̈ab' Israel junelxo, yuj chi' ix yac'och d'a spensar vin̈aj rey David yic syac' ic'jocchaan̈ sb'isul eb' soldado yic Israel vin̈ yed' eb' aj Judá. 2 Ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Joab yajalil eb' soldado ayoch yed'oc:

—Ec'an̈ d'a scal junjun macan̈ eb' quetisraelal, scot d'a Dan masanto d'a chon̈ab' Beerseba, tzic'anq'ue vaan sb'isul eb' smojxo yoch soldadoal. Icha chi' ol aj vojtacani jantac eb' d'a smasanil, xchi vin̈ d'a vin̈.

3 Ix tac'vi vin̈aj Joab chi':

—Mamin rey, aocab' Jehová co Diosal tz'ac'an q'uib' sb'isul eb' anima, 100 ocab'to tz'ec' d'a yichan̈ icha ticnaic, olto ila', palta, ¿tas val yuj a gana tzic'chaan̈ sb'isul eb' anima tic? xchi vin̈.

4 Palta ix yac'xon̈ejoch vin̈ rey chi' d'a yib'an̈ vin̈aj Joab yed' eb' yajalil eb' soldado to yovalil tz'ic'jiq'ue vaan sb'isul eb' anima chi'. Yuj chi' ix elta eb' d'a yichan̈ vin̈ rey chi', ix sc'anab'ajan eb' sb'at b'aj ix alchaj chi'. 5 Ix c'axpajec' eb' d'a a' Jordán, ix sb'oanq'ue scampamento eb' d'a Aroer d'a snan̈al jun pan̈an. Ix lajvi chi', ix b'at eb' d'a Gad yed' d'a Jazer. 6 Ix b'at eb' d'a Galaad yed' d'a Cades d'a yol smacb'en eb' hitita. Ix b'atpax eb' d'a Dan, ichato chi' ix meltzaj eb' d'a stitac yic Sidón. 7 Ix b'atpax eb' d'a nivan chon̈ab' Tiro d'a smacb'en eb' heveo yed' pax schon̈ab' eb' cananeo. Ix lajvi chi' ix b'at eb' d'a chon̈ab' Beerseba d'a Neguev d'a yol yic Judá. 8 B'alun̈e' uj yed' 20 c'ualxo ix yac' eb' yec' d'a smasanil, ix lajvi chi' ix meltzajxi eb' d'a Jerusalén. 9 Axo vin̈aj Joab chi' ix ac'an sb'isul eb' anima d'a junjun chon̈ab' d'a vin̈ rey chi': 500 mil eb' vin̈ aj Judá to stiempo yoch d'a soldadoal yed' 800 mil yic juntzan̈xo macan̈ eb' israel.

10 Ix lajvi chi' ix snaan sb'a sc'ool vin̈aj rey David chi'. Ix och vin̈ d'a ilc'olal yuj b'aj ix yic'q'ue vaan sb'isul eb' israel chi', ix yalan vin̈ icha tic:

—Mamin Jehová, te nivan in mul ix och d'ayach yuj jun tas ix in c'ulej tic. A val ticnaic tzin tevi val d'ayach to tziq'uel jun in mul tic d'a vib'an̈. Icha junoc anima malaj spensar ix vutej in b'a d'ayach, xchi vin̈.

11 Ayic ix sacb'i d'a junxo c'u, ayic mantzac q'ue vaan vin̈aj David chi' ix yalan Jehová icha tic d'a vin̈aj Gad schecab', aton vin̈ ac'um pensar d'a vin̈aj David chi':

12 —Ixic al d'a vin̈aj David to a in Jehová in sval icha tic: Oxe' macan̈ yaelal svaltej d'ayach. A achxo ol a sic'lej b'aja junoc tza nib'ej, xchi Jehová d'a vin̈aj Gad chi'.

13 —Inye, xchi vin̈aj Gad chi'. Ix ul yalan vin̈ d'a vin̈aj rey David chi' icha tic:

—¿Tzam yal a c'ol sjavi uqueoc ab'il vejel d'a yol a chon̈ab' tic? ¿Mato a gana oxeoc ujal tzex ac'ji ganar yuj eb' ajc'ool? ¿Ma a gana oxeoc c'ual ilya yic scham anima d'a yol a chon̈ab' tic? Na' val sic'lab'il, ol alani. Slajvi chi' ol b'at valanxi d'a Jehová ix in checancoti, xchi vin̈ d'a vin̈ rey chi'.

14 Ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈:

—Maxtzac nachaj vuj ticnaic tas tz'aj valani. Vach' tzon̈ can d'a yol sc'ab' Jehová, yujto nivan tz'oc' sc'ol d'ayon̈, mocab' d'a yol sc'ab' eb' anima tzon̈ cani, xchi vin̈.

15 Yuj chi', a d'a jun q'uin̈ib'alil chi', ix yac'cot jun nivan ilya Jehová d'a scal eb' israel, masanto ix tz'acvi sc'ual ix alchajcan chi'. Yuj chi' 70 mil anima ix cham d'a yol smacb'en eb' chi', ix cotn̈ej d'a Dan masanto d'a Beerseba. 16 Ayic ix yac'anb'at sc'ab' jun ángel d'a yib'an̈ Jerusalén yic syac' lajvoc eb' anima yalani, ix cus sc'ol Jehová yuj tas ix uji chi', yuj chi' ix yal d'a jun ángel chi': C'ocb'ilxo chi', ochocab' vaan, xchi.

A d'a stec'lab' trigo vin̈aj Arauna aj Jebús, ata' ayec' jun ángel chi' ayic ix alji chi' d'ay. 17 Ayic ix yilan jun ángel chi' vin̈aj David, ix yalan vin̈ d'a Jehová:

—A in ton ay in mul, malaj smul juntzan̈ anima tic. Tzin c'an d'ayach to a d'a vib'an̈ yed' d'a yib'an̈ vin̈tilal tz'och jun nivan yaelal tic, xchi vin̈.

B'ob'ilq'ue jun altar yuj vin̈aj rey David

(1Cr 21.18-27)

18 A d'a jun c'u chi', ix javi vin̈aj Gad yal d'a vin̈aj David chi' icha tic:

—Q'uean̈ d'a stec'lab' trigo vin̈aj Arauna aj Jebús, tza b'oan junoc altar d'a Jehová, xchi vin̈.24.18 19 Ix b'at vin̈aj David chi' icha ix aj yalan vin̈aj Gad yuj Jehová. 20 Ix yilancot vin̈aj Arauna to van sc'och vin̈ rey yed' eb' yetyajalil b'aj ayeq'ui, ix cot vin̈ scha vin̈ rey chi', ix em n̈ojan vin̈ d'a sat luum d'a yichan̈ vin̈. 21 Ix yalan vin̈:

—Mamin rey, ¿tas val yuj tzach javi d'ayin? xchi vin̈.

Ix tac'vi vin̈aj David chi':

—A yuj in manan jab'oc lugar d'a a tec'lab' trigo tic, ol in b'oanq'ue junoc yaltar Jehová d'ay, yic vach' ol vanaj scham anima d'a yol chon̈ab' tic, xchi vin̈.

22 Ix tac'vi vin̈aj Arauna chi':

—Ujocab' mamin, b'o'ocab'i, tzac'an silab' d'a Jehová icha val snib'ej a c'ool. Ay noc' vacax syal ac'an silab'il d'a tic. Ay te' mac'lab' trigo yed' te' yugo syal yoch c'atzitzal. 23 A in tic svac' masanil juntzan̈ tic d'ayach, xchi vin̈. Ix yalanxi vin̈:

—Tzoc valel d'a sc'ol Jehová to scha yab' tas ol a c'an d'ay, xchi vin̈.

24 Ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Arauna chi' icha tic:

—Maay, ol in man masanil juntzan̈ chi' d'ayach, yujto max yal-laj vac'an d'a Jehová co Diosal tastac to ton̈ej tza siej d'ayin, xchi vin̈.

Yuj chi' ix sman jun lugar chi' vin̈aj David chi' yed' noc' vacax d'a 50 siclo q'uen plata. 25 Ix sb'oanq'ue jun altar vin̈ d'a Jehová, ix yac'an silab' vin̈ sn̈usji yed' pax silab' yic junc'olal d'ay. Ichato chi' ix schaan yab' Jehová tas ix sc'an vin̈aj David chi' yuj chamel van yoch d'a yoltac schon̈ab' eb' israel. Yuj chi' ix vanaj jun ilya chi'.

3.7 3:7 A eb' ix yetb'eyum junoc rey schami, scan eb' ix d'a yol sc'ab' junocxo ac' rey tz'ochi, yuj chi' a vin̈aj Is-boset syac' yovalil d'a vin̈aj Abner, to a vin̈aj Abner chi' van snaan tas tz'aj yac'anoch sb'a d'a reyal.

5.20 5:20 A Baal-perazim syalelc'ochi “Vin̈ jacum b'e.”

6.8 6:8 A Pérez Uza syalelc'ochi “schamel Uza.”

12.25 12:25 A Jedidías syalelc'ochi “Xajan vin̈ yuj Jehová.”

13.13 13:13 A d'a yic chi' syal yic'lan sb'a eb' vin̈ vinac yed' eb' ix schab'il yanab'.

24.18 24:18 Aton ta' ix sb'oq'ue templo vin̈aj Salomón c'ojanc'olal.

1 REYES

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

A Ch'an̈ B'ab'el Libro

YIC YAB'IXAL EB' REY

B'ab'el libro yab'ixal eb' rey sb'i jun libro tic. A d'ay tz'ib'ab'ilcan yab'ixal chon̈ab' Israel. Junn̈ej chon̈ab' yaj d'a yalan̈ smandar vin̈aj rey David ayic te ichamvinacxo vin̈. Ayic toxo scham vin̈, axo vin̈aj Salomón yuninal vin̈ yac'canoch sq'uexuloc d'a reyal, tz'ilchaj d'a capítulo 1 masanto d'a capítulo 2.12. Ayic ayoch vin̈aj Salomón chi' reyal, te ochnac val vin̈ b'eyumal, aton syalcot d'a capítulo 2.13 masanto d'a capítulo 11.43. Te levanb'inac b'aj c'ochnac smojonal smacb'en vin̈. Malaj junoc mach yal slajb'annac sb'a yed' vin̈. A sb'eyumal vin̈ yed' sjelanil, te b'inajnac d'a jun tiempoal chi'. Ay juntzan̈ chon̈ab' laj sb'oq'ue vin̈. Sb'oannacpax spalacio vin̈ yed' stemplo Jehová d'a Jerusalén.

Syalcot jun libro tic to malaj stec'anil vin̈aj Salomón chi', yujto te tzijtum eb' ix ix yic'nac vin̈. Ochnacpax vin̈ ejmelal d'a juntzan̈ sdiosal eb' ix. Yuj val chi' ac'jinac ganar vin̈ yed' yopisio, javinac oval yed' yaelal d'a yib'an̈ vin̈, chapoj ajnaccan smacb'en vin̈. Aton juntzan̈ tic syalcot d'a capítulo 12 masanto d'a 22. Syalancot tas tz'aj sb'ey junjun macan̈: Jun macan̈ d'a stojolal norte, aton Israel. Junxo macan d'a stojolal sur, aton Judá. A jun in̈tilal eb' Judá chi' te nivan yelc'och eb'.

Syalcoti to a eb' vin̈ sreyal Israel maxtzac yac'och spensar eb' vin̈ d'a Jehová. Axo eb' vin̈ sreyal Judá chi' ch'occh'oc spensar eb' vin̈, ay eb' vin̈ vach' spensar, ay pax eb' vin̈ chuclaj spensar. A c'ayb'ub'al tz'alji d'a eb' vin̈, aton tas tz'aj sb'eyb'alan vach'il eb' vin̈. Axo ejmelal d'a comon dios yed' pitalil, syic'cot yaelal. A d'a jun tiempoal chi' nivan yelc'och yopisio eb' schecab' Dios. Schecji eb' yuj Dios yic scachan eb' anima eb' yed' eb' vin̈ rey, yic max och eb' ejmelal d'a juntzan̈ comon dios. A jun vin̈ schecab' Dios nivan yelc'och sb'inaj d'a jun libro tic, aton vin̈aj Elías.

1

Ix ichamvinacax vin̈aj David

1 Ayic te icham vinacxo vin̈aj rey David, te siicxo syab' vin̈. Vach'chom te pim tz'ajq'ue sc'u' vin̈, palta maxtzac q'uixnajlaj vin̈. 2 Yuj chi' ix yal eb' tz'ac'an servil vin̈ icha tic: Smoj val saychaj junoc ix cob'es tz'ilan vin̈, svay ix d'a stz'ey vin̈ yic sq'uixnaj jab'ocxo snivanil vin̈, xchi eb'.

3 Yuj chi' ix b'at sayumal jun ix cob'es te vach' yilji d'a masanil yol yic Israel. Ix ilchaj jun ix yuj eb' d'a chon̈ab' Sunem, Abisag sb'i ix, ix ic'jicot ix d'a vin̈aj rey David chi'. 4 Te vach' yilji ix. A ix stan̈van vin̈aj rey David chi', svaypax ix yed' vin̈, palta malaj juneloc ay tas ix sc'ulej vin̈ yed' ix.

Yac'nacoch sb'a vin̈aj Adonías reyal

5 Axo vin̈aj Adonías yuninal vin̈aj David yed' ix Haguit, ix yac'och sb'a vin̈ reyal yalani. Ix yic'an juntzan̈ carruaje vin̈ yed' eb' soldado ayq'ue d'a yib'an̈ chej yed' 50 eb' soldado tz'ec' yed' vin̈. 6 Yictax ix q'uib' vin̈, malaj juneloc ix cachji vin̈ yuj vin̈ smam chi', maj sc'anb'ej vin̈ smam vin̈ chi' d'ay juneloc tas sc'ulej. Te vach' yilji vin̈aj Adonías chi', b'ab'el ix ajcan vin̈ d'a scal eb' yuninal vin̈aj David chi' ayic ix cham vin̈aj Absalón. 7 A vin̈aj Joab yune' ix Sarvia yed' vin̈aj sacerdote Abiatar ix yac'och sb'a eb' vin̈ yed' vin̈aj Adonías chi', yuj chi' ix sc'anb'ej srazón vin̈ d'a eb' vin̈. 8 Axo pax vin̈aj sacerdote Sadoc, vin̈aj Benaía yuninal vin̈aj Joiada, vin̈aj Natán schecab' Dios, vin̈aj Simei, vin̈aj Rei yed' eb' soldado stan̈van vin̈aj rey David chi', maj ochlaj eb' vin̈ yed' vin̈aj Adonías chi'.

9 A d'a jun tiempoal chi' ix sb'o jun nivan vael vin̈aj Adonías chi' d'a yich jun q'uen q'ueen scuch Zohelet d'a slac'anil b'aj sq'ueul sjaj a a' d'a Rogel. Tzijtum noc' calnel, noc' mam vacax yed' noc' quelemtac vacax b'aq'uech ix yac' vin̈ silab'il. Ix yavtan eb' yuc'tac vin̈, eb' yuninal vin̈aj rey David chi'. Ix yavtanpax masanil eb' aj Judá vin̈, aton eb' smunlaj yed' vin̈ rey chi'. 10 Palta axo vin̈aj Natán schecab' Dios, maj avtajlaj vin̈ yuj vin̈. Maj yavtejpaxlaj vin̈aj Benaía vin̈ yed' eb' soldado stan̈van vin̈aj rey David chi', ma vin̈aj Salomón yuc'tac vin̈. 11 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈aj Natán chi' yal d'a ix Betsabé snun vin̈aj Salomón chi', ix yalan vin̈:

—¿Tom manto ab'i to toxo ix yac'och sb'a vin̈aj Adonías reyal d'a elc'altac? Palta man̈ yojtacocpax vin̈aj rey David. 12 A ticnaic, cha ab' tas ol val d'ayach yic vach' man̈ ol ach cham yed' vin̈ une' aj Salomón tic. 13 Ixic d'a vin̈aj rey David chi', tzalan d'a vin̈: Mamin rey, alnacxocan d'ayin to a vin̈ vune' aj Salomón ol ochcan reyal a q'uexuloc, a vin̈ ol ochcan d'a yol a despacho. ¿Tas yuj a vin̈aj Adonías ix yac'och sb'a reyal? xa chi. 14 Ayic van a lolon yed' vin̈ rey chi' ol in ochc'ochoc. A inxo ol vala' to yelton tas tzal chi', xchi vin̈aj Natán chi' d'a ix.

15 Yuj chi', ix b'at ix Betsabé chi' yil vin̈aj rey David b'aj ayec' chi'. Te icham vinacxo vin̈. A ix Abisag sunamita tz'ilan vin̈. 16 Ayic ix c'och ix Betsabé chi' d'a yichan̈ vin̈, ix em n̈ojan ix yac'an stzatzil sc'ol vin̈, ix yalan vin̈ d'a ix:

—¿Tas tza nib'ej? xchi vin̈.

17 Ix tac'vi ix:

—Val d'a sb'i Jehová ix ala' to a vin̈ vune' aj Salomón ol ochcan a q'uexuloc d'a reyal. A vin̈ ol ochcan d'a yol a despacho. 18 Palta ina toxo ix yac'och sb'a vin̈aj Adonías reyal, a achxo tic mamin rey, man̈ ojtacoc yaji. 19 Tzijtum noc' calnel, noc' mam vacax yed' noc' quelemtac vacax b'aq'uech ix yac' vin̈ silab'il. Ix yavtej eb' uninal vin̈ yed' vin̈aj sacerdote Abiatar, vin̈aj Joab yajalil eb' a soldado d'a jun vael ix sb'o vin̈ chi', palta maj yavtejlaj vin̈ uninal aj Salomón vin̈. 20 Yuj chi', van stan̈van masanil eb' chon̈ab' israel tas xa chi, mach ol ac'canoch reyal a q'uexuloc. 21 Palta tato max a b'ocan yaj jun tic, axo yic toxo ix ach chami, axom in miljicham yed' vin̈ vune' aj Salomón chi', xchi ix.

22 Vanto val slolon ix yed' vin̈ rey chi', ix ja vin̈aj Natán schecab' Dios. 23 Ix alchaj yab' vin̈aj rey David chi' to toxo ix javi vin̈aj Natán chi', ix avtajoch vin̈, ix em n̈ojan vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi'. 24 Ix sc'anb'an vin̈ d'a vin̈ rey chi':

—¿Tom a ach ix ala' to tz'ochcan vin̈aj Adonías reyal a q'uexuloc? 25 Ina ticnaic tzijtum noc' calnel toxo ix smilcham vin̈ yed' noc' mam vacax yed' noc' quelemtac vacax te b'aq'uech silab'il. Ix yavtan eb' vin̈ uninal vin̈ yed' masanil eb' vin̈ ayoch yajaliloc eb' a soldado yed' vin̈aj sacerdote Abiatar. A ticnaic van sva eb' vin̈ smasanil, tz'el yav eb': Nivanocab' yelc'och vin̈aj rey Adonías, xchi eb' vin̈. 26 A inxo tic maj in yavtejlaj vin̈ yed' vin̈aj sacerdote Sadoc. Maj yavtejpax vin̈aj Benaía yuninal vin̈aj Joiada vin̈, maj avtajlajpax vin̈ uninal aj Salomón. 27 ¿Tom a ch'ocojn̈ej tza b'oq'ue jun tic? ¿Tom maj al d'ayon̈, mach ol ochcan reyal a q'uexuloc chi'? xchi vin̈aj Natán chi'.

Ix ochcan vin̈aj Salomón reyal

28 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj rey David to tz'avtajxicot ix Betsabé. Ayic ix c'och ix d'a yichan̈ vin̈ rey chi', 29 ix yalan vin̈ d'a ix:

—Svac' in ti' d'a Jehová, aton ix in tan̈van d'a scal in yaelal 30 to a ticnaic ol vaq'uelc'och tas ix val d'ayach d'a yichan̈ Jehová co Diosal, a vin̈ une' aj Salomón ol ochcan d'a in despacho tic in q'uexuloc, xchi vin̈.

31 Ixn̈ej yab' ix Betsabé chi' icha chi', ix em n̈ojnaj ix d'a yichan̈ vin̈, ix yalan ix:

—Mamin rey, ayachn̈ejocab' ec' d'a masanil tiempo, xchi ix.

32 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj rey David chi' to tz'avtaj vin̈aj sacerdote Sadoc yed' vin̈aj Natán schecab' Dios yed' pax vin̈aj Benaía yuninal vin̈aj Joiada. Ayic ix c'och eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi', 33 ix yalan vin̈:

—Iq'uecb'at jayvan̈ eb' vin̈ ayoch yajalil ved'oc, tzeyac'anq'ue vin̈ vuninal aj Salomón d'a yib'an̈ noc' in mula tzin q'ue d'a yib'an̈, tzeyic'anb'at vin̈ d'a sjaj a' Gihón. 34 Ach sacerdote Sadoc yed' ach Natán, tzeyac'q'ue aceite d'a sjolom vin̈aj Salomón chi' yic tz'ochcan vin̈ reyal d'a co chon̈ab' tic. Tze pu'anpax noc' ch'aac tzex avaji: Nivanocab' yelc'och vin̈aj rey Salomón, xe chi. 35 Slajvi chi' tzex q'ueul yed' vin̈ d'a tic, axo yochcan vin̈ d'a yol in despacho tic reyal in q'uexuloc, yujto toxo ix vala' to a vin̈ ol ochcan reyal d'a chon̈ab' Israel yed' d'a Judá, xchi vin̈.

36 Ix tac'vi vin̈aj Benaía chi' icha tic:

—Ichocab'ta' mamin rey. Aocab' Jehová Dios sb'oancan icha chi'. 37 Icha val ix aj yoch Jehová ed'oc, ichocab'ta' ol aj yoch yed' vin̈aj Salomón chi', te nivanocab' ol aj yelc'och yopisio vin̈ d'a yichan̈ ico', xchi vin̈.

38 Yuj chi', ix ac'jiq'ue vin̈aj Salomón chi' d'a yib'an̈ noc' smula vin̈aj rey David chi' yuj vin̈aj Sadoc chi', vin̈aj Natán schecab' Jehová Dios, vin̈aj Benaía chi' yed' eb' soldado stan̈van vin̈ rey, aton eb' peleteo yed' eb' cereteo. Ix yic'anb'at vin̈ eb' d'a sjaj a' Gihón. 39 A vin̈aj sacerdote Sadoc chi' ix ic'ancot aceite d'a scajnub' Dios, ix yac'anq'ue vin̈ d'a sjolom vin̈aj Salomón chi'. Icha chi' ix aj yac'jioch vin̈aj Salomón chi' reyal yuj eb'. Ix lajvi chi' ix spu'an noc' ch'aac eb', ix avajq'ue masanil anima: Nivanocab' yelc'och vin̈aj rey Salomón, xchi eb'. 40 Ix lajvi chi' ix och tzac'an eb' anima chi' smasanil yuj vin̈aj Salomón chi', ix q'uec'och eb' d'a yol chon̈ab' Jerusalén. Ix spu'an flauta eb', man̈xa yalb'anil jantac tzalajc'olal, stac'vi lum vitz yuj yel yav eb'.

41 Ato val slajvi sva vin̈aj Adonías yed' eb' ix yavtej, ix yab'an vin̈ yoch jun av chi'. Ix yab'anpax vin̈aj Joab yoc' noc' ch'aac, ix yalan vin̈:

—¿Tas yaj jun av tz'och d'a chon̈ab' chi'? xchi vin̈.

42 Vanto val slolon vin̈aj Joab chi', ix c'och vin̈aj Jonatán yuninal vin̈aj Abiatar, ix yalan vin̈aj Adonías d'a vin̈:

—Ochan̈coti, ach vach' a pensar, tecan vach' tas tzul ala', xchi vin̈.

43 Ix tac'vi vin̈aj Jonatán chi':

—Tocval vach'. A ticnaic toxo ix ac'jioch vin̈aj Salomón reyal yuj vin̈aj rey David sq'uexuloc. 44 A vin̈ rey chi' ix checanb'at vin̈aj sacerdote Sadoc, vin̈aj Natán schecab' Dios, vin̈aj Benaía yuninal vin̈aj Joiada, eb' cereteo yed' pax eb' peleteo yic sb'at eb' yed' vin̈aj Salomón. Ix yac'anq'ue vin̈aj Salomón chi' eb' d'a yib'an̈ noc' smula vin̈ rey chi'. 45 A vin̈aj sacerdote Sadoc chi' yed' vin̈aj Natán schecab' Dios chi', ix yac'q'ue aceite eb' d'a sjolom vin̈ d'a sjaj a' Gihón, te tzalajc'olal yaj eb'. Ix meltzaj eb' d'a chon̈ab', yuj chi' ste avaj eb' anima chi' tzeyab'i. 46 A ticnaic toxo ix och c'ojan vin̈aj Salomón chi' d'a yol despacho. 47 Masanil eb' ay yopisio yed' vin̈aj rey David chi' ix b'at alan vin̈aj Salomón chi' vach'il. Ix yalan eb' to nivanocab' ol aj yelc'och vin̈ d'a yichan̈ vin̈ smam chi', nivanocab' pax ol aj smacb'en vin̈ d'a yichan̈ yic vin̈ smam chi'. A jun pax vin̈aj rey David chi' ix em n̈ojan d'a Dios d'a sat sch'at, 48 ix yalan vin̈: Alchajocab' vach' lolonel d'a Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, yujto ix yac' d'a jun vuninal tic to a' tz'em c'ojan d'a in despacho, tic val tzato vila', xchi vin̈, xchi vin̈aj Jonatán chi'.

49 Axo jantac eb' avtab'il yuj vin̈aj Adonías chi', ix xivq'ue eb', junjunalxon̈ej ix aj spax eb'. 50 Ix xivpaxq'ue vin̈aj Adonías chi' d'a vin̈aj Salomón chi', yuj chi' ix b'at vin̈ d'a yol scajnub' Jehová. Ata' ix b'at scol sb'a vin̈ yalani. Ix och yub'yub' vin̈ d'a sch'aac altar ayq'ue d'a schiquintac. 51 Elan̈chamel ix b'at alchaj d'a vin̈aj Salomón chi' icha tic:

—Mamin rey, a val ticnaic a vin̈aj Adonías ste xiv vin̈ d'ayach. A d'a sch'aac altar ix b'at scol sb'a vin̈. Syalcot vin̈ d'ayach ticnaic to tzac' a ti' to man̈ ol a milchamlaj vin̈, xchi eb'.

52 Ix tac'vi vin̈ rey chi' icha tic:

—Tato vach' syutej sb'a vin̈, max spitej sb'a vin̈ d'ayin, man̈ ol chamlaj vin̈. Palta tato ay chucal ol sc'ulej vin̈ jun, yovalil ol cham vin̈, xchi vin̈.

53 Ix yalan vin̈aj rey Salomón chi' to sb'at ic'jielta vin̈aj Adonías chi' b'aj ay altar chi'. Ix lajvi chi', ix c'och vin̈ d'a yichan̈ vin̈, ix em n̈ojan vin̈. Ix yalan vin̈aj Salomón chi' d'a vin̈ to smeltzaj vin̈ d'a spat d'a junc'olal.

2

Slajvub' checnab'il ix yac' vin̈aj rey David

1 Toxo val scham vin̈aj rey David chi', yuj chi' ix yal vin̈ d'a vin̈aj Salomón yuninal icha tic: 2 Toxo ol in chamoc icha tz'aj masanil eb' quetanimail. Tec'an val tzutej a b'a, icha junoc vinac te tec'anxo spensar. 3 C'anab'ajej schecnab'il Jehová co Diosal, icha tas snib'ej, tas syal scachnab'il, schecnab'il yed' sc'ayb'ub'al tz'ib'ab'ilcan yuj vin̈aj Moisés. Yuj chi' te vach'n̈ej ol aj yelc'och masanil tas ol a c'ulej yed' b'ajtac ol ach ec'oc. 4 Icha chi' ol aj yelc'och tas ix yalcan Jehová d'ayin icha tic: Tato ol in sc'anab'ajejn̈ej eb' in̈tilal, tato tojoln̈ej ol yutej sb'a eb' d'a vichan̈ yed' smasanil sc'ool yed' smasanil spensar, man̈ ol yac' palta eb' in̈tilal yochn̈ejcan yajalil d'a Israel tic, xchi d'ayin.

5 Ojtacxo tas ix in yutej vin̈aj Joab yune' ix Sarvia, ix smilcham chavan̈ eb' vin̈ yajalil eb' soldado quetisraelal vin̈: Aton vin̈aj Abner yuninal vin̈aj Ner yed' vin̈aj Amasa yuninal vin̈aj Jeter. Man̈oclaj d'a scal oval ix miljicham eb' vin̈ yuj vin̈, palta ichato d'a oval chi' ix cham eb' vin̈. Ichato ix b'on̈chajb'at stzec'ul vin̈ yed' xan̈ab' yuj schiq'uil eb' vin̈. 6 Yuj chi' n̈ican tzutej a b'a, mocab' chamlaj vin̈aj Joab chi' d'a ichn̈ejta'. 7 Axo pax eb' vin̈ yuninal vin̈aj Barzilai aj Galaad, tza xajanej eb' vin̈ in c'ana', tzavtejn̈ej eb' vin̈ vael ed'oc. A eb' vin̈ chi', ix colvaj eb' vin̈ ved'oc ayic ix in el d'a vin̈ uc'tac aj Absalón chamnac. 8 A pax vin̈aj Simei ayec' d'a tic, vin̈ yuninal vin̈aj Gera aj Bahurim d'a yin̈tilal Benjamín, te chuc ix yal vin̈ d'ayin ayic van in b'at d'a Mahanaim, palta ix c'och vin̈ in scha d'a sti' a' Jordán. Ix vac' in ti' d'a yichan̈ Jehová to man̈ ol in milchamlaj vin̈. 9 Man̈ ac' nivanc'olal vin̈. An̈ej, a ach tic te n̈ican ach. Scham a naani tas ol utej vin̈. Mocab' ton̈ejoc ol cham vin̈ ichn̈ej ta', palta to ol miljoccham vin̈, xchi vin̈aj rey David chi' d'a vin̈aj Salomón chi'.

Schamel vin̈aj rey David

(1Cr 29.26-30)

10 Axo yic ix cham vin̈aj rey David chi', a d'a chon̈ab' scuch Schon̈ab' David, ata' ix mucchaj vin̈. 11 40 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a chon̈ab' Israel. Uque' ab'il d'a Hebrón, 33 ab'il d'a Jerusalén. 12 Axo vin̈aj Salomón ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈ smam chi'. Te tec'an ix aj vin̈aj Salomón yed' yopisio chi'.

A schamel vin̈aj Adonías

13 A vin̈aj Adonías yune' ix Haguit, ix b'at vin̈ yil ix Betsabé, ix snun vin̈aj Salomón. Ix sc'anb'an ix d'a vin̈ icha tic:

—¿D'a junc'olal am tzach javi? xchi ix.

—I', d'a junc'olal, xchi vin̈. 14 Ix yalan vin̈:

—Ay val jun tas tzin nib'ej sval d'ayach, xchi vin̈ d'a ix.

—Ala', xchi ix.

15 —Ojtac to toxonton vic yaj jun reyal tic. Ix stan̈vej masanil chon̈ab' Israel b'aq'uin̈ tzin och reyal. Axo ticnaic jun, axo vin̈ vuc'tac ix och reyal chi', yujto icha chi' ix aj snaan Jehová. 16 A ticnaic ay val jun tas tzin c'an d'ayach, comonoc man̈ ol a teneq'ui, xchi vin̈ d'a ix.

—Al tas tza nib'ej chi', xchi ix.

17 Ix yalan vin̈:

—Tzin tevi d'ayach to tzal d'a vin̈aj rey Salomón to syac' ix Abisag aj Sunem vin̈ vetb'eyumoc. Ol sc'anab'ajej vin̈ tas tzala', xchi vin̈ d'a ix.

18 —Ichocab'ta', ol val d'a vin̈ rey tas tza nib'ej chi', xchi ix Betsabé chi'.

19 Ix lajvi chi' ix b'at ix yal d'a vin̈aj rey Salomón chi' tas ix yal vin̈aj Adonías chi'. Ixn̈ej yil vin̈ rey chi' yochc'och ix, ix q'ue vaan vin̈, ix em n̈ojan vin̈ d'a yichan̈ ix. Ix lajvi chi', ix emxi c'ojan vin̈ d'a yol sdespacho, ix schecan vin̈ ic'chajcot jun nivan xila b'aj tz'em c'ojan ix snun vin̈ chi' d'a svach' c'ab'. 20 Ix yalan ix:

—Tzin tevi d'ayach to ay jayb'elan̈ in lolonel sval d'ayach, mocab' a teneq'ui, xchi ix.

—Al masanil tas tza c'an chi' nunin, man̈ a na' to ol in tenec' d'ayach, xchi vin̈ rey chi' d'a ix.

21 —Comonoc ab' tzac' ix Abisag aj Sunem yetb'eyumoc vin̈ uc'tac aj Adonías, xchi ix.

22 Ix tac'vi vin̈ d'a ix snun chi': ¿Tas yuj tzul a c'an ix Abisag yetb'eyumoc vin̈aj Adonías chi'? Ichato tzul a c'ana' to svac' vopisio tic d'a vin̈, yujto b'ab'el vinac vin̈, aypaxoch vin̈aj sacerdote Abiatar yed' vin̈aj Joab yune' ix Sarvia yed' vin̈, xchi vin̈ d'a ix.

23 Ix lajvi yalan juntzan̈ chi' vin̈aj rey Salomón chi', ix yac'an sti' vin̈ d'a Jehová: Yac'ocab' in yaelal Jehová tato max cham vin̈aj Adonías yuj tas sc'an chi'. 24 A Jehová ix in ac'anoch reyal sq'uexuloc vin̈ in mam, yic vach' tz'aj yelc'och b'aj ix yac' sti' to ix yac' jun opisio tic d'ayin yed' d'a smasanil vin̈tilal. Yuj chi' svac' in ti' d'a yichan̈ to a ticnaic ol cham vin̈aj Adonías chi', xchi vin̈.

25 A d'a jun rato chi' ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Benaía yuninal vin̈aj Joiada to b'at smilcham vin̈aj Adonías chi' vin̈. Yuj chi' ix b'at vin̈ smilcham vin̈aj Adonías chi'. 26 Ix yalanpax vin̈ rey chi' d'a vin̈aj sacerdote Abiatar: A ticnaic sval d'ayach to tzach b'at d'a a chon̈ab' Anatot. Smoj val tzach chami, palta man̈ ol ach in milchamlaj yujto a ach ec'nac ach yilumaloc te' scaxail strato Jehová d'a stiempoal vin̈ in mam. A jun ach pax ab'nac syail d'a masanil b'aj yab'nac syail vin̈ in mam chi', xchi vin̈aj Salomón chi'. 27 Icha chi' ix aj yelcan vin̈aj Abiatar chi' d'a sacerdoteal yuj vin̈aj Salomón chi', ix elcanc'och tas alb'il yuj Jehová d'a Silo yuj eb' yin̈tilal vin̈aj Elí.

28 An̈eja' vin̈aj Joab, ix yac'paxoch sb'a vin̈ yed' vin̈aj Adonías chi', vach'chom maj yac'och sb'a vin̈ yed' vin̈aj Absalón. Yuj chi', ayic ix c'och jun lolonel tic d'a vin̈, ix b'at sc'ub'anel sb'a vin̈ d'a yol scajnub' Jehová yalani, ix och yub'yub' vin̈ d'a sch'aac altar d'a schiquintac. 29 Ix b'at alji d'a vin̈aj Salomón chi' chajtil to a d'a altar d'a scajnub' Jehová, ata' ayec' vin̈aj Joab chi' scol sb'a. Ix yalan vin̈aj Salomón chi' d'a vin̈aj Benaía to sb'at vin̈ smilcham vin̈ ta'. 30 Ix b'at vin̈ b'ian, ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Joab chi':

—Toxo ix yal vin̈ rey to tzach elta, xchi vin̈ d'a vin̈.

Ix tac'vi vin̈aj Joab chi':

—Maay. A d'a tic tzin chami, xchi vin̈.

Ix b'at yalanxi vin̈aj Benaía chi' d'a vin̈ rey tas ix yutej vin̈aj Joab chi' yalani. 31 Ix yalan vin̈aj rey Salomón chi':

—Chamocab' vin̈ ta', ujocab' icha sgana vin̈ chi'. B'at a mucan snivanil vin̈ chi', yic vach' a schamel eb' malaj smul smilnaccham vin̈, man̈xooc d'a yib'an̈ vin̈ in mam yed' d'a vib'an̈ scani. 32 Aocab' Jehová tz'ac'ancanoch juntzan̈ chamel chi' smuloc vin̈, yujto man̈oc vin̈ in mam checjinac vin̈ ayic smilannac vin̈aj Abner vin̈, aton vin̈ yuninal vin̈aj Ner yajalil eb' soldado Israel yed' vin̈aj Amasa yuninal vin̈aj Jeter yajalil eb' soldado Judá. A eb' vin̈ chavan̈ chi' más te vach' eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj Joab chi', tojol spensar eb' vin̈. 33 A schamel eb' vin̈ chi' ochocab'can smuloc vin̈aj Joab chi' yed' eb' yin̈tilal d'a juneln̈ej. Palta yac'ocab' svach'c'olal Jehová d'a quib'an̈ a on̈ yin̈tilal on̈ vin̈aj rey David tic, ol on̈ ochn̈ejcan d'a sdespacho vin̈, xchi vin̈.

34 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈aj Benaía smilcham vin̈aj Joab chi'. Ayic toxo ix cham vin̈, ix b'at mucjican snivanil vin̈ d'a spat d'a tz'inan luum. 35 Axo vin̈ rey chi' ix ac'anoch vin̈aj Benaía chi' yajaliloc eb' soldado sq'uexuloc vin̈aj Joab chi'. Ix ac'jipaxoch vin̈aj sacerdote Sadoc sq'uexuloc vin̈aj Abiatar. 36 Ix lajvi chi', ix avtaj vin̈aj Simei yuj vin̈ rey chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈:

—B'oq'ue junoc a pat d'a Jerusalén tic b'aj tzach cajnaji, juneln̈ej tzach can d'a tic. 37 Tato tzach el jun, tzach c'axpajec' d'a a' Cedrón, axo a cham chi'. A a chamel chi', a ach tzic'cot d'a ib'an̈, xchi vin̈ rey chi' d'a vin̈.

38 Ix tac'vi vin̈aj Simei chi':

—Ichocab' ta' mamin rey, ol in c'anab'ajej tas tzal chi', xchi vin̈.

Najtil ix ec' cajan vin̈aj Simei chi' d'a Jerusalén. 39 Palta axo ix el yoxil ab'il, ix el chavan̈ eb' vin̈ schecab' vin̈, axo d'a Gat b'aj ayoch vin̈aj Aquis yuninal vin̈aj Maaca reyal ix c'ochcan eb' vin̈. Axo yic ix alji d'a vin̈ to a d'a Gat ayec' eb' vin̈ schecab' vin̈ chi', 40 elan̈chamel ix yac'och stz'um noc' sb'uru vin̈. Ix b'at vin̈ say eb' vin̈ schecab' d'a Gat chi'. Axo yic ix ilchaj eb' vin̈ yuj vin̈ ix yic'an meltzaj eb' vin̈. 41 Axo ix yab'an vin̈aj Salomón to a vin̈aj Simei ix xid'ec' vin̈ d'a Gat, palta ayxoec' vin̈ d'a Jerusalén chi'. 42 Yuj chi' ix schec vin̈ rey chi' avtajcot vin̈, ix yalan vin̈ d'a vin̈:

—¿Tom maj val d'ayach to tzac' a ti' d'a yichan̈ Jehová to max yal el d'a yol chon̈ab' tic? Ix cham val valan d'ayach tato ay b'aj tzach b'at d'a junocxo lugar tzach chamxon̈ej. Ina ix a tac'vej a ti'oc to tza c'anab'ajej tas ix val chi'. 43 ¿Tas yuj maj a c'anab'ajej b'aj ix ac' a ti' chi' d'a yichan̈ Jehová? 44 Nacot ticnaic jantac chucal alnac d'a vin̈ in mam. A ticnaic a Jehová ol ach ch'olb'itanoc, ol cotcan d'a ib'an̈ yuj masanil tas a c'ulejnac chi'. 45 Palta yac'ocab' svach'c'olal Jehová d'a vib'an̈ a in tic. A on̈ yin̈tilal on̈ vin̈aj rey David tic ol on̈ ochn̈ejcan d'a sdespacho d'a masanil tiempo, xchi vin̈ rey chi'.

46 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Benaía yic b'at smilcham vin̈aj Simei chi' vin̈. Ix smilancham vin̈aj Simei chi' vin̈. Icha chi' ix aj svach' ochcan reyal chi' d'a yol sc'ab' vin̈aj Salomón chi'.

3

A vin̈aj Salomón‘R’yed' ix yisil vin̈ sreyal Egipto

1 Ix yic'laj sb'a vin̈aj Salomón yed' ix yisil vin̈ sreyal Egipto yic tz'och junc'olal d'a scal schon̈ab' eb'. A d'a schon̈ab'can vin̈aj David ix ic'jib'at ix yuj vin̈ yacb'an sb'ochaj spalacio vin̈ yed' stemplo Jehová yed' pax muro d'a spatictac Jerusalén. 2 A d'a jun tiempoal chi', a d'a juntzan̈ lugar chaan̈, ata' syac' silab' eb' anima vach'chom man̈ smojoc, yujto manto b'olaj stemplo Jehová.

Ix sc'an sjelanil vin̈aj Salomón d'a Dios

(2Cr 1.1-13)

3 Te ay val och Jehová d'a sc'ool vin̈aj Salomón, sc'anab'ajej val sc'ayb'ub'al Jehová vin̈, aton alb'ilcan yuj vin̈ smam vin̈. Vach'chom icha chi', palta an̈eja' ix yac' juntzan̈ silab' vin̈ yed' incienso d'a Jehová d'a juntzan̈ lugar chaan̈ chi'. 4 Ix xid'ec' vin̈ yac' silab' d'a Gabaón yujto, nivan yelc'och jun lugar chi'. Jun mil noc' silab' ix yac' n̈usjoc tz'a vin̈ d'a jun altar ay ta'.

5 A d'a jun ac'val ayic ayec' vin̈ d'a Gabaón chi', ix sch'oxan sb'a Jehová d'a vin̈ d'a vayichal. Ix yalan d'a vin̈: C'an tas tza nib'ej d'ayin, ol vac' d'ayach, xchi d'a vin̈.

6 Ix tac'vi vin̈: Mamin, a xajanejnac val vin̈ a checab' aj David, aton vin̈ in mam, yujto ach sc'anab'ajejn̈ej vin̈, tojoln̈ej yutejnac sb'a vin̈ d'ayach. Yuj chi' ix el d'a a c'ool to a in yuninal in vin̈ tic tzin emcan c'ojan d'a sdespacho, icha ix aj yelc'och ticnaic. 7 Mamin Jehová in Diosal, vach'chom quelem into, mantalaj in jelanil yic svalan tas tz'aj eb' anima, palta ix el val d'a a c'ool ix in ac'anoch reyal sq'uexuloc vin̈ in mam chi'. 8 Axo ticnaic ayinxo och yilumaloc a chon̈ab' sic'b'ilel uuj tic. A val jun a chon̈ab' tic te nivan, maxtzac b'ischaj eb' anima. 9 Yuj chi' tzin c'an d'ayach to tzac' in jelanil yic vach' ol yal in cuchb'ani yed' snachajel vuuj b'aj ay tas vach' yed' tas chuc. ¿Tas val ol aj in ch'olb'itan jun a chon̈ab' te nivan tic, tato man̈ ol ac' in jelanil? xchi vin̈.

10 Ix scha val sc'ol Jehová tas ix sc'an vin̈ chi'. 11 Yuj chi' ix yal icha tic: Yujto maj a c'ana' yic snajtilax a q'uinal, man̈oc pax a b'eyumal, ma schamel eb' ayoch ajc'olal d'ayach ix a c'ana', palta a a jelanil ix a c'ana' yic tza ch'olb'itan in chon̈ab' tic, 12 yuj chi' ol vac' tas tza c'an chi'. Ol vac' a jelanil chi'. Malaj junoc mach ec'nacxo lajan spensar icha ach tic. Malaj pax junocxo mach ol pitzvocchaan̈ ayic toxo ix ach ec'b'ati. 13 Man̈ocn̈ejlaj chi' ol vac' d'ayach, palta ol vac'pax a b'eyumal yed' snivanil elc'ochi, vach'chom maj a c'ana'. Syalelc'ochi to malaj junocxo rey icha ach tic yacb'an pitzan ach. 14 Tato ol a c'anab'ajejn̈ej tas tzin nib'ej yed' in checnab'il icha aj sc'anab'ajannac vin̈ a mam, ol vac' najatb'oc a q'uinal, xchi Dios chi' d'a vin̈.

15 Axo yic ix el svayan̈ vin̈aj rey Salomón chi', ix nachajel yuj vin̈ to van svayichan vin̈. Axo yic ix jax vin̈ d'a Jerusalén, ix b'at vin̈ b'aj ayec' scaxail strato Jehová, ata' ix schec vin̈ n̈usjoctz'a silab' stz'a smasanil yed' silab' yic junc'olal yed' Dios. Ix lajvi chi', ix yavtan vin̈ masanil eb' ayoch yopisio yed'oc yic sva eb' yed' vin̈.

A sjelanil vin̈aj rey Salomón

16 A d'a jun tiempoal chi', ix c'och chavan̈ eb' ix ajmul ix sb'o yaj jun yoval d'a yichan̈ vin̈aj rey Salomón chi'. 17 Ix yalan jun ix d'a vin̈:

—Mamin rey, a in tic yed' jun ix tic junn̈ej patil caji. Ayic ix c'och sc'ual, ix alji jun vune'. 18 Schab'jial val chi', ix aljipax yic ix tic. A on̈n̈ej co chavan̈il d'a yol te' pat chi', malaj junocxo mach. 19 Axo d'a jun ac'val ix sc'an̈atzancham yune' ix chi' ayic te chamnac el ix svayi. 20 Axom d'a chimilac'val, ix q'ue vaan ix, ayic te chamnac in el in vayi, ix yic'anq'ue vaan yune' ix chamnacxo chi', ix ul stelb'ancanoch ix d'a in tz'ey, axo vic pitzan chi' ix yic'b'at ix d'a stz'ey sq'uexuloc yic chi'. 21 Axo yic ix sacb'i jun, ix vac'an yim vune' chi' valani, palta chamnacxo. Axo yic ix te sacb'i, ix vilani to man̈ vicoclaj jun unin chi', xchi ix.

22 Ix lajvi chi', ix yalan yic junxo ix chi':

—Maay, a jun unin pitzan tic vico', axo jun chamnacxo chi' ico', xchi ix chi'.

Ix yalanpax ix b'ab'el chi':

—Maay, a jun chamnacxo chi' ico', axo jun pitzan tic vico', xchi ix.

Icha chi' ix aj stelan sb'a eb' ix d'a yichan̈ vin̈ rey chi'. 23 Yuj chi' ix yalan vin̈: A jun ix tic syal ix: Vic jun unin pitzan tic, axo jun chamnacxo chi' ico', xchi ix. An̈eja' junxo ix chi', icha chi' syutej ix yalan d'a ix b'ab'el ix alan chi', xchi vin̈ rey chi'. 24 Yuj chi' ix yalan vin̈:

—Iq'ueccot junoc q'uen espada d'ayin, xchi vin̈.

Ayic ix ja q'uen espada chi', 25 ix yalan vin̈ rey chi' icha tic:

—Chab' tzeyutej jun unin pitzan tic, tzeyac'an nan̈aloc yic junjun eb' ix, xchi vin̈.

26 A ix ay yic jun nene' unin pitzan chi', ix och val pitz'naj cusc'olal d'a spixan ix, ix yalan ix d'a vin̈ rey chi':

—Mamin rey, elocab' d'a a c'ol max chab'ajlaj snan̈al jun unin tic. Ac'jocab' d'a ix tic, xchi ix. Ix yalan junxo ix chi':

—Max canlaj ved'oc, max canpaxlaj yed' ix tic. Chab'ajocab' snan̈al, xchi ix.

27 Yuj chi' ix yalan vin̈ rey chi':

—Man̈ e milcham jun unin chi', aq'uec d'a ix malaj sgana smiljicham chi', yujto val yel a ix ay yico', xchi vin̈.

28 Masanil eb' aj Israel chi', ix yab' eb' tas ix aj sb'oan yaj jun oval chi' vin̈ rey chi'. Te nivan ix aj yelc'och vin̈ d'a sat eb', yujto ix nachajel yuj eb' to ix ac'ji sjelanil vin̈ yuj Dios yic sb'oan yaj oval vin̈.

4

Eb' ayoch yopisio yed' vin̈aj Salomón

1 Ix och vin̈aj Salomón reyal d'a smasanil eb' yetisraelal. 2-6 A eb' vin̈ ayoch yed' vin̈ d'a yopisio, aton eb' vin̈ tic: A vin̈aj Azarías yuninal vin̈aj Sadoc ayoch sacerdoteal. A vin̈aj Elihoref yed' vin̈aj Ahías, eb' vin̈ yuninal vin̈aj Sisa, a eb' vin̈ stz'ib'an yab'ixal tas sc'ulej vin̈ rey chi'. A vin̈aj Josafat yuninal vin̈aj Ahilud, a vin̈ tz'ib'um yaj d'a vin̈ rey chi'. A vin̈aj Benaía yuninal vin̈aj Joiada, a vin̈ ayoch yajaliloc eb' soldado. A vin̈aj Sadoc yed' vin̈aj Abiatar, a eb' vin̈ sacerdote yaji. A vin̈aj Azarías yuninal vin̈aj Natán, yajal yaj vin̈ d'a scal eb' vin̈ gobernador. A vin̈aj Zabud yuninal pax vin̈aj Natán chi', sacerdote yaj vin̈, ac'um pax razón yaj vin̈ d'a vin̈ rey chi'. A vin̈aj Ahisar tz'ilan tas ay d'a spalacio vin̈ rey chi'. Axo vin̈aj Adoniram yuninal vin̈aj Abda, a vin̈ tz'ilan eb' munlajvum yovalil smunlaji.

7 A vin̈aj Salomón chi', ay lajchavan̈ eb' vin̈ gobernador d'a masanil yol smacb'en Israel tz'ac'an servil vin̈. A yopisio eb' vin̈ chi', junjun eb' vin̈ d'a junjun ujal d'a yol ab'il, syic'cot eb' vin̈ tastac syab'lej vin̈ rey chi' yed' eb' ayec' yed' vin̈ d'a spalacio. 8 A lajchavan̈ eb' vin̈ gobernador chi', aton eb' vin̈ tic:

Vin̈aj Ben-hur, a vin̈ tz'ic'ancot tastac tz'ab'laj chi' d'a tzalquixtac d'a yol yic Efraín.

9 Vin̈aj Ben-decar, a vin̈ tz'ic'ancot tastac tz'ab'laj chi' d'a juntzan̈ chon̈ab' tic: Macaz, Saalbim, Bet-semes, Elón yed' Bet-hanán.

10 A vin̈aj Ben-hesed, a vin̈ tz'ic'ancot tastac tz'ab'laj chi' d'a Arubot, d'a Soco yed' d'a masanil yol yic Hefer.

11 A vin̈aj Ben-abinadab, a vin̈ tz'ic'ancot tastac tz'ab'laj chi' d'a masanil yol smacb'en Dor, a ix yetb'eyum vin̈, aton ix Tafat yisil vin̈aj Salomón chi'.

12 A vin̈aj Baana yuninal vin̈aj Ahilud, a vin̈ tz'ic'ancot tastac tz'ab'laj chi' d'a Taanac, Meguido yed' d'a masanil yol yic Bet-seán. A jun chon̈ab' chi' junn̈ej yaj yed' Saretán, d'a yalan̈emta Jezreel, sb'atn̈ej d'a Bet-seán masanto sc'och d'a Abel-mehola yed' d'a sc'axepalb'at Jocmeam.

13 A vin̈aj Ben-geber, a vin̈ tz'ic'ancot tastac tz'ab'laj chi' d'a Ramot d'a yol yic Galaad yed' d'a masanil chon̈ab' d'a yol yic Galaad chi', aton juntzan̈ schon̈ab' eb' yin̈tilalcan Jair yuninal Manasés yed' pax d'a yol smacb'en Argob d'a yol yic Basán. Ata' ay 60 nivac chon̈ab' ayoch smuroal, ayoch q'uen bronce tz'ec' c'atan syamnub'aloc spuertail.

14 A vin̈aj Ahinadab yuninal vin̈aj Iddo, a vin̈ tz'ic'ancot tastac tz'ab'laj chi' d'a Mahanaim.

15 A vin̈aj Ahimaas, a vin̈ tz'ic'ancot tastac tz'ab'laj chi' d'a yol yic Neftalí. Aton jun vin̈ chi' ix yic'laj sb'a yed' ix Basemat yisil vin̈aj Salomón.

16 A vin̈aj Baana yuninal vin̈aj Husai, a vin̈ tz'ic'ancot tastac tz'ab'laj chi' d'a yol yic Aser yed' d'a Alot.

17 A vin̈aj Josafat yuninal vin̈aj Parúa, a vin̈ tz'ic'ancot tastac tz'ab'laj chi' d'a yol yic Isacar.

18 A vin̈aj Simei yuninal vin̈aj Ela, a vin̈ tz'ic'ancot tastac tz'ab'laj chi' d'a yol yic Benjamín.

19 A vin̈aj Geber yuninal vin̈aj Uri, a vin̈ tz'ic'ancot tastac tz'ab'laj chi' d'a yol yic Galaad, aton b'aj ec'nac schon̈ab' vin̈aj Sehón sreyal eb' amorreo yed' vin̈aj Og sreyal Basán.

An̈ej vin̈aj Geber chi' yajal yaj d'a jun macan̈ lum luum chi'.

A sjelanil vin̈aj Salomón yed' sb'eyumal

20 A eb' aj Judá yed' eb' aj Israel maxtzac b'ischaji jantac sb'isul eb', lajan eb' icha yarenail sti' a' mar. Man̈ jantacoc tas svaji yed' tas tz'uc'ji, tzalajc'olaln̈ej yajec' eb'. 21 A vin̈aj Salomón rey d'a yib'an̈ masanil juntzan̈ chon̈ab' chi'. Scotn̈ej d'a a' Éufrates masanto sja d'a schon̈ab' eb' filisteo yed' d'a smojonal yic Egipto. A masanil juntzan̈ chon̈ab' chi', junjun ab'il syac'an q'uen tumin eb' yic stupan eb' b'aj aycan d'a yalan̈ schecnab'il vin̈aj Salomón chi' yacb'an pitzan vin̈. 22 A masanil tastac syab'lej vin̈aj Salomón chi' d'a junjun c'u yed' eb' cajan yed' vin̈, aton tic: 70 quintal ixim harina te choc' yaji, 140 quintal pax ixim veech yaji, 23 lajun̈van̈ noc' mam vacax te b'aq'uech, 20 pax noc' libre yaj d'a yol potrero yed' 100 noc' calnel. Ch'oc pax yaj noc' c'ultaquil chej, noc' ch'ucul yed' noc' much te b'aq'uech. 24 Ix yac' val yajalil vin̈aj Salomón chi' d'a yib'an̈ lum luum schacot d'a stitac a' Éufrates, scotn̈ej d'a Tifsa masanto tz'emc'och d'a Gaza. Yajal yaj vin̈ d'a yib'an̈ masanil eb' vin̈ sreyal juntzan̈ nación chi'. Ay junc'olal d'a scal vin̈ yed' juntzan̈ chon̈ab' ay d'a spatictac chi'.

25 Ayic pitzanto vin̈aj Salomón chi', masanil anima d'a yol yic Judá yed' Israel scotn̈ej d'a Dan masanto d'a Beerseba, junc'olal yaj eb'. Junjun eb' ay te' yavb'ente' d'a spatictac spat. 26 A vin̈aj Salomón chi', ay pax juntzan̈ pat b'aj ayoch 40 mil noc' chej stoc'an carruaje yic oval yuj vin̈. Ay pax 12 mil eb' soldado sq'ue d'a yib'an̈ noc' chej chi'. 27 Masanil eb' vin̈ tz'ic'ancot tastac syab'lej vin̈aj rey Salomón yed' masanil eb' vin̈ sva yed' vin̈, scham val yilan eb' vin̈ tato tz'acan syab' d'a jun uj chi'. 28 A eb' vin̈ ayoch d'a yib'an̈ yic'ancot juntzan̈ chi', syic'paxcot ixim cebada yed' an̈ yan̈ noc' chej chi' eb' vin̈ yed' yic juntzan̈xo noc' chej toc'um icatz yaln̈ej b'aj ay.

29 Man̈xo jantacoc sjelanil vin̈aj Salomón chi' ix ac'ji yuj Dios. Man̈xo alchajb'enoc jantac sjelanil vin̈ chi'. 30 A sjelanil vin̈ chi', te ec'to d'a yichan̈ yic eb' aj Egipto yed' d'a yichan̈ yic eb' ay b'aj sjavi c'u. 31 Te jelan vin̈ d'a yib'an̈ juntzan̈ eb' vin̈ vinac b'inajnac yuj sjelanil, aton vin̈aj Etán yin̈tilal vin̈aj Zera, vin̈aj Hemán, vin̈aj Calcol yed' vin̈aj Darda, aton eb' vin̈ yuninal vin̈aj Mahol. A sb'inajnaquil sjelanil vin̈ chi', ix c'och specal d'a masanil juntzan̈ chon̈ab' d'a spatic yichan̈ Israel. 32 A vin̈aj Salomón chi', oxe' mil c'ayb'ub'al yic jelanil ix yalcan vin̈, ix sb'oanpax mil cinco b'it vin̈. 33 Ix lolon vin̈ d'a yib'an̈ te te' yed' d'a yib'an̈ tas tz'avchaji. Ix schael yich vin̈ slolon d'a te' c'ute' ay d'a Líbano masanto d'a yib'an̈ te' hisopo sq'uib'q'ue d'a spatictac te' pat. Ix lolonpax vin̈ d'a yib'an̈ juntzan̈ noc' chan̈e' yoc, noc' much, noc' tz'ec' d'a sat luum yed' d'a yib'an̈ noc' chay ay d'a yoltac a a'. 34 A eb' vin̈ sreyal masanil juntzan̈ nación ix ab'an jantac sjelanil vin̈, ix scheccot eb' anima eb' vin̈ yic tzul yab'an sjelanil vin̈ eb'.

5

Strato vin̈aj Salomón yed' vin̈ sreyal Tiro

(2Cr 2.1-18)

1 Ayic ix yab'an vin̈aj Hiram sreyal Tiro to a vin̈aj Salomón ix och reyal sq'uexuloc vin̈ smam, ix yac'ancot eb' schecab' vin̈ yic tzul lolon eb' yed' vin̈, yujto te vach'taxon yac'an vin̈ yed' vin̈aj David. 2 Yuj chi' ix yalanxib'at vin̈aj Salomón d'a vin̈aj Hiram chi' icha tic: 3 A ach tic ojtac to maj yal-laj sb'oancanq'ue junoc stemplo Jehová co Diosal vin̈ in mam yujto nivan tiempoal ix yac' oval vin̈, masanto a Jehová ix ac'anoch eb' ayoch ajc'olal chi' d'a yol sc'ab' vin̈. 4 A ticnaic jun, toxo ix yac' junc'olal Jehová d'ayon̈ israel on̈ tic, man̈xalaj eb' ajc'ol d'ayon̈, man̈xalaj chucal b'aj tzon̈ xivi. 5 Yuj chi', toxo ix in na' to ol in b'oq'ue junoc stemplo Jehová co Diosal, icha ajnac yalan d'a vin̈ in mam chi', ayic yalannac icha tic: A junoc uninal ol ochcan d'a yol sdespacho a q'uexuloc, a' ol b'oanq'ue junoc in templo, xchi Jehová d'a vin̈ in mam chi'. 6 Yuj chi', tzin c'an d'ayach to ol a chec ic'joquel ste'al, aton te' c'ute' d'a Líbano. Ol vac'b'at eb' vin̈ in checab' yic scolvaj eb' vin̈ yed' eb' vin̈ a checab' chi'. Ol in tup sc'u eb' vin̈ icha jantac tza c'ana', yujto ojtac to malaj junoc on̈ syal quic'anel te' icha ex aj Sidón ex chi', xchib'at vin̈.

7 Ix te tzalaj vin̈aj Hiram chi' ayic ix yab'an vin̈ tas ix yalb'at vin̈aj Salomón chi'. Ix yalan vin̈: Aljocab' vach' lolonel d'a Jehová, yujto ix yac' jun yuninal vin̈aj David te n̈ican ix ochcan sq'uexuloc scuchb'an jun nivan chon̈ab' chi', xchi vin̈.

8 Elan̈chamel ix yalxicot vin̈ d'a vin̈aj Salomón chi': Toxo ix vab' tas ix alcoti, tic tzin chec ic'joquel te' c'ute' yed' te' taj icha ix al chi', ol vac'b'at te' d'ayach. 9 Ol yiq'uemta te' eb' vin̈ in checab' d'a Líbano, ol emc'och te' d'a sti' a' mar. Yaman ol aj te' yic ol laj b'at te' d'a yib'an̈ a', icha chi' ol aj sc'och te' b'aj ix ala'. Ata' ol e cha te', ol eyic'anb'at te' b'ian. A achxo jun, ol ac'cot tas ol in va yed' eb' anima d'a in palacio tic stojoloc te', xchicot vin̈.

10 Ichaton chi' ix aj yac'an te' c'ute' vin̈aj Hiram yed' te' taj ix och yopisio yuj vin̈aj Salomón chi'. 11 Axo vin̈aj Salomón chi' ix ac'an jantac tas tz'och yuj vin̈aj Hiram chi' d'a junjun ab'il: 75 mil quintal ixim trigo yed' 115 mil galón aceite yic sat te' olivo. 12 Icha chi' ix aj yac'ji sjelanil spensar vin̈aj Salomón chi' yuj Jehová, icha ix aj yalani. Ix sb'oan strato vin̈ yed' vin̈aj Hiram chi' yic ay junc'olal d'a scal eb' vin̈ schavan̈il.

13-14 Ix schec vin̈aj Salomón chi' to a d'a masanil yol yic Israel smolchaj eb' vin̈ vinac to yovalil sb'at d'a munlajel d'a Líbano. A sb'isul eb' vin̈ chi', 30 mil eb' vin̈ d'a smasanil. 10 mil eb' vin̈ schecjib'at d'a junjun uj. Jun ujal xid'ec' eb' vin̈ munlajel d'a Líbano chi', chab' ujal ayec' eb' vin̈ d'a spat. A vin̈aj Adoniram ayoch yajaliloc eb' vin̈ 30 mil chi'. 15 Ay pax 70 mil eb' vin̈ cuchum icatz. Ay pax 80 mil eb' vin̈ tzeyum q'uen d'a tzalquixtac d'a yol yic Israel chi'. 16 Ch'oc pax yaj oxe' mil 300 eb' vin̈ ayoch d'a caporalil yilan munlajel chi'. 17 Ix yalan vin̈aj Salomón chi' to stzeyji q'uen nivac q'ueen, vach' tz'aj q'uen stzeyji yic vach' a q'ueen tz'emcan yichoc stemplo Jehová chi'. 18 A eb' vin̈ smunlajvum vin̈aj Salomón yed' eb' vin̈ yic vin̈aj Hiram chi' yed' pax eb' vin̈ cajan d'a Gebal, ix sjoch te te' eb' vin̈, ix stzeyanpax q'uen q'ueen eb' vin̈ yic tz'och d'a templo chi'.

6

Ix el yich sb'o stemplo Jehová

(2Cr 3.1-14)

1 Ayic 480 ab'ilxo yelta eb' israel d'a Egipto, chan̈exo ab'il yoch vin̈aj Salomón reyal, yic schab'ilxo ujal yoch jun ab'il chi', aton d'a uj scuch Zif, ix el yich sb'ochaj stemplo Jehová. 2 A jun templo chi', a vin̈aj Salomón ix alani to sb'oi yic tz'ic'jichaan̈ Jehová. 27 metro ix aj sc'atul, b'alun̈e' metro ix aj yol schiquin, 13 metro yed' nan̈alxo ix ajq'ue schaan̈il. 3 Axo yolxoelul sti', ay junxo macan̈ yool, b'alun̈e' metro sat, lajan icha yol schiquin templo chi', axo jantac ayeluli, nan̈al yoil metro. 4 A sventenail templo chi', levnic ix ajcan sat d'a yool, axo d'a spatic lod'an. 5 Ix b'ochajpaxoch lotzan jun pat, ix oymaj d'a scostiltac templo chi' yed' d'a junxo yol schiquin. Macquiltac ix aj yool, ata' sic'chaj tastac tz'ac'ji d'a Jehová. 6 Oxe' piso ix ajq'uei: A b'ab'el piso, chab' metro yed' 25 centímetro ix aj slevanil sat. Axo schab'il piso, chab' metro yed' 70 centímetro ix aj sat. Axo yoxil piso, oxe' metro yed' 15 centímetro ix aj sat. Jab'jab'il ix utz' spimal scajonal sc'atul templo chi' d'a spatiqueli, yujto b'achquiltac ix ajcani yic vach' max olji spac'ul templo chi' b'aj tz'och spatzab'il jun pat chi'. 7 A jantac q'uen q'ueen ix och d'a templo chi', tzeyb'il q'uen smasanil. Vach'xo yaj q'uen ayic ix javi q'ueen, yuj chi' man̈xalaj b'aj ix ab'chaj sc'an̈ junoc q'uen mac'umpoj q'ueen, ma junoc q'uen tzeylab' q'uen, ma yaln̈ej tas q'uenal. 8 A spuertail jun pat chi', a d'a stojolal co q'uexan̈ yic tzon̈ och d'a yol templo chi' ix cani. Axo sc'oochal sq'ue d'a juntzan̈xo piso chi' tz'ec' oyoyoc.

9 Ayic ix b'oel scajonal templo chi', ix och spatzab'il, axo te' nivac chemte' nab'a c'ute' ix em d'a yib'an̈ te'. 10 Ayic ix b'ochaj jun pat d'a spatictac templo chi', chab' metro yed' 25 centímetro ix ajq'ue schan̈il junjun piso. Ix och spatzab'il, ix c'och tenan te' d'a templo chi', nab'a c'ute' te' patzab' chi'. 11 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Salomón chi' icha tic: 12 Yuj jun templo van a b'oan tic, sval d'ayach, tato tzach ochn̈ej tzac'an d'a spatic in c'ayb'ub'al yed' in checnab'il, tza c'anab'ajan smasanil, ol elc'och masanil tas valnac d'a vin̈aj David vin̈ a mam. 13 Ol in ajn̈ejec' d'a e cal a ex israel ex tic, man̈ ol ex vactejcani, xchi Jehová chi'.

14 Ayic ix lajvi sb'oel templo ix schec b'ojoc vin̈aj Salomón chi', 15 te vach' ix ajoch te' chemte' d'a sattac schan̈il pac'an̈ d'a yool, nab'a c'ute' te' chemte' chi'. Ix b'atn̈ej te' d'a yich masanto ix q'uec'och te' d'a yalan̈ te' patzab'. Ix empax te' chemte' nab'a taj d'a yool. 16 A d'a yol templo chi' d'a yichochi, ix macchaj jun cuarto, b'alun̈e' metro ix aj yool d'a schan̈il pac'an̈. A te' chemte' ix och chi' d'ay, nab'a c'ute' te'. Ix b'atn̈ej te' d'a yich masanto ix q'uec'och te' d'a yalan̈ te' patzab'. A jun cuarto chi', aton jun lugar Yicn̈ej Jehová Yaji. 17 Axo junxo macan̈ yol templo d'a yichan̈elta jun cuarto chi', 18 metro ix ajcan spac'ultac. 18 A te' chemte' ix och d'a yol templo chi', nab'a a te' c'ute'. Yoch'b'iloch yechel sat te te' yed' te' xumac yelvanub'oc sattac te'. Malaj junoc q'uen q'ueen chequel d'a yool chi'. 19 Te vach' ix aj sb'o jun lugar Yicn̈ej Jehová Yaji, yujto ata' ix och te' scaxail strato Jehová chi'. 20 A spac'ultac yool chi' schan̈il, b'alun̈e' metro ix aj junjun, b'alun̈e' metro pax ix ajq'ue schaan̈il. Ix ac'chajoch q'uen oro jay yaj stenchaj d'a sattac spac'ul chi' d'a yool. Ix b'ojipax jun altar nab'a c'ute', ix ochpax q'uen oro chi' d'ay. 21 Ix ochpax q'uen oro chi' d'a te' chemte' ayoch d'a yol templo chi' smasanil. Axo q'uen cadena ix och d'a spuertail jun lugar Yicn̈ej Jehová Yaji, nab'a oro q'ueen. 22 Syalelc'ochi, masanil yol templo chi', nab'a oro ix aji. Nab'a oro pax ix aj jun altar ay d'a spatiquelta sti' jun lugar Yicn̈ej Dios Yaj chi'.

23 Ix yac'pax b'ojoc chab' yechel querubín vin̈ d'a te' olivo, ix ochcan d'a jun lugar Yicn̈ej Jehová Yaji. Nan̈al yoil metro ix ajq'ue schaan̈il junjun. 24 Chab' metro yed' 25 centímetro ix ajel jen̈an junjun sc'axil, yuj chi' nan̈al yoil metro ix ajel jen̈an sc'axil junjun eb' querubín chi' schab'il. 25 Lajann̈ej yajel jen̈an sc'axil eb' chi' schavan̈il, lajan pax yilji eb'. 26 Nan̈al yoil metro ix ajq'ue schaan̈il steel junjun eb'. 27 Ix ac'jioch yechel eb' querubín chi' d'a yol jun lugar Yicn̈ej Jehová Yaji. Jen̈anel sc'axil junjun eb', yuj chi' junjun sn̈i' sc'axil eb' sc'och tenan d'a junjun spac'ul yool chi'. Axo junjunxo sc'axil eb' schalaj sb'a d'a snan̈al yol jun lugar chi'. 28 Ix ac'chajoch q'uen oro jay yaj stenchaj d'a spatictac eb' querubín chi'. 29 D'a masanil sattac spac'ul yol chab' cuarto ay d'a yol templo chi', ix ac'jioch yechel querubín, yechel te' palma yed' yechel xumaac yelvanub'oc. 30 Ix ac'jipaxem q'uen oro jay yaj d'a yib'an̈ te' chemte' ayem d'a yol cuarto chi' schab'il. 31-32 A te' spuertail jun lugar Yicn̈ej Jehová Yaj chi', chab' yaj te'. B'ob'il te' d'a te' olivo, axo yelvanub' te' yoch'b'ilochi, aton yechel querubín, te' palma yed' xumaac. A te' puerta chi' yed' yelvanub', ix ac'jioch q'uen oro d'a te' yed' d'a te' smarcoal te' lin̈jab'q'uei yed' d'a chab' te' utz'el tz'aj schaan sb'a d'a yib'an̈ te' puerta chi'. 33-34 Ix ac'jipaxoch te' smarcoal sti' templo chi', an̈eja' a d'a te' olivo b'ob'il te', tojol ix ajec' c'atan te'. Axo te' spuertail ix och chi', a d'a te' taj ix b'oji te', chab' jen̈an ix aj te'. Junjun jen̈an te', an̈ejtona' lin̈anpax tz'aj spacchaj snan̈al te'. 35 Ix yoch'jipaxoch yelvanub' te': Aton yechel querubín, yechel te' palma yed' yechel xumaac. Ix ac'jipaxoch q'uen oro d'a te'. 36 Ix b'ochajpaxoch smuroal templo chi', ix ec' oyan d'a spatictac. Ox tzol q'uen q'ueen tzeyb'il slatz'jiq'uei, axo d'a yib'an̈ q'ueen tz'ec' te' c'ute', ichan̈ej chi' ix aj sq'uei. 37 Ix el yich yac'jiem yich stemplo Jehová d'a uj Zif ayic schan̈il ab'il yoch vin̈aj Salomón reyal. 38 Axo d'a svajxaquil uj scuchan Bul, ayic yuxluchil ab'il yoch vin̈ reyal, ix b'oel jun templo chi' smasanil, icha val yaj yechel b'ob'ilcani. Uque' ab'il ix yac' sb'oi.

7

Juntzan̈xo pat ix sb'o vin̈aj Salomón

1 Ix sb'opaxq'ue spalacio vin̈aj Salomón chi', 13 ab'il ix yac' vin̈ sb'oani. 2 Ix sb'oanpaxq'ue jun nivan pat vin̈, te levan ix aj yool. Ix yac'an scuch vin̈ Spatil Te Te' yic Líbano. 45 metro ix aj sc'atul, 22 metro yed' nan̈alxo ix aj yol schiquin, 13 metro yed' nan̈alxo ix ajq'ue schaan̈il. Chan̈ tzol ix ajoch yoyal, nab'a c'ute'. Axo d'a sjolomtac te' oy chi', ix ec' te' patzab' nab'a c'ute'. 3 A juntzan̈ te' patzab' chi' 45 te', ox tzol ix ajec' te', 15 te' d'a junjun tzol. Axo d'a yib'an̈ te' ix b'at te' nab'a c'ute' ix och yib'an̈oc jun pat chi'. 4 Ox tzol ix ajq'ue sventenail d'a junjun spac'ul. Q'uelc'umb'a ix aj juntzan̈ ventena chi'. 5 Oxox sti' aycan d'a junjun yol schiquin. An̈eja' q'uelc'umb'a ix aj junjun. A smarcoal spuertail yed' sventenail, tojol ix ajec' c'atan d'a yib'an̈. 6 Ix b'opax junxo nivan pat, 22 metro yed' nan̈alxo ix aj sc'atul, 13 metro yed' nan̈alxo ix aj yol schiquin. Ix yac'an scuch vin̈ Yoyal Pat. Axo d'a stentail ayoch yoyal yed' yib'an̈. 7 Ix sb'oanpax junxo pat vin̈ b'aj sch'olb'itaj eb' anima. An̈eja' te' c'ute' ix och d'a sattac d'a yool chi'. Ix b'atn̈ej d'a yich masanto ix q'uec'och d'a yalan̈ te' patzab'.

8 Axo pax b'aj cajan vin̈aj Salomón chi' d'a spalacio, a d'a spatic jun pat b'aj sch'olb'itaj eb' anima chi' ay. Lajann̈ej ix aj sb'o icha ix aj sb'o juntzan̈ pat chi'. Ix yac'anpax b'ojoc junxo pat yic ix yetb'eyum vin̈, aton ix yisil vin̈ sreyal Egipto. Lajan ix aj sb'o icha ix aj yic vin̈. 9 A masanil juntzan̈ pat chi', icha ix aj scot d'a yich, icha chi' ix aj sq'uec'och d'a schon. Icha chi' ix ajpax yamaq'uil. A q'uen q'ueen ix laj och d'ay te vach' yaj q'uen stzeychaji icha yaj yechel. A q'uen ix checlajcan d'a spatic yed' d'a yool, polb'il q'uen d'a q'uen polum q'ueen. 10 An̈eja' q'uen ix can d'a yich, a q'uen q'ueen te vach' yaj sb'oi, a q'uen ix can d'ay, te nivac q'ueen. Ay q'uen nan̈al yoil metro sc'atul, ay pax q'uen oxe' metro yed' 60 centímetro sc'atul. 11 A d'a yib'an̈ q'uen yich chi', ix och q'uen q'ueen tzeyb'il icha val yaj yechel. Ix ochpax te' c'ute' jochb'il yed' q'uen q'ueen. 12 A d'a spatictac jun nivan amac' chi', ix och ox tzol q'uen q'ueen. Axo d'a yib'an̈ q'ueen ix ochpax jun tzol te' patzab' nab'a c'ute'. Ichan̈ej chi' ix aj sq'ue d'a chaan̈, icha ix aj sb'o jun ix och d'a spatictac templo yed' pax jun ix b'o d'a yolelul sti' templo chi'.

Ix ac'ji smunlajel vin̈aj Hiram

(2Cr 2.13-14; 3.15-17)

13 Ay jun vin̈ aj Tiro scuch Hiram ix yavtejcot vin̈aj rey Salomón chi'. 14 A jun vin̈ chi', yune' vin̈ jun ix chamnac yetb'eyum d'a yin̈tilal Neftalí, aj Tiro vin̈ smam vin̈, te jelan vin̈ sb'oan q'uen bronce. An̈ejtona' te jelan pax spensar vin̈, yojtac vin̈ sb'oan yaln̈ej tas munlajelal d'a q'uen bronce chi'. Yuj chi' ix avtajcot vin̈ yic smunlaj vin̈ d'a vin̈aj rey Salomón sb'oan juntzan̈ tas nab'a bronce. 15 Ix sb'o chab' nivac oy vin̈, nab'a bronce ix aji, vajxaque' metro steel junjun, nan̈al svaquil metro ix aj b'alan spatic junjun. 16 Ix sb'oanpax chab' sjolom chab' oy chi' vin̈. A steel juntzan̈ sjolom chi', chab' metro yed' 25 centímetro ix aji. 17 A d'a spatictac chab' sjolom chi' ix ac'jioch q'uen cadena bronce, icha q'uen malla yaj q'uen sb'oi. Uque' ayoch d'a junjun sjolom chi'. 18 Ix sb'opax cha tzol icha yechel sat te' granado vin̈. Ix och d'a juntzan̈ cadena chi' yic tz'och d'a spatic junjun sjolom oy chi'. Lajann̈ej ix aj schab'il. 19 A juntzan̈ jolom oy chi', ay am chab'oc metro ayq'uei, lajan yilji icha an̈ chochol. 20 A chab' sjolom juntzan̈ oy chi' c'olan c'olan yaji. Axo d'a yib'an̈, ata' ayq'ue junxo icha an̈ chochol chi'. A b'aj tz'emul q'uen cadena d'a spatictac jun c'olan c'olan chi', ata' ayoch 200 yechel sat te' granado, cha tzol yajochi. 21 Ix yac'och chab' oy vin̈aj Hiram chi' d'a sat templo chi'. Ayic ix yac'anem vin̈ d'a yed'tal, ay jun ix can d'a co q'uexan̈ ayic tzon̈ och d'a yol templo chi', Jaquín ix yac' vin̈ sb'iej. Axo junxo oy chi' ix can d'a co vach', Boaz ix yac' vin̈ sb'iej.7.21 22 A sjolom juntzan̈ oy chi', lajan yilji icha xumaquil an̈ chochol. Icha chi' ix aj juntzan̈ oy chi' sb'oan vin̈aj Hiram chi'.

A masanil tastac ay d'a templo

(2Cr 4.1—5.1)

23 Ix lajvi chi', ix sb'oan jun nivan pila nab'a bronce vin̈aj Hiram chi', yic b'aj smolchaj a a'. Suyansuyan ix aji, nan̈al yoil metro ix aj slevanil sat. Axo ix ajq'ue schaan̈il steel, chab' metro yed' 25 centímetro ix aji, axo ix aj setan smasanil, 13 metro yed' nan̈alxo. 24 A d'a yalan̈ sti' jun pila chi', ayoch chab' tzol yechel sattac te te' icha yilji te' tzima. Lajun̈e' ix och d'a junjun 45 centímetro, junn̈ej ix aj sb'o yed' jun pila chi'. 25 A jun pila chi' b'achanem d'a yib' snan̈al juntzan̈ yechel noc' mam vacax nab'a bronce. A juntzan̈ yechel noc' chi', oxe' q'uelanb'at d'a stojolal sur, oxe' q'uelanb'at d'a stojolal norte, oxe' q'uelanb'at d'a stojolal b'aj sjavi c'u, oxe' pax q'uelanb'at d'a stojolal b'aj tz'em c'u. A yoc juntzan̈ yechel vacax chi' aycanoch d'a yalan̈ jun pila chi'. 26 A jun pila chi' nab'a bronce ix aji, chan̈ec'ab'il spimal. Nivan yajel pechan sti' icha yilji xumaquil an̈ chochol. A d'a yol jun pila chi', tz'em 44 mil litro a a'.

27 Ix sb'oanpax lajun̈e' carreta vin̈, nab'a bronce ix aj junjun. Jun metro yed' 80 centímetro ix aj spac'ul schan̈il, jun metro yed' 35 centímetro ix ajq'ue steel. 28 A juntzan̈ carreta chi', icha tic yaji: Ay chan̈e' smarcoal, macan yoltac sat smarcoal chi'. 29 A d'a sat juntzan̈ chi' ayoch yechel noc' choj, noc' toro yed' yechel querubín. A d'a yib'an̈ yed' d'a yalan̈ juntzan̈ yechel chi', ata' ayoch yelvanub' smarcoal chi'. 30 Junjun carreta chi' ay chan̈e' syantail nab'a bronce, chab' q'uen q'ueen c'atanec' d'a yalan̈ syaman syantail chi'. A d'a schan̈il schiquintac juntzan̈ carreta chi' d'a yib'an̈, ay syamnub'al nab'a bronce, a syaman jun yune' pila ayem d'a yol jun carreta chi'. A juntzan̈ syamnub' chi' ayoch yelvanub'. 31 Axo d'a yol jun carreta chi', ayem jun icha nivan tubo, 45 centímetro schaan̈il ayq'ueta d'a yib'an̈ sti' juntzan̈ carreta chi'. Aypaxoch yelvanub' spatictac jun nivan tubo chi', axo schan̈ pac'an̈il jun carreta chi', man̈ setansetanoclaj. 32 A chan̈e' syantail chi' ayoch d'a schiquintac schan̈il. Axo pax juntzan̈ q'uen q'ueen syaman syantail chi', yaman yaj q'uen yed' smarcoal chi'. A syantail chi', 70 centímetro yaj setan. 33 Lajan yaj sb'o juntzan̈ syantail chi' icha yic carruaje yic oval. A junjun syantail chi' yaman yaj yed' q'uen q'ueen ayoch b'aj ay yolanil, nab'a bronce, junn̈ej yaj setan. 34 A chan̈e' syamnub'al d'a schiquintac carreta chi', junn̈ej yaj yed' smarcoal junjun carreta. 35 A d'a yib'an̈ carreta chi', ay junxo setanoch d'a spatic sti', 23 centímetro yajq'ue schaan̈il. A jantac tas ayoch d'a junjun carreta chi', junn̈ej yaj sb'o smasanil. 36 A d'a spac'ultac yoltac smarcoal chi', ix yac'och yechel querubín vin̈aj Hiram chi' d'ay, noc' choj yed' te' palma. Ix ochn̈ej yelvanub' chi' d'a spatictac smasanil. 37 Icha chi' ix aj sb'o lajun̈e' carreta chi', lajann̈ej ix aj smasanil, lajann̈ej yechel, lajann̈ej pax yilji.

38 Ix sb'oanpax lajun̈e' yed'tal a' yic juntzan̈ carreta chi' vin̈, nab'a bronce ix aji. Lajann̈ej yechel smasanil. Jun metro yed' 80 centímetro yool junjun, 800 litro am a' tz'em d'a yool. Junjun ay q'ue d'a yib'an̈ scarretail. 39 Oye' juntzan̈ carreta chi' ix can d'a stojolal co vach' d'a templo, oye' pax ix can d'a stojolal co q'uexan̈. Axo jun nivan pila, a d'a co q'uexan̈ coch d'a templo chi' ix cani, d'a stojolal b'aj sjavi c'u.

40 Ix lajvi chi' ix sb'oanpax juntzan̈ chen, q'uen pala yed' nivac uc'ab' vin̈aj Hiram chi'. Icha val chi' ix aj slajvi sb'o smasanil juntzan̈ ix schec vin̈aj rey Salomón b'ojoc yicoc stemplo Jehová. 41 Aton masanil juntzan̈ tic ix checji sb'o vin̈aj Hiram: Chab' nivac oy, chab' sjolom oy chi', juntzan̈ q'uen cadena icha q'uen malla nab'a bronce ayoch d'a spatictac jolom oy chi', 42 yed' pax 400 yechel sat te' granado ayoch d'a juntzan̈ cadena chi'. Cha tzol yajoch d'a spatictac chab' jolom oy chi'. 43 Lajun̈e' carreta cuchjinac lajun̈e' yed'tal a', 44 jun nivan pila, lajchave' yechel mam vacax cuchjinac, 45 juntzan̈ q'uen chen, juntzan̈ q'uen pala yed' juntzan̈ q'uen nivac uc'ab'.

Masanil juntzan̈ yamc'ab' tic ix sb'o vin̈aj Hiram d'a vin̈aj rey Salomón yicoc stemplo Jehová, nab'a bronce to copopi yilji. 46 Ix schec vin̈ rey chi' b'ojoc d'a moldeal d'a yac'lical sti' a' Jordán d'a lum b'aq'uech luum, d'a scal snan̈al Sucot yed' Saretán. 47 Te tzijtum yamc'ab' nab'a bronce, yuj chi' majxo yechtej vin̈aj rey Salomón chi' jantac yalil q'uen bronce chi' ix c'anchaji.

48 Ix schecanpax vin̈ rey chi' b'ojoc masanil juntzan̈xo yamc'ab' nab'a oro d'a yol stemplo Jehová: Jun altar, jun mexa b'aj tz'ac'jiem ixim pan d'a yichan̈ Jehová, 49 juntzan̈ b'achnub' candil yed' yelvanub' icha yechel xumaac, aton ayoch d'a yichan̈ lugar Yicn̈ej Jehová Yaji. Ay oye' d'a stojolal co vach', ay oyexo d'a stojolal co q'uexan̈, juntzan̈ candil, juntzan̈ yamlab', 50 juntzan̈ copa, juntzan̈ q'uen ic'lab'el stan̈il b'aj ayoch sc'ac'al candil, juntzan̈ nivac uc'ab', juntzan̈ nivac cuchara yed' juntzan̈ chaynub' yic incienso. Masanil juntzan̈ chi' nab'a oron̈ej. Axo q'uen visagre ayoch d'a spuertail jun lugar Yicn̈ej Jehová Yaji, aton d'a yol templo yed' pax yic spuertail templo chi', nab'a oron̈ej.

51 Ayic ix b'oel masanil tas ix schec vin̈aj Salomón b'ojoc yic stemplo Jehová, ix schecan vin̈ ic'jocb'at masanil q'uen oro, q'uen plata yed' juntzan̈ yamc'ab' yac'naccan vin̈aj David smam vin̈ d'a Jehová. Ix schecan vin̈ sic'chajcan d'a yol juntzan̈ pat ay d'a spatictac templo b'aj sic'chaj tas tz'ochcan yicoc Jehová.

8

Ic'b'ilb'at te' scaxail trato d'a yol templo

(2Cr 5.2-14)

1-2 A te' scaxail strato Jehová, ayec' te' d'a schon̈ab' vin̈aj David scuchan Sion. Axo vin̈aj Salomón ix naani to syic'b'at te' vin̈ d'a yol templo yacb'an molanec' masanil eb' anima d'a Jerusalén yuj snaancot q'uin̈ chinama eb' d'a yuquil uj scuchan Etanim. Yuj chi' ix smolb'an masanil eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' Israel vin̈, eb' yajal yaj d'a junjun yin̈tilal eb' yed' eb' sat yaj d'a junjun macan̈ eb'. 3-4 Axo eb' sacerdote yed' juntzan̈xo eb' levita ix ic'anb'at te' caxa chi' yed' c'apac mantiado b'aj sch'ox sb'a Jehová yed' masanil yamc'ab' ayoch d'a yool chi'. 5 Axo vin̈aj Salomón chi' yed' masanil eb' yetchon̈ab' Israel molanec' chi', ix b'ab'laj eb' d'a yichan̈ te' caxa chi'. Yacb'an van sb'at eb', man̈xo b'ischajb'enoc jantac noc' calnel yed' noc' vacax ix yac' eb' silab'oc d'a Jehová. 6 Ix lajvi chi', ix yic'anb'at te' caxa chi' eb' sacerdote d'a yol templo masanto d'a yol jun lugar Yicn̈ej Jehová Yaji, d'a snan̈al chab' yechel querubín. 7 Jen̈anb'at sc'axil chab' yechel querubín chi' d'a yib'an̈ b'aj ix ac'jioch te' caxa chi'. A sc'axil eb' ayoch yen̈uloc te' caxa chi' yed' te' sb'achnub'al. 8 A te' regla ayoch sb'achlab'iloc te' caxa chi', najat steel te'. Scheclajelul sn̈i' te' d'a junxo cuarto ay d'a satelta, palta man̈xo chequeloclaj te' d'a stieli. Ata' ix canxon̈ej te' caxa chi' d'a juneln̈ej. 9 Malaj junocxo tas ayem d'a yol te' caxa chi', an̈ej val chab' pachan̈ q'uen q'ueen yac'naccanem vin̈aj Moisés d'a yol te' d'a Horeb, aton q'uen b'aj tz'ib'ab'ilcanoch strato Jehová yed' eb' israel ayic yelnaccot eb' d'a Egipto.

10-11 Ayic ix elixta eb' sacerdote d'a yol templo chi', ix b'ud'jiel yol chi' yuj yasunal stziquiquial Jehová. A yuj jun asun chi', majxo yal-laj smunlaj eb' d'a yool chi'.

Ix ac'jicanoch templo yicoc Jehová

(2Cr 6.1—7.10)

12 Ix lajvi chi', ix lesalvi vin̈aj rey Salomón, ix yalan vin̈ icha tic:

Mamin Jehová, ix ala' to d'a scal q'uic'alq'uinal ayach.

13 Palta ix in b'oq'ue jun a pat b'aj vach' tzach aji.

Ix in b'o jun a pat yic tzach cajnaj d'ay d'a juneln̈ej, xchi vin̈.

14 Ix lajvi chi' ix meltzajb'at q'uelan vin̈ rey chi' d'a masanil eb' israel lin̈jab'och ta', ix sc'anan svach'c'olal Dios vin̈ d'a yib'an̈ eb'. 15 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈: Aljocab' vach' lolonel d'a Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, yujto toxo ix elc'och tas yalnaccan d'a vin̈ in mam vin̈aj rey David. 16 Ayic yalannac icha tic: Atax vic'annaquelta eb' in chon̈ab' d'a Egipto, mantalaj b'aj tzin siq'uel junoc chon̈ab' d'a e cal b'aj sb'ojiq'ue junoc in pat b'aj tzin cajnaji. An̈ej vin̈aj David ix in siq'ueli yic tz'och vin̈ reyal d'a scal eb' in chon̈ab' Israel tic, xchi Jehová chi'. 17 A vin̈ in mam chi', snib'ejnac vin̈ sb'oq'ue junoc templo yuj snivanil yelc'och Jehová co Diosal. 18 Palta yalnac Jehová d'a vin̈ icha tic: A jun tza na' chi' te vach', tza b'oq'ue junoc in pat alani, 19 palta man̈ocachlaj ol a b'oq'uei, ato junoc uninal ol b'oanq'ueoc, xchi d'a vin̈.

20 Yuj chi', a ticnaic tz'elc'och tas yalnac Jehová chi'. Icha val ajnac yalan chi', icha val chi' ix aj yelc'ochi. A in ix in ochcan sq'uexuloc vin̈ in mam chi', ix in och sreyaloc co chon̈ab' tic, yuj chi' ix in b'oq'ue jun templo b'aj tz'och ejmelal d'a Jehová co Diosal. 21 A d'a yool chi' ix in b'ocan jun lugar b'aj tz'aj te' scaxail trato sb'onac Jehová yed' eb' co mam quicham ayic yic'annaquelta eb' d'a Egipto, xchi vin̈.

22 Ix lajvi chi' ix c'och lin̈an vin̈ d'a stz'ey yaltar Jehová d'a yichan̈ masanil eb' chon̈ab' israel, ix yic'anchaan̈ sc'ab' vin̈, 23 ix yalan vin̈ icha tic: Mamin Jehová co Diosal, malaj junocxo Dios lajan ed'oc d'a satchaan̈ yed' d'a sat luum tic, yujto tzaq'uelc'och a trato. Tzac'an a vach'c'olal d'a mach sc'anab'ajan d'a smasanil sc'ool tas tzala'. 24 Toxo ix aq'uelc'och tas alnaccan d'a vin̈ in mam vin̈ a checab' aj David. Man̈ ton̈ejoc alnac, palta a d'a jun c'u tic ix elc'och tas alnaccan chi'. 25 Yuj val chi', Mamin Jehová co Diosal, elocab'c'och tas alnac d'a vin̈ in mam chi' to ayn̈ej yin̈tilal vin̈ ol och d'a yol sdespacho, an̈ej tato tzach sc'anab'ajej eb', icha val ajnac sc'anab'ajan vin̈ in mam chi'. 26 A ticnaic jun, ach Jehová co Diosal, elocab'c'och tas alnaccan d'a vin̈ a checab' chi'.

27 Palta, ¿yel am val Mamin ol ach cajnaj d'a sat luum tic? Ina to max yab'laj satchaan̈ b'aj syal a cajnaji, ocxom val jab' pat ix in b'oq'ue tic d'ayach. 28 Vach'chom icha chi' ach in Diosal, palta maclej ab' in lesal yed' tas tzin c'an d'ayach, ab' tas sval d'ayach a in a checab' in tic. 29 Tzin c'an val d'ayach to max iq'uel a sat d'a junjun c'u yed' d'a junjun ac'val d'a templo tic, jun ix ala' to a d'ay ol ach b'inajoc. 30 Maclej val in lesal a in a checab' in tic yed' yic eb' a chon̈ab' tic. Ayic tzon̈ lesalvi d'ayach tzon̈ cot q'uelan d'a stojolal jun a templo tic, comonoc tzab' d'a satchaan̈ b'aj cajan ach, tzac'an lajvoc co chucal d'a quib'an̈.

31 Q'uinaloc ay junoc mach tz'ac'jioch d'a yib'an̈ to ix och smul d'a junoc yetanimail, tz'ic'jicoti yic syac'an sti' d'a yichan̈ altar d'a jun templo tic, 32 comonoc tzab' d'a satchaan̈, tza ch'olb'itan d'a stojolal mach ay smul, tom a jun mach tz'ac'jioch d'a yib'an̈ chi', mato a jun mach tz'ac'anoch d'a yib'an̈ chi'. A achocab' tzac' syaelal jun mach ay smul chi', axo pax jun mach malaj smul chi' jun, a achocab' tzac' checlajoc to malaj smul.

33 Q'uinaloc ay b'aj tzon̈ yac' ganar eb' cajc'ool yujto ix och co mul d'ayach, tato sco na co b'a, scalan co b'a d'ayach, sco c'anan nivanc'olal co b'a d'ayach d'a jun a templo tic, 34 comonoc tzab' d'a satchaan̈, tzac'an nivanc'olal co mul. Tzac'an meltzaj eb' tz'ic'jib'at d'a ch'oc chon̈ab'il d'a co luum tic, aton lum ac'naccan d'a eb' co mam quicham.

35 Q'uinaloc maxtzac yac' n̈ab' yujto ix och co mul d'ayach, palta tato elan̈chamel tzon̈ lesalvi d'ayach d'a stojolal jun templo tic, scalan co b'a d'ayach, sco naan co b'a yuj co mul chi' yuj yaelal tz'och d'a quib'an̈ chi', 36 comonoc tzab' d'a satchaan̈ tas scal a on̈ a checab' on̈ tic to a chon̈ab' on̈. Tzac'an lajvoc co mul chi', tza ch'oxan junoc b'eyb'al vach' yic sco b'eyb'alej. Slajvi chi' jun, tzac'ancot n̈ab' d'a yib'an̈ lum luum ix ac' d'ayon̈ a chon̈ab' on̈ tic.

37 Q'uinaloc sjavi vejel d'a co luum tic, ma junoc ilya, ma stacjiel tastac yuj c'ac', ma sjavi noc' c'ulub', ma junocxo macan̈ noc' noc' d'a cavb'en, ma tz'em tz'aub' d'ay, ma sjavi oyan eb' ajc'ol d'a co chon̈ab' tic, ma junocxo yaln̈ej tas sjavi d'a quib'an̈, 38-39 sco nib'ej to tzab' tas sco c'an a on̈ a chon̈ab' on̈ tic. Ma yaln̈ej mach tz'avaj d'ayach yujto snachajel cuuj to van cab'an syail yuj co mul, ayic sco mojb'ancot co c'ab' d'a stojolal jun templo tic, comonoc tzab' co lesal chi' d'a satchaan̈ b'aj ayach. Tzac'an tup co mul, tzon̈ a colani yed' on̈ a ch'olb'itani, axo ac'an spac chi' d'ayon̈ ato syala' tas caji, yujto ojtac tas ay d'a co pensar junjun on̈. 40 Tato icha chi', ol ach co c'anab'ajej co masanil yacb'an pitzan on̈ d'a sat lum luum ac'nac tic d'a eb' co mam quicham.

41-42 Ol yab'n̈ej eb' ch'oc chon̈ab'il snivanil elc'ochi yed' jantac a vach'c'olal tzac' d'ayon̈ a on̈ a chon̈ab' on̈ tic, yuj chi' ay eb' ol javoc yic tz'och eb' ejmelal d'ayach. Q'uinaloc ay junoc eb' scot d'a najat yic syac'an lesal d'a stojolal jun templo tic, 43 comonoc tzab' tas syal chi' d'a satchaan̈ b'aj ayach. Tzac'an tas sc'ana' yic vach' tzach yojtaquejel masanil chon̈ab', tzach sc'anab'ajan eb' icha tz'aj ach co c'anab'ajan a on̈ a chon̈ab' on̈ tic. Icha chi' snachajel yuj eb' to a jun templo ix in b'oq'ue tic ico'.

44 Q'uinaloc a on̈ a chon̈ab' on̈ tic tzon̈ b'at cac' oval yed' eb' cajc'ool, yaln̈ej b'ajtil tzon̈ a checb'ati, tato tzon̈ lesalvi d'ayach d'a stojolal jun a chon̈ab' sic'b'ilel tic uuj yed' d'a stojolal jun templo ix in b'ocanq'ue tic d'ayach, 45 comonoc tzab' co lesal chi' d'a satchaan̈, tzac'anelc'och tas sco c'an chi'.

46 Ayic ol och co mul d'ayach a on̈ a chon̈ab' on̈ tic, (yujto malaj junoc anima max och smul), ol on̈ ac'anoch d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool, tzon̈ yic'anb'at eb' d'a ch'oc chon̈ab'il d'a lac'an, ma najat yuj yoval a c'ool. 47-48 Tato sco na co b'a d'a smasanil co c'ool yed' co pensar, ayic ayon̈ec' d'a juntzan̈ ch'oc chon̈ab'il chi', tato sco c'an nivanc'olal co b'a d'ayach yujto snachajel cuuj to ix och co mul, axo tzon̈ lesalvicot d'a stojolal lum luum ac'nac d'a eb' co mam quicham, aton jun chon̈ab' sic'b'ilel uj b'aj ix in b'oq'ue jun templo tic d'ayach, 49 comonoc tzab' co lesal yed' tas sco c'an d'ayach b'aj ayach ec' d'a satchaan̈ chi', tza b'oan yaj d'ayon̈. 50-51 Tzac'an lajvoc co mul tz'och d'ayach yed' co pital a on̈ a chon̈ab' on̈ tic. Tza q'uexan spensar eb' tzon̈ ic'anb'at chi' yic tz'oc' sc'ol eb' d'ayon̈, yujto a chon̈ab' caji, ic on̈. A ach ic'nac on̈ elta d'a Egipto b'aj ayon̈ och d'a syaelal.

52 Yuj chi' jun Mamin, ab' val in lesal a in a checab' in tic yed' slesal eb' vetchon̈ab' israel tic yujto ic on̈. Maclej val ab' Mamin Jehová ayic tzon̈ lesalvi d'ayach. 53 Yujto a ach on̈ a sic'naquel d'a scal juntzan̈xo chon̈ab' d'a yolyib'an̈q'uinal tic yic tzon̈ ochcan icoc, icha val utej a checannac yal vin̈ a checab' aj Moisés, ayic ic'annaquelta eb' co mam quicham d'a Egipto, xchi vin̈aj Salomón chi' d'a slesal.

54 Cumanem vin̈ d'a stz'ey altar, ayq'ue sc'ab' vin̈ d'a satchaan̈ ayic ix lesalvi vin̈ chi'. 55 Ix lajvi chi', ix q'ue vaan vin̈, ix yalan vach' lolonel vin̈ d'a yib'an̈ eb' yetisraelal chi', te chaan̈ ix yal vin̈ icha tic: 56 Aljocab' vach' lolonel d'a Jehová ix ac'an junc'olal d'ayon̈, icha ajnac yalancani. Masanil tas vach' yalnaccan cuuj d'a vin̈aj Moisés schecab', ix elc'ochi.

57 Ayn̈ejocab' ec' Jehová co Diosal qued'oc, icha ajnac ec' yed' eb' co mam quicham. Malajocab' b'aq'uin̈ tzon̈ yactejcan co ch'ocoj. 58 Yac'ocab'och Jehová d'a co pensar to sco c'anab'ajej sc'ayb'ub'al yed' schecnab'il, aton juntzan̈ schecnac sc'anab'ajej eb' co mam quicham. 59 Masanil tas ix in c'an d'a Jehová co Diosal, naann̈ejocab' yuuj d'a masanil tiempo. Aocab' tzin tan̈van a in schecab' in tic yed' a on̈ schon̈ab' on̈ tic yaln̈ej tas sjavi d'a quib'an̈ d'a junjun c'u, 60 yic vach' syojtaquejel masanil chon̈ab' d'a yolyib'an̈q'uinal tic to a Jehová an̈ej Dios, malaj junocxo. 61 Yuj chi', an̈ejocab' d'a Jehová b'aj scac'och co c'ool, sco c'anab'ajan sc'ayb'ub'al yed' schecnab'il, icha sco c'ulej ticnaic, xchi vin̈.

62 Ix lajvi chi', ix yac'an silab' vin̈ yed' masanil chon̈ab' Israel d'a Jehová. 63 Ay 22 mil noc' vacax yed' 120 mil noc' calnel ix yac' vin̈ silab'il d'a Dios yuj sch'oxan sjunc'olal yed'oc.

Icha chi' ix aj yochcan jun templo chi' d'a yopisio yuj vin̈aj Salomón chi' yed' masanil chon̈ab'. 64 A d'a jun c'u chi' ix sic'canel snan̈al yol yamaq'uil templo vin̈ rey chi' yic sn̈usjitz'a noc' silab', sat avb'en tz'ac'ji ofrendail yed' xepual noc' silab' yic sch'oxan sjunc'olal eb' yed' Jehová, yujto a jun altar nab'a bronce ay d'a yamaq'uil templo chi', max yab'laj yujto te nivan juntzan̈ silab' chi' tz'ac'ji.

65 A d'a jun tiempoal chi', uque' c'ual ix och q'uin̈ yuj vin̈aj rey Salomón chi' yed' masanil chon̈ab' d'a yichan̈ Jehová. Te tzijtum anima ix molchaji. Ix laj cot eb' d'a masanil yol smacb'en Israel, vach'chom te najat ichato d'a smojonal Hamat d'a norte masanto pax d'a a a' smojonal yed' Egipto d'a sur. Ayic ix lajvi uque' c'ual q'uin̈ chinama chi', ix schaanel yich uquexo c'ual q'uin̈ chi' eb', yuj chi' chab' semana ix yac' q'uin̈ chi' eb'. 66 Axo yic ix lajvi q'uin̈ chi' jun, ix tac'ajcan eb' anima chi' yuj vin̈aj rey Salomón chi'. Ix yalanpax vach' lolonel eb' d'a vin̈. Ix lajvi chi' ix pax eb' d'a spat. Ix te tzalaj eb' yuj masanil tas vach' ix sc'ulej Jehová yed' vin̈ schecab' aj David yed' eb' schon̈ab' Israel.

9

A strato Jehová yed' vin̈aj Salomón

(2Cr 7.11-22)

1 Ayic ix lajvi sb'oel stemplo Jehová yuj vin̈aj rey Salomón chi' yed' spalacio vin̈ yed' pax juntzan̈xo tas snib'ej vin̈ sb'o'o, 2 ix sch'oxanxi sb'a Jehová d'a vin̈ d'a schaelal, icha aj sch'oxan sb'a d'a vin̈ d'a chon̈ab' Gabaón. 3 Ix yalan Jehová chi' d'a vin̈: Ix vab' tas ix al d'a a lesal yed' masanil tas ix a c'ana'. Ix vac'canoch jun templo ix a b'o tic vicoc yic vach' a d'ay ol ochn̈ej ejmelal d'ayin. Ol in tan̈vejn̈ej jun templo tic, ol in ajn̈ej ec' d'ay d'a masanil tiempo. 4 Yuj chi', tato vach'n̈ej ol utej a b'a d'ayin d'a smasanil a c'ool, icha yutejnac sb'a vin̈aj David a mam, tato tzin ac'och yipoc a c'ool, tojoln̈ej tzutej a b'a, tza c'anab'ajan masanil tas ix vac' a c'ulej, tza c'anab'ajan in c'ayb'ub'al yed' in checnab'il, 5 a opisio tic ol b'eyn̈ejb'at d'a eb' in̈tilal icha ajnac valan d'a vin̈ a mam chi', ayic valannac d'a vin̈ icha tic: Ayn̈ej in̈tilal ol och reyal d'a scal eb' chon̈ab' israel, xin chi d'a vin̈. 6 Palta tato a ach tic yed' eb' in̈tilal ol eyiq'uel e b'a d'a in patic, man̈ ol e c'anab'ajej in checnab'il yed' in c'ayb'ub'al ix vac' e c'anab'ajej, axo d'a comon dios ol ex och ejmelal, ol eyalan e b'a d'ay, 7 ol ex viq'uel d'a sat lum luum vac'nac tic d'ayex. Axo jun templo ix in sic'canoch vicoc tic, ol in patiquejcaneli, ol ex b'uchjoc yuj masanil nación. 8 A jun templo te vach' yilji tic ticnaic, toxon̈ej ol q'uecan juyan q'uen sq'ueenal. Yuj chi' a eb' ol ec' d'a stz'ey, ol stzetzej eb', ol laj yal-lan eb' d'ay junjun: ¿Tas yuj icha tic ix utaj jun chon̈ab' yed' jun templo tic yuj Jehová? xcham eb'. 9 Axo ol yalan eb' anima chi' icha tic: A eb' israel tic, ix yiq'uel sb'a eb' d'a spatic Jehová sDiosal, aton jun ic'annaquelta eb' smam yicham eb' d'a Egipto. Axo ticnaic a juntzan̈ comon dios ix yac'och eb' d'a sc'ool, ix ochpax eb' ejmelal d'ay, yuj chi' a sDiosal eb' chi' ix ac'ancot jun chucal tic d'a yib'an̈ eb', xcham eb' anima chi', xchi Jehová d'a vin̈aj Salomón chi'.

Juntzan̈xo tas sb'onac vin̈aj Salomón

(2Cr 8.1-18)

10 A vin̈aj Salomón chi', 20 ab'il ix yac' vin̈ sb'oanq'ue chab' nivac pat, aton stemplo Jehová yed' pax spalacio vin̈. 11 A vin̈aj Hiram sreyal Tiro ix ac'ancot ste'al juntzan̈ pat chi', aton te' c'ute', te' taj yed' jantac q'uen oro ix och d'ay. Yuj chi' 20 chon̈ab' d'a yol smacb'en Galaad ix yac' vin̈aj Salomón d'a vin̈aj Hiram chi'. 12 Ayic ix xid'ec' vin̈aj Hiram chi' yil juntzan̈ chon̈ab' chi', maj schalaj sc'ool vin̈. 13 Ix yalan vin̈ icha tic: Ach vamigo, ¿tas chon̈ab'il juntzan̈ ix ac' tic d'ayin? xchi vin̈. Yuj chi' a jun macan̈ lum luum d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', Cabul ix yac' vin̈aj Hiram chi' sb'iej luum, syalelc'ochi “Malaj vach' yochi”. 14 Axo jantac q'uen oro ix yac' vin̈aj Hiram d'a vin̈aj Salomón chi' jun, ay am 90 quintaloc q'ueen.

15-24 A vin̈aj rey Salomón chi', ix yac' val pural vin̈ yoch eb' yin̈tilal eb' cananeo d'a munlajel, aton eb' maj yal satjiel yuj eb' israel ayic sjavinac eb' d'a Canaán chi'. A eb' chi' aton eb' amorreo, eb' hitita, eb' ferezeo, eb' heveo yed' eb' jebuseo. A juntzan̈ anima chi', checab' yaj eb', man̈ yicoclaj sb'a eb'. Yuj smunlajel eb' ix sb'oq'ue spalacio vin̈ rey chi' yed' stemplo Jehová. Ix sb'oanpaxq'ue smuroal Jerusalén eb'. Ix svach' b'oan juntzan̈xo chon̈ab' eb', aton Hazor, Meguido yed' Gezer yic syal scolan sb'a eb' d'a oval. (A d'a yalan̈taxo a vin̈ sreyal Egipto yac'nac oval vin̈ d'a chon̈ab' Gezer chi', yac'annac ganar vin̈. Masanil eb' cananeo cajan ta' smilnaccham vin̈, sn̈usannacpaxtz'a chon̈ab' chi' vin̈. A jun chon̈ab' chi' ix yac' vin̈ d'a ix yisil ayic ix yic'lan sb'a ix yed' vin̈aj Salomón chi'. Axo vin̈aj Salomón chi' ix b'oanxiq'ue yuj smunlajel eb' cananeo chi'.) Ix sb'oanpaxq'ue chon̈ab' Bet-horón eb' d'a yalan̈ yed' Baalat yed' Tadmor ay d'a tz'inan lum d'a yol yic Judá yed' juntzan̈xo chon̈ab' b'aj smolchajcan tas tz'ab'laji yed' juntzan̈ chon̈ab' b'aj ay noc' chej stoc'an carruaje yic oval. Ix sb'oanpaxq'ue masanil juntzan̈xo tas eb' ix schec vin̈aj Salomón sb'o eb' d'a Jerusalén, d'a Líbano yed' d'a smasanil yol smacb'en Israel chi'. An̈ejtona' a eb' ix b'ud'an jun ch'olan d'a stojolal b'aj sq'ueul c'u d'a Jerusalén chi'. Ix sb'o jun tic eb' ayic toxo ix el ix yisil vin̈ sreyal Egipto, ix yetb'eyum vin̈aj Salomón d'a yol schon̈ab'can vin̈aj David, ix b'at cajnaj ix d'a spat ix sb'oq'ue vin̈aj Salomón chi'. Maj yac'laj pural eb' yetisraelal vin̈aj Salomón chi' smunlaji. A tas ix sc'ulej eb', 550 eb' ix ac'jioch yil juntzan̈ munlajel chi'. Ix och eb' yajalil yed' vin̈aj Salomón chi', ix ochpax eb' sat yajalil d'a eb' soldado, yajalil d'a carruaje yic oval yed' d'a eb' soldado sq'ue d'a yib'an̈ chej.

25 Oxtaquel syac' silab' vin̈aj rey Salomón chi' d'a Jehová d'a junjun ab'il, aton silab' sn̈usjitz'a smasanil yed' silab' yic junc'olal yed' Dios. A d'a altar ix sb'oq'ue vin̈ yicoc Jehová, ata' ix yac' silab' chi' vin̈. Ix schecanpax vin̈ n̈usjoctz'a incienso d'a yichan̈ Jehová ayic ix lajvi sb'oel jun templo chi'.

26 Ix schecanpax vin̈ b'ojoc juntzan̈ te' barco d'a Ezión-geber d'a slac'anil Elat, d'a sti' a' Chacchac Mar d'a yol yic Edom. 27 A vin̈aj rey Hiram ix checancot juntzan̈ eb' smunlajvum, aton eb' te c'aynac yec' d'a yib'an̈ a' mar. Ix b'at eb' d'a yol te' barco chi' yed' eb' smunlajvum vin̈aj rey Salomón chi'. 28 Ix c'och eb' d'a Ofir, ata' ix yic'cot 310 quintal q'uen oro eb' d'a vin̈aj rey Salomón chi'.

10

Ix javi ix sreinail Sabá yil vin̈aj rey Salomón

(2Cr 9.1-12)

1-2 A ix sreinail chon̈ab' Sabá, ix yab' specal ix to te b'inajnac vin̈aj rey Salomón yuj sjelanil syac' Jehová. Yuj chi' ix javi ix d'a Jerusalén, yic syilan ix tato syal spacan juntzan̈ tas ajaltac sc'anb'ej ix d'a vin̈. Tzijtum eb' schecab' ix yed'nac, yed'nacpax noc' camello ix. Al yaj noc' d'a perfume, d'a q'uen oro yed' d'a juntzan̈ q'uen q'ueen te vach' yilji. Ayic ix javi ix d'a yichan̈ vin̈aj rey Salomón chi', ix sc'anb'an ix tas snib'ej sc'anb'ej chi' d'a vin̈. 3 Ix spacan vin̈ masanil tas ix sc'anb'ej ix chi', malaj val junoc tas sc'anb'ej ix chi' to maj nachaj spacan vin̈. 4-5 Ix te sat sc'ol ix ayic ix yilan ix jantac sjelanil vin̈, yuj spalacio vin̈ b'ob'il yuuj, yuj pax tas sva vin̈ d'a smexa yed' b'aj cajan eb' ayoch d'a yopisio yed' vin̈. Ch'ocxo yilji pax spichul eb' schecab' vin̈, eb' sb'achumalcot scopa vin̈ yed' juntzan̈ silab' sn̈ustz'a vin̈ d'a stemplo Jehová. Ayic ix yilan juntzan̈ chi' ix, ix te sat sc'ool ix. 6 Yuj chi' ix yal ix d'a vin̈aj Salomón chi' icha tic: A tas ix vab' specal d'a in chon̈ab' yuj masanil tastac tza c'ulej yed' a jelanil sb'inaji, a juntzan̈ chi' te yel. 7 Ayic manto vil juntzan̈ tic, max in chalaj vab'i, axo ticnaic ix vil yed' in sat, max c'ochlaj nan̈al juntzan̈ tic ix alji vab'i. A a jelanil yed' masanil tas ay d'ayach, yelxo val ec'to d'a yichan̈ icha tas ix vab' chi'. 8 Te vach' yic eb' anima smunlaj d'ayach, te vach' pax yic eb' a checab' ayec' ed'oc yic syab'an a jelanil eb'. 9 Aljocab' vach' lolonel d'a Jehová a Diosal, stzalaj ed'oc yuj chi' ix yac' smacb'en Israel tic d'ayach. Yujto te xajan chon̈ab' Israel tic yuj Jehová, yuj chi' ix ach yac'och reyal yic tzac'an yajalil d'a stojolal yed' d'a svach'il, xchi ix reina chi' d'a vin̈.

10 Ix lajvi chi', ix yac'an 90 quintal q'uen oro ix, jantac perfume yed' q'uen q'ueen te vach' yilji d'a vin̈aj rey Salomón chi'. Man̈xa juneloc ix javi perfume d'a Israel icha jantac ix yac' ix d'a vin̈ rey chi'.

11-13 Axo vin̈ rey chi' ix ac'anpax masanil tas ix sc'an ix sreinail Sabá chi', ch'oc pax tas ix el d'a sc'ol vin̈ yac'an d'a ix. Ix lajvi chi', ix meltzaj ix d'a schon̈ab' yed' eb' schecab' ajun yed'oc.

Ay pax juntzan̈xo tastac ix ic'jicot d'a yol te' sbarco vin̈aj rey Hiram, ix yic'cot q'uen oro eb' d'a chon̈ab' Ofir. Man̈xo jantacoc te te' sándalo sb'i yed' q'uen q'ueen te vach' yilji. A te' varanda ix och d'a stemplo Jehová yed' te' ix och d'a spalacio vin̈aj Salomón chi', a d'a te' sándalo chi' ix yac' b'ojoc te' vin̈. Ix b'ojipax te' arpa d'a te' yed' salterio yic eb' sb'itani. Man̈xa junelocxo ix javi jantac te' sándalo icha te' ix javi junel chi'.

A sb'inajnaquil vin̈aj rey Salomón

(2Cr 9.13-24)

14 A q'uen oro scha vin̈aj rey Salomón d'a junjun ab'il, 500 quintal q'ueen. 15 Ch'oc pax yaj q'uen syac' eb' chon̈vajum yed' pax q'uen syac' eb' vin̈ sreyal Arabia yed' eb' yajal d'a yol smacb'en Israel chi'. 16 Ix schec vin̈ rey chi' b'ojoc 200 nivac jen̈an oro maclab' jul-lab', ay am lajchaveoc libra q'uen oro ix och d'a junjun. 17 Ix lajvi chi' ix schecanpax b'ojoc 300-xo cotac smaclab'il jul-lab' chi' vin̈, ay am vaqueoc libra q'uen oro ix och d'a junjun. Ix yac'och juntzan̈ chi' vin̈ d'a yol jun pat scuchan Spatil Te te' yic Líbano. 18 Ix schecanpax vin̈ b'ojoc jun sc'ojnub' d'a sdespacho, ix ac'jioch q'uen oro te vach' d'ay, ix ac'jipaxoch marfil yelvanub'oc. 19-20 A jun c'ojnub' chi', vac tzol sq'ue sb'achquiltaquil sc'oochal. Ay lajchave' yechel noc' choj aycan d'a stitac jun c'ooch chi', vaque' noc' d'a junjun stitac. A yelav yich spatic jun c'ojnub' chi', setansetan yaji. A sc'ab' d'a junjun stz'eytac, ayoch junjun yechel noc' choj d'ay. Malaj junocxo rey b'oannac junoc sc'ojnub' icha jun chi'. 21 A scopa vin̈ rey chi', nab'a oro smasanil yed' jantac xalu yed' chen sc'anchaj d'a jun pat scuchan Spatil Te te' yic Líbano. Malaj junoc yamc'ab' chi' plata, yujto a d'a stiempoal vin̈aj rey Salomón chi', a q'uen plata chi' malaj yelc'och q'ueen. 22 A vin̈aj Salomón chi', ay juntzan̈ te' snivac barco vin̈ tz'ec' yed' juntzan̈ te' yic vin̈aj Hiram. D'a junjun yoxil ab'il sjavi eb' schecab' vin̈ yed' te' barco chi', yed'nac q'uen oro eb', q'uen plata, marfil, noc' chab'in yed' noc' pavo real.

23 Icha chi' ix aj ste q'uechaan̈ vin̈aj rey Salomón chi' yuj sjelanil yed' sb'eyumal d'a yichan̈ juntzan̈xo eb' rey d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 24 Masanil juntzan̈ chon̈ab', snib'ej eb' syila' yed' yab'an jantac sjelanil vin̈ ix ac'ji yuj Dios. 25 A eb' anima sjavi d'a junjun ab'il, syic'cot juntzan̈ silab' tic eb': Q'uen plata, q'uen oro, pichul caro stojol, yamc'ab' yic oval, juntzan̈ suc'uq'ui sjab', noc' chej yed' noc' mula.

26 Ix smolb'an jantac carruaje yic oval yed' noc' chej vin̈aj Salomón chi'. Ay mil 400 carruaje yed' 12 mil noc' chej sq'ue eb' soldado d'a yib'an̈. Ay carruaje yed' noc' chej chi' ayec' d'a juntzan̈ chon̈ab' to yictaxon juntzan̈ chi' yaji. Ay pax juntzan̈xo carruaje chi' ayec' yed' eb' soldado stan̈van vin̈ rey chi' d'a Jerusalén. 27 Man̈xo jantacoc q'uen plata ix smolb'ej vin̈ rey chi' d'a Jerusalén chi', icha val q'uen comon q'ueen. Man̈xo jantacoc pax te' c'ute', icha te' caltacte'al higo ay d'a span̈anil yichtac vitz, icha chi' yaj te'. 28 A noc' schej vin̈ rey chi', a d'a Egipto scot noc' yed' d'a Cilicia, yujto a eb' schon̈vajum vin̈, a eb' smanancot noc' ta'. 29 A junoc carruaje smanchajcot d'a Egipto, 600 siclos plata stojol, axo junoc noc' chej, 150 siclos stojol noc'. A eb' vin̈ sreyal hitita yed' eb' vin̈ sreyal sirio smananpax noc' d'a eb' schon̈vajum vin̈aj rey Salomón chi'.

11

Ochnac vin̈aj Salomón‘R’ejmelal d'a comon dios

1 A vin̈aj rey Salomón chi', man̈ocn̈ej ix yisil vin̈ sreyal Egipto chi' ix yic' vin̈, palta ayto juntzan̈xo eb' ix ix ch'oc chon̈ab'il ix yic' vin̈, aton eb' ix moabita, eb' ix amonita, eb' ix edomita, eb' ix aj Sidón yed' eb' ix hitita. 2 Yalnac Jehová to ay yovalil yic'lan sb'a eb' israel yed' juntzan̈ eb' ix chi', yic max montajb'at eb' yuj eb' ix d'a spatic juntzan̈ scomon diosal schon̈ab' eb' ix chi'. Palta axo vin̈aj rey Salomón chi', ix can sgana vin̈ d'a eb' ix, ix yic'lan sb'a vin̈ yed' eb' ix. 3 Ay 700 eb' ix yetb'eyum vin̈ chi', yisil rey eb' ix. Ay pax 300 eb' ix schab'il yetb'eyum vin̈ yaji. A yuj eb' ix chi' ix juviel spensar vin̈. 4 Axo yic ix ichamvinacax vin̈, ix somchajb'at spensar vin̈ yuj eb' ix. Ix montajb'at vin̈ d'a spatic juntzan̈xo comon dios. Majxo yac'och spensar vin̈ sic'lab'il d'a Jehová sDiosal icha yutejnac sb'a vin̈aj David smam vin̈. 5 Ix och vin̈ ejmelal d'a jun comon dios scuch Astoret, ix sdiosal eb' aj Sidón yed' d'a junxo comon dios scuch Milcom, sdiosal eb' amonita. A juntzan̈ chi' te yajb'ilel yuj Jehová. 6 Yuj chi', te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová chi', yujto man̈ c'anab'ajumoclaj ix yutej sb'a vin̈ d'ay, man̈ lajanoclaj ix yutej sb'a vin̈ icha yutejnac sb'a vin̈ smam chi'.

7 A d'a jun tzalan d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a Jerusalén, ata' ix sb'oq'ue stemplo sdiosal eb' moabita vin̈, aton jun scuchan Quemos. Ix sb'opax stemplo sdiosal eb' amonita vin̈, aton jun scuch Moloc. A juntzan̈ comon dios chi' yajb'ilel yuj Jehová. 8 Ichan̈ej chi' ix sc'ulej vin̈ yed' masanil eb' ix ix ch'oc chon̈ab'il ix yic'a', yic syac' silab' eb' ix yed' incienso d'a sdiosal junjun. 9 Yuj chi' ix cot yoval Jehová sDiosal Israel d'a vin̈aj Salomón chi', yujto ix paticajcanel yuj vin̈, vach'chom chael sch'oxnac sb'a d'a vin̈. 10 Ix yal Jehová d'a vin̈ to ay yovalil yoch ejmelal d'a juntzan̈ comon dios, palta maj sc'anab'ajej vin̈ sc'ulan tas ix yal Jehová chi'. 11 Yuj chi' ix yal Jehová chi' d'a vin̈ icha tic: Yujto icha tic ix a c'ulej, maj a c'anab'ajej in trato yed' in checnab'il valnac d'ayach, yuj chi' ol viq'uec' opisio tic, ol vac'an d'a junoc eb' a checab'. 12 Palta yujto xajan vin̈ a mam vuuj, yuj chi' yacb'an pitzanachto, man̈ ol viq'uec'laj opisio tic, palta a d'a jun uninal, ata' ol viq'ueq'ui. 13 Man̈ ol viq'uec' yopisio chi' smasanil. Olto can junoc macan̈ d'a yol sc'ab' yujto xajan vin̈ in checab' aj David vuuj yed' chon̈ab' Jerusalén tic, yujto sic'b'ilel vuuj, xchi d'a vin̈.

14 Yuj chi' a Jehová ix ac'ancot jun vin̈ ajc'ool d'a vin̈aj Salomón chi', aton vin̈aj Hadad yin̈tilalcan eb' vin̈ sreyal Edom. 15-16 A d'a yalan̈taxo, ayic yac'annac ganar chon̈ab' Edom chi' vin̈aj rey David, a vin̈aj Joab yajalil eb' soldado b'at yed' jun macan̈ eb' soldado Israel, yic b'at smucan eb' chamnac eb', vaque' ujal can eb' ta'. Yacb'an chi', svach' milancham masanil eb' vin̈ vinac aj Edom chi' eb'. 17 A d'a jun tiempoal chi', yune' quelemto vin̈aj Hadad chi', palta elcan lemnaj vin̈, b'atcan vin̈ yed' juntzan̈ eb' schecab' vin̈ smam, sb'atcan eb' d'a Egipto. 18 El eb' d'a Madián, sc'och eb' d'a Parán. Ata' yic'b'at juntzan̈xo eb' vin̈ vinac eb', sc'ochcan eb' d'a vin̈ sreyal Egipto chi'. Ata' ac'ji spat eb', svael eb' yed' slum eb' yuj vin̈ rey chi'.

19 A vin̈aj Hadad chi', te vach' snaan vin̈ rey chi' d'a spatic vin̈, yuj chi' yac' jun ix smu' vin̈ rey chi' yetb'eyumoc vin̈, aton ix snulej ix reina Tahpenes. 20 Yalji jun yune' ix yed' vin̈aj Hadad chi', Genubat yac' ix sb'iej. A ix Tahpenes chi' ilan q'uib' jun unin chi' d'a spalacio vin̈ rey chi', junn̈ej q'uib'nac yed' eb' yuninal vin̈ rey chi'. 21 Axo yic yab'an specal vin̈aj Hadad d'a Egipto chi' to a vin̈aj rey David chamnacxo vin̈, chamnacxo pax vin̈aj Joab yajalil eb' soldado, yalan vin̈ icha tic d'a vin̈ sreyal Egipto chi':

—Cha in meltzaj d'a in chon̈ab', xchi vin̈.

22 Stac'vi vin̈ rey chi' d'a vin̈ icha tic:

—¿Tas yuj tza nib'ej tzach meltzaj d'a a chon̈ab' chi'? ¿Tom ay tas syac' palta d'ayach vuuj? xchi vin̈.

Stac'vi vin̈aj Hadad chi':

—Tz'acan yaj masanil d'ayin uuj, palta tzin tevi d'ayach to tzin a cha meltzajoc, xchi vin̈. Yuj chi' chaji meltzaj vin̈ yuj vin̈ rey chi'. A vin̈aj Hadad chi' ix och ajc'olal d'a vin̈aj Salomón chi'.

23 Ay junxo vin̈ scuchan Rezón yuninal vin̈aj Eliada, a Dios ix ac'anoch d'a spensar vin̈, ix och vin̈ ajc'olal d'a vin̈aj Salomón chi'. A vin̈aj Rezón chi' elnac lemnaj vin̈ d'a vin̈ sreyal, aton vin̈aj Hadad-ezer sreyal Soba. 24 Ayic yac'jinac ganar vin̈aj Hadad-ezer sreyal Soba chi' yed' smiljicham eb' soldado vin̈ yuj vin̈aj rey David, a vin̈aj Rezón chi' smolb'ej jun n̈ilan̈ eb' elc'um vin̈, yoch vin̈ yajaloc eb'. Sb'atcan cajan vin̈ yed' eb' soldado chi' d'a Damasco, ata' ac'jioch vin̈ reyal yuj eb'. 25 Ix te och vin̈ ajc'olal d'a chon̈ab' Israel ayic ayoch vin̈aj Salomón chi' reyal, icha ix yutej sb'a vin̈aj Hadad sreyal Edom.

26 Ay pax junxo vin̈ ayoch d'a yopisio yed' vin̈aj Salomón chi', ix meltzajoch vin̈ ajc'olal d'a vin̈. Aton vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat aj Sere d'a yin̈tilal eb' Efraín. Chamnacxo smam vin̈ chi', axo ix snun vin̈, Serúa sb'i ix. 27 Icha val tic ix aj spitzvichaan̈ oval yuj vin̈: A vin̈aj rey Salomón chi' ix checan b'ud'joc jun ch'olan yic vach' schalaj sb'a smuroal schon̈ab' vin̈aj rey David. 28 A vin̈aj Jeroboam chi' te n̈ican vin̈, ayic ix yilan vin̈ rey chi' to te ay yelc'och vin̈ d'a sat eb' yetchon̈ab', ix yac'anoch vin̈ yajalil d'a eb' munlajvum yin̈tilalcan José.

29 A junel ix elta vin̈aj Jeroboam chi' d'a stiel Jerusalén chi', c'ocb'il ix schalaj sb'a vin̈ yed' vin̈aj Ahías schecab' Dios, aj Silo. Ayoch jun sjucan pichul vin̈aj Ahías chi', te ac'to. Ix lolon eb' vin̈ sch'ocoj schavan̈il. 30 Ix yic'anel jun sjucan pichul vin̈aj Ahías chi', lajchave' ix yutej vin̈ sn̈ic'chitanb'ati. 31 Ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Jeroboam chi' icha tic: Cha lajun̈eoc ico', yujto icha tic syal Jehová co Diosal d'ayach: Ol viq'uec' smacb'en vin̈aj Salomón, axo d'ayach ol vac' lajun̈eoc in̈tilal. 32 Palta yujto xajan vin̈ in checab' aj David vuuj yed' pax chon̈ab' Jerusalén sic'b'ilel vuuj d'a scal masanil chon̈ab' Israel, yuj chi' olto vac'can junoc in̈tilal d'a yin̈tilal vin̈aj Salomón chi'. 33 A vin̈aj Salomón chi' ix in yactejcan vin̈, ix och vin̈ ejmelal d'a Astarté, ix sdiosal eb' aj Sidón yed' d'a Quemos sdiosal eb' moabita yed' d'a Milcom sdiosal eb' amonita. Te man̈xa svach'il tas syutej sb'a vin̈ d'a vichan̈, maxtzac sc'anab'ajej in c'ayb'ub'al vin̈ yed' in checnab'il. Man̈ ichoc yutejnac sb'a vin̈aj David smam vin̈, man̈ ichocta' syutej sb'a vin̈. 34 Palta yacb'an pitzanto vin̈, man̈ ol viq'uec'laj yopisio vin̈ tic d'a reyal. Yujto xajan vin̈ in checab' aj David vuuj to in sic'naquel vin̈, sc'anab'ajejnac val in checnab'il vin̈ yed' in c'ayb'ub'al. 35 Palta a d'a jun vin̈ yuninal vin̈aj Salomón chi' ol viq'uec' lajun̈eoc in̈tilal, ol vac'an d'ayach. 36 Junxon̈ej in̈tilal ol vac'can d'a vin̈ yic vach' ayto mach ol naancot vin̈ in checab' aj David d'a vichan̈ d'a Jerusalén tic, aton jun chon̈ab' in sic'naccanel b'aj tz'och ejmelal d'ayin. 37 Ol ach vac'och reyal d'a yib'an̈ tas tza nib'ej, aton chon̈ab' Israel. 38 Yuj chi', tato ol a c'anab'ajej masanil tas tzin chec a c'ulej tic, tato tojoln̈ej pax ol utej a b'a d'a vichan̈, tato ol a c'anab'ajejn̈ej in c'ayb'ub'al yed' in checnab'il, icha yutejnac sb'a vin̈ in checab' aj David, tato icha chi', ayinn̈ej ec' ed'oc. Ol vac'n̈ej opisio, icha ajnac vac'an yopisio vin̈ in checab' aj David chi', ol vac'anoch chon̈ab' Israel tic d'a yol a c'ab'. 39 Ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ eb' yin̈tilal vin̈aj David junoc tiempoal yujn̈ej smul vin̈aj Salomón chi', palta man̈ ol vac'canochlaj d'a juneln̈ej, xchi Jehová d'ayach, xchi vin̈aj Ahías chi'.

40 A yuj tas ix yal Jehová chi', ix snib'ej vin̈aj Salomón smilcham vin̈aj Jeroboam chi'. Yuj chi' ix el lemnaj vin̈, ix b'atcan vin̈ d'a Egipto b'aj ayoch vin̈aj Sisac reyal. Ix cann̈ej vin̈ ta' masanto ix cham vin̈aj Salomón chi'.

A schamel vin̈aj Salomón

(2Cr 9.29-31)

41 A yab'ixal juntzan̈xo tas sc'ulejnac vin̈aj Salomón chi' yed' sjelanil vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj tz'ib'ab'il yab'ixal vin̈. 42 A vin̈aj Salomón chi', 40 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén d'a yib'an̈ masanil chon̈ab' Israel. 43 Ayic ix cham vin̈, ix mucchaj vin̈ d'a schon̈ab' vin̈aj David vin̈ smam. Ix lajvi chi' axo jun yuninal vin̈ scuchan Roboam ix ochcan reyal sq'uexuloc.

12

Ix spoj sb'a chon̈ab' Israel

(2Cr 10.1; 11.4)

1 Ix b'at vin̈aj Roboam d'a Siquem, yujto ata' molanxo ec' masanil eb' yin̈tilal Israel ay d'a stojolal norte yic syac'ancanoch vin̈ eb' sreyaloc. 2 Ix c'och specal jun tic d'a vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat ayic ayec' vin̈ d'a Egipto, yujto elnac lemnaj vin̈ d'a vin̈aj rey Salomón chi'. 3 Ix schecan eb' israel chi' to b'at ic'chajcot vin̈. Axo yic ix javi vin̈, ix b'at vin̈ yed' masanil eb' yetisraelal lolonel yed' vin̈aj Roboam chi'. Ix yalan eb' d'a vin̈ icha tic:

4 —A vin̈ a mam te ec'al ya munlajel ix yac' vin̈ co c'ulej. Axo ticnaic jun, sco nib'ej to tziq'uel jab'oc juntzan̈ munlajel te ya chi' d'a quib'an̈, yic ol cac'och co b'a d'a yalan̈ a mandar, xchi eb'.

5 Ix tac'vi vin̈aj Roboam chi':

—A ticnaic paxan̈ec, chab'ejto tzex jax in eyila', svalan d'ayex tas tz'aji, xchi vin̈ d'a eb'.

Ix pax eb' anima chi'. 6 Ix lajvi chi', ix sc'anb'an vin̈ rey chi' d'a eb' vin̈ yichamtac vinaquil chon̈ab' munlajnac yed' vin̈ smam vin̈ chi' icha tic:

—¿Tas val junoc razón tzeyac' d'ayin, yic tzin pacan slolonel eb' anima tic? xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

7 Ix tac'vi eb' vin̈:

—Tato tza nib'ej tzac' servil jun chon̈ab' tic, vach' tzutej tac'voc a b'a d'a eb', yic vach' ol yac'n̈ejoch sb'a eb' d'a yalan̈ a mandar, xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

8 Palta maj schalaj yab' vin̈ tas ix yal eb' vin̈ ichamtac vinac chi'. Ix lajvi chi' ix sc'anb'anxi vin̈ d'a juntzan̈ eb' vin̈ quelemtac vinac jun ix q'uib' vin̈ yed'oc, eb' vin̈ ix och d'a yopisio yed' vin̈. 9 Ix sc'anb'an vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—¿Tas junoc razón tzeyac' d'ayin, tas ol vutoc in pacan slolonel eb' anima chi'? Snib'ej eb' sviq'uel jab'oc munlajel yed' juntzan̈xo tas aycanoch d'a yib'an̈ eb' yuj vin̈ in mam, xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

10 Ix tac'vi eb' vin̈ quelemtac chi' d'a vin̈:

—A eb' tz'alan chi' to tziq'uel jab'oc munlajel aycanoch d'a yib'an̈ eb' yuj vin̈ a mam chi', al d'a eb' icha tic: Ya munlajel b'aj yac'nac ex och vin̈ in mam chi', a inxo pax tic, ec'alto syail b'aj ol ex vac'ochi. 11 Al yutejnac eyicatz vin̈ in mam chi', a inxo pax tic, ec'alto ol vutej yalil eyicatz chi'. A vin̈ in mam chi', an̈ej d'a noc' tz'uum smac'nac ex vin̈, a inxo pax tic, a noc' tz'uum ayoch q'uen q'ueen d'a sn̈i' ol vac'lab'ej d'ayex, xa chi d'a eb', xchi eb' vin̈ quelemtac chi'.

12 Axo d'a schab'jial chi', ix jax vin̈aj Jeroboam yed' masanil eb' chon̈ab' israel yil vin̈aj rey Roboam chi', icha ix aj yalan vin̈. 13 Axo vin̈ rey chi', maj yal-laj vin̈ icha ix aj yalan eb' vin̈ ichamtac vinac chi', palta te chuc ix yutej vin̈ spacan d'a eb' chon̈ab' chi'. 14 A tas ix yal eb' vin̈ quelemtac, a ix yal vin̈ d'a eb', ix yalan vin̈ icha tic: Al yutejnac eyicatz vin̈ in mam chi', a inxo pax tic, ec'alto ol vutej yalil eyicatz chi'. A vin̈ in mam chi', an̈ej d'a noc' tz'uum smac'nac ex vin̈, a inxo pax tic, a noc' tz'uum ayoch q'uen q'ueen d'a sn̈i' ol vac'lab'ej d'ayex, xchi vin̈ d'a eb' anima chi'. 15-19 Ayic ix yilan eb' israel chi' to maj schalaj yab' vin̈ rey chi' tas ix yal eb', yuj chi' ix yalan eb' icha tic:

Malaj calan quic d'a yin̈tilal vin̈aj David.

Malaj junoc macan̈ on̈ tzon̈ can yed' yin̈tilal vin̈aj Isaí.

Con̈ paxec d'a co pat.

Olxo yilcan sb'a vin̈aj David yed' yin̈tilal tas sc'ulej, xchi eb'.

Ix checjib'at vin̈aj Adoram yuj vin̈ rey chi' yic b'at lolon vin̈ yed' eb' israel chi', yujto a vin̈ ay yopisio scuchb'an eb' munlajvum yovalil smunlaji. Axo eb' israel chi', ix q'ue somnaj eb', ix sjulq'uenancham vin̈ eb'. Axo yic ix yab'an jun chi' vin̈aj Roboam chi', ix q'ue vin̈ d'a yol scarruaje, ix cot lemnaj vin̈ d'a Jerusalén.

Ix lajvi chi', axo masanil macan̈il eb' israel ay d'a stojolal norte ix pax eb' d'a spat. Axon̈ej d'a eb' cajan d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Judá ix yac' reyal vin̈aj Roboam chi'. Ichaton chi' ix aj yic'anel sb'a eb' israel d'a yol sc'ab' yin̈tilal vin̈aj David. Icha chi' ix aj yelc'och tas yalnaccan Jehová d'a vin̈ schecab', aton vin̈aj Ahías aj Silo, yuj vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat.

20 Ayic ix yab'an eb' israel to ayxo ec' vin̈aj Jeroboam d'a yol schon̈ab' eb', ix schecan eb' avtajcot vin̈ yic sch'oxan sb'a vin̈ d'a yichan̈ eb'. Ix yac'anoch vin̈ eb' sreyaloc. Axon̈ej eb' yin̈tilal Judá ix can yed' vin̈aj Roboam yixchiquin vin̈aj David.

21 Ayic ix jax vin̈aj Roboam d'a Jerusalén chi', ix smolb'an 180 mil eb' soldado vin̈ d'a yin̈tilal Judá yed' d'a yin̈tilal Benjamín yic syac'an oval eb' yed' eb' yetisraelal yic smeltzajxioch eb' d'a yalan̈ smandar vin̈ yalani. 22 Palta ix yalan Jehová d'a vin̈aj Semaías schecab' icha tic: 23 Al d'a vin̈aj Roboam yuninal vin̈aj Salomón, sreyal Judá yed' d'a masanil eb' yin̈tilal Judá chi', d'a yin̈tilal Benjamín yed' d'a juntzan̈xo eb' anima ayec' d'a scal eb': 24 A Jehová tz'alan icha tic: Man̈ eyac' oval yed' eb' eyetisraelal chi', yujto a in ix el d'a in c'ool to icha chi' tz'aji. Meltzajan̈ec d'a e pat, xchi Jehová, xa chi d'a eb', xchi d'a vin̈.

Ayic ix yab'an eb' anima chi', ix meltzaj eb' icha ix aj yalan Jehová.

Yalnac sb'a vin̈aj Jeroboam d'a comon dios

25 Ix lajvi chi', ix svach' b'oanq'ue chon̈ab' Siquem vin̈aj Jeroboam chi', aton ay d'a tzalquixtac d'a yol yic Efraín. Ata' ix cajnaj vin̈. Ix sb'oanpaxq'ue chon̈ab' Penuel vin̈. 26 Ix snaan vin̈ icha tic: A ticnaic tecan ol yic'xiec' in reyal tic jun vin̈ yin̈tilal vin̈aj David. 27 Tato ol b'atn̈ej eb' anima tic yac' silab' d'a stemplo Jehová d'a Jerusalén, axom yac'anxioch spensar eb' d'a vin̈aj Roboam sreyal Judá. Ol am in smilcham eb', ol am b'atcan eb' smasanil yed' vin̈aj Roboam chi', xchi vin̈.

28 Axo yic ix lajvi slolon vin̈ yed' eb' ayoch yajalil yed'oc, ix schecan vin̈ b'ojoc chab' yechel quelem vacax nab'a oro. Ix yalan vin̈ d'a masanil anima icha tic: Ex vetisraelal, man̈xo ex b'at d'a Jerusalén. Ajaltac e b'ati, ina val co diosal tic, aton ic'annac on̈ elta d'a Egipto, xchi vin̈ d'a eb'. 29 Jun yechel vacax chi' ix yac'can vin̈ d'a chon̈ab' Betel, ix yac'ancan junxo vin̈ d'a chon̈ab' Dan. 30 A yuj jun chi' ix och smul eb' anima chi', yujto ix b'at eb' d'a chon̈ab' Dan yaq'uem sb'a d'a jun yechel chi'. 31 Ix sb'oanpaxq'ue spatil sdiosal vin̈ chi' d'a juntzan̈ lugar chaan̈. Ix yac'anoch yopisio eb' comon anima vin̈ d'a sacerdoteal, man̈ levitaoc eb'. 32 Ix lajvi chi' ix yac'anoch jun q'uin̈ vin̈ d'a 15 yoch svajxaquil uj yic jun ab'il chi' icha jun q'uin̈ tz'ec' d'a Judá. Ix yac'anq'ue silab' vin̈ d'a yib'an̈ altar d'a jun yechel vacax ix sb'o vin̈ chi' d'a chon̈ab' Betel. Ix yac'anpaxoch eb' sacerdote chi' vin̈ yilumaloc spatil sdiosal ix sb'o d'a juntzan̈ lugar chaan̈. 33 Yuj chi' a d'a 15 yoch svajxaquil uj chi', ix yac'anoch jun q'uin̈ chi' vin̈, munil ix snaelta vin̈ d'a yol yico'. Ix yac'an silab' vin̈ d'a yib'an̈ altar ix sb'o d'a chon̈ab' Betel chi'. A d'a jun c'u chi' ix sn̈uspaxtz'a incienso vin̈ d'a yib'an̈ altar chi'.

13

Ix tumaj vin̈aj Jeroboam

1 Ayic van sn̈usantz'a incienso vin̈aj Jeroboam d'a yib'an̈ altar d'a chon̈ab' Betel, ix c'och jun vin̈ schecab' Dios d'a vin̈ ix cot d'a Judá. 2 A val Jehová ix checan vin̈, yuj chi' te ov ix yutej vin̈ yalan d'a altar chi', ix yalan vin̈: A ex tzeyaq'uem e b'a d'a jun altar tic, a val Jehová ix alani to a d'a yin̈tilal vin̈aj David ay jun unin ol aljoc. A jun chi', Josías ol sb'iej. A vin̈ ol milancham juntzan̈ eb' vin̈ sacerdote yic comon dios d'a yib'an̈ jun altar tic, aton eb' sn̈usan incienso d'a tic. Ol sn̈usanpaxtz'a sb'aquil anima vin̈ d'a yib'an̈, xchi Jehová, xchi vin̈ schecab' chi'.

3 A d'a jun c'u chi', ix yal vin̈ schecab' Dios chi' tas ol ujoc yic sch'oxaneli to schecab' Jehová yaj vin̈. Ix yalan vin̈ icha tic: A jun altar tic ol pojb'atoc, axo q'uen taan̈ ayec' d'a yib'an̈ tic, ol tob'canb'at q'ueen, xchi Jehová, xchi vin̈.

4 Ayec' vin̈aj rey Jeroboam d'a stz'ey altar chi', ayic ix yab'an vin̈ masanil tas ix yal vin̈ schecab' Dios yuj jun altar chi', ix yac'anb'at jecan sc'ab' vin̈ sch'oxan vin̈ schecab' Dios chi', ix yalan vin̈: Yamec jun vin̈ tic, xchi vin̈. Palta a sc'ab' vin̈ ix b'at jecan chi', ix tzatzb'icanel lian, majxo yal-laj spacan sb'a. 5 A val d'a jun rato chi' ix pojb'at jun altar chi', axo jantac q'uen taan̈ ay d'a yib'an̈, ix tob'canb'at q'ueen. Ix elc'och icha ix schec Jehová yal vin̈ schecab' chi'. 6 Yuj chi' ix yal vin̈ rey chi' d'a vin̈ schecab' Dios chi':

Sval d'ayach to tzach tevi d'a Jehová a Diosal vuuj, yic sb'oxican in c'ab' tic, xchi vin̈.

Yuj chi' ix lesalvi vin̈ checab' chi' d'a Jehová, ix b'oxican sc'ab' vin̈ rey chi' ichataxon yaji. 7 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈ schecab' Dios chi':

—Con̈ ved' d'a in pat, ol ach va jab'oc yacb'an tzin b'o jab'oc tas ol in siej d'ayach, xchi vin̈.

8 Palta ix tac'vi vin̈ schecab' Dios chi' d'a vin̈ icha tic:

—Vach'chom nan̈al tas ay d'ayach tzac' d'ayin, man̈ ol in b'atlaj ed'oc, max yalpax in va'i, ma vuc'an a a' d'a jun lugar tic. 9 Yujto a Jehová ix alan d'ayin icha tic: Malaj jab'oc tas ol a va'a, man̈ ol uq'uejpax jab'oc a a', man̈ ol ach meltzaj d'a b'e b'aj ol ach b'atoc, xchi d'ayin, xchi vin̈ checab' chi'.

10 Ch'ocxo jun b'e b'aj ix meltzaj vin̈ schecab' Dios chi', man̈xooclaj d'a jun b'e b'aj ix c'och vin̈ d'a Betel chi'.

11 A d'a jun tiempoal chi' ay jun vin̈ schecab' Dios te icham vinacxo cajan d'a Betel chi'. A eb' yuninal vin̈ ix alan d'ay tas ix sc'ulej vin̈ schecab' Dios d'a Betel d'a jun c'u chi', aton vin̈ ix cot d'a Judá. Ix yalanpax eb' d'a vin̈ smam chi' tas ix yal vin̈ checab' chi' d'a vin̈ rey chi'. 12 Ix sc'anb'an vin̈ icham chi' d'a eb' yuninal chi' icha tic:

—¿Tas b'eal b'aj ix b'at vin̈ schecab' Dios chi'? xchi vin̈.

Ix yalan eb' vin̈ b'aja b'e b'aj ix b'at vin̈ chi'. 13 Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ yuninal chi':

—Aq'uecoch stz'um noc' in b'uru, xchi vin̈.

Ix lajvi yoch stz'um noc' yuj eb', ix q'ue vin̈ d'a yib'an̈ noc', 14 ix b'at tzac'an vin̈ d'a spatic vin̈ schecab' Dios aj Judá chi'. Ix c'och vin̈ d'a spatic vin̈ ayic c'ojanem vin̈ d'a yich jun te' mach', ix sc'anb'an vin̈ d'a vin̈:

—¿Tom a ach tic schecab' ach Dios ach cot d'a Judá? xchi vin̈.

—A in toni, xchi.

15 —Con̈ ved' va'el d'a in pat, xchi vin̈ icham vinac chi'.

16 Ix tac'vi vin̈ schecab' Dios chi': Max yal-laj in b'ati yic tzin va ed'oc, ma vuc'an a' ed' d'a jun lugar tic. 17 Yujto icha tic ix aj yalan Jehová d'ayin: Malaj jab'oc tas ol a va'a, man̈ ol uq'uejpax jab'oc a a', man̈ ol ach meltzaj d'a b'e b'aj ol ach b'atoc, xchi d'ayin, xchi vin̈.

18 Palta ix yalanxi vin̈ icham vinac chi' d'a vin̈ icha tic:

—A in tic schecab' in pax Dios icha ach tic. A jun yángel Jehová ix alan d'ayin to tzach vic'b'at va'el d'a in pat, svac'anpax a' uq'uej, xchi vin̈.

Palta ton̈ej ix yesej vin̈ icham vinac chi' d'a vin̈. 19 Yuj chi' ix b'at vin̈ schecab' Dios chi' yed' vin̈ icham vinac chi' d'a spat, ix va vin̈, ix yuc'an a' vin̈. 20 Vanto sva eb' vin̈, ix lolon Jehová d'a vin̈ schecab' icham vinacxo chi', ix yalani:

21 —Ix a pitej a b'a, maj a c'anab'ajej tas ix yal Jehová d'ayach, 22 yujto ix ach meltzaji, ix ach va'i, ix uc'anpax a' d'a jun lugar b'aj ix yal Jehová to max yal-laj. Yuj chi' jun, man̈ ol mucchaj a nivanil b'aj mucan eb' a mam icham, xchi vin̈ icham vinac chi' d'a vin̈.

23 Ayic ix lajvi sva'i yed' yuc'an a' vin̈ schecab' Dios ix cot d'a Judá chi', ix yac'anoch stz'uum jun noc' sb'uru vin̈ icham vinac chi', ix yac'an noc' vin̈ d'a vin̈ schecab' Dios chi'. 24 Ix pax vin̈ schecab' Dios chi', palta axo d'a yol b'e ix elta jun noc' choj d'a vin̈, ix miljicham vin̈ yuj noc'. Ata' ix can telan snivanil vin̈, axo noc' b'uru yed' noc' choj chi', ayec' noc' d'a stz'ey snivanil vin̈ chi'. 25 Ay juntzan̈ eb' vin̈ vinac ix ec' ta', ix yilan eb' vin̈ to telanec' snivanil jun chamnac d'a yol b'e chi', axo noc' choj chi' ayec' noc' d'a stz'ey. Ix b'at eb' vin̈ b'aj cajan vin̈ icham vinac schecab' Dios chi', ix yalan eb' vin̈ tas ix yil eb' vin̈ d'a yol b'e chi'. 26 Ayic ix yab'an vin̈ icham vinac chi', vin̈ ix b'at ic'an meltzaj vin̈ schecab' Dios d'a yol b'e chi', ix yalan vin̈: Aton vin̈ schecab' Dios maj c'anab'ajan tas ix yal Dios chi', yuj chi' ix ac'jioch vin̈ d'a yol sc'ab' noc' choj chi', ix tzilchitajb'at vin̈ yuj noc', icha ix aj yalan Jehová, xchi vin̈.

27 Ix yalan vin̈ d'a eb' yuninal to syac'och stz'uum junoc noc' b'uru eb'. Ix yac'anoch stz'uum noc' eb'. 28 Ix b'at vin̈ icham vinac chi', ix c'och vin̈ b'aj telan ec' snivanil vin̈ schecab' Dios chi' d'a yol b'e chi'. A noc' b'uru yed' noc' choj chi', ayec' noc' d'a stz'ey snivanil vin̈ chi'. Mantalaj jab'oc snivanil vin̈ schi noc' choj chi', malaj pax ix utaj noc' b'uru chi' yuj noc'. 29 Ix lajvi chi', ix yic'anq'ue vaan snivanil vin̈ schecab' Dios aj Judá vin̈ icham vinac chi'. Ix yac'anq'ue vin̈ d'a yib'an̈ noc' sb'uru chi', ix yic'anb'at vin̈ d'a schon̈ab' chi', yic tz'och vin̈ d'a cusc'olal yuuj, yic smucanpax vin̈. 30 A b'aj ijan ix mucji vin̈ icham chi', ata' ix yac'och snivanil vin̈ schecab' Dios chi' vin̈. Ix te cus vin̈ yed' eb' vin̈ yuninal, ix yalan eb': Ay, ach cuc'tac, ob'iltac ach, xchi eb' vin̈.

31 Ayic toxo ix lajvi yac'ancanoch snivanil vin̈ chi' vin̈ icham chi', ix yalan vin̈ d'a eb' yuninal chi':

—Ayic ol in chamoc, ol eyac'och in nivanil b'aj ix ochcan snivanil vin̈ schecab' Dios tic, junn̈ej tzeyutejcanoch in nivanil tic yed'oc. 32 Yujto yovalil ol elc'och tas ix schec Jehová yal vin̈ d'a jun altar d'a Betel tic yed' d'a juntzan̈ lugar chaan̈ ay d'a yol yic Samaria tic, aton b'aj syaq'uem sb'a eb' anima, xchi vin̈.

33 Vach'chom ix uji juntzan̈ chi', palta a vin̈aj rey Jeroboam chi', maj yactejcan masanil schuc b'eyb'al vin̈, ix yac'n̈ejoch eb' comon anima vin̈ sacerdoteal d'a juntzan̈ comon dios d'a juntzan̈ lugar chaan̈. Yaln̈ej mach snib'ej vin̈ tz'och sacerdoteal, syac'n̈ejoch yopisio eb' vin̈ d'a juntzan̈ lugar chi'. 34 Ichaton chi' ix aj yochn̈ej smul vin̈aj Jeroboam yed' eb' yin̈tilal, yuj chi' ix satel eb' smasanil.

14

Ix yal vin̈aj Ahías to ol satel vin̈aj Jeroboam

1 A d'a jun tiempoal chi', ix ilyaan vin̈aj Abías yuninal vin̈aj Jeroboam. 2 Ix yalan vin̈aj Jeroboam chi' d'a ix yetb'eyum icha tic:

—A ticnaic ixic d'a Silo. Ata' cajan vin̈aj Ahías, vin̈ schecab' Dios, aton vin̈ aljinac to a in ol in ochcan reyal d'a jun chon̈ab' tic. Q'uexel a pichul yic vach' malaj mach ol naanoc to vetb'eyum ach. 3 Ic'b'at lajun̈eoc ixim nivac pan yed' juntzan̈ ixim c'oxox pan yed' junoc xalu yal chab'. Ixic, c'anb'ej d'a vin̈ yic syalan vin̈ d'ayach tas ol aj vin̈ unin tic, xchi vin̈ d'a ix.

4 Icha chi' ix yutej sb'a ix. Ix sq'uexel spichul ix, ix b'at ix d'a Silo chi'. Ix c'och ix d'a spat vin̈aj Ahías chi'. A vin̈aj Ahías chi', maxtzac yal-laj yilan vin̈, te icham vinacxo vin̈. 5 Palta toxo ix yal Jehová d'a vin̈ to ol c'och ix yetb'eyum vin̈aj Jeroboam sc'anb'ej yuj jun yune' chuc sc'ool. Ix yalanpax Jehová d'a vin̈ tas ol yutoc vin̈ yalan d'a ix. Ix ac'ji yojtaquejel vin̈ to ol sq'uexel sb'a ix.

6 Ayic ix yab'an vin̈ sc'an̈ sc'och ix d'a ti' pat, ix yalan vin̈:

—Ach yetb'eyum vin̈aj Jeroboam, ochan̈, ¿tas yuj ix a q'uexel a b'a? Te cusc'olal tas ix checji val d'ayach. 7 Yuj chi' meltzajan̈, al d'a vin̈ etb'eyum chi' to a Jehová co Diosal tz'alan d'a vin̈ icha tic: Ix ach in siq'uelta d'a scal eb' chon̈ab', ix ach vac'anoch yajalil d'a yib'an̈ eb'. 8 A in ix viq'uec' yopisio eb' yin̈tilal vin̈aj David, ix vac'an d'ayach, palta man̈ ichoc yutejnac sb'a vin̈ in checab' aj David chi' tzutej a b'a. Sc'anab'ajejnac in checnab'il vin̈ yed' smasanil sc'ool, a masanil tas sc'ulejnac vin̈, vach'n̈ej d'a vichan̈. 9 Palta a achxo pax tic, yelxo val te chuc tas tza c'ulej d'a yichan̈ juntzan̈xo eb' yajal ec'nac ayic mantzac ach ochi. A ach tic ix a tzuntzej val cot voval, ix a b'o juntzan̈ q'uen q'ueen a diosaloc, ix in a paticaneli. 10 Yuj chi' ol vac'cot yaelal d'a yib'an̈ eb' in̈tilal. Ol in satel masanil eb' vinac d'a scal in̈tilal d'a scal eb' israel tic, vach'chom checab' yaji, ma yic sb'a, man̈xa junoc ol canoc. Pilan ol in satel in̈tilal chi', icha tz'aj sn̈usjitz'a stza' noc' noc'. 11 A eb' ol cham d'a yol chon̈ab', a noc' tz'i' ol chianb'at eb'. Axo eb' ol cham d'a spatictaquel chon̈ab' chi' jun, a noc' ostoc ol chianb'at eb', xchi Jehová.

12 A achxo pax tic ach ix, paxan̈ d'a a pat. An̈ej yic ol ach ochc'och tec'naj d'a yol sti' a chon̈ab' ol cham vin̈ unin chi'. 13 Axo masanil eb' israel, ol cus eb' yuj vin̈, ol smucan vin̈ eb', an̈ej val jun yin̈tilal vin̈aj Jeroboam chi' ol mucjoc, yujto an̈ej jun chi' vach'tac val d'a yichan̈ Jehová co Diosal d'a scal eb' yin̈tilal vin̈. 14 Ato yic b'aq'uin̈ ol yac'anxioch Jehová junocxo rey d'a co cal tic, a' ol satanel masanil yin̈tilal vin̈aj Jeroboam d'a jun c'ual chi'. 15 Ol on̈ tzicub'tan̈aj a on̈ israel on̈ tic yuj Jehová, icha val tz'aj stzicub'tan̈aj te' velec' yuj a a'. Ol on̈ ic'joquel d'a jun lum luum man̈ jantacoc svach'il ac'b'il tic d'a eb' co mam quicham. Ichato ol on̈ yumjoccanb'at d'a sc'axepalb'at a' Éufrates, yujto ix co b'o yechel jun comon dios scuchan Asera. Yuj chi' sco tzuntzejcot yoval sc'ol Jehová d'a quib'an̈. 16 A Jehová ol on̈ ac'anb'at d'a yol sc'ab' junxo nación yujn̈ej smul vin̈aj Jeroboam syac'och chi'. A vin̈ scuchb'anb'at co chon̈ab' tic d'a chucal, xchi vin̈aj Ahías chi' d'a ix.

17 Ix lajvi chi' ix pax ix yetb'eyum vin̈aj Jeroboam chi', ix c'och ix d'a Tirsa. A val yochc'och ix d'a yol sti' spat, ix cham vin̈ unin chi'. 18 Masanil eb' israel ix mucan vin̈, ix och eb' d'a cusc'olal yuj vin̈ icha ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Ahías schecab'.

19 A juntzan̈xo yab'ixal vin̈aj rey Jeroboam, ayic ix yac'an oval vin̈ yed' juntzan̈xo tas ix sc'ulej vin̈ d'a yol stiempoal, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel. 20 A vin̈aj Jeroboam chi', 22 ab'il ix yac' reyal vin̈. Axo yic ix cham vin̈, a jun vin̈ yuninal vin̈ scuchan Nadab ix ochcan reyal sq'uexuloc.

Ochnac vin̈aj Roboam reyal d'a Judá

(2Cr 12.1-16)

21 A d'a Judá ix yac' reyal vin̈aj Roboam yuninal vin̈aj Salomón. 41 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal chi'. 17 ab'il ix yac' reyal chi' vin̈ d'a Jerusalén, aton val jun chon̈ab' chi' ix siq'uel Jehová d'a scal masanil chon̈ab' d'a yol yic Israel yic tz'och ejmelal d'ay ta'. Naama sb'i ix snun vin̈, amonita ix.

22 A vin̈aj Roboam chi' yed' eb' aj Judá, te chuc tas ix sc'ulej eb' d'a yichan̈ Jehová. Ix ste tzuntzejcot yoval sc'ol Jehová eb' d'a yichan̈ tas sc'ulejnac eb' smam yicham eb', 23 yujto ix laj sb'oxi juntzan̈ lugar chaan̈ eb', aton b'aj tz'och eb' ejmelal yed' pax d'a yichtac te te' c'ayum xiil. Ix laj sb'oanpaxq'ue q'uen q'ueen eb' yechel comon dios Asera. 24 Ay pax eb' vin̈ vinac ix c'ulan ajmulal yed' yetvinaquil yic tz'och eb' ejmelal d'a scomon diosal chi'. Ix sb'eyb'alej ajmulal eb' te yajb'entac, icha sc'ulejnac eb' ch'oc chon̈ab'il yic'naquel Jehová d'a yichan̈ eb' israel chi'.

25 Ayic yoilxo ab'il yoch vin̈aj Roboam chi' reyal, ix javi vin̈aj Sisac sreyal Egipto yac' oval d'a Jerusalén. 26 Ix yic'anb'at masanil b'eyumal vin̈ ay d'a stemplo Jehová, masanil b'eyumal ay d'a spalacio vin̈ rey yed' masanil juntzan̈ q'uen maclab' jul-lab' nab'a oro b'ob'ilcan yuj vin̈aj Salomón. 27 Ix lajvi chi', axo q'uen bronce ix schec b'ojoc vin̈aj Roboam chi' sq'uexuloc juntzan̈ maclab' jul-lab' nab'a oro chi', ix yac'ancan vin̈ d'a eb' yajalil eb' soldado ayoch stan̈vumaloc sti' spalacio vin̈. 28 Juntaquel sb'at vin̈ rey chi' d'a stemplo Jehová, a eb' soldado chi', syic'b'at q'uen maclab' jul-lab' chi' eb', axo smeltzajxi eb' syac'anxican q'uen eb' d'a yed'tal.

29 A yab'ixal juntzan̈xo tas sc'ulejnac vin̈aj Roboam chi', tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal masanil eb' vin̈ sreyal Judá.

30 Ayn̈ej oval d'a scal vin̈aj Roboam yed' vin̈aj Jeroboam. 31 Ayic ix cham vin̈aj Roboam chi', ix mucji vin̈ b'aj mucan eb' smam yicham d'a schon̈ab' vin̈aj David. Naama sb'i ix snun vin̈, amonita ix. Ix lajvi chi' axo jun yuninal vin̈ scuchan Abiam ix ochcan reyal sq'uexuloc.

15

Ochnac vin̈aj Abiam reyal d'a Judá

(2Cr 13.1-22)

1 Ayic 18 ab'ilxo yoch vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat reyal d'a Israel, ix och vin̈aj Abiam reyal d'a Judá. 2 Oxe' ab'il ix yac' reyal chi' vin̈ d'a Jerusalén. Maaca sb'i ix snun vin̈, yisil ix vin̈aj Abisalom. 3 A vin̈aj Abiam chi', ix sb'eyb'alej chucal vin̈ icha ix sc'ulej vin̈ smam vin̈. Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová sDiosal. Maj sc'anab'ajej Jehová vin̈ d'a smasanil sc'ool icha sc'ulejnac vin̈aj rey David, aton vin̈ smam icham vin̈. 4 Palta yujto xajan vin̈aj rey David chi' yuj Jehová, yuj chi' maj satcanel yin̈tilal vin̈. Ixto ochcan yin̈tilal vin̈ chi' reyal d'a Jerusalén. An̈ejtona' ix scolcanel jun chon̈ab' chi' Jehová, 5 yujto te vach' yutejnac sb'a vin̈aj rey David chi' d'a yichan̈. Man̈ yic'nacoquel spensar vin̈ d'a tas yalnac Jehová chi', an̈ej val smul vin̈ ochnac aton yuj tas ajnac smilan vin̈aj Urías hitita vin̈.

6-7 A vin̈aj Abiam chi', ix yac'n̈ej oval vin̈ yed' vin̈aj Jeroboam chi', icha sc'ulejnac vin̈aj Roboam smam vin̈. A yab'ixal vin̈aj Abiam chi' yed' masanil tas sc'ulejnac vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Judá. 8 Axo yic ix cham vin̈, ix mucji vin̈ d'a schon̈ab' vin̈aj David, axo jun vin̈ yuninal vin̈ scuchan Asa ix ochcan reyal sq'uexuloc.

Ochnac vin̈aj Asa reyal d'a Judá

(2Cr 14.1-5; 15.16-19)

9 A vin̈aj Asa, ix schael yich vin̈ yac'an reyal d'a Judá, a val yic 20 ab'il yoch vin̈aj Jeroboam chi' reyal d'a Israel. 10 A vin̈aj Asa chi', 41 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Maaca sb'i ix snun chichim vin̈, yisil ix vin̈aj Abisalom.

11 Te vach' tas ix sc'ulej vin̈aj rey Asa chi' d'a yichan̈ Jehová, icha val ix sc'ulej vin̈aj rey David smam icham vin̈. 12 Ix spechel masanil eb' vin̈ vinac vin̈ d'a yol smacb'en chi', aton eb' vin̈ sc'ulan ajmulal yed' yetvinaquil d'a juntzan̈ lugar b'aj tz'och ejmelal. Masanil juntzan̈ yechel comon dios ix sb'o eb' smam yicham vin̈, ix laj satpaxel vin̈. 13 Ix yiq'uel snivanil yelc'och ix snun chichim vin̈, aton ix Maaca. Ix schecpax vin̈ mac'jocpoj jun yechel Asera yajb'entac yac'nac b'o ix snun chichim chi', ix schecan n̈usjoctz'a vin̈ d'a sti' a' Cedrón. 14 Vach'chom maj yiq'uel vin̈ masanil juntzan̈ lugar yic ejmelal d'a juntzan̈ lugar chaan̈, palta te vach' ix yutej spensar vin̈ d'a yichan̈ Jehová d'a masanil tiempo. 15 Ix yac'anpaxcanoch q'uen oro vin̈ yed' q'uen plata b'aj sic'chajcan tas tz'ac'ji yicoc Jehová yed' juntzan̈xo yamc'ab' ix yac'can vin̈ smam vin̈ yed' pax juntzan̈ ix sb'o vin̈.

Junn̈ej ix yutej sb'a vin̈aj Asa‘R’yed' vin̈aj Ben-adad

(2Cr 16.1-10)

16 Ayn̈ej oval d'a scal vin̈aj Asa sreyal Judá yed' vin̈aj Baasa sreyal Israel. 17 Ix cot vin̈aj Baasa yac' oval d'a Judá, ix och ijan vin̈ sb'oan scuartel d'a chon̈ab' Ramá, yic smacan b'e vin̈ yic vach' man̈xa mach syal sc'och d'a Judá chi'. 18 Yuj chi', axo vin̈aj Asa chi' ix ic'anelta masanil q'uen oro yed' q'uen plata sic'b'iltocan d'a yol stemplo Jehová yed' d'a spalacio vin̈. Ix schecanb'at eb' ayoch d'a yopisio yed' vin̈ yic sb'at yac'ancan q'uen chi' eb' d'a vin̈aj Ben-adad sreyal Siria cajan d'a Damasco, aton vin̈ yuninal vin̈aj Tabrimón, yixchiquin vin̈aj Hezión. A yed' q'uen tumin chi', ix yalanb'at vin̈ d'a vin̈aj Ben-adad chi' icha tic: 19 Co b'o junoc co trato, icha sc'ulejnac eb' co mam quicham. Tic svac'b'at q'uen oro yed' q'uen plata in silab'oc d'ayach. Ac' lajvoc a trato yed' vin̈aj Baasa sreyal Israel yic ol yactej vin̈ yac'an oval ved'oc, xchib'at vin̈aj Asa chi'.

20 Ix scha sc'ol vin̈aj Ben-adad chi' tas ix yalb'at vin̈aj rey Asa chi', yuj chi' ix scheccot eb' soldado vin̈ yac' oval d'a yol yic Israel. Aton juntzan̈ chon̈ab' tic ix yac' ganar eb' soldado vin̈ chi': Ijón, Dan, Abel-bet-maaca yed' masanil Cineret yed' masanil smacb'en Neftalí. 21 Ayic ix yab'an vin̈aj Baasa icha chi', ix yactan vin̈ sb'oanq'ue chon̈ab' Ramá, ix meltzaj vin̈ d'a chon̈ab' Tirsa. 22 Yuj chi' ix smolb'ej masanil eb' vin̈ aj Judá vin̈aj rey Asa chi', man̈xa junoc mach maj c'ochoc. Ix yic'ancot jantac q'uen q'ueen eb' yed' te te', aton juntzan̈ chi' van yac'anoch vin̈aj Baasa yic sb'oanq'ue chon̈ab' Ramá chi'. Axo yed' juntzan̈ chi' ix sb'oq'ue scuartel vin̈aj rey Asa chi' d'a chon̈ab' Geba d'a yol yic Benjamín yed' d'a chon̈ab' Mizpa.

A schamel vin̈aj rey Asa

(2Cr 16.11-14)

23 A jantacto yab'ixal vin̈aj Asa, juntzan̈ oval ix yac' ganar vin̈, masanil tas ix sc'ulej vin̈ yed' juntzan̈ chon̈ab' ix sb'oq'ue vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Judá.

Axo yic ichamxo vin̈, ix och jun yab'il d'a yoc vin̈. 24 Ayic ix cham vin̈, ix mucji vin̈ d'a schon̈ab' vin̈aj rey David b'aj mucan eb' smam yicham. Axo vin̈ yuninal vin̈ scuchan Josafat ix ochcan reyal sq'uexuloc.

Ochnac vin̈aj Nadab reyal d'a Israel

25 Ayic schab'ilxo ab'il yoch vin̈aj Asa reyal d'a Judá, ix schaanel yich vin̈aj Nadab yuninal vin̈aj Jeroboam yac'an reyal d'a Israel, chab' ab'il ix yac' reyal vin̈. 26 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová. A sb'eyb'al vin̈ smam vin̈ ix sb'eyb'alej, aton vin̈ cuchb'annacb'at eb' israel d'a chucal. 27-28 Palta axo vin̈aj Baasa yuninal vin̈aj Ahías yin̈tilal Isacar ix och ajc'olal d'a vin̈aj Nadab chi'. Ayic ix yac'an oval vin̈aj Nadab yed' eb' soldado Israel d'a chon̈ab' Gibetón, d'a yol yic eb' filisteo, ata' ix miljicham vin̈ yuj vin̈aj Baasa chi'. Yuj chi' ayic yoxilxo ab'il yoch vin̈aj Asa reyal d'a Judá, ix schaanel yich vin̈aj Baasa chi' yac'an reyal d'a chon̈ab' Israel. 29 An̈ej val yic ix och vin̈ reyal chi', ix smilancham masanil yin̈tilal vin̈aj Jeroboam chi' vin̈, pilan ix cham eb' yuj vin̈, man̈xa junoc eb' ix cani, icha yalnaccan vin̈aj Ahías schecab' Jehová aj Silo. 30 Ix uji jun tic yuj smul vin̈aj Jeroboam ix yac'ochi ayic ix scuchb'anb'at eb' yetisraelal vin̈ d'a chucal. Yuj chi' ix stzuntzajcot yoval sc'ol Jehová sDiosal chon̈ab' Israel yuj vin̈.

31 A jantacto yab'ixal vin̈aj Nadab yed' masanil tas ix sc'ulej, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel. 32 Ix ochn̈ej oval d'a scal vin̈aj Asa sreyal Judá yed' vin̈aj Baasa sreyal Israel.

Ochnac vin̈aj Baasa reyal d'a Israel

33 Ayic yoxilxo ab'il yoch vin̈aj Asa reyal d'a Judá, ix schaanel yich vin̈aj Baasa yuninal vin̈aj Ahías yac'an reyal d'a Israel, d'a chon̈ab' Tirsa. 24 ab'il ix yac' reyal vin̈. 34 Masanil tas ix sc'ulej vin̈, te chuc d'a yichan̈ Jehová, icha sc'ulejnac vin̈aj Jeroboam, aton vin̈ cuchb'annacb'at eb' israel d'a chucal.

16

1 Ix lajvi chi', ix lolon Jehová d'a vin̈aj Jehú, yuninal vin̈aj Hanani, yic b'at yalan vin̈ d'a vin̈aj Baasa icha tic: 2 Te malaj elc'ochi, palta ach vic'chaan̈, ix ach vac'anoch yajalil d'a in chon̈ab' Israel tic, palta axo sb'eyb'al vin̈aj Jeroboam tza b'eyb'alej. Ix a cuchb'anb'at in chon̈ab' tic d'a chucal, yuj chi' ix e tzuntzejcot yoval in c'ool yuj e chucal chi'. 3 Yuj chi' ach Baasa, ol ach in satel yed' masanil in̈tilal, icha ix vutej in satanel yin̈tilal vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat. 4 Yaln̈ej mach eb' a c'ab' oc ol cham d'a yoltac chon̈ab', a noc' tz'i' ol chianb'at eb', axo eb' ol cham d'a caltac te', a noc' ostoc ol chianb'at eb', xchi Jehová, xchi vin̈aj Jehú chi'.

5 A jantacto yab'ixal vin̈aj Baasa chi' yed' jantac oval ix yac' ganar vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel. 6 Axo yic ix cham vin̈, ix mucji vin̈ d'a Tirsa, axo jun vin̈ yuninal vin̈ scuchan Ela ix ochcan reyal sq'uexuloc.

7 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Jehú schecab', aton vin̈ yuninal vin̈aj Hanani, tastac yaelal ol javoc d'a yib'an̈ vin̈aj Baasa yed' eb' yin̈tilal yed' sc'ab' yoc, yujto te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová. Yuj chi' ix stzuntzejcot yoval sc'ol Jehová chi' vin̈, icha sc'ulejnac vin̈aj Jeroboam. Ix cotpax yaelal d'a yib'an̈ vin̈ yujto ix satel yin̈tilal vin̈aj Jeroboam chi' vin̈.

Ochnac vin̈aj Ela‘R’yed' vin̈aj Zimri reyal d'a Israel

8 Ayic 26 ab'ilxo yoch vin̈aj Asa reyal d'a Judá, ix schaanel yich vin̈aj Ela yuninal vin̈aj Baasa yac'an reyal d'a Israel d'a chon̈ab' Tirsa. Chab' ab'il ix yac' reyal chi' vin̈. 9 Ay jun vin̈ Zimri sb'i, yajal vin̈ d'a nan̈al eb' soldado tz'ec' yed' carruaje yic oval, a vin̈ ix och ajc'olal d'a vin̈aj Ela chi'. Ay jun c'ual ayec' vin̈aj Ela chi' d'a Tirsa, d'a spat vin̈aj Arsa, vin̈ tz'ilan spalacio vin̈ rey. Axo ix aji, ix yuc' an̈ vin̈ rey chi', ix q'ue an̈ d'a sjolom vin̈. 10 Elan̈chamel ix c'och vin̈aj Zimri chi', ix smilancham vin̈ rey chi' vin̈, axo vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈. Ix uji jun tic ayic 27 ab'ilxo yoch vin̈aj Asa reyal d'a Judá.

11 An̈ej val yic ix och vin̈aj Zimri chi' reyal, ix smilancham masanil yin̈tilal vin̈aj Baasa chi' vin̈. Man̈xa junoc vinac ix cani, man̈xa pax junoc sc'ab' yoc vin̈, ma junoc yamigo vin̈ ix cani. 12 Icha val chi' ix aj satel masanil yin̈tilal vin̈aj Baasa chi', icha val ix aj yalan Jehová d'a vin̈aj Jehú yuj vin̈aj Baasa chi'. 13 A tas ix sc'ulej vin̈aj Baasa chi' yed' vin̈aj Ela yuninal vin̈, ix och smul eb' vin̈ yuj scuchb'anb'at eb' israel yic tz'och eb' ejmelal d'a juntzan̈ comon dios. Yuj chi' ix stzuntzejcot yoval sc'ool Jehová eb'.

14 A jantacto yab'ixal vin̈aj Ela chi' yed' tastac ix sc'ulej vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel.

15 Ayic 27 ab'ilxo yoch vin̈aj Asa reyal d'a Judá, ix schaanel yich vin̈aj Zimri yac'an reyal d'a Tirsa, palta uquen̈ej c'ual ix yac' reyal chi' vin̈. A d'a juntzan̈ c'ual chi' ayec' eb' soldado yic Israel yac' oval d'a Gibetón d'a yol yic eb' filisteo. 16 Axo yic ix yab'an eb' soldado chi' to ix miljicham vin̈ rey yuj vin̈aj Zimri, yuj chi' val d'a jun c'u chi' ix yac'anoch vin̈aj Omri eb' sreyaloc, aton vin̈ yajalil eb'. 17 Yuj chi' ix yactej vin̈aj Omri chi' yac'an oval yed' eb' soldado d'a Gibetón chi', axo d'a chon̈ab' Tirsa ix c'och eb' yac' oval.

18 Axo ix yilan vin̈aj Zimri chi' to van yac'ji ganar jun chon̈ab' chi', ix och vin̈ d'a yol scuartel d'a yol spalacio, ix yac'anoch sc'ac'al vin̈. Icha chi' ix aj scham vin̈. 19 Icha chi' ix aji yujto te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová, to a val sb'eyb'al vin̈aj Jeroboam vin̈ cuchb'annacb'at eb' yetisraelal d'a chucal, a ix sb'eyb'alej vin̈.

20 A jantacto yab'ixal vin̈aj Zimri chi' yed' tas ix snachaan̈ vin̈ d'a spatic vin̈aj Ela, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel.

Ochnac vin̈aj Omri reyal d'a Israel

21 Ix spoj sb'a chon̈ab' Israel, cha poj ix aj eb': Jun macan̈ eb', a vin̈aj Tibni yuninal vin̈aj Ginat snib'ej eb' tz'och reyal. Axo junxo macan̈ eb', ix can eb' yed' vin̈aj Omri. 22 Axo ix aji, a eb' ix can yed' vin̈aj Omri chi', más jelan eb' d'a yichan̈ eb' ix och yed' vin̈aj Tibni chi', yuj chi' ix miljicham vin̈aj Tibni chi' yuj eb', axo vin̈aj Omri chi' ix ochcan reyal.

23 Ayic 31 ab'ilxo yoch vin̈aj Asa reyal d'a Judá, ix schaanel yich vin̈aj Omri chi' yac'an reyal d'a Israel. 12 ab'il ix yac' reyal vin̈, vaque' ab'il ix ec' vin̈ d'a Tirsa. 24 Ix lajvi chi' ix smanan jun lum tzalan vin̈ d'a Samaria d'a vin̈aj Semer. Nan̈al schab'il quintal q'uen plata ix yac' vin̈ stojoloc luum. Axo ta' ix sb'oq'ue jun chon̈ab' vin̈, Samaria ix yac' vin̈ sb'iej, yujto Semer sb'i vin̈ b'aj ix sman lum luum chi' vin̈.

25 A tas ix sc'ulej vin̈aj Omri chi', te chuc d'a yichan̈ Jehová, ec'b'al schucal d'a yichan̈ juntzan̈xo eb' vin̈ rey ec'nac. 26 Ix sb'eyb'alej sb'eyb'al vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat vin̈, vin̈ cuchb'annacb'at eb' yetisraelal d'a chucal yic tz'och eb' ejmelal d'a juntzan̈ comon dios, yuj chi' stzuntzejnaccot yoval sc'ool Jehová Dios eb'.

27 A jantacto yab'ixal vin̈aj Omri yed' tas ix sc'ulej yed' tastac ix yac' ganar vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel. 28 Ayic ix cham vin̈, ix mucji vin̈ d'a Samaria, axo jun vin̈ yuninal vin̈ scuchan Acab ix ochcan reyal sq'uexuloc.

Ochnac vin̈aj Acab reyal d'a Israel

29 Ayxo 38 ab'il yoch vin̈aj Asa reyal d'a Judá, ayic ix och vin̈aj Acab yuninal vin̈aj Omri reyal d'a Israel. 22 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a chon̈ab' Samaria. 30 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová, ec'b'al chucal ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ juntzan̈xo eb' vin̈ rey ec'nac. 31 Malaj yalan sb'eyb'al vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat d'a vin̈. Ec'b'al te chuc tas ix sc'ulej vin̈ chi', ix yic' ix Jezabel yisil vin̈aj Et-baal sreyal Sidón vin̈ yetb'eyumoc, ix ochpax vin̈ ejmelal d'a jun comon dios scuch Baal. 32 Ix sb'oq'ue stemploal Baal chi' vin̈ yed' jun altar d'a Samaria. 33 Ix sb'oanpaxq'ue jun yechel comon dios scuch Asera vin̈. Ix ste tzuntzejcot yoval sc'ol Jehová sDiosal Israel vin̈, yujto ec'b'al chuc ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ juntzan̈xo eb' vin̈ sreyal Israel ec'nac.

34 Ayic ayoch vin̈aj Acab chi' reyal, axo vin̈aj Hiel aj Betel ix b'oanxiq'ue chon̈ab' Jericó. Ayic ix yac'anxiem yich jun chon̈ab' chi' vin̈, ix cham jun sb'ab'el yuninal vin̈ scuch Abiram. Axo yic ix och spuertail, ix cham vin̈aj Segub slajvub' yuninal vin̈. Ix elc'och icha tas yalnaccan Jehová d'a vin̈aj Josué yuninal vin̈aj Nun.

17

Yalnac vin̈aj Elías to man̈xo ol yac' n̈ab'

1 Ay jun vin̈ schecab' Dios scuchan Elías aj Tisbe d'a yol yic Galaad. A vin̈ ix alan d'a vin̈aj rey Acab icha tic: A in tic schecab' in Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, a val d'a yichan̈ Jehová svalcan d'ayach to man̈xo ol yac'laj n̈ab' d'a jaye' ab'il tic, malaj jab'oc yal ac'val ol emoc, masanto a in ol val junelxo, xchi vin̈.17.1

2 Ix lajvi chi' ix yalan Jehová d'a vin̈aj Elías chi' icha tic:

3 —Elan̈ d'a tic, b'at c'ub'ejcanel a b'a d'a sch'olanil sti' a' Querit, aton a' sc'ochcan d'a a' Jordán d'a stojolal b'aj sjavi c'u. 4 A jun a a' chi' ol uq'uej, a inxo ol val d'a noc' joj yic ol b'at noc' yac'can a vael, xchi d'a vin̈.

5 Ix sc'anab'ajej vin̈aj Elías tas ix yal Jehová chi', ix b'at sc'ub'anel sb'a vin̈ d'a sch'olanil sti' a' Querit chi'. 6 Junjun q'uin̈ib'alil yed' junjun yemc'ualil syic'anb'at svael vin̈ noc' joj chi' yed' schib'ej, axo jun a a' chi' syuc' vin̈. 7 Palta ix c'och stiempoal ix tup a a' chi' yujto maxtzac yac'laj n̈ab'.

A vin̈aj Elías yed' ix aj Sarepta

8 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Elías chi':

9 —Elan̈ d'a tic, ixiccan d'a chon̈ab' Sarepta d'a yol yic Sidón, tzach can ta' junoc tiempoal. Toxo ix val d'a jun ix ix chamnacxo yetb'eyum to a ix ol ac'an a vael, xchi d'a vin̈.

10 Ix el vin̈aj Elías chi', ix b'atcan vin̈ d'a Sarepta chi'. Ayic ix c'och vin̈ d'a sti' chon̈ab', ix yilanb'at jun ix ix vin̈, chamnacxo yetb'eyum ix, van smolan chab' te' b'olob' ix. Ix yavtancot ix vin̈, ix yalan vin̈ icha tic:

—Mamax el d'a a c'ool, b'at ic' junoc vaso a' vuq'uej, xchi vin̈.

11 Vanxo sb'at ix yic'cot a', ix avajxi vin̈ d'a ix:

—Tzin tevipax d'ayach to tzic'cot jab'oc pan in va'a, xchi vin̈.

12 Ix tac'vi ix:

—Val d'a yichan̈ Jehová a Diosal svala', malaj jab'oc ixim pan b'ob'il vuuj, axon̈ej val jun b'ech jab' varina yaab'ilcan vuj d'a yol jun xalu yed' jab' vaceite ay d'a yol yed'tal. An̈ej ol in c'ochxoc yed' chab' in b'olob' tic, ol in vach' b'oan jab' varina chi' in va yed' tzun vune' tic, ol lajvoc chi', ol co tan̈van cham co b'a yuj vejel, xchi ix.

13 Ix yalan vin̈aj Elías chi' d'a ix icha tic:

—Man̈ ach xivoc. Ixic, b'at b'o ixim icha ix aj alan chi', palta to tza b'ab'laj b'oej junoc vic d'a jab' harina chi', tzic'ancot d'ayin, slajvi chi' ol a b'oan ic ol a va yed' vin̈ unin chi'. 14 Yujto toxo ix yal Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic to man̈ ol lajvoc jab' harina ayem d'a yol a xalu chi' yed' jab' aceite ayem d'a yol yed'tal chi', masanto yic ol yac'anxicot n̈ab' Jehová, xchi vin̈ d'a ix.

15 Ix lajvi chi', ix b'at ix sb'o icha ix aj yalan vin̈ chi'. Jantacn̈ej tiempo ix yac' jun vejel chi', ix va vin̈ yed' ix yed' pax eb' ayec' yed' ix d'a spat chi'. 16 Maj lajviel-laj jab' yarina ix chi' yed' jab' yaceite chi', icha ix aj yalan vin̈aj Elías chi' yuj Jehová.

17 Ix ec' jun tiempoal, ix ilyaan jun yune' ix chi'. Te ov ix aj jun syaelal chi', ix chami. 18 Ix yalan ix d'a vin̈aj Elías chi' icha tic:

—Ach schecab' Dios, ¿tas alan ic d'ayin? ¿Tom yuj snachajcot in mul yed' scham tzun vune' tic, yuj chi' ach javi? xchi ix.

19 —Ic'cot vin̈ une' chi' d'ayin, xchi vin̈aj Elías chi' d'a ix.

Ix schaanec' vin̈ unin chi' vin̈ d'a ix, ix yic'anq'ue vin̈ d'a yol scuarto, ix yac'anec' jichan vin̈ d'a sat sch'at. 20 Val chi' ix yalan vin̈ d'a Jehová icha tic: Mamin Jehová in Diosal, ¿tas yuj tzac'cot cusc'olal d'a yib'an̈ ix ix tz'ac'an in posado tic, tza chaan cham vin̈ yune' ix tic? xchi vin̈.

21 Ix lajvi chi', oxel ix b'at lachan vin̈ d'a yib'an̈ vin̈ unin chi', ix yalan vin̈ d'a Jehová: Mamin Jehová in Diosal, tzin c'an d'ayach to tzac'xi sq'uinal vin̈ unin tic, xchi vin̈.

22 Ix yab'an Jehová tas ix yal vin̈ chi', ix jax sc'ool vin̈ unin chi'. 23 Elan̈chamel ix yiq'uemta vin̈ unin chi' vin̈ b'aj aycan ix snun chi', ix yac'anxi vin̈ d'a ix, ix yalan vin̈:

—Ilnab'i, toxo ix jax sc'ool vin̈ une' tic, xchi vin̈.

24 Ix yalan ix d'a vin̈:

—A ticnaic svac'och d'a in c'ool to yel schecab' ach ton Jehová Dios, a tas schec ala', tz'eln̈ejc'ochi, xchi ix.

18

A vin̈aj Elías yed' vin̈aj Abdías

1 Ix ec'b'at oxe' ab'il, ix lolonxi Jehová d'a vin̈aj Elías chi' icha tic: B'at ch'ox a b'a d'a vin̈aj Acab yujto ol vac'xib'at q'uinal n̈ab', xchi d'a vin̈.

2 Ix b'at vin̈ sch'ox sb'a d'a vin̈aj rey Acab chi'. A d'a Samaria te ov yac'an vejel. 3-6 A vin̈aj Acab chi' ix avtan vin̈aj Abdías, vin̈ ayoch yilumaloc spalacio vin̈. Ix yalan vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—Con̈, b'at co say quila', tope ay b'aj ay a a' d'a yol co macb'en tic, b'aj sco say jab'oc yan̈ noc' co chej, yic man̈ ol cham noc' yuj vejel, xchi vin̈. Yuj chi' ix spoj sb'a eb' vin̈, ch'occh'oc b'aj ix b'atcan junjun eb' vin̈.

A vin̈aj Abdías chi', ayn̈ej xivc'olal vin̈ d'a Jehová. A d'a yalan̈taxo, ayic ix schecan ix Jezabel yetb'eyum vin̈aj Acab chi' to smiljicham eb' vin̈ schecab' Jehová, a vin̈aj Abdías chi' ix c'ub'anel 100 eb' vin̈ schecab' Jehová chi'. Chab' macan̈ ix aj eb' vin̈ yuj vin̈, 50 tac ix aj eb' vin̈. Ix b'at vin̈ sc'ub'ejel eb' vin̈ d'a yol chab' q'uen n̈aq'ueen, axo vin̈ sb'at ac'an tas sva eb' vin̈ yed' tas syuq'uej eb' vin̈ d'a jun tiempoal chi'. 7 Ayic van yec' vin̈aj Abdías sayoj yan̈ chej chi', ix schalaj sb'a vin̈ yed' vin̈aj Elías chi'. Ayic ix yilanoch vin̈aj Elías chi' vin̈, ix em n̈ojan vin̈ d'a yichan̈ vin̈, ix yalan vin̈:

—Mamin, ¿toc a ach tic Elías ach? xchi vin̈.

8 —I' a in toni. Ixic al d'a vin̈aj Acab to ayinec' d'a tic, xchi vin̈aj Elías chi'.

9 Ix tac'vi vin̈aj Abdías chi':

—¿Tas in mul yuj chi' tzin ac'och d'a yol sc'ab' vin̈aj Acab yic tzin smilancham vin̈? 10 D'a yichan̈ Jehová co Diosal sval d'ayach to malaj junoc nación b'aj maj ach sayjiec' yuj vin̈ rey chi'. Ayic ix yalan eb' vin̈ rey chi' to malaj ach ayach ec' d'a yol smacb'en eb' vin̈, ix yalan vin̈aj Acab chi' to syac' sti' eb' vin̈ tato yel malaj ach ayach ec' ta'. 11 Axo ticnaic tzalan d'ayin to sb'at val d'a vin̈ rey chi' to ayach ec' d'a tic. 12 Axom ol ajoc, an̈ej yic tzin el d'a a tz'ey tic, axo Yespíritu Dios ol ach ic'anb'atoc. Ma chequel b'ajtom ol ach c'ochoc, axo yic ol in c'och val d'a vin̈aj Acab chi', ol cot vin̈ ach saya'. Tato man̈xo ach ayoc ec' d'a tic, axom in smilancham vin̈ chi' uuj. A in a checab' in tic, yictax quelem into ayn̈ej in xivc'olal d'a Jehová. 13 ¿Tom manta mach tz'alan d'ayach tas ix aj in colan eb' vin̈ schecab' Jehová d'a ix Jezabel ayic van smiljicham eb' vin̈ yuj ix? Ix in c'ub'ejel 100 eb' vin̈ d'a yol chab' q'uen n̈aq'ueen, 50 tac ix vutej in c'ub'anel eb' vin̈, ix vac'an tas sva eb' vin̈ yed' tas ix yuq'uej eb' vin̈. 14 Axo ticnaic tzalani to sb'at val d'a vin̈ rey chi' to ayachec' d'a tic, axom in smilancham vin̈ chi', xchi vin̈.

15 Ix yalan vin̈aj Elías chi':

—Val d'a yichan̈ Jehová Yajal d'a Smasanil sval d'ayach, jun svac' servil to a d'a jun c'u tic yovalil tzin lolon yed' vin̈aj Acab chi', xchi vin̈.

16 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈aj Abdías chi' yal d'a vin̈aj rey Acab chi'. Axo yic ix yab'an jun chi' vin̈aj Acab chi', ix cot vin̈ scha vin̈aj Elías chi'. 17 Axo yic ix ilchaj vin̈aj Elías chi' yuj vin̈, ix yalan vin̈ icha tic:

—¿Tom a ach van ixtan chon̈ab' Israel tic? xchi vin̈.

18 Ix tac'vi vin̈aj Elías chi' d'a vin̈ icha tic: Man̈oc in laj van vixtan jun chon̈ab' tic, palta a ach yed' masanil eb' a c'ab' oc, yujto ix eyactejcan schecnab'il Jehová. Axo d'a comon dios Baal tzex och ejmelal. 19 A ticnaic, checb'at yic'umal eb' quetisraelal yed' 450 eb' vin̈ schecab' Baal yed' pax 400 eb' vin̈ schecab' ix dios Asera, aton eb' vin̈ tz'ac'ji va yuj ix Jezabel. Ol in chalaj in b'a yed' eb' vin̈ d'a jolom vitz Carmelo, xchi vin̈ d'a vin̈ rey chi'.

A vin̈aj Elías yed' eb' vin̈ schecab' Baal

20 Yuj chi' ix schecan vin̈aj Acab chi' molb'aj masanil eb' vin̈ schecab' comon dios Baal d'a yol smacb'en Israel d'a jolom vitz Carmelo. 21 Ix lajvi chi', ix c'och vin̈aj Elías chi' d'a scal eb' anima chi' smasanil, ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic:

—¿B'aq'uin̈ val ol eyactejcan somsoman e pensar? Tato a Jehová to yel Dios toni, an̈ejocab' d'ay tzex och ejmelal. Tato a Baal chi' dios pax jun, an̈ejocab' d'ay tzeyaq'uem e b'a, xchi vin̈.

Axo eb' anima chi' maj tac'voclaj eb'. 22 Ix yalanxi vin̈aj Elías chi' icha tic:

—A d'a scal masanil eb' vin̈ schecab' Jehová, a inxon̈ej pitzan in, axo pax eb' vin̈ yic Baal, ay 450 eb' vin̈. 23 Yuj chi', iq'ueccot chavan̈oc noc' mam vacax, sic'lan eb' vin̈ schecab' Baal chi' junoc noc' yico', scotac xicanb'at noc' eb' vin̈, syac'anq'ue noc' eb' vin̈ d'a yib'an̈ te' c'atzitz, palta max yac'ochlaj sc'ac'al te' c'atzitz chi' eb' vin̈. A inxo ol in b'opax junxo noc' chi', ol vac'anpaxq'ue noc' d'a yib'an̈ te' c'atzitz, an̈eja' malaj sc'ac'al ol vac'ochi. 24 Slajvi chi', ol avaj eb' vin̈ d'a sdiosal chi', an̈eja' in pax tic ol in avaj d'a Jehová in Diosal. A junoc Dios ol ac'ancot c'ac' d'a yib'an̈ noc' silab' chi', aton jun chi' Dios d'a yel, xchi vin̈ d'a eb'.

—Te vach' ton ix aj a naan chi', xchi eb' anima chi' smasanil.

25 Ix yalan vin̈aj Elías chi' d'a eb' vin̈ schecab' Baal chi' icha tic:

—Siq'uequel junoc noc' mam vacax tic tze b'oan noc', a ex ol e b'ab'laj b'oej eyic chi' yujto tzijtum ex, palta man̈ eyac'ochlaj sc'ac'al. Slajvi chi' tzex avaj d'a e diosal chi', xchi vin̈.

26 Ix smilancham noc' yic eb' vin̈ chi', ix sb'oan noc' eb' vin̈. Ix syamanoch eb' vin̈ yavaj d'a sdiosal chi' d'a q'uin̈ib'alil, an̈eja' yavaj eb' vin̈ masanto ix och chimc'ualil, syalan eb' vin̈ icha tic: Tac'van̈ d'ayon̈ Baal, xchi eb' vin̈. Sq'ue chennaj eb' vin̈, tz'ec' oyoyoc eb' vin̈ d'a spatic altar b'aj ayq'ue silab' ix sb'o chi', malaj mach stac'vi d'a eb' vin̈. 27 Axo yic ix och chimc'ualil, ix syamanoch vin̈aj Elías chi' sb'uchvaj d'a eb' vin̈:

—Más chaan̈ tzex avaji, yujto dios jun, tecan ay tas van sc'ulani, mato ayb'at chuljel, ma ay b'aj ayb'at schec sb'a, mato jun, vaynac, pitzequel svayan̈, xchi vin̈.

28 Ix ochxi ijan eb' vin̈ yavaj chaan̈, ix laj spolan sb'a eb' vin̈ d'a q'uen cuchilub' yed' d'a q'uen cotac lanza, ichataxon sb'eyb'al eb' vin̈, chic'tacxon̈ej ix aj eb' vin̈. 29 Ix ec' chimc'ualil, an̈eja' yel yav eb' vin̈, sq'ue chennaj eb' vin̈ masanto ayic van sc'och yorail tz'ac'ji silab' d'a Jehová d'a yemc'ualil. Palta malaj mach ix ab'an tas ix yal eb' vin̈ chi'. 30 Yuj chi' ix yalan vin̈aj Elías chi' d'a eb' anima chi':

—Cotan̈ec d'a in tz'ey tic, xchi vin̈.

Ix snitzanb'at sb'a masanil eb' anima chi' d'a stz'ey vin̈, ix syamanoch vin̈ sb'oanxiq'ue jun altar yic Jehová jub'ileli. 31 Ix yic'ancot lajchave' q'uen q'ueen vin̈, yujto icha chi' sb'isul eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jacob, aton vin̈ yalnac Jehová d'ay to Israel sb'iejcani. 32 Ix sb'oan jun altar chi' vin̈ d'a Jehová d'a q'uen q'ueen chi', ix sjoyan jun sanja vin̈ d'a spatictac jun altar chi', chan̈e' am galón a' tz'em d'a yool. 33 Ix sb'oanq'ue te' c'atzitz vin̈ d'a yib'an̈ altar chi', ix scotac xicanb'at noc' vacax chi' vin̈, ix yac'anq'ue noc' vin̈ d'a yib'an̈ te' c'atzitz chi'. 34 Ix yalan vin̈:

—B'ud'ec chan̈eoc ch'ub' d'a a a', tze tob'anb'at a' d'a yib'an̈ noc' silab' chi' yed' d'a yib'an̈ te' sc'atzitzal chi', xchi vin̈.

Ix yalanxi vin̈ d'a eb' to syic'cot a' eb' d'a schaelal. Ix yic'anxicot a' eb'. Ix yalanxi vin̈ to syic'xicot a' eb' d'a yoxelal, ix sb'oan eb' icha tas ix yal vin̈ chi'. 35 Ix el yoc a' d'a spatictac altar chi', masanto ix b'ud'jican jun sanja chi'. 36 Ayic ix c'och yorail ichataxon yic tz'ac'ji silab' d'a yemc'ualil, ix snitzanoch sb'a vin̈aj Elías chi' d'a stz'ey altar chi', ix yalan vin̈: Mamin Jehová sDiosal ach vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Israel. A ticnaic ojtacajocab'eli to a ach ton co Diosal ach a on̈ israel on̈ tic, a inxo tic to a checab' in, a ach ix a chec in c'ulej juntzan̈ tic. 37 Mamin Jehová, tac'van̈ d'ayin, yic vach' ol yojtaquejel juntzan̈ anima tic to a achn̈ej ton Dios ach, tzic'anxi meltzaj spensar eb' d'ayach, xchi vin̈.

38 Val d'a jun rato chi' ix cot copnaj c'ac' d'a satchaan̈ yuj Jehová, ix tz'ab'at noc' silab' chi' yed' te' c'atzitz chi' yed' q'uen q'ueen yed' lum pococ, ix tupb'atpax a a' d'a yol sanja chi'. 39 Ayic ix yilan eb' anima tas ix uji chi', ix sjulanec' telnaj sb'a eb' d'a sat luum, ix laj avaj chaan̈ eb': An̈ej Jehová yel Dios toni, xchixon̈ej eb'.

40 Ix yalan vin̈aj Elías chi' d'a eb':

—Yamec eb' vin̈ schecab' Baal tic. Malajocab' junoc eb' vin̈ tz'eli, xchi vin̈.

Ix yamji eb' vin̈ yuj eb' anima chi', ix schecan vin̈ ic'chajb'at eb' vin̈ d'a sti' a' Cisón. Ata' ix miljicham eb' vin̈.

Ix lesalvi vin̈aj Elías yic syac'xi n̈ab'

41 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Elías d'a vin̈aj Acab icha tic:

—Ixic, b'at va'an̈, tzuc'an a', yujto van sc'an̈ sjavi jun nivan yaxn̈ab' svab'i, xchi vin̈.

42 Ix b'at vin̈aj Acab chi', ix va vin̈, ix yuc'an a' vin̈. Axo vin̈aj Elías chi', ix q'uex vin̈ d'a jolom vitz Carmelo chi', ix em cuman vin̈ ta' lesal, ix emc'och snan̈al sat vin̈ d'a scal sjolom spenec. 43 Ix yalan vin̈ d'a vin̈ schecab' icha tic:

—Q'uean̈ d'a jolom vitz chi', tzach b'at q'uelan d'a yib'an̈ a' mar, xchi vin̈.

Ix q'uec'och vin̈ schecab' vin̈ chi', ix yilanb'at vin̈ d'a yib'an̈ a' mar chi'.

Ix lajvi chi' ix jax vin̈ d'a vin̈aj Elías chi', ix yalan vin̈:

—Malaj jab'oc tas ix vila', xchi vin̈. Uquel ix checjib'at vin̈ yil yuj vin̈aj Elías chi'.

44 Ayic ix lajvi xid'ec' vin̈ d'a yuquelal chi', ix yalan vin̈:

—Ay val tzin jab' asun d'a yib'an̈ a' mar chi', smuslaj yuj junoc co c'ab', xchi vin̈.

Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Elías chi' d'a vin̈ icha tic:

—Ixic al d'a vin̈aj Acab to syac' lista noc' schej vin̈ stoc'an carruaje yic spax vin̈, tato maay, majxo ta yal sc'och vin̈ d'a spat yuj n̈ab', xchi vin̈.

45 Ix q'ue vin̈aj Acab chi' d'a yol scarruaje yic sb'at d'a Jezreel. Vanto val sb'at vin̈ ix q'uic'b'iel satchan̈ yuj asun, ix cot ic' te ov, ix cot jun nivan yaxn̈ab'. 46 Axo Jehová ix och yed' vin̈aj Elías chi', elan̈chamel ix stoc'chaan̈ sjucan pichul vin̈, ix sch'apanq'ue vin̈ d'a stzec'ul snan̈al, ix b'at lemnaj vin̈. B'ab'el sb'at vin̈ yuj vin̈aj Acab chi' masanto ix c'och vin̈ d'a Jezreel.

19

Ix b'at vin̈aj Elías elelal d'a Horeb

1 Ix yalan vin̈aj Acab d'a ix Jezabel tas ix sc'ulej vin̈aj Elías yed' tas ix yutej vin̈ smilancham eb' vin̈ schecab' Baal. 2 Yuj chi', ix schecanb'at jun schecab' ix d'a vin̈aj Elías chi', ix yalanb'at ix icha tic: Aocab' eb' dios tz'ac'ancot yaelal d'a vib'an̈ tato manto ach cham vuuj yab' icha tic q'uic'an, icha ix utej a milancham eb' vin̈ schecab' in diosal chi', xchi ix.

3 Ayic ix yab'an vin̈aj Elías to ay smay jun chi', ix b'at vin̈ elelal. Ayic ix c'och vin̈ d'a Beerseba d'a yol yic Judá, ata' ix yactejcan jun vin̈ schecab' vin̈. 4 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈ d'a tz'inan luum. Jun c'ual ix b'ey vin̈. Ix c'unb'i vin̈, ix em c'ojan vin̈ d'a yich jun te' mes. Ata' ix snib'ej cham sb'a vin̈. Ix yalan vin̈: C'ocb'ilxo tic Mamin. Iq'uel in q'uinal, man̈ ec'b'aloclaj velc'och d'a eb' in mam vicham, xchi vin̈.

5 Ix ec' jichan vin̈ d'a yich jun te te' chi', ix vayb'at vin̈. Axo yic vaynac vin̈ chi', ix c'och jun ángel d'a vin̈, ix tenji vin̈ yuuj, ix yalani: Q'uean̈ vaan, va'an̈, xchi d'a vin̈.

6 Axo ix yilan vin̈ d'a sjolomtac, ayec' jun ixim pan c'anb'inac d'a te' tzac'ac' yed' jun xalu a a'. Ix q'ue c'ojan vin̈, ix va vin̈, ix yuc'an a' vin̈. Ix lajvi chi' ix ec'xi jichan vin̈ svayi. 7 Ix c'ochxi jun ángel chi' d'a vin̈, ix tenjixi vin̈ yuuj, ix yalani: Q'uean̈ vaan, va'an̈, yujto te najatto scan b'aj ol ach c'ochoc, xchi d'a vin̈.

8 Ix q'ue vaan vin̈, ix va vin̈, ix te och yip vin̈ yuj tas ix sva chi'. 40 c'u yed' 40 ac'val ix b'ey vin̈, masanto ix c'och vin̈ d'a lum vitz Horeb b'aj sch'oxnac sb'a Jehová d'a eb' israel. 9 Ayic ix c'och vin̈ ta', ix vay vin̈ d'a yol jun q'uen n̈aq'ueen d'a jun ac'val chi'. Ix lolon Jehová d'a vin̈, ix yalan icha tic: Elías, ¿tas tza c'ulej d'a tic? xchi.

10 Ix tac'vi vin̈ d'ay icha tic: Mamin Jehová Yajal d'a Smasanil, ix te cot voval yuj tas tzach utaj yuj eb' vetisraelal. Yujto ix spatiquejel a trato eb', ix sjuanem altar eb', ix xicancham eb' a checab' eb'. A inxon̈ej ix in colchajcaneli, palta van in sayjiec' yuj eb' yic tzin smilancham eb', xchi vin̈.

11 Ix yalan Jehová chi' d'a vin̈: Elan̈ d'a chi' tzach och lin̈an d'a vichan̈ d'a jolom vitz tic, yujto ol in ec' ta', xchi d'a vin̈.

Ix yac'ancot jun nivan ic' Jehová chi', ix laj pojb'at q'uen tenam yuuj, palta man̈ ayocochlaj d'a scal jun ic' chi'. Ix lajvi yec' jun ic' chi', ix yac'anpaxcot jun quixcab'. Palta an̈eja' man̈ ayocochlaj d'a scal jun quixcab' chi'. 12 Ix lajvi yec' jun quixcab' chi', ix yac'anpaxcot jun c'ac', an̈eja' malaj Jehová chi' ayoch d'a scal jun c'ac' chi'. Ayic ix lajvi yec'b'at jun c'ac' chi', ix yab'an jun lolonel vin̈aj Elías chi', te c'ununi ix aj yalani. 13 Ayic ix yab'an vin̈ chi', ix smusan sat vin̈ yed' jun spichul jucan, ix elta vin̈, ix aj lin̈an vin̈ d'a sti' q'uen n̈aq'ueen chi', ix yab'an jun lolonel chi' vin̈, ix yalani: Elías ¿tas tza c'ulej d'a tic? xchi.

14 Ix tac'vi vin̈: Mamin Jehová Yajal d'a Smasanil, ix te cot voval yuj tas ix ach utaj yuj eb' vetisraelal, yujto ix spatiquejel a trato eb'. Ix sjuanem altar eb', ix xicancham eb' a checab' eb'. A inxon̈ej ix in colchajcaneli, palta van in sayjiec' yuj eb' yic tzin smilancham eb', xchi vin̈.

15 Ix yalan Jehová chi' d'a vin̈ icha tic: Ixic, meltzajan̈ d'a b'e b'aj ach coti, slajvi chi' tzach b'at d'a tz'inan lum yic Damasco. Ayic ol ach c'och ta', tza sic'canel vin̈aj Hazael yic ol och vin̈ reyal d'a Siria. 16 Axo vin̈aj Jehú yin̈tilal vin̈aj Nimsi tza sic'paxcaneli yic ol och vin̈ sreyaloc Israel. Axo vin̈aj Eliseo yuninal vin̈aj Safat aj Abel-mehola, tza sic'canel vin̈ yic ol och vin̈ in checab'oc a q'uexuloc. 17 A tas ol ujoc, a mach ol colchajcanel d'a yol sc'ab' vin̈aj Hazael, axo vin̈aj Jehú ol milanchamoc. Axo mach ol colchajcanel d'a yol sc'ab' vin̈aj Jehú chi', axo pax vin̈aj Eliseo ol milanchamoc. 18 Palta ayto uque' mil eb' israel chi' sic'b'ilcanel vuuj, maj ochlaj eb' ejmelal d'a Baal, maj stz'ub'pax eltalaj eb', xchi Jehová chi'.

Ix avtaj vin̈aj Eliseo

19 Ix meltzaj vin̈aj Elías chi' d'a jun lugar chi', ix ja vin̈ b'aj ayec' vin̈aj Eliseo yuninal vin̈aj Safat. Van sd'ocvi lum vin̈ yed' lajchave' mojan̈ noc' mam vacax. A vin̈ ed'jinac noc' tzac'anto sb'ati. Ix c'och vin̈aj Elías chi' d'a stz'ey vin̈, ix yac'anb'at jun sjucan pichul vin̈aj Elías chi' d'a yib'an̈ vin̈. 20 D'a jun rato chi' ix yactancan noc' vacax vin̈aj Eliseo chi', ix och tzac'an vin̈ yuj vin̈aj Elías chi', ix yalan vin̈ icha tic:

—Cha in b'ati, b'at valcan quilcob'a d'a in mam in nun, tzin tz'ub'ancanelta sti' eb' yic tzin pucancan in b'a yed' eb'. Slajvi chi', tzin och tzac'an uuj, xchi vin̈aj Eliseo chi'.

—Syal a b'ati, man̈ vanoc ach vac'an pural, xchi vin̈aj Elías chi'.

21 Ix b'at vin̈aj Eliseo chi', ix smilan chavan̈ noc' vacax chi' vin̈. Axo yed' te' yugo ayoch d'a noc' ix sb'ol schib'ejal noc' vin̈, ix yac'an va eb' anima smunlaj yed' vin̈ chi'. Ix lajvi chi' ix och tzac'an vin̈ yuj vin̈aj Elías chi'.

20

Ix ac'ji ganar eb' sirio yuj eb' israel

1 A vin̈aj Ben-adad sreyal Siria, ix smolb'ej masanil eb' soldado vin̈. Ay pax 32 eb' vin̈ rey junn̈ej ix yutej sb'a yed' vin̈ yed' pax schej eb' vin̈ yed' scarruaje eb' vin̈ yic oval. Ix javi eb' vin̈ yac' oval d'a chon̈ab' Samaria, ix och oyan eb' vin̈ d'a spatic jun chon̈ab' chi'.

2 Ix yac'ancot schecab' eb' vin̈ d'a vin̈aj Acab sreyal Israel, ix yalan eb' vin̈ icha tic: A vin̈aj Ben-adad ix on̈ checancot ul cala': 3 Vic yaj masanil a b'eyumal, eb' ix etb'eyum te vach' yed' eb' uninal te vach', xchicot vin̈, xchi eb' checab' chi'.

4 Ix yalanb'at vin̈aj Acab chi' d'a vin̈ icha tic: Mamin rey, ujocab' icha ix al chi'. A in tic yed' masanil tastac ay d'ayin icocab'i, xchib'at vin̈.

5 Ix jaxpax eb' checab' chi' d'a vin̈aj Acab chi', ix yalanxi eb' icha tic: Icha tic ix yutej vin̈aj Ben-adad yalanxicoti: Toxo ix valb'at d'ayach to vic yaj masanil a b'eyumal, eb' ix etb'eyum yed' pax eb' uninal. 6 An̈ejtona' yab' icha tic q'uic'an, svac'anb'at eb' yajalil eb' in soldado yic sb'at yilan eb' masanil tas ay d'a yol a palacio yed' yoltac spat eb' vin̈ ayoch yajalil ed'oc. Masanil tas ol snib'ej eb', ol yic'cot eb', xchi vin̈, xchi eb' checab' chi'.

7 Yuj chi' ix yavtancot masanil eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' vin̈aj Acab chi', ix yalan vin̈ d'a eb':

—¿Tas tz'aj e naan a ex tic? A vin̈aj Ben-adad chi' vann̈ej sayan vin̈ tas ol yutej on̈ yixtani, vach'chom a in tic toxo ix val d'a vin̈ to syal vac'an in b'eyumal, eb' ix vetb'eyum yed' eb' vuninal d'a vin̈, xchi vin̈.

8 Ix yalan eb' ichamtac vinac chi' yed' masanil eb' chon̈ab':

—Mamin rey, man̈ a cha ab' tas syalcot vin̈ chi' d'ayach, xchi eb'.

9 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj rey Acab chi' d'a eb' schecab' vin̈aj Ben-adad chi':

—Alec d'a vin̈ rey vajal chi', ol in c'anab'ajej masanil tas ix yal vin̈ d'a sb'ab'elal, palta axo tas syalcot vin̈ d'ayin ticnaic, man̈xo ol in c'anab'ajejlaj, xchib'at vin̈.

Icha chi' ix aj yalanxic'och eb' schecab' vin̈aj Ben-adad chi'. 10 Ix schecanxicot eb' schecab' vin̈ chi' junelxo d'a vin̈aj rey Acab chi', ix yalancot vin̈: Aocab' juntzan̈ dios tz'ac'anoch in yaelal tato max in satel Samaria chi' d'a juneln̈ej. Man̈ ol yab'laj sc'alemal yic syic'ancot jun jopoc yic junjun eb' in soldado, xchi vin̈.

11 Ix yalanxib'at vin̈aj Acab chi' d'a vin̈aj Ben-adad chi' icha tic: Man̈ smojoc syic'chaan̈ sb'a junoc mach to vanto sb'at d'a oval, icha junoc mach to vanxo sjaxi, xchib'at vin̈.

12 Van yuc'an an̈ vin̈aj Ben-adad chi' yed' juntzan̈xo eb' vin̈ rey ayec' yed' vin̈ d'a scampamento ayic ix yab'an vin̈ tas ix yal eb' checab' chi'. Yuj chi' ix yal vin̈ d'a eb' yajalil eb' soldado to syac' lista sb'a eb' yic syac'an oval yed' jun chon̈ab' chi'. Yuj chi' ix yac'an lista sb'a eb'.

13 Yacb'an chi', ix javi jun vin̈ schecab' Dios d'a vin̈aj Acab chi', ix yalan vin̈:

—A Jehová tz'alan icha tic: Scham val ilan jantac eb' ajc'ol chi', palta ol vac'och eb' d'a yol a c'ab' d'a jun c'u tic, yic vach' ol ojtaquejeli to a inton Jehová Dios in, xchi Jehová, xchi vin̈ checab' chi'.

14 Ix tac'vi vin̈aj Acab chi', ¿mach yuj ol ac'jococh eb' d'a yol in c'ab' chi'? xchi vin̈.

—A Jehová ix alani to a yuj eb' vin̈ quelemtac scolvaj yed' eb' yajal yaj d'a junjun chon̈ab' d'a yoltac a macb'en tic, a yuj eb' vin̈ ol ac' ganar, xchi vin̈ schecab' Dios chi'.

—¿Palta mach ol b'ab'laj yamanoch oval chi'? xchi vin̈aj Acab chi'.

—A extoni, xchi vin̈ checab' chi'.

15 Yuj chi' ix smolb'ej 232 eb' vin̈ quelemtac chi' vin̈. Ix lajvi chi' ix smolb'anpax eb' soldado vin̈ ayec' ta', uque' mil eb' d'a smasanil. 16-17 Chimc'ualil val ix el eb', b'ab'el sb'at eb' vin̈ quelemtac chi' yuj eb', axo vin̈aj Ben-adad yed' 32 eb' vin̈ rey ajun yed'oc, an̈eja' yuc'an an̈ eb' vin̈ d'a yol scampamento. Ayic ix alji d'a vin̈ yuj eb' soldado ayel yila' to ay juntzan̈ vinac ix el d'a yol chon̈ab' Samaria, 18 ix yalan vin̈ icha tic: Vach'chom d'a junc'olal ix elul eb', ma oval jun, yamec eb', pitzan eb' tzeyic'ancot eb' d'ayin d'a tic, xchi vin̈.

19 A eb' vin̈ quelemtac scolvaj d'a eb' yajal yaj d'a junjun chon̈ab' yic Israel chi', b'ab'el eb' vin̈, tzac'anoch masanil eb' soldado yuj eb' vin̈. 20 Junjun eb' ix milancham junjun eb' sirio ajc'ol chi'. Yuj chi' ix b'at eb' sirio chi' elelal, axo eb' israel ix b'at d'a spatic eb'. Axo vin̈aj Ben-adad chi', ix q'ue vin̈ d'a yib'an̈ schej yed' juntzan̈xo eb' soldado, ix b'atcan eb' elelal. 21 Ix ac'ji ganar eb' sirio chi' yuj eb' israel chi', ix yic'ancan noc' chej eb' yed' carruaje yic oval. Te nivan eb' sirio chi' ix chami. 22 Ix lajvi chi' ix jax vin̈ schecab' Dios chi' d'a vin̈aj Acab sreyal Israel chi', ix yalan vin̈:

—A ticnaic scham val a naani tas tzutej ac'anoch stz'acub' eb' vin̈ a soldado tic, yujto a d'a junxo ab'il yab' icha tic, sjax eb' sirio tic yac' oval ed' junelxo, xchi vin̈.

23 An̈eja' ix yalanpax eb' vin̈ yajalil eb' soldado sirio chi' d'a vin̈ sreyal chi' icha tic:

—A juntzan̈ sdiosal eb' israel chi', sdiosal jolomtac vitz. Yuj chi', ix on̈ yac' ganar eb'. Palta tato a d'a pan̈quiltac scac' oval yed' eb', scac' ganar eb'. 24 Mamin rey, a tas tza c'ulej ticnaic to maxtzac ac'och eb' vin̈ rey tic yajaliloc eb' soldado, say sq'uexul eb' vin̈. 25 Tzac'anpaxoch eb' soldado icha sb'isul eb' ix ac'ji ganar chi', lajan tz'aj sb'isul eb' yed' noc' chej yed' pax carruaje. Slajvi chi' tzon̈ b'at cac' oval yed' eb' israel d'a lum pan̈quiltac chi', ol quilan b'ian tato man̈ ol cac' ganar eb', xchi eb'.

Ix schaan yab' vin̈aj Ben-adad tas ix yal eb' chi'. 26 Ayic ix ec' jun ab'il chi', ix yac'an lista eb' soldado vin̈aj Ben-adad chi', ix javi eb' d'a chon̈ab' Afec yic syac'an oval eb' yed' eb' israel chi'. 27 An̈ejtona' ix yac'anpax lista sb'a eb' vin̈ soldado israel chi', ix ac'ji syamc'ab' eb' yic sb'at eb' yac' oval yed' eb' sirio chi'. Ix b'at eb' israel chi', ix sb'oanq'ue scampamento eb' d'a yichan̈ eb' sirio chi'. Lajan val yilji eb' icha chab'oc macte'al noc' chiva, axo pax eb' soldado yic eb' sirio chi' jun, majnaquel sat lum ac'lic chi' yuj eb'.

28 A val ta' ix javi jun vin̈ schecab' Dios d'a vin̈aj Acab sreyal Israel chi', ix yalan vin̈ icha tic d'a vin̈:

—A Jehová tz'alan icha tic: Yujto a eb' sirio tic ix alani to a in tic sDiosal in lum jolomtac vitz, man̈ in sDiosaloc lum pan̈quiltac, yuj chi' a ticnaic ol vac'och juntzan̈ tzijtumal anima tic d'a yol a c'ab', icha val chi' ol aj ojtacaneli to a in ton Jehová Dios in, xchi Jehová, xchi vin̈ checab' chi'.

29 Uque' c'ual ton̈ej ix ajec' eb' soldado sirio d'a yichan̈ eb' soldado israel chi', ix lajvi chi' ix syamanoch eb' yac'an oval. A d'a jun c'u chi' 100 mil soldado yic eb' sirio chi' sb'ey d'a yoc ix cham yuj eb' israel chi'. 30 Axo juntzan̈xo eb' soldado chi', ix b'at eb' elelal d'a chon̈ab' Afec. Axo smuroal jun chon̈ab' chi' ix cot lan̈naj d'a yib'an̈ eb', 27 mil eb' soldado ix el chi' ix chami. Ix pax lemnaj vin̈aj Ben-adad chi', ix c'och vin̈ d'a jun chon̈ab' chi', tzuli tz'ec' vin̈ sc'ub'ejel sb'a d'a yoltac pat.

31 Yuj chi' axo eb' ayoch yajalil yed' vin̈ ix alan d'ay icha tic:

—Ix cab'i to a eb' vin̈ sreyal Israel ay yoq'uelc'olal eb' vin̈, yuj chi' comonoc scha a c'ool scac'och pichul ya sva'i, scac'anoch lasu d'a co jaj. Slajvi chi' b'at co ch'oxan co b'a d'a vin̈ sreyal Israel chi', talaj tz'oc' sc'ol vin̈ d'ayon̈, man̈ ol on̈ smilchamlaj vin̈, xchi eb' d'a vin̈aj Ben-adad chi'.

32 Yuj chi' ix yac'anoch pichul eb' ya sva'i, ix yac'anoch lasu eb' d'a sjaj, ix b'at eb' sch'ox sb'a d'a vin̈ sreyal Israel chi', ix yalan eb':

—Mamin rey, a vin̈ a checab' aj Ben-adad, tzon̈ scheccot vin̈ cal d'ayach, comonoc tz'oc' a c'ool max a milchamlaj vin̈, xchi eb'. Ix tac'vi vin̈aj Acab chi' d'a eb' icha tic:

—¿Tom pitzanto vin̈ jun? A d'a in sat, icha vuc'tac yaj vin̈, xchi vin̈.

33 Te vach' ix yal vin̈ rey chi' ix yab' eb', yuj chi' ix yal eb' icha tic:

—Mamin rey, a vin̈ uc'tac aj Ben-adad chi' pitzanto vin̈, xchi eb'.

—B'at iq'ueccot vin̈ an, xchi vin̈aj Acab chi' d'a eb'. Yuj chi' ix javi vin̈aj Ben-adad chi' d'a yichan̈ vin̈, ix yac'anq'ue vin̈ vin̈ d'a yol scarruaje. 34 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Ben-adad chi' icha tic:

—A ticnaic a juntzan̈ chon̈ab' yic'nac ec' vin̈ in mam d'a vin̈ a mam, svac'xican d'ayach. Syal sb'at eb' a chon̈vajum d'a Damasco icha sc'ulejnac eb' schon̈vajum vin̈ in mam chi' d'a Samaria, xchi vin̈.

—Tato icha chi', ol ach vaq'uel d'a libre, xchi vin̈aj Acab chi'.

Icha chi' ix aj sb'oan jun strato eb' chi'. Ix lajvi chi' ix pax vin̈aj Ben-adad chi'.

35 Palta ay jun vin̈ d'a scal eb' vin̈ schecab' Jehová, a Jehová ix alan d'a vin̈, yuj chi' ix yal vin̈ d'a jun vin̈ yetb'eyum icha tic:

—Ac' in echnaj in c'ana', xchi vin̈.

Palta maj yal-laj sc'ool vin̈ yetb'eyum vin̈ chi'. 36 Ix yalan vin̈ schecab' Dios chi' d'a vin̈ icha tic:

—Yujto maj a c'anab'ajej tas ix yal Jehová, yuj chi' ayic ol ach el d'a in tz'ey tic, ay jun noc' choj ol ach milanchamoc, xchi vin̈.

Ayic ix el vin̈ chi' d'a stz'ey vin̈ schecab' Dios chi', axo d'a yol b'e ix elta jun noc' choj d'a vin̈, ix miljicham vin̈ yuj noc'.

37 Ix lajvi chi', ix schalan sb'a vin̈ schecab' Dios chi' yed' junxo vin̈ vinac, ix yalanxi vin̈ d'a vin̈ icha tic: Ac' in echnajoc, xchi vin̈. A jun vin̈ chi' ix mac'an vin̈ schecab' Dios chi', ix lajvi vin̈. 38 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈ schecab' Dios chi' smaclej vin̈ rey d'a yol b'e. Ix sq'uexanel sb'a vin̈, ix smusan sat vin̈ d'a jun c'apac. 39 Ayic van yec'b'at vin̈ rey chi' ta', te chaan̈ ix yal vin̈ schecab' Dios chi':

—Mamin rey, a in a checab' in tic, ix in b'at d'a oval. A d'a scal eb' soldado ix elta jun vin̈ soldado ix yic'ancot jun vin̈ ajc'ol vin̈ d'ayin. Ix yalan vin̈ d'ayin to tzin tan̈vej jun vin̈ chi'. Ix cham val yalan vin̈ tato svactejel vin̈ ajc'ol chi', a inxo tzin cham sq'uexuloc vin̈, mato yovalil svac' oxeoc arroba q'uen plata. 40 Palta mamin rey, a in tic yacb'an ay jab'oc tas van in c'ulani, ix el lemnaj vin̈ ajc'ol chi' d'ayin, xchi vin̈ d'a vin̈aj Acab chi'.

Ix tac'vi vin̈aj Acab sreyal Israel chi':

—Munil a ach ix alq'ueta a mul yed' tas ol elul d'a ib'an̈ yuuj, xchi vin̈.

41 Ix lajvi chi' ix yic'anel smusil sat vin̈ schecab' Dios chi'. Axo ix yilan vin̈ rey chi' to a jun vin̈ chi' a junoc eb' vin̈ schecab' Dios. 42 Ix yalan vin̈ schecab' Dios chi':

—Icha val tic yalan Jehová: A ach tic ix actejb'at jun vin̈ vinac ix vala' to yovalil schami, yuj chi' a ach ol ach cham sq'uexuloc vin̈, axo a chon̈ab' ol satel sq'uexuloc yic vin̈, xchi Jehová, xchi vin̈ schecab' Dios chi'.

43 Ix lajvi chi', ix b'atcan vin̈aj Acab chi' d'a Samaria, ix chab'axq'ue sc'ool vin̈. Van schichon sc'ool vin̈ ix ochcan vin̈ d'a yol spalacio.

21

A vin̈aj Acab yed' lum sluum vin̈aj Nabot

1-2 Ayic ix lajvi yec'can juntzan̈ chi', a vin̈aj Acab rey d'a Samaria, ix snib'ej vin̈ sman jab' slum jun vin̈ aj Jezreel scuch Nabot. A jab' slum vin̈ chi' avab'il te' uva d'a sat, a d'a stz'ey spalacio vin̈ rey chi' ay. Ay jun c'ual ix yal vin̈aj Acab chi' d'a vin̈aj Nabot chi' icha tic:

—Ac' jab' a lum chi' d'ayin, yic ata' svavej jab'oc vitaj, yujto d'a stz'ey in palacio ay. Axo junocxo lum te vach' svac' sq'uexuloc, mato tzin tup d'ayach icha stojol, xchi vin̈.

3 Ix tac'vi vin̈aj Nabot chi' icha tic:

—Max yal-laj, yujto max yal-laj sc'ol Dios to tzin chon̈el in macb'en ac'b'ilcan yuj in mam vicham, xchi vin̈.

4 Ix lajvi chi', ix pax vin̈aj Acab chi' d'a spalacio. Ix te och pitz'an d'a sc'ool vin̈, ix somchajchaan̈ vin̈ yuj tas ix yal vin̈aj Nabot chi'. Yuj chi' ayic ix c'och vin̈ d'a spalacio chi', ix ec' jichan vin̈, ix meltzajcanoch q'uelan vin̈ d'a yich sch'at, majxo scha valaj sb'a vin̈. 5 Ix c'och ix Jezabel, ix yetb'eyum vin̈ d'a stz'ey, ix sc'anb'an ix:

—¿Tas yuj schichon a c'ool, max yal a c'ol tzach va'i? xchi ix.

6 Ix tac'vi vin̈:

—Yujto ix in lolon yed' vin̈aj Nabot aj Jezreel yuj jab' sluum vin̈ b'aj ay te' uva, ix in c'an in man d'a vin̈, mato svac' junocxo lum sq'uexuloc, palta maj yal-laj sc'ol vin̈ ix yac' lum d'ayin, yuj chi' schichon in c'ool, xchi vin̈ d'a ix.

7 Ix tac'vi ix d'a vin̈:

—¿Tas yuj stac a c'ol yuj jun chi'? ¿Tom man̈ sreyaloc Israel aj jun? Man̈ ac' pensar yuj jun chi'. Q'uean̈ vaan, va'an̈. A in ol viq'uec' jun lum chi', ol vac'an lum d'ayach, xchi ix.

8 Ix lajvi chi' ix sb'oan jun ch'an̈ carta ix d'a sb'i vin̈aj Acab chi', axo sello vin̈ ix yac'och ix d'a ch'an̈. Ix yac'anb'at ch'an̈ ix d'a eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' b'aj cajan vin̈aj Nabot chi'. 9 Ix yalan ix d'a ch'an̈ carta chi' icha tic: Tze molb'ej eb' anima yic tz'och eb' d'a tzec'ojc'olal. Tzeyaq'uem c'ojan vin̈aj Nabot d'a yichan̈ eb' anima chi' d'a junoc lugar nivan yelc'ochi. 10 Tze sayan chavan̈oc vinac chuc spensar stec'b'ej sb'a yalan d'a spatic vin̈ icha tic: A ach tic, ix ach b'uchvaj d'a Dios yed' d'a vin̈ rey, xchiocab' eb' d'a vin̈. Slajvi chi' tzeyic'anel vin̈ d'a stiel chon̈ab', axo ta' tze julq'uenejcham vin̈, xchib'at ix.

11-13 Axo eb' ichamtac vinac chi', ix sc'anab'ajej eb' icha val ix aj yalanb'at ix Jezabel chi' d'a ch'an̈ scarta chi'. 14 Ix lajvi chi', ix yalancot eb' d'a ix Jezabel chi' to toxo ix cham vin̈aj Nabot chi'.

15 Ayic ix yab'an ix Jezabel chi', ix yalan ix d'a vin̈aj Acab chi':

—A ticnaic b'at maccan icoc lum sluum vin̈aj Nabot aj Jezreel, aton lum maj yal sc'ool vin̈ ix schon̈ d'ayach, yujto toxo ix cham vin̈, xchi ix.

16 Ayic ix yab'an vin̈aj Acab chi' to toxo ix cham vin̈aj Nabot chi', ix b'at sb'oanoch sb'a vin̈ d'a sat luum. 17 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'a vin̈aj Elías aj Tisbe:

18 —Ixic b'at il vin̈aj Acab sreyal Samaria. A d'a Jezreel ayec' vin̈ ticnaic d'a lum sluum vin̈aj Nabot, aton lum ix yiq'uec' vin̈ d'a vin̈. 19 Tzalan d'a vin̈ icha tic: A Jehová tz'alan d'ayach icha tic: Yujto ix a milcham vin̈aj Nabot, ix ic'anec' lum sluum vin̈ tic, yuj chi' a b'aj ix lec'jiq'ue schiq'uil vin̈ yuj noc' tz'i', an̈eja' pax ta' ol lec'jocq'ue a chiq'uil a ach tic yuj noc', xchi Jehová, xa chi d'a vin̈, xchi d'a vin̈aj Elías chi'.

20 Ix yalan vin̈aj Acab chi' d'a vin̈aj Elías chi' icha tic:

—Ach ajc'ool, ix in ilchaj uuj, xchi vin̈. Ix tac'vi vin̈aj Elías chi':

—Ach ilchaj toni, yujto ix a tec'b'ej a b'a a c'ulan tas te chuc d'a yichan̈ Jehová. 21 Yuj chi' ix yal Jehová: Ol vic'cot cusc'olal d'a ib'an̈, ol satel masanil eb' vinac d'a in̈tilal yed' eb' vinac nivac yelc'och d'a scal chon̈ab' Israel, ma eb' checab' yaji. 22 Icha val vutejnac in satanel eb' yin̈tilal vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat yed' eb' yin̈tilal vin̈aj Baasa yuninal vin̈aj Ahías, icha val chi' ol vutej in satanel eb' in̈tilal, yujto ix a tzuntzejcot yoval in c'ool yuj tas ix a c'ulej, ix a cuchb'anb'at eb' etisraelal d'a chucal, xchi Jehová. 23 Axo pax yuj ix Jezabel, a Jehová tz'alan icha tic: A noc' tz'i' ol chianb'at schib'ejal ix d'a Jezreel tic. 24 A eb' in̈tilal ol cham eb' d'a yol chon̈ab', a noc' tz'i' ol chianb'at snivanil eb'. Axo eb' ol cham d'a spatiquel chon̈ab' chi', a noc' ostoc ol chianb'at eb', xchi Jehová, xchi vin̈aj Elías chi'.

25 (Val yel malaj junocxo rey ix yutej sb'a icha ix yutej sb'a vin̈aj Acab chi'. Ix cuchb'aj vin̈ yuj ix Jezabel ix yetb'eyum, yic stec'b'an sb'a vin̈ sc'ulan chucal d'a yichan̈ Jehová. 26 Te yajb'entac ix yutej sb'a vin̈ ayic ix och vin̈ ejmelal d'a juntzan̈ comon dios. Lajan val ix yutej sb'a vin̈ icha yutejnac sb'a eb' amorreo, aton eb' yic'naquel Jehová d'a yichan̈ chon̈ab' Israel.)

27 Ayic ix yab'an vin̈aj Acab tas ix yal vin̈aj Elías chi', ix sn̈ic'chitanb'at spichul vin̈. Ix yac'anoch pichul vin̈ te ya sva'i. Ix och vin̈ d'a tzec'ojc'olal. Ix vay vin̈ yed' spichul ya sva chi'. Te cusnac vin̈ tz'ec' vin̈. 28 Yuj chi' ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Elías chi' icha tic: 29 ¿Tzam ila' tas syutej vin̈aj Acab chi' yic'anem sb'a d'ayin? Yuj chi' man̈ ol vac'b'at jun yaelal chi' d'a yib'an̈ vin̈. Ato yic ayoch junoc yuninal vin̈ reyal sq'uexuloc, ato ta' ol vac'b'ati, xchi d'a vin̈.

22

Yalnac vin̈aj Micaías‘R’to ol ac'joc ganar vin̈aj Acab

(2Cr 18.1-34)

1 Oxe' ab'il malaj jab'oc oval d'a scal chon̈ab' Israel yed' eb' sirio. 2 Axo ix el yoxil ab'il chi', ix c'och vin̈aj Josafat sreyal Judá lolonel yed' vin̈aj Acab sreyal Israel chi'. 3 Ix yalan vin̈ sreyal Israel chi' d'a masanil eb' ayoch yopisio yed'oc:

—A ex tic eyojtac sic'lab'il to a chon̈ab' Ramot d'a yol yic Galaad, quictaxon yaji. ¿Tas yuj max quiq'uec' d'a vin̈ sreyal Siria chi'? xchi vin̈ d'a eb'.

4 Ix sc'anb'an vin̈ d'a vin̈aj Josafat chi':

—¿Mamax yal a c'ol tzach och ved'oc yic scac'an oval yed' chon̈ab' Ramot d'a yol yic Galaad? xchi vin̈. Ix tac'vi vin̈aj Josafat chi':

—A in tic ol in b'at ed'oc yed' masanil eb' in soldado yed' jantac noc' in chej yic oval. 5 Palta ayic manto och oval chi', ol co c'anb'ej d'a Jehová, xchi vin̈.

6 Ix yavtancot 400 eb' vin̈ syaloch sb'a schecab'oc Dios vin̈aj Acab chi', ix sc'anb'an vin̈ d'a eb' vin̈:

—¿Tzam yal co yamanoch oval yed' chon̈ab' Ramot, mato maay? xchi vin̈. Ix tac'vi eb' vin̈ icha tic:

—Aq'uec oval chi'. A Dios Cajal ol ac'anoch d'a yol e c'ab', xchi eb' vin̈.

7 Ix sc'anb'an vin̈aj Josafat chi':

—¿Mama val junoc vin̈ schecab' Jehová d'a tic b'aj sco c'anb'ej? xchi vin̈.

8 Ix tac'vi vin̈ sreyal Israel chi' d'a vin̈:

—Ayto val junxo vin̈ syal slolon yed' Jehová, aton vin̈aj Micaías yuninal vin̈aj Imla. Palta malaj in gana svil vin̈, yujto malaj jab'oc tas vach' syal vin̈ d'a vib'an̈, chucn̈ej tas syal vin̈, xchi vin̈. Ix yalan vin̈aj Josafat chi':

—Man̈ al icha chi', xchi vin̈.

9 Ix lajvi chi' ix yavtan jun vin̈ schecab' vin̈aj Acab chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈:

—Ixic d'a elan̈chamel, b'at ic'cot vin̈aj Micaías yuninal vin̈aj Imla, xchi vin̈.

10 A vin̈aj rey Acab yed' vin̈aj Josafat sreyal Judá chi', ayoch spichul eb' vin̈ yic sreyal yuuj, ix em c'ojan eb' vin̈ d'a juntzan̈ xila yic eb' vin̈ rey d'a jun tec'lab' trigo d'a stiel spuertail chon̈ab' Samaria. Masanil eb' vin̈ syaloch sb'a schecab'oc Dios chi', ix stz'ac yal eb' vin̈ tas ol aj yac'an ganar eb' vin̈ rey chi'. 11 A vin̈aj Sedequías yuninal vin̈aj Quenaana, ix sb'o juntzan̈ q'uen q'ueen vin̈, icha sch'aac noc' vacax ix aji, ix yalan vin̈: Icha val tic ix aj yalan Jehová: A juntzan̈ yechel ch'aac vacax tic, a sch'oxanel ipalil b'aj ol ac' oval yed' masanil eb' sirio masanto ol satel eb', xchi Jehová, xchi vin̈.

12 Masanil eb' vin̈ syaloch sb'a schecab'oc Dios chi', lajann̈ej syutej eb' vin̈ yalan d'a vin̈ rey chi' icha tic: Ixic, ac' oval d'a chon̈ab' Ramot yujto a Jehová ol ac'anoch d'a yol a c'ab', xchi eb' vin̈.

13 Axo vin̈ schecab' vin̈ rey ix b'at yic'cot vin̈aj Micaías chi', ix yal vin̈ d'a vin̈aj Micaías chi' icha tic:

—Masanil eb' vin̈ schecab' Dios van yalani to vach' ol elc'och vin̈ rey, yuj chi' alpax icha tz'aj yalan eb' vin̈ chi' a ach tic, xchi vin̈ d'a vin̈.

14 Ix tac'vi vin̈aj Micaías chi' icha tic:

—D'a yichan̈ Jehová sval d'ayach to a tas ol yal Jehová d'ayin, a ol vala', xchi vin̈.

15 Ix javi vin̈aj Micaías chi' d'a yichan̈ vin̈ rey chi', ix sc'anb'an vin̈ rey chi' d'a vin̈:

—A ticnaic ach Micaías, ¿tom smoj sco yamoch oval yed' chon̈ab' Ramot d'a yol yic Galaad, mato maay? xchi vin̈.

Ix tac'vi vin̈aj Micaías chi':

—Ixic, ol ac' ganar jun oval chi', yujto a Jehová ol ac'anoch jun chon̈ab' chi' d'a yol a c'ab', xchi vin̈. Palta ton̈ej ix yal vin̈ icha chi'.

16 Ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈:

—Tzijtum elxo sval d'ayach to a tas yel, a chi' tzal d'ayin d'a sb'i Jehová, xchi vin̈ rey chi'.

17 Ix yalan vin̈aj Micaías chi' icha tic:

Ix vila', masanil eb' soldado quetisraelal sacleminac sb'atcan eb' d'a jolomtac vitz icha noc' calnel malaj stan̈vumal.

Ix yalan Jehová icha tic: A juntzan̈ eb' soldado tic, malaj yilumal eb', meltzajocab' junjun eb' d'a spat d'a junc'olal, xchi, xchi vin̈.

18 Ix yalan vin̈aj Acab chi' d'a vin̈aj Josafat chi':

—Ina ton sval d'ayach to a jun vin̈ tic malaj jab'oc tas vach' syal vin̈ d'a vib'an̈, an̈ej chucal syal vin̈, xchi vin̈.

19 Yuj chi' ix yalanxi vin̈aj Micaías chi' icha tic:

—Ab' val slolonel Jehová. Ix vila' to c'ojanem Jehová d'a yol sdespacho, axo eb' yángel d'a satchaan̈ oyanoch eb' d'a spatic yichan̈. 20 Ix yalan Jehová icha tic: ¿Mach val junoc ex b'at e montejb'at vin̈aj Acab yic sb'at vin̈ yac' oval d'a chon̈ab' Ramot d'a yol yic Galaad, yic ata' schamcan vin̈? xchi. Ch'occh'oc ix yutej eb' ángel chi' yalan d'ay. 21 Axo ix aji, ay jun espíritu ix c'och d'a yichan̈ Jehová, ix yalan icha tic: Ol b'at in montejb'at vin̈, xchi. Ix yalan Jehová d'ay: ¿Tas ol utej b'at a montanb'at vin̈ jun? xchi. 22 Ix yalan jun espíritu chi' icha tic: Ol in b'at vec sna' juntzan̈ eb' vin̈ schecab' vin̈aj Acab chi' yic an̈ej esal lolonel ol yal eb' vin̈, xchi. Yuj chi' ix yal Jehová: Ixic ol yal uj icha tzal chi', xchi. 23 Yuj chi', a ticnaic a Jehová ix ac'anoch jun espíritu d'a eb' vin̈ a checab' tic yic an̈ej esal lolonel syal eb' vin̈ d'ayach. A Jehová ix alani to icha chi' tz'aj a chami, xchi vin̈ d'a vin̈ rey chi'.

24 D'a val jun rato chi' ix snitzancot sb'a vin̈aj Sedequías chi' d'a stz'ey vin̈aj Micaías chi', ix stz'itanb'at sat vin̈aj Micaías chi' vin̈, ix yalan vin̈:

—A jun espíritu tz'esan ix cot d'a Jehová chi', ¿tas ix aj yel d'ayin, axo d'ayach sloloni? xchi vin̈.

25 Ix tac'vi vin̈aj Micaías chi' icha tic:

—Olxo ab'i ayic ol ach ec' a c'ub'ejel a b'a d'a yoltac pat, xchi vin̈.

26 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj rey Acab chi':

—Yamec vin̈aj Micaías tic, tzeyic'anb'at vin̈ d'a vin̈aj Amón sgobernadoral chon̈ab' tic yed' d'a vin̈ vuninal aj Joás. 27 Tzeyalan d'a eb' vin̈ icha tic: A vin̈ rey ix alani to tz'och jun vin̈ tic d'a preso. Jab'n̈ej svael vin̈ tzeyac'a', jab'n̈ej pax a' tzeyac' yuq'uej vin̈, masanto tzin meltzaj d'a junc'olal, xchi vin̈ rey chi', xe chi d'a eb' vin̈.

28 Ix yalan jay b'elan̈ lolonel tic vin̈aj Micaías chi':

Tato tzach meltzaj d'a junc'olal, syalelc'ochi to man̈oc Jehová ix checan val juntzan̈ lolonel chi', xchi vin̈ d'a vin̈ rey chi'. Ix yalan vin̈ d'a eb' anima chi':

—Ex vetchon̈ab', scham val e naan jun ix val tic, xchi vin̈.

A schamel vin̈aj rey Acab

29 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈aj Acab sreyal Israel chi' yed' vin̈aj Josafat sreyal Judá. Ix c'och eb' vin̈ yac' oval d'a chon̈ab' Ramot d'a yol yic Galaad. 30 Ix yalan vin̈aj Acab d'a vin̈aj Josafat chi':

—A in tic, ol in q'uexel in pichul yic ol vac' oval chi', a achxo tic, ayocab'n̈ej och a pichul yic reyal tic, xchi vin̈ d'a vin̈.

Ix sq'uexanel spichul vin̈ chi', ix och vin̈ d'a scal oval chi'. 31 Axo pax vin̈ sreyal Siria, toxo ix yal vin̈ d'a eb' 32 yajalil soldado yic carruaje: Man̈ eyac' oval yed' junocxo mach, palta an̈ej yed' vin̈ sreyal Israel tzeyac' oval chi', xchi vin̈. 32 Ayic ix iljib'at vin̈aj Josafat yuj eb' yajalil soldado chi', a snaan eb' to a vin̈ sreyal Israel, ix yoyan sb'a eb' d'a spatic vin̈, yuj chi' ix el yav vin̈. 33 Ix yab'an eb' soldado chi' to man̈oclaj vin̈ sreyal Israel chi', yuj chi' ix yactej eb' spechan vin̈. 34 Palta ay jun soldado sirio ix comon julanb'at sjul-lab' d'a scal eb' soldado van yac'an oval chi'. C'ocb'il val a vin̈aj rey Acab chi' ix yamchaji. A val b'aj schalaj sb'a cha macan̈ q'uen pichul ayoch yuj vin̈, ata' ix och jun jul-lab' chi'. Yuj chi' ix yal vin̈ d'a vin̈ yamjinac sch'an̈al noc' chej toc'jinac carruaje b'aj ayq'ue vin̈ chi':

—Ic' meltzaj noc' chej tic, tzin ic'anel d'a scal oval tic, yujto te nivan ix in aj in lajvi, xchi vin̈.

35 A d'a jun c'u chi' te nivan jun oval ix yac' chi'. Ixto syamq'ue lin̈an vin̈aj Acab chi' eb' d'a yol carruaje yic tzato val yac' yip eb' yac'an oval yed' eb' aj Siria chi', ix q'ue val sib'an schiq'uil vin̈ d'a yol carruaje chi', axo yic ix em c'u ix cham vin̈. 36 Axo yic vanxo sq'uic'b'i, ix och jun av d'a scal masanil eb' soldado, ix yalani: Paxan̈ec d'a e chon̈ab', ma d'a e luum junjun ex, xchi.

37 Icha chi' ix aj scham vin̈aj Acab chi', ix ic'jicot snivanil vin̈ d'a Samaria. A d'a Samaria chi' ix mucji vin̈. 38 Ix b'icjiel scarruaje vin̈ chi' d'a jun tanque b'ob'il d'a Samaria chi', b'aj sb'iquel sb'a eb' ix aj mul ix. Ata' ix lec'ji schiq'uil vin̈aj Acab chi' yuj noc' tz'i'. Icha val chi' ix aj yelc'och tas ix yal Jehová.

39 A jantacto yab'ixal vin̈aj rey Acab chi' yed' tas ix sc'ulej vin̈ yed' pax yab'ixal spalacio vin̈ ayoch marfil yelvanub'oc yed' nivac chon̈ab' ix laj sb'o vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel. 40 Ayic ix cham vin̈, axo vin̈aj Ocozías yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

A yab'ixal vin̈aj Josafat sreyal Judá

(2Cr 20.31-37)

41 Ayic chan̈exo ab'il yoch vin̈aj Acab reyal d'a Israel, ix och vin̈aj Josafat yuninal vin̈aj Asa reyal d'a Judá. 42 Ayxo 35 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal chi', 25 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Azuba sb'i ix snun vin̈, yisil ix vin̈aj Silhi.

43 A vin̈aj Josafat chi', vach'n̈ej ix yutej sb'eyb'al vin̈ d'a yichan̈ Jehová, icha yutejnac sb'a vin̈aj Asa smam vin̈. An̈ej to maj scheclaj vin̈ ic'joquel masanil yed'tal b'aj tz'och ejmelal b'aj syac' silab' eb' anima yed' b'aj sn̈us incienso eb' d'a juntzan̈ lugar chaan̈.

44 Ix och vin̈ d'a junc'olal yed' vin̈ sreyal Israel. 45 A jantacto yab'ixal vin̈ yed' sb'inajnaquil vin̈ yed' b'ajtac ix yac' ganar oval vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Judá. 46 Masanil juntzan̈ vinac smulan yed' yetvinaquil, ix laj spechel eb' vin̈ d'a yol smacb'en, aton juntzan̈ eb' vin̈ ixto can d'a stiempoal vin̈aj Asa smam vin̈. 47 (A d'a jun tiempoal chi', malaj rey ayoch d'a Edom, an̈ej jun vin̈ yajal ac'b'iloch yuj vin̈aj Josafat.)

48 A vin̈aj Josafat chi', ix yac' b'ojoc juntzan̈ te' barco vin̈ icha te' yic eb' aj Tarsis, yic sb'at te' yic' q'uen oro d'a Ofir, palta maj yal-laj sb'at te', yujto ix pojcanb'at te' d'a Ezión-geber. 49 A vin̈aj Ocozías yuninal vin̈aj Acab, ix snib'ej vin̈ ix b'at eb' smunlajvum d'a te' barco yed' eb' yic vin̈aj Josafat chi', palta maj yal-laj sc'ol vin̈aj Josafat chi'.

50 Ayic ix cham vin̈aj Josafat chi', ix mucji snivanil vin̈ yed' eb' smam yicham d'a schon̈ab' vin̈aj David. Axo vin̈aj Joram yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

Ochnac vin̈aj Ocozías reyal d'a Israel

51 Ayic 17 ab'ilxo yoch vin̈aj Josafat reyal d'a Judá, ix och vin̈aj Ocozías yuninal vin̈aj Acab reyal d'a Israel d'a chon̈ab' Samaria. Chab' ab'il ix yac' reyal chi' vin̈. 52 Palta te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová. A sb'eyb'al smam snun vin̈ ix sb'eyb'alej yed' pax sb'eyb'al vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat, aton vin̈ cuchb'annacb'at eb' yetisraelal d'a chucal. 53 Ix och vin̈aj Ocozías chi' ejmelal d'a comon dios Baal, icha sc'ulejnac vin̈ smam vin̈. Icha chi' ix aj stzuntzancot yoval sc'ol Jehová sDiosal Israel vin̈ d'a yib'an̈.

7.21 7:21 A jun lolonel Jaquín, syalelc'ochi “A Dios ix b'oanemi”. Axo jun lolonel Boaz, syalelc'ochi “A d'a Dios ay yipalil”.

17.1 17:1 A jun tic sch'oxani to a Jehová tz'ac'anem n̈ab', man̈oc comon dios scuchan Baal. Icha yalan eb' to a Baal sdiosal eb' chi' ac'um yaxilal.

2 REYES

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

A Ch'an̈ Schab'il Libro

YIC YAB'IXAL EB' REY

A jun libro tic, aton stz'acub' b'ab'el libro yic yab'ixal eb' vin̈ rey. A jun b'ab'el libro a d'a yab'ixal vin̈aj Josafat sreyal Judá yed' vin̈aj Ocozías sreyal Israel slajvicani. Ix uji jun chi' ayic 850 ab'il manto javi Jesucristo. Axo pax jun schab'il libro tic, schael yich yalan yuj slajvub' yopisio vin̈aj Elías schecab' Dios yed' pax tas ix aj schaanel yich yopisio vin̈aj Eliseo, aton vin̈ ochnaccan sq'uexuloc vin̈aj Elías chi'. A jun b'ab'el macan̈ d'a jun libro tic, syalcot yab'ixal chab' nación, aton Judá yed' Israel, masanto ix ac'ji ganar Israel yuj eb' asirio, aton d'a ab'il 721 yic manto javi Jesucristo. Aton syalcot capítulo 1 masanto d'a 17. Axo schab'il macan̈, syalcot yab'ixal Judá, masanto ix ac'ji ganar Jerusalén d'a ab'il 586 yic manto javi Jesucristo, ayic ix ic'jib'at eb' d'a Babilonia. Ix yactancan schon̈ab' eb', axo juntzan̈xo eb', a d'a Egipto xid'naquec' jun tiempoal eb'. Slajvic'och jun libro tic yed' yab'ixal vin̈aj Gedalías gobernador d'a Judá, ayic aycan eb' d'a yalan̈ smandar Babilonia, aton juntzan̈ tic syal d'a capítulo 18 masanto d'a capítulo 25.

1

A schamel vin̈aj Ocozías

1 Ayic toxo ix cham vin̈aj rey Acab, ix yic'anel sb'a chon̈ab' Moab d'a yalan̈ smandar chon̈ab' Israel. 2 Ay jun c'u ix cot sutnaj vin̈aj Ocozías yuninal vin̈aj Acab chi' d'a span̈anil yib'an̈ spat d'a Samaria. Te nivan ix aj vin̈ slajvi, yuj chi' ix schecb'at eb' schecab' vin̈ yic b'at sc'anb'ej yab' eb' d'a Baal-zebub sdiosal eb' aj Ecrón, tato olto b'oxoc vin̈. 3 Palta a jun yángel Jehová ix alan d'a vin̈aj Elías aj Tisbe icha tic: Ixic, b'at cha eb' schecab' vin̈aj Ocozías sreyal Samaria, tzalan d'a eb' icha tic: ¿Tom malaj Dios d'a co chon̈ab' a on̈ israel on̈ tic, yuj chi' ato d'a Baal-zebub sdiosal Ecrón sb'at e c'anb'ej eyab'i? xa chi d'a eb'. 4 Tzalanpaxi to a in Jehová in sval d'a vin̈ rey chi' icha tic: Man̈xo ol ach q'ue vaan, palta ol ach chamxon̈ej, xchi Jehová, xa chi, xchi yángel Jehová chi' d'a vin̈aj Elías chi'.

Ix b'at vin̈aj Elías chi', ix sc'anab'ajan vin̈ icha tas ix alji chi' d'ay. 5 Yuj chi' ix meltzaj eb' schecab' vin̈ rey chi', ix c'ochxi eb' d'a yichan̈ vin̈, ix sc'anb'an vin̈ d'a eb':

—¿Tas yuj ix ex meltzaj d'a elan̈chamel? xchi vin̈ d'a eb'.

6 Ix tac'vi eb':

—Mamin rey, ay jun vin̈ vinac ix co cha d'a yol b'e. A vin̈ ix alan d'ayon̈ icha tic: Meltzajan̈ec d'a vin̈ ix ex checancot chi', tzeyalan d'a vin̈ icha tic: A Jehová tz'alan icha tic: ¿Tom malaj Dios d'a Israel tic, yuj chi' ato d'a Baal-zebub sdiosal Ecrón tza checb'at ab'chajoc? Yuj val jun tas ix a na' tic, man̈xo ol ach q'ue vaan, ol ach chamxon̈ej, xchi Jehová, xe chi, xchi jun vin̈ chi' d'ayon̈, xchi eb'.

7 Ix sc'anb'an vin̈ rey chi' d'a eb' icha tic:

—¿Chajtil yilji jun vin̈ ix alan chi' d'ayex? xchi vin̈.

8 —Mamin rey, a jun vin̈ chi' ayoch jun pichul ay xiil yuj vin̈, aypaxoch jun tzec'ul tz'uum d'a snan̈al vin̈, xchi eb' d'a vin̈.

—A jun vin̈ chi', aton vin̈aj Elías aj Tisbe, xchi vin̈ rey chi'. 9 Ix lajvi chi' ix schecanb'at jun vin̈ capitán vin̈ rey chi' yed' 50 eb' vin̈ soldado yic b'at ic'joccot vin̈aj Elías chi'. Axo yic ix c'och eb' d'a vin̈, c'ojanem vin̈ d'a jun tzalan. Ix yalan vin̈ capitán chi' d'a vin̈:

—Ach schecab' Dios, a vin̈ rey ix alancoti to tzach emta, xchi vin̈ capitán chi'.

10 Ix tac'vi vin̈aj Elías chi' icha tic:

—Tato schecab' in Dios, cotocab' c'ac' d'a satchaan̈ tzach tz'ab'at yed' 50 eb' vin̈ a soldado chi', xchi vin̈.

A val d'a jun rato chi' ix emta c'ac', ix tz'ab'at eb' vin̈ smasanil.

11 Ix lajvi chi' ix schecanxib'at junxo vin̈ capitán vin̈ rey chi' yed' 50-xo eb' vin̈ soldado, ix b'at yalan eb' vin̈ d'a vin̈aj Elías chi':

—Ach schecab' Dios, eman̈cot d'a elan̈chamel yal vin̈ rey, xchi vin̈ capitán chi'.

12 Ix tac'vi vin̈aj Elías chi':

—Tato schecab' in Dios, cotocab' c'ac' d'a satchaan̈ tzach tz'ab'at yed' 50 eb' vin̈ a soldado chi', xchi vin̈.

D'a val jun rato chi' ix emta c'ac' d'a satchaan̈, ix tz'ab'at eb' vin̈ smasanil.

13 Ix lajvi chi' ix schecanxib'at junxo vin̈ capitán vin̈ rey chi' yed' 50-xo eb' vin̈ soldado d'a yoxelal. Palta a jun vin̈ capitán chi', ix q'uec'och vin̈ b'aj ayec' vin̈aj Elías chi', ix em cuman vin̈ d'a yichan̈ vin̈, ix yalan vin̈:

—Mamin schecab' Dios, ac' val nivanc'olal d'a vib'an̈ yed' 50 eb' vin̈ soldado a checab' tic. 14 Yujto a juntzan̈ eb' vin̈ capitán yed' soldado, eb' vin̈ ix b'ab'laj ja d'ayach, ix tz'ab'at eb' vin̈ yuj c'ac' ix cot d'a satchaan̈. A in tic tzin tevi d'ayach to tzon̈ ac' nivanc'olal yic max on̈ chami, xchi vin̈.

15 Ix lajvi chi' ix yalan yángel Jehová chi' d'a vin̈aj Elías chi' icha tic:

—Ixic yed' vin̈, man̈ ach xivoc, xchi d'a vin̈.

Yuj chi' ix emta vin̈aj Elías chi', ix b'at vin̈ yed' vin̈ capitán chi', ix b'at vin̈ yil vin̈ rey chi'.

16 Ix yalan vin̈ icha tic d'a vin̈ rey chi':

—Icha val tic yalan Jehová: Yujto ix a checb'at eb' a checab' d'a Baal-zebub sdiosal Ecrón, yic b'at a c'anb'ej a b'a, ichato malaj Dios d'a Israel tic b'aj syal tza c'anb'ej ab'i, yuj chi' man̈xo ol ach q'ue vaan, palta to ol ach chamxon̈ej, xchi Jehová, xchi vin̈aj Elías chi'.

17 Icha chi' ix aji, ix cham vin̈ rey chi', icha tas ix schec Jehová yal vin̈aj Elías chi'. Yujto malaj junoc yuninal vin̈aj Ocozías chi', yuj chi' a jun vin̈ yuc'tac vin̈ scuchan Joram, a vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc, aton yic schab'ilxo ab'il yoch junxo vin̈aj Joram yuninal vin̈aj Josafat reyal d'a Judá.

18 A jantacto yab'ixal vin̈aj rey Ocozías yed' juntzan̈xo tas ix sc'ulej vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel.

2

Ix ic'jib'at vin̈aj Elías d'a satchaan̈

1 Ayic toxo val sc'och sc'ual yic'jib'at vin̈aj Elías yuj Jehová d'a satchaan̈ d'a scal jun chacxuxum ic', ix el vin̈ yed' vin̈aj Eliseo d'a Gilgal. 2 Ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Eliseo chi' icha tic:

—Canan̈ d'a tic, yujto tzin schecb'at Jehová d'a Betel, xchi vin̈. Ix tac'vi vin̈aj Eliseo chi':

—Svac' in ti' d'ayach d'a yichan̈ Jehová to ol in b'atn̈ej ed'oc, xchi vin̈.

Yuj chi' ix b'at eb' vin̈ schavan̈il d'a Betel chi'. 3 Ix elta eb' vin̈ schecab' Dios ay d'a Betel chi' scha eb' vin̈, ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈aj Eliseo chi':

—¿Ojtac ama to a ticnaic ol ic'joquel vin̈ a c'ayb'umal tic d'ayach yuj Jehová? xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

—Vojtacxo, tz'inec xe chi, xchi vin̈.

4 Ix lajvi chi', ix yalanxi vin̈aj Elías chi' d'a vin̈aj Eliseo chi' icha tic:

—Canan̈ d'a tic, yujto tzin schecb'at Jehová d'a Jericó, xchi vin̈.

Ix tac'vixi vin̈aj Eliseo chi':

—Svac' in ti' d'ayach d'a yichan̈ Jehová to ol in b'atn̈ej ed'oc, xchi vin̈.

Yuj chi' ix b'atxi eb' vin̈ schavan̈il d'a Jericó chi'. 5 Ix eltapax eb' vin̈ schecab' Dios ayec' ta' scha eb' vin̈, ix yalan eb' d'a vin̈aj Eliseo chi':

—¿Ojtac ama to a ticnaic ol ic'joquel vin̈ a c'ayb'umal tic d'ayach yuj Jehová? xchi eb' vin̈.

—Vojtacxo, tz'inec xe chi, xchi vin̈.

6 Ix lajvi chi' ix yalanxi vin̈aj Elías chi' d'a vin̈aj Eliseo chi' icha tic:

—Canan̈ d'a tic, yujto tzin schecb'at Jehová d'a a' Jordán, xchi vin̈.

Ix tac'vixi vin̈aj Eliseo chi':

—Svac' in ti' d'ayach d'a yichan̈ Jehová to ol in b'atn̈ej ed'oc, xchi vin̈.

Yuj chi' ix b'atn̈ej eb' vin̈ schavan̈il. 7 Najat ix b'at tzac'an 50 eb' vin̈ schecab' Dios yuj eb' vin̈, najatto ix can eb' vin̈ d'a yichan̈cot eb' vin̈ chavan̈ chi' d'a sti' a' Jordán. 8 Ix lajvi chi' ix spacan jun sjucan pichul vin̈aj Elías chi', ix spajanem vin̈ d'a sat a' Jordán chi'. Ix spojan sb'a a', taquin̈ ix aj b'aj ix ec' eb' vin̈ d'a yol a' chi'. 9 Ayic toxo ix c'axpaj ec' eb' vin̈ chi', ix yalan vin̈aj Elías d'a vin̈aj Eliseo chi' icha tic:

—Al d'ayin tas tza nib'ej svac' d'ayach yacb'an manto in ic'joquel d'a a tz'ey, xchi vin̈.

Ix yalan vin̈aj Eliseo chi':

—Tzin c'an d'ayach to cha macan̈ tz'aj ac'ancan opisio chi' d'ayin, ichato a b'ab'el unin tzin ajcan a q'uexuloc, xchi vin̈.

10 Ix yalan vin̈aj Elías chi': Te ajaltac jun tza c'an tic d'ayin. Tato ol il tas ol aj vic'jiel d'a a tz'ey, ol ac'joc d'ayach. Tato man̈ ol il jun, man̈ ol ac'joclaj d'ayach, xchi vin̈.

11 Yacb'an van sb'ey eb' vin̈, van slolon eb' vin̈. Elan̈chamel ix checlajq'ue jun carruaje c'ac' yilji, toc'b'il yuj noc' chej c'ac' yiljipaxi. A' ix ic'anel vin̈aj Elías chi' d'a stz'ey vin̈aj Eliseo chi', ix ic'jib'at vin̈ d'a satchaan̈ d'a scal jun chacxuxum ic'. 12 Ayic ix yilan jun chi' vin̈aj Eliseo chi', ix el yav vin̈, ix yalan vin̈: Ay mamin, lajan ach icha noc' chej yed' carruaje yic oval d'ayon̈ israel on̈ tic, yujto tzach colvajn̈ej d'ayon̈, xchi vin̈.

Man̈xa b'aj ix yil vin̈aj Elías vin̈aj Eliseo chi'.

Ix can vin̈aj Eliseo sq'uexuloc vin̈aj Elías

Ix sn̈ic'chitanb'at jun spichul vin̈aj Eliseo ayoch yuuj yic sch'oxanel scusc'olal vin̈. 13 Elan̈chamel ix b'at vin̈ sic'q'ue jun sjucan pichul vin̈aj Elías ix can lan̈naj chi'. Ix meltzajcan vin̈ d'a a' Jordán chi', ix och lin̈an vin̈ d'a sti' a'. 14 Ix spajanem sjucan pichul vin̈aj Elías chi' vin̈ d'a sat a a' chi', ix yalan vin̈ icha tic: ¿B'ajtil ayec' Jehová sDiosal vin̈aj Elías? xchi vin̈.

Ixn̈ej em c'apac chi' d'a sat a', ix spojan sb'a a'. Icha chi' ix aj yec'xita vin̈ d'a yol a'. 15 Ayic ix yilan eb' vin̈ schecab' Dios ay d'a Jericó, aton eb' vin̈ najat lin̈jab'can yila', ix yalan eb' vin̈ icha tic: A yopisio vin̈aj Elías ix ochcan d'a vin̈aj Eliseo tic, xchi eb' vin̈.

Ix cot eb' scha vin̈, ix em n̈ojnaj eb' d'a yichan̈ vin̈. 16 Ix yalan eb' icha tic:

—Mamin, iltonab'i, ay 50 eb' vin̈ vinac d'a co cal tic te tec'an. Tato syal a c'ol sb'at eb' vin̈ say vin̈ a c'ayb'umal chi', talaj ay b'aj ix actajcan vin̈ yuj Yespíritu Jehová d'a jolomtac vitz, ma d'a yoltac ch'olan, xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

Palta ix yalan vin̈:

—Maay, malaj mach sb'ati, xchi vin̈.

17 Ix ochn̈ej ijan eb' vin̈ yalan d'a vin̈, yuj chi' ix yal vin̈ icha tic: Ixiquec an, xchi vin̈. Ix b'at eb' vin̈ 50 chi' say d'a oxe' c'ual. Malaj mach ix ilchaj yuj eb' vin̈. 18 Ix lajvi chi' ix meltzaj eb' vin̈ d'a Jericó b'aj aycan vin̈aj Eliseo chi', ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈:

—¿Tom maj val d'ayex jun to max ex b'atlaj? xchi vin̈.

Ix b'o jun a a' yuj vin̈aj Eliseo

19 Ix yalan eb' anima cajan d'a jun chon̈ab' chi' d'a vin̈aj Eliseo chi' icha tic:

—Mamin, ilnab' val yilji jun lugar tic, te vach', palta malaj tas tz'el d'a sat luum yujto man̈ vach'oc a a' ay d'a luum, xchi eb'.

20 —Ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic:

—Iq'ueccot atz'am atz'am d'a yol junoc uc'ab' ac'to, xchi vin̈.

Ix yic'ancot jun uc'ab' atz'am chi' eb' d'a vin̈, 21 ix b'at secanem vin̈ d'a yol sjaj a a' chi'. Ix yalan vin̈ icha tic:

—Icha tic yalan Jehová: A in ix in b'o jun a a' tic. Man̈xa b'aq'uin̈ ay mach ol cham yuj a', man̈xa pax b'aq'uin̈ malaj tas ol yac' d'a sat luum yuj a', xchi Jehová, xchi vin̈.

22 Icha chi' ix aj sb'ocan a', icha ix aj yalan vin̈aj Eliseo chi'.

23 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈ d'a Betel. Ayic van sq'ue vin̈ d'a sb'eal chi', ay jun n̈ilan̈ eb' vin̈ quelemtac ay d'a jun chon̈ab' chi' ix elta d'a yol sb'e vin̈, ix och ijan eb' vin̈ sb'ajan vin̈, ix yalan eb' vin̈: Q'uean̈ ach d'en jolom. Q'uean̈ ach d'en jolom, xchi eb' vin̈.

24 Ix meltzajb'at q'uelan vin̈ d'a eb' vin̈, ix catab'aj eb' vin̈ yuj vin̈ d'a sb'i Jehová. Elan̈chamel ix elta chavan̈ noc' oso d'a caltac te', ix cotac n̈ic'chitajb'at 42 eb' vin̈ quelemtac chi' yuj noc'. 25 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈ d'a jolom vitz Carmelo, ix meltzajxi vin̈ d'a Samaria.

3

Ochnac vin̈aj Joram reyal d'a Israel

1 Ayic 18 ab'ilxo yoch vin̈aj Josafat reyal d'a Judá, ix schaanel yich vin̈aj Joram yuninal vin̈aj Acab yac'an reyal d'a Israel, 12 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Samaria. 2 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová, palta maj c'och val ijan chucal ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ yic smam snun. Yujto ix sjuel jun q'uen q'ueen vin̈ yic Baal sb'onaccan vin̈ smam vin̈ chi'. 3 Vach'chom icha chi', palta ix sb'eyb'alejn̈ej schucal b'eyb'al vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat vin̈, aton vin̈ cuchb'annacb'at eb' israel d'a chucal.

Ix yal vin̈aj Eliseo to ol ac'joc ganar Moab

4 A vin̈aj Mesa sreyal Moab, molum calnel vin̈ yed' masanil anima ay d'a yol smacb'en chi'. Yuj chi' a noc' syac' vin̈ yic stupan vin̈ d'a vin̈ sreyal Israel chi', 100 mil noc' yunetac calnel yed' pax 100 mil noc' ch'ac calnel yed' slanail syac' vin̈. 5 Palta ayic ix cham vin̈aj Acab, ix yic'anel sb'a vin̈ sreyal Moab chi' d'a yalan̈ smandar chon̈ab' Israel. 6 Yuj chi', ix el vin̈aj Joram d'a Samaria, ix smolb'an masanil eb' soldado yic Israel vin̈. 7 Elan̈chamel ix yalb'at vin̈ d'a vin̈aj Josafat sreyal Judá: A vin̈ sreyal Moab toxo ix yiq'uel sb'a vin̈ d'a yalan̈ in mandar, ¿tzam yal a c'ol tzach och ved'oc yic scac'an oval yed' vin̈? xchib'at vin̈.

Ix tac'vi vin̈ sreyal Judá chi' icha tic: Ol in b'at ed'oc yed' eb' in soldado yed' noc' in chej. 8 An̈ej b'ian, ¿tas b'eal b'aj ol on̈ b'atoc? xchi vin̈. Ix tac'vi vin̈aj Joram chi' ix yalan vin̈: A d'a sb'eal taquin̈ luum d'a yol yic Edom, ata' ol on̈ b'atoc, xchi vin̈.

9 Icha chi' ix aj sb'at vin̈ sreyal Israel yed' vin̈ sreyal Judá yed' pax vin̈ sreyal Edom yed' eb' soldado. Uque' c'ual ix b'ey eb' yujto ix ec' yoymitej lum taquin̈ lum chi' eb', yuj chi' ix lajviel a' yaal eb' soldado syuq'uej yed' pax yic masanil snoc' eb' yed'nac. 10 Yuj chi' ix yal vin̈ sreyal Israel chi' icha tic:

—A ticnaic, ichato on̈ smolb'ej Jehová a on̈ oxvan̈ rey on̈ tic yic tzon̈ yac'anoch d'a yol sc'ab' eb' aj Moab tic, xchi vin̈.

11 Ix yalan vin̈aj Josafat chi' icha tic:

—¿Mama junoc vin̈ schecab' Jehová ayec' d'a tic yic vach' sc'anb'ej vin̈ d'a Jehová cuuj? xchi vin̈.

Ay jun vin̈ yajal soldado yaj d'a vin̈ sreyal Israel chi' ix tac'vi icha tic:

—A d'a tic ayec' vin̈aj Eliseo yuninal vin̈aj Safat. Aton vin̈ schecab'can vin̈aj Elías, xchi vin̈.

12 Ix yalan vin̈aj Josafat chi' icha tic: A jun vin̈ chi' yel schecab' Jehová yaj vin̈, xchi vin̈.

Yuj chi' ix b'at oxvan̈ eb' vin̈ rey chi' lolonel yed' vin̈aj Eliseo chi'. 13 Palta ix yalan vin̈ d'a vin̈ sreyal Israel chi' icha tic:

—¿Tas valan vic d'ayach? Ixic, b'at c'anb'ej a b'a d'a eb' vin̈ schecab' sdiosalcan eb' a mam a nun, xchi vin̈.

Palta ix yalan vin̈ sreyal Israel chi':

—Maay, yujto on̈ ic'jicot yuj Jehová a on̈ oxvan̈ rey on̈ tic, yic tzon̈ yac'anoch d'a yol sc'ab' eb' moabita, xchi vin̈.

14 Ix yalan vin̈aj Eliseo chi' d'a vin̈:

—D'a val yichan̈ Jehová Yajal d'a Smasanil svala', aton jun svac' servil, q'uinaloc malaj yelc'och vin̈aj Josafat sreyal Judá tic d'a yol in sat, man̈ jab'oc tzin cha vab' tas tzala', max in ochpax q'uelan jab'oc d'ayach. 15 Iq'ueccot junoc mach syal schalan te' arpa d'a vichan̈ tic, xchi vin̈. Ix yic'ancot jun vin̈ syal schalan te' arpa chi' eb' vin̈.

Ayic van schalan te' arpa chi' vin̈, ix javi yipalil Jehová d'a vin̈aj Eliseo chi', 16 Ix yalan vin̈ icha tic:

—A Jehová tz'alan icha tic: B'oec tzijtumoc sanja d'a jun ch'olan tic. 17 Vach'chom malaj ic', ma n̈ab' ol eyil sjavi, palta a jun ch'olan tic ol b'ud'joc yuj a a', yuj chi' e masanil ol eyuc' a', ol yuc'an a' noc' e vacax yed' pax noc' e chej, xchi Jehová. 18 Chequeln̈ej val yaj jun tic d'a yichan̈ tas ol sc'ulej Jehová, ol yac'och eb' moabita chi' d'a yol e c'ab'. 19 Yuj chi' ol e juem lan̈naj schon̈ab' eb' vach' yajoch smuroal yed' juntzan̈ nivac chon̈ab' vach' yilji. Ol e ch'acanem masanil yavb'en te' eb', ol laj e mucancan sjaj a' yuc'lab' a' eb', ol e b'ud'ancan sat slum eb' yed' q'uen q'ueen b'aj smunlaji, xchi vin̈aj Eliseo chi'.

20 Axo ix aji, a d'a junxo q'uin̈ib'alil, icha yorail tz'ac'ji silab' d'a Jehová, a d'a yol yic Edom, ix cot a a', ix b'ud'jiel sat lum luum chi' yuj a'. 21 Ayic ix yab'an eb' moabita to van sc'och eb' vin̈ rey yac' oval yed' eb', ix smolb'an masanil eb' vin̈ quelemtac eb' yed' eb' vin̈ ichamtac vinac, eb' vin̈ syal yoch d'a oval, ix och eb' vin̈ smac d'a sat smojon snación chi'. 22 Ayic ix q'ue van eb' moabita chi' d'a q'uin̈ib'alil, ix yilan eb' toxon̈ej scopopi yilji yib'an̈ a a' chi' yuj yoc c'u, ichato chic'xon̈ej yilji a'. 23 Yuj chi' ix yalan eb' icha tic: A jun chi' chic'. Tope a eb' vin̈ rey yed' eb' vin̈ soldado ix smil-lajcham sb'a. A ticnaic coyec sb'at quic'ancan masanil tastac yed'nac eb' ix cani, xchi eb'.

24 Palta axo ix javi eb' moabita d'a scampamento eb' israel, ix elta eb' israel chi' yac' oval yed' eb', ix ac'ji ganar eb' moabita chi' yuj eb'. Yuj chi' ix el eb' elelal, palta ix och eb' israel chi' d'a spatic eb', ix miljicham eb' yuj eb'. 25 Ix lajvi chi', ix sjuanem lan̈naj schon̈ab' eb' moabita chi' eb', ix sb'ud'an lum luum eb' d'a q'uen q'ueen, aton lum te yax sat yic munlajel. Ix smucan sjajtac a a' eb', ix sch'acanel masanil te' avb'en te' eb' te vach'. Axon̈ej chon̈ab' Kir-hareset ixto cani, palta axo eb' sjulvaj yed' ch'an̈ mejmeech, ix oymaj eb' d'a spatictac chon̈ab' chi', ix yac'an ganar jun chon̈ab' chi' eb'.

26 Ayic ix yilan vin̈ sreyal Moab to van yac'ji ganar vin̈ d'a oval chi', ix yic'ancot 700 eb' soldado vin̈, eb' te jelan yac'an oval yed' q'uen espada. Ix yecanoch sb'a eb' d'a scal eb' soldado yic sc'och eb' b'aj ayec' vin̈ sreyal Edom chi', yic smilancham vin̈ eb' yalani, palta maj yal-laj yuj eb'. 27 Ix lajvi chi', ix yic'ancot jun sb'ab'el yuninal vin̈ sreyal Moab chi', aton jun d'in̈an yochcan reyal sq'uexuloc vin̈. Ix sn̈usantz'a vin̈ silab'il d'a sdiosal d'a yib'an̈ smuroal schon̈ab' chi'. Te chuc ix aj snaan eb' vin̈ israel chi' yuj jun chi', yuj chi' ix yic'q'ue vaan scampamento eb' vin̈, ix pax eb' vin̈ d'a schon̈ab'.

4

A yaceite jun ix ix chamnacxo yetb'eyum

1 Ay jun ix ix yetb'eyumcan junoc eb' vin̈ schecab' Dios, ix b'at ix yal sb'a d'a vin̈aj Eliseo icha tic:

—A vin̈ vetb'eyum chamnacxo vin̈, ojtac to te ay xivc'olal vin̈ d'a Jehová. Axo ticnaic ay jun vin̈ ac'annac q'uen tumin smajnej vin̈ vetb'eyum chi', ix javi vin̈ d'ayin, snib'ej vin̈ syic'b'at chavan̈ eb' vune' tic schecab'oc yuj q'uen tumin chi', xchi ix.

2 Ix sc'anb'an vin̈aj Eliseo chi' d'a ix icha tic:

—¿Tas tza nib'ej tzin b'o d'ayach? Al d'ayin tastac ay d'ayach, xchi vin̈.

Ix yalan ix d'a vin̈ icha tic:

—A in a checab' in tic, malaj val jab'oc tas ay d'ayin, an̈ej val jab' yune' xalu aceite ayec' d'ayin, xchi ix.

3 Ix yalan vin̈ d'a ix:

—Ixic, tza c'anan a majnej jantac xalu d'a eb' ay d'a a lac'anil, jantacn̈ej malaj yool tz'ilchaj uuj. 4 Elan̈chamel tzach och d'a yol a pat yed' eb' vin̈ une' chi'. Tza macan a pat chi', tzac'an b'ud'joc masanil juntzan̈ yed'tal chi' d'a aceite chi'. Ch'oc b'aj tzac'canem juntzan̈ sb'ud'jican chi', xchi vin̈.

5 Ayic ix lajvi slolon ix yed' vin̈aj Eliseo chi', ix b'at smacanoch sb'a ix yed' eb' vin̈ yune' chi' d'a yol spat, ix syamanoch eb' sb'ud'an juntzan̈ xalu ix smajnej chi' d'a aceite chi'. 6 Ayic toxo ix b'ud'ji masanil xalu chi', ix yalan ix d'a junoc eb' vin̈ yune' chi' icha tic:

—Ic'cot junocxo xalu, xchi ix.

Ix yalan jun vin̈ yune' ix chi':

—Man̈xalaj tas, xchi vin̈.

A val d'a jun rato chi' ix vanaj aceite chi' yeli. 7 Ix lajvin̈ej chi', ix b'at ix yal d'a vin̈aj Eliseo schecab' Dios chi', ix yalan vin̈ icha tic d'a ix:

—A ticnaic ixic a chon̈ aceite chi', slajvi chi' tza tupan a b'oc chi', axo jantac stojol chi' scani, tza c'an q'ueen yed' eb' vin̈ une' chi', xchi vin̈ d'a ix.

Vin̈aj Eliseo yed' ix aj Sunem

8 Ay jun c'u ix ec' vin̈aj Eliseo d'a chon̈ab' Sunem. Ata' ay jun ix ix te b'eyum. Ix och tean ix d'a vin̈ to tz'ec' vin̈ vael d'a spat ix. Yuj chi' ayic tz'ec' vin̈ juntac el d'a jun chon̈ab' chi', tz'ec'n̈ej vin̈ vael d'a spat ix chi'. 9 Yuj chi' ix yalan ix d'a vin̈ yetb'eyum icha tic:

—A ticnaic, snachajel vuuj to a jun vin̈ tz'ec'n̈ej on̈ yil d'a juntac el, val yel schecab' Dios yaj vin̈. 10 Yuj chi', vach' sco b'o junoc cuarto d'a yib'an̈ co pat tic, scac'anoch junoc ch'at d'a yool, junoc mexa, junoc xila yed' junoc candil, yic vach' ayic sjavi vin̈ on̈ yila', ata' scan vin̈, xchi ix.

11 Ix ec'xi vin̈aj Eliseo chi' ta' yed' vin̈ schecab' scuchan Giezi, ix q'ue eb' vin̈ d'a yol jun cuarto chi', ata' ix vaycan eb' vin̈. 12 Ix yalan vin̈ d'a vin̈ schecab' chi' icha tic:

—Avtej ix aj Sunem chi', xchi vin̈.

Ix yavtan ix vin̈, ix javi ix d'a yichan̈ vin̈aj Eliseo chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈ schecab' chi':

13 —C'anb'ej d'a ix tas snib'ej sc'ol ix, yujto te vach' syutej sc'ol ix d'ayon̈. Tato syal sc'ol ix syal tzon̈ lolon yed' vin̈ rey yuj ix, ma yed' eb' yajalil eb' soldado, xchi vin̈. Ix yalan ix:

—Maay, vach' vaj d'a yol in chon̈ab' tic, xchi ix d'a vin̈ checab' chi'. Ix lajvi chi', ix pax ix.

14 —¿Tas vach' sco c'ulej d'a ix syal chi'? xchi vin̈ d'a vin̈ schecab' chi'.

—Max nachajel vuuj, an̈ej, malaj yune' ix, axo vin̈ yetb'eyum ix icham vinacxo vin̈, xchi vin̈aj Giezi chi'.

15 —Avtejxicot ix, xchi vin̈aj Eliseo chi'.

Ix avtajxicot ix, ix javi tec'tec' ix d'a spuertail jun cuarto chi'. 16 Ix yalan vin̈aj Eliseo chi' d'a ix:

—Yab' val icha tic junab', chelb'ilxo q'ue junoc une' uuj, xchi vin̈ d'a ix.

Ix yalan ix icha tic:

—Maay mamin, ach schecab' Dios, man̈ ach b'uchvaj d'ayin, xchi ix.

17 Palta ix scuchanoch jun yune' ix, axo d'a junxo ab'il, ix alji jun yune' ix chi', icha val ix aj yalan vin̈aj Eliseo chi'. 18 Ix q'uib' jun unin chi', ay jun c'u ix b'at yil vin̈ smam b'aj ayb'at yil eb' sjochum trigo. 19 Ix yalan jun unin chi' d'a vin̈ smam chi' icha tic:

—Ay, te ya in jolom. Te ya in jolom, xchi.

Ix yalan vin̈ mamab'il chi' d'a junoc eb' vin̈ schecab':

—Ic'b'at vin̈ unin tic d'a ix snun, xchi vin̈.

20 Ix ic'jib'at vin̈ unin chi' d'a ix snun yuj vin̈ checab' chi', ix schelanq'ue ix d'a sat xub', axo ix och chimc'ualil ix chami. 21 Ix lajvi chi' ix b'at yac'ancanec' telan ix d'a sat sch'at vin̈aj Eliseo schecab' Dios chi', ix smacancan jun cuarto chi' ix. 22 Elan̈chamel ix yavtej vin̈ yetb'eyum ix, ix yalan ix d'a vin̈:

—Checb'at junoc eb' vin̈ co checab' yed' junoc noc' b'uru ved'oc, sb'at vilan vin̈ schecab' Dios, nactic in jaxi, xchi ix.

23 —¿Tas yuj b'at il vin̈ ticnaic? Man̈ stiempoaloc yalji q'uen uj, man̈ sc'ualoc pax ic'oj ip, xchi vin̈ yetb'eyum ix chi'.

—Man̈ ac' pensar, xchi ix.

24 Ix yalan ix to tz'ac'jioch stz'uum noc' b'uru chi', ix yalan ix d'a vin̈ schecab' chi':

—Con̈ an, yelc'olal a pechan noc', man̈ a cha och vaan noc' d'a yol b'e masanto a in ol val d'ayach, xchi ix d'a vin̈.

25 Icha chi' ix aj sb'at ix masanto ix c'och ix d'a lum vitz Carmelo b'aj ayec' vin̈aj Eliseo schecab' Dios chi'. Najatto van scot ix ix yilanb'at vin̈, ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Giezi icha tic:

—Ilnab'i, a ix aj Sunem sjavi chi'. 26 Ixic b'at cha ix, tza c'anb'an d'a ix tato vach' sc'ol ix yed' vin̈ yetb'eyum yed' vin̈ nene' unin, xchi vin̈.

Ix b'at vin̈ scha ix. Ix sc'anb'an vin̈ d'a ix, ix yalan ix to vach' sc'ol eb'. 27 Palta elan̈chamel ix c'och ix b'aj ayec' vin̈aj Eliseo d'a lum vitz Carmelo chi', ix och lac'naj ix d'a yoc vin̈, axo vin̈aj Giezi chi' ix quetzanel ix yalani. Ix yalan vin̈aj Eliseo chi' d'a vin̈ icha tic:

—Actejel ix, yujto te cusnac spixan ix svila', manta tas syal Jehová d'ayin tas yuj ix cot ix, xchi vin̈.

28 Yuj chi' ix yalan ix icha tic:

—Mamin, ¿tocval a in ix in c'an d'ayach to tz'alji junoc vune'? ¿Tom maj val d'ayach tas yuj ton̈ej tzach b'uchvaj d'ayin? xchi ix.

29 Yuj chi' ix yalan vin̈aj Eliseo d'a vin̈ schecab' chi':

—Ac' lista a b'a, ic'b'at te' in c'ococh tic ed'oc, tzach b'at d'a elan̈chamel. Tato ay mach tza cha'a, man̈ ach lolon yed'oc. Tato ay eb' tz'avajcot d'ayach, man̈ ach tac'voc d'a eb'. Ayic tzach c'och chi' tzaq'uem te' in c'ococh tic d'a sat vin̈ unin chi', xchi vin̈.

30 Ix yalan ix snun vin̈ unin chi':

—Svac' in ti' d'ayach d'a yichan̈ Jehová to max in b'at d'a tic tato max ach b'at ved'oc, xchi ix. 31 Yuj chi' ix b'at vin̈ yed' ix. Axo pax vin̈aj Giezi chi', toxo ix b'ab'lajb'at vin̈, toxo ix yaq'uem te' c'ococh chi' vin̈ d'a sat vin̈ unin chi', palta maj jaxlaj sc'ol vin̈. Yuj chi' ix cot vin̈ scha vin̈aj Eliseo chi', ix yalan vin̈:

—Max jalaj sc'ol vin̈ unin chi', xchi vin̈.

32 Ayic ix c'och vin̈aj Eliseo d'a yol cuarto chi', telanec' vin̈ unin chi' d'a sat sch'at vin̈, chamnacxo. 33 Yuj chi' ix och vin̈ d'a yol jun cuarto chi' sch'ocoj yed' vin̈ unin chi', ix smacan vin̈, ix lesalvi vin̈ d'a Jehová. 34 Ix lajvi chi' ix q'ue vin̈ d'a sat ch'at chi', ix q'ue lachan vin̈ d'a yib'an̈ vin̈ unin chi', ix em tenan sat vin̈ d'a sat vin̈ unin chi', ix yac'anoch sti' vin̈ d'a sti' yed' sc'ab' vin̈ d'a sc'ab'. Ix q'ue lachan vin̈ d'a yib'an̈ vin̈ unin chi'. Ix q'uixnajxi snivanil vin̈ unin chi'. 35 Ix el vin̈ d'a yib'an̈ vin̈ unin chi', ix ec' b'esesoc vin̈ d'a yol pat chi'. Ix lajvi chi' ix q'uex lachan vin̈ d'a yib'an̈ vin̈ unin chi' icha d'a sb'ab'elal. Axo ix aj jun, uquel ix ad'isvi vin̈ unin chi', ichato chi' ix elta q'uelan vin̈. 36 Ix yavtan vin̈aj Giezi vin̈aj Eliseo chi', ix yalan vin̈:

—Avtejcot ix sunamita chi', xchi vin̈. Ix b'at vin̈ yavtejcot ix. Axo ix c'och ix d'a stz'ey vin̈aj Eliseo chi' jun, ix yalan vin̈:

—Ina vin̈ une' tic, xchi vin̈.

37 Ix snitzanoch sb'a ix, ix em cuman ix d'a yichan̈ vin̈. Ix lajvi chi', ix schelanq'ue vin̈ yune' ix chi', ix elta ix d'a yol scuarto vin̈aj Eliseo chi'.

Juntzan̈ milagro yuj tas svaji

38 Ix lajvi chi', ix meltzajxi vin̈aj Eliseo chi' d'a Gilgal ayic te ayem jun nivan vejel d'a yol yic Israel. A junel molanoch eb' vin̈ schecab' Dios d'a stz'ey vin̈aj Eliseo chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈ schecab' icha tic: Ac'q'ue junoc nivan chen d'a yib'an̈ c'ac', tza b'oan svael eb' vin̈ schecab' Dios tic, xchi vin̈.

39 Ay jun vin̈ d'a scal eb' vin̈ checab' chi' ix b'at sayoj itaj. Ix ilchaj jun an̈ itaj icha an̈ caltacte'al c'um ay sat yuj vin̈. Ix smolancot sat chi' vin̈ d'a yol jun spichul jucan. Axo yic ix jax vin̈, ix slesanem vin̈ d'a yol jun nivan chen chi', palta man̈ yojtacoc vin̈ tas. 40 Ix lajvi chi' ix yac'an vin̈ d'a eb' vin̈ schecab' Dios chi'. Axo ix syamanoch eb' vin̈ sva'i, ix el yav eb' vin̈, ix yalan eb' vin̈:

—Mamin schecab' Dios, a jun van co chi'an tic ayb'at veneno d'a scal, xchi eb' vin̈.

Yuj chi' majxo schilaj eb' vin̈. 41 Ix yalan vin̈aj Eliseo chi' icha tic:

—Iq'ueccot jab'oc ixim harina d'ayin, xchi vin̈.

Ix yac'anem ixim vin̈ d'a yol chen chi', ix yalan vin̈:

—A ticnaic ac' va eb' anima tic, xchi vin̈.

Axo ix schi'an eb', man̈xalaj tas ix ic'an eb'.

42 Axo d'a junel ix c'och jun vin̈ vinac aj Baal-salisa, yed'nac 20 ixim pan cebada vin̈ b'ob'il d'a ixim b'ab'el sat cebada chi', ix yac'an vin̈ d'a vin̈aj Eliseo chi', yed'nacpax ixim jolom trigo vin̈ yaxto. Ix yalan vin̈aj Eliseo chi' d'a vin̈ schecab':

—Ac' ixim pan chi' sva eb' anima tic, xchi vin̈.

43 Ix tac'vi vin̈ schecab' vin̈ chi':

—¿Tocval ol yal vac'an jab' tic d'a 100 anima tic? xchi vin̈. Ix yalanxi vin̈aj Eliseo chi':

—Ac' va eb' anima tic, yujto toxo ix yal Jehová to ol va eb', aytopax ol canoc, xchi vin̈.

44 Ix lajvi chi', ix yac'an va eb' anima chi' vin̈ checab' chi'. Ayto ix cani, icha val ix aj yalan Jehová.

5

Ix el yab'il lepra d'a vin̈aj Naamán

1 Ay jun vin̈ vinac scuch Naamán, yajalil eb' soldado vin̈ sreyal Siria. Te xajan vin̈ yuj vin̈ rey chi', te nivan pax yelc'och vin̈, yujto a Jehová ix ac'anoch eb' ajc'ol d'a yol sc'ab' vin̈. Te jelan vin̈ d'a oval, palta ayoch jun yab'il lepra d'a vin̈.

2 Ay junel, ay juntzan̈ eb' soldado aj Siria ix b'at elc'al d'a yol yic Israel. Ix yelq'uejb'at jun ix cob'es unin eb'. Ix och ix schecab'oc ix yetb'eyum vin̈aj Naamán chi'. 3 Ix yalan ix cob'es unin chi' d'a ix b'aj ayoch checab'oc chi':

—Comonoc sb'at vin̈ in patrón tic d'a jun vin̈ schecab' Dios ay d'a Samaria, talaj sb'oxi vin̈ yuj jun yab'il tic, xchi ix.

4 Yuj chi' ix b'at vin̈aj Naamán chi' yal d'a vin̈ sreyal Siria tas ix yal ix cob'es chi'. 5 Ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈:

—Vach' tzach b'ati, svac'b'at junoc carta d'a vin̈ sreyal Israel chi', xchi vin̈.

Icha chi' ix aj sb'at vin̈aj Naamán chi', ix yic'anb'at nan̈al svajxaquil quintal q'uen plata vin̈ yed' nan̈al schab'il quintal q'uen oro yed' lajun̈ moj pichul. 6 Ix yic'anb'at jun carta chi' vin̈ d'a vin̈ sreyal Israel chi', syalan vin̈ sreyal Siria chi' d'a jun carta chi' icha tic: Ayic ol a chaan in carta tic, ol ojtaquejeli to a in tzin checb'at vin̈ sat yajal eb' in soldado scuchan Naamán tic d'ayach, tzan̈tej vin̈ d'a jun lepra ayoch d'ay, xchi vin̈ d'a scarta chi'.

7 Ayic ix lajvi yilan jun carta chi' vin̈ sreyal Israel chi', ix sn̈ic'chitanb'at spichul vin̈ yuj sch'oxaneli to tz'och vin̈ d'a ilc'olal, ix yalan vin̈:

—Tocval Dios in, ¿tom a in syal vac'an schamel anima, ma svac'anpax sq'uinal eb', yuj chi' schecjicot jun vin̈ vinac tic d'ayin yic sviq'uel jun lepra tic d'a vin̈? Syalelc'ochi to ay tas sna' vin̈ rey chi' d'a in patic, xchi vin̈.

8 Ayic ix yab'an vin̈aj Eliseo schecab' Dios to ix sn̈ic'chitejb'at spichul vin̈ rey chi', ix yalanb'at vin̈:

—¿Tas yuj ix a n̈ic'chitejb'at a pichul? Checcot jun vin̈ chi' d'ayin, ol yilan vin̈ to ay schecab' Dios d'a co chon̈ab' Israel tic, xchib'at vin̈.

9 Ix b'at vin̈aj Naamán chi' yed' scarruaje yed' schej yed' eb' ajun yed'oc, ix c'och lin̈an eb' d'a sti' spat vin̈aj Eliseo chi'. 10 Ix schecanb'at vin̈ schecab' vin̈aj Eliseo chi' yal d'a vin̈aj Naamán chi' icha tic: Ixic, b'at b'iquel uqueloc a b'a d'a a' Jordán, icha chi' ol aj yel yab'il lepra chi' d'a a nivanil chi', xchi vin̈aj Eliseo chi'.

11 Ix cot yoval vin̈aj Naamán chi', ix b'at vin̈, ix yalan vin̈:

—A val in naani to ol elta vin̈ in scha'a, ol q'ue val lin̈an vin̈ slesalvi d'a Jehová sDiosal d'a vichan̈, ol yac'anec' sc'ab' vin̈ b'aj ayoch lepra chi' d'ayin, tz'elcan yab'il valani. 12 ¿Toc ec'b'al svach'il junoc a' ay d'a Israel tic d'a yichan̈ a' Abana yed' a' Farfar ay d'a Damasco? ¿Tom max yal b'at in b'icanel in b'a d'a yol a' chi', tzin b'oxi? xchi vin̈.

Te aycot yoval vin̈, ix meltzaj vin̈. 13 Palta axo eb' schecab' vin̈ ajun yed'oc, ix yal eb' d'a vin̈ icha tic:

—Mamin, q'uinaloc ay junoc tas ajaltac ix yal vin̈ schecab' Dios d'ayach, ¿tom max a c'anab'ajej? Ocxo jun, an̈ej ix yal vin̈ to tza b'iquel a b'a tzach b'oxicani, xchi eb' d'a vin̈.

14 Ichato chi' ix b'at vin̈aj Naamán chi', uquel ix em vin̈ d'a yol a' Jordán chi', icha ix aj yalan vin̈aj Eliseo schecab' Dios. Ix b'oxican snivanil vin̈ chi', icha snivanil junoc unin, te vach' ix ajcani. 15 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈ yed' eb' ajun yed' chi' yil vin̈aj Eliseo chi'. Ayic ix c'och eb' d'a yichan̈ vin̈, ix yalan vin̈aj Naamán chi' icha tic:

—A ticnaic ix nachajel vuuj to malaj junocxo Dios d'a yolyib'an̈q'uinal tic, palta an̈ej val e Diosal a ex israel ex tic. Yuj chi', elocab' d'a a c'ool a chaan in silab' svac' tic d'ayach, xchi vin̈.

16 Ix tac'vi vin̈aj Eliseo chi':

—Svac' in ti' d'a Jehová, aton ayin schecab', max in chalaj tas tzac' chi', xchi vin̈.

Vach'chom ix ochn̈ej tean vin̈aj Naamán chi' d'a vin̈, palta maj schalaj vin̈. 17 Yuj chi' ix yalan vin̈aj Naamán chi' icha tic:

—Tato icha chi' jun, eloc val d'a a c'ool a chaan vic'b'at chab'oc chejal lum luum yic Israel tic, yujto a in a checab' in tic, man̈xa junocxo dios b'aj ol vac' in silab', palta to an̈ej d'a Jehová sDiosal Israel.5.17 18 An̈ej val jun tzin c'an d'a Jehová to tzin yac' nivanc'olal, yujto ayic ol b'at vin̈ in reyal yaq'uem sb'a d'a stemplo sdiosal scuch Rimón, ol och quetzquetz vin̈ d'a in c'ab', an̈ejtona' ol in em cuman yed' vin̈ d'a templo chi', yac'ocab' nivanc'olal Jehová d'a in patic yuj jun chi', xchi vin̈aj Naamán chi'.

19 Ix tac'vi vin̈aj Eliseo chi':

—Man̈ ac' pensar, ixic, xchi vin̈.

Ix b'at vin̈aj Naamán chi'. Palta quenanto sb'at vin̈, 20 ix snaan vin̈aj Giezi schecab' vin̈aj Eliseo chi': ¿Tas yuj ton̈ej ix schab'at vin̈aj Naamán aj Siria vin̈ vajalil tic, malaj jab'oc tas ix yac'can vin̈? Svac' in ti' d'a Jehová to b'at in tzac'vej vin̈, yaln̈ej tas ol viq'uec' d'a vin̈, xchi vin̈.

21 Ix b'at lemnaj vin̈aj Giezi chi'. Axo ix yilancot vin̈aj Naamán to van scot vin̈ d'a spatic, ix emta vin̈ d'a yol scarruaje, ix cot vin̈ scha vin̈, ix sc'anb'an vin̈:

—¿Mantoc ay tas ix uji? xchi vin̈.

22 Ix tac'vi vin̈aj Giezi chi' icha tic: Maay, malaj tasi, palta a vin̈ vajalil ix in checancot val d'ayach to ato val sc'och chavan̈ eb' quelemtac schecab' Dios spetoj d'a tzalquixtac yic Efraín. Yuj chi' sc'an vin̈ d'ayach to tzac' oxeoc arroba q'uen plata yed' cha mojan̈oc c'apac pichul yuj eb' vin̈, xchi vin̈.

23 Ix tac'vi vin̈aj Naamán chi':

—Comonoc tz'el d'a a c'ool tza cha val vaqueoc arroba q'uen plata tic, xchi vin̈.

Yacb'an van yalan vin̈ chi', ix schecan vin̈ ac'chajem q'ueen yed' cha moj c'apac pichul chi' d'a yol chab' coxtal, ix yac'ancot chavan̈ schecab' vin̈ yed' vin̈aj Giezi chi'. 24 Ayic ix c'och eb' d'a tzalan b'aj ayec' vin̈aj Eliseo chi', ix yic'an ec' vin̈aj Giezi tastac yed'nac eb' schecab' vin̈aj Naamán chi', ix sc'ub'ancanel vin̈ d'a yol spat, ix schecan meltzaj eb' vin̈. 25 Elan̈chamel ix javi vin̈ d'a vin̈aj Eliseo chi', ix sc'anb'an vin̈aj Eliseo chi' d'a vin̈:

—Giezi, ¿b'ajtil ix ach xid'eq'ui? xchi vin̈.

—Malaj b'aj ix in xid'ec' mamin, xchi vin̈aj Giezi chi'.

26 Palta ix yalan vin̈aj Eliseo chi' d'a vin̈ icha tic:

—Ayic ix emta jun vin̈ vinac d'a yol scarruaje ix cot vin̈ ul ach scha'a, ¿tocval maj yil in pixan jun chi' tza na'a? A ticnaic, man̈ smojoc co chaan tumin yed' pichul. Man̈ smojoc pax co manan te' avb'en te', icha te' olivo yed' te' uva, noc' calnel, ma noc' vacax, ma eb' vin̈ checab' yed' eb' ix checab'. 27 Yuj jun tas ix a c'ulej tic, a ticnaic, a slepra vin̈aj Naamán chi' ol ochcan d'ayach yed' d'a eb' in̈tilal d'a juneln̈ej, xchi vin̈.

Axo yic ix spucan sb'a vin̈aj Giezi yed' vin̈aj Eliseo chi', ayxo lepra d'a vin̈, sacxon̈ej yilji snivanil vin̈ icha q'uen cheev.

6

A q'uen sch'acab' eb' schecab' Dios

1 Ay junel ix yal eb' vin̈ schecab' Dios d'a vin̈aj Eliseo:

—Ina val jun lugar b'aj ayon̈ ec' ed' tic, te lod'an. 2 Yuj chi' tzoc val el d'a a c'ool tzon̈ a chab'at d'a sti' a' Jordán, sb'at co ch'ac junjunoc co te', sco b'oanq'ue junoc pat b'aj tzon̈ aji, xchi eb' vin̈.

—Ixiquec, xchi vin̈aj Eliseo chi'.

3 —Tzoc yal a c'ool tzach b'at qued'oc, xchi jun vin̈ d'a vin̈.

—Inye, ol in b'atoc, xchi vin̈.

4 Yuj chi' ix b'at vin̈aj Eliseo chi' yed' eb' vin̈ d'a sti' a' Jordán ch'acoj te' chi'. 5 Ayic van sch'acan te' eb' vin̈, ay jun vin̈ ix elta surnaj q'uen sch'acab', ix b'atcan q'uen d'a yol a a' chi', ix el yav vin̈:

—Ach in c'ayb'umal. A jun q'uen ch'acab' tic hierro q'ueen, in majanpax q'ueen, xchi vin̈.

6 —¿B'ajtil ix b'at q'ueen? xchi vin̈aj Eliseo chi'.

Ix sch'oxan vin̈ b'aj ix b'at q'ueen chi'. Ix xicanelta jun te te' vin̈aj Eliseo chi', ix yac'anem te' vin̈ d'a yol a', ix q'ueul b'achnaj q'uen ch'acab' chi' d'a sat a'.

7 —Ic'q'ueta q'ueen, xchi vin̈aj Eliseo chi' d'a vin̈. Ix yac'anem sc'ab' vin̈, ix yic'anq'ueta q'ueen vin̈.

Vin̈aj Eliseo yed' eb' aj Siria

8 A vin̈ sreyal Siria ayoch oval yuj vin̈ d'a Israel, ix slajtian sb'a vin̈ yed' eb' vin̈ yajalil eb' vin̈ soldado smasanil b'ajtil sb'oq'ue scampamento eb' vin̈. 9 Ix yalanb'at vin̈aj Eliseo d'a vin̈ sreyal Israel b'ajtac ayec' eb' vin̈ aj Siria chi' yic vach' syac' lista sb'a vin̈ b'ajtac ayec' eb' vin̈ chi'. 10 Ix schecanpaxb'at yilumal vin̈ sreyal Israel d'a juntzan̈ lugar b'aj syal vin̈ schecab' Dios chi', yic syil eb' vin̈ tas yaji, yuj chi' tzijtum el ix scol sb'a eb' vin̈.

11 A vin̈ sreyal Siria chi', ix te somchaj spensar vin̈, yuj chi' ix yavtej eb' vin̈ yajalil soldado vin̈, ix yalan vin̈:

—Alec d'ayin mach junoc d'a co cal tic ayoch yed' vin̈ sreyal Israel chi', xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

12 Ix tac'vi jun vin̈ yajal soldado icha tic:

—Malaj mach mamin, palta a vin̈aj Eliseo schecab' Dios ayec' d'a Israel chi', a vin̈ tz'alan d'a vin̈ rey masanil tas tzala', vach'chom d'a elc'altac tzala', xchi vin̈.

13 Yuj chi' ix yal vin̈ sreyal Siria chi':

—Ixiquec, b'at ilec b'ajtil ayec' vin̈aj Eliseo chi', ol vac'anb'at jayvan̈oc in soldado yic b'at tzec'jicot vin̈, xchi vin̈.

Axo ix aj yalji d'a vin̈ rey chi' to a d'a Dotán ayec' vin̈aj Eliseo chi'. 14 Yuj chi' ix yac'anb'at jun n̈ilan̈ eb' vin̈ soldado vin̈ yed' eb' vin̈ ayq'ue d'a yib'an̈ chej yed' carruaje yic oval. D'ac'valil ix c'och eb' vin̈ d'a Dotán chi', ix yoyan sb'a eb' vin̈ d'a spatictac chon̈ab' chi'. 15 Ayic ix sacb'i, ix q'ue vaan vin̈ schecab' vin̈aj Eliseo chi'. Ayic ix elta vin̈, ix yilan vin̈ to man̈xo jantacoc soldado oyanec' d'a spatictac chon̈ab' chi', ay noc' chej yed' carruaje yic oval. Yuj chi' ix b'at vin̈ yal d'a vin̈aj Eliseo chi':

—Ay mamin, ¿tas val ol co c'ulej? xchi vin̈.

16 Ix tac'vi vin̈aj Eliseo chi':

—Man̈ ach xivoc, yujto ec'alto sb'isul eb' ayec' qued'oc d'a yichan̈ eb' vin̈ chi', xchi vin̈.

17 Ix och ijan vin̈aj Eliseo chi' slesalvi d'a Jehová icha tic: Mamin tzin c'an d'ayach to tza jac sat vin̈ in checab' tic, xchi vin̈. Ix jacji sat vin̈ checab' chi' yuj Jehová, ix yilan vin̈ to a d'a sattac vitz yed' d'a jolomtac vitz, toxon̈ej oyancot soldado d'a yib'an̈ chej yed' d'a yoltac carruaje nab'a c'ac', oyanoch d'a spatic yichan̈ vin̈aj Eliseo chi'.

18 Ayic van sjavi eb' vin̈ sirio chi' yac' oval, ix sc'anan vin̈aj Eliseo chi' d'a Jehová: Mamin tzin c'an d'ayach to tza mac sat eb' vin̈ tic, xchi vin̈.

Axo Jehová ix macan sat eb' vin̈ soldado ajc'ol chi', icha ix aj sc'anan vin̈aj Eliseo chi'. 19 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈aj Eliseo chi' yal d'a eb' vin̈:

—Man̈oclaj jun b'e yed' jun chon̈ab' tic tze saya'. Ochan̈ec tzac'an vuuj, ol ex vic'b'at b'aj ayec' jun vin̈ tze say chi', xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

Ix yic'anb'at eb' vin̈ vin̈ d'a Samaria. 20 Ayic toxo ix och eb' vin̈ d'a yol chon̈ab' chi', ix lesalvi vin̈ icha tic: Mamin Jehová, jac sat eb' vin̈ yic syal yilan eb' vin̈, xchi vin̈. Ix jacji sat eb' vin̈ chi'. Ix yilan eb' vin̈ to a d'a yol chon̈ab' Samaria ayec' eb' vin̈. 21 Ayic ix yilan eb' vin̈ chi' vin̈ sreyal Israel, ix sc'anb'an vin̈ d'a vin̈aj Eliseo chi'.

—Mamin, ¿tzam yal in milancham eb' vin̈ tic? xchi vin̈.

22 Ix yalan vin̈aj Eliseo chi':

—Maay, man̈ a milchamlaj eb' vin̈. Q'uinaloc ay eb' syamchaj uuj d'a oval, ¿tom tza milcham eb'? Ac' va eb' vin̈, tzac'an yuc' a' eb' vin̈, tzac'an meltzaj eb' vin̈ d'a vin̈ yajalil, xchi vin̈.

23 Ix b'o jun nivan vael, ix va eb' vin̈, ix yuc'an a' eb' vin̈. Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ sreyal Israel to spax eb' vin̈, ix meltzaj eb' vin̈ b'aj ayec' vin̈ yajalil chi'. Atax ta' ix yactej eb' vin̈ soldado sirio yochta yic syixtan chon̈ab' Israel yed' yochta eb' elc'al.

Ix oyjiq'ue Samaria

24 Ix lajvi yec' jun tiempoal, a vin̈aj Ben-adad sreyal Siria, ix molb'ej masanil eb' vin̈ soldado vin̈, ix b'at yoyanq'ue Samaria eb' vin̈ yic syac'an oval yed'oc. 25 Yuj chi' ix em jun nivan vejel d'a Samaria chi'. Ix te q'ue stojol masanil tastac, yujto te vach' yajoch oyan eb' vin̈ aj Siria chi' d'a spatic chon̈ab' chi'. A junoc sjolom noc' b'uru, 80 ciclo plata stojol, axo junoc vaso stza' noc' paramuch, oye' ciclo plata stojol.

26 Ay jun c'u van sb'eyec' vin̈ sreyal Israel chi' d'a yib'an̈ smuroal chon̈ab' chi', ix avajb'at jun ix ix d'a vin̈:

—Mamin rey, colin, xchi ix.

27 Ix tac'vi vin̈ rey chi':

—Tato max ach colji yuj Jehová, ¿tom a into val tic ol ach in colo'? ¿Tom ol yal vac'an ixim a trigo yed' a vino? 28 ¿Tas tzach ic'ani? xchi vin̈.

Ix tac'vi ix:

—A jun ix ix tic, ix yal ix d'ayin: Ac' jun une' tic co chi ticnaic, axo q'uic'an sco chi'an jun vic tic, xchi ix. 29 Yuj chi' co tz'an̈ vune' chi', co chi'ani. Axo d'a junxo c'u chi', valan d'a ix to syac' yune' ix chi' co chi'a, palta toxo ix sc'ub'ejel ix, xchi ix d'a vin̈ rey chi'.

30 Ayic ix yab'an vin̈ rey tas ix yal jun ix chi', ix sn̈ic'chitanb'at spichul vin̈ yuj sch'oxanel scusc'olal. Yacb'an van yec' vin̈ d'a yib'an̈ muro chi', ix yilan eb' anima ayec' d'a slac'anil chi' to ayoch pichul ya sva yuj vin̈ d'a yol spichul. 31 Ix yalan vin̈ rey chi': Cotocab'can yoval sc'ol Dios d'a vib'an̈ tato max viq'uel sjolom vin̈aj Eliseo yuninal vin̈aj Safat d'a jun c'u tic, xchi vin̈.

32 Ix schecanb'at jun vin̈ vinac vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Eliseo chi'. C'ojanem vin̈ d'a yol spat yed' eb' vin̈ yichamtac vinaquil chon̈ab'. Ayic manto c'ochlaj jun vin̈ schecab' vin̈ rey chi', ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ ichamtac vinac chi':

—Ilec tonab'i, ix scheccot jun vin̈ schecab' jun vin̈ milum anima chi' yic tzul yiq'uel in jolom vin̈. Palta maclejec eyab' tas ol vala': Ayic ol javoc vin̈ chi', ol e maquel te' puerta tic, vach' tzeyutej e macan te', tzac'an sjavi vin̈ rey d'a spatic vin̈, xchi vin̈.

33 Vanto val slolon vin̈ ix javi vin̈ schecab' vin̈ rey chi', ajun pax vin̈ rey chi', ix yalan vin̈ rey chi':

—A jun yaelal tic, a Jehová ix ac'ancoti. ¿Tasto val sco te tan̈vej ticnaic yic tzon̈ scolani? xchi vin̈.

7

1 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Eliseo chi' icha tic:

—Ab'ec val tas syal Jehová: A q'uic'an yab' icha tic, a d'a spuertail Samaria tic, a junoc almul ixim harina, jun ciclo plata stojol ixim. Chab' almul pax ixim cebada d'a jun ciclo q'ueen, xchi Jehová, xchi vin̈.

2 Ix tac'vi jun vin̈ stan̈van vin̈ rey chi' icha tic:

—Vach'chom sjacvi sventenail satchaan̈ yuj Jehová, palta max ujilaj icha tzal chi', xchi vin̈.

Ix tac'vi vin̈aj Eliseo chi':

—Olto il val jun chi', palta man̈xo ol a valaj ixim, xchi vin̈.

3 A d'a jun tiempoal chi', ay chan̈van̈ eb' vin̈ ayoch lepra d'ay, ayel eb' vin̈ d'a stiel chon̈ab' chi', ix yal-lan eb' vin̈ d'ay junjun:

—¿Tas val sco c'ulej d'a tic? Ton̈ej c'ojan on̈ em co tan̈van cham co b'a. 4 Tato tzon̈ och d'a yol chon̈ab' tic, yovalil tzon̈ cham yuj vejel. Tato tzon̈ can c'ojan d'a tic, yovalil ol on̈ champaxoc. A ticnaic coyec d'a scampamento eb' sirio, talaj tzon̈ yac' nivanc'olal eb', max on̈ smil-laj eb'. Tato maay jun, toxonton yic chamel caji, xchi eb' vin̈.

5 Ayic numnonxo sq'uic'b'i, ix b'at eb' vin̈ d'a scampamento eb' sirio chi'. Axo ix c'och eb' vin̈, ix yilan eb' vin̈ man̈xa junoc mach ayeq'ui. 6 Yujto a Jehová ix ac'an yab' eb' soldado sirio sc'an̈ yec' carruaje yed' noc' chej yed' pax jun nivan n̈ilan̈ soldado. A yalan eb' sirio chi' to a vin̈ sreyal eb' israel ix tupan eb' vin̈ sreyal hitita yed' vin̈ sreyal Egipto yic syac'an oval yed' eb' yalani. 7 Yuj chi' ayic van sq'uic'b'i ix b'at eb' elelal, ix yactancan scampamento eb' yed' smantiado yed' noc' chej yed' scarruaje eb'. An̈ej eb' ix scol sb'a. 8 Ayic ix c'och eb' vin̈ ayoch lepra chi' d'ay d'a stitac campamento chi', ix och eb' vin̈ d'a yol junoc mantiado, ix va eb' vin̈, ix yuc'an a' eb' vin̈. Ix yic'anelta q'uen oro eb' vin̈, q'uen plata yed' pichul, ix b'at eb' vin̈ sc'ub'ejeli. Ix lajvi chi' ix meltzaj eb' vin̈, ix ochxi eb' vin̈ d'a yol junxo mantiado, ix yic'anelta eb' vin̈ tastac ay d'a yool, ix b'atxi eb' vin̈ sc'ub'ejeli. 9 Ix laj yalan eb' vin̈ d'ay junjun:

—Man̈ vach'oc jun van co c'ulan tic. A ticnaic smoj val quic'anb'at ab'ix, palta ichn̈ejta' cajeq'ui. Tato sco tan̈vej, ato q'uic'an b'at cala', ay ta tas scot d'a quib'an̈. Vach' to b'at calec d'a vin̈ rey, xchi eb' vin̈.

10 Yuj chi' ix b'at eb' vin̈, ix yavtan eb' vin̈ stan̈vumal sti' chon̈ab' chi' eb' vin̈, ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—Ix on̈ xid'ec' d'a scampamento eb' sirio, man̈xa junoc mach ayeq'ui, man̈xa junoc mach scab' sloloni, axon̈ej noc' chej yed' noc' b'uru etzjab'cani. Axo smantiado eb', icha ix aj sb'oancan eb', icha chi' yajcani.

11 Ix b'at eb' vin̈ stan̈vumal sti' chon̈ab' chi' yavtej eb' vin̈ stan̈van spalacio vin̈ rey. 12 Ix alji yab' vin̈ rey chi', yuj chi' ix q'ue vaan vin̈ d'ac'valil chi', ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ ayoch d'a opisio yed'oc:

—Ol val d'ayex tas snib'ej eb' sirio chi' tzon̈ yutej, yujto yojtac eb' to van co cham yuj vejel, yuj chi' ix yactejcan scampamento eb' chi', ix sc'ub'anel sb'a eb' d'a caltac te', yuj chi' tato tzon̈ el d'a spatiquel chon̈ab' tic, ol on̈ syam eb' d'a pitzanil, axo yochcancot eb' d'a yol chon̈ab' tic, xchi vin̈ rey chi'.

13 Ix yalan junoc eb' vin̈ schecab' vin̈ icha tic:

—B'atocab' jayvan̈oc vinac yila' yed' ovan̈oc noc' chej ayto ec' tic, ol quilani tas ix uji chi'. Tato scham eb', mato maay, lajann̈ej, yujto ay smay b'aj sb'at eb' chi', ay pax smay d'a tic, xchi vin̈ checab' chi'.

14 Yuj chi' ix yic'b'at chab' carruaje eb' yed' noc' chej, ix checjib'at eb' yuj vin̈ rey chi', yic b'at yil eb' b'ajtil ix b'at eb' sirio chi'. Ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic: B'at ilec tas val yaji, xchi vin̈. 15 Ix b'at tzac'an eb' d'a yoclem eb' sirio chi', masanto ix c'och eb' d'a a' Jordán. Ix yilan eb' to aycan spichul eb' d'a yoltac b'e yed' syamc'ab' eb' ayic van yel eb' scol sb'a yalani. Elan̈chamel ix meltzaj eb' checab' chi', ix ul yalan eb' d'a vin̈ rey chi' tas ix yil eb' chi'. 16 Ix lajvi chi' ix elta masanil eb' anima d'a yol chon̈ab' chi', ix yic'anelta masanil tastac ay d'a yol scampamento eb' sirio chi' eb', ix yic'ancot eb'. Ix elc'och icha ix aj yalan Jehová, a jun almul ixim harina, jun ciclo plata stojol ixim. Chab' almul pax ixim cebada d'a jun ciclo plata chi'.

17 Ix yalan vin̈ rey d'a vin̈ stan̈vumal to scan vin̈ stan̈vej spuertail chon̈ab' chi', palta ix b'at eb' anima d'a yib'an̈ vin̈, ix telvican vin̈ d'a scal yoc eb', ix cham vin̈, icha ix aj yalan vin̈aj Eliseo schecab' Dios d'a vin̈ ayic ix xid'ec' vin̈ rey lolonel yed' vin̈aj Eliseo chi'.

18 Ix elc'och icha ix aj yalan vin̈aj Eliseo chi' to a d'a spuertail chon̈ab' Samaria yab' icha tic q'uic'an, schon̈chaj ixim harina, a jun almul ixim, jun ciclo plata stojol. Chab' almul pax ixim cebada d'a jun ciclo q'ueen, xchi vin̈. 19 Axo jun vin̈ stan̈vumal vin̈ rey chi', ix tac'vi vin̈ d'a vin̈ schecab' Dios chi': Vach'chom sjacvi sventenail satchaan̈ yuj Jehová, palta max ujilaj icha tzal chi', xchi vin̈. Ix tac'vi vin̈aj Eliseo: Olto il val jun chi', palta man̈xo ol a valaj ixim, xchi vin̈. 20 Ichaton chi' ix aji, yujto a eb' anima ix tec'ancham vin̈ d'a spuertail chon̈ab' chi'.

8

Ix ac'jixi smacb'en ix aj Sunem

1 Ix yalan vin̈aj Eliseo d'a ix aj Sunem, aton ix pitzvinacxi yune' yuj vin̈, ix yalan vin̈ d'a ix icha tic: Ixic, b'at cajnajan d'a junocxo nación yed' eb' cajan d'a a pat, yujto ix yal Jehová to ol yac'cot junoc nivan vejel d'a co nación tic, uque' ab'il ol yac'a', xchi vin̈ d'a ix. 2 Yuj chi' ix sc'anab'ajej ix sb'ati, icha ix aj yalan vin̈ chi'. Ix b'atcan ix d'a yol smacb'en eb' filisteo. Uque' ab'il ix can cajan ix ta'. 3 Ix lajvi chi', ix paxta ix d'a smacb'en eb' filisteo chi'. Ix b'at ix d'a yichan̈ vin̈ sreyal Israel yic sc'ananxi spat ix yed' sluum. 4 Van slolon vin̈ rey chi' yed' vin̈aj Giezi schecab' vin̈aj Eliseo chi', ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈ icha tic: Al vab' masanil tastac satub'tac ix sc'ulej vin̈aj Eliseo chi', xchi vin̈. 5 A val yic van yalan vin̈aj Giezi chi' yab'ixal tas ix aj yac'anxi pitzvoc jun yune' jun ix ix chi' vin̈aj Eliseo chi', ix javi ix yal yuj sluum yed' spat. Yuj chi' ix yalan vin̈aj Giezi chi' d'a vin̈ rey chi' icha tic:

—Mamin rey, aton val jun ix ix tic svala', aton jun yune' ix tic pitzvinacxi yuj vin̈aj Eliseo chi', xchi vin̈ d'a vin̈ rey chi'.

6 Ix sc'anb'an vin̈ rey chi' d'a ix, ix yalan jun ab'ix chi' ix d'a vin̈. Ix lajvi chi' ix schecan junoc eb' schecab' vin̈ rey chi' yic b'at ac'jixi smacb'en ix ix chi' yed' masanil sat avb'en ix el d'a luum yictax ix el ix d'a yol nación chi' masanto ix meltzajxi ix.

Ix och vin̈aj Hazael reyal d'a Siria

7 Ay junel ix b'at vin̈aj Eliseo d'a Damasco. A d'a jun tiempoal chi', te penaay vin̈aj Ben-adad sreyal Siria. Ix alchaj d'a vin̈ to ix c'och vin̈ schecab' Jehová ta'. 8 Yuj chi' ix yal vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Hazael schecab' icha tic:

—Ic'b'at junoc silab' tzach b'at il vin̈ schecab' Jehová chi'. Tza c'anan d'a vin̈ to sc'anb'ej vin̈ d'a Jehová chi' vuuj, tato olto in b'oxoc yuj jun yaelal tic, xchi vin̈.

9 Ix b'at vin̈aj Hazael chi' yil vin̈aj Eliseo chi'. Ix yic'anb'at silab' vin̈, aton tas te vach' tz'el d'a Damasco chi', 40 noc' camello cuchjinac silab' chi'. Ayic ix c'och vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj Eliseo chi', ix yalan vin̈:

—A vin̈ a checab' aj Ben-adad sreyal Siria, a vin̈ tzin checancoti yic tzul in c'anb'an d'ayach, tom olto b'oxoc sc'ol vin̈ yuj jun yaelal ayoch d'ay, mato man̈xo, xchi vin̈.

10 Ix tac'vi vin̈aj Eliseo chi':

—Ixic, tzalan d'a vin̈ to ol b'oxoc sc'ol vin̈ yuj jun yaelal chi', palta ix yal Jehová to ol chamxon̈ej vin̈, xchi vin̈.

11 A val d'a jun rato chi', ix te och q'uelan vin̈aj Eliseo chi' d'a sat vin̈aj Hazael chi', masanto ix q'uixvi vin̈. Ix lajvi chi' ix oc'q'ue vin̈ schecab' Dios chi'. 12 Yuj chi' ix sc'anb'ej vin̈aj Hazael chi' d'a vin̈:

—Mamin ¿tas yuj tzach oq'ui? xchi vin̈.

Ix tac'vi vin̈aj Eliseo chi':

—Vojtac val to ol ac' val chucal d'a eb' vetisraelal, ol ac'och sc'ac'al scuartel eb', ol a milancham eb' quelemtac d'a oval. Ol a milancham eb' cotac unin, ol a tecanelta yol sc'ol eb' ix yab'ix, xchi vin̈.

13 Ix yalan vin̈aj Hazael d'a vin̈ icha tic:

—A in tic te malaj jab'oc velc'ochi, lajan in icha junoc noc' tz'i'. ¿Tas val ol aj in c'ulan tas icha chi'? xchi vin̈.

Ix tac'vi vin̈aj Eliseo chi' d'a vin̈:

—Toxo ix yal Jehová d'ayin to a ach ol ach ochcan sreyaloc Siria tic, xchi vin̈.

14 Ix lajvi chi' ix spucan sb'a vin̈aj Hazael chi' yed' vin̈aj Eliseo chi', ix meltzaj vin̈ d'a vin̈ yajalil chi'. Ix sc'anb'an vin̈ rey chi' d'a vin̈:

—¿Tas xchi vin̈aj Eliseo chi' d'ayach? xchi vin̈.

Ix tac'vi vin̈aj Hazael chi' icha tic:

—Ix yal vin̈ d'ayin tob' ol ach b'oxoc yuj jun a yaelal tic, xchi vin̈.

15 Axo d'a junxo c'u, ix sch'ayan jun c'apac c'apac pim vin̈aj Hazael chi', ix b'at yac'anb'at c'apac vin̈ d'a sat vin̈ rey chi', ix tup yic vin̈. Icha chi' ix aj scham vin̈ rey chi'. Axo vin̈aj Hazael chi' ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈.

Ochnac vin̈aj Joram reyal d'a Judá

(2Cr 21.1-20)

16 Ayic oyexo ab'il yoch vin̈aj Joram yuninal vin̈aj Acab reyal d'a Israel, ix schaanel yich vin̈aj Joram yuninal vin̈aj Josafat yac'an reyal d'a Judá. 17 A vin̈aj Joram chi', 32 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix schaanel yich vin̈ yac'an reyal chi'. Vajxaque' ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. 18 Palta a' sb'eyb'al eb' vin̈ sreyal Israel yed' sb'eyb'al eb' yin̈tilal vin̈aj Acab chi' ix sb'eyb'alej vin̈, yujto ix yic' ix yisil vin̈aj Acab chi' vin̈ yetb'eyumoc. Yuj chi', te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová. 19 Palta maj yal-laj sc'ol Jehová ix satel Judá, yujto yac'naccan sti' d'a vin̈aj rey David schecab' to ol ochn̈ejcan yin̈tilal vin̈ reyal.

20 A d'a stiempoal vin̈aj Joram chi', ayic ix yac'an reyal vin̈, ix yiq'uel sb'a eb' aj Edom d'a yalan̈ smandar chon̈ab' Judá, ix yac'anoch sreyal eb' d'a yol yico'. 21 Yuj chi' ix b'at vin̈aj Joram chi' yed' masanil scarruaje yac' oval yed' eb' aj Edom chi' d'a Zair, palta a eb' aj Edom chi', ix oymaj eb' d'a spatic vin̈ yed' eb' yajal yaj d'a scarruaje vin̈ yic oval. Axo d'ac'valil ix q'ue van vin̈, ix yac'an oval vin̈ yed' eb' edomita chi'. Icha chi' ix aj scolanel sb'a vin̈ d'a yol sc'ab' eb', a eb' soldado vin̈ chi', ix paxcan eb' d'a spat. 22 Atax ta' ix yiquej sb'a eb' aj Edom chi'. An̈eja' pax d'a jun tiempoal chi' ix yiq'uel sb'a chon̈ab' Libna d'a Judá chi'.

23 A jantacto yab'ixal vin̈aj Joram chi' yed' tastac ix sc'ulej vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Judá. 24 Ayic ix cham vin̈aj Joram chi', ix mucji snivanil vin̈ b'aj mucan eb' smam yicham, aton d'a schon̈ab' vin̈aj David. Axo vin̈aj Ocozías vin̈ yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

Ochnac vin̈aj Ocozías reyal d'a Judá

(2Cr 22.1-6)

25 Ayic slajchavil ab'il yoch vin̈aj Joram yuninal vin̈aj Acab reyal d'a Israel, ix schaanel yich vin̈aj Ocozías yac'an reyal d'a Judá. 26 A vin̈aj Ocozías chi', 22 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal chi', jun ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Atalía sb'i ix snun vin̈, yixchiquin ix vin̈aj Omri sreyal Israel. 27 A vin̈aj Ocozías chi', a sb'eyb'al vin̈aj Acab ix sb'eyb'alej vin̈, te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová, yujto smam icham vin̈aj Acab chi' vin̈.

28 A vin̈aj Ocozías chi', junn̈ej ix yutej spensar vin̈ yed' vin̈aj Joram yuninal vin̈aj Acab, ix yac'an oval eb' vin̈ d'a Ramot d'a yol yic Galaad yed' vin̈aj Hazael sreyal Siria, palta ix lajvi vin̈aj Joram chi' yuj eb' sirio chi'. 29 Yuj chi' ix c'ochcan vin̈ d'a Jezreel yic syan̈tan sb'a vin̈ b'aj ix echnaj yuj eb' sirio chi'. Ix c'och vin̈aj Ocozías chi' yil vin̈ yujto ya yaj vin̈.

9

Ix sic'jioch vin̈aj Jehú reyal d'a Israel

1 A vin̈aj Eliseo schecab' Dios, ix yavtej jun vin̈ yetchecab'vumal vin̈ quelemto, ix yalan vin̈ icha tic:

—Ac' lista a b'a, tzach b'at d'a Ramot d'a yol yic Galaad. Ic'b'at jun yed'tal aceite tic tzach b'ati. 2 Ayic tzach c'och ta', tza sayanec' vin̈aj Jehú yuninal vin̈aj Josafat yixchiquin vin̈aj Nimsi. Tzach och b'aj ayec' vin̈ chi', tzic'anelta vin̈ d'a scal eb' vin̈ ayec' yed' vin̈ ta', tzic'anb'at vin̈ d'a junocxo cuarto. 3 Slajvi chi' tzic'ancot aceite chi', tza tob'anq'ue d'a sjolom vin̈, tzalan d'a vin̈ icha tic: A Jehová tz'alan icha tic: A in tzach in sic'caneli yic ol ach och reyal d'a Israel, xchi, xa chi. Slajvi chi' tza jacan puerta, tzach el lemnajoc, man̈ ach och vaan, xchi vin̈aj Eliseo chi'.

4 Yuj chi' ix b'at vin̈ quelem schecab' Dios d'a Ramot d'a yol yic Galaad chi'. 5 Ayic ix c'och vin̈ ta', molanec' masanil eb' vin̈ yajalil eb' soldado, ix yalan vin̈ icha tic:

—Ach in capitán, ay val jab' tas ol val d'ayach, xchi vin̈.

—¿Mach junoc on̈ b'aj tzal chi'? xchi vin̈aj Jehú.

—Ach in capitán, a ach ton tzach vala', xchi vin̈ d'a vin̈aj Jehú chi'.

6 Ix lajvi chi', ix q'ue jucnaj vin̈aj Jehú chi', ix och vin̈ d'a yol pat. Ix yac'anq'ue aceite vin̈ schecab' Dios chi' d'a sjolom vin̈, ix yalan vin̈:

—A Jehová co Diosal tz'alan d'ayach icha tic: A in tzach in sic'caneli, yic ol ach och reyal d'a in chon̈ab' Israel. 7 A ach ol a satel masanil eb' yin̈tilal vin̈aj Acab, vin̈ ayach d'a yalan̈ smandar. Icha chi' ol aj in pacan schamel eb' vin̈ in checab' yed' eb' vin̈ tz'alanel in lolonel, yujto elnac schiq'uil eb' vin̈ yuj ix Jezabel. 8 Masanil eb' yin̈tilal vin̈aj Acab chi', yovalil ol satel eb'. Masanil eb' vinac, vach'chom checab' yaji, ma yic sb'a, ol satel eb' d'a chon̈ab' Israel. Man̈xa junoc yin̈tilal vin̈ chi' olto canoc. 9 Icha vutejnac yin̈tilal vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat, icha vutejnacpax yic vin̈aj Baasa yuninal vin̈aj Ahías, icha val chi' ol vutej yin̈tilal vin̈aj Acab chi'. 10 Axo pax ix Jezabel jun, a noc' tz'i' ol chianb'at snivanil ix d'a yol yic Jezreel, man̈xalaj mach ol mucan ix, xchi Jehová, xchi vin̈ schecab' Dios chi'.

Ayic ix lajvi yalan masanil juntzan̈ tic vin̈ schecab' Dios chi', ix sjacan spuertail jun pat chi' vin̈, ix b'at vin̈ elelal. 11 Ayic ix c'ochxi vin̈aj Jehú chi' b'aj molanec' eb' vin̈ yetyajalil chi', ix sc'anb'an eb' vin̈ d'a vin̈:

—¿Tas xchi, vach' ama? ¿Tas yuj ix ul ach yil jun vin̈ quistal chi'? xchi eb' vin̈.

—A ex tic eyojtacxo vin̈, eyojtac tas syaltaxon eb' vin̈ schecab' Dios chi', xchi vin̈aj Jehú chi'.

12 —Maay, man̈ cojtacoclaj, al d'ayon̈ tas ix ul yal vin̈, xchi eb' vin̈.

Ix tac'vi vin̈aj Jehú chi' d'a eb' vin̈:

—Ix yal vin̈ d'ayin icha tic: A Jehová tz'alan icha tic: A in tzach in sic'canel sreyaloc Israel ticnaic, xchi Jehová, xchi vin̈ d'ayin, xchi vin̈aj Jehú chi'.

13 Ix lajvi chi', junjun eb' vin̈ ix yiq'uel sjucan pichul, ix slich'anem eb' vin̈ d'a yalan̈ yoc vin̈aj Jehú b'aj b'achquiltac sq'uei. Ix laj spu'an sch'aac eb' vin̈, te chaan̈ ix yal eb' vin̈: A vin̈aj Jehú, reyxo vin̈, xchi eb' vin̈.

Ix cham vin̈aj Joram yuj vin̈aj Jehú

14 A vin̈aj Jehú yuninal vin̈aj Josafat yixchiquin vin̈aj Nimsi, te chuc tas sna vin̈ d'a yib'an̈ vin̈aj Joram. A vin̈aj Joram chi', ayn̈ejoch vin̈ yed' eb' yetisraelal scolanelta chon̈ab' Ramot d'a yol yic Galaad d'a yol sc'ab' vin̈aj Hazael sreyal Siria. 15 Palta ayxo jaye' c'u sc'och vin̈ d'a Jezreel yic syan̈tan sb'a vin̈ b'aj ix lajvi yuj eb' sirio chi' ayic ix yac'an oval vin̈ yed' vin̈aj Hazael chi'. Ix yalan vin̈aj Jehú d'a eb' ajun yed'oc: Tato d'a val yel e gana tzin och e reyaloc, malaj junoc mach tz'el d'a yol chon̈ab' tic yic vach' malaj mach sb'at alan jun ab'ix tic d'a eb' vin̈ aj Jezreel, xchi vin̈. 16 Ix q'ue vin̈ d'a yol scarruaje yic oval, ix b'at vin̈ d'a Jezreel b'aj van yan̈tan sb'a vin̈aj Joram chi'. Aypaxec' vin̈aj Ocozías sreyal Judá ta', yujto ayc'och vin̈ yil vin̈aj Joram chi'. 17 Ayic ix yilanb'at vin̈ ayq'ue d'a chaan̈ stan̈vej chon̈ab' Jezreel chi' to van sjavi vin̈aj Jehú yed' jun n̈ilan̈ eb' soldado, ix el yav vin̈, ix yalan vin̈:

—Ay juntzan̈ eb' soldado van sjavi, xchi vin̈.

Yuj chi' ix yal vin̈aj Joram chi' icha tic:

—B'atocab' junoc vin̈ soldado d'a yib'an̈ chej, yic b'at yil vin̈ mach jun sjavi chi', sc'anb'anpax d'ay, tom d'a ac'anc'olal sjavi, xchi vin̈.

18 Yuj chi' ix b'at jun vin̈ soldado d'a yib'an̈ chej chi' yic b'at yil vin̈, ix yalan vin̈:

—A vin̈ rey tzin checancot in c'anb'ej d'ayach, tom ac'anc'olal tzach javi, xchi vin̈.

Ix yalan vin̈aj Jehú chi' d'a vin̈:

—A ach tic, malaj alan ic d'a jun tic, an̈ej to tzach och tzac'an vuuj, xchi vin̈.

Axo ix yalanxi vin̈ stan̈vumal chon̈ab' chi' icha tic:

—A vin̈ checab' chi', ix c'och vin̈ b'aj van sjavi eb' chi', palta malaj vin̈ smeltzaji, xchi vin̈.

19 Val d'a jun rato chi' ix checjib'at junxo vin̈ soldado d'a yib'an̈ chej yuj vin̈ rey chi'. Ix c'och vin̈ soldado chi' d'a eb', ix yalan vin̈:

—A vin̈ rey tzin checancoti yic tzul in c'anb'an d'ayach, tom ac'anc'olal tzach javi, xchi vin̈.

Ix yalan vin̈aj Jehú chi' d'a vin̈:

—A ach tic, malaj alan ic d'a jun tic, an̈ej to tzach och tzac'an vuuj, xchi vin̈.

20 Ix yalanxi vin̈ stan̈vumal chon̈ab' chi':

—An̈eja' junxo vin̈ chi' ix c'och vin̈ d'a eb', palta malaj vin̈ smeltzaji. A mach sja d'a yol carruaje chi', ichato a vin̈aj Jehú yixchiquin vin̈aj Nimsi, yujto te locotac scot vin̈, ichataxon smodo, xchi vin̈.

21 Yuj chi' ix yalan vin̈aj Joram chi':

—Aq'uecoch noc' chej d'a in carruaje yic oval, xchi vin̈.

Yuj chi' ix b'ochaj scarruaje vin̈aj Joram sreyal Israel chi' yed' pax yic vin̈aj Ocozías sreyal Judá. Ix b'at eb' vin̈ junjun d'a yol scarruaje chi'. Ix b'at schaan vin̈aj Jehú chi' eb' vin̈. Ix schalaj sb'a eb' vin̈ d'a lum sluum vin̈aj Nabot d'a yol yic Jezreel. 22 Ayic ix yilan vin̈aj Joram chi' to a vin̈aj Jehú sc'ochi, ix yalan vin̈:

—Ach Jehú, ¿tom d'a ac'anc'olal tzach javi? xchi vin̈.

Ix yalan vin̈aj Jehú chi':

—Tom ijan ac'anc'olal tzin javi yacb'an a ix a nun ix Jezabel, an̈eja' yac'anem sb'a ix d'a juntzan̈ sdiosal yed' d'a yajb'aalil, xchi vin̈.

23 Yuj chi' ix meltzaj vin̈aj Joram chi', ix el lemnaj vin̈, ixto avajcan vin̈ d'a vin̈aj Ocozías chi':

—Ocozías, chamel jun tic, xchi vin̈.

24 Yuj chi' a vin̈aj Jehú chi' yed' val yip vin̈ ix sjulb'at sjul-lab' d'a vin̈aj Joram chi', aval d'a snan̈al yich spatic vin̈ ix ochi, ix c'axpaj d'a spixan vin̈. Yuj chi' ix telvi vin̈ d'a yol scarruaje chi', ix cham vin̈. 25 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Jehú chi' d'a vin̈aj Bidcar, vin̈ scolvaj yed'oc:

—Iq'uelta vin̈ d'a yol scarruaje chi', tza yumancanb'at vin̈ d'a yol smacb'encan vin̈aj Nabot aj Jezreel, yujto tzato in nacoti to a ach jun ved'nac ach ayic tzac'an on̈ och d'a spatic scarruaje vin̈aj Acab smam jun vin̈ tic, ayic yalannaccan jun lolonel tic Jehová d'a yib'an̈ vin̈aj Acab chi' icha tic: 26 A evi vil schamel vin̈aj Nabot yed' eb' yuninal. An̈eja' icha val chi' ol aj vac'an spac d'ayach d'a jun lugar tic, xchi Jehová. Yuj chi' iq'uelta snivanil vin̈ chi', tza julancanb'at d'a lum sluumcan vin̈aj Nabot chi', yujto icha chi' ajnac yalan Jehová, xchi vin̈aj Jehú chi'.

Ix cham vin̈aj Ocozías yuj vin̈aj Jehú

27 Ayic ix yilan vin̈aj Ocozías sreyal Judá tas ix uji chi', ix el lemnaj vin̈, ix b'atcan vin̈ d'a sb'eal Bet-hagán, palta ix b'at vin̈aj Jehú chi' d'a spatic vin̈, ix yalan vin̈:

—Milecpaxcham jun vin̈ tic, xchi vin̈.

Ix yamchaj vin̈aj Ocozías chi' yuj eb' d'a svitzal Gur d'a slac'anil Ibleam. Ata' ix lajvi vin̈ d'a yol scarruaje chi' yuj eb', palta ixto yal yel vin̈, masanto ix c'och vin̈ d'a Meguido. Ata' ix cham vin̈. 28 Ix lajvi chi' ix ic'jib'at snivanil vin̈ yuj eb' vin̈ schecab' d'a Jerusalén d'a yol jun carruaje. Ix mucchaj vin̈ b'aj mucan eb' smam yicham d'a schon̈ab' vin̈aj rey David.

29 A vin̈aj Ocozías chi', ix schael yich vin̈ yac'an reyal d'a Judá ayic yuxluchilxo ab'il yoch vin̈aj Joram yuninal vin̈aj Acab reyal d'a Israel.

Schamel ix Jezabel

30 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj Jehú chi' d'a Jezreel. Ayic ix yab'an ix Jezabel tas ix uji chi', ix yac'an uc' stitac sat ix, ix sjixb'an sjolom ix, ix elta d'an̈an ix d'a jun ventena. 31 Ayic ix c'och vin̈aj Jehú d'a ti' chon̈ab' chi', ix yalan ix d'a vin̈ icha tic:

—¿Vach'am a c'ool? Lajan ach yed' vin̈aj Zimri, ix a milcham vin̈ ajalil, xchi ix.

32 Ix q'ue q'uelan vin̈aj Jehú chi' d'a jun ventena chi', ix yalan vin̈:

—¿Mach ayoch ved'oc? xchi vin̈.

Ay chavan̈ oxvan̈ eb' vin̈ munlajvum d'a yol spat ix, ix elta d'an̈an eb' vin̈ yila'. 33 Ix yalan vin̈aj Jehú chi' d'a eb' vin̈:

—Equec emta jun ix ix chi' d'a tic, xchi vin̈.

Ix yecancot sutnaj ix eb' vin̈, ix laj och tzipnaj schiq'uil ix d'a sattac yich pat chi' yed' d'a noc' chej, axo noc' chej chi' ix ec' d'a yib'an̈ snivanil ix chi' yed' scarruaje. 34 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈aj Jehú chi' vael.

Ayic ix lajvi sva vin̈ chi', ix yalan vin̈:

—Ilec tas tzeyutej jun ix ix te chuc chi', yujn̈ej to yisil ix vin̈ rey, yuj chi' mucchajocab' ix, xchi vin̈.

35 Ayic ix b'at eb' vin̈ smuc snivanil ix yalani, ix yilan eb' vin̈ to axon̈ej sb'aquil sjolom ix, yoc ix yed' sc'ab' ix ayeq'ui. 36 Axo ix paxta eb' vin̈, ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈aj Jehú tas yaji, ix yalan vin̈:

—Icha tic ix aj yelc'och tas schecnac Jehová yal vin̈aj Elías aj Tisbe, vin̈ schecab' to a noc' tz'i' ol chianb'at snivanil ix Jezabel d'a yol yic Jezreel. 37 A snivanil ix chi', stza' noc' noc' ol ajcanb'atoc, yuj chi' yalxon̈ej b'aj ol can d'a sattac lum luum d'a yol yic Jezreel, malaj mach ol alanoc: Ina b'aj mucan ix Jezabel tic, man̈ xchioc eb', xchi Jehová, xchican vin̈aj Elías chi', xchi vin̈aj Jehú chi'.

10

A vin̈aj Jehú ix satanel eb' yin̈tilal vin̈aj Acab

1 A d'a Samaria, ay 70 eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Acab. Yuj chi' ix stz'ib'ejb'at jun carta vin̈aj Jehú d'a eb' vin̈ yichamtac vinaquil chon̈ab' yed' d'a eb' vin̈ yilumal eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Acab chi'. Ix yalan vin̈ d'a scarta chi' icha tic: 2 A b'aj ayex chi', ata' ayec' eb' yin̈tilal vin̈ e reyal, noc' chej, carruaje yic oval, jun chon̈ab' te vach' yaji yed' jantac syamc'ab' vin̈ yic oval. Yuj chi' ayic ol c'och jun carta tic d'ayex, 3 tze siq'uel junoc yin̈tilal vin̈ eyajalil chi' te vach', smoj val yoch e reyaloc sq'uexuloc vin̈ smam chi', tzeyac'an oval yuj yopisio vin̈ eyajalil chi', xchib'at vin̈ d'a eb' vin̈.

4 Ayic ix yab'an jun chi' eb', ix te xivq'ue eb', ix yalan eb' icha tic: Ina tax maj tzac'van stec'b'an sb'a chavan̈ eb' vin̈ rey d'a yichan̈ vin̈, ocon̈xo ¿tom a on̈ to tic ol yal co tec'b'an co b'a d'a yichan̈ vin̈? xchi eb'.

5 Axo vin̈ tz'ilan spalacio vin̈ rey chi' yed' vin̈ sgobernadoral chon̈ab' chi', masanil eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' yed' pax eb' ix ilan q'uib' eb' yuninal vin̈aj Acab chi', ix yalb'at eb' d'a vin̈aj Jehú chi': A on̈ tic ayon̈ ec' d'a yol a c'ab'. Masanil tas ol ala' ol co c'anab'ajej, man̈ ol cac'ochlaj junocxo co reyal. Ujocab' icha tas vach' tz'aj a naani, xchib'at eb'.

6 Ix stz'ib'anxib'at junxo carta vin̈aj Jehú chi' d'a eb', ix yalan vin̈: Tato tze nib'ej tzex och ved'oc, ol e c'anab'ajan tas svala', a q'uic'an tzeyic'cot sjolom eb' yin̈tilal vin̈ eyajalil chi', tzex javi d'ayin d'a Jezreel tic, xchib'at vin̈ d'a eb'.

A eb' 70 yin̈tilalcan vin̈ rey chi', junn̈ej yaj eb' yed' eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' ix ilan q'uib' eb' d'a Samaria chi'. 7 Ayic ix schaan jun carta chi' eb', ix syaman eb' 70 yin̈tilal vin̈ rey chi' eb', ix xicjiel sjolom eb' yuj eb'. Ix yac'anem sjolom eb' chi' eb' d'a yol juntzan̈ mooch, ix yac'anb'at eb' d'a vin̈aj Jehú d'a Jezreel chi'. 8 Ix javi jun vin̈ checab' d'a vin̈aj Jehú chi', ix yalan vin̈:

—Toxo ix ic'chajcot sjolom eb' yin̈tilal vin̈ rey, xchi vin̈.

Ix yalan vin̈aj Jehú chi':

—Chab' juyan̈ tzeyutejcan d'a sti' chon̈ab' tic. Ata' scani masanto q'uic'an, xchi vin̈.

9 Axo d'a junxo c'u, ix b'at vin̈aj Jehú chi', ix och lin̈an vin̈ d'a ti' chon̈ab' chi', ix yalan vin̈ d'a masanil eb' anima:

—A ex tic, malaj e mul. A in ix in milcham vin̈ co reyal yuj vic'anel vin̈ d'a yopisio, palta ¿mach ix milancham masanil juntzan̈ eb' tic? 10 A ticnaic scham val eyojtacaneli to a masanil tas yalnaccan Jehová d'a yib'an̈ eb' yin̈tilal vin̈aj Acab, malaj junoc man̈ ol elc'ochoc. Van yelc'och masanil tas schecnac Jehová yalcanel vin̈aj Elías schecab', xchi vin̈aj Jehú chi'.

11 A vin̈aj Jehú chi', ix smilcham juntzan̈ sc'ab' yoc vin̈aj Acab chi' vin̈ d'a Jezreel, aton eb' nivac vinac yaji yed' eb' yamigo vin̈aj Acab chi' yed' eb' yac'nacoch vin̈ sacerdoteal. Man̈xo junoc eb' ix cani.

12 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈aj Jehú chi' d'a Samaria. Ayic van sb'at vin̈ chi' d'a yol b'e, ix c'och vin̈ d'a jun b'aj tz'ajtaxon eb' tan̈vum calnel. 13 Ata' ix schalaj sb'a vin̈ yed' juntzan̈ eb' sc'ab' yoc vin̈aj Ocozías sreyal Judá, ix sc'anb'an vin̈ d'a eb':

—¿Mach ex a ex tic? xchi vin̈ d'a eb'.

Ix tac'vi eb' d'a vin̈:

—A on̈ tic ayto cuj co b'a yed' vin̈aj Ocozías, on̈ javi cac' stzatzil sc'ol eb' vin̈ yuninal vin̈ rey yed' eb' yune' ix reina Jezabel, xchi eb'.

14 Ix yalan vin̈aj Jehú d'a eb' ajun yed'oc:

—Yamec eb', xchi vin̈.

Axo eb' ajun yed' vin̈ chi' ix yaman eb', ix smilancham eb' vin̈ d'a sti' jun a' uc'b'il a' scuch Bet-equed b'aj tz'ajtaxon eb' tan̈vum calnel chi'. 42 eb' d'a smasanil, man̈xo junoc eb' ix cani.

15 Ayic ix elxi vin̈aj Jehú chi' ta', ix schalan sb'a vin̈ yed' vin̈aj Jonadab yuninal vin̈aj Recab. Ix yac'an stzatzil sc'ool vin̈ vin̈aj Jehú chi', ix yalan vin̈:

—¿Mec'an ach am ved'oc, icha in tic vach' in naan d'a a patic? xchi vin̈.

—I', vach' toni, xchi vin̈aj Jonadab chi' d'a vin̈.

—Tato icha chi' an, ac'cot a c'ab' d'ayin, xchi vin̈aj Jehú chi' d'a vin̈.

Ix yac'anb'at sc'ab' vin̈aj Jonadab chi' d'a vin̈, ix yic'anq'ue vin̈ vin̈ d'a yol scarruaje chi'. 16 Ix yalan vin̈aj Jehú chi' d'a vin̈ icha tic:

—Con̈ ved'oc, ol in ch'ox ila' tas ol vutej yic tzin c'anab'ajej tas ix yal Jehová, xchi vin̈.

Yuj chi' ix yic'b'at vin̈aj Jonadab chi' vin̈ d'a yol scarruaje chi'. 17 Ayic ix c'och vin̈aj Jehú chi' d'a Samaria, ix smilancham masanil eb' yin̈tilal vin̈aj Acab vin̈ ta', aton eb' pitzanto ix cani. Yuj chi' pilan ix satel eb' smasanil yuj vin̈, icha ajnac yalan Jehová d'a vin̈aj Elías.

Ix satjiel ejmelal d'a Baal yuj vin̈aj Jehú

18 Ix lajvi chi', ix smolb'an masanil chon̈ab' vin̈aj Jehú chi', ix yalan vin̈:

—A vin̈aj Acab, quenn̈ej ochnac vin̈ ejmelal d'a Baal, a inxo pax tic, ec'b'alto ol in och ejmelal d'a Baal chi'. 19 Yuj chi' avtejec masanil eb' vin̈ schecab' Baal yed' mach tz'ochtaxon ejmelal d'ay yed' masanil eb' sacerdote yaj d'ay. Man̈xa junoc mach max javi, yujto ol in b'o jun nivan silab' yuj vic'anchaan̈ Baal chi'. A mach max javi, yovalil tz'och chamel d'a yib'an̈, xchi vin̈.

Palta ton̈ej ix yal jun chi' vin̈, masanil eb' tz'och ejmelal d'a Baal ol satel vin̈. 20 Yuj chi' ix schec vin̈ alchajeli to ol och q'uin̈ yic tz'ic'jichaan̈ Baal chi'. 21 Ix lajvi chi', ix yac'anb'at schecab' vin̈ d'a masanil yol smacb'en Israel to yovalil sc'och masanil eb' tz'och ejmelal d'a Baal d'a stemplo. Yuj chi' man̈xa junoc mach maj c'ochoc. A templo yic Baal chi', te b'ud'an ix aji. 22 Ix yalan vin̈aj Jehú chi' d'a eb' molum pichul to tz'ic'jielta spichul eb' tz'ochtaxon ejmelal d'a Baal, ix sc'anab'ajej eb' yic'anelta. 23 Ix lajvi chi' ix och vin̈ yed' vin̈aj Jonadab d'a yol templo chi', ix yalan vin̈ d'a eb' tz'och ejmelal d'a Baal chi':

—Scham eyilani to malajocab' eb' tz'och ejmelal d'a Jehová ayec' d'a e cal tic, an̈ejocab' mach tz'och ejmelal d'a Baal ayeq'ui, xchi vin̈ d'a eb'.

24 Yuj chi' ayic toxo ix och eb' tz'och ejmelal d'a Baal chi' d'a yol stemplo chi', ix yac'an silab' eb' sn̈usji yed' juntzan̈xo silab'. Yacb'an van yac'an silab' eb' chi', ayxo och oyan 80 eb' soldado yuj vin̈aj Jehú d'a spatic templo chi', ix yalcan vin̈ d'a eb' to malaj junoc mach schael eb':

—Tato ay junoc mach schaanel junoc eb' ayoch ejmelal chi', axo scham sq'uexuloc, xchi vin̈.

25 Ayic ix lajvi yac'ji silab' chi', ix yalan vin̈aj Jehú d'a eb' soldado yed' d'a eb' capitán:

—Ochan̈ec, mileccham eb'. Man̈xa junoc mach tze chaeli, xchi vin̈.

Yuj chi' ix och eb' soldado vin̈ chi', ix smilancham masanil eb' anima chi' eb' d'a q'uen espada. Ix lajvi chi' ix yic'anelta eb' chamnac chi' eb' d'a spatiquel templo chi'. Ix och eb' d'a yed'tal Baal d'a yol templo chi'. 26 Masanil juntzan̈ yechel ix yiq'uelta eb', ix sn̈usantz'a eb'. 27 Icha chi' ix aj satanel Baal chi' eb'. Ix sjuanem lan̈naj templo chi' eb' smasanil, yicxo b'aj schulaj anima ix ajn̈ejcani.

28 Icha chi' ix aj satanel ejmelal vin̈aj Jehú d'a Baal d'a cal chon̈ab' Israel. 29 Vach'chom icha chi' ix sc'ulej vin̈aj Jehú chi', palta maj yiq'uel-laj sb'a vin̈ d'a chucal sc'ulejnac vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat, vin̈ cuchb'annac eb' yetisraelal d'a chucal. Maj satel-laj juntzan̈ yechel vacax vin̈, aton juntzan̈ nab'a oro aycan d'a Dan yed' d'a Betel.

30 Ix yalan Jehová d'a vin̈: Yujto tojol tas ix a c'ulej d'a vichan̈, ix a c'anab'ajej a satanel eb' yin̈tilal vin̈aj Acab chi' icha val ix aj valani, a eb' in̈tilal, ol ochn̈ej eb' reyal masanto d'a schan̈il macan̈, xchi d'a vin̈.

31 Vach'chom icha chi', palta maj yac'valoch vin̈ d'a sc'ol sc'anab'ajan schecnab'il Jehová sDiosal Israel, yujto maj yiq'uel sb'a vin̈ d'a chucal sc'ulejnac vin̈aj Jeroboam vin̈ cuchb'annac eb' yetisraelal d'a chucal.

32-33 A d'a jun tiempoal chi', ix och ijan Jehová yic'anec' lum sluum eb' israel. A vin̈aj Hazael sreyal Siria ix ic'anec' lum d'a sc'axepalec' a' Jordán d'a stojolal b'aj sjavi c'u, aton lum yic eb' yin̈tilal Gad, lum yic eb' yin̈tilal Rubén yed' lum yic nan̈alxo eb' yin̈tilal Manasés, ix cotn̈ej d'a chon̈ab' Aroer d'a sti' a' Arnón tz'ec' d'a Galaad masanto d'a Basán.

34 A jantacto yab'ixal vin̈aj Jehú yed' tas ix sc'ulej vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel. 35-36 A vin̈aj Jehú chi', 28 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a eb' yetisraelal d'a Samaria. Ayic ix cham vin̈, ix mucji vin̈ d'a Samaria chi', axo jun vin̈ yuninal vin̈ scuchan Joacaz ix ochcan reyal sq'uexuloc.

11

Ix yac'och sb'a ix Atalía reinail

(2Cr 22.10—23.21)

1 Ayic ix yab'an ix Atalía to toxo ix cham vin̈ yune' ix, aton vin̈aj rey Ocozías, ix schecan ix satjiel masanil eb' yin̈tilal vin̈ rey chi'. 2 Axo ix Josaba, yisilcan vin̈aj rey Joram, schab'il yanab' vin̈aj rey Ocozías chi', a' ix ix ic'ancanel vin̈aj Joás yuninal vin̈aj Ocozías chi' d'a scal eb' yuninal vin̈ van smiljicham chi'. Icha chi' ix aj sc'ub'anel vin̈ ix d'a ix Atalía chi'. Ix b'at sc'ub'ejel vin̈ ix yed' jun ix tz'ilan q'uib' vin̈ d'a jun cuarto b'aj ay juntzan̈ ch'at sic'an, yuj chi' maj miljoccham vin̈aj Joás chi'. 3 Ix lajvi chi', ix c'ub'chajel vin̈ yed' ix tz'ilanq'uib' chi' d'a stemplo Jehová, vaque' ab'il ix can vin̈ ta', yacb'an ayoch ix Atalía yajalil d'a Judá chi'.

4 Axo d'a yuquil ab'il, a vin̈aj sat sacerdote Joiada yetb'eyum ix Josaba chi', ix schec vin̈ avtaj eb' yajalil soldado, eb' quereteo yed' eb' stan̈van spalacio vin̈ rey. A vin̈ ix ac'anoch eb' d'a yamaq'uil stemplo Jehová. Ata' ix schec vin̈ yac' sti' eb' yic tz'och eb' yed' vin̈ d'a tas nab'il yuuj. Ix lajvi chi' ix ch'oxjioch vin̈aj Joás yuninal vin̈aj Ocozías chi' d'a eb'. 5 Elan̈chamel ix yal vin̈ d'a eb': Aton tic ol e c'uloc: Ay ex mach ex ol ex ochcan e tan̈vej spalacio vin̈ rey d'a sc'ual ic'oj ip, 6 ayex pax mach ex ol e tan̈vej spuertail yic Shur, an̈ejtona' ayex mach ex ol e tan̈vej spuertail spat eb' stan̈van vin̈ rey. Icha chi' ol aj e cann̈ej e tan̈vej yic malaj mach sc'och ta'. 7 A exxo tzex elcan d'a sc'ual ic'oj ip chi' jun, cha macan̈ tzeyutej e b'a e tan̈van stemplo Jehová d'a stz'eytac vin̈ rey. 8 Tzex och oyan d'a spatictac b'aj ay vin̈ chi', junjun eb' yed'nac syamc'ab' yic oval. Yaln̈ej mach tz'och d'a e cal b'aj tzolan ex och chi', tojoln̈ej schami. Yaln̈ej b'ajtil sb'at vin̈ rey chi', tzex b'at yed' vin̈, xchi vin̈aj Joiada chi'.

9 Ix sc'anab'ajej eb' capitán chi' tastac ix yal vin̈aj Joiada chi'. Junjun eb' ix yac'och soldado eb', eb' tz'och stan̈vej d'a sc'ual ic'oj ip yed' eb' tz'elcani, ix c'och eb' d'a yichan̈ vin̈aj sacerdote Joiada chi'. 10 Ix lajvi chi', ix yac'an q'uen lanza vin̈ yed' q'uen smaclab' jul-lab' d'a eb' capitán chi', aton q'uen aycan yuj vin̈aj rey David d'a yol stemplo Jehová chi'. 11 Ix och oyan eb' soldado chi' stan̈van d'a yamaq'uil templo yed' d'a spatictac altar yed' d'a spatic yichan̈ vin̈ rey chi'. Junjun eb', yed'nac syamc'ab' eb' yic oval. 12 Ix yic'anelta vin̈ yuninal vin̈ rey chi' vin̈aj Joiada chi', ix yac'anq'ue corona vin̈ d'a sjolom vin̈, ix yac'an jun yumal strato Dios vin̈ d'a vin̈. Ix stob'anq'ue aceite vin̈ d'a sjolom vin̈ unin chi', ix yalan vin̈ to reyxo vin̈. Ix lajvi chi', masanil eb' ix stz'it sc'ab', ix syamanoch eb' yavaji: Nivanocab' yelc'och vin̈ co reyal, xchi eb'.

13 Ayic ix yab'an ix Atalía yel yav eb' vin̈ soldado yed' eb' anima chi' yeq'ui, ix javi ix d'a stemplo Jehová b'aj ayec' eb' anima smasanil. 14 Axo ix yilan ix ayec' vin̈ rey chi', lin̈anoch vin̈ d'a stz'ey jun oy d'a amac' chi', ichataxon sb'eyb'al eb'. A d'a stz'eytac vin̈ rey chi' ayec' eb' yajal yed' eb' tz'ac'anoch sonal eb' sb'itani. Masanil eb' anima chi' stzalaj eb', spu'an sch'aac eb'. Yuj chi' ix sn̈ic'chitejb'at spichul ix, ix el yav ix:

—Pechum ex el yajal a ex tic. Pechum ex el yajal, xchi ix.

15 Ix yalan vin̈aj sacerdote Joiada d'a eb' yajalil eb' soldado icha tic:

—Iq'uequel ix a ex tzolan ex ec' chi'. A mach tz'och tzac'an yuj ix miljocab'chamoc, xchi vin̈.

Yujto toxo ix yal vin̈ sacerdote chi' to max yal-laj smiljicham ix d'a yamaq'uil stemplo Jehová. 16 Yuj chi' ix ic'jielta ix d'a scal eb' chi', ix ic'chajb'at ix b'aj tz'ochc'och sb'e eb' ayq'ue d'a yib'an̈ chej sc'och d'a spalacio vin̈ rey. Ata' ix miljicham ix yuj eb'.

17 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Joiada chi' to sb'ocan junoc strato vin̈ rey yed' eb' chon̈ab' to ol ochcan eb' schon̈ab'oc Jehová. Ix yalanpax vin̈ to ayocab' junoc strato vin̈ rey yed' eb' chon̈ab' chi'. 18 Ix lajvi chi', ix smac'anem lan̈naj stemplo Baal eb', ix smac'anpoj juntzan̈ altar eb' yed' juntzan̈ yechel. Ix mac'jipaxcham vin̈aj Matán, sacerdote yaj d'a Baal chi' d'a yichan̈ juntzan̈ altar chi'. Ix yac'anoch stan̈vumal stemplo Jehová vin̈aj Joiada chi'. 19 Ix elta eb' yajalil soldado, eb' quereteo, aton eb' stan̈van vin̈ rey chi' yed' masanil anima. Yaman ix aj yel eb' yed' vin̈ rey d'a yamaq'uil stemplo Jehová, masanto ix c'och eb' d'a palacio. A d'a spuertail b'aj ayec' eb' stan̈van palacio chi' ix c'och eb', ix em c'ojan vin̈aj rey Joás chi' d'a yol sc'ojnub' eb' rey. 20 Masanil eb' anima, ix tzalajq'ue eb', yujto a ix Atalía toxo ix miljicham ix d'a sti' palacio chi'. Icha chi' ix aj scan jun chon̈ab' chi' d'a junc'olal.

Ochnac vin̈aj Joás reyal d'a Judá

(2Cr 24.1-27)

21 Uque' ab'il sq'uinal vin̈aj rey Joás chi' ayic ix och vin̈ reyal d'a Judá.

12

1 Ayic uquexo ab'il yoch vin̈aj Jehú reyal d'a Israel, ix och vin̈aj Joás chi' reyal d'a Judá. 40 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Sibia sb'i ix snun vin̈, aj Beerseba ix. 2 Masanil tas ix sc'ulej vin̈aj Joás chi', te vach' d'a yichan̈ Jehová, yujto ix c'ayb'aj vin̈ yuj vin̈aj sacerdote Joiada. 3 Palta a b'aj syaq'uem sb'a anima d'a juntzan̈ lugar chaan̈, maj yiq'uel-laj vin̈, yuj chi' ixto yac'n̈ej silab' eb' anima yed' sn̈usan incienso eb' ta'.

4-5 Ay jun c'ual ix yal vin̈aj rey Joás chi' d'a eb' vin̈ sacerdote:

—Molec q'uen tumin yed' q'uen ofrenda tz'ic'jicot d'a stemplo Jehová, q'uen yovalil syac' junjun anima yed' jantac q'uen ofrenda ton̈ej tz'el d'a sc'ol eb' yac'ani. Junjun ex ol eyac' q'uen tumin ol e cha chi' yuj sb'oji templo, xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

6 Palta ayic ix el 23 ab'il yoch vin̈ reyal chi', manta jab'oc stemplo Jehová chi' sb'o eb' vin̈ sacerdote chi'. 7 Yuj chi' ix avtaj vin̈aj Joiada yed' juntzan̈xo eb' vin̈ sacerdote yuj vin̈, ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈:

—¿Tas yuj manta jab'oc templo tic tze b'o'o? A ticnaic d'a quichan̈b'at tic, man̈xooc ex laj ol e cha q'uen tumin d'a eb' anima tic. A jantac q'uen tumin ol ac'joc, yovalil scan q'uen yic sb'oji templo chi', xchi vin̈.

8 Ix scha sc'ol eb' vin̈ sacerdote chi' to man̈xooclaj eb' vin̈ schaan q'uen tumin chi', man̈xa paxlaj yalan yic eb' vin̈ sb'oan stemplo Jehová chi'. 9 Yuj chi' ix yic'cot jun caxa vin̈aj Joiada chi', ix yolan smacul te' vin̈, ix yac'ancan te' vin̈ d'a slac'anil altar d'a stojolal svach' mach tz'och d'a yol templo chi'. Aton ta' syaq'uem q'uen tumin eb' vin̈ sacerdote stan̈van sti' templo scha d'a eb' anima sc'och d'a templo chi'. 10 Ayic syilan eb' vin̈ to nivanxo q'uen tumin chi' ay d'a yol te' caxa chi', sc'och jun vin̈ stz'ib'um vin̈ rey yed' vin̈ sat sacerdote chi', sb'isan q'uen tumin chi' eb' vin̈. Slajvi chi' syac'anem q'uen eb' vin̈ d'a yol juntzan̈ mucuc. 11 Ayic slajvi sb'isan q'uen chi' eb' vin̈, syac'an q'uen eb' vin̈ d'a eb' vin̈ ayoch yilumaloc munlajel tas tz'aj sb'oxi templo chi', yic stupchaj eb' vin̈ sn̈ican te te', eb' vin̈ tz'ilan sb'o munlajel chi', 12 eb' vin̈ albañil yed' eb' vin̈ b'oum q'ueen. Ix manchaj pax te te' yed' q'uen q'ueen mac'b'ilpojoc yic tz'och d'a munlajel chi'. Sc'anchajpax q'uen tumin chi' d'a juntzan̈xo tas smanchaj yuj munlajel chi'. 13 A q'uen tumin syic'b'at eb' d'a templo chi', max c'anchajlaj q'uen yic sb'ochaj juntzan̈ vaso, pultu, q'uen ic'lab'el stan̈il b'aj tz'och sc'ac'al candil, q'uen nivac uc'ab' yed' trompeta yed' juntzan̈xo yamc'ab' nab'a oro yed' plata. 14 Palta a masanil q'uen tumin chi', a d'a eb' vin̈ ayoch d'a yib'an̈ yilan munlajel yic sb'oji stemplo Jehová chi', a d'a eb' vin̈ tz'ac'ji q'ueen. 15 Maj ch'olb'itaj smunlajel eb' vin̈ schaan q'uen tumin chi', yic slaj stupan eb' vin̈ munlajvum eb' vin̈, yujto te tz'acan syutej eb' vin̈ sb'oani. 16 Axo pax q'uen tumin tz'ac'ji yuj spacoc mul yed' silab' tz'ac'chaj yuj stupchaj mul, max ac'jilaj q'ueen d'a templo chi', yujto yic eb' vin̈ sacerdote yaj q'ueen.

17 A d'a jun tiempoal chi', a vin̈aj Hazael sreyal Siria, ix javi vin̈ yac' oval d'a chon̈ab' Gat, ix yac'an ganar jun chon̈ab' chi' vin̈, ix lajvi chi' ix cot vin̈ d'a sb'eal Jerusalén yac' oval. 18 A vin̈aj Joás sreyal Judá, ix smolb'ej jantac tas yac'nac eb' smam yicham vin̈ d'a stemplo Jehová, aton vin̈aj Josafat, vin̈aj Joram yed' vin̈aj Ocozías. Ix smolb'anpax juntzan̈ tas yac'nac vin̈ d'a templo chi' yed' masanil q'uen oro ayxo ec' ta' yed' masanil tas ay d'a spalacio vin̈. Masanil juntzan̈ chi' ix yac'b'at vin̈ d'a vin̈aj Hazael chi', yuj chi' majxo yac'laj oval chi' d'a Jerusalén chi'.

19 A jantacto yab'ixal vin̈aj Joás yed' masanil tastac ix sc'ulej vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Judá. 20 Ix smolb'an sb'a eb' vin̈ ayoch yajalil yed' vin̈aj Joás chi', ix smol alan eb' vin̈ d'a spatic vin̈. Ix smilancham vin̈ eb' vin̈ d'a jun pat b'aj mucb'il jun ch'olan d'a ti' b'e tz'emta d'a Sila. 21 A eb' vin̈ ix milancham vin̈ chi', aton vin̈aj Josacar yuninal vin̈aj Simat yed' vin̈aj Jozabad yuninal vin̈aj Somer. Ayic ix cham vin̈ chi', ix mucji vin̈ d'a schon̈ab' vin̈aj rey David. Axo vin̈ yuninal vin̈ scuchan Amasías ix ochcan reyal sq'uexuloc.

13

Ochnac vin̈aj Joacaz reyal d'a Israel

1 Ayic 23 ab'il yoch vin̈aj Joás yuninal vin̈aj Ocozías reyal d'a Judá, ix schaanel yich vin̈aj Joacaz yuninal vin̈aj Jehú yac'an reyal d'a Israel. 17 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Samaria. 2 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová. A juntzan̈ chucal sc'ulejnac vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat, vin̈ cuchb'annac eb' yetisraelal d'a chucal, a chi' ix sb'eyb'alej vin̈. 3 Yuj val chi' ix cot yoval sc'ool Jehová d'a eb' israel chi', nivan tiempo ix can eb' d'a yol sc'ab' vin̈aj Hazael sreyal Siria yed' pax d'a yol sc'ab' vin̈ yuninal vin̈, aton vin̈aj Ben-adad.

4 Yuj chi' ix lesalvi vin̈aj Joacaz chi' d'a Jehová, ix ab'chaj slesal vin̈ chi', yujto ix yil Jehová tas val tz'utaj eb' israel yuj vin̈ sreyal Siria chi', 5 yuj chi' ix ac'ji jun mach scolvaj d'a eb' yuj Jehová chi'. Icha chi' ix aj yel eb' d'a yol sc'ab' eb' sirio chi', ix canxi eb' d'a junc'olal, ichataxon yajec' eb' d'a yalan̈taxo. 6 Palta maj yactejcanlaj eb' sb'eyb'alan juntzan̈ chucal sc'ulejnac vin̈aj Jeroboam vin̈ cuchb'annac eb' yetisraelal d'a chucal. Ix q'uen̈ejchaan̈ eb' yed' jun chucal chi', an̈eja' ayec' jun yechel Asera d'a Samaria chi'.

7 A eb' soldado vin̈aj Joacaz chi', quenxon̈ej sb'isul eb', yujto a vin̈ sreyal Siria ix satanel eb'. 50-xon̈ej eb' sq'ue d'a yib'an̈ chej, lajun̈e' carruaje yic oval yed' 10 mil soldado sb'ey d'a yoc ayeq'ui.

8 A jantacto yab'ixal vin̈aj rey Joacaz yed' tastac ix sc'ulej vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel. 9 Axo yic ix cham vin̈, ix mucji vin̈ d'a Samaria. Ix lajvi chi', axo vin̈aj Joás vin̈ yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

Ochnac vin̈aj Joás reyal d'a Israel

10 Ayic 37 ab'ilxo yoch vin̈aj Joás reyal d'a Judá, ata' ix schael yich vin̈aj Joás yuninal vin̈aj Joacaz yac'an reyal d'a Israel, 16 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Samaria. 11 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová. A juntzan̈ chucal sc'ulejnac vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat, vin̈ cuchb'annacb'at eb' yetisraelal d'a chucal, a chi' ix sb'eyb'alej vin̈.

12 A jantacto yab'ixal vin̈aj Joás chi', tastac ix sc'ulej vin̈ yed' tas ix aj yac'an oval vin̈ yed' vin̈aj Amasías sreyal Judá, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel. 13 Ayic ix cham vin̈aj Joás chi', ix mucji vin̈ d'a Samaria b'aj mucan juntzan̈xo eb' vin̈ sreyal Israel. Axo vin̈aj Jeroboam ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈.

A schamel vin̈aj Eliseo

14 Ayic manto cham vin̈aj Joás sreyal Israel chi', ix xid'ec' vin̈ yil vin̈aj Eliseo ayic te penaay vin̈aj Eliseo chi' yuj jun yab'il ix ic'an schami. Yuj chi' ix oc'q'ue vin̈aj Joás chi' d'a vin̈, ix och lac'naj vin̈ d'a vin̈, ix yalan vin̈ rey chi':

—Ay mamin, lajan ach icha noc' chej yed' carruaje yic oval d'ayon̈ israel on̈ tic, yujto tzach colvajn̈ej d'ayon̈, xchi vin̈.

15 Ix yalan vin̈aj Eliseo chi':

—Ic'cot junoc a jul-lab' yed' jayeoc sjul-lab'il, xchi vin̈.

Ix yic'ancot vin̈ rey chi'. 16-17 Ix yalan vin̈aj Eliseo chi':

—Jac ventena d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Ix sjacan vin̈ rey chi', ix yalan vin̈aj Eliseo chi': B'ooch a jul-lab' chi' yic ol ach julvajoc, xchi vin̈.

Yacb'an yamb'il te' yuj vin̈ rey chi', ix yac'anoch sc'ab' vin̈aj Eliseo d'a yib'an̈ sc'ab' vin̈ rey chi'.

—Julvajan̈ an, xchi vin̈.

Ix julvajb'at vin̈ rey chi', ix yalan vin̈aj Eliseo chi':

—A a jul-lab' tic sch'oxanel scolval Jehová d'a schon̈ab' to ol ac' ganar eb' sirio d'a Afec, ol a satanel eb' smasanil, xchi vin̈.

18 Ix yalanxi vin̈aj Eliseo chi' d'a vin̈ rey chi':

—Yam juntzan̈ a jul-lab', xchi vin̈.

Ayic ix syaman sjul-lab' vin̈ chi', ix yalan vin̈aj Eliseo chi':

—A ticnaic, tecub'tan̈ejem d'a sat luum, xchi vin̈.

Yuj chi' oxel ix stequem vin̈ rey chi', ix och vaan vin̈. 19 Ix cot yoval vin̈aj Eliseo chi', ix yalan vin̈:

—Octom ix a tequem oel vaqueloc, tato icha chi', icham chi' ol aj a satanel eb' sirio chi' smasanil. Ocxo jun, oxeln̈ej ol ac' ganar eb', xchi vin̈.

20 Ix cham vin̈aj Eliseo chi', ix mucchaj vin̈.

Junjun ab'il tzuln̈ejec' eb' moabita elc'al d'a yol smacb'en eb' israel. 21 A junel, ix b'at juntzan̈ eb' israel smuc jun chamnac. Ayic van sc'och eb' b'aj ol smuc chi', ix yilan eb' sjavi eb' elc'um chi', toxon̈ej ix syumcanoch jun chamnac chi' eb' b'aj mucan vin̈aj Eliseo chi', ix b'at eb' elelal. Ayic ix och tennaj jun chamnac chi' d'a sb'aquil vin̈aj Eliseo chi', ix pitzvixi, ix q'uex lin̈an.

Ix ac'ji ganar eb' sirio yuj vin̈aj Joás

22 Ix te ixtaj val eb' israel yuj vin̈aj Hazael sreyal Siria ayic pitzanto vin̈aj rey Joacaz. 23 Palta ix yac' svach'c'olal Jehová d'a eb', ix oc' sc'ol d'a eb' yujn̈ej strato yed' vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Jacob. Yuj chi' maj schalaj satjiel eb', maj yiq'uel-laj eb' d'a yichan̈.

24 Ayic ix cham vin̈aj Hazael sreyal Siria chi', axo vin̈ yuninal vin̈ scuchan Ben-adad ix ochcan reyal sq'uexuloc. 25 Yuj chi', a vin̈aj Joás yuninal vin̈aj Joacaz ix ic'anxicanec' juntzan̈ chon̈ab' ix yiq'uec' vin̈aj Hazael d'a vin̈aj rey Joacaz ayic ix yac'an oval eb'. Oxel ix ac'ji ganar vin̈aj Ben-adad yuj vin̈aj Joás chi'. Icha chi' ix yutej vin̈ scolanxican juntzan̈ chon̈ab' chi'.

14

Ochnac vin̈aj Amasías reyal d'a Judá

(2Cr 25.1-28)

1 Ayic schab'ilxo ab'il yoch vin̈aj Joás yuninal vin̈aj Joacaz reyal d'a Israel, ix schaanel yich vin̈aj Amasías yuninal vin̈aj Joás yac'an reyal d'a Judá. 2 A vin̈aj Amasías chi', 25 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal chi'. 29 ab'il ix yac' reyal chi' vin̈ d'a Jerusalén. Joadán sb'i ix snun vin̈, aj Jerusalén ix. 3 A tas ix sc'ulej vin̈ vach' d'a yichan̈ Jehová, palta maj c'ochlaj icha sc'ulejnac vin̈aj David, aton smam yicham vin̈. A sb'eyb'al vin̈aj Joás vin̈ smam vin̈ ix sb'eyb'alej. 4 A juntzan̈ lugar chaan̈ b'aj tz'och ejmelal, maj yiq'uel-laj vin̈, yuj chi' ix yac'n̈ej silab' eb' anima ta', ix sn̈usanpax incienso eb'.

5 Ayic ix yic'an val yip yopisio vin̈aj Amasías chi', ix smilcham eb' vin̈ ay yopisio vin̈, aton eb' vin̈ miljinac cham vin̈ smam vin̈. 6 Palta maj smilchamlaj eb' yuninal eb' vin̈ ix cham chi' vin̈, yujto tz'ib'ab'ilcan d'a ley Moisés, b'aj syalcan Jehová icha tic: A eb' mamab'il, max yal-laj scham eb' yuj smul yuninal, an̈ejtona' eb' uninab'il, max yalpax scham eb' yuj smul smam, palta junjun mach scham yuj smul, xchi Jehová.

7 Ix smilpaxcham 10 mil eb' edomita vin̈aj Amasías d'a oval d'a lum Span̈anil Atz'am Atz'am. Ix yac'pax ganar chon̈ab' Sela vin̈, ix yac'ancan scuch vin̈ Jocteel, aton chi' ix sb'iejcani.

8 Ix lajvi chi', ix schecanb'at eb' schecab' vin̈ d'a vin̈aj Joás sreyal Israel, yuninal vin̈aj Joacaz yixchiquin vin̈aj Jehú. Ix yalanb'at vin̈ icha tic: Cotan̈, cac' oval, xchib'at vin̈. 9 Palta ix yac'anb'at spac vin̈aj Joás chi' icha tic: Ay jun te' sac q'uiix, ix yalb'at te' d'a te' c'ute' ay d'a Líbano: Ac' ix isil yetb'eyumoc vin̈ vunin, xchi te'. Palta axo noc' chium noc' ix ec' ta', ix stec'anem lad'an te' sac q'uiix chi' noc'. 10 Yel ix ac' ganar eb' edomita chi', yuj chi' tzic'valchaan̈ a b'a ticnaic. Vach' toni, ic'chaan̈ a b'a d'a a pat. Tato tza nib'ej ac' oval ved'oc, a jun chi' ton̈ej ol cot d'a ib'an̈ yuuj yed' d'a yib'an̈ Judá, xchib'at vin̈.

11 Palta maj schalaj yab' juntzan̈ chi' vin̈aj Amasías chi'. Yuj chi' ix cot vin̈aj Joás chi' yac' oval yed' vin̈, ix schalaj sb'a eb' vin̈ d'a Bet-semes d'a yol yic Judá. 12 Ix ac'ji ganar eb' soldado yic Judá chi' yuj eb' soldado yic Israel, toxon̈ej ix el lemnaj eb', ix paxcan eb' d'a spat. 13 Ix yamchaj vin̈aj Amasías sreyal Judá chi' yuj vin̈aj Joás chi' d'a Bet-semes chi', ix ic'jiq'ue vin̈ d'a Jerusalén yuj vin̈. Ix sjuanem 180 metro smuroal chon̈ab' chi' eb' soldado, ix b'at d'a puerta yic eb' aj Efraín masanto d'a spuertail schiquin. 14 Ix yic'anpax masanil q'uen oro vin̈aj Joás chi', q'uen plata yed' pax masanil tastac ay d'a stemplo Jehová yed' masanil tas ay d'a spalacio vin̈aj rey Amasías chi'. Ay pax juntzan̈ anima ix yic'b'at vin̈ d'a Samaria yic tz'ac'ji pural vin̈aj Amasías chi' yoch junc'olal yed' vin̈.

15 A jantacto yab'ixal vin̈aj Joás chi', tastac ix sc'ulej vin̈ yed' tas ix aj yac'an oval vin̈ yed' vin̈aj Amasías sreyal Judá, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel. 16 Ayic ix cham vin̈aj Joás chi', ix mucji vin̈ d'a Samaria b'aj mucan juntzan̈xo eb' vin̈ sreyal Israel. Axo vin̈aj Jeroboam ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈.

17 A vin̈aj Amasías yuninal vin̈aj Joás sreyal Judá chi', 15 ab'ilto ix can vin̈ ayic ix cham vin̈aj Joás yuninal vin̈aj Joacaz sreyal Israel. 18 A jantacto yab'ixal vin̈aj Amasías chi', tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Judá. 19 Ay juntzan̈ eb' vin̈ ay d'a Jerusalén ix och ajc'olal d'a vin̈aj Amasías chi', yuj chi' ix b'at vin̈ elelal d'a Laquis. Palta ix ochn̈ej eb' vin̈ d'a spatic vin̈, yuj chi' ata' ix cham vin̈ yuj eb' vin̈. 20 Ix yic'anb'at vin̈ eb' vin̈ d'a yib'an̈ chej, ix mucji vin̈ d'a Jerusalén b'aj mucan eb' smam yicham vin̈ d'a schon̈ab'can vin̈aj David. 21 Yuj chi' masanil eb' aj Judá ix ac'anoch vin̈aj Azarías reyal sq'uexuloc vin̈ smam chi'. 16 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal chi'. 22 Ayic ayxo och vin̈ reyal sq'uexuloc vin̈ smam chi', ix yic'anxiec' chon̈ab' Elat vin̈, ix sb'oanxiq'ue vin̈.

Ochnac vin̈aj schab'il Jeroboam‘R’sreyaloc Israel

23 Ayic 15 ab'ilxo yoch vin̈aj Amasías yuninal vin̈aj Joás reyal d'a Judá, ix schaanel yich vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Joás yac'an reyal d'a Israel, 41 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Samaria. 24 Palta te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová. A juntzan̈ chucal sc'ulejnac vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat, vin̈ cuchb'annacb'at eb' yetisraelal d'a chucal, a chi' ix sb'eyb'alej vin̈.

25 A vin̈aj Jeroboam chi' ix ic'anxiec' b'aj tz'ec'taxon smojonal smacb'en Israel, sb'atn̈ej b'aj tz'ochc'och b'e d'a Hamat masanto d'a a' mar yic Arabá, icha aj yalannaccan Jehová sDiosal Israel d'a vin̈aj Jonás schecab', aton vin̈ yuninal vin̈aj Amitai aj Gat-hefer. 26 Yujto ix yil Jehová to te ya tz'ec' eb' israel smasanil, malaj val junoc mach scolvaj yed' eb'. 27 Yuj chi' a vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Joás ix yac'lab'ej Jehová scolan eb', yujto malaj d'a spensar Jehová satanel schon̈ab' d'a juneln̈ej.

28 A jantacto yab'ixal vin̈aj Jeroboam chi', tastac ix sc'ulej vin̈ yed' jantac oval ix yac' vin̈ ayic ix yic'anxiec' juntzan̈ chon̈ab' vin̈ d'a Judá, aton Damasco yed' Hamat, masanil juntzan̈ chi', tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel. 29 Ayic ix cham vin̈aj Jeroboam chi', ix mucji vin̈ b'aj mucan eb' vin̈ sreyal Israel, axo vin̈aj Zacarías yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

15

Ochnac vin̈aj Azarías sreyaloc Judá

(2Cr 26.3-5,16-23)

1 Ayic 27 ab'il yoch vin̈aj Jeroboam reyal d'a Israel, ata' ix schael yich vin̈aj Azarías yuninal vin̈aj Amasías yac'an reyal d'a Judá. 2 16 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal chi'. 52 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Jecolías sb'i ix snun vin̈, aj Jerusalén ix.

3 A tas ix sc'ulej vin̈aj Azarías chi' vach' d'a yichan̈ Jehová, icha sc'ulejnac vin̈aj Amasías smam vin̈. 4 Palta a juntzan̈ lugar chaan̈ b'aj tz'och ejmelal, maj yiq'uel-laj vin̈, ix yac'n̈ej silab' eb' anima, ix sn̈usanpax incienso eb' ta'. 5 Ix yac'och jun yab'il scuch lepra Jehová d'a vin̈ rey chi' masanto ix cham vin̈. Yuj chi', majxo ajlaj vin̈ rey chi' d'a spalacio, ch'oc patil b'aj ix ajec' vin̈. Axo vin̈aj Jotam, vin̈ yuninal vin̈, a' vin̈ ix och yilumaloc spalacio vin̈ chi', ix yac'anpax yajalil vin̈ d'a Judá chi'.

6 A jantacto yab'ixal vin̈aj Azarías yed' tastac ix sc'ulej vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Judá. 7 Ayic ix cham vin̈, ix mucji vin̈ d'a schon̈ab'can vin̈aj rey David d'a slac'anil b'aj mucan eb' smam yicham, axo vin̈aj Jotam vin̈ yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

Ochnac vin̈aj Zacarías reyal d'a Israel

8 Ayic 38 ab'ilxo yoch vin̈aj Azarías reyal d'a Judá, ix och vin̈aj Zacarías yuninal vin̈aj Jeroboam reyal d'a Israel, vaque' ujal ix yac' reyal vin̈ d'a Samaria. 9 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová, icha ix sc'ulej eb' smam yicham vin̈. A juntzan̈ chucal sc'ulejnac vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat, vin̈ cuchb'annacb'at eb' yetisraelal d'a chucal, a chi' ix sb'eyb'alej vin̈.

10 Axo vin̈aj Salum yuninal vin̈aj Jabes ix och ajc'olal d'a vin̈, ix b'at jucnaj vin̈ d'a vin̈aj Zacarías chi', ix smilancham vin̈ vin̈ d'a yichan̈ eb' chon̈ab'. Axo vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈.

11 A jantacto yab'ixal vin̈aj Zacarías chi', tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel. 12 Icha chi' ix aj yelc'och tas yalnaccan Jehová d'a vin̈aj Jehú, ayic yalannac to a eb' yin̈tilal vin̈, ol ochn̈ej eb' reyal d'a Israel masanto d'a schan̈il macan̈ yin̈tilal chi'.

Ochnac vin̈aj Salum reyal d'a Israel

13 A vin̈aj Salum chi', ix schael yich vin̈ yac'an reyal ayic 39 ab'ilxo yoch vin̈aj Azarías reyal d'a Judá, palta junn̈ej ujal ix yac' reyal vin̈ d'a Samaria. 14-16 Axo vin̈aj Manahem yuninal vin̈aj Gadi ix cot yed' eb' vin̈ soldado d'a Tirsa, ix yac'an oval eb' vin̈ d'a chon̈ab' Tifsa. Ix smilancham masanil eb' anima eb' vin̈ ta' yed' masanil anima ay d'a yol smacb'en Tifsa chi'. Ix tecjielta yol sc'ol eb' ix yab'ix yuj eb' vin̈. Masanil tas ay ta', ix yic'b'at eb' vin̈. Icha chi' ix sc'ulej eb' vin̈ yujto maj chajioch eb' vin̈ yuj eb' aj chon̈ab' chi' d'a yol schon̈ab' chi'. Ix lajvi chi', ix c'och vin̈aj Manahem chi' d'a Samaria yac' oval yed' vin̈aj Salum chi'. Ayic ix lajvi smilancham vin̈aj Salum chi' vin̈, axo vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈.

A jantacto yab'ixal vin̈aj Salum chi' yed' tas ix aj yoch vin̈ ajc'olal d'a vin̈aj Zacarías, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel.

Ochnac vin̈aj Manahem reyal d'a Israel

17 Ayic 39 ab'ilxo yoch vin̈aj Azarías reyal d'a Judá, ix schaanel yich vin̈aj Manahem yuninal vin̈aj Gadi yac'an reyal d'a Israel. 10 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Samaria. 18 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová, yujto a chucal sc'ulejnac vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat, vin̈ cuchb'annac b'at eb' yetisraelal d'a chucal, a chi' ix sb'eyb'alej vin̈.

A d'a stiempoal ayoch vin̈aj Manahem reyal chi', 19 ix javi vin̈aj Pul sreyal Asiria yac' oval d'a Israel chi'. Yuj chi' 750 quintal q'uen plata ix yac' vin̈ d'a vin̈aj Pul chi' yic tz'och vin̈ yed' vin̈ yic vach' scann̈ej vin̈ d'a yopisio. 20 Ix yac'och 50 siclo q'uen plata vin̈aj Manahem chi' d'a yib'an̈ junjun eb' b'eyum d'a yol smacb'en Israel chi', yic syal stupan q'uen tumin syac' vin̈ d'a vin̈ sreyal Asiria chi'. Icha chi' ix aj smeltzaj vin̈ sreyal Asiria chi' d'a schon̈ab', majxo ochlaj vaan vin̈ d'a yol yic Israel chi'.

21 A jantacto yab'ixal vin̈aj Manahem yed' tastac ix sc'ulej, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel. 22 Ix lajvi chi' ix cham vin̈, axo vin̈aj Pekaía vin̈ yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

Ochnac vin̈aj Pekaía reyal d'a Israel

23 Ayic 50 ab'ilxo yoch vin̈aj Azarías reyal d'a Judá, ix och vin̈aj Pekaía yuninal vin̈aj Manahem reyal d'a Israel. Chab' ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Samaria. 24 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová. A juntzan̈ chucal sc'ulejnac vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat, vin̈ cuchb'annacb'at eb' yetisraelal d'a chucal, a chi' ix sb'eyb'alej vin̈.

25 Palta a vin̈aj Peka yuninal vin̈aj Remalías yajal eb' vin̈ soldado vin̈aj Pekaía chi', ix och vin̈ ajc'olal d'a vin̈aj Pekaía chi', ix yac'anoch sb'a 50 eb' vinac aj Galaad yed' vin̈. Ix miljicham vin̈aj Pekaía chi' yuj eb' vin̈ d'a scuartel d'a yol spalacio d'a Samaria yed' vin̈aj Argob yed' vin̈aj Arie. Axo vin̈aj Peka chi' ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈.

26 A jantacto yab'ixal vin̈aj Pekaía chi' yed' tastac ix sc'ulej, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel.

Ochnac vin̈aj Peka reyal d'a Israel

27 Ayic 52 ab'ilxo yoch vin̈aj Azarías reyal d'a Judá, ix och vin̈aj Peka yuninal vin̈aj Remalías reyal d'a Israel. 20 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Samaria. 28 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová. A juntzan̈ chucal sc'ulejnac vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat, vin̈ cuchb'annacb'at eb' yetisraelal d'a chucal, a chi' ix sb'eyb'alej vin̈.

29 A d'a stiempoal ayoch vin̈aj Peka reyal d'a Israel chi', ata' ix javi vin̈aj Tiglat-pileser sreyal Asiria, ix ac'ji ganar juntzan̈ chon̈ab' tic yuj vin̈: Aton Ijón, Abel-bet-maaca, Janoa, Cedes, Hazor, Galaad, Galilea yed' masanil yol yic Neftalí. Masanil eb' cajan d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', ix ic'jib'at eb' icha preso d'a Asiria chi'. 30 Ayic 20 ab'ilxo yoch vin̈aj Jotam yuninal vin̈aj Azarías reyal d'a Judá, a vin̈aj Oseas yuninal vin̈aj Ela ix och ajc'olal d'a vin̈aj Peka yuninal vin̈aj Remalías chi', ix smilancham vin̈aj Peka chi' vin̈, axo vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈.

31 A jantacto yab'ixal vin̈aj Peka yed' tastac ix sc'ulej vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel.

Ochnac vin̈aj Jotam reyal d'a Judá

(2Cr 27.1-9)

32 Ayic schab'il ab'il yoch vin̈aj Peka yuninal vin̈aj Remalías reyal d'a Israel, ix och vin̈aj Jotam yuninal vin̈aj Azarías reyal d'a Judá. 33 A vin̈aj Jotam chi', 25 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal chi', 16 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Jerusa sb'i ix snun vin̈, yisil ix vin̈aj Sadoc.

34 Masanil tas ix sc'ulej vin̈aj Jotam chi', te vach' d'a yichan̈ Jehová, icha val sb'eyb'al vin̈aj Azarías smam vin̈. 35 Ix sb'o'och spuertail stemplo Jehová vin̈ d'a yib'an̈, palta a juntzan̈ lugar chaan̈ b'aj tz'och ejmelal, maj yiq'uel-laj vin̈, ix yac'n̈ej silab' eb' anima yed' sn̈usan incienso eb' ta'.

36 A jantacto yab'ixal vin̈aj Jotam yed' tastac ix sc'ulej vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Judá.

37 A d'a jun tiempoal chi' ix och ijan Jehová yac'ancot vin̈aj Rezín sreyal Siria yed' vin̈aj Peka yuninal vin̈aj Remalías yac' oval yed' Judá chi'. 38 Ayic ix cham vin̈aj Jotam chi', ix mucji vin̈ d'a schon̈ab' vin̈aj rey David, vin̈ smam yicham vin̈. Ix lajvi chi' axo vin̈aj Acaz yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

16

Ochnac vin̈aj Acaz reyal d'a Judá

(2Cr 28.1-27)

1 Ayic 17 ab'ilxo yoch vin̈aj Peka yuninal vin̈aj Remalías reyal d'a Israel, ix schaanel yich vin̈aj Acaz yuninal vin̈aj Jotam yac'an reyal d'a Judá. 2 Ayxo 20 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal chi'. 16 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová, maj sb'eyb'alej sb'eyb'al vin̈aj David smam yicham vin̈. 3 An̈ej sb'eyb'al juntzan̈ eb' vin̈ sreyal Israel ix sb'eyb'alej vin̈. Ix sn̈ustz'a yuninal vin̈ silab'il. Lajan val ix sc'ulej vin̈ icha val sb'eyb'al juntzan̈ nación ic'b'ilel yuj Jehová ayic yochnac eb' israel d'a luum tic. 4 An̈ejtona' ix yac' silab' vin̈, ix sn̈usanpax incienso vin̈ d'a juntzan̈ lugar chaan̈ b'aj tz'och ejmelal d'a jolomtac vitz yed' d'a yichtac te te' c'ayum xiil.

5 A d'a jun tiempoal chi', a vin̈aj Rezín sreyal Siria yed' vin̈aj Peka yuninal vin̈aj Remalías sreyal Israel, ix c'och eb' vin̈ d'a Jerusalén yic syac'an oval eb' vin̈ yed' vin̈aj rey Acaz chi'. Ix oymaj eb' vin̈ d'a spatictac Jerusalén chi', palta maj yac'laj ganar eb' vin̈. 6 An̈eja' d'a jun tiempoal chi', a vin̈ sreyal Edom ix ac'an ganar chon̈ab' Elat, ix ochcan yicoc Edom chi'. A eb' aj Judá cajan ta', ix pechjiel eb' yuj vin̈, axo eb' aj Edom chi' ix cann̈ej cajan ta'.

7 Ix lajvi chi', ix schecanb'at jayvan̈ eb' schecab' vin̈aj Acaz d'a vin̈aj Tiglat-pileser sreyal Asiria, yic sb'at alchaj d'a vin̈ icha tic: Svac'och in b'a d'a yol a c'ab'. Yuj chi' cotan̈ yuj tzul in a colan d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Siria yed' vin̈ sreyal Israel, yujto van yac'an oval eb' vin̈ ved'oc, xchi b'at vin̈.

8 Yuj chi', a vin̈aj Acaz chi', ix yiq'uelta q'uen plata vin̈ yed' q'uen oro d'a stemplo Jehová yed' q'uen ay d'a spalacio vin̈, ix sianb'at q'ueen vin̈ d'a vin̈ sreyal Asiria chi'. 9 Ix sc'anab'ajej vin̈ sreyal Asiria chi' tas ix yal vin̈aj Acaz chi', yuj chi' ix cot vin̈ yed' eb' soldado yac' oval d'a Damasco. Ix yac'an ganar jun chon̈ab' chi' vin̈. A eb' cajan ta', ix ic'jib'at eb' yuj vin̈ d'a Kir. Ix smilanpaxcham vin̈aj Rezín chi' vin̈.

10 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈aj rey Acaz d'a Damasco scha vin̈aj Tiglat-pileser chi'. Ata' ix yil jun altar vin̈, ix stz'ib'anb'at yechel jun altar chi' vin̈ d'a vin̈aj sacerdote Urías d'a Jerusalén. 11 Icha chi' ix aj sb'oanq'ue jun altar vin̈aj sacerdote Urías chi', lajan ix aj icha yechel ix yac'cot vin̈aj rey Acaz d'a Damasco chi'. Vach'xo yaji ayic ix jax vin̈aj Acaz chi' d'a Jerusalén.

12 Ayic ix jax vin̈ d'a Jerusalén chi', ix yilan jun altar chi' vin̈, ix snitzanoch sb'a vin̈ d'a stz'ey yic sn̈usantz'a silab' vin̈ d'a yib'an̈. 13 Ix yac'an noc' silab' vin̈ stz'a smasanil yed' ofrenda yed' tas svaji. Ix secanpaxem vino vin̈ d'a yib'an̈ altar chi' d'a ofrendail. Ix stzicanpaxoch schiq'uil noc' silab' yic junc'olal vin̈ d'a spatictac altar chi'.

14 Axo pax altar bronce ay d'a yichan̈ stemplo Jehová, ix yiq'uel vin̈ d'a scal jun ac' altar chi' yed' stemplo Jehová chi', ix yac'an can vin̈ d'a stojolal snorteal jun ac' altar chi'. 15 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈aj sacerdote Urías chi' icha tic: A ticnaic a masanil noc' silab' tz'ac'ji d'a q'uin̈ib'alil yed' d'a yemc'ualil yed' ofrenda d'a tas svaji yed' vino, an̈ej d'a yib'an̈ jun ac' altar tic tz'ac'ji. An̈eja' juntzan̈xo silab' syac' eb' chon̈ab' yed' vic a in tic, a d'a yib'an̈ jun altar chi' stz'ai. Stzicchajpaxoch schiq'uil noc' silab' chi' d'a spatictac. Palta axo jun altar bronce chi', vic tz'ajcani yic ata' tzin c'anb'ej in b'a d'a Jehová.

16 Ix sc'anab'ajej vin̈aj Urías chi' icha val ix aj yalan vin̈ rey chi'. 17 Ix schecan vin̈ rey chi' ic'chajel yol sat smarcoal juntzan̈ carreta nab'a bronce d'a templo. Ix ic'chajpaxel palangana ayem d'a yib'an̈. Ix yic'anpaxel q'uen yechel mam vacax nab'a bronce ayoch d'a yalan̈ jun nivan pila, axo d'a yib'an̈ q'uen q'ueen d'a sat luum ix yac'canem vin̈. 18 Yic vach' scan vin̈ d'a sat vin̈ sreyal Asiria chi', yuj chi' ix yiq'uel jun yed'tal b'aj scan eb' rey d'a sc'ual ic'oj ip vin̈ d'a stemplo Jehová yed' spuertail ay d'a spatiqueli, aton b'aj tz'och vin̈ rey d'a templo chi'.

19 A jantacto yab'ixal vin̈aj rey Acaz yed' tastac ix sc'ulej vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Judá. 20 Ayic ix cham vin̈, ix mucji vin̈ b'aj mucan eb' smam yicham d'a schon̈ab'can vin̈aj David. Axo vin̈aj Ezequías yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

17

Ix ac'ji ganar chon̈ab' Samaria

1 Ayic 12 ab'il yoch vin̈aj Acaz reyal d'a Judá, axo vin̈aj Oseas yuninal vin̈aj Ela ix och reyal d'a Israel, b'alun̈e' ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Samaria. 2 Chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová, vach'chom maj c'och ijan icha schucal juntzan̈ eb' vin̈ rey ec'nac d'a Israel chi' d'a yalan̈taxo.

3 A vin̈aj Salmanasar sreyal Asiria, ix yac' oval vin̈ yed' vin̈aj Oseas chi'. Ix can vin̈aj Oseas chi' d'a yalan̈ smandar vin̈, ix yac'an q'uen tumin vin̈ d'a vin̈ sreyal Asiria chi' d'a junjun ab'il. 4 Palta ix yactej vin̈aj Oseas chi' yac'an q'uen tumin chi', ix schecanb'at schecab' vin̈ d'a vin̈aj So sreyal Egipto yic scolvaj vin̈ yed' vin̈ yic tz'el vin̈ d'a yalan̈ smandar vin̈ sreyal Asiria chi'. Yuj chi' a vin̈aj rey Salmanasar ix yaman vin̈aj Oseas chi', ix yac'anoch vin̈ vin̈ d'a preso. 5 Ix lajvin̈ej chi', ix syamanoch vin̈ yic'anec' masanil smacb'en Israel chi'. Oxe' ab'il ix yoymitej chon̈ab' Samaria vin̈. 6 Axo ix aji, a d'a sb'alun̈il ab'il yoch vin̈aj Oseas chi' reyal, ix ac'ji ganar Samaria yuj vin̈aj Salmanasar sreyal Asiria chi'. Yuj chi' ix ic'jib'at masanil eb' israel d'a preso. Axo d'a chon̈ab' Halah d'a yol yic Habor d'a sti' a' Gozán yed' d'a juntzan̈xo chon̈ab' yic eb' medo, ix ac'jib'at eb' yuj vin̈.

7 Icha chi' ix aj scot jun chi' d'a yib'an̈ eb' israel chi', yujto ix och val smul eb' d'a yichan̈ Jehová sDiosal. A Jehová chi' ic'jinaquelta eb' smam yicham eb' d'a Egipto, d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Egipto chi'. Ochnac eb' ejmelal d'a juntzan̈ comon dios, 8 sb'eyb'alannac sb'eyb'al juntzan̈ nación eb', aton juntzan̈ yic'naquel Jehová d'a yichan̈ eb' yed' juntzan̈ b'eyb'al b'aj ix cuchb'aj eb' yuj juntzan̈ eb' vin̈ sreyal.

9 Elc'altac ix sc'ulej juntzan̈ tas man̈ vach'oc eb' d'a yichan̈ Jehová sDiosal, ix sb'oanq'ue juntzan̈ lugar chaan̈ eb' d'a junjun nivac chon̈ab' yed' d'a junjun cuartel, yic b'aj tz'och eb' ejmelal. 10 Ix sb'oanpaxq'ue q'uen q'ueen eb' yic syal sb'a eb' d'ay, ix sb'oanpax te te' eb' yic yechel jun sdiosal eb' scuch Asera. A d'a tzalquixtac yed' d'a yich te te' c'ayum xiil sb'o juntzan̈ chi' eb'. 11 Ata' ix sn̈us incienso eb' icha val sb'eyb'al juntzan̈ nación yic'naquel Jehová d'a yichan̈ eb'. Ix stzuntzancot yoval sc'ol Jehová chi' eb'. 12 Ix och eb' ejmelal d'a yechel comon dios, aton val juntzan̈ yalnac Jehová to ay yovalil yoch eb' ejmelal d'ay.

13 Ix schec Jehová yal eb' schecab' d'a Israel yed' d'a Judá: Naec e b'a d'a masanil e chuc b'eyb'al, c'anab'ajejec masanil checnab'il, cachnab'il yed' masanil c'ayb'ub'al vac'nac d'a eb' e mam eyicham. An̈eja' eb' in checab' van yalan eb' d'ayex, xchi Jehová, xchi eb'. 14 Palta man̈ val jab'oc ix scha eb' yab'i, te pit ix yutej spensar eb' icha yutejnac sb'a eb' smam yicham eb', yujto maj yac'och Jehová sDiosal eb' d'a sc'ool. 15 Ix spatiquejel ley eb' yed' trato sb'onac Jehová yed' eb' smam yicham eb' chi'. Ix spatiquejpaxel checnab'il ix alchaj d'a eb'. Ix ochpax tzac'an eb' yuj juntzan̈ dios malaj jab'oc yelc'ochi. A yuj juntzan̈ chi' man̈xa jab'oc yelc'och eb', axon̈ej schuc b'eyb'al juntzan̈xo nación ix sb'eyb'alej eb', juntzan̈ to ay yovalil yuj Jehová sb'eyb'alaji. 16 Ix yactancan masanil schecnab'il Jehová sDiosal eb', ix sb'oan chab' yechel vacax eb' sdiosaloc. Ay pax jun te' yechel ix Asera b'aj ix och eb' ejmelal. Ix ochpax eb' ejmelal d'a q'uen c'anal yed' d'a Baal. 17 Ix sn̈usantz'a yal yuninal eb' silab'il d'a comon dios, ix sc'anb'an sb'a eb' d'a eb' naumel lolonel yed' d'a eb' aj chum. Ix ste c'ulejn̈ej chucal eb' d'a yichan̈ Jehová. Icha val chi' ix aj stzuntzancot yoval sc'ol Jehová eb'.

18 Yuj chi' ix te cot yoval sc'ol Jehová d'a Israel, ix yic'anel eb' d'a yichan̈. Axon̈ej eb' yin̈tilal Judá ix can yuuj. 19 Maj sc'anab'ajej pax schecnab'il Jehová sDiosal eb' aj Judá chi'. Palta ix sb'eyb'alej eb' icha val tas ix sb'eyb'alej eb' israel chi'. 20 Yuj chi', masanil eb' yin̈tilal Israel ix paticanel Jehová, ix ac'jioch eb' d'a yol sc'ab' juntzan̈ eb' ch'oc chon̈ab'il yic tz'ixtaj eb' yuj eb', masanto ix yal yel eb' d'a yichan̈ Jehová chi'. 21 Ayic ix ic'jiel lajun̈e' in̈tilal eb' israel d'a yol sc'ab' eb' yin̈tilal vin̈aj David, axo vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat ix yac'och eb' sreyaloc. Aton vin̈ ix cuchb'anel eb' d'a spatic Jehová, te nivan chucal ix sc'ulej eb' yuj vin̈. 22 Icha val chi' ix te aj yoch smul eb', ix sc'ulejn̈ej eb' icha chucal ix sc'ulej vin̈aj Jeroboam chi'. 23 Yuj chi', ix yiq'uel eb' israel chi' Jehová d'a yichan̈, icha ix aj yalancan eb' schecab'. Ix ic'jib'at eb' preso d'a Asiria, ix cann̈ej eb' ta'.

Ix ochxi Samaria chon̈ab'il

24 A vin̈ sreyal Asiria chi' ix ic'ancot eb' anima ay d'a juntzan̈ chon̈ab' tic: Aton Babilonia, Cuta, Ava, Hamat yed' Sefarvaim. Aton eb' chi' ix cajnaj yuj vin̈ d'a yol yic Samaria sq'uexuloc eb' israel. Icha chi' ix ajec' cajan juntzan̈ anima chi' d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a yol smacb'en Samaria chi'. 25 A juntzan̈ anima ix javi cajan chi', max ochlaj eb' ejmelal d'a Jehová, yuj chi' ix yac'cot noc' choj Jehová d'a scal eb', ix miljicham jayvan̈ eb' yuj noc'. 26 Ix alchaj d'a vin̈ sreyal Asiria chi' icha tic: A eb' anima ix ac'b'at d'a Samaria yic b'at cajnaj eb' ta', man̈ yojtacoc eb' yoch ejmelal d'a sDiosal jun lugar chi', yuj chi' a jun Dios chi' schecancot noc' choj d'a eb', smiljicham eb' yuj noc', xchi eb'.

27 Yuj chi' ix ac'ji meltzaj junoc eb' vin̈ sacerdote ic'b'ilb'at d'a preso chi' yuj vin̈ sreyal Asiria chi', yic vach' tz'aj vin̈ ta', yic sc'ayb'aj eb' anima chi' yuj vin̈ d'a tas snib'ej sDiosal jun chon̈ab' chi'.

28 Yuj chi' ix cot junoc eb' vin̈ sacerdote aj Samaria ic'b'ilb'at chi'. Axo d'a Betel ix aj vin̈, ix sc'ayb'an eb' anima chi' vin̈ d'a tas tz'aj yoch eb' ejmelal d'a Jehová. 29 Palta junjun chon̈ab'il eb' ix sb'o sdiosal d'a junjun chon̈ab' b'aj cajan. Ix sb'oanxiq'ue lugar eb' chaan̈ b'aj b'ob'iltaxon yuj eb' aj Samaria chi'. 30 A eb' aj Babilonia, ix sb'o yechel Sucot-benot eb'. Axo eb' aj Cuta, ix sb'o yechel Nergal eb'. Axo eb' aj Hamat, ix sb'o yechel Asima eb'. 31 Axo eb' aj Ava, ix sb'o yechel Nibhaz eb' yed' yechel Tartac. Axo pax eb' aj Sefarvaim, ix sn̈ustz'a yalyuninal eb' silab'il d'a yechel Adramelec yed' d'a Anamelec, aton juntzan̈ chi' sdiosal eb'. 32 Scomon ochpax eb' ejmelal d'a Jehová. Syac'anpaxoch eb' yetchon̈ab' eb' sacerdoteal yic tz'och ejmelal d'a juntzan̈ lugar chaan̈. 33 Vach'chom tz'och eb' ejmelal d'a Jehová yalani, palta an̈eja' yoch eb' ejmelal d'a scomon dios, icha sb'eyb'al eb' anima b'aj cotnac eb'.

34 Ix sb'eyb'alejn̈ej eb' icha sb'eyb'altaxon d'a peca'. Max ochlaj eb' ejmelal d'a Jehová, max sc'anab'ajej checnab'il eb' yed' c'ayb'ub'al ix yac' Jehová to yovalil sc'anab'ajej eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob, aton vin̈ ix ac'ji scuch Israel. 35 Ayic ix sb'oan strato Jehová yed' eb' israel, ix yalani: Man̈ ex och ejmelal d'a juntzan̈ comon dios, man̈ eyac' servil, man̈ eyac' e silab' d'ay. 36 Palta an̈ej d'ayin tzex och ejmelal, yujto A in ix ex viq'uelta d'a Egipto yed' in poder, yuj chi' an̈ej val d'ayin yovalil tzex och ejmelal, an̈ej d'ayin tzeyac'pax e silab'. 37 An̈ejtona' tze c'anab'ajej masanil in c'ayb'ub'al, in checnab'il yed' cachnab'il tz'ib'yajcani. Man̈ ex och ejmelal d'a juntzan̈ comon dios. 38 A in trato tzin b'o tic eyed'oc, man̈ eyac'b'at satc'olal. Man̈ ex och ejmelal d'a juntzan̈ comon dios, 39 palta an̈ej d'ayin Jehová e Diosal in tic tzex och ejmelal. Tato icha chi' tze c'ulej, ol ex in colel d'a yol sc'ab' eb' eyajc'ool, xchi Jehová.

40-41 Palta a juntzan̈ anima chi', maj schalaj yab' eb'. Ix sb'eyb'alejn̈ej eb' ichataxon sb'eyb'al. Vach'chom tz'och eb' ejmelal d'a Jehová yalani, tz'ochpax eb' ejmelal d'a sdiosal. A eb' yin̈tilal eb', ix sb'eyb'alejn̈ej sb'eyb'al eb' smam yicham eb'.

18

Ochnac vin̈aj Ezequías reyal d'a Judá

(2Cr 29.1-2)

1 Ayic yoxilxo ab'il yoch vin̈aj Oseas yuninal vin̈aj Ela reyal d'a israel, ix och vin̈aj Ezequías yuninal vin̈aj Acaz reyal d'a Judá. 2 25 ab'il sq'uinal vin̈, 29 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Abi sb'i ix snun vin̈, yisil ix vin̈aj Zacarías. 3 A tas ix sc'ulej vin̈aj Ezequías chi', te vach' d'a yichan̈ Jehová, icha sc'ulejnac vin̈aj David smam yicham vin̈. 4 Maj schaochlaj eb' anima vin̈ ejmelal d'a juntzan̈ lugar chaan̈. Ix schecan vin̈ mac'jocpoj juntzan̈ q'uen q'ueen chajul yaj d'a eb'. Ix ch'acchajel juntzan̈ te te' yechel Asera. Ix mac'jipoj jun q'uen yechel chan bronce b'ob'ilcan yuj vin̈aj Moisés, yujto sn̈us incienso eb' israel chi' d'ay, Nehustán ix sb'iejcan q'ueen yuj vin̈aj Ezequías chi'.18.4

5 A vin̈aj Ezequías chi', a Jehová sDiosal Israel ix yac'och vin̈ yipoc sc'ool. A d'a scal masanil eb' vin̈ sreyal Judá, eb' ec'nacxo yed' eb' tzac'anto ochnac yuj vin̈aj Ezequías chi', malaj junoc lajan spensar yed' vin̈. 6 Te c'anab'ajumn̈ej ix yutej sb'a vin̈ d'a Jehová. Malaj juneloc ix yiq'uel sb'a vin̈ d'ay. Masanil schecnab'il Jehová yalnaccan d'a vin̈aj Moisés, ix sc'anab'ajej vin̈. 7 Masanil tas ix sc'ulej vin̈, vach'n̈ej ix aj yelc'ochi, yujto ayn̈ejoch Jehová yed' vin̈.

Ix yiq'uel sb'a vin̈ d'a yalan̈ smandar vin̈ sreyal Asiria, majxo yac'laj q'uen tumin vin̈ d'a vin̈. 8 Ix yac' ganar eb' filisteo vin̈, eb' ay d'a juntzan̈ cuartel yed' eb' ay d'a juntzan̈ nivac chon̈ab' ayoch smuroal, masanto ix c'och vin̈ d'a Gaza yed' b'aj sc'och smacb'en Gaza chi'.

Ix ac'ji ganar Samaria

9 Ayic schan̈il ab'il yoch vin̈aj Ezequías reyal d'a Judá, ayic yuquil ab'il yoch vin̈aj Oseas yuninal vin̈aj Ela reyal d'a Israel, ix yoymitan chon̈ab' Samaria vin̈aj Salmanasar sreyal Asiria yed' eb' soldado. 10 Ayic ix lajvi yoxil ab'il yoymitan eb', ix yac'an ganar Samaria chi' eb'. Ix uji jun chi' ayic vaquexo ab'il yoch vin̈aj Ezequías chi' reyal, b'alun̈exo pax ab'il yoch vin̈aj Oseas reyal d'a Israel. 11 Ix yic'b'at eb' israel vin̈aj Salmanasar chi' d'a Asiria. A d'a chon̈ab' Halah d'a yol yic Habor d'a sti' a' Gozán yed' d'a juntzan̈ chon̈ab' yic eb' medo ix aj eb' yuj vin̈. 12 Icha chi' ix uji yujto man̈ c'anab'ajumoc ix yutej sb'a eb' israel d'a Jehová sDiosal, ix spitej sb'a eb' d'a strato, maj schalaj yab' eb' tas alb'ilcan yuj vin̈aj Moisés schecab' Jehová.

Ix yac' oval vin̈aj Senaquerib d'a Judá

(2Cr 32.1-19; Is 36.1-22)

13 Ayic 14 ab'ilxo yoch vin̈aj Ezequías reyal d'a Judá, ix och vin̈aj Senaquerib sreyal Asiria yac' oval d'a masanil chon̈ab' ay smuroal d'a yol yic Judá chi', ix laj ac'ji ganar juntzan̈ chon̈ab' chi' yuj vin̈. 14 Yuj chi' ix yac'b'at jun uum vin̈aj Ezequías chi' d'a vin̈ sreyal Asiria d'a Laquis, ix yalanb'at vin̈ icha tic: Ix och in mul d'ayach, iq'uel a soldado ayoch d'a sat co lugar tic, ol vac' q'uen tumin ayoch d'a vib'an̈ uuj, xchib'at vin̈.

Yuj chi', 225 quintal q'uen plata yed' 23 quintal q'uen oro ix yac'och vin̈ sreyal Asiria chi' d'a yib'an̈ vin̈aj Ezequías sreyal Judá chi'. 15 Masanil q'uen plata ayec' d'a yol stemplo Jehová ix yac'b'at vin̈aj Ezequías chi' yed' jantacxo sb'eyumal vin̈ ay d'a yol spalacio. 16 Ix yic'anpaxel q'uen oro vin̈, aton q'uen ayoch d'a templo chi', q'uen ayoch d'a spuertail yed' d'a smarcoal, aton q'uen yac'nacoch vin̈ d'a spuertail templo chi'. Masanil juntzan̈ chi' ix yac'b'at vin̈ d'a vin̈ sreyal Asiria chi'.

17 Ix lajvi chi', ix yac'ancot oxvan̈ eb' vin̈ sat yaj d'a eb' vin̈ yajalil eb' soldado vin̈ sreyal Asiria chi' d'a vin̈aj rey Ezequías chi' yed' jun nivan n̈ilan̈ eb' soldado. Ix el eb' d'a Laquis, ix javi eb' d'a Jerusalén. Ix sb'oan scampamento eb' b'aj tz'emul yoctac jun stanqueal a a' ay d'a yib'an̈, d'a yol b'e sb'at b'aj sjuc'vi eb' jalum c'apac. 18 Elan̈chamel ix avtaj vin̈aj rey Ezequías yuj eb' vin̈. Yuj chi' a eb' vin̈ oxvan̈ tic ix schecb'at vin̈ rey chi', yic sb'at lolon eb' vin̈ yed' eb': Aton vin̈aj Eliaquim yuninal vin̈aj Hilcías, vin̈ stan̈vumal spalacio vin̈ rey chi', vin̈aj Sebna tz'ib'um ab'ix yed' vin̈aj Joa yuninal vin̈aj Asaf, stz'ib'um vin̈ rey chi'. 19 Ix yalan jun vin̈ sat yajalil eb' soldado yic Asiria chi' d'a eb' vin̈:

—Alec d'a vin̈aj Ezequías tas syal vin̈ sreyal Asiria, vin̈ nivan yelc'och d'a sat luum tic: ¿Tas ayoch yipoc a c'ool? 20 ¿Tom tza na' to yujn̈ej sjelanil a pensar syal ac'an ganar eb' in soldado jelan d'a oval? ¿Tas ayoch yipoc a c'ool yuj chi' tzach och ajc'olal d'ayin? 21 Ix vila' to a Egipto tzac'och yipoc a c'ool. Vach' toni, yujto a Egipto chi' lajan val icha junoc te' aj pojeltacxo. Ayic sco c'ocochan te', tz'ec' pacnaj te', axo sjayil sn̈i' te' sb'at d'a co c'ab'. Icha chi' yaj vin̈ sreyal Egipto d'a mach tz'ac'anoch vin̈ yipoc sc'ool. 22 Ach Ezequías, tecan tzal icha tic: A on̈ tic a Jehová co Diosal scac'och yipoc co c'ool. Palta ina toxo ix a chec satjiel juntzan̈ altar b'aj chaan̈, b'aj tz'och eb' anima ejmelal d'a jun e Diosal chi'. Ix alani to junxon̈ej altar b'aj tz'och eb' aj Judá yed' eb' aj Jerusalén ejmelal. 23 A ticnaic b'o junoc a trato yed' vin̈ vajalil, aton vin̈ sreyal Asiria. Syal vin̈ d'ayach icha tic: Ol vac' chab'oc mil noc' chej d'ayach, tato tz'ilchaj eb' soldado sq'ue d'a yib'an̈ noc' uuj. ¿Tom ol yal uuj? 24 Tato icha chi', ¿tom ol tzac'van eyac'an oval yed' jun n̈ilan̈ eb' co soldado aj Asiria vanto sc'ayi, vach'chom tze comon aq'uejoch eb' aj Egipto yed' scarruaje yipoc e c'ool? 25 An̈ejtona', ¿tom tza na' to tzon̈ comon javi co satel jun chon̈ab' tic tato man̈oc Jehová ayoch qued'oc? Aton val ix on̈ checancot ul ex co sateli.

26 Ix tac'vi vin̈aj Eliaquim, vin̈aj Sebna yed' vin̈aj Joa d'a jun vin̈ yajal soldado chi':

—Tzon̈ tevi d'ayach to a d'a arameo tzal d'ayon̈, yujto scab' arameo chi'. Palta man̈ ach lolon d'a hebreo chi', yujto syab' masanil anima ayq'ue d'a yib'an̈ smuroal chon̈ab', xchi eb' vin̈.

27 Ix tac'vi vin̈ yajal eb' soldado chi':

—Man̈ocn̈ej d'ayex yed' d'a vin̈ e reyal b'aj ix in checjicot yuj vin̈ in reyal yic tzul valan juntzan̈ lolonel tic. Palta aton val d'a masanil eb' anima ayq'ue d'a yib'an̈ muro chi' b'aj svala', yujto ol yab' syail eb' eyed'oc, ol e lo e tza', ol eyuc'an e chul tato tz'och oval.

28 Yuj chi' ix q'ue vaan vin̈ yajalil eb' soldado chi', te chaan̈ ix yal vin̈ d'a hebreo:

—Ab'ec val tas syal vin̈ rey te nivan yelc'ochi, aton vin̈ sreyal Asiria: 29 Man̈ eyac' e b'a yixtej vin̈aj Ezequías chi'. ¿Tocval ol yal ex scolanel vin̈ d'a yol in c'ab'? 30 A vin̈aj Ezequías chi' snib'ej vin̈ to a Jehová tzeyac'och yipoc e c'ool. Syalan vin̈ icha tic: Val yel ol on̈ scol Jehová co Diosal. Man̈ ol ac'jococh co chon̈ab' tic d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Asiria chi' yuuj, xchi vin̈. 31 Palta man̈ e cha eyab' tas syal vin̈ chi', xchi vin̈ sreyal Asiria chi'. Yujto a vin̈ rey chi' tzul checan val d'ayex tato tzeyac'och e b'a d'a yol sc'ab' vin̈ d'a ac'anc'olal, ol e lo sat eyavb'en te', icha te' uva yed' te' higo. Ol eyuc'anpax a a' joyb'il eyuuj. 32 Ol lajvoc chi', ol ex yic'anb'at vin̈ d'a jun lum luum lajan icha eyic tic, b'aj ay te' uva yed' ixim trigo. Ol e b'o e pan yed' e vino. Ay pax aceite yed' te' olivo yed' noc' yalchab'. Vach' ol aj yec' eyuuj, man̈ ol ex chamlaj yuj vejel. Palta man̈ eyac'och d'a e c'ol tas syal vin̈aj Ezequías chi', yujto ton̈ej tzex yixtej vin̈ syalan vin̈: A Jehová ol on̈ colanoc, xchi vin̈. 33 A juntzan̈xo nación maj coljilaj eb' yuj sdiosal d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Asiria chi'. 34 ¿B'aj ix c'och sdiosal chon̈ab' Amat yed' chon̈ab' Arfad? ¿B'ajtil ix c'och sdiosal chon̈ab' Sefarvaim, Hena yed' Iva? ¿Tocval ix colchaj Samaria d'a yol co c'ab' a on̈ Asiria on̈ tic yuj sdiosal? 35 ¿Mach junoc d'a scal juntzan̈ sdiosal juntzan̈ nación chi' ix yal scolanel schon̈ab' d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Asiria? ¿Tas yuj tze na' to a Jehová ol yal scolanel Jerusalén tic? xchi vin̈ yajal soldado yic Asiria chi'.

36 Palta tz'inn̈ej xchi masanil eb' anima chi'. Man̈xa mach ix tac'vi, yujto a vin̈aj rey Ezequías ix alani to malaj mach stac'vi. 37 Yuj chi' ix stzilchitanb'at spichul eb' vin̈ oxvan̈ chi', yujto ix te tac sc'ol eb' vin̈ yuj tas ix yal vin̈ schecab' vin̈ sreyal Asiria chi'. Ix lajvi chi', ix b'at yalan eb' vin̈ d'a vin̈aj rey Ezequías tas ix alchaj chi'.

19

Ix colchajcan el Judá‘R’d'a yol sc'ab' vin̈aj Senaquerib

(2Cr 32.20-23; Is 37.1-38)

1 Ayic ix yab'an vin̈aj rey Ezequías tas ix alchaj chi', ix stzilchitanb'at spichul vin̈. Ix yac'anoch spichul vin̈ yic cusc'olal, ix b'at lesalvoc vin̈ d'a yol stemplo Jehová. 2 Ix schecanb'at vin̈aj Eliaquim vin̈, vin̈aj Sebna yed' pax eb' vin̈ yajal eb' vin̈ sacerdote. Ayoch pichul yic cusc'olal yuj eb' vin̈. Ix b'at eb' vin̈ yil vin̈ schecab' Dios, aton vin̈aj Isaías yuninal vin̈aj Amoz. 3 Ix b'at yalan eb' vin̈ tas syal vin̈ rey: A ticnaic ayon̈ och d'a yaelal, d'a cusc'olal yed' d'a q'uixvelal. Icha junoc ix ix van sb'o sc'ol yuj unin, man̈xa jab'oc yip scani, icha val chi' caj ticnaic. 4 Comonoc val ix yab' Jehová co Diosal tas ix yal jun vin̈ schecab' vin̈ sreyal Asiria ayic ix b'uchvaj vin̈ d'a co Diosal pitzan. Comonoc tz'ac'jioch yaelal d'a yib'an̈ vin̈ yuj Jehová, yuj tas ix yal chi'. Lesalvan̈ cuuj mach on̈ ayon̈ to ec' tic, xchicot vin̈aj Ezequías, xchi eb' vin̈.

5 Ayic ix yab'an vin̈aj Isaías tas ix yal eb' vin̈ schecab' vin̈aj Ezequías chi', 6 ix schecanxib'at eb' vin̈ vin̈ yal d'a vin̈ rey icha tic: Icha val tic yalan Jehová: Man̈ ex xiv yuj tas ix yal jun vin̈ schecab' vin̈ sreyal Asiria chi', te chuc tas ix yal vin̈ d'ayin, max yal-laj in colvaj yalan vin̈. 7 A in svala' to ol vac'och jun xivc'olal d'a vin̈, yuj chi' ayic ol yab'an junoc ab'ix vin̈, ol meltzaj vin̈ d'a schon̈ab', ata' ol vac' miljoccham vin̈, xchi Jehová, xchib'at vin̈aj Isaías chi'.

8 Ix yab'an vin̈ sat yajalil eb' soldado yic Asiria to man̈xo ayoc ec' vin̈ sreyal Asiria chi' d'a chon̈ab' Laquis. Yuj chi' ix meltzaj vin̈, ix schalan sb'a vin̈ yed' vin̈ rey chi' d'a chon̈ab' Libna, van yac'an oval vin̈ yed' jun chon̈ab' chi'. 9 Ata' ix yab' vin̈ rey chi' yalji to a vin̈aj Tirhaca sreyal Etiopía van scot yed' eb' soldado ul yac' oval yed' vin̈. Yuj chi' ix schecxicot schecab' vin̈ d'a vin̈aj rey Ezequías chi'. 10 Ix yalancot vin̈ icha tic: A a Diosal tz'alan d'ayach to man̈ ol ac'jococh Jerusalén d'a yol in c'ab', palta man̈ ac' musansatil a b'a yuj tas syal a Diosal chi' d'ayach. 11 Tecan ix ab'i tas ix aj co satanel juntzan̈xo nación a on̈ sreyal on̈ Asiria tic, ¿tom ol yal a colji yuj a Diosal chi' a naani? 12 ¿Tocval ix colji eb' anima yuj sdiosal d'a yol sc'ab' eb' in mam vicham? Aton eb' aj Gozán, eb' aj Harán, eb' aj Resef eb' aj Bet-edén cajan d'a Telasar, ix satjiel eb'. 13 ¿B'ajtil ay vin̈ sreyal chon̈ab' Hamat, Arpad, Sefarvaim, Hena yed' Iva? xchicot vin̈ sreyal Asiria chi'.

14 Ix schaan jun carta vin̈aj rey Ezequías chi' b'aj tz'ib'ab'il juntzan̈ lolonel ix alchaj chi'. Ix yilan vin̈. Ix lajvi chi' ix b'at vin̈ d'a stemplo Jehová, ix xuyanel jun carta chi' vin̈ d'a yichan̈ Jehová chi'. 15 Ix lesalvi vin̈ icha tic: Mamin Jehová, ach co Diosal a on̈ israel on̈ tic, ayach ec' d'a scal snan̈al querubín, a achn̈ej Dios ach d'a yib'an̈ masanil nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A ach ix a b'o satchaan̈ yed' lum luum tic. 16 Mamin Jehová, cotan̈ q'uelan d'ayin, tzab'an tas ix yalcot vin̈aj Senaquerib d'ayin. Ach Dios pitzan, ix te b'uchvaj vin̈ d'ayach. 17 Val yel tzijtum nación satnacxoel yuj eb' vin̈ sreyal Asiria chi'. 18 Ix sn̈usantz'a sdiosal eb', eb' vin̈. Yujto a juntzan̈ chi' man̈ diosoclaj, nab'a te', nab'a q'ueen b'ob'il yuj eb' anima, yuj chi' ix yal satanel eb' vin̈. 19 A ticnaic jun, ach Jehová co Diosal, colon̈el d'a yol sc'ab' jun vin̈ rey chi', yic syojtaquejel masanil nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic to a achn̈ej Dios ach, malaj junocxo, xchi vin̈aj rey Ezequías chi' d'a Jehová.

20 Ix lajvi chi' ix yalancot vin̈aj Isaías chi' d'a vin̈aj Ezequías chi' icha tic: A Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, a tz'alan d'ayach icha tic: Ix vab' a lesal yuj tas syal vin̈aj Senaquerib sreyal Asiria. 21 Yuj chi' a in Jehová in tic sval yuj vin̈ sreyal Asiria chi' icha tic:

Ach Senaquerib, a eb' ix cob'estac aj chon̈ab' Sion, malaj elc'och d'a yol sat eb' ix, ton̈ej ol ach stzetzej eb' ix. A eb' aj Jerusalén, ol b'at micnaj eb' ol ach sb'uchan eb'.

22 ¿Mach jun ix a b'uchu' ix a xib'tani? ¿Mach jun b'aj chaan̈ ix utej a jaj, ix ic'anchaan̈ a b'a d'ay? Aton d'ayin a in sDiosal in Israel tic to a inxon̈ej ochi.

23 Ix a chec yal b'uchval lolonel eb' vin̈ a checab' d'ayin Yajal in tic.

Ix alan icha tic: Ix in q'ue d'a jolomtac vitz yed' jantac in carruaje, aton d'a jolomtac vitz chaan̈ d'a yol yic Líbano. Ix in ch'acanel te' c'ute' chaan̈ steel yed' te' taj man̈ jantacoc svach'il. Ix in q'uen̈ejc'och d'a jolomtac vitz chaan̈ b'aj te c'ayum te te' vach' yilji.

24 A d'a ch'oc chon̈ab'il ix vac' joychaj a' uc'b'ila', ata' ix vuc' a'. A ix in ec' d'a yoltac a a' d'a Egipto, ix in tec'ancan tup a', xa chi.

25 Palta, ¿tom malaj b'aj ix ab'i to a in ton Jehová in? Vuuj tz'elc'och juntzan̈ tic. Atax d'a peca' ix in na'a to ol a c'ulej juntzan̈ tic. A ticnaic jun, van yelc'och vuuj, yuj chi' syal a satanel juntzan̈ nación te ay yip ix q'uecan b'ulan sc'ajil uuj.

26 Man̈xalaj yip eb' anima cajan d'a juntzan̈ nación chi', ix te xiv eb', ix q'uixvi eb'. Lajan ix aj eb' icha an̈ itaj yaax, mato icha an̈ an̈c'ultac sq'uib'q'ue d'a yib'an̈tac pat, cotacto an̈ stacjiel an̈, icha chi' yaj eb' anima chi'.

27 Vojtac masanil tas tza c'ulej yed' tas nab'il uuj tzach eq'ui. Vojtacpaxi to te aycot oval d'ayin.

28 Toxo ix vab'i to aycot oval d'ayin, tzic'anchaan̈ a b'a. Yuj chi' ol vac'och jun q'uen argolla d'a a n̈i' yed' jun freno d'a a ti', ol ach vac'an meltzaj d'a b'e b'aj ix ach coti, xchi Jehová d'a vin̈ sreyal Asiria chi', xchi vin̈aj Isaías chi'.

29 Ix yalanpax vin̈aj Isaías d'a vin̈aj rey Ezequías chi': A jun tic yechel ol ch'oxjoc eyila' yuj tastac toto ol ujoc: Ol e va ixim trigo munil syavej sb'a d'a jun ab'il tic yed' d'a junxo ab'il sjavi. Man̈oc exlaj ol yavej ixim. Axo val d'a yoxil ab'il jun, a exxo ol eyavej ixim e trigo chi', ol e jochanq'ue vaan. Ol eyavejpax eyuva, ol e loan sat.

30 A jayvan̈ocxo ex ol ex can d'a Judá, lajan ol ex ajcan icha junoc te te' sb'at sch'an̈al yib' d'a yol luum syac'an sat.

31 Axo d'a Jerusalén, ayto mach ol can d'ay. Yed' pax d'a tzalan Sion, man̈ ol satel-laj anima smasanil.

A jun tic, ol sc'ulej Jehová Yajal d'a Smasanil yujto te xajan ex yuuj.

32 Yuj chi' syal Jehová d'a yib'an̈ vin̈ sreyal Asiria icha tic:

Man̈ ol ochlaj vin̈ d'a yol chon̈ab' Jerusalén, malaj val junoc sjul-lab' vin̈ ol yac'lej sjulancoti. Man̈ ol javoclaj vin̈ yac' oval d'a Jerusalén tic, man̈ ol sb'oq'uelaj stec'nub' vin̈ d'a spatictac smuroal chon̈ab' tic.

33 A in Jehová in tic svala' to a d'a b'e b'aj ix javi vin̈, an̈eja' ta' ol meltzajpax vin̈. Man̈ val jab'oc ol yal yoch vin̈ d'a yol chon̈ab' tic.

34 A in ol in tan̈vej jun chon̈ab' tic, yujto xajan vin̈ in checab' aj David vuuj, yuj pax in b'inaji, xchi Jehová, xchi vin̈aj Isaías chi'.

35 A d'a jun ac'val chi', ix ec' jun yángel Jehová smilcham 185 mil eb' soldado asirio d'a scampamento eb', yuj chi' chamnacxo eb' ix sacb'i d'a junxo c'u. 36 Icha chi' ix aj yic'anel scampamento vin̈aj Senaquerib chi' ta', ix paxcan vin̈ d'a Nínive. 37 A d'a jun c'u ayic ayoch vin̈ ejmelal d'a sdiosal scuch Nisroc d'a yol stemplo, ix tecjicham vin̈ yuj eb' vin̈ yuninal ta', aton vin̈aj Adramelec yed' vin̈aj Sarezer. Ix lajvi chi' ix b'atcan eb' vin̈ elelal d'a yol yic Ararat, axo junxo yuninal vin̈ scuchan Esarhadón ix ochcan reyal sq'uexuloc.

20

Ix b'oxi sc'ool vin̈aj Ezequías yuj ilya

(2Cr 32.24-26; Is 38.1-8)

1 A d'a jun tiempoal chi', te ov jun ilya ix och d'a vin̈aj Ezequías, vanxo scham vin̈. Axo vin̈aj Isaías schecab' Dios, yuninal vin̈aj Amoz ix b'at ilan vin̈, ix yalan vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—Toxo ix yal Jehová to tzalcani tas ol ajcan masanil tas ay d'ayach, yujto ol ach chamn̈ej, man̈xo ol ach b'oxoc, xchi vin̈ d'a vin̈.

2 Yuj chi' ix sutmajoch vin̈aj Ezequías chi' d'a sat pat, ix lesalvi vin̈ d'a Jehová, ix yalan vin̈: 3 Mamin Jehová, tzin tevi d'ayach to tzin a nacot yuj tas ix vutej ach vac'an servil yed' in c'anab'ajan d'ayach d'a val yel. Ix in c'ulej tas scha a c'ool, xchi vin̈. Ix oc' val vin̈ sic'lab'il.

4 Axo ix aji, ayic manto val elc'och vin̈aj Isaías d'a snan̈al yamaq'uil spat vin̈ rey chi', ix lolonpax Jehová d'a vin̈, ix yalani: 5 Meltzajan̈, b'at al d'a vin̈aj Ezequías yajal in chon̈ab': Icha tic yalan Jehová co Diosal, sDiosal pax vin̈ a mam icham aj David: Toxo ix vab' a lesal, ix vil yel yal a sat oq'ui. Ol vac' b'oxoc a c'ool, axo chab'ej syalxo a b'at d'a templo. 6 Olto vac' 15-ocxo ab'il a q'uinal. Ol ach in coln̈ej yed' chon̈ab' Jerusalén tic d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Asiria. A in ol in tan̈vej chon̈ab' tic, yuj snivanil velc'ochi, yuj pax in ti' vac'nac d'a vin̈ in checab' aj David, xchi Jehová, xchi vin̈aj Isaías chi'.

7 Ix schecan vin̈aj Isaías b'ojoc sat te' higo, ix ac'chajoch d'a sat jun yab'il chi', ix b'oxican sc'ool vin̈ yuuj. 8 Ayic manto b'o jun remeyo chi', ix sc'anb'an vin̈aj Ezequías chi' d'a vin̈aj Isaías chi' icha tic:

—¿Tas junoc yechel ol vila' yic ol nachajel vuuj to a Jehová ol ac'an b'oxoc in c'ool, yic syal in b'at d'a stemplo d'a chab'ej chi'? xchi vin̈.

9 Ix tac'vi vin̈aj Isaías chi':

—Ay jun yechel ol sch'ox Jehová d'ayach yic vach' ol nachajel uuj to ol elc'och tas ix yala'. A ach tzala' tato sb'ab'laj veven d'a lajun̈e' b'achquiltac d'a jun tz'ilan jantac yec' c'u, mato schael yich yemxi jun veven chi' d'a spatic lajun̈eoc b'achquiltac chi', xchi vin̈.

10 Ix tac'vi vin̈aj Ezequías chi' d'a vin̈:

—Ayic sb'at veven chi' d'a yichan̈, secojtac, palta tato schaxiel yemxi lajun̈eoc b'achquiltac d'a spatic, a jun chi' ajaltac, xchi vin̈.

11 Yuj chi' ix tevi vin̈aj Isaías chi' d'a Jehová, axo Jehová chi' ix ac'anxi yic tz'elxi yich yemxita veven chi' d'a lajun̈ b'achquiltac chi' d'a jun tz'ilan jantac yec' c'u yic vin̈aj Acaz.

Ix javi eb' aj Babilonia yil vin̈aj rey Ezequías

(2Cr 32.27-31; Is 39.1-8)

12 A d'a jun tiempoal chi', a vin̈ sreyal Babilonia, aton vin̈aj Merodac-baladán yuninal vin̈aj Baladán, ix yab' vin̈ to penaayaxnac vin̈aj Ezequías, yuj chi' ix scheccot eb' vin̈ schecab' vin̈ yic tzul yac'ancan jun carta eb' vin̈ yed' junoc silab' d'a vin̈aj Ezequías chi'. 13 Ix chaji eb' vin̈ checab' chi' yuj vin̈aj Ezequías chi'. Masanil tas sic'an yuj vin̈, ix sch'ox vin̈ d'a eb' vin̈: Aton q'uen plata, q'uen oro, perfume yed' aceite te vach' yed' pax b'aj molanec' yamc'ab' yic oval yed' jantac tas molan yuj vin̈. Man̈xa junocxo tas ay d'a spalacio vin̈ yed' d'a yol smacb'en to maj sch'oxlaj d'a eb' vin̈. 14 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj Isaías schecab' Dios d'a vin̈aj Ezequías chi', ix sc'anb'an vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—¿B'ajtil ix cot juntzan̈ eb' vin̈ vinac chi'? ¿Tas xchi eb' vin̈ d'ayach? xchi vin̈.

Ix tac'vi vin̈aj Ezequías chi' d'a vin̈:

—Ix cot eb' vin̈ d'a jun nación te najat, d'a Babilonia, xchi vin̈.

15 Ix sc'anb'anxi vin̈aj Isaías chi':

—¿Tas ix yil eb' vin̈ d'a yol a palacio tic? xchi vin̈.

Ix tac'vixi vin̈aj Ezequías chi':

—Masanil tas ix yil eb' vin̈, man̈xa jab'oc tas ayec' tic maj yil eb' vin̈, masanil ix in ch'ox d'a eb' vin̈, xchi vin̈.

16 Ix yalan vin̈aj Isaías chi' d'a vin̈ icha tic:

—Ab' tas syal Jehová d'ayach: 17 Ol c'och val sc'ual, masanil tas ay d'a a palacio yed' masanil tas ix smolb'ejcan eb' a mam icham, ol ic'chajb'at smasanil d'a Babilonia, man̈xa jab'oc tas ol canoc. 18 Yed' pax eb' in̈tilal, ol ic'chajb'at eb' d'a Babilonia chi', ol ic'chajel sn̈olob' sq'ueen eb', ol ac'chajoch eb' yac'umaloc servil vin̈ sreyal Babilonia chi', xchi Jehová, xchi vin̈.

19 Ix yalan vin̈aj rey Ezequías chi' d'a vin̈aj Isaías chi':

—A jun lolonel ix al d'ayin yuj Jehová tic te vach', xchi vin̈. Ix yal vin̈aj Ezequías chi' icha chi', yujto ix sna' vin̈ to ay junc'olal yacb'an pitzanto vin̈.

A schamel vin̈aj rey Ezequías

(2Cr 32.32-33)

20 A jantacto yab'ixal vin̈aj Ezequías yed' tas nivan yelc'och ix sc'ulej vin̈, aton tas ix aj sb'oan jun n̈ajab' vin̈ yed' tas ix aj yic'ancot a a' vin̈ d'a yol chon̈ab', tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Judá. 21 Axo yic ix cham vin̈, a vin̈aj Manasés yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

21

Ix och vin̈aj Manasés reyal d'a Judá

(2Cr 33.1-20)

1 A vin̈aj Manasés chi', 12 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix schaanel yich vin̈ yac'an reyal, 55 ab'il ix yac' reyal chi' vin̈ d'a Jerusalén. Hepsiba sb'i ix snun vin̈. 2 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová. A masanil chucal sb'eyb'alej juntzan̈ nación ix yiq'uel Jehová d'a yichan̈ eb' israel, a ix sb'eyb'alej vin̈. 3 Ix schecan vin̈ to sb'ojixiq'ue juntzan̈ lugar chaan̈ b'aj tz'och ejmelal, juntzan̈ ix schec vin̈aj Ezequías mac'jipojoc. Ix sb'oanxiq'ue altar yic Baal vin̈, ix sb'oanpaxq'ue jun yechel Asera vin̈, icha sc'ulejnac vin̈aj Acab sreyal Israel. Ix och vin̈ ejmelal d'a q'uen c'anal. 4 Ix sb'oanpaxq'ue juntzan̈ altar vin̈ d'a yol stemplo Jehová, aton d'a jun lugar yalnac Jehová icha tic: A d'a jun templo d'a Jerusalén ol och ejmelal d'ayin, xchi. 5 Ay juntzan̈xo altar ix sb'oq'ue vin̈ d'a chab' yamaq'uil stemplo Jehová, yic tz'och vin̈ ejmelal d'a juntzan̈ q'uen c'anal.

6 An̈ejtona' ix sn̈usanpaxtz'a yuninal vin̈ silab'il d'a junoc sdiosal chi'. Ix sc'anb'an sb'a vin̈ d'a eb' ajb'aal, d'a eb' ajchum, d'a eb' naumel lolonel. Ix sc'anb'anpax sb'a vin̈ d'a eb' tz'avtan spixan eb' chamnac. Te chuc tas ix sc'ulej vin̈, yuj chi' ix stzuntzejcot yoval sc'ool Jehová vin̈ d'a yib'an̈. 7 Ix yac'paxoch jun te' yechel Asera vin̈ d'a yol stemplo Jehová, aton jun templo chi' yalnaccan Jehová d'a vin̈aj David yed' d'a vin̈ yuninal aton vin̈aj Salomón icha tic: A d'a in templo d'a Jerusalén, jun chon̈ab' ix in sic'canel d'a scal masanil chon̈ab' d'a yol smacb'en Israel tic, a d'ay ol in cajnaj d'a juneln̈ej. 8 Tato ol sc'anab'ajej masanil in checnab'il eb' eyetchon̈ab' yed' in cachnab'il yed' pax in c'ayb'ub'al in checnac yal vin̈ in checab' aj Moisés d'a eb', man̈xo ol viq'uel eb' d'a sat jun lum luum vac'nac d'a e mam eyicham, xchi Jehová.

9 Palta maj scha yab' juntzan̈ chi' eb'. A val vin̈ rey chi' ix cuchb'an eb' d'a chucal chi'. Ec'b'al chucal ix sc'ulej eb' d'a yichan̈ juntzan̈ nación satb'ilel yuj Jehová d'a yichan̈ eb' smam yicham eb' d'a peca'. 10 Yuj chi' ix yal Jehová d'a eb' schecab': 11 A vin̈aj Manasés chi', a tas te yajb'entac sc'ulej vin̈ d'a vichan̈, yelxo val ec'b'al chucal sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ eb' amorreo, eb' ec'nac d'a yalan̈taxo. Scuchb'an eb' yetchon̈ab' vin̈ d'a chucal yic tz'och eb' ejmelal d'a juntzan̈ yechel. 12 Yuj chi' a in Jehová sDiosal Israel sval icha tic: Ol vic'cot yaelal d'a yib'an̈ Jerusalén yed' d'a yib'an̈ Judá tic, ol te sat sc'ol eb' ol ab'anoc. 13 Ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ Jerusalén tic icha ix vutej Samaria yed' eb' yin̈tilal vin̈aj Acab. Ol viq'uel masanil eb' anima cajan d'ay, lajan ol ajcan icha junoc uc'ab' ayic slajvi sb'icchaji n̈ojan tz'ajcani. 14 Axo jayvan̈ocxo eb' in chon̈ab' tic, ol vactejcan eb', ol vac'canoch eb' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool, yic vach' ol ic'chajec' masanil tastac ay d'a eb'. 15 Yictax vic'annaquelta eb' smam yicham eb' d'a Egipto, stzuntzejn̈ejcot yoval in c'ool eb' yuj chucal sc'ulej eb' d'a vichan̈, xchi d'a eb' schecab'.

16 Ix te cuchb'aj val eb' aj Judá yuj vin̈aj Manasés chi' d'a chucal d'a yichan̈ Jehová. Tzijtum pax eb' anima malaj smul ix smilcham vin̈, ix laj b'ey schiq'uil eb' smasanil d'a smacb'en Jerusalén. 17 A jantacto yab'ixal vin̈aj Manasés chi' yed' tastac ix sc'ulej vin̈ yed' jantac smul vin̈ ix ochi, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Judá. 18 Ayic ix cham vin̈, a d'a scaltac te' avb'en te' yic vin̈aj Uza d'a sti' spalacio vin̈ ix mucchaji. Axo vin̈aj Amón yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

Ochnac vin̈aj Amón reyal d'a Judá

(2Cr 33.21-25)

19 A vin̈aj Amón chi', 22 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal d'a Judá. Chab' ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Mesulemet sb'i ix snun vin̈, yisil ix vin̈aj Haruz aj Jotba. 20 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová icha sc'ulejnac vin̈aj Manasés smam vin̈. 21 A sb'eyb'al vin̈ smam vin̈ chi' ix sb'eyb'alej, ix och vin̈ ejmelal d'a juntzan̈ yechel b'aj ochnac vin̈ smam vin̈ chi' ejmelal. 22 Icha chi' ix aj spaticanel Jehová Dios vin̈, aton sDiosal eb' smam yicham vin̈. Maj sc'anab'ajejlaj schecnab'il Jehová vin̈.

23 A eb' vin̈ ayoch yajalil yed' vin̈, ix meltzajoch eb' vin̈ ajc'olal d'a vin̈, ix miljicham vin̈ yuj eb' vin̈ d'a yol spalacio. 24-26 Yuj chi', axo eb' aj Judá ix milancham eb' vin̈ ix milancham vin̈ rey chi', axo vin̈aj Josías yuninal vin̈ ix yac'och eb' reyal sq'uexuloc. A jantacto yab'ixal vin̈aj Amón yed' tastac ix sc'ulej, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Judá. Ayic ix cham vin̈, a d'a scaltac te' avb'en te' yic vin̈aj Uza ix mucji vin̈.

22

Ix chax b'aj tz'ib'ab'ilcan ley

(2Cr 34.1-33)

1 A vin̈aj Josías vajxaque' ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal. 31 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Jedida sb'i ix snun vin̈, yisil ix vin̈aj Adaías aj Boscat. 2 Te vach' ix yutej sb'a vin̈ d'a yichan̈ Jehová, icha val sb'eyb'al vin̈aj David smam yicham vin̈, man̈ val jab'oc ix yiq'uel sb'a vin̈ d'a sb'eyb'al vin̈ smam yicham chi'.

3 Ayic 18 ab'ilxo yoch vin̈aj Josías chi' reyal, ix schecanb'at vin̈ stz'ib'um vin̈ d'a stemplo Jehová, aton vin̈aj Safán yuninal vin̈aj Azalías yixchiquin vin̈aj Mesulam. Ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈ icha tic:

4 —Ixic d'a vin̈aj Hilcías vin̈ sat sacerdote, tzalan d'a vin̈ to smolb'ej q'uen tumin vin̈ tz'ac'ji d'a stemplo Jehová, q'uen scha eb' stan̈van puerta b'aj tz'och eb' anima, 5 syac'an q'uen vin̈ d'a eb' vin̈ yajal yaj yilan sb'ochajxi templo chi' yic stupchaj eb' vin̈ smunlaj d'ay, 6 aton eb' vin̈ n̈icum te' yed' eb' vin̈ tz'ilan tas tz'aj sb'o munlajel chi' yed' eb' vin̈ albañil. Smanchajpax te te' yed' q'uen q'ueen tzeyb'il, yic sb'ochajxi templo chi'. 7 Man̈ yovaliloc sc'anchaj yumal q'uen tumin chi' d'a eb' vin̈ tz'ilan munlajel chi', yujto tz'acan syutej eb' vin̈ sb'oani, xchi vin̈.

8 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Hilcías chi' d'a vin̈aj Safán to ix checlaj b'aj tz'ib'ab'ilcan ley d'a yol stemplo Jehová. Ix yac'an ch'an̈ vin̈ d'a vin̈aj Safán chi', ix yavtan ch'an̈ vin̈. 9 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj Safán chi' yal d'a vin̈ rey chi' icha tic:

—Toxo ix smol q'uen tumin ay d'a yol templo eb' vin̈ a checab', ix yac'an q'uen eb' vin̈ d'a eb' vin̈ ayoch yajalil yilan sb'ochajxi stemplo Jehová chi', xchi vin̈.

10 An̈ejtona' ix yalanxi vin̈ to ix ac'ji jun ch'an̈ uum d'a vin̈ yuj vin̈aj sacerdote Hilcías, yuj chi' ix yavtej ch'an̈ vin̈ yab' vin̈ rey chi'. 11 Ayic ix yab'an vin̈ rey chi' tas syal d'a yol ch'an̈, ix sn̈ic'chitan spichul vin̈, 12 ix schecan vin̈ avtaj vin̈aj Hilcías chi', vin̈aj Safán tz'ib'um yed' vin̈aj Ahicam yuninal vin̈aj Safán chi', vin̈aj Acbor yuninal vin̈aj Micaías yed' vin̈aj Asaías schecab' vin̈ rey chi'. Ix yalan vin̈ rey chi' d'a eb' vin̈ icha tic:

13 —Ixiquec e c'anb'ej d'a Jehová vuuj, yuj eb' chon̈ab', yuj pax masanil eb' aj Judá, tas syalelc'och ch'an̈ ley tic. Ay am cot yoval sc'ol Jehová chi' d'a quib'an̈, yujto maj sc'anab'ajej eb' co mam quicham tas syal ch'an̈, xchi vin̈.

14 Yuj chi' ix b'at vin̈aj sacerdote Hilcías, vin̈aj Ahicam, vin̈aj Acbor, vin̈aj Safán yed' vin̈aj Asaías yil ix schecab' Dios, ix scuchan Hulda yetb'eyum vin̈aj Salum yuninal vin̈aj Ticva, yixchiquin vin̈aj Harhas. A vin̈aj Salum chi', a vin̈ stan̈van b'aj sic'chaj c'apac pichul d'a templo. A ix Hulda chi', a d'a junxo macan̈ yic Jerusalén toto b'onac, ata' cajan ix. Ayic ix lolonb'at eb' vin̈ d'a ix, 15 ix tac'vi ix d'a eb' vin̈ icha tic:

—A Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, a tz'alan icha tic: Alec d'a vin̈ ix ex checancot e c'anb'ej tic d'ayin 16 to a in ol vac'cot junoc yaelal d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic yed' d'a yib'an̈ eb' cajan d'a tic, icha yalan ch'an̈ ley ix yavtej vin̈ sreyal Judá chi'. 17 Yujto ix in yactejcan eb' anima tic, ix sn̈usan incienso eb' d'a juntzan̈ comon dios, ix stzuntzancot yoval in c'ol eb' yuj juntzan̈ sdiosal eb' ix sb'o chi'. Yuj val chi' ix cot voval d'a jun lugar tic. Man̈xo ol sicb'ilaj voval chi', xchi Jehová. 18 Alec d'a vin̈ rey chi', vin̈ ix ex checancot e c'anb'ej d'a Jehová: A Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic tz'alan icha tic: Yujto ix avtej tas ayem d'a yol ch'an̈ uum chi', 19 ix ac'anoch d'a a c'ool, yuj chi' ix al a b'a d'ayin, ix a n̈ic'chitanb'at a pichul, ix ach oc'q'ue d'a vichan̈. Yujto ix ab'pax tas ix vala' to ol satjoquel a chon̈ab' tic, ol in catab'an eb' cajan d'ay, yuj chi' toxo ix vab' tas ix ala'. Sval d'ayach 20 to ix ach vac' nivanc'olal, ol ach mucjoc d'a junc'olal. Man̈xo ol il-laj jun yaelal ol vac'cot d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic, xchi Jehová, xchi ix Hulda chi'. Ix paxta eb' vin̈ schecab' vin̈ rey chi' yic tzul yalan eb' vin̈ d'a vin̈ tas ix b'at yab' eb' vin̈ chi'.

23

1 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ rey chi' to tz'avtaj masanil eb' vin̈ yichamtac vinaquil Jerusalén yed' juntzan̈xo chon̈ab' d'a yol yic Judá, yic vach' smolb'ej sb'a eb' vin̈ yed' vin̈. 2 Ayic ix javi eb' vin̈, ix b'at vin̈ yed' eb' vin̈, eb' vin̈ sacerdote, eb' vin̈ schecab' Dios yed' masanil eb' comon anima, eb' malaj val yelc'ochi yed' eb' nivac yelc'ochi. Ix b'at eb' smasanil d'a stemplo Jehová. Ata' ix yal vin̈ rey chi' to a ch'an̈ yumal strato Jehová ix chax d'a stemplo, tz'avtaj ch'an̈ d'a yichan̈ eb' anima chi'. 3 Ix och tec'tec' vin̈ rey chi' d'a stz'ey jun nivan oy, ix yac'an sti' vin̈ d'a yichan̈ Jehová to ol sc'anab'ajej juntzan̈ checnab'il vin̈ yed' c'ayb'ub'al d'a smasanil sc'ool, icha syal jun trato tz'ib'ab'ilcan d'a yol ch'an̈ uum chi'. An̈eja' masanil eb' anima chi', ix yac' sti' eb' sc'anab'ajani.

Ix satel juntzan̈ chuc b'eyb'al vin̈aj Josías

(2Cr 34.3-7)

4 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈ sat sacerdote aj Hilcías yed' d'a juntzan̈xo eb' vin̈ sacerdote yed' d'a eb' vin̈ stan̈van spuertail templo to syiq'uelta eb' vin̈ masanil tastac ay d'a yol stemplo Jehová, aton yamc'ab' sc'an eb' anima yic tz'och eb' ejmelal d'a Baal, d'a Asera yed' d'a q'uen c'anal. Ix yiq'uel eb' vin̈ d'a stiel chon̈ab' Jerusalén, ix sn̈usantz'a eb' vin̈ d'a sti' a' Cedrón, ix lajvi chi' ix ic'jib'at staan̈il d'a Betel. 5 Ix yic'anel yopisio eb' vin̈ sacerdote vin̈ rey chi', aton eb' vin̈ sn̈usantz'a incienso b'aj chaan̈ d'a yol yic Judá yed' d'a stitac chon̈ab' Jerusalén, aton eb' vin̈ ac'b'il yopisio yuj eb' vin̈ rey ec'nac. Ix ic'chajpaxel eb' vin̈ sacerdote sn̈usantz'a incienso d'a Baal, d'a c'u, d'a q'uen uj, d'a q'uen c'anal yed' d'a juntzan̈ nivac c'anal sb'eyec' d'a satchaan̈. 6 Ix yic'anpaxel jun yechel Asera vin̈ rey chi', aton jun ayoch d'a yol stemplo Jehová. Ix b'at yac'ancan eb' d'a stiel chon̈ab' Jerusalén. Ix n̈uschajtz'a d'a sti' a' Cedrón, ix stenanchojoc stan̈il chi' vin̈, ix stzicanb'at vin̈ d'a yib'an̈ b'aj mucan eb' comon anima. 7 Ix pojjipaxem juntzan̈ yed'tal eb' vin̈ ix-vinac yuj vin̈, aton b'ob'il d'a yamaq'uil stemplo Jehová. Ata' sch'alvipax eb' ix ix sb'oan c'apac mantiado yic Asera.

8 Ix lajvi chi', ix yavtancot masanil eb' vin̈ sacerdote vin̈ rey chi', aton eb' vin̈ ay d'a junjun chon̈ab' d'a yol yic Judá, ix yixtanb'at masanil altar vin̈ d'a masanil lugar chaan̈ d'a Geba masanto d'a Beerseba, aton b'aj sn̈ustz'a incienso juntzan̈ eb' vin̈ sacerdote. Ix spojanpaxem juntzan̈ altar vin̈, juntzan̈ ay d'a spuertail chon̈ab' scan d'a stojolal sq'uexan mach tz'och d'a yol chon̈ab' chi', aton jun puerta yic vin̈aj Josué yajal d'a Jerusalén. 9 A eb' vin̈ sacerdote yin̈tilal Leví ix ac'an silab' d'a juntzan̈ lugar chaan̈, majxo c'ochlaj eb' vin̈ d'a altar yic Jehová d'a Jerusalén, axon̈ej svael eb' vin̈ tz'ac'ji yuj eb' vin̈ yetsacerdoteal chi'.

10 Ix yixtanpaxb'at jun lugar vin̈ rey chi', jun scuchan Tofet d'a sch'olanil Ben-hinom b'aj sn̈usjitz'a eb' unin silab'il d'a jun comon dios scuchan Moloc, yic man̈xa junoc mach sc'ulan jun chucal chi'. 11 Ix yic'anpaxel noc' chej vin̈, noc' ayoch yuj eb' vin̈ sreyal Judá yic tz'och ejmelal d'a c'u. Ix sn̈usantz'a scarruaje noc' chej chi' vin̈. A juntzan̈ chi', a d'a jun amac' d'a slac'anil b'aj tz'och anima d'a yol stemplo Jehová, ata' ay, d'a stz'ey scuarto jun vin̈ ay yopisio scuchan Natán-melec. 12 Ix spojanpaxem juntzan̈ altar vin̈ rey chi', juntzan̈ b'ob'ilcan yuj eb' vin̈ sreyal Judá d'a span̈anil yib'an̈ scuartocan vin̈aj rey Acaz. Ay pax juntzan̈ altar b'ob'ilcan yuj vin̈aj rey Manasés d'a chab' yamaq'uil stemplo Jehová, ix smac'poj vin̈, ix syumancanb'at sc'ajil vin̈ d'a yol a' Cedrón.

13 Ix yixtanpaxb'at juntzan̈ lugar vin̈, juntzan̈ chaan̈ d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a Jerusalén, d'a stojolal sur d'a tzalan Olivo, aton jun sb'onaccan vin̈aj Salomón sreyal Israel, aton Astarté sdiosal eb' aj Sidón, Quemos sdiosal eb' moabita yed' Milcom sdiosal eb' amonita. Masanil juntzan̈ chi' yajb'ilel yuj Jehová. 14 Ix smac'anpaxpoj q'uen q'ueen vin̈, q'uen chajul yaj d'a eb' anima, ix ch'acchajpaxel te' yechel Asera. Ix saclemajb'at sb'aquil chamnac ta' yuj vin̈. 15 Ix smac'paxpoj jun altar vin̈ yed' templo d'a Betel, aton sb'onaccan vin̈aj rey Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat, vin̈ cuchb'annacb'at eb' yetisraelal d'a chucal. Pococxon̈ej ix aji, ix sn̈usantz'a yechel dios Asera chi' vin̈.

16 Ix ec' q'ueleloc vin̈aj Josías chi', ix yilanb'at juntzan̈ yed'tal chamnac vin̈ d'a jun tzalan, ix yalan vin̈ to tz'ic'chajelta sb'aquil chamnac ayoch d'a yool chi', ix sn̈usantz'a vin̈ d'a yib'an̈ altar yic tz'ixtaxb'ati. Icha chi' ix aj yelc'och tas yalnaccan jun vin̈ schecab' Jehová d'a peca'. 17 Ix sc'anb'an vin̈aj rey Josías chi':

—¿Mach ay yic jun yed'tal chamnac svilb'at chi'? xchi vin̈. Ix tac'vi eb' cajan d'a Betel chi' d'a vin̈ icha tic:

—Aton b'aj mucan jun vin̈ schecab' Dios cotnac d'a Judá, a vin̈ aljinaccan yuj tas ix utej jun altar d'a Betel tic, xchi eb' d'a vin̈.23.17

18 Ix yalan vin̈:

—Actejeccani, malaj junoc mach syaman sb'aquil chi', xchi vin̈.

Yuj chi' majxo yamjilaj sb'aquil jun vin̈ schecab' Dios chi' yed' sb'aquil junxo vin̈ schecab' Dios cotnac d'a Samaria.

19 Icha ix yutej vin̈aj Josías chi' d'a Betel chi', icha pax chi' ix yutej vin̈ satanel juntzan̈ lugar chaan̈, juntzan̈ b'ob'il d'a Samaria chi' yuj eb' vin̈ sreyal Israel, juntzan̈ stzuntzancot yoval sc'ol Jehová. 20 Ix lajvi chi', axo d'a yib'an̈ juntzan̈ altar ix smilcham masanil eb' vin̈ sacerdote vin̈, aton eb' vin̈ yic juntzan̈ lugar chaan̈ d'a Samaria chi'. Ix sn̈usantz'a sb'aquil juntzan̈ chamnac vin̈ d'a yib'an̈ juntzan̈ altar chi'. Ix lajvi chi' ix paxta vin̈ d'a Jerusalén.

Q'uin̈ ix yac'och vin̈aj rey Josías

(2Cr 35.1-19)

21 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Josías d'a masanil eb' chon̈ab' icha tic: Caq'uecoch q'uin̈ yic sco naancot tas aj yelnaccot eb' co mam quicham d'a Egipto yic squic'anchaan̈ sb'i Jehová co Diosal, icha syalcan d'a yumal trato, xchi vin̈. 22 Yuj chi' ix och jun q'uin̈ chi'. Yictax ix lajviec' stiempoal eb' juez, eb' ix ac'an yajalil d'a chon̈ab' Israel, malaj juneloc ix och jun q'uin̈ icha jun chi' d'a stiempoal eb' vin̈ ix ac'an reyal d'a Judá yed' d'a Israel. 23 Yic val 18 ab'il yoch vin̈aj Josías chi' reyal ix och jun q'uin̈ chi' d'a Jerusalén, yuj yic'jichaan̈ Jehová.

Te ayoch spensar vin̈aj Josías d'a Jehová

24 Masanil eb' tz'avtan spixan eb' chamnac, eb' ajb'aal yed' juntzan̈ yechel d'a yoltac pat, ix satjiel yuj vin̈aj Josías chi'. Masanil pax juntzan̈ comon dios yajb'entac ay d'a Jerusalén yed' d'a yol smacb'en Judá ix satel vin̈. Icha chi' ix sc'ulej vin̈ yic sc'anab'ajan vin̈ tas syalcan d'a yumal ley ix chax yuj vin̈aj sacerdote Hilcías d'a yol stemplo Jehová. 25 Malaj junocxo rey ec'nacxo ix sq'uex spensar yic syac'anoch sb'a d'a yol sc'ab' Jehová d'a smasanil sc'ool, d'a smasanil spensar yed' d'a smasanil yip, icha ix yutej sb'a vin̈aj Josías chi', yujto ix sc'anab'ajej vin̈ tas alb'ilcan d'a ley Moisés. Man̈xalaj pax junocxo rey icha chi' ix yutej sb'a.

26 Vach'chom icha chi' ix sc'ulej vin̈, palta yuj tas te chuc sc'ulejnac vin̈aj Manasés, yuj chi' aycot yoval sc'ol Jehová d'a Judá chi'. 27 Yuj chi' ix yal Jehová icha tic: Ol viq'uel Judá d'a vichan̈, icha vutejnac Israel. Ol in patiquejcanel Jerusalén, jun chon̈ab' sic'b'ilel vuuj yed' jun templo tic, jun valnac yuuj to a d'ay tz'och ejmelal d'ayin, xchi.

Schamel vin̈aj rey Josías

(2Cr 35.20-27)

28-30 A d'a stiempoal chi' ix cot vin̈aj Necao sreyal Egipto yed' eb' soldado yic sb'at eb' d'a a' nivan Éufrates, yic sb'at colvaj vin̈ yed' vin̈ sreyal Asiria. Ix b'at vin̈aj rey Josías yed' eb' soldado yac' oval yed' vin̈aj Necao chi' d'a Meguido. Ayic ix schalan sb'a eb' vin̈ d'a oval chi', ix miljicham vin̈aj Josías chi' yuj vin̈. Ix ac'jiq'ue snivanil vin̈ d'a yol carruaje yuj eb' vin̈ ayoch yajalil yed' vin̈. Ix cot eb' vin̈ d'a Meguido chi' masanto ix javi eb' vin̈ d'a Jerusalén, ix ac'jicanoch snivanil vin̈ chi' d'a jun yed'tal b'ob'ilxo. Axo eb' anima smasanil d'a yol chon̈ab' chi' ix ac'anoch vin̈aj Joacaz yuninal vin̈ reyal sq'uexuloc.

A jantacto yab'ixal vin̈aj Josías chi' yed' tastac ix sc'ulej vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Judá.

A tas ix sc'ulej vin̈aj Joacaz d'a reyal

(2Cr 36.1-4)

31 A vin̈aj Joacaz chi', 23 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal d'a Jerusalén. Oxen̈ej ujal ix yac' reyal chi' vin̈. Hamutal sb'i ix snun vin̈, yisil ix vin̈aj Jeremías aj Libna. 32 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová, icha ix sc'ulej eb' smam yicham vin̈. 33 Ix ac'jioch vin̈ d'a preso yuj vin̈aj rey Necao d'a Ribla d'a yol yic Hamat, yic vach' maxtzac yac' yajalil vin̈ d'a Jerusalén. Ix yac'anoch q'uen tumin vin̈aj Necao chi' d'a yib'an̈ eb' aj Judá chi', 75 quintal q'uen plata yed' oxe' arroba q'uen oro. 34 Axo vin̈aj Eliaquim yuninal vin̈aj Josías chi' ix yac'och vin̈aj rey Necao chi' reyal sq'uexuloc vin̈ smam chi'. Ix sq'uexan sb'i vin̈aj Eliaquim chi' vin̈, Joacim ix sb'iej vin̈. Ix yic'anb'at vin̈aj Joacaz chi' vin̈ d'a Egipto. Ata' ix cham vin̈aj Joacaz chi'.

35 Ix yac'an q'uen oro vin̈aj Joacim chi' yed' q'uen plata sc'an vin̈ sreyal Egipto chi'. Yuj chi' ix yac'och q'uen vin̈ d'a yib'an̈ eb' anima d'a yol smacb'en chi', junjun anima ix yac' q'uen oro yed' q'uen plata, icha tastac ay d'a junjun eb'. Icha chi' ix aj smolan q'uen tumin vin̈ ix can d'a yib'an̈ chi'.

Ochnac vin̈aj Joacim reyal d'a Judá

(2Cr 36.5-8)

36 A vin̈aj Joacim chi', 25 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal, 11 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Zebu sb'i ix snun vin̈, yisil ix vin̈aj Pedaías aj Ruma. 37 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová, icha val ix sc'ulej eb' smam yicham vin̈.

24

1 A d'a stiempoal vin̈aj Joacim chi', ix cot vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia yed' eb' soldado yac' oval yed' vin̈. Icha chi' ix aj yochcan vin̈aj rey Joacim oxe' ab'il d'a yalan̈ smandar vin̈aj Nabucodonosor chi'. Ix lajvi chi' ix meltzajoch vin̈aj Joacim chi' ajc'olal d'a vin̈ sreyal Babilonia chi'. 2 Palta ix ac'jicot eb' soldado caldeo yuj Jehová, eb' soldado sirio, eb' soldado moabita yed' eb' soldado amonita yic sjavi eb' elc'al d'a Judá yic syixtanb'at eb', icha ix aj yalan eb' schecab' Jehová. 3 Val yel ix javi jun tic d'a yib'an̈ Judá, yujto a Jehová ix alani yic syic'anel Judá d'a yichan̈, yuj smul vin̈aj Manasés, 4 yuj pax schamel eb' anima malaj smul d'a Jerusalén ix cham yuj vin̈. Yuj chi' majxo yac'laj nivanc'olal Jehová.

5 A jantacto yab'ixal vin̈aj Joacim chi' yed' tastac ix sc'ulej vin̈, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Judá. 6 Axo yic ix cham vin̈, a vin̈aj Joaquín yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

7 Majxo eltalaj vin̈ sreyal Egipto yed' eb' soldado d'a yol smacb'en, yujto a vin̈ sreyal Babilonia ix ic'anxiec' tas ic'b'ilec' yuj vin̈, scot d'a a' eluma' yic Egipto masanto d'a a' Éufrates.

Ix ic'jib'at vin̈aj rey Joaquín d'a Babilonia

(2Cr 36.9-10)

8 A vin̈aj Joaquín chi', 18 ab'ilxo sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal, oxen̈ej ujal ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Nehusta sb'i ix snun vin̈, yisil ix vin̈aj Elnatán aj Jerusalén. 9 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová, icha val ix sc'ulej vin̈ smam vin̈.

10 A d'a jun tiempoal chi', ix cot eb' soldado vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia yac' oval d'a Jerusalén, ix oymaj eb' d'a spatic. 11 Van yac'an oval eb', ix c'och vin̈aj Nabucodonosor chi'. 12 Yuj chi' ix yac'och sb'a vin̈aj Joaquín sreyal Judá yed' ix snun, eb' vin̈ yetyajalil vin̈ yed' pax eb' vin̈ schecab' vin̈ d'a yol sc'ab' vin̈aj Nabucodonosor chi'. Ix ic'jib'at eb' d'a Babilonia ayic svajxaquilxo ab'il yoch vin̈aj Nabucodonosor chi' reyal.

13 Ix lajvi chi', ix schecan vin̈aj Nabucodonosor chi' ic'chajelta masanil q'uen tumin ay d'a yol stemplo Jehová yed' d'a yol spalacio vin̈ sreyal Judá chi'. Ix smac'anpoj masanil yamc'ab' vin̈ nab'a oro yic templo chi' b'ob'ilcan yuj vin̈aj Salomón sreyal Israel. Ix elc'och jun tic icha ajnac yalancan Jehová. 14 Ix schecan vin̈ ic'chajb'at masanil anima cajan d'a Jerusalén chi' yed' eb' yajal, eb' soldado te jelan, eb' vin̈ jelan sb'oan tastac yed' eb' vin̈ tenum q'ueen. 10 mil eb' ix ic'jib'at d'a Babilonia chi' d'a smasanil. Man̈xa mach ix cani, axon̈ej eb' meb'a' ixto cani.

15 A vin̈aj rey Joaquín chi', ix snun vin̈, eb' ix yetb'eyum vin̈, eb' ayoch yajalil yed' vin̈ yed' eb' anima nivac yelc'och d'a yol smacb'en vin̈ chi', ix ic'jib'at eb' yuj vin̈aj Nabucodonosor chi' d'a Babilonia. 16 A d'a scal masanil anima ix ic'chajb'at chi', ay 7 mil eb' vin̈ soldado, ay pax mil eb' vin̈ syal sb'oan tastac yed' eb' vin̈ tenum q'ueen. Masanil eb' vin̈ tic te tec'an eb' vin̈, te jelan pax eb' vin̈ d'a oval. 17 Axo vin̈aj rey Nabucodonosor chi' ix ac'anoch vin̈aj Matanías yuc'tac smam vin̈aj Joaquín chi' reyal sq'uexuloc vin̈. Ix q'uexji sb'i vin̈ yuj vin̈, Sedequías ix sb'iejcan vin̈.

Ix och vin̈aj Sedequías reyal

(2Cr 36.11-16; Jer 52.1-3)

18 A vin̈aj Sedequías chi', 21 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal, 11 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Hamutal sb'i ix snun vin̈, yisil ix vin̈aj Jeremías aj Libna. 19 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová, icha ix sc'ulej vin̈aj Joacim. 20 Yuj chi' ix cot yoval sc'ol Jehová d'a Jerusalén yed' d'a Judá, ix yic'ancanel eb' d'a yichan̈.

Ix ac'ji ganar Jerusalén

(Jer 39.1-7; 52.3-11)

Ix meltzajoch vin̈aj Sedequías ajc'olal d'a vin̈ sreyal Babilonia.

25

1 Ayic slajun̈il c'ual yoch slajun̈il uj, ayic sb'alun̈il ab'il yoch vin̈aj Sedequías reyal, ix javi vin̈aj rey Nabucodonosor yed' eb' vin̈ soldado yac' oval d'a Jerusalén. Ix oymaj eb' vin̈ d'a spatictac Jerusalén chi', ix sb'oanq'ue scampamento eb' vin̈ d'a spatictac, ix sb'oanq'ue stec'nub' eb' vin̈ d'a spatictac smuroal. 2 Oyb'iln̈ej jun chon̈ab' chi' yuj eb' vin̈, masanto ayic 11 ab'il yoch vin̈aj Sedequías chi' reyal. 3 Ayic sb'alun̈il c'ual yoch schan̈il uj d'a yol jun ab'il chi', ix em jun nivan vejel d'a yol chon̈ab' chi', man̈xa jab'oc tas vach' svaan eb' anima chi'. 4 Ix sb'oan jun olan eb' vin̈ soldado caldeo chi' d'a smuroal chon̈ab' chi'. Vach'chom oyanoch eb' vin̈ soldado d'a spatictac chi', palta ix el vin̈aj rey Sedequías chi' yed' eb' vin̈ soldado d'ac'valil. Ix elc'och eb' vin̈ d'a jun puerta d'a scal chab' muro d'a stz'ey b'aj ay yavb'en te' eb' vin̈ rey, ix b'at eb' vin̈ d'a jun b'e sc'och d'a sch'olanil a' Jordán. 5 Palta ix b'at eb' vin̈ soldado caldeo chi' d'a spatic eb' vin̈, ix yamchaj vin̈aj Sedequías chi' yuj eb' vin̈ d'a yac'lical Jericó. Ix saclemcanb'at eb' vin̈ soldado vin̈. 6 Ix syaman vin̈ rey chi' eb' vin̈, ix yic'anb'at vin̈ eb' vin̈ d'a vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia chi' d'a Ribla, d'a yol yic Hamat. Ata' ix yal vin̈ tas ol utaj vin̈aj Sedequías chi'. 7 D'a val yichan̈ vin̈aj Sedequías chi' ix xicjicham eb' yuninal. Ix ic'chajq'ueta yol sat vin̈, ix tzec'chaj vin̈ d'a q'uen cadena nab'a bronce, ix ic'chajb'at vin̈ d'a Babilonia.

Ix mac'jiem templo

(2Cr 36.17-21; Jer 39.8-10; 52.12-30)

8 Ayic uque' c'ualxo yoch yoil uj d'a 19 ab'il yoch vin̈aj Nabucodonosor reyal d'a Babilonia, ix javi vin̈aj Nabuzaradán yajalil eb' vin̈ soldado stan̈vumal vin̈ rey chi' yed' eb' vin̈ soldado d'a Jerusalén. 9 Ix sn̈usantz'a stemplo Jehová eb' vin̈ yed' spalacio vin̈ rey, masanil spat eb' cajan d'a Jerusalén chi' yed' masanil nivac pat. 10 Ix spojanem masanil smuroal chon̈ab' Jerusalén chi' eb' vin̈. 11 Masanil eb' anima ayto cani, ix yic'b'at eb' vin̈aj Nabuzaradán chi', aton eb' ix yac'och sb'a yed' vin̈ sreyal Babilonia yed' eb' jelan sb'oan tastac. 12 Axon̈ej eb' te meb'a' ix yactejcan vin̈, yic smunlaj eb' d'a avoj uva yed' juntzan̈xo tas tz'avchaji.

13 Masanil tastac nab'a bronce ay d'a yol templo ix smac'poj eb' vin̈ soldado chi', aton chab' oy ayoch d'a sat templo chi', juntzan̈ sb'achnub' yich cotac pila yed' jun nivan pila. Ix yic'anb'at q'uen bronce chi' eb' vin̈ d'a Babilonia. 14 An̈ejtona' b'aj tz'em q'uen tic'aq'uil taan̈, q'uen pala, q'uen ic'lab'el stan̈il b'aj tz'och sc'ac'al candil, q'uen nivac cuchara yed' masanil tastac nab'a bronce sc'anchaji ayic tz'och ejmelal d'a Jehová, ix yic'b'at eb' vin̈ smasanil. 15 Ix yic'paxb'at juntzan̈ nivac vaso eb' vin̈ yed' q'uen b'aj sn̈usji incienso yed' juntzan̈xo tastac nab'a oro ma nab'a plata. 16 Man̈xa yalb'anil jantac yalil q'uen bronce ayoch d'a chab' nivac oy yic templo, d'a jun pila yic a a' yed' d'a juntzan̈ yich b'achnub' b'ob'ilcan yuj vin̈aj rey Salomón yic tz'ochcan d'a stemplo Jehová. 17 A junjun oy chi', ec'b'al vajxaque' metro steel. A sjolom oy chi' nab'a bronce, nan̈al schab'il metro yaj q'uei, axo spatictac sjolom oy chi', aypaxoch yelvanub' icha yilji te' granada. A juntzan̈ chi' nab'a bronce. Lajann̈ej yaj chab' oy chi'.

Ix ic'jiel eb' aj Judá sat sluum

18 A vin̈aj Nabuzaradán chi' ix yaman vin̈aj Seraías sat sacerdote, vin̈aj Sofonías schab'il sacerdote yed' oxvan̈ eb' vin̈ stan̈van sti' templo, ix ic'jib'at eb' vin̈ yuj vin̈ d'a Babilonia. 19 A d'a scal eb' anima ix can d'a yol chon̈ab' chi', ix yamchajpax jun vin̈ sat yajal scuchb'an eb' vin̈ soldado yed' pax ovan̈xo eb' vin̈ tz'ac'an srazón vin̈ rey yed' jun vin̈ tz'ib'um sb'oan slistail eb' vin̈ soldado yed' pax 60-xo eb' vin̈ nivac vinac yaj d'a yol chon̈ab' chi'. 20-21 Masanil juntzan̈ eb' anima chi' ix yic'b'at vin̈aj Nabuzaradán chi' d'a Ribla d'a yol yic Hamat. Ata' ix yal vin̈ rey to scham eb'. Icha chi' ix aj yic'jiel eb' aj Judá chi' d'a schon̈ab' yed' d'a sluum, ix ic'jib'at eb' d'a Babilonia.

Eb' anima ixto cani ix b'atcan eb' d'a Egipto

(Jer 40.7-10; 41.1-3,16-18)

22 Ix och vin̈aj Gedalías yuninal vin̈aj Ahicam yixchiquin vin̈aj Safán gobernadoral yuj vin̈ sreyal Babilonia chi'. A vin̈ ix can yil jantacto anima ix can d'a Judá chi'. 23 Ayic ix yab'an jun lolonel chi' eb' vin̈ yajal eb' vin̈ soldado ixto cani, ix b'at eb' vin̈ d'a Mizpa yed' eb' vin̈ soldado chi', yic b'at lolon eb' vin̈ yed' vin̈aj Gedalías chi'. A eb' vin̈ chi', aton vin̈aj Ismael yuninal vin̈aj Netanías, vin̈aj Johanán yuninal vin̈aj Carea, vin̈aj Seraías yuninal vin̈aj Tanhumet aj Netofa yed' vin̈aj Jaazanías yuninal jun vin̈ aj Maaca. 24 Ix yac'an sti' vin̈aj Gedalías chi' d'a eb' vin̈ yed' d'a eb' vin̈ soldado, ix yalan vin̈ icha tic: Man̈ ex xiv e can d'a yalan̈ smandar eb' caldeo chi', cajnajan̈ec d'a yol nación tic, tzex och d'a yalan̈ schecnab'il vin̈ sreyal Babilonia. Tato icha chi' vach'n̈ej ol aj e b'eyb'ati, xchi vin̈.

25 Axo d'a yuquil uj, ix javi vin̈aj Ismael yuninal vin̈aj Netanías yixchiquin vin̈aj Elisama, d'a yin̈tilal eb' vin̈ sreyal Judá. Ay lajun̈van̈xo eb' vin̈ vinac ajun yed' vin̈, ix smilancham vin̈aj Gedalías chi' eb' vin̈ yed' eb' aj Judá yed' pax eb' caldeo ayec' yed' vin̈ d'a Mizpa chi'. 26 Yuj chi' masanil eb' anima ix b'at elelal d'a Egipto yuj xivelal d'a eb' caldeo chi'. Ata' ix b'at eb' anima nivac yelc'ochi, eb' malaj yelc'ochi yed' eb' yajalil eb' soldado.

Ix actajel vin̈aj Joaquín

(Jer 52.31-34)

27 Ayic 27 c'ual yoch slajchavil ujal, ayic 37 ab'ilxo yic'chajb'at vin̈aj rey Joaquín d'a Babilonia, ix och vin̈aj Evil-merodac reyal d'a Babilonia chi'. A d'a b'ab'el ab'il yoch vin̈ reyal chi' ix sch'oxan svach'c'olal vin̈ d'a vin̈aj Joaquín chi', ix yic'anelta vin̈ vin̈ d'a preso. 28 Te vach' ix yutej sb'a vin̈ rey chi' d'a vin̈ d'a yichan̈ juntzan̈xo eb' vin̈ rey ayoch preso d'a Babilonia chi'. 29 Yuj chi' ix sq'uexel spichul vin̈aj Joaquín sc'an d'a yol preso chi', ix va vin̈ yed' vin̈ rey chi' d'a jantacto tiempoal pitzan vin̈. 30 Ix ac'jin̈ej sgasto vin̈ yuj vin̈ sreyal Babilonia chi' masanto ix cham vin̈.

5.17 5:17 A eb' comon anima syac'och eb' d'a sc'ool to an̈ej d'a yol smacb'en junoc dios syal yoch ejmelal d'ay. Yuj chi' ix sna' vin̈aj Naamán yic'anb'at lum luum yic Israel, ichato val chi' syal yoch vin̈ ejmelal d'a Jehová d'a schon̈ab' yalani.

18.4 18:4 A Nehustán, a jun lolonel tic d'a hebreo, sc'anchaj d'a q'uen bronce, d'a yechel noc' chan yed' d'a tas man̈ vach'oc d'a yichan̈ ley.

23.17 23:17 A yab'ixal jun tic tz'ilchaj d'a 1 Reyes 13.1-5.

1 CRÓNICAS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

A Ch'an̈ B'ab'el Libro

CRÓNICAS

A Crónicas syalelc'ochi “yab'ixal eb' vin̈ rey”. A chab' libro Crónicas tic, syalcot tas syal d'a chab' slibro vin̈aj Samuel yed' pax tas tz'ib'ab'ilcan d'a juntzan̈ libro yab'ixal eb' vin̈ rey. Palta man̈ masaniloc tas syal d'a juntzan̈ libro chi' syal pax d'a chab' libro tic. A d'a jun mach tz'ib'jinac jun libro tic te nivan yelc'och yab'ixal vin̈aj rey David, vin̈aj rey Salomón, yab'ixal stemplo Dios yed' yab'ixal tas yopisio eb' sacerdote. Syalanpaxi to a vin̈aj rey David ic'jinaccanel yich yic sb'ochaj stemplo Dios yed' sleyal, vach'chom a vin̈aj Salomón b'oannac.

A vin̈aj Josafat, vin̈aj Ezequías yed' vin̈aj Josías, ch'oxnab'il yaj eb' vin̈, yujto te nivan yelc'och Jehová d'a yol sat eb' vin̈. An̈ej d'a Jehová tz'och eb' vin̈ ejmelal ayic sjavi yaelal d'a scal eb'. Te b'inajnac eb' vin̈ oxvan̈ tic, yujto a eb' vin̈ cuchb'annacxi b'at spensar eb' anima d'a Jehová. Ayic ayoch juntzan̈xo eb' vin̈ rey d'a yopisio, te tzijtum eb' anima tz'och ejmelal d'a juntzan̈ comon dios. A mach tz'ib'jinaccan juntzan̈ tic, sch'oxcaneli to vach'chom te nivan juntzan̈ yaelal ix javi d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel yed' d'a yib'an̈ chon̈ab' Judá, palta a Dios naann̈ej strato yac'nac yed' schon̈ab' chi', ix eln̈ejc'och tas nab'il chi' yuuj.

A d'a capítulo 1 masanto d'a 9, syalcot tas yaj stzolal smam yicham junjun macan̈ eb'. A yab'ixal schamel vin̈aj Saúl, syalcot d'a capítulo 10. Axo d'a capítulo 11 masanto d'a 29, syalcot yuj tas ajnac yac'an reyal vin̈aj David. Syalanpaxcot tastac janac d'a yib'an̈ vin̈ yed' tas ajnac yic'an yip yopisio vin̈. Yac'nacvaloch vin̈ d'a sc'ool smolb'ancan tastac c'anchajnac ayic sb'onac stemplo Jehová. Sb'oannaccan slistail eb' b'ojinac templo chi' vin̈. Yac'annaccan masanil juntzan̈ chi' vin̈ ab'enal d'a yol sc'ab' vin̈aj Salomón. A juntzan̈ tic syal d'a capítulo 22 masanto d'a 29.

1

A eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Adán

(Gn 5.1-32)

1 Aton stzolal1.1 eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Adán tic: Vin̈aj Set, vin̈aj Enós, 2 vin̈aj Cainán, vin̈aj Mahalaleel, vin̈aj Jared, 3 vin̈aj Enoc, vin̈aj Matusalén, vin̈aj Lamec, 4 vin̈aj Noé.

Eb' yin̈tilal vin̈aj Noé

(Gn 10.1-32)

A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Noé: Aton vin̈aj Sem, vin̈aj Cam yed' vin̈aj Jafet.

5 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jafet chi': Vin̈aj Gomer, vin̈aj Magog, vin̈aj Madai, vin̈aj Javán, vin̈aj Tubal, vin̈aj Mesec yed' vin̈aj Tiras. 6 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Gomer chi': Vin̈aj Askenaz, vin̈aj Rifat yed' vin̈aj Togarma. 7 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Javán chi': Aton vin̈aj Elisa, vin̈aj Tarsis, vin̈aj Quitim yed' vin̈aj Dodanim.

8 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Cam: Aton vin̈aj Cus, vin̈aj Mizraim, vin̈aj Fut, vin̈aj Canaán. 9 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Cus chi': Aton vin̈aj Seba, vin̈aj Havila, vin̈aj Sabta, vin̈aj Raama yed' vin̈aj Sabteca. Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Raama chi': Aton vin̈aj Seba yed' vin̈aj Dedán. 10 A vin̈aj Cus chi', aton vin̈ smam vin̈aj Nimrod. Aton jun vin̈ chi' te nivan ajnac yelc'och d'a yolyib'an̈q'uinal tic yujto te jelan ajnac vin̈ d'a oval.

11 A d'a vin̈aj Mizraim, ata' cotnac eb' ludeo, eb' anameo, eb' lehabita, eb' naftuhítas, 12 eb' patruseo, eb' casluhítas yed' eb' caftoritas. A d'a eb' chi' cotnac yin̈til eb' filisteo.

13 A vin̈aj Sidón, b'ab'el yuninal vin̈aj Canaán. A junxo yuninal vin̈, aton vin̈aj Het. 14 A vin̈aj Canaán chi' ay yin̈tilal eb' jebuseo, eb' amorreo, eb' gergeseo, 15 eb' heveo, eb' araceo, eb' sineo, 16 eb' arvadeo, eb' zemareo yed' eb' hamateo.

17 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Sem: Aton vin̈aj Elam, vin̈aj Asur, vin̈aj Arfaxad, vin̈aj Lud yed' vin̈aj Aram. Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Aram chi': Aton vin̈aj Uz, vin̈aj Hul, vin̈aj Geter yed' vin̈aj Mesec. 18 A vin̈aj Arfaxad chi' smam vin̈aj Sela, axo vin̈aj Sela chi' smam vin̈aj Heber. 19 A vin̈aj Heber chi', chavan̈ yuninal vin̈: A vin̈ b'ab'el scuch Peleg, yujto a d'a stiempoal vin̈ ix pojchajb'at lum luum. Axo junxo vin̈ yuninal vin̈ chi' scuchan Joctán. 20 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Joctán chi': Aton vin̈aj Almodad, vin̈aj Selef, vin̈aj Hazar-mavet, vin̈aj Jera, 21 vin̈aj Adoram, vin̈aj Uzal, vin̈aj Dicla, 22 vin̈aj Ebal, vin̈aj Abimael, vin̈aj Seba, 23 vin̈aj Ofir, vin̈aj Havila yed' vin̈aj Jobab. A masanil eb' vin̈ tic, yuninal eb' vin̈ vin̈aj Joctán.

Eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Sem

(Gn 11.10-26)

24 Aton sb'i eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Sem tic d'a stzolal: Vin̈aj Arfaxad, vin̈aj Sela, 25 vin̈aj Heber, vin̈aj Peleg, vin̈aj Reu, 26 vin̈aj Serug, vin̈aj Nacor, vin̈aj Taré, 27 yed' vin̈aj Abram, aton vin̈aj Abraham.

Eb' yin̈tilal vin̈aj Ismael‘R’yed' eb' yin̈tilal ix Cetura

(Gn 25.1-6,12-18)

28 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Abraham: Aton vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Ismael. 29 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Ismael: Aton vin̈aj Nebaiot, b'ab'el yuninal, vin̈aj Cedar, vin̈aj Adbeel, vin̈aj Mibsam, 30 vin̈aj Misma, vin̈aj Duma, vin̈aj Massa, vin̈aj Hadad, vin̈aj Tema, 31 vin̈aj Jetur, vin̈aj Nafis yed' vin̈aj Cedema.

32 Axo eb' yune' ix Cetura, schab'il yetb'eyum vin̈aj Abraham chi': Aton vin̈aj Zimram, vin̈aj Jocsán, vin̈aj Medán, vin̈aj Madián, vin̈aj Isbac yed' vin̈aj Súa. Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jocsán chi': Aton vin̈aj Seba yed' vin̈aj Dedán. 33 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Madián chi': Aton vin̈aj Efa, vin̈aj Efer, vin̈aj Hanoc, vin̈aj Abida yed' vin̈aj Elda. Masanil eb' vin̈ tic, yin̈tilal eb' vin̈ ix Cetura.

Eb' yin̈tilal vin̈aj Esaú

(Gn 36.1-43)

34 A vin̈aj Abraham smam vin̈aj Isaac. Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Isaac chi', aton vin̈aj Esaú yed' vin̈aj Israel. 35 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Esaú chi': Aton vin̈aj Elifaz, vin̈aj Reuel, vin̈aj Jeús, vin̈aj Jaalam yed' vin̈aj Coré. 36 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Elifaz chi': Aton vin̈aj Temán, vin̈aj Omar, vin̈aj Zefo, vin̈aj Gatam, vin̈aj Cenaz yed' vin̈aj Amalec yune' ix Timna. 37 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Reuel chi': Aton vin̈aj Nahat, vin̈aj Zera, vin̈aj Sama yed' vin̈aj Miza.

38 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Seir: Aton vin̈aj Lotán, vin̈aj Sobal, vin̈aj Zibeón, vin̈aj Aná, vin̈aj Disón, vin̈aj Ezer yed' vin̈aj Disán. 39 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Lotán chi': Aton vin̈aj Hori yed' vin̈aj Homam. A vin̈aj Lotán chi' ay yanab' ix Timna. 40 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Sobal chi': Aton vin̈aj Alván, vin̈aj Manahat, vin̈aj Ebal, vin̈aj Sefo yed' vin̈aj Onam. Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Zibeón chi': Aton vin̈aj Aja yed' vin̈aj Aná. 41 A vin̈aj Aná chi', smam vin̈aj Disón, axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Disón chi': Aton vin̈aj Amram, vin̈aj Esbán, vin̈aj Itrán yed' vin̈aj Querán. 42 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Ezer: Aton vin̈aj Bilhán, vin̈aj Zaaván yed' vin̈aj Jaacán. A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Disán chi': Aton vin̈aj Uz yed' vin̈aj Arán.

43 Aton eb' vin̈ tic ix ac'an yajalil d'a Edom ayic mantalaj sreyal eb' israel tz'ochi: A vin̈aj Bela yuninal vin̈aj Beor, Dinaba sb'i schon̈ab' vin̈. 44 Ayic ix cham vin̈aj Bela chi', axo vin̈aj Jobab yuninal vin̈aj Zera, aj chon̈ab' Bosra ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈. 45 Axo yic ix cham vin̈aj Jobab chi', axo vin̈aj Husam ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈. A jun vin̈ chi', a d'a yol yic Temán cajan vin̈. 46 Axo yic ix cham vin̈aj Husam chi', axo vin̈aj Hadad yuninal vin̈aj Bedad aj chon̈ab' Avit ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈. A jun vin̈ chi' ix ac'an ganar vin̈aj Madián d'a ac'lic yic Moab. 47 Ayic ix cham vin̈aj Hadad chi', axo vin̈aj Samla aj chon̈ab' Masreca ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈. 48 Ayic ix cham vin̈aj Samla chi', axo vin̈aj Saúl ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈. Cajan vin̈ d'a chon̈ab' Rehobot d'a sti' a' Éufrates. 49 Ayic ix cham vin̈aj Saúl chi', axo vin̈aj Baal-hanán, yuninal vin̈aj Acbor ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈. 50 Ayic ix cham vin̈aj Baal-hanán chi', axo vin̈aj Hadad aj chon̈ab' Pai ix ochcan reyal sq'uexuloc vin̈. Mehetabel sb'i ix yetb'eyum vin̈, a vin̈aj Matred ay yisil ix, yixchiquin ix vin̈aj Mezaab.

51 Axo yic ix cham vin̈aj Hadad chi', a eb' vin̈ ix och reyal d'a Edom chi': Aton vin̈aj Timna, vin̈aj Alva, vin̈aj Jetet, 52 vin̈aj Aholibama, vin̈aj Ela, vin̈aj Pinón, 53 vin̈aj Cenaz, vin̈aj Temán, vin̈aj Mibzar, 54 vin̈aj Magdiel yed' vin̈aj Iram. Aton juntzan̈ eb' vin̈ tic ix ac'an reyal d'a Edom chi'.

2

Eb' yuninal vin̈aj Israel

(Gn 35.22-26)

1 Aton eb' vin̈ yuninal vin̈aj Israel tic: Vin̈aj Rubén, vin̈aj Simeón, vin̈aj Leví, vin̈aj Judá, vin̈aj Isacar, vin̈aj Zabulón, 2 vin̈aj Dan, vin̈aj José, vin̈aj Benjamín, vin̈aj Neftalí, vin̈aj Gad yed' vin̈aj Aser.

Eb' yin̈tilal Judá

3 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Judá: Aton vin̈aj Er, vin̈aj Onán yed' vin̈aj Sela. A snun eb' vin̈ oxvan̈ tic, aton ix yisil vin̈aj Súa aj Canaán. A vin̈aj Er chi' b'ab'el yuninal vin̈aj Judá, te chuc sb'eyb'al vin̈, yuj chi' ix satjiel vin̈ yuj Jehová. 4 Axo ix Tamar, ix yalib' vin̈aj Judá chi', ay chavan̈ yune' ix yed' vin̈: Aton vin̈aj Fares yed' vin̈aj Zera. A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Judá chi' ovan̈ eb' vin̈ d'a smasanil.

5 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Fares chi': Aton vin̈aj Hezrón yed' vin̈aj Hamul. 6 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Zera chi': Aton vin̈aj Zimri, vin̈aj Etán, vin̈aj Hemán, vin̈aj Calcol yed' vin̈aj Dara. Ovan̈ eb' d'a smasanil.

7 Axo vin̈aj Carmi smam vin̈aj Acán. A vin̈aj Acán chi' ix ic'ancot yaelal d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel, yujto ix yic'cot juntzan̈ tas vin̈ d'a scal tas ix yal Dios to satjiel d'a juneln̈ej. 8 Axo yuninal vin̈aj Etán, aton vin̈aj Azarías.

9 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Hezrón: Aton vin̈aj Jerameel, vin̈aj Ram yed' vin̈aj Quelubai.

10 A vin̈aj Ram chi' smam vin̈aj Aminadab. Axo vin̈aj Aminadab chi' smam vin̈aj Naasón. A vin̈aj Naasón yajal ix aj vin̈ d'a scal eb' yin̈tilal Judá. 11 A vin̈aj Naasón chi' smam vin̈aj Salmón. A vin̈aj Salmón chi' smam vin̈aj Booz. 12 A vin̈aj Booz chi' smam vin̈aj Obed, aton vin̈ smam vin̈aj Isaí. 13 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Isaí chi', aton eb' vin̈ tic: B'ab'el vin̈aj Eliab, schab'il vin̈aj Abinadab, yoxil vin̈aj Simea, 14 schan̈il vin̈aj Natanael, yoil vin̈aj Radai, 15 svaquil vin̈aj Ozem, yuquil vin̈aj David. 16 Eb' ix yanab' eb' vin̈ tic: Aton ix Sarvia yed' ix Abigail. Axo eb' vin̈ yune' ix Sarvia chi', oxvan̈ eb' vin̈: Aton vin̈aj Abisai, vin̈aj Joab, vin̈aj Asael. 17 Axo vin̈ yune' ix Abigail chi', aton vin̈aj Amasa. A vin̈ smam vin̈aj Amasa chi', aton vin̈aj Jeter ismaelita.

18 Axo vin̈aj Caleb yuninal vin̈aj Hezrón, ay jun yuninal vin̈ scuch Jeriot, yune' ix Azuba. Axo juntzan̈xo eb' vin̈ yune' ix: Aton vin̈aj Jeser, vin̈aj Sobab yed' vin̈aj Ardón. 19 Axo ix cham ix Azuba chi', axo ix Efrata ix yic' vin̈aj Caleb chi'. Ay jun yune' ix, aton vin̈aj Hur. 20 A vin̈aj Hur chi' smam vin̈aj Uri. Axo vin̈aj Uri chi' smam vin̈aj Bezaleel.

21 Ayic 60 ab'ilxo sq'uinal vin̈aj Hezrón, ix yic' ix yisil vin̈aj Maquir vin̈, aton vin̈ smam vin̈aj Galaad. Ix alji jun yune' ix yed' vin̈aj Hezrón chi', aton vin̈aj Segub. 22 A vin̈aj Segub chi' smam vin̈aj Jair. A vin̈aj Jair chi' ayoch yajalil d'a 23 chon̈ab' d'a yol smacb'en Galaad. 23 Axo pax eb' aj Gesur yed' eb' aj Aram ix ic'ancan juntzan̈ schon̈ab' vin̈aj Jair chi' yed' chon̈ab' Kenat yed' yaldeail, 60 chon̈ab'il d'a smasanil. Masanil juntzan̈ eb' tic, yin̈tilal eb' vin̈aj Maquir.

24 Ayic toxo ix cham vin̈aj Hezrón chi', axo vin̈aj Caleb ix ic'ancan ix yetb'eyum vin̈, aton ix Efrata. Ix alji jun yune' ix, aton vin̈aj Asur smam yicham eb' aj Tecoa.

25 Aton sb'i eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jerameel tic, vin̈ sb'ab'el unin vin̈aj Hezrón: Vin̈aj Ram vin̈ b'ab'el unin, vin̈aj Buna, vin̈aj Orén, vin̈aj Ozem yed' vin̈aj Ahías. 26 A vin̈aj Jerameel chi', ay junxo ix yetb'eyum vin̈, aton ix Atara snun vin̈aj Onam.

27 Aton sb'i eb' vin̈ yuninal vin̈aj Ram tic, vin̈ sb'ab'el unin vin̈aj Jerameel: Vin̈aj Maaz, vin̈aj Jamín yed' vin̈aj Equer. 28 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Onam chi': Aton vin̈aj Samai yed' vin̈aj Jada.

Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Samai chi': Aton vin̈aj Nadab yed' vin̈aj Abisur. 29 A ix yetb'eyum vin̈aj Abisur chi', aton ix Abihail. A ix chi' snun vin̈aj Ahbán yed' vin̈aj Molid.

30 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Nadab chi': Aton vin̈aj Seled yed' vin̈aj Apaim. A vin̈aj Seled chi' malaj yuninal vin̈. 31 Axo vin̈aj Apaim chi' smam vin̈aj Isi. Axo vin̈aj Isi chi' smam vin̈aj Sesán. Axo vin̈aj Sesán chi' smam vin̈aj Ahlai.

32 Axo vin̈aj Jada yuc'tac vin̈aj Samai, a vin̈ smam vin̈aj Jeter yed' vin̈aj Jonatán. A vin̈aj Jeter chi' malaj yuninal vin̈. 33 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jonatán chi': Aton vin̈aj Pelet yed' vin̈aj Zaza.

A eb' vin̈ tic, yin̈tilal eb' vin̈ vin̈aj Jerameel.

34-35 A vin̈aj Sesán, malaj yuninal vin̈, yuj chi' a junoc eb' ix yisil vin̈ ix yic'laj sb'a yed' jun vin̈ schecab' vin̈ scuch Jarha aj Egipto. Ix alji jun yune' ix scuch Atai. 36-41 Aton eb' vin̈ tic yin̈tilal vin̈aj Atai d'a stzolal: Vin̈aj Natán, vin̈aj Zabad, vin̈aj Eflal, vin̈aj Obed, vin̈aj Jehú, vin̈aj Azarías, vin̈aj Heles, vin̈aj Elasa, vin̈aj Sismai, vin̈aj Salum, vin̈aj Jecamías yed' vin̈aj Elisama.

42 A vin̈aj Caleb yuc'tac vin̈aj Jerameel chi', a vin̈ smam vin̈aj Mesa b'ab'el yuninal, vin̈aj Zif yed' vin̈aj Maresa smam vin̈aj Hebrón. 43 Axo vin̈aj Hebrón chi' smam vin̈aj Coré, vin̈aj Tapúa, vin̈aj Requem yed' vin̈aj Sema. 44-45 Aton eb' vin̈ tic yin̈tilal vin̈aj Sema d'a stzolal: Vin̈aj Raham, vin̈aj Jorcoam, vin̈aj Requem, vin̈aj Samai, vin̈aj Maón yed' vin̈aj Bet-sur.

46 A ix Efa schab'il yetb'eyum vin̈aj Caleb, aton ix ay yune' vin̈aj Harán, vin̈aj Mosa yed' vin̈aj Gazez. Axo vin̈aj Harán chi' smam junxo vin̈aj Gazez.

47 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jahdai: Aton vin̈aj Regem, vin̈aj Jotam, vin̈aj Gesam, vin̈aj Pelet, vin̈aj Efa yed' vin̈aj Saaf.

48-49 Axo ix Maaca schab'il pax yetb'eyum vin̈aj Caleb chi', a ix ay yune' vin̈aj Seber yed' vin̈aj Tirhana. An̈eja' ix ay yune' vin̈aj Saaf smam vin̈aj Madmana. An̈eja' ix ay yune' vin̈aj Seva smam vin̈aj Macbena yed' vin̈aj Gibea. Axo ix yisil vin̈aj Caleb chi', aton ix Acsa. 50 A juntzan̈ eb' vin̈ tic yin̈tilal eb' vin̈aj Caleb chi'.

A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Hur, vin̈ sb'ab'el une' ix Efrata, aton vin̈aj Sobal, vin̈ smam yicham eb' aj Quiriat-jearim, 51 vin̈aj Salma, smam yicham eb' aj Belén yed' vin̈aj Haref smam yicham eb' aj Bet-gader.

52 Axo eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Sobal smam yicham eb' aj Quiriat-jearim: Aton vin̈aj Haroe, nan̈al eb' manahetita, 53 yed' junjun macan̈ eb' aj Quiriat-jearim: Aton eb' itrita, eb' futita, eb' sumatita yed' eb' misraita. Aton d'a eb' chi' ix cot eb' zoratita yed' eb' estaolita.

54 Axo vin̈aj Salma ix cajnajcan d'a chon̈ab' Belén. A vin̈ smam yicham eb' netofatita, eb' aj Atrot-bet-joab yed' nan̈alxo eb' manahetita, eb' zoraíta, 55 yed' eb' yin̈tilal eb' soferita ix ec' cajan d'a Jabes, aton eb' tirateo, eb' simateo yed' eb' sucateo. Yed' eb' ceneo cotnac d'a yin̈tilal vin̈aj Hamat smam yicham eb' yin̈tilal Recab.

3

Eb' yuninal vin̈aj David

(2S 3.2-5; 5.13-16; 1Cr 14.3-7)

1-4 A vin̈aj rey David nan̈al svajxaquil ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Hebrón. Ayic ayoch vin̈ reyal d'a Hebrón chi', vacvan̈ eb' vin̈ yuninal vin̈ ix alji, aton eb' tic: A vin̈ b'ab'el, a vin̈aj Amnón, yune' ix Ahinoam aj Jezreel. Axo vin̈ schab'il, a vin̈aj Daniel yune' ix Abigail aj Carmel. Axo vin̈ yoxil, a vin̈aj Absalón, yune' ix Maaca, ix yisil vin̈aj Talmai sreyal Gesur. Axo vin̈ schan̈il, a vin̈aj Adonías yune' ix Haguit. Axo vin̈ yoil, a vin̈aj Sefatías yune' ix Abital. Axo vin̈ svaquil, aton vin̈aj Itream yune' ix Egla.

Ix lajvi chi' 33 ab'il pax ix yac' reyal vin̈aj David chi' d'a Jerusalén. 5 Ayic ayoch vin̈ reyal d'a Jerusalén chi', 13 to eb' vin̈ yuninal vin̈ ix alji, aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Simea, vin̈aj Sobab, vin̈aj Natán yed' vin̈aj Salomón. A eb' vin̈ tic, yune' eb' vin̈ ix Betsabé, ix yisil vin̈aj Amiel. 6-8 A juntzan̈xo eb' vin̈ yuninal vin̈aj David chi': Aton vin̈aj Ibhar, vin̈aj Elisama, vin̈aj Elifelet, vin̈aj Noga, vin̈aj Nefeg, vin̈aj Jafía, vin̈aj Elisama, vin̈aj Eliada yed' vin̈aj Elifelet. 9 Yanab' pax ix Tamar juntzan̈ eb' vin̈ tic. Ch'oc pax yaj juntzan̈xo eb' vin̈ yuninal vin̈ yed' juntzan̈xo eb' ix schab'il yetb'eyum max b'inajlaj d'a scal eb' vin̈ tic.

Eb' yin̈tilal vin̈aj Salomón

10-14 A eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Salomón d'a stzolal: Aton vin̈aj Roboam, vin̈aj Abías, vin̈aj Asa, vin̈aj Josafat, vin̈aj Joram, vin̈aj Ocozías, vin̈aj Joás, vin̈aj Amasías, vin̈aj Azarías, vin̈aj Jotam, vin̈aj Acaz, vin̈aj Ezequías, vin̈aj Manasés, vin̈aj Amón yed' vin̈aj Josías.

15 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Josías chi', vin̈ b'ab'el, a vin̈aj Johanán, vin̈ schab'il, a vin̈aj Joacim, vin̈ yoxil, a vin̈aj Sedequías, vin̈ schan̈il a vin̈aj Salum.

16 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Joacim chi': Aton vin̈aj Jeconías yed' vin̈aj Sedequías.

17-18 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jeconías vin̈ ic'b'ilb'at preso d'a Babilonia, aton vin̈aj Salatiel, vin̈aj Malquiram, vin̈aj Pedaías, vin̈aj Senazar, vin̈aj Jecamías, vin̈aj Hosama yed' vin̈aj Nedabías.

19 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Pedaías, aton vin̈aj Zorobabel yed' vin̈aj Simei. Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Zorobabel chi': Aton vin̈aj Mesulam, vin̈aj Hananías yed' pax ix Selomit yanab' eb' vin̈. 20 Ay pax ovan̈xo yuninal vin̈aj Zorobabel chi', aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Hasuba, vin̈aj Ohel, vin̈aj Berequías, vin̈aj Hasadías yed' vin̈aj Jusab-hesed.

21 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Hananías chi': Aton vin̈aj Pelatías yed' vin̈aj Jesaías. Axo eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Jesaías chi' d'a stzolal aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Refaías, vin̈aj Arnán, vin̈aj Abdías yed' vin̈aj Secanías.

22 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Secanías chi', aton vin̈aj Semaías, vin̈aj Hatús, vin̈aj Igal, vin̈aj Barías, vin̈aj Nearías yed' vin̈aj Safat. Vacvan̈ eb' vin̈ d'a smasanil.

23 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Nearías oxvan̈ sb'ey eb' vin̈. Aton vin̈aj Elioenai, vin̈aj Ezequías yed' vin̈aj Azricam.

24 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Elioenai chi', ucvan̈ sb'ey eb' vin̈: Aton vin̈aj Hodabías, vin̈aj Eliasib, vin̈aj Pelaías, vin̈aj Acub, vin̈aj Johanán, vin̈aj Dalaías yed' vin̈aj Anani.

4

Eb' yin̈tilal Judá

1 A eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Judá, aton eb' vin̈ tic d'a stzolal: Vin̈aj Fares, vin̈aj Hezrón, vin̈aj Carmi, vin̈aj Hur yed' vin̈aj Sobal. 2 A vin̈aj Sobal chi' smam vin̈aj Reaía, smam icham vin̈aj Jahat. Axo vin̈aj Jahat chi' smam vin̈aj Ahumai yed' vin̈aj Lahad. A yin̈tilal eb' vin̈ ix cajnaj d'a Zora.

3-4 A vin̈aj Hur sb'ab'el yune' ix Efrata yed' vin̈aj Caleb. A eb' vin̈ yin̈tilal vin̈ ix b'ab'laj cajnaj d'a chon̈ab' Belén. Ay oxvan̈ eb' vin̈ yuninal vin̈, aton vin̈aj Etam, vin̈aj Penuel yed' vin̈aj Ezer. A vin̈aj Etam smam vin̈aj Jezreel, vin̈aj Isma, vin̈aj Ibdas yed' ix Haze-lelponi. A vin̈aj Penuel chi' ix b'ab'laj cajnaj d'a chon̈ab' Gedor, axo vin̈aj Ezer chi' ix b'ab'laj cajnaj d'a chon̈ab' Husa.

5 Axo vin̈aj Asur ix b'ab'laj cajnaj d'a chon̈ab' Tecoa, chavan̈ eb' ix yetb'eyum vin̈: Aton ix Hela yed' ix Naara. 6 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈ yed' ix Naara chi', aton vin̈aj Ahusam, vin̈aj Hefer, vin̈aj Temeni yed' vin̈aj Ahastari. 7 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈ yed' ix Hela chi', aton vin̈aj Seret, vin̈aj Jezoar yed' vin̈aj Etnán.

8 Axo vin̈aj Cos smam vin̈aj Anub yed' vin̈aj Sobeba. D'a yin̈tilal vin̈aj Cos chi' ix cot vin̈aj Aharhel, yuninal vin̈aj Harum.

9 Ay jun vin̈ scuchan Jabes, te nivan yelc'och vin̈ d'a scal eb' sc'ab'yoc. A ix snun vin̈ ix ac'an scuch Jabes, yujto ix yal ix: Te ya ix in ec' yuj jun vune' ix alji tic, xchi ix. 10 A vin̈aj Jabes chi', ix och vin̈ ejmelal d'a sDiosal Israel, ix yalan vin̈ d'ay: Tzin c'an d'ayach Mamin to tzac' a vach'c'olal d'a vib'an̈, yic nivan tz'aj in macb'en, to tzach och ved'oc tzin a colanel d'a chucal, yic vach' max vab' syail, xchi vin̈ d'a slesal chi'. Ix yac'an Dios masanil tas ix sc'an vin̈ chi'.

11 A vin̈aj Quelub yuc'tac vin̈aj Súa, a vin̈ smam vin̈aj Mehir, axo vin̈aj Mehir chi', smam vin̈aj Estón. 12 Axo vin̈aj Estón chi' ay oxvan̈ yuninal vin̈: Aton vin̈aj Bet-rafa, vin̈aj Paseah yed' vin̈aj Tehina. A vin̈aj Tehina chi' ix b'ab'laj cajnaj d'a chon̈ab' Nahas. A eb' yin̈tilal eb' vin̈ oxvan̈ chi' ec'nac cajan d'a Reca.

13 Axo vin̈aj Cenaz ay chavan̈ yuninal vin̈: Aton vin̈aj Otoniel yed' vin̈aj Seraías. Chavan̈ pax eb' vin̈ yuninal vin̈aj Otoniel chi', aton vin̈aj Hatat yed' vin̈aj Meonotai. 14 A vin̈aj Meonotai chi' smam vin̈aj Ofra. Axo vin̈aj Seraías chi' smam vin̈aj Joab, aton vin̈ ix b'ab'laj cajnaj d'a ac'lic Carisim. Icha chi' sb'i jun lugar chi', yujto ata' cajan eb' anima jelan sb'oan tastac.

15 Axo vin̈aj Caleb yuninal vin̈aj Jefone ay oxvan̈ eb' vin̈ yuninal vin̈: Aton vin̈aj Iru, vin̈aj Ela yed' vin̈aj Naam. A vin̈aj Ela chi' smam vin̈aj Cenaz.

16 Axo vin̈aj Jahalelel ay chan̈van̈ eb' vin̈ yuninal vin̈: Aton vin̈aj Zif, vin̈aj Zifa, vin̈aj Tirías yed' vin̈aj Asareel.

17-18 A vin̈aj Esdras ay chan̈van̈ yuninal vin̈: Aton vin̈aj Jeter, vin̈aj Mered, vin̈aj Efer yed' vin̈aj Jalón. A vin̈aj Mered chi', ix yic'laj sb'a vin̈ yed' ix Bitia, yisil vin̈ sreyal Egipto. Axo yalyuninal vin̈ yed' ix, aton ix María, vin̈aj Samai yed' vin̈aj Isba. A vin̈aj Isba chi' ix b'ab'laj cajnaj d'a chon̈ab' Estemoa. Axo junxo ix yetb'eyum vin̈aj Mered chi', aj Judá ix. Oxvan̈ yuninal vin̈ yed' ix, aton vin̈aj Jered, vin̈aj Heber yed' vin̈aj Jecutiel. A vin̈aj Jered chi' ix b'ab'laj cajnaj d'a chon̈ab' Gedor, axo vin̈aj Heber, a d'a chon̈ab' Soco ix b'ab'laj cajnaj vin̈. Axo pax vin̈aj Jecutiel chi', a d'a chon̈ab' Zanoa ix b'ab'laj cajnaj vin̈.

19 A vin̈aj Hodías ix yic'laj sb'a vin̈ yed' ix yanab' vin̈aj Naham. D'a yin̈tilal eb' ix cot eb' garmita, ix cajnaj eb' d'a Keila. An̈eja' d'a yin̈tilal vin̈aj Hodías chi' ix cot eb' maacateo, axo d'a Estemoa ix cajnaj eb'.

20 A vin̈aj Simón chan̈van̈ yuninal vin̈: Aton vin̈aj Amnón, vin̈aj Rina, vin̈aj Ben-hanán yed' vin̈aj Tilón.

Axo vin̈aj Isi ay chavan̈ yuninal vin̈: Aton vin̈aj Zohet yed' vin̈aj Benzohet.

21-22 Axo eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Sela yuninal vin̈aj Judá, aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Er, vin̈ b'ab'laj cajnajnac d'a Leca yed' vin̈aj Laada, vin̈ b'ab'laj cajnajnac d'a Maresa, smam yicham eb' sch'alan c'apac lino d'a chon̈ab' Bet-asbea. An̈ejtona' vin̈aj Er chi' smam vin̈aj Joacim yed' eb' anima cajan d'a Cozeba yed' vin̈aj Joás yed' vin̈aj Saraf. A vin̈aj Joás yed' vin̈aj Saraf, ix yic'laj sb'a eb' vin̈ yed' chavan̈ eb' ix aj Moab. Slajvi chi' smeltzajnacxi eb' vin̈ d'a Belén, icha chi' yaj stz'ib'chajcan d'a peca'. 23 A juntzan̈ eb' chi' tz'acum eb'. A d'a Netaim yed' d'a Gedera cajan eb', yac'nac servil vin̈ rey eb'.

Eb' yin̈tilal Simeón

24 A vin̈aj Simeón ovan̈ eb' vin̈ yuninal vin̈: Aton vin̈aj Nemuel, vin̈aj Jamín, vin̈aj Jarib, vin̈aj Zera yed' vin̈aj Saúl. 25 A eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Saúl chi' d'a stzolal: Vin̈aj Salum, vin̈aj Mibsam, vin̈aj Misma. 26 Axo eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Misma chi', aton vin̈aj Hamuel, vin̈aj Zacur yed' vin̈aj Simei. 27 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Simei chi', 16 eb' vin̈, vacvan̈ pax eb' ix yisil vin̈. Axo pax eb' vin̈ sc'ab'yoc vin̈, malaj val yuninal eb' vin̈, yuj chi' maj q'uib' sb'isul eb' vin̈ icha yin̈tilal Judá. 28-31 A eb' yin̈tilal Simeón chi' ix cajnaj eb' d'a juntzan̈ lugar tic: D'a Beerseba, d'a Molada, d'a Hazar-sual, d'a Bilha, d'a Esem, d'a Tolad, d'a Betuel, d'a Horma, d'a Siclag, d'a Bet-marcabot, d'a Hazar-susim, d'a Bet-birai yed' d'a Saaraim. Ata' cajan eb' masanto yic ix och vin̈aj David reyal. 32 Ayto pax oyexo schon̈ab' eb': Aton Etam, Aín, Rimón, Toquén yed' Asán, 33 yed' masanil yaldeail juntzan̈ chon̈ab' chi' masanto d'a chon̈ab' Baal. Aton juntzan̈ chon̈ab' chi' b'aj cajan eb' yed' yin̈tilal icha yaj stz'ib'chajcani.

34-38 Ayic ix q'uib' sb'isul eb' yin̈tilal Simeón chi', aton eb' vin̈ tic yajal yaj d'a scal eb': Vin̈aj Mesobab, vin̈aj Jamlec, vin̈aj Josías (yuninal vin̈aj Amasías), vin̈aj Joel, vin̈aj Jehú (yuninal vin̈aj Josibías, axo vin̈aj Josibías chi' yuninal vin̈aj Seraías, axo vin̈aj Seraías chi' yuninal vin̈aj Asiel) yed' pax vin̈aj Elioenai, vin̈aj Jaacoba, vin̈aj Jesohaía, vin̈aj Asaías, vin̈aj Adiel, vin̈aj Jesimiel, vin̈aj Benaía yed' vin̈aj Ziza. (A vin̈ smam vin̈aj Ziza chi' aton vin̈aj Sifi, yuninal vin̈aj Alón, yuninal vin̈aj Jedaías, yuninal vin̈aj Simri yuninal vin̈aj Semaías). 39 Yujto ix q'uib' sb'isul eb', yuj chi' ix b'at eb' d'a stojolal b'aj tz'em c'u, ix c'och eb' d'a slac'anil chon̈ab' Gedor. Ix sayan eb' b'aj sva noc' smolb'etzal noc' d'a stojolal b'aj sjavi c'u, d'a jun ch'olan b'aj scan jun chon̈ab' chi'. 40 Ata' ix ilchaj an̈ an̈c'ultac te yaax yuj eb', te vach' an̈, te ay pax an̈. Te levan yec' jun lum luum chi', junc'olal yajec' eb', malaj tas tz'ic'an eb', aton ta' ec'nac cajan eb' yin̈tilal Cam d'a peca'. 41 A d'a stiempoal vin̈aj Ezequías sreyal Judá, ata' ix javi juntzan̈ eb' toxo ix b'inaj sb'i tic. A eb' satjinaquel eb' anima cajan ta' yed' scampamento eb' yed' spat eb'. Juneln̈ej ix satel eb' smasanil. Axo eb' ix cajnajcan d'a slum eb' chi', yujto te ay svael noc' smolb'etzal noc' eb'. 42 An̈ejtona', ay pax 500-xo eb' vin̈ vinac d'a yin̈tilal Simeón chi' ix c'och cajan d'a lum tzalquixtac d'a yol yic Seir. Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Isi, aton vin̈aj Pelatías, vin̈aj Nearías, vin̈aj Refaías yed' vin̈aj Uziel ayoch yajaliloc eb'. 43 A eb' ix satanel eb' amalecita aytoec' ta'. Axo eb' ix cajnajcan ta'.

5

Eb' yin̈tilal Rubén

1 A vin̈aj Rubén, vin̈ sb'ab'el unin vin̈aj Jacob, palta maj scha chab' macan̈ smacb'en vin̈ yic sb'ab'el uninal chi', yujto ix vay vin̈ yed' ix schab'il yetb'eyum smam. Yuj chi' a junxo macan̈ smacb'en vin̈ chi', ix ac'chajcan d'a eb' vin̈ yuninal vin̈aj José, aton junxo yuninal vin̈aj Jacob chi'. 2 Vach'chom a d'a vin̈aj José chi' ix ac'chajcan jun macb'en yic b'ab'el uninab'il chi', palta a vin̈aj Judá te nivan ix aj yelc'och d'a scal eb' yuc'tac chi', yuj chi' a d'a yin̈tilal vin̈ ix cot eb' ix ac'an yajalil d'a Israel. 3 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Rubén chi': Aton vin̈aj Hanoc, vin̈aj Falú, vin̈aj Hezrón yed' vin̈aj Carmi.

4-6 Axo eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Joel d'a stzolal: Vin̈aj Semaías, vin̈aj Gog, vin̈aj Simei, vin̈aj Micaías, vin̈aj Reaía, vin̈aj Baal yed' vin̈aj Beera. A vin̈aj Beera chi', yajal yaj vin̈ d'a scal masanil eb' yin̈tilal Rubén chi', aton vin̈ ic'jinacb'at preso yuj vin̈aj Tiglat-pileser sreyal Asiria.

7 A eb' sc'ab'yoc vin̈aj Beera chi', d'a stzolal ix aj stz'ib'chajcan eb' yed' yin̈tilal. Aton vin̈aj Jeiel yajal yaji, vin̈aj Zacarías, 8 vin̈aj Bela yuninal vin̈aj Azaz, yixchiquin vin̈aj Sema, yin̈tilal vin̈aj Joel. A vin̈aj Bela chi' yed' yin̈tilal vin̈, ix cajnaj eb' d'a Aroer, ix c'och smacb'en eb' chi' d'a Nebo yed' d'a Baal-meón. 9 Ix cajnaj pax eb' d'a stojolal b'aj sjavi c'u masanto d'a tz'inan luum, aton lum sc'ochn̈ej d'a a' Éufrates, yujto ix te q'uib' sb'isul noc' smolb'etzal noc' eb' d'a yol yic Galaad.

10 Ayic ayoch vin̈aj Saúl reyal, a eb' yin̈tilal Rubén chi', yac'nac oval eb' yed' eb' agarenos, yac'nac ganar eb' agareno chi' eb', axo eb' cajnajnaccan d'a schon̈ab' eb' d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a Galaad chi'.

Eb' yin̈tilal Gad

11 A eb' yin̈tilal Gad, ix cajnaj eb' d'a snorteal smacb'en eb' yin̈tilal Rubén, d'a yol yic Basán, masanto d'a chon̈ab' Salca d'a stojolal b'aj sjavi c'u, aton sb'i eb' vin̈ tic: 12 A vin̈aj Joel yajal d'a scal eb' sc'ab'yoc cajan d'a Basán chi', schab'il vin̈aj Safán.Ix cajnajpax vin̈aj Jaanai yed' vin̈aj Safat ta'. 13 Axo juntzan̈xo eb' vin̈ sc'ab'yoc eb' vin̈, icha syal stzolal smam yicham eb' vin̈: Vin̈aj Micael, vin̈aj Mesulam, vin̈aj Seba, vin̈aj Jorai, vin̈aj Jacán, vin̈aj Zía yed' vin̈aj Heber, ucvan̈ eb' vin̈ d'a smasanil. 14 A eb' vin̈ chi' yin̈tilal vin̈aj Abihail yuninal vin̈aj Huri. A sb'i eb' smam yicham eb' d'a stzolal: Vin̈aj Abihail, vin̈aj Huri, vin̈aj Jaroa, vin̈aj Galaad, vin̈aj Micael, vin̈aj Jesisai, vin̈aj Jahdo yed' vin̈aj Buz. 15 Yed' pax vin̈aj Ahí, yuninal vin̈aj Abdiel yixchiquin vin̈aj Guni, yajal d'a scal eb' yin̈tilal. 16 Ix cajnaj eb' smasanil d'a Galaad yed' d'a Basán yed' d'a yaldeail yed' d'a masanil b'aj vach' sva noc' smolb'etzal noc' eb' d'a Sarón, masanto d'a smojon eb'. 17 Masanil juntzan̈ eb' tic ix tz'ib'chaj yed' yin̈tilal ayic ayoch vin̈aj Jotam reyal d'a Judá, axo vin̈aj Jeroboam ayoch reyal d'a Israel.

A yab'ixal nan̈al yoxil yin̈tilal eb' israel

18 A eb' yin̈tilal Rubén chi', eb' yin̈tilal Gad yed' nan̈alxo eb' yin̈tilal Manasés, ay 44 mil 760 eb' soldado te tec'an, yed'nac smaclab' jul-lab' eb', yespada eb' yed' sjul-lab' eb', te c'ayb'ab'il eb' yac'an oval. 19 Ix yac'an oval eb' yed' eb' agareno yed' vin̈aj Jetur, vin̈aj Nafis yed' vin̈aj Nodab. 20 Ix yac'och Dios eb' yipoc sc'ool, ix sc'anan scolval Dios chi' eb'. Ix spacan tas ix sc'an eb', yuj chi' ix ac'jioch eb' agareno yed' eb' ayoch yed' eb' d'a yol sc'ab' eb' israel chi'. 21 Yuj chi', aton tic ix yic'can eb' d'a eb' agareno chi': 50 mil noc' camello, 250 mil noc' calnel, 2 mil noc' b'uru yed' 100 mil anima ix yic'b'at eb' checab'vumal. 22 Te nivan eb' ajc'ol chi' ix chami, yujto a jun oval chi' a Dios ay yico'. Icha chi' ix aj scajnajcan eb' yin̈tilal Rubén d'a juntzan̈ lugar chi', masanto ix ic'chajb'at eb' d'a ch'oc nacional.

23 Axo nan̈alxo eb' yin̈tilal Manasés chi', yujto te tzijtum sb'isul eb', ix cajnaj eb' d'a sat lum sb'atn̈ej d'a Basán masanto sc'och d'a Baal-hermón, scuchanpax lum Senir yed' lum svitzal Hermón. 24 A eb' vin̈ yajal yaj d'a scal eb': Aton vin̈aj Efer, vin̈aj Isi, vin̈aj Eliel, vin̈aj Azriel, vin̈aj Jeremías, vin̈aj Hodabías yed' vin̈aj Jahdiel. Masanil juntzan̈ eb' vin̈ chi', soldado te tec'an, te jelan pax eb' vin̈, b'inajnac eb' vin̈, yajal eb' vin̈ d'a scal eb' sc'ab'yoc. 25 Palta ix te och val spitalil eb' vin̈ d'a Dios, ix yactejcan sDiosal smam yicham eb' vin̈, axo d'a juntzan̈ sdiosal juntzan̈ chon̈ab' ix satel Dios d'a yichan̈ eb' chi', ata' ix och eb' ejmelal. 26 Yuj chi' a Dios chi' ix checancot vin̈ sreyal Asiria, aton vin̈aj Pul, scuchan pax Tiglat-pileser. Ix javi vin̈ d'a slum eb' yin̈tilal Rubén, eb' yin̈tilal Gad yed' nan̈alxo eb' yin̈tilal Manasés chi'. Ix ac'jioch eb' d'a yol sc'ab' vin̈, yuj chi' ix ic'jib'at eb' d'a chon̈ab' Halah, d'a Habor, d'a Hara yed' d'a stitac a' Gozán. Ata' ix cann̈ej eb'.

6

Sb'i eb' sacerdote yuninal vin̈aj Leví

1 Ay oxvan̈ eb' vin̈ yuninal vin̈aj Leví: Aton vin̈aj Gersón, vin̈aj Coat yed' vin̈aj Merari.

2 Axo vin̈aj Coat chi' chan̈van̈ yuninal vin̈: Aton vin̈aj Amram, vin̈aj Izhar, vin̈aj Hebrón yed' vin̈aj Uziel. 3 A vin̈aj Amram chi' chavan̈ yuninal vin̈: Aton vin̈aj Aarón yed' vin̈aj Moisés yed' jun yisil vin̈, aton ix María. Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Aarón chi' chan̈van̈ eb' vin̈: Aton vin̈aj Nadab, vin̈aj Abiú, vin̈aj Eleazar yed' vin̈aj Itamar. 4-15 Aton sb'i eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Aarón tic sb'eyb'at d'a stzolal d'a eb' vin̈ uninab'il yed' d'a eb' vin̈ ichiquinab'il: Vin̈aj Eleazar, vin̈aj Finees, vin̈aj Abisúa, vin̈aj Buqui, vin̈aj Uzi, vin̈aj Zeraías, vin̈aj Meraiot, vin̈aj Amarías, vin̈aj Ahitob, vin̈aj Sadoc, vin̈aj Ahimaas, vin̈aj Azarías, vin̈aj Johanán, vin̈aj Azarías, (aton vin̈ sacerdote yaj d'a templo ix sb'oq'ue vin̈aj Salomón d'a Jerusalén), vin̈aj Amarías, vin̈aj Ahitob, vin̈aj Sadoc, vin̈aj Salum, vin̈aj Hilcías, vin̈aj Azarías, vin̈aj Seraías yed' vin̈aj Josadac. A vin̈aj Josadac chi' ix ic'jib'at vin̈ preso yed' eb' ay d'a Jerusalén yed' juntzan̈xo lugar d'a yol yic Judá yuj vin̈aj rey Nabucodonosor, yujto a Jehová ix ac'an sc'ulej vin̈ icha chi'.

Eb' yin̈tilal Leví

16 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Leví oxvan̈ eb': Aton vin̈aj Gersón, vin̈aj Coat yed' vin̈aj Merari.

17 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Gersón chi': Aton vin̈aj Libni yed' vin̈aj Simei.

18 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Coat chi': Aton vin̈aj Amram, vin̈aj Izhar, vin̈aj Hebrón yed' vin̈aj Uziel.

19 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Merari chi': Aton vin̈aj Mahli yed' vin̈aj Musi.

A eb' vin̈ ix b'inaj tic, yin̈tilal Leví eb' vin̈. 20-21 A eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Gersón d'a stzolal: Aton vin̈aj Libni, vin̈aj Jahat, vin̈aj Zima, vin̈aj Joa, vin̈aj Iddo, vin̈aj Zera yed' vin̈aj Jeatrai.

22-24 A eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Coat d'a stzolal: Aton vin̈aj Aminadab, vin̈aj Coré, vin̈aj Asir, vin̈aj Elcana, vin̈aj Ebiasaf, vin̈aj Asir, vin̈aj Tahat, vin̈aj Uriel, vin̈aj Ozías yed' vin̈aj Saúl.

25-27 Axo vin̈aj Elcana chavan̈ yuninal vin̈: Aton vin̈aj Amasai yed' vin̈aj Ahimot. Axo eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Ahimot chi' d'a stzolal: Aton vin̈aj Elcana, vin̈aj Safai, vin̈aj Nahat, vin̈aj Eliab, vin̈aj Jeroham, vin̈aj Elcana yed' vin̈aj Samuel.

28 Axo vin̈aj Samuel chi' chavan̈ yuninal vin̈: Aton vin̈aj Vasni sb'ab'el yuninal vin̈, schab'il vin̈aj Abías.

29-30 Axo eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Merari d'a stzolal: Vin̈aj Mahli, vin̈aj Libni, vin̈aj Simei, vin̈aj Uza, vin̈aj Simea, vin̈aj Haguía yed' vin̈aj Asaías.

Eb' sb'itan d'a templo

31 Aton juntzan̈ eb' vin̈ tic ix ac'jioch yuj vin̈aj rey David yic sb'itan eb' vin̈ d'a scajnub' Jehová, yictax ix ac'jioch te' scaxail trato d'a yol scajnub' Jehová d'a Jerusalén. 32 D'a stzolal tz'aj yoch eb' vin̈ sb'itan d'a yichan̈ cajnub' chi' masanto yic ix b'ojiq'ue stemplo Jehová yuj vin̈aj Salomón.

33-38 A eb' vin̈ ayoch d'a yopisio sb'itan chi' yed' eb' vin̈ yuninal, aton sb'i eb' vin̈ tic d'a stzolal:

A eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Coat, aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Hemán scuchb'an jun macan̈ eb' vin̈ sb'itan chi'. A sb'i eb' vin̈ b'aj ix cot yin̈tilal vin̈aj Hemán chi' tz'el yich d'a vin̈ smam vin̈ masanto d'a slajvub'xo smam yicham vin̈, aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Joel, vin̈aj Samuel, vin̈aj Elcana, vin̈aj Jeroham, vin̈aj Eliel, vin̈aj Toa, vin̈aj Zuf, vin̈aj Elcana, vin̈aj Mahat, vin̈aj Amasai, vin̈aj Elcana, vin̈aj Joel, vin̈aj Azarías, vin̈aj Sofonías, vin̈aj Tahat, vin̈aj Asir, vin̈aj Ebiasaf, vin̈aj Coré, vin̈aj Izhar, vin̈aj Coat, vin̈aj Leví yed' vin̈aj Israel.

39-43 A d'a svach' vin̈aj Hemán chi' scan vin̈aj Asaf, aton vin̈ scuchb'an junxo macan̈ eb' vin̈ sb'itan chi'. Aton sb'i eb' vin̈ smam yicham vin̈aj Asaf chi' d'a stzolal: Vin̈aj Berequías, vin̈aj Simea, vin̈aj Micael, vin̈aj Baasías, vin̈aj Malquías, vin̈aj Etni, vin̈aj Zera, vin̈aj Adaía, vin̈aj Etán, vin̈aj Zima, vin̈aj Simei, vin̈aj Jahat, vin̈aj Gersón yed' vin̈aj Leví.

44-47 Axo d'a sq'uexan̈ vin̈aj Hemán chi' scan eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Merari sb'itan paxi. A vin̈aj Etán scuchb'an eb' vin̈ d'a b'it chi'. Aton stzolal smam yicham vin̈aj Etán tic: Vin̈aj Quisi, vin̈aj Abdi, vin̈aj Maluc, vin̈aj Hasabías, vin̈aj Amasías, vin̈aj Hilcías, vin̈aj Amsi, vin̈aj Bani, vin̈aj Semer, vin̈aj Mahli, vin̈aj Musi, vin̈aj Merari yed' vin̈aj Leví.

48 Axo juntzan̈ eb' vin̈ sc'ab'yoc eb' vin̈, an̈eja' yin̈tilal Leví eb' vin̈, ix can eb' vin̈ munlajel d'a stemplo Jehová.

Eb' yin̈tilal vin̈aj Aarón

49 A vin̈aj Aarón yed' eb' yin̈tilal, a eb' sn̈usan ofrenda d'a altar b'aj stz'a silab' yed' d'a altar yic incienso. An̈ejtona' a eb' tz'ilan masanil opisio d'a jun Lugar Yicn̈ej Jehová yaji yed' yic tz'ac'ji tup smul eb' yetisraelal eb', icha val yutejnac vin̈aj Moisés schecab' Dios yalancani. 50-53 Aton sb'i eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Aarón tic d'a stzolal: Vin̈aj Eleazar, vin̈aj Finees, vin̈aj Abisúa, vin̈aj Buqui, vin̈aj Uzi, vin̈aj Zeraías, vin̈aj Meraiot, vin̈aj Amarías, vin̈aj Ahitob, vin̈aj Sadoc, vin̈aj Ahimaas.

Juntzan̈ schon̈ab' eb' levita

(Jos 21.1-42)

54-60 Aton juntzan̈ chon̈ab' tic yed' smacb'en b'aj ix cajnaj eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Aarón. Ix och suerte d'a yib'an̈ eb' vin̈. A d'a eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Coat ix em jun b'ab'el macan̈, yuj chi' a chon̈ab' Hebrón d'a yol yic Judá, a ix can d'a eb' vin̈ yed' sluumal d'a spatictac b'aj sva noc' smolb'etzal noc' eb' vin̈. Palta a juntzan̈ yaldeail yed' sluumal d'a spatictac chi' ac'b'il d'a vin̈aj Caleb yuninal vin̈aj Jefone. A d'a eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Aarón chi' ix ac'chaj Hebrón, aton jun chon̈ab' chi' b'aj syal scolan sb'a eb' smilancham junoc anima man̈ sc'anoc sc'ool. Ix ac'jipax juntzan̈xo chon̈ab' tic d'a eb': Libna, Jatir, Estemoa, Hilén, Debir, Asán yed' Bet-semes. A juntzan̈ chon̈ab' chi', a d'a yol yic Judá ay. Axo d'a yol yic Benjamín ix ac'chaj juntzan̈xo chon̈ab' tic: Geba, Alemet yed' Anatot. A juntzan̈ chon̈ab' chi', 13 d'a smasanil, ix cann̈ej yed' sluumal d'a spatictac b'aj syal sva noc' smolb'etzal noc' eb'. 61 Yed' d'a smacb'en yin̈tilal Manasés ay d'a stojolal b'aj tz'em c'u, ix ac'chajpax lajun̈exo chon̈ab' d'a eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Coat chi'.

62 Axo pax d'a eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Gersón, icha jay macan̈ yaj eb', 13 chon̈ab' ix ac'chaj d'a eb'. A juntzan̈ chon̈ab' chi' ay d'a yol smacb'en eb' yin̈tilal Isacar, eb' yic Aser, eb' yic Neftalí yed' d'a yic eb' Manasés ay d'a stojolal b'aj sjavi c'u, aton d'a Basán.

63 An̈eja' pax d'a eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Merari, ix ac'chaj 12 chon̈ab' icha jay macan̈ yaj eb'. A juntzan̈ chon̈ab' chi', a d'a yol smacb'en eb' yin̈tilal Rubén ay, eb' yic Gad yed' eb' yic Zabulón.

64 Ix ac'chaj juntzan̈ chon̈ab' chi' d'a eb' yin̈tilal Leví yuj eb' yetisraelal yed' pax b'aj syal sva noc' smolb'etzal noc' eb' d'a spatictac juntzan̈ chon̈ab' chi'. 65 A d'a smacb'en Judá, yic Simeón yed' yic Benjamín, ata' ay juntzan̈ chon̈ab' toxo ix b'inaj ix ac'chaj d'a eb' yin̈tilal Leví chi', icha ix aj yic'an eb' d'a suerteal. 66 Ay juntzan̈xo macan̈ yin̈tilal vin̈aj Coat ix chaan juntzan̈ chon̈ab' b'aj tz'aj eb' d'a smacb'en eb' yin̈tilal Efraín: 67 Aton Siquem d'a tzalquixtac d'a yol yic Efraín chi', aton d'a jun chon̈ab' chi' syal scolan sb'a eb' smilancham junoc anima to man̈ sc'anoc sc'ool. Ix yic'anpax juntzan̈ chon̈ab' tic eb': Gezer, 68-69 Jocmeam, Bet-horón, Ajalón yed' Gat-rimón. Masanil juntzan̈ chi' ix yic' eb' yed' b'aj syal sva noc' smolb'etzal noc' eb'.

70 Yed' d'a smacb'en yin̈tilal Manasés ay d'a stojolal b'aj tz'em c'u, ix schapax chon̈ab' Aner yed' Bileam eb' yed' pax b'aj syal sva noc' smolb'etzal noc' eb'.

71 Axo d'a eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Gersón, icha syal jay macan̈ yaj eb', ix ac'chaj chon̈ab' Golán d'a yol yic Basán, chon̈ab' Astarot yed' b'aj syal sva noc' smolb'etzal noc' eb'. A chab' chon̈ab' chi' ay d'a yol smacb'en Manasés d'a stojolal b'aj sjavi c'u. 72-73 Ix ac'chajpax juntzan̈xo chon̈ab' tic d'a eb' d'a yol yic eb' yin̈tilal Isacar: Cedes, Daberat, Ramot yed' Anem. A d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', ayn̈ej b'aj sva noc' smolb'etzal noc' eb'. 74-75 Ix ac'chajpax juntzan̈xo chon̈ab' d'a eb' d'a yol smacb'en eb' yin̈tilal Aser: Masal, Abdón, Hucoc yed' Rehob. A d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', ayn̈ej b'aj sva noc' smolb'etzal noc' eb'. 76 Axo d'a yol smacb'en eb' yin̈tilal Neftalí, ix ac'chaj juntzan̈ chon̈ab' tic d'a eb': Cedes d'a yol yic Galilea, Hamón yed' Quiriataim. A d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', ayn̈ej b'aj sva noc' smolb'etzal noc' eb'.

77 Axo d'a juntzan̈xo eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Merari, ix ac'chaj juntzan̈ chon̈ab' d'a eb' d'a yol yic eb' yin̈tilal Zabulón: Rimón yed' Tabor. A d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', ayn̈ej b'aj sva noc' smolb'etzal noc' eb'. 78-79 Axo d'a yol yic eb' yin̈tilal Rubén d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a a' Jordán, d'a yichan̈b'at Jericó, ix ac'chaj juntzan̈ chon̈ab' tic d'a eb': Beser d'a jun ac'lic tz'inan luum, Jaza, Cademot yed' Mefaat. A d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', ayn̈ej b'aj sva noc' smolb'etzal noc' eb'. 80-81 Axo d'a yol yic eb' yin̈tilal Gad, ix ac'chajpax juntzan̈ chon̈ab' tic d'a eb': Ramot d'a yol yic Galaad, Mahanaim, Hesbón yed' Jazer. A d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', ayn̈ej b'aj sva noc' smolb'etzal noc' eb'.

7

Eb' yin̈tilal Isacar

1 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Isacar chan̈van̈ eb' vin̈: Aton vin̈aj Tola, vin̈aj Fúa, vin̈aj Jasub yed' vin̈aj Simrón.

2 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Tola chi': Aton vin̈aj Uzi, vin̈aj Refaías, vin̈aj Jeriel, vin̈aj Jahmai, vin̈aj Jibsam yed' vin̈aj Semuel. Aton eb' vin̈ chi' yajal yaj d'a scal yin̈tilal. A d'a stiempoal vin̈aj rey David, 22 mil 600 sb'isul eb' soldado te jelan d'a oval d'a scal eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Tola chi'.

3 A vin̈aj Uzi chi' ay jun yuninal vin̈, aton vin̈aj Israhías. A vin̈aj Israhías chi' ay chan̈van̈ yuninal vin̈: Vin̈aj Micael, vin̈aj Obadías, vin̈aj Joel yed' vin̈aj Isías. A vin̈ yed' eb' vin̈ yuninal chi' yajal yaj d'a scal eb' yin̈tilal. 4 Yujto tzijtum eb' ix yetb'eyum eb' vin̈ yed' yal yuninal junjun eb' vin̈, yuj chi' a d'a scal eb' vin̈, ay 36 mil sb'isul eb' vin̈ soldado te jelan d'a oval.

5 A sb'isul masanil eb' vin̈ soldado yin̈tilal eb' chan̈van̈ yuninal vin̈aj Isacar chi' te jelan d'a oval, ay 87 mil eb'.

Eb' yin̈tilal Benjamín

6 Oxvan̈ eb' vin̈ yuninal vin̈aj Benjamín: Aton vin̈aj Bela, vin̈aj Bequer yed' vin̈aj Jediael.

7 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Bela chi', ovan̈ eb' vin̈: Vin̈aj Ezbón, vin̈aj Uzi, vin̈aj Uziel, vin̈aj Jerimot yed' vin̈aj Iri. Masanil juntzan̈ eb' vin̈ chi', yajal yaj eb' vin̈ d'a scal eb' yin̈tilal. Axo sb'isul eb' soldado d'a scal yin̈tilal eb' vin̈, ay 22 mil 34 eb'.

8 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Bequer: Aton vin̈aj Zemira, vin̈aj Joás, vin̈aj Eliezer, vin̈aj Elioenai, vin̈aj Omri, vin̈aj Jerimot, vin̈aj Abías, vin̈aj Anatot yed' vin̈aj Alemet. 9 A sb'isul eb' soldado d'a scal yin̈tilal eb' vin̈, ay 20 mil 200 eb'.

10 A vin̈aj Jediael ay jun yuninal vin̈: Aton vin̈aj Bilhán. Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Bilhán chi': Aton vin̈aj Jeús, vin̈aj Benjamín, vin̈aj Aod, vin̈aj Quenaana, vin̈aj Zetán, vin̈aj Tarsis yed' vin̈aj Ahisahar. 11 A juntzan̈ eb' vin̈ tic yajal yaj eb' vin̈ d'a scal eb' yin̈tilal, te jelan eb' vin̈ d'a oval. Axo sb'isul eb' soldado d'a scal yin̈tilal eb' vin̈ chi', ay 17 mil 200 eb'.

12 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Ir, aton vin̈aj Supim yed' vin̈aj Hupim. Axo yuninal vin̈aj Aher, aton vin̈aj Husim.

Eb' yin̈tilal Neftalí

13 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Neftalí: Aton vin̈aj Jahzeel, vin̈aj Guni, vin̈aj Jezer yed' vin̈aj Salum. Aton juntzan̈ eb' vin̈ tic yin̈tilal vin̈aj Jacob yed' ix Bilha.

Eb' yin̈tilal Manasés

14 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Manasés yed' ix aj Siria schab'il yetb'eyum: Aton vin̈aj Asriel yed' vin̈aj Maquir, smam vin̈aj Galaad. 15 A vin̈aj Maquir chi', ix yic'laj sb'a vin̈ yed' ix Maaca, yin̈tilal vin̈aj Hupim yed' vin̈aj Supim. Ay jun yuninal vin̈aj Maquir chi', aton vin̈aj Zelofehad. A jun vin̈ chi', an̈ej eb' ix yisil vin̈ ay. 16 Axo ix Maaca yetb'eyum vin̈aj Maquir chi', ix alji chavan̈ svinac unin ix. Peres ix yac' ix sb'iej jun, axo junxo Seres. A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Peres chi', Ulam sb'i vin̈ b'ab'el, Requem sb'i junxo vin̈. 17 Axo jun yuninal vin̈aj Ulam chi', aton vin̈aj Bedán. A eb' vin̈ tic a vin̈aj Galaad yuninal vin̈aj Maquir ay yin̈tilal eb' vin̈, aton vin̈ yixchiquin vin̈aj Manasés.

18 A jun ix yanab' vin̈aj Maquir chi': Aton ix Hamolequet, aton ix snun vin̈aj Isod, vin̈aj Abiezer yed' vin̈aj Mahala.

19 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Semida: Aton vin̈aj Ahián, vin̈aj Siquem, vin̈aj Likhi yed' vin̈aj Aniam.

Eb' yin̈tilal Efraín

20-21 A eb' yin̈tilal Efraín sb'eyn̈ejcot d'a stzolal: Aton vin̈aj Sutela, vin̈aj Bered, vin̈aj Tahat, vin̈aj Elada, vin̈aj Tahat, vin̈aj Zabad, vin̈aj Sutela. Ay chavan̈xo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Efraín chi', aton vin̈aj Ezer yed' vin̈aj Elad, milb'ilcham eb' vin̈ yuj eb' cajan d'a Gat, yujto ix emc'och eb' yelq'uej noc' smolb'etzal noc' eb' cajan d'a Gat chi'. 22 A vin̈aj Efraín smam eb' vin̈ chi', tzijtum c'ual ix te cus vin̈. Ix javi eb' sc'ab'yoc vin̈ yac' snivanil sc'ool. 23 Ix lajvi chi' ix alji pax junxo yuninal vin̈aj Efraín chi' yed' ix yetb'eyum, Bería ix yac' vin̈ sb'iej, yujto ix ec' jun nivan cusc'olal chi' d'a eb'.

24 A ix Seera yisil vin̈aj Bería chi', a ix ix b'oanq'ue chon̈ab' Bet-horón jun ay d'a yalan̈ yed' Bet-horón ay d'a yib'an̈ yed' chon̈ab' Uzen-seera.

25-27 A eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Bería sb'eyn̈ejcot d'a stzolal: Aton vin̈aj Refa, vin̈aj Resef, vin̈aj Telah, vin̈aj Tahán, vin̈aj Laadán, vin̈aj Amiud, vin̈aj Elisama, vin̈aj Nun, vin̈aj Josué. 28 Axo sluum eb' vin̈ b'aj cajan: Aton Betel yed' Naarán d'a stojolal b'aj sjavi c'u, Gezer d'a stojolal b'aj tz'em c'u yed' Siquem masanto sc'och d'a Ayah. Ix scha juntzan̈ chon̈ab' chi' eb' vin̈ yed' yaldeail. 29 A eb' vin̈ yin̈tilal Manasés, ix cajnaj eb' vin̈ d'a chon̈ab' Bet-seán, Taanac, Meguido, Dor yed' yaldeail juntzan̈ chon̈ab' chi'. Aton d'a juntzan̈ chon̈ab' chi' ix cajnaj eb' yin̈tilal José, yuninalcan vin̈aj Israel.

Eb' yin̈tilal Aser

30 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Aser: Aton vin̈aj Imna, vin̈aj Isúa, vin̈aj Isúi, vin̈aj Bería yed' ix Sera yanab' eb' vin̈.

31 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Bería chi': Aton vin̈aj Heber yed' vin̈aj Malquiel smam vin̈aj Birzavit. 32 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Heber chi': Aton vin̈aj Jaflet, vin̈aj Semer, vin̈aj Hotam yed' ix Súa yanab' eb' vin̈.

33 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jaflet chi': Aton vin̈aj Pasac, vin̈aj Bimhal yed' vin̈aj Asvat.

34 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Semer chi': Aton vin̈aj Ahí, vin̈aj Rohga, vin̈aj Jehúba yed' vin̈aj Aram.

35 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Helem: Aton vin̈aj Sofa, vin̈aj Imna, vin̈aj Seles yed' vin̈aj Amal. 36 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Sofa chi': Aton vin̈aj Súa, vin̈aj Harnefer, vin̈aj Súal, vin̈aj Beri, vin̈aj Imra, 37 vin̈aj Beser, vin̈aj Hod, vin̈aj Sama, vin̈aj Silsa, vin̈aj Itrán yed' vin̈aj Beera.

38 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jeter: Aton vin̈aj Jefone, vin̈aj Pispa yed' vin̈aj Ara. 39 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Ula: Aton vin̈aj Ara, vin̈aj Haniel yed' vin̈aj Rezia.

40 Masanil juntzan̈ eb' vin̈ tic yin̈tilal Aser eb' vin̈. Yajal yaj eb' vin̈ d'a scal eb' yin̈tilal, te jelan eb' vin̈ d'a oval, te nivac pax yelc'och eb' vin̈. A sb'isul eb' soldado d'a scal eb' yin̈tilal Aser chi', ay 26 mil eb'.

8

Eb' yin̈tilal Benjamín

1-2 A vin̈aj Benjamín ovan̈ yuninal vin̈: Aton sb'i eb' vin̈ tic d'a stzolal: Vin̈aj Bela, vin̈ b'ab'el, vin̈aj Asbel, vin̈aj Ahara, vin̈aj Noha yed' vin̈aj Rafa. 3-5 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Bela chi': Aton vin̈aj Adar, vin̈aj Gera, vin̈aj Abiud, vin̈aj Abisúa, vin̈aj Naamán, vin̈aj Ahoa, vin̈aj Gera, vin̈aj Sefufán yed' vin̈aj Hiram.

6-7 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Aod: Aton vin̈aj Naamán, vin̈aj Ahías yed' vin̈aj Gera. A eb' vin̈ tic yajal yaj eb' vin̈ d'a scal eb' sc'ab'yoc cajan d'a Geba, palta ic'jinaquel eb' d'a Geba chi', ic'chajnacb'at cajan eb' d'a Manahat yuj vin̈aj Gera smam vin̈aj Uza yed' vin̈aj Ahiud.

8 A vin̈aj Saharaim ayto juntzan̈xo eb' vin̈ yuninal vin̈ ix alji ayic ayec' vin̈ d'a Moab, ayic toxo ix spuclaj sb'a vin̈ yed' eb' ix yetb'eyum, aton ix Husim yed' ix Baara. 9 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈ yed' junxo ix yetb'eyum scuchan Hodes: Aton vin̈aj Jobab, vin̈aj Sibia, vin̈aj Mesa, vin̈aj Malcam, 10 vin̈aj Jeúz, vin̈aj Saquías yed' vin̈aj Mirma. A juntzan̈ eb' vin̈ tic yajal yaj eb' vin̈ d'a scal eb' sc'ab'yoc.

11 Ay chavan̈ yuninal vin̈ yed' ix yetb'eyum scuchan Husim chi', aton vin̈aj Abitob yed' vin̈aj Elpaal. 12 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Elpaal chi': Aton vin̈aj Heber, vin̈aj Misam yed' vin̈aj Semed. A vin̈aj Semed chi' b'oannacq'ue chon̈ab' Ono, chon̈ab' Lod yed' yaldeail. 13 A vin̈aj Bería yed' vin̈aj Sema, yajal yaj eb' vin̈ d'a scal eb' cajan d'a Ajalón, pechjinaquel eb' cajan d'a Gat yuj eb' vin̈. 14-16 A eb' yin̈tilal vin̈aj Bería chi': Aton vin̈aj Ahío, vin̈aj Sasac yed' vin̈aj Jeremot, vin̈aj Zebadías, vin̈aj Arad, vin̈aj Ader, vin̈aj Micael, vin̈aj Ispa yed' vin̈aj Joha. 17-18 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Elpaal: Aton vin̈aj Zebadías, vin̈aj Mesulam, vin̈aj Hizqui, vin̈aj Heber, vin̈aj Ismerai, vin̈aj Jezlías yed' vin̈aj Jobab. 19-21 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Simei: Aton vin̈aj Jaquim, vin̈aj Zicri, vin̈aj Zabdi, vin̈aj Elienai, vin̈aj Ziletai, vin̈aj Eliel, vin̈aj Adaías, vin̈aj Beraías yed' vin̈aj Simrat. 22-25 Eb' vin̈ yuninal vin̈aj Sasac: Aton vin̈aj Ispan, vin̈aj Heber, vin̈aj Eliel, vin̈aj Abdón, vin̈aj Zicri, vin̈aj Hanán, vin̈aj Hananías, vin̈aj Elam, vin̈aj Anatotías, vin̈aj Ifdaías yed' vin̈aj Peniel. 26-27 Eb' yuninal vin̈aj Jeroham: Aton vin̈aj Samserai, vin̈aj Seharías, vin̈aj Atalías, vin̈aj Jaresías, vin̈aj Elías yed' vin̈aj Zicri. 28 A juntzan̈ eb' vin̈ ix b'inaj tic, yajal yaj eb' vin̈ d'a junjun macan̈ yin̈tilal ix cajnaj d'a Jerusalén.

Eb' yin̈tilal vin̈aj Saúl

(1Cr 9.35-44)

29 A d'a chon̈ab' Gabaón ec'nac vin̈aj Jehiel smam yicham eb' aj Gabaón chi'. Maaca sb'i ix yetb'eyum vin̈. 30-32 A eb' vin̈ yuninal vin̈: Aton vin̈aj Abdón vin̈ b'ab'el, vin̈aj Zur, vin̈aj Cis, vin̈aj Baal, vin̈aj Ner, vin̈aj Nadab, vin̈aj Gedor, vin̈aj Ahío, vin̈aj Zequer yed' vin̈aj Miclot, smam vin̈aj Simea. An̈ejtona' juntzan̈ eb' vin̈ tic ix cajnajpax eb' vin̈ yed' eb' vin̈ sc'ab'yoc d'a Jerusalén.

33 A vin̈aj Ner chi' smam vin̈aj Cis, axo vin̈aj Cis smam vin̈aj Saúl. Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Saúl chi': Aton vin̈aj Jonatán, vin̈aj Malquisúa, vin̈aj Abinadab yed' vin̈aj Es-baal. 34 Ay jun yuninal vin̈aj Jonatán chi', aton vin̈aj Merib-baal, smam vin̈aj Micaía. 35 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Micaía chi': Aton vin̈aj Pitón, vin̈aj Melec, vin̈aj Tarea yed' vin̈aj Acaz. 36 Axo vin̈aj Acaz chi' smam vin̈aj Joada, axo vin̈aj Joada chi' smam vin̈aj Alemet, vin̈aj Azmavet yed' vin̈aj Zimri. Axo vin̈aj Zimri chi' smam vin̈aj Mosa. 37 Axo eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Mosa chi' d'a stzolal: Vin̈aj Bina, vin̈aj Rafa, vin̈aj Elasa, vin̈aj Azel.

38 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Azel vacvan̈ eb' vin̈: Vin̈aj Azricam, vin̈aj Bocru, vin̈aj Ismael, vin̈aj Searías, vin̈aj Obadías, vin̈aj Hanán.

39 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Esec yuc'tac vin̈aj Azel: Aton vin̈aj Ulam vin̈ b'ab'el unin, schab'il vin̈aj Jehús, yoxil vin̈aj Elifelet. 40 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Ulam chi', te tec'an eb' vin̈ yac'an oval, yojtac val eb' vin̈ sjulvaji. Tzijtum yuninal eb' vin̈ yed' yixchiquin, 150 sb'isul eb' vin̈ d'a smasanil. Masanil juntzan̈ eb' vin̈ chi', a vin̈aj Benjamín ay yin̈tilal eb' vin̈.

9

1 Icha tic ix aj stz'ib'chajcan masanil eb' israel d'a stzolal tas yaj yin̈tilal eb' b'aj aycan yab'ixal eb' sreyal Israel.

Eb' ix jax d'a Babilonia

(Neh 11.1-24)

A eb' anima ay d'a Judá, ic'chajnacb'at eb' d'a Babilonia yuj schucal.

2 A eb' yin̈tilal Israel b'ab'laj meltzajxicot d'a sluum yed' d'a schon̈ab', aton eb' sacerdote, eb' levita yed' eb' smunlaj d'a templo. 3 A d'a Jerusalén ix can cajan eb' yin̈tilal Judá, eb' yic Benjamín, eb' yic Efraín yed' eb' yic Manasés.

4-6 A d'a yin̈tilal Judá chi', ay 690 eb' vin̈ vinac d'a smasanil. A eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Fares yuninal vin̈aj Judá, a vin̈aj Utai yuninal vin̈aj Amihud yajal yaj d'a scal eb' yed' pax juntzan̈xo eb' smam yicham d'a stzolal: Aton vin̈aj Omri, vin̈aj Imri, vin̈aj Bani yed' vin̈aj Fares yuninal vin̈aj Judá chi'. A d'a eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Sela yuninal vin̈aj Judá chi', a vin̈aj Asaías vin̈ b'ab'el unin, yajal yaj pax vin̈ d'a eb' sc'ab'yoc. Axo d'a scal eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Zera, yuninal pax vin̈aj Judá chi', a vin̈aj Jeuel yajal yaj d'a scal eb' sc'ab'yoc.

7-9 Aton sb'i eb' vin̈ yajal yaj d'a eb' yin̈tilal Benjamín tic: Vin̈aj Salú yuninal vin̈aj Mesulam yixchiquin vin̈aj Hodabías, yin̈tilal vin̈aj Asenúa, vin̈aj Ibneías yuninal vin̈aj Jeroham, vin̈aj Ela yixchiquin vin̈aj Uzi, yin̈tilal vin̈aj Micri, vin̈aj Mesulam yuninal vin̈aj Sefatías, yixchiquin vin̈aj Reuel, yin̈tilal vin̈aj Ibnías. 956 eb' d'a smasanil.

10-13 Axo eb' vin̈ sacerdote cajan d'a Jerusalén yajal yaj d'a scal eb' sc'ab'yoc: Aton vin̈aj Jedaías, vin̈aj Joiarib, vin̈aj Jaquín yed' vin̈aj Azarías yuninal vin̈aj Hilcías. A eb' smam yicham vin̈aj Azarías d'a stzolal: Aton vin̈aj Mesulam, vin̈aj Sadoc, vin̈aj Meraiot yed' vin̈aj Ahitob. A vin̈aj Azarías chi' yajal d'a stemplo Dios. An̈eja' d'a scal eb' vin̈ yajal yaj chi', ayoch vin̈aj Adaías yuninal vin̈aj Jeroham. A sb'i eb' smam yicham vin̈aj Adaías chi' d'a stzolal: Aton vin̈aj Jeroham, vin̈aj Pasur, vin̈aj Malquías, vin̈aj Masai, vin̈aj Adiel, vin̈aj Jahzera, vin̈aj Mesulam, vin̈aj Mesilemit yed' vin̈aj Imer. A juntzan̈ eb' vin̈ tic yajal yaj eb' vin̈ d'a scal eb' sc'ab'yoc. A d'a scal eb', ay mil 760 eb' vin̈ te n̈ican smunlaj d'a scajnub' Dios.

14 A eb' vin̈ yajal yaj d'a scal eb' levita cajan d'a Jerusalén: Aton vin̈aj Semaías yuninal vin̈aj Hasub, yixchiquin vin̈aj Azricam, schab'il yixchiquin vin̈aj Hasabías, yin̈tilal vin̈aj Merari. 15 Yajal pax vin̈aj Bacbacar, vin̈aj Heres, vin̈aj Galal yed' vin̈aj Matanías yuninal vin̈aj Micaía, yixchiquin vin̈aj Zicri, yin̈tilal vin̈aj Asaf. 16 Yajal pax yaj vin̈aj Obadías yuninal vin̈aj Semaías, yixchiquin vin̈aj Galal, yin̈tilal vin̈aj Jedutún yed' vin̈aj Berequías, yuninal vin̈aj Asa, yixchiquin vin̈aj Elcana ec'nac cajan d'a juntzan̈ aldea yic eb' netofatita.

17 Axo eb' vin̈ stan̈van puerta: Aton vin̈aj Salum, vin̈aj Acub, vin̈aj Talmón, vin̈aj Ahimán yed' eb' vin̈ sc'ab'yoc eb' vin̈. A vin̈aj Salum yajal yaj d'a eb' vin̈. 18 A eb' vin̈ tic stan̈vann̈ej puerta yic eb' vin̈ rey d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Aton eb' vin̈ stan̈van puerta chi' d'a scal eb' yetlevitail.

19 A vin̈aj Salum yuninal vin̈aj Coré, yixchiquin vin̈aj Ebiasaf, yin̈tilal vin̈aj Coré yed' eb' sc'ab'yoc, a eb' stan̈van scajnub' Dios, icha ajnac stan̈van spuertail scajnub' Dios chi' eb' smam yicham eb' d'a peca'.

20 A d'a peca' chi', a vin̈aj Finees yuninal vin̈aj Eleazar ayoch yajaliloc eb' stan̈van scajnub' Dios chi'. Ayn̈ej val och Jehová yed' vin̈.

21 Axo vin̈aj Zacarías yuninal vin̈aj Meselemías, a vin̈ stan̈van spuertail b'aj sch'ox sb'a Dios.

22 A sb'isul eb' stan̈van spuertail cajnub' sic'b'ilel chi', 212 eb' tz'ib'ab'ilcani icha tas yin̈tilal junjun macan̈ b'aj cajan eb'. A vin̈aj rey David yed' vin̈aj Samuel schecab' Dios ac'jinaccanoch eb' d'a yopisio nivan yelc'och chi'. 23 Masanil eb' yed' pax yuninal eb', ayoch eb' d'a stzolal stan̈van spuertail scajnub' Dios. 24 Ayn̈ejoch stan̈vumal chi' d'a schan̈il pac'an̈: D'a stojolal b'aj sjavi c'u, d'a stojolal b'aj tz'em c'u, d'a stojolal norte yed' d'a stojolal sur. 25 A eb' yetlevitail eb' cajan d'a juntzan̈xo aldea, d'a junjun yuctaquil c'ual sjavi eb' stan̈vej templo chi', yic scolvaj eb' yed' eb'. 26 Ay chan̈van̈ eb' levita nivac yopisio stan̈van puerta chi'. A eb' chi' ayoch eb' d'a masanil tiempo stan̈van juntzan̈ cuarto yed' b'aj smolchaj tas tz'ac'ji d'a scajnub' Dios chi'. 27 A eb' chi' ayn̈ejec' eb' d'a spatictac cajnub' chi' tz'ec' ac'val, yujto a eb' stan̈vani. Axo d'a junjun q'uin̈ib'alil sjacan cajnub' chi' eb'. 28 Ay juntzan̈ eb' d'a scal eb' chi' stan̈van juntzan̈ yamc'ab' sc'anchaji yic tz'och ejmelal d'a Dios. Yovalil sb'is eb' jantac tz'elta, slajvi chi' sb'isan eb' yochxicani. 29 Axo juntzan̈xo eb' tz'ilan juntzan̈xo yamc'ab' nivac yelc'ochi yed' pax ixim harina, vino, aceite, incienso yed' perfume. 30 Ay pax eb' sacerdote sb'oan perfume chi'. 31 Axo jun vin̈ levita scuchan Matatías, b'ab'el yuninal vin̈aj Salum, yin̈tilal vin̈aj Coré, a vin̈ sb'oan ixim pan tz'ac'ji ofrendail. 32 Axo juntzan̈xo eb' vin̈ yetlevitail eb' vin̈, eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Coat, a eb' vin̈ sb'oan ixim pan tz'em tzolan d'a sat mexa d'a yol scajnub' Dios d'a junjun c'ual ic'oj ip. 33 An̈ejtona' ay eb' vin̈ yajal yaj d'a yin̈tilal eb' vin̈ levita chi' sb'itani. A d'a juntzan̈ cuarto yic templo chi' ay eb' vin̈, malaj yalan yic eb' vin̈ d'a juntzan̈xo munlajel, yujto c'ual d'ac'val yajoch eb' vin̈ d'a yopisio chi'.

34 A eb' vin̈ ix b'inaj tic, yajal yaj eb' vin̈ d'a scal masanil eb' yin̈tilal Leví chi', icha yaj stzolal yin̈tilal eb' vin̈. A d'a Jerusalén cajan eb' vin̈.

Eb' yin̈tilal vin̈aj Saúl

(1Cr 8.29-40)

35 A d'a chon̈ab' Gabaón, ata' ec'nac cajan vin̈aj Jehiel, smam yicham eb' aj Gabaón chi'. Maaca sb'i ix yetb'eyum vin̈. 36-37 A eb' vin̈ yuninal vin̈: Aton vin̈aj Abdón vin̈ b'ab'el unin, vin̈aj Zur, vin̈aj Cis, vin̈aj Baal, vin̈aj Ner, vin̈aj Nadab, vin̈aj Gedor, vin̈aj Ahío, vin̈aj Zacarías yed' vin̈aj Miclot. 38 A vin̈aj Miclot chi' smam vin̈aj Simeam. A juntzan̈ eb' vin̈ tic ix cajnaj eb' vin̈ yed' eb' sc'ab'yoc d'a Jerusalén.

39 A vin̈aj Ner smam vin̈aj Cis, axo vin̈aj Cis chi' smam vin̈aj Saúl. Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Saúl chi': Aton vin̈aj Jonatán, vin̈aj Malquisúa, vin̈aj Abinadab yed' vin̈aj Es-baal. 40 A vin̈aj Jonatán chi' smam vin̈aj Merib-baal smam vin̈aj Micaía. 41 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Micaía chi': Aton vin̈aj Pitón, vin̈aj Melec, vin̈aj Tarea yed' vin̈aj Acaz. 42-43 Axo vin̈aj Acaz smam vin̈aj Jara. Axo vin̈aj Jara chi' smam vin̈aj Alemet, vin̈aj Azmavet yed' vin̈aj Zimri. Axo vin̈aj Zimri chi' smam vin̈aj Mosa. Axo vin̈aj Mosa chi' smam vin̈aj Bina. Axo vin̈aj Bina chi' smam vin̈aj Refaías, vin̈aj Elasa yed' vin̈aj Azel.

44 Eb' yuninal vin̈aj Azel chi', vacvan̈ eb' vin̈: Aton vin̈aj Azricam, vin̈aj Bocru, vin̈aj Ismael, vin̈aj Searías, vin̈aj Obadías yed' vin̈aj Hanán.

10

Schamel vin̈aj Saúl yed' eb' vin̈ yuninal

(1S 31.1-13)

1 Ix yac' oval eb' filisteo yed' eb' israel, ix el lemnaj eb' israel chi', te nivan eb' ix cham d'a lum vitzal Gilboa. 2 Ix b'at eb' filisteo chi' d'a spatic vin̈aj Saúl yed' eb' vin̈ yuninal: Aton vin̈aj Jonatán, vin̈aj Abinadab yed' vin̈aj Malquisúa. Ix miljicham eb' vin̈ yuninal vin̈ chi' yoxvan̈il. 3 Ix ochval eb' vin̈ filisteo chi' d'a spatic vin̈aj Saúl chi', ix lajvi vin̈ sjulan eb' vin̈. 4 Yuj chi' ix yal vin̈ d'a vin̈ ed'jinac syamc'ab' icha tic: Ic'q'ueta q'uen espada chi', tza tipanoch q'uen d'ayin, yic vach' man̈oc juntzan̈ ch'oc chon̈ab'il tic ol tzalaj in smilani, xchi vin̈.

Palta a vin̈ ed'jinac syamc'ab' vin̈ chi', maj yal-laj sc'ol vin̈ ix sc'ulej icha ix yal vin̈ chi', yujto xiv vin̈. Yuj chi' a vin̈ ix ic'anq'ueta q'uen yespada, ix syumanb'at n̈ojnaj sb'a vin̈ d'a yib'an̈ sn̈i' q'ueen. 5 Ayic ix yilan vin̈ ed'jinac syamc'ab' vin̈ chi' to toxo ix cham vin̈, ix syumanpaxb'at n̈ojnaj sb'a vin̈ d'a yib'an̈ sn̈i' q'uen yespada chi', ix champax vin̈. 6 Icha chi' ix aj scham vin̈aj Saúl d'a jun c'u chi' yed' oxvan̈ eb' vin̈ yuninal. Man̈xo junoc yin̈tilal vin̈ ix elcani. 7 Ayic ix yilan eb' israel cajan d'a jun ch'olan chi' to toxo ix el lemnaj eb' yetisraelal eb', toxo ix champax vin̈aj Saúl yed' eb' vin̈ yuninal, yuj chi' ix yactejcan schon̈ab' eb', ix b'at eb' elelal. Axo eb' filisteo ix c'ochcan cajan d'a juntzan̈ schon̈ab' eb' chi'.

8 Axo d'a junxo c'u, ix b'at eb' filisteo chi' spojec' tastac ay d'a eb' ix cham chi'. Ix yilan eb' to a vin̈aj Saúl yed' eb' vin̈ yuninal chamnacxo eb' vin̈, teljab'can snivanil eb' vin̈ d'a lum vitzal Gilboa. 9 A spichul vin̈aj Saúl chi' yic oval ayochi, elan̈chamel ix yiq'uel eb', ix xicanel sjolom vin̈ eb'. Ix yic'anb'at eb'. Ix schecan eb' b'at alchaj d'a masanil yol smacb'en eb' yed' d'a sdiosal eb'. 10 Ix b'at yac'anoch syamc'ab' vin̈aj Saúl chi' eb' d'a stemplo jun sdiosal scuchan Dagón, ix yac'anq'ue locan sjolom vin̈ eb'.

11 Ayic ix yab'an eb' aj Jabes ay d'a yol yic Galaad tas ix yutej snivanil vin̈aj Saúl eb' filisteo chi', 12 ix slajtian sb'a masanil eb' vin̈ vinac te tec'an. Ix b'at yic'ancot snivanil vin̈aj Saúl chi' eb' yed' pax snivanil eb' vin̈ yuninal vin̈, ix c'och yuj eb' d'a Jabes chi'. A d'a yich jun te' ji ix smuc snivanil eb' vin̈ chi' eb'. Uque' c'ual ix och eb' d'a tzec'ojc'olal yuj cusc'olal.

13 Icha chi' ix aj scham vin̈aj Saúl yuj chucal ix sc'ulej, yujto maj sc'anab'ajej schecnab'il Jehová vin̈, yujto ix sc'anb'ej pax sb'a vin̈ d'a jun ix sc'uman spixan eb' chamnac, man̈oc d'a Jehová ix sc'anb'ej sb'a vin̈. 14 Yuj chi' ix cham vin̈ yuj Jehová, axo d'a vin̈aj David yuninal vin̈aj Isaí ix ac'jican yopisio vin̈ chi'.

11

A vin̈aj David sreyal Israel yed' Judá

(2S 5.1-5)

1 Ix smolb'ej sb'a masanil eb' israel, ix b'at lolon eb' yed' vin̈aj David d'a Hebrón. Ix yalan eb' d'a vin̈ icha tic: A on̈ tic, junn̈ej co mam quicham ed'oc. 2 A d'a yalan̈taxo vach'chom a vin̈aj Saúl ayoch reyal, palta a ach ix on̈ a cuchb'ej ayic ix cac'an oval. An̈ejtona', ix yal Jehová co Diosal d'ayach to a ach ol on̈ a cuchb'ej, ol ach ochpaxcan co reyaloc, xchi eb' d'a vin̈.

3 Ayic ix c'och eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' Israel lolonel yed' vin̈ d'a Hebrón chi', ix sb'oan jun strato vin̈ yed' eb' d'a yichan̈ Jehová. Ata' ix ac'jiq'ue aceite d'a sjolom vin̈ yic tz'ochcan vin̈ sreyaloc Israel, icha val tas schecnac Jehová yal vin̈aj Samuel.

Ix yac' ganar chon̈ab' Sion vin̈aj rey David

(2S 5.6-10)

4 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj rey David chi' yed' masanil eb' yetisraelal d'a Jerusalén, scuchan pax Jebús, b'aj cajan eb' jebuseo. 5 Ix yalan eb' jebuseo chi' d'a vin̈ icha tic: A ach tic, man̈ ol yal-laj ochta d'a tic, xchi eb' d'a vin̈. Palta ix ac'ji ganar scuartel eb' d'a tzalan Sion chi' yuj vin̈, yuj chi' ix scuchcan schon̈ab' vin̈aj David. 6 Ix yalan vin̈ icha tic: A mach ol b'ab'lajoch yac' oval yed' eb' jebuseo tic, ol vac'och yajaliloc eb' soldado, xchi vin̈. Axo vin̈aj Joab yune' ix Sarvia ix b'ab'laji, yuj chi' ix och vin̈ yajaliloc eb' soldado chi'. 7 Ix lajvi chi', ix cajnaj vin̈aj rey David d'a cuartel d'a Sion chi', yuj chi' Schon̈ab' Vin̈aj David ix sb'iejcani. 8 Ix sb'oq'ue juntzan̈xo pat vin̈ d'a spatictac chi', ix schab'at d'a ch'olan masanto ix c'och d'a smuroal chon̈ab'. Axo vin̈aj Joab ix vach' b'oan stz'acub' chon̈ab' Jebús chi'. 9 Ix yic'an stec'anil yopisio vin̈aj rey David chi', yujto a Jehová Yajal d'a Smasanil ayn̈ejoch yed' vin̈.

A eb' soldado vin̈aj rey David te b'inajnac

(2S 23.8-39)

10 A eb' vin̈ soldado vin̈aj rey David te b'inajnac, ix och eb' vin̈ yed' masanil eb' yetisraelal ayic ix yac'anoch vin̈aj David chi' eb' reyal d'a yol smacb'en Israel smasanil. Ix te och val eb' vin̈ yed' vin̈ yic syac'an reyal vin̈ icha val ix aj yalan Jehová.

11 Aton slistail eb' vin̈ soldado vin̈aj rey David te b'inajnac chi': A vin̈aj Jasobeam yuninal vin̈aj Hacmoni, sat yaj vin̈ d'a scal oxvan̈xo eb' vin̈ yetb'inajnaquil chi'. A d'a junel ix smilcham 300 eb' vin̈ vinac vin̈ yed' q'uen slanza. 12 Axo junxo vin̈ d'a scal eb' vin̈ oxvan̈ chi', aton vin̈aj Eleazar yuninal vin̈aj Dodo, yin̈tilal vin̈aj Aho. 13 A d'a junel ayec' vin̈ yed' vin̈aj rey David d'a Pas-damim ayic ix smolb'an sb'a eb' filisteo yac' oval ta'. Ata' ay jun munlajel b'aj avab'il ixim cebada. Ayic ix el lemnaj eb' soldado Israel d'a yichan̈ eb' filisteo, 14 axo eb' vin̈ chavan̈ chi' ix can tec'naj d'a scal jun munlajel chi', yic syac'an oval eb' vin̈. Ix ac'ji ganar eb' filisteo chi' yuj eb' vin̈. Icha chi' ix aj scolchajcan chon̈ab' Israel yuj Jehová.

15 A d'a junel, a oxvan̈ eb' vin̈ soldado te b'inajnac chi', ix b'at eb' vin̈ d'a sattac q'ueen yic b'at schalan sb'a eb' vin̈ yed' vin̈aj rey David d'a jun q'uen n̈aq'ueen scuchan Adulam. Axo eb' filisteo ay scampamento eb' d'a sch'olanil Refaim. 16 Ayic ayec' vin̈aj David d'a q'uen n̈aq'ueen chi', ayec' scampamento eb' filisteo d'a Belén. 17 Yujto ste tacji sti' vin̈aj David chi', yuj chi' ix yal vin̈ icha tic: Comonoc a a a' ay d'a stiel chon̈ab' Belén svuq'uej, xchi vin̈.

18 Axo oxvan̈ eb' vin̈ soldado te b'inajnac chi', ix och eb' vin̈ d'a scampamento eb' filisteo, ix b'at yic'anelta a a' eb' vin̈ d'a a' uc'b'ila' d'a stiel chon̈ab' Belén chi', ix yic'ancot a' eb' vin̈ d'a vin̈aj David chi'. Palta maj yal-laj sc'ol vin̈ ix yuq'uej a', ton̈ej ix sequem a' vin̈ d'a sat luum silab'il d'a Jehová. 19 Ix yalan vin̈ icha tic: Mocab' scha Dios vuc' a a' tic. Ichato a' schiq'uil eb' vin̈ tic svuq'uej tato svuc' a', yujto ix sb'ec sb'a eb' vin̈ schami yic ix b'at yic'ancot a' eb' vin̈, xchi vin̈. Yuj chi' maj yuq'uejlaj a' vin̈.

Aton jun tic ix sc'ulej eb' vin̈ oxvan̈ te b'inajnac chi'.

20 A vin̈aj Abisai yuc'tac vin̈aj Joab, yajal yaj vin̈ d'a 30-xo eb' vin̈ te b'inajnac. A d'a jun tiempoal, ix smilcham 300 vinac vin̈ yed' q'uen slanza. Icha val chi' ix aj yic'an sb'inajnaquil vin̈ d'a scal eb' vin̈ 30 chi'. 21 Yuj chi' te nivan ix aj yelc'och vin̈ d'a yichan̈ eb' vin̈ chi'. Ix och vin̈ yajaloc eb' vin̈, palta maj q'uec'och vin̈ icha eb' vin̈ oxvan̈ b'ab'el chi'.

22 A vin̈aj Benaía yuninal vin̈aj Joiada aj chon̈ab' Cabseel, te b'inajnac pax vin̈, tzijtum tas ix sc'ulej vin̈. A vin̈ ix milancham chavan̈ soldado yuninal vin̈aj Ariel aj Moab. Axo d'a junel ayic te ay q'uen sacb'acom, ix em vin̈ d'a yol jun jul. Ata' ix smilcham jun noc' choj vin̈. 23 An̈ejtona' ix smilcham jun vin̈ aj Egipto vin̈. Nan̈al am yoxil metro steel vin̈ aj Egipto chi', axo steal q'uen slanza vin̈ yed'nac, nivan spatic. Palta a vin̈aj Benaía chi' an̈ej jun te te' yed'nac vin̈. Ix yiq'uec' q'uen slanza vin̈ aj Egipto chi' vin̈, axo yed' q'uen slanza vin̈ chi', ix smilcham vin̈. 24 A yuj juntzan̈ tas ix sc'ulej vin̈ chi' ix yic' val sb'inajnaquil vin̈ icha eb' vin̈ oxvan̈ b'ab'el b'inajnac chi'. 25 Nivan ix aj sb'inaj vin̈ d'a yichan̈ eb' vin̈ 30 chi', palta maj c'ochlaj icha eb' vin̈ oxvan̈ chi'. Ix ac'jioch vin̈aj Benaía chi' yuj vin̈aj rey David yajaliloc eb' stan̈vumal.

26 A eb' vin̈ 30 b'inajnac chi', aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Asael yuc'tac vin̈aj Joab, vin̈aj Elhanán yuninal vin̈aj Dodo aj Belén, 27 vin̈aj Samot aj Harod, vin̈aj Heles aj Pelón, 28 vin̈aj Ira yuninal vin̈aj Iques aj Tecoa, vin̈aj Abiezer aj Anatot, 29 vin̈aj Sibecai aj Husa, vin̈aj Ilai aj Aho, 30 vin̈aj Maharai aj Netofa, vin̈aj Heled yuninal vin̈aj Baana aj Netofa paxi, 31 vin̈aj Itai yuninal vin̈aj Ribai aj Gabaa ay d'a yol yic Benjamín, vin̈aj Benaía aj Piratón, 32 vin̈aj Hurai cajan d'a sti' a' Gaas, vin̈aj Abiel aj Arba, 33 vin̈aj Azmavet aj Bahurim, vin̈aj Eliaba aj Saalbón, 34 eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jasén aj Gizón, vin̈aj Jonatán yuninal vin̈aj Sage aj Harar, 35 vin̈aj Ahíam yuninal vin̈aj Sacar aj Harar paxi, vin̈aj Elifal yuninal vin̈aj Ur, 36 vin̈aj Hefer aj Mequera, vin̈aj Ahías aj Pelón, 37 vin̈aj Hezro aj Carmel, vin̈aj Naarai yuninal vin̈aj Ezbai, 38 vin̈aj Joel yuc'tac vin̈aj Natán, vin̈aj Mibhar yuninal vin̈aj Hagrai, 39 vin̈aj Selec aj Amón, vin̈aj Naharai aj Berot. A jun vin̈ chi' ed'jinac syamc'ab' vin̈aj Joab yune' ix Sarvia, 40 vin̈aj Ira aj Itra, vin̈aj Gareb aj Itra paxi, 41 vin̈aj Urías hitita, vin̈aj Zabad yuninal vin̈aj Ahlai, 42 vin̈aj Adina yuninal vin̈aj Siza, yin̈tilal Rubén, yajal yaj vin̈ d'a scal eb' yin̈tilal chi', 30 eb' vin̈ vinac ajun yed' vin̈, 43 vin̈aj Hanán yuninal vin̈aj Maaca, vin̈aj Josafat aj Mitán, 44 vin̈aj Uzías aj Astarot, vin̈aj Sama yed' vin̈aj Jehiel, eb' vin̈ yuninal vin̈aj Hotam aj Aroer, 45 vin̈aj Jediael yuninal vin̈aj Simri yed' vin̈aj Joha yuc'tac vin̈, aj Tiza eb' vin̈, 46 vin̈aj Eliel aj Mahab, vin̈aj Jerebai yed' vin̈aj Josavía. A eb' vin̈ tic yuninal eb' vin̈ vin̈aj Elnaam, vin̈aj Itma aj Moab, 47 vin̈aj Eliel, vin̈aj Obed yed' vin̈aj Jaasiel, aj Soba eb' vin̈.

12

Eb' junn̈ej yaj yed' vin̈aj rey David

1 Ayic van spechji b'eyec' vin̈aj David yuj vin̈aj Saúl yuninal vin̈aj Cis, ay jun n̈ilan̈ eb' vin̈ jelan yac'an oval ix b'at yac'och sb'a yed' vin̈ d'a Siclag. 2 A juntzan̈ eb' vin̈ soldado chi' ay sjul-lab' eb' vin̈ yed' ch'an̈ smejmeech yed'nac. Syal sjulvaj eb' vin̈ d'a schab'il sc'ab'.

A d'a scal eb' vin̈ chi' ay eb' vin̈ ayto yuj sb'a yed' vin̈aj Saúl d'a yin̈tilal Benjamín. Aton eb' vin̈ tic: 3 A vin̈aj Ahiezer sat yajal yaj vin̈ yed' vin̈aj Joás yuc'tac vin̈, yuninal eb' vin̈ vin̈aj Semaa aj chon̈ab' Gabaa, vin̈aj Jeziel yed' vin̈aj Pelet, eb' vin̈ yuninal vin̈aj Azmavet, vin̈aj Beraca yed' vin̈aj Jehú aj chon̈ab' Anatot eb' vin̈, 4 vin̈aj Ismaías aj Gabaón. A jun vin̈ tic ayoch vin̈ stz'acub'oc eb' vin̈ 30 b'inajnac, yajal yaj pax vin̈ d'a eb' vin̈, vin̈aj Jeremías, vin̈aj Jahaziel, vin̈aj Johanán, vin̈aj Jozabad aj Gedera, 5 vin̈aj Eluzai, vin̈aj Jerimot, vin̈aj Bealías, vin̈aj Semarías, vin̈aj Sefatías aj chon̈ab' Haruf, 6 vin̈aj Elcana, vin̈aj Isías, vin̈aj Azareel, vin̈aj Joezer yed' vin̈aj Jasobeam, yin̈tilal eb' vin̈ vin̈aj Coré, 7 vin̈aj Joela yed' vin̈aj Zebadías eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jeroham aj chon̈ab' Gedor.

8 Ay pax juntzan̈ eb' vin̈ yin̈tilal Gad ix b'at yac'och sb'a yed' vin̈aj David chi' ayic ayec' vin̈ d'a q'uen n̈aq'ueen d'a tz'inan luum. A juntzan̈ eb' vin̈ chi' te jelan eb' vin̈, c'ayb'ab'il yuj eb' vin̈ yac'an oval, yed'nac smaclab' jul-lab' eb' vin̈ yed' q'uen slanza. Te ov sat eb' vin̈ icha noc' choj. Te jelan sb'ey eb' vin̈ icha sb'ey noc' c'ultaquil chej. 9-13 A sb'i eb' vin̈ tic d'a stzolal, schael d'a vin̈ b'ab'el masanto d'a vin̈ yuxluchil: Vin̈aj Ezer, vin̈aj Obadías, vin̈aj Eliab, vin̈aj Mismana, vin̈aj Jeremías, vin̈aj Atai, vin̈aj Eliel, vin̈aj Johanán, vin̈aj Elzabad, vin̈aj Jeremías yed' vin̈aj Macbanai. 14 Aton eb' vin̈ tic yajal yaj d'a scal juntzan̈ eb' vin̈ yin̈tilal Gad chi'. A junoc vin̈ quenn̈ej yopisio d'a scal eb' vin̈, yajal vin̈ d'a junoc 100 soldado, axo junoc vin̈ nivan yopisio, yajal yaj vin̈ d'a junoc mil soldado. 15 Aton eb' vin̈ ix c'axpajec' d'a a' Jordán d'a b'ab'el uj d'a yol ab'il, ayic ix te q'ue a', van yel a' d'a stitac b'aj sb'eyi. A eb' vin̈ ix pechanel eb' anima cajan d'a ac'lic ay d'a sc'axepaltac a'.

16 An̈ejtona' ay pax juntzan̈xo eb' vin̈ yin̈tilal Benjamín yed' juntzan̈xo eb' vin̈ yin̈tilal Judá ix c'och yac'och sb'a yed' vin̈aj David d'a q'uen n̈aq'ueen chi'. 17 Ix elta vin̈aj David chi' scha eb' vin̈, ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic: Tato d'a junc'olal tzex javi, yic tzex colvaj ved'oc, tzex in cha d'a smasanil in c'ool, palta tato tzex javi yic tzin eyac'och d'a yol sc'ab' eb' vajc'ol jun, vach'chom malaj junoc tas chuc ix in c'ulej, aocab' co Diosal, aton sDiosal eb' co mam quicham ol yil sb'a eyed'oc, syac'anoch eyaelal, xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

18 Ix och Yespíritu Dios d'a vin̈aj Amasai yajalil eb' vin̈ 30 soldado b'inajnac, yuj chi' ix yal vin̈ icha tic:

Scac' val och co b'a ed'oc ach David yuninal vin̈aj Isaí.

A ach tic yed' eb' ayoch ed'oc, vach'n̈ej ol aj eyelc'ochi,

yujto a co Diosal scolvaj val ed'oc, xchi vin̈ d'a vin̈aj David chi'.

Yuj chi' ix chaji eb' vin̈ yuj vin̈aj David chi', ix ac'ji yopisio eb' vin̈ d'a scal eb' vin̈ yajalil eb' vin̈ soldado chi' yuj vin̈.

19 Ay pax juntzan̈xo eb' vin̈ soldado yin̈tilal Manasés, ix och eb' vin̈ yed' vin̈aj David chi' ayic ix b'at vin̈ yed' eb' vin̈ filisteo yac' oval yed' vin̈aj Saúl yalani. Axo ix smolb'an sb'a eb' vin̈ yajalil eb' filisteo chi', ix yalan eb' vin̈ to max yal-laj sb'at vin̈aj David chi' yed' eb' vin̈, yuj chi' ix schec meltzaj vin̈ eb' vin̈ d'a Siclag. Yujto ix yal eb' vin̈ icha tic: Axo talaj tz'aji, a yed' vin̈aj Saúl syac'och sb'a vin̈, yujto yajal vin̈aj Saúl chi' vin̈, a on̈ xo tzon̈ smilcham vin̈ d'a scal oval chi', xchi eb' vin̈. 20 Ayic van sjaxcan vin̈aj David d'a Siclag chi', ata' ix c'och eb' vin̈ yin̈tilal Manasés chi' yic syac'och sb'a eb' yed' vin̈, aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Adnas, vin̈aj Jozabad, vin̈aj Jediaiel, vin̈aj Micael, vin̈aj Jozabad, vin̈aj Eliú yed' vin̈aj Ziletai. Yajal yaj eb' vin̈ d'a junjun mil soldado d'a scal eb' yin̈tilal Manasés chi'. 21 Aton juntzan̈ eb' vin̈ tic ix colvaj yed' vin̈aj David chi' ayic ix yac'an oval vin̈ yed' jun n̈ilan̈ eb' soldado elc'um yujto te jelan eb' smasanil d'a oval. Ix och eb' vin̈ yajaliloc eb' vin̈ soldado vin̈aj David chi'. 22 Junjun c'u sq'uib' sb'isul eb' vin̈ soldado ix yac'och sb'a yed' vin̈aj David chi'. Te nivan eb' vin̈, te ay pax smay eb' vin̈.

A eb' soldado vin̈aj David

23 A sb'isul juntzan̈ soldado te jelan ix c'och d'a vin̈aj David d'a Hebrón yic tz'ac'jicanoch vin̈ reyal sq'uexuloc eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Saúl yuj eb' vin̈, icha ix aj yalan Jehová, aton eb' vin̈ tic: 24 A d'a eb' yin̈tilal Judá, ay 6 mil 800 soldado yed'nac smaclab' jul-lab', yed'nac pax slanza eb' vin̈, lista yaj eb' vin̈ yac'an oval. 25 Axo d'a eb' yin̈tilal Simeón, ay 7 mil 100 eb' vin̈ soldado tec'an. 26 Axo d'a eb' yin̈tilal Leví, ay 4 mil 600 eb' vin̈ soldado. 27 Ay pax 3 mil 700 d'a yin̈tilal vin̈aj Aarón, a vin̈aj Joiada ayoch yajaliloc eb' vin̈. 28 A vin̈aj Sadoc quelem vin̈, te tec'an vin̈ d'a oval. Ay 22 eb' sc'ab'yoc vin̈, yajal yaj eb' vin̈, ajun eb' vin̈ yed' vin̈. 29 A d'a eb' yin̈tilal Benjamín, aton eb' sc'ab'yoc vin̈aj Saúl, ay 3 mil eb' vin̈ soldado ix c'och yed' vin̈aj David chi'. Ayic mantzac uji jun tic, quen man̈ masaniloc eb' ayoch yed' eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Saúl. 30 A d'a eb' yin̈tilal Efraín, ay 20 mil 800 eb' vin̈ soldado te tec'an, te b'inajnac eb' vin̈ d'a scal eb' sc'ab'yoc. 31 A d'a nan̈al eb' yin̈tilal Manasés, ay 18 mil eb' vinac ix checjicoti yic tz'ac'jicanoch vin̈aj David reyal. 32 A d'a eb' yin̈tilal Isacar, ix javi 200 eb' vin̈ yajal yed' pax masanil eb' vin̈ soldado ayoch d'a yalan̈ smandar eb' vin̈. A juntzan̈ eb' vin̈ vinac tic, snachaj val el yuj eb' vin̈ tas smoj sc'ulej chon̈ab' Israel. 33 A d'a eb' yin̈tilal Zabulón, ay 50 mil eb' vin̈ soldado smoj sb'at d'a oval, syaln̈ej sc'anan masanil yamc'ab' yic oval eb' vin̈, b'ecan sc'ool eb' vin̈ scolvaj yed' vin̈aj David chi'. 34 A d'a eb' yin̈tilal Neftalí, ay mil eb' vin̈ yajal yaji yed' 37 mil eb' vin̈ soldado yed'nac slanza yed' smaclab' jul-lab'. 35 A d'a eb' yin̈tilal Dan, ay 28 mil 600 eb' vin̈ soldado smoj sb'at d'a oval. 36 A d'a eb' yin̈tilal Aser, ay 40 mil eb' vin̈ soldado smoj sb'at d'a oval. 37 Axo d'a eb' ay d'a sc'axepal a' Jordán, ay 120 mil eb' vin̈ soldado d'a yin̈tilal Rubén, d'a yin̈tilal Gad yed' pax d'a nan̈alxo yin̈tilal Manasés. A eb' vin̈ chi' tz'acan yaj eb' vin̈ yed' masanil syamc'ab' yic oval.

38 A masanil juntzan̈ eb' vin̈ soldado tic, ix ja eb' vin̈ d'a Hebrón ayic ix yac'ancanoch vin̈aj David eb' vin̈ sreyaloc chon̈ab' Israel. An̈ejtona' juntzan̈xo eb' yetisraelal eb', junxon̈ej ix aj spensar eb' smasanil. 39 Oxe' c'ual ix ec' eb' yed' vin̈aj David chi' ta'. Ix va eb', ix yuc'an a' eb', yujto a eb' yetchon̈ab' eb' ix ac'an jantac tas ix sva eb' chi'. 40 Masanil eb' cajan d'a slac'aniltac chi' yed' eb' cajan d'a najat, icha eb' yin̈tilal Isacar, eb' yin̈tilal Zabulón yed' eb' yin̈tilal Neftalí, ix yic'cot vael eb' cuchb'il yuj noc' b'uru, noc' camello, noc' mula yed' pax noc' vacax. Tzijtum macan̈il vael ix yic'cot eb', icha ixim harina, taquin̈ higo, taquin̈ uva, vino, aceite, noc' vacax yed' noc' calnel. Te nivan tas tz'ab'laj ix yic'cot eb', yujto man̈xo jantacoc tzalajc'olal d'a Israel chi'.

13

Sna vin̈aj rey David yic'ancot‘R’te' scaxail strato Jehová

1 Ix lolon vin̈aj rey David yed' masanil eb' vin̈ yajal yaj d'a junjun n̈ilan̈ eb' vin̈ soldado. 2 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ d'a masanil eb' yetisraelal icha tic: Ex vetisraelal, tato scha e c'ool, schaanpax sc'ol Jehová co Diosal, scavtej eb' quetisraelal ay d'a yol co macb'en tic, eb' aytocan d'a juntzan̈xo lugar. Scavtej pax masanil eb' sacerdote yed' juntzan̈xo eb' levita ayec' d'a schon̈ab' yed' d'a slum b'aj sva noc' smolb'etzal noc' eb', 3 yic vach' b'at quic'cot te' scaxail strato co Diosal. Yujto atax d'a stiempoal vin̈aj Saúl ix b'atcan te' satc'olal cuuj, xchi vin̈aj David chi'. 4 Masanil eb' chon̈ab', ix cha sc'ol eb' to icha chi' tz'aji, yujto vach' jun pensar chi' ix yab' eb'.

Ix ic'jicot te' scaxail strato Jehová

(2S 6.1-11)

5 Ix smolb'ej masanil eb' yetisraelal vin̈aj rey David d'a yol masanil smacb'en, scotn̈ej d'a a' Sihor d'a smojonal Egipto, masanto b'aj tzon̈ c'och d'a chon̈ab' Amat, yic sb'at ic'chajcot te' scaxail strato Dios d'a Quiriat-jearim, 6 scuchanpax Baala d'a yol yic Judá. Ix b'at yic'cot te' scaxail strato Jehová Dios chi' eb' ta', aton Dios ay d'a yib'an̈ eb' querubín b'aj tz'ic'chajchaan̈ sb'i. 7 Ix yiq'uelta te' scaxail strato Dios chi' eb' d'a spat vin̈aj Abinadab, ix yac'anq'ue te' eb' d'a yib'an̈ jun te' ac' carreta. Axo vin̈aj Uza yed' vin̈aj Ahío, ix cuchb'an b'ey te' carreta chi'. 8 Axo vin̈aj rey David yed' masanil eb' yetisraelal, ste tzalaj val eb' d'a yichan̈ Dios. Yed' val smasanil yip eb' sq'ue cheneljoc, sb'itan eb' yed' arpa, salterio, panderas, platillo yed' trompeta. 9 Palta ayic ix javi eb' d'a stec'lab' trigo vin̈aj Quidón, a vin̈aj Uza chi' ix b'at yub'naj vin̈ d'a te' scaxail trato chi', yujto ijan ix telvi noc' vacax toc'jinac te' carreta chi'. 10 Yuj chi' ix cot yoval Jehová d'a vin̈, ix chamcan vin̈ ta' yuuj, yujto ix b'at yub'naj vin̈ d'a te' scaxail trato chi'.

11 Ix cot yoval vin̈aj rey David chi', yujto ix cot yoval sc'ol Jehová d'a vin̈aj Uza chi', ix cham vin̈ yuuj. Yuj chi' Pérez-uza ix sb'iejn̈ejcan jun lugar chi'.13.11 12 A d'a jun c'u chi' ix te xiv vin̈aj rey David d'a Dios, ix yalan vin̈ icha tic: Tecan man̈xo ol yal-laj vic'anb'at te' scaxail strato Dios b'aj cajan in, xchi vin̈. 13 Majxo yic'cot te' vin̈ b'aj cajan chi', an̈ej to ix yal vin̈ to scan te' d'a spat vin̈aj Obed-edom aj Gat. 14 A te' scaxail strato Jehová chi', oxe' ujal ix can te' d'a spat vin̈aj Obed-edom chi'. Ix yac' val svach'c'olal Jehová d'a yib'an̈ vin̈ yed' yetb'eyum yed' yalyuninal yed' d'a yib'an̈ masanil tas ay d'a vin̈.

14

A tas ix sb'o vin̈aj rey David d'a Jerusalén

(2S 5.11-12)

1 A vin̈aj Hiram sreyal Tiro, ix yac'cot schecab' vin̈ d'a vin̈aj rey David. Ix yac'anpaxcot eb' albañil vin̈ yed' eb' n̈icum te', ix yic'ancot te' c'ute' eb' yic sb'ochaj spalacio vin̈aj rey David chi'. 2 Yuj chi' ix nachajel yuj vin̈aj rey David chi' to a Jehová ix ac'anoch vin̈ reyal d'a chon̈ab' Israel. Ix ic'jichaan̈ yopisio vin̈ yuj Jehová yujto xajan chon̈ab' Israel yuuj.

Juntzan̈xo eb' vin̈ yuninal vin̈aj rey David

(2S 5.13-16; 1Cr 3.5-9)

3 Ay juntzan̈xo eb' ix yetb'eyum vin̈aj rey David ix yic' d'a Jerusalén, yuj chi' ayto yuninal vin̈ yed' yisil ix alji yed' eb' ix. 4 A eb' vin̈ yuninal vin̈ ix alji d'a Jerusalén chi', aton vin̈aj Samúa, vin̈aj Sobab, vin̈aj Natán, vin̈aj Salomón, 5 vin̈aj Ibhar, vin̈aj Elisúa, vin̈aj Elpelet, 6 vin̈aj Noga, vin̈aj Nefeg, vin̈aj Jafía, 7 vin̈aj Elisama, vin̈aj Beeliada yed' vin̈aj Elifelet.

Ix ac'ji ganar eb' filisteo yuj vin̈aj rey David

(2S 5.17-25)

8 Ayic ix yab'an eb' filisteo to toxo ix och vin̈aj David sreyaloc masanil eb' israel, ix och ijan eb' sayan tas tz'aj yac'an ganar, palta elan̈chamel ix yab' vin̈, ix elta vin̈ d'a yichan̈ eb' chi'. 9 Ix javi eb' filisteo chi' yac' chucal d'a eb' anima cajan d'a sch'olanil Refaim. 10 Yuj chi' ix sc'anb'ej vin̈aj rey David d'a Dios icha tic:

—¿Tzam yal vac'an oval yed' eb' filisteo tic? ¿Ol am ac'och eb' d'a yol in c'ab'? xchi vin̈.

Ix tac'vi Jehová d'a vin̈:

—Ac' oval yed' eb', yujto ol vac'och eb' d'a yol a c'ab', xchi.

11 Yuj chi' ix q'ue vin̈aj rey David b'aj ayec' eb' filisteo chi'. Ata' ix ac'ji ganar eb' yuj vin̈. Ix yalan vin̈ icha tic: Icha val tz'aj sjacan sb'e junoc a' eluma', icha chi' ix aj sjacan b'e Jehová d'ayin d'a scal eb' vajc'ool, xchi vin̈. Yuj chi' Baal-perazim ix yac' vin̈ sb'iej jun lugar chi'.14.11 12 Ix yactejcan juntzan̈ sdiosal eb' filisteo chi', yuj chi' ix schec vin̈aj rey David chi' n̈usjoctz'aoc.

13 Palta a eb' filisteo chi', ix jaxxi eb' d'a sch'olanil yic Refaim chi'. 14 Yuj chi', ix sc'anb'ejxi vin̈aj rey David chi' d'a Dios, ix yalan Dios d'a vin̈ icha tic:

—A ticnaic, man̈ ach och d'a sat eb' ac'an oval, palta to a d'a spatic eb' tzach coti, b'aj ay te' bálsamo. 15 Ayic ol ab'ani ichato ay mach van sb'eyec' d'a sc'ab'tac te te' chi', tzach och ac' oval yed' eb'. A jun chi' syalelc'ochi to a in ol in b'ab'laj d'a eyichan̈ yic tzin milancham eb' soldado filisteo chi', xchi Jehová.

16 Icha ix aj yalan Dios, icha val chi' ix yutej vin̈aj David chi', yuj chi' ix satel eb' soldado filisteo chi', ix b'atn̈ej d'a Gabaón masanto ix c'och d'a Gezer. 17 Icha val chi' ix aj sq'uechaan̈ sb'inajnaquil vin̈aj rey David d'a masanil nación. A Jehová ix ac'an xivq'ue masanil nación chi' d'a vin̈.

15

Ix javi te' scaxail strato Jehová d'a Jerusalén

(2S 6.12-23)

1 Ix schecan vin̈aj rey David b'ochajq'ue juntzan̈ pat d'a jun chon̈ab' scuch Schon̈ab' vin̈aj David. Ix sic'anel jun lugar vin̈ b'aj tz'aj te' scaxail strato Dios d'a yol jun mantiado ix b'ochaji. 2 Yuj chi' ix yalan vin̈ icha tic: A eb' man̈ levitaoc, max yal yic'anb'ey te' scaxail trato eb', yujto a Jehová ix sic'anel eb' levita chi' yic syic'an b'ey te' caxa chi' eb', yic tz'ac'jipax servil yuj eb' d'a masanil tiempo, xchi vin̈.

3 Yuj chi' ix yavtejcot masanil eb' yetisraelal vin̈, ix smolb'ej sb'a eb' d'a Jerusalén, yic sb'at ic'chajcot te' scaxail strato Jehová yic tz'ochcan te' d'a jun lugar b'ob'ilxo yuj vin̈. 4 Ix smolb'an pax masanil eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Aarón vin̈ yed' juntzan̈xo eb' levita. 5 A d'a eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Coat, 120 eb' ix molchaji, a vin̈aj Uriel yajal yaj d'a eb' sc'ab'yoc. 6 Axo d'a eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Merari, 220 eb' ix molchaji. A vin̈aj Asaías yajal yaj d'a masanil eb' sc'ab'yoc. 7 A d'a eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Gersón, 130 eb' ix molchaji. A vin̈aj Joel yajal yaj d'a masanil eb' sc'ab'yoc. 8 Axo d'a eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Elizafán, 200 eb' ix molchaji: A vin̈aj Semaías yajal yaj d'a eb' sc'ab'yoc. 9 A d'a eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Hebrón, 80 eb' ix molchaji. A vin̈aj Eliel yajal yaj d'a masanil eb' sc'ab'yoc. 10 A d'a eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Uziel, 112 eb' ix molchaji, a vin̈aj Aminadab yajal yaj d'a masanil eb' sc'ab'yoc.

11 Ix yavtan eb' vin̈ sacerdote vin̈aj rey David chi', aton vin̈aj Sadoc, vin̈aj Abiatar yed' pax juntzan̈xo eb' vin̈ levita, aton vin̈aj Uriel, vin̈aj Asaías, vin̈aj Joel, vin̈aj Semaías, vin̈aj Eliel yed' vin̈aj Aminadab. 12 Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic: A ex levita ex tic, yajal eyaj d'a scal masanil eb' e c'ab' eyoc, b'oec e b'a icha yalan ley yed' masanil eb' e c'ab' eyoc, yic syal eyic'ancot te' scaxail strato Jehová co Diosal, yic tz'ochcan te' d'a jun lugar b'ob'il vuuj. 13 Yujto a d'a sb'ab'elal, man̈oc ex ix eyic'cot te', yuj chi' ix cot yoval sc'ool Jehová co Diosal d'a quib'an̈, yujto man̈ chamoc ix co c'anb'ej cab'i tas sco c'ulej, xchi vin̈.

14 Yuj chi', ix sacb'itan sb'a eb' vin̈ icha yalan ley, yic vach' syal yic'ancot te' scaxail strato Jehová sDiosal Israel chi' eb' vin̈. 15 Ix sb'achancot te' eb' vin̈ d'a sjolom sjen̈jab' yed' te' sb'achlab'il, icha ajnac yalancan vin̈aj Moisés yuj Jehová.

16 Ix yalanpax vin̈aj rey David chi' d'a eb' vin̈ yajalil eb' levita to a d'a scal yin̈tilal eb' vin̈ chi', sic'chajelta eb' vin̈ sb'itan d'a tzalajc'olal yed' juntzan̈ yamc'ab', aton salterio, arpa yed' platillo. 17-21 Yuj chi' a d'a scal eb' vin̈ yin̈tilal Leví chi' ix sic'chajel eb' vin̈ stzin̈an platillo, aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Hemán yuninal vin̈aj Joel yed' vin̈aj Asaf yuninal vin̈aj Berequías sc'ab'yoc vin̈aj Hemán chi' yed' vin̈aj Etán yuninal vin̈aj Cusaías. A eb' vin̈ tic yin̈tilal eb' vin̈ vin̈aj Merari.

Ix sic'chajpaxoch juntzan̈xo eb' vin̈ tz'ac'an te' arpa: Aton vin̈aj Zacarías, vin̈aj Jaaziel, vin̈aj Semiramot, vin̈aj Jehiel, vin̈aj Uni, vin̈aj Eliab, vin̈aj Benaía, vin̈aj Maaseías, vin̈aj Matatías, vin̈aj Elifelehu, vin̈aj Micnías yed' eb' vin̈ stan̈van puerta, aton vin̈aj Obed-edom yed' vin̈aj Jeiel. 22 Axo vin̈aj Quenanías yajalil eb' vin̈ levita chi'. A vin̈ scuchb'an eb' vin̈ d'a b'it chi', yujto te jelan vin̈. 23-24 Axo eb' vin̈ stan̈van te' scaxail trato: Aton vin̈aj Berequías, vin̈aj Elcana, vin̈aj Obed-edom yed' vin̈aj Jehías. Axo eb' vin̈ sacerdote: Aton vin̈aj Sebanías, vin̈aj Josafat, vin̈aj Natanael, vin̈aj Amasías, vin̈aj Zacarías, vin̈aj Benaía yed' vin̈aj Eliezer. Aton eb' vin̈ spu'an trompeta d'a yichan̈ te' scaxail strato Dios chi'.

25 A vin̈aj rey David yed' masanil eb' vin̈ yichamtac vinaquil chon̈ab' Israel yed' eb' vin̈ yajalil eb' vin̈ soldado, te tzalajc'olal yaj eb' ayic ix xid' yic'an te' scaxail strato Jehová chi' eb' d'a spat vin̈aj Obed-edom chi'. 26 Ix och val Dios yed' eb' levita chi' ayic ix yic'ancot te' caxa chi' eb', yuj chi' ix yac' ucvan̈ noc' mam vacax eb' yed' ucvan̈ noc' ch'ac calnel silab'il. 27 A pichul lino te vach' ayoch yuj vin̈aj rey David chi', icha pax chi' yic eb' vin̈ levita b'achjinac te' caxa chi' yed' yic eb' vin̈ sb'itani yed' yic vin̈aj Quenanías scuchb'an eb' vin̈. Ay pax och jun chaleca nab'a lino yuj vin̈aj rey David chi'. 28 Masanil eb' israel ix el yav eb' yuj tzalajc'olal ayic ix ic'jicot te' scaxail strato Jehová chi', ix puchaj noc' ch'aac calnel yed' trompeta, ix tzin̈ji platillo, salterio yed' arpa.

29 Ayic ix javi te' scaxail strato Jehová chi' d'a Schon̈ab' vin̈aj rey David, axo ix Mical ix yetb'eyum vin̈, aton ix yisil vin̈aj Saúl, ix elta d'an̈an ix d'a sventena. Ayic ix yilan ix to a vin̈aj rey David chi', sq'uechennaj vin̈ yuj tzalajc'olal, yuj chi' ix schaquel vin̈ ix d'a spensar.

16

1 Ix ac'jioch te' scaxail strato Dios chi' d'a yol jun mantiado b'ob'ilxoq'ue yuj vin̈aj rey David chi'. Ix lajvi chi' ix sn̈usan juntzan̈ silab' eb' stz'a smasanil yed' juntzan̈ silab' yic junc'olal yed' Dios. 2 Ix lajvi chi' ix yalan vach' lolonel vin̈ rey chi' d'a yib'an̈ masanil eb' anima d'a sb'i Jehová. 3 Ix yac'an junjun ixim pan vin̈ yed' jab'jab' noc' chib'ej yed' juntzan̈ te' taquin̈ sat uva d'a junjun anima chi'.

4 Ix yac'ancanoch yopisio eb' vin̈ levita vin̈ yic smunlaj eb' vin̈ b'aj ay te' scaxail strato Jehová, aton eb' vin̈ chi' yovalil tz'ac'an yuj diosal, syalanpax vach' lolonel eb' vin̈ d'a Jehová sDiosal chon̈ab' Israel d'a b'ital. 5 A mach scuchb'an eb' vin̈ d'a b'it chi', aton vin̈aj Asaf, axo vin̈ schab'il, aton vin̈aj Zacarías. Slajvi chi' scot pax vin̈aj Jeiel, vin̈aj Semiramot, vin̈aj Jehiel, vin̈aj Matatías, vin̈aj Eliab, vin̈aj Benaía, vin̈aj Obed-edom yed' vin̈aj Jeiel. Aton eb' vin̈ chi' ay syamc'ab' yic b'it, ay salterio eb' vin̈, ay pax yarpa eb' vin̈. Axo vin̈aj Asaf chi' stzin̈an platillo. 6 Axo pax eb' vin̈ sacerdote: Aton vin̈aj Benaía yed' vin̈aj Jahaziel, a eb' vin̈ spu'ann̈ej q'uen trompeta d'a yichan̈ te' scaxail strato Dios.

B'it yuj ac'oj yuj diosal yuj vin̈aj rey David

(Sal 105.1-15; 96.1-13; 106.47-48)

7 A d'a jun c'u chi' b'ab'elto ix yal vin̈aj rey David d'a vin̈aj Asaf yed' pax d'a eb' vin̈ ayoch yed' vin̈ to sb'itej juntzan̈ ac'oj yuj diosal tic eb' vin̈ d'a Jehová:

8 Caq'uec yuj diosal d'a Jehová. Calequel yab'ixal. Calec d'a masanil chon̈ab' tas ix sc'ulej.

9 Co b'itejec b'it yuj quic'anchaan̈. Calequel tas satub'tac yilji sc'ulejnac Jehová.

10 Con̈ tzalajec yujto yic on̈xo. Ayocab' tzalajc'olal yic scac'anem co b'a d'ay.

11 Co c'anec scolval Jehová, caq'uequem co b'a d'ay d'a masanil tiempo.

12-13 A on̈ yuninal on̈ vin̈aj Jacob schecab' Jehová, a on̈ chon̈ab' israel on̈ tic, to sic'b'il on̈ eli, co naeccot tastac satub'tac yilji sc'ulejnac Jehová yed' tas syutej sch'olb'itan d'a stojolal.

14 A Jehová co Diosal, Yajal d'a masanil sat luum tic.

15 Syac'n̈ej elc'och strato d'a masanil q'uinal. A tas yalnaccani, syac'n̈ej elc'och d'a smilal macan̈il anima tz'eq'ui,

16 aton jun strato sb'onac yed' vin̈aj Abraham, b'aj yac'nacpax sti' d'a vin̈aj Isaac.

17 Ley ajnaccan jun tic d'a vin̈aj Jacob. A jun strato tic ix can d'ayon̈ a on̈ israel on̈ tic d'a juneln̈ej,

18 ayic yalannaccan Jehová icha tic: Ol vac' lum Canaán d'ayach, ol ochcan lum a macb'enoc, xchinaccan d'a vin̈aj Jacob chi'.

19 Jayvan̈anto sb'isul eb' ta'. Ton̈ej scomon ec' eb' d'a sat lum luum tic.

20 Tzijtum chon̈ab' b'aj ec'nac cajan eb' d'a yoltac smacb'en eb' rey.

21 Man̈ yalnacoclaj sc'ool Dios ixtajnac eb', yuj chi' icha tic yalnac d'a juntzan̈ eb' rey chi':

22 Man̈ eyixtej eb' in checab' sic'b'ilel tic, xchi.

23 Con̈ b'itanec d'a Jehová co masanil a on̈ cajan on̈ d'a sat luum tic. Calequeli to tzon̈ scoln̈ej Jehová d'a junjun c'u.

24 Calequel snivanil yelc'ochi yed' tas satub'tac yilji sc'ulej d'a masanil chon̈ab' yed' d'a masanil nación.

25 Yujto a Jehová te nivan yelc'ochi, smoj val tz'alchaj vach' lolonel d'ay. Te ay spoder d'a yichan̈ juntzan̈ comon dios.

26 A sdiosal juntzan̈ chon̈ab', malaj jab'oc yelc'ochi, palta a Jehová b'oannac satchaan̈.

27 Nivan chequel snivanil yelc'ochi yed' sb'inajnaquil. A svach'il yilji yed' spoder scheclaj d'a scajnub'.

28 Ex anima d'a junjun chon̈ab', alec to a Jehová te nivan yelc'ochi, te ay pax spoder.

29 Alec vach' lolonel d'ay yujto nivan yelc'ochi. Ochan̈ec yed' eyofrenda d'a yamaq'uil stemplo Jehová. Ochan̈ec ejmelal d'ay d'a scajnub' te vach' yilji.

30 Ib'xocab'q'ue masanil anima d'a yichan̈. A' ix tzatzb'itan yolyib'an̈q'uinal tic, yuj chi' max ib'xilaj.

31 Tzalajocab' satchaan̈ yed' lum luum tic. Calec yab' junjun chon̈ab' to a Jehová rey toni.

32 C'an̈ocab' a' mar, elocab' yav masanil tas ay d'a yol a'. Tzalajocab' masanil lum luum b'aj sb'o munlajel yed' masanil tastac ay d'a sat luum.

33 Elocab' yav te' nivac te' d'a yichan̈ Jehová yuj tzalajc'olal, yujto sja yac' yajalil d'a sat luum tic.

34 Caq'uec yuj diosal d'a Jehová yujto vach'n̈ej, tzon̈ xajanej d'a masanil tiempo.

35 Calec icha tic: Mamin, co Columal ach, colon̈. Tzon̈ a molb'anxicot d'a scal juntzan̈ ch'oc nacional, yic scac' yuj diosal, scalan vach' lolonel d'ayach d'a tzalajc'olal.

36 Calec vach' lolonel d'a Jehová co Diosal d'a masanil tiempo a on̈ israel on̈ tic, xe chi, xchi vin̈aj David chi'.

Ix lajvi chi' ix yalan masanil anima: Ujocab' icha tzal chi', xchi eb'. Yuj chi' ix yal vach' lolonel eb' d'a Jehová.

37 Ix lajvi chi', a vin̈aj rey David chi' ix ac'ancanoch vin̈aj Asaf yed' eb' vin̈ yetlevitail yic syilann̈ej eb' vin̈ yoch ejmelal b'aj ix can te' scaxail strato Jehová d'a junjun c'u. 38 Ix canpax vin̈aj Obed-edom yed' 68 eb' vin̈ ajun yed' vin̈ yic scolvaj eb' vin̈ yed' eb' vin̈. Axo pax vin̈aj Obed-edom yuninal vin̈aj Jedutún yed' vin̈aj Hosa, a eb' vin̈ ix tan̈vancan spatil chi'. 39 Ix canpax vin̈aj sacerdote Sadoc yed' eb' vin̈ yetsacerdoteal ajun yed'oc yic syilan eb' vin̈ yoch ejmelal d'a scajnub' Dios d'a Gabaón, aton jun an̈ej Jehová ay yico'. 40 A eb' vin̈ sn̈usan silab' d'a Jehová d'a masanil tiempo d'a altar, d'a q'uin̈ib'alil yed' d'a yemc'ualil, icha val yajcan d'a sley Jehová ac'b'ilcan yuuj d'a chon̈ab' Israel. 41 A yed' eb' vin̈ sacerdote chi', ix can pax vin̈aj Hemán, vin̈aj Jedutún yed' pax jayvan̈xo eb' vin̈ sic'b'ileli yic sb'itan eb' vin̈, syalan eb' vin̈ icha tic:

Calec vach' lolonel d'a Jehová, yujto tzon̈ xajanej d'a masanil tiempo, xchi eb' d'a sb'it chi'.

42 A juntzan̈ eb' vin̈ tic, spu q'uen strompeta eb' vin̈, stzin̈an splatillo eb' vin̈ yed' juntzan̈ yamc'ab' yic b'it d'a Dios. Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jedutún chi' stan̈van ti' puerta.

43 Ix lajvi chi', ix laj meltzaj masanil eb' anima chi' d'a spat. Ix meltzaj pax vin̈aj rey David yic b'at yalan vach' lolonel vin̈ d'a yib'an̈ masanil eb' cajan yed'oc d'a spat.

17

Strato Dios yed' vin̈aj rey David

(2S 7.1-29)

1 Ayic cajanxoec' vin̈aj rey David d'a yol spalacio ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Natán schecab' Dios icha tic:

—Ilnab'i, a in tic ayinxo och d'a yol in palacio nab'a c'ute' ayoch d'ay, palta axo scaxail strato Jehová, a d'a yol mantiado ayeq'ui, xchi vin̈.

2 Ix tac'vi vin̈aj Natán chi' icha tic:

—Syaln̈ej a b'oan masanil tas tza nib'ej yujto ayoch Dios ed'oc, xchi vin̈.

3 A d'a jun ac'val chi' ix lolon Dios d'a vin̈aj Natán chi', ix yalan d'a vin̈ icha tic: 4 Ixic, b'at al d'a vin̈ in checab' aj David to a in Jehová in sval icha tic d'a vin̈: Man̈oc ach ol a b'oq'ue junoc in templo b'aj ol in cajnajoc. 5 Yictax vic'annaquelta eb' e mam eyicham d'a Egipto masanto ticnaic, manta b'aj tzin cajnaj d'a yol junoc pat, palta to an̈ej d'a yoltac mantiado ix in ajeq'ui. 6 Masanil tiempo ix in b'eyec' yed' eb' e mam eyicham chi', malaj b'aj valnac d'a eb' yajalil eb' scuchb'ani to sb'o junoc templo eb' nab'a c'ute' tz'och d'ay b'aj tzin cajnaji, xchi Jehová, xa chi d'a vin̈. 7 Tzalanpax d'a vin̈ to a in sval icha tic: A in Jehová Yajal vaj d'a smasanil, a in sval icha tic: A in ix ach viq'uel d'a tan̈vum calnelal yic tzach och yajalil d'a in chon̈ab' Israel tic. 8 B'ajtactil ix ach eq'ui ayinn̈ej och ed'oc, ix in satel masanil eb' ajc'ol ix ac'an oval ed'oc, ol ach vac'an b'inajoc, icha sb'inaj eb' nivac yajal ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 9 An̈ejtona' ix in siq'uelta jun lum b'aj tzex cajnajcan a ex in chon̈ab' ex tic. A tic ol ex cann̈ej cajan d'a juneln̈ej. Man̈xa mach ol ex xib'tanoc, man̈xo ol ex tzuntzaj yuj eb' eyajc'ool icha ix ex yutej eb' d'a sb'ab'elal, 10 ayic ix vac'anoch eb' ix ex cuchb'ani. A in ol in satel masanil eb' eyajc'ool. Svac'anpax ojtaquejeli to ol vac'n̈ej opisio d'a eb' in̈tilal. 11 Ayic ol lajvoquec' a q'uinal, yic mucb'il achxo, ol vac'och junoc uninal reyal a q'uexuloc, tec'an val ol vutej yopisio chi'. 12 A jun uninal chi' ol b'oanq'ue in templo b'aj ol in b'inajoc. A in ol vac'n̈ejcan yopisio chi' d'a yin̈tilal. 13 A in ol in och smamoc, axo ol och vuninaloc. Malaj b'aq'uin̈ ol vactejcan in xajanani. Man̈ ichaoc vutejnac vactancan in xajanan vin̈aj Saúl, vic'naquel vin̈ d'a yopisio yic ach och sq'uexuloc vin̈, man̈ ichoc ta' ol vutoc. 14 Ol vac'n̈ej yopisio uninal chi' d'a in chon̈ab'. A yopisio chi' ol b'eyn̈ejb'at d'a masanil tiempo, xchi Jehová, xa chi d'a vin̈, xchi d'a vin̈aj Natán chi'.

15 Yuj chi' masanil tas ix yal Jehová d'a vin̈aj Natán chi', ix yal vin̈ d'a vin̈aj rey David chi'. 16 Yuj chi' ix och vin̈ rey chi' d'a yichan̈ Jehová, ix em c'ojan vin̈, ix yalan vin̈ icha tic: Mamin Jehová in Diosal, ¿tas val velc'och a in tic? ¿tas pax val yelc'och eb' in mam vicham, yuj chi' nivan a vach'c'olal tzac' d'ayin? 17 Ach in Diosal, man̈ocn̈ej juntzan̈ tic ix ac' d'ayin, van alanpaxcani to ol ac' a vach'c'olal d'a yib'an̈ eb' vin̈tilal d'a b'aq'uin̈. Lajan tzin utej icha juntzan̈ eb' nivac vinac d'a sat luum tic. 18 ¿Tasto val syal valan d'ayach yuj snivanil velc'och tzac'a'? A ach tic Mamin Jehová, ojtac val tas vaji. 19 Mamin Jehová, yujto tzin a xajanej a in a checab' in tic, yuj chi' ix el d'a a c'ool, ix ac'an juntzan̈ opisio satub'tac tic d'ayin, ix ac'an vojtaquejeli. 20 Mamin Jehová, malaj junocxo mach lajan ed'oc. A achn̈ej toni, malaj junocxo Dios scab' specal icha ach tic. 21 A on̈ pax a chon̈ab' Israel on̈ tic, malaj junocxo chon̈ab' lajan qued'oc, yujto a ach ix on̈ a colo', yic tzon̈ ochcan a chon̈ab'oc. Mamin Jehová co Diosal, te nivan ix aj a b'inaj cuuj, yujto a c'ulejnac tas satub'tac ayic a colannaquelta eb' co mam quicham d'a Egipto. Ic'annaquel juntzan̈xo chon̈ab' d'a yichan̈ eb'. 22 Yujto ix on̈ ac'och a chon̈ab'oc d'a juneln̈ej. A achxo Mamin Jehová, ach ochcan co Diosaloc.

23 A ticnaic Mamin Jehová, elocab'c'och tas ix alcan d'ayin a in a checab' in tic yed' d'a eb' vin̈tilal. 24 Elocab'c'och tas ix ala', yic vach' tzach ic'jichaan̈. Mamin Jehová, ol alchajoc to a ach Yajal aj d'a Smasanil, co Diosal ach pax a on̈ israel on̈ tic. Ol ochn̈ej pax vin̈tilal d'a reyal d'a juneln̈ej d'a ichan̈. 25 Mamin ach in Diosal, ix ac' vojtaquejeli to ol ochn̈ejcan vin̈tilal d'a vopisio. Yuj chi' tzin tec'b'ej in b'a in lesalvi d'ayach. 26 A ach tic Mamin Jehová, co Diosal ach, a ach ix alcan jun vach'ilal tic d'ayin. 27 A ticnaic jun, elocab' d'a a c'ol ac'an a vach'c'olal d'a vin̈tilal, yic vach' ol ajn̈ej ec' eb' d'a ichan̈. A ach ol ac' a vach'c'olal d'a eb', ol schaann̈ej eb' d'a masanil tiempo, xchi vin̈aj rey David chi' d'a Jehová.

18

Juntzan̈ chon̈ab' ix yac' ganar‘R’vin̈aj rey David

(2S 8.1-14)

1 Ayic ix lajvi yec' juntzan̈ tic, ix ac'ji ganar eb' filisteo yuj vin̈aj rey David. Ix can eb' d'a yalan̈ smandar vin̈. Ix yic'anec' chon̈ab' Gat vin̈ yed' yaldeail d'a yol sc'ab' eb'. 2 Ix ac'jipax ganar eb' moabita yuj vin̈, yuj chi' ix yac'och sb'a eb' d'a yol sc'ab' vin̈, ix ac'jicanoch d'a yib'an̈ eb' yac'an q'uen tumin d'a vin̈.

3 An̈ejtona' ix ac'jipax ganar vin̈aj Hadad-ezer sreyal Soba ay d'a stojolal Hamat yuj vin̈. A jun vin̈ rey chi' van smacan yicoc lum luum masanto d'a a' Éufrates. 4 Ix yamchaj mil carruaje yic oval yuj vin̈aj David chi' yed' eb' soldado. Ix yamchajpax 7 mil eb' soldado ayq'ue d'a yib'an̈ chej yed' pax 20 mil eb' soldado sb'ey d'a yoc. Ix spol d'in̈chaj sch'an̈al yoc masanil noc' chej ed'jinac carruaje yic oval chi' eb', axon̈ej noc' sc'anchaj yic stoc'an 100 carruaje ix cani.

5 Ix c'och eb' soldado sirio aj Damasco yic scolvaj eb' yed' vin̈aj Hadad-ezer chi', palta ix ac'jipax ganar eb' yuj vin̈aj rey David chi', ix miljicham 22 mil eb'. 6 Ix lajvi chi' ix yac'ancan juntzan̈ eb' soldado vin̈ d'a scal eb' sirio aj Damasco chi'. Icha chi' ix aj scan eb' d'a yol sc'ab' vin̈, ix ac'jicanoch d'a yib'an̈ eb' yac'an q'uen tumin d'a vin̈. B'ajtac ix yac' oval vin̈aj David chi', ix yac'n̈ej ganar vin̈ yuj Jehová.

7 An̈ejtona', ix yic'anpaxec' juntzan̈ maclab' jul-lab' vin̈ ayoch oro d'ay sc'an eb' yajalil eb' soldado vin̈aj Hadad-ezer chi', ix yic'ancot eb' d'a Jerusalén. 8 Nivan pax q'uen bronce ix yiq'uec' vin̈ d'a Tibhat yed' d'a Cun, aton juntzan̈ chon̈ab' chi' ay d'a yol smacb'en vin̈aj rey Hadad-ezer chi'. Aton yed' q'uen bronce chi' ix sb'o jun nivan pila vin̈aj rey Salomón. Ix sb'o pax juntzan̈ nivac oy vin̈ yed' masanil yamc'ab' nab'a bronce ix c'anchaj d'a templo.

9 Ayic ix yab'an vin̈aj Toi sreyal Hamat to toxo ix ac'ji ganar masanil eb' soldado vin̈aj rey Hadad-ezer chi' yuj vin̈aj rey David, 10 ix schecancot jun yuninal vin̈, scuchan Adoram. Yed'nac q'uen oro vin̈, q'uen plata yed' q'uen bronce yic tz'ac'ji stzatzil sc'ool vin̈aj rey David yed' yalan vach' lolonel d'a vin̈, yujto ix ac'ji ganar vin̈aj rey Hadad-ezer chi' yuj vin̈. A vin̈aj Toi chi' yac'nac oval vin̈ yed' vin̈aj rey Hadad-ezer chi' d'a yalan̈taxo. 11 Ix yac' masanil juntzan̈ q'uen chi' vin̈aj rey David d'a Jehová. Junn̈ej ix aj yac'an q'uen vin̈ yed' q'uen oro yed' q'uen plata yic'naquec' vin̈ d'a juntzan̈ nación tic: Aton d'a Edom, d'a Moab, d'a Amón, d'a eb' filisteo yed' d'a eb' amalecita.

12 Yed' pax vin̈aj Abisai yune' ix Sarvia, yajalil jun macan̈ eb' soldado vin̈aj rey David, ix ac'ji ganar eb' soldado yic Edom yuj vin̈. 18 mil eb' ix smilcham vin̈ d'a yac'lical Atz'am Atz'am. 13 Ix lajvi chi', ix yac'ancan juntzan̈ eb' soldado vin̈ d'a Edom chi'. Yuj chi' masanil eb' edomita ix ochcan d'a yol sc'ab' vin̈aj rey David chi'. B'ajtac ix yac' oval vin̈, ix yac'n̈ej ganar vin̈ yuj Jehová.

Eb' vinac ay yopisio yed' vin̈aj rey David

(2S 8.15-18; 20.23-26)

14 A vin̈aj David, ix yac' reyal vin̈ d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel. Te vach' ix yutej sb'eyb'al vin̈, d'a stojolal ix sb'o yaj vin̈ tas yaj eb' chon̈ab'. 15 A vin̈ yajalil eb' soldado, aton vin̈aj Joab yune' ix Sarvia. Axo pax vin̈aj Josafat yuninal vin̈aj Ahilud, tz'ib'um yaj vin̈ d'a vin̈ rey chi'. 16 A vin̈aj Sadoc yuninal vin̈aj Ahitob yed' vin̈aj Abimelec yuninal vin̈aj Abiatar, sacerdote eb' vin̈, axo vin̈aj Savsa, tz'ib'um ab'ix vin̈. 17 A pax vin̈aj Benaía yuninal vin̈aj Joiada, yajal yaj vin̈ d'a eb' quereteo yed' d'a eb' peleteo, aton eb' stan̈vumal vin̈ rey, axo eb' vin̈ yuninal vin̈ rey chi', yajal yaj eb' yic scolvaj eb' yed' vin̈.

19

Ix ac'ji ganar eb' sirio yed' eb' amonita‘R’yuj vin̈aj rey David

(2S 10.1-19)

1 Ayic toxo ix ec' jun tiempoal, ix cham vin̈aj Nahas sreyal eb' amonita, axo vin̈ yuninal vin̈ scuchan Hanún ix ochcan reyal. 2 Ix sna' vin̈aj rey David to yovalil sch'ox svach'c'olal vin̈ d'a vin̈aj Hanún chi', yujto a vin̈ smam vin̈ ix sch'ox svach'c'olal vin̈ d'a vin̈. Yuj chi' ix schecb'at juntzan̈ schecab' vin̈aj David chi' d'a vin̈aj Hanún chi' yic syac'an snivanil sc'ool vin̈ yuj schamel vin̈ smam vin̈ chi'. Palta ayic ix c'och eb' vin̈ checab' d'a schon̈ab' eb' amonita, 3 a eb' vin̈ yajal yaj d'a chon̈ab' chi', ix yal eb' vin̈ d'a vin̈aj Hanún chi': Mamin rey, ¿tom tzac'och d'a a c'ool to nivan yelc'och vin̈ a mam chi' d'a yol sat vin̈aj rey David chi', yujn̈ej chi' ix scheccot juntzan̈ vinac tic vin̈ yic syac' snivanil a c'ool eb' vin̈? Maay. Ix checjicot eb' vin̈ yuj vin̈ yic syil eb' vin̈ tas yaj co chon̈ab' tic, yic tzul satanel eb' vin̈, xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

4 Yuj chi', ix schec vin̈aj Hanún chi' yamjoc eb' vin̈ schecab' vin̈aj rey David chi'. Ix joxjiel xil sti' eb' vin̈, ix poljiel yoctac sti' spichul eb' vin̈ masanto ix q'ueul d'a sti' syoop eb' vin̈. Ix lajvi chi' ix schecan pax eb' vin̈ vin̈. 5 Ayic ix yab'an vin̈aj rey David tas ix aj eb' vin̈, ix schecanb'at schaumal eb' vin̈ yujto te q'uixvelal ix utaj eb' vin̈. Ix alji d'a eb' vin̈ to scan eb' vin̈ d'a Jericó masanto sq'uib'xi xil sti' eb' vin̈ chi', ichato chi' syal smeltzaj paxta eb' vin̈.

6 Axo eb' amonita chi', ix nachajel yuj eb' to chuc ix can eb' d'a vin̈aj rey David chi', yuj chi' ix yac'b'at 660 quintal q'uen plata vin̈aj Hanún chi' d'a Mesopotamia, d'a Siria, d'a Maaca yed' d'a Soba yic scot carruaje yed' eb' vin̈ soldado ed'jinac yed' eb' vin̈ soldado ayq'ue yib'an̈ noc' chej yic scolvaj yed' vin̈. 7 Ix stupanpax eb' d'a vin̈ sreyal Maaca yic scot vin̈ yed' 32 mil carruaje yic oval yed' soldado. Ix sb'oanq'ue scampamento eb' ix tupchaj chi' d'a slac'anil chon̈ab' Medeba. Ix elpaxcot masanil eb' amonita chi' d'a yoltac schon̈ab', ix smolb'an sb'a eb' yic syac'an oval eb' yed' eb' israel. 8 Ayic ix yab'an jun chi' vin̈aj rey David ix schecanb'at vin̈aj Joab vin̈ yed' masanil eb' soldado. 9 Ix yac' lista sb'a eb' amonita chi' d'a oval d'a yichan̈ schon̈ab' eb'. Axo eb' vin̈ rey ix yavtejcot eb' chi', ch'oc ix can eb' vin̈ d'a ac'lic. 10 Ayic ix yilan vin̈aj Joab to ay eb' ajc'ol d'a yichan̈ yed' d'a spatic, ix sic'anel eb' soldado te jelan vin̈ yic syac'an oval eb' yed' eb' sirio chi'. 11 Axo nan̈alxo eb' ix yac'och vin̈ yic scuchb'aj eb' yuj vin̈aj Abisai yuc'tac vin̈ yic syac'an oval eb' yed' eb' amonita chi'. 12 Ix yalan vin̈aj Joab chi' icha tic: Tato max on̈ tzac'van d'a eb' sirio chi', elan̈chamel tzex colvaj qued'oc. Tato max ex tzac'van d'a eb' amonita chi' jun, a on̈xo ol b'at on̈ colvaj eyed'oc. 13 Tec'b'ej a b'a, cac' oval yuj co colan eb' quetchon̈ab', aton schon̈ab' co Diosal. Yac'ocab' Jehová tas tz'el d'a sc'ool, xchi vin̈aj Joab chi'.

14 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈aj Joab chi' yed' eb' soldado yac' oval yed' eb' sirio chi'. Axo ix aji, ix el lemnaj eb' d'a yichan̈ vin̈. 15 Ayic ix yilan eb' amonita to toxo ix el lemnaj eb' sirio chi', ix el pax lemnaj eb' d'a yichan̈ vin̈aj Abisai chi', ix och eb' scol sb'a d'a yol schon̈ab'. Ix lajvi chi' ix meltzaj vin̈aj Joab chi' yed' masanil eb' soldado d'a Jerusalén.

16 Ayic ix yilan eb' sirio chi' to ix ac'ji ganar eb' yuj eb' israel, ix yac'anb'at schecab' eb' d'a eb' yetchon̈ab' ay d'a sc'axepalb'at a' Éufrates yic scot eb' colval yed' eb'. A vin̈aj Sofac yajalil eb' soldado vin̈aj rey Hadad-ezer scuchb'an eb'. 17 Ix alchaj juntzan̈ tic d'a vin̈aj rey David, yuj chi' ix smolb'anpax masanil eb' soldado Israel vin̈, ix c'axpajec' eb' d'a a' Jordán, ix c'och eb' b'aj ayec' eb' sirio chi'. Ix sb'oanoch soldado vin̈aj rey David chi' d'a yichan̈ eb' sirio chi', axo eb' ix ac'an oval yed' eb'. 18 Axo ix aji, ix el lemnaj eb' sirio d'a yichan̈ eb' israel chi'. Ay 40 mil eb' soldado sb'ey d'a yoc ix chami yed' 7 mil eb' ayq'ue d'a yol carruaje. Ix champax vin̈aj Sofac chi'. 19 Ayic ix yilan eb' ayoch yed' vin̈aj Hadad-ezer chi' to toxo ix ac'ji ganar eb' yuj eb' israel, ix och eb' d'a junc'olal yed' vin̈aj rey David chi', ix can eb' d'a yol sc'ab' vin̈. Atax ta' majxo yal sc'ol eb' sirio chi' ix colvaj yed' eb' amonita.

20

Ix yac' ganar chon̈ab' Rabá vin̈aj rey David

(2S 12.26-31)

1 A d'a junxo ab'il, d'a stiempoal sb'at eb' rey d'a oval, ix can vin̈aj rey David d'a Jerusalén, axo vin̈aj Joab ix molb'anb'at eb' soldado yetisraelal yic syixtanb'at eb' tastac ay d'a yol smacb'en eb' amonita. Ix b'atn̈ej eb', ix yoymitan chon̈ab' Rabá eb', ix yac'an oval eb' yed'oc, masanto ix yac' ganar jun chon̈ab' chi' eb'. 2 Ix lajvi chi' ix c'och vin̈aj rey David yic'cot scorona vin̈ sreyal eb' amonita chi'. Nab'a oro jun corona chi', tzijtum q'uen q'ueen vach' yilji ayoch d'ay, ay am oxeoc arroba yalil. Ix yac'anq'ue eb' d'a sjolom vin̈aj rey David chi'. Man̈ jantacoc tas caro stojol ix yic' vin̈ d'a jun chon̈ab' chi'. 3 Axo masanil eb' anima ixto cani, ix ic'jib'at eb' yuj vin̈, ix ac'chajoch eb' d'a munlajel yed' q'uen sierra, q'uen piocha yed' q'uen ch'acab'. An̈eja' icha chi' ix sc'ulej vin̈ yed' eb' amonita d'a juntzan̈xo chon̈ab'. Ix lajvi chi' ix meltzajcot vin̈ yed' masanil eb' soldado d'a Jerusalén.

Oval yed' eb' chaan̈ steel

(2S 21.18-20)

4 Ix lajvi chi' ix och jun oval yed' eb' filisteo d'a Gezer. A d'a jun oval chi', a vin̈aj Sibecai aj Husa ix milancham vin̈aj Sipai. A vin̈aj Sipai chi' yin̈tilal vin̈ eb' chaan̈ steel. Icha chi' ix aj scan eb' filisteo d'a yol sc'ab' eb' israel. 5 Ix och junxo oval yed' eb' filisteo chi'. A vin̈aj Elhanán yuninal vin̈aj Jair ix milancham vin̈aj Lahmi yuc'tac vin̈aj Goliat aj Gat. Te nivan spatic yoc slanza vin̈aj Lahmi chi', icha am spatic te te' b'aj sb'ac'chajoch an̈ ch'al yic eb' sch'alvi.

6 Ix och junxo oval d'a Gat. Ay junxo vin̈ vinac ta' te chaan̈ steel, lajchave' yiximal sc'ab' vin̈, lajchave' pax yiximal yoc vin̈, yin̈tilal pax vin̈ eb' chaan̈ steel. 7 A jun vin̈ chi', ix b'uchvaj vin̈ d'a eb' israel, yuj chi' ix miljicham vin̈ yuj vin̈aj Jonatán yuninal vin̈aj Simea yuc'tac vin̈aj rey David chi'. 8 A juntzan̈ eb' vin̈ nivac vinac chi', a vin̈aj Réfah aj Gat ay yin̈tilal eb' vin̈, palta ix miljicham eb' vin̈ yuj vin̈aj rey David yed' eb' soldado vin̈.

21

Yic'nacchaan̈ sb'isul eb' chon̈ab'‘R’vin̈aj rey David

(2S 24.1-17)

1 A vin̈ Satanás ix och ajc'olal d'a eb' israel, yuj chi' ix yac' vin̈ sc'ulej vin̈aj rey David yic syic'anchaan̈ sb'isul eb' soldado israel vin̈ smasanil. 2 Yuj chi' ix yal vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Joab yed' pax d'a eb' vin̈ yajalil eb' soldado icha tic:

—Ixiquec eyic'chaan̈ sb'isul eb' soldado. Sb'at e chacot d'a chon̈ab' Beerseba, masanto tzex c'och d'a chon̈ab' Dan. Ayic slajvi chi' tzeyic'ancot sb'isul eb' chi' d'ayin, yic svila' jantac eb' d'a smasanil.

3 Palta ix tac'vi vin̈aj Joab chi' icha tic:

—Aocab' Jehová tz'ac'an q'uib' sb'isul schon̈ab' masanto maxtzac yal sb'ischaji. Mamin rey ayoch eb' d'a yol a c'ab' smasanil, ¿tas yuj tza nib'ej jun tic? A d'a jun tic ol och smul co chon̈ab' tic uuj, xchi vin̈.

4 Palta majxo schalaj yab' vin̈ rey chi' tas ix yal vin̈aj Joab chi', yuj chi' ix b'at eb'. Ayic ix lajvi yic'anchaan̈ sb'isul masanil eb' soldado Israel chi' eb', ix meltzaj eb' d'a Jerusalén. 5 Ix yac'an jantac sb'isul masanil eb' vin̈ soldado vin̈aj Joab d'a vin̈aj David chi', ay 470 mil eb' vin̈ soldado yic Judá yed' pax d'a juntzan̈xo smacb'en Israel ay jun millón yed' 100 mil eb' vin̈ vinac stiempo sb'at d'a oval. 6 Palta maj ochlaj eb' vin̈ vinac yin̈tilal Leví yed' eb' vin̈ yic Benjamín sb'isuloc, yujto maj scha sc'ol vin̈aj Joab jun schecnab'il vin̈ rey chi'.

7 Maj schapaxlaj sc'ol jun chi' Dios, yuj chi' ix yac'cot jun yaelal d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel chi'. 8 Ichato chi' ix yalanq'ueta smul vin̈aj rey David chi' d'a Dios icha tic:

—Te nivan in mul ix ochi, yujto ix in c'ulej jun tic, palta tzin c'an d'ayach to tzac' nivanc'olal jun in mul tic, yujto icha junoc quistal anima ix vutej in b'a, xchi vin̈.

9 Yuj chi' ix yal Jehová d'a vin̈aj Gad schecab', aton vin̈ tz'ac'an srazón vin̈ rey chi', ix yalan icha tic: 10 Ixic, b'at il vin̈aj rey David, tzalan d'a vin̈ to a in Jehová in sval icha tic: Ay oxe' tas svac' a sic'lej, a ach ol a sic'lej tas junoc ol vac' d'ayach, xchi Jehová. 11 Yuj chi' ix b'at vin̈aj Gad chi' yil vin̈aj rey David chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—A Jehová tz'alan icha tic: Sic'lej junoc d'a scal juntzan̈ yaelal tic: 12 ¿Tom a' oxe' ab'il vejel, ma oxe' ujal ol yac' eb' ajc'ol ex smilanchamoc, mato oxe' c'ual ilya ol yac' d'a yol a macb'en tic? A jun chi' vespada a in Jehová in tic, yujto a jun vángel ol satanel anima d'a yol a macb'en tic, xchi Jehová. Yuj chi' sic'lej ticnaic yic vach' ol yal vac'an spac d'a Jehová, aton in checancoti, xchi vin̈aj Gad chi' d'a vin̈.

13 Ix yalan vin̈aj rey David chi' d'a vin̈aj Gad chi' icha tic:

—Maxtzac nachajlaj vuuj tas tzin sic'lej. Vach' ama to a Jehová tz'em sc'ab' d'a vib'an̈, man̈oc anima sva sc'ab' d'ayin, yujto vojtac to nivan yoq'uelc'olal Jehová chi', xchi vin̈.

14 Yuj chi' ix yac'cot jun ilya Jehová d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel chi', 70 mil eb' ix cham yuuj. 15 Ix schecancot jun yángel Jehová yic satanel eb' anima d'a Jerusalén. Ayic van satanel eb' anima chi', ix cusq'ue sc'ol Jehová yuj jun yaelal chi', ix yalan d'a jun yángel van smilancham anima chi' icha tic: Yechelxo chi', actej, xchi d'ay.

A val d'a jun rato chi', a jun yángel Jehová chi', ay val ec' b'aj van stec'vi trigo vin̈aj Ornán jebuseo. 16 Axo ix q'ue q'uelan vin̈aj rey David, ix yilan vin̈ to ayec' jun yángel Jehová chi' d'a snan̈al lum luum tic yed' satchaan̈, yed'nacq'ue jun q'uen espada, van yac'anem q'uen yespada chi' d'a yib'an̈ Jerusalén. Yed'n̈ej chi' ix em n̈ojan vin̈aj rey David chi' yed' eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' Israel masanto d'a sat luum, ayoch pichul yic cusc'olal yuj eb'. 17 Ix yalan vin̈aj rey David chi' d'a Dios icha tic:

—Mamin, a in val ix vala' to tz'ic'jichaan̈ sb'isul eb' chon̈ab' tic. A in val ix och in mul. Malaj smul eb' anima tic. Mamin Jehová, ach in Diosal, tzin tevi d'ayach to a jun yaelal tic, a d'a vib'an̈ yed' vin̈tilal tz'emi, man̈ a satel a chon̈ab' tic, xchi vin̈.

Jun altar d'a tec'lab' trigo

(2S 24.18-25)

18 Yuj chi' ix yal Yángel Jehová chi' d'a vin̈aj Gad to syal vin̈ d'a vin̈aj rey David chi' to sb'oq'ue junoc altar vin̈ b'aj stec'vi trigo vin̈aj Ornán jebuseo chi'. 19 Yuj chi' ix b'at vin̈ rey chi' sb'oq'ue jun altar yic tz'ic'jichaan̈ sb'i Jehová, icha ix aj yalchaj chi'. 20 A vin̈aj Ornán yed' chan̈van̈ yuninal vin̈, van stec'vi trigo eb', axo ix yilan eb' to ayec' Yángel Jehová chi' ta', ix b'at eb' vin̈ yuninal vin̈ chi' sc'ub'ejel sb'a. 21 Ayic ix yilan vin̈aj Ornán chi' to van sc'och vin̈ rey d'a slac'anil, ix elta vin̈ b'aj van stec'vi trigo chi', ix em n̈ojan vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi'. 22 Yuj chi' ix yal vin̈ rey chi' d'a vin̈ icha tic:

—Tzoc val el d'a a c'ool, tza chon̈ jun lugar b'aj tzach tec'vi trigo tic d'ayin, yic tzin b'oq'ue junoc altar d'a Jehová, yic tz'och vaan jun ilya tic d'a cal chon̈ab' tic. Chon̈ d'ayin icha val jantac stojol, xchi vin̈ rey chi'.

23 Ix tac'vi vin̈aj Ornán chi' d'a vin̈:

—Mamin rey, syal in sian jun lugar tic d'ayach yic tza b'oan tas snib'ej a c'ool. Svac'anpax noc' toro yic tz'och noc' silab'il yed' te' tec'lab' tic syal yoch te' d'a c'atzitzal, axo ixim trigo tic, syal yoch ixim d'a ofrendail. Mamin rey, masanil juntzan̈ tic svac' d'ayach, xchi vin̈.

24 Palta ix tac'vi vin̈aj rey David chi' icha tic:

—Yuj val dios d'ayach yuj masanil juntzan̈ tic, palta a in tic yovalil ol in tup juntzan̈ tic smasanil icha val stojol, yujto max yal-laj vic'anec' a tastac, svac'an silab'il d'a Jehová. Max yal-laj vac'an junoc tas silab'il to man̈ ol in tupu', xchi vin̈.

25 Icha chi' ix aj smanan jun luum chi' vin̈ rey chi' d'a 600 siclo q'uen oro. 26 Ata' ix sb'oq'ue jun altar vin̈, ix sn̈usan silab' vin̈ yed' silab' yic junc'olal. Ix lajvi chi', ix lesalvi vin̈ d'a Jehová, axo Jehová chi' ix ac'ancot c'ac' d'a satchaan̈ d'a yib'an̈ jun silab' d'a yib'an̈ altar chi'. 27 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'a jun ángel chi' to syac'xiem q'uen yespada chi' d'a yol yatut.

Jun lugar yic templo

28 Ayic ix yilan vin̈aj rey David to ix tac'vi Jehová d'a vin̈ d'a stec'lab' trigo vin̈aj Ornán chi', ix yac'an juntzan̈xo silab' vin̈ d'a Jehová ta'. 29 Vach'chom a jun mantiado sb'onacq'ue vin̈aj Moisés yicoc Jehová d'a tz'inan luum yed' jun altar b'aj stz'a silab' ay d'a Gabaón jun lugar chaan̈ yic ejmelal, 30 palta maj yal-laj sb'at vin̈aj rey David ta' yic sc'anb'ej d'a Dios, yujto ix te xiv vin̈ ayic ix yilan jun q'uen espada vin̈ yed'nac Yángel Jehová.

22

1 Yuj chi' ix yal vin̈ icha tic: A tic ol aj stemplo Jehová Dios yed' jun altar b'aj sco n̈ustz'a co silab' a on̈ israel on̈ tic, xchi vin̈.

Ix molchaj tastac yic sb'ochaj templo

2 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj rey David chi' to smolchaj masanil eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' cajan d'a scal eb' israel. Ix sic'chajel eb' tzeyum q'ueen, aton q'uen ol och d'a yic sb'ochaj stemplo Dios. 3 Nivan pax q'uen hierro ix smolb'ej eb' yic tz'och q'uen d'a lavuxal sc'anchaj d'a puerta. Nivan pax q'uen bronce ix molb'aji, maxtzac yal-laj yechtaj q'ueen. 4 Nivan pax te' c'ute', maxtzac nachaji jantac sb'isul te' ix molchaji, yujto a eb' aj Sidón yed' eb' aj Tiro te nivan te' c'ute' chi' ix yic'cot eb'.

5 Ix sna vin̈aj rey David chi' icha tic: A vin̈ vuninal aj Salomón tic, te uninto vin̈, axo pax jun stemplo Jehová ol b'o chi', te nivan ol ajoc. Ol te b'inaj yuj svach'il yilji d'a yolyib'an̈q'uinal tic, yuj chi' a ticnaic yovalil ol in molb'ejcan tastac ol och d'ay, xchi vin̈.

Yuj chi' ayic pitzanto vin̈aj David chi', te nivan tas ix smolb'ejcan vin̈. 6 Ix lajvi chi', ix yavtancot vin̈aj Salomón chi' vin̈, aton vin̈ yuninal vin̈. Ix yalancan vin̈ to a vin̈ ol b'oanq'ue jun stemplo Jehová sDiosal chon̈ab' Israel. 7 Ix yalan vin̈ icha tic: Ach vuninal, nab'ilxo val vuuj to tzin b'oq'ue junoc stemplo Jehová co Diosal. 8 Palta yalnac d'ayin icha tic: Ix vila' to a ach tic, man̈ jantacoc anima ix a milchamoc, man̈ jantacoc pax oval ix ac'a', yuj chi' man̈oc ach ol a b'oq'ue jun in templo chi'. 9-10 Palta ay jun uninal toto ol ajoc, Salomón ol ac' sb'iej, malaj oval ol yac'a', yujto a in ol vac'och junc'olal d'a scal yed' eb' ayoch ajc'olal d'ay. A d'a stiempoal chi' ol vac' junc'olal yed' tzalajc'olal d'a in chon̈ab' Israel. A' ol b'oanq'ue jun in templo chi'. Ol och vuninaloc, a inxo ol in och smamoc. Ol vac'n̈ejcan yopisio d'a yin̈tilal d'a chon̈ab' tic d'a juneln̈ej, xchinac Jehová d'ayin.22.9-10 11 Yuj chi' a ticnaic ach vuninal, aocab' Jehová tz'ochn̈ej ed'oc yic ol a b'oanq'ue jun templo chi', icha ajnac yalan chi' uuj. 12 Aocab' Jehová co Diosal ol ac'an a jelanil, yic vach' ayic ol ac'an reyal d'a chon̈ab' Israel tic, ol a c'anab'ajej masanil schecnab'il. 13 Vach'n̈ej ol ajelc'och smasanil, tato ol a c'anab'ajej val masanil sc'ayb'ub'al yed' schecnab'il yalnaccan d'a vin̈aj Moisés cuj a on̈ israel on̈ tic. Ac' ip, tec'ann̈ej tzutej a b'a. Man̈ ac' chab'ax a c'ool, man̈ ach xivoc. 14 Ix vac' val vip yic smolb'ajcan 66 mil quintal q'uen oro yic tz'och d'a stemplo Jehová chi' yed' 660 mil quintal q'uen plata yed' jun nivan b'ulan̈ q'uen bronce yed' q'uen hierro maxtzac yal yechtaji. Man̈ jantacoc pax te te' ix in chec molb'ajcanoc yed' q'uen q'ueen. A achxo ol ac' tz'acvoc. 15-16 Tzijtum eb' vin̈ munlajvum ayec' d'a yol a c'ab' ol munlaj ed'oc, eb' tzeyum q'ueen, eb' albañil yed' eb' n̈icum te'. Maxtzac b'ischaj jantac eb' vin̈ vinac te jelan d'a yaln̈ej tas munlajelal, icha d'a q'uen oro, q'uen plata, q'uen bronce yed' d'a q'uen hierro ol munlaj ed'oc. Yuj chi' jun, ochocab' munlajel, ochocab' Jehová ed'oc, xchi vin̈ d'a vin̈aj Salomón chi'.

17 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ d'a masanil eb' vin̈ ayoch yajalil to tz'och eb' vin̈ yed' vin̈aj Salomón chi' d'a munlajel. Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic: 18 A Jehová co Diosal ayoch eyed'oc. A' ix ac'ann̈ej junc'olal d'ayon̈ d'a masanil co macb'en, yujto a' ix ac'anoch masanil juntzan̈ chon̈ab' tic d'a yol in c'ab', yuj chi' ix ochcan eb' d'a yol sc'ab' Jehová yed' d'a yol co c'ab' a on̈ schon̈ab' on̈ tic. 19 Yuj chi' aq'uec val och d'a e c'ool eyac'anoch e b'a d'a yol sc'ab' Jehová co Diosal. Tzeyac' val och d'a e c'ool e b'oanq'ue templo b'aj tz'ic'jichaan̈ Jehová chi', yic vach' ol ac'jococh te' scaxail strato chi' d'a yool yed' pax masanil syamc'ab'il jun templo chi', xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

23

A yopisio eb' levita

1 Ayic te icham vinacxo vin̈aj rey David, ix yac'ancanoch yopisio vin̈ yuninal vin̈, aton vin̈aj Salomón yic tz'och vin̈ reyal d'a chon̈ab' Israel. 2 Ix molb'aj masanil eb' vin̈ yajal yaj d'a chon̈ab' chi' yuj vin̈, eb' vin̈ sacerdote yed' eb' vin̈ levita. 3 Ix schecan b'ischaj eb' vin̈ levita vin̈, aton eb' vin̈ vinac ec'alxo d'a 30 ab'il sq'uinal, 38 mil sb'isul eb' vin̈. 4 A d'a scal eb' vin̈ chi', ix sic'chajel 24 mil eb' vin̈ scuchb'an eb' smunlaji yic sb'ochaj stemplo Jehová. Axo 6 milxo eb' vin̈, ix och eb' vin̈ d'a juezal yed' d'a yajaliloc chon̈ab' chi'. 5 Chan̈e' mil eb' vin̈ ix och stan̈vumaloc puerta. Chan̈e' mil pax eb' vin̈ ix och yic syalan vach' lolonel eb' vin̈ d'a Jehová, sc'anan jantac yamc'ab' yic b'it eb' vin̈, aton juntzan̈ yamc'ab' schecnac vin̈aj rey David chi' b'ojoc yic sc'anchaj ta'. 6 Macquiltaquil ix yutej eb' vin̈ levita chi' vin̈, icha smam yicham junjun macan̈ eb' vin̈: Aton vin̈aj Gersón, vin̈aj Coat yed' vin̈aj Merari.

7 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Gersón chi': Aton vin̈aj Laadán yed' vin̈aj Simei. 8 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Laadán chi', oxvan̈ eb' vin̈: Aton vin̈aj Jehiel, vin̈ b'ab'el yuninal vin̈, vin̈aj Zetam yed' vin̈aj Joel. 9 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Simei chi', oxvan̈ pax eb' vin̈: Vin̈aj Selomit, vin̈aj Haziel yed' vin̈aj Harán. Aton eb' vin̈ tic yajal yaj d'a yin̈tilal vin̈aj Laadán chi'. 10-11 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Simei chi', chan̈van̈ eb' vin̈: Aton vin̈aj Jahat b'ab'el, vin̈aj Zina schab'il, vin̈aj Jeús yed' vin̈aj Bería. A vin̈aj Jeús yed' vin̈aj Bería chi', man̈ val tzijtumoc yin̈tilal eb' vin̈ yic stzac'van eb' yilan yopisio, yuj chi' junn̈ej macan̈ ix aj eb'.

12 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Coat, chan̈van̈ eb' vin̈: Aton vin̈aj Amram, vin̈aj Izhar, vin̈aj Hebrón yed' vin̈aj Uziel. 13 A eb' yuninal vin̈aj Amram chi', aton vin̈aj Aarón yed' vin̈aj Moisés. A vin̈aj Aarón chi' ix sic'chajel yed' yin̈tilal yuj Jehová d'a juneln̈ej, yic syil eb' tastac yicn̈ej Jehová yaji, yic sn̈usan incienso eb', scuchb'an eb' yetisraelal eb' yic tz'och ejmelal yed' yalan vach' lolonel eb' d'a yib'an̈ eb' anima d'a sb'i Jehová. 14 Axo pax eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Moisés schecab' Dios jun, ix och eb' stz'acub'oc eb' yetlevitail.

15 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Moisés, aton vin̈aj Gersón yed' vin̈aj Eliezer. 16 A d'a scal eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Gersón chi', a vin̈aj Sebuel yajal yaji. 17 A vin̈aj Eliezer chi' junn̈ej yuninal vin̈, aton vin̈aj Rehabías, vin̈ yajal yaji. Axo pax vin̈aj Rehabías chi', tzijtum yuninal vin̈. 18 A vin̈aj Selomit yuninal vin̈aj Izhar, yajal yaj vin̈. 19 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Hebrón: Aton vin̈aj Jerías vin̈ b'ab'el unin, vin̈aj Amarías vin̈ schab'il, vin̈aj Jahaziel vin̈ yoxil yed' vin̈aj Jecamán vin̈ schan̈il. 20 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Uziel: Aton vin̈aj Micaía vin̈ b'ab'el yed' vin̈aj Isías.

21 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Merari, aton vin̈aj Mahli yed' vin̈aj Musi. A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Mahli chi', aton vin̈aj Eleazar yed' vin̈aj Cis. 22 A vin̈aj Eleazar chi' malaj junoc yuninal vin̈, an̈ej eb' ix yisil vin̈ ay, aton eb' ix chi' ix yic' sb'a yed' eb' sc'ab'yoc, eb' vin̈ yuninal vin̈aj Cis. 23 Axo pax eb' vin̈ yuninal vin̈aj Musi, oxvan̈ eb' vin̈: Aton vin̈aj Mahli, vin̈aj Edar yed' vin̈aj Jeremot.

24 Aton juntzan̈ eb' vin̈ chi' yin̈tilal vin̈aj Leví, icha syal smacan̈il ix aj stz'ib'chaj eb' vin̈ ec'alxo d'a 20 ab'il sq'uinal, aton juntzan̈ eb' vin̈ chi' ayoch yopisio d'a templo.

25 Ix yal vin̈aj rey David icha tic: Yujto a Jehová co Diosal ix on̈ ac'ancan cajan d'a tic a on̈ schon̈ab' on̈ tic, ix can pax scajnub' d'a Jerusalén tic, 26 yuj chi' a eb' levita man̈xo ol scuch b'eyec' smantiado Jehová eb' yed' pax jantac syamc'ab'il yic tz'och ejmelal, xchi vin̈.

27 Yuj chi' a eb' vin̈ yin̈tilal Leví, ayic stz'acvi 20 ab'il sq'uinal eb' vin̈, stz'ib'an sb'a eb' vin̈ icha ajnac yalancan vin̈aj rey David d'a slajvub' slolonel. 28 A eb' vin̈ chi' ix can eb' vin̈ d'a yol sc'ab' eb' vin̈ sacerdote yin̈tilal vin̈aj Aarón, yic smunlaj eb' vin̈ d'a stemplo Jehová, yic syilan yamaq'uil eb' vin̈ yed' yoltac cuarto yed' yilan eb' vin̈ sacb'itaj masanil yamc'ab' yicn̈ej Jehová yaji. Syilanpax juntzan̈ munlajel eb' vin̈ d'a templo chi'. 29 Aton yic sb'ochaj ixim pan tz'och d'a yichan̈ Jehová, syilan ixim harina eb' vin̈ tz'ac'ji d'a ofrendail, ixim c'oxox pan malaj yich, juntzan̈ ofrenda sb'ochaj d'a yol xalten yed' ixim harina calab'il yed' aceite. Syilanpax echlab' eb' vin̈ sc'anchaj d'a ofrenda. 30 An̈ejtona' yovalil ayn̈ejec' eb' vin̈ d'a templo chi', yuj yac'an yuj diosal eb' vin̈ yed' aloj vach' lolonel d'a Jehová d'a junjun q'uin̈ib'alil yed' d'a yemc'ualil, 31 yed' yic sn̈uschaj silab' d'a Jehová d'a sc'ual ic'oj ip, d'a sc'ual q'uin̈ ayic tz'alji q'uen uj yed' pax juntzan̈xo q'uin̈ te nivac yelc'ochi. Tz'ac'vin̈ej servil eb' vin̈ d'a Jehová icha jantac sb'isul eb' vin̈ yed' munlajel ac'b'il sc'ulej eb' vin̈. 32 A eb' vin̈ chi' stan̈vanpax mantiado b'aj sch'ox sb'a Jehová yed' scajnub' chi'. Smunlajpax eb' vin̈ d'a stemplo Jehová chi' icha yajcan d'a yib'an̈ yin̈tilal eb' vin̈ yuj tas yalnaccan eb' vin̈ sacerdote yin̈tilalcan vin̈aj Aarón.

24

1 D'a stzolal tz'aj yilan yopisio eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Aarón chi'. Axo eb' vin̈ yuninal vin̈: Aton vin̈aj Nadab, vin̈aj Abiú, vin̈aj Eleazar yed' vin̈aj Itamar. 2 A vin̈aj Nadab yed' vin̈aj Abiú chi', b'ab'laj chamnac eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈ smam chi'. Mantalaj yuninal eb' vin̈ schamnac eb' vin̈ chi', yuj chi' an̈ej vin̈aj Eleazar yed' vin̈aj Itamar ix och sacerdoteal.

3 Macquiltac ix aj eb' vin̈ sacerdote yuj vin̈aj rey David chi', yuj vin̈aj Sadoc yin̈tilal vin̈aj Eleazar yed' vin̈aj Ahimelec yin̈tilal vin̈aj Itamar. 4 Axo ix yilan eb' vin̈ to a eb' vin̈ yin̈tilalcan vin̈aj Eleazar chi' tzijtum sb'isul eb' vin̈ d'a yichan̈ eb' vin̈ yin̈tilalcan vin̈aj Itamar, yuj chi' 16 macan̈ ix aj eb' vin̈, axo eb' vin̈ yin̈tilalcan vin̈aj Itamar chi', vajxac macan̈n̈ej eb' vin̈. 5 D'a sorteoal ix aj yochcan junjun macan̈ eb' vin̈ d'a stzolal smunlaji, yujto a d'a scal eb' vin̈ yin̈tilalcan vin̈aj Eleazar yed' d'a scal eb' vin̈ yin̈tilalcan vin̈aj Itamar ay eb' vin̈ nivac yajal sic'b'iloch d'a yopisio d'a templo d'a yichan̈ Dios.

6 A eb' vin̈ yajal yaj d'a scal eb' vin̈ yin̈tilalcan vin̈aj Eleazar yed' pax eb' vin̈ yin̈tilalcan vin̈aj Itamar, ix sic' sorteo eb' vin̈ d'a stzolal, jun yic eb' vin̈ yin̈tilalcan vin̈aj Eleazar chi', jun pax yic eb' vin̈ yin̈tilalcan vin̈aj Itamar chi'. Icha chi' ix aj smunlaj eb' vin̈ d'a yopisio. Axo vin̈aj Semaías yuninal vin̈aj Natanael yin̈tilalcan vin̈aj Leví ix tz'ib'an sb'i eb' vin̈ ayic ix sic'an sorteo chi' eb' vin̈. Axo eb' vin̈ sacerdote ayoch d'a yopisio yed' vin̈ rey, aton vin̈aj Sadoc yed' vin̈aj Ahimelec yuninal vin̈aj Abiatar yed' eb' vin̈ yajal yaj d'a scal eb' vin̈ sacerdote chi' yed' d'a scal eb' vin̈ levita, testigo yajcan eb' vin̈.

7-18 Aton sb'i eb' vin̈ tic ix cann̈ej d'a junjun macan̈ d'a stzolal, icha syal sb'i eb' vin̈ yajalil eb' vin̈ ix sic'an sorteo chi', schael yich d'a eb' vin̈ b'ab'el masanto d'a eb' vin̈ slajvub', 24 macan̈ eb' vin̈ d'a smasanil: Vin̈aj Joiarib, vin̈aj Jedaías, vin̈aj Harim, vin̈aj Seorim, vin̈aj Malquías, vin̈aj Mijamín, vin̈aj Cos, vin̈aj Abías, vin̈aj Jesúa, vin̈aj Secanías, vin̈aj Eliasib, vin̈aj Jaquim, vin̈aj Hupa, vin̈aj Jesebeab, vin̈aj Bilga, vin̈aj Imer, vin̈aj Hezir, vin̈aj Afses, vin̈aj Petaías, vin̈aj Hezequiel, vin̈aj Jaquín, vin̈aj Gamul, vin̈aj Delaía yed' vin̈aj Maazías.

19 Aton eb' vin̈ tic ix pojchajec' d'a stzolal d'a sacerdoteal yic smunlaj eb' vin̈ d'a templo, icha syal sley Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, icha ajnac yalan d'a vin̈aj Aarón smam yicham eb' vin̈.

20 Aton sb'i eb' vin̈ yajal yaj d'a scal juntzan̈xo eb' vin̈ yin̈tilal Leví tic: Aton vin̈aj Jehedías yin̈tilal vin̈aj Subael, yin̈tilal pax vin̈aj Amram. 21 Vin̈aj Isías b'ab'el d'a scal eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Rehabías. 22 Vin̈aj Jahat yin̈tilal vin̈aj Selomot, yin̈tilal pax vin̈aj Izhar. 23 A eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Hebrón d'a stzolal: Aton vin̈aj Jerías, vin̈aj Amarías, vin̈aj Jahaziel yed' vin̈aj Jecamán. 24 Vin̈aj Samir yin̈tilal vin̈aj Micaía, yin̈tilal pax vin̈aj Uziel. 25 Vin̈aj Zacarías yuninal vin̈aj Isías yuc'tac vin̈aj Micaía. 26 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Merari: Aton vin̈aj Mahli, vin̈aj Musi yed' vin̈aj Jaazías. 27 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jaazías chi': Aton vin̈aj Beno, vin̈aj Soham, vin̈aj Zacur yed' vin̈aj Ibri. 28-29 Chavan̈ yuninal vin̈aj Mahli chi': Aton vin̈aj Eleazar yed' vin̈aj Cis. A vin̈aj Eleazar chi', malaj yuninal vin̈. Axo pax vin̈aj Cis chi', ay jun yuninal vin̈, aton vin̈aj Jerameel. 30 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Musi chi': Aton vin̈aj Mahli, vin̈aj Edar yed' vin̈aj Jerimot.

Aton eb' vin̈ chi' yajal yaj d'a scal eb' yin̈tilal Leví. 31 An̈ejtona' eb' vin̈ chi', d'a sorteoal ix aj yoch eb' vin̈ d'a stzolal smunlaji, icha ix sc'ulej eb' vin̈ sc'ab'yoc eb' vin̈, aton eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Aarón. Aton d'a yichan̈ vin̈aj rey David yed' vin̈aj Sadoc yed' vin̈aj Ahimelec yed' eb' vin̈ yajal yaj d'a scal eb' yin̈tilal Leví yed' eb' vin̈ sacerdote, ata' ix och sorteo chi'. Lajann̈ej ix aj eb' vin̈ yajal yaj d'a scal yin̈tilal vin̈ b'ab'el vinac yed' d'a scal yin̈tilal vin̈ tzac'anto.

25

Eb' sb'itan yed' syamc'ab'

1 A vin̈aj rey David yed' eb' yajalil eb' soldado, ix siq'uel eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Asaf eb', vin̈aj Hemán yed' vin̈aj Jedutún, yic scuchb'an eb' anima eb' ayic tz'och eb' ejmelal d'a Dios, yic syalanel slolonel Dios eb' yed' sonal arpa, salterio yed' pax platillo. Aton sb'i eb' ayoch d'a yopisio tic:

2 A eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Asaf chi', aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Zacur, vin̈aj José, vin̈aj Netanías yed' vin̈aj Asarela. A vin̈aj Asaf chi' scuchb'an eb' vin̈. A vin̈ tz'alanel slolonel Dios ayic syalan vin̈ rey chi' d'a vin̈.

3 A eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Jedutún, vacvan̈ eb' vin̈: Aton vin̈aj Gedalías, vin̈aj Zeri, vin̈aj Jesaías, vin̈aj Hasabías, vin̈aj Matatías yed' vin̈aj Simei. A vin̈aj Jedutún chi' scuchb'an eb' vin̈, syalanpax slolonel Dios eb' vin̈ yed' arpa yic tz'alji yuj diosal yed' yalchaj vach' lolonel d'a Jehová d'a b'ital.

4 A eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Hemán, aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Buquías, vin̈aj Matanías, vin̈aj Uziel, vin̈aj Sebuel, vin̈aj Jeremot, vin̈aj Hananías, vin̈aj Hanani, vin̈aj Eliata, vin̈aj Gidalti, vin̈aj Romanti-ezer, vin̈aj Josbecasa, vin̈aj Maloti, vin̈aj Hotir yed' vin̈aj Mahaziot. 5 A eb' vin̈ chi' yuninal eb' vin̈ vin̈aj Hemán. A vin̈aj Hemán chi', schecab' Dios yaj vin̈, a vin̈ tz'ac'an razón d'a vin̈ rey. 14 yuninal vin̈ ix yac' Dios yed' oxvan̈ yisil vin̈, yic tz'elc'och sti' Dios yac'nac d'a vin̈, ayic yalannac to nivan ol ajelc'och vin̈. 6 Masanil juntzan̈ eb' vin̈ chi', a vin̈ smam eb' vin̈ scuchb'an d'a b'it yic tz'och ejmelal d'a stemplo Jehová yed' juntzan̈ yamc'ab', aton platillo, salterio yed' arpa.

A vin̈aj Asaf, vin̈aj Jedutún yed' vin̈aj Hemán ayoch eb' vin̈ d'a yalan̈ schecnab'il vin̈ rey. 7 A sb'isul eb' vin̈ c'ayb'annac sb'itan d'a Jehová chi' yed' yin̈tilal, 288 eb' vin̈ d'a smasanil.

8 D'a sorteoal ix aj yoch eb' vin̈ sb'itani, tz'och eb' vin̈ ichamtac vinac yed' eb' vin̈ quelemtac, eb' vin̈ c'ayb'umxo yed' eb' vin̈ vanto sc'ayb'ani.

9-31 Ayic ix lajvi yoch sorteo chi', icha tic ix aj yoch eb' vin̈ d'a stzolal, 24 macan̈ eb' vin̈ d'a smasanil. Lajchavan̈ sb'ey eb' vin̈ d'a junjun macan̈, ayn̈ej yuj sb'a eb' vin̈. A d'a scal junjun macan̈ eb' vin̈, ay junjun eb' vin̈ scuchb'an eb' vin̈, aton eb' vin̈ tic, schael yich d'a vin̈ b'ab'el masanto d'a vin̈ slajvub': Vin̈aj José, vin̈aj Gedalías, vin̈aj Zacur, vin̈aj Izri, vin̈aj Netanías, vin̈aj Buquías, vin̈aj Jesarela, vin̈aj Jesahías, vin̈aj Matanías, vin̈aj Simei, vin̈aj Azareel, vin̈aj Hasabías, vin̈aj Subael, vin̈aj Matatías, vin̈aj Jeremot, vin̈aj Hananías, vin̈aj Josbecasa, vin̈aj Hanani, vin̈aj Maloti, vin̈aj Eliata, vin̈aj Hotir, vin̈aj Gidalti, vin̈aj Mahaziot, vin̈aj Romanti-ezer.

26

Eb' tan̈vum puerta‘R’yed' juntzan̈xo eb' ay yopisio

1 An̈ejtona' d'a stzolal ix aj spojchajb'at eb' vin̈ tan̈vum puerta, icha tic ix aj eb' vin̈:

Aton eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Coré: A vin̈aj Meselemías yuninal vin̈aj Coré yin̈tilal vin̈aj Asaf. 2 Axo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Meselemías chi' d'a stzolal: Aton vin̈aj Zacarías, vin̈aj Jediael, vin̈aj Zebadías, vin̈aj Jatniel, 3 vin̈aj Elam, vin̈aj Johanán yed' vin̈aj Elioenai.

4-5 Ix yac' svach'c'olal Dios d'a yib'an̈ vin̈aj Obed-edom, yuj chi' tzijtum yuninal vin̈. Aton stzolal sb'i eb' vin̈ tic: Vin̈aj Semaías, vin̈aj Jozabad, vin̈aj Joa, vin̈aj Sacar, vin̈aj Natanael, vin̈aj Amiel, vin̈aj Isacar yed' vin̈aj Peultai.

6 Axo vin̈aj Semaías chi', ay eb' vin̈ yuninal vin̈ te nivac ix aj yelc'ochi, yuj chi' yajal ix aj eb' d'a scal eb' sc'ab'yoc. 7 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Semaías chi', aton eb' tic: Vin̈aj Otni, vin̈aj Rafael, vin̈aj Obed, vin̈aj Elzabad, vin̈aj Eliú yed' vin̈aj Samaquías. 8 Masanil eb' vin̈ tic, yin̈tilal eb' vin̈ vin̈aj Obed-edom. Masanil eb' vin̈ uninab'il yed' eb' vin̈ sc'ab'yoc eb', te tec'an eb' vin̈, ay yip eb' vin̈ smunlaji, 62 sb'isul eb' vin̈ d'a smasanil.

9 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Meselemías yed' eb' sc'ab'yoc vin̈, 18 eb', te jelan eb'.

10 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Hosa, yin̈tilal vin̈aj Merari: Aton vin̈aj Simri. Vach'chom man̈oc vin̈ b'ab'el uninab'il yaji, a vin̈ smam vin̈ ix ac'anoch yajalil. 11 Axo eb' yuc'tac vin̈: Aton vin̈aj Hilcías schab'il, yoxil vin̈aj Tebalías, schan̈il vin̈aj Zacarías. A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Hosa yed' eb' sc'ab'yoc, 13 eb' d'a smasanil.

12 Ix pojchajec' eb' stan̈van stemplo Jehová yed' eb' yajalil eb', icha ix aj juntzan̈xo eb' yetlevitail eb'. 13 Sorteoal ix aj sch'oxji tas puertail stan̈vej junjun macan̈ eb', ayoch eb' quelemtac yed' eb' ichamtac vinac.

14 A vin̈aj Selemías yed' eb' ayoch yed'oc ix tan̈van puerta chi' d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Axo vin̈aj Zacarías yuninal vin̈aj Selemías chi', jelan yac'an razón vin̈. A vin̈ ix tan̈van puerta chi' d'a stojolal norte yed' eb' ayoch yed'oc. 15 Axo vin̈aj Obed-edom yed' eb' ayoch yed'oc ix tan̈van puerta d'a stojolal sur. Axo eb' vin̈ yuninal vin̈ ix tan̈van b'aj sic'chaj tas ay d'a templo. 16 Axo vin̈aj Supim yed' vin̈aj Hosa yed' eb' ayoch yed' eb' vin̈, a eb' vin̈ ix tan̈van puerta chi' d'a stojolal b'aj tz'em c'u yed' jun puerta yic Salequet b'aj sq'ue b'e.

A eb' vin̈ cuchb'um chi', d'a stzolal tz'aj stan̈van puerta chi' eb' vin̈. 17 Junjun c'u, ay vacvan̈ eb' vin̈ stan̈van puerta d'a stojolal b'aj sjavi c'u, chan̈van̈ eb' vin̈ d'a stojolal norte, chan̈van̈ pax eb' vin̈ d'a stojolal sur, axo pax b'aj sic'chaj tas tz'ac'ji silab'il d'a Jehová chi', chatacvan̈ eb' vin̈ stan̈van junjun puerta. 18 Axo d'a yamaq'uil templo d'a stojolal b'aj tz'em c'u, chan̈van̈ eb' vin̈ stan̈van d'a sti' scalleal, chavan̈ pax eb' vin̈ stan̈van d'a yamaq'uil chi'. 19 Ichaton chi' ix aj spojchajec' opisio chi' d'a scal eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Coré yed' yic vin̈aj Merari.

20 Ay pax juntzan̈xo eb' yetlevitail eb' tz'ilan b'aj sic'chaj tas yic Jehová yaji yed' b'aj smolchaj ofrenda tz'ac'ji d'ay. 21 A vin̈aj Jehiel yuninal vin̈aj Laadán, d'a yin̈tilal vin̈aj Gersón, a vin̈ yajal yaj d'a scal eb' sc'ab'yoc. 22 Axo pax eb' vin̈ yuninal vin̈aj Jehiel chi', aton vin̈aj Zetam yed' vin̈aj Joel, a eb' vin̈ ayoch d'a yib'an̈ stan̈van b'aj sic'chaj tas ay d'a scajnub' Jehová.

23 Ix ac'chajpaxoch eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Amram d'a yopisio, aton eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Izhar, vin̈aj Hebrón yed' vin̈aj Uziel. 24 A vin̈aj Sebuel, yin̈tilal vin̈aj Gersón yuninal vin̈aj Moisés, a vin̈ tz'ilan val juntzan̈ tas ay d'a scajnub' Jehová.

25 A vin̈aj Sebuel chi', sc'ab'yoc sb'a vin̈ yed' vin̈aj Selomit, yujto a smam yicham vin̈aj Selomit chi', aton vin̈aj Eliezer yuc'tac vin̈aj Gersón smam yicham vin̈aj Sebuel chi'. A eb' smam yicham vin̈aj Selomit chi' d'a stzolal: Aton vin̈aj Zicri, vin̈aj Joram, vin̈aj Jesaías, vin̈aj Rehabías yed' vin̈aj Eliezer.

26 A vin̈aj Selomit yed' eb' sc'ab'yoc stan̈van tastac ac'b'il yicoc Jehová yuj vin̈aj rey David yed' eb' yajal yaj d'a scal junjun macan̈ yin̈tilal yed' eb' nivac yajalil eb' soldado. 27 A juntzan̈ tas ix yac' eb' chi', aton tastac ix yic' eb' b'ajtac ix laj och oval, ix yac' eb' yic sc'anchaj d'a stemplo Jehová. 28 Ata' aypaxcan masanil tas yac'naccan vin̈aj Samuel schecab' Dios, vin̈aj Saúl yuninal vin̈aj Cis, vin̈aj Abner yuninal vin̈aj Ner yed' vin̈aj Joab yune' ix Sarvia. Masanil juntzan̈ ac'b'il yicoc Jehová chi', a vin̈aj Selomit yed' eb' sc'ab'yoc ix tan̈vani.

29 A d'a eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Izhar cotnac vin̈aj Quenanías yed' eb' vin̈ yuninal yed' eb' sc'ab'yoc. A eb' chi', man̈xooc d'a stemplo Jehová ix och eb' d'a yopisio, palta to ix och eb' d'a nivac yajalil yed' juezal d'a chon̈ab' Israel.

30 A vin̈aj Hasabías yed' eb' sc'ab'yoc, aton eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Hebrón, ay mil 700 sb'isul eb', te jelan eb'. Ix ac'jioch yopisio eb' yilan tastac yic Jehová yaji yed' masanil tastac yic vin̈ rey d'a sc'axepalec' a' Jordán d'a stojolal b'aj tz'em c'u.

31-32 Axo pax d'a sc'axepal a' Jordán chi', b'aj cajan eb' yin̈tilal Rubén, eb' yin̈tilal Gad yed' nan̈alxo eb' yin̈tilal Manasés, a vin̈aj Jerías yed' 2 mil 700 eb' sc'ab'yoc, ix ac'jipaxoch eb' d'a yopisio chi'. Yin̈tilal pax eb' vin̈aj Hebrón. Ayic 40 ab'ilxo yoch vin̈aj David reyal, ata' ix saychajeq'ui b'ajtac cajan eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Hebrón. Ix ilchaji to ay eb' cajan d'a Jazer d'a yol yic Galaad, te jelan pax eb', yuj chi' ix ac'jioch eb' d'a jun opisio chi'.

27

Macquiltac yaj eb' soldado d'a yol‘R’smacb'en vin̈aj rey David

1 Junjun ujal tz'och 24 mil eb' vin̈ vinac d'a soldadoal. A d'a scal eb' vin̈ ay eb' vin̈ yajal yaj d'a scal yin̈tilal, ay eb' vin̈ nivac yajalil eb' soldado yed' eb' vin̈ yajalil eb' tz'ilan tastac yic vin̈ rey. Aton sb'i eb' vin̈ ayoch yajalil tic, d'a stzolal tz'aj yoch eb' vin̈ d'a junjun uj.

2-3 A d'a b'ab'el uj a vin̈aj Jasobeam yuninal vin̈aj Zabdiel yin̈tilal vin̈aj Fares tz'ochi.

4 Axo d'a schab'il uj, a vin̈aj Dodai aj Aho tz'ochi. Axo vin̈aj Miclot schab'il yajal yaji.

5 Axo d'a yoxil uj, a vin̈aj Benaía yuninal vin̈aj sat sacerdote Joiada tz'ochi. 6 A vin̈aj Benaía chi', yajal yaj vin̈ d'a 30 eb' soldado te b'inajnac, axo vin̈ yuninal vin̈ scuchan Amisabad, schab'il yajal yaj vin̈ d'a jun macan̈ eb' soldado tz'och d'a jun uj chi'.

7 Axo d'a schan̈il uj, a vin̈aj Asael yuc'tac vin̈aj Joab aycanoch sb'i d'ay, palta axo vin̈aj Zebadías yuninal vin̈ ayoch yajalil sq'uexuloc.

8 Axo d'a yoil uj, a vin̈aj Samhut yin̈tilal Izhar tz'ochi.

9 Axo d'a svaquil uj, a vin̈aj Ira yuninal vin̈aj Iques aj Tecoa tz'ochi.

10 Axo d'a yuquil uj, a vin̈aj Heles aj Pelón, yin̈tilal Efraín tz'ochi.

11 Axo d'a svajxaquil uj, a vin̈aj Sibecai aj Husa, yin̈tilal vin̈aj Zera tz'ochi.

12 Axo d'a sb'alun̈il uj, a vin̈aj Abiezer aj Anatot, yin̈tilal Benjamín tz'ochi.

13 Axo d'a slajun̈il uj, a vin̈aj Maharai aj Netofa, yin̈tilal vin̈aj Zera tz'ochi.

14 Axo d'a yuxluchil uj, a vin̈aj Benaía aj Piratón, yin̈tilal Efraín tz'ochi.

15 Axo d'a slajchavil uj, a vin̈aj Heldai aj Netofa, yin̈tilal vin̈aj Otoniel tz'ochi.

16-22 Axo pax eb' vin̈ yajal yaj d'a junjun macan̈ eb' yin̈tilal Israel, aton eb' vin̈ tic:

A d'a eb' yin̈tilal Rubén, a vin̈aj Eliezer yuninal vin̈aj Zicri yajal yaji. Axo d'a eb' yin̈tilal Simeón, a vin̈aj Sefatías yuninal vin̈aj Maaca yajal yaji. Axo d'a eb' yin̈tilal Leví, a vin̈aj Hasabías yuninal vin̈aj Kemuel yajal yaji. Axo d'a eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Aarón, a vin̈aj Sadoc yajal yaji. Axo d'a eb' yin̈tilal Judá, a vin̈aj Eliú yuc'tac vin̈aj rey David yajal yaji. Axo d'a eb' yin̈tilal Isacar, a vin̈aj Omri yuninal vin̈aj Micael yajal yaji. Axo d'a eb' yin̈tilal Zabulón, a vin̈aj Ismaías yuninal vin̈aj Abdías yajal yaji. Axo d'a eb' yin̈tilal Neftalí, a vin̈aj Jerimot yuninal vin̈aj Azriel yajal yaji. Axo d'a eb' yin̈tilal Efraín, a vin̈aj Oseas yuninal vin̈aj Azazías yajal yaji. A d'a nan̈al eb' yin̈tilal Manasés, a vin̈aj Joel yuninal vin̈aj Pedaías yajal yaji. Axo d'a nan̈alxo eb' yin̈tilal Manasés ay d'a Galaad, a vin̈aj Iddo yuninal vin̈aj Zacarías yajal yaji. Axo d'a eb' yin̈tilal Benjamín, a vin̈aj Jaasiel yuninal vin̈aj Abner yajal yaji. Axo d'a eb' yin̈tilal Dan, a vin̈aj Azareel yuninal vin̈aj Jeroham yajal yaji. Aton juntzan̈ eb' vin̈ tic yajal yaj d'a junjun macan̈ eb' yin̈tilal Israel.

23 Ayic ix yalan vin̈aj rey David to sb'ischaj masanil eb' israel, ix yalan vin̈ to max b'ischajlaj eb' manto tz'acvi d'a 20 ab'il sq'uinal, yujto yac'nac sti' Jehová to ol yic' val chaan̈ sb'isul eb' yin̈tilal Israel icha sb'isul q'uen c'anal. 24 Ix schael yich vin̈aj Joab yic'anchaan̈ sb'isul eb' yetisraelal chi', palta maj lajvoclaj yic'anchaan̈ vin̈, yujto yuj jun chi' ix cot jun nivan yaelal d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel. Yuj chi' a sb'isul eb' chi' man̈ tz'ib'ab'iloc d'a yab'ixal vin̈aj rey David.

Eb' yajal tz'ilan smunlajel vin̈ rey

25 A vin̈aj Azmavet yuninal vin̈aj Adiel tz'ilan tastac ay d'a vin̈ rey. Axo vin̈aj Jonatán yuninal vin̈aj Uzías tz'ilani jantac tas molan d'a junjun chon̈ab', d'a junjun aldea yed' d'a junjun cuartel ay d'a sattac mojon.

26 Axo vin̈aj Ezri yuninal vin̈aj Quelub tz'ilan eb' smunlaj d'a sluum vin̈ rey chi'. 27 Axo vin̈aj Simei aj Ramat tz'ilan eb' smunlaj d'a te' yuva vin̈ rey chi'. Axo vin̈aj Zabdi aj Safat tz'ilan eb' smolb'an vino d'a yed'tal. 28 Axo vin̈aj Baal-hanán aj Gedera tz'ilan eb' smunlaj d'a te' olivo yed' d'a te' caltacte'al higo ay d'a pan̈quiltac. Axo vin̈aj Joás tz'ilan eb' smolan aceite yic sat te' olivo. 29 Axo vin̈aj Sitrai aj Sarón tz'ilan eb' ayoch yil noc' vacax ay d'a Sarón chi'. Axo pax vin̈aj Safat yuninal vin̈aj Adlai tz'ilan eb' ayoch yil noc' vacax ay d'a pan̈quiltac. 30 Axo vin̈aj Obil ismaelita tz'ilan eb' ayoch yil noc' camello. Axo vin̈aj Jehedías aj Meronot tz'ilan eb' ayoch yil noc' b'uru. 31 Axo vin̈aj Jaziz agareno tz'ilan eb' ayoch yil noc' calnel yed' noc' chiva. Aton masanil eb' vin̈ tic tz'ilan masanil tastac ay d'a vin̈aj rey David chi'.

32 A vin̈aj Jonatán yicham vin̈aj rey David chi', tz'ib'um vin̈, te jelan pax vin̈, ac'um razón yaj vin̈ d'a vin̈ rey chi'. Axo vin̈aj Jehiel yuninal vin̈aj Hacmoni tz'ilan eb' vin̈ yuninal vin̈ rey chi'. 33 Yed' pax vin̈aj Ahitofel ac'um razón yajpax vin̈ d'a vin̈ rey chi' yed' vin̈aj Husai arquita, te vach' yac'an vin̈ rey chi' yed' vin̈. 34 Ayic toxo ix cham vin̈aj Ahitofel chi', a vin̈aj Joiada yuninal vin̈aj Benaía yed' vin̈aj Abiatar ix ochcan sq'uexuloc vin̈. Axo vin̈aj Joab sat yajal yaj d'a eb' soldado vin̈ rey chi'.

28

Ix yalcan vin̈aj rey David tas ol aj sb'o templo

1 A d'a Jerusalén ix smolb'ej masanil eb' yajal yaj d'a chon̈ab' Israel vin̈aj rey David: Aton eb' yajal yaj d'a junjun in̈tilal, eb' yajal yaj d'a junjun macan̈ eb' soldado tz'ilan vin̈ rey chi' yed' eb' sat yajal yaj d'a junjun nivac n̈ilan̈ eb' soldado. Ix smolb'ejpax eb' yajal yaj d'a eb' tz'ilan tastac ay d'a vin̈ rey chi', aton masanil lum luum yed' masanil noc' noc', eb' tz'ilan eb' vin̈ yuninal vin̈, eb' ayoch d'a yopisio yed' vin̈ yed' masanil eb' soldado te tec'an yed' juntzan̈xo eb' vin̈ nivan yelc'ochi.

2 Ix lajvi chi' ix q'ue lin̈an vin̈, ix yalan vin̈ icha tic: Ab'ec e masanil ex vetchon̈ab'. Ay val och d'a in pensar in b'oanq'ue junoc templo b'aj scan te' scaxail strato Jehová d'a juneln̈ej, yic vach' ata' scajnaj co Diosal chi'. Toxo ix in molb'ej masanil tastac ol c'anchaj d'ay. 3 Palta ix yal Jehová chi' d'ayin icha tic: Man̈oc ach ol a b'oq'ue jun in cajnub' chi', yujto ac'um ach oval, man̈ jantacoc anima a milnacchamoc, xchi d'ayin. 4 Palta a Jehová co Diosal chi' ix in sic'ancaneli yic tzin och reyal d'a co chon̈ab' tic d'a juneln̈ej, yujto a' ix sic'anel yin̈tilal Judá, yic syac'an yajalil d'a masanil quin̈tilal. Axo d'a yin̈tilal Judá chi', a yin̈tilal vin̈ in mam ix sic'caneli, axo pax d'a yin̈tilal vin̈ in mam chi', a in ix in siq'uel d'a scal eb' vuc'tac yic tzin och reyal d'a co chon̈ab' tic. 5 Axo ticnaic, a d'a scal jantac eb' vuninal ix yac' Jehová chi', ata' ix siq'uel vin̈ vuninal aj Salomón tic, yic tz'ochcan vin̈ reyal in q'uexuloc d'a co chon̈ab' tic. 6 Ix yalanpax Jehová chi' d'ayin icha tic: A vin̈ uninal aj Salomón, a vin̈ ol b'oanq'ue jun in cajnub' yed' yamaq'uil, yujto a in ix in sic'canel vin̈ yic tz'ochcan vin̈ vuninaloc, a inxo ol in ochcan smamoc vin̈. 7 An̈ejtona' ol vac'can yopisio vin̈ d'a juneln̈ej, tato ol stec'b'ej val sb'a vin̈ sc'anab'ajan masanil in checnab'il yed' masanil in c'ayb'ub'al, icha sc'ulej vin̈ ticnaic, xchi Jehová d'ayin.

8 A ticnaic jun, val d'a eyichan̈ e masanil ex vetchon̈ab', schon̈ab' Jehová yed' d'a yichan̈ co Diosal tz'ab'an tas scala', scham val valan d'ayex to tze b'eyb'alej val masanil schecnab'il Jehová co Diosal. Tze c'anab'ajani, yic vach' ol ex cajnajn̈ej d'a jun chon̈ab' man̈xo jantacoc svach'il tic. A exxo ol eyac'can smacb'enoc eb' eyuninal d'a juneln̈ej. 9 A achxo tic ach vuninal aj Salomón, ojtaquej val co Diosal, tza c'anab'ajan val yed' smasanil a c'ool. Yujto a Jehová yojtac masanil tas sco na' yed' tas sco nib'ej. Tato ol al a b'a d'ay, ol tac'voc d'ayach, palta tato ol ic'canel a b'a d'ay jun, ol ach spatiquejcanel d'a juneln̈ej. 10 A ticnaic a Jehová ix ach sic'aneli yic ol a b'oq'ue jun templo b'aj ol cajnajoc, yuj chi' tec'an val tzutej a b'a, ochocab' munlajel, xchi vin̈aj rey David chi'.

11 Ix lajvi chi', ix yac'an yumal vin̈aj rey David chi' d'a vin̈aj Salomón chi', aton yechel tas ol aj sb'o yamaq'uil yed' juntzan̈ cuarto b'aj ol sic'chaj tas tz'ac'ji yicoc Jehová yed' juntzan̈ cuarto ol can d'a chaan̈ yed' juntzan̈ cuarto ol can d'a yol templo chi' yed' jun lugar b'aj tz'ac'ji tup mul. 12 Ix yac'anpax yumal masanil tas nab'ilxo yuj vin̈, aton tas ol aj sb'o yamaq'uil templo chi' yed' juntzan̈ cuarto ol och d'a spatictac b'aj ol sic'chaj masanil syamc'ab'il yed' juntzan̈ tas tz'ac'ji silab'il d'a Dios. 13 Ix yac'anpax yumal vin̈ tas ol aj yoch eb' sacerdote yed' eb' levita d'a stzolal yic ol munlaj eb' d'a templo chi' yed' slistail jantac yamc'ab' yic ejmelal ol och d'a Jehová.

14 Ix yac'an slistail vin̈ jantac q'uen oro yed' jantac q'uen plata ol och d'a junjun macan̈ juntzan̈ syamc'ab'il templo chi': 15 Ix yalanpax vin̈ yuj jantac yalil ol aj junjun sb'achnub'al candil yed' junjun scandilal chi', tato oro, mato plata. 16 Icha pax chi' ix aj yalan vin̈ yuj juntzan̈ mexa ol och oro d'ay b'aj ol em tzolan ixim pan to yic Jehová yaji yed' juntzan̈ mexa ol och plata d'ay. 17 Ix yalanpax vin̈ yuj jantac q'uen oro ol och d'a q'uen nivac tenedor yic chib'ej, d'a q'uen nivac uc'ab' yed' d'a q'uen nivac xalu yed' jantac q'uen oro, ma q'uen plata ol och d'a q'uen copa yed' d'a juntzan̈xo q'ueen icha jantac yalil junjun macan̈. 18 Ix yalpax vin̈ yuj jantac q'uen oro te vach' ol och d'a jun altar yic incienso. Ix yalpax vin̈ jantac q'uen oro ol c'anchaj d'a jun carruaje, aton juntzan̈ yechel querubín jen̈anb'at sc'axil d'a yib'an̈ te' scaxail strato Jehová Dios.

19 Masanil juntzan̈ chi', tz'ib'ab'ilcani, yujto a val Jehová ix ac'an nachajel yuj vin̈aj rey David chi' tas ol aj sb'o jun munlajel chi', icha ix aj yechel.

20 Yuj chi', ix yalanpax vin̈aj rey David chi' d'a vin̈aj Salomón chi' icha tic: Tec'an val tzutej a b'a, ochocab' munlajel. Man̈ ac' chab'axq'ue a c'ool, man̈ ach xivoc, yujto a Jehová co Diosal man̈ ol ach yactejcani. Ol ochn̈ej ed'oc yic ol yiq'uelc'och sb'a jun munlajel d'a jun templo tic. 21 Aton eb' sacerdote tic yed' eb' levita, icha syal jay macan̈ eb', te b'ecan sc'ol eb' smunlaj d'a templo chi'. Te b'ecanpax sc'ool masanil eb' vin̈ vinac smunlaji, eb' jelan spensar smunlaj d'a yaln̈ej tas munlajelal yed' eb' yajal yaji. Masanil pax eb' anima, ol sc'anab'ajej eb' tas ol ala', xchi vin̈ d'a vin̈aj Salomón chi'.

29

A ofrenda yic sb'ochaj templo

1 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj rey David chi' d'a masanil eb' anima molanec' chi' icha tic: Ex vetchon̈ab', an̈ej val vin̈ vuninal aj Salomón tic ix sic'jiel yuj Dios, palta yune' quelemto vin̈. Axo pax jun munlajel tic te nivan, yujto a jun templo chi' man̈ yicoc anima, palta to scajnub' Jehová Dios ol ajoc. 2 Ix vac' val vip in molb'an masanil tastac ol c'anchaj d'a stemplo co Diosal chi': Aton q'uen oro, q'uen plata, q'uen bronce, q'uen hierro yed' te te', icha jantac ol c'anchaj d'a junjun macan̈ munlajel. Te nivan q'uen cornalina ix in molb'ej yed' juntzan̈xo q'uen q'ueen tz'och yelvanub'oc yed' tzijtum macan̈il q'uen q'ueen vach' yilji, man̈ jantacoc pax q'uen mármol. 3 A yed' jantac tas molb'ab'ilxo chi' vuuj yic sb'ochaj templo chi', svac'anpax jantac q'uen oro yed' q'uen plata to yel vico', yujto te xajan stemplo in Diosal vuuj. 4 Aton 2 mil 300 quintal q'uen oro te vach' yed' 5 mil 300 quintal q'uen plata, te vach' pax yaj q'uen sb'oi, yic tz'och q'uen d'a sattac yol templo yed' juntzan̈ cuarto, 5 yed' d'a juntzan̈xo munlajel ol sb'o eb' munlajvum d'a q'uen oro, ma d'a q'uen plata chi'. Axo ticnaic, ¿mach ex val b'ecan e c'ol eyac'an e colval d'a Jehová? xchi vin̈ rey chi'.

6 Yuj chi', a eb' yajal yaj d'a eb' sc'ab'yoc, eb' yajal yaj d'a junjun in̈tilal eb' yetisraelal, eb' nivac yajalil eb' soldado yed' eb' yajal yaj d'a eb' tz'ilan smunlajel vin̈ rey, masanil eb' chi', ix el val d'a sc'ol eb' yac'an scolval. 7 Ix laj yac' scolval eb' yic sb'ochaj templo chi': 3 mil 800 quintal q'uen oro, 7 mil 600 quintal q'uen plata, 13 mil 500 quintal q'uen bronce yed' pax 75 mil quintal q'uen hierro, masanil juntzan̈ q'uen chi' ix yac' eb'.

8 Yed' pax eb' b'aj ay q'uen q'ueen vach' yilji, ix yac' q'uen eb' d'a vin̈aj Jehiel yin̈tilal vin̈aj Gersón, yujto a vin̈ schaan masanil tas tz'ac'ji yic sb'ochaj templo chi'.

9 Ix tzalaj val masanil anima yuj jantac tas ix yac' eb' yajal chi', yujto d'a smasanil sc'ol eb' ix yac' juntzan̈ chi' d'a Jehová. An̈ejtona' ix te tzalajpax vin̈aj rey David chi' yed' eb'.

10 Yuj chi' ix yal vach' lolonel vin̈ d'a Jehová d'a yichan̈ masanil eb' anima chi', ix yalan vin̈ icha tic: Mamin Jehová, co Diosal ach, sDiosal ach pax vin̈ co mam quicham Israel. Alchajocab' vach' lolonel d'ayach d'a masanil tiempo. 11 Ic yaj smasanil tas, te nivan elc'ochi, ay a poder, ay a tziquiquial, Yajal ach d'a satchaan̈ yed' d'a sat luum tic. 12 A ach tzac' b'eyumal yic tzon̈ ic'anchaan̈. Yajal ach d'a yib'an̈ smasanil. A d'a yol a c'ab' ay masanil ipalil. Tzac' snivanil yelc'ochi yed' poder d'a eb' b'aj a gana ac'ani. 13 Yuj val chi' ach co Diosal, scac' yuj diosal, scalanpax vach' lolonel d'ayach yuj a b'inajnaquil. 14 Val yel, a in tic yed' eb' vetchon̈ab' tic, malaj val jab'oc tas syal co sian d'ayach, yujto masanil juntzan̈ tic a d'ayach scoti, yuj chi' a tas tzac' d'ayon̈, a' scac'pax d'ayach. 15 A on̈ tic, eq'uelb'an̈ej tzon̈ ec' d'a tic. Mamin, lajan quec' icha ajnac yec' eb' co mam quicham. A co q'uinal d'a sat luum tic, lajan icha xob'al lum luum, man̈ najtiloc tzon̈ eq'ui.

16 Yuj chi' Mamin Jehová co Diosal, ic yaj masanil juntzan̈ b'eyumal tic. A d'ayach scot masanil juntzan̈ tas ix co molb'ej tic yic sco b'oanq'ue jun templo yuj ach quic'anchaan̈. 17 Mamin, vojtac val to tza ch'olb'itej co pensar, an̈ej val tojolal scha a c'ool. Yuj chi' d'a val smasanil in c'ool svac' juntzan̈ tic d'a yol a c'ab'. A ticnaic, svil d'a tzalajc'olal to a masanil eb' a chon̈ab' molanec' tic, val d'a smasanil sc'ool eb' yed' stzalajc'olal eb' syac' silab' d'ayach. 18 Mamin Jehová, co Diosal ach, sDiosal ach pax eb' co mam quicham, aton vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Israel. Ac'n̈ejoch d'a spensar eb' a chon̈ab' tic, yic tz'eln̈ej d'a sc'ol eb' yac'ani. Yac'ocab' val och sb'a eb' d'a yol a c'ab'. 19 An̈ejtona' tzac'an vach' pensaril d'a vin̈ vuninal aj Salomón tic, yic sc'anab'ajej masanil a checnab'il vin̈ yed' a c'ayb'ub'al d'a smasanil sc'ool, sb'eyb'alanpax vin̈, yic ol yal sb'oanq'ue jun templo vin̈, jun ix in molb'ejcan tas ol och d'ay, xchi vin̈aj rey David chi' d'a slesal.

20 Ix lajvi chi' ix yalanxi vin̈ d'a eb' anima chi' icha tic: A ticnaic ex vetchon̈ab', alec vach' lolonel d'a Jehová co Diosal, xchi vin̈. Yuj chi' masanil eb' anima chi' ix alan vach' lolonel d'a Jehová Dios, aton sDiosal pax smam yicham eb'. Ix em cuman eb', ix empax n̈ojan eb' d'a yichan̈ Dios ayic ayec' eb' d'a yichan̈ vin̈ rey chi'. 21 Axo d'a junxo c'u, ix sn̈usan silab' eb' d'a Jehová: Mil noc' quelemtac vacax, mil noc' ch'ac calnel, mil noc' yunetac calnel. Ix yac'pax vino eb', aton tz'ac'jitaxon yed' junjun macan̈ noc' silab'. Te nivan noc' silab' ix yac' eb' yic schi'an noc' eb' smasanil. 22 A val d'a jun c'u chi', ix va eb', ix yuc'an a' eb' d'a tzalajc'olal d'a yichan̈ Jehová.

Ix yac'anq'ue aceite eb' d'a sjolom vin̈aj Salomón yuninal vin̈aj rey David d'a yichan̈ Jehová d'a schaelal, yic tz'ochcan vin̈ sreyaloc eb'. Ix yac'anpaxq'ue aceite eb' d'a sjolom vin̈aj Sadoc yic tz'ochcan vin̈ sat sacerdoteal. 23 Icha chi' ix aj yoch vin̈aj Salomón reyal sq'uexuloc vin̈ smam d'a yopisio ix yac' Jehová. Te vach' ix aj yelc'och vin̈ yed' yopisio chi'. Masanil eb' israel ix c'anab'ajan vin̈. 24 Masanil eb' yajal yaji, eb' soldado yed' juntzan̈xo eb' vin̈ yuninal vin̈aj rey David, ix yac' sti' eb' sc'anab'ajan vin̈aj rey Salomón chi'. 25 Ix ic'ji val chaan̈ vin̈aj Salomón chi' yuj Jehová d'a yichan̈ chon̈ab' Israel, ix ac'ji sb'inajnaquil vin̈ yuuj. Malaj junoc sreyal Israel ec'nacxo icha ix aj sb'inaj vin̈ chi'.

A schamel vin̈aj rey David

(1R 2.10-12)

26-27 A vin̈aj rey David, yuninal vin̈aj Isaí, 40 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Israel. Uque' ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a eb' yin̈tilal Judá d'a Hebrón, 33 ab'il ix yac'pax reyal vin̈ d'a masanil eb' israel d'a Jerusalén. 28 Te b'eyum ix aj vin̈, te nivan pax ix aj yelc'och vin̈. Ichamilxo ix ic'an scham vin̈, ac'anc'olal ix cham vin̈. Axo vin̈aj Salomón vin̈ yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

29 A jantacto yab'ixal vin̈aj rey David chi', yictax ix schaanel yich vin̈ masanto ix cham vin̈, aycan b'aj tz'ib'ab'il yuj eb' schecab' Dios, aton vin̈aj Samuel, vin̈aj Natán yed' vin̈aj Gad. 30 Ata' tz'ib'ab'ilcan masanil tas ix sc'ulej vin̈ d'a yopisio, snivanil yelc'och vin̈, masanil tastac ix ec' d'a yib'an̈ vin̈ yed' d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel yed' d'a yib'an̈ juntzan̈xo nación.

1.1 1:1 A jun stzolal sb'inaj chi' d'a tic yed' d'a juntzan̈xo versículo, a vin̈ b'ab'el sb'inaji a vin̈ smam vin̈ schab'il, axo vin̈ schab'il chi' smam vin̈ yoxil, ichan̈ej chi' masanto d'a vin̈ slajvub' d'a junjun lista.

13.11 13:11 Il nota d'a 2 Samuel 6.8.

14.11 14:11 Il nota d'a 2 Samuel 5.20.

22.9-10 22:9-10 A Salomón, a d'a hebreo syalelc'ochi “Junc'olal” ma “vach'c'olal”.

2 CRÓNICAS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

A Ch'an̈ Schab'il Libro

CRÓNICAS

Schab'il Crónicas sb'i jun libro tic, aton stz'acub' b'ab'el libro Crónicas. A d'a capítulo 1 masanto d'a 9, syalcot tastac ajnac yac'an reyal vin̈aj Salomón. A d'a capítulo 10, syalcot tastac ajnac spojanel sb'a lajun̈e' in̈tilal eb' israel cajan d'a stojolal norte d'a yalan̈ smandar eb' yin̈tilal vin̈aj rey David. Axo d'a capítulo 11 masanto d'a 36, syal yuj eb' vin̈ sreyal Judá, masanto ix ac'ji ganar Jerusalén yuj eb' aj Babilonia. Syalancot yab'ixal tastac ajnac sb'atnaccan eb' icha presoal. Axo d'a slajvub' jun libro tic, ata' syal yuj sley vin̈aj Ciro sreyal Persia yac'naquelta, b'aj syala' to smeltzaj eb' aj Judá d'a schon̈ab'.

1

Ix sc'an sjelanil vin̈aj Salomón d'a Dios

(1R 3.3-15)

1 A vin̈aj Salomón yuninal vin̈aj David, ix tec'c'aj val yopisio vin̈, yujto a Jehová sDiosal vin̈ ayoch yed'oc, ix te q'uechaan̈ vin̈ d'a yopisio chi'. 2 Ix yavtan masanil eb' yetisraelal vin̈: Aton eb' nivac yajalil eb' soldado, eb' juez, eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' yed' eb' yajal yaj d'a scal eb' sc'ab' yoc. 3 Ix b'at vin̈ yed' masanil eb' ix smolb'ej sb'a chi' d'a jun lugar chaan̈ d'a Gabaón, yujto ata' aycan cajnub' b'aj sch'ox sb'a Jehová, aton jun sb'onaccan vin̈aj Moisés schecab' Dios d'a tz'inan luum. 4 Palta a vin̈aj rey David ic'jinaccot te' scaxail strato Jehová d'a Quiriat-jearim, yac'annacoch vin̈ d'a yol jun mantiado b'ob'il yuj d'a Jerusalén. 5 Axo pax jun altar nab'a bronce b'ob'il yuj vin̈aj Bezaleel yuninal vin̈aj Uri, yixchiquin vin̈aj Hur, a d'a Gabaón chi' aycani, d'a yichan̈ scajnub' Jehová. Ix b'at vin̈aj rey Salomón chi' yed' masanil eb' anima chi' ta', yic b'at sc'anb'ej sb'a eb' d'a Dios.

6 Ix q'uec'och vin̈ d'a yichan̈ Jehová, b'aj ay jun altar bronce chi', aton d'a yichan̈ mantiado b'aj sch'ox sb'a Jehová. Ix schecan vin̈ n̈usjoctz'a mil noc' silab' d'a Jehová d'a yib'an̈ jun altar chi'.

7 A d'a jun ac'val chi', ix sch'ox sb'a Jehová d'a vin̈, ix yalan icha tic: C'an d'ayin tas tza nib'ej, ol vac' d'ayach, xchi d'a vin̈. 8 Ix yalan vin̈ d'a Dios chi' icha tic: A ach tic Mamin, ix ac' val a vach'c'olal d'a vin̈aj David in mam. A inxo ix in ac'och reyal sq'uexuloc vin̈. 9 A ticnaic ach Jehová Dios, elocab'c'och tas ix al d'a vin̈ in mam chi', yujto ix in ac'och reyal d'a jun a chon̈ab' man̈ jantacoc sb'isul tic, icha spococal lum luum. 10 Yuj chi', ac' in jelanil, tzac'an vojtaquej tas svutej in cuchb'an jun chon̈ab' tic. Yujto malaj junoc mach syal yac'an yajalil d'a jun a chon̈ab' tic d'a yol yico', xchi vin̈.

11 Ix yalanxi Dios d'a vin̈ icha tic: Yujto a jun tic ix javi d'a a pensar a c'anani, man̈oc a b'eyumal, ma snivanil elc'ochi, ma schamel eb' ajc'ool, mato snajatb'i a q'uinal, man̈oc chi' ix a c'ana', palta a' a jelanil ix a c'ana' yed' aj pensaril yic ol yal ac'an reyal d'a in chon̈ab' b'aj ach vac'och reyal tic, 12 yuj chi', ol vac' a jelanil yed' aj pensaril chi'. Ol vac'anpax a b'eyumal yed' snivanil elc'ochi. Malaj junoc rey jelan ec'nacxo icha ach tic, man̈xa pax junocxo icha ach tic olto ochoc, xchi d'a vin̈.

13 Ix lajvi chi' ix emixta vin̈ d'a Gabaón b'aj ay scajnub' Dios chi', ix jax vin̈ d'a Jerusalén, ix yac'an reyal vin̈ d'a Israel chi'.

Ix smolb'ej noc' chej vin̈aj rey Salomón‘R’yed' juntzan̈ carruaje

(1R 10.26-29; 2Cr 9.25-28)

14 Ix smolb'an mil 400 carruaje yic oval vin̈aj rey Salomón chi' yed' 12 mil noc' chej scuchan eb' soldado. Ix yac'ancan juntzan̈ chi' vin̈ d'a Jerusalén yed' d'a juntzan̈xo chon̈ab'. 15 Man̈xo jantacoc q'uen plata yed' q'uen oro ix smolb'ej vin̈ d'a Jerusalén chi', ichaxon̈ej q'uen comon q'ueen ix aj q'ueen. A te' c'ute', toxon̈ej icha te' caltacte'al higo d'a span̈anil yichtac lum vitz ix aj te'. 16 A noc' schej vin̈ rey chi', ix manchajcot noc' d'a Muzri yed' d'a Cilicia. A eb' vin̈ smanvajum vin̈ rey chi' smanancot noc' ta'. 17 A junjun carruaje cotnac d'a Egipto chi', 600 siclo plata stojol, axo junjun noc' chej chi', 150 siclo plata stojol noc'. Axo masanil eb' vin̈ sreyal eb' heteo yed' eb' sirio, a eb' vin̈ smananxi d'a eb' schon̈vajum vin̈aj Salomón chi'.

2

Strato vin̈aj Salomón yed' vin̈aj Hiram

(1R 5.1-18; 7.13-14)

1 Ix snaan vin̈aj Salomón sb'oq'ue spalacio yed' pax cajnub' b'aj tz'och ejmelal d'a Jehová. 2 Yuj chi', ix siq'uel 70 mil eb' cuchum icatz vin̈ yed' 80 mil eb' tzeyum q'ueen d'a jolomtac vitz yed' 3 mil 600 eb' tz'ilan munlajel chi'.

3 Ix lajvi chi' ix yalanb'at vin̈ d'a vin̈aj Hiram sreyal Tiro icha tic: ¿Tzam ac'cot te' c'ute' d'ayin icha ix a c'ulej yed' vin̈ in mam ayic ix sb'oanq'ue spalacio vin̈ b'aj cajnajnac? 4 A ticnaic ol in b'oq'ue jun templo b'aj ol on̈ och ejmelal d'a Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, yicn̈ej ol ajoc. Ata' ol n̈uschajtz'a incienso suc'uq'ui sjab' yuj quic'anchaan̈ Jehová chi'. Ol empax tzolan ixim pan d'a yichan̈. Ol n̈usjoc pax tz'a silab' d'a q'uin̈ib'alil, d'a yemc'ualil yed' pax d'a sc'ual ic'oj ip, d'a yic tz'alji q'uen uj yed' d'a juntzan̈xo q'uin̈ tz'och yuj quic'anchaan̈ Jehová co Diosal icha syal schecnab'il ac'b'ilcan d'ayon̈ israel on̈ tic, yic sco c'anab'ajej d'a masanil tiempo. 5 A jun templo ol in b'o chi', te nivan ol ajoc, yujto a co Diosal chi', yelxo ec'al snivanil yelc'och d'a yichan̈ masanil juntzan̈ comon dios. 6 Palta jun, ¿tom ay junoc mach ol yal sb'oanq'ue jun templo chi'? Inatax satchaan̈ nivan, palta max yab'laj b'aj tz'aj Dios chi'. ¿Tas vaj a in tic, yuj chi' ol in b'oq'ue jun templo b'aj syal scajnaj Jehová chi'? An̈ej am junoc lugar b'aj sn̈uschajtz'a incienso d'a yichan̈ syal in b'oani. 7 Yuj chi' ac'cot junoc vin̈ vinac yojtac val smunlaj d'a q'uen oro, d'a q'uen plata, d'a q'uen bronce yed' d'a q'uen hierro yed' d'a an̈ ch'al q'uic'mutz'inac, yaxmaquinac yed' chacchac, to syalpax sb'oanoch yechel yaln̈ej tastac vin̈. A vin̈ ol colvaj yed' eb' c'ayb'ab'il d'a juntzan̈ chi' ay d'a Judá yed' d'a Jerusalén tic, aton eb' ix sic'chajcanoch yuj vin̈ in mam. 8 An̈ejtona' tzac'anpaxcot te te' ay d'a Líbano d'ayin, aton te' c'ute', te' tzicap yed' te' sándalo, yujto vojtac to a eb' a munlajvum, te jelan eb' d'a ch'acoj te' d'a Líbano chi'. Axo eb' in munlajvum tic, ol colvaj eb' yed' eb' ic chi', 9 yic nivan te' syaq'uel eb', yujto a jun templo ol in b'oq'ue chi' te nivan ol ajoc, satub'tac pax ol aj yilji. 10 Ol vac'b'at svael eb' a munlajvum chi'. Ol vac'b'at 60 mil quintaloc ixim trigo, an̈eja' icha chi' pax ixim cebada. Ol vac'paxb'at 110 mil galónoc vino, icha pax chi' aceite, xchib'at vin̈aj Salomón chi'.

11 Ix lajvi chi' ix yac'ancot jun ch'an̈ carta vin̈aj Hiram sreyal Tiro chi' d'a vin̈aj rey Salomón chi' b'aj syal vin̈ icha tic: Ach rey Salomón, a Jehová ix ach ac'anoch reyal d'a Israel chi', yujto te xajan schon̈ab' chi' yuuj. 12 Yuj chi', alchajocab' vach' lolonel d'a Jehová e Diosal, aton b'oannac satchaan̈ yed' sat luum tic, yujto ach yac'och reyal sq'uexuloc vin̈aj rey David a mam. Te n̈ican ach, te c'ayb'ab'il ach d'a jelanil, a ach ol a b'oq'ue jun stemplo Jehová chi' yed' a palacio b'aj ol ach ajoc. 13 A ticnaic svac'b'at jun vin̈ vinac te jelan spensar, te yojtac pax vin̈, aton vin̈aj Hiram-abi. 14 A jun vin̈ tic, yune' vin̈ jun ix ix yin̈tilal Dan, axo vin̈ smam vin̈, aj chon̈ab' Tiro vin̈. A jun vin̈ tic, yojtac val vin̈ smunlaj d'a q'uen oro, d'a q'uen plata, d'a q'uen bronce, d'a q'uen hierro yed' d'a q'uen q'ueen. Syal pax smunlaj vin̈ d'a te te', d'a an̈ ch'al q'uic'mutz'inac, yaxmaquinac yed' d'a an̈ chacchac ch'al yed' d'a an̈ lino. Te jelan vin̈ sb'oanoch yechel yaln̈ej tastac. Syal snaanel vin̈ tas tz'aj junoc munlajel, yaln̈ej tas sc'anchaj d'ay. Ol munlaj vin̈ yed' eb' a munlajvum jelan, aton eb' smunlajtaxon yed' vin̈ a mam, vin̈ te xajan vuuj. 15 Yuj chi' svala': Ac'cot ixim trigo chi' d'ayon̈, ixim cebada, aceite yed' vino ix ala' to ol ac' chi'. 16 Yacb'an chi', a on̈ tic ol caq'uel te te' d'a Líbano tic. Jantac te' ol a c'ana', junn̈ej ol cutej te', ol quic'anb'at te' d'a yib'an̈ a' mar, masanto ol c'och te' d'a Jope. Axo eb' a munlajvum ol ic'anb'at te' d'a Jerusalén, xchicot vin̈aj Hiram sreyal Tiro chi'.

17 Ix lajvi chi', ix yic'anchaan̈ sb'isul masanil eb' ch'oc chon̈ab'il cajan d'a chon̈ab' Israel vin̈aj Salomón chi', ch'oc pax b'ischajnac eb' yuj vin̈aj rey David. A sb'isul eb', 153 mil 600 d'a smasanil. 18 Ix ac'jioch 70 mil eb' cuchoj icatz, 80 mil pax eb' ix och tzeyoj q'ueen d'a tzalquixtac, axo 3 mil 600 xo eb' ix och yil eb' smunlaj chi'.

3

Ix b'ochaj templo yuj vin̈aj Salomón

(1R 6.1-38)

1 Ix schael yich vin̈aj Salomón sb'oanq'ue stemplo Jehová d'a Jerusalén, aton d'a span̈anil sjolom lum tzalan Moriah, b'aj ix sch'ox sb'a Jehová d'a vin̈aj David smam vin̈aj Salomón chi'. A jun luum chi' stec'lab' trigo vin̈aj Ornán aj Jebús, manb'ilcan lum yuj vin̈aj David chi' yicoc stemplo Dios. 2 Ix schael yich munlajel chi' d'a schab'il c'ual yoch schab'il uj, ayic schan̈il ab'il yoch vin̈aj Salomón chi' reyal.

3 A yechel yich templo ix schec vin̈aj Salomón ac'chajemoc, aton tic: 27 metro sc'atul, 9 metro yol schiquin. 4 Axo pax scorredoral, 9 metro paxi, lajan yed' yol schiquin chi'. Axo schaan̈il, 9 metro paxi. Ix ac'jioch q'uen oro d'a sattac scorredoral chi'. 5 Ix ac'jioch te chemte' d'a sattac yol templo chi', aton te' tzicap. Ix lajvi chi' ix ac'jioch q'uen oro te vach' d'a sattac te' yed' d'a yechel yoch'b'iloch d'a te', aton yechel te' palma yed' yechel q'uen cadena. 6 Ix och q'uen q'ueen te vach' yilji yelvanub'oc templo chi'. A q'uen oro ix sc'an eb' chi', aton q'uen scot d'a Parvaim. 7 Ix ac'jioch q'uen oro d'a sattac te' chemte' d'a yool chi' smasanil yed' d'a spatzab'il yed' d'a smarcoal puerta yed' d'a spuertail chi'. Ix och pax yechel querubín d'a sattac te' chemte' chi'.

8 Ix schecan vin̈ macchaj jun cuarto d'a yol templo chi', aton jun cuarto Yicn̈ej Jehová Yaji. 9 metro ix ajcan chab' spac'ultac jun cuarto chi'. Lajan yed' yol schiquin templo chi', 9 metro pax ix aj chab'xo spac'ultac. Ix ac'jipaxoch oro te vach' d'a sattac yool chi'. 500 quintal q'uen oro ix och d'a sattac yool chi'. 9 A q'uen lavux ix och d'a yool chi', 20 onza q'uen oro ix och d'a q'ueen. Ix och pax q'uen oro d'a sattac yol juntzan̈ cuarto ay d'a chaan̈.

10 A d'a yol jun cuarto Yicn̈ej Dios yaj chi', ix schec b'ojoc chab' te' yechel querubín vin̈aj Salomón chi', ix ac'jioch q'uen oro d'a spatictac. 11-13 A slevanil yajel sc'axil chab' yechel querubín chi', 9 metro, jen̈anel sc'axil junjun. Chab' metro yed' 25 centímetro junjun sc'axil chi'. Sc'och jen̈an jun sc'axil junjun yechel chi' d'a spac'ultac yol cuarto chi', axo junjunxo sc'axil, schalaj sb'a d'a snan̈al. A juntzan̈ yechel querubín chi', lin̈jab' elta, q'ueljab' elta d'a snan̈al yol templo chi'. 14 Ix schecpax b'ochaj jun c'apac cortina nab'a lino vin̈, ix och yechel querubín d'ay yed' an̈ ch'al q'uic'mutz'inac, yaxmaquinac yed' an̈ chacchac ch'al.

A chab' nivac oy

(1R 7.15-22)

15 Ix schecanpax vin̈aj Salomón chi' b'ojoc chab' nivac oy nab'a bronce, 16 metro ix aj steel junjun, ix och d'a sat templo chi'. Axo jun ayq'ue d'a schon junjun oy chi', 2 metro yed' 25 centímetro spimal. 16 Ix b'o pax q'uen cadena, icha chimpa ix aji, ix och q'uen d'a spatictac schon oy chi'. Ix b'o pax 100 yechel te' granada, ix och d'a q'uen cadena chi'. 17 Ix ac'jioch juntzan̈ nivac oy chi' d'a sat templo chi', jun d'a stojolal sur, junxo d'a stojolal norte. A jun d'a sur chi', Jaquín ix sb'iej, axo jun d'a norte chi', Boaz ix sb'iej.

4

Juntzan̈ yamc'ab' yic templo

(1R 7.23-51)

1 Ix schecpax vin̈aj Salomón chi' b'ojoc jun altar nab'a bronce, 9 metro ix aj sc'atul, 9 metro ix aj sat, nan̈al yoil metro ix ajq'ue schaan̈il. 2 Ix b'ochaj pax jun nivan pila yed'tal a a' nab'a bronce, setansetan ix aji, nan̈al yoil metro ix aj slevanil sat, 2 metro yed' 25 centímetro ix ajq'ue steel stitac, axo jantac ix aj setan chi', 13 metro yed' nan̈alxo. 3 A d'a yalan̈ sti' d'a spatictac jun pila chi', ayec' cha tzol yechel noc' toro yelvanub'oc. Lajun̈e' ayoch d'a junjun 45 centímetro, yaman yaj yed' jun pila chi'. 4 Ay pax lajchave' yechel nivac toro nab'a bronce ayoch sb'achnub'oc yalan̈ jun pila chi'. A juntzan̈ chi', oxe' q'uelanb'at d'a stojolal norte, oxe' pax d'a sur, oxe' pax d'a stojolal b'aj sjavi c'u yed' oxe' d'a stojolal b'aj tz'em c'u. A yoc juntzan̈ yechel vacax chi' d'a spatic, a' ayoch d'a yalan̈ jun pila chi'. Axo d'a yib'an̈ b'achanemi. 5 A jun pila chi', 8 centímetro spimal. Pech'anel sti' icha xumaquil an̈ chochol. 15 mil galón a a' sb'at d'a yool.

6 Ix b'o pax lajun̈e' yunetac pila nab'a bronce b'aj sjuc'chaj masanil tas sc'anchaji ayic sn̈uschaj silab'. Oye' ix can d'a stojolal sur, oyexo d'a stojolal norte. Axo d'a jun nivan pila chi' sb'ic sb'a eb' vin̈ sacerdote.

7 Ix b'o pax lajun̈e' b'achnub' candil nab'a oro, icha ix aj yalan Dios. Ix ac'chajoch d'a yol templo chi', oye' d'a stojolal sur, oye' d'a stojolal norte. 8 Ix b'o pax lajun̈e' mexa, ix ac'chajoch d'a yol templo chi', oye' d'a stojolal sur, oye' pax d'a stojolal norte. Ix b'o pax 100 nivac uc'ab' nab'a oro.

9 Ix b'o pax jun amac' yic eb' sacerdote yed' junxo amac' nivaquil yic masanil anima. Ix och q'uen bronce d'a spatictac jun puerta ay d'a scal chab' amac' chi'. 10 A jun nivan pila ix b'o chi', a d'a stojolal sur d'a schiquin templo chi' ix cani, d'a stojolal b'aj sjavi c'u.

11 Ix sb'opax juntzan̈ q'uen chen vin̈aj Hiram chi', q'uen pala yed' q'uen nivac uc'ab', icha chi' ix aj sb'oelc'och munlajel d'a stemplo Dios ix schec b'ojoc vin̈aj Salomón chi'. 12 A juntzan̈ munlajel ix laj b'o chi': Aton chab' nivac oy, chab' sjolom oy chi' ayq'uei, setansetan yaji, ayoch q'uen cadena d'a spatictac. 13 Ix och 400 yechel te' granada d'a q'uen cadena chi', cha tzol ix ajoch d'a junjun q'ueen. 14 Ay pax lajun̈e' yunetac pila, lajun̈e' sb'achnub' yich ayoch d'a yalan̈, 15 jun nivan pila yic a a', 12 yechel toro ayoch d'a yalan̈, 16 q'uen q'ueen chen, q'uen pala yed' q'uen tenedor.

Masanil juntzan̈ yamc'ab' ix sb'o vin̈aj Hiram chi' yuj vin̈aj Salomón, yic stemplo Jehová yaji, a q'uen bronce te copopi ix och d'ay. 17 A juntzan̈ yamc'ab' nab'a bronce ix b'o chi', a d'a yol lum b'aq'uech luum d'a sti' a' Jordán ix b'oi, d'a snan̈al Sucot yed' Saretán. 18 Yujto te nivan juntzan̈ yamc'ab' nab'a bronce ix schec vin̈aj Salomón chi' b'ojoc, maxtzac echtaj jantac q'uen bronce ix och d'ay.

19 Ix schecanpax vin̈aj Salomón chi' b'ojoc juntzan̈xo yamc'ab' yic stemplo Dios chi', nab'a oro ix aji: Aton jun altar yed' juntzan̈ mexa b'aj tz'ac'chajem ixim pan d'a yichan̈ Jehová, 20 yed' juntzan̈ sb'achnub' candil yed' candil tz'och sc'ac'al d'a yichan̈ jun lugar Yicn̈ej Jehová Yaji, icha yaj yalan Jehová chi'. 21 Ix b'o pax juntzan̈ yechel xumac ayoch d'a sb'achnub' candil chi' yed' q'uen tenaza, 22 q'uen tz'ic'anel stan̈il b'aj tz'och sc'ac'al candil, q'uen nivac uc'ab', q'uen nivac cuchara yed' q'uen yed'tal tzac'ac'. Masanil juntzan̈ q'ueen chi', an̈ej d'a q'uen oro te vach' b'aj ix b'oi. Ix och pax q'uen oro d'a spatictac puerta b'aj tzon̈ och d'a yol templo chi'. Ix och pax q'ueen d'a spuertail jun lugar Yicn̈ej Dios Yaji.

5

1 Axo yic ix lajvi masanil munlajel ix schec b'ojoc vin̈aj Salomón d'a stemplo Jehová chi', ix ic'jib'at masanil juntzan̈ yamc'ab' chi' b'aj sic'chaj tas tz'ac'ji yicoc Jehová d'a yol templo chi', aton juntzan̈ yamc'ab' nab'a oro, nab'a plata yed' juntzan̈xo tastac yic Jehová yajcan yuj vin̈aj rey David smam vin̈aj Salomón chi'.

Ix ic'chajb'at te' scaxail trato d'a templo

(1R 8.1-11)

2-4 Ix lajvi chi' axo d'a sc'ual q'uin̈ te nivan yelc'och d'a yuquil uj d'a yol ab'il chi', ix schecan vin̈aj Salomón chi' smolb'ej sb'a masanil eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' Israel chi' d'a Jerusalén yed' masanil eb' yajal yaj d'a junjun in̈tilal yed' eb' nivac yelc'och d'a scal eb' sc'ab' yoc. Ix smolb'ej sb'a eb', yic tz'ic'chajcot te' scaxail strato Jehová yuj eb' levita d'a Sion, aton schon̈ab' vin̈aj David. 5 Ix yic'ancot jun mantiado eb' sacerdote yed' eb' levita, aton jun b'aj sch'ox sb'a Jehová. Ix javi eb' yed'oc d'a templo chi' yed' masanil syamc'ab'il. 6 A vin̈aj rey Salomón yed' masanil eb' yetisraelal molanec' chi', b'ab'el scot eb' d'a yichan̈ te' scaxail strato Dios chi', sn̈usan noc' silab' eb', aton noc' calnel yed' noc' vacax. Man̈ jantacoc noc' ix yac' eb', man̈xo b'ischajb'enoc noc'. 7 Ix lajvi chi', ix b'at yac'anoch te' scaxail strato Jehová chi' eb' sacerdote d'a yol templo chi' d'a yichochc'ochi, aton d'a jun lugar Yicn̈ej Jehová Yaji, d'a yalan̈ sc'axil juntzan̈ yechel querubín. 8 A juntzan̈ yechel querubín chi', jen̈anb'at sc'axil d'a yib'an̈ b'aj ix can te' caxa chi' yed' d'a yib'an̈ te' sb'achnub'al. 9 A te' sb'achlab'il te' caxa chi', najat steel te', chequel te' d'a jun lugar ay d'a snan̈al yol templo chi', jun ay d'a sat elta jun lugar Yicn̈ej Dios Yaji, palta man̈ chequeloc te' d'a sti'. A d'a jun lugar chi' ix cann̈ej te' caxa chi'. 10 A tas ayem d'a yol te', an̈ej chab' pachan̈ q'uen q'ueen yac'naccanem vin̈aj Moisés d'a Horeb. A d'a q'uen tz'ib'ab'ilcanoch strato Jehová sb'onac yed' chon̈ab' Israel ayic van scot eb' d'a yol b'e ayic yelnaccot eb' d'a Egipto.

11 Ix elta eb' sacerdote d'a jun lugar ay d'a snan̈al yol templo chi'. Toxo ix sacb'itej sb'a eb' smasanil, vach'chom manto c'och stzolal yoch eb' d'a yopisio. 12 Axo masanil eb' levita ac'b'iloch yic sb'itani, aton vin̈aj Asaf, vin̈aj Hemán, vin̈aj Jedutún, eb' yuninal eb' vin̈ yed' eb' sc'ab' yoc eb' vin̈, lin̈jab'och eb' vin̈ d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a stz'ey altar d'a yamaq'uil templo chi'. Nab'a lino spichul eb' vin̈ ayochi, yed'nac platillo eb' vin̈, salterio yed' arpa. Ay pax 120 eb' vin̈ sacerdote spu'an q'uen trompeta.

13 Junn̈ej ix aj spu'an q'uen trompeta chi' eb' vin̈ smasanil. Junn̈ej ix aj sjaj eb' vin̈ sb'itani, yic syalan vach' lolonel eb' vin̈ yuj yac'an yuj diosal eb' vin̈ d'a Jehová. Yacb'an van sb'itan eb' vin̈ chi', ix puchaj q'uen trompeta, ix tzin̈ji platillo yed' juntzan̈xo yamc'ab' yic b'it chi'. Sb'itan eb' vin̈ icha tic: Calec vach' lolonel d'a Jehová, yujto te vach'n̈ej, tzon̈ xajanej d'a masanil tiempo, xchi eb'. A d'a jun rato chi' ix b'ud'jiel yol templo chi' yuj jun asun. 14 Majxo yal-laj yoch eb' vin̈ sacerdote yil yopisio, yujto ix b'ud'jiel yol templo chi' yuj stziquiquial Jehová.

6

Ix och sq'uin̈al templo

(1R 8.12-66)

1 Ix yalan vin̈aj rey Salomón icha tic:

Mamin Jehová, ix ala' to d'a scal q'uic'alq'uinal ayach eq'ui.6.1

2 Palta a in tic, ix in b'oq'ue jun a templo vach' yilji tic yic tzach cajnaj d'a yool.

Aton d'a tic ol ach aj d'a masanil tiempo, xchi vin̈ rey chi' d'a Dios.

3 Ix lajvi chi' ix meltzajb'at q'uelan vin̈ rey chi' b'aj ayec' masanil eb' yetisraelal chi', lin̈jab' q'ue eb' smasanil, ix yalan vach' lolonel vin̈ d'a yib'an̈ eb'. 4 Ix yalan vin̈ icha tic: Calec vach' lolonel d'a Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, yujto ix elc'och b'aj yac'naccan sti' d'a vin̈aj David in mam, ayic yalannac icha tic: 5 Atax yic vic'annaquelta in chon̈ab' d'a Egipto, malaj junocxo chon̈ab' ix in siq'uel d'a scal yin̈tilal Israel b'aj sb'o junoc templo b'aj tzin aji, yic tz'ic'jichaan̈ in b'i. Malaj pax junoc vinac ix in siq'ueli yic scuchb'an in chon̈ab' Israel tic. 6 Palta a ticnaic jun, ix in siq'uel chon̈ab' Jerusalén, yic vach' ata' ol b'inaj in b'i. Ix ach in sic'paxeli yic tzach och reyal d'a in chon̈ab' Israel tic, xchi Jehová d'a vin̈ in mam chi'. 7 A vin̈aj David in mam chi', snib'ejnac vin̈ sb'oq'ue junoc templo yic syic'anchaan̈ Jehová co Diosal vin̈. 8 Palta yalnac Jehová d'a vin̈: Te vach' tas tza na chi', yujto tza na a b'oq'ue junoc in templo. 9 Man̈oc ach ol a b'oq'uei, palta a junoc uninal ol b'oanq'ueoc, xchi d'a vin̈.

10 Axo ticnaic jun, toxo ix elc'och b'aj yac'nac sti' Jehová chi'. Icha val yutejnac yalan chi', icha chi' ix aj voch reyal d'a co chon̈ab' tic sq'uexuloc vin̈ in mam chi'. Toxo ix in b'oq'ue jun stemplo Jehová co Diosal. 11 Toxo pax ix vac'och te' scaxail strato Jehová sb'onac qued'oc d'a yool, xchi vin̈.

12-13 Ay jun tec'nub' nab'a bronce ix schec vin̈aj Salomón chi' b'ojoc, a d'a snan̈al yamaq'uil templo chi' ay, chab' metro yed' 25 centímetro ix aj schan̈il pac'an̈. Axo schaan̈il ix ajq'uei, jun metro yed' 35 centímetro. Ix q'ue vin̈ d'a yib'an̈ jun tec'nub' chi' d'a yichan̈ altar yic Jehová, q'uelanoch masanil eb' chon̈ab' israel chi' ix em cuman vin̈, ix yic'anchaan̈ sc'ab' vin̈, ix lesalvi vin̈. 14 Ix yalan vin̈ icha tic: Mamin Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, malaj junocxo Dios d'a satchaan̈ yed' d'a sat luum tic lajan ed'oc, yujto tzaq'uelc'och a trato, tza ch'oxan a vach'c'olal d'a mach tzach c'anab'ajan d'a smasanil sc'ool. 15 Toxo ix aq'uelc'och b'aj ac'nac a ti' d'a vin̈aj David in mam. A val ticnaic van yelc'ochi. 16 Yuj chi', Mamin Jehová co Diosal, elocab'paxc'och b'aj ac'nac a ti' d'a vin̈ a checab' aj David chi' to ol ochn̈ej yin̈tilal vin̈ reyal d'a chon̈ab' Israel tic tato tzach sc'anab'ajej eb' icha ajnac ach sc'anab'ajan vin̈ in mam chi'. 17 Yuj chi', Mamin Jehová co Diosal, elocab'c'och b'aj ac'nac a ti' d'a vin̈ in mam a checab' chi'.

18 Palta jun, ¿tom syal a cajnaj d'a sat lum tic yed' eb' anima? Inatax satchaan̈, yelxo te nivan, palta max yab'laj b'aj tzach aji, ocxom jab' templo ix in b'oq'ue tic. 19 Palta jun Mamin, cha ab' in lesal ayic tzin tevi d'ayach a in a checab' in tic, ayic tzin c'anan a vach'c'olal. 20 Man̈ iq'uel a sat d'a jun templo tic d'a c'ual yed' d'ac'valil, aton d'a jun lugar to ix ala' to ol ach b'inajn̈ej. Yuj chi' ab'val tas svala'. 21 Ayic tzin lesalvi d'ayach yed' pax eb' a chon̈ab' Israel tic d'a jun lugar tic, cha ab' co lesal tic. Ato d'a satchaan̈ b'aj cajan ach, tza maclej ab' co lesal chi', tzac'val nivanc'olal co mul.

22 Q'uinaloc ay junoc mach tz'ac'jioch d'a yib'an̈ to ix och smul d'a junoc yetanimail, tz'ic'chajcoti, tzul yac'an sti' d'a yichan̈ altar d'a jun a templo tic, 23 ato d'a satchaan̈ chi', tzab' tas syala', tza b'eyc'olej d'a stojolal, tzac'och syaelal mach tz'och smul chi' icha syal smul tz'ochi, tza b'o pax yaj mach malaj smul.

24 Q'uinaloc tzon̈ ac'ji ganar a on̈ a chon̈ab' on̈ tic yuj eb' cajc'ool, yujto tz'och co mul d'ayach, tato sna sb'a co c'ool, scalan co b'a d'ayach, tzon̈ tevi d'ayach d'a jun templo tic, 25 tzab'val co lesal d'a satchaan̈ chi', tzac'val nivanc'olal co mul, tzon̈ ac' meltzaj d'a lum co luum ac'nac d'a eb' co mam quicham tic.

26 Q'uinaloc man̈xo ol yac' n̈ab' d'a chon̈ab' tic yuj co mul tz'och d'ayach, tzac'anoch co yaelal. Palta tato tzon̈ javi ul ach cac' b'inaj d'a lesal, q'uelan on̈ cot d'a jun lugar tic snaan sb'a co c'ool d'a co chucal yuj jun yaelal chi', 27 tzab'val d'a satchaan̈ chi' ayic tzon̈ tevi d'ayach. Tzac'val nivanc'olal co chucal, tza ch'ox jun a b'eyb'al vach' yic sco b'eyb'alej. Slajvi chi' tzac'ancot n̈ab' d'a yib'an̈ lum luum ac'nac tic d'ayon̈.

28 Q'uinaloc tz'em vejel, ma ilya d'a co chon̈ab' tic, ma stacji cavb'en yuj c'ac', ma sjavi junoc syab'il cavb'en chi', ma sjavi noc' c'ulub' d'ay, ma junocxo macan̈ noc' cotac noc' slajanel cavb'en chi', ma jun, sjavi oyan eb' ajc'ol yac'an oval d'a junoc chon̈ab' d'a yol co macb'en tic, ma yaln̈ej tas yaelal tzon̈ ic'ani, 29-30 tzab'val co lesal ayic tzon̈ tevi d'ayach. Yaln̈ej mach sna sb'a sc'ool ayic syilani to ayoch d'a syaelal, tato smojb'ejcot sc'ab' d'ayach d'a stojolal jun templo tic, tzab'val tas syal chi' d'a satchaan̈, tzac'val spac d'a junjun icha sb'eyb'al, yujto a ach tic ojtac val tas ay d'a co pensar yed' tas sco na junjun on̈. 31 Tato icha chi', ol yal sb'a masanil a chon̈ab' d'ayach, ol ach co c'anab'ajani yacb'an pitzan on̈ d'a sat jun luum ac'nac tic d'a eb' co mam quicham.

32 Q'uinaloc ay junoc anima ch'oc chon̈ab'il scot d'a junoc lugar najat yic scajnaj d'a co cal a on̈ a chon̈ab' on̈ tic yujto te nivan a b'inaji, te nivan a poder, tato slesalvi d'ayach d'a stojolal jun a templo tic, 33 tzab'val tas syal chi' d'a satchaan̈ b'aj ayach, tzac' masanil tas sc'an chi' d'ayach, yic vach' tzach yojtaquejel masanil nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic, yic vach' tzach sc'anab'ajej eb' icha tzach co c'anab'ajej a on̈ a chon̈ab' Israel on̈ tic. Icha chi' ol aj yojtacanel eb' to a jun templo ix in b'oq'ue tic, ic yaji.

34 Q'uinaloc yaln̈ej b'aj tzon̈ a checb'at a on̈ a chon̈ab' on̈ tic cac' oval yed' eb' ajc'ool, tato tzon̈ lesalvi d'ayach d'a stojolal jun chon̈ab' ix a sic'canel tic, b'aj ay jun templo ix in b'oq'ue tic, 35 tzab'val d'a satchaan̈ chi' ayic tzon̈ tevi d'ayach, tzach och qued'oc yic scac' ganar.

36 Q'uinaloc tz'och co mul d'ayach, (yujto malaj junoc anima max och smul) scot yoval a c'ol d'ayon̈, yuj chi' tzon̈ ac'och d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool, tzon̈ yic'anb'at eb' d'a ch'oc chon̈ab'il najat, ma lac'an. 37 Tato sna sb'a co c'ool d'a jun chon̈ab' b'aj ayon̈ec' chi', tzach co naanxicoti, tzon̈ tevi d'ayach, sco chaan co mulej d'ayach, tzab'val co lesal. 38 Tato yed' smasanil co c'ool yed' smasanil co pensar tzach co naxicoti, ayic ayon̈ ec' d'a jun chon̈ab' b'aj ic'b'ilon̈b'at chi', tzon̈ lesalvicot d'a stojolal jun lum ac'nac tic d'a eb' co mam quicham yed' jun chon̈ab' sic'b'ilel uuj tic yed' d'a stojolal jun templo ix in b'o tic, 39 tato icha chi', ato d'a satchaan̈ b'aj ayach eq'ui, tzab'val co lesal, tzach och qued'oc yic tzon̈ meltzajxi, tzac'val nivanc'olal co mul tz'och chi' d'ayach.

40 Ach in Diosal, tza maclej val ab' lesal tz'ochn̈ej d'ayach d'a jun lugar tic.

41 Ach Jehová co Diosal, canan̈n̈ej cajan d'a jun lugar tic yed' scaxail sch'oxanel a poder. Mamin, coln̈ej eb' sacerdote tzach ac'an servil, axo eb' ico', tzalajocab' eb' yuj a vach'c'olal. 42 Man̈ in a patiquejel a in rey in ix in a sic'canel tic. Nacot b'aj a xajanejnac vin̈aj David a checab', xchi vin̈aj rey Salomón chi' d'a Jehová.

7

1 Ayic ix lajvi slesalvi vin̈aj rey Salomón chi', ix cot c'ac' d'a satchaan̈, ix tz'ab'at jun silab' sn̈usjitz'a smasanil yed' juntzan̈xo silab', ix b'ud'jiel yol templo chi' yuj stziquiquial Jehová. 2 Yuj chi' majxo yal-laj yoch eb' sacerdote d'a yool chi'. 3 Ayic ix yilan jun c'ac' chi' masanil eb' israel yed' stziquiquial Jehová ix emul d'a yib'an̈ jun templo chi', ix em cumnaj eb' masanto ix emc'och snan̈al sat eb' d'a sat luum, ix lesalvi eb', ix yac'an yuj diosal eb' d'a Jehová. Ix yalan eb' icha tic: Yelxo te vach' Dios, yujto tzon̈ xajanej d'a masanil tiempo, xchi eb'.

4 Ayic ix lajvi juntzan̈ chi', ix yac'an silab' vin̈aj rey Salomón yed' eb' chon̈ab' chi' d'a Jehová. 5 Ix yac' 22 mil noc' vacax eb' yed' 120 mil noc' calnel silab'il.

Icha chi' ix aj yac'ancanoch jun templo chi' eb' d'a yol sc'ab' Dios.

6 Lin̈anq'ue masanil eb' israel chi', axo eb' sacerdote ayec' eb' d'a yed'tal b'aj ix cani, spu'an q'uen strompeta eb'. Axo eb' levita q'uelc'umb'a yaj eb' yed' eb' sacerdote chi', van sb'itan eb' yed' juntzan̈ yamc'ab' b'ob'ilcan yuj vin̈aj rey David yic tz'och ejmelal d'a Jehová. Van sb'itan eb' icha tic: A Jehová, ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo, xchi eb'.

7 Ix yac'anpaxoch yopisio snan̈al amac' vin̈aj Salomón chi', aton jun ay d'a yichan̈ stemplo Jehová chi', yic ata' sn̈usjitz'a silab' yed' xepual noc' silab' yic junc'olal yed' Dios, yujto a jun altar nab'a bronce ix schec vin̈ b'ojoc, max yab'laj yic sq'ue noc' silab' chi' d'a yib'an̈ yed' ofrenda d'a tas svaji yed' xepual noc' noc' chi'.

8 A d'a jun tiempoal chi', a vin̈aj Salomón yed' eb' yetisraelal ix yac'och q'uin̈ chinama eb' d'a uque' c'ual. Te nivan sb'isul eb', ix cotn̈ej eb' b'aj tz'ochc'och b'e d'a Hamat d'a norte, masanto d'a a' eluma' yic Egipto d'a sur. 9 Uque' c'ual ix yac'och sq'uin̈al jun altar chi' eb', axo d'a junxo uque' c'ual, ix yac'anoch q'uin̈ chinama chi' eb'. Axo d'a jun slajvub' c'ual chi' ix yac'anoch jun nivan q'uin̈ eb'. 10 A d'a 23 yoch yuquil uj chi', ix spuclan sb'a vin̈aj rey Salomón chi' yed' masanil anima ayec' chi'. Ix lajvi chi' ix paxcan eb' d'a spat d'a tzalajc'olal. Ix te tzalaj eb' yuj jantac tas vach' ac'b'il yuj Jehová d'a vin̈aj David, d'a vin̈aj Salomón chi' yed' d'a masanil chon̈ab' Israel.

Ix sb'o strato Dios yed' vin̈aj Salomón

(1R 9.1-9)

11 Ayic toxo ix b'oel stemplo Jehová yuj vin̈aj rey Salomón chi' yed' spalacio vin̈ yed' masanil tastac ix sna' vin̈ to sb'ochaji, 12 ix sch'oxan sb'a Jehová d'a vin̈ d'ac'valil, ix yalan d'a vin̈ icha tic: Ix vab' val a lesal, ix in sic'anpaxel jun lugar tic vicoc yic tz'och in cajnub'oc b'aj stz'a silab' d'ayin. 13 Yuj chi', q'uinaloc svac'cot c'ac', maxtzac yac' n̈ab', ma svac'cot noc' c'ulub' sc'uxanb'at avb'en, ma svac'cot junoc ilya d'a eyib'an̈ a ex in chon̈ab' ex tic, 14 tato a ex ojtacab'il to vic ex, tzex lesalvi d'ayin, slajvi chi' tzeyactancan e chuc b'eyb'al chi', tato icha chi', svab' e lesal chi' d'a satchaan̈, svac'an nivanc'olal e mul, svac'anxi tastac ay d'a e chon̈ab' chi'. 15 A ticnaic yed' yic ol b'eyn̈ejb'atoc, ol vab'n̈ej lesal ol och d'ayin d'a jun templo tic, 16 yujto toxo ix in sic'caneli yic tz'ochcan vicoc. Ol in ajn̈ej cajan d'ay, ol in tan̈vej. 17 A ticnaic jun, tato vach'n̈ej ol utej a b'a d'ayin icha val yutejnac sb'a vin̈ a mam, tato ol a c'anab'ajej in checnab'il yed' masanil tas ix val d'ayach, 18 ol vac'n̈ejelc'och opisio tic, icha val in trato in b'onac yed' vin̈ a mam chi', ayic valannac to ol ochn̈ej yin̈tilal vin̈ reyal d'a chon̈ab' Israel tic. 19 Palta tato a ex tic ol eyiq'uel e b'a d'ayin, man̈ ol e c'anab'ajej in c'ayb'ub'al yed' in checnab'il ix vac' d'ayex, axo d'a juntzan̈ comon dios b'aj ol eyaq'uem e b'a, ol ex och pax ejmelal d'ay, 20 ol ex viq'uel d'a sat lum luum vac'nac tic d'ayex. A jun templo ix ochcan vicoc tic, ol vic'canel d'a vichan̈, ol vac'an b'uchjoc yuj masanil nación. 21 A jun templo man̈xo jantacoc svach'il yilji tic, toxon̈ej ol q'uecan b'ulan spojelal. Masanil mach ol ec' d'a stz'ey, ol te sat sc'ol eb' yilani, ol sc'anb'an eb', ¿tas yuj icha tic ix yutej jun chon̈ab' tic Jehová yed' jun templo tic? xcham eb'. 22 Axo ol aj yalji d'a eb': Icha tic ix aji yujto ix yactejcan Jehová sDiosal smam yicham eb', aton Dios ic'jinaquelta eb' d'a Egipto, axo juntzan̈ comon dios b'aj ix yaq'uem sb'a eb'. Yuj val chi' ix yac'cot jun nivan yaelal tic d'a yib'an̈ eb', xcham eb', xchi Jehová d'a vin̈aj Salomón chi'.

8

Juntzan̈xo tastac ix sb'o vin̈aj rey Salomón

(1R 9.10-28)

1 A vin̈aj rey Salomón chi', 20 ab'il ix yac' vin̈ sb'oanq'ue spalacio yed' stemplo Jehová. 2 Ix lajvi chi' ix sb'oanxiq'ue juntzan̈ chon̈ab' vin̈, aton juntzan̈ ix yac'xican vin̈aj rey Hiram d'a vin̈, ix yac'an cajnaj eb' israel vin̈ d'ay.

3 Ix lajvi chi, ix b'at vin̈aj Salomón chi' yac' oval d'a chon̈ab' Hamat d'a yol yic Soba, ix yac'an ganar vin̈. 4 Ix sb'oanxiq'ue chon̈ab' Tadmor vin̈, jun ay d'a taquin̈ luum yed' juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Hamat b'aj smolchaj masanil tas svaji. 5 An̈ejtona' ix sb'oxiq'ue chon̈ab' Bet-horón vin̈, jun ay d'a yib'an̈q'uei yed' Bet-horón ay d'a yalan̈emta. A juntzan̈ chon̈ab' chi', ayoch smuroal yed' spuertail. Aypaxoch c'atan q'uen q'ueen syamnub'aloc spuertail chi'. 6 Ix sb'oanxiq'ue chon̈ab' Baalat vin̈ yed' juntzan̈xo chon̈ab' b'aj smolchaj masanil tas svaji. Ix sb'oanpax juntzan̈ yed'tal carruaje vin̈ yic oval yed' b'aj tz'aj noc' chej yic oval yed' masanil tas snib'ej vin̈ ix sb'o d'a Jerusalén chi', d'a Líbano yed' d'a masanil yol smacb'en. 7-8 Ay pax juntzan̈ yin̈tilal eb' anima man̈ satb'iloquel yuj eb' israel aycan cajan d'a scal eb', aton eb' heteo, eb' amorreo, eb' heveo, eb' ferezeo yed' eb' jebuseo. A eb' chi' man̈ israeloc eb'. Ix ac'jicanoch eb' d'a munlajel yuj vin̈aj Salomón chi'. 9 Palta malaj junoc eb' yetisraelal vin̈ ix yac' pural yac'anoch d'a munlajel chi'. Ix yac'och eb' vin̈ d'a soldadoal, d'a sat yajalil eb' vin̈ soldado, d'a yajalil d'a eb' ayoch d'a carruaje yic oval yed' d'a eb' vin̈ soldado sq'ue d'a yib'an̈ chej. Ata' ix yac'och eb' yetisraelal vin̈ chi'. 10 Axo eb' sat yajal tz'ilan eb' smunlaj chi', 250 eb'.

11 A vin̈aj Salomón chi', ix yiq'uel ix yisil vin̈ sreyal Egipto vin̈ b'aj cajan d'a schon̈ab' vin̈aj David, ix yic'anb'at ix vin̈ d'a junxo palacio ix sb'o vin̈ yicoc ix, yujto ix sna' vin̈ to man̈ smojoc scajnaj ix b'aj ec'nac sdespacho vin̈aj rey David, yujto ata' ec'nac te' scaxail strato Jehová, te nivan yelc'och jun lugar chi'. 12 Ix yac' n̈usjoctz'a silab' vin̈aj rey Salomón d'a Jehová d'a yib'an̈ altar ix sb'oq'ue d'a yichan̈ templo chi'. 13 Aton d'a juntzan̈ c'ual alb'ilcan yuj vin̈aj Moisés d'a ley to tz'ac'ji silab' chi', ata' ix yac' n̈usjoctz'a juntzan̈ silab' chi' vin̈: Aton d'a sc'ual ic'oj ip, d'a q'uin̈ yic tz'alji q'uen uj yed' pax d'a oxe' nivac q'uin̈ tz'och d'a yol ab'il: Aton q'uin̈ yic ixim pan malaj yich, q'uin̈ ayic slajvi smolji sat avb'en yed' q'uin̈ yic chinama.

14 Ix yac'anpaxoch eb' sacerdote vin̈ yed' eb' levita d'a munlajel d'a templo d'a stzolal. Ix ac'jioch eb' d'a yopisio chi', icha yajcan yalan vin̈aj David smam vin̈. Ay juntzan̈ eb' levita yopisio sb'itan d'a Jehová, scolvaj eb' yed' eb' sacerdote d'a junjun c'u. Ay pax juntzan̈xo eb' stan̈van spuertail templo chi' 15 yed' b'aj smolb'aj tastac yic templo. Yuj chi' malaj val jab'oc ix sq'uex vin̈ tastac tz'aj smunlaj eb' sacerdote yed' eb' levita icha yajcan yuj vin̈aj David chi'. 16 Masanil munlajel nab'il yuj vin̈aj rey Salomón chi', yictax ix em yich stemplo Jehová masanto ix b'oeli, vach' ix aj yic'an sb'a smasanil.

17 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj Salomón chi' d'a Ezión-geber yed' d'a Elat, d'a stitac a' Chacchac Mar, d'a yol yic Edom. 18 Ix yac'cot juntzan̈ te' barco vin̈aj Hiram yed' eb' smunlajtaxon d'a te' barco chi'. A eb' vin̈ chi', yojtac eb' vin̈ yec' d'a yib'an̈ a' mar. Ix xid'ec' eb' vin̈ yed' eb' schecab' vin̈aj Salomón chi' d'a Ofir. Quenxon̈ej man̈ 320 quintaloc q'uen oro ix javi yuj eb' d'a vin̈aj Salomón chi'.

9

Ix ulec' ix sreinail Sabá yil vin̈aj Salomón

(1R 10.1-13)

1 A ix sreinail Sabá, ix yab' specal ix to a vin̈aj rey Salomón, te nivan yelc'och vin̈, yuj chi' ix javi ix d'a Jerusalén yic tzul sc'anb'an juntzan̈ lolonel ix te ajaltac snachajeli, yic syil ix tato yel te jelan vin̈aj Salomón chi'. Nivan eb' schecab' ix yed'nac, nivan noc' camello cuchjinac perfume, nivan q'uen oro yed' q'uen q'ueen te vach' yilji yed'nac ix. Ayic ix javi ix yil vin̈aj rey Salomón chi', ix sc'anb'an ix d'a vin̈ masanil tas nab'il yuuj. 2 Axo ix spacan masanil tas ix sc'anb'ej ix chi' vin̈, malaj junoc tas ix sc'anb'ej ix chi' maj yal spacan vin̈. 3 Ayic ix yilan ix reina chi' jantac sjelanil vin̈aj Salomón chi' yed' spalacio vin̈ b'ob'il yuuj, 4 yed' tastac sva vin̈ d'a sat smexa yed' b'aj ay eb' ay yopisio yed' vin̈ yed' juntzan̈xo eb' schecab' vin̈ yed' spichul eb', te ch'ocxo pax yilji spichul eb' tz'ac'an svino vin̈ rey chi' yed' juntzan̈ silab' sn̈usjitz'a d'a stemplo Jehová, ix te sat sc'ool ix yilan masanil juntzan̈ chi'. 5 Ix yalan ix d'a vin̈ rey chi' icha tic: A tas ix vab' d'a in chon̈ab' yuj jantac tas ix a b'o'o yed' jantac a jelanil sb'inaji, yel ton val. 6 Ayic ix vab'an chi', maj vac'ochlaj d'a in c'ol tastac tz'alchaj chi', palta axo ticnaic jun, svil val yed' yol in sat. Max q'uec'ochlaj nan̈al juntzan̈ svil tic ix alji vab'i, yujto a a jelanil tic, yelxo val ec'to d'a yichan̈ tas ix vab' chi'. 7 Te vach' yic eb' tzach ac'an servil, te vach' yic eb' ayn̈ejec' ed'oc, syab'an a jelanil eb'. 8 Alchajocab' vach' lolonel d'a Jehová a Diosal, ste tzalaj ed'oc, yuj chi' ix ach yac'och reyal yic tza ch'oxan yajalil. Te xajan chon̈ab' Israel tic yuj a Diosal chi', yujto snib'ej to ayn̈ej ec' jun chon̈ab' tic d'a masanil tiempo, yuj chi' ach yac'och sreyaloc, yic tzac'an reyal d'a svach'ilal yed' d'a stojolal, xchi ix reina chi'.

9 Ix lajvi chi' ix yac'an 100 quintal q'uen oro ix d'a vin̈ yed' jantac perfume yed' q'uen q'ueen te vach' yilji. Malaj juneloc nivan perfume chi' ix javi d'a Israel icha ix siej ix sreinail Sabá chi' d'a vin̈aj rey Salomón chi'.

10 An̈eja' pax eb' vin̈ vinac smunlaj d'a vin̈aj Hiram yed' eb' vin̈ smunlaj d'a vin̈aj Salomón chi', ix xid'ec' eb' vin̈ yic'cot q'uen oro d'a Ofir, ix yic'anpaxcot te' sándalo eb' vin̈ yed' q'uen q'ueen te vach' yilji. 11 A yed' te' sándalo chi' ix schec vin̈ rey chi' b'ojoc sb'eal stemplo Jehová yed' spalacio vin̈ b'achquiltac sq'uei yed' stitac. A yed' te' chi' ix sb'opax te' arpa vin̈ yed' salterio yic sc'an eb' tz'ac'an juntzan̈ yamc'ab' chi'. Malaj b'aj tz'ilchaj te' lajan yed' te' chi' d'a yol smacb'en Judá. 12 Ix el d'a sc'ol vin̈ rey chi' yac'an masanil tas ix sc'an ix sreinail Sabá chi'. Ch'oc pax yaj tas toxo ix yac' vin̈ sq'uexuloc tastac ix yic'cot ix. Ix lajvi chi', ix pax ix d'a schon̈ab' chi' yed' masanil eb' ajun yed' ix.

A sb'eyumal vin̈aj Salomón‘R’yed' snivanil yelc'ochi

(1R 10.14-29; 2Cr 1.14-17)

13 A q'uen oro scha' vin̈aj Salomón d'a junjun ab'il, 500 quintal q'ueen. 14 Ch'oc pax yaj q'uen syac' eb' chon̈vajum yed' pax q'uen oro, q'uen plata syac' eb' sreyal Arabia yed' eb' ayoch d'a yopisio d'a junjun macan̈ smacb'en Israel. 15 Ix schec vin̈ b'ochaj 200 nivac maclab' jul-lab', ayoch q'uen oro d'ay, ay am lajchaveoc libra q'uen oro ayoch d'a junjun. 16 Ix lajvi chi', ix schecanpax vin̈ b'ojoc 300 xo yunetac maclab' jul-lab' chi'. Ay am vaqueoc libra q'uen oro ix och d'a junjun. Axo d'a jun nivan pat scuchan Te te' yic Líbano ix yac'can vin̈. 17 Ix schecanpax vin̈ b'ojoc jun sc'ojnub' d'a sdespacho, ix ac'jioch q'uen oro te vach' d'ay, ix ac'jipaxoch marfil yelvanub'oc. 18 A jun c'ojnub' chi', vac tzol sq'ue sb'achquiltaquil sc'oochal. Aypaxem q'uen oro b'aj tz'em b'achan yoc vin̈ rey chi', yaman yaj yed' jun c'ojnub' chi'. Ayq'ue sc'ab' jun c'ojnub' chi' d'a junjun stz'eytac. B'ob'ilpaxoch yechel junjun noc' choj d'a junjun sc'ab' chi'. 19 Ay pax lajchavexo yechel noc' choj chi', junjun aycan d'a sn̈itac junjun sb'achquiltaquil chi'. Malaj junocxo rey b'oannac yic icha yic vin̈ chi'. 20 Masanil scopa vin̈ rey chi', nab'a oro yed' masanil yamc'ab' ay d'a jun nivan pat scuch Te te' yic Líbano. Malaj junoc yamc'ab' chi' plata, yujto a d'a stiempoal vin̈ rey chi', a q'uen plata chi' malaj yelc'och q'ueen. 21 A eb' schecab' vin̈ rey chi', sb'at eb' yed' eb' schecab' vin̈aj Hiram yed' juntzan̈ nivac barco icha te' sb'at d'a Tarsis. Oxe' ab'il sb'atcan eb' yic sb'at yic'ancot q'uen oro eb', q'uen plata, marfil, noc' chab'in yed' noc' pavo real.

22 A vin̈aj rey Salomón chi', ec'b'al sb'eyumal vin̈ yed' pax sjelanil vin̈ d'a yichan̈ masanil eb' rey d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 23 Masanil eb' vin̈ rey chi', ix javi eb' vin̈ d'a vin̈ yic tzul yilan eb' vin̈, ma tzul yab'an eb' vin̈ jantac sjelanil vin̈ ix ac'ji yuj Dios. 24 Masanil eb' chi' ix yic'cot silab' eb' d'a vin̈ d'a junjun ab'il: Aton q'uen plata, q'uen oro, pichul, yamc'ab' yic oval, perfume, noc' chej yed' noc' mula.

Ix sman carruaje vin̈aj Salomón yed' noc' chej

(1R 10.26-29; 2Cr 1.14-17)

25 Ay 4 mil spatil noc' chej yed' carruaje yic vin̈aj rey Salomón chi' yed' 12 mil noc' chej scuchan eb' soldado. Ay carruaje yed' noc' chej ayec' yed' eb' stan̈vumal vin̈ rey d'a Jerusalén, ay pax ayec' d'a juntzan̈xo chon̈ab'. 26 Ix yac' reyal vin̈ d'a yib'an̈ juntzan̈xo eb' vin̈ rey scotn̈ej d'a a' Éufrates, masanto sc'och d'a yol yic eb' filisteo, sc'och d'a smojonal Egipto. 27 A d'a Jerusalén chi', a q'uen plata icha comon q'ueen ix aj q'ueen yuj vin̈ rey chi'. Axo te' c'ute', lajan ix aj te' icha te' caltacte'al higo d'a yichtac vitz. 28 A noc' schej vin̈ rey chi', a d'a Egipto scot noc' yed' d'a juntzan̈xo nación.

A schamel vin̈aj rey Salomón

(1R 11.41-43)

29 A jantacto yab'ixal vin̈aj rey Salomón chi', ayic ix el yich masanto slajvub', tz'ib'ab'ilcan d'a ch'an̈ yuum vin̈aj Natán schecab' Dios yed' d'a ch'an̈ yic vin̈aj Ahías schecab' Dios aj Silo yed' d'a ch'an̈ b'aj tz'ib'ab'ilcan tas ix ch'oxji yil vin̈ schecab' Dios scuch Iddo yic tz'alji yuj vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat. 30 A vin̈aj Salomón chi', 40 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel, 31 axo yic ix cham vin̈, ix mucchaj vin̈ d'a schon̈ab' vin̈aj David smam vin̈. Ix lajvi chi' axo vin̈aj Roboam yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

10

Spojnac sb'a chon̈ab' Israel

(1R 12.1-24)

1 Ix b'at vin̈aj Roboam d'a chon̈ab' Siquem, yujto ata' ix smolb'ej sb'a eb' yetisraelal vin̈, yic tz'ac'jicanoch vin̈ reyal yuj eb'. 2 Ix c'och specal jun tic d'a vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat d'a Egipto, yuj chi' ix paxta vin̈, yujto ata' c'ochnaccan vin̈ ayic yelnac vin̈ elelal d'a vin̈aj Salomón. 3 Ix avtajcot vin̈aj Jeroboam chi' yuj eb' yetisraelal. Ayic ix javi vin̈, ix b'at vin̈ yed' eb' yic sb'at lolon eb' yed' vin̈aj Roboam chi'. Ix yalan eb' d'a vin̈ icha tic:

4 —A vin̈ a mam, yelxo te ya munlajel ayoch yuj vin̈ d'a quib'an̈. Axo ticnaic jun, iq'uel jab'oc munlajel ya ayoch d'a quib'an̈ tic, ol cac'n̈ejoch co b'a d'a yalan̈ a mandar, xchi eb'.

5 Ix tac'vi vin̈aj Roboam chi' d'a eb':

—Ato chab'ej tzul in eyilxi, sval d'ayex tas tz'aji, xchi vin̈ d'a eb'.

Yuj chi' ix pax eb' anima chi' smasanil. 6 Ix lajvi chi' ix sc'anb'an vin̈aj rey Roboam chi' d'a eb' vin̈ yichamtac vinaquil chon̈ab', aton eb' vin̈ munlajnac yed' vin̈aj Salomón smam vin̈ icha tic:

—¿Tas junoc pensar tzeyac' d'ayin? ¿Tas svutej tac'voc in b'a d'a juntzan̈ anima tic? xchi vin̈.

7 Ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—Tato vach'n̈ej ol utej a b'a d'a eb' anima tic, ol a c'anab'ajan a b'oan tas snib'ej eb' chi', tato vach' pax ol utoc a tac'vi d'a eb', ol yac'n̈ejoch sb'a eb' d'a yalan̈ a mandar d'a masanil tiempo, xchi eb' vin̈.

8 Palta maj schalaj yab' vin̈ tas ix yal eb' vin̈ ichamtac vinac chi'. Axo d'a juntzan̈ eb' vin̈ quelemtac junn̈ej q'uib'nac vin̈ yed'oc, ata' ix sc'anb'ej pax spensar vin̈ chi', aton eb' vin̈ ayoch d'a opisio yed' vin̈. 9 Ix sc'anb'an vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—¿Tas junoc pensar tzeyac' d'ayin a ex tic? ¿Tas svutej tac'voc in b'a d'a juntzan̈ anima tic? Snib'ej eb' sviq'uel jab'oc munlajel aycanoch d'a yib'an̈ eb' yuj vin̈ in mam, xchi vin̈.

10 Ix tac'vi juntzan̈ eb' vin̈ quelemtac vinac chi' icha tic:

—A eb' tz'alan chi' to tziq'uel jab'oc munlajel aycanoch d'a yib'an̈ eb' yuj vin̈ a mam chi', al d'a eb' icha tic: Tato ya munlajel b'aj ayex och yuj vin̈ in mam chi', a inxo pax tic, ec'alto syail b'aj ol ex vac'ochi. 11 Tato al ix yutej eyicatz vin̈ in mam chi', a inxo pax tic, ec'alto yalil ol vutej eyicatz chi'. Tato an̈ej noc' tz'uum ix yac'lab'ej vin̈ in mam chi' ex smac'ani, a inxo tic, a noc' tz'um ayoch q'ueen d'a sn̈i' ol vac'lab'ej d'ayex, xa chi d'a eb', xchi eb' vin̈.

12 Axo d'a schab'jial chi', ix jax vin̈aj Jeroboam yed' masanil eb' anima chi' d'a vin̈aj rey Roboam chi', icha ix aj yalan vin̈ d'a eb'. 13 Palta te chuc ix yutej vin̈ spacan d'a eb'. Maj sc'anab'ajej vin̈ tas ix yal eb' vin̈ yichamtac vinaquil chon̈ab' chi'. 14 A tas ix yal eb' vin̈ quelemtac vinac chi', a ix yal vin̈ d'a eb' icha tic: Tato al ix yutej eyicatz vin̈ in mam chi', a inxo tic, ec'alto ol vutej yalil eyicatz chi'. Tato an̈ej noc' tz'um ix yac'lab'ej vin̈ ex smac'ani, a inxo pax tic, a noc' tz'uum ayoch q'ueen d'a sn̈i' ol vac'lab'ej d'ayex, xchi vin̈. 15 Maj schalaj yab' vin̈ rey chi' tas ix yal eb' anima chi', yujto a Jehová ix ac'an sc'ulej vin̈ yic vach' tz'elc'och tas ix schec yal vin̈aj Ahías aj Silo d'a vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Nabat. 16 Ayic ix yilan masanil eb' anima chi' to maj scha yab' vin̈ rey chi', ix yalan eb' icha tic:

Man̈xalaj calan quic d'a yin̈tilal vin̈aj David yuninal vin̈aj Isaí.

Ch'oc yin̈til eb', ch'oc pax quin̈tilal.

Ex quetisraelal, con̈ paxec d'a co pat junjun on̈. Olxo yil sb'a eb' yin̈tilal vin̈aj David tic, xchi eb'.

A d'a jun rato chi' ix laj pax eb' d'a spat. 17-19 Ix lajvi chi', ix checjib'at vin̈aj Adoram yuj vin̈aj Roboam d'a eb' israel ix paxcan chi'. A vin̈aj Adoram chi' ay yopisio yilan eb' ac'b'il pural smunlaji. Ayic ix c'och vin̈ d'a eb' ix paxcan chi', ix julq'uenajcham vin̈ yuj eb'. Yuj chi' ix q'ue vin̈aj Roboam chi' d'a yol scarruaje, ix cot vin̈ elelal, ix javi vin̈ d'a Jerusalén. Icha chi' ix aj yelcan eb' israel chi' d'a yol sc'ab' eb' yin̈tilal vin̈aj David. Axon̈ej juntzan̈xo eb' cajan d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Judá b'aj ix yac' reyal vin̈.

11

1 Ayic ix javi vin̈aj Roboam chi' d'a Jerusalén, ix smolb'an 180 mil soldado vin̈, eb' sic'b'ilel d'a scal eb' yin̈tilal Judá yed' d'a scal eb' yin̈tilal Benjamín, yic sb'at eb' yac' oval d'a juntzan̈xo eb' yetisraelal chi', yic tz'ochxican eb' d'a yol sc'ab' vin̈ junelxo. 2 Palta ix yal Jehová d'a vin̈aj Semaías schecab' icha tic: 3 Al d'a vin̈aj Roboam yuninal vin̈aj Salomón sreyal Judá chi', yed' d'a masanil eb' israel cajan d'a yol yic Judá chi' yed' d'a eb' yic Benjamín 4 to a in sval icha tic: Man̈ eyac' oval yed' eb' eyetisraelal chi'. Meltzajan̈ec d'a e pat e masanil, yujto a in ix vaq'uelc'och jun tic, xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

Ayic ix yab'an eb' tas ix yal Jehová chi', ix pax eb' d'a spat junjun, majxo b'atlaj eb' yac' oval yed' vin̈aj Jeroboam, vin̈ ix och sreyaloc eb' ix pax chi'.

5-10 Ix cann̈ej vin̈aj Roboam chi' d'a Jerusalén, ix svach' b'oan smuroal juntzan̈ chon̈ab' vin̈, juntzan̈ ay d'a yol smacb'en Judá yed' Benjamín: Aton Belén, Etam, Tecoa, Bet-sur, Soco, Adulam, Gat, Maresa, Zif, Adoraim, Laquis, Azeca, Zora, Ajalón yed' Hebrón. 11 Vach' ix aj sb'ochajoch smuroal juntzan̈ chon̈ab' chi', ix yac'anoch eb' yajalil soldado vin̈ stan̈vej. Nivan ixim trigo, aceite yed' vino ix molchaj d'a juntzan̈ chon̈ab' chi'. 12 Ix yac'anpaxcan smaclab' jul-lab' vin̈ yed' q'uen lanza d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', yic syal scolan sb'a d'a oval. Icha chi' ix aj yochcan yopisio vin̈aj Roboam chi' d'a yol yic Judá yed' d'a yol yic Benjamín.

13 A eb' sacerdote yed' eb' levita, ix cot eb' d'a yol smacb'en Israel, yic syac'anoch sb'a eb' yed' vin̈aj Roboam chi'. 14 A eb' levita chi', ix yactejcan schon̈ab' eb' yed' lum b'aj sva noc' smolb'etzal noc' eb', ix javi eb' d'a Jerusalén yed' d'a juntzan̈xo chon̈ab' d'a yol yic Judá yic scajnaj eb' ta', yujto a vin̈aj Jeroboam yed' eb' tzac'anto ochnac reyal yuj vin̈ ix pechanel eb' d'a yopisio yac'an servil Jehová. 15 A vin̈aj Jeroboam chi', ix yac'och eb' comon anima vin̈ sacerdoteal yac'an servil comon dios, yic tz'och eb' ejmelal d'a juntzan̈ lugar chaan̈, d'a eb' enemigo yed' d'a juntzan̈ yechel vacax ix schec vin̈ b'ojoc. 16 Axo eb' ay d'a junjun yin̈tilal eb' israel to ayoch spensar yoch ejmelal d'a Jehová Dios, ix cot tzac'an eb' yed' eb' sacerdote yic Jehová chi' yed' eb' levita pax chi'. Ix javi eb' d'a Jerusalén chi', yic vach' syal yac'an silab' eb' d'a Jehová sDiosal eb' yed' smam yicham. 17 Yuj chi' ix tec'c'aj yopisio vin̈aj Roboam chi' d'a smacb'en Judá d'a oxe' ab'il, yujto an̈ej oxe' ab'il chi' ix sb'eyb'alej sb'eyb'al vin̈aj David yed' vin̈aj Salomón vin̈.

18 A vin̈aj Roboam chi', ix yic' ix Mahalat vin̈ yisil vin̈aj Jerimot yuninal vin̈aj David, a ix snun ix, aton ix Abihail yisil vin̈aj Eliab, yixchiquin vin̈aj Isaí. 19 A eb' yuninal vin̈aj Roboam yed' ix Mahalat chi', aton vin̈aj Jeús, vin̈aj Semarías yed' vin̈aj Zaham. 20 Ix yic'anpax ix Maaca vin̈, ix yisil vin̈aj Absalón. A eb' yuninal vin̈ yed' ix, aton vin̈aj Abías, vin̈aj Atai, vin̈aj Ziza yed' vin̈aj Selomit. 21 A vin̈aj Roboam chi', 18 eb' ix yetb'eyum vin̈ yed' 60 eb' ix schab'il yetb'eyum vin̈. 28 yuninal vin̈ yed' 60 eb' ix yisil. A ix Maaca chi', te xajan ix yuj vin̈ d'a yichan̈ juntzan̈xo eb' ix chi'.

22 Ix snib'ej vin̈ to a vin̈aj Abiam yune' ix Maaca chi' ix ochcan reyal sq'uexuloc, yuj chi' ix yac'och vin̈ vin̈ yajalil d'a scal juntzan̈xo eb' yuninal. 23 Vach' ix yutej vin̈ snaani, yuj chi' ix spucb'at eb' yuninal vin̈ chi' d'a juntzan̈ chon̈ab' ayoch smuroal d'a yol yic Judá chi' yed' d'a yol yic Benjamín. Tzijtum tas ix yac' vin̈ sva eb', tzijtum pax eb' ix yetb'eyum eb' vin̈ ix yac'och vin̈.

12

Ix ac'ji ganar Judá yuj vin̈aj Sisac

(1R 14.21-31)

1 Ayic toxo ix tec'c'aj yopisio vin̈aj Roboam chi' snaani, ix yactancan vin̈ sc'anab'ajan sc'ayb'ub'al Jehová yed' masanil eb' yetchon̈ab'. 2 Yujto pit ix yutej sb'a eb' d'a Jehová chi', yuj chi' ayic oye' ab'ilxo yoch vin̈aj Roboam chi' reyal, ix javi vin̈aj Sisac sreyal Egipto yac' oval d'a Jerusalén. 3 Ix javi vin̈ yed' mil 200 carruaje yic oval yed' pax 60 mil soldado ayq'ue d'a yib'an̈ chej yed' pax jantac eb' vin̈ soldado, man̈xo b'ischajb'enoc eb' vin̈. A eb' aj Libia, eb' aj Suca yed' eb' aj Etiopía ix cot yed' eb' aj Egipto chi'. 4 Ix ac'ji ganar juntzan̈ chon̈ab' ayoch smuroal d'a Judá yuj eb' masanto ix javi eb' d'a Jerusalén.

5 Yuj chi' ix c'och vin̈ schecab' Dios scuchan Semaías d'a yichan̈ vin̈aj Roboam chi' yed' d'a eb' ayoch yajalil d'a smacb'en Judá. Molanec' eb' d'a Jerusalén chi' yuj xivelal d'a vin̈aj Sisac chi'. Ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic:

—Icha tic ix aj yalan Jehová: Yujto ix in eyactejcani, yuj chi' toxo ix ex vactejcan d'a yol sc'ab' vin̈aj Sisac chi', xchi, xchi vin̈.

6 A eb' yajal yaj yed' vin̈ rey chi', emnaquilxon̈ej ix aj yojtacanel spitalil eb', ix yalan eb' icha tic:

—Smojton val icha chi' tzon̈ yutej Jehová chi', xchi eb'.

7 Ayic ix yilan Jehová to emnaquil ix yutej sb'a eb', ix yalanxi d'a vin̈aj Semaías chi' icha tic: Yujto emnaquil ix yutej sb'a eb', yuj chi' man̈ ol in satel eb', palta toxo val ol in col eb', man̈xo ol vac'lab'ej vin̈aj Sisac chi' yic svac'anb'at jantac yoval in c'ol d'a chon̈ab' Jerusalén chi'. 8 An̈ej b'ian to ol can eb' d'a yol sc'ab' vin̈aj Sisac chi', yic vach' ol nachajel yuj eb' to secojtac vac'ji servil d'a yichan̈ pax yac'ji servil eb' vin̈ sreyal juntzan̈xo ch'oc nacional, xchi Jehová.

9 Ix javi vin̈aj Sisac sreyal Egipto chi' yac' oval d'a Jerusalén chi'. Ix yic'anb'at jantac b'eyumal vin̈ sic'an d'a stemplo Jehová yed' d'a spalacio vin̈ rey chi'. Ix yic'anpaxb'at juntzan̈ maclab' jul-lab' vin̈, aton juntzan̈ nab'a oro b'ob'ilcan yuj vin̈aj rey Salomón. 10 Axo yed' q'uen bronce ix sb'o juntzan̈xo smaclab' jul-lab' vin̈aj Roboam chi' sq'uexuloc juntzan̈ nab'a oro chi', ix yac'ancan vin̈ d'a eb' stan̈van sti' spalacio vin̈ chi'. 11 Ayic sb'at vin̈ rey chi' juntac el d'a stemplo Jehová, syic'anb'at maclab' jul-lab' chi' eb'. Axo spaxta eb', syic'anxicanoch eb' d'a yed'tal b'aj stan̈vej chi'. 12 Yujto ix yac'xioch sb'a vin̈aj Roboam chi' d'a yol sc'ab' Jehová, yuj chi' ix och vaan yoval sc'ol Jehová chi' d'a yib'an̈ vin̈, maj satjiel-laj masanil chon̈ab' yuuj, yuj chi' vach' ix ajxican eb' aj Judá.

13 Ix yic'xi yip yopisio vin̈aj Roboam chi' d'a Jerusalén chi'. 41 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix schaanel yich vin̈ yac'an reyal. 17 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén, aton jun chon̈ab' chi' sic'b'ilel yuj Jehová d'a yol smacb'en eb' israel yic scajnaj ta'. Naama sb'i ix snun vin̈, aj Amón ix. 14 A tas ix sc'ulej vin̈, te chuc, yujto maj yac'och vin̈ d'a sc'ol sc'anab'ajan tas ix yal Jehová.

15 A jantacto yab'ixal vin̈aj Roboam chi', ayic ix el yich masanto d'a slajvub', tz'ib'ab'ilcan d'a yumal yuj vin̈aj Semaías yed' d'a yumal yic vin̈aj Iddo, aton eb' vin̈ schecab' Dios.

16 Ix yac'n̈ej oval vin̈aj Roboam yed' vin̈aj Jeroboam. Axo yic ix cham vin̈aj Roboam chi', ix mucji vin̈ d'a schon̈ab' vin̈aj David. Axo vin̈aj Abías yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

13

Ochnac vin̈aj Abías sreyaloc Judá

(1R 15.1-7)

1 Ayic 18 ab'ilxo yoch vin̈aj Jeroboam reyal d'a Israel, ix schaanel yich vin̈aj Abías yac'an reyal d'a Judá. 2 Oxe' ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Micaías sb'i ix snun vin̈, yisil ix vin̈aj Uriel aj Gabaa.

Ix yac' oval vin̈aj Abías chi' yed' vin̈aj Jeroboam. 3 A vin̈aj Abías chi', ix b'at vin̈ yed' 400 mil eb' vin̈ soldado te tec'an, te jelan pax eb' vin̈ d'a oval, aton eb' vin̈ sic'b'ilel yuj vin̈. Axo vin̈aj Jeroboam chi', ix cot pax vin̈ yed' 800 mil eb' soldado sic'b'il pax el yuj vin̈. 4 Ix b'at vin̈aj Abías chi' d'a lum jolom vitz Zemaraim d'a yol yic Efraín, ix yalan vin̈ icha tic: Ach Jeroboam yed' masanil israel ayec' ed'oc, ab'ec: 5 ¿Tom man̈ eyojtacoc to a Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic ix ac'ancan jun opisio tic d'a vin̈aj David yed' d'a eb' yin̈tilal d'a juneln̈ej, yic syac'an reyal, jun trato max yal-laj sq'uexchaji? 6 Axo vin̈aj Jeroboam chi', vin̈ yuninal vin̈aj Nabat, schecab' vin̈aj Salomón, ix och vin̈ ajc'olal d'a vin̈ yajalil chi'. 7 Ix yac'anoch sb'a juntzan̈ jaragana vinac chuc spensar yed' vin̈, ix yac'an oval vin̈ yed' vin̈aj Roboam yuninal vin̈aj Salomón. Yujto unin vinacto vin̈aj Roboam chi', manta val spensar vin̈, yuj chi' maj yal stec'b'an sb'a vin̈ d'a yichan̈ eb'. 8 A ticnaic jun, a e naani to ol yal eyac'an oval qued' a on̈ yin̈til on̈ vin̈aj David tic, ac'b'il jun opisio tic d'ayon̈ yuj Jehová. An̈ej yujto nivan e b'isul, eyed'nac pax juntzan̈ yechel vacax nab'a oro ix schec b'ojoc vin̈aj Jeroboam chi', yic tz'och e diosaloc, yuj juntzan̈ chi' ol eyac' ganar e naani. 9 Ix e pechpaxel eb' sacerdote yic Jehová, eb' yin̈tilal vin̈aj Aarón yed' eb' levita. Ix e comon sic'anoch eb' sacerdote icha sb'eyb'al juntzan̈xo ch'oc nacional. Yaln̈ej mach sjavi yed' junoc noc' quelem vacax yed' ucvan̈oc noc' ch'ac calnel, a jun chi' tz'ochcan sacerdoteal d'a juntzan̈ e diosal man̈ diosoc chi'. 10 Palta a on̈xo tic, malaj b'aj ix cactejcan Jehová co Diosal. A eb' sacerdote ayoch yac' servil Jehová d'a co cal, aton eb' yin̈tilal vin̈aj Aarón yed' juntzan̈xo eb' levita scolvaj yed' eb'. 11 Aton eb' chi' sn̈usantz'a silab' yed' incienso d'a Jehová d'a junjun q'uin̈ib'alil yed' d'a junjun yemc'ualil. Syac'anpaxem ixim pan eb' te vach' d'a sat mexa ayoch oro d'ay d'a yichan̈ Jehová, syac'anpaxoch sc'ac'al candil eb' nab'a oro d'a junjun yemc'ualil. A on̈ tic sco c'anab'ajej val icha tas syal Jehová co Diosal, palta a exxo tic, ix eyiq'uel e b'a d'ay. 12 A Dios ayoch qued'oc, a eb' sacerdote, listaxo yaj eb' spu'an q'uen strompeta yic scac'an oval eyed'oc. Ex vetisraelal, man̈ eyac' oval yed' Jehová co Diosal yed' eb' co mam quicham, yujto man̈ ol eyac'laj ganar, xchi vin̈aj Abías chi' d'a eb'.

13 Palta axo vin̈aj Jeroboam, toxo ix yal vin̈ d'a nan̈al eb' soldado to a d'a spatic eb' soldado yic Judá scot eb', axo nan̈alxo eb' scan d'a yichan̈ eb' yic Judá chi'. 14 Axo ix yilanb'at eb' yic Judá chi' to vanxo sjavi eb' soldado d'a spatic eb' yed' d'a yichan̈ eb', yuj chi' ix tevi eb' d'a Jehová, ix spu'an q'uen strompeta eb' sacerdote. 15 Ayic ix el yav eb' yic Judá chi' yic oval, axo Dios ix ac'an och vin̈aj Jeroboam chi' yed' masanil eb' yetisraelal d'a yol sc'ab' vin̈aj Abías sreyal Judá chi'. 16 Icha chi' ix aj yel lemnaj eb' israel d'a eb' yic Judá chi'. 17 A vin̈aj Abías chi' yed' eb' soldado, te nivan anima ix smilcham eb'. 500 mil soldado yic Israel sic'b'il yajel ix chami. 18 Yuj chi' emnaquilxon̈ej ix yutej sb'a eb' israel d'a jun tiempoal chi'. Axo eb' yic Judá chi', ix yac' ganar eb' d'a yib'an̈ eb', yujto ix yac'och Jehová eb' yipoc sc'ool, aton sDiosal eb' yed' eb' smam yicham. 19 Ix b'at eb' soldado vin̈aj Abías chi' d'a spatic eb' yic vin̈aj Jeroboam chi', ix yic'ancanec' juntzan̈ schon̈ab' vin̈aj Jeroboam chi' eb', aton Betel, Jesana yed' Efraín yed' yaldeail junjun. 20 A vin̈aj Jeroboam chi', majxo yic'laj yip yopisio vin̈ chi' yacb'an pitzan vin̈aj Abías chi'. Axo Jehová ix ic'anel sq'uinal vin̈aj Jeroboam chi', ix cham vin̈. 21 Ix yic' val yip yopisio vin̈aj Abías chi'. 14 eb' ix yetb'eyum vin̈, 22 eb' yuninal vin̈ yed' 16 eb' ix yisil. 22 A jantacto yab'ixal vin̈aj Abías chi' yed' tastac sc'ulejnac vin̈, aycan d'a yumal ix stz'ib'ejcan vin̈aj Iddo schecab' Dios.

14

Ochnac vin̈aj Asa reyal d'a Judá

(1R 15.8-12)

1 Ayic ix cham vin̈aj Abías chi', ix mucji vin̈ d'a schon̈ab' vin̈aj David. Axo vin̈ yuninal vin̈ scuch Asa ix ochcan reyal sq'uexuloc d'a Judá. Ayic ayoch vin̈aj Asa chi' reyal, lajun̈e' ab'il man̈xa oval ix yac'a'.

2 Masanil tas ix sc'ulej vin̈aj Asa chi', vach'n̈ej, te tojol d'a yichan̈ Jehová Dios. 3 Yujto ix schec vin̈ ic'chajel masanil altar yic scomon diosal eb' ch'oc nacional yed' juntzan̈ lugar yic ejmelal b'ajtac chaan̈. Ix schecan vin̈ mac'chajpoj juntzan̈ q'uen q'ueen ay yelc'och d'a eb', ix schecan vin̈ mac'chajpoj te' yechel Asera. 4 Ix yalanpax vin̈ d'a eb' ay d'a yol smacb'en to syac' val och sb'a eb' d'a yol sc'ab' Jehová sDiosal eb' yed' eb' smam yicham. Yovalil sc'anab'ajej sc'ayb'ub'al yed' schecnab'il Jehová chi' eb'. 5 An̈ejtona' ix schecan vin̈ ic'chajel juntzan̈ lugar yic ejmelal b'ajtac chaan̈ d'a yol yic Judá chi'. Ayic ayoch vin̈aj Asa chi' reyal, malajn̈ej oval.

6 A Jehová ix ac'an junc'olal d'a scal eb', malaj b'aj ix yac' oval eb', yuj chi' ix schec vin̈aj Asa chi' b'ochajq'ue juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Judá chi', ix laj och smuroal. 7 Ix yalan vin̈ d'a masanil eb' anima icha tic: Co b'oecq'ue juntzan̈ chon̈ab' tic, tz'ochpax smuroal d'a spatictac. Sco b'oanpax b'aj stan̈vej eb' soldado d'a yib'an̈ smuroal chi' yed' spuertail tz'ec' c'atan q'uen hierro syamnub'oc, yujto ayec' co chon̈ab' tic d'a yol co c'ab'. Icha chi' yaji yujto sco c'anab'ajej Jehová co Diosal. A' ix ac'an junc'olal d'a co cal yed' masanil eb' ay d'a co lac'anil tic, xchi vin̈. Yuj chi' te vach' ix aj sb'oelc'och munlajel chi'.

8 A vin̈aj Asa chi', ay 300 mil soldado vin̈, yed'nac smaclab' jul-lab' eb' vin̈ yed' pax slanza eb' vin̈. Ay pax 280 mil eb' vin̈ yin̈tilal Benjamín, yed'nac pax smaclab' jul-lab' eb' vin̈ yed' sjul-lab'. Masanil eb' vin̈ soldado chi', te jelan eb' vin̈. 9 Ix cot vin̈aj Zera sreyal Etiopía yed' jun millón soldado yed' 300 carruaje yic oval, ix javi eb' d'a Maresa. 10 Ix b'at vin̈aj rey Asa chi', ix schalan sb'a vin̈ yed' eb' d'a lum pan̈an yic Sefata d'a slac'anil Maresa chi'. Ata' ix c'och vin̈ yac' oval yed' vin̈aj Zera chi'. 11 Ix tevi vin̈aj Asa chi' d'a Jehová Dios icha tic: Mamin Jehová, a ach tic lajann̈ej tz'aj a colvaj d'a eb' nivan sb'isul yed' d'a eb' jayvan̈n̈ej. Yuj chi' Mamin, colvajan̈ qued'oc yujto tzach cac'och yipoc co c'ool. Yuj chi' val d'a a b'i tzon̈ javi cac' oval yed' juntzan̈ soldado tic. A ach tic, co Diosal ach, ch'oxeli to malaj mach syal stec'b'an sb'a d'a ichan̈, xchi vin̈.

12 Yuj chi' ix colvaj Jehová chi' yed' vin̈ yed' eb' aj Judá. Ix ac'ji ganar eb' etíope chi' yuj eb', ix el lemnaj eb' d'a eb'. 13 Ix b'at vin̈aj Asa chi' yed' eb' soldado d'a spatic eb', masanto ix c'och eb' d'a Gerar. Ix ac'ji ganar masanil eb' etíope chi', man̈xa junoc eb' ix cani, majxo yal-laj stec'b'an sb'a eb' d'a yichan̈ Jehová yed' d'a eb' soldado. Pilan ix yiq'uec' masanil tastac yed'nac eb' ajc'ol eb' soldado vin̈aj Asa chi'. 14 Ix yac'anpax oval vin̈ yed' juntzan̈ chon̈ab' ay d'a slac'anil Gerar chi'. Ix yac' ganar juntzan̈ chon̈ab' chi' vin̈, yujto ix och jun xivc'olal d'a eb' yuj Jehová. Ix yac' ganar masanil juntzan̈ chon̈ab' chi' eb' aj Judá chi'. Jantac b'eyumal ay d'a juntzan̈ chon̈ab' chi' ix yic'n̈ejcot eb'. 15 Ix och pax eb' b'aj molan noc' molb'etzal noc', jantac noc' calnel yed' noc' camello ix yic'cot eb' ayic ix meltzaj eb' d'a Jerusalén.

15

Ix sq'uex sb'eyb'al eb' anima yuj vin̈aj Asa

(1R 15.13-15)

1 A jun vin̈ scuchan Azarías yuninal vin̈aj Obed, ix och Yespíritu Dios d'a vin̈, 2 ix elta vin̈ scha' vin̈aj Asa chi', ix yalan vin̈ icha tic d'a vin̈: Mamin Asa, ab' tas ol val d'ayach yed' d'a e masanil ex vetchon̈ab' aj Judá yed' ex yin̈tilal Benjamín: A Jehová ayoch qued'oc tato ayon̈ och tzac'an yuuj. Tato an̈ej d'ay tzon̈ tevi, ol tac'vocn̈ej d'ayon̈, palta tato ol cactejcan jun, ol on̈ yactejpaxcani. 3 Nivanxo tiempo to man̈xooc Dios te yel ayoch qued'oc, man̈xa eb' sacerdote tz'ac'an c'ayb'ub'al, man̈xa ley. 4 Axo ix javi yaelal d'a quib'an̈, ix cac'anxioch co b'a d'a yol sc'ab' Jehová co Diosal, ix on̈ scolanxi. 5 Ayic mantzac cac'och co b'a d'a yol sc'ab' chi', man̈xalaj junoc mach junc'olal sb'eyeq'ui, yujto te nivan yaelal ayoch d'a yib'an̈ masanil anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 6 Ay eb' anima ix laj satlajel sb'a, ay pax juntzan̈ chon̈ab' ix satanel juntzan̈xo chon̈ab', yujto a Dios ix ac'an somchaj eb' yuj juntzan̈ nivac yaelal chi'. 7 Palta a ex tic, tec'an tzeyutej e b'a, man̈ eyac' chab'ax e c'ool, yujto a Jehová ol pactzitan e munlajel tic, xchi vin̈ d'a eb'.

8 Ayic ix yab'an vin̈aj Asa tas ix yal vin̈ schecab' Dios chi', ix stec'b'an val sb'a vin̈. Ix schecan vin̈ ic'chajel masanil juntzan̈ comon dios yajb'entac d'a yichan̈ Jehová ay d'a yol smacb'en Judá, d'a yol yic Benjamín yed' d'a yoltac juntzan̈ chon̈ab' ix yiq'uec' vin̈ d'a tzalquixtac d'a yol yic Efraín. Ix schecan vin̈ b'ochajxi jun altar ay d'a yamaq'uil stemplo Jehová. 9 Ix lajvi chi', ix smolb'an masanil anima vin̈, eb' ay d'a yol yic Judá chi', d'a yol yic Benjamín yed' juntzan̈xo eb' cotnac d'a yol yic Efraín, d'a yol yic Manasés yed' d'a yol yic Simeón, aton eb' javinac cajan d'a scal eb', yujto tzijtum eb' cajan d'a yol smacb'en vin̈aj Jeroboam ix javi cajan d'a yol smacb'en Judá yujto ix yil eb' to ayoch Jehová Dios yed' vin̈aj Asa chi'.

10 Axo d'a yoxil ujal yic 15 ab'ilxo yoch vin̈aj Asa chi' reyal, ix smolb'an sb'a masanil eb' d'a Jerusalén. 11 A d'a jun c'u chi', ix yac' silab' eb' d'a Jehová. 700 noc' vacax yed' 7 mil noc' calnel ix yac' eb'. Aton noc' chi' ix yic'canec' eb' d'a eb' ajc'ool d'a oval. 12 Ata' ix yac' sti' eb' to an̈ej Jehová sDiosal eb' yed' eb' smam yicham, ol yac' servil eb' yed' smasanil sc'ool. 13 Ix yac' pax sti' eb', tato ay mach to man̈oc Jehová Dios syac' servil, vach'chom icham anima, ma unin, vinac, ma ix, yovalil schami. 14 Ix el yav eb' yuj tzalajc'olal ayic ix yac'an sti' eb' d'a Jehová, ix spu'an q'uen strompeta eb' yed' noc' ch'aac. 15 Masanil eb' ay d'a smacb'en Judá chi' ix tzalaj val eb' yuj b'aj ix yac' sti' chi' d'a smasanil sc'ool, ix el val d'a sc'ol eb' yac'an servil Jehová. Yuj chi' ix colvaj Jehová chi' yed' eb', junc'olal ix aj eb' yed' masanil chon̈ab' ay d'a slac'anil.

16 An̈ejtona', ix yic'anel yopisio ix Maaca vin̈aj Asa chi', aton ix snun chichim vin̈, yujto ix schec ix b'ojoc jun yechel Asera te yajb'entac d'a yichan̈ Jehová. A vin̈aj Asa chi' ix checan mac'jipoj jun yechel chi', choc' ix aji. Ix schecan vin̈ n̈usjitz'a d'a sti' a' Cedrón. 17 Vach'chom maj yiq'uel juntzan̈ lugar vin̈ yic ejmelal b'ajtac chaan̈ d'a Israel, palta c'anab'ajumn̈ej ix yutej sb'a vin̈ d'a Jehová. 18 Ix yac'anoch masanil q'uen oro yed' q'uen plata vin̈ d'a yol templo, aton q'uen ac'b'il d'a Jehová yuj vin̈ yed' smam. 19 Malajn̈ej oval ix ochi, masanto yic 35 ab'ilxo yoch vin̈ reyal.

16

A strato vin̈aj Asa yed' vin̈aj Ben-adad

(1R 15.16-22)

1 Ayic 36 ab'ilxo yoch vin̈aj Asa reyal, ix cot vin̈aj Baasa sreyal Israel yac' oval d'a Judá. Ix schaanel yich vin̈aj Baasa chi' sb'oanoch smuroal chon̈ab' Ramá yic smacan b'e vin̈ yic man̈xa mach sc'och d'a yol yic Judá chi'. 2 Yuj chi' ix yiq'uelta masanil q'uen oro yed' q'uen plata vin̈aj rey Asa chi' d'a stemplo Jehová yed' q'uen ay d'a spalacio vin̈, ix yac'anb'at q'uen vin̈ d'a vin̈aj Ben-adad sreyal Siria cajan d'a Damasco. Ix yalanb'at vin̈ icha tic: 3 Co b'o junoc co trato, icha yutejnac sb'a eb' vin̈ co mam. Tic svac'b'at q'uen oro yed' q'uen plata d'ayach. Ac' lajvoc a trato yed' vin̈aj Baasa sreyal Israel, yic vach' tz'och vaan vin̈ yac'an oval d'ayin, xchib'at vin̈aj Asa chi'.

4 Ix scha sc'ol vin̈aj Ben-adad tas ix yal vin̈aj rey Asa chi', yuj chi' ix schecancot juntzan̈ eb' soldado vin̈ yed' eb' yajalil yic scot eb' yac' oval d'a juntzan̈ chon̈ab' yic Israel. Ix yac'an ganar chon̈ab' Ijón eb', chon̈ab' Dan, chon̈ab' Abel-naim yed' juntzan̈ chon̈ab' b'aj sic'chajcan ixim trigo d'a yol yic Neftalí. 5 Ayic ix yab'an jun chi' vin̈aj Baasa chi', ix yactan vin̈ sb'oanq'ue Ramá chi' yuj scolan schon̈ab'. 6 Ix yic'anb'at masanil anima vin̈aj rey Asa chi', aton eb' ay d'a yol yic Judá, ix b'at yic'ancot q'uen q'ueen eb' yed' te te' toxo ix smolb'ej vin̈aj Baasa b'aj van sb'oanq'ue Ramá chi'. Axo yed' juntzan̈ chi' ix sb'oq'ue smuroal chon̈ab' Geba yed' chon̈ab' Mizpa eb'.

7 A d'a jun tiempoal chi', ix javi jun vin̈ schecab' Dios scuchan Hanani d'a vin̈aj rey Asa chi', ix yalan vin̈ icha tic: A eb' soldado yic Siria ix ac'och yipoc a c'ool, man̈oc Jehová, yuj chi' toxo ix el eb' d'a yol a c'ab'. 8 ¿Tom maxtzac a nacoti ayic yac'annac oval eb' aj Etiopía yed' eb' aj Libia ed'oc? Man̈xo jantacoc eb' soldado, noc' chej yed' jantac carruaje yic oval yed'nac eb', palta ac'nac ganar eb' yuj Jehová, yujto a ac'nacoch yipoc a c'ool. 9 Yujto a Jehová syiln̈ej masanil tas tzuji d'a yolyib'an̈q'uinal tic, sch'oxan spoder d'a eb' tojol syutej spensar d'ay, tato syac'och eb' yipoc sc'ool sic'lab'il. Axo ticnaic, a jun tas ix a c'ulej tic, lajan val icha sc'ulej junoc anima malaj spensar. Yuj chi', a ticnaic yed' ol b'eyn̈ej tiempo, ayn̈ej eb' ol ac'an oval ed'oc, xchi vin̈ schecab' Dios chi' d'a vin̈.

10 Ix cot yoval vin̈aj rey Asa chi' sic'lab'il d'a vin̈ schecab' Dios chi', ix schecan vin̈ ac'chajoch vin̈ d'a preso. An̈eja' d'a jun tiempoal chi', tzijtum eb' d'a yol chon̈ab' chi' ix ac'jioch syaelal yuj vin̈.

A schamel vin̈aj rey Asa

(1R 15.23-24)

11 A jantacto yab'ixal vin̈aj rey Asa, ayic ix el yich masanto ix lajvi, aycan b'aj tz'ib'ab'ilcan yab'ixal eb' sreyal Judá yed' eb' sreyal Israel. 12 Ayic 39 ab'ilxo yoch vin̈ reyal, ix och jun ilya te ov d'a yoc vin̈, palta maj sna sb'a sc'ol vin̈ yuj jun yaelal chi', man̈oc d'a Jehová ix yal sb'a vin̈, palta to a d'a eb' an̈tum b'aj ix b'at vin̈. 13 Ayic ix tz'acvi 41 ab'il yoch vin̈ reyal, ix cham vin̈. 14 Ix mucji vin̈ b'aj ix schec b'ojoc yed'tal d'a schon̈ab' vin̈aj David. Nivan perfume ix yac'och eb' d'a yib'an̈ b'aj ix b'achchaj snivanil vin̈, ix och pax masanil macan̈il tas suc'uq'ui sjab' d'a vin̈, aton tas te vach' yaj sb'oi. Ix yac'anoch jun nivan c'ac' eb' yic sch'oxanel eb' to nivan yelc'och vin̈ d'a sat eb'.

17

Ochnac vin̈aj Josafat reyal

1 Axo vin̈aj Josafat yuninal vin̈aj Asa chi' ix och reyal. Ix stec'b'ej sb'a vin̈ d'a yichan̈ Israel. 2 Ix yac'och eb' soldado vin̈ d'a juntzan̈ chon̈ab' ayoch smuroal d'a yol yic Judá. Ix aj eb' soldado d'a masanil yol smacb'en Judá chi' yed' d'a juntzan̈ chon̈ab' ay d'a yol yic Efraín, aton juntzan̈ yic'naccanec' vin̈aj Asa smam vin̈.

3 Ix och val Jehová yed' vin̈aj Josafat chi', yujto a tas sb'eyb'alejnac vin̈aj David smam yicham vin̈ d'a sb'ab'elal, a chi' ix sb'eyb'alej vin̈. Maj yac'laj servil juntzan̈ yechel Baal vin̈, 4 palta to a Jehová sDiosal smam yicham vin̈ ix yac' servil, ix sc'anab'ajej val schecnab'il Dios chi' vin̈. Man̈oc sb'eyb'al eb' ay d'a chon̈ab' Israel ix sb'eyb'alej vin̈. 5 Yuj chi' a Jehová ix ac'an val tec'c'aj vin̈ d'a yopisio chi'. Masanil eb' aj Judá chi', ix siej tastac eb' d'a vin̈, yuj chi' ix te q'uechaan̈ sb'eyumal vin̈, te nivan ix aj yelc'och vin̈. 6 Ix yac' val och vin̈ d'a sc'ol sb'eyb'alan sc'ayb'ub'al Jehová, ix schecan vin̈ ic'chajel juntzan̈ yic ejmelal b'ajtac chaan̈ yed' masanil juntzan̈ yechel Asera d'a yol smacb'en Judá chi'.

7 Ayic yoxil ab'ilxo yoch vin̈ reyal chi', ix schecanb'at juntzan̈ eb' vin̈ sat yajal vin̈: Aton vin̈aj Ben-hail, vin̈aj Abdías, vin̈aj Zacarías, vin̈aj Natanael yed' vin̈aj Micaías yic sc'ayb'aj masanil eb' anima yuj eb' vin̈ d'a sc'ayb'ub'al Jehová d'a yol smacb'en Judá chi'. 8 Ix b'atpax juntzan̈ eb' vin̈ levita tic yed' eb' vin̈: Aton vin̈aj Semaías, vin̈aj Netanías, vin̈aj Zebadías, vin̈aj Asael, vin̈aj Semiramot, vin̈aj Jonatán, vin̈aj Adonías, vin̈aj Tobías yed' vin̈aj Tobadonías, yed' pax eb' vin̈ sacerdote, aton vin̈aj Elisama yed' vin̈aj Joram. 9 Ix checjib'at eb' vin̈ yed' ch'an̈ yumal sc'ayb'ub'al Jehová, yic sb'at c'ayb'aj eb' anima d'a masanil chon̈ab' d'a yol yic Judá chi' yuj eb' vin̈.

10 Yuj chi', masanil anima d'a juntzan̈ nación d'a slac'anil Judá chi', ix xiv eb' d'a Jehová, majxo stec'b'ej sb'a eb' yac'an oval yed' vin̈aj Josafat chi'. 11 Axo ix aji, ay eb' filisteo ix ic'ancot tas yic siej eb' d'a vin̈aj Josafat chi', ix yic'paxcot q'uen plata eb', icha q'uen tumin tz'ac'jioch d'a yib'an̈ eb' yac'ani. Yed' pax eb' árabe, ix yic'cot 7 mil 700 noc' ch'ac calnel eb', icha pax chi' sb'isul noc' chiva ix yic'cot eb'.

12 Icha val chi' ix aj yic'an yip yopisio vin̈aj Josafat chi'. Ix schecan vin̈ b'ochajq'ue juntzan̈ chon̈ab' tz'och smuroal d'a yol smacb'en Judá chi' yed' juntzan̈ chon̈ab' b'aj sic'chajcan tastac svaji. 13 Man̈ jantacoc tas svaji sic'an yuj vin̈ d'a masanil yol smacb'en Judá chi', ay pax eb' soldado te jelan ayec' d'a Jerusalén. 14 Aton sb'i eb' vin̈ yajal yaj d'a eb' soldado tic icha syal yin̈tilal eb' vin̈:

A vin̈aj Adnas yajal yaj d'a 300 mil soldado te jelan d'a yin̈tilal Judá. 15 Axo vin̈aj Johanán yajal yaj d'a 280 mil soldado. 16 Axo vin̈aj Amasías yuninal vin̈aj Zicri, ix el val d'a sc'ol vin̈ yac'anoch sb'a yac'an servil Jehová, a vin̈ yajal yaj d'a 200 mil soldado te jelan.

17 Axo vin̈aj Eliada yajal yaj d'a eb' soldado yin̈tilal Benjamín, aton eb' te jelan d'a oval, 200 mil sb'isul eb', yed'nac sjul-lab' eb' yed' maclab' jul-lab' chi'. 18 Axo vin̈aj Jozabad yajal yaj d'a 180 mil soldado lista yaj yed' syamc'ab' yic oval. 19 Masanil eb' tic ayoch eb' d'a yalan̈ smandar vin̈ rey chi'. Man̈ ayoc ochlaj eb' ay d'a juntzan̈ chon̈ab' ayoch smuroal d'a yol yic Judá stz'acub'oc eb' tic.

18

A slolonel vin̈aj Micaías d'a yib'an̈‘R’vin̈aj Acab

(1R 22.1-40)

1 A vin̈aj Josafat chi', ix te aj sb'eyumal vin̈, ix te b'inaj vin̈. Axo ix yisil vin̈aj Acab sreyal Israel ix och yalib'oc vin̈.

2 Ix ec' jaye' ab'il, ix b'at vin̈ d'a Samaria yil vin̈aj Acab chi'. Tzijtum noc' calnel yed' noc' vacax ix schec vin̈aj Acab chi' miljocchamoc yic tz'och q'uin̈ yujto ix c'och vin̈aj Josafat yed' eb' ajun yed'oc. Ix yalan vin̈aj Acab chi' d'a vin̈ to tz'och vin̈ yed' vin̈ yic syac'an oval vin̈ yed' chon̈ab' Ramot d'a yol yic Galaad. 3 Ix yalan vin̈aj Acab chi' d'a vin̈aj Josafat chi' icha tic:

—¿Mamax yal a c'ol tzach och ved'oc yic scac'an oval d'a chon̈ab' Ramot d'a yol yic Galaad? xchi vin̈.

Ix tac'vi vin̈aj Josafat chi':

—A in tic ol in b'at ed'oc yed' masanil eb' vin̈ in soldado d'a oval chi'. 4 Palta ayic manto on̈ b'ati, co c'anb'ej tas xchi Jehová, xchi vin̈.

5 Yuj chi' ix schec vin̈ sreyal Israel chi' molb'aj masanil eb' vin̈ syaloch sb'a schecab'oc Dios, 400 sb'isul eb' vin̈ smasanil. Ix sc'anb'an vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—¿Tzam cac' oval d'a Ramot d'a yol yic Galaad, ma to maay? xchi vin̈.

Ix tac'vi eb' vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—Ac' oval chi', yujto a Dios ol ac'anoch d'a yol a c'ab', xchi eb' vin̈.

6 Palta ix yalan vin̈aj Josafat chi' icha tic:

—¿Mama junoc vin̈ schecab' Jehová d'a tic yic sco c'anb'ej pax d'a vin̈? xchi vin̈.

7 Ix tac'vi vin̈ sreyal Israel chi' d'a vin̈ icha tic:

—Ay jun vin̈ d'a tic, syal sc'anb'an vin̈ d'a Jehová cuuj, aton vin̈aj Micaías yuninal vin̈aj Imla. Palta tzin chac val jun vinac chi', yujto malaj juneloc ay jab'oc tas vach' syal vin̈ d'ayin, chucn̈ej tas syal vin̈, xchi vin̈. Palta ix yalanxi vin̈aj Josafat chi':

—Man̈ al jun chi', xchi vin̈.

8 Ix lajvi chi', ix yavtancot jun vin̈ schecab' vin̈ sreyal Israel chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈:

—B'at avtejcot vin̈aj Micaías yuninal vin̈aj Imla d'a elan̈chamel, xchi vin̈.

9 A eb' vin̈ rey chi' schavan̈il, ayoch spichul eb' vin̈ yic sreyal yuuj, c'ojanem eb' vin̈ d'a sc'ojnub' b'aj tz'ochc'och anima d'a yol chon̈ab' Samaria. Ayec' masanil eb' vin̈ syaloch sb'a schecab'oc Dios chi' d'a yichan̈ eb' vin̈. 10 A vin̈aj Sedequías yuninal vin̈aj Quenaana, ay juntzan̈ q'ueen icha noc' ch'aac ix sb'o vin̈, te chaan̈ ix yal vin̈ icha tic: A Jehová tz'alan icha tic: A yed' juntzan̈ ch'aac tic ol ac' oval yed' eb' sirio, masanto ol lajvoquel eb' smasanil, xchi vin̈ d'a vin̈aj Acab chi'.

11 Ix yalanpax masanil eb' vin̈ syaloch sb'a checab'oc Dios chi' d'a vin̈ rey chi' icha tic: Ochan̈ ac' oval yed' Ramot d'a yol yic Galaad chi', ol ac' ganar, yujto a Jehová ol ac'anoch d'a yol a c'ab', xchi eb' vin̈.

12 A vin̈ checab' ix b'at avtancot vin̈aj Micaías chi', ix yal vin̈ d'a vin̈aj Micaías chi' icha tic:

—Masanil eb' vin̈ schecab' Dios, vach'n̈ej ix yutej eb' vin̈ yalan d'a vin̈ rey chi'. Yuj chi' sval d'ayach, icha ix yutej eb' vin̈ yalan chi', icha pax chi' tzutej alani, vach'n̈ej ol utej alani, xchi vin̈.

13 Ix tac'vi vin̈aj Micaías chi' icha tic:

—Svac' in ti' d'a Jehová to an̈ej tas ol yal d'ayin, a' ol vala', xchi vin̈.

14 Ix c'och vin̈aj Micaías chi' d'a yichan̈ vin̈ rey chi', ix sc'anb'an vin̈ rey chi' d'a vin̈ icha tic:

—Micaías ¿tzam yal cac'an oval yed' chon̈ab' Ramot d'a yol yic Galaad, mato maay? xchi vin̈.

Ix stz'acan yal vin̈aj Micaías chi' icha tic:

—Ixic ac' oval chi', ol ac' ganar, yujto ol ac'chajoch jun chon̈ab' chi' d'a yol a c'ab', xchi vin̈.

15 Palta ix yalan vin̈ rey chi' icha tic:

—Tzijtum elxo ix val d'ayach to tzac' a ti' to an̈ej tas yel tzal d'ayin d'a sb'i Jehová, xchi vin̈.

16 Ix yalan vin̈aj Micaías chi' icha tic:

Ix vil masanil eb' soldado israel, toxon̈ej sacleminac ix ajcanb'at eb' d'a jolomtac vitz icha noc' calnel man̈xalaj stan̈vumal. Yuj chi' ix yal Jehová d'ayin icha tic:

A juntzan̈ anima tic, man̈xalaj yajalil eb', junc'olalocab' smeltzaj junjun eb' d'a spat, xchi Jehová, xchi vin̈.

17 Yuj chi' ix yal vin̈ sreyal Israel chi' d'a vin̈aj Josafat chi' icha tic:

—Inaton val sval d'ayach, to a jun vinac tic malaj b'aj syal jab'oc tas vach' vin̈ d'ayin, te chucn̈ej tas syal vin̈, xchi vin̈.

18 Ix yalanxi vin̈aj Micaías chi' icha tic:

—Ab' val tas syal Jehová d'ayach: Ix vila' c'ojanem Jehová d'a sdespacho, masanil eb' ángel d'a satchaan̈ lin̈jab'och d'a spatic yichan̈. 19 Ix sc'anb'an Jehová chi' icha tic: ¿Mach sb'at iptzitan vin̈aj Acab sreyal Israel, yic sb'at yac'an oval vin̈ yed' chon̈ab' Ramot d'a yol yic Galaad, yic schamcan vin̈ ta'? xchi Jehová chi'. Ch'oc tas syal juntzan̈ eb', ch'oc pax tas syal juntzan̈xo eb'. 20 Palta ay jun espíritu ix och d'a yichan̈ Jehová, ix yalan icha tic: Ol in b'at vac' sc'ulej vin̈ rey chi', xchi. Ix sc'anb'an Jehová chi' d'ay tas ol yutej. 21 Ix yalan icha tic: Masanil eb' vin̈ syaloch sb'a a checab'oc, ol vac' yac' es eb' vin̈ d'a vin̈ rey chi', xchi. Ix yalan Jehová chi' d'ay icha tic: Ol yal uj icha chi', ixic, b'at c'ulej icha tzal chi', xchi d'ay. 22 A ticnaic jun, ojtaquejeli to a Jehová ix chaan sc'ulej eb' vin̈ syaloch sb'a schecab'oc tic yic junn̈ej syutej eb' vin̈ yac'an es d'ayach, icha chi' ol aj scotcan chamel d'a ib'an̈, xchi vin̈aj Micaías chi'.

23 Yuj chi' ix snitzancot sb'a vin̈aj Sedequías chi' ix stz'itanb'at sat vin̈aj Micaías chi' vin̈, ix yalan vin̈:

—A jun espíritu tz'esan ix cot d'a Jehová chi', ¿tas ix aj yel d'ayin, axo d'ayach sloloni? xchi vin̈.

24 Ix tac'vi vin̈aj Micaías chi' d'a vin̈ icha tic:

—Ol a nacot jun tic d'a jun c'u chi', aton yic toxon̈ej ol ach ec' tic ol ach ec' tic a say b'aj ol a c'ub'ejel a b'a, xchi vin̈.

25 Ix yalan vin̈ sreyal Israel chi' icha tic:

—Yamec vin̈aj Micaías tic, tzeyic'anb'at vin̈ d'a vin̈aj Amón yajal d'a chon̈ab' tic yed' d'a vin̈ vuninal aj Joás. 26 Tzeyalani to a in svala' to tz'och vin̈ d'a preso, jab'n̈ej tas tzeyac' sva vin̈ yed' tas syuq'uej vin̈, masanto ayic ol in meltzaj d'a tzalajc'olal, xchi vin̈.

27 Ixto yal jay b'elan̈xo vin̈aj Micaías chi' icha tic:

Tato vach' tz'aj a meltzaji, syalelc'ochi to man̈oc Jehová tz'alan d'ayin syal chi', xchi vin̈. Ix yalanxi vin̈: E masanil ex chon̈ab', naan̈ejocab' eyuuj tas ix val tic, xchi vin̈.

28 Ix b'at vin̈ sreyal Israel chi' yed' eb' soldado yed' vin̈aj Josafat sreyal Judá yed' eb' soldado yac' oval yed' chon̈ab' Ramot d'a yol yic Galaad chi'. 29 Ix yalan vin̈ sreyal Israel chi' d'a vin̈aj Josafat chi' icha tic:

—Ayic ol co yamanoch oval chi', ol in q'uexel in pichul yic in reyal tic, a achxo tic, ol ac'n̈ejcanoch a pichul yic a reyal chi', xchi vin̈.

Yuj chi' ix sq'uexel spichul vin̈ sreyal Israel chi', ix och eb' vin̈ yac' oval chi' schavan̈il. 30 Palta a vin̈ sreyal Siria, toxo ix yal vin̈ d'a eb' vin̈ sat yajal yaj d'a carruaje yic oval to max yac' oval eb' vin̈ yed' junocxo mach, palta an̈ej d'a vin̈ sreyal Israel b'aj tz'och eb' vin̈. 31 Ayic ix ilji vin̈aj Josafat yuj eb' vin̈ sat yajal yaj chi', a snaan eb' vin̈ to a vin̈ sreyal Israel chi', yuj chi' ix oymaj eb' vin̈ d'a spatic vin̈, yic syac'an oval eb' vin̈ yed' vin̈ yalani. Yuj chi', ix el yav vin̈, ix colji vin̈ yuj Jehová, ix ic'jiel eb' vin̈ yajal chi' yuj Jehová d'a vin̈. 32 Axo ix yilan eb' vin̈ to man̈oclaj vin̈ sreyal Israel chi', ix yactan eb' vin̈ syaman vin̈. 33 Palta ay jun vin̈ soldado comonn̈ej ix julvajb'ati, a val d'a vin̈ sreyal Israel chi' ix och sirnaj jun yol jul-lab' chi'. A val b'aj schalaj sb'a sq'ueen pichul vin̈ rey chi' ayochi, ata' ix och ch'apnaj jun yol jul-lab' chi'. Yuj chi' ix yal vin̈ d'a vin̈ ed'jinac carruaje chi' icha tic:

—Ic' meltzaj carruaje tic, tzin ic'anel d'a scal oval tic, yujto te nivan ix in aj in lajvi, xchi vin̈.

34 Te ov ix aj yoch oval d'a jun c'u chi', ixto stec'b'ej sb'a vin̈ sreyal Israel chi' scan tec'tec' d'a yol scarruaje ayic ayoch vin̈ d'a yichan̈ eb' sirio chi', masanto yic ix em c'u. Palta axo yic van sb'at pilnaj c'u, ix cham vin̈.

19

Ix cachji vin̈aj Josafat yuj vin̈aj Jehú

1 Ix lajvi chi', ix meltzajxi vin̈aj Josafat chi' d'a spalacio d'a Jerusalén. 2 Ix elta vin̈aj Jehú schecab' Dios yuninal vin̈aj Hanani scha vin̈ rey chi', ix yalan vin̈ icha tic: ¿Tas yuj ix ach colvaj yed' jun vin̈ chuc spensar chi'? ¿Tas yuj vach' ac'an yed' jun vin̈ ayoch ajc'olal d'a Jehová? Yuj chi' toxo ix cot yoval Jehová d'ayach. 3 Palta jun, ayto val juntzan̈xo tas vach' yoch a vach'iloc, yujto ix a satel yechel Asera d'a yol a macb'en tic, ix ac'anpaxoch d'a a c'ol ac'an servil Dios, xchi vin̈aj Jehú chi' d'a vin̈.

Ix ac'chajoch eb' vin̈ juez yuj vin̈aj Josafat

4 A d'a Jerusalén cajan vin̈aj Josafat chi', palta ay jun smodo vin̈, to sb'at vin̈ yil juntzan̈xo schon̈ab', schacot vin̈ d'a Beerseba, masanto sq'uec'och vin̈ d'a lum tzalquixtac d'a yol yic Efraín. Tz'ec' vin̈ yic syac'xioch sb'a eb' anima d'a Jehová sDiosal eb' yed' eb' smam yicham. 5 Ix ac'jioch eb' vin̈ juez yuj vin̈ d'a junjun chon̈ab' ayoch smuroal ay d'a yol yic Judá chi'. 6 Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ juez chi' icha tic: Scham val eyilan tas ol e c'ulej, yujto man̈oc tas snib'ej eb' anima ol e c'ulej, palta to a val tas snib'ej Jehová. Ol ochn̈ej Jehová chi' eyed'oc yic tze b'oan yaj yoval eb' anima. 7 Yuj chi', nivanocab' yelc'och Jehová d'a e sat, scham val eyilan tas ol e c'ulej, yujto a Jehová co Diosal, man̈ ol techaj yuuj tato ay tas man̈ vach'oc ol e c'ulej, tato ay sq'uexan̈il anima d'a yol e sat, mato ol e cha q'uen tumin d'a elc'altac, xchi vin̈.

8 An̈ejtona' ix sic'anpaxelta juntzan̈ eb' vin̈ levita vin̈, eb' vin̈ sacerdote yed' juntzan̈ eb' vin̈ yajal yaj d'a junjun macan̈ eb' cajan d'a Jerusalén chi', yic tz'och eb' vin̈ juezal yic sc'ayb'aj eb' anima chi' yuj eb' vin̈ d'a sley Jehová yed' yic sb'oan yaj yoval eb' anima chi' eb' vin̈ d'a Jerusalén chi'. 9 Ix yac'ancan juntzan̈ checnab'il tic vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic: A ex tic, ol eyil eyopisio tic, ayocab' yelc'och Jehová d'a e sat, tze c'anab'ajani, vach'n̈ej tzeyutej e b'a. 10 Yaln̈ej tas yaj yoval eb' quetchon̈ab' tic, ol javoc eb' d'ayex, ma yuj eb' ay d'a juntzan̈xo chon̈ab', tato a' yuj junoc lolonel, ma yuj mac'ojcham anima, ma juntzan̈xo tas tz'el sc'ulan eb' to man̈ ichaoc yalan sley Jehová, tze b'o yaj d'a eb'. Scham val e cachan eb' yic max och smul eb' d'a Jehová, yic max cot yoval d'a eyib'an̈ yed' d'a yib'an̈ eb'. Vach'n̈ej tzeyutej e b'a, yic man̈ ol och e mul. 11 A vin̈aj Amarías sat sacerdote yaji, an̈ej vin̈ syal yalani tas ol aj sb'o tastac yic Jehová. Axo vin̈aj Zebadías yuninal vin̈aj Ismael, yajal yaj vin̈ d'a scal eb' yin̈tilal Judá, an̈ej vin̈ syal yalan tas ol aj pax yic vin̈ rey yaji. Ol colvaj pax eb' vin̈ levita eyed'oc. Tec'an tzeyutej e b'a, aq'uec eyip d'a eyopisio tic. A mach vach'n̈ej tas ol sc'ulej, ol ochn̈ej Jehová yed'oc, xchi vin̈.

20

Ix ac'ji ganar chon̈ab' Moab‘R’yed' chon̈ab' Amón

1 Ix ec' jun tiempoal, a eb' moabita yed' eb' amonita, junn̈ej ix yutej sb'a eb' yed' eb' meunita yic syac'an oval eb' yed' Judá. 2 Yuj chi' ix javi jayvan̈ vinac yal d'a vin̈aj Josafat sreyal Judá icha tic: A d'a Edom yed' d'a junxo sc'axepal a' mar Muerto, van scot jantac soldado d'ayach. Ayxoec' eb' d'a chon̈ab' Hazezon-tamar, xchi eb' vin̈. (A jun chon̈ab' chi' scuchan pax En-gadi.)

3 Ix te xiv vin̈aj Josafat chi', ix snaan vin̈ to syac'och sb'a vin̈ d'a yol sc'ab' Jehová, yuj chi' ix yal vin̈ to masanil anima d'a yol yic Judá tz'och d'a tzec'ojc'olal. 4 Ix cot masanil anima d'a junjun chon̈ab' d'a yol yic Judá chi' yic sc'anan scolval Jehová eb' yed' vin̈. 5 Ix lajvi chi', ix q'ue lin̈an vin̈aj Josafat chi' d'a scal masanil eb' anima molanec' d'a Jerusalén chi', d'a yichan̈ jun ac' yamaq'uil stemplo Jehová. 6 Ix yalan vin̈ icha tic: Ach Jehová, co Diosal ach yed' eb' co mam quicham, a ach tic sDiosal ach satchaan̈, Yajal ach pax d'a yib'an̈ masanil chon̈ab'. Te nivan a poder, malaj junoc mach syal stec'b'an sb'a d'a ichan̈. 7 Ach co Diosal, a ach ic'naquel juntzan̈ anima cajan d'a sat luum tic, aton b'aj ayon̈ ec' a on̈ a chon̈ab' Israel on̈ tic. Ac'annaccan lum d'a juneln̈ej d'ayon̈ a on̈ yin̈til on̈ can vin̈aj Abraham tic, aton vin̈ a vach'c'ool. 8 Ayic cajnajnacxo eb' co mam quicham d'a tic, sb'oannacq'ue jun templo eb' to ic yaji, yalannac eb' icha tic: 9 Tato sjavi junoc yaelal d'a quib'an̈ ma junoc oval sjavi yuj co chucal, ma ilya, ma vejel, ol on̈ javoc d'a ichan̈ d'a a templo tic, yujto ayach ec' d'ay. A d'a scal co yaelal chi' ol co c'an a colval, ol ab'an tas ol co c'ana', ol on̈ a colani, xchi eb'. 10 A ticnaic jun, ina yajec' eb' amonita, eb' moabita yed' eb' cajan d'a tzalquixtac yic Seir, aton lum sluum eb' b'aj maj yal a c'ol ec'naccot eb' co mam quicham a on̈ israel on̈ tic ayic yelnaccot eb' d'a Egipto, to sq'uexb'eejnac sb'a eb', maj satjiel-laj eb' anima chi' yuj eb'. 11 Axo ticnaic jun, a tas tz'aj spacan jun chi' eb' d'ayon̈, to snib'ej eb' syac' oval qued'oc yic tzon̈ yiq'uel eb' d'a lum luum ac'nac co macb'enej tic. 12 Ach co Diosal, eloc val d'a a c'ool to tzac'och syaelal eb', yujto a on̈ tic malaj quip yic sco tec'b'an co b'a d'a yichan̈ jantac eb' soldado van sjavi yac' oval d'a tic. Man̈ cojtacoc tas val sco c'ulej, yuj chi' a d'ayach scac'och co pensar, xchi vin̈ rey chi' d'a Jehová.

13 Masanil eb' aj Judá, lin̈anq'ue eb' d'a yichan̈ Jehová yed' masanil yetb'eyum yed' yal yuninal eb', vach'chom eb' te cotacto. 14 Ay jun vin̈ levita yin̈tilal vin̈aj Asaf scuchan Jahaziel yuninal vin̈aj Zacarías, yixchiquin vin̈aj Benaías yuninal vin̈aj Jeiel, yixchiquin vin̈aj Matanías. Ix och Yespíritu Jehová d'a vin̈, 15 yuj chi' ix yal vin̈ icha tic: Ab'ec val ex aj Judá, ex aj Jerusalén yed' ach rey Josafat. Xchi val Jehová icha tic: Man̈ ex xivoc, man̈ eyec xiv e b'a d'a yichan̈ jantac soldado chi', yujto a jun oval chi', man̈ eyicoc, palta vic a in Dios in tic. 16 A q'uic'an tzex emc'och eyac' oval yed' eb'. Sq'ueul eb' d'a lum svitzal yic Sis, yic tze chalan e b'a yed' eb' d'a stitac a a' tz'ec' d'a tz'inan lum yic Jeruel. 17 Man̈oc ex ol eyac' oval chi', palta ton̈ej ol ex aj ta', malaj tas ol e c'ulej, ton̈ej ol eyila' tas ol aj ex in colani, xchi Jehová. Yuj chi' e masanil ex cajan ex d'a Jerusalén yed' d'a Judá, man̈ ex xivoc, man̈ eyec xiv e b'a. Tzex b'at q'uic'an chi', yujto a Jehová ayoch qued'oc, xchi vin̈.

18 Yuj chi', ix em cumnaj vin̈aj Josafat chi', ix emc'och snan̈al sat vin̈ d'a sat luum, ix empax cumnaj masanil eb' aj Judá yed' eb' aj Jerusalén chi', ix yac'anem sb'a eb' d'a yichan̈ Jehová. 19 Ay juntzan̈ eb' levita yin̈tilal vin̈aj Coat yed' eb' yin̈tilal vin̈aj Coré, ix syamanoch eb' sb'itan d'a chaan̈, syalan vach' lolonel eb' d'a Jehová sDiosal Israel.

20 Axo d'a q'uin̈ib'alil d'a junxo c'u chi', ac'valto ix q'ue van eb' smasanil, ix b'at eb' d'a sb'eal tz'inan luum yic Tecoa. Ayic van sb'at eb' chi', ix och tec'tec' vin̈aj Josafat, ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic: Ab'ec tas ol val ex aj Jerusalén yed' ex aj Judá: Caq'uecoch Jehová co Diosal yipoc co c'ool, malaj tas ol on̈ ic'anoc, scac'anpaxoch eb' schecab' Dios tic yipoc co c'ool yic vach'n̈ej ol aj quelc'ochi, xchi vin̈ d'a eb'.

21 Ayic toxo ix lajvi slolon vin̈ yed' eb' chon̈ab' chi', ix sic'anel juntzan̈ eb' sb'itan vin̈. Ix yac'anoch spichul eb' yic yopisio yic b'it. Ix b'ab'laj eb' yuj eb' soldado. Syalan vach' lolonel eb' d'a Jehová d'a b'ital icha tic: Caq'uec yuj diosal d'a Jehová, yujto tzon̈ xajanej d'a masanil tiempo, xchi eb'.

22 Ayic ix schaanel yich eb' sb'itan vach' lolonel chi' d'a tzalajc'olal chi', axo Jehová ix ac'anoch somc'olal d'a scal eb' van scot yac' oval yed' eb' aj Judá chi', aton eb' amonita, eb' moabita yed' eb' ix cot d'a tzalquixtac yic Seir chi'. Yuj chi' ix ac'ji ganar eb'. 23 Yujto a eb' amonita yed' eb' moabita chi', ix och eb' yac' oval yed' eb' ix cot d'a Seir chi', ix lajviel eb' smasanil yuj eb'. Ix lajvi chi', axon̈ej eb' ix yutej sb'a, ix satlanel sb'a eb'. 24 Axo yic ix c'och eb' vin̈ vinac yic Judá b'aj chequel lum tz'inan luum, ix yilanb'at eb' vin̈ to a eb' ajc'ol chi' latz'anem eb' d'a sat lum schami, man̈xa junoc eb' ixto elcani. 25 Yuj chi' ix b'at vin̈aj Josafat yed' eb' soldado ajun yed'oc chi', yic sb'at sic'anchaan̈ eb' masanil tas ix can yuj eb' ajc'ol ix cham chi'. Ix ilchaj yamc'ab' yuj eb', pichul yed' juntzan̈xo tas te caro stojol. Yuj chi' tzijtum tas ix yic' eb', palta ayto tas majxo tzac'van eb' yic'ancoti. A jantac tas ix yic'cot eb' chi', oxe' c'ual ix yac' eb' smolanq'uei.

26 Axo d'a schan̈il c'ual, ix smolb'an sb'a eb' d'a jun ac'lic scuchan Beraca. Ata' ix yal vach' lolonel eb' d'a Jehová. Yuj chi' span̈anil Beraca ix sb'iejcan jun lugar chi' yuj eb'. (Beraca syalelc'ochi aloj vach' lolonel.) 27 Ix lajvi chi', d'a tzalajc'olal ix b'ab'laj vin̈aj Josafat yuj eb' aj Judá yed' eb' aj Jerusalén, yujto a Jehová ix ac'an jun tzalajc'olal chi' d'a eb' yujto ix ac'ji ganar eb' ajc'ol chi'. 28 Axo ix javi eb' d'a Jerusalén, ix b'at eb' d'a stemplo Jehová yed' sonal salterio, te' cítara yed' q'uen trompeta.

29 Ayic ix ab'chaji to a Jehová ix ac'an oval yed' eb' ayoch ajc'olal d'a eb' israel chi', ix te xiv masanil juntzan̈xo nación d'a Dios chi'. 30 Junc'olal ix yac' reyal vin̈aj Josafat chi', yujto a Dios ix ac'an junc'olal d'a scal vin̈ yed' juntzan̈xo chon̈ab' d'a slac'anil chi'.

Yab'ixal tas sc'ulejnac vin̈aj Josafat

(1R 22.41-50)

31 Ayic 35 ab'il sq'uinal vin̈aj Josafat chi' ix schaanel yich vin̈ yac'an reyal d'a Judá, 25 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a chon̈ab' Jerusalén. Azuba sb'i ix snun vin̈, yisil ix vin̈aj Silhi.

32 A vin̈aj Josafat chi', vach'n̈ej ix yutej sb'a vin̈ icha ix yutej sb'a vin̈aj Asa smam vin̈. Masanil tas ix sc'ulej vin̈, tojoln̈ej d'a yichan̈ Jehová. 33 Palta a juntzan̈ lugar yic ejmelal b'ajtac chaan̈, maj yiq'uel-laj vin̈, yujto man̈ masaniloc eb' anima tec'anxo spensar yoch tzac'an yuj sDiosal eb' yed' smam yicham.

34 A jantacto yab'ixal vin̈aj Josafat chi' ayic ix el yich, masanto ix lajvi, tz'ib'ab'ilcan d'a yumal yic vin̈aj Jehú yuninal vin̈aj Hanani, junn̈ej yajcan yed' yumal yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel.

35 Axo d'a slajvub'al sreyal vin̈aj Josafat chi', ix sb'oan strato vin̈ yed' vin̈aj Ocozías sreyal Israel. A jun vin̈ rey chi', te chuc spensar vin̈. 36 Ix sb'o juntzan̈ te' barco eb' vin̈ yic sb'at d'a chon̈ab' Tarsis. A d'a chon̈ab' Ezión-geber ix sb'o te' eb' vin̈. 37 Yuj chi', a vin̈aj Eliezer aj Maresa yuninal vin̈aj Dodava ix alan jun lolonel tic d'a vin̈aj Josafat chi': Yujto junn̈ej ix utej a b'a yed' vin̈aj Ocozías, yuj chi' a Jehová choc' ol utanb'at masanil tas ix a b'o tic, xchi vin̈. Yuj chi', choc' ix aj juntzan̈ te' barco ix sb'o eb' vin̈ chi', majxo yal-laj sb'at te' d'a Tarsis chi'.

21

Ochnac vin̈aj Joram reyal

(2R 8.16-24)

1 Ayic ix cham vin̈aj Josafat chi', ix mucchaj vin̈ yed' eb' smam yicham d'a schon̈ab' vin̈aj David. Axo vin̈aj Joram yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc. 2-3 Ix ac'ji opisio yic reyal d'a vin̈aj Joram chi' yuj vin̈ smam, yujto b'ab'el unin vin̈. Axo eb' vin̈ yuc'tac vin̈, aton vin̈aj Azarías, vin̈aj Jehiel, vin̈aj Zacarías, vin̈aj Azarías, vin̈aj Micael yed' vin̈aj Sefatías. Masanil eb' vin̈ tic, yuninal eb' vin̈ vin̈aj Josafat chi'. Man̈ jantacoc q'uen oro yed' q'uen plata ix siaj d'a eb' vin̈ yuj vin̈ smam chi' yed' juntzan̈xo tas te caro stojol. Ix ac'chajpax chon̈ab' te vach' yajoch smuroal d'a eb' vin̈, aton juntzan̈ ay d'a yol yic Judá. 4 Palta a vin̈aj Joram chi', ayic ix tec'c'aj vin̈ yed' yopisio chi', ix smilancham masanil eb' vin̈ yuc'tac vin̈ chi', ix smilpaxcham juntzan̈xo eb' vin̈ yajal vin̈ d'a smacb'en chi'. 5 Ayic ix och vin̈ reyal chi', 32 ab'il sq'uinal vin̈, vajxaque' ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. 6 An̈ej sb'eyb'al eb' vin̈ sreyal Israel ix sb'eyb'alej vin̈ yed' sb'eyb'al eb' yin̈tilal vin̈aj Acab, yujto a ix yetb'eyum vin̈, yisil ix vin̈aj Acab chi'. Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová. 7 Palta yuj sti' Jehová yac'nac d'a vin̈aj rey David to ol ochn̈ej yin̈tilal vin̈ reyal d'a masanil tiempo, yuj chi' maj yal-laj sc'ol Jehová ix satel eb' yin̈tilal vin̈aj David chi'.

8 Ayic ayoch vin̈aj Joram chi' reyal, a eb' aj Edom, ix yiq'uel sb'a eb' d'a yalan̈ smandar Judá, ix yac'anoch sreyal eb' sch'ocoj. 9 Yuj chi' ix b'at vin̈aj Joram chi' yed' eb' vin̈ yajalil eb' soldado yed' pax carruaje yic oval yic scanxi eb' aj Edom chi' d'a yol sc'ab' eb'. Palta a eb' aj Edom chi', ix yoy sb'a eb' d'a spatic eb'. Axo d'ac'valil ix q'ue vaan vin̈aj Joram chi' yed' eb' vin̈ yajal yic carruaje yic syac'an oval eb'. Icha chi' ix aj sjacvi b'aj ix el eb'. 10 A eb' aj Edom chi', ix yac' ganar eb' yic'anel sb'a d'a yalan̈ smandar eb' aj Judá chi', ix eln̈ejcan eb'. Aton d'a jun tiempoal chi' ix yic'paxel sb'a chon̈ab' Libna, yujto ix yactejcan Jehová vin̈aj Joram chi', aton sDiosal eb' smam yicham vin̈. 11 Ix sb'oanxiq'ue juntzan̈ lugar yic ejmelal vin̈, aton b'ajtac chaan̈ d'a yol yic Judá chi'. Yuj chi' masanil eb' cajan d'a Jerusalén pit ix yutej sb'a d'a Jehová. Icha chi' ix aj sjuviel spensar eb' aj Judá chi' yuj vin̈.

12 Yuj chi' ata' ix scha jun scarta vin̈aj Elías schecab' Dios vin̈aj Joram chi', b'aj syal icha tic: A Jehová sDiosal vin̈ a mam icham aj David, a' tz'alan d'ayach: Man̈ vanoc a b'eyb'alan sb'eyb'al vin̈aj rey Josafat vin̈ a mam yed' sb'eyb'al vin̈aj Asa vin̈ a mam icham, 13 palta to a sb'eyb'al eb' vin̈ sreyal Israel van a b'eyb'alani. Yuj chi' masanil eb' aj Judá yed' eb' aj Jerusalén, uuj pit syutej sb'a eb' d'ayin icha val sb'eyb'al eb' yin̈tilal vin̈aj Acab chi'. An̈ejtona' ix a milpaxcham eb' vin̈ uc'tac, a eb' vin̈ chi' vach' sb'eyb'al eb' vin̈ d'a ichan̈. 14 Yuj chi' ol vaq'uem jun yaelal d'a yib'an̈ a chon̈ab' tic, d'a yib'an̈ eb' uninal, d'a yib'an̈ eb' ix etb'eyum yed' d'a yib'an̈ masanil tas ay d'ayach. 15 A achxo tic, ay jun ilya ol javoc d'a ib'an̈. Ol och jun ya c'ool d'ayach, junjun c'u ol te nivtajoc, masanto ol yal yelta a ch'an̈ tza' yuj jun ilya chi', xchi Jehová, xchi jun scarta vin̈aj Elías chi'.

16 Yuj chi', a Jehová ix ac'an sc'ulej eb' filisteo yed' eb' árabe cajan d'a slac'anil Cus, ix cot eb' yac' yoval yed' vin̈aj rey Joram chi'. 17 Ix javi eb' d'a Judá, ix yac' ganar eb'. Ix yic'b'at masanil b'eyumal eb', aton ay d'a spalacio vin̈ rey chi', ix ic'chajb'at masanil yuninal vin̈ yed' eb' ix yetb'eyum vin̈. Axon̈ej vin̈aj Joacaz slajvub' yuninal vin̈ ix cani. 18 Ayic ix lajvi yec' masanil juntzan̈ chi', ix yac'anoch jun ilya Jehová d'a sc'ool vin̈aj Joram chi', man̈xa yan̈al. 19 Ix ec' tiempo, ayic schab'il ab'il yoch jun ilya chi' d'a vin̈, ix elta sch'an̈tza' vin̈ yuuj. Te ya ix aj scham vin̈. Ayic ix cham vin̈ chi', malaj junoc nivan c'ac' ix yac'och eb' anima, yujto malaj yelc'och vin̈ d'a yol sat eb', palta ayic schamnac eb' smam yicham vin̈, ochnac nivac c'ac' chi'. 20 Ayic ix schaanel yich yac'an reyal vin̈aj Joram chi', 32 ab'il sq'uinal vin̈. Vajxaque' ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Malaj mach ix naan vin̈ ayic ix cham vin̈. Ix mucji vin̈ d'a schon̈ab' vin̈aj David, palta man̈oc b'aj smucchaj eb' rey.

22

Ochnac vin̈aj Ocozías reyal

(2R 8.25-29)

1 Masanil eb' cajan d'a Jerusalén chi', ix yac'och vin̈aj Ocozías eb' reyal sq'uexuloc vin̈ smam chi', aton vin̈ slajvub' yuninal vin̈aj Joram chi. A vin̈ ix och reyal chi', yujto a eb' árabe yac'nac oval eb' d'a Judá, milb'ilcham eb' vin̈ b'ab'el yuninal vin̈aj Joram chi' yuj eb'. 2 Ayic ix schaanel yich vin̈aj Ocozías chi' yac'an reyal, 22 ab'il sq'uinal vin̈, junn̈ej ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Atalía sb'i ix snun vin̈, yixchiquin ix vin̈aj Omri. 3-4 A vin̈aj rey Ocozías chi', a sb'eyb'al vin̈aj Acab yed' yin̈tilal ix sb'eyb'alej vin̈. A ix snun vin̈ chi' ix cuchb'an d'a chucal b'eyb'al chi', yujto yisil ix vin̈aj Acab chi', yuj chi' te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová. Ayic toxo ix cham vin̈ smam vin̈ chi', a eb' sc'ab' yoc vin̈ chi' ix cuchb'an d'a chucal, yuj chi' ix juviel spensar vin̈ d'a juneln̈ej.

5 Yujto ix sc'anab'ajej juntzan̈ pensar chi' vin̈, yuj chi' junn̈ej ix aj spensar vin̈ yed' vin̈aj Joram sreyal Israel, aton vin̈ yuninal vin̈aj Acab. Yuj chi' ix yac' oval eb' vin̈ yed' vin̈aj Hazael sreyal Siria d'a chon̈ab' Ramot d'a yol yic Galaad. Palta ix lajvi vin̈aj Joram chi' yuj eb' sirio chi'. 6 Yuj chi' ix meltzajcot vin̈ d'a Jezreel yic tzul yan̈tan sb'a vin̈ ta'. Te ya yaj vin̈, yuj chi' ix b'at vin̈aj Ocozías yil vin̈ d'a Jezreel chi'.

A schamel vin̈aj Ocozías

(2R 9.27-29)

7 A Dios toxo ix sna'a to ayic ol c'och vin̈aj Ocozías chi' yil vin̈aj Joram chi', ata' ol cham vin̈. Ayic ayec' vin̈ ta', ix elta vin̈ yed' vin̈aj Joram chi', yic syac'an oval eb' vin̈ yed' vin̈aj Jehú yuninal vin̈aj Nimsi, aton vin̈ ix sic'jiel yuj Jehová yic satanel masanil macan̈il eb' yin̈tilal vin̈aj Acab chi'. 8 Ayic van smilancham eb' yin̈tilal vin̈aj Acab vin̈aj Jehú chi', ix ilchajelta eb' vin̈ yajal yaj d'a Judá yed' eb' sc'ab'yoc vin̈aj Ocozías chi' yuj vin̈, ix smilancham eb' vin̈. A eb' vin̈ chi' ayoch yopisio eb' vin̈ yed' vin̈aj Ocozías chi'. 9 Ix schecan vin̈ saychaj ec' vin̈aj Ocozías chi', yujto a d'a Samaria ix sc'ub'ejel sb'a vin̈, palta ix yamchaj vin̈ yuj eb', ix yic'anb'at vin̈ eb' d'a vin̈aj Jehú chi', axo ta' ix miljicham vin̈ yuj vin̈. Ix yalan eb' icha tic: Co muquec vin̈, yujto yin̈tilal vin̈ vin̈aj Josafat, vin̈ ac'jinac servil Jehová d'a smasanil sc'ool, xchi eb'. A d'a scal eb' sc'ab' yoc vin̈aj Ocozías chi', man̈xa junoc mach ix stec'b'ej sb'a yochcan reyal.

Ochnac ix Atalía reinail d'a Judá

(2R 11.1-21)

10 Ayic ix yab'an ix Atalía to toxo ix cham vin̈aj Ocozías yune' ix chi', ix schecan ix miljoccham masanil eb' yin̈tilal eb' vin̈ sreyal Judá chi'. 11 Palta axo ix Joseba, elc'altac ix aj yic'ancanel vin̈aj Joás ix d'a scal juntzan̈xo eb' vin̈ yuninal vin̈aj Ocozías van smiljicham chi'. Ix sc'ub'anel vin̈ ix d'a ix Atalía chi'. Ix b'at ix sc'ub'ejel vin̈ d'a jun cuarto yic templo b'aj svay anima, axo jun ix ix, ix ilan q'uib' vin̈ ta'. Yuj chi' maj chamlaj vin̈. A ix Joseba chi' yisil ix vin̈aj Joram, yanab' ix vin̈aj Ocozías chi', yetb'eyum ix vin̈aj sacerdote Joiada. 12 A vin̈aj Joás chi', vaque' ab'il ix c'ub'ajel vin̈ d'a stemplo Jehová yed' jun ix ix, ix ilan q'uib'oc. Yacb'an chi' axo ix Atalía chi', ayoch ix yajalil d'a jun chon̈ab' chi'.

23

1 Ayic yuquil ab'ilxo vin̈aj Joás chi', axo vin̈aj sacerdote Joiada ix stec'b'ej sb'a, ix schecan vin̈ avtaj masanil eb' vin̈ yajal soldado, aton eb' vin̈ yajal yaj d'a junjun ciento eb'. Aton vin̈aj Azarías yuninal vin̈aj Jeroham, vin̈aj Ismael yuninal vin̈aj Johanán, vin̈aj Azarías yuninal vin̈aj Obed, vin̈aj Maasías yuninal vin̈aj Adaías yed' vin̈aj Elisafat yuninal vin̈aj Zicri. Ix yalan vin̈ to junxon̈ej tz'aj spensar eb' vin̈ yed' vin̈. 2 Aton eb' vin̈ tic ix b'at d'a masanil yol yic Judá, yic b'at smolb'an masanil eb' vin̈ levita eb' vin̈ yed' eb' vin̈ yajal yaj d'a junjun macan̈ yin̈tilal Israel, yic scot eb' vin̈ smasanil d'a Jerusalén. 3 Masanil eb' vin̈ ix smolb'ej sb'a chi', ix sb'o jun strato eb' vin̈ yed' vin̈ rey d'a stemplo Dios.

Ix yalan vin̈aj Joiada chi' d'a eb' vin̈ icha tic: Ina vin̈ yuninalcan vin̈ rey chamnac. Aton vin̈ yovalil tz'och reyal, icha ajnac yac'ancan sti' Jehová yuj eb' yin̈tilal vin̈aj David. 4 A ticnaic jun icha tic ol e c'ulej: A ex sacerdote ex tic yed' ex levita ex tic, a ex ton tzeyil munlajel d'a sc'ual ic'oj ip, ox macan̈ ol ex ajoc. Jun macan̈ ex ol e tan̈vej sti' stemplo Jehová. 5 Junxo macan̈ ex ol e tan̈vej sti' spalacio vin̈ rey. A exxo junxo macan̈ ex, ol ex can e tan̈vej d'a spuertail cimiento. Axo masanil anima, vach' scann̈ej eb' d'a yol yamaq'uil stemplo Jehová tic. 6 Palta malaj junoc mach syal yoch d'a yol templo chi', an̈ej eb' vin̈ sacerdote yed' eb' vin̈ levita ayoch d'a yopisio syal yochi, yujto sic'b'ilel eb' vin̈. Axo masanil anima, scan eb' d'a yamaq'uil templo chi', icha yalan schecnab'il Jehová. 7 A exxo levita ex tic, ol ex och oyan d'a spatic vin̈ rey, junjun ex eyed'nacocab' eyamc'ab' yic oval. A mach syac' pural yecanoch sb'a d'a yol templo chi', b'en̈ej schami. A exxo tic, ajun exn̈ej yed' vin̈ rey chi' yaln̈ej b'aj sb'at vin̈, xchi vin̈aj Joiada chi'.

8 A eb' vin̈ levita chi' yed' masanil eb' anima aj Judá chi', ix sc'anab'ajej eb' masanil tas ix yal vin̈aj sacerdote Joiada chi'. Junjun eb' vin̈ yajal soldado chi', ayec' eb' vin̈ yed' eb' ayoch d'a yalan̈ smandar eb' vin̈, aton eb' smunlaj d'a yopisio d'a sc'ual ic'oj ip yed' eb' tz'elcani, yujto maj chajiel-laj eb' yuj vin̈aj Joiada chi' ayic sc'och yorail yel eb'. 9 Ix yac'anpax q'uen lanza vin̈aj Joiada chi' yed' maclab' jul-lab' d'a eb' vin̈ yajal yaj d'a junjun ciento eb' soldado chi', aton juntzan̈ syamc'ab' vin̈aj rey David aycan d'a stemplo Dios. 10 Ix ac'chajoch masanil eb' vin̈ vinac chi' yuj vin̈ d'a stzolal, junjun eb' vin̈ yed'nac syamc'ab' yic oval, yic stan̈van vin̈ rey chi' eb' vin̈. Ix och oyan eb' vin̈ d'a schan̈ pac'an̈il yamaq'uil stemplo Jehová chi' yed' b'aj ay jun altar yed' d'a spuertail templo chi'. 11 Ix lajvi chi', a vin̈aj sacerdote Joiada chi' yed' eb' yuninal ix ic'anelta vin̈ yuninalcan vin̈ rey chi'. Ix yac'anq'ue scorona vin̈ eb', ix yac'an jun yumal strato Dios eb' d'a vin̈. Ix lajvi chi', ix yac'anq'ue aceite eb' d'a sjolom vin̈, ix yalan eb' to reyxo vin̈. Ix q'ue n̈ilnaj masanil anima yalani: Nivanocab' yelc'och vin̈ co rey, xchi eb'.

12 Ayic ix yab'an ix Atalía chi' yel yav eb' anima chi' yeq'ui, syac'an b'inaj vin̈ rey chi' eb', ix b'at ix d'a stemplo Jehová chi'. 13 Axo ix yilan ix, a vin̈ rey chi' lin̈anoch vin̈ d'a jun nivan yoyal sti' stemplo Jehová chi', axo d'a stz'ey vin̈ ayec' eb' vin̈ yajal yaji yed' eb' vin̈ spu'an q'uen trompeta. Masanil eb' anima chi' stzalaj eb'. Ay eb' spu'an q'uen strompeta, ay pax eb' sb'itan yed' syamc'ab', aton eb' scuchb'an b'it chi' yic syalan vach' lolonel eb' d'a Dios. Yuj chi', ix stzilchitanb'at spichul ix, ix yalan ix icha tic:

—Pechum ex el yajal a ex tic. Pechum ex el yajal, xchi ix.

14 Palta a vin̈aj Joiada chi' ix checan elta eb' vin̈ yajal yaj d'a junjun ciento eb' soldado, ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—Iq'uequel ix b'aj tzolan ex och chi'. Yaln̈ej mach syac'och sb'a yed' ix, tze xicchamoc, xchi vin̈.

Toxo ix yal vin̈aj Joiada chi' to man̈oc d'a stemplo Jehová smiljicham ix. 15 Ix syaman ix eb' vin̈, ix yic'anel ix eb' vin̈ d'a spuertail yic noc' schej vin̈ rey, ata' ix miljicham ix yuj eb' vin̈.

16 Ix lajvi chi' ix sb'oan jun trato vin̈aj sacerdote Joiada chi' yed' masanil eb' anima chi' yed' vin̈ rey chi', ix yalan eb' to ol ochcan eb' schon̈ab'oc Jehová. 17 Elan̈chamel ix b'at eb' d'a stemplo Baal, ix b'at spojanem eb', ix smac'anpaxpoj altar eb' yed' juntzan̈ yechel comon dios. Axo vin̈aj Matán sacerdote yic Baal chi', a d'a yichan̈ altar chi' ix smilcham vin̈ eb'. 18 Ix yac'ancan juntzan̈ munlajel d'a stemplo Jehová chi' vin̈aj Joiada chi' d'a yol sc'ab' eb' vin̈ sacerdote yed' eb' vin̈ levita, yic vach' sc'anab'ajej eb' vin̈ sb'oan munlajel ac'b'ilcan d'a yol sc'ab' eb' vin̈ yuj vin̈aj rey David. Aton yic sn̈usji silab' tz'ac'ji d'a Jehová icha yalan ley tz'ib'ab'ilcan yuj vin̈aj Moisés. Ay pax eb' sb'itan d'a tzalajc'olal icha yutejnaccan vin̈aj rey David chi'. 19 Ix yac'anpaxoch eb' stan̈van sti' stemplo Jehová chi' vin̈, yic vach' max och eb' anima man̈ vach'oc yaj icha yalan ley. 20 Ix yavtancot masanil eb' vin̈ yajalil eb' soldado vin̈aj Joiada chi' yed' eb' vin̈ nivac yelc'ochi yed' eb' vin̈ yajal yaj d'a junjun chon̈ab' yed' pax masanil anima chi'. Ix yic'anelta vin̈ rey chi' eb' d'a stemplo Jehová, ix yic'anb'at vin̈ eb' d'a spalacio eb' rey. Ix och eb' d'a jun puerta d'a yib'an̈. Ix yac'ancanem c'ojan vin̈ eb' d'a sc'ojnub' eb' vin̈ rey chi'. 21 Masanil eb' anima, ix te tzalajq'ue eb', yujto toxo ix xicjicham ix Atalía. Yuj chi' junc'olal ix ajcan jun chon̈ab' chi'.

24

Ochnac vin̈aj Joás reyal

(2R 12.1-21)

1 A vin̈aj Joás chi', uque' ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix schaanel yich vin̈ yac'an reyal. 40 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Sibia sb'i ix snun vin̈, aj Beerseba ix. 2 Masanil tas ix sc'ulej vin̈aj Joás chi', yacb'an pitzanto vin̈aj sacerdote Joiada chi', te vach'n̈ej d'a yichan̈ Jehová. 3 A vin̈aj Joiada chi' ix sayan chavan̈ eb' ix yetb'eyum vin̈aj Joás chi', ay yalyuninal vin̈ yed' eb' ix.

4 Ix ec' jab'oc tiempo, ix snaan vin̈aj rey Joás chi' to sb'ochajxi stemplo Jehová. 5 Yuj chi' ix smolb'ej eb' vin̈ sacerdote vin̈ yed' eb' vin̈ levita, ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic: Ixiquec d'a masanil chon̈ab' d'a yol yic Judá tic, sb'at e molb'an q'uen tumin, aton q'uen syac'taxon eb' quetchon̈ab' tic d'a junjun ab'il yic sb'ochajxi stemplo Dios tic. Aq'uec val eyip e b'ati, xchi vin̈. Palta maj yac'och val eb' vin̈ d'a sc'ool sb'ati. 6 Yuj chi' ix avtaj vin̈aj sat sacerdote Joiada yuj vin̈aj rey Joás chi', ix yalan vin̈ icha tic:

—¿Tas yuj max ac'och d'a a c'ol iptzitan eb' vin̈ levita yic sb'at yic'cot q'uen ofrenda eb' vin̈ d'a yol yic Judá yed' d'a Jerusalén tic, icha yalnaccan vin̈aj Moisés schecab' Jehová to masanil eb' quetisraelal smolan q'uen tumin yic sb'ochaj scajnub' scaxail strato Jehová? xchi vin̈ rey chi'.

7 Yujto a ix Atalía yed' eb' ochnac tzac'an yuj ix, ix ixtanb'at stemplo Jehová chi'. A juntzan̈ yamc'ab' nivac yelc'och yic templo chi', a ix sc'an eb' yic tz'och eb' ejmelal d'a jun comon dios Baal. 8 Yuj chi' ix schec vin̈aj rey Joás chi' b'ochaj jun te' caxa, axo d'a stielta stemplo Jehová ix schec vin̈ ac'chajcan te'. 9 Ix schecan vin̈ alchajel d'a masanil yol yic Judá yed' d'a Jerusalén chi' to tz'ic'chajcot q'uen ofrenda alb'ilcan yuj vin̈aj Moisés schecab' Jehová d'a tz'inan luum. 10 Masanil eb' vin̈ yajal yaji yed' masanil anima, d'a val smasanil sc'ol eb' ix yaq'uem yofrenda d'a yol jun caxa chi', masanto ix b'ud'ji te' yuj eb'. 11 Axo eb' vin̈ levita tz'ic'anb'at te' caxa chi' d'a vin̈ rey chi', axo yic syilan vin̈ to b'ud'anxo te', tz'avtaj vin̈ stz'ib'um vin̈ yed' jun vin̈ ayoch yopisio yuj vin̈ sat sacerdote. Secanelta q'uen tumin chi' eb' vin̈ d'a yol te' caxa chi', sb'at yac'anxican te' eb' vin̈ b'aj aycan chi'. Icha chi' syutej eb' vin̈ d'a junjun c'u, yuj chi' nivan q'uen tumin chi' ix molchaji. 12 A vin̈ rey chi' yed' vin̈aj sacerdote Joiada chi' ix yac' q'uen tumin chi' eb' vin̈ d'a eb' vin̈ ayoch yilan munlajel sb'o d'a stemplo Jehová chi', yic saychaj eb' vin̈ mac'umpoj q'ueen, eb' vin̈ n̈icum te', eb' vin̈ smunlaj d'a q'uen hierro yed' d'a q'uen bronce, yic vach' sb'ochajxi templo chi'. 13 Yuj chi' a eb' vin̈ tz'ilan munlajel chi', a eb' vin̈ scuchb'an eb' vin̈ svach' b'oanxi templo chi'. Ix sb'o eb' vin̈ icha val yajtaxon d'a yichb'anil, te vach' ix ajxican sb'o yuj eb' vin̈. 14 Axo yic ix lajvi sb'oel yuj eb' vin̈, ix yic'anb'at q'uen tumin eb' vin̈ ixto cani, ix yac'an q'uen eb' vin̈ d'a vin̈ rey yed' d'a vin̈aj sacerdote Joiada chi'. Axo yed' q'ueen ix schec vin̈ rey chi' b'ochaj yamc'ab' yic templo chi', aton juntzan̈ sc'anchaji ayic tz'och ejmelal yed' juntzan̈ sc'anchaj d'a altar yuj silab' sn̈usjitz'aoc, icha q'uen nivac cuchara yed' juntzan̈xo yamc'ab' nab'a oro, ma plata. Yacb'an pitzanto vin̈aj sacerdote Joiada chi', sn̈usjitz'an̈ej silab' d'a stemplo Jehová.

15 Palta ix ichamvinacax vin̈aj Joiada chi', 130 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix cham vin̈. 16 A d'a schon̈ab' vin̈aj David ix mucji vin̈, aton b'aj smucchaj eb' vin̈ rey. A tas ix sc'ulej vin̈ te vach'n̈ej yuj svach'iloc eb' yetisraelal, vach' ix yutej vin̈ yac'an servil Dios yed' d'a stemplo.

Ix ixtax spensar vin̈aj Joás

17 Ayic toxo ix cham vin̈aj Joiada chi', ix javi eb' vin̈ yajal yaj d'a Judá, ix em n̈ojan eb' vin̈ d'a vin̈aj rey Joás chi' yic smontan vin̈ eb' vin̈. Axo ix aji, ix och d'a spensar vin̈ tas ix yal eb' vin̈ chi'. 18 Yuj chi' ix yactejcan stemplo Jehová eb', aton sDiosal smam yicham eb'. Axo d'a yechel comon dios Asera ix och eb' ejmelal yed' d'a juntzan̈xo comon dios. Yuj chi' ix cot yoval sc'ol Jehová d'a eb' aj Judá chi' yed' d'a eb' aj Jerusalén chi'. 19 Ix scheccot eb' schecab' Jehová yic tzul yalan eb' to smeltzajxi eb' d'a Jehová chi', palta majxo schalaj yab' eb' tas ix yal eb' checab' chi'.

20 Yuj chi', ix och Yespíritu Dios d'a vin̈aj Zacarías yuninalcan vin̈aj Joiada chi'. Ix q'ue lin̈an vin̈ d'a jun lugar chaan̈, ix yalan vin̈ d'a masanil anima chi' icha tic: A Jehová Dios tz'alan icha tic: ¿Tas yuj max e c'anab'ajej in checnab'il? ¿Tas yuj tze saycot eyaelal d'a eyib'an̈? Yujto ix in eyactajcani, yuj chi' ol ex vactejpaxcani, xchi Jehová, xchi vin̈.

21 Palta ix och eb' ajc'olal smasanil d'a vin̈, ix snaan eb' tas tz'aj smilancham vin̈ eb'. Ix yalan vin̈aj rey Joás chi' to sjulq'uenajcham vin̈ d'a yamaq'uil stemplo Jehová. Icha chi' ix aj scham vin̈. 22 A vin̈aj Joás chi', majxo snacotlaj jantac svach'c'olal vin̈aj Joiada chi' ix yac' d'a vin̈, palta to ix schec miljoccham vin̈aj Zacarías vin̈, aton vin̈ yuninal vin̈aj Joiada chi'. Ayic van scham vin̈aj Zacarías chi', ix yalan vin̈ icha tic: Aocab' Jehová tz'ilan jun tic, a' ol ac'an yovalil, xchi vin̈.

23 Ayic ix el yab'ilal scham vin̈, ix javi eb' soldado sirio yac' oval yed' vin̈aj Joás chi'. Ix javi eb' d'a Judá yed' d'a Jerusalén. Tzijtum eb' yajal yaj d'a Judá chi' ix smilcham eb'. Ix yic'anec' masanil tas ay stojol eb', ix yac'anb'at eb' d'a vin̈ sreyal Damasco. 24 Jayvan̈n̈ej eb' soldado sirio ix javi yac' oval chi', axo Jehová ix ac'anoch jantac eb' soldado yic Judá chi' d'a yol sc'ab' eb', yujto ix actajcan Jehová chi' yuj eb', aton sDiosal eb' yed' eb' smam yicham. Icha val chi' ix aj yab'an syail vin̈aj Joás chi' yuj chucal ix sc'ulej.

25 Ayic ix el eb' sirio d'a yol yic Judá chi', te nivan ix ajcan vin̈aj Joás chi' slajvi yuj eb'. Axo eb' vin̈ ayoch yajalil yed' vin̈, ix sna' eb' vin̈ tas syutej eb' vin̈ svach' milancham vin̈, yic syac'anec' spac schamel vin̈ yuninal vin̈aj sacerdote Joiada chi' eb' vin̈. Yuj chi' ix svach' milejcham vin̈ eb' vin̈ d'a sat sch'at. Ix lajvi chi', ix mucji vin̈ d'a schon̈ab' vin̈aj David, palta man̈oc b'aj smucchaj eb' vin̈ rey. 26 A eb' vin̈ ix vach' milancham vin̈aj Joás chi', aton vin̈aj Zadad yune' ix Simat aj Amón yed' vin̈aj Jozabad yune' ix Simrit aj Moab.

27 A jantacto yab'ixal vin̈aj Joás chi' yed' eb' yuninal vin̈ yed' lolonel ix yal eb' schecab' Dios d'a vin̈ yed' yab'ixal b'aj svach' b'oejxi stemplo Jehová vin̈, aycan b'aj tz'ib'ab'ilcan yab'ixal eb' vin̈ rey. Axo vin̈aj Amasías yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

25

Ochnac vin̈aj Amasías reyal d'a Judá

(2R 14.1-22)

1 Ayic 25 ab'il sq'uinal vin̈aj Amasías ix och vin̈ reyal, 29 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Joadán sb'i ix snun vin̈, aj Jerusalén ix. 2 A tas ix sc'ulej vin̈, vach' d'a yichan̈ Jehová, an̈ej to maj sc'ulej val vin̈ d'a smasanil sc'ool.

3 Ayic ix tec'c'aj yopisio vin̈ chi', a eb' vin̈ ayoch yajalil yed' vin̈, ix smilcham eb' vin̈, aton eb' vin̈ miljinaccham vin̈ smam vin̈. 4 Palta maj miljicham eb' vin̈ yuninal eb' yuj vin̈, yujto tz'ib'yajcan d'a ley Moisés, b'aj syal Jehová: A eb' mamab'il, max yal scham eb' yuj smul yuninal, max yal pax scham eb' uninab'il yuj smul smam, yujto junjun mach scham yuj smul, xchicani.

5 Ix schecan vin̈ to smolb'ej sb'a masanil eb' vin̈ aj Judá yed' eb' vin̈ yic Benjamín. Macquiltaquil ix aj eb' vin̈ d'a junjun yin̈tilal. Icha chi' ix aj yoch eb' vin̈ yajalil d'a junjun mil yed' d'a junjun cien anima. Ix yic'anchaan̈ sb'isul anima vin̈, schael yich d'a eb' 20 ab'il sb'eyn̈ejb'ati. A sb'isul eb' ix q'ue vaan chi', 300 mil, aton eb' stiempoalxo sb'at d'a oval, lista yaj eb' yed' slanza yed' smaclab' jul-lab'. 6 Ix smajnan 100 mil eb' soldado yic Israel vin̈, 75 quintal q'uen plata ix yac' vin̈ stojoloc eb'.

7 Palta ay jun vin̈ schecab' Dios ix c'och d'a vin̈, ix yalan vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—Ach rey, man̈ ic'och eb' soldado yic Israel yed' eb' yic Efraín ed'oc, yujto man̈ ayococh Jehová yed' eb', 8 vach'chom tza na'a to yuj eb' ay yip eb' a soldado d'a oval, palta a Dios ol ach ac'an ac'joc ganar yuj eb' ajc'ol chi', yujto ay spoder scolvaji, ay pax spoder satanel masanil, xchi vin̈ schecab' Dios chi'.

9 Ix sc'anb'an vin̈aj Amasías chi' d'a vin̈ schecab' Dios chi' icha tic:

—Palta, ¿tas ol aj pax 75 quintal q'uen plata ix vac' d'a eb' soldado israel chi' jun? xchi vin̈.

Ix tac'vi vin̈ schecab' Dios chi' d'a vin̈ icha tic:

—A Jehová syal yac'an ec'alocxo icha q'uen chi' d'ayach, xchi vin̈.

10 Yuj chi' ix checji pax eb' soldado ix cot d'a yol yic Efraín chi' yuj vin̈aj Amasías chi', palta ix te cot yoval eb' d'a eb' yic Judá chi', yuj chi' te yoval eb' ayic ix pax eb' chi'.

11 Ix stec'b'an sb'a vin̈aj rey Amasías chi', ix b'at vin̈ yed' eb' soldado d'a span̈anil yic Atz'am Atz'am. Ata' ix smilcham 10 mil soldado aj Seir eb'. 12 An̈eja' ix syam pax 10 mil eb' aj Seir chi' eb', ix ic'jib'at eb' yuj eb' d'a sjolom jun lum vitz sattac q'uen yeq'ui. Ata' ix laj yumjicanb'at eb' yuj eb', choc' ix laj ajcan eb'.

13 Axo eb' soldado yic Israel maj chajocb'atlaj yuj vin̈aj Amasías d'a oval chi', aton eb' ix checjican meltzaj d'a spat, ix satel jaye' chon̈ab' eb' d'a yol smacb'en Judá, schab'at d'a Samaria masanto d'a Bet-horón. Ix smilancham 3 mil anima eb', tzijtum tastac ix yelq'uejb'at eb'.

14 Ayic ix meltzaj vin̈aj Amasías chi', ayic toxo ix satel eb' aj Edom yuj vin̈, aton eb' aj Seir, ix yic'ancot juntzan̈ scomon diosal eb' aj Seir chi' vin̈, ix yac'anoch vin̈ sdiosaloc. Ix yalan sb'a vin̈ d'ay, ix sn̈usan pax incienso vin̈ d'ay. 15 Yuj jun chi' ix cot val yoval Jehová d'a vin̈, ix scheccot jun vin̈ schecab' yal d'a vin̈ rey chi' icha tic:

—¿Tas yuj tzach och ejmelal d'a juntzan̈ comon dios maj yal scolanel schon̈ab' d'a yol a c'ab'? xchi vin̈ schecab' Dios chi'.

16 Ayic vanto yalan juntzan̈ chi' vin̈ schecab' Dios chi', ix tac'vi vin̈ rey chi' icha tic:

—¿Tom ix val d'ayach to a ach ol ac' in razón a in rey in tic? Actej alan juntzan̈ chi'. ¿Mato tza nib'ej tzach miljichamoc? xchi vin̈.

Axo vin̈ schecab' Dios chi' man̈xa tas ix yal vin̈, axon̈ej ix yal vin̈ d'a vin̈ rey chi' icha tic:

—Vojtac a in tic to nab'ilxo yuj Dios to ol ach sateloc, yujto ix a c'ulej jun tic, maj a c'anab'ajej tas ix val d'ayach, xchi vin̈.

17 A vin̈aj Amasías sreyal Judá chi', ix sc'anb'ej yab' vin̈ d'a juntzan̈ eb' ac'um razón. Yuj chi' ix schecan vin̈ b'at alchaj d'a vin̈aj Joás yuninal vin̈aj Joacaz, yixchiquin vin̈aj Jehú, sreyal Israel, ix yalan vin̈ icha tic: Cotan̈, cac' oval, xchib'at vin̈. 18 Ix spacanpaxcot vin̈aj Joás chi' d'a vin̈ icha tic: Ayab' jun te' sac q'uiix d'a Líbano, ix yalb'at te' d'a jun te' c'ute' ay pax ta' icha tic: Ac' ix isil yetb'eyumoc vin̈ vuninal, xchib'at te'. Palta ay jun noc' chium noc' ix ec' ta', axo noc' ix tec'anem jun te' q'uiix chi'. 19 A ach tic tzala' to ix ac' ganar eb' aj Edom, yuj chi' tzic' val chaan̈ a b'a, tza say tas tz'aj ic'jichaan̈. Palta te vach' tato tzach cann̈ej d'a a pat. ¿Tas yuj tza nib'ej tzic'cot junoc yaelal d'a ib'an̈ yed' d'a yib'an̈ chon̈ab' Judá? xchicot vin̈aj Joás chi' d'a vin̈.

20 Palta axo vin̈aj Amasías chi', maj schalaj yab' vin̈, yujto toxo ix sna Dios to ol ac'jococh vin̈ d'a yol sc'ab' vin̈aj Joás chi' yuuj, yujto a d'a juntzan̈ sdiosal eb' aj Edom chi' tz'och vin̈ ejmelal. 21 Ix lajvi chi' ix cot vin̈aj Joás chi' yac' oval yed' vin̈aj Amasías chi', ix schalaj sb'a eb' vin̈ d'a Bet-semes, d'a yol smacb'en Judá chi'. 22 Ix ac'ji ganar Judá chi' yuj eb' aj Israel, yuj chi' a eb' soldado aj Judá chi' toxon̈ej ix el lemeljoc eb', ix paxcan eb' d'a spat. 23 Ix yamchaj vin̈aj Amasías sreyal Judá d'a Bet-semes chi' yuj vin̈aj Joás vin̈ sreyal Israel chi'. Ix lajvi chi' ix ic'chajcot vin̈ d'a Jerusalén. Ix smac'ancanem lan̈naj smuroal jun chon̈ab' chi' eb' israel chi'. Ay am 180 metrooc ix spojem eb', ix b'atn̈ej d'a puerta yic Efraín, masanto ix c'och d'a spuertail schiquin jun smuroal chi'. 24 Ix yic'anpaxb'at q'uen oro eb', q'uen plata yed' juntzan̈xo tas ay d'a yol stemplo Dios, aton juntzan̈ stan̈vej eb' yin̈tilal vin̈aj Obed-edom. Ix yic'paxb'at jantacn̈ej b'eyumal ay d'a spalacio vin̈ rey chi' eb'. Ix yic'anpaxb'at juntzan̈ anima eb' icha presoal ayic ix pax eb' d'a Samaria. Ix ac'ji pural vin̈aj Amasías chi' yuj vin̈aj Joás yochcan vach'c'olal yed'oc.

25 A vin̈aj Amasías yuninal vin̈aj Joás sreyal Judá chi', 15 ab'ilto ix yac' reyal vin̈ d'a Judá ayic toxo ix cham vin̈aj Joás yuninal vin̈aj Joacaz sreyal Israel. 26 A jantacto yab'ixal vin̈aj Amasías chi', ayic ix el yich masanto ix lajvi, aycan b'aj tz'ib'ab'ilcan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Judá yed' eb' vin̈ sreyal Israel. 27 Atax val yic ix yic'anel sb'a vin̈aj Amasías d'a Jehová, ay juntzan̈ eb' aj Jerusalén chi' ix naan smilcham vin̈. Yuj chi' ix b'atcan vin̈ elelal d'a chon̈ab' Laquis, palta ix b'atn̈ej eb' d'a spatic vin̈ d'a jun chon̈ab' chi', ata' ix cham vin̈ yuj eb'. 28 Ix lajvi chi' ix yic'anb'at snivanil vin̈ eb' d'a yib'an̈ jun noc' chej, axo b'aj mucan eb' smam yicham vin̈ ix mucchaji, aton d'a schon̈ab' vin̈aj David.

26

Ochnac vin̈aj Uzías reyal

(2R 14.21-22; 15.1-7)

1-3 Ayic toxo ix cham vin̈aj Amasías chi', axo vin̈aj Uzías ix yac'och eb' aj Judá reyal sq'uexuloc vin̈ smam chi'. Ayic ix schaanel yich vin̈ yac'an reyal, 16 ab'il sq'uinal vin̈. 52 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Jecolías sb'i ix snun vin̈, aj Jerusalén ix. Ayic ayoch vin̈ reyal ix sb'oanxiq'ue chon̈ab' Elat vin̈, ix canxi yicoc Judá.

4 Masanil tas ix sc'ulej vin̈aj Uzías chi', vach'n̈ej d'a yichan̈ Jehová, icha sc'ulejnac vin̈aj Amasías smam vin̈. 5 Ix yac' val och spensar vin̈ d'a Dios yacb'an pitzanto vin̈aj Zacarías. A vin̈aj Zacarías chi' ix c'ayb'an vin̈ d'a tas syutej sc'anab'ajan Jehová. Yacb'an ix sc'anab'ajej vin̈, vach'n̈ej ix ajelc'och vin̈ yuj Jehová.

6 A vin̈aj Uzías chi', ix b'at vin̈ yed' eb' vin̈ soldado yac' oval yed' eb' filisteo, ix smac'anem lan̈naj smuroal chon̈ab' Gat eb' vin̈, Jabnia yed' Asdod. Ix sb'oanq'ue juntzan̈ chon̈ab' eb' d'a yol yic Asdod chi' yed' juntzan̈xo chon̈ab' yic eb' filisteo chi'. 7 Ix och val Dios yed' vin̈ ayic ix yac'an oval vin̈ yed' eb' filisteo chi' yed' eb' árabe cajan d'a Gur-baal yed' eb' amonita. 8 Ix yac'an q'uen tumin eb' amonita d'a vin̈, aton q'uen ix ac'jioch d'a yib'an̈ eb' yac'ani. Ix yac'n̈ej yajalil vin̈ masanto d'a smojonal Egipto, yujto ix yic' val yip yopisio vin̈ chi'.

9 Ix sb'oxiq'ue juntzan̈ b'aj tz'aj eb' soldado vin̈ d'a yib'an̈ smuroal Jerusalén chi' yed' d'a yib'an̈ spuertail d'a schiquin yed' d'a yib'an̈ puerta d'a ch'olan yed' d'a juntzan̈xo schiquintac. Te vach' ix aj sb'oanxiq'ue vin̈. 10 Ix sb'oanpax juntzan̈ yed'tal eb' vin̈ soldado vin̈ d'a tz'inan luum yed' pax b'aj tz'aj eb' soldado chi' d'a chaan̈. Ix schecanpax vin̈ joychaj jantac a uc'b'ila', yujto te nivan noc' smolb'etzal noc' vin̈ d'a ac'lictac yed' d'a yichtac vitz. Ay pax eb' smunlajvum vin̈ smunlaj d'a avoj uva yed' d'a juntzan̈xo avb'en ay d'a tzalquixtac yed' d'a lum ac'lictac. Te ay val och d'a sc'ol vin̈ smunlaj d'a tas tz'avchaji.

11 Ay pax jun nivan n̈ilan̈ eb' soldado vin̈, ayic sb'at eb' d'a oval, pojquiltac yaj eb', icha tas macan̈il yajec' sb'i eb' d'a yol sc'ab' vin̈aj Jeiel vin̈ tz'ib'um yed' vin̈aj Maasías yajal. A vin̈aj Hananías sat yajal yaj d'a eb', ayoch yopisio vin̈ yed' vin̈aj rey Uzías chi'. 12 Axo masanil eb' yajal yaj d'a junjun macan̈ eb' vin̈ soldado chi' icha tas yin̈tilal eb', ay 2 mil 600 eb'. 13 Axo eb' soldado ayoch d'a yalan̈ smandar eb', ay 307 mil 500 eb', listaxo yaj eb' sb'at d'a oval, te tec'an eb' scolvaj d'a vin̈ rey chi' yic syac'an oval vin̈ yed' eb' ajc'ool. 14 Ix schecan vin̈aj rey Uzías chi' b'ojoc juntzan̈ syamc'ab' eb' soldado chi': Aton maclab' jul-lab', q'uen lanza, q'uen xumpil, maclab' n̈ic'ool, yol jul-lab' yed' mejmeech. 15 Ix sayan juntzan̈ eb' vin̈ vinac vin̈ te jelan yic sb'oan juntzan̈ q'uen nivac máquina yic oval. Ix b'ochaj q'ueen b'ajtac ayq'ue eb' soldado d'a chaan̈ d'a yib'an̈tac muro. A juntzan̈ q'uen máquina chi', a q'ueen sjulanb'at q'uen nivac q'ueen. Ix te pucaxb'at yab'ixal vin̈ d'a najat. Ix och val Dios yed' vin̈, yuj chi' te ay smay ix aj sb'inaj vin̈.

16 Palta ayic ix tec'c'aj val yopisio vin̈ chi', ix yic'anchaan̈ sb'a vin̈. Yuj chi' ix yic'cot vin̈ d'a yib'an̈. Ix spitej sb'a vin̈ d'a Jehová Dios, aton sDiosal eb' smam yicham vin̈. Ix och vin̈ d'a yol stemplo Jehová, ix sn̈usan incienso vin̈ d'a altar. 17 Tzac'an yoch vin̈aj sacerdote Azarías yuj vin̈ yed' pax 80 eb' vin̈ sacerdote yic Jehová. Man̈ jab'oc ix xiv eb' vin̈ yochi. 18 Axo yic ix c'och eb' vin̈ d'a vin̈ rey chi', ix yalan eb' vin̈ icha tic d'a vin̈: Mamin rey Uzías, a ach tic man̈ opisiooc a n̈usan incienso d'a Jehová, palta a on̈ sacerdote on̈ yin̈tilal on̈ vin̈aj Aarón tic, a on̈ sic'b'ilon̈canoch d'a jun opisio tic. Yuj chi' mamin rey, vach' tzach el d'a jun lugar tic, yujto toxo ix och a chucal d'a Jehová, yuj chi' man̈xo ol ach ic'jocchaan̈ yuuj, xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

19 A vin̈aj rey Uzías chi', ayic lin̈an och vin̈ d'a stz'ey jun altar yic incienso d'a yol templo chi' yed'nac jun chaynub' yic incienso vin̈. Ix cot val yoval vin̈ d'a eb' vin̈ sacerdote chi', axo val d'a jun rato chi' ix elta yab'il lepra d'a snan̈al sat vin̈. 20 Ayic ix yilan vin̈aj sat sacerdote Azarías yed' eb' vin̈ ajun yed' vin̈ chi' to toxo ix elta yab'il lepra d'a snan̈al sat vin̈ rey chi', ix yic'anelta vin̈ eb' vin̈ d'a elan̈chamel. Ix snib'ej pax vin̈ rey chi' tz'elta d'a elan̈chamel, yujto toxo ix javi yaelal d'a yib'an̈ vin̈ yuj Jehová.

21 Ix cann̈ej jun lepra chi' d'a vin̈aj rey Uzías chi' masanto ix cham vin̈, yuj chi' sch'ocoj vin̈ ix aj d'a jun pat, majxo chajocochlaj vin̈ d'a yol stemplo Jehová. Axo vin̈aj Jotam yuninal vin̈ ix ochcan sq'uexuloc, yic scan vin̈ d'a spalacio yic syac'anpax yajalil vin̈ d'a jun chon̈ab' chi'.

22 A jantacto yab'ixal vin̈aj rey Uzías chi', ayic ix el yich masanto ix lajvi, tz'ib'ab'ilcan yuj vin̈aj Isaías schecab' Dios, vin̈ yuninal vin̈aj Amoz. 23 Ayic ix cham vin̈ Uzías chi', ix mucji vin̈ d'a smacb'en b'aj smucchaj eb' vin̈ rey. Yujto ay lepra d'a vin̈, yuj chi' maj yal smucchaj vin̈ d'a yed'tal eb' vin̈ rey chi'. Ix lajvi chi' axo vin̈aj Jotam yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

27

Ochnac vin̈aj Jotam reyal

(2R 15.32-38)

1 A vin̈aj Jotam chi', 25 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal. 16 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Jerusa sb'i ix snun vin̈, yisil ix vin̈aj Sadoc.

2 A tas ix sc'ulej vin̈aj Jotam chi', vach' d'a yichan̈ Jehová icha ix sc'ulej vin̈aj Uzías smam vin̈. Palta maj ochlaj vin̈ d'a yol stemplo Jehová icha ix yutej sb'a vin̈ smam vin̈ chi'. Axo masanil anima, te chuc tas ix sb'eyb'alej eb'. 3 A vin̈aj Jotam chi' ix checan b'ojoc jun spuertail templo d'a yib'an̈. Tzijtum tas ix schec vin̈ b'ojoc d'a yib'an̈ smuroal chon̈ab' b'aj mucb'il jun ch'olan. 4 Ix schecan vin̈ b'ochajxiq'ue juntzan̈ nivac chon̈ab' d'a tzalquixtac d'a yol yic Judá yed' yed'tal eb' vin̈ soldado chaan̈ yajq'ue b'aj stan̈vej eb' vin̈ d'a caltac te'. 5 Ix yac' oval vin̈ yed' eb' amonita, ix ac'ji ganar eb' yuj vin̈. A d'a jun ab'il chi', ix yac' q'uen tumin eb' ix ac'jioch d'a yib'an̈ yac'an d'a vin̈. Ix yac' 75 quintal q'uen plata eb' yed' 37 mil quintal ixim trigo. An̈eja' icha pax chi' ixim cebada ix yac' eb'. Icha chi' ix sc'ulej eb' d'a oxe' ab'il.

6 Te tec'an ix aj vin̈ d'a sreyal chi', yujto te vach' sb'eyb'al vin̈ d'a yichan̈ Jehová. 7 A jantacto yab'ixal vin̈aj rey Jotam chi' yed' tastac sc'ulejnac vin̈ yed' jantac oval yac'nac vin̈, aycan b'aj tz'ib'ab'ilcan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel yed' Judá.

8 Ayic ix och vin̈ d'a reyal, 25 ab'il sq'uinal vin̈. 16 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. 9 Axo yic ix cham vin̈, ix mucji vin̈ yed' eb' smam yicham d'a schon̈ab' vin̈aj David. Ix lajvi chi', axo vin̈aj Acaz yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

28

Ochnac vin̈aj Acaz reyal d'a Judá

(2R 16.1-20)

1 Ayic ix och vin̈aj Acaz chi' reyal, 20 ab'il sq'uinal vin̈. 16 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén, palta man̈ vach'oc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová, maj sc'ulej vin̈ icha tas sc'ulejnac vin̈aj David smam yicham vin̈. 2 A sb'eyb'al eb' vin̈ sreyal Israel ix sb'eyb'alej vin̈. Ix schecan vin̈ b'ochaj q'uen q'ueen yechel comon dios Baal. 3 Ix sn̈usan incienso vin̈ d'a sch'olanil yic Ben-hinom, ix sn̈usanpaxtz'a yuninal vin̈ silab'il icha val schuc b'eyb'al juntzan̈ chon̈ab' ix ic'jiel yuj Jehová d'a yichan̈ eb' israel d'a lum chi'. 4 An̈ejtona', ix sn̈us pax silab' vin̈ yed' incienso d'a juntzan̈ lugar b'ajtac chaan̈ yed' d'a yichtac te te' c'ayum xiil.

5-6 Yuj chi' ix ac'jioch vin̈ yuj Jehová sDiosal d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Siria. Te nivan anima ix ic'jib'at d'a Damasco yuj eb' sirio chi'. An̈eja' ix ac'jipaxoch vin̈ yuj Jehová d'a yol sc'ab' vin̈aj Peka yuninal vin̈aj Remalías sreyal Israel. A d'a jun c'u, 120 mil eb' soldado te tec'an yic Judá ix smilcham eb', yujto ix yactejcan Jehová sDiosal eb', aton sDiosal smam yicham eb'. 7 Ay jun vin̈ soldado te tec'an d'a yin̈tilal Efraín scuchan Zicri, a vin̈ ix milancham vin̈aj Maasías yuninal vin̈ rey chi' yed' vin̈aj Azricam yajal d'a spalacio vin̈ rey chi' yed' vin̈aj Elcana sat yajal yuj vin̈ rey chi'. 8 Vach'chom yetchon̈ab' sb'a eb' yed' eb' israel chi', palta ix ic'jib'at 200 mil eb' yuj eb', aton eb' ix ix, eb' vinac unin yed' eb' ix unin, ix ic'jib'at eb' d'a Samaria. Man̈xo jantacoc pax tas ix yic'b'at eb' israel chi'.

9 A d'a Samaria chi', ay jun vin̈ schecab' Dios scuchan Obed. Ix elta vin̈ scha eb' soldado van sc'ochxi d'a Samaria chi'. Ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic:

—A Jehová co Diosal, sDiosal pax eb' co mam quicham, ix cot yoval sc'ol d'a Judá, yuj chi' ix yac'och eb' d'a yol e c'ab'. Palta a exxo tic ix e milcham eb' yed' val yoval e c'ool to ix q'ue val c'och d'a satchaan̈. 10 Axo ticnaic, tze na'a to tzeyac'och eb' aj Judá tic yed' eb' aj Jerusalén tic eyac'umaloc servil. Palta ¿tom malaj pax e mul a ex tic d'a yichan̈ Jehová? 11 A ticnaic, ab'ec tas ol vala': Aq'uec meltzaj masanil eb' quetisraelal ix eyic'cot chi' d'a tic, yujto ay val cot yoval Jehová d'ayex, xchi vin̈aj Obed chi'.

12 Ix lajvi chi' ay jayvan̈ eb' vin̈ yajal yaj d'a scal eb' yin̈tilal Efraín, aton vin̈aj Azarías yuninal vin̈aj Johanán, vin̈aj Berequías yuninal vin̈aj Mesilemot, vin̈aj Ezequías yuninal vin̈aj Salum yed' vin̈aj Amasa yuninal vin̈aj Hadlai, ix och eb' vin̈ d'a sat eb' vin̈ van sjax d'a oval chi'. 13 Ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—Man̈ eyic'cot eb' chi' d'a tic, yujto a jun tic tz'och co muloc d'a Jehová. ¿Tom tze say tas tz'aj svach' och co mul d'ay? Te nivanxo co mul tz'ochi, yuj chi' scot val yoval Jehová chi' d'ayon̈, xchi eb' vin̈.

14 Yuj chi', ix actajel masanil eb' ix ic'jicot yuj eb' soldado chi' yed' pax masanil tastac ix yic'cot eb', ix yac'ancan eb' d'a yichan̈ eb' yajalil chon̈ab' yed' d'a yichan̈ masanil anima. 15 Axo eb' vin̈ ix b'inaj sb'i tic, a eb' vin̈ ix tan̈van eb' ix ic'jicot chi'. A d'a scal masanil tastac ix yiq'uec' eb' soldado chi', ata' ix q'ueta pichul ix ac'jioch d'a eb' b'eraneli. Ix ac'jioch xan̈ab' eb', ix ac'ji va eb', ix yuc'an pax a' eb'. Ix ac'jioch aceite d'a eb' echen yaji. Axo eb' maxtzac yal-laj sb'eyi, ix ac'jiq'ue eb' d'a yib'an̈ noc' b'uru yuj eb'. Ix cot eb' vin̈ yajal chon̈ab' Samaria chi' yac'xican eb' d'a eb' yetchon̈ab' d'a Jericó, aton b'aj te ay te' palma. Ix lajvi chi' ix meltzajxi eb' vin̈ d'a Samaria chi'.

16 A d'a jun tiempoal chi', ix schecb'at eb' schecab' vin̈aj rey Acaz d'a vin̈ sreyal Asiria, yic sc'anan colval vin̈ d'a vin̈. 17 Yujto a eb' aj Edom ix javi eb' junelxo yac' oval d'a eb' aj Judá, ay eb' anima ix yic'b'at eb'. 18 Yacb'an chi' axo eb' filisteo, ix ic'anpaxb'at tastac ay d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a yichtac vitz yed' d'a Neguev d'a yol yic Judá chi'. Ix yic'anec' chon̈ab' Bet-semes eb', Ajalón, Gederot, Soco, Timna yed' Gimzo yed' yaldeail junjun juntzan̈ chon̈ab' chi'. Ix lajvi chi' axo eb' filisteo chi' ix cajnaj ta'. 19 Emnaquil ix ajcan eb' aj Judá chi' yuj Jehová, yujto a vin̈aj Acaz sreyal eb', a vin̈ ix cuchb'anb'at eb' d'a chucal, ix spitej val sb'a vin̈ d'a Jehová.

20 Ayic ix javi vin̈aj Tiglat-pileser sreyal Asiria chi' d'a Judá, maj colvajlaj vin̈, palta to ix vach' lajviel yuj vin̈. 21 Vach'chom ixto smolb'ejelta juntzan̈ tastac caro stojol ay d'a stemplo Jehová vin̈aj Acaz chi' yed' tastac ay d'a spalacio vin̈ yed' tastac ay d'a spat eb' vin̈ yajal yaji, ix yac'an vin̈ d'a vin̈ sreyal Asiria chi', palta nab'an̈ej, majxo colvaj jab'oc vin̈ yed' vin̈. 22 Vach'chom nivan yaelal ix javi d'a yib'an̈ vin̈aj Acaz chi', palta an̈eja' ix ochn̈ej smul vin̈ d'a Jehová. 23 Ix yac'an silab' vin̈ d'a juntzan̈ scomon diosal eb' aj Damasco. Yujto toxo ix ac'ji ganar vin̈ yuj eb', ix yalan vin̈ icha tic: A juntzan̈ sdiosal eb' sirio tic scolvaji, yuj chi' ol vac' in silab' d'ay yic vach' ol colvaj ved'oc, xchi vin̈. Icha chi' ix aj scot val d'a yib'an̈ vin̈ yed' eb' yetchon̈ab' chi'. 24 Ix lajvi chi', ix smolb'an juntzan̈ yamc'ab' yic stemplo Dios vin̈, ix smac'anpoj vin̈. Ix smacancan templo chi' vin̈, ix schecan vin̈ b'ojocq'ue juntzan̈ altar d'a schiquintac scalleal Jerusalén chi'. 25 Ix schecanpax vin̈ b'ojocq'ue juntzan̈ altar b'ajtac chaan̈ d'a yoltac chon̈ab' d'a yol yic Judá chi'. Ata' sn̈us incienso vin̈ d'a comon dios. Icha chi' ix yutej vin̈ stzuntzancot yoval sc'ol Jehová sDiosal smam yicham.

26 A jantacto tas ix sc'ulej vin̈, ayic ix el yich masanto ix lajvi, aycan b'aj tz'ib'ab'ilcan yab'ixal eb' sreyal Judá yed' Israel. 27 Axo yic ix cham vin̈, ix mucji vin̈ d'a chon̈ab' Jerusalén, palta man̈oc d'a yed'tal eb' vin̈ rey ix mucji vin̈. Axo vin̈aj Ezequías yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

29

Ochnac vin̈aj Ezequías reyal

(2R 18.1-3)

1 Ayic ix schaanel yich vin̈aj Ezequías yac'an reyal, 25 ab'il sq'uinal vin̈. 29 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Abías sb'i ix snun vin̈, yisil ix vin̈aj Zacarías. 2 A tas ix sc'ulej vin̈, vach'n̈ej d'a yichan̈ Jehová, icha val sb'eyb'al vin̈aj David smam yicham vin̈.

Ix ochxi ejmelal d'a templo yuj vin̈aj Ezequías

3 A d'a b'ab'el uj yic b'ab'el ab'il yoch vin̈aj Ezequías reyal, ix schecan vin̈ jacchajxi stemplo Jehová, ix schecan vin̈ vach' b'ochajxi spuertail. 4 Ix schecan vin̈ avtajcot eb' vin̈ sacerdote yed' eb' vin̈ levita, ix molb'aj eb' vin̈ d'a yamaq'uil templo chi' d'a stojolal b'aj sjavi c'u. 5 Ix yalan vin̈ icha tic: Ex levita, ab'ec tas ol vala': Sacb'itejec e b'a, tze sacb'itan pax stemplo Jehová, aton co Diosal yed' eb' co mam quicham. Iq'uequelta masanil tas man̈ vach'oc ayoch d'a yool. 6 Yujto a eb' co mam quicham, te pit yutejnac sb'a eb' d'a Jehová co Diosal, te chuc tas c'ulejnac eb' d'a yichan̈. Actab'ilcan yuj eb', yic'naquel spensar eb' d'a scajnub'. 7 Smacannaccan spuertail eb', spu'annac tup sc'ac'al candil eb', maxtzac sn̈us incienso eb', maxtzac yac' silab' eb' to sn̈usjitz'a masanil d'a stemplo co Diosal a on̈ israel on̈ tic. 8 Yuj chi', ix cot val yoval sc'ol Jehová d'a Judá yed' d'a Jerusalén tic, cuseltac ix on̈ ajcan yuuj, te q'uixvelal pax ix on̈ ajcani, ix on̈ ochpaxcan sb'uchlab'ejoc juntzan̈ chon̈ab', icha val tz'aj eyilan ticnaic. 9 Yuj chi', ay eb' co mam quicham chamnac d'a oval. Man̈ jantacoc eb' ix quetb'eyum yed' eb' calcuninal ic'chajnacb'at d'a ch'oc chon̈ab'il. 10 A ticnaic ix in na'a to ol in b'o jun trato yed' Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, yic vach' syiq'uel yoval sc'ol d'a quib'an̈. 11 Yuj chi', ex vetchon̈ab', man̈ eyiq'uec' tiempo e b'oan stemplo Jehová, yujto a' ex sic'aneli, yic tzeyac'an servil, tze n̈usanpaxtz'a incienso d'a yichan̈, xchi vin̈.

12 Aton sb'i eb' levita ix och d'a munlajel tic: A d'a scal eb' yin̈tilal vin̈aj Coat: Vin̈aj Mahat yuninal vin̈aj Amasai yed' vin̈aj Joel yuninal vin̈aj Azarías. Axo d'a scal eb' yin̈tilal vin̈aj Merari: Vin̈aj Cis yuninal vin̈aj Abdi yed' vin̈aj Azarías yuninal vin̈aj Jehalelel. Axo d'a scal eb' yin̈tilal vin̈aj Gersón: Vin̈aj Joa yuninal vin̈aj Zima yed' vin̈aj Edén yuninal vin̈aj Joa. 13 Axo d'a scal eb' yin̈tilal vin̈aj Elizafán: Vin̈aj Simri yed' vin̈aj Jeiel. A d'a scal eb' yin̈tilal vin̈aj Asaf: Vin̈aj Zacarías yed' vin̈aj Matanías. 14 Axo d'a scal yin̈tilal vin̈aj Hemán: A vin̈aj Jehiel yed' vin̈aj Simei. Axo d'a scal eb' yin̈tilal vin̈aj Jedutún: A vin̈aj Semaías yed' vin̈aj Uziel. 15 B'ab'el, ix smolb'ej eb' sc'ab' yoc eb' vin̈, ix sacb'itan sb'a eb' vin̈ smasanil icha yalan ley. Ix lajvi chi' ix och eb' vin̈ d'a yol templo chi', ix sacb'itanpax templo chi' eb' vin̈ icha yalan ley, icha ix yutej vin̈ rey yalani, icha syal schecnab'il Jehová.

16 Ix lajvi chi', ix och eb' vin̈ sacerdote chi' d'a yol templo yic sacb'itan eb' vin̈. Masanil tas man̈ vach'oc ix ilchaj yuj eb' vin̈, ix laj yiq'uelta eb' vin̈, ix yic'anel eb' vin̈ d'a yamaq'uil templo chi'. Axo juntzan̈ eb' vin̈ levita ix b'at julancanb'at d'a sch'olanil stitac a' Cedrón. 17 A d'a b'ab'el c'u yic b'ab'el uj chi' ix syamoch eb' vin̈ sacb'itan juntzan̈ yamaq'uil templo chi'. Axo d'a svajxaquil c'ual ix elc'och eb' vin̈ sacb'itan d'a sti' templo chi'. Vajxaqueto c'ual ix yac' pax eb' vin̈ sacb'itan yol templo chi', yuj chi' 16 c'ual ix yac' eb' vin̈ sacb'itani, ix lajvielc'och smasanil. 18 Ix lajvi chi', ix c'och eb' vin̈ d'a spalacio vin̈aj rey Ezequías chi', ix yalan eb' vin̈ icha tic: Toxo ix co sacb'itej stemplo Jehová yed' altar b'aj stz'a silab', smexail ixim pan tz'em d'a yichan̈ Jehová yed' syamc'ab'il junjun. 19 An̈ejtona' ix co sacb'itej juntzan̈ yamc'ab' elnaccan d'a yopisio yuj vin̈aj rey Acaz, ayic yochnac spitalil vin̈. Axo ticnaic, toxo ix co b'oxicanoch d'a yed'tal d'a yichan̈ yaltar Jehová, xchi eb' vin̈.

20 Axo d'a junxo c'u, ix pet q'ue van vin̈aj rey Ezequías chi', ix smolb'an masanil eb' yajal chon̈ab' chi' vin̈, ix b'at eb' d'a stemplo Jehová. 21 Ix yic'anb'at ucvan̈ noc' quelem vacax eb', ucvan̈ noc' ch'ac calnel yed' ucvan̈ noc' quelemtac calnel yed' ucvan̈ noc' quelemtac chiva. A juntzan̈ noc' chi' ix yac' noc' eb' silab'il yic tz'ac'jican lajvoc smul eb' yajal yaj d'a chon̈ab' chi' yed' masanil eb' aj Judá chi', yic sacb'ican pax stemplo Jehová chi'. Ix yalan vin̈ rey chi' d'a eb' vin̈ sacerdote yin̈tilal vin̈aj Aarón to sn̈ustz'a silab' chi' eb' d'a yib'an̈ altar yic Jehová. 22 Ix smilancham noc' vacax chi' eb' vin̈ sacerdote chi', ix schaan schiq'uil noc' eb' vin̈, ix stzicanem eb' vin̈ d'a yib'an̈ altar chi'. An̈eja' icha chi' ix yutejpax noc' ch'ac calnel chi' eb' vin̈ yed' pax noc' quelemtac calnel chi'.

23 Ix yic'anb'at noc' chiva chi' eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey yed' d'a yichan̈ eb' anima smasanil. Ix yac'anq'ue sc'ab' eb' d'a sjolom noc' yic tz'ac'jican lajvoc smul eb'. 24 Ix lajvi chi', ix smilancham noc' eb' vin̈ sacerdote chi', ix secanem schiq'uil noc' eb' vin̈ d'a yib'an̈ altar. A jun chi' ofrenda yuj yac'ji tup smul eb' israel chi', icha ix aj yalan vin̈ rey chi'.

25 Ix ac'jipaxoch eb' vin̈ levita yuj vin̈aj rey Ezequías chi' d'a stemplo Jehová yed' syamc'ab' eb' vin̈ yic b'it: Aton q'uen platillo, salterio, cítara, icha yajcan stzolal yuj vin̈aj rey David yed' vin̈aj Gad, aton vin̈ ac'um razón d'a vin̈aj rey David chi', icha pax yaj yalancan vin̈aj Natán schecab' Dios. A juntzan̈ checnab'il chi' alb'ilcan yuj Jehová yuj eb' schecab'.

26 Lin̈anoch eb' vin̈ levita yed' yamc'ab' yic b'it ac'b'ilcan yuj vin̈aj rey David. Lin̈anpaxoch eb' vin̈ sacerdote spu'an strompeta. 27 Yuj chi', ix yalan vin̈aj rey Ezequías chi' to sn̈usjitz'a silab' d'a yib'an̈ altar chi'. Axo yic ix el yich sn̈usantz'a noc' silab' chi' eb' vin̈, ix el pax yich sb'itan eb' vin̈ sb'itan chi', yic syic'anchaan̈ Jehová eb' vin̈, ix spu'an strompeta eb' vin̈. Ix c'anjipax juntzan̈ yamc'ab' yic b'it ac'b'ilcan yuj vin̈aj rey David chi'. 28 Axo masanil anima, n̈ojanem eb' ejmelal yacb'an van sb'itan eb' vin̈ sb'itan chi', van spu'an pax strompeta eb' vin̈ sacerdote. Masanto yic ix lajvi stz'ab'at silab' chi' ix och vaan eb' vin̈ sb'itani. 29 Ayic ix lajvi yac'ji silab' chi', ix em n̈ojan vin̈ rey yed' masanil eb' ajun yed' chi' ejmelal. 30 Ix yalan vin̈ yed' eb' vin̈ yajal chon̈ab' chi' d'a eb' vin̈ levita to syal vach' lolonel eb' vin̈ d'a Jehová yed' juntzan̈ b'it sb'onaccan vin̈aj rey David yed' pax juntzan̈ yic vin̈aj Asaf schecab' Dios. Ix sc'anab'ajan eb' vin̈ yed' val stzalajc'olal, ix empax n̈ojan eb' vin̈ ejmelal.

31 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ rey chi' d'a eb' anima: Yacb'an toxo ix e sacb'itej e b'a d'a yichan̈ Jehová icha yalan ley, cotan̈ec, iq'ueccot e silab' yed' eyofrenda yuj eyac'an yuj diosal d'a stemplo Jehová, xchi vin̈. Yuj chi' masanil eb' anima chi', ix yic'cot silab' eb' yed' yofrenda yuj yac'an yuj diosal eb'. Axo eb' ix el val d'a sc'ol yac'ani, ix yac' silab' eb' sn̈usjitz'a smasanil. 32 Masanil noc' noc' ix yic'cot eb' anima chi' silab'il sn̈usjitz'a smasanil chi', 70 noc' mam vacax, 100 noc' ch'ac calnel yed' 200 noc' quelemtac calnel. Ix n̈usjitz'a noc' silab'il d'a Jehová. 33 A sb'isul masanil noc' ix yac' eb' silab'il chi', 600 noc' mam vacax yed' 3 mil noc' calnel yed' noc' chiva.

34 Yujto quenn̈ej sb'isul eb' vin̈ sacerdote, maj tzac'vanlaj eb' vin̈ spatz'anel masanil noc' silab' sn̈usjitz'a smasanil chi', yuj chi' ix colvaj eb' vin̈ yetlevitail eb' vin̈, yacb'an sacb'itej pax sb'a juntzan̈xo eb' vin̈ sacerdote, yujto a eb' vin̈ levita elan̈chamel ix yac'och eb' vin̈ d'a sc'ol sacb'itan sb'a d'a yichan̈ juntzan̈ eb' vin̈ sacerdote chi'. 35 Ayto nan̈alxo noc' silab' chi' ix ac'chaji yed' pax xepual noc' silab' yic junc'olal yed' vino ix ac'chaj ofrendail yed' pax noc' silab' sn̈usjitz'a smasanil.

Ichaton chi' ix aj yelxi yich yochxi ejmelal d'a stemplo Jehová. 36 Ix te tzalaj vin̈aj Ezequías chi' yed' masanil eb' anima yuj tas ix sc'ulej Dios yed' eb', yujto elan̈chamel ix yic' sb'a masanil tas ix uji chi'.

30

Ix och q'uin̈ yic snachajcoti‘R’ayic yelnaccot eb' israel d'a Egipto

1 Ix lajvi chi', ix schecan vin̈aj rey Ezequías chi' alchajel d'a yol yic Israel yed' d'a yol yic Judá, ix yac'anpaxb'at yumal vin̈ d'a eb' ay d'a yol yic Efraín yed' d'a yol yic Manasés, yic scot eb' d'a stemplo Jehová d'a Jerusalén, yic tz'och q'uin̈ yic snaancot eb' ayic yelnac eb' smam yicham eb' libre yuj Jehová sDiosal Israel d'a Egipto. 2 Ayic ix lajvi slolon vin̈ rey chi' yed' eb' ayoch yajalil yed' vin̈ yed' masanil eb' anima d'a Jerusalén chi', ix snaan eb' to a d'a schab'il uj ol och q'uin̈ chi', 3 yujto maj yal-laj yoch q'uin̈ chi' d'a sc'ual aycani, yujto quenn̈ej eb' vin̈ sacerdote ix sacb'itej sb'a icha yalan ley, manta pax eb' anima smolb'ej sb'a d'a Jerusalén chi'. 4 Yujto ix scha sc'ol vin̈ rey yed' masanil anima tas ix nachaj chi', 5 yuj chi' ix sna eb' to spucchaj yumal d'a masanil yol yic Israel. Schacot d'a Dan, masanto sc'och d'a Beerseba. Ix avtajcot eb' yic sjavi eb' d'a Jerusalén yic tz'och q'uin̈ chi', yujto a d'a yalan̈taxo, man̈ nivanoc eb' smolb'ej sb'a yic syac'anoch jun q'uin̈ chi' eb', icha yaj stz'ib'chajcani.

6 Yuj chi' ix b'at eb' schecab' vin̈ rey chi' d'a masanil yol yic Israel yed' d'a yol yic Judá, ix yic'anb'at yumal eb', aton ix schec b'ojoc vin̈ rey chi' yed' eb' ayoch yajalil yed'oc, b'aj syal vin̈ icha tic: Ex quetisraelal, meltzajan̈ecxi d'a Jehová sDiosal vin̈ co mam quicham aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Israel, yic ol ochxoc eyed'oc a ex man̈ ex cannacoc d'a yol sc'ab' eb' vin̈ sreyal Asiria. 7 Mocab' lajanoc tzeyutej e b'a icha eb' e mam eyicham, icha pax eb' quetisraelal, ix spitej val sb'a eb' d'a Jehová co Diosal yed' eb' co mam quicham chi'. A val co Diosal chi' ix satanel eb' icha val tz'aj quilan ticnaic. 8 Yuj chi' man̈ eyac' pitb'oc e b'a, icha yutejnac sb'a eb' co mam quicham chi'. Aq'uecxioch e b'a d'a yol sc'ab' Jehová co Diosal, cotan̈ec d'a stemplo sic'b'ilel yuj d'a masanil tiempo, tzeyac'an servil yic maxtzac cot yoval sc'ol d'ayex. 9 Tato ol eyac'xioch Jehová d'a e c'ool, axo eb' ajc'ol ic'jinacb'at eb' quetisraelal yed' eb' eyuninal d'a preso chi', ol oc' sc'ol eb' d'a eb', ol ac'joc meltzaj eb' d'a co chon̈ab' tic. Yujto a Jehová co Diosal, te ay snivanc'olal, ay pax yoq'uelc'olal, man̈ ol ex spatiquejcaneli tato ol eyac'xioch e b'a d'a yol sc'ab', xchib'at vin̈ rey chi' d'a eb'.

10 Ix b'at eb' checab' chi' d'a masanil yol yic Efraín yed' d'a yol yic Manasés, ix b'atn̈ej eb' d'a junjun chon̈ab', masanto ix c'och eb' d'a yol yic Zabulón. Palta a eb' anima chi', ton̈ej ix tzevaj eb', ix b'uchvaj pax eb' d'a eb' checab' chi'. 11 Palta ay jayvan̈ eb' vin̈ vinac d'a yin̈tilal Aser, d'a yic Manasés yed' d'a yic Zabulón ix och eb' ejmelal d'a Dios chi', ix javi eb' d'a Jerusalén chi'. 12 A Dios ix ac'an sna' masanil eb' anima d'a Judá chi', yic sc'anab'ajan eb' jun checnab'il ix yal vin̈ rey chi' yed' eb' ayoch yajalil yed'oc, icha ix aj yalan Jehová.

13 Yuj chi' a val d'a schab'il uj, ix smolb'an sb'a jantac anima d'a Jerusalén chi', ix yac'anoch q'uin̈ eb' yic ixim pan malaj yich. 14 Ix syamanoch eb' yic'anel masanil juntzan̈ altar yed' juntzan̈ lugar b'ajtac sn̈uschaj incienso d'a Jerusalén chi'. Ix syumancanem eb' d'a sch'olanil a' Cedrón. 15 Ayic 14 yoch schab'il uj chi', ix smilancham noc' quelem calnel eb' yic q'uin̈ chi'.

Axo eb' vin̈ sacerdote yed' eb' vin̈ levita, ix te q'uixviq'ue eb' vin̈, yuj chi' ix sacb'itej sb'a eb' vin̈ icha yalan ley. Ix yic'anb'at noc' silab' eb' vin̈ sn̈usjitz'a smasanil d'a stemplo Jehová. 16 Icha chi' ix aj yochxi eb' vin̈ d'a yopisio, icha yalan ley Moisés vin̈ schecab' Dios. A eb' vin̈ sacerdote ix tzicanem schiq'uil noc' silab' ix yac' eb' vin̈ levita. 17 Yujto tzijtumto eb' d'a scal masanil anima chi' manto sacb'itejlaj sb'a, yuj chi' a eb' vin̈ levita chi' ix milancham noc' silab'il yic q'uin̈ chi' yuj eb' anima chi', yic tz'och yopisio noc' d'a q'uin̈ chi'. 18-19 Te nivan eb' d'a yin̈tilal Efraín, d'a yic Manasés, d'a yic Isacar yed' d'a yic Zabulón ix comon chi'an noc' silab' yic q'uin̈ chi', man̈ ichaoc yaj stz'ib'chajcani, yujto maj sacb'itej sb'a eb' icha yalan ley. Palta a vin̈aj rey Ezequías chi' ix lesalvi yuj eb', ix yalan vin̈ icha tic: Mamin Jehová, co Diosal ach yed' eb' co mam quicham, te vach' a pensar. Ac' nivanc'olal eb' syac'och d'a sc'ol yalan sb'a d'ayach, vach'chom maj sacb'itej sb'a eb' icha yalan sleyal a templo, xchi vin̈.

20 Ix yab' Jehová slesalvi vin̈aj rey Ezequías chi', yuj chi' ix yac' nivanc'olal d'a yib'an̈ masanil anima chi'. 21 Uque' c'ual ix ec' eb' israel chi' d'a Jerusalén, te tzalajc'olal ix ec' q'uin̈ yic ixim pan malaj yich chi'. Axo eb' vin̈ sacerdote yed' eb' vin̈ levita, junjun c'u sb'itan eb' vin̈, syalan vach' lolonel eb' vin̈ d'a Jehová yed' masanil yamc'ab' yic b'it te vach' yic Jehová yaji. 22 A vin̈aj Ezequías chi', ix yac' yuj diosal vin̈ d'a eb' vin̈ levita, yujto ix sch'oxel sb'ecanc'olal eb' vin̈ yac'an servil Jehová.

Uque' c'ual ix schi noc' silab' yic q'uin̈ chi' eb', ix yac'anpax noc' silab' eb' yic junc'olal, ix yalan vach' lolonel eb' d'a Jehová sDiosal smam yicham. 23 Ix lajvi chi', ix yalan eb' smasanil to syac' uqueocxo c'ual q'uin̈ chi'. Te tzalajc'olal ix aj yoch q'uin̈ chi' yuj eb'. 24 A vin̈aj Ezequías sreyal Judá chi', mil noc' mam vacax yed' 7 mil noc' calnel ix siej vin̈ d'a eb' anima chi'. Yed' eb' vin̈ yajal d'a junjun chon̈ab' ix siejpax mil noc' vacax chi' eb' vin̈ yed' 10 mil noc' calnel. Nivan eb' vin̈ sacerdote ix sacb'itej sb'a icha yalan ley. 25 Masanil eb' aj Judá chi' yed' eb' vin̈ sacerdote yed' eb' vin̈ levita yed' masanil eb' ix laj cot d'a yol yic Israel yed' masanil eb' ch'oc chon̈ab'il ix ja cajan d'a yol yic Israel chi', ma d'a yol yic Judá, ix te tzalaj eb'. 26 Jantac tzalajc'olal ix uji d'a Jerusalén chi', yujto atax yic yac'annac reyal vin̈aj Salomón yuninal vin̈aj David, manta b'aj tzuji icha jun ix uji d'a Jerusalén chi'. 27 Ix lajvi chi', ix q'ue lin̈an eb' vin̈ sacerdote yed' eb' vin̈ levita yic sc'anan svach'c'olal Jehová eb' vin̈ d'a yib'an̈ masanil eb' anima. Ix ab'chaj slesal eb' vin̈ chi' d'a satchaan̈ b'aj cajan Dios.

31

1 Ayic toxo ix lajvi jun q'uin̈ chi', masanil eb' israel ix smolb'ej sb'a, ix b'at eb' d'a masanil chon̈ab' d'a yol yic Judá. Ix smac'anpoj juntzan̈ q'uen q'ueen eb' nivan yelc'och b'aj syal sb'a eb' anima chi' yed' pax juntzan̈ yechel comon dios Asera. Ix laj spojanem juntzan̈ yic ejmelal eb' b'ajtac chaan̈ yed' pax juntzan̈ altar ay d'a yol yic Judá chi' yed' d'a yol yic Benjamín, d'a yol yic Efraín yed' d'a yol yic Manasés. Ix lajvi chi' ix meltzaj eb' smasanil d'a schon̈ab', ix laj b'atcan eb' d'a slugar junjun.

2 Ix lajvi chi' ix spojanec' eb' vin̈ sacerdote yed' eb' vin̈ levita vin̈aj Ezequías d'a stzolal, junjun macan̈ eb' vin̈ yed' yopisio: A eb' vin̈ sacerdote, a eb' vin̈ tz'ac'an silab' sn̈usjitz'a smasanil yed' silab' yic sch'oxan sjunc'olal eb' yed' Jehová. Axo eb' vin̈ levita tz'ac'an yuj diosal d'a Jehová chi', syalanpax vach' lolonel eb' vin̈ d'ay d'a b'ital, ay pax eb' vin̈ stan̈van spuertail templo. 3 A vin̈ rey chi', a noc' smolb'etzal noc' vin̈ ix yac' silab'il: Aton noc' silab' sn̈usjitz'a smasanil tz'ac'ji d'a q'uin̈ib'alil yed' d'a yemc'ualil yed' pax silab' sn̈usjitz'a d'a sc'ual ic'oj ip yed' pax silab' tz'ac'ji yic tz'och q'uin̈ ayic tz'alji q'uen uj yed' silab' tz'ac'ji d'a juntzan̈xo q'uin̈ nivac yelc'ochi, icha yaj stz'ib'chajcan d'a sley Jehová. 4 Ix yalanpax vin̈ rey chi' d'a masanil eb' anima cajan d'a Jerusalén chi' to syac' scolval eb' syac'taxon d'a eb' vin̈ sacerdote yed' d'a eb' vin̈ levita, yic vach' an̈ej Jehová syac' servil eb' vin̈ icha yalan ley. 5 Ayic ix alchajel jun checnab'il chi', ix yac' eb' israel jantac val ix el d'a sc'ool yac'ani: Aton ixim trigo vach', vino, aceite, noc' yal chab' yed' masanil sat avb'en te vach' slaj smol eb'. Ix yic'anpaxcot sdiezmoal masanil tas syavej eb'. Te nivan ix yac' eb'.

6 An̈ejtona' pax eb' aj Israel chi' yed' eb' cajan d'a juntzan̈xo chon̈ab' d'a yol yic Judá chi', ix yic'cot sdiezmoal noc' smolb'etzal noc' eb': Aton noc' vacax, noc' calnel, noc' chiva yed' pax sdiezmoal masanil tastac ay d'a eb' to yicxo Jehová Dios yaji. Juyjumb'a ix laj yutej eb' yac'ancani. 7 Ayic yoxil uj yoch jun ab'il chi', ix och ijan eb' smolb'an masanil juntzan̈ chi'. Ato d'a yuquil uj ix och vaan eb' yac'ani. 8 Ayic ix b'at yilan masanil juntzan̈ ix molchaj chi' vin̈aj Ezequías yed' eb' ayoch yajalil yed' vin̈, ix yalan vach' lolonel eb' d'a Jehová yed' d'a chon̈ab' Israel. 9 Ix lajvi chi' ix sc'anb'an vin̈aj Ezequías chi' d'a eb' vin̈ sacerdote yed' d'a eb' vin̈ levita yuj masanil juntzan̈ tas ix javi chi'. 10 Ix tac'vi vin̈aj sat sacerdote Azarías yin̈tilal vin̈aj Sadoc icha tic: Yictax ix schaanel yich eb' yic'ancot scolval d'a stemplo Jehová tic, ayn̈ej tas sco va'a, ayto pax scani. Masanil juntzan̈ tic toxo ix cani, yujto ix yac' val svach'c'olal Jehová d'a yib'an̈ eb' quetchon̈ab' tic, xchi vin̈.

11 Yuj chi', ix schec vin̈aj Ezequías b'ochaj yed'tal b'aj smolchaj juntzan̈ chi' d'a templo chi'. Axo yic toxo ix b'o jun yed'tal chi', 12 vach' ix yutej eb' smolb'an juntzan̈ colval chi' d'a yool yed' diezmo ix yic'cot eb' anima chi' yed' masanil tas to yic Jehová yaji. Axo jun vin̈ levita scuchan Conanías sat ix ajcan yilani, axo jun vin̈ yuc'tac vin̈ scuchan Simei ix och schab'iloc yilan juntzan̈ chi'. 13 A vin̈aj rey Ezequías yed' vin̈aj Azarías chi' sat yaj d'a eb' vin̈ tz'ilan templo chi'. A eb' vin̈ ix ac'anoch juntzan̈xo eb' vin̈ levita d'a yalan̈ smandar vin̈aj Conanías yed' vin̈aj Simei chi', aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Jehiel, vin̈aj Azazías, vin̈aj Nahat, vin̈aj Asael, vin̈aj Jerimot, vin̈aj Jozabad, vin̈aj Eliel, vin̈aj Ismaquías, vin̈aj Mahat yed' vin̈aj Benaía. 14 Axo vin̈aj Coré yuninal vin̈aj Imna yin̈tilal Leví, yajal yaj vin̈ d'a eb' vin̈ stan̈van spuertail templo d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Aypaxoch d'a yib'an̈ vin̈ schaan ofrenda to tz'el val sc'ol eb' yac'an d'a Jehová, spucanpaxec' vin̈ tastac to yic Jehová yaj chi' tz'ac'chaj d'a eb' vin̈ sacerdote yed' d'a eb' vin̈ levita. 15 A juntzan̈ eb' vin̈ levita: Aton vin̈aj Edén, vin̈aj Miniamín, vin̈aj Jesúa, vin̈aj Semaías, vin̈aj Amarías yed' vin̈aj Secanías. A eb' vin̈ ix colvaj yed' vin̈aj Coré chi' spucanec' ofrenda d'a schon̈ab' eb' vin̈ sacerdote, icha syal macquiltac yaj eb', eb' icham anima yed' eb' unin. 16 Syac'an eb' vin̈ d'a eb' vin̈ tz'ib'ab'il sb'i b'aj ay sb'i eb' yin̈tilal Leví, aton eb' vin̈ ayoch d'a yib'an̈ yilan yopisio d'a stzolal d'a templo d'a junjun c'u, eb' oxe' ab'il sq'uinal sb'eyn̈ejb'ati. 17 A eb' vin̈ sacerdote chi', b'ob'il slistail eb' vin̈, icha syal stzolal smam yicham eb' vin̈. Axo eb' vin̈ levita 20 ab'il sq'uinal sb'eyn̈ejb'ati, ay pax sb'i eb' vin̈ icha yajoch eb' vin̈ d'a yopisio d'a stzolal. 18 A yed' sb'i eb' vin̈ chi', tz'ib'ab'il pax sb'i eb' ix yetb'eyum eb' vin̈, eb' nenetac unin yed' juntzan̈xo yuninal eb' vin̈ yed' yisil eb' vin̈, aton masanil mach ay yalan yic eb' vin̈ yilani. Val d'a stojolal ix aj spojanec' eb' vin̈ juntzan̈ tas ac'b'il d'a Dios. 19 Ay pax eb' vin̈ vinac ayoch d'a yib'an̈ spojanec' tas sva eb' vin̈ sacerdote yin̈tilal Aarón yed' eb' vin̈ levita, aton eb' vin̈ tz'ib'ab'il sb'i b'aj ay sb'i eb' smam yicham eb' vin̈, aton eb' vin̈ cajan d'a spatictaquel schon̈ab' eb' vin̈ sacerdote yed' d'a juntzan̈xo chon̈ab'.

20 Icha chi' ix yutej vin̈aj Ezequías chi' sb'oan juntzan̈ tic d'a masanil yol yic Judá. A masanil tas ix sc'ulej vin̈, te vach', te tojol d'a yichan̈ Jehová Dios. 21 Masanil tas ix sc'ulej vin̈ yic ix yac'an servil vin̈ d'a stemplo Dios, ix sc'ulej val vin̈ d'a smasanil sc'ool, icha yalan sc'ayb'ub'al Dios yed' schecnab'il. Yuj chi' te vach'n̈ej ix elc'och vin̈.

32

Yac'nac oval vin̈aj Senaquerib d'a Judá

(2R 18.13—19.37; Is 36—37)

1 Ayic toxo ix sc'ulej masanil juntzan̈ chi' vin̈aj Ezequías, yic sc'anab'ajan Jehová vin̈, ix javi vin̈aj Senaquerib sreyal Asiria yed' eb' soldado. Ix laj och oyan eb' d'a spatictac juntzan̈ chon̈ab' ayoch smuroal d'a yol yic Judá, yic syic'anec' eb' yalani.

2 Ayic ix yilan vin̈aj Ezequías chi' to toxo ix javi vin̈aj Senaquerib chi' yac' oval d'a Jerusalén, 3 ix smol alan vin̈ yed' eb' vin̈ yajal yed' eb' vin̈ yajalil eb' soldado to smuc sjajtac a a' eb' vin̈ ay d'a spatictac chon̈ab' chi'. Ix cha sc'ol eb' vin̈ sc'ulan tas ix alchaj chi'. 4 Yuj chi' te nivan eb' anima chi' ix smolb'ej sb'a, ix laj smucan sjajtac a a' chi' eb' yed' a a' sb'ey d'a slac'anil chi', yic vach' ayic sjavi eb' asirio chi', man̈xalaj a' tz'ilchaj yuj eb'.

5 Ix yac' val yip vin̈aj rey Ezequías chi' sb'oanxiq'ue smuroal chon̈ab' chi' b'aj mac'b'ilem lan̈najoc. Ix b'ochajxiq'ue juntzan̈ b'aj stan̈vej eb' soldado d'a yib'an̈tac muro yed' junxo muro d'a spatiqueli. Te vach' ix ajoch muro b'aj mucb'il jun ch'olan d'a schon̈ab' vin̈aj David. Tzijtum q'uen lanza yed' maclab' jul-lab' ix schec vin̈ rey chi' b'ojoc. 6 Ix yac'anoch yopisio juntzan̈ eb' vin̈ vinac vin̈ yic tz'och eb' vin̈ yajalil d'a masanil chon̈ab'. Ix smolb'an sb'a eb' vin̈ b'aj smolb'ej sb'a eb' anima d'a stiel spuertail chon̈ab' chi', ix yalan vin̈ rey chi' to stec'b'ej sb'a eb', ix yalan vin̈ icha tic: 7 Tec'an tzeyutej e b'a, man̈ ex xivoc, mocab' chab'axq'ue e c'ool d'a yichan̈ vin̈ sreyal Asiria chi' yed' d'a jun nivan n̈ilan̈ eb' vin̈ soldado yed'nac vin̈ chi', yujto ec'b'al quip d'a yichan̈ eb' chi'. 8 A vin̈ chi', a eb' soldado ayoch yipoc sc'ol vin̈, palta a on̈xo tic, a Jehová co Diosal ayoch qued'oc, a' ol colvaj qued'oc ayic ol cac'an oval chi', xchi vin̈. Ayic ix yab'an eb' anima chi' tas ix yal vin̈ rey chi', ix stec'b'an val sb'a eb'.

9 Yacb'an van yac'an oval vin̈aj Senaquerib sreyal Asiria yed' eb' soldado d'a chon̈ab' Laquis, ix schecancot juntzan̈ eb' schecab' vin̈ d'a Jerusalén, yic tzul yal eb' d'a vin̈aj Ezequías sreyal Judá yed' d'a masanil eb' aj Judá cajan ta' icha tic:

10 Icha tic ix yutej vin̈aj Senaquerib sreyal Asiria yalancoti: ¿Mach ayoch yipoc e c'ol a ex tic, yuj chi' ayex can d'a Jerusalén tic, ina to oyb'il exxo q'uei? 11 Tato syal vin̈aj Ezequías d'ayex to a Jehová e Diosal ol ex colanel d'a yol in c'ab', ton̈ej tzex yixtej vin̈, ol ex cham yuj vejel yed' taquin̈tial. 12 ¿Tom man̈oc vin̈aj Ezequías chi' ix ic'anel juntzan̈ lugar yic ejmelal b'ajtac chaan̈ yed' altar yic jun Dios chi'? Ix yalan vin̈ d'a masanil anima d'a Judá yed' d'a Jerusalén to junn̈ej jun altar b'aj sn̈usji incienso d'a jun Dios chi'. 13 ¿Tom man̈ eyojtacoc tas in c'ulejnac yed' eb' in mam vicham d'a juntzan̈xo chon̈ab'? ¿Tocval ix yal yuj sdiosal juntzan̈ chon̈ab' chi' scolanel eb' d'a yol in c'ab'? 14 ¿Tom ay junoc d'a juntzan̈ sdiosal juntzan̈ chon̈ab' ix satel eb' in mam vicham chi' ix yal scolanel schon̈ab' d'a yol sc'ab' eb'? ¿Tas yuj tze na' to a e Diosal chi' ol ex colan d'a yol in c'ab'? 15 Yuj chi', man̈ eyac' e b'a musansatil yuj vin̈aj Ezequías chi'. Man̈ e cha eyab' tas syal vin̈. Yujto malaj junoc sdiosal juntzan̈ chon̈ab' chi' ix yal scolan schon̈ab' d'a yol in c'ab'. An̈ejtona' malaj pax juntzan̈ dios chi' ix yal scolan sb'a d'a yol sc'ab' eb' in mam vicham. Ocxo jun e Diosal chi'. ¿Tom ato val ol yal ex scolan d'a yol in c'ab'? xchicot vin̈, xchi eb'.

16 Ay juntzan̈xo tas ix yal eb' schecab' vin̈ sreyal Asiria chi' yic sb'uchvaj eb' d'a Jehová Dios yed' d'a vin̈aj Ezequías aton schecab'. 17 Ix stz'ib'anpaxcot jun yumal vin̈aj Senaquerib chi' yic sb'uchvajcot vin̈ d'a Jehová sDiosal Israel. A d'a jun yuum vin̈ chi', ix yalcot vin̈ icha tic: A juntzan̈ sdiosal juntzan̈xo chon̈ab', maj yal-laj scolan schon̈ab' eb' chi' d'a yol in c'ab', icha pax chi' sDiosal vin̈aj Ezequías, man̈ ol yal-laj scolan schon̈ab' d'a yol in c'ab', xchicot vin̈ d'a yuum chi'.

18 A eb' schecab' vin̈aj Senaquerib chi', te chaan̈ ix yal eb' d'a eb' anima ay d'a Jerusalén chi', aton eb' lin̈jab'q'ue d'a yib'an̈ muro, te chaan̈ ix yal eb' d'a hebreo, yic xib'taj eb' anima chi' yuj eb', yic syac'an ganar Jerusalén chi' eb' yalani. 19 Ix slajb'ej val sDiosal Jerusalén eb' yed' juntzan̈ comon dios b'ob'il yuj anima, sdiosal juntzan̈xo chon̈ab'.

20 Yuj val jun lolonel chi', ix lesalvi vin̈aj rey Ezequías yed' vin̈aj Isaías schecab' Dios yuninal vin̈aj Amoz. Ix sc'anan scolval Jehová eb' vin̈. 21 Yuj chi' a Jehová ix checancot jun ángel yic tzul satanel eb' soldado te tec'an, eb' yajalil eb' yed' eb' sat yaj d'a scampamento vin̈ sreyal Asiria chi'. Yuj chi' te q'uixvelalxon̈ej ix aj smeltzajxi vin̈ rey chi' d'a schon̈ab'. Axo yic ix och vin̈ d'a yol stemplo sdiosal, a eb' yuninal vin̈ ix milanchamoc.

22 Icha chi' ix yutej Jehová scolan vin̈aj Ezequías chi' yed' masanil eb' cajan d'a Jerusalén chi' d'a yol sc'ab' vin̈aj Senaquerib sreyal Asiria chi', yed' pax d'a yol sc'ab' juntzan̈xo chon̈ab'. Junc'olal ix laj aj eb' yed' juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a slac'anil chi'. 23 Yuj chi', tzijtum eb' ix yic'cot yofrenda d'a Jerusalén, ix yac'an eb' d'a Jehová, ix yac'anpax silab' eb' te caro stojol d'a vin̈aj Ezequías chi'. A d'a jun tiempoal chi' nivan ix aj yelc'och vin̈ d'a juntzan̈xo chon̈ab'.

Ix penaayax vin̈aj Ezequías

(2R 20.1-11; Is 38.1-22)

24 A d'a jun tiempoal chi', te ov yac'an syaelal vin̈aj Ezequías chi', ijan ix cham vin̈. Yuj chi' ix lesalvi vin̈ d'a Jehová. Ix tac'vi Jehová chi', ix sch'oxan jun yechel d'a vin̈ te satub'tac yilji, yic sch'oxani to ol b'oxoc sc'ool vin̈. 25 Vach'chom jantac vach'il ix scha vin̈aj Ezequías chi', palta maj yac' yuj diosal vin̈ d'a Jehová, to ix yic'chaan̈ sb'a vin̈. Yuj chi' ix cot yoval sc'ol Jehová d'a vin̈ yed' d'a Judá yed' d'a Jerusalén.

26 Yuj chi' ix yic'xiem sb'a vin̈ yed' eb' cajan d'a Jerusalén chi' d'a yichan̈ Dios. Yuj chi' majxo yac'cot yoval sc'ol Jehová chi' d'a yib'an̈ eb' yacb'an pitzanto vin̈.

Ix ic'jixichaan̈ vin̈aj Ezequías

27 A vin̈aj Ezequías chi', ix te aj sb'eyumal vin̈, nivan ix aj yelc'och vin̈. Te nivan q'uen plata, q'uen oro, q'uen q'ueen te vach' yilji, perfume, maclab' jul-lab' yed' pax masanil tas to ay stojol ix smolb'ej vin̈. 28 Ix schecanpax vin̈ b'ojoc spatil b'aj sic'chaj ixim trigo, vino yed' aceite. Ix b'ochaj pax smacte' noc' vacax, noc' calnel yed' noc' chiva. 29 Ix schecanpax vin̈ b'ojoc juntzan̈ chon̈ab', yujto man̈ jantacoc noc' svacax vin̈ yed' noc' scalnel. Te nivan sb'eyumal vin̈ ix yac' Dios.

30 Aton vin̈ ix checan macchaj sjaj a' Gihón d'a yib'an̈, yic vach' axo d'a yalan̈ luum sb'ey a'. A d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a schon̈ab' vin̈aj David, ata' ix c'och a'. Masanil tas ix sc'ulej vin̈, vach'n̈ej ix elc'ochi.

Ix chaji eb' aj Babilonia yuj vin̈aj Ezequías

(2R 20.12-19; Is 39.1-8)

31 A eb' vin̈ yajal d'a Babilonia, ix scheccot eb' vin̈ schecab' eb' vin̈ yic tzul sc'anb'an eb' vin̈ yuj jun tas satub'tac ix uji d'a Judá. Ix actajcan vin̈aj Ezequías chi' yuj Dios sch'ocoj yic tz'ac'ji proval vin̈ yuuj, yic syila' tas yaj spensar vin̈.

A schamel vin̈aj Ezequías

(2R 20.20-21)

32 A jantacto yab'ixal vin̈aj Ezequías yed' tastac ix sc'ulej vin̈ yed' b'aj ix sc'anab'ajej Dios vin̈, aycan b'aj tz'ib'ab'ilcan tas yilnac vin̈aj Isaías yuninal vin̈aj Amoz yed' d'a yumal yab'ixal eb' vin̈ sreyal Judá yed' Israel. 33 Axo yic ix cham vin̈, ix mucji vin̈ d'a yib'an̈q'ue b'aj mucb'il eb' yin̈tilal vin̈aj David. Masanil eb' aj Judá yed' eb' cajan d'a Jerusalén, ix sch'oxel eb' to nivan yelc'och vin̈ ayic ix smucan vin̈ chi eb', axo vin̈aj Manasés yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

33

Ochnac vin̈aj Manasés reyal

(2R 21.1-18)

1 A vin̈aj Manasés chi', lajchave' ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal. 55 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. 2 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová, yujto a juntzan̈ tastac yajb'entac sb'eyb'alej juntzan̈ chon̈ab' yic'naquel Jehová d'a yichan̈ eb' israel d'a sat sluum tic, a chi' ix sb'eyb'alej vin̈. 3 Ix schec vin̈ b'ochajxiq'ue juntzan̈ lugar yic ejmelal b'ajtac chaan̈, aton juntzan̈ yic'naquel vin̈ smam vin̈. Ix schecan vin̈ b'ochajxiq'ue altar yic comon dios Baal yed' yechel comon dios Asera. Ix yalan sb'a vin̈ d'a masanil tas syac' sc'ac'al d'a satchaan̈, ix yac'anpaxem sb'a vin̈ d'ay. 4 Ix schecan vin̈ b'ochajq'ue juntzan̈ altar d'a stemplo Jehová d'a Jerusalén, aton jun templo chi' b'aj yalnac Jehová to ol b'inajn̈ej sb'i d'a masanil tiempo. 5 Ix schecanpax vin̈ b'ochajq'ue juntzan̈xo altar d'a chab'xo yamaq'uil stemplo Jehová chi', yic syal sb'a vin̈ d'a masanil tas syac' sc'ac'al d'a satchaan̈.

6 Ix sn̈usantz'a eb' yuninal vin̈ silab'il d'a sch'olanil yic Ben-hinom. Ix sc'anb'an sb'a vin̈ d'a eb' ajb'aal, d'a eb' ajchum, d'a eb' naumel lolonel. Ix scuchb'an eb' anima vin̈ yic sc'uman spixan chamnac. Te chuc tas ix sc'ulej vin̈, yuj chi' ix stzuntzejcot yoval sc'ol Jehová vin̈ d'a yib'an̈. 7 Ix schecan vin̈ ac'chajoch yechel comon dios d'a yol scajnub' Jehová Dios. Aton yuj jun cajnub' chi' yalnac Jehová d'a vin̈aj David yed' d'a vin̈aj Salomón icha tic: A jun pat d'a Jerusalén tic, ix in sic'canel d'a yol smacb'en eb' yin̈tilal Israel, in cajnub' tz'ajcan d'a juneln̈ej. 8 Man̈xo ol ex viq'uel a ex israel ex tic d'a jun lum luum vac'nac d'a eb' e mam eyicham, tato tze c'anab'ajej masanil in c'ayb'ub'al, in checnab'il yed' in cachnab'il in chec yac'naccan vin̈aj Moisés d'ayex, xchi Jehová.

9 Palta axo vin̈aj Manasés chi' ix cuchb'an val eb' aj Jerusalén d'a chucal yed' juntzan̈xo eb' ay d'a yol yic Judá chi'. Yelxo val te chuc ix aj sb'eyb'al eb' d'a yichan̈ schuc b'eyb'al juntzan̈ chon̈ab' satb'ilel yuj Jehová d'a yichan̈ eb' smam yicham eb' d'a peca'. 10 Ix cachji vin̈aj Manasés yed' masanil eb' anima chi' yuj Jehová, palta maj sc'anab'ajej eb'. 11 Yuj chi' a Jehová ix ac'ancot eb' yajalil eb' soldado vin̈ sreyal Asiria d'a eb', ix yamchaj vin̈aj Manasés chi' yuj eb'. Ix yac'anoch gancho eb' d'a sn̈i' vin̈, ix tzec'chaj vin̈ d'a q'uen cadena nab'a bronce, ix yic'anb'at vin̈ eb' d'a Babilonia.

12 Ayic ix yab'an val syail vin̈ chi', ix lesalvi vin̈ d'a Jehová Dios. Yelc'olal val ix yiq'uem sb'a vin̈ d'a yichan̈ sDiosal smam yicham. 13 Ayic ix lesalvi vin̈ chi', ix yab'an Dios tas ix sc'an vin̈ chi', yuj chi' ix meltzajxi vin̈ yuj Jehová d'a Jerusalén chi' yic tz'ochxi vin̈ d'a yopisio. Icha chi' ix aj snachajel yuj vin̈ to an̈ej Jehová Dios toni.

14 Ix lajvi chi', ix schecan vin̈ b'ochajxiq'ue smuroal schon̈ab' vin̈aj David d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Gihón d'a pan̈an b'aj ay sjaj a a' chi', masanto sc'och d'a spuertail yic noc' chay. Ix vach' b'oji pax b'aj scumlaj muro chi'. Chaan̈ ix ajq'ue muro chi'. Ix yac'anpaxoch eb' yajalil eb' soldado vin̈ d'a masanil chon̈ab' ayoch smuroal d'a yol yic Judá chi'. 15 Ix schecan vin̈ ic'chajel sdiosal eb' ch'oc chon̈ab'il yed' juntzan̈ yechel ix yac'och vin̈ d'a yol scajnub' Jehová yed' juntzan̈ altar ix schec vin̈ b'ojoc d'a jun tzalan yic templo chi' yed' juntzan̈xo d'a Jerusalén chi'. A juntzan̈ chi' ix schec vin̈ julchajcanel d'a stitaquel chon̈ab' chi'. 16 Ix lajvi chi' ix schecan vin̈ vach' b'ochajxi altar d'a Jehová, ix yac'an silab' vin̈ yic sch'oxan sjunc'olal yed' Dios yed' silab' yic ac'oj yuj diosal. Ix yalan vin̈ d'a masanil eb' aj Judá to tz'och eb' ejmelal d'a Jehová Dios. 17 Palta a eb' anima chi', an̈eja' ix yac'n̈ej silab' eb' d'a juntzan̈ lugar yic ejmelal b'ajtac chaan̈, vach'chom a d'a Jehová sDiosal eb' syac' yalani.

18 A jantacto yab'ixal vin̈aj Manasés chi' yed' slesal vin̈ d'a Dios yed' tas ix schec Jehová yal eb' schecab', aycan b'aj tz'ib'ab'ilcan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel. 19 Tz'ib'ab'il pax slesal vin̈ yed' tas ix aj spacan Dios. An̈ejtona' pax tas ix aj yoch spitalil vin̈ yed' yic ejmelal ix sb'oq'ue vin̈ b'ajtac chaan̈ yed' b'ajtac ix b'ochaj yechel Asera yed' juntzan̈xo yechel comon dios ayic manto sna sb'a vin̈ d'a yichan̈ Jehová, aycan d'a yumal ix stz'ib'ejcan eb' schecab' Dios. 20 Ayic ix cham vin̈, ix mucji vin̈ b'aj ay juntzan̈ tas avab'il d'a spalacio. Axo vin̈aj Amón yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

Ochnac vin̈aj Amón reyal

(2R 21.19-26)

21 A vin̈aj Amón chi', 22 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix schaanel yich vin̈ yac'an reyal, chab' ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. 22 Ix stzuntzejcot yoval sc'ol Jehová vin̈ d'a yib'an̈ icha ix sc'ulej vin̈ smam vin̈. Ix sn̈us silab' vin̈ d'a juntzan̈ comon dios b'ob'ilcan yuj vin̈ smam vin̈ chi', ix ochpax vin̈ ejmelal d'ay. 23 Maj yiq'uemlaj sb'a vin̈ d'a Jehová icha sc'ulejnac vin̈ smam vin̈ chi', palta a val chucal ix ste c'ulej vin̈.

24 A eb' vin̈ ayoch yajalil yed' vin̈, a eb' vin̈ ix milancham vin̈ d'a spalacio. 25 Axo eb' anima d'a yol chon̈ab' chi' ix milanpaxcham eb' vin̈ ix milancham vin̈. Axo vin̈aj Josías yuninal vin̈ ix yac'canoch eb' reyal sq'uexuloc vin̈.

34

Ochnac vin̈aj Josías reyal

(2R 22.1-2)

1 A vin̈aj Josías chi', vajxaque' ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix schaanel yich vin̈ yac'an reyal. 31 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. 2 A tas ix sc'ulej vin̈ te vach' d'a yichan̈ Jehová, tz'acan ix sb'eyb'alej vin̈ icha sb'eyb'alejnac vin̈aj David smam yicham vin̈.

A tas ix sc'ulej vin̈aj Josías

3 Ayic 16 ab'ilxo sq'uinal vin̈aj Josías chi', ayic quelem unin val vin̈, ix yac'an val och vin̈ d'a sc'ool sc'anab'ajan Jehová sDiosal vin̈aj David smam yicham vin̈. Axo yic 20 ab'il vin̈, ix syamanoch vin̈ yic'anel tas man̈ vach'oc d'a Judá yed' d'a Jerusalén chi'. Ix schecan vin̈ satjiel masanil juntzan̈ b'aj tz'och ejmelal b'ajtac chaan̈, yechel comon dios Asera yed' juntzan̈xo yechel comon dios tzeyb'il yed' masanil yechel b'ob'il d'a q'uen q'ueen. 4 A val d'a yichan̈ vin̈ ix mac'jipoj juntzan̈ altar yic masanil yechel Baal. Ix schecanpax vin̈ mac'jipoj altar b'aj sn̈uschajtz'a incienso b'ajtac chaan̈. Ix schecanpax vin̈ mac'jipoj yechel comon dios Asera yed' masanil juntzan̈xo yechel comon dios. Choc' ix ajcan smasanil. Ix lajvi chi' ix stzicanb'at vin̈ d'a yib'an̈ b'ajtac mucan eb' ix ac'an silab' d'a juntzan̈ yechel chi'. 5 Ix schecanpax vin̈ n̈usjoctz'a sb'aquil eb' sacerdote d'a juntzan̈ comon dios chi' d'a yib'an̈ juntzan̈ altar chi'. Ichaton chi' ix aj sacb'itan Judá yed' Jerusalén chi' vin̈. 6 Icha pax chi' ix sc'ulej vin̈ d'a juntzan̈ chon̈ab' mac'b'ilem lan̈naj d'a yol yic Manasés, d'a yol yic Efraín yed' d'a yol yic Simeón, masanto ix c'och d'a yol yic Neftalí. 7 Ayic ix lajvi smac'jicanpoj masanil juntzan̈ altar, juntzan̈ yechel comon dios Asera yed' juntzan̈xo yechel comon dios, choc' ix ajcani, ix mac'jipaxcanpoj masanil altar b'aj stz'a incienso d'a masanil yol yic Israel chi'. Ichato chi' ix meltzajxi vin̈ d'a Jerusalén.

Ilchajnac yumal ley

(2R 22.3—23.3)

8 Ayic 26 ab'ilxo sq'uinal vin̈aj Josías chi', ayic toxo ix sacb'itej masanil jun nación chi' vin̈ yed' scajnub' Jehová Dios, ix schecan vin̈ vach' b'ochaj scajnub' Dios chi'. Ix ochcan jun munlajel chi' d'a yib'an̈ vin̈aj Safán yuninal vin̈aj Azalías yed' vin̈aj Amasías yajal d'a chon̈ab' Jerusalén yed' vin̈ tz'ib'um, aton vin̈aj Joa yuninal vin̈aj Joacaz. 9 Ix lajvi chi' ix b'at eb' vin̈ tic yil vin̈aj Hilcías sat sacerdote. Ix b'at yac'an q'uen tumin eb' vin̈ d'a vin̈, aton q'uen ix scha eb' vin̈ levita stan̈van spuertail stemplo Dios d'a eb' yin̈tilal Manasés yed' eb' yin̈tilal Efraín, aton masanil eb' cannac d'a yol yic Israel. Ay pax q'uen ix yac' eb' yin̈tilal Judá, eb' yin̈tilal Benjamín yed' eb' cajan d'a Jerusalén chi'. 10 Ix lajvi chi' ix yac'ancan q'uen tumin chi' eb' vin̈ d'a eb' vin̈ ayoch yilan munlajel d'a stemplo Jehová chi', axo eb' vin̈ stupan eb' vin̈ smunlaj d'a templo chi'. 11 Ix yac'anpax q'uen tumin chi' eb' vin̈ d'a eb' vin̈ n̈icum te' yed' d'a eb' vin̈ scuchb'an munlajel chi', yic smanchaj q'uen q'ueen tzeyb'il yed' pax masanil te te' tz'och syamnub'aloc yed' pax spatzab'il juntzan̈ pat emnaccan lan̈naj yuj eb' vin̈ sreyal Judá.

12-13 A juntzan̈ eb' vin̈ vinac chi', te vach' ix yutej eb' vin̈ yilan munlajel chi'. A eb' vin̈ scuchb'an munlajel chi', a eb' vin̈ levita, aton sb'i eb' vin̈ tic: Vin̈aj Jahat yed' vin̈aj Abdías yin̈tilal vin̈aj Merari, vin̈aj Zacarías, vin̈aj Mesulam yin̈tilal vin̈aj Coat. A eb' vin̈ tic yajal yaj eb' vin̈. Ay juntzan̈xo eb' vin̈ levita cuchb'um d'a b'it yed' pax d'a yamc'ab' yic b'it chi', a eb' vin̈ tz'ilan eb' cuchum icatz, ay pax eb' vin̈ tz'ilan eb' smunlaji. Ay pax eb' vin̈ tz'ib'um, ay pax eb' vin̈ stan̈van spuertail scajnub' Dios chi'.

14 Ayic van yic'chajelta q'uen tumin ix b'at ac'chajcan d'a scajnub' Jehová chi', axo vin̈aj sacerdote Hilcías ix ilanelta yumal b'aj aycan sley Jehová yuj vin̈aj Moisés. 15 Ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Safán vin̈ tz'ib'um to ix ilchaj yumal ley d'a scajnub' Jehová. Ix yac'ancan vin̈ d'a vin̈aj Safán chi'. 16 Axo vin̈aj Safán chi' ix ic'anb'at d'a vin̈ rey chi', ix yalan vin̈ icha tic:

—Mamin rey, a on̈ a checab' on̈ tic van co b'oan masanil munlajel aycan och d'a quib'an̈. 17 Ix molb'aj q'uen tumin ix ul ac'chajcan d'a scajnub' Jehová, ix ac'chaj q'uen d'a eb' vin̈ tz'ilan munlajel chi' yed' pax d'a eb' vin̈ smunlaji, xchi vin̈.

18 Ix yalanpax vin̈ d'a vin̈ rey chi' icha tic: A vin̈aj Hilcías ix yac' jun uum vin̈ d'ayin, xchi vin̈. Ix lajvi chi' ix yavtan jun uum chi' vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi'. 19 A val yic ix yab'an vin̈ rey tas syal jun uum chi', ix sn̈ic'chitanb'at spichul vin̈. 20 Ix yavtancot vin̈aj Hilcías vin̈, vin̈aj Ahicam yuninal vin̈aj Safán, vin̈aj Abdón yuninal vin̈aj Micaía, vin̈aj Safán vin̈ tz'ib'um yed' vin̈aj Asaías ay yopisio scolvaj yed' vin̈. Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

21 —Ixiquec, b'at c'anb'ejec d'a Jehová vuuj, yuj pax masanil anima cannac d'a Israel tic yed' d'a Judá yuj tas syal jun uum ix ilchaj tic. Tecan aycot yoval sc'ol Jehová d'a quib'an̈ ticnaic, yujto a eb' co mam quicham maj sc'anab'ajej eb' tas syal Jehová, maj sb'eyb'alej pax eb' tastac aycan d'a jun uum tic, xchi vin̈ rey chi'.

22 Yuj chi' ix b'at vin̈aj Hilcías yed' juntzan̈xo eb' vin̈ ix checjib'at yuj vin̈ rey chi', ix b'at eb' vin̈ yil ix Hulda ix schecab' Dios, ix yetb'eyum vin̈aj Salum yuninal vin̈aj Ticva, yixchiquin vin̈aj Harhas. A vin̈aj Salum chi' sic'an masanil pichul d'a scajnub' Dios. Cajan ix Hulda chi' d'a jun scha macan̈il chon̈ab' d'a Jerusalén. Ayic ix yalan eb' vin̈ d'a ix, 23 ix tac'vi ix d'a eb' vin̈ icha tic:

—A Jehová co Diosal tz'alan icha tic: Alec d'a vin̈ ix ex checancot e c'anb'ej chi' d'ayin 24 to a in Jehová in tic svala': Ol vac'cot junoc yaelal d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic yed' d'a yib'an̈ masanil anima cajan d'ay, icha val yaj stz'ib'chajcan d'a jun uum ix avtaj d'a ichan̈ chi'. 25 Yujto ix in eyactejcani, axo d'a juntzan̈ comon dios tze n̈us incienso. Tze tzuntzancot yoval in c'ol yuj masanil tas ix e c'ulej chi'. Yuj chi' toxo ix cot yoval in c'ool d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic, maxtzac tuplaj. 26 Yuj chi' alec d'a vin̈ sreyal Judá, vin̈ ix ex checancot ul e c'anb'ej d'ayin Jehová sDiosal in Israel tic to a in sval icha tic: Yujto ix a cha ab' tas syal jun uum chi', 27 ix ac'an val och d'a a c'ool, ix ac'anoch a b'a d'a yol in c'ab' ayic ix ab'ani to ay yoval in c'ol d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic yed' d'a yib'an̈ eb' cajan d'ay, yujto ix iq'uem a b'a d'a vichan̈, ix a n̈ic'chitanb'at a pichul, ix ach oq'ui, an̈ejtona' in ix vab' pax tas ix ala'. Yuj chi' a in val Jehová in sval d'ayach: 28 A in ol vaq'uelc'ochi to junc'olal ol ach chamoc, ol ach mucchaj b'aj mucan eb' a mam icham. Ichato chi' ol javoc juntzan̈ yaelal ol vac'cot d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic yed' d'a yib'an̈ masanil eb' cajan d'ay, xchi Jehová, xchi ix Hulda chi'.

Yuj chi' ix meltzaj eb' vin̈ schecab' vin̈ rey chi', ix ul yalan spac tas ix b'at sc'anb'ej eb' vin̈ chi'. 29 Ix lajvi chi' ix schecan vin̈ rey chi' avtajcot masanil eb' vin̈ yichamtac vinaquil Judá yed' eb' yic Jerusalén chi' to smolb'ej sb'a eb' vin̈ smasanil. 30 Ix lajvi chi', ix q'ue vin̈ rey chi' d'a scajnub' Jehová yed' masanil eb' ix smolb'ej sb'a chi' yed' pax eb' vin̈ sacerdote, eb' vin̈ levita yed' masanil anima ay d'a yol smacb'en chi' yed' pax masanil eb' unin yed' masanil eb' ichamtac anima. Ata' ix schec vin̈ rey chi' avtaj jun uum chi' yab' masanil anima chi', aton tastac aycan d'a yumal strato Jehová ix ilchajelta yuj eb' d'a yol templo chi'. 31 Ix och lin̈an vin̈ rey chi' d'a stz'ey jun nivan oy. Ata' ix yac' sti' vin̈ d'a yichan̈ Jehová to d'a val smasanil sc'ool vin̈ ol sc'anab'ajej sb'eyb'alan masanil checnab'il yed' c'ayb'ub'al chi', icha val yaj stz'ib'chajcan d'a yumal strato Jehová chi'. 32 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ d'a masanil anima molanec' chi', eb' aj Jerusalén yed' eb' yic Benjamín to syac' sti' eb' sc'anab'ajani. Masanil eb' cajan d'a Jerusalén chi', ix sc'anab'ajej eb' icha val yajcan d'a yumal strato sDiosal eb' yed' eb' smam yicham. 33 Ix schecan vin̈aj Josías chi' ic'joquel masanil yechel yajb'entac ay d'a yol smacb'en Israel chi'. Ix yalan vin̈ to tz'och masanil eb' ayec' d'a Israel chi' ejmelal d'a Jehová Dios. Yacb'an pitzanto vin̈, maj yiq'uel sb'a eb' d'a Jehová sDiosal eb' smam yicham eb'.

35

Ix och q'uin̈ yuj vin̈aj Josías

(2R 23.21-33)

1 Ix och q'uin̈ yuj vin̈aj Josías chi' yic syic'anchaan̈ Jehová vin̈ d'a Jerusalén chi', aton yic snaancot eb' ayic yelnaccot eb' smam yicham eb' d'a Egipto. Ayic 14 yoch b'ab'el uj ix smilcham noc' calnel eb' silab'il yuj q'uin̈ chi'. 2 Ix yac'anoch eb' vin̈ sacerdote vin̈ d'a yopisio, ix iptzitaj eb' vin̈ yuj vin̈ yic syilan yopisio eb' vin̈ chi' d'a scajnub' Jehová. 3 Ix schecan vin̈ smolb'ej sb'a eb' vin̈ levita tz'ac'an servil Jehová, aton eb' vin̈ sc'ayb'an eb' yetisraelal. Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic: Naeccoti to a te' scaxail strato Jehová, aycan te' d'a yol scajnub' Jehová sb'onac vin̈aj Salomón yuninal vin̈aj David sreyal Israel. Yuj chi' a ex tic maxtzac e b'achlaj b'eyec' te' d'a sjolom e jen̈jab'. A ticnaic aq'uec servil Jehová co Diosal yed' pax eb' quetisraelal schon̈ab' co Diosal chi'. 4 B'oecoch e b'a d'a stzolal, icha syal stzolal smacan̈il eb' e mam eyicham, icha yaj stz'ib'chajcan yuj vin̈aj David yed' vin̈aj Salomón chi'. 5 Tzex can nan̈aloc ex levita ex tic d'a scajnub' Jehová chi', icha syal smacan̈il eyaji, yic vach' tzex colvaj d'a junjun macan̈ eb' quetisraelal sc'ab'yoc sb'a, 6 yic tze milancham noc' quelemtac calnel silab'il yic q'uin̈ tic. Yuj chi' sacb'itejec e b'a icha yalan ley yed' pax tas yovalil sacb'itaji, yic vach' syal sc'anab'ajan eb' quetisraelal tic masanil tas yalnaccan vin̈aj Moisés yuj Jehová, xchi vin̈ rey chi'.

7 Ix lajvi chi', axo d'a scal noc' smolb'etzal noc' vin̈aj Josías chi' ix yiq'uelta juntzan̈ noc' ix yac' vin̈ d'a eb' anima molanec' chi', yic vach' ay noc' syal yac'an eb' silab'il d'a q'uin̈ chi'. Aton sb'isul noc' tic: 30 mil noc' calnel yed' noc' chiva yed' 3 mil noc' quelemtac vacax. 8 An̈ejtona' eb' vin̈ ayoch yajalil yed' vin̈ rey chi', ix el val d'a sc'ool eb' vin̈ yac'an silab' d'a eb' chon̈ab' chi', d'a eb' vin̈ sacerdote yed' d'a eb' vin̈ levita. Axo pax vin̈aj Hilcías, vin̈aj Zacarías yed' vin̈aj Jehiel, aton eb' vin̈ tz'ilan scajnub' Jehová, 2 mil 600 noc' calnel yed' 300 noc' quelemtac vacax ix yac' eb' vin̈ yic tz'och q'uin̈ chi'. 9 A vin̈aj Conanías yed' eb' vin̈ yuc'tac, aton vin̈aj Semaías, vin̈aj Natanael, vin̈aj Hasabías, vin̈aj Jeiel yed' vin̈aj Josabad, aton eb' vin̈ yajalil eb' vin̈ levita, 5 mil noc' calnel yed' noc' chiva ix yac' eb' vin̈ yic tz'och q'uin̈ chi'. Ix yac'anpax 500 noc' quelemtac vacax eb' vin̈ yic syac' noc' eb' vin̈ levita silab'il.

10 Ayic vach'xo yaj masanil yic tz'och q'uin̈ chi', ix sb'oanoch sb'a eb' vin̈ sacerdote d'a stzolal yed' pax eb' vin̈ levita, icha ix aj yalan vin̈ rey. 11 Ix smilancham noc' noc' chi' eb' vin̈ silab'il yic q'uin̈ chi'. Ix yac'an schiq'uil noc' eb' vin̈ levita chi' d'a eb' vin̈ sacerdote. Axo eb' vin̈ ix tzicanoch schiq'uil noc' chi' d'a altar. Ix lajvi chi' ix spatz'anel noc' eb' vin̈ levita chi'. 12 Ix spojanec' xepual noc' silab' sn̈usjitz'a smasanil eb' vin̈ sacerdote chi', ix yac'an eb' vin̈ d'a junjun macan̈ eb' ayto yuj sb'a, yic syac'an eb' d'a Jehová, icha yaj stz'ib'chajcan d'a yumal yuj vin̈aj Moisés. An̈eja' icha chi' ix yutej pax noc' vacax eb' vin̈. 13 Ix sb'olan noc' silab' yic q'uin̈ chi' eb' vin̈, icha val yaj stz'ib'chajcani. Axo juntzan̈xo noc' silab' chi', ix stz'an̈ noc' eb' vin̈ d'a yol chen yed' d'a yoltac xalten. Elan̈chamel ix spuquec' noc' eb' vin̈ d'a eb' anima. 14 Ix lajvi chi', ix sb'oan yic eb' vin̈ levita chi' yed' pax tas yic eb' vin̈ sacerdote, yujto a eb' vin̈ sacerdote yin̈tilal Aarón te ay tas sc'ulej eb' vin̈ sq'ue ac'val yic sn̈usan noc' silab' eb' vin̈ stz'a smasanil yed' pax xepual noc'. Yuj chi' munil ix sb'o yic eb' vin̈ levita chi', ix sb'oanpax yic eb' vin̈ sacerdote chi' eb' vin̈.

15 Axo pax eb' vin̈ sb'itani, aton eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Asaf, ayoch eb' vin̈ d'a yopisio chi', icha yajcan yuj vin̈aj rey David, vin̈aj Asaf, vin̈aj Hemán yed' vin̈aj Jedutún, schecab' eb' tic vin̈aj rey David chi'. Axo eb' vin̈ stan̈van puerta, aypaxoch eb' vin̈ yilan yopisio chi'. Malaj junoc eb' vin̈ syactejcan yilan yopisio, yujto a eb' vin̈ yetlevitail eb' vin̈ sb'oan noc' silab' eb' vin̈.

16 Icha chi' ix aj yac'ji servil Jehová d'a sc'ual q'uin̈ chi', yic tz'ac'jipax silab' d'ay d'a altar, aton silab' sn̈usjitz'a smasanil, icha ix aj yalan vin̈aj rey Josías chi'. 17 Masanil eb' israel van sb'oan q'uin̈ chi', uque' c'ual pax ix sva ixim pan eb' malaj yich. 18 Malaj b'aj ix och junoc q'uin̈ icha jun chi' yictax d'a stiempoal vin̈aj Samuel schecab' Dios. Malaj val junocxo sreyal Israel ix ac'anoch jun q'uin̈ chi' icha ix aj yoch yuj vin̈aj rey Josías yed' eb' vin̈ sacerdote, eb' vin̈ levita yed' masanil eb' aj Judá yed' eb' aj Israel ayec' chi' yed' pax eb' cajan d'a Jerusalén chi'. 19 Ayic 18 ab'ilxo yoch vin̈aj Josías chi' reyal ix och jun q'uin̈ chi'.

A schamel vin̈aj rey Josías

(2R 23.28-30)

20 Ayic toxo ix laj uji juntzan̈ chi', ayic toxo ix b'ochajxi scajnub' Jehová yuj vin̈aj rey Josías chi', axo vin̈aj Necao sreyal Egipto, van sb'at vin̈ d'a a' Éufrates yic syac' oval vin̈ yed' chon̈ab' Carquemis. Axo vin̈aj rey Josías chi' ix b'at smac sat vin̈. 21 A vin̈aj Necao chi', ix scheccot eb' schecab' vin̈ yic tzul alchaj d'a vin̈aj Josías chi' icha tic: Ach sreyal Judá, man̈ ac' oval ved'oc, yujto man̈oc ed'oc tzin javi vac' oval, palta a yed' junxo nación aytaxon voval yed'oc, yujto a Dios ix alan d'ayin to tzin pil vip vac'an oval tic. Actej a telan a b'a yed' Dios yic vach' max ach satel yuuj, yujto a' ayoch ved'oc, xchicot vin̈.

22 Palta axo vin̈aj Josías chi' maj meltzajlaj vin̈, to ix sq'uexel sb'a vin̈ yic syac'an oval vin̈. Maj schalaj yab' vin̈ tas ix yal vin̈aj Necao chi', vach'chom a Dios ix alani. Yuj chi' ix yac' oval vin̈ yed' vin̈aj Necao chi' d'a jun pan̈an yic Meguido. 23 A eb' sjulvajum vin̈aj Necao chi', ix sjulb'at sjul-lab' eb' d'a vin̈aj Josías chi'. Ix yamchaj vin̈ sjulan eb', yuj chi' ix yal vin̈ d'a eb' ed'jinac scarruaje: Iq'uec in el d'a tic, yujto te nivan ix in aj in lajvi, xchi vin̈. 24 Ix yic'anelta vin̈ eb', ix yac'anoch vin̈ eb' d'a yol junxo schab'il carruaje, ix yic'ancot vin̈ eb' d'a Jerusalén, ata' ix cham vin̈. Ix smucan vin̈ eb' b'aj mucb'il eb' smam yicham. Masanil eb' aj Judá yed' eb' aj Jerusalén ix oc' eb' yuj vin̈. 25 Axo vin̈aj Jeremías ix b'oan jun sb'ital yic snachajcot schamel vin̈. Ix cann̈ej jun b'it chi', masanil eb' vin̈ vinac yed' eb' ix ix sb'itani, ayic sb'itan jun b'it chi' eb' yuj schamel junoc anima, snacot vin̈aj Josías chi' eb'. A jun b'it chi' ix ochcan d'a stzolal sb'itan eb' israel yuj junoc chamel, aycan d'a yumal sb'ital cusc'olal.

26 A jantacto yab'ixal vin̈aj Josías chi' yed' tastac ix sc'ulej vin̈, te vach' icha yaj stz'ib'chajcan d'a yumal sley Jehová 27 yed' masanil tastac ix sc'ulej vin̈ ayic ix el yich yed' slajvub', aycan b'aj tz'ib'ab'ilcan yab'ixal eb' vin̈ sreyal Israel yed' Judá.

36

Ochnac vin̈aj Joacaz reyal

(2R 23.31-35)

1 Ix lajvi chi' axo masanil eb' anima ix ac'anoch vin̈aj Joacaz yuninal vin̈aj Josías chi' reyal d'a Jerusalén sq'uexuloc vin̈ smam chi'. 2 Ayic ix schaanel yich vin̈ yac'an reyal, 23 ab'il sq'uinal vin̈, oxen̈ej ujal ix yac' reyal vin̈. 3 A vin̈ sreyal Egipto ix ic'anel vin̈ d'a reyal chi'. Ix yac'anoch q'uen tumin vin̈ sreyal Egipto chi' d'a yib'an̈ eb' aj Judá chi' yic syac'an 75 quintal q'uen plata eb' yed' oxe' arroba q'uen oro. 4 Axo vin̈aj Eliaquim yuc'tac vin̈aj Joacaz chi' ix ochcan reyal d'a Judá chi' yuj vin̈ sreyal Egipto chi'. Ix q'uexchaj sb'i vin̈aj Eliaquim chi' yuj vin̈, Joacim ix sb'iejcan vin̈, axo vin̈aj Joacaz chi', ix ic'jib'at vin̈ yuj vin̈ sreyal Egipto chi'.

Ochnac vin̈aj Joacim reyal

(2R 23.36—24.7)

5 Ayic ix och vin̈aj Joacim chi' reyal, 25 ab'il sq'uinal vin̈, 11 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. Palta te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová Dios. 6 Axo vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia ix javi yac' oval yed' vin̈, ix tzec'ji vin̈ d'a q'uen cadena, ix ic'jib'at vin̈ d'a Babilonia chi'. 7 An̈ejtona' ix yic'b'at juntzan̈ yamc'ab' yic scajnub' Jehová vin̈aj Nabucodonosor chi', ix yac'anoch vin̈ d'a yol stemplo sdiosal d'a Babilonia chi'.

8 A jantacto yab'ixal vin̈aj Joacim chi' yed' tastac te yajb'entac ix sc'ulej vin̈ yed' juntzan̈xo chucal ix sc'ulej vin̈, aycan b'aj tz'ib'ab'ilcan yab'ixal eb' sreyal Israel yed' eb' yic Judá. Axo vin̈aj Joaquín yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

Ic'b'ilb'at vin̈aj Joaquín d'a Babilonia

(2R 24.8-17)

9 Ayic ix schaanel yich vin̈aj Joaquín yac'an reyal, 18 ab'il sq'uinal vin̈. Oxe' ujal yed' lajun̈exo c'ual ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén, te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová.

10 A d'a b'ab'el uj yic jun ab'il chi', ix yal vin̈aj Nabucodonosor to tz'ic'jib'at vin̈aj Joaquín chi' d'a Babilonia yed' juntzan̈ yamc'ab' te caro stojol ay d'a scajnub' Jehová. Axo vin̈aj Sedequías ix ac'jioch reyal d'a Judá yed' d'a Jerusalén sq'uexuloc vin̈aj Joaquín chi'. A vin̈aj Sedequías chi', sc'ab' yoc sb'a vin̈ yed' vin̈aj Joaquín chi'.

Ochnac vin̈aj Sedequías reyal

11 A vin̈aj Sedequías chi', 21 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix schaanel yich vin̈ yac'an reyal, 11 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. 12 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová. Maj sna sb'a sc'ool vin̈ yuj scachnab'il ix schec Jehová yal vin̈ schecab' aj Jeremías. 13 Ijan ix yiq'uel sb'a vin̈ d'a vin̈aj Nabucodonosor yalani, aton b'aj ix yac' sti' vin̈ d'a yichan̈ Dios to junn̈ej ix yutej spensar vin̈ yed' vin̈. Juneln̈ej ix yac' pitb'oquel spensar vin̈, majxo yal sc'ool vin̈ ix meltzaj d'a Jehová sDiosal Israel.

14 An̈ejtona' masanil eb' vin̈ yajal d'a Judá chi', eb' vin̈ sacerdote yed' masanil eb' anima, ix te q'ue val chaan̈ eb' sc'ulan chucal te yajb'entac. A val sb'eyb'al juntzan̈xo ch'oc chon̈ab'il ix sb'eyb'alej eb', ix yixtanel scajnub' Jehová eb', aton jun sic'b'ilel yuuj d'a Jerusalén chi'. 15 A Jehová sDiosal eb' yed' smam yicham eb', ix schecn̈ejcot eb' schecab' yic tzul cachji eb', yujto tz'oc' sc'ol d'a schon̈ab' yed' d'a scajnub' chi'. 16 Palta ton̈ej ix stzetzej eb' schecab' Dios chi' eb', malaj yelc'och tas ix yal eb' d'a sat eb'. Ix b'uchvaj eb' d'a eb' schecab' Dios chi', masanto ix em val yoval sc'ol Jehová d'a yib'an̈ schon̈ab' chi', majxo yal-laj yoch vaan.

Ix mac'jiem lan̈naj scajnub' Jehová

(2R 25.8-21; Jer 39.8-10; 52.12-30)

17 Ix lajvi chi', ix checjicot vin̈ sreyal eb' aj Babilonia chi' yuj Jehová, ix javi vin̈ yac' oval yed' eb' aj Judá chi'. Ix miljicham eb' quelemtac d'a q'uen espada d'a yamaq'uil scajnub' Dios. Man̈xa jab'oc snivanc'olal eb' d'a eb' quelemtac chi' yed' d'a eb' ix cob'estac, d'a eb' icham anima man̈xa yip. Ix ac'jioch eb' smasanil d'a yol sc'ab' vin̈ rey chi' yuj Jehová. 18 Masanil yamc'ab' yic scajnub' Dios, nivac yed' cotac, jantacn̈ej tas ay d'a scajnub' chi' yed' masanil sb'eyumal vin̈ rey yed' yic eb' vin̈ ayoch yajalil yed' vin̈ rey chi', pilan ix yic'b'at vin̈aj Nabucodonosor chi' d'a Babilonia. 19 Ix sn̈usancantz'a scajnub' Dios chi' eb', ix smac'ancanem lan̈naj smuroal Jerusalén chi' eb'. Ix sn̈usantz'a spalacio vin̈ rey eb', ix smac'anpoj masanil tas caro stojol eb'.

20 Axo eb' maj miljoccham d'a oval chi', ix ic'jib'at eb' d'a Babilonia chi'. Ix ochcan eb' checab'oc d'a vin̈aj rey Nabucodonosor chi' yed' d'a eb' yin̈tilal vin̈, masanto ayic ix ac'ji ganar Babilonia chi' yuj eb' aj Persia. 21 Icha val chi' ix aj yelc'och tas ix schec Dios yal vin̈aj Jeremías schecab'. Icha chi' ix aj yic'an yip lum luum, yujto 70 ab'il man̈xalaj mach ix munlaj d'a sat luum.

A jun checnab'il yac'naquelta vin̈aj Ciro

(Esd 1.1-14)

22 Ayic b'ab'el ab'il yoch vin̈aj Ciro reyal d'a Persia, ix elc'och slolonel Jehová alb'ilcanel yuj vin̈aj Jeremías schecab'. A Jehová ix ac'an sna vin̈aj rey Ciro chi', yuj chi' ix yaq'uelta jun checnab'il vin̈. Ix schecan vin̈ alchajel d'a masanil yol smacb'en, ix schecanpax vin̈ pucchaj uum, syalan icha tic: 23 A in Ciro in tic sreyal in Persia, a in sval icha tic: A Jehová sDiosal satchaan̈, a' ix ac'anoch masanil nación d'a sat luum tic d'a yol in c'ab'. A' ix alan d'ayin to tzin b'oq'ue scajnub' d'a Jerusalén d'a yol yic Judá. Yuj chi', yaln̈ej mach ex schon̈ab' ex Jehová, colvajocab' Jehová e Diosal chi' eyed'oc. A ticnaic meltzajan̈ec d'a Jerusalén chi', xchi vin̈.

6.1 6:1 A jun q'uic'alq'uinal syal d'a tic sch'oxcot q'uic' asun ochnac d'a sjolom lum vitz Sinaí, ayic yemul Jehová lolonel d'a eb' chon̈ab' israel.

ESDRAS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

A Ch'an̈ Libro

ESDRAS

Esdras sb'i jun libro tic, yujto syalcot yab'ixal vin̈aj Esdras d'ay yed' vin̈aj Nehemías. Junn̈ej syutej eb' vin̈ yalancot yab'ixal eb' aj Judá. Junn̈ej pax syutej eb' vin̈ yalancot yab'ixal juntzan̈ tas ujinac. Palta ch'occh'oc ix yutej eb' sc'ayb'an d'a yib'an̈ junjun macan̈. A vin̈aj Esdras, a vin̈ sc'ayb'an eb' yetisraelal d'a sc'ayb'ub'al Dios, yic vach' syutej eb' yoch ejmelal d'a Dios. Axo pax vin̈aj Nehemías vin̈ gobernador. A tas nab'il yuj vin̈aj Nehemías chi' to sb'ochajxiq'ue smuroal chon̈ab' Jerusalén. Snaanpax vin̈ tas syutej smunlaj yed' eb' anima, tas pax syutej eb' stan̈van sb'a d'a yol schon̈ab'.

A vin̈aj Esdras chi', a vin̈ tz'ib'jinacpax yab'ixal jayvan̈ eb' aj Judá xid'nac icha presoal, ayic spaxnacxicot eb' yed' vin̈aj Zorobabel, aycan sb'i eb' d'a capítulo 1 yed' 2. Axo d'a capítulo 3 masanto d'a 6, ata' syalcot tas ajnac sb'ochajxiq'ue stemplo Dios. Syalanpax vin̈aj Esdras chi' tas aj smeltzajnacxi vin̈ yed' eb' ayb'at icha presoal yed'oc, tas pax yutejnac vin̈ yalan d'a eb' anima to syac'xioch spensar eb' d'a Dios. Aton syalcan d'a capítulo 7 masanto d'a 10.

1

A sley vin̈aj Ciro

(2Cr 36.22-23)

1 Ayic b'ab'el ab'il yoch vin̈aj Ciro reyal d'a Persia, ix elc'och slolonel Jehová yalnaccanel vin̈aj Jeremías schecab'. A Jehová ix ac'an sna vin̈aj rey Ciro chi', yuj chi' ix yaq'uelta jun checnab'il vin̈. Ix schecan vin̈ alchajel d'a masanil yol smacb'en, ix schecanpax vin̈ pucchajel ab'ix, syalan icha tic: 2 A in Ciro in tic sreyal in Persia, a in sval icha tic: A Jehová sDiosal satchaan̈, a' ix ac'anoch masanil nación d'a sat lum tic d'a yol in c'ab'. A' ix alan d'ayin to tzin b'oq'ue scajnub' d'a Jerusalén d'a yol yic Judá. 3 Yuj chi', yaln̈ej mach ex schon̈ab' ex Jehová, colvajocab' Jehová e Diosal chi' eyed'oc. A ticnaic ixiquec d'a Jerusalén d'a yol yic Judá, tze b'oanxiq'ue scajnub' Jehová e Diosal chi' ta'. 4 Yaln̈ej mach ex ix to ex can d'a tic, tato e gana tzex pax d'a Jerusalén, colvajocab' eb' cajan d'a e lac'anil chi', yac'ocab' q'uen oro eb', q'uen plata yed' pax tastac yed' noc' molb'etzal noc' d'ayex. Yac'ocab' pax yofrenda eb' yuj scajnub' Dios d'a Jerusalén chi', xchi jun checnab'il chi'.

5 Yuj chi' ix yac' lista sb'a eb' yajalil d'a scal eb' yin̈tilal Judá, d'a scal eb' yin̈tilal Benjamín yed' masanil eb' sacerdote yed' eb' levita, aton eb' b'aj ix lolon Jehová d'a spensar to sb'at eb' d'a Jerusalén yic b'at sb'oanxiq'ue scajnub' Jehová eb'. 6 Axo masanil eb' anima cajan d'a slac'anil eb', ix yac' q'uen oro eb', q'uen plata, noc' molb'etzal noc', tastac te caro stojol yed' pax juntzan̈xo ofrenda to tz'el val d'a sc'ol eb' yac'ani. 7 Ay pax juntzan̈ yamc'ab' yic scajnub' Jehová ic'b'ilcot d'a Jerusalén yuj vin̈aj Nabucodonosor, aycanoch d'a yol stemplo sdiosal vin̈. 8 Axo vin̈aj Ciro chi' ix alan d'a vin̈aj Mitrídates, vin̈ sic'um tumin to syiq'uelta juntzan̈ tastac chi' vin̈, sb'isan vin̈, syac'an vin̈ d'a vin̈aj Sesbasar, vin̈ ol och yajalil d'a Judá. 9 Aton sb'isul tastac tic: 30 q'uen nivac uc'ab' nab'a oro, mil q'uen nivac uc'ab' nab'a plata, 29 q'uen cuchilub', 10 30 q'uen yunetac uc'ab' nab'a oro, 410 q'uen yunetac uc'ab' nab'a plata, axo juntzan̈xo tastac, mil sb'isul. 11 A sb'isul juntzan̈ tas nab'a oro yed' nab'a plata d'a smasanil, 5 mil 400. Masanil juntzan̈ chi' ix yic' meltzaj vin̈aj Sesbasar yed' juntzan̈xo eb' ayic ix paxta eb' d'a Babilonia chi', ix jaxcan eb' d'a Jerusalén.

2

Eb' ix paxta d'a Babilonia

(Neh 7.5-73)

1-2 Aton slistail eb' aj Judá ic'b'ilb'at yuj vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia, eb' ix jax d'a Jerusalén yed' d'a juntzan̈xo lugar d'a yol yic Judá. Junjun eb' ix c'ochxican d'a schon̈ab'. Axo eb' vin̈ cuchb'um d'a eb', aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Zorobabel, vin̈aj Jesúa, vin̈aj Nehemías, vin̈aj Seraías, vin̈aj Reelaías, vin̈aj Mardoqueo, vin̈aj Bilsán, vin̈aj Mizpar, vin̈aj Bigvai, vin̈aj Rehum yed' vin̈aj Baana.

3-20 A eb' yin̈tilal vin̈aj Paros, 2 mil 172 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Sefatías, 372 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Ara, 775 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Pahat-moab, aton eb' yin̈tilal vin̈aj Jesúa yed' vin̈aj Joab, 2 mil 812 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Elam, mil 254 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Zatu, 945 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Zacai, 760 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Bani, 642 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Bebai, 623 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Azgad, mil 222 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Adonicam, 666 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Bigvai, 2 mil 56 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Adín, 454 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Ater, an̈ejtona' vin̈ scuchanpax Ezequías, 98 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Bezai, 323 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Jora, 112 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Hasum, 223 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Gibar, 95 eb'.

21-35 Ay eb' yin̈tilalcan eb' anima ec'nac cajan d'a juntzan̈ chon̈ab' ix meltzajpaxi, aton eb' tic: Eb' aj Belén, 123 eb'. Eb' aj Netofa, 56 eb'. Eb' aj Anatot, 128 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Azmavet, 42 eb'. Eb' aj Quiriat-jearim, eb' aj Cafira yed' eb' aj Beerot, 743 eb'. Eb' aj Ramá yed' eb' aj Geba, 621 eb'. Eb' aj Micmas, 122 eb'. Eb' aj Betel yed' eb' aj Hai, 223 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Nebo, 52 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Magbis, 156 eb'. Eb' ec'nac d'a junxo scuchan Elam, mil 254 eb'. Eb' aj Harim, 320 eb'. Eb' aj Lod, eb' aj Hadid yed' eb' aj Ono, 725 eb'. Eb' aj Jericó, 345 eb'. Eb' aj Senaa, 3 mil 630 eb'.

36-39 Axo eb' sacerdote, eb' yin̈tilal vin̈aj Jedaías, aton eb' yin̈tilal vin̈aj Jesúa, 973 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Imer, mil 52 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Pasur, mil 247 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Harim mil 17 eb'.

40-42 Eb' levita yin̈tilal vin̈aj Jesúa yed' eb' yin̈tilal vin̈aj Cadmiel, a eb' chi' yin̈tilal pax eb' vin̈aj Hodabías, 74 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Asaf sb'itani, 128 eb' d'a smasanil. Eb' tan̈vum puerta, aton eb' yin̈tilal vin̈aj Salum, eb' yin̈tilal vin̈aj Ater, eb' yin̈tilal vin̈aj Talmón, eb' yin̈tilal vin̈aj Acub, eb' yin̈tilal vin̈aj Hatita yed' eb' yin̈tilal vin̈aj Sobai, 139 eb' d'a smasanil.

43-54 Axo eb' smunlaj d'a templo, aton eb' yin̈tilalcan eb' vin̈ ol b'inaj tic: Vin̈aj Ziha, vin̈aj Hasufa, vin̈aj Tabaot, vin̈aj Queros, vin̈aj Siaha, vin̈aj Padón, vin̈aj Lebana, vin̈aj Hagaba, vin̈aj Acub, vin̈aj Hagab, vin̈aj Salmai, vin̈aj Hanán, vin̈aj Gidel, vin̈aj Gahar, vin̈aj Reaía, vin̈aj Rezín, vin̈aj Necoda, vin̈aj Gazam, vin̈aj Uza, vin̈aj Paseah, vin̈aj Besai, vin̈aj Asena, vin̈aj Meunim, vin̈aj Nefusim, vin̈aj Bacbuc, vin̈aj Hacufa, vin̈aj Harhur, vin̈aj Bazlut, vin̈aj Mehída, vin̈aj Harsa, vin̈aj Barcos, vin̈aj Sísara, vin̈aj Tema, vin̈aj Nezía yed' pax vin̈aj Hatifa.

55-57 Ay pax eb' yin̈tilalcan eb' ac'jinac servil vin̈aj Salomón, aton eb' yin̈tilal eb' vin̈ ol b'inaj tic: Vin̈aj Sotai, vin̈aj Soferet, vin̈aj Peruda, vin̈aj Jaala, vin̈aj Darcón, vin̈aj Gidel, vin̈aj Sefatías, vin̈aj Hatil, vin̈aj Poqueret-hazebaim yed' pax vin̈aj Ami. 58 Masanil eb' tz'ac'vi servil d'a scajnub' Dios yed' pax yin̈tilal eb' ac'jinac servil vin̈aj Salomón, 392 eb' d'a smasanil.

59-60 A vin̈aj Delaías yed' eb' yin̈tilal vin̈aj Tobías yed' eb' yin̈tilal vin̈aj Necoda, 652 eb'. A eb' tic ix cot eb' d'a Tel-mela, d'a Tel-harsa, d'a Querub, d'a Addán yed' d'a Imer. A eb' tic, maxtzac yal-laj sch'oxanel sb'a eb' tato yin̈tilal Israel eb'. 61-62 A eb' yin̈tilal vin̈aj Habaía, eb' yin̈tilal vin̈aj Cos yed' eb' yin̈tilal vin̈aj Barzilai, ix yal eb' to sacerdote eb', palta malaj b'aj tz'ib'ab'ilcani tato yin̈tilal sacerdote eb'. Yuj chi' maj chajioch eb' d'a opisio d'a sacerdoteal. A vin̈aj Barzilai chi', ix yic'laj sb'a vin̈ yed' jun ix yisil jun vin̈ aj Galaad scuchan Barzilai, yuj chi' a sb'i vin̈ sn̈i' vin̈ chi' ix ochcan d'ay. 63 Ix yalan vin̈ yajal yaj d'a eb' to max yal svaan vael eb' yic Dios yaji, masanto yic ol yil junoc vin̈ sacerdote d'a Urim yed' Tumim yic scheclaji tato yel yin̈tilal sacerdote eb'.

64-67 Junn̈ej ix aj eb' anima chi' smasanil, 42 mil 360 eb'. Ch'oc pax yaj eb' vin̈ checab' yed' eb' ix checab', 7 mil 337 eb' d'a smasanil, ch'oc pax yaj 200 eb' vin̈ vinac yed' eb' ix ix sb'itani. Ay pax 736 noc' chej, 245 noc' mula, 435 noc' camello yed' 6 mil 720 noc' b'uru.

68 Ayic ix c'och eb' d'a Jerusalén, ay juntzan̈ eb' yajal d'a scal eb', ix yac' silab' eb' yuj sb'ochajxi scajnub' Jehová b'aj ayec' d'a peca'. 69 Icha syal jantac ix techaj yuj eb', a ix yac' eb' yic sb'ochajxi templo chi'. Mil 30 libra q'uen oro ix yac' eb' yed' 5 mil 740 libra q'uen plata yed' 100 pichul yic eb' sacerdote.

70 A eb' sacerdote, eb' levita sb'itani, eb' tan̈vum puerta yed' eb' smunlaj d'a templo yed' juntzan̈xo eb' chon̈ab', ix cajnajcan eb' d'a Jerusalén chi'. Axo masanil eb' yetisraelal eb' chi', ix b'at cajnajxican junjun eb' b'aj ec'nac eb' smam yicham eb' d'a peca'.

3

Ix elxi yich yochxi culto

1 Toxo ix laj ajxi cajan eb' israel d'a schon̈ab'cani, axo yic ix javi jun yuquil uj, ix smolb'an sb'a eb' masanil d'a Jerusalén. 2 Axo vin̈aj Jesúa yuninal vin̈aj Josadac yed' juntzan̈xo eb' vin̈ sacerdote yed' pax vin̈aj Zorobabel yuninal vin̈aj Salatiel yed' eb' sc'ab'yoc, ix syamoch eb' vin̈ sb'oanxiq'ue altar yic Jehová Dios, yic syac' silab' eb' d'a yib'an̈ altar chi', icha yajcan d'a ley yuj vin̈aj Moisés schecab' Dios. 3 Yujto xiv eb' d'a eb' ch'oc chon̈ab'il cajan d'a slac'anil, yuj chi' te vach' ix yutej eb' sb'oanq'ue jun altar chi'. Junjun q'uin̈ib'alil yed' junjun yemc'ualil sn̈us silab' eb' d'a yib'an̈ altar chi', yic syic'anchaan̈ Jehová eb'. 4 Ix yac'anoch q'uin̈ eb' yic chinama, ix yac'an silab' eb' tz'ac'ji d'a junjun c'u, icha yalancan ley. 5 Ix yac'an silab' eb' to stz'a d'a junjun c'u, silab' ayic tz'alji q'uen uj, silab' yuj q'uin̈ tz'och d'a junjun ab'il yed' silab' mach tz'el d'a sc'ool yac'an d'a Jehová. 6 A d'a b'ab'el c'ual yic yuquil uj, ix schaanel yich eb' yac'an silab' stz'ai, vach'chom manto em yich scajnub' Jehová. 7 Ix yac'an tumin eb' d'a eb' albañil yed' d'a eb' n̈icum te'. Ix yac'anpax ixim trigo eb', vino yed' aceite d'a eb' aj Sidón yed' d'a eb' aj Tiro yic syac'ancot te' c'ute' eb' d'a Líbano. Scot te' d'a yib'an̈ a' mar masanto sjavi te' d'a Jope, icha ix aj yalan vin̈aj Ciro sreyal Persia.

Ix el yich sb'ochajxi scajnub' Dios

8 Ix el yich sb'ochajxi scajnub' Dios yuj vin̈aj Zorobabel yuninal vin̈aj Salatiel, vin̈aj Jesúa yuninal vin̈aj Josadac yed' eb' sacerdote, eb' levita yed' masanil eb' ix cot d'a Babilonia. D'a schab'il ujal yic schab'il ab'il sjavi eb' d'a Jerusalén, ix syamanoch eb' sb'oanxi scajnub' Jehová, ix yac'anoch jun munlajel chi' eb' d'a yol sc'ab' eb' levita ec'xo 20 ab'il sq'uinal. 9 A jun vin̈ levita scuchan Jesúa, eb' yuninal vin̈ yed' eb' yuc'tac vin̈, vin̈aj Cadmiel yed' eb' yuninal yed' pax eb' yin̈tilal eb' aj Judá, junn̈ej ix yutej sb'a eb'. Cuchb'um ix aj eb' d'a munlajel chi'. Ix colvajpax eb' levita yin̈tilal vin̈aj Henadad yed' eb' ayto yuj sb'a yed' eb'.

10 Ayic ix yac'anem yich scajnub' Jehová chi' eb' albañil, ix q'ue lin̈an eb' vin̈ sacerdote, ayoch spichul eb' vin̈ yic sacerdoteal, yed'nac strompeta eb' vin̈. Axo eb' levita yin̈tilal vin̈aj Asaf yed'nac splatillo eb', sb'itan eb' d'a Jehová, icha yalnaccan vin̈aj David sreyal Israel d'a peca'. 11 Sb'itan jun macan̈ eb', stac'vipax nan̈alxo eb', syalan eb' icha tic: Caq'uec yuj diosal d'a Jehová yujto te vach', yujto te xajan on̈ a on̈ israel on̈ tic yuuj d'a juneln̈ej, xchi masanil anima. Tz'el yav eb' yuj tzalajc'olal, sb'itanpax eb' d'a Jehová Dios yujto toxo ix emxi yich scajnub'. 12 Tzijtum eb' sacerdote, eb' levita yed' eb' yajalil chon̈ab' te ichamtac vinacxo, yilnac jun b'ab'el templo eb'. Te chaan̈ ix el yav eb' yoq'ui ayic ix yilan eb' yem yich junxo ac' templo chi'. Tzijtum pax mach tz'el yav yuj tzalajc'olal. 13 Maxtzac nachajel yuj eb' tz'ab'ani tas van yuji chi'. Ay mach tz'oq'ui, ay mach tz'avaj yuj tzalajc'olal, najat tz'ab'chaj yel yav eb' yujto te chaan̈ tz'avaj eb'.

4

A eb' ajc'ol ix cachan vanaj munlajel

1 Ayic ix yab'an eb' ajc'ol yaj d'a eb' yic Judá yed' d'a eb' yic Benjamín to a eb' ix meltzajcot d'a Babilonia van sb'oanxiq'ue stemplo Jehová sDiosal eb', 2 ix c'och eb' d'a vin̈aj Zorobabel yed' d'a eb' yajal yaj d'a scal junjun macan̈ eb'. Ix yalan eb' icha tic:

—Comonoc scha e c'ool sco b'o jun munlajel tic eyed'oc, yujto tzon̈ ochpax ejmelal d'a e Diosal chi' icha ex tic. Atax yic on̈ ic'chajcot d'a tic yuj vin̈aj Esar-hadón sreyal Asiria, atax ta' on̈ och ijan cac'an co silab' d'a e Diosal chi', xchi eb'.

3 Ix tac'vi vin̈aj Zorobabel yed' vin̈aj Jesúa yed' juntzan̈xo eb' vin̈ yajal yaj chi', ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—Man̈ ol yal-laj junn̈ej ol co b'oxiq'ue scajnub' Jehová co Diosal tic eyed'oc. A on̈n̈ej israel on̈ tic ol co b'o'o, yujto icha chi' ix aj yalan vin̈aj Ciro sreyal Persia d'ayon̈, xchi eb' vin̈.

4 Palta ix och val ijan eb' ajc'ol chi' yac'an chab'axq'ue sc'ol eb', yic xivchaan̈ masanil eb' cajan d'a Judá chi' yic vach' maxtzac sb'oxiq'ue jun templo chi' eb'. 5 Ix yac'an q'uen tumin eb' ajc'ol chi' d'a juntzan̈ eb' yajal ac'b'iloch yuj vin̈ sreyal Persia d'a scal eb', yic smontaj eb', yic vach' scachoch vaan eb' israel chi' eb' d'a jun munlajel chi'. Ichan̈ej chi' ix yutej sb'a eb' ayic ayoch vin̈aj Ciro reyal d'a Persia, masanto ayic ix och vin̈aj Darío reyal. 6 Ayic ix schaanpaxel yich vin̈aj Asuero yac'an reyal, ix ac'vipax queja eb' ajc'ol chi' d'a spatic eb' cajan d'a Judá yed' d'a Jerusalén. 7 An̈ejtona' ayic ayoch vin̈aj Artajerjes reyal d'a Persia, ix slajtiej sb'a vin̈aj Bislam, vin̈aj Mitrídates, vin̈aj Tabeel yed' pax juntzan̈xo eb' vin̈ yetb'eyum eb' vin̈. Ix stz'ib'ejb'at juntzan̈ lolonel eb' vin̈ d'a vin̈ rey chi'. A d'a ti' arameo ix tz'ib'chaj ch'an̈ uum chi'. 8 Axo vin̈aj Rehum vin̈ sat yajal eb' soldado yed' vin̈aj Simsai vin̈ tz'ib'um, ix stz'ib'ejpaxb'at junxo carta eb' vin̈ d'a vin̈aj rey Artajerjes chi'. 9 Aton jun carta tic ix yac'b'at eb' vin̈ chavan̈ chi' yed' eb' vin̈ yajal yaj yed' eb' vin̈ yed' eb' vin̈ ay yopisio cotnac d'a Persia yed' eb' ic'b'ilcot d'a Erec, d'a Babilonia, d'a Susa, d'a yol smacb'en Elam 10 yed' d'a juntzan̈xo nación. Aton eb' ic'b'ilcot d'a schon̈ab' yuj vin̈aj Asnapar, vin̈ yac'nac yajalil d'a Asiria to nivan yelc'ochi. Ix ul ac'jican eb' yuj vin̈ d'a chon̈ab' Samaria yed' d'a juntzan̈xo chon̈ab' d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Éufrates. 11 Ix yalanb'at eb' vin̈ icha tic:

Mamin rey Artajerjes, a on̈ a checab' on̈ cajan on̈ d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Éufrates, sco tz'ib'ej jun uum tic d'ayach:

12 Mamin rey, scalb'at d'ayach to a eb' judío ac'b'il meltzaj d'a yol a macb'en, ix javi eb' d'a Jerusalén tic. Van sb'oanxiq'ue jun chon̈ab' eb', jun pit yutejnac sb'a. Toxo ix syamoch eb' sb'oanxiq'ue smuroal, vanxo sb'oel yuj eb'. 13 Mamin rey, scac'anpax ojtaquejeli, tato ol b'ochajxiq'ue jun chon̈ab' tic yed' smuroal, a juntzan̈ anima tic man̈xo ol yac' q'uen tumin eb' syac'taxon d'ayach yed' q'uen tumin sc'anel eb' d'a eb' tz'ec' d'a a macb'en tic. Yuj chi' man̈xo ol c'och q'uen tumin chi' d'ayach. 14 Yujto a on̈ tic mamin rey, ayon̈ och ach cac'an servil, malaj co gana to icha chi' ol ach utajoc, yuj chi' scalb'at juntzan̈ tic d'ayach. 15 Saychajocab' iljoc b'aj molb'ab'il tas tz'ib'ab'ilcan yuj eb' a mam icham. Ata' ol il yuj tas scalb'at tic, ol ojtacaneli to a jun chon̈ab' tic te chuc, ay smay eb' d'a juntzan̈xo eb' rey yed' d'a juntzan̈xo nación. Yuj schucal eb', ix satjiel schon̈ab' eb' tic. 16 Yuj chi' mamin rey, scalb'at d'ayach, tato sb'ochajxiq'ue jun chon̈ab' tic yed' smuroal, man̈xa alan ic d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Éufrates tic, xchib'at eb' vin̈.

Ix spac vin̈ rey tas ix yalb'at eb' vin̈

17 Ix lajvi chi', ix yac'ancot spac slolonel eb' vin̈ chi' vin̈aj rey Artajerjes chi' icha tic: Ach sat yajal Rehum yed' ach Simsai tz'ib'um yed' eb' vin̈ ayoch eyed'oc d'a Samaria yed' d'a juntzan̈xo chon̈ab' d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Éufrates chi', svac' stzatzil e c'ool.

18 A tas ix eyalcot d'ayin, vach' ix aj yavtaj vab'i. 19 Ix in chec saychaj ilchajoc, icha ix eyala'. Ix ilchaji to a eb' anima cajan d'a Jerusalén chi', te pit ix yutejn̈ej sb'a eb' d'a eb' rey ec'nacxo. 20 A d'a yic chi' ay eb' sreyal Jerusalén te tec'an, a eb' ix ac'an mandar d'a lum luum d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Éufrates chi'. Ix yac' q'uen tumin eb' anima d'a eb' yuj stupan eb' b'aj cajan chi'. 21 Yuj chi' alec d'a juntzan̈ vinac chi' to svanaj eb' smunlaji, mocab' b'ochajxiq'ue jun chon̈ab' chi', masanto a in ol vala'. 22 Man̈ ton̈ejoc tzeyiloch jun chi' yic vach' max te ixtaxel yol in macb'en chi', xchicot vin̈ rey chi'.

23 Axo yic ix avtaj tas ix yalcot vin̈aj Artajerjes chi' d'a yichan̈ vin̈aj Rehum, vin̈aj Simsai yed' d'a yichan̈ eb' vin̈ ajun yed' eb' vin̈, elan̈chamel ix javi eb' vin̈ d'a Jerusalén. Ix ul yac'an pural eb' judío eb' vin̈ yoch vaan smunlaji.

Ix el yich sb'ochajxi stemplo Jehová

24 Yuj schucal eb' ajc'ol chi', ix och vaan sb'ochajxiq'ue scajnub' Dios d'a Jerusalén tic, masanto d'a schab'il ab'il yoch vin̈aj Darío reyal d'a Persia.

5

1 A eb' vin̈ schecab' Jehová Dios, aton vin̈aj Hageo yed' vin̈aj Zacarías yuninal vin̈aj Iddo, ix och ijan eb' vin̈ yalan d'a eb' aj Judá yed' d'a eb' aj Jerusalén, tas syal Jehová Dios d'a eb'. 2 Yuj chi', ix och vin̈aj Zorobabel yuninal vin̈aj Salatiel yed' vin̈aj Jesúa yuninal vin̈aj Josadac d'a munlajel junelxo yic sb'ochajxiq'ue scajnub' Dios chi'. Ix och eb' vin̈ schecab' Dios chi' yiptzitan eb'. 3 Axo pax vin̈aj Tatnai yajal d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Éufrates, vin̈aj Setar-boznai yed' eb' vin̈ yetb'eyum sb'a yed' eb' vin̈, ix ulec' eb' vin̈ yal icha tic: ¿Mach ix alan d'ayex yuj chi' tze b'oxiq'ue jun nivan pat tic, tzeyac'anoch ste'al? 4 ¿Tastac sb'i eb' sb'oan jun nivan pat tic? xchi eb' vin̈. 5 Palta a Dios ix och val yed' eb' israel scuchb'an jun munlajel chi', yuj chi' maj cachjioch vaan eb' munlajvum yuj vin̈ yajal chi' yed' eb' ajun yed'oc. An̈ejto ix stz'ib'ejb'at juntzan̈ lolonel eb' vin̈ d'a vin̈aj rey Darío, ix stan̈van eb' vin̈ tas ol aj spacan vin̈.

6 Aton scopiail tas ix stz'ib'ejb'at vin̈aj Tatnai, vin̈aj Setar-boznai yed' pax juntzan̈xo eb' vin̈ yetyajalil eb' vin̈ d'a vin̈aj rey Darío chi'. 7 Ix yalan eb' vin̈ icha tic:

Mamin rey, junc'olalocab' aji. 8 A val jun tic scac' ojtaquejeli: Ix on̈ xid'ec' d'a Judá, ix quilani to van sb'ochajxi scajnub' jun Dios nivan yelc'ochi. Van yac'anoch q'uen nivac q'ueen eb' tzeyb'il d'ay yed' te te' tz'ec' pax d'a yib'an̈ q'ueen. Te yelc'olal smunlaj eb', vanxo sb'o yuj eb'. 9 Ix co c'anb'ej d'a eb' scuchb'an munlajel chi' mach ix alani sb'oan jun munlajel chi' eb' yed' yac'anoch te te' chi' eb' d'ay. 10 Ix co c'anb'ejpax cab'i tastac sb'i eb' scuchb'an eb' chi', yic sco tz'ib'anb'at d'ayach calani. 11 Ix yalan eb' d'ayon̈ tob' tz'och eb' ejmelal d'a sDiosal satchaan̈ yed' sat lum tic, yuj chi' van sb'oanxiq'ue jun spat chi' eb', jun sb'onac jun nivan rey d'a Israel d'a peca'. 12 Ix yalan eb' to a eb' smam yicham eb' tzuntzannaccot yoval sc'ol sDiosal satchaan̈ chi', yuj chi' a ac'annacoch eb' d'a yol sc'ab' vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia, yin̈tilal eb' caldeo. A vin̈ pojannac em jun pat chi', yic'annacb'at eb' anima vin̈ d'a Babilonia chi'. 13 Axob' d'a b'ab'el ab'il yoch vin̈aj Ciro reyal d'a Babilonia chi', ix ab' schecan vin̈ b'ochajxiq'ue jun pat chi'.

14 An̈ejtona' yic'nac ab' b'at juntzan̈ yamc'ab' nab'a oro, nab'a plata ay d'a yol scajnub' Dios d'a Jerusalén vin̈aj Nabucodonosor chi'. Yac'annac och vin̈ d'a yol stemplo sdiosal d'a Babilonia chi'. Axob' vin̈aj rey Ciro ix ac'an juntzan̈ yamc'ab' chi' d'a vin̈aj Sesbasar, vin̈ ix yac'och vin̈ yajalil d'a Jerusalén. 15 Ix ab' yalan vin̈ to syic'b'at juntzan̈ yamc'ab' chi' vin̈ d'a Jerusalén chi' masanto yic sb'ochajxiq'ue scajnub' Dios chi' b'aj aytaxoni. 16 Ayic ix c'och vin̈aj Sesbasar d'a Jerusalén chi', ix yac'anem yich stemplo Dios chi' vin̈. Atax ta' ix chael yich sb'ochajxi, palta manto b'oel-laj ticnaic.

17 A ticnaic mamin rey, tato vach' scan jun tic d'ayach, saychajocab' ilchaj b'ajtac tz'ib'ab'il tastac yic eb' rey d'a spalacio eb' d'a Babilonia chi', tato yel to a vin̈aj rey Ciro chi' ix checan b'ochajxi stemplo Dios d'a Jerusalén chi', mato maay. Slajvi chi' tzalan cab'i tas tz'aj a naan d'a yib'an̈ jun tic, xchib'at eb' vin̈.

6

1 Yuj chi' ix yalan vin̈aj rey Darío chi' to saychaj tastac tz'ib'ab'il b'aj sic'b'ilcan tastac d'a Babilonia. 2 Palta a d'a yol palacio d'a chon̈ab' Ecbatana, d'a yol yic Media, ata' ix ilchaj jun tas tz'ib'ab'ilcan chi', b'aj syal icha tic:

3 A d'a b'ab'el ab'il yoch vin̈aj Ciro reyal, ix yalan vin̈ icha tic: B'ochajocab'xi scajnub' Dios d'a Jerusalén.

Vach' tz'aj yem yich sb'ochajxiq'uei yic a d'a yool tz'ac'chaj silab'. 27 metro tz'ajq'ue schaan̈il, 27 metro tz'ajpax yol schiquin. 4 Ox tzol q'uen nivac q'uen tzeyb'il tz'och d'ay, jun tzol pax te te' ac'to tz'ec' d'a yib'an̈ q'ueen. Axo q'uen tumin ol c'anchajoc, a b'aj smolchaj masanil q'uen tumin d'a yol in macb'en, ata' tz'elta q'ueen. 5 Axo juntzan̈ yamc'ab' nab'a oro yed' plata ic'b'ilcot d'a yol templo d'a Jerusalén yuj vin̈aj Nabucodonosor d'a Babilonia tic, ic'chajocab' meltzaj d'a Jerusalén chi', tz'ac'chajcanoch d'a yol templo chi', d'a b'ajtaxon ayeq'ui, xchi vin̈, xchi jun checnab'il chi'.

6 Ix lajvi chi', ix yalancot vin̈aj rey Darío chi' icha tic: Ach Tatnai yajal d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Éufrates yed' ach Setar-boznai yed' ex yetyajalil eb' vin̈:

B'esequel e b'a d'a Jerusalén chi'. 7 Man̈ eyamoch vaan vin̈ yajalil eb' israel yed' eb' scuchb'an munlajel yic sb'ochajxi scajnub' Dios b'ajtaxon ay yed'tal. 8 A in svala' to tzex colvaj yed' eb' scuchb'an eb' van sb'oanxi scajnub' Dios chi'. A d'a q'uen tumin syac' eb' cajan d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Éufrates, ata' tz'elta q'uen sc'anchaj d'a munlajel chi'. Mocab' ec' tiempo yac'chaj q'ueen, yic vach' max och vaan munlajel chi'. 9 Masanil tas tz'och yopisio d'a junjun c'u, mocab' yac' palta d'a eb' sacerdote ayec' d'a Jerusalén, icha tz'aj sc'anan eb': Noc' quelemtac vacax, noc' ch'ac calnel, noc' yunetac calnel, yic sn̈usjitz'a noc' silab'il d'a sDiosal satchaan̈. Mocab' yac'pax palta ixim trigo, atz'am atz'am, vino yed' aceite, 10 yic tz'ac'ji silab'il d'a Dios, yic sc'anji in q'uinal yed' val vuninal.

11 A in svalpaxi, tato ay mach max c'anab'ajan tas sval tic, tz'ic'chajelta junoc spatzab'il spat, sjoychajem d'a yol luum, axo ta' tz'ac'jiq'ue locan. Axo spat chi' sjuchajemi, tz'ochcan yed'taloc b'aj b'at tzajoc anima. 12 A Dios ix sic'anel Jerusalén chi' yic tz'och ejmelal d'ay ta'. Yuj chi' aocab' satanel eb' rey yed' smacb'en eb' stenanec' jun lolonel sval tic, ma eb' tz'ixtanb'at scajnub' Dios d'a Jerusalén chi'. A in Darío in svac' jun checnab'il tic, yovalil sc'anab'ajaj masanil d'a elan̈chamel, xchi vin̈ rey chi'.

Ix lajvi sb'o templo

13 A vin̈aj Tatnai yed' vin̈aj Setar-boznai yed' eb' vin̈ yetyajalil eb' vin̈, ix sc'anab'ajej eb' vin̈ icha ix aj yalancot vin̈aj rey Darío chi'. 14 Yuj chi', a eb' israel scuchb'an jun munlajel chi', ix yal smunlaj eb' yic sb'oanxiq'ue templo chi' eb' icha ix aj yalan eb' vin̈ schecab' Dios, aton vin̈aj Hageo yed' vin̈aj Zacarías yuninal vin̈aj Iddo. Ix b'oel templo chi' icha ix aj yalan Jehová sDiosal Israel, icha pax ix aj yalan eb' vin̈ sreyal Persia, aton vin̈aj Ciro, vin̈aj Darío yed' vin̈aj Artajerjes. 15 Ayic oxe' c'ualxo yoch uj Adar yic svaquil ab'il yoch vin̈aj Darío reyal d'a Persia, ata' ix b'oel templo chi'.

16 Axo eb' israel, eb' sacerdote, eb' levita yed' masanil eb' ix xid'ec' d'a Babilonia, ix yac'och q'uin̈ eb' yic tzalajc'olal yuj scajnub' Dios chi'. 17 A d'a jun tiempoal chi', ix yac' juntzan̈ silab' tic eb': 100 noc' quelemtac vacax, 200 noc' ch'ac calnel, 400 noc' yunetac calnel yed' lajchavan̈ noc' mam chiva. Junjun noc' chiva chi' yic junjun macan̈ yin̈tilal eb' israel, yic stupchaj smul eb' masanil. 18 Ix lajvi chi', ix ac'jioch eb' sacerdote d'a stzolal d'a yopisio. Ix ac'jipaxoch junjun macan̈ eb' levita d'a yopisio d'a scajnub' Dios d'a Jerusalén chi', icha yajcan d'a ley Moisés.

19 An̈ejtona' pax eb' xid'naquec' d'a Babilonia, ix yac'och q'uin̈ eb' yic snaancot eb' ayic yelnac eb' smam yicham eb' d'a Egipto d'a 14 yoch b'ab'el uj. 20 Axo eb' sacerdote yed' eb' levita, ix sacb'itej sb'a eb' icha yalan ley. Ayic vach'xo yaj eb', ix yac'an noc' silab' yic q'uin̈ chi' eb' yuj masanil eb' ix xid'ec' d'a Babilonia chi', aton eb' yetsacerdoteal eb' yed' eb' yetlevitail eb'. 21 Masanil eb' israel ix xid'ec' d'a Babilonia chi', ix chi noc' silab' yic q'uin̈ chi' eb', yed' eb' ix yiq'uel sb'a d'a schucal juntzan̈ ch'oc chon̈ab'il cajan d'a slac'anil. Junn̈ej ix yutej sb'a eb' yed' eb' israel yic tz'och eb' ejmelal d'a Jehová sDiosal Israel chi'. 22 Uque' c'ual ix och q'uin̈ yic ixim pan malaj yich yuj eb' d'a tzalajc'olal, yujto a Jehová ix ac'anoch tzalajc'olal chi' d'a spensar eb'. A' ix q'uexanpax spensar vin̈ sreyal Persia,6.22 yuj chi' ix colvaj vin̈ yic sb'ochajxi scajnub'.

7

Ix c'och vin̈aj Esdras d'a Jerusalén

1-5 Ayic ayoch vin̈aj Artajerjes reyal d'a Persia, ay jun vin̈ scuchan Esdras. A sb'i eb' smam yicham vin̈, aton tic: Vin̈aj Seraías, vin̈aj Azarías, vin̈aj Hilcías, vin̈aj Salum, vin̈aj Sadoc, vin̈aj Ahitob, vin̈aj Amarías, vin̈aj Azarías, vin̈aj Meraiot, vin̈aj Zeraías, vin̈aj Uzi, vin̈aj Buqui, vin̈aj Abisúa, vin̈aj Finees, vin̈aj Eleazar yed' vin̈aj Aarón vin̈ b'ab'el sacerdote. 6 A vin̈aj Esdras chi', c'ayb'um vin̈ d'a sc'ayb'ub'al Jehová sDiosal Israel, aton c'ayb'ub'al yac'nac Jehová d'a vin̈aj Moisés. Masanil tas ix sc'an vin̈, ix yac' vin̈aj rey Artajerjes chi' d'a vin̈, yujto a Jehová ayoch yed' vin̈. Ix lajvi chi' ix paxta vin̈ d'a Babilonia. 7 Ayic yuquil ab'il yoch vin̈aj Artajerjes chi' reyal, ix javi vin̈aj Esdras chi' d'a Jerusalén tic yed' jun n̈ilan̈ eb' yetisraelal, aton eb' sacerdote, eb' levita sb'itani yed' eb' stan̈van puerta yed' eb' smunlaj d'a templo. 8-9 Ayoch Dios yed' vin̈aj Esdras chi', yuj chi' ix cot vin̈ d'a Babilonia d'a b'ab'el c'u yic b'ab'el uj, d'a yuquil ab'il yoch vin̈aj Artajerjes chi' reyal. Ix javi vin̈ yed' eb' ajun yed'oc d'a Jerusalén tic d'a b'ab'el c'u yic yoil uj, an̈eja' d'a yuquil ab'il chi'. 10 Te ayoch d'a spensar vin̈aj Esdras chi' sc'ayb'an val sc'ayb'ub'al Dios, sb'eyb'alan vin̈ yed' sc'ayb'anpax eb' yetisraelal vin̈ d'a jun c'ayb'ub'al chi'.

11 Aton scopiail schecnab'il vin̈aj rey Artajerjes tic ix yac' d'a vin̈aj sacerdote Esdras, c'ayb'um d'a sc'ayb'ub'al Jehová yed' schecnab'il ac'b'il d'a eb' yetisraelal:

12 A in Artajerjes in, yajal vaj d'a juntzan̈xo eb' rey, svac' stzatzil a c'ool ach Esdras, sacerdote ach, c'ayb'um ach pax d'a sc'ayb'ub'al sDiosal satchaan̈.

13 Toxo ix valel d'a masanil eb' etisraelal, eb' sacerdote yed' eb' levita ayec' d'a yol in macb'en tic, tato syal sc'ol eb' sb'at d'a Jerusalén chi' ed'oc, b'atocab' eb'. 14 A in tic yed' ucvan̈ eb' tz'ac'an in razón, tzach cac'b'at ila' tas val yaj Judá yed' Jerusalén chi', van am sc'anab'ajan schecnab'il e Diosal ayec' d'a yol a c'ab' chi' eb'. 15 A q'uen plata yed' q'uen oro tz'el d'a co c'ool cac'anb'at d'ayach, ic'b'at q'uen d'a e Diosal a ex israel ex chi', aton jun ay scajnub' d'a Jerusalén chi'. 16 Tzic'anpaxb'at masanil q'uen plata, q'uen oro ix a cha d'a eb' anima d'a yol yic Babilonia yed' jantac tas tz'el d'a sc'ol eb' etisraelal yed' eb' sacerdote yac'an yuj scajnub' e Diosal chi'. 17 A yed' q'uen tumin chi' tza man noc' vacax, noc' ch'ac calnel, noc' yunetac calnel yed' juntzan̈xo tastac tz'ac'ji yed' noc', aton ixim trigo, ixim cebada, vino yic tz'ac'ji juntzan̈ chi' silab'il d'a yib'an̈ altar d'a scajnub' e Diosal chi'. 18 Axo jantacto q'uen oro yed' q'uen plata scani, ol xo eyila' tas b'aj vach' syal yoch q'ueen, icha syal tas sgana e Diosal chi'. 19 Axo pax masanil yamc'ab' ix ac'ji d'ayach yic sc'anchaji yic tz'och ejmelal d'a scajnub' e Diosal chi', a ach val lac'an tzac' d'a a Diosal d'a Jerusalén chi'.

20 Yaln̈ej junocxo tas ay tz'och eyuuj d'a scajnub' e Diosal chi', syal e c'ananelta stojol d'a vin̈ smolan q'uen tumin d'a yol in macb'en. 21 A in rey Artajerjes in tic sval d'a masanil eb' molum tumin d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Éufrates: Masanil tas sc'an vin̈aj Esdras vin̈ sacerdote, vin̈ c'ayb'um pax d'a sc'ayb'ub'al sDiosal satchaan̈, elan̈chamel tzeyac' d'a vin̈. 22 Syal eyac'an 75 quintaloc q'uen plata, 300 quintaloc ixim trigo, 550 galónoc vino, 550 galónoc aceite yed' jantac atz'am atz'am sc'an vin̈.

23 Masanil tas sc'an sDiosal satchaan̈ yuj scajnub', elan̈chamelocab' tz'ac'chaji, yic vach' max cot yoval sc'ol d'a vib'an̈ yed' d'a yib'an̈ eb' val vuninal yed' d'a yib'an̈ masanil in macb'en. 24 Tzeyojtacaneli to max yal-laj e c'anan q'uen tumin d'a eb' sacerdote, d'a eb' levita sb'itani yed' d'a eb' tan̈vum puerta yed' d'a eb' smunlaj d'a stemplo Dios chi', aton q'uen syac' eb' d'ayin, ma juntzan̈xo q'uen mol tumin.

25 A achxo pax tic ach Esdras, ato a' a jelanil ac'b'il yuj a Diosal, ac'och eb' juez yed' eb' yajal. A eb' ol b'oan tas snib'ej eb' anima cajan d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Éufrates chi'. A eb' tz'och yopisio chi', yovalil yojtac sc'ayb'ub'al a Diosal chi' eb', axo eb' man̈ ojtannacoc jun, tza c'ayb'ej eb'. 26 Axo mach max c'anab'ajan schecnab'il a Diosal chi' yed' in checnab'il a in rey in tic, elan̈chamel tz'ac'jioch chamel d'a yib'an̈, mato tz'ic'chajel d'a yol chon̈ab' chi', ma tz'ic'chajec' tastac ay d'ay, ma tz'ochcan d'a preso, xchi vin̈ rey chi'.

Slesal vin̈aj Esdras

27 Ix lajvi chi', ix lesalvi vin̈aj Esdras icha tic: Alchajocab' vach' lolonel d'a Jehová co Diosal, aton sDiosal eb' co mam quicham, yujto a' ix ac'an sna' vin̈ rey chi' to nivan yelc'och scajnub' d'a Jerusalén. 28 Yuj svach'c'olal Jehová, vach' in d'a yichan̈ vin̈ rey chi' yed' d'a eb' tz'ac'an srazón vin̈ yed' d'a sat masanil eb' nivac yajal ayoch yed' vin̈. Yuj scolval Jehová ix in tec'b'ej in b'a in molb'an masanil eb' yajal yaj d'a junjun macan̈ eb' vetisraelal, yic smeltzaj eb' ved'oc, xchi vin̈aj Esdras chi'.

8

A sb'i eb' meltzajnac yed' vin̈aj Esdras

1 A eb' vin̈ yajal ix cot ved' d'a Babilonia ayic ayoch vin̈aj Artajerjes reyal, aton sb'i eb' vin̈ tic icha tas yaj stz'ib'chaj eb' vin̈ d'a junjun yin̈tilal:

2-14 Aton vin̈aj Gersón, d'a yin̈tilal vin̈aj Finees. Vin̈aj Daniel, d'a yin̈tilal vin̈aj Itamar. Vin̈aj Hatús, d'a yin̈tilal vin̈aj Secanías, d'a yin̈tilal vin̈aj David. Vin̈aj Zacarías, d'a yin̈tilal vin̈aj Paros, 150 eb' vin̈ vinac ajun yed' vin̈. Vin̈aj Elioenai yuninal vin̈aj Zeraías, d'a yin̈tilal vin̈aj Pahat-moab, 200 eb' vin̈ vinac ajun yed' vin̈. Vin̈aj Secanías yuninal vin̈aj Jahaziel, d'a yin̈tilal vin̈aj Zatu, 300 eb' vin̈ vinac ajun yed' vin̈. Vin̈aj Ebed yuninal vin̈aj Jonatán, d'a yin̈tilal vin̈aj Adín, 50 eb' vin̈ vinac ajun yed' vin̈. Vin̈aj Jesaías yuninal vin̈aj Atalías, d'a yin̈tilal vin̈aj Elam, 70 eb' vin̈ vinac ajun yed' vin̈. Vin̈aj Zebadías yuninal vin̈aj Micael, d'a yin̈tilal vin̈aj Sefatías, 80 eb' vin̈ vinac ajun yed' vin̈. Vin̈aj Obadías yuninal vin̈aj Jehiel, d'a yin̈tilal vin̈aj Joab, 218 eb' vin̈ vinac ajun yed' vin̈. Vin̈aj Selomit yuninal vin̈aj Josifías, d'a yin̈tilal vin̈aj Bani, 160 eb' vin̈ vinac ajun yed' vin̈. Vin̈aj Zacarías yuninal vin̈aj Bebai, d'a yin̈tilal vin̈aj Bebai, 28 eb' vin̈ vinac ajun yed' vin̈. Vin̈aj Johanán yuninal vin̈aj Hacatán, d'a yin̈tilal vin̈aj Azgad, 110 eb' vin̈ vinac ajun yed' vin̈. A vin̈aj Elifelet, vin̈aj Jeiel yed' vin̈aj Semaías d'a scal yin̈tilal vin̈aj Adonicam, tzac'anxo ix meltzaj eb' vin̈ yed' 60 eb' vin̈ vinac. Vin̈aj Utai yed' vin̈aj Zabud, d'a yin̈tilal vin̈aj Bigvai, 70 eb' vin̈ vinac ajun yed' vin̈.

A eb' vin̈ ix munlaj d'a templo

15 A in Esdras in tic, ix in molb'ej eb' vetchon̈ab' tic d'a sti' jun a a' scuchan Ahava, oxe' c'ual on̈ ec' ta'. Ix in sayanec' eb' levita d'a scal eb' anima chi' yed' d'a scal eb' sacerdote, malaj junoc eb' ix ilchaj vuuj. 16 Ix in checanb'at vin̈aj Eliezer, vin̈aj Ariel, vin̈aj Semaías, vin̈aj Elnatán, vin̈aj Jarib, vin̈aj Elnatán, vin̈aj Natán, vin̈aj Zacarías yed' vin̈aj Mesulam. A eb' vin̈ tic nivac yelc'och eb' vin̈ yed' pax eb' vin̈ c'ayb'um, aton vin̈aj Joiarib yed' vin̈aj Elnatán. 17 Ix in checb'at eb' vin̈ yal d'a vin̈aj Iddo, yajal d'a jun lugar scuch Casifia yed' d'a masanil eb' ayec' yed' vin̈ ta', aton eb' yin̈tilal eb' munlajnac d'a stemplo Dios to scheccot eb' anima eb' yic scolvaj eb' qued'oc d'a scajnub' co Diosal. 18 Yuj scolval Dios ix ic'chajcot vin̈aj Serebías yuj eb' vin̈, yujto a vin̈ chi' te jelan vin̈, yin̈tilal vin̈ jun vin̈ levita scuchan Mahli. A vin̈aj Serebías chi', ix cot vin̈ yed' eb' yuninal yed' eb' yuc'tac, 18 eb' d'a smasanil. 19 Ix yic'anpaxcot vin̈aj Hasabías eb' vin̈ yed' vin̈aj Jesaías yed' pax yuninal eb' vin̈ yed' eb' sc'ab'yoc eb' vin̈, 20 eb' d'a smasanil, yin̈tilal eb' vin̈aj Merari.

20 Ix javipax 220 eb' yin̈tilal eb' munlajnac d'a templo, eb' ac'b'ilcanoch yuj vin̈aj rey David yed' eb' scuchb'an eb' levita d'a yopisio. Masanil juntzan̈ eb' tic, tz'ib'ab'il sb'i eb'.

21 Ix lajvi chi', ix valani to tzon̈ och d'a tzec'ojc'olal d'a sti' a' nivan Ahava chi', yic vach' sco cha co mulej co chucal d'a yichan̈ co Diosal, sco c'ananpax d'ay to tzon̈ yic'b'at d'a vach'il yed' eb' cuninal yed' masanil tas ay d'ayon̈. 22 Ix in q'uixvi in c'anan eb' soldado d'a vin̈ rey, aton eb' sb'ey d'a yoc yed' eb' ayq'ue d'a yib'an̈ chej, yic tzon̈ stan̈van eb' d'a eb' ajc'ol d'a yoltac b'e, yujto toxo ix cal d'a vin̈ rey chi' to a co Diosal stan̈van masanil mach tz'ac'anoch yipoc sc'ool, palta scot yoval, syac'ancot yaelal d'a yib'an̈ mach max c'anab'ajani. 23 Yuj val chi', ix on̈ och d'a tzec'ojc'olal, ix co c'anan d'a Dios to tzon̈ stan̈vej. Ix yab' val tas ix cal chi'.

24 Ix lajvi chi', ix in sic'anel lajchavan̈ eb' vin̈ sat yaj d'a eb' vin̈ sacerdote: Aton vin̈aj Serabías, vin̈aj Hasabías yed' lajun̈van̈xo eb' vin̈. 25-27 Ix lajvi chi', ix vechtan juntzan̈ silab' ix ac'chaj yuj sb'ochajxi stemplo co Diosal, ix in pucanb'at d'a lajchavan̈ eb' vin̈ sacerdote ix in siq'uel chi'. A juntzan̈ silab' chi', ay q'uen plata, q'uen oro yed' juntzan̈ yamc'ab' ix yac' vin̈ rey yed' eb' tz'ac'an srazón vin̈ yed' eb' ay yopisio yed' vin̈ yed' pax tastac ix yac' eb' quetisraelal ayec' ta'. A d'a smasanil, ay 500 quintal q'uen plata. Yed' juntzan̈xo yamc'ab' nab'a plata, 75 quintal yalil yed' 75 quintal q'uen oro yed' pax 20 uc'ab' oro, 17 libra yalil yed' chab'xo yamc'ab' bronce te vach' yaj sb'oi, lajan stojol icha yamc'ab' oro.

28 Ix lajvi chi', ix valan d'a eb' vin̈ icha tic: A ex tic sic'b'il exxo el yicoc Jehová yed' juntzan̈ q'uen oro, q'uen plata yed' masanil yamc'ab' ix siaj d'a Jehová co Diosal yed' eb' co mam quicham. 29 Tze tan̈vej val q'ueen masanto ol echtaj q'uen d'a yoltac scuartoal templo d'a Jerusalén d'a yichan̈ eb' yajalil eb' sacerdote yed' eb' levita yed' eb' yajal yaj d'a scal eb' quetisraelal, xin chi d'a eb' vin̈. 30 Yuj chi' a eb' vin̈ sacerdote yed' eb' vin̈ levita chi', ix schaan masanil q'uen silab' eb' vin̈ yed' juntzan̈ yamc'ab' ix echtaj chi' d'a yol sc'ab' eb' vin̈ yic syic'anb'at eb' vin̈ d'a scajnub' co Diosal d'a Jerusalén.

31 Ayic slajchavil c'ual d'a b'ab'el uj, ix on̈ el d'a sti' a' Ahava chi', ix on̈ cot d'a Jerusalén tic. A co Diosal ix on̈ colan d'a eb' ajc'ool yed' d'a eb' elc'um d'a yoltac b'e. 32 Ayic ix on̈ javi d'a Jerusalén tic, oxe' c'ual ix quic' quip. 33 Axo d'a schan̈il c'ual jun, ix on̈ b'at d'a scajnub' co Diosal yic tz'echtaj q'uen plata yed' q'uen oro yed' jantac yamc'ab' yic scajnub' co Diosal chi'. Ix lajvi chi', ix ac'chaj d'a vin̈ sacerdote scuchan Meremot yuninal vin̈aj Urías. Aypaxec' vin̈aj Eleazar yuninal vin̈aj Finees yed' vin̈ yed' juntzan̈xo eb' vin̈ levita, aton vin̈aj Jozabad yuninal vin̈aj Jesúa yed' vin̈aj Noadías yuninal vin̈aj Binúi. 34 A d'a jun c'u chi', ix echtaj q'ueen, ix b'ischajpax q'uen smasanil, tz'acan yaj q'ueen. Icha chi' ix aj stz'ib'chajcan q'ueen smasanil.

35 Ix lajvi chi', masanil eb' ix jax d'a Babilonia, ix yac'an noc' silab' eb' stz'a smasanil d'a co Diosal a on̈ israel on̈ tic. Ix ac'chaj lajchavan̈ noc' quelemtac vacax cuuj co masanil, 96 noc' ch'ac calnel yed' 77 noc' quelemtac calnel. Ix ac'chaj pax lajchavan̈ noc' mam chiva silab'il yic tz'ac'ji tup mul. Masanil juntzan̈ chi' ix n̈usjitz'a d'a yichan̈ Jehová. 36 Ix lajvi chi', ix ac'chaj b'aj tz'ib'ab'il schecnab'il vin̈ rey d'a eb' ayoch yajalil d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Éufrates, yuj chi' a eb' ix colvaj qued'oc d'a munlajel d'a stemplo co Diosal.

9

Smul eb' chon̈ab' yed' slesal vin̈aj Esdras

1 Ayic ix lajvi juntzan̈ chi', ix javi jayvan̈ eb' yajal yaj d'a scal eb' quetchon̈ab' d'ayin, ix yalan eb' icha tic: Tzijtum eb' quetisraelal yed' eb' sacerdote yed' pax eb' levita max yiq'uel-laj sb'a d'a scal eb' ch'oc chon̈ab'il cajan d'a co chon̈ab' tic, palta a schuc b'eyb'al eb' cananeo, eb' heteo, eb' ferezeo, eb' jebuseo, eb' amonita, eb' moabita, eb' egipcio yed' eb' amorreo, a chi' sb'eyb'alej eb'. 2 A eb' chi' yed' eb' yuninal eb', van yic'lan sb'a eb' yed' eb' ix yisil eb' ch'oc chon̈ab'il chi'. Yuj chi' a schon̈ab' Dios toxo ix somchaj yed' juntzan̈ anima chi'. A val eb' b'ab'el ix yac'och smul tic, aton eb' yajal yaj d'a co cal, xchi eb' d'ayin.

3 Ayic ix vab'an jun chi', ix in n̈ic'chitanb'at in pichul. Ix in tzucanel xil in jolom yed' xil in ti' yuj cusc'olal. Ix in em c'ojan, man̈xo animaoc in aj ix vab'i. 4 Masanil eb' xiv yuj yoval sc'ol co Diosal yuj smul eb' quetisraelal, eb' janacxi d'a Babilonia, ix smolb'ej sb'a eb' ved'oc. C'ojan inn̈ej emi, man̈xo in animaoc svab'i, masanto d'a yorail tz'ac'ji silab' d'a yemc'ualil. 5 A val d'a jun rato chi', ix in q'ue vaan b'aj c'ojaninem chi', n̈ic'chimtac in pichul chi'. Ix in em cuman in lesalvi. Ix vic'anq'ue in c'ab' d'a yichan̈ Jehová in Diosal. 6 Ix valan icha tic: Ach in Diosal, tzin te q'uixvi d'ayach. Tzin somchaj chaan̈. Maxtzac nachaj vuuj tas svutej valan in b'a d'ayach, yujto ix te ec' yib'an̈ co chucal. A co mul chi' ix q'uec'och d'a satchaan̈. 7 Atax d'a stiempoal eb' co mam quicham, masanto ticnaic, te ayon̈n̈ej och co c'ulan chucal. Yuj co chucal ix on̈ ac'jioch yed' eb' co reyal yed' eb' sacerdote d'a yol sc'ab' eb' sreyal juntzan̈xo nación. Ix on̈ miljichamoc. Ix on̈ ic'jib'at d'a ch'oc chon̈ab'il. Ix elc'ajb'at tastac ay d'ayon̈, te q'uixvelal ix on̈ ajcani, icha val caj ticnaic. 8 Palta ticnaic jun, ach Jehová co Diosal, yuj a vach'c'olal, ix on̈ a col jayvan̈ on̈ ayon̈ec' tic. Yuj chi' syal co cajnajxi d'a sat lum luum to ic yaj tic. A ach ix ac'xi co tzalajc'olal, ix ac'anpax co junc'olal b'aj checab' caji. 9 Vach'chom checab' caji, palta maj on̈ actejcanlaj. Ix a ch'ox a vach'c'olal d'ayon̈ d'a yichan̈ eb' sreyal Persia. Ix ac' co q'uinal yic ix co b'oanxiq'ue a cajnub' tic, yujto jub'ilemi. A ach tzon̈ a tan̈vej d'a Judá yed' d'a Jerusalén tic.

10 Axo ticnaic, ach co Diosal, ¿tas val vach' calan d'ayach, yujto toxo ix och co mul? Maj co c'anab'ajej a checnab'il, 11 aton a checnac yal eb' a checab', eb' tzach ac'an servil. A ach tic alnac d'ayon̈ to juneln̈ej te chuc sb'eyb'al juntzan̈ anima cajan d'a lum luum ol ac' quiquej, man̈ jantacoc chucal sc'ulej eb' d'a yol smacb'en. 12 Alannacpaxi to max yal-laj cac'an yic'laj sb'a eb' ix quisil yed' eb' yuninal eb'. Max yalpax yic'lan sb'a eb' cuninal yed' eb' ix yisil eb', max yalpax co colvaj d'a eb'. Alannaccani tato max co c'ulej juntzan̈ chi', vach' ol aj yelc'och co chon̈ab' tic, ol cac'an tzalajb'oc co c'ool yuj a vach'c'olal, yic vach' scac'can lum luum tic smacb'enoc eb' quin̈tilal d'a juneln̈ej.

13 A val yuj co chucal ix och d'ayach, yuj chi' ix javi juntzan̈ yaelal tic d'a quib'an̈, palta a ach tic, ach co Diosal, maj ac'och co yaelal icha tas smoj co chaani, quenn̈ej yaelal chi' ix javi d'a quib'an̈. Palta ix el val d'a a c'ool to pitzan jayvan̈on̈xo tic. 14 Tato te chuc scutejxi co b'a d'ayach, tato squic'laj co b'a yed' juntzan̈ ch'oc animail te chuc sb'eyb'al chi', ol am te cot oval d'ayon̈, ol on̈ a sataneli, masanto man̈xa junoc on̈ ol on̈ canoc.

15 Mamin Jehová, co Diosal ach a on̈ israel on̈ tic, te tojoln̈ej tzutej a b'a d'ayon̈, yuj chi' ix to on̈ can jayvan̈on̈xo tic. Palta ina jantac co mul ix ochxi d'ayach, yuj chi' maxtzac co tec'b'ej co b'a coch d'a ichan̈, xin chi d'a Jehová.

10

Ix ic'chajel eb' ix ix ch'oc chon̈ab'il

1 Yacb'an van slesalvi vin̈aj Esdras chi', van yoc' vin̈ syalanq'ueta smul eb' yetisraelal vin̈, cumanem vin̈ d'a yichan̈ scajnub' Dios. Yacb'an chi', ix och oyan jun n̈ilan̈ eb' yetisraelal vin̈ d'a spatic, eb' vin̈ vinac, eb' ix ix yed' eb' unin. Ix te oc' val eb' yed' vin̈. 2 Ix lajvi chi', axo vin̈aj Secanías yuninal vin̈aj Jehiel d'a yin̈tilal vin̈aj Elam, ix alan d'a vin̈aj Esdras chi' icha tic: A on̈ tic maj co c'anab'ajej co Diosal, yujto ix quic'laj co b'a yed' eb' ix ix ch'oc chon̈ab'il, palta jun, ayto val sb'onab'il jun tic d'ayon̈. 3 A ticnaic, scac' co ti', ol co chec pax eb' ix ch'oc chon̈ab'il chi' yed' yune'. Ol co c'anab'ajan tas tzal chi' yed' tas syal eb' sc'anab'ajan schecnab'il Dios ed'oc, icha yalan checnab'il chi'. 4 Yuj chi' q'uean̈ vaan, yujto a ach tic syal a b'oan yaj jun tic. Ol on̈ colvaj ed'oc. Tec'b'ej a b'a a b'oan jun munlajel tic, xchi vin̈.

5 Yuj chi' ix q'ue lin̈an vin̈aj Esdras chi', ix schecan vin̈ yac' sti' eb' yajalil eb' sacerdote, eb' levita yed' juntzan̈xo eb' yetisraelal eb' yic sc'anab'ajej eb' icha ix aj yac'an sti' chi'. 6 Ix lajvi chi' ix el vin̈aj Esdras chi' d'a yichan̈ scajnub' Dios chi', ix b'at vin̈ d'a scuarto vin̈aj Johanán yuninal vin̈aj Eliasib. Ata' ix ec' ac'val yuj vin̈. Malaj jab'oc tas ix sva vin̈, malaj pax tas ix yuq'uej vin̈, yujto ix te cus sc'ol vin̈ yuj smul eb' ix jax d'a Babilonia chi'.

7 Ix lajvi chi', ix alchaji to a masanil eb' ay d'a Jerusalén yed' eb' ay d'a juntzan̈xo chon̈ab' d'a yol yic Judá, aton eb' jaxnac chi', to smolb'ej sb'a eb' d'a Jerusalén chi'. 8 Ix smol alan eb' vin̈ yajal yed' eb' vin̈ ichamtac vinac to d'a schab'jial sc'och eb' anima chi', ix yalan eb' vin̈ icha tic: Tato ay eb' max javi d'a sc'ual chi', tz'ic'jiec' masanil tastac ay d'a eb', spechjiel eb' d'a scal eb' yetchon̈ab' chi', xchi eb' vin̈. 9 Yuj chi', axo d'a jun c'u chi', aton d'a 20 yoch sb'alun̈il uj, ix smolb'an sb'a masanil eb' vin̈ ay yopisio yic Judá yed' yic Benjamín d'a Jerusalén chi'. Ix em c'ojan eb' smasanil d'a yamaq'uil scajnub' Dios. Ste ib'xi eb' yuj tas van yalchaj chi' yed' pax yuj jun n̈ab' ov yemi. 10 Ix lajvi chi', ix q'ue lin̈an vin̈aj sacerdote Esdras chi', ix yalan vin̈ d'a eb' icha tic:

—A ex tic ix och e mul yujto ix eyic'laj e b'a yed' eb' ix ix ch'oc chon̈ab'il. Icha chi' ix aj svach' och co mul. 11 A ticnaic, alecq'ueta e mul d'a yichan̈ Jehová sDiosal eb' co mam quicham, c'anab'ajejec tas snib'ej. Iq'uequel e b'a d'a scal eb' anima ch'oc chon̈ab'il chi', tzeyactanpaxcan eb' ix ix, ix eyic'laj e b'a yed'oc d'a scal eb' chi', xchi vin̈.

12 Ix tac'vi eb' anima chi' smasanil, te chaan̈ ix yal eb' icha tic:

—Ol co c'anab'ajej icha tzal chi'. 13 Palta ina max ec'laj n̈ab' tic, max yal-laj co can d'a calle tic, yujto a jun tic, man̈ jun chab'n̈ejoc c'ual ol yac' sb'oi, yujto te nivan on̈ ix och co mul tic. 14 Vach' tato an̈ej eb' yajal scan d'a tic yic sb'oan yaji, axo masanil eb' cajan d'a yoltac co chon̈ab', eb' ix yic'laj sb'a yed' eb' ix ch'oc chon̈ab'il chi', syal sjavi eb' d'a junoc c'u to scan sc'ual. Aocab' eb' juez yed' eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' tz'ic'ancot eb'. Icha chi' ol co c'ulej co masanil, masanto ol yal stup yoval sc'ol co Diosal d'a quib'an̈ yuj tas ix co c'ulej tic, xchi eb'.

15-16 Masanil eb' ix jax d'a Babilonia chi', ix scha sc'ol eb' tas ix alchaj chi', palta an̈ej vin̈aj Jonatán yuninal vin̈aj Asael yed' vin̈aj Jahazías yuninal vin̈aj Ticva yed' chavan̈ eb' vin̈ levita, aton vin̈aj Mesulam yed' vin̈aj Sabetai maj chaan sc'ool. Yuj chi' a vin̈aj sacerdote Esdras chi', ix yac'och juntzan̈ eb' vin̈ yajal vin̈, aton eb' vin̈ yajal d'a scal eb' yin̈tilal. Ix tz'ib'chajcan sb'i eb' vin̈. Axo d'a b'ab'el c'ual yic slajun̈il uj, ix smolb'an sb'a eb', yic sch'olb'itan junjun macan̈ eb'. 17 Axo d'a b'ab'el c'u yic b'ab'el uj, ata' ix lajvi sch'olb'itaj masanil eb' ix yic'laj sb'a yed' eb' ix ix ch'oc chon̈ab'il chi'.

18 Aton sb'i eb' vin̈ ix yic'laj sb'a yed' eb' ix ch'oc chon̈ab'il chi':

A d'a yin̈tilal eb' sacerdote yed' d'a eb' sc'ab'yoc vin̈aj Jesúa yuninal vin̈aj Josadac: Aton vin̈aj Maasías, vin̈aj Eliezer, vin̈aj Jarib yed' vin̈aj Gedalías. 19 A eb' vin̈ ix yac' val sti' schecan pax eb' ix ix chi'. Ix yac' junjun noc' ch'ac calnel eb' vin̈ silab'il d'a Dios yuj smul.

20 A d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Imer: Aton vin̈aj Hanani yed' vin̈aj Zebadías.

21 D'a eb' yin̈tilal vin̈aj Harim: Aton vin̈aj Maasías, vin̈aj Elías, vin̈aj Semaías, vin̈aj Jehiel yed' vin̈aj Uzías.

22 D'a eb' yin̈tilal vin̈aj Pasur: Aton vin̈aj Elioenai, vin̈aj Maasías, vin̈aj Ismael, vin̈aj Natanael, vin̈aj Jozabad yed' vin̈aj Elasa.

23 Axo d'a eb' yin̈tilal eb' levita: Aton vin̈aj Jozabad, vin̈aj Simei, vin̈aj Kelaía, (scuchan pax Kelita) vin̈aj Petaías, vin̈aj Judá yed' vin̈aj Eliezer.

24 Axo d'a scal eb' sb'itani: Aton vin̈aj Eliasib.

Axo d'a scal eb' tan̈vum puerta: Aton vin̈aj Salum, vin̈aj Telem yed' vin̈aj Uri.

25 Axo d'a scal juntzan̈xo eb' quetisraelal, d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Paros: Aton vin̈aj Ramía, vin̈aj Jezías, vin̈aj Malquías, vin̈aj Mijamín, vin̈aj Eleazar, vin̈aj Malquías yed' vin̈aj Benaía.

26 Axo d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Elam: Aton vin̈aj Matanías, vin̈aj Zacarías, vin̈aj Jehiel, vin̈aj Abdi, vin̈aj Jeremot yed' vin̈aj Elías.

27 Axo d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Zatu: Aton vin̈aj Elioenai, vin̈aj Eliasib, vin̈aj Matanías, vin̈aj Jeremot, vin̈aj Zabad yed' vin̈aj Aziza.

28 Axo d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Bebai: Aton vin̈aj Johanán, vin̈aj Hananías, vin̈aj Zabai yed' vin̈aj Atlai.

29 Axo d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Bani: Aton vin̈aj Mesulam, vin̈aj Maluc, vin̈aj Adaía, vin̈aj Jasub, vin̈aj Seal yed' vin̈aj Ramot.

30 Axo d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Pahat-moab: Aton vin̈aj Adna, vin̈aj Quelal, vin̈aj Benaía, vin̈aj Maasías, vin̈aj Matanías, vin̈aj Bezaleel, vin̈aj Binúi yed' vin̈aj Manasés.

31 Axo d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Harim: Aton vin̈aj Eliezer, vin̈aj Isías, vin̈aj Malquías, vin̈aj Semaías, vin̈aj Simeón, 32 vin̈aj Benjamín, vin̈aj Maluc yed' vin̈aj Semarías.

33 Axo d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Hasum: Aton vin̈aj Matenai, vin̈aj Matata, vin̈aj Zabad, vin̈aj Elifelet, vin̈aj Jeremai, vin̈aj Manasés yed' vin̈aj Simei.

34-37 Axo d'a yin̈tilal vin̈aj Bani: Aton vin̈aj Madai, vin̈aj Amram, vin̈aj Uel, vin̈aj Benaía, vin̈aj Bedías, vin̈aj Quelúhi, vin̈aj Vanías, vin̈aj Meremot, vin̈aj Eliasib, vin̈aj Matanías, vin̈aj Matenai, vin̈aj Jaasai.

38-42 Axo d'a yin̈tilal vin̈aj Binúi: Aton vin̈aj Simei, vin̈aj Selemías, vin̈aj Natán, vin̈aj Adaía, vin̈aj Macnadebai, vin̈aj Sasai, vin̈aj Sarai, vin̈aj Azareel, vin̈aj Selemías, vin̈aj Semarías, vin̈aj Salum, vin̈aj Amarías yed' vin̈aj José.

43 Axo d'a yin̈tilal vin̈aj Nebo: Aton vin̈aj Jeiel, vin̈aj Matatías, vin̈aj Zabad, vin̈aj Zebina, vin̈aj Jadau, vin̈aj Joel yed' vin̈aj Benaía.

44 Masanil juntzan̈ eb' vin̈ tic, ix yic'laj sb'a eb' vin̈ yed' eb' ix ix ch'oc chon̈ab'il. Ay eb' vin̈ ayxo yuninal yed' eb' ix.

6.22 6:22 Sreyal Asiria xchi d'a juntzan̈ copia d'a hebreo.

NEHEMÍAS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

A Ch'an̈ Libro

NEHEMÍAS

Nehemías sb'i jun libro tic, yujto a yab'ixal vin̈aj Nehemías syal d'ay. Syalanpax yuj tas aj smeltzajnacxi eb' israel xid'nac icha presoal d'a Babilonia yed' tas aj sb'onacxiq'ue smuroal Jerusalén. A vin̈aj Nehemías chi', checb'ilcot vin̈ yuj vin̈aj rey Artajerjes sreyal Persia. Aton tic syal capítulo 1 yed' 2. Axo d'a capítulo 3 masanto d'a 7, syalcoti tas ajnac schecjicot vin̈ yic tzul sb'oanxi smuroal chon̈ab' Jerusalén vin̈. A vin̈ cuchb'annac eb' anima d'a jun munlajel chi', yalannac vin̈ d'a eb' to syac'och spensar eb' d'a sc'ayb'ub'al Dios, yic vach' tz'ajec' eb' d'a snación chi'.

Axo d'a capítulo 8 masanto d'a 10, syal yuj vin̈aj Esdras, tas yutejnac vin̈ yavtan sc'ayb'ub'al Dios d'a yichan̈ masanil anima molanec' d'a jun c'u. Ayic yab'annac masanil eb' anima chi', yalnacq'ueta smul eb' d'a Dios. Axo d'a capítulo 11 masanto d'a 13, syalcot yuj eb' smunlaj d'a scajnub' Dios, syalanpax tas ajnac yoch smuroal chon̈ab' chi' d'a yol sc'ab' Dios, syalanpaxcan tastac b'onacxicani.

1

Ix lesalvi vin̈aj Nehemías yuj schon̈ab'

1 Aton vab'ixal a in Nehemías in tic, yuninal in vin̈aj Hacalías. Ayic 20 ab'ilxo yoch vin̈aj Artajerjes reyal, d'a jun uj scuchan Quisleu, ayinec' d'a Susa scapitalil Persia. 2 Ata' ix c'och vin̈ vuc'tac scuchan Hanani yed' juntzan̈xo eb' ix cot yed' vin̈ d'a Judá. Ix in c'anb'an d'a eb' tas yaj Jerusalén yed' eb' yin̈tilal eb' anima ic'b'ilcot d'a Babilonia. 3 Ix yalan eb' d'ayin: A eb' quetchon̈ab' chi' ayec' eb' d'a Judá, te cusc'olal yajec' eb', te q'uixveltac yajec' eb'. Axo Jerusalén chi' mac'b'ilem smuroal, tz'anacpaxb'at spuertail, xchi eb'.

4 Ayic ix vab'an juntzan̈ chi', ix in em c'ojan, ix in oq'ui. Ix in te cus val jaye' c'ual. Ix in och d'a tzec'ojc'olal, ix in lesalvi d'a sDiosal satchaan̈. 5 Ix valan icha tic: Mamin Jehová sDiosal satchaan̈, te nivan elc'ochi, te ay a may, tzaq'uelc'och a trato yed' eb' tzach xajanani, eb' sc'anab'ajan a checnab'il. 6 Tzin c'an d'ayach to tza cha ab' in lesal a in a checab' in tic. D'a junjun c'u yed' d'a junjun ac'val tzin tevi d'ayach cuuj a on̈ a chon̈ab' on̈ tic, a checab' caji. Svalq'ueta co mul d'ayach. A on̈ tic yed' eb' co mam quicham, ix och co mul d'ayach. 7 Te chuc ix cutej co b'a d'ayach. Maj co c'anab'ajej a checnab'il, a c'ayb'ub'al yed' tas a chec yalnaccan vin̈ a checab' aj Moisés d'ayon̈. 8 Nacot tas alnac d'a vin̈ a checab' chi': Tato man̈ ol e c'anab'ajej tas ix vala', ol ex in saclemejcanb'at d'a scaltac juntzan̈xo ch'oc chon̈ab'il. 9 Palta tato ol ex meltzajxoc d'ayin jun, ol e c'anab'ajan in checnab'il, tze b'eyb'alani, vach'chom sacleminac eyajcanb'at b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal tic, ol ex in molb'ejxicot d'a jun lugar to sic'b'ilel vuuj, b'aj tz'och ejmelal d'ayin, xa chi.

10 A on̈ a checab' on̈ tic, a chon̈ab' on̈ paxi, ix on̈ a col yed' a poder. 11 Mamin, tzin c'an d'ayach to tza cha ab' in lesal a in a checab' in tic yed' tas sc'an juntzan̈xo eb' a checab' to sco nib'ej tzach quic'chaan̈. Tzin c'an d'ayach to tzac' a vach'c'olal d'ayin, yic vach' scha yab' vin̈ rey tas ol vala', xin chi. A d'a jun tiempoal chi' ayin och sb'achumaloc svino vin̈aj rey Artajerjes chi'.

2

Ix chajicot vin̈aj Nehemías d'a Jerusalén

1 Ay jun c'u d'a yol uj Nisán, ayic 20 ab'ilxo yoch vin̈aj Artajerjes reyal, ayic van vac'an svino vin̈ rey chi', ix yilan vin̈ to cuseltac yilji in sat. Malaj b'aj icha chi' viljitaxoni. 2 Yuj chi' ix sc'anb'an vin̈ d'ayin:

—¿Tas yuj cuseltac yilji a sat? Ina man̈ ach penaocay svila'. Ichato ilc'olal aji, xchi vin̈ rey chi'.

A val d'a jun rato chi', ix in xivq'uei, 3 ix valan d'a vin̈ icha tic:

—Mamin rey, ayocab' achn̈ej eq'ui. ¿Tas yuj man̈ cuseltacoc yilji in sat a naani, ina to a in chon̈ab' b'aj mucan eb' in mam vicham, emnac lan̈najoc, tz'anacpaxb'at spuertail? xin chi d'a vin̈.

4 —¿Tas svutej in colvaj d'ayach ticnaic jun? xchi vin̈ rey chi'.

Yuj chi' ix in lesalvi d'a sDiosal satchaan̈. 5 Ix valan d'a vin̈ rey chi' icha tic:

—Tato scha a c'ol mamin rey, tato vach' in d'a yol a sat, tzin c'an d'ayach to tzin a chab'at d'a Judá chi', b'aj mucan eb' in mam vicham, yic sb'at in b'oanxiq'uei, xin chi d'a vin̈.

6 C'ojanem vin̈ rey chi', c'ojanpaxem ix reina d'a stz'ey vin̈. Ix yalan vin̈ d'ayin icha tic:

—¿Jantac tiempo tzach b'at jun? ¿B'aq'uin̈ tzach jaxi? xchi vin̈.

Ix valani jantac tiempo, ix schaan sc'ol vin̈ tas ix val chi'. 7 Ix valanpax d'a vin̈ icha tic: Tato vach' tz'aj tza na' mamin rey, ac'b'at junoc carta d'a eb' vin̈ gobernador ay d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Éufrates, yic vach' tzin schaec' eb' vin̈ ta' masanto tzin c'och d'a Judá. 8 Sb'at junocxo carta chi' d'a vin̈aj Asaf yilumal te' nivac te' ay ta', yic syac' te' vin̈ d'ayin, yic tz'och te' d'a spuertail b'aj ay eb' stan̈van templo, d'a smuroal chon̈ab' chi' yed' d'a te' pat b'aj ol in ajoc, xin chi d'a vin̈. Yuj svach'c'olal in Diosal, ix yac' masanil juntzan̈ tic vin̈ rey chi' d'ayin.

9 Ayic ix in javi d'a eb' vin̈ ayoch yajalil d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Éufrates chi', ix vac'an jun carta ix yac'cot vin̈ rey chi' d'a eb' vin̈. Ajun pax juntzan̈ eb' vin̈ yajal eb' soldado yed' eb' ayq'ue d'a yib'an̈ chej ix yac'cot vin̈ rey chi' ved'oc. 10 Palta axo ix yab'an vin̈aj Sanbalat aj Horón yed' vin̈aj Tobías yajal yaj d'a Amón to ix in javi yic tzin colvaj yed' eb' vetisraelal, ix cot yoval eb' vin̈.

Ix ec' vin̈aj Nehemías yil muro

11 Ayic yoxilxo c'ual in javi d'a Jerusalén, 12 in q'ue vaan d'ac'valil yed' jayvan̈ eb' vin̈ vinac ajun ved'oc, palta malaj junoc mach b'aj ix vala' tas ix yal Dios d'a in pensar yuj tas ol in c'ulej d'a Jerusalén chi'. Malaj noc' chej ix quic'b'ati, a inn̈ej ix vic' noc' in cuchumal. 13 A d'a jun ac'val chi', on̈ elta d'a jun puerta d'a pan̈an, d'a stojolal sjaj a' Dragón, on̈ ec' d'a spuertail b'aj sb'atcan c'alem. Ix vilan smuroal Jerusalén chi', mac'b'ilem lan̈najoc, tz'anacpaxb'at spuertail. 14 Ix ec' vilanpax jun puerta d'a sjaj a a' yed' pax stanque vin̈ rey. Majxo yal-laj vec' yed' noc' in chej chi' ta'. 15 An̈eja' q'uic'to in q'uec'och d'a sti' a' Cedrón. Ayic ix lajvi vilan muro chi', in meltzajxi b'aj in b'at chi', in ochxi d'a jun puerta d'a pan̈an chi'.

16 A eb' yajal yaj d'a chon̈ab' chi', man̈ yojtacoc eb' b'ajtil ayinb'ati, man̈ yojtacoc pax eb' tas tzin c'ulej. Malaj pax tas sval d'a eb' vetisraelal, d'a eb' sacerdote, d'a eb' yajal yaji yed' d'a eb' ol munlajoc. 17 Ix lajvi chi' ix valan d'a eb' icha tic:

—A ex tic eyojtac sic'lab'il to a jun tiempoal b'aj ayon̈ ec' tic te chuclaj, ina ix mac'chajem lan̈naj chon̈ab' Jerusalén tic, tz'anacxopaxb'at spuertail. Yuj chi' co molb'ejec co b'a sco b'oanecxiq'ue smuroal tic, yic vach' maxtzac on̈ b'uchji, xin chi d'a eb'.

18 Ayic ix valan d'a eb' jantac svach'c'olal Dios ix sch'ox d'ayin yed' tas ix yal vin̈ rey d'ayin, ix yalan eb':

—Co yamecoch co munlaji, xchi eb'. Icha chi' ix aj scuchb'an sb'a eb' d'a jun munlajel chi'. 19 Ayic ix yab'an vin̈aj Sanbalat aj Horón yed' vin̈aj Tobías yajal yaj d'a Amón yed' pax vin̈aj Gesem árabe, ix te b'uchvaj eb' vin̈ d'ayon̈, ix yalan eb' vin̈:

—¿Tas ol e c'ulej? ¿Tom tze nib'ej tzeyiq'uel e b'a d'a yol sc'ab' vin̈ rey? xchi eb' vin̈.

20 Ix in tac'vi d'a eb' vin̈ icha tic:

—Yuj scolval sDiosal satchaan̈, ol yal cuuj. A on̈ schecab' on̈ tic ol co yamoch co b'oani, palta a ex tic, malaj eyalan eyic d'ayon̈, malaj eyopisio, yujto man̈ ex quetchon̈ab'oc, xin chi.

3

Ix pojchajec' munlajel

1 A vin̈aj sat sacerdote Eliasib yed' eb' yetsacerdoteal, a eb' ix b'oanxi b'aj tz'och noc' calnel, ix yac'anoch spuertail eb'. Ix sb'oanxiq'ue muro eb', ix b'atn̈ej d'a torre scuch Hamea masanto d'a torre scuch Hananeel, ix yac'ancanoch eb' d'a yol sc'ab' Dios. 2 Axo junxo macan̈ muro chi', a eb' vin̈ aj Jericó ix b'oanxiq'uei. Axo junxo macan̈, a vin̈aj Zacur yuninal vin̈aj Imri ix b'oanxiq'uei. 3 Axo eb' yin̈tilal vin̈aj Senaa ix b'oanxiq'ue b'aj ay spuertail yic noc' chay. Ix yac'anoch sjolom spuertail chi' eb', ix ochcan spuertail chi', ix ec'can c'atan q'uen hierro syamnub'oc. 4 Ix b'on̈ejb'at jun muro chi', a vin̈aj Meremot yuninal vin̈aj Urías yixchiquin vin̈aj Cos ix b'oanxiq'ue junxo macan̈. Axo vin̈aj Mesulam yuninal vin̈aj Berequías, yixchiquin vin̈aj Mesezabeel ix b'oanxiq'ue junxo macan̈. Axo vin̈aj Sadoc yuninal vin̈aj Baana ix b'oanxi junxo macan̈. 5 Axo junxo macan̈ a eb' aj Tecoa ix b'oanxiq'uei, palta a eb' nivac vinac yaj d'a scal eb', maj yal sc'ol eb' ix colvaj yed' eb' scuchb'an jun munlajel chi'. 6 A vin̈aj Joiada yuninal vin̈aj Paseah yed' vin̈aj Mesulam yuninal vin̈aj Besodías, a eb' vin̈ ix b'oanxiq'ue b'aj ay jun puerta scuchan Jesana. Ix yac'anoch sjolom spuertail chi' eb' vin̈, ix ochpaxcan spuertail chi', ix ec'can c'atan q'uen hierro syamnub'oc. 7 Axo junxo macan̈, a vin̈aj Melatías aj Gabaón ix b'oanxiq'ue yed' vin̈aj Jadón aj Meronot yed' eb' aj Gabaón yed' eb' aj Mizpa, aton eb' ay d'a yalan̈ smandar vin̈ yajal yaj d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a a' Éufrates. 8 Axo junxo macan̈, a vin̈aj Uziel yuninal vin̈aj Harhaía, vin̈ smunlaj yed' q'uen q'ueen vach' yilji, a vin̈ ix b'oanxiq'uei. Axo junxo macan̈, a vin̈aj Hananías yuninal jun vin̈ b'oum perfume ix b'oanxiq'uei. A eb' vin̈ chavan̈ chi' ix b'oanxiq'ue muro chi' masanto ix c'och d'a sti' jun muro levan sat. 9 Axo junxo macan̈ a vin̈aj Refaías yuninal vin̈aj Hur ix b'oanxiq'uei. A vin̈ chi' yajal yaj vin̈ d'a nan̈al lugar d'a yol smacb'en Jerusalén. 10 A vin̈aj Jedaías yuninal vin̈aj Harumaf ix b'oanxiq'ue junxo macan̈ d'a yichan̈ spat. Axo junxo macan̈, a vin̈aj Hatús yuninal vin̈aj Hasabnías ix b'oanxiq'uei.

11 A junxo macan̈, a vin̈aj Malquías yuninal vin̈aj Harim yed' vin̈aj Hasub yuninal vin̈aj Pahat-moab, a eb' vin̈ ix b'oanxiq'ue yed' jun torre scuch Hornos. 12 Axo junxo macan̈, a vin̈aj Salum yuninal vin̈aj Halohes ix b'oanxiq'uei. A vin̈ chi' yajal yaj vin̈ d'a nan̈alxo lugar ayoch d'a yol smacb'en Jerusalén. Ix colvajpax eb' ix yisil vin̈ yed'oc. 13 A vin̈aj Hanún yed' eb' cajan d'a Zanoa ix b'oanxiq'ue b'aj ix can sti' d'a ch'olan. Ix yac'anoch spuertail eb', ix ec'can c'atan q'uen hierro syamnub'oc. Ix sb'oanxiq'ue 450 metro muro chi' eb', masanto d'a spuertail b'aj sb'atcan c'alem. 14 Axo vin̈aj Malquías yuninal vin̈aj Recab yajal d'a yol smacb'en chon̈ab' Bet-haquerem, a vin̈ ix b'oanxiq'ue b'aj ix can sti' b'aj sb'atcan c'alem chi'. Ix yac'anoch spuertail vin̈, ix ec'can c'atan q'uen hierro syamnub'oc.

15 A vin̈aj Salum yuninal vin̈aj Colhoze, yajal d'a yol smacb'en chon̈ab' Mizpa, a vin̈ ix b'oanxiq'ue b'aj ix can sti' d'a sjaj a a'. Ix yac'q'ue spatil vin̈, ix yac'anoch spuertail chi' vin̈, ix ec'paxcan c'atan q'uen hierro syamnub'oc. Ix sb'oanxiq'ue muro chi' vin̈ b'aj ay tanque scuch Siloé d'a slac'anil yavb'en te' eb' rey, masanto b'aj b'achquiltac yem sb'eal schon̈ab' vin̈aj David. 16 A vin̈aj Nehemías yuninal vin̈aj Azbuc, yajal d'a nan̈al yol smacb'en chon̈ab' Bet-sur, a vin̈ ix b'oanxiq'ue junxo macan̈ muro chi'. Ix cotn̈ej d'a yichan̈ b'aj mucb'il vin̈aj rey David masanto ix c'och b'aj ay stanqueal a a', ix c'och b'aj ay scuartel eb' soldado.

17 Axo eb' levita scuchb'ej vin̈aj Rehum yuninal vin̈aj Bani, a eb' ix b'oanxiq'ue junxo macan̈. Axo d'a yichan̈b'ati, a vin̈aj Hasabías yajal d'a nan̈al smacb'en chon̈ab' Keila, a vin̈ ix b'oanxiq'ue junxo macan̈ sq'uexuloc eb' yetchon̈ab'. 18 Axo b'aj ix c'och yic eb' chi', ata' ix sb'oxiq'ue juntzan̈xo eb' sc'ab'yoc eb'. A vin̈aj Bavai yuninal vin̈aj Henadad, yajal d'a nan̈alxo smacb'en Keila chi', a vin̈ scuchb'an eb'. 19 Axo vin̈aj Ezer yuninal vin̈aj Jesúa, yajal d'a Mizpa, a vin̈ ix b'oanxiq'ue jun macan̈xo d'a yichan̈ b'aj smolchaj yamc'ab' yic oval b'aj scumlaj muro chi'. 20 Axo vin̈aj Baruc yuninal vin̈aj Zabai, d'a smasanil sc'ool vin̈ ix sb'oxiq'ue junxo macan̈ b'aj scumlaj chi' masanto ix c'och d'a spuertail spat vin̈aj Eliasib, vin̈ sat sacerdote. 21 A vin̈aj Meremot yuninal vin̈aj Urías, yixchiquin vin̈aj Cos, a vin̈ ix b'oanxiq'ue junxo macan̈ sb'at d'a spuertail spat vin̈aj Eliasib chi' masanto b'aj slajvic'och spat vin̈ chi'.

22 Axo junxo macan̈, a eb' sacerdote cajan d'a sch'olanil a' Jordán ix b'oanxiq'uei. 23 Axo vin̈aj Benjamín yed' vin̈aj Hasub, a eb' vin̈ ix b'oanxib'at d'a yichan̈ spat. Axo d'a sn̈i' yic eb' vin̈ chi', axo vin̈aj Azarías yuninal vin̈aj Maasías yixchiquin vin̈aj Ananías, a vin̈ ix b'oanxiq'ue d'a slac'anil spat. 24 Axo junxo macan̈, a vin̈aj Binúi yuninal vin̈aj Henadad, a vin̈ ix b'oanxiq'uei, ix b'at d'a spat vin̈aj Azarías masanto ix c'och b'aj scumlaj d'a jun schiquin. 25 Axo vin̈aj Palal yuninal vin̈aj Uzai, a vin̈ ix b'oanxiq'ue b'aj scumlaj chi' yed' jun torre ayel d'a spatic muro chi' d'a spalacio vin̈ rey, aton d'a yamaq'uil spat eb' soldado stan̈van vin̈ rey chi'. Axo junxo macan̈, a vin̈aj Pedaías yuninal vin̈aj Faros ix b'oanxiq'uei, 26 masanto ix c'och d'a spuertail b'aj tz'el eb' ix ix ic'oj a', jun sb'atcan d'a stojolal b'aj sq'ueul c'u, d'a slac'anil jun torre ayel d'a spatic muro chi'. Axo junxo macan̈, a eb' smunlaj d'a templo cajan d'a Ofel, a eb' ix b'oanxiq'uei. 27 Axo eb' aj Tecoa ix b'oanxiq'ue junxo macan̈, sb'atn̈ej d'a yichan̈ jun torre chi' masanto d'a smuroal d'a Ofel chi'.

28 Axo eb' sacerdote ix b'oanxiq'ue d'a yichan̈ spat junjun, sb'atn̈ej d'a spuertail b'aj tz'och noc' chej. 29 Axo vin̈aj Sadoc yuninal vin̈aj Imer ix b'oanxiq'ue junxo macan̈ d'a yichan̈ spat. Axo vin̈aj Semaías yuninal vin̈aj Secanías ix b'oanxiq'ue junxo macan̈ b'aj ay eb' stan̈van puerta d'a stojolal b'aj sjavi c'u. 30 Axo vin̈aj Hananías yuninal vin̈aj Selemías yed' vin̈aj Hanún svaquil yuninal vin̈aj Salaf, a eb' vin̈ ix b'oanxiq'ue junxo macan̈. Axo vin̈aj Mesulam yuninal vin̈aj Berequías ix b'oanxiq'ue jun macan̈ d'a yichan̈ spat. 31 Axo vin̈aj Malquías, vin̈ b'oum q'ueen vach' yilji, a vin̈ ix b'oanxiq'ue junxo macan̈ d'a spat eb' smunlaj d'a templo yed' d'a yic eb' chon̈vajum yed' d'a yichan̈ spuertail b'aj ay eb' stan̈van chon̈ab' chi', masanto b'aj ay eb' stan̈van d'a schiquin muro chi'. 32 Axo juntzan̈xo eb' vin̈ b'oum q'uen vach' yilji yed' eb' vin̈ chon̈vajum, a eb' vin̈ ix b'oanxiq'ue junxo macan̈, sb'atn̈ej b'aj ay eb' stan̈van d'a schiquin chi', masanto ix c'och b'aj ay spuertail yic noc' calnel.

4

Ix b'uchvaj eb' ajc'ool

1 Ayic ix yab'an vin̈aj Sanbalat to van co b'oanxiq'ue muro chi', ix te cot yoval vin̈, ix syamanoch vin̈ sb'uchvaj d'ayon̈. 2 Ix och ijan vin̈ yalan b'uchval lolonel d'ayon̈ d'a yichan̈ eb' vin̈ ajun yed'oc yed' d'a yichan̈ eb' vin̈ soldado aj Samaria. Ix yalan vin̈ icha tic: Ob'iltac juntzan̈ eb' judío tic, ¿tom ay jab'oc tas syal sb'oan eb'? ¿Tom ol yac'xi silab' eb' snaani? ¿Tom junn̈ej c'ual ol sb'o jun munlajel tic eb' snaani? ¿Am snaan eb' to a d'a scal juntzan̈ tz'aeltac q'uen juyanec' tic ol yiq'uelta q'uen ac' q'ueen eb'? xchi vin̈.

3 Ayec' pax vin̈aj Tobías amonita d'a stz'ey eb' vin̈. Ix yalanpax vin̈ icha tic: A juntzan̈ q'ueen sb'oq'ue eb' muroal tic, q'uinaloc a junoc noc' vaax tz'ec' d'a yib'an̈ q'ueen, tz'el n̈ilnaj q'ueen stec'an noc', xchi vin̈.

Slesal vin̈aj Nehemías

4 Yuj chi' ix in lesalvi icha tic: Mamin, ach co Diosal, tzab' val on̈ sb'uchan eb'. Cotocab'can sb'uchval lolonel eb' chi' d'a yib'an̈. Aocab' eb' yajc'ol eb' tz'ic'anec' tastac ay d'ay. Ic'jocab'b'at eb' d'a junocxo nación. 5 Man̈ ac' nivanc'olal smul eb' tic, mocab' b'at tas ix sc'ulej eb' tic satc'olal uuj, yujto tzon̈ sb'uchval eb' a on̈ sco b'oxiq'ue muro tic, xin chi.

Ix ec' val eb' ajc'ol d'a yib'an̈

6 Ix on̈ munlajn̈ej, elan̈chamel ix nan̈alb'i cuuj yujto te ay val stzalajc'olal eb' chon̈ab' smunlaji. 7 A vin̈aj Sanbalat, vin̈aj Tobías, eb' árabe, eb' amonita yed' eb' aj Asdod, ix te cot yoval eb' ayic ix yab'an eb' to yelc'olal tzon̈ munlaji yic sco b'oanxiq'ue smuroal Jerusalén. Toxo pax ix macchaj b'aj nivac ix aj spojemi. 8 Smol alan eb' to syac' oval eb' qued'oc, yic syac'an chucal eb' d'a Jerusalén tic yalani. 9 Yuj chi' ix on̈ lesalvi d'a co Diosal, ix cac'anoch co tan̈vumal d'a junjun c'u yed' d'a junjun ac'val yic sco colan co b'a d'a eb' ajc'ol chi'. 10 Ix yalanpax eb' smunlaj chi' icha tic: Toxo ix te el yip eb' cuchum q'ueen yic syic'anel jantac q'uen q'ueen eb' yed' spojelal jun muro telvinac tic, yuj chi' man̈ ol techajlaj cuuj co b'oanxiq'uei, xchi eb'.

11 A snaan eb' ajc'ol chi' to man̈ ol nachajel cuuj, mato man̈ ol quil yoch eb' d'a co cal yic tzon̈ smilancham eb' yic tz'och vaan munlajel tic. 12 Palta axo eb' quetchon̈ab' cajan d'a slac'anil eb' chi', xican sjavi eb' ul yal d'ayon̈: A juntzan̈ anima chi' yaln̈ej b'aj ol javoc eb' yac' oval qued'oc, xchi eb'. 13 Yuj chi' ix vala' to junjun patil eb' stan̈vej eb' d'a spatiquel muro chi', b'aj ch'olquixtac luum yed' b'aj pojnaquel muro chi', yed'nac yespada eb', lanza yed' sjul-lab' eb'. 14 Ayic ix vilani to xiv eb', ix in tec'b'an in b'a valan d'a eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' yed' d'a eb' ayoch yajalil d'a co chon̈ab' tic yed' d'a masanil anima: Man̈ on̈ xiveclaj. Co naeccoti to a co Diosal te nivan yelc'ochi, te ay smay, yuj chi' co colec co chon̈ab' tic yed' cal cuninal, eb' ix quetb'eyum yed' co pat, xin chi d'a eb'.

15 Ayic ix yab'an eb' ajc'ol chi' to lista caji, ix nachajel yuj eb' to a Dios ix juanb'at tas ix smol alej eb' chi'. Icha chi' ix aj co munlajxi junjun on̈. 16 Atax d'a jun c'u chi', nan̈aln̈ej eb' vin̈ in munlajvum chi' smunlaji, axo nan̈alxo eb' vin̈ yed'nac syamc'ab' eb' vin̈ yic oval, aton q'uen lanza, maclab' jul-lab' yed' jul-lab' chi'. Aypaxoch q'uen q'ueen d'a sn̈i' sc'ol eb' vin̈. Axo eb' yajalil eb' tz'ac'an stec'anil eb' smunlaj chi'. 17 A eb' cuchum icatz, cuchb'il yicatz eb' chi' yuuj, jun sc'ab' eb' chi' yamjinac yicatz chi', axo d'a junxo sc'ab' eb' yed'nac syamc'ab' yic oval. 18 Yed' eb' smunlaji yic sb'oanxiq'ue muro chi', ayoch jachan q'uen yespada eb' d'a snan̈al. Axo d'a in tz'ey ayec' vin̈ spu'an noc' ch'aac. 19 Ix valan d'a eb' yajal yaji, d'a eb' cuchb'um yed' d'a masanil eb' anima: A jun munlajel tic te nivan yaji, yuj chi' ix on̈ pucaxb'at d'a spatictac muro tic, ch'occh'oc b'aj ayon̈canb'at junjun on̈. 20 Yuj chi' ayic tzeyab'an yoc' noc' ch'aac, tzex cot d'a co tz'ey, axo co Diosal ol colvaj qued' d'a oval chi', xin chi.

21 Yuj chi' nan̈al on̈ tzon̈ munlaji, tzon̈ ochi ayic sacb'i masanto sq'uic'b'i, axo nan̈alxo jun, yed'nac syamc'ab' yic oval. 22 Ix valanpax d'a eb' vetchon̈ab' chi' to svaycanem eb' yed' eb' schecab' d'a yol chon̈ab' chi' yic stan̈van chon̈ab' chi' eb' qued'oc d'ac'valil. Axo d'a c'ualil tzon̈ munlaji. 23 An̈ejtona' in pax tic yed' eb' ayto vuj in b'a yed'oc, eb' in checab' yed' eb' tzin tan̈vani, max quiq'uel-laj co pichul d'ac'valil, junjun on̈ ayec' q'uen co lanza d'a co tz'ey.

5

Ix yal syaelal eb' meb'a' vin̈aj Nehemías

1 A d'a jun tiempoal chi', ix yal val sb'a eb' anima, eb' vin̈ vinac yed' eb' ix ix yuj tas tz'utaj eb' yuj eb' quetchon̈ab'. 2 Ay eb' tz'alani to tzijtum yuninal eb', yuj chi' yovalil sb'oquej ixim strigo eb' yic max cham eb' yuj vejel. 3 Ay pax eb' tz'alani to syac'canb'at yumal sluum eb', ma yuva eb' avab'il, ma spat eb' d'a prentail yuj smanan tas sva eb' yuj vejel. 4 Ay pax eb' tz'alani to yuj yac'an q'uen tumin eb' syac' d'a vin̈ rey, yuj chi' sc'an q'uen tumin chi' eb' smajnej, syac'anb'at slum eb', ma yavb'en eb' yuj smajananub'al q'uen tumin chi'. 5 Ix yalanpax eb' icha tic: A on̈ tic yed' eb' quetchon̈ab' tic, junn̈ej quin̈tilal, malaj mach ch'oc yilji yuninal, lajann̈ej yilji cuninal yed' yuninal eb', yuj chi', ¿tas yuj a eb' cuninal ayoch schecab'oc eb'? Ayon̈ ayxo och eb' ix quisil schecab'oc eb'. Maxtzac yal co colan co b'a, yujto yicxo lum co luum eb' yed' cavb'en, xchi eb'.

6 Ayic ix vab'an yalan eb' anima tas tz'utaj chi', ix te cot voval. 7 Ix lajvi chi', ix in naan val sic'lab'il, ix in cachan eb' nivac vinac yed' eb' yajal yaji, yic maxtzac sc'an yune' stumin eb' chi' d'a eb' quetchon̈ab' tic. Yuj chi' ix vavtan masanil eb' anima d'a jun molchajelal yuj jun lolonel chi'. 8 Ix lajvi chi' ix valan d'a eb' icha tic: A on̈ tic ix cac' val quip co colanxielta eb' quetchon̈ab' chon̈b'ilcanb'at d'a juntzan̈ ch'oc chon̈ab'il, ¿tom a exxo tic ol e chon̈xicanb'at eb' yic a on̈xo tic ol co manxielta eb'? xin chi d'a eb'.

Man̈xalaj eb' ix tac'vi, maxtzac nachaj yuj eb' tas syutej eb' spacani. 9 Ix valanpaxi: A jun tas van e c'ulan tic man̈ vach'oclaj. Smoj val to tze ch'oxeli to nivan yelc'och co Diosal d'a e sat, yic maxtzac b'uchvaj eb' anima ajc'ol d'ayon̈. 10 An̈ejtona' in yed' eb' ayto vuj in b'a yed'oc yed' eb' in checab', ix cac' q'uen tumin smajnej eb'. Ix cac'anpax ixim trigo sq'uex eb'. A ticnaic scac' lajvoc juntzan̈ sb'oc eb' chi'. 11 Yuj chi' sval d'ayex to tzeyac' meltzaj slum eb' chi' ticnaic yed' yavb'en eb', te' yolivo eb' yed' spat eb', tzeyac'an lajvoc sb'oc eb' chi' d'ayex. Tzeyac'an meltzaj yune' q'uen tumin ix yac' eb' chi' d'ayex, ma trigo, ma vino, ma aceite, tas ix e c'an d'a eb', xin chi d'a eb'. 12 Ix tac'vi eb' smasanil icha tic: Ol cac'xi meltzaj masanil juntzan̈ chi' d'a eb'. Man̈xalaj tas ol cal yuj juntzan̈ chi'. Ol co c'anab'ajej masanil tas ix al chi', xchi eb'.

Yuj chi' ix vavtan eb' sacerdote. A val d'a yichan̈ eb' ix in chec yac' sti' eb' yuj tas ix yal chi'. 13 Ix in tzicub'tan̈ej pax in pichul, ix valani: Ichocab' tic ol aj ex stzicanel Dios d'a e pat yed' d'a e luum, tato man̈ ol e c'anab'ajej b'aj tzeyac'can e ti' tic. Icha chi' ol aj yic'anec' tastac ay d'ayex, xin chi d'a eb'. Ix tac'vi eb' anima chi' smasanil: Ichocab' chi' tz'aji, xchi eb'. Ix yalan vach' lolonel eb' d'a Jehová. Ix sc'anab'ajan eb' b'aj ix yac' sti' chi'.

Svach'c'olal vin̈aj Nehemías

14 Ayic 20 ab'ilxo yoch vin̈aj Artajerjes reyal d'a Persia, ix in yac'anoch vin̈ yajalil d'a Judá, masanto yic 32 ab'ilxo yoch vin̈ d'a reyal chi'. A d'a lachave' ab'il ayin och yajalil chi', malaj in tojol ix in c'an d'a eb' anima to smoj in chaani, maj schapaxlaj yic eb' in c'ab' voc ayoch d'a opisio. 15 Palta a eb' yajal ec'nac ayic manto in ochi, icha icatz yaj eb' d'a eb' anima. Junjun c'u sc'ananel 40 siclo q'uen plata eb' yuj tas sva'a yed' yuj vino syuq'uej. An̈ejtona' tz'ixtaj eb' chon̈ab' yuj eb' schecab' eb'. Palta a inxo tic, man̈ ichoc ta' ix vutej in b'a, yujto te nivan yelc'och Dios d'a in sat. 16 An̈ejtona', ix in b'oxiq'ue jun macan̈ smuroal chon̈ab' tic yed' eb' in checab', ix munlajn̈ej eb' ved'oc. Malaj junoc lum luum ix viq'ueq'ui. 17 Ay pax 150 eb' vin̈ vinac sva ved'oc, aton eb' vin̈ vetchon̈ab' yed' eb' vin̈ ayoch yajalil ved'oc. Ch'oc pax yaj eb' vin̈ ton̈ej tzul on̈ ilani, eb' vin̈ scot d'a juntzan̈ nación ay d'a co lac'anil. 18 A tas to vic yaj sb'o d'a junjun c'u: Jun noc' vacax schami, vacvan̈ noc' ch'ac calnel, ch'oc pax yaj noc' caxlan̈. A d'a junjun slajun̈il c'ual, nivan vino tz'ic'chajcoti, palta malaj juneloc ix in c'an tas tzin va'a to smoj in chaan yuj vopisio tic, yujto te nivan tas aycot d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic. 19 Yuj chi' in lesalvi icha tic: Ach in Diosal, ac' a vach'c'olal d'ayin yuj masanil tas ix in c'ulej yuj jun chon̈ab' tic, xin chi.

6

A eb' ajc'ol d'a vin̈aj Nehemías

1 Ayic ix yab'an vin̈aj Sanbalat, vin̈aj Tobías, vin̈aj Gesem vin̈ árabe yed' juntzan̈xo eb' ayoch ajc'olal d'ayon̈ to toxo ix b'oq'ue muro chi', man̈xalaj b'aj jacan, (vach'chom manto och spuertail), 2 ix schecancot jun schecab' eb' vin̈ d'ayin yic tzul yalani to sco molb'ej co b'a yed' eb' vin̈ d'a junoc aldea d'a ac'lic yic Ono. Sna jun chi' eb' vin̈ yic syac'an chucal eb' vin̈ d'ayin. 3 Yuj chi' ix in checb'at jun in checab' yal d'a eb' vin̈, malaj in colanil, te vitz'an vaj d'a in munlajel nivan yelc'ochi, max yal-laj in b'ati. Tato tzin b'ati, tzam ochcan vaan jun munlajel tic, xin chib'ati. 4 Chan̈el ix schec eb' vin̈ ul alchaj jun lolonel chi' d'ayin, palta an̈eja' ichn̈ej ta' ix vutej in pacan d'a eb' vin̈.

5 Axo d'a yoelal, a val jun schecab' vin̈aj Sanbalat chi' ix scheccot ul yac' jun carta to jacan,6.5 6 b'aj syal vin̈ icha tic: Sb'ey specal d'a scal anima, icha pax chi' yalan vin̈aj Gesem to van e naan eyic'anel e b'a d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Persia, yuj chi' van e b'oanxiq'ue muro chi'. Scab' specal, tob' a ach ol ach och reyal. 7 Toxo ab' ix ac'och eb' schecab' Dios yic syalanel eb' d'a Jerusalén to rey achxo d'a Judá chi'. Ol yab' jun tic vin̈aj rey Artajerjes chi', yuj chi' cotan̈, ol on̈ lolon ed'oc, xchi vin̈ d'a jun scarta chi'.

8 Ix lajvi chi', ix in pacan d'a vin̈ icha tic: A juntzan̈ lolonel tzal chi' man̈ yeloclaj, a ach tza naq'uei, xin chib'ati. 9 A eb' chi' syal eb' icha chi' yic tzon̈ xib'tan eb'. Am snaan eb' to ol chab'axq'ue co c'ool yic maxtzac yic'laj sb'a jun munlajel tic. Palta in lesalvi icha tic: Mamin ac' in tec'anil, xin chi.

10 Ix lajvi chi' ix in b'at d'a spat vin̈aj Semaías yuninal vin̈aj Delaía, yixchiquin vin̈aj Mehetabel. A vin̈ chi' toxo ix smacoch sb'a vin̈ d'a yol spat. Ix yalan vin̈ d'ayin icha tic: Co c'ub'ej co b'a d'a yol stemplo Dios, sco macan spuertail, yujto a d'a jun ac'val tic sna eb' vin̈ sjavi ul ach smilchamoc, xchi vin̈ d'ayin. 11 Palta ix in tac'vi d'a vin̈ icha tic: ¿Tom smoj tzin c'ub'ejel in b'a, tzin macanoch in b'a d'a yol templo chi' yic tzin col in b'a? Man̈ ol in ochlaj d'a yol templo chi', xin chi d'a vin̈.

12 Ix nachajel vuuj to man̈oc Dios tz'ac'an yal vin̈ icha chi'. Ix yal juntzan̈ chi' vin̈ yic tzin xib'tan vin̈ yic tz'och in mul d'a Dios, yujto a vin̈aj Sanbalat chi' yed' vin̈aj Tobías toxo ix yac' q'uen tumin eb' vin̈ d'a vin̈. 13 Ix tupji vin̈ yuj eb' vin̈ yic tzin xib'tej vin̈, yic tz'och in mul yalan eb' vin̈, yic vach' te chuc in b'inaji, tz'el in q'uixvelal. 14 Yuj chi' ix in lesalvi icha tic: Ach in Diosal, tza nacoti yic tzac'anoch yaelal d'a yib'an̈ vin̈aj Sanbalat yed' vin̈aj Tobías chi' yuj tas ix sc'ulej. An̈ejtona' tza nacot ix Noadías syaloch sb'a a checab'oc yed' juntzan̈xo eb' syaloch sb'a a checab'oc snib'ej tzin xib'tej, xin chi d'a in lesal chi'.

Ix b'oelc'och smuroal Jerusalén

15 Ix b'oelc'och muro chi', 52 c'ual ix yac' sb'oi. Ix b'oelc'ochi ayic 25 yoch uj Elul. 16 Ayic ix yab'an masanil eb' ayoch ajc'olal d'ayon̈ yed' masanil juntzan̈xo nación ay d'a co lac'anil to ix b'o muro chi', ix xivq'ue eb'. Ix q'uixvipax eb', yujto ix nachajel yuj eb' to a jun munlajel chi' ix yic' sb'a yuj scolval co Diosal.

17 A d'a juntzan̈ c'ual chi' tzijtum carta ix stz'ib'ejb'at eb' vin̈ vinac nivac yopisio aj Judá d'a vin̈aj Tobías chi', ix spacn̈ejxi vin̈. 18 Yujto tzijtum juntzan̈ eb' vin̈ vinac nivac yopisio vach' yac'an yed' vin̈, yujto n̈iab'il yaj vin̈ d'a vin̈aj Secanías yuninal vin̈aj Ara. Axo pax vin̈aj Johanán yuninal vin̈aj Tobías chi', ix yic'laj sb'a vin̈ yed' ix yisil vin̈aj Mesulam yuninal vin̈aj Berequías. 19 Yuj chi' vach' yac'an eb' vin̈ nivac yopisio chi' yed' vin̈aj Tobías chi'. Syalan eb' vin̈ d'ayin to te vach' vin̈, syalanxib'at eb' vin̈ d'a vin̈ masanil tas sval d'a eb' vin̈. Tzijtum carta ix stz'ib'ejcot vin̈ yic tzin xib'tani.

7

Ix ac'jioch eb' stan̈van Jerusalén

1 Ayic ix lajvi sb'oel muro chi', ix ochcan spuertail, ix vac'anpaxoch eb' stan̈van spuertail scajnub' Dios, eb' sb'itani yed' juntzan̈xo eb' levita. 2 Ix vac'anoch vin̈ vuc'tac aj Hanani yajalil d'a eb' stan̈van Jerusalén yed' vin̈aj Hananías yajalil d'a cuartel ay d'a yol chon̈ab' chi'. A jun vin̈ chi' te vach' spensar vin̈, te ay yelc'och Dios d'a vin̈ d'a yichan̈ juntzan̈xo eb' vin̈. 3 Ix valani to ayic chaan̈xo c'u sjacchaj spuertail Jerusalén chi', axo d'a yemc'ualil ayic manto pax eb' stan̈vani, vach' tz'aj smacchajxicani. Ay pax eb' vin̈ ix vac'och stan̈vej Jerusalén chi'. Ay eb' vin̈ stan̈van b'aj stan̈vajtaxoni, ay pax eb' vin̈ d'a stz'ey spat stan̈vej. 4 A jun chon̈ab' tic te nivan, palta quenanto anima ayec' d'ay, yujto manto b'ochajxiq'ue spat eb'.

Slistail eb' yin̈tilal Judá ix jax d'a Babilonia

(Esd 2.1-70)

5 Ix lajvi chi', a Dios ix ac'an in na' to tzin molb'ej eb' vin̈ vinac nivac yelc'ochi, eb' vin̈ yajal yaji yed' masanil eb' chon̈ab', yic stz'ib'chaj eb' d'a ch'an̈ libro, icha syal yin̈tilal smam yicham eb'. Ix chax pax ch'an̈ b'aj tz'ib'ab'il sb'i eb' b'ab'laj janacxi, icha syal sb'i smam yicham eb', ata' tz'ib'ab'il eb' tic:

6 Aton tic slistail eb' aj Judá ic'b'ilcanb'at yuj vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia. Aton eb' yin̈tilal eb' tic ix jax d'a Jerusalén yed' d'a juntzan̈xo lugar d'a yol yic Judá. Ix jax eb' d'a schon̈ab'can smam yicham junjun. 7 A eb' vin̈ scuchb'an eb', aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Zorobabel, vin̈aj Jesúa, vin̈aj Nehemías, vin̈aj Azarías, vin̈aj Raamías, vin̈aj Nahamani, vin̈aj Mardoqueo, vin̈aj Bilsán, vin̈aj Misperet, vin̈aj Bigvai, vin̈aj Nehum yed' vin̈aj Baana.

8-24 A eb' yin̈tilal vin̈aj Paros, 2 mil 172 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Sefatías, 372 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Ara, 652 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Pahat-moab, eb' yin̈tilal vin̈aj Jesúa yed' eb' yin̈tilal vin̈aj Joab, 2 mil 818 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Elam, mil 254 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Zatu, 845 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Zacai, 760 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Binúi, 648 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Bebai, 628 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Azgad, 2 mil 322 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Adonicam, 667 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Bigvai, 2 mil 67 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Adín, 655 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Ater, aton eb' yin̈tilal vin̈aj Ezequías, 98 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Hasum, 328 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Bezai, 324 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Harif, 112 eb'.

25-38 Eb' yin̈tilal eb' aj Gabaón, 95 eb'. Eb' yin̈tilal eb' aj Belén yed' eb' yin̈tilal eb' aj Netofa, 188 eb'. Eb' yin̈tilal eb' aj Anatot, 128 eb'. Eb' yin̈tilal eb' aj Bet-azmavet, 42 eb'. Eb' yin̈tilal eb' aj Quiriat-jearim, Cafira yed' Beerot, 743 eb'. Eb' yin̈tilal eb' aj Ramá yed' eb' yin̈tilal eb' aj Geba, 621 eb'. Eb' yin̈tilal eb' aj Micmas, 122 eb'. Eb' yin̈tilal eb' aj Betel yed' eb' yin̈tilal eb' aj Hai, 123 eb'. Eb' aj schab'il Nebo, 52 eb'. Eb' yin̈tilal eb' aj schab'il Elam, mil 254 eb'. Eb' yin̈tilal eb' aj Harim, 320 eb'. Eb' yin̈tilal eb' aj Jericó, 345 eb'. Eb' yin̈tilal eb' aj Lod, eb' yin̈tilal eb' aj Hadid yed' eb' yin̈tilal eb' aj Ono, 721 eb'. Eb' yin̈tilal eb' aj Senaa, 3 mil 930 eb'.

39-42 Axo jun macan̈ eb' sacerdote yin̈tilal vin̈aj Jedaía yin̈tilal vin̈aj Jesúa, 973 eb'. Axo eb' yin̈tilal vin̈aj Imer, mil 52 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Pasur, mil 247 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Harim, mil 17 eb'. 43-45 Axo eb' levita yin̈tilal vin̈aj Jesúa yed' vin̈aj Cadmiel, yin̈tilal pax eb' vin̈ vin̈aj Hodabías, 74 eb'. Eb' yin̈tilal vin̈aj Asaf, eb' sb'itani, 148 eb'. Eb' tan̈vum puerta, yin̈tilal vin̈aj Salum, eb' yin̈tilal vin̈aj Ater, eb' yin̈tilal vin̈aj Talmón, eb' yin̈tilal vin̈aj Acub, eb' yin̈tilal vin̈aj Hatita yed' eb' yin̈tilal vin̈aj Sobai, 138 eb' d'a smasanil.

46-56 Axo eb' ix munlaj d'a templo, aton eb' yin̈tilal vin̈aj Ziha, eb' yin̈tilal vin̈aj Hasufa, eb' yin̈tilal vin̈aj Tabaot, eb' yin̈tilal vin̈aj Queros, eb' yin̈tilal vin̈aj Siaha, eb' yin̈tilal vin̈aj Padón, eb' yin̈tilal vin̈aj Lebana, eb' yin̈tilal vin̈aj Hagaba, eb' yin̈tilal vin̈aj Salmai, eb' yin̈tilal vin̈aj Hanán, eb' yin̈tilal vin̈aj Gidel, eb' yin̈tilal vin̈aj Gahar, eb' yin̈tilal vin̈aj Reaía, eb' yin̈tilal vin̈aj Rezín, eb' yin̈tilal vin̈aj Necoda, eb' yin̈tilal vin̈aj Gazam, eb' yin̈tilal vin̈aj Uza, eb' yin̈tilal vin̈aj Paseah, eb' yin̈tilal vin̈aj Besai, eb' yin̈tilal vin̈aj Mehunim, eb' yin̈tilal vin̈aj Nefisesim, eb' yin̈tilal vin̈aj Bacbuc, eb' yin̈tilal vin̈aj Hacufa, eb' yin̈tilal vin̈aj Harhur, eb' yin̈tilal vin̈aj Bazlut, eb' yin̈tilal vin̈aj Mehída, eb' yin̈tilal vin̈aj Harsa, eb' yin̈tilal vin̈aj Barcos, eb' yin̈tilal vin̈aj Sísara, eb' yin̈tilal vin̈aj Tema, eb' yin̈tilal vin̈aj Nezía yed' eb' yin̈tilal vin̈aj Hatifa.

57-59 Axo eb' yin̈tilalcan eb' yac'umal servil vin̈aj Salomón, aton eb' yin̈tilal vin̈aj Sotai, eb' yin̈tilal vin̈aj Soferet, eb' yin̈tilal vin̈aj Perida, eb' yin̈tilal vin̈aj Jaala, eb' yin̈tilal vin̈aj Darcón, eb' yin̈tilal vin̈aj Gidel, eb' yin̈tilal vin̈aj Sefatías, eb' yin̈tilal vin̈aj Hatil, eb' yin̈tilal vin̈aj Poqueret-hazebaim yed' eb' yin̈tilal vin̈aj Amón. 60 Masanil eb' ix munlaj d'a templo yed' eb' yin̈tilal eb' yac'umal servil vin̈aj Salomón, ay 392 eb' d'a smasanil.

61-62 A eb' yin̈tilal vin̈aj Delaía, eb' yin̈tilal vin̈aj Tobías yed' eb' yin̈tilal vin̈aj Necoda, 642 eb'. Maj yal-laj sch'oxanel sb'a eb' tato Israel yin̈tilal eb'. A eb' tic ix cot eb' d'a Tel-mela, d'a Tel-harsa, d'a Querub, d'a Adón yed' d'a Imer. 63-64 A eb' yin̈tilal vin̈aj Habaía, eb' yin̈tilal vin̈aj Cos yed' eb' yin̈tilal vin̈aj Barzilai, ix yal eb' to sacerdote eb'. Axo ix sayji ilchaj sb'i eb', maj ilchajlaj b'aj tz'ib'ab'il sb'i eb' chi', yuj chi' maj ochlaj eb' d'a yopisio d'a stemplo Dios. A vin̈aj Barzilai chi' ix yic'laj sb'a vin̈ yed' jun ix yisil vin̈aj Barzilai aj Galaad, yuj chi' a sb'i vin̈ sn̈i' vin̈ chi' ix ochcan d'ay. 65 Ix yalan vin̈ yajal d'a Judá to max yal svaan ixim pan eb' yic Dios yaji, ato junoc vin̈ sacerdote ol c'anb'an d'a Urim yed' d'a Tumim tato yel yin̈tilal eb' vin̈aj Aarón.

66 Ay 42 mil 360 eb' anima chi' d'a smasanil, 67 palta man̈ ayoc och eb' vin̈ checab' yed' eb' ix checab' sb'isuloc. A eb' chi' 7 mil 337 eb' d'a smasanil. Ay pax 245 eb' vin̈ vinac yed' eb' ix ix sb'itani. 68 Axo noc' noc': 736 noc' chej, 245 noc' mula, 69 435 noc' camello yed' 6 mil 720 noc' b'uru.

70-72 Tzijtum anima ix yac' silab' yic smanchaj tas ol och yic sb'ochajxi templo. A vin̈ yajal yaj d'a scal eb', 17 libra q'uen oro ix yac' vin̈ yed' 50 nivac uc'ab' sc'anchaj d'a templo yed' 530 pichul yic eb' sacerdote. Ay eb' vin̈ yajal yaj d'a junjun in̈tilal, ix smolb'ej silab' eb' vin̈, ix yac'an 337 libra q'uen oro eb' vin̈ yed' 2 mil 215 libra q'uen plata. Axo nan̈alxo eb' chon̈ab' ix ac'an 337 libra q'uen oro, 24 quintal q'uen plata yed' pax 67 pichul yic eb' sacerdote. A juntzan̈ chi' ix yac' eb' b'aj schaji silab'.

73 A eb' sacerdote, eb' levita, eb' tan̈vum puerta, eb' sb'itani yed' masanil eb' anima ay d'a chon̈ab' chi', eb' tz'ac'vi servil d'a templo yed' juntzan̈xo eb' israel, ix laj aj eb' d'a schon̈ab' junjun.

8

Ix yavtej ch'an̈ ley vin̈aj Esdras‘R’d'a yichan̈ masanil anima

1-2 Ayic ix el yich yuquil uj, ix smolb'ej sb'a masanil eb' anima d'a Jerusalén chi', ix cot junjun eb' d'a schon̈ab', ix javi eb' b'aj ay jun puerta b'aj tz'el eb' ix ix ic'oj a'. Ix alji d'a vin̈aj sacerdote Esdras c'ayb'um paxi to syic'cot ch'an̈ ley Moisés vin̈, aton jun ley chi' ac'b'il yuj Jehová d'a chon̈ab' Israel. A d'a b'ab'el c'u yic jun uj chi', ix yic'cot ch'an̈ vin̈ d'a yichan̈ eb' anima molanec' chi', eb' vin̈ vinac yed' eb' ix ix yed' pax eb' unin tzaxo nachajel yuuj. 3 Ix syamanoch vin̈ yavtan ch'an̈ d'a yichan̈ masanil anima chi' d'a q'uin̈ib'alil masanto ix och chimc'ualil.

Ix smaclej val yab' eb' masanil tas aycan d'a ch'an̈ ley chi'. 4 Ix q'ue lin̈an vin̈aj Esdras chi' d'a yib'an̈ juntzan̈ te te' ix b'ochajq'ue stec'nub'ej vin̈. Axo d'a svach' c'ab' vin̈ ayec' vin̈aj Matatías, vin̈aj Sema, vin̈aj Anías, vin̈aj Urías, vin̈aj Hilcías yed' vin̈aj Maasías. Axo d'a sq'uexan̈ vin̈ ayec' vin̈aj Pedaías, vin̈aj Misael, vin̈aj Malquías, vin̈aj Hasum, vin̈aj Hasbadana, vin̈aj Zacarías yed' vin̈aj Mesulam. 5 Yujto chaan̈ b'aj ayq'ue vin̈aj Esdras chi', yuj chi' ayic ix yilan eb' anima chi' smasanil xuyanel ch'an̈ ley chi' vin̈, ix q'ue lin̈an eb'. 6 Ix lajvi chi' ix yalan vach' lolonel vin̈ d'a Jehová Dios Nivan Yelc'ochi. Ix tac'vi masanil eb' anima chi', ix yic'anchaan̈ sc'ab' eb', ix yalan eb': Ichocab'ta', xchi eb'. Ix em n̈ojnaj eb' d'a sat luum, ix och eb' ejmelal d'a Jehová.

7-8 Ayic ix yavtan ch'an̈ ley chi' vin̈aj Esdras chi', axo eb' vin̈ levita, aton vin̈aj Jesúa, vin̈aj Bani, vin̈aj Serebías, vin̈aj Jamín, vin̈aj Acub, vin̈aj Sabetai, vin̈aj Hodías, vin̈aj Maasías, vin̈aj Kelita, vin̈aj Azarías, vin̈aj Jozabed, vin̈aj Hanán yed' vin̈aj Pelaía, a eb' vin̈ ix alan d'a sti' eb' anima chi' tas syal ch'an̈ ley chi', yic snachajel yuj eb' tas syal ch'an̈, axo eb' anima chi' ayn̈ej ec' eb' d'a yed'tal junjun.8.7-8 9 Ayic ix yab'an eb' anima chi' tas val syal ch'an̈ ley chi', ix oc'q'ue eb'. Axo vin̈aj Nehemías yajal yed' vin̈aj sacerdote Esdras chi' yed' eb' levita van yavtan ch'an̈ ley chi' d'a eb' chon̈ab' chi', ix yalan eb' vin̈: A jun c'u tic yic Jehová co Diosal yaji, yuj chi' man̈ ex cusoc, man̈ ex oc'oc, xchi eb' vin̈. 10 Ix yalanpax vin̈aj Nehemías d'a eb': Ixiquec, b'at vaan̈ec. A vael te vach' tze va'a. Tzeyuc'an ac' vino d'a tzalajc'olal. Tzeyac' yic eb' anima malaj yic b'ob'il yuuj, yujto a jun c'u tic yic Jehová co Diosal yaji. Man̈ ex cusoc, yujto a tzalajc'olal syac' Jehová, a ayoch quipumaloc, xchi vin̈.

11 Ix cachjipax eb' anima chi' yuj eb' levita chi' icha tic: Actejec eyoq'ui yujto yic Jehová yaj jun c'u tic, man̈ ex cusoc, xchi eb'. 12 Ix lajvi chi' ix b'at eb' vael, ix yuc'an a' eb', ix yac'an yic eb' malaj yic eb'. Ix te tzalaj eb', yujto ix cham val yab'an eb' tas ix yal sc'ayb'ub'al eb'.

Ix och q'uin̈ chinama

13-14 Axo d'a junxo c'u, ix smolb'an sb'a eb' yajal yaj d'a junjun macan̈ yin̈tilal, eb' sacerdote yed' juntzan̈xo eb' levita, yic sc'ayb'aj eb' yuj vin̈aj Esdras d'a ch'an̈ ley ac'b'ilcan yuj Jehová d'a vin̈aj Moisés. Ata' ix ilchaj yuj eb' to ayic tz'och q'uin̈ chinama d'a yuquil uj d'a junjun ab'il, tz'aj eb' israel d'a yol chinama chi'. 15 Yuj chi' ix alchajel d'a caltac chon̈ab' yed' d'a Jerusalén to sb'at eb' anima d'a caltac te' yic'cot sc'ab'tac te' olivo avab'il yed' te' caltacte'al olivo, te arrayán, te' palma, ma junocxo yaln̈ej tas te'al c'ayum xiil yic sb'o chinama chi', icha yajcan d'a ch'an̈ ley chi'. 16 Yuj chi' ix b'at eb' yic'cot te' c'ab'tac te' chi', axo d'a yib'an̈ spat eb' ix sb'oq'ue chinama chi', ma d'a yamaq'uil spat eb', ma d'a yamaq'uil stemplo Dios, ma d'a sti' jun puerta b'aj tz'el eb' ix ix ic'oj a', ma d'a sti' spuertail yic Efraín. 17 Masanil eb' anima janacxi d'a Babilonia, ix sb'o schinama eb' chi', ix och eb' d'a yool. Atax d'a stiempoal vin̈aj Josué yuninal vin̈aj Nun, malaj b'aj ix uji icha jun chi', yuj val chi' ix te tzalaj eb' anima chi'. 18 Ix yavtan ch'an̈ ley vin̈aj Esdras chi' d'a junjun c'u masanto ix tz'acvi yuquil c'ual q'uin̈ chi'. Axo d'a svajxaquil c'ual, ix smolb'an sb'a eb' smasanil yic tz'och eb' ejmelal d'a Jehová icha yalan ch'an̈ ley chi'.

9

Ix yal smul eb' israel vin̈aj Esdras

1 Ayic 24 yoch yuquil uj chi', ix smolb'an sb'a masanil eb' israel yic tz'och eb' tzec'ojc'olal, ix yac'anoch pichul eb' yic cusc'olal, ix yac'anq'ue pococ eb' d'a sjolom. 2 Ix yic'anel sb'a eb' d'a scal eb' ch'oc chon̈ab'il. Ix q'ue lin̈an eb' yalanq'ueta smul yed' smul eb' smam yicham eb'. 3 Yacb'an lin̈anq'ue eb' d'a yed'tal chi', oxe' val hora ix avtaj ch'an̈ sley Jehová d'a scal eb', axo d'a oxe' horaxo, ix yalanq'ueta smul eb', ix och eb' ejmelal d'a Jehová sDiosal. 4 Axo jun macan̈ eb' vin̈ levita, aton vin̈aj Jesúa, vin̈aj Bani, vin̈aj Cadmiel, vin̈aj Sebanías, vin̈aj Buni, vin̈aj Serebías, vin̈aj Bani yed' vin̈aj Quenani, ix q'ue eb' vin̈ d'a yib'an̈ jun b'achquiltac sq'uei, te chaan̈ ix yal eb' vin̈ d'a Jehová Dios. 5 Ix yalanpax junxo macan̈ eb' vin̈ levita chi', aton vin̈aj Jesúa, vin̈aj Cadmiel, vin̈aj Bani, vin̈aj Hasabnías, vin̈aj Serebías, vin̈aj Hodías, vin̈aj Sebanías yed' vin̈aj Petaías icha tic: Calec vach' lolonel d'a Jehová co Diosal d'a masanil tiempo. Mamin, alchajocab' vach' lolonel d'ayach vach'chom max q'uec'och ach co b'itan d'a smojal.

6 Mamin Jehová, a achn̈ej ayachn̈ej eq'ui. A ach ix a b'o satchaan̈ squila' yed' juntzan̈xo satchaan̈ max quil-laj. A ach ix a b'o masanil q'uen c'anal. A ach pax ix a b'o lum luum tic yed' pax masanil tastac ay d'a luum. A ach pax ix a b'o a' mar yed' masanil tas ay d'a a'. A ach tzac' sq'uinal masanil tas, yuj chi' tz'och eb' ángel ejmelal d'ayach.

7 Mamin Jehová, a ach ton val Dios ach, a sic'naquelta vin̈aj Abram. Ic'annaquelta vin̈ d'a Ur schon̈ab' eb' caldeo, ac'annac scuch vin̈ Abraham. 8 Ilnac to yac'nac ach och vin̈ d'a sc'ool, yuj chi' a b'onac jun a trato yed' vin̈ yic tzac'an lum luum d'a eb' yin̈tilal vin̈, aton lum yic eb' cananeo, eb' heteo, eb' amorreo, eb' ferezeo, eb' jebuseo yed' eb' gergeseo. Elnacxoc'och a lolonel chi' yujto tz'eln̈ejc'och tas tzala'. 9 Ilnac val yab'an syail eb' co mam quicham d'a Egipto, ab'annac yel yav eb' d'a sti' a Chacchac Mar. 10 A ch'oxannac juntzan̈ tas satub'tac yilji d'a vin̈ sreyal Egipto chi' yed' d'a masanil eb' schecab' vin̈ yed' d'a masanil anima ay d'a yol smacb'en vin̈, yujto ilnac to te chacjinaquel eb' quetisraelal yuj eb'. Yuj juntzan̈ chi' tzach te b'inajn̈ej. 11 A pojnac snan̈al a' mar chi' d'a yichan̈ eb' co mam quicham chi', yec'nacta eb' d'a staquin̈al lum d'a yol a' chi'. Axo eb' pechjinac eb' chi', b'atnaccan eb' d'a yich a' icha val tz'aj sb'atcan junoc q'uen q'ueen d'a sjulal yich a'. 12 Slajvi chi', ic'annac b'ey eb' d'a c'ualil yed' jun nivan topan̈ asun, axo d'ac'valil ayoch sc'ac'al jun asun chi' yic syac'an saquilq'uinal b'aj sb'at eb'.

13 Slajvi chi', emnacul d'a sjolom lum vitz Sinaí, a lolonnac emta d'a eb'. Ac'annac ley to tojol d'a eb' yed' c'ayb'ub'al te yel yed' pax checnab'il te vach'. 14 A c'ayb'annac eb' yic sc'anab'ajej sc'ual ic'oj ip eb' yuj ach yic'anchaan̈ eb', ac'annac checnab'il yed' c'ayb'ub'al d'a vin̈aj Moisés, axo vin̈ alannac d'a eb'. 15 Ac'annac vael scot d'a satchaan̈ sva eb' ayic tz'och svejel eb'. Ac'annaquelta a a' d'a sat q'uen q'ueen yuc' eb' yic tz'ec' staquin̈tial eb'. Slajvi chi' alannac d'a eb' to scajnaj eb' d'a sat lum luum ac'nac a ti' ac'an d'a eb'.

16 Palta a eb' co mam quicham chi' te ac'umtac eb', te pit yutejnac sb'a eb', man̈ schanacoc yab' a checnab'il eb'. 17 Man̈ ach sc'anab'ajejnacoc eb', man̈xo snanacoccot eb' tas satub'tac a c'ulejnac yuj svach'iloc eb'. Te pit yutejnac sb'a eb', snaannac eb' yac'och jun yajalil yic scuchb'aj meltzaj eb' yuj d'a Egipto, yic tz'ochxi eb' checab'il ta' yalani. Palta a ach tic, Dios ach, te ay a nivanc'olal, ay oq'uelc'olal, te xajan anima uuj, man̈ c'unoc scot oval. Man̈ actejnacoccanlaj eb' 18 vach'chom sb'onac jun q'uen yechel vacax eb'. Yalannac val eb' to a jun chi' sdiosal eb', to a' ic'anelta eb' d'a Egipto. Te nivan smul eb' yac'nacochi. 19 Palta a ach tic te nivan a c'ool, yuj chi' man̈ actejnacoccan eb' d'a tz'inan luum. Man̈ ic'nacoquel jun nivan topan̈ asun tz'ic'an b'ey eb' d'a c'ualil, man̈ ic'nacocpaxeli ayic syac'an yoc d'a eb' d'ac'valil yic syac'an saquilq'uinal d'a eb' b'aj sb'ati. 20 Ac'nac Espíritu vach' d'a eb' yic sc'ayb'aj eb' yuuj. Man̈ actejnacoc ac'an maná sva eb'. Ac'nacn̈ej a a' yuc' eb' yic tz'ec' staquin̈tial eb'. 21 40 ab'il ac'nac svael eb' d'a tz'inan lum chi'. Malaj val jab'oc tas yac'nac palta d'a eb', man̈ lajvinacoquel spichul eb' ayochi, man̈ malnacocq'ue yoc eb' sb'eyi.

22 Uuj yac'nac ganar eb' rey eb' yed' juntzan̈ chon̈ab', yicannaccan slum eb' chi' eb', a pojannac ec' lum d'a eb'. Ac'annac lum Hesbón d'a eb', aton lum b'aj ochnac vin̈aj Sehón reyal yed' lum Basán b'aj ochnac vin̈aj Og reyal. 23 Ac'annacpax q'uib' sb'isul yuninal eb' icha sb'isul q'uen c'anal d'a satchaan̈. Ic'annaccot eb' yic schaan smacb'en eb' b'aj ac'nac a ti' ac'an yicoc eb' co mam quicham. 24 Ochnac eb' yuninal eb' d'a lum Canaán, yic'annac luum eb'. Uuj yac'nac ganar juntzan̈ anima chi' eb' yed' sreyal, yic sc'ulan eb' tas sgana sc'ulej d'a juntzan̈ anima chi'. 25 Yic'annacpax chon̈ab' eb' te vach' yaj sb'oi, lum luum te yax sat yed' juntzan̈ pat te b'ud'an yuj tastac vach'. Yic'annacpax a' uc'b'ila' eb', te' uva, te' olivo yed' juntzan̈xo te te' syac' sat. Vanac eb', b'ud'jinac eb', b'aq'uechb'inac eb'. Yac'nac val tzalajb'oc sc'ool eb' yuj a nivan vach'c'olal. 26 Palta te pit yutejnac sb'a eb', yochnac eb' ajc'olal d'ayach, spaticannaquel a c'ayb'ub'al eb'. Cachjinac eb' yuj eb' a checab', yic syac'xioch sb'a eb' d'a yol a c'ab', palta smilnaccham eb' a checab' chi' eb'. Yelxo te nivan smul eb' ochnac d'ayach. 27 Yuj chi' ac'nacoch eb' co mam quicham chi' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool, ixtajnac val eb' yuj eb'. Palta ayic van yab'an syail eb' chi', sc'anannac a colval eb'. A achxo jun, ayach ec' d'a satchaan̈, ab'nac slesal eb' chi', yujto oc'nac val a c'ol d'a eb', yuj chi' ac'naccot eb' scolan eb' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool chi'. 28 Palta ayic junc'olalxo yajxi eb', sc'ulannacxi chucal eb' d'a ichan̈. Yuj chi' actejnacxib'at eb' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ol chi', yac'jinacoch syaelal eb' yuj eb'. Yuj chi' sc'ananxi a colval eb'. A achxo ayach ec' d'a satchaan̈, ab'annac slesal eb'. Yujto tz'oc' val a c'ool d'a eb', tzijtum el a colnac eb'. 29 Alannac d'a eb' to sc'anab'ajej a c'ayb'ub'al eb', palta an̈eja' pit yutejnac sb'a eb', man̈ sc'anab'ajejnacoc a checnab'il eb'. Ochnac smul eb' d'a a c'ayb'ub'al, aton jun tz'ac'an sq'uinal eb' sc'anab'ajani. Te chuc yutejnac sb'a eb', te pit eb', man̈ schanacoclaj eb' yab'i. 30 Tzijtum ab'il ac'nac techaj schucal eb'. A Espíritu ac'annac yojtaquejel eb' a checab', axo eb' cachannac eb', palta man̈ schanacoclaj eb' yab'i. Yuj chi' ac'nacoch eb' d'a yol sc'ab' juntzan̈xo nación. 31 Palta yujto tz'oc' val a c'ool d'a eb', te nivan a vach'c'olal, yuj chi' man̈ a satnacoquel eb' smasanil, man̈ actejnacoc paxcan eb' sch'ocoj.

32 Yuj chi', ach co Diosal, te nivan elc'ochi, te ay a may, smojton val co xiv d'ayach. Max b'at a lolonel satc'olal uuj yujto te xajan on̈ uuj. Nacot jantac syaelal eb' co reyal, eb' cajalil, eb' sacerdote, eb' a checab', eb' co mam quicham yed' masanil eb' quetchon̈ab', a tax d'a stiempoal eb' sreyal Asiria syab'n̈ej syail eb' masanto ticnaic. 33 Palta tojoln̈ej tas sjavi d'a quib'an̈ uuj. Vach'n̈ej tas tza c'ulej, a on̈xo tic, chucn̈ej tas sco sc'ulej. 34 A eb' co reyal, eb' cajalil, eb' sacerdote yed' eb' co mam quicham, man̈ schanacoclaj yab' eb', man̈ sc'anab'ajejnacoclaj a checnab'il eb' icha ajnac yalji d'a eb'. 35 Man̈ jantacoc tas ac'nac d'a eb', te levan lum luum te yax sat tic ac'nac d'a eb', palta man̈ ochnacoc eb' ejmelal d'ayach, man̈ yactejnacoccan chuc b'eyb'al eb' d'a yol smacb'en eb' ac'nac chi'.

36 Ina val quilji ticnaic, toxo ix on̈ meltzajoch checab'il d'a lum luum ac'nac d'a eb' co mam quicham, lum b'aj yac'nac val tzalajb'oc sc'ool eb'. 37 A val tas te vach' avab'il cuuj, a chi' syiq'uec' eb' rey d'ayon̈, aton eb' b'aj on̈ ac'och d'a yalan̈ smandar yuj co mul ix och d'ayach. Sc'ulej eb' tas snib'ej sc'ol d'ayon̈ yed' d'a noc' co molb'etzal noc', yuj chi' te ayon̈ val och d'a ilc'olal ticnaic.

38 Yuj chi' a on̈ tic scac' co ti', stz'ib'chajcani to yel ol co c'anab'ajej. Yuj chi' tz'ochcan sello yed' sb'i eb' cajalil, eb' levita yed' eb' sacerdote d'a ch'an̈ uum tic, xchi eb' vin̈ d'a slesal chi'.

10

A sb'i eb' ix yac' sti' to ol sc'anab'ajej

1-8 Aton eb' vin̈ tic ix yac' sb'i d'a ch'an̈ uum ix tz'ib'chaj chi'. A in Nehemías in tic, yuninal in vin̈aj Hacalías, yajal vaji. Ix yac'anpax sb'i eb' vin̈ sacerdote: Aton vin̈aj Sedequías, vin̈aj Seraías, vin̈aj Azarías, vin̈aj Jeremías, vin̈aj Pasur, vin̈aj Amarías, vin̈aj Malquías, vin̈aj Hatús, vin̈aj Sebanías, vin̈aj Maluc, vin̈aj Harim, vin̈aj Meremot, vin̈aj Obadías, vin̈aj Daniel, vin̈aj Ginetón, vin̈aj Baruc, vin̈aj Mesulam, vin̈aj Abías, vin̈aj Mijamín, vin̈aj Maazías, vin̈aj Bilgai yed' vin̈aj Semaías.

9-13 Axo pax juntzan̈xo eb' vin̈ levita, aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Jesúa yuninal vin̈aj Azanías, vin̈aj Binúi yin̈tilal vin̈aj Henadad, vin̈aj Cadmiel yed' eb' yetlevitail: Aton vin̈aj Sebanías, vin̈aj Hodías, vin̈aj Kelita, vin̈aj Pelaías, vin̈aj Hanán, vin̈aj Micaías, vin̈aj Rehob, vin̈aj Hasabías, vin̈aj Zacur, vin̈aj Serebías, vin̈aj Sebanías, vin̈aj Hodías, vin̈aj Bani yed' vin̈aj Beninu.

14-27 Axo pax eb' ayoch yajalil d'a chon̈ab' chi': Aton vin̈aj Paros, vin̈aj Pahat-moab, vin̈aj Elam, vin̈aj Zatu, vin̈aj Bani, vin̈aj Buni, vin̈aj Azgad, vin̈aj Bebai, vin̈aj Adonías, vin̈aj Bigvai, vin̈aj Adín, vin̈aj Ater, vin̈aj Ezequías, vin̈aj Azur, vin̈aj Hodías, vin̈aj Hasum, vin̈aj Bezai, vin̈aj Harif, vin̈aj Anatot, vin̈aj Nebai, vin̈aj Magpías, vin̈aj Mesulam, vin̈aj Hezir, vin̈aj Mesezabeel, vin̈aj Sadoc, vin̈aj Jadúa, vin̈aj Pelatías, vin̈aj Hanán, vin̈aj Anaías, vin̈aj Oseas, vin̈aj Hananías, vin̈aj Hasub, vin̈aj Halohes, vin̈aj Pilha, vin̈aj Sobec, vin̈aj Rehum, vin̈aj Hasabna, vin̈aj Maasías, vin̈aj Ahías, vin̈aj Hanán, vin̈aj Anán, vin̈aj Maluc, vin̈aj Harim yed' vin̈aj Baana.

Juntzan̈xo eb' chon̈ab' ix yac' sti' d'a Dios

28 Axo jantacto eb' chon̈ab', aton eb' sacerdote yed' juntzan̈xo eb' levita tan̈vum puerta, eb' sb'itani, eb' smunlaj d'a templo yed' masanil eb' anima toxo ix yiq'uel sb'a d'a scal eb' ch'oc chon̈ab'il yic sc'anab'ajan sc'ayb'ub'al Dios eb', ix yac' sti' eb' yed' eb' ix yetb'eyum yed' eb' yal yuninal eb' tzaxo nachaj yuuj. 29 A eb' tic ix smolb'ej sb'a eb' yed' eb' sc'ab'yoc yed' pax eb' yajal, ix yac'an sti' eb' to ol sb'eyb'alej schecnab'il Dios eb', aton alb'ilcan yuj vin̈aj Moisés schecab' Dios chi'. Ix yalan eb' to ol sc'anab'ajej val schecnab'il yed' sc'ayb'ub'al Jehová Cajalil eb'. 30 Yuj chi' ix yal eb' icha tic: Man̈xo ol yic'laj sb'a eb' cal cuninal yed' eb' ch'oc chon̈ab'il. 31 Tato sjavi eb' ch'oc chon̈ab'il chon̈oj tastac d'ayon̈ d'a sc'ual ic'oj ip, ma d'a juntzan̈xo sc'ual q'uin̈, malaj tas ol co man d'a eb'. Axo d'a yuquil ab'il ol yic' yip lum co luum, ol cac'anpax lajvoc sb'oc eb' ay sb'oc d'ayon̈.

32 An̈ejtona' toxo ix cac'och d'a quib'an̈ to yovalil ol cac' chan̈e' gramo10.32 q'uen plata junjun on̈ d'a junjun ab'il yic smanchaj tas sc'anchaj d'a scajnub' co Diosal: 33 Aton yuj ixim pan tz'ac'chajoch d'a yichan̈ Dios, ofrenda tz'ac'ji d'a junjun c'u d'a tas svaji, silab' sn̈usjitz'a d'a junjun c'u, silab' d'a sc'ual ic'oj ip, silab' ayic tz'alji q'uen uj yed' juntzan̈xo q'uin̈ tz'och d'a junjun ab'il, yed' pax juntzan̈xo ofrenda yed' silab' yuj yac'ji tup co mul a on̈ israel on̈ tic yed' juntzan̈xo tas sc'anchaj d'a stemplo co Diosal.

34 An̈ejtona' yuj te' c'atzitz sc'anchaj d'a stemplo Jehová, yic stz'a te' d'a yaltar Jehová co Diosal, toxo ix co b'o d'a junjun macan̈ quin̈tilal tas tiempoal d'a junjun ab'il ol cac' te' c'atzitz chi', icha yajcan d'a ch'an̈ ley chi'. Vach'chom sacerdote, ma levita, ma comon anima, ol co c'anab'ajej co masanil. 35 Ix co chaoch d'a quib'an̈ to ol quic'cot sb'ab'el sat co munlajel yed' b'ab'el sat cavb'en te' d'a junjun ab'il d'a scajnub' co Diosal. 36 Ol quic'anpaxcot eb' b'ab'el cuninal yed' b'ab'el yune' noc' co vacax yed' noc' co calnel d'a stemplo co Diosal d'a yichan̈ eb' sacerdote smunlaj ta', icha val yajcan d'a ch'an̈ ley chi'. 37 Ol quic'anpaxcot co colval d'a eb' sacerdote, aton ixim co b'ab'el harina, b'ab'el sat cavb'en te', co b'ab'el vino yed' co b'ab'el aceite. Ol cac'an b'aj sic'chaj d'a stemplo co Diosal. Ol quic'anpaxcot sdiezmoal sat cavb'en. Ol cac'an d'a eb' levita, yujto a eb' smolb'an sdiezmoal tas squic' d'a sat co luum d'a junjun chon̈ab' b'aj tzon̈ munlaji.

38 Ayic ol b'at eb' levita chi' smolb'ej co diezmo chi', yovalil sb'at junoc eb' sacerdote yin̈tilal vin̈aj Aarón yed' eb'. Syic'anpaxb'at sdiezmoal diezmo scha eb' chi', syac'anoch eb' b'aj sic'chaj tas tz'ac'ji d'a scajnub' co Diosal. 39 A on̈ israel on̈ tic yed' eb' levita ol quic'cot ixim trigo, vino yed' aceite b'aj molan masanil tas sc'anchaj d'a templo, b'aj ay pax scuarto eb' ayoch d'a opisio, aton eb' sacerdote, eb' tan̈vum puerta yed' eb' sb'itani. Ix cac'an co ti' to man̈ ol cactejcan stemplo co Diosal, xchi eb'.

11

Eb' cajan d'a Jerusalén

(1Cr 9.1-34)

1 A eb' yajal d'a co chon̈ab' tic ix cajnaj eb' d'a Jerusalén. Axo juntzan̈xo eb', lajun̈e' macan̈ ix laj aj eb', ix och suerte d'a yib'an̈ eb' mach junoc macan̈ eb' ol cajnaj d'a Jerusalén tic, aton d'a jun chon̈ab' to yic Dios yaji. Axo b'alun̈ macan̈xo eb' sb'atxican eb' d'a schon̈ab' junjun. 2 Ix lajvi chi', ix yalan vach' lolonel eb' chon̈ab' d'a yib'an̈ eb' b'ecan sc'ol scajnaj d'a Jerusalén chi'.

3 Ay eb' quetisraelal, eb' sacerdote, eb' levita, eb' smunlaj d'a templo, eb' yin̈tilal eb' ac'jinac servil vin̈aj Salomón, ix cajnaj eb' d'a sluum d'a juntzan̈ schon̈ab' eb' d'a yol yic Judá. Palta axo eb' yajal yaj d'a scal eb', ix can cajan eb' d'a Jerusalén yed' yal yuninal.

4-6 Aton eb' yin̈tilal Judá tic yed' eb' yin̈tilal Benjamín ix can cajan d'a Jerusalén:

Ay chavan̈ eb' vin̈ yajal yaji. A jun vin̈ scuchan Ataías yuninal vin̈aj Uzías. Axo eb' smam yicham vin̈, aton vin̈aj Zacarías, vin̈aj Amarías, vin̈aj Sefatías, vin̈aj Mahalaleel. A masanil eb' tic yin̈tilal eb' vin̈aj Fares yuninal vin̈aj Judá. A sb'isul eb', 468 d'a smasanil, te tec'an eb'.

Axo junxo vin̈ yajal chi', Maasías sb'i vin̈, yuninal vin̈ vin̈aj Baruc. Axo eb' smam yicham vin̈, aton vin̈aj Colhoze, vin̈aj Hazaías, vin̈aj Adías, vin̈aj Joiarib, vin̈aj Zacarías, yin̈tilal eb' vin̈aj Siloni yuninal vin̈aj Judá.

7-8 Axo pax d'a scal eb' yin̈tilal Benjamín, ay oxvan̈ eb' vin̈ yajal yaji. Aton vin̈aj Salú, vin̈aj Gabai yed' vin̈aj Salai. A vin̈aj Salú chi' yuninal vin̈aj Mesulam, axo eb' smam yicham vin̈, aton vin̈aj Joed, vin̈aj Pedaías, vin̈aj Colaías, vin̈aj Maasías, vin̈aj Itiel, vin̈aj Jesaías. 928 sb'isul eb' d'a smasanil. 9 Axo vin̈aj Joel yuninal vin̈aj Zicri yajal soldado yaj d'a eb', axo vin̈aj Judá yuninal vin̈aj Senúa schab'il yajal yaji.

10 A eb' vin̈ yajal yaj d'a scal eb' vin̈ sacerdote, eb' vin̈ ix can cajan d'a Jerusalén, chan̈van̈ eb' vin̈: A vin̈ b'ab'el, aton vin̈aj Jedaías yuninal vin̈aj Joiarib sc'ab'yoc vin̈aj Jaquín.

11 Axo vin̈ schab'il, aton vin̈aj Seraías yuninal vin̈aj Hilcías. Axo eb' smam yicham vin̈, aton vin̈aj Mesulam, vin̈aj Sadoc, vin̈aj Meraiot, vin̈aj Ahitob vin̈ yac'nac sat sacerdoteal. 12 A sb'isul masanil eb' tic, 822 eb', sc'ab'yocn̈ej sb'a eb', aton eb' munlajnac d'a scajnub' Dios.

Axo vin̈ yoxil, aton vin̈aj Adaías yuninal vin̈aj Jeroham. Axo eb' smam yicham vin̈, aton vin̈aj Pelalías, vin̈aj Amsi, vin̈aj Zacarías, vin̈aj Pasur yed' vin̈aj Malquías. 13 A sb'isul eb' yajal yaj d'a eb', 242 eb', sc'ab'yocn̈ej sb'a eb'.

Axo vin̈ schan̈il, aton vin̈aj Amasai yuninal vin̈aj Azareel. Axo eb' smam yicham vin̈, aton vin̈aj Azai, vin̈aj Mesilemot yed' vin̈aj Imer. 14 A sb'isul eb', 128, te jelan eb' d'a oval. Axo vin̈aj Zabdiel yuninal vin̈aj Gedolim, a vin̈ yajal yaj d'a scal eb'.

15 Axo eb' vin̈ yajal yaj d'a eb' levita, eb' ix can cajan d'a Jerusalén, aton vin̈aj Semaías yuninal vin̈aj Hasub. Axo eb' smam yicham vin̈, aton vin̈aj Azricam, vin̈aj Hasabías yed' vin̈aj Buni. 16 Ay pax chavan̈xo eb' vin̈ yajal, aton vin̈aj Sabetai yed' vin̈aj Jozabad. A eb' vin̈ ayoch yil munlajel d'a spatictac scajnub' Dios. 17 Axo junxo vin̈, aton vin̈aj Matanías yuninal vin̈aj Micaía. Axo eb' smam yicham vin̈, aton vin̈aj Zabdi yed' vin̈aj Asaf. A vin̈aj Matanías chi' scuchb'an eb' sb'itan vach' lolonel yed' ac'oj yuj diosal d'a stiempoal lesal. Axo vin̈aj Bacbuquías schab'il cuchb'um yaj vin̈.

Axo junxo vin̈, aton vin̈aj Abda yuninal vin̈aj Samúa. Axo eb' smam yicham vin̈, aton vin̈aj Galal yed' vin̈aj Jedutún. 18 A sb'isul eb' yin̈tilal Leví ix can cajan d'a schon̈ab' Dios chi', 284 eb' d'a smasanil.

19 Axo eb' tan̈vum puerta, 172 sb'isul eb'. A vin̈aj Acub yed' vin̈aj Talmón yajal d'a scal eb' sc'ab'yoc stan̈van puerta chi'.

20 Axo juntzan̈xo eb' quetisraelal, eb' sacerdote yed' juntzan̈xo eb' levita, ix cajnaj junjun eb' d'a smacb'en d'a juntzan̈xo chon̈ab' d'a yol yic Judá. 21 A eb' smunlaj d'a templo, ix cajnaj eb' d'a Jerusalén d'a jun tzalan scuchan Ofel. Axo vin̈aj Ziha yed' vin̈aj Gispa scuchb'an eb' d'a munlajel chi'.

22 A vin̈aj Uzi yajal d'a scal eb' levita yin̈tilal vin̈aj Asaf d'a Jerusalén chi', aton eb' vin̈ scuchb'an b'it d'a scajnub' Dios. A eb' smam yicham vin̈aj Uzi chi', aton vin̈aj Bani, vin̈aj Hasabías, vin̈aj Matanías yed' vin̈aj Micaía. 23 D'a stzolal tz'aj yoch eb' sb'itan d'a junjun c'u icha yalan vin̈ rey.

24 A mach tz'och d'a yichan̈ vin̈ rey yuj yaln̈ej tas schecnab'il eb' chon̈ab', aton vin̈aj Petaías. A eb' smam yicham vin̈, aton vin̈aj Mesezabeel yin̈tilalcan vin̈aj Zera yuninal vin̈aj Judá.

Juntzan̈xo chon̈ab' b'aj ix cajnaj eb'

25-30 A juntzan̈xo eb' yin̈tilal Judá, ix cajnaj eb' d'a juntzan̈ chon̈ab' tic yed' d'a masanil yaldeail: Aton d'a Quiriat-arba, d'a Dibón, d'a Jecabseel, d'a Jesúa, d'a Molada, d'a Bet-pelet, d'a Hazar-sual, d'a Beerseba, d'a Siclag, d'a Mecona, d'a En-rimón, d'a Zora, d'a Jarmut, d'a Zanoa, d'a Adulam, d'a Laquis yed' d'a Azeca. Ix cajnajpax eb' b'aj sb'o munlajel. Ix aj eb' d'a Beerseba masanto ix q'uec'och eb' d'a sch'olanil yic Hinom.

31-35 Axo eb' yin̈tilal Benjamín, ix cajnaj eb' d'a juntzan̈ chon̈ab' tic: Aton d'a Geba, d'a Micmas, Aía, Betel yed' d'a yaldeail, Anatot, Nob, Ananías, Hazor, Ramá, Gitaim, Hadid, Seboim, Nebalat, Lod, Ono yed' d'a sch'olanil yic eb' b'oum q'ueen. 36 Ay pax eb' levita ix scha smacb'en d'a yol yic Judá yed' d'a yol yic Benjamín.

12

A sb'i eb' sacerdote yed' juntzan̈xo eb' levita

1-7 Ay juntzan̈ eb' vin̈ sacerdote yed' juntzan̈xo eb' vin̈ levita janacxi yed' vin̈aj Zorobabel yuninal vin̈aj Salatiel yed' vin̈aj Jesúa yajal d'a eb' vin̈.

Aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Seraías, vin̈aj Jeremías, vin̈aj Esdras, vin̈aj Amarías, vin̈aj Maluc, vin̈aj Hatús, vin̈aj Secanías, vin̈aj Rehum, vin̈aj Meremot, vin̈aj Iddo, vin̈aj Gineto, vin̈aj Abías, vin̈aj Mijamín, vin̈aj Maadías, vin̈aj Bilga, vin̈aj Semaías, vin̈aj Joiarib, vin̈aj Jedaías, vin̈aj Salú, vin̈aj Amoc, vin̈aj Hilcías yed' vin̈aj Jedaías. Aton eb' vin̈ tic yajal yaj d'a scal eb' vin̈ yetsacerdoteal d'a yol stiempoal vin̈aj Jesúa.

8 Axo pax eb' vin̈ levita, aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Jesúa, vin̈aj Binúi, vin̈aj Cadmiel, vin̈aj Serebías, vin̈aj Judá yed' vin̈aj Matanías. Yajal yaj eb' vin̈ d'a eb' vin̈ sb'itan vach' lolonel d'a Dios. 9 Axo vin̈aj Bacbuquías yed' vin̈aj Uni yed' eb' vin̈ scolvaj yed' eb' vin̈, a eb' vin̈ stac'vi d'a scal eb' vin̈ sb'itan chi'.

10-11 A sb'i eb' vin̈ yin̈tilal vin̈aj Jesúa d'a stzolal, aton vin̈aj Joiacim, vin̈aj Eliasib, vin̈aj Joiada, vin̈aj Jonatán yed' vin̈aj Jadúa.

12-21 A sb'i eb' vin̈ sacerdote yajal d'a junjun macan̈ eb' yetsacerdoteal d'a stiempoal vin̈aj sat sacerdote Joiacim, aton eb' vin̈ tic: A vin̈aj Meraías yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Seraías. A vin̈aj Hananías yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Jeremías. A vin̈aj Mesulam yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Esdras. A vin̈aj Johanán yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Amarías. A vin̈aj Jonatán yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Melicú. A vin̈aj José yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Sebanías. A vin̈aj Adna yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Harim. A vin̈aj Helcai yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Meraiot. A vin̈aj Zacarías yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Iddo. A vin̈aj Mesulam yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Ginetón. A vin̈aj Zicri yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Abías. A vin̈aj Piltai yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Miniamín yed' d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Moadías. A vin̈aj Samúa yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Bilga. A vin̈aj Jonatán yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Semaías. A vin̈aj Matenai yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Joiarib. A vin̈aj Uzi yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Jedaías. A vin̈aj Calai yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Salai. A vin̈aj Eber yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Amoc. A vin̈aj Hasabías yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Hilcías. A vin̈aj Natanael yajal d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Jedaías.

22 Ayic ayoch vin̈aj Eliasib, vin̈aj Joiada, vin̈aj Johanán yed' vin̈aj Jadúa d'a sat sacerdoteal, ix tz'ib'chaj sb'i eb' levita yajal d'a junjun macan̈ yin̈tilal yed' eb' sacerdote. Ix lajvi stz'ib'chaj sb'i eb' chi' d'a stiempoal vin̈aj Darío sreyal Persia. 23 Axo sb'i eb' levita yajal d'a junjun macan̈ yin̈tilal, aycan b'aj tz'ib'ab'il yab'ixal templo. Ix tz'ib'chajn̈ej jun lista chi' masanto d'a stiempoal vin̈aj Johanán yixchiquin vin̈aj Eliasib. 24 A vin̈aj Hasabías, vin̈aj Serebías, vin̈aj Jesúa yuninal vin̈aj Cadmiel yed' eb' vin̈ scolvaj yed' eb' vin̈, a eb' vin̈ ix b'oan cha macan̈ eb' sb'itani yic syac'an yuj diosal eb' d'a Jehová, icha ajnac yalan vin̈aj rey David schecab' Dios. 25 Axo eb' vin̈ stan̈vumal juntzan̈ cuarto b'aj molan tastac ay d'a slac'anil spuertail templo, aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Matanías, vin̈aj Bacbuquías, vin̈aj Obadías, vin̈aj Mesulam, vin̈aj Talmón yed' vin̈aj Acub. 26 Aton eb' vin̈ ayoch d'a yopisio chi' d'a stiempoal vin̈aj Joiacim yuninal vin̈aj Jesúa yixchiquin vin̈aj Josadac, aton d'a stiempoal ayic ayin och a in Nehemías in tic yajalil, ayic ayec' vin̈aj sacerdote Esdras c'ayb'um paxi.

Ix ac'jicanoch smuroal Jerusalén‘R’d'a yol sc'ab' Dios

27 Ayic ix c'och sc'ual yac'jicanoch smuroal Jerusalén d'a yol sc'ab' Dios, ix avtajcot masanil eb' levita d'a junjun chon̈ab'. Ix javi eb' d'a Jerusalén yuj jun q'uin̈ chi', yic syalanpax vach' lolonel eb' d'a Dios, yic sb'itanpax eb' d'a tzalajc'olal yed' q'uen platillo, te' arpa yed' te' lira. 28 A eb' sb'itan chi', ix cot eb' d'a slac'anil Jerusalén, d'a yaldeail Netofa, 29 d'a yol yic Gilgal, d'a yol smacb'en Geba yed' d'a yol yic Azmavet, yujto a d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a slac'anil Jerusalén chi' cajan eb'. 30 Ix lajvi chi', ix sacb'itan sb'a eb' sacerdote yed' eb' levita icha yalan ley. Ix sacb'itan pax eb' anima eb' yed' spuertail chon̈ab' yed' smuroal.

31 Ix lajvi chi', a in Nehemías in tic, ix in checq'ue eb' yajal yic Judá d'a yib'an̈ muro chi'. Ix vac'anoch chab' macan̈ eb' sb'itani yic syac'an yuj diosal eb'. A eb' b'ab'el macan̈, ix b'at eb' d'a yib'an̈ muro chi' d'a stojolal co vach', b'aj ay jun puerta b'aj sb'atcan c'alem. 32 Axo d'a spatic eb' chi' tzac'anoch vin̈aj Osaías yed' nan̈alxo eb' yajal yaj d'a Judá. 33 Tzac'anpax eb' vin̈ sacerdote, aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Azarías, vin̈aj Esdras, vin̈aj Mesulam, 34 vin̈aj Judá, vin̈aj Benjamín, vin̈aj Semaías yed' vin̈aj Jeremías. 35 Van spu'an q'uen strompeta junjun eb' vin̈. Tzac'anpax juntzan̈xo eb' vin̈ tic: Aton vin̈aj Zacarías yuninal vin̈aj Jonatán, axo eb' smam yicham vin̈, aton vin̈aj Semaías, vin̈aj Matanías, vin̈aj Micaías, vin̈aj Zacur yed' vin̈aj Asaf. 36 Ajun pax juntzan̈ eb' vin̈ sc'ab'yoc eb' vin̈, aton vin̈aj Semaías, vin̈aj Azarael, vin̈aj Milalai, vin̈aj Gilalai, vin̈aj Maai, vin̈aj Natanael, vin̈aj Judá yed' vin̈aj Hanani. Aton eb' vin̈ chi' sc'anan juntzan̈ yamc'ab' yic b'it icha yac'nac vin̈aj rey David, vin̈ schecab' Dios. Axo d'a yichan̈ eb' vin̈, b'ab'el sb'at vin̈aj Esdras vin̈ c'ayb'um. 37 Ix ec' eb' d'a yib'an̈ spuertail sjaj a a', ix b'atn̈ej eb' d'a yichan̈ d'a yib'an̈ muro chi'. Ix q'ue eb' d'a jun b'e b'achquiltac sq'ue d'a schon̈ab' vin̈aj David, ix ec' eb' d'a yib'an̈ spalaciocan vin̈, masanto ix c'och eb' d'a spuertail b'aj tz'el eb' ix ix ic'oj a' d'a stojolal b'aj sjavi c'u.

38 Axo junxo schab'il macan̈ eb' sb'itan chi', ix b'atcan eb' d'a stojolal co q'uexan̈. Tzac'an in d'a spatic eb' d'a yib'an̈ muro chi' yed' nan̈alxo eb' anima. Ix on̈ b'atn̈ej d'a torre scuchan Hornos, masanto b'aj levan sat muro chi'. 39 On̈ ec' d'a puerta scuch Efraín, d'a puerta scuch Jesana, d'a puerta yic noc' chay, d'a torre scuch Hananeel yed' torre scuch Hamea, masanto d'a puerta yic noc' calnel. Ix on̈ och vaan d'a puerta b'aj ay eb' stan̈vani. 40 Ix co chalaj co b'a yed' junxo macan̈ eb' sb'itan chi' d'a yichan̈cot templo b'aj tz'och b'it d'a co Mam Dios. Ajun pax nan̈alxo eb' yajal ved'oc.

41 Ajun pax eb' vin̈ sacerdote spu'an q'uen strompeta: Aton vin̈aj Eliacim, vin̈aj Maaseías, vin̈aj Miniamín, vin̈aj Micaías, vin̈aj Elioenai, vin̈aj Zacarías, vin̈aj Hananías, 42 vin̈aj Maasías, vin̈aj Semaías, vin̈aj Eleazar, vin̈aj Uzi, vin̈aj Johanán, vin̈aj Malquías, vin̈aj Elam yed' vin̈aj Ezer. A eb' vin̈ sb'itan chi' te chaan̈ ix b'itan eb' vin̈. A vin̈aj Izrahías scuchb'an eb' vin̈.

43 A val d'a jun c'u chi' te nivan noc' silab' ix yac' eb' anima chi' d'a Dios. Ix te tzalaj eb' yujto a Dios ix ac'an jun nivan tzalajc'olal chi' d'a eb'. An̈ejtona' eb' ix ix yed' eb' unin, ix te tzalajpax eb'. A jun tzalajc'olal ix uji d'a Jerusalén chi', ix ab'chaj d'a najat.

Svael eb' sacerdote yed' eb' levita

44 A d'a jun c'u chi', ay juntzan̈xo eb' ix ac'jioch yilumaloc b'aj smolchaj ofrenda, b'ab'el sat avb'en yed' diezmo, icha jantac tas scot d'a junjun lugar d'a yol yic junjun chon̈ab'. A juntzan̈ chi' yic eb' sacerdote yed' eb' levita yaji icha yalan ley, yujto a masanil eb' anima chi' ste tzalaj eb' yed' eb' sacerdote chi' yed' pax eb' levita chi', yujto smunlaj eb' d'a scajnub' Dios. 45 Yuj chi' a eb' sacerdote chi', eb' sb'itani yed' eb' stan̈van puerta, ix sc'anab'ajej eb' sc'ulan icha yalan sley Dios yic sacb'itan sb'a eb'. Ix sc'anab'ajej pax eb' icha yalnaccan vin̈aj rey David yed' vin̈aj Salomón. 46 Yujto a d'a stiempoal vin̈aj rey David chi' yed' vin̈aj Asaf, ay eb' yajalil eb' sb'itan chi', aton eb' sb'itan vach' lolonel yed' ac'oj yuj diosal d'a Dios.

47 Yuj chi' a d'a stiempoal vin̈aj Zorobabel yed' in Nehemías in tic, masanil eb' anima, d'a junjun c'u syac' svael eb' sb'itan eb', eb' stan̈van puerta yed' eb' levita ay yalan yic schaani. Axo pax eb' levita chi' tz'ac'an yic eb' sacerdote yin̈tilal vin̈aj Aarón.

13

A tas ix sb'o vin̈aj Nehemías junelxo

1 A d'a jun tiempoal chi', ix avtaj ch'an̈ ley Moisés yab' eb' anima. Ix ilchaj yuj eb' d'a ch'an̈ to a eb' amonita yed' eb' moabita malaj b'aq'uin̈ syal yaj eb' d'a scal eb' schon̈ab' Dios, 2 yujto ayic spetoj eb' co mam quicham d'a Egipto, a eb' chi' maj eltalaj eb' scha eb' yed' vael, ma tas tz'uc'chaji. Palta to stup vin̈aj Balaam eb' yic sb'at scatab'an eb' co mam quicham chi' vin̈, palta a co Diosal q'uexan jun catab' chi' d'a vach'ilal. 3 Yuj chi' ayic ix yab'an eb' quetchon̈ab' chi' tas syal ch'an̈ ley chi', ix yic'anel sb'a eb' d'a scal eb' ch'oc chon̈ab'il cajan d'a scal eb'.

4 Ayic manto uji jun chi', a vin̈aj sacerdote Eliasib chi' ayoch yajalil yilan juntzan̈ b'aj molan tastac tz'ac'ji d'a scajnub' co Diosal. A vin̈aj Eliasib chi' vach' yac'an vin̈ yed' vin̈aj Tobías, yuj chi' ix yac' jun nivan cuarto vin̈ d'a vin̈aj Tobías chi'. 5 A jun cuarto chi', aton b'aj smolchajtaxon ofrenda, incienso, yamc'ab', sdiezmoal ixim trigo, vino yed' aceite, aton juntzan̈ chi' ix alchaji to tz'ac'ji d'a eb' levita, d'a eb' sb'itani yed' d'a eb' tan̈vum puerta yed' pax juntzan̈ colval tz'ac'ji d'a eb' sacerdote. 6 Palta ayic ix uji jun chi', a in tic man̈ in ayoc ec' d'a Jerusalén tic, yujto ayic 32 ab'ilxo yoch vin̈aj Artajerjes reyal d'a Babilonia, ata' ix in c'ochxi d'a yichan̈ vin̈ rey chi'. Palta ayic toxo ix ec' jab'ocxo tiempoal ix in c'ananxi in permiso d'a vin̈ rey chi', 7 ix in jax d'a Jerusalén tic. Ata' ix vab'i tastac man̈ vach'oc ix sc'ulej vin̈aj Eliasib chi', to ix yac' jun nivan cuarto vin̈, aton jun ay d'a sti' yamaq'uil stemplo Dios d'a vin̈aj Tobías chi'. 8 Ix cot val voval yuj jun chi', yuj chi' a tas ayoch yuj vin̈aj Tobías d'a yol cuarto chi', ix in julelta d'a sti'. 9 Ix lajvi chi' ix valani to sacb'itaj jun cuarto chi' icha yalan ley, tz'ac'chajxioch yamc'ab' yic stemplo Dios chi' d'a yool, ofrenda yed' incienso.

10 Ix vab'anpaxi to maxtzac ac'chaj svael eb' levita yed' eb' sb'itani, aton eb' ayoch d'a yib'an̈ yoch ejmelal, yuj chi' ix yactejcan yopisio eb', ix pax eb' d'a schon̈ab' junjun. 11 Yuj chi' ix in tumej eb' yajal yaji, yujto ix yactejcan stemplo Dios eb', maxtzac yil-laj eb'. Ix lajvi chi' ix in molb'an eb' sacerdote yed' eb' levita yic svac'anxioch eb' d'a yopisio. 12 Axo masanil eb' anima aj Judá tic, ix syamxioch eb' yac'an sdiezmoal ixim trigo, vino yed' aceite, ix yac'anxi eb' b'aj smolchaji. 13 Ix lajvi chi' ix vac'anoch vin̈aj sacerdote Selemías yilumaloc b'aj smolchaj chi' yed' pax vin̈aj Sadoc vin̈ tz'ib'um yed' pax jun vin̈ levita scuchan Pedaías yed' vin̈aj Hanán yuninal vin̈aj Zacur yixchiquin vin̈aj Matanías yic scolvaj vin̈ yed' eb' vin̈, yujto te vach' spensar eb' vin̈. Aton eb' vin̈ ix ochcan d'a yib'an̈ spojanec' vael d'a masanil eb' yetb'eyum chi'.

14 Ix valan icha tic d'a in lesal: Ach in Diosal, nacot juntzan̈ tas ix in c'ulej tic. Mocab' b'at satc'olal uj masanil tas ix in c'ulej d'a a cajnub' yic tz'och ejmelal d'ayach, xin chi.

15 A d'a juntzan̈ c'ual chi', ix vila' to ay eb' d'a yol yic Judá tic stec'anel yal uva d'a sc'ual ic'oj ip. Tz'ec'pax eb' cuchoj trigo, tz'ec'pax noc' sb'uru eb' cuchoj vino yed' cuchoj sat uva ayto och d'a sc'ojlab'il, cuchoj higo yed' yaln̈ej tas icatzil. Syic'ancot juntzan̈ chi' eb' d'a Jerusalén tic d'a sc'ual ic'oj ip. Yuj chi' ix in cach eb' to maxtzac schon̈ juntzan̈ chi' eb' d'a sc'ual ic'oj ip. 16 An̈ejtona' ay pax juntzan̈ eb' aj Tiro cajan d'a Jerusalén, syic'cot noc' chay eb' yed' juntzan̈xo tastac schon̈ d'a Jerusalén tic, schon̈an eb' d'a eb' quetisraelal d'a sc'ual ic'oj ip. 17 Yuj chi' ix in cach eb' yajal yaj d'a Judá tic, ix valan d'a eb' icha tic:

—Man̈ jantacoc chucal tze c'ulej d'a sc'ual ic'oj ip, icha junoc comon c'ual tzeyutej. 18 Aton juntzan̈ tic sc'ulejnac eb' co mam quicham, yuj chi' ix yac'cot juntzan̈ yaelal tic co Diosal d'a quib'an̈ yed' d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic. ¿Tom e gana tze tzuntzejcot yoval sc'ol Dios d'a quib'an̈ a on̈ israel on̈ tic, yuj chi' icha junoc comon c'ual tzeyutej sc'ual ic'oj ip tic? xin chi d'a eb'.

19 Ix in checan macchaj spuertail Jerusalén tic d'a yemc'ualil ayic van yoch sc'ual ic'oj ip. Max jacvilaj masanto tz'ec'b'at jun c'ual chi'. Ix vac'anpaxoch eb' in checab' stan̈van puerta chi' yic vach' malaj junoc icatz tz'och d'a jun c'u chi'. 20 A eb' chon̈vajum chi' chab' oxe' ac'val ix vay eb' d'a spatictac chon̈ab' Jerusalén tic. 21 Yuj chi' ix in cachan eb', ix valani: ¿Tas yuj tzex vaycan d'a spatictac muro? Tato ol e c'ulejn̈ej icha tic, ol ex vac'och d'a preso, xin chi d'a eb'. Yuj chi' ix yactej eb' sjavi d'a sc'ual ic'oj ip chi'. 22 Ix lajvi chi', ix valan d'a eb' levita to sacb'itej sb'a eb' yic sb'at stan̈van puerta chi' eb', yic vach' max ixtaxel sc'ual ic'oj ip chi'. Yuj chi' ix val d'a in lesal icha tic: Ach in Diosal, na in cot yuj juntzan̈ tas ix in c'ulej tic, oc'ocab' a c'ol d'ayin icha syal a vach'c'olal, xin chi. 23 An̈eja' ix vilanpax d'a juntzan̈ c'ual chi' to ay eb' vin̈ vetisraelal chi' ix yic'laj sb'a yed' eb' ix aj Asdod, eb' ix aj Amón yed' eb' ix aj Moab. 24 Nan̈alxo yal yuninal eb' tzaxo alan sti' eb' aj Asdod chi' yed' sti' juntzan̈xo nación. Axo pax co ti' a on̈ israel on̈ tic, maxtzac yal-laj yalan eb'. 25 Yuj chi' ix in tumej eb', ix in catab'an eb'. Ay eb' ix in mac'a', ix in tzuquel xil sjolom eb', ix vac'an pural eb' yac'an sti' d'a Dios to man̈xo ol yic'laj sb'a yal yuninal eb' yed' eb' ch'oc chon̈ab'il chi', man̈xo ol ochlaj eb' ix ch'oc chon̈ab'il chi' yetb'eyumoc eb'. Ix valanpaxi: 26 Icha val tic aj yochnac smul vin̈aj Salomón ochnac reyal d'a co chon̈ab' tic. Malaj junocxo rey lajan yed' vin̈ d'a juntzan̈xo nación, te xajan vin̈ yuj Dios, yuj chi' ac'jinacoch vin̈ co reyaloc yuuj, palta cuchb'ajnacb'at vin̈ d'a chucal yuj eb' ix ch'oc chon̈ab'il chi'. 27 Yuj chi', max yal co c'ool tzeyac'och e mul te chuc d'a yichan̈ co Diosal, tzeyic'lan e b'a yed' eb' ix ch'oc chon̈ab'il tic, xin chi d'a eb' vin̈.

28 A junoc eb' yuninal vin̈aj Joiada, yixchiquin vin̈aj Eliasib sat sacerdote, a ix yisil vin̈aj Sanbalat, vin̈ aj Horón, a ix yetb'eyum vin̈. Yuj chi' ix in spechel vin̈ d'a Jerusalén tic. 29 Yuj chi' ix val d'a in lesal icha tic: Ach in Diosal, il val juntzan̈ chucal ix sc'ulej eb', yuj chi' ix juviel jun opisio yic sacerdoteal yed' trato ix a b'o yed' eb' yed' pax eb' yin̈tilal Leví, xin chi.

30 Icha chi' ix aj in b'oan tastac ix juvib'at yuj eb' ch'oc chon̈ab'il chi', ix vac'anxioch eb' sacerdote yed' eb' levita d'a yopisio d'a stzolal. 31 Ix valani tas c'ual tz'ic'chajcot te' c'atzitz. Ix valanpax yuj sb'ab'el sat avb'en yovalil syic'cot eb' d'a scajnub' Dios. Yuj chi' ix val d'a in lesal icha tic: Ach in Diosal, na in coti, oc'ocab' a c'ol d'ayin, xin chi.

6.5 6:5 Tato man̈ macanoc junoc carta, yovalil syab' masanil anima tas syala'.

8.7-8 8:7-8 Ix vach' alchajel ley chi', yujto tz'ib'ab'il d'a hebreo, axo eb' anima xid'naquec' d'a Babilonia, a arameo syal eb'.

10.32 10:32 A chan̈e' gramo max q'uec'och nan̈al siclo yalil.

ESTER

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

A Ch'an̈ Libro

ESTER

Ester sb'i jun libro tic, yujto syalcot yab'ixal ix Ester. A vin̈aj Esdras yed' vin̈aj Nehemías, syalcot eb' vin̈ tas aj smeltzajnacxi eb' israel ic'b'ilb'at d'a Babilonia. Palta a jun libro tic tz'alancot yab'ixal jun macan̈to eb' israel chi' cannac d'a yol smacb'en Persia. Syalancot yuj jun ix Ester chi', israel ix, syaln̈ejcot tastac sc'ulejnac ix ayic ayec' ix d'a spalacio d'a yol smacb'en Persia chi'.

A d'a capítulo 1 yed' 2, syalcoti tas ajnac yoch ix Ester chi' reinail. Axo d'a capítulo 3 masanto d'a 6, syalcoti to a vin̈aj Amán ay chucal snanac vin̈ sc'ulej d'a spatic eb' israel, snib'ejnac vin̈ satel eb' israel, yujto sat yajal yaj vin̈ yuj vin̈ rey chi'. Palta a ix reina Ester chi' yab'elta ix tastac van snaanchaan̈ vin̈aj Amán chi', yuj chi' xid' yal ix d'a vin̈ rey chi'. Yuj chi' a vin̈ rey chi' alani to a vin̈aj Amán chi' sq'ue d'un̈an vin̈ d'a jun te te' sb'o vin̈ yuj vin̈aj Mardoqueo, vin̈ sc'ab'yoc ix Ester chi'. Yalanpax vin̈ rey chi' tas syutej scolan sb'a eb' israel chi' d'a eb' ajc'ol chi'. Axo d'a capítulo 7 masanto d'a 10, ata' syalcoti to a eb' israel chi' yac'nacoch jun q'uin̈ eb' yic q'uen Purim, syalanpaxcot yuj tastac ujinac d'a yol stiempoal ix Ester chi'.

1

Juntzan̈ nivac vael

1 A jun syalcan tic ix uji ayic ayoch vin̈aj Asuero reyal d'a Persia. 127 macan̈il yaj smacb'en vin̈ chi', scot d'a India masanto sc'och d'a Etiopía. 2 Axo d'a chon̈ab' Susa, ata' ay spalacio vin̈ rey chi'.

3 Ayic yoxil ab'il yoch vin̈aj Asuero chi' reyal, ix yac'an jun nivan vael vin̈ d'a eb' nivac vinac ayoch yajalil yed'oc, aton eb' yajalil eb' soldado yic Persia, eb' yic Media, eb' nivac yelc'ochi yed' eb' ayoch yajalil d'a junjun macan̈ smacb'en vin̈ chi'. 4 Nan̈al ab'il val ix yac' jun q'uin̈ chi' vin̈, yic sch'oxanel jantac sb'eyumal vin̈ yed' snivanil yelc'och yopisio vin̈ d'a eb' avtab'il chi'. 5 Ix lajvi chi', ix yac'anoch uquexo c'ual q'uin̈ vin̈ d'a yamaq'uil spalacio. Masanil eb' ayec' d'a chon̈ab' Susa chi', eb' nivac yelc'ochi yed' eb' malaj yelc'ochi, ix avtaj eb' smasanil. 6 Te vach' ix aj sb'o b'aj ix och q'uin̈ chi'. A c'apac sacsac c'apac yed' c'apac yaax ix och scortinailoc. An̈ejtona' pax c'apac lino sacsac yed' c'apac q'uic' mutz'inac ayoch sch'an̈aloc pax c'apac cortina chi'. Yamb'il c'apac yuj q'uen argolla nab'a plata ayoch d'a juntzan̈ q'uen oy nab'a mármol. Axo xila, a q'uen oro yed' q'uen plata ayoch d'ay. Axo d'a sat luum, a q'uen mármol ayem d'ay, ay q'uen sacsac, ay q'uen q'uiq'uic'. 7 Axo juntzan̈ vaso nab'a oro syuc'lab'ej eb'. Ch'occh'oc yilji junjun vaso chi'. Te nivan vino ix el d'a sc'ol vin̈ rey chi' yac'ani. 8 Ix yalan vin̈ rey chi' d'a eb' yajal yaj d'a eb' tz'ac'an servil vin̈ to malaj junoc mach tz'ac'chaj pural yuc'an vino chi', junjun eb' syal yuc'an eb' jantac snib'ej. 9 An̈ejtona' pax ix reina Vasti, ix schec pax b'ochaj jun nivan vael ix d'a spalacio vin̈ rey chi' yic vach' sva eb' ix ix avtab'il.

10 A val d'a yuquil c'ual q'uin̈ chi', ix te tzalaj sc'ol vin̈ rey chi' yuj vino. Yuj chi' ix schecb'at ucvan̈ eb' vin̈ yac'umal servil vin̈, eb' vin̈ ayoch yipoc sc'ol vin̈, aton vin̈aj Mehumán, vin̈aj Bizta, vin̈aj Harbona, vin̈aj Bigta, vin̈aj Abagta, vin̈aj Zetar yed' vin̈aj Carcas. 11 Ix checjib'at eb' vin̈ yic b'at yic'ancot ix reina Vasti chi' eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi', yujto snib'ej vin̈ sjavi ix yed' scorona copopi yilji, yic sch'oxanpaxel svach'il yilji ix d'a yichan̈ masanil eb' anima yed' d'a yichan̈ eb' nivac yajal, yujto te vach' yilji ix. 12 Palta maj stac'cotlaj sb'a ix. Ix stenec' ix tas ix b'at yal eb' vin̈ schecab' vin̈ rey chi'. Yuj chi' ix te cot yoval vin̈ rey chi'. 13-14 Ix yavtancot ucvan̈ eb' vin̈ nivac yopisio d'a Media yed' d'a Persia chi' vin̈, eb' vin̈ yipc'olal yaj yuj vin̈: Aton vin̈aj Carsena, vin̈aj Setar, vin̈aj Admata, vin̈aj Tarsis, vin̈aj Meres, vin̈aj Marsena yed' vin̈aj Memucán. A eb' vin̈ chi', yojtac ley eb' vin̈ sic'lab'il, yuj chi' d'a eb' vin̈ ix sc'anb'ej vin̈ rey chi' tas tz'aj jun chi' sb'oi. 15 Ix sc'anb'an vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—Icha syal co ley, naec ved'oc ¿tas yovalil tz'aj ix reina Vasti chi', yujto maj sc'anab'ajej in checnab'il ix, ix b'at yal eb' vin̈ in checab'? xchi vin̈.

16 A val d'a yichan̈ masanil eb' molan chi', ix yalan vin̈aj Memucán d'a vin̈ rey chi' icha tic:

—Mamin rey, a ix reina Vasti chi', man̈ocn̈ej d'ayach ix och smul ix, palta ix ochpax smul ix d'ayon̈ a on̈ nivac yajal on̈ tic yed' d'a masanil eb' vin̈ vinac ay d'a yol a macb'en tic. 17 A tas ix sc'ulej ix chi' ol yab' masanil eb' ix ix, ol sc'ayb'an eb' ix, man̈xa ol aj yelc'och eb' vin̈ yetb'eyum eb' ix d'a yol sat, ol am yalan eb' ix icha tic: A vin̈aj rey Asuero ix avtan ix reina Vasti, palta maj sc'anab'ajejlaj ix sb'ati, xcham eb' ix. 18 A eb' ix yetb'eyum eb' vin̈ nivac yajal d'a Persia yed' d'a Media tic, ayic ol yab'an eb' ix tas ix yutej sb'a ix reina chi', ol laj yalan eb' ix d'a eb' vin̈ yetb'eyum. Yuj chi' a yuj jun tic ol spatiquejel eb' vin̈ yetb'eyum eb' ix, axo scot yoval eb' vin̈ chi' d'a eb' ix. 19 Yuj chi' jun mamin rey, tato vach' scan jun tic d'ayach, ac' tz'ib'chaj junoc ley yic scan leyal d'a Persia yed' d'a Media tic, to maxtzac yal yec'b'ati: Man̈xa b'aq'uin̈ sjavi ix reina Vasti d'a yichan̈ vin̈ rey, xchiocab' jun ley chi'. Axo junocxo ix ec'to svach'il d'a yichan̈ ix chi', a ix tz'ochcan reinail sq'uexuloc ix. 20 A jun ley chi' yovalil tz'ac'chaj ojtacajel d'a masanil yol a macb'en tic yic vach' masanil eb' ix ix ol sc'anab'ajej val eb' vin̈ yetb'eyum eb' ix, yaln̈ej tas animail, xchi vin̈.

21 A jun ix yal vin̈aj Memucán chi', ix scha val sc'ol vin̈ rey chi' yed' masanil eb' ayec' yed' vin̈, ix och d'a yopisio yuj vin̈. 22 Yuj chi' ix schecan vin̈ tz'ib'chajb'at d'a junjun macan̈ d'a yol smacb'en chi', d'a sti' junjun chon̈ab'. Ix yalanb'at vin̈ to ayocab' yelc'och eb' vin̈ vinac d'a yol spat, aocab' eb' vin̈ tz'alani tastac sb'oi.

2

Ix sic'chajoch ix Ester reinail

1 Ix ec' junoc tiempoal, ix sicb'i yoval sc'ol vin̈aj rey Asuero chi'. Ix snaancot vin̈ tas ix sc'ulej ix Vasti chi' yed' pax jun ley ix alchajel yuj ix. 2 Yuj chi' axo eb' vin̈ ayoch yajalil yed' vin̈ d'a yol smacb'en chi', ix yal eb' vin̈ icha tic:

—Yovalil saychajcot eb' ix cob'estac d'a vin̈ rey tic, aton eb' ix te vach' yilji. 3 Sic'ocab' vin̈ rey tic junjunoc schecab' d'a junjun macan̈ d'a yol smacb'en tic, yic vach' a eb' vin̈ tz'ic'ancot masanil eb' ix cob'estac te vach' yilji. Sjavi eb' ix d'a spalacio vin̈ d'a chon̈ab' Susa tic, tz'ochcan eb' ix d'a yol sc'ab' vin̈aj Hegai, vin̈ stan̈van eb' ix yetb'eyum vin̈ rey tic. A vin̈ tz'ac'an servil eb' ix yic ste b'o yilji eb' ix. 4 A junoc ix cob'es ol scha sc'ol vin̈ rey tic, aton ix ol ochcan reinail sq'uexuloc ix Vasti chi', xchi eb' vin̈.

A jun pensar chi', ix scha val sc'ol vin̈ rey chi', yuj chi' ix schec vin̈ c'ulaj icha chi'.

5 A d'a chon̈ab' Susa chi', ata' cajan jun vin̈ israel scuchan Mardoqueo yuninal vin̈aj Jair yin̈tilal vin̈aj Simei. A vin̈aj Simei chi', a vin̈aj Cis ay yin̈tilal vin̈ d'a yin̈tilal Benjamín. 6 A eb' smam yicham vin̈, ic'b'ilcot eb' yuj vin̈aj rey Nabucodonosor d'a Jerusalén, javinaccan eb' d'a Babilonia. Junn̈ej janaccan eb' yed' vin̈aj Jeconías sreyal Judá. 7 A vin̈aj Mardoqueo chi', ay jun ix yisil jun vin̈ sc'ab'yoc vin̈ ayec' yed'oc, aton ix Hadasa, syalelc'ochi Ester, meb'a' ix, yujto chamnac smam snun ix. Axo vin̈aj Mardoqueo chi' ix ilan q'uib' ix, icha val yisil vin̈ yaj ix. Te vach' yilji sat ix yed' snivanil. 8 Axo yic ix elta jun ley yuj vin̈ rey chi', tzijtum eb' ix cob'estac ix molchaj d'a chon̈ab' Susa d'a spalacio vin̈. A vin̈aj Hegai ix ac'chajoch stan̈vumaloc eb' ix, aton vin̈ stan̈vantaxon eb' ix yetb'eyum vin̈ rey chi'. Ayoch ix Ester chi' d'a scal eb' ix. 9 Te vach' spensar ix ix yiloch vin̈aj Hegai chi', yuj chi' te vach' ix yutej spensar vin̈ d'a ix. Elan̈chamel ix te ac'chaj juntzan̈ remeyo yic tz'ac'chajoch d'a snivanil ix yic ste b'o yilji ix, tz'ac'chaj pax vael te vach' d'a ix. Ix ac'chajoch ucvan̈ eb' ix schecab' vin̈ rey te vach' yic tz'ac'ji servil ix. Ix ac'chajb'at eb' ix yed' ix Ester chi' d'a jun cuarto te vach' b'aj ay eb' ix yetb'eyum vin̈ rey chi'.

10 A ix Ester chi' malaj jab'oc tas ix yal ix tas in̈tilal, ma tas chon̈ab'il ix, yujto ix cham val yalan vin̈aj Mardoqueo chi' d'a ix to max yal-laj ix. 11 Junjun c'u tz'ec' vin̈aj Mardoqueo d'a sat b'aj ayec' eb' ix ix chi', yic syab'an vin̈ tato vach' sc'ol ix Ester chi' yed' tas tz'aj yac'ji servil ix.

12 Masanil juntzan̈ eb' ix cob'estac chi', jun ab'il ix b'ochaj yilji eb' ix. D'a sb'ab'elal vaque' ujal succhajec' aceite yic mirra d'a snivanil eb' ix. Axo d'a junxo vaque' ujal, succhajec' perfume yed' crema d'a eb' ix ichataxon juntzan̈ sc'an eb' ix ix. Axo yic ix el yab'ilal sb'ochaj yilji eb' ix chi', junjunal ix ic'jib'at eb' ix yic svay eb' ix yed' vin̈ rey chi'. 13 Icha chi' ix aj sc'och junjun eb' ix d'a vin̈ rey chi'. Ayic tz'elta eb' ix b'aj ayec' eb' ix cob'estac chi', syaln̈ej sc'anan eb' ix tastac snib'ej yic sb'oan sb'a eb' ix. 14 Sb'at eb' ix d'a spalacio vin̈ rey chi' d'a yemc'ualil, axo d'a junxo q'uin̈ib'alil, sc'ochcan eb' ix d'a junxo pat b'aj ay eb' ix schab'il yetb'eyum vin̈ rey chi', b'aj ayoch vin̈aj Saasgaz yilumaloc eb' ix yuj vin̈ rey chi'. Majxo c'ochlaj eb' ix d'a vin̈ rey chi', an̈ej tato ay junoc eb' ix te vach', scha sc'ol vin̈, a jun ix chi' tz'avtaj sb'i, sb'at ix b'ian.

15 Axo ix aji, ayic ix c'och stzolal d'a yib'an̈ ix Ester yisilcan vin̈aj Abihail, sc'ab'yoc vin̈aj Mardoqueo chi', yic b'at vay ix yed' vin̈ rey chi', an̈ej tas ix yal vin̈aj Hegai stan̈vumal eb' ix, an̈ej ix yic'b'at ix. Te vach' ix Ester chi' d'a yol sat masanil eb' tz'ilan ix. 16 Ayic slajun̈il uj, d'a jun uj scuchan Tebet, ayic yuquil ab'il yoch vin̈aj Asuero reyal, ata' ix ic'chajb'at ix d'a spalacio vin̈ yic svay ix yed' vin̈. 17 Yelxo val te xajan ix Ester chi' yuj vin̈ rey chi'. Malaj junocxo ix te xajan yuj vin̈. Te nivan svach'c'olal vin̈ ix sch'ox d'a ix d'a yichan̈ juntzan̈xo eb' ix cob'estac chi'. Yuj chi' ix schec vin̈ ac'chajq'ue jun corona d'a sjolom ix. Ix lajvi chi' ix yac'ancanoch ix vin̈ reinail sq'uexuloc ix Vasti. 18 Ix schecan b'ojoc jun nivan vael vin̈ yic tz'ic'jichaan̈ ix Ester chi'. Ix yavtan masanil eb' yajal ayoch d'a yopisio yed' vin̈ d'a yol smacb'en chi'. Ix yic'anemta sb'isul q'uen tumin vin̈ ayoch d'a yib'an̈ eb' anima yac'ani. Te tzijtum pax tas ix yac' vin̈ d'a juntzan̈ nación ay d'a yol smacb'en chi'. Icha chi' ix aj sch'oxanel svach'c'olal vin̈ rey chi'.

Ix yab' vin̈aj Mardoqueo‘R’tas ix alchaj d'a spatic vin̈ rey

19 Ayic toxo ix q'uexchaj b'aj cajan eb' ix cob'estac chi', ayic ayxo och vin̈aj Mardoqueo d'a yopisio d'a spalacio vin̈ rey, 20 a ix Ester chi' an̈eja' max yal-laj ix tas chon̈ab'il ix, tas yin̈tilal ix. An̈eja' sc'anab'ajan ix tas syal vin̈aj Mardoqueo chi', icha ix sc'anab'ajej ix ayic ayec' ix d'a spat vin̈.

21 A junel, ayic ix c'och stzolal d'a yib'an̈ vin̈aj Mardoqueo d'a yopisio d'a palacio vin̈ rey chi', ay chavan̈ eb' vin̈ stan̈van b'aj ay vin̈ rey chi', aton vin̈aj Bigtán yed' vin̈aj Teres. Te aycot yoval eb' vin̈ d'a vin̈ rey chi', van yalan eb' vin̈ tas syutej eb' vin̈ smilancham vin̈ rey chi'. 22 Ix yab'an vin̈aj Mardoqueo tas van yalan eb' vin̈ chi', axo vin̈ ix checan aljoc d'a ix reina Ester chi'. Axo ix ix alan d'a vin̈ rey chi' to a vin̈aj Mardoqueo ix ab'an tas van yalchaj d'a spatic vin̈. 23 Axo ix sc'anb'an vin̈ yab'i, ix checlaji to yel jun lolonel ix yal vin̈aj Mardoqueo chi'. Yuj chi' a chavan̈ eb' vin̈ stan̈vumal vin̈ rey chi', ix q'ue locan eb' vin̈ d'a te te'. A jun ix uji chi' ix stz'ib'chajcan b'aj aycan yab'ixal vin̈aj rey Asuero ayic ix yac'an reyal vin̈.

3

Vin̈aj Mardoqueo yed' vin̈aj Amán

1 Ix lajvi yec' juntzan̈ chi', ix yac'anoch yopisio vin̈aj Amán yuninal vin̈aj Hamedata yin̈tilal vin̈aj Agag vin̈ rey chi'. Ix ac'jioch vin̈ sat yajalil d'a juntzan̈xo eb' vin̈ yajal d'a yol smacb'en vin̈ rey chi'. 2 Masanil eb' vin̈ tz'ac'an servil vin̈ rey chi', yovalil tz'em cuman eb' vin̈, tz'empax n̈ojan eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj Amán chi', yujto icha chi' ix aj yalan vin̈ rey chi'. Axo pax vin̈aj Mardoqueo chi', max sc'anab'ajejlaj jun checnab'il chi' vin̈.

3 Axo juntzan̈xo eb' vin̈ yajal chi', ix sc'anb'an eb' vin̈ d'a vin̈aj Mardoqueo chi' tas yuj max sc'anab'ajej jun checnab'il chi' vin̈. 4 Junjun c'u syalan eb' vin̈ d'a vin̈, palta max schalaj yab' vin̈ tas syal eb' vin̈ chi', yujto toxo ix yal vin̈ d'a eb' vin̈ to israel vin̈. Yuj chi' ix b'at yalan eb' vin̈ d'a vin̈aj Amán chi' yic syilan eb' vin̈ tato ton̈ej ol yiloch vin̈ vin̈aj Amán chi'. 5 Ayic ix yilan vin̈aj Amán to yel max emlaj cuman vin̈aj Mardoqueo chi', max empax n̈ojan vin̈ d'a yichan̈ vin̈ ayic tz'ec' vin̈, ix te cot yoval vin̈. 6 Toxo ix yab' vin̈ to israel vin̈aj Mardoqueo chi', yuj chi' ix snaan vin̈ to man̈ocn̈ej vin̈ smiljichamoc, palta ix sna vin̈ tas tz'aj satjiel masanil eb' israel ayec' d'a yol smacb'en vin̈aj rey Asuero chi'.

Jun ley yic satjiel masanil eb' israel

7 A d'a b'ab'el uj scuch Nisán, yic slajchavil ab'il yoch vin̈aj Asuero reyal, ix och suerte d'a yichan̈ vin̈aj Amán yic syil vin̈ tas c'ual, ma tas tiempoal ol elc'och jun tas sna vin̈ chi'. Axo ix aji, a d'a 13 yoch slajchavil uj scuch Adar, ix checlaj sc'ual. 8 Yuj chi' ix yal vin̈ d'a vin̈ rey chi' icha tic:

—Mamin rey, a d'a masanil chon̈ab' ay d'a yol a macb'en, ay jun macan̈ anima ch'oc yeli. Ch'oc yel sley eb' d'a yichan̈ juntzan̈xo chon̈ab', max sc'anab'ajej a ley eb'. Man̈ smojoc scajnaj eb' d'a yol a macb'en tic. 9 Yuj chi' mamin rey, tato scha a c'ool, aq'uelta junoc ley yic syab' masanil chon̈ab' to satel juntzan̈ anima chi'. Tato icha chi' ol vac' junoc 7,500 quintal q'uen plata b'aj smolchaj q'uen tz'ac'ji d'ayach, xchi vin̈.

10 Ix scha sc'ol vin̈ rey tas ix yal vin̈ chi', yuj chi' ix yiq'uel scolc'ab' vin̈ b'aj ayoch sello, ix yac'an vin̈ d'a vin̈aj Amán chi', aton vin̈ ajc'ol d'a eb' israel. 11 Ix yalan vin̈ rey chi' icha tic:

—A q'uen plata ix al chi', canocab' q'uen d'ayach, axo eb' anima tzal chi', ic yaj eb', syal tza c'ulej tas nab'il uj d'a yib'an̈ eb', xchi vin̈ d'a vin̈.

12 Ayic 13 yoch b'ab'el uj d'a yol ab'il chi', ix avtaj masanil eb' vin̈ stz'ib'um vin̈ rey chi' yic stz'ib'an jun ley chi' eb' vin̈ ix yaq'uelta vin̈aj Amán chi', yic sb'at d'a masanil eb' yajal d'a junjun chon̈ab' d'a yol smacb'en vin̈ rey chi'. A jun ley chi' ix tz'ib'chaj d'a sti' yed' d'a sletrail junjun chon̈ab'. Ix och sb'i vin̈ rey chi' d'ay yed' sello vin̈. 13 Elan̈chamel ix checjib'at eb' vin̈ checab' d'a masanil yol smacb'en vin̈ rey chi'. Syalan jun ley chi' to junn̈ej c'ual ol satjiel masanil eb' israel yed' masanil eb' yuninal eb'. Axo tastac ay d'a eb', ol ic'chajcanec' smasanil. A jun c'u ix checlaj chi', aton d'a 13 yoch slajchavil uj scuch Adar. 14 Ix pucax jun ley chi' d'a masanil smacb'en vin̈ rey chi'. Ix alchajel d'a scal masanil anima yic vach' listaxo yaj eb' anima d'a jun c'u chi'. 15 Elan̈chamel ix pucaxb'at jun ley chi' icha ix aj yalan vin̈ rey chi'. B'ab'el ix alchajel d'a yol chon̈ab' Susa. Yacb'an van yuc'an an̈ vin̈ rey yed' vin̈aj Amán chi', axo eb' anima d'a chon̈ab' Susa chi', ix te somchajchaan̈ eb' yuj jun ley chi'.

4

Ochnac eb' israel cusc'olal yuj jun ley

1 Ayic ix yab'an vin̈aj Mardoqueo masanil tas ix alchaj chi', ix snic'chitanb'at spichul vin̈ yuj sch'oxanel scusc'olal, ix yac'anoch pichul yic cusc'olal vin̈, ix yac'anq'ue q'uen tic'aq'uil taan̈ vin̈ d'a sjolom, ix och ijan vin̈ yec' d'a cal chon̈ab'. Tz'el yav vin̈ yuj cusc'olal. 2 Axo yic ix c'och vin̈ d'a sti' spalacio vin̈ rey, maj ochlaj vin̈ d'a yool, yujto max chajiochlaj junoc mach yuj vin̈ rey chi' tato ayoch pichul yic cusc'olal yuuj. 3 An̈ejtona' d'a masanil chon̈ab' b'ajtac ix tz'ib'chajb'at jun ley chi', masanil eb' israel ix och d'a cusc'olal. Ayic ix sch'oxanel scusc'olal eb' chi', ix och eb' d'a tzec'ojc'olal. Tz'oc' eb', tz'el yav eb', tzijtum eb' ix sjulec' jichan sb'a d'a scal q'uen tic'aq'uil taan̈, ix yac'anoch pichul eb' yic cusc'olal.

Ix tevi ix Ester yuj eb' yetchon̈ab'

4 A eb' ix ix tz'ac'an servil ix reina Ester yed' eb' vin̈ vinac stan̈van ix, ix yal eb' yab' ix tas yaj vin̈aj Mardoqueo chi', yuj chi' ix te cus sc'ol ix, ix yac'anb'at pichul ix d'a vin̈ yic syic'anel pichul yic cusc'olal ayoch chi' yuj vin̈, palta maj yal-laj sc'ol vin̈ ix scha'a. 5 Axo ix Ester chi' ix avtancot jun vin̈ schecab' vin̈ rey scuch Hatac, schecab' pax vin̈ ix. Ix schecanb'at vin̈ ix d'a vin̈aj Mardoqueo yic b'at sc'anb'ej vin̈ tas van yuji, tas pax yuj icha chi' syutej sb'a vin̈. 6 Yuj chi' ix c'och vin̈aj Hatac chi' b'aj ayec' vin̈aj Mardoqueo chi' d'a jun parque d'a yichan̈ sti' spalacio vin̈ rey chi', ix lolon vin̈ yed' vin̈. 7 Ix yalan vin̈aj Mardoqueo masanil tastac tz'alchaj chi' d'ay yed' pax jantac sb'isul q'uen plata syaltej vin̈aj Amán yic tz'och b'aj smolchaj q'uen stumin vin̈ rey yic vach' satjiel masanil eb' israel yalan vin̈. 8 Ix yac'anpax jun scopiail jun ley chi' vin̈ d'a vin̈aj Hatac chi', yic sch'ox vin̈ d'a ix Ester chi' yic syojtaquejel ix yuj tas van yuji d'a chon̈ab' Susa chi'. Ix yalanpaxb'at vin̈aj Mardoqueo chi' to stevi ix d'a vin̈ rey, tope val syal yec'b'at jun ley chi' d'a yib'an̈ eb' yetchon̈ab' ix chi'.

9 Ix lajvi chi', ix paxta vin̈aj Hatac chi', ix ul yalan vin̈ d'a ix Ester chi' masanil tas ix yalcot vin̈aj Mardoqueo chi'. 10 Ix schecanxib'at vin̈aj Hatac chi' ix yic b'at yalxi vin̈ d'a vin̈aj Mardoqueo chi' icha tic: 11 Masanil mach ayoch schecab'oc vin̈ rey yed' masanil chon̈ab' ayoch d'a yol smacb'en vin̈, yojtac eb' to ay jun ley tz'alani tato ay mach tz'och d'a yol sti' b'aj ay vin̈ rey d'a spalacio, tato man̈ avtab'iloc yuj vin̈ rey chi', b'en̈ej schami, taxon̈ej vinac ma ix. An̈ej b'ian tato syic'q'ue sc'ococh vin̈ rey chi', aton jun nab'a oro, sch'oxanelta vin̈ d'ay, a jun chi' max chamlaj. A in tic, ayxo jun ujal max in avtaj yuj vin̈ rey chi', xchib'at ix.

12 Ix yalan vin̈aj Hatac d'a vin̈aj Mardoqueo chi' masanil tas ix yal ix Ester chi'. 13 Yuj chi' ix spacanxi vin̈ tas ix yal ix chi': Man̈ a nalaj to yujn̈ej to ayach ec' d'a spalacio vin̈ rey chi' ol ach colchajoc yacb'an masanil eb' quetchon̈ab' ol cham eb'. 14 Tope yuj jun sjavi d'a quib'an̈ tic jun, yuj chi' ix ach sic'chajoch reinail, yic tzon̈ a colani. Palta tato malaj tas ol al ticnaic, b'ajam ol cot junoc mach ol on̈ colanoc, palta a ach tic ol ach satel yed' masanil eb' a c'ab'oc, xchib'at vin̈.

15 Ix yalanxib'at ix Ester chi' d'a vin̈ icha tic: 16 Ixic, molb'ej masanil eb' quetchon̈ab' cajan d'a chon̈ab' Susa tic, tzex och d'a tzec'ojc'olal vuuj, malaj jab'oc tas tze va'a, malaj pax tas tzeyuq'uej oxeoc c'ual oxeoc ac'val. Ol och pax eb' ix tzin ac'an servil d'a tzec'ojc'olal ved'oc. Ol lajvoc chi', ol in b'at vil vin̈ rey chi', vach'chom man̈ ichocta' yalan ley. Taxon̈ej tzin cham jun, chamoc in ocab'i, xchib'at ix.

17 Ix sc'anab'ajej vin̈aj Mardoqueo chi' masanil tas ix yal ix chi'.

5

Ix c'och ix Ester d'a yichan̈ vin̈ rey

1 Axo yic ix lajviec' oxe' c'ual chi', ix sb'oan sb'a ix Ester chi', ix yac'anoch spichul ix yic sreinail. Ix lajvi chi' ix c'och ix d'a jun amac' ay d'a sti' jun yed'tal vin̈ rey chi', b'aj c'ojanem vin̈ d'a sc'ojnub' yic sreyal. 2 Ayic ix yilanelta vin̈ to ayec' ix d'a stielta chi', ix sch'oxan vin̈ to stzalaj vin̈ yed' ix, ix yac'anelta sc'ococh vin̈ nab'a oro. Ix ochc'och ix, ix och yub'yub' ix d'a sn̈i' q'uen c'ococh chi'. 3 Ix sc'anb'an vin̈ d'a ix icha tic:

—¿Tas tzach ic'an reina Ester? ¿Tas tza nib'ej? Tato tza nib'ej tza c'an nan̈aloc in macb'en tic, syal vac'an d'ayach, xchi vin̈ d'a ix. Ix tac'vi ix icha tic:

4 —Mamin rey, tato syal a c'ool, ay jun nivan vael ix vac' b'ochajoc to tzach cot vael ticnaic yed' vin̈aj Amán, yujto nivan elc'och d'a yol in sat, xchi ix. Ix yalan vin̈ icha tic:

5 —Avtejeccot vin̈aj Amán d'a elan̈chamel to sc'anab'ajaj masanil tas snib'ej ix reina Ester tic, xchi vin̈.

Yuj chi' ix b'at vin̈ rey yed' vin̈aj Amán d'a jun nivan vael ix sb'o ix Ester chi'. 6 Ayic van yuc'an vino eb', ix yalan vin̈ rey chi' d'a ix icha tic:

—C'an masanil tas tza nib'ej d'ayin, ol vac' d'ayach, vach'chom tza c'an nan̈aloc in macb'en tic, syal vac'an d'ayach, xchi vin̈.

7 Ix yalan ix d'a vin̈ icha tic:

—Mamin rey, a val tas tzin nib'ej tzin c'an d'ayach aton tic: 8 Tato yel xajan in uuj, tato b'ecan a c'ol ac'an tas tzin c'ana', schaocab' a c'ol a cotxi vael q'uic'an yed' vin̈aj Amán tic. Ol in chec b'ochaj junocxo vael, yujto te nivan elc'och d'a yol in sat. Ato q'uic'an chi' sval d'ayach tas tzin nib'ej, xchi ix.

Snib'ej vin̈aj Amán smilcham‘R’vin̈aj Mardoqueo

9 Ix te tzalaj vin̈aj Amán ayic ix elta vin̈ b'aj ix och vael chi', palta ayic ix yilan vin̈ to ayec' vin̈aj Mardoqueo d'a sti' spalacio vin̈ rey chi', ix te cot yoval vin̈ yujto ayic ix ec' vin̈ ta', maj q'uelaj lin̈an vin̈aj Mardoqueo chi', maj empax n̈ojan vin̈. 10 A d'a jun rato chi' maj sch'oxel-laj schichonc'olal vin̈ chi'. Axo yic ix c'och vin̈ d'a spat, ix yavtancot juntzan̈ eb' yamigo vin̈, ix yavtanpaxcot ix yetb'eyum vin̈, aton ix Zeres. 11 Ix och ijan vin̈ yic'anchaan̈ sb'a, ix yalan jantac sb'eyumal vin̈ d'a eb', tzijtum pax yuninal vin̈. Ix yalanpax vin̈ to ix sic'chajelta vin̈ yuj vin̈ rey d'a scal juntzan̈xo eb' vin̈ ayoch yajalil yed'oc, ix ac'chajoch vin̈ yajaliloc juntzan̈ eb' vin̈ chi'. 12 Ix yalanxi vin̈ icha tic:

—An̈ejtona' a inn̈ej ix in avtajb'at vael yed' vin̈ rey d'a jun nivan vael yuj ix reina Ester. Avtab'il in pax vael yed' vin̈ rey chi' q'uic'an d'a junxo nivan vael syac' ix d'a vin̈ rey chi'. 13 Palta ayic svilanoch jun vin̈ israel scuchan Mardoqueo c'ojanem d'a sti' spalacio vin̈ rey chi', masanil juntzan̈ tas ay d'ayin tic, man̈xa jab'oc yelc'och d'a yol in sat, xchi vin̈.

14 Yuj chi' ix yal ix yetb'eyum vin̈ chi' yed' eb' yamigo vin̈ chi' icha tic:

—Ac' b'ochajem junoc te te' jun ch'an̈il tz'ajq'ue steel. Tza c'anan d'a vin̈ rey chi', axo q'uic'an q'uin̈ib'al sq'ue d'un̈an vin̈aj Mardoqueo chi' d'a te', yic vach' tzalajc'olal tzach b'at d'a jun nivan vael yed' vin̈ rey chi', man̈xa jab'oc tas tza na'a, xchi eb'.

A jun pensar chi' ix scha sc'ol vin̈aj Amán chi', ix schecan vin̈ b'ojoc jun te te' chi'.

6

Ix ic'jichaan̈ vin̈aj Mardoqueo

1 A val d'a jun ac'val chi', maj ochlaj svayan̈ vin̈ rey chi', yuj chi' ix yal vin̈ to tz'ic'chajcot juntzan̈ b'aj tz'ib'ab'il yab'ixal tastac ujinac d'a yol smacb'en vin̈ chi', ix avtaj yab' vin̈. 2 Ix ilchaj b'aj syala' to a vin̈aj Mardoqueo ix alani tas yalnac vin̈aj Bigtán yed' vin̈aj Teres, stan̈vumal sti' spalacio vin̈ rey chi'. Ix sna eb' vin̈ tas syutej smilancham vin̈aj rey Asuero chi'. 3 Yuj chi' ix sc'anb'ej vin̈ rey chi' d'a eb' vin̈ ayoch yopisio yuj vin̈:

—¿Tas ac'b'il yed' tas utajnac vin̈aj Mardoqueo yuj jun tas sc'ulejnac vin̈ tic? xchi vin̈. Ix tac'vi eb' vin̈:

—Malaj val jab'oc tas ac'b'il d'a vin̈, xchi eb' vin̈.

4 Ix yalan vin̈ rey chi' icha tic:

—¿Mach jun ayec' d'a yamaq'uil palacio tic? Ixiquec eyila', xchi vin̈. A val ta' van sjavi vin̈aj Amán yic tzul sc'anan vin̈ d'a vin̈ rey chi' to tz'ac'chajq'ue locan vin̈aj Mardoqueo d'a jun te te' toxo ix schec b'ojoc vin̈.

5 Yuj chi' ix yal eb' vin̈ schecab' vin̈ rey chi':

—A vin̈aj Amán ayeq'ui, xchi eb' vin̈.

—Ix yalan vin̈ rey chi' to tz'avtajoch vin̈ b'aj ayec' vin̈ chi'.

6 Ix och vin̈aj Amán chi' b'ian, ix sc'anb'an vin̈ rey chi' d'a vin̈ icha tic:

—¿Tas smoj tz'utaj junoc vin̈ vinac, tato tzin nib'ej svic'chaan̈ vin̈? xchi vin̈.

Ix snaan vin̈aj Amán chi' d'a spensar icha tic: ¿Machto val junoc ol yic'chaan̈ vin̈ rey tic? A inn̈ej toni, xchi vin̈. 7 Yuj chi' ix tac'vi vin̈ icha tic:

—Mamin rey, a val tas smoj tz'utaj junoc vinac chi', 8 to tz'ic'chajcot junoc a pichul tza c'an d'a opisio tic yed' noc' a chej tza c'antaxoni. Axo d'a sjolom noc' tz'ac'chajq'ue junoc yelvanub' icha corona, a sch'oxani to ic noc'. 9 Axo jun a pichul chi' yed' noc' chej chi' tz'ac'chaj d'a junoc eb' vin̈ yajal to nivan yelc'och yopisio tic, syac'anoch a pichul jun vin̈ tza nib'ej tzic'chaan̈ chi'. Tz'ac'chajq'ue vin̈ d'a yib'an̈ noc' a chej chi', slajvi chi' squetzchaj noc' d'a yalan̈ vin̈ d'a yoltac calle yed' d'a parque. Syalan vin̈ quetzjinac noc' chi' icha tic: Ichaton tic tz'aj yic'jichaan̈ junoc vin̈ vinac snib'ej vin̈ rey syic'chaan̈, xchiocab'i, xchi vin̈aj Amán chi'.

10 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Amán chi' icha tic:

—Ixic d'a elan̈chamel, ic'b'at c'apac in pichul chi' yed' noc' in chej chi', icha val ix aj alan chi', icha val chi' tzutej a b'oan vin̈aj Mardoqueo vin̈ israel, aton vin̈ c'ojanem d'a sti' in palacio tic. Malajocab' junoc tas ix al chi' to max a c'ulej, xchi vin̈.

11 Yuj chi' ix yic'b'at c'apac pichul chi' vin̈aj Amán chi' yed' noc' chej chi', ix yac'anoch vin̈ d'a vin̈aj Mardoqueo chi'. Ix squetzan noc' chej chi' vin̈ d'a yalan̈ vin̈, ix ec' vin̈ d'a yoltac calle yed' d'a parque, ix yalan vin̈ icha tic: Ichaton tic tz'aj yic'jichaan̈ junoc mach to snib'ej vin̈ rey syic'chaan̈, xchi vin̈.

12 Ayic ix lajvi yic'jiec' vin̈aj Mardoqueo chi' yuj vin̈, ix b'at vin̈ yac'xican vin̈ d'a sti' spalacio vin̈ rey chi', axo vin̈ elan̈chamel ix paxcan vin̈ d'a spat. Te cusc'olal ix aj vin̈, ix smacan sat vin̈ yuj q'uixvelal. 13 Ix yalan vin̈ d'a ix yetb'eyum yed' d'a eb' yamigo masanil tas ix utaj vin̈ chi', yuj chi' ix yal eb' icha tic:

—A vin̈aj Mardoqueo chi', israel vin̈, yuj chi' van slajviem opisio tic d'a spatic vin̈. Man̈ ol ac'laj ganar vin̈, palta to a vin̈ ol ach ac'an ganar, xchi eb'.

14 Manto lajvi yalan eb' icha chi', ix c'och eb' vin̈ schecab' vin̈ rey chi' d'a elan̈chamel yic tz'ic'jib'at vin̈aj Amán chi' d'a jun nivan vael ix schec b'ojoc ix Ester chi'.

7

Ix och chamel d'a yib'an̈ vin̈aj Amán

1 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈ rey yed' vin̈aj Amán chi' d'a jun nivan vael chi'. 2 Axo yic van yuc'an vino eb' vin̈, ix yalan vin̈ rey chi' d'a ix Ester chi' icha tic:

—C'an tas tza nib'ej d'ayin, ol vac' d'ayach, vach'chom a nan̈aloc in macb'en tic tza c'ana', xchi vin̈.

3 Ix tac'vi ix Ester chi' icha tic:

—Mamin rey, tato vach' in d'a yol a sat, tato scha a c'ool tas tzin c'an d'ayach, an̈ej val tas tzin c'an d'ayach to max in a cha miljocchamoc, max champaxlaj eb' vetchon̈ab'. 4 Yujto a in tic yed' eb' vetchon̈ab' chi', ix on̈ chon̈chaji yic tzon̈ satjiel d'a juneln̈ej. Comonoc val ton̈ej on̈ chon̈chajb'at checab'oc, tato icha chi' tecan man̈ smojoc to sviq'uec' a tiempo, ocxo jun, to ol on̈ satjoquel d'a juneln̈ej, xchi ix.

5 Ix sc'anb'an vin̈aj rey Asuero chi' icha tic:

—¿Mach jun chi'? ¿B'ajtil ay jun mach snaan jun tzal chi'? xchi vin̈.

6 Ix yalan ix icha tic:

—A vin̈ ajc'ol chuc spensar chi', aton vin̈aj Amán tic, xchi ix.

A val yic ix yab'an jun lolonel vin̈aj Amán chi', sacxon̈ej ix aj yilji sat vin̈ yuj xivelal d'a yichan̈ vin̈ rey yed' d'a yichan̈ ix reina Ester chi'. 7 Ix q'ue van vin̈ rey chi', ix te cot yoval vin̈, ix elta vin̈ d'a yol pat b'aj van sva eb' chi'. Ix el vin̈ b'aj ay yamaq'uil spalacio. Palta axo vin̈aj Amán chi', ix yilan vin̈ to van yac'jioch chamel d'a yib'an̈ vin̈, ix cann̈ej vin̈ b'aj ix va eb' chi', ix tevioch vin̈ d'a ix reina Ester chi' to tz'ac'ji nivanc'olal vin̈ yuj ix. 8 Ayic ix ochxic'och vin̈ rey b'aj ix va chi', ix yilan vin̈ to cumanem vin̈aj Amán chi' d'a stz'ey b'aj c'ojanem ix reina chi'. Ix yalan vin̈ rey chi' icha tic:

—¿Tom tza nib'ej tzixtej ix reina d'a vichan̈ d'a yol in pat tic? xchi vin̈.

Ayic ix yalan juntzan̈ lolonel vin̈ rey chi', elan̈chamel ix macchaj sat vin̈aj Amán chi' yuj eb' vin̈ schecab' vin̈ rey chi'. 9 Ix yalan jun vin̈ checab' scuchan Harbona icha tic:

—Mamin rey, a d'a spat vin̈aj Amán tic, ix yac' b'ochajem jun te te' vin̈ jun ch'an̈il ix ajq'ue steel. Ata' ol q'ue locan vin̈aj Mardoqueo yuj vin̈ yalani, aton vin̈ sc'ulejnac jun tas vach' d'ayach, xchi vin̈.

—Aq'uecq'ue locan vin̈aj Amán tic d'a jun te te' chi', xchi vin̈ rey chi'.

10 Yuj chi' ix q'ue locan vin̈aj Amán chi' d'a te', aton te' ix sb'oq'ue vin̈ yuj vin̈aj Mardoqueo yalani. Icha chi' ix aj sicb'i yoval sc'ol vin̈ rey chi'.

8

Jun ley ix alchaj yuj svach'iloc eb' israel

1 A d'a jun c'u chi', masanil tas ay d'a vin̈aj Amán, vin̈ ajc'ol yajoch d'a eb' israel, ix yac' vin̈ rey chi' d'a ix Ester. Axo vin̈aj Mardoqueo chi', nivan yopisio vin̈ ix ac'ji yuj vin̈ rey chi', yujto toxo ix yal ix Ester chi' to te ayto yuj sb'a ix yed' vin̈. 2 Ix lajvi chi', ix yic'anel q'uen scolc'ab' vin̈ rey chi', q'uen ix ic'chajec' d'a vin̈aj Amán, ix yac'anoch q'uen vin̈ d'a vin̈aj Mardoqueo chi'. Axo masanil tas ay d'a vin̈aj Amán ac'b'il d'a ix Ester chi', ix ac'jioch d'a yol sc'ab' vin̈aj Mardoqueo chi'. 3 Ix lajvi chi' ix c'ochxi ix Ester d'a yichan̈ vin̈ rey chi'. Ix em cuman ix, ix och ijan ix yoq'ui. Ix tevi ix to tz'ic'jiel yopisio jun ley te chuc ix sb'o vin̈aj Amán chi'. Ix yalan ix to max elc'och tas syal jun ley chi' d'a eb' israel. 4 Ix yac'anelta sc'ococh vin̈ rey chi' nab'a oro d'a ix, ix q'ue lin̈an ix d'a yichan̈ vin̈. 5 Ix yalan ix icha tic:

—Mamin rey, tato vach' in d'a yol a sat, tato vach' tas tzin c'an tic tzab'i, tato d'a val yel xajan in uuj, comonoc tzac' tz'ib'chajb'at junocxo ley yic tz'el yopisio tas syal jun ley ix yac'b'at vin̈aj Amán yuninal vin̈aj Hamedata yin̈tilal vin̈aj Agag d'a masanil yol a macb'en b'aj syala' to satjiel masanil eb' vetchon̈ab'. 6 Man̈ ol techaj vuj vilan tas ol javoc d'a yib'an̈ masanil eb' vetchon̈ab' yuj tas ol aj co satjieli, xchi ix.

7 Ix yalan vin̈aj rey Asuero chi' d'a ix yed' d'a vin̈aj Mardoqueo chi' icha tic:

—A vin̈aj Amán chi' locanxoq'ue vin̈ d'a te te', yujto chuc tas ix snachaan̈ vin̈ d'a spatic eb' eyetchon̈ab'. Masanil tas ay d'a vin̈, toxo ix vac' d'ayach. 8 A ticnaic tz'ib'ejb'at icha tas tze na yuj svach'iloc masanil eb' eyetchon̈ab' chi'. Tzeyac'anoch in b'i yed' in sello d'ay.

Yujto a junoc ley b'aj ayoch in b'i yed' in sello d'ay, maxtzac yal-laj yeq'ui, xchi vin̈.

9 Elan̈chamel ix avtaj eb' vin̈ stz'ib'um vin̈ rey chi', ayic 23 yoch yoxil uj scuch Siván. Masanil tas ix yal vin̈aj Mardoqueo chi' ix tz'ib'chajb'at d'a masanil eb' israel, d'a eb' vin̈ yajal, d'a eb' vin̈ yajalil eb' soldado, d'a masanil eb' vin̈ yajal yaj d'a 127 macan̈il yaj smacb'en vin̈ rey chi', scotto d'a India masanto sc'och d'a Etiopía. Ix tz'ib'chajb'at d'a sti' yed' d'a sletra junjun chon̈ab' yed' d'a sti' eb' israel. 10 Ix ochpax sello vin̈aj rey Asuero d'ay yic scheclaji to a vin̈ tz'alani. A eb' ix b'at spuc jun ley chi', a d'a yib'an̈ noc' chej jelan sb'eyi, aton noc' schej vin̈ rey ayec' d'a yed'tal, ata' ix q'ue eb'. 11 A d'a jun ley ix yalb'at vin̈ rey chi', yaln̈ej tas chon̈ab'il b'aj ayec' eb' israel chi', syal smolb'an sb'a eb' yic scolan sb'a eb'. Tato ay eb' ajc'ol yaln̈ej tas chon̈ab'il sc'och d'a eb' yed' syamc'ab' yic oval, syal satanel eb' ajc'ol chi' eb'. Yed' pax yetb'eyum yed' yalyuninal eb' ajc'ol chi' syal satanel eb'. Syic'ancanec' eb' tas ay d'a eb' ajc'ol chi'. 12 A juntzan̈ tic, junn̈ej c'ual tz'aj sb'o d'a masanil yol smacb'en vin̈aj rey Asuero chi', aton d'a jun c'u chequel yajcan d'a 13 yoch slajchavil uj scuch Adar. 13 A scopiail jun ley chi', yovalil spucax d'a junjun macan̈il yaj smacb'en vin̈ rey chi', yovalil tz'alchajel d'a scal masanil chon̈ab' yujto ley yaji, yic vach' a d'a jun c'u chi', masanil eb' israel chi' syac' lista sb'a eb' yic spacan sb'a eb' d'a eb' ajc'ol chi'. 14 A eb' vin̈ ix b'at yal jun ley chi', elan̈chamel ix checjib'at eb' vin̈ yuj vin̈ rey chi', ix q'ue eb' vin̈ d'a yib'an̈ noc' schej vin̈. Ix alchajpaxel jun ley chi' d'a chon̈ab' Susa chi', b'ab'el chon̈ab' yaj d'a yol smacb'en vin̈ rey chi'.

15 Ayic ix elta vin̈aj Mardoqueo d'a sdespacho vin̈ rey chi', ayoch spichul vin̈ yic yopisio yuuj, q'uic'mutz'inac yed' sacsac yilji. Ayq'ue jun nivan corona nab'a oro d'a sjolom vin̈, ayoch jun xotil vin̈ nab'a lino q'uic'mutz'inac yilji. Masanil eb' anima ay d'a chon̈ab' Susa chi', ix avajq'ue eb' yuj tzalajc'olal. 16 Yuj chi' a eb' israel ix el lenaj ix yil eb', ix te tzalaj eb', yujto ix ic'jichaan̈ eb' ix yab'i. 17 Ayic ix c'och jun ley chi' d'a masanil lugar yed' d'a junjun chon̈ab', masanil eb' israel ix te tzalaji. Ix yac'anoch jun q'uin̈ eb', ix va eb'. Tzijtum eb' anima d'a junjun chon̈ab' ix yac'och sb'a israelal yed' eb', yujto xiv eb' d'a eb' israel chi'.

9

Ix ac'ji ganar eb' yajc'ol eb' israel

1 Ayic 13 yoch slajchavil uj scuch Adar, aton jun c'u chi' chequel yaji yic tz'elc'och tas syal jun ley alb'ilel yuj vin̈ rey chi', aton d'a jun c'ual chi' satjiel eb' israel yuj eb' ajc'ol chi' yalani. Axo ix aji, maj elc'ochlaj icha chi', palta to a eb' ajc'ol chi' ix ac'ji ganar yuj eb' israel chi'. 2 A d'a masanil yol smacb'en vin̈aj rey Asuero chi', ix smolb'ej sb'a masanil eb' israel d'a junjun chon̈ab' b'ajtac ay eb'. Ix syamanoch eb' yac'an oval yed' eb' ix snib'ej satanel eb' chi'. Man̈xa junoc mach ix stec'b'ej sb'a d'a yichan̈ eb' israel chi', yujto toxo ix och xivc'olal d'a scal eb' anima smasanil. 3 Masanil eb' vin̈ nivac yajal ay d'a junjun macan̈ smacb'en vin̈ rey chi' yed' eb' vin̈ nivac yopisio, ix yac'och sb'a eb' vin̈ yed' eb' israel, yujto ix te xiv eb' vin̈ d'a vin̈aj Mardoqueo chi', 4 yujto te nivan yopisio vin̈ d'a spalacio vin̈ rey chi'. A sb'inajnaquil vin̈ ix te pucax d'a masanil chon̈ab', yujto d'a junjun c'u ste nivanb'i yopisio vin̈ chi'. 5 Ix miljicham eb' ajc'ol chi' d'a q'uen espada yuj eb' israel chi'. Ix satjiel eb' smasanil, ix sc'ulej eb' israel chi' icha val tas snib'ej. 6-10 A d'a chon̈ab' Susa chi', ay 500 eb' vin̈ vinac ix miljicham yuj eb' israel chi', palta malaj val jab'oc tastac ay d'a eb' vin̈ ix cham chi' ix yiq'uec' eb'. A d'a scal eb' vin̈ ix cham chi', ix cham eb' vin̈ tic: Vin̈aj Parsandata, vin̈aj Dalfón, vin̈aj Aspata, vin̈aj Porata, vin̈aj Adalías, vin̈aj Aridata, vin̈aj Parmasta, vin̈aj Arisai, vin̈aj Aridai yed' vin̈aj Vaizata. A vin̈aj Amán ajc'ol d'a eb' israel, vin̈ yuninal vin̈aj Hamedata, a vin̈ ay yuninal eb' vin̈ slajun̈van̈il.

11 A d'a jun c'u chi', ayic ix yab'an vin̈ rey jantac sb'isul eb' anima ix cham d'a chon̈ab' Susa chi', aton b'aj cajan vin̈, 12 ix yalan vin̈ d'a ix reina Ester icha tic:

—A eb' etchon̈ab' toxo ix smilcham 500 eb' vin̈ vinac eb' yed' lajun̈van̈ eb' vin̈ yuninal vin̈aj Amán d'a chon̈ab' Susa tic. Ocxom pax d'a juntzan̈xo chon̈ab' d'a yol in macb'en tic, jantac am tas ix uji. Al d'ayin tasto tza nib'ej, ol vac' d'ayach, xchi vin̈.

13 Ix tac'vi ix Ester chi' icha tic:

—Mamin rey, tato syal a c'ool, tzala' to a q'uic'an sc'ulejxi eb' vetchon̈ab' d'a chon̈ab' Susa tic icha tas ix sc'ulej eb' ticnaic icha yalan a ley. Tzalan paxi to sq'ue locan snivanil lajun̈van̈ eb' vin̈ yuninal vin̈aj Amán chi' d'a te te', xchi ix.

14 Ix yalan vin̈ rey to sc'ulaj icha chi'. Ix alchajel jun ley chi' d'a masanil yol chon̈ab' Susa chi'. Ix q'ue locan snivanil lajun̈van̈ eb' yuninal vin̈aj Amán chi'.

15 Masanil eb' israel cajan d'a chon̈ab' Susa chi', ix smolb'ejxi sb'a eb' ayic 14 yoch uj scuch Adar, ix smilancham 300 xo eb' vin̈ vinac eb', palta malaj jab'oc tas ay d'a eb' anima chi' ix yiq'uec' eb'. 16-17 Masanil eb' israel cajan d'a juntzan̈xo chon̈ab' d'a smacb'en vin̈ rey chi', ix smolb'ejpax sb'a eb' ayic 13 yoch uj chi', yic scolan sb'a eb' d'a eb' ajc'ol chi'. 75 mil eb' ajc'ol chi' ix smilcham eb', palta malaj jab'oc tas ay d'a eb' ix yiq'uec' eb'. Ayic 14 yoch uj chi', ix och vaan eb' smilancham eb' anima chi', ix yac'anoch q'uin̈ eb' yed' nivac vael d'a tzalajc'olal.

18 Axo eb' israel cajan d'a chon̈ab' Susa chi', ix smolb'ejpax sb'a eb' yic scolan sb'a eb' d'a 13 yoch uj yed' d'a 14, axo d'a 15 ix och vaan eb' smilancham eb' anima chi', ix yac'anoch q'uin̈ eb' yed' nivac vael d'a tzalajc'olal. 19 Axo pax eb' israel cajan d'a juntzan̈xo chon̈ab' yed' d'a juntzan̈ aldea malaj smuroal, a d'a 14 yoch uj scuch Adar, ata' ix yac'och q'uin̈ eb' d'a tzalajc'olal, ix sian vael eb' d'ay junjun.

A q'uin̈ yic Purim

20 Ix schecan tz'ib'chaj masanil juntzan̈ tas ix uji tic vin̈aj Mardoqueo, ix schecan vin̈ to tz'ac'chajb'at d'a masanil eb' yetisraelal vin̈ cajan d'a masanil yol smacb'en vin̈aj rey Asuero chi', eb' cajan d'a slac'anil yed' eb' cajan d'a najat. 21 Ix yalanb'at vin̈ to d'a 14 yed' d'a 15 yoch uj Adar d'a junjun ab'il, yovalil tz'och q'uin̈, 22 yujto a d'a juntzan̈ c'ual chi' a eb' israel ix satanel eb' yajc'ool. A val d'a jun uj chi', a scusc'olal eb' yed' yoq'uelc'olal, ix meltzajcanoch d'a tzalajc'olal. Yuj chi' a d'a jun c'u chi' ix yac'och q'uin̈ eb' yed' nivac vael, ix laj sian vael eb' d'ay junjun, ix yac'an scolval eb' d'a eb' meb'a'. 23 A jun ley ix schec tz'ib'chaj vin̈aj Mardoqueo chi', ix ochcan sb'eyb'aloc eb' israel chi'. 24 Yujto a vin̈aj Amán ajc'ol d'a eb' israel chi', ix yac'och suerte vin̈ d'a yib'an̈ eb' tas c'ual satjiel eb' smasanil, 25 palta yujto ix b'at tevi ix Ester d'a vin̈ rey, yuj chi' ix yaq'uelta jun ley vin̈ to a masanil chucal ix sna vin̈aj Amán chi' sc'ulej d'a eb' israel chi', a d'a yib'an̈ vin̈ smeltzajcani. Yuj chi' ix ac'jiq'ue locan vin̈ yed' eb' yuninal d'a te te'. 26 Yuj chi' a juntzan̈ c'ual chi' ix scuchcan Purim. A jun lolonel chi' syalelc'ochi, juntzan̈ tastac sc'an eb' d'a suerteal.

Icha syal tas ix tz'ib'ejb'at vin̈aj Mardoqueo chi' yed' tas ix sc'ulej eb', 27 a ix sb'eyb'alej eb' israel chi' yed' yin̈tilal yed' pax masanil eb' syac'och sb'a israelal. Yovalil syac'och chab' c'ual q'uin̈ chi' eb' d'a junjun ab'il, icha sc'ual ix aj yalchajcani. 28 Icha chi' ix ajcani yic snachajcot yuj eb' yin̈tilal Israel d'a junjun macan̈ smacb'en vin̈ rey yed' d'a junjun chon̈ab' to yovalil snacot eb', syac'anoch q'uin̈ eb' yic Purim d'a sc'ual ix checlajcan chi' d'a masanil tiempo. 29 Axo ix reina Ester yisilcan vin̈aj Abihail yed' vin̈aj Mardoqueo vin̈ israel, a d'a sb'i yopisio eb' chi', ix schec eb' tz'ib'chajb'at yuj q'uin̈ yic Purim chi', yic svach' ac'chajoch yip jun ix schec b'ab'laj tz'ib'chajb'at eb'. 30 Ix schecan eb' pucchajb'at d'a masanil eb' yetisraelal eb' cajan d'a 127 macan̈ yaj smacb'en vin̈aj rey Asuero chi'. Ix ac'jib'at stzatzil sc'ol eb' yetisraelal eb' chi' yuuj. 31 Ix lajvi chi', ix alchaji to yovalil tz'och q'uin̈ yic Purim d'a sc'ual chequelxo ix ajcani, icha val ix yutej vin̈aj Mardoqueo yed' ix reina Ester chi' yalani. Yovalil sc'anab'ajej eb' yed' pax yin̈tilal eb' yic snachajcot tzec'ojc'olal yed' cusc'olal. 32 A jun checnab'il ix yac' ix Ester chi', a tz'alani tas tz'aj yoch q'uin̈ chi'. A jun tic ix schec ix tz'ib'chajcani.

10

Snivanil yelc'och vin̈aj Mardoqueo

1 Ix yac'och q'uen tumin vin̈aj rey Asuero d'a yib'an̈ masanil eb' anima, aton eb' ay d'a yol smacb'en vin̈ masanto eb' cajan d'a stitac a' mar, yic syac' q'uen eb' d'a vin̈. 2 Masanil sjelanil vin̈ rey chi' yed' yopisio yed' yab'ixal tas val yutejnac vin̈ yac'an nivac opisio d'a vin̈aj Mardoqueo, tz'ib'ab'ilcan b'aj aycan yab'ixal tastac ujinac d'a yol smacb'en Media yed' Persia. 3 A vin̈aj Mardoqueo chi', ix ochcan vin̈ schab'il yajalil d'a vin̈aj rey Asuero chi'. Te nivan ix aj yelc'och vin̈ d'a scal eb' yetisraelal. Te xajan ix ilji vin̈ yuj eb' yetchon̈ab' chi', yujto ix sayjiec' svach'il eb' yuj vin̈, ix yac'an val yip vin̈ yic vach' tzalajc'olal yed' junc'olal tz'aj eb'.

JOB

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

A Ch'an̈ Libro

JOB

Job sb'i jun libro tic, yujto a d'ay tz'ib'ab'ilcan yab'ixal jun vin̈ scuchan Job. A vin̈aj Job chi' te vach' sb'eyb'al vin̈, te b'eyum pax vin̈, man̈ jantacoc yuninal vin̈ yed' yisil, nivan yelc'och vin̈ d'a scal eb' sc'ab'yoc. Palta axo ix aji, ix javi juntzan̈ nivac yaelal d'a yib'an̈ vin̈. Junn̈ej c'ual ix lajviel masanil tastac ay d'a vin̈. Ix laj cham eb' yuninal vin̈ yed' eb' ix yisil chi'. Ix lajvi chi' ix och val jun yab'il d'a snivanil vin̈, aton tic syalcot capítulo 1 yed' 2.

Axo d'a capítulo 3 masanto d'a capítulo 37, syalcot tas ix aj stelan sb'a vin̈aj Job yed' juntzan̈ eb' vin̈ yamigo. A snaan juntzan̈ eb' vin̈ yamigo vin̈ chi' to sc'och eb' vin̈ yac' snivanil sc'ol vin̈, palta axo ix aji ton̈ej stelaj sb'a eb' vin̈ yed' vin̈. A snaan eb' vin̈ yamigo vin̈ chi' to yuj smul vin̈ sjavi juntzan̈ yaelal d'a yib'an̈ vin̈ yuj Dios. Palta ix yalan vin̈ to vach' sb'eyb'al vin̈, te tojol spensar vin̈. Max schalaj yab' eb' vin̈ yamigo vin̈ chi', a yalan eb' vin̈ to ay val smul vin̈ sc'ub'ejeli.

Yuj chi' stec'b'ej val sb'a vin̈aj Job chi' yalani to man̈ yujoc smul vin̈ icha chi' sjavi d'a yib'an̈ vin̈. Ix sc'anan vin̈ d'a Dios to syab' tas syal vin̈, yujto man̈ smojoc tz'ac'ji juntzan̈ yaelal chi' d'a vin̈. Yuj chi' snib'ej vin̈ to sch'oxel Dios d'a yichan̈ eb' anima, to yel vach' sb'eyb'al vin̈, ayn̈ejoch sc'ol vin̈ d'a Dios. Axo ix aji, ix lolon Dios d'a vin̈, ix syamanoch sc'anb'an juntzan̈ tastac d'a vin̈, yic syojtaquejel vin̈ to te ay spoder Dios, te jelan, tojol syutej sch'olb'itan yaln̈ej tastac. Ata' ix nachajel yuj vin̈ to ay juntzan̈ tas ya ix yal vin̈ d'a Dios. A d'a capítulo 38 versículo 1 masanto d'a capítulo 42 versículo 6 tz'ilchaj juntzan̈ tic.

Axo d'a capítulo 42 versículo 7 masanto d'a versículo 17, ata' syalcoti to ix sna sb'a vin̈aj Job chi' yuj tas ix yala', ix b'oxi pax sc'ol vin̈. Man̈xo jantacoc tastac ix ajxi d'a vin̈, ec'b'alto pax ix ajxi d'a yichan̈ juntzan̈ satnaquel d'a vin̈ chi'. Ix tumaj juntzan̈ eb' vin̈ yamigo vin̈ chi' yuj Dios, yujto maj nachajel yuj eb' vin̈ tas yuj sjavi juntzan̈ nivac yaelal d'a yib'an̈ vin̈. Palta a vin̈aj Job chi' yojtac vin̈ sic'lab'il to te nivan yelc'och Dios d'a yib'an̈ masanil sc'ayb'ub'al eb' anima sc'ayb'ej d'a yol yico'.

1

A yaelal ix javi d'a yib'an̈ vin̈aj Job

1 A d'a yol smacb'en Uz ec'nac jun vin̈ vinac scuchan Job. Te tojol spensar vin̈, te vach' sb'eyb'al vin̈, te ay yelc'och Dios d'a sat vin̈. Sya'ilej val sb'a vin̈, max yac'och sb'a vin̈ d'a scal chucal. 2 A vin̈aj Job chi' ay ucvan̈ yuninal vin̈ yed' oxvan̈ yisil. 3 Ay 7 mil noc' scalnel vin̈, 3 mil noc' scamello vin̈, 500 moj noc' vacax smunlaji yed' 500 noc' b'uru. Man̈ jantacoc eb' schecab' vin̈. An̈ej val vin̈ te b'eyum d'a yichan̈ eb' cajan d'a stojolal b'aj sjavi c'u.

4 A eb' vin̈ yuninal vin̈ chi', c'ajan eb' vin̈ yoch q'uin̈ d'a spat junjun. Stzolal yec' q'uin̈ chi' d'a eb' vin̈, syavtan eb' ix oxvan̈ yanab' eb' vin̈ chi' vael yed'oc. 5 Ayic slajvi yec'chaj q'uin̈ chi' d'a eb' vin̈ d'a stzolal, tz'avtajcot eb' vin̈ yuj vin̈aj Job chi'. Ac'valto sq'ue vaan vin̈, sn̈usan silab' vin̈ yuj junjun eb' vin̈, yic sacb'itan sb'a eb' vin̈ d'a sat Dios, talaj tz'och smul eb' vin̈, syalan chuc eb' vin̈ d'a Dios d'a spensar snaan vin̈. Icha chi' sc'ulej vin̈ d'a juntac el.

Ix stelaj sb'a Dios yed' vin̈ Satanás

6 Ay jun c'u ix smolb'ej sb'a eb' ángel tz'ac'an servil Jehová d'a yichan̈ d'a satchaan̈. A d'a scal eb' chi', ix c'ochpax jun ángel ajc'ool, aton vin̈ Satanás. 7 Ix sc'anb'an Jehová d'a vin̈ Satanás chi' icha tic:

—¿B'ajtil ach coti? xchi. Ix yalan vin̈:

—In cot d'a yolyib'an̈q'uinal, yujto tzec' voymitej lum smasanil, xchi vin̈.

8 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈ icha tic:

—¿Tzam il tas yaj vin̈ in checab' aj Job? Malaj junocxo mach d'a yolyib'an̈q'uinal icha vin̈ chi', te tojol spensar vin̈, te vach' sb'eyb'al vin̈, ay velc'och d'a yol sat vin̈, sya'ilej val sb'a vin̈, max yac'och sb'a vin̈ d'a scal chucal, xchi Jehová chi'.

9 Ix tac'vi vin̈ Satanás chi' icha tic:

—Man̈ nab'an̈ejoc vach' syutej sb'a vin̈ d'a ichan̈. 10 Yujto max yal a c'ol to ay junoc mach tz'ic'anec' junoc tas d'a vin̈, ma tastac ay d'a yol spat vin̈ yed' masanil tastac ay d'a vin̈. A ach tzac'n̈ej a vach'c'olal d'a yib'an̈ masanil tastac sc'ulej vin̈, yuj chi' ec'b'al sb'isul noc' smolb'etzal noc' vin̈ yed' sb'eyumal. 11 Palta q'uinaloc a ticnaic tziq'uec' masanil tas ay d'a vin̈ chi', ol ilani tato man̈ ol yal chuc vin̈ d'ayach, xchi vin̈.

12 Ix tac'vi Jehová d'a vin̈ icha tic:

—Ichocab' ta', ol xo ila' tas tza c'ulej yed' masanil tastac ay d'a vin̈ chi', an̈ej to malaj tas tzutej snivanil vin̈, xchi.

Ix lajvi chi' ix el vin̈ Satanás chi' d'a yichan̈ Jehová.

13 Ay jun c'u, ayic van sva eb' vin̈ yuninal yed' eb' ix yisil vin̈aj Job chi' d'a spat vin̈ b'ab'el vinac, 14 ix javi jun vin̈ checab' b'aj ayec' vin̈aj Job chi', ix yalan vin̈ icha tic:

—Van co munlaj yed' noc' vacax, axo noc' b'uru van sva noc' d'a co lac'anil chi'. 15 Axo ix aji, ix javi eb' vin̈ sabeo, ix miljicancham eb' vin̈ munlajvum chi' yuj eb' vin̈. Ix yelc'anb'at noc' vacax chi' eb' vin̈. A inxon̈ej ix yal vel lemnajoc yic tzul valan ab'i, xchi vin̈.

16 Manto val lajvilaj yalan jun vin̈ chi', ix javi junxo vin̈, ix yalan vin̈ icha tic:

—Ix cot c'ac' d'a satchaan̈ yuj Dios, ix cham masanil eb' vin̈ tan̈vum calnel yed' noc' calnel chi'. A inxon̈ej ix yal vel lemnajoc yic tzul valan ab'i, xchi vin̈.

17 Manto val lajvilaj yalan junxo vin̈ chi', ix javi junxo vin̈ yoxil, ix yalan vin̈ icha tic:

—A eb' vin̈ caldeo, ox macan̈ val ix aj eb' vin̈ yac'an oval d'ayon̈. Ix smilancham masanil eb' vin̈ stan̈van noc' a camello eb' vin̈, ix yelc'anb'at noc' eb' vin̈. A inxon̈ej ix yal vel lemnajoc yic tzul valan ab'i, xchi vin̈.

18 Manto val lajvilaj yalan junxo vin̈ chi', ix javi junxo vin̈, ix yalan vin̈ icha tic:

—A eb' vin̈ uninal yed' eb' ix isil, van sva eb', syuc'an vino eb' d'a spat vin̈ b'ab'el uninal, 19 axo ix aji, ix javi jun tzijtumal ic' d'a stojolal lum taquin̈ luum. Ix em lan̈naj spat eb' uninal chi' d'a yib'an̈ yuj jun ic' chi', ix cham eb' smasanil. A inxon̈ej ix yal vel lemnajoc yic tzul valan ab'i, xchi vin̈.

20 Yuj chi' ix q'ue vaan vin̈aj Job chi', ix te cus vin̈ sic'lab'il. Ix sn̈ic'chitan spichul vin̈, ix stzucanel xil sjolom vin̈, ix em n̈ojan vin̈ ejmelal d'a Dios. 21 Ix yalan vin̈ icha tic:

—Malaj jab'oc tas ved'nac in alji d'a yolyib'an̈q'uinal tic, malaj pax jab'oc tas ol vic'b'ati ayic ol in meltzajxoc. A Jehová ix ac'an masanil tas d'ayin, an̈eja' pax tz'ic'anxieq'ui. Alchajocab' vach' lolonel d'ay, xchi vin̈.

22 Vach'chom nivan yaelal ix ec' d'a yib'an̈ vin̈aj Job chi', palta maj ochlaj smul vin̈ yujto maj yal-laj chucal vin̈ d'a spatic Dios yuj tas ix utaj chi'.

2

1 Ayic ix c'och sc'ual smolb'anxi sb'a eb' ángel tz'ac'an servil Jehová d'a yichan̈, ix c'och pax vin̈ Satanás d'a scal eb'. 2 Ix sc'anb'an Jehová chi' d'a vin̈:

—¿B'ajtil ach coti? xchi.

Ix yalan vin̈ icha tic:

—Ix in cot d'a yolyib'an̈q'uinal, yujto tzec' voymitej lum smasanil, xchi vin̈.

3 Yuj chi' ix yalan Jehová chi' d'a vin̈:

—¿Tzam il tas yaj vin̈ in checab' aj Job? Malaj val junocxo mach d'a yolyib'an̈q'uinal chi' lajan yed' vin̈. Te tojol spensar vin̈, te vach' sb'eyb'al vin̈. Ay val velc'och d'a yol sat vin̈, sya'ilej val sb'a vin̈, max yac'och sb'a vin̈ d'a scal chucal. Uuj val ix in satel masanil tastac ay d'a vin̈, palta tocval yuj chi' ix juviel spensar vin̈, xchi.

4 Ix tac'vi vin̈ Satanás chi' icha tic:

—Tato malaj tz'ic'an snivanil junoc mach, ¿toc ay tas sna'a? B'ecan sc'ol slajviel masanil tastac ay d'ay yic scolan sq'uinal. 5 Palta tato a ticnaic a d'a snivanil vin̈ chi' tzac'och junoc yaelal, ol ilani tato man̈ ol yal chuc vin̈ d'ayach, xchi vin̈.

6 Ix tac'vi Jehová chi' d'a vin̈:

—Ichocab' ta'. Olxo ila' tas tza c'ulej yed' snivanil vin̈ chi', an̈ej b'ian to malaj alan ic ic'anel sq'uinal vin̈, xchi.

7 Ix el vin̈ Satanás chi' d'a yichan̈ Jehová. Ix b'at yac'anq'ue juntzan̈ yab'il vin̈ te nivan d'a snivanil vin̈aj Job chi', schacot d'a yoc vin̈ masanto d'a sjolom vin̈. 8 Yuj chi' ix b'at em c'ojan vin̈aj Job chi' d'a scal q'uen tic'aq'uil taan̈. Ix yic'ancot jab' sti' lum chen vin̈, sjotz'anec' lum vin̈ d'ay. 9 Palta axo ix yetb'eyum vin̈ ix alan d'ay icha tic:

—¿Tom an̈eja' vach'n̈ej tzutej a pensar? Al chuc d'a Dios, tzach cham b'ian, xchi ix.

10 Ix tac'vi vin̈ icha tic:

—Ach ix, lajan val a lolon icha eb' ix ix malaj jab'oc spensar. Toxo ix co cha svach'c'olal Dios, ¿tom man̈ ol co chapax co yaelal syac'a'? xchi vin̈aj Job chi'.

Yuj chi', vach'chom ayoch syaelal vin̈, palta maj ochlaj smul vin̈ yujto malaj chuc ix yal vin̈ d'a spatic Dios.

Ix javi eb' vin̈ yamigo vin̈aj Job

11 Ay oxvan̈ eb' vin̈ yamigo vin̈aj Job chi': Aton vin̈aj Elifaz aj Temán, vin̈aj Bildad aj Súa yed' vin̈aj Zofar aj Naamat. Ayic ix yab'an specal masanil juntzan̈ yaelal ix javi d'a yib'an̈ vin̈aj Job chi' eb' vin̈, ix yac'anoch eb' vin̈ d'a sc'ol scot yac' snivanil sc'ol vin̈, yic tzul mol cus pax eb' vin̈ yuj syaelal vin̈ chi'. 12 Najatto van scot eb' vin̈, ix yilancot vin̈aj Job chi' eb' vin̈. Pural ix och sat eb' vin̈ d'a vin̈, yuj chi' ix syamanoch eb' vin̈ yoc' yuj vin̈. Ix te cus eb' vin̈, ix sn̈ic'chitanb'at spichul eb' vin̈. Ix stzipanchaan̈ pococ eb' vin̈ d'a chaan̈, axo d'a sjolom eb' vin̈ tz'em luum. 13 Ix em c'ojan eb' vin̈ d'a sat lum yed' vin̈, uque' c'ual, uque' ac'val ix ec' eb' vin̈ yed' vin̈ ta', malaj junoc b'elan̈ lolonel ix yal eb' vin̈, yujto te ov yac'an syaelal vin̈aj Job chi' ix yil eb' vin̈.

3

Ix tzactzaj vin̈aj Job yuj syaelal

1-2 Ayic ix lajviec' juntzan̈ chi', ix scatab'an vin̈aj Job chi' jun c'u b'aj aljinac. Ix yalan vin̈ icha tic:

3 Tzin catab'ej jun ac'val ayic scuchannac in och ix in nun. Tzin catab'ej jun c'u ayic valjinac.

4 Comonoc a jun c'u chi' och d'ac'valilal. Comonoc cann̈ej icha chi' yuj Dios, maj sacb'oc.

5 Comonoc ay val junoc nivan veven ochnac, yic vach' q'uic'b'icaneli. Comonoc ay val junoc nivan q'uic' asun musani, ma junoc q'uic' och d'a sat c'u, yic ay xivc'olal d'a jun c'u chi'.

6 Comonoc q'uic'alq'uinal ajcan jun ac'val chi', yic vach' maj och jun c'u chi' sb'isuloc sc'ual yic jun uj chi' yed' jun ab'il chi'.

7 Comonoc malaj tas uji d'a jun ac'val chi', yic vach' malaj av yic tzalajc'olal ochi.

8 Comonoc scatab'aj jun ac'val chi' yuj eb' ajb'aal, aton eb' syal scuchb'an noc' leviatán.3.8

9 Comonoc maj q'ueul q'uen nivac c'anal d'a jun q'uin̈ib'alil chi'. Comonoc maj q'ueul saquilq'uinal stan̈vaj sq'ueuli yed' saquil yich chaan̈.

10 Tzin catab'ej jun ac'val chi', yujto maj syamoch vaan valjub'al. Tato maay, tecan max vil jantac yaelal yed' cusc'olal tic.

11 Octom cham in d'a yol sc'ol ix in nun. Octom cham in ayic van valji.

12 Octom malaj jolom penec chaan in. Octom malaj im in chu'u yic tzin q'uib'i.

13 Octom chamnac in, tzalajc'olal am tzin vay ticnaic. Junc'olal am svic' vip

14 yed' eb' rey yed' eb' yajal, aton eb' ix b'oanxiq'ue juntzan̈ nivac pat emnac lan̈najoc,

15 ma yed' eb' nivac yajal b'ud'an spalacio yuj q'uen oro yed' q'uen plata.

16 ¿Tas yuj maj in mucchaj icha junoc unin ton̈ej tz'eq'ui, ma icha junoc unin chamnacxo tz'alji?

17 A b'aj smucchaj eb' chamnac, ata' slajvican b'aj syixtej anima eb' chuc. A pax ta' syic' yip eb' tz'ixtaj yuj eb' chi'.

18 Ata' syic' yip eb' icha preso yaj d'a munlajel, man̈xa b'aj syab' eb' stumaj yuj eb' tz'ilan munlajel chi'.

19 Ata' ayec' eb' nivac yelc'ochi yed' eb' malaj yelc'ochi yed' eb' elnacxo d'a yalan̈ smandar spatrón. Lajanxon̈ej eb' smasanil.

20 ¿Tas yuj syac' Dios saquilq'uinal yil eb' tz'ixtaji? ¿Tas yuj syac' sq'uinal eb' ayoch d'a syaelal,

21 eb' snib'ej cham sb'a, palta max chamlaj eb', vach'chom snib'ej chamel chi' eb' d'a yichan̈ b'eyumal?

22 A jun anima chi' schax stzalajc'olal yuuj ayic toxo ix b'atcan d'a yol b'aj smucchaji.

23 ¿Tas yuj an̈eja' yac'an in q'uinal Dios, a in to man̈ vojtacoc tas ol in ajoc, a in icha val to macan in yuuj?

24 Maxtzac yal in va'i, maxtzac yal pax vuc'an a' yuj oq'uel yuj in yaelal.

25 A tas b'aj svecxiv in b'a, aton sjavi d'a vib'an̈.

26 Maxtzac yal vic'an jab'oc vip, man̈xalaj svach'il vaji. Man̈xa jab'oc in junc'olal, axon̈ej yaelal tzin ic'ani, xchi vin̈aj Job chi'.

4

Jun b'ab'el lolonel ix ochi

(Caps 4—14)

1 Ix yalan vin̈aj Elifaz aj Temán d'a vin̈aj Job chi' icha tic:

2 Ach Job, tecan chuc tzab'i tato ay mach stec'b'ej sb'a slolon ed'oc, palta maxtzac techaj vuuj tato ton̈ej svab'i.

3 Yujto tzijtum mach b'aj ix ac' c'ayb'ub'al, ix ac'an pax stec'anil eb' somchajnaqueli.

4 Ix ac' stec'anil eb' telvinac. Ix a yamanoch vaan eb' ay schab'c'olal,

5 axo yic ix ja yaelal d'a ib'an̈ tic, man̈xa jab'oc a tec'anil.

6 A ach tic tza c'anab'ajej val Dios, tojol a b'eyb'al alani. ¿Tas yuj somchajel a c'ol ticnaic?

7 Navalcoti, ¿tocval sjavi yaelal d'a yib'an̈ eb' malaj smul? ¿Tocval comon scham eb' vach' sb'eyb'al?

8 A svilani, a eb' sc'ulan chucal, a tas sc'ulej eb' chi' sjavi d'a yib'an̈.

9 Syac'cot yoval sc'ol Dios d'a yib'an̈ eb', satjiel eb' d'a juneln̈ej yuuj, icha tz'aj satjiel tastac yuj chacxuxum ic'.

10 Tz'el yav eb' icha yel yav noc' choj, palta a Dios tz'ac'an em numan eb', icha yem numan noc' choj smac'jiel ye.

11 Maxtzac yal-laj sva noc', scham noc' yuj vejel, axo noc' yunetac, toxon̈ej saclemcanb'at noc'. Icha chi' tz'aj eb' chuc chi' yuj Dios.

12 C'unn̈ej ix c'och jun lolonel ix sajjioch d'a in chiquin, pural val ix vab'i.

13 A d'ac'valil ayic yoralil svay anima, ix in vayichej jun tas te xivub'tac.

14 Ix javi jun nivan xivc'olal d'ayin, ix in ib'xiq'ue yuj xivelal.

15 Ay jun icha spixan anima ix vab' yec' masasoc d'a in sat, ix q'ue chijan xil in jolom yuj xivelal.

16 Ix c'och lin̈an jun pixan chi' d'a in tz'ey ix vab'i. Maj vilochlaj. Axo ix vab'ani ix sajsonq'uei, ix yalan icha tic:

17 ¿Tocval ay junoc anima tojol d'a yichan̈ Dios? Vach'chom ay mach te tec'an, ¿tocval malaj jab'oc spaltail d'a yichan̈ mach ix b'oani?

18 Ina max yac' val och Dios eb' schecab' ay d'a satchaan̈ yipoc sc'ool. Inatax eb' ángel tz'och spaltail eb' d'a yichan̈.

19 Ocxom val eb' anima. Jab'n̈ej sq'uinal eb', lajan eb' icha junoc xan pat b'ob'il d'a yib'an̈ lum pococ, c'un yem lan̈najoc. Syal stec'chajem eb' icha noc' ij.

20 Vach'chom vach' eb' d'a q'uin̈ib'alil, axo tz'emcan c'u, satxicanem eb'. Satel eb' d'a juneln̈ej, malaj mach scus yuj eb'.

21 Icha yic tz'em lan̈naj junoc mantiado spolchaj sch'an̈al, icha chi' yaj sq'uinal eb' anima. Tz'ec'b'at lemnajoc, malaj jab'oc jelanil syic'can eb', xchi jun pixan chi' d'ayin.

5

1 A ticnaic ach Job elocab' av, ol quila' mach junoc ol tac'voc d'ayach. ¿Mach junoc ángel ol ach colanoc?

2 A junoc anima chuc spensar, schichon sc'ool, snib'anoch tastac. A schichonc'olal chi' ol ic'anel sq'uinal.

3 Vilnac eb' chuc spensar, slaj q'uechaan̈ tastac ay d'a eb', palta elan̈chamel satxiem juntzan̈ chi'.

4 A yalyuninal eb', man̈xa mach scolvaj d'a eb'. Ayic sc'och eb' d'a yichan̈ eb' yajal, man̈xalaj tz'aj yelc'och eb', man̈xa mach scolan eb'.

5 Ayic tz'elul sat yavb'en eb', axo eb' anima van scham yuj vejel slajaneli, sayanelta eb' d'a caltac q'uiix. Axo eb' malaj jab'oc tas ay d'ay, syiloch sc'ool eb' d'a sb'eyumal eb'.

6 A yaelal man̈ b'ajocto scoti, man̈octo d'a yol luum sq'ueta.

7 Toxonton yic yaelal caji, icha te namix c'ac' tz'eln̈ejta d'a cal c'ac'.

8 Tato a in tic icha aj tic vaji, elan̈chamel am svac'och in b'a d'a yol sc'ab' Dios.

9 A Dios satub'tac tastac sc'ulej, man̈xo b'ischajb'enoc tas c'ulej chi'. Malaj mach snachajel yuuj tastac sc'ulej chi'.

10 A Dios chi' tz'ac'ancot n̈ab' d'a yib'an̈ lum luum tic. Icha chi' tz'aj yoch yalil masanil tas ay d'a sat luum.

11 A tz'ic'anchaan̈ eb' anima emnaquil syutej sb'a, an̈eja' pax tz'ac'an snivanil sc'ol eb' ayoch d'a syaelal.

12 A Dios chi' sjuanb'at tas nab'il yuj eb' jelan, yic max elc'ochi.

13 A' syamanoch vaan eb' jelan d'a chucal, yic max elc'och tas snib'ej eb' d'a chucal chi'.

14 A val d'a chimc'ualil stelvi eb', q'uic'q'uinal d'a eb'. Icha val to d'ac'valil sb'eyec' eb', toxon̈ej tz'ec' machmon eb'.

15 A Dios scolan eb' tz'ixtaj yuj eb' chuc spensar, an̈eja' scolan eb' d'a yol sc'ab' eb' ixtum anima.

16 A' ayoch yipoc sc'ol eb' malaj stec'anil, a' smacan sti' eb' man̈ tojoloc syutej sb'a.

17 Vach' yic eb' scachji yuj Dios. Man̈ a patiquejel a cachnab'il syac' Dios Syal Yuj Smasanil chi'.

18 Tato a Dios chi' tz'ac'an echnaj junoc mach, a' tz'an̈tanpaxi. Tato a' tz'ac'anoch syaelal junoc mach, a tz'ac'anpax b'oxoc sc'ool.

19 Tzijtum el ol ach colchaj yuj Dios d'a tas ay smay. Man̈ ol ach scha ac'joc ganar yuj junoc tas sjavi d'a ib'an̈.

20 D'a stiempoal vejel ol ach colchaj yuj d'a yol sc'ab' chamel. Ayic ay oval, an̈eja' ol ach colanpaxoc.

21 A Dios ol ach colan d'a tas syal eb' alum pecal. Man̈ ol ach xivoc ayic sjavi yaln̈ej tas d'a ib'an̈.

22 Ayic ol javoc vejel, ma oval, ton̈ej ol ach tzevajoc. Man̈ ol ach xivoc ayic ol javoc noc' chium noc'.

23 A b'aj ol ach munlajoc, malaj q'uen q'ueen ol ach ixtanoc. A noc' chium noc', malaj tas ol ach yutej noc'.

24 Ol ajxoc jantac tastac d'a a pat. Ayic ol a b'isan noc' a molb'etzal noc' tz'acann̈ej yajec' noc'.

25 Tzijtum ol aj sb'isul in̈tilal icha an̈ an̈c'ultac sq'uib' d'a sat lum luum.

26 Icham vinac achxo ol ach chamoc, icha junoc tob'an̈ ixim trigo c'anxo sjochchaji.

27 Ach Job, a tas cojtac a tzon̈ c'ayb'ani. Cojtac to icha chi' yaji, yuj chi' scham val a b'eyc'olan juntzan̈ tic, xchi vin̈aj Elifaz chi'.

6

Ix spac vin̈aj Job d'a vin̈aj Elifaz

1 Ix tac'vi vin̈aj Job chi' icha tic:

2 Tato smasanil in yaelal yed' in cusc'olal tic, tz'echtaj d'a yol junoc echlab',

3 tecan ec'to yalil d'a yichan̈ yarenail sti' a' mar, yuj chi' ix in comon alej icha tic.

4 A Dios Syal Yuj Smasanil, ichato ix och ch'apnaj sjul-lab' d'ayin, axo svenenoal spucax d'a in nivanil. Toxo ix oymaj tas ay smay d'ayin yuuj.

5 ¿Tocval tz'oc' noc' caltacte'al b'uru tato ay yan̈ noc'? ¿Tocval tz'oc' noc' mam vacax tato ay tas sc'ux noc'?

6 ¿Mach schi'an junoc chib'il vail tato malaj yatz'amil? ¿Tocval vach' sloji saquil noc' n̈olob' tato malaj yatz'amil?

7 Icha chib'il vail malaj yatz'amil, icha chi' tas tzin chi ticnaic svab'i. Man̈xalaj in gana in va'i.

8 Comonoc tz'el d'a sc'ol Dios yac'an tas tzin c'an d'ay. Comonoc syac' tas tzin nib'ej.

9 Comonoc tz'el d'a sc'ol Dios chi' in sataneli, yic tzin lajviel d'a juneln̈ej.

10 Vach'chom svab' syail yuj in yaelal yed' in cusc'olal tic, palta tzin te tzalaji, yujto svac'n̈ej och sley Dios yipoc in c'ool, aton Dios Axon̈ej Ochi.

11 Man̈xalaj vip svab'i yic svac'an techaj in yaelal tic, ¿tasxom yuj comon pitzan into?

12 ¿Tocval lajan stzatzil in nivanil tic icha q'uen q'ueen? ¿Tocval icha stzatzil q'uen bronce stzatzil in b'ac'chil?

13 Maxtzac yal in colan in b'a d'a yol vico'. Man̈xa junoc mach scolvaj ved'oc.

14 A junoc mach ayoch d'a syaelal, vach'chom man̈xa yelc'och Dios Syal Yuj Smasanil d'ay, palta smoj val tz'ac'ji snivanil sc'ol yuj eb' svach'c'ool.

15 Palta a ex tic ex vamigo, ton̈ej ix in e vach' juejeli. Lajan ex icha junoc a' eluma' stup d'a smelemal.

16 Ayic syac'an n̈ab' tat tz'aj sat a' sb'eyi calan a' yed' q'uen cheev, ma yed' q'uen sacb'acom.

17 Ayic tz'ulax q'uen cheev chi', stupem a' eluma' chi', axo yic tzovaj c'ac' stacjiem a'.

18 A eb' anima b'eyum, sb'at eb' d'a titac b'e yic sayan a' eb' yuq'uej, axo tz'aji, satcanb'at eb' d'a lum taquin̈ luum chi', ata' schamcan eb'.

19 A eb' b'eyum anima aj chon̈ab' Temán yed' eb' aj Sabá, say a a' eb' yojtactaxon b'aj scani,

20 axo yic sc'och eb' b'aj aytaxon a' chi', taquin̈xo yed'tal a', toxon̈ej staccanq'ue sc'ol eb'.

21 Icha chi' eyaj d'ayin a ex tic, yujto ayic tzeyilanoch jantac in yaelal tic, ton̈ej tzex xivq'uei.

22 Palta a in tic, malaj tas tzin c'an d'ayex. Malaj tumin tzin c'an d'ayex yic tzin colchaji.

23 ¿Tocval tzin c'an e colval yic tzin colchaj d'a yol sc'ab' jun ajc'ol d'ayin, ma d'a juntzan̈ eb' elc'um?

24 Aq'uec in c'ayb'ub'al, ol in cha vab' d'ayex. Ch'oxec och in mul chi' d'a in sat.

25 Malaj junoc mach spaticanel junoc pensar to vach', palta a ex tic, man̈xa stzolal tas tzeyac'och d'a vib'an̈.

26 A ex tic nab'an̈ej tzin e tumej, palta eyojtac to a slolonel junoc mach ayoch d'a syaelal, ay b'aj malaj jab'oc yelc'ochi.

27 A ex tic, syal eyac'an e suerte d'a yib'an̈ eb' meb'a' ob'iltac. Syalpax e chon̈anel junoc eyamigo.

28 Ochan̈ec q'uelan d'a in sat, tato ton̈ej svesej.

29 Actejec eyalan juntzan̈ chi' d'a in patic. Comonoc tzeyojtaquejeli to yel juntzan̈ sval tic.

30 A e naani to esalvum in. A e naani to man̈ vojtacoc tas yel yed' tas man̈ yeloc.

7

1 A on̈ anima cajan on̈ d'a sat lum tic, lajan val cab'an syail icha junoc soldado ma icha junoc checab' yaji.

2 A junoc checab', snib'ej elan̈chamel sq'uic'b'i. A junoc munlajvum, snib'ej elan̈chamel scha stojol.

3 Icha chi' vaj yed' in yaelal tic, ujal svab' syail. Junjun ac'val ayn̈ejoch in cusc'olal.

4 Ayic tzin ec' jichan, te najat yec' ac'val svab'i. Tzin tzactzaj vec' b'alb'onoc, max sacb'ilaj. Svalan icha tic: ¿Janic' ol in q'ue vaan? xin chi.

5 Majnaquel in nivanil tic yuj noc' a'ay. Taquin̈ quechinac sat, slaj q'ue tzililjoc tz'elxi spojoval.

6 A in q'uinal elan̈chamel tz'eq'ui, icha yec' sjul-lab' eb' ch'alvum sjulec' d'a scal sch'al. Van sc'och in q'uinal tic d'a slajvub', man̈xa tas ayoch yipoc in c'ool.

7 Ach in Diosal, nacoti, a jab' in q'uinal tic, lajan icha yic squic'an juneloc quic'. Man̈xa b'aq'uin̈ tzalajc'olal ol in ajoc.

8 A eb' anima tzin ilan ticnaic, man̈xo ol in yil-laj eb'. Ol in sateloc, man̈xo ol in ilpaxlaj.

9-10 Icha yec' numumoc asun satxicanemi, icha chi' tz'aj satxiem junoc anima ayic sb'at mucchajcan d'a campusante. Man̈xa b'aq'uin̈ ol jaxoc, man̈xa b'aq'uin̈ ol yiloch eb' sc'ab'yoc.

11 Yuj chi' max yal vem numan, yuj in yaelal yed' in cusc'olal tic, ol valn̈ej tas svala'.

12 Mamin ¿tom lajan in icha noc' nivan noc' d'a yol a' mar tzila', yuj chi' ayn̈ejoch a sat d'ayin?

13 Ayic tzin naani, tecan vach' ol in vay jab'oc d'a in ch'at, tope tz'och vaan jab'oc in yaelal tic yic tzin vay jab'oc, xin chi.

14 Axo juntzan̈ vayich xivub'tac tzac' vila', tzin a te xib'tani.

15 Más vach' tzin a b'inchamoc, más vach' tzin cham d'a yichan̈ to pitzan in.

16 Maxtzac techaj vuj svab'i, nab'axon̈ej pitzan in. Man̈xo in ixtej. A in q'uinal tic lajan icha yic squic'an juneloc quic'.

17 ¿Tas quelc'och a on̈ anima on̈ tic, yuj chi' tzon̈ ic'chaan̈? ¿Tas yuj tzach och ilc'olal cuuj?

18 ¿Tas yuj ayn̈ejoch a chum d'ayon̈ d'a junjun c'u, tzon̈ ac'ann̈ej proval?

19 ¿Tas yuj max iq'uel jab'oc a sat d'ayin, yic syal in b'uc'anem jab'oc yal in ti'?

20 Ach Dios, Yilumal anima aji. Tato tz'och in mul, ¿tom tzab' syail yuuj? ¿Tas yuj a d'ayin tzac'och ijan a jul-lab'? ¿Tom al vajoch d'ayach icha junoc icatz?

21 ¿Tom maxtzac ac' nivanc'olal in mul? ¿Tom maxtzac ac' nivanc'olal tastac chucal ix in c'ulej? Toxo val tzin b'atcan d'a yol luum. Ol in a sayeq'ui, man̈xo ol in chax uuj, xchi vin̈aj Job chi'.

8

A sb'ab'el lolonel vin̈aj Bildad

1 Ix yalan vin̈aj Bildad aj Súa icha tic:

2 ¿B'aq'uin̈ ol actej a lolon icha tic? Lajan a lolonel tic icha junoc oval chacxuxum ic'.

3 A Dios Syal Yuj Smasanil, malaj b'aq'uin̈ syixtejb'at tojolal, max yiq'uec' smacb'en junoc anima.

4 Tecan ix och smul eb' uninal chi' d'a Dios, yuj chi' ix ac'ji syaelal eb' yuuj d'a smojalil.

5 Ac' val och a b'a d'a yol sc'ab' Dios Syal Yuj Smasanil, tza c'anan d'ay to tz'oc' sc'ol d'ayach.

6 Tato vach' a pensar, tojoln̈ej tzutej a b'a. Ol ach scol Dios chi', ol yac'anxi masanil tastac ictaxon yaji.

7 A a b'eyumal d'a yalan̈taxo, man̈xo ol yal slajb'an sb'a yed' jantac tas ol ajxoc d'ayach.

8 C'anb'ejec' ab'i tas ec'nac eb' anima d'a peca', tza c'ayb'an sjelanil eb' chi'.

9 A on̈ tic ichato evi on̈ alji, malaj jab'oc tas cojtac. A co q'uinal d'a sat lum tic lajan icha yec' junoc en̈ul.

10 A eb' anima d'a peca', jantac tas b'aj syal ach sc'ayb'ancan eb'.

11 A te' junco yed' te' papiro, an̈ej b'aj ay a a' sq'uib' te'.

12 Te yaax te', palta tato stup a', b'ab'el stacjixiel te' d'a yichan̈ juntzan̈xo te te'.

13 Icha val chi' ol aj eb' sc'ulan chucal, aton eb' sb'atcan Dios satc'olal yuuj, maxtzac elc'och tas ayoch yipoc sc'ol eb'.

14 A tas comon ayoch yipoc sc'ol eb' chi', lajan val icha ch'alxim.

15 Q'uinaloc ay mach tz'och yub'naj d'a ch'alxim chi', malaj jab'oc yip. Q'uinaloc tzon̈ can d'un̈naj d'ay, max techajlaj yuuj.

16 A eb' sc'ulan chucal, lajan val eb' icha sat an̈ an̈c'ultac tz'el tzicnaj yuj yoc c'u, spucaxcanb'at d'a scaltac avb'en,

17 sb'atcan d'a slod'iltac q'uen q'ueen, slaj q'uib' an̈, sb'at an̈ d'a yib'an̈tac q'ueen.

18 Palta tato ay mach stoc'anq'ueta an̈, man̈xa mach ojtannac tato ec'nac an̈ ta'.

19 Icha chi' tz'aj slajviel an̈, ch'ocxo junocxo an̈c'ultac sq'uib' b'aj toc'b'ilq'ueta an̈ chi'.

20 A Dios, max actajcan junoc mach vach' spensar yuuj. Max colvajlaj d'a eb' sc'ulan chucal.

21 Tato tza na a b'a, a' ol ach ac'anxi tzevajoc, ol yac'anxi a tzalajc'olal.

22 Axo pax eb' ajc'ool, ol q'uixvoccan eb'. A spat eb' chuc spensar chi', ol lajvoqueloc, xchi vin̈aj Bildad chi'.

9

1 Ix tac'vixi vin̈aj Job chi' icha tic:

2 Vojtac val sic'lab'il to icha chi' yaji. Palta, ¿toc ay junoc on̈ syal calanoch co b'a vach'il d'a yichan̈ Dios?

3 Q'uinaloc sco telaj co b'a yed'oc, malaj am junoc tas syal co pacan d'ay d'a miloc tas sc'anb'ej d'ayon̈.

4 A Dios te nivan sjelanil yed' spoder. Q'uinaloc sco tec'b'ej co b'a d'a yichan̈, ¿tocval stechaj cuuj?

5 A yuj yoval sc'ol Dios tz'ib'xiq'ue lum nivac vitz, tz'el lum c'acap, malaj mach ojtannac tato tzuji juntzan̈ chi'.

6 Ayic stzicub'tan̈an lum luum tic d'a yed'tal, tz'ib'xi sb'achnub'al luum.

7 A Dios chi' syal yalan d'a c'u to max javilaj, syalanpax d'a q'uen c'anal to max yac'laj yoc q'ueen.

8 Malaj junoc mach ix colvaj yed'oc ayic ix yac'anb'at jen̈an satchaan̈. An̈eja' pax stec'anem sat a' mar yic sq'ue chulnaj a'.

9 A' ix b'oan juntzan̈ q'uen c'anal scuch nivan Osa, q'uen Oxd'ilan̈, q'uen Mootz yed' juntzan̈xo q'uen yaman yaji scheclaj d'a stojolal sur.

10 Man̈xo b'ischajb'enoc tastac satub'tac sc'ulej. A juntzan̈ chi' malaj junoc mach syal snachajel yuuj.

11 Tato tz'ec' Dios d'a co tz'ey, max yal-laj quilani. Tato tz'ec' d'a chi' ¿toc snachajel vuuj?

12 Tato ay tas syiq'uec' d'a junoc mach, ¿mach syal scachanoch vaan? ¿mach syal sc'anb'an d'ay tas sc'ulej?

13 Tato scot yoval sc'ol Dios chi', max yal yoch vaan d'a ichn̈ej ta'. A eb' ayoch yed' Rahab9.13 ol can eb' d'a yalan̈ yuuj.

14 Yuj chi', ¿tas lolonel syal valani yic tzin pacan d'a Dios?

15 Vach'chom malaj in mul, palta max yal-laj in tac'vi d'ay. In juezal yaji, tzin c'anan yoq'uelc'olal d'ayin.

16 Q'uinaloc svavtej Dios chi' b'aj tzin ch'olb'itaji, vach'chom sc'ochi, palta ¿tocval ol scha yab' tas svala'?

17 Axo tz'aji, tzam in yac' lajvoc yed' junoc ic'n̈ab' te ov, svach' nivtaj in yaelal tic d'a ichn̈ej ta'.

18 Maxtzac xom yal vic'an vip junoc rato. Tzam te vach' nivtaj in yaelal tic yuuj.

19 Q'uinaloc svac' pural Dios chi' yic sb'oan icha tzin nib'ej, max yal-laj yujto aton Dios Syal Yuj Smasanil. Q'uinaloc svavtej d'a yichan̈ eb' juez, ¿mach syal yac'an pural sc'ochi?

20 Q'uinaloc svala' te vach' in, axo in lolonel sch'oxaneli to ay in paltail. Q'uinaloc svala' to malaj jab'oc in paltail chi', axom Dios tz'alani to man̈ yeloc.

21 Vach'chom a in tic malaj in mul, palta malaj velc'och d'a yol in sat, maxtzac yal in c'ol pitzan in.

22 A in naani, lajanxon̈ej smasanil. A Dios chi' satanel eb' ay smul yed' eb' malaj smul.

23 Q'uinaloc sjavi chamel d'a yib'an̈ masanil anima, malaj tas sna Dios chi' ayic slajviel anima malaj smul.

24 Scan jun yolyib'an̈q'uinal tic d'a yol sc'ab' eb' chuc yuuj, smacchaj sat eb' juez yuuj. Tato man̈oc Dios sc'ulani, ¿mach sc'ulan jun?

25 Elan̈chamel tz'ec'b'at in q'uinal, malaj jab'oc tzalajc'olal svila'.

26 Lajan val sb'ey in q'uinal tic icha sb'ey junoc te' balso d'a sat a a', aton te' b'ob'il yed' te' papiro. Lajan pax icha sb'at xumumoc noc' ch'acb'a yic syaman schib'ej noc'.

27 Q'uinaloc sb'atcan in yaelal tic satc'olal vuuj, tzalajc'olal am tzin ajcani.

28 Palta masanil in yaelal tic ton̈ej tzin somchajel yuuj, yujto vojtac to max in yal Dios vach'il.

29 Tato ay in mul yalani, nab'an̈ej svac' vip valani to vach' in.

30 Vach'chom tzin b'ic in c'ab' yed' noc' xapon, ma yed' yal taan̈,

31 palta a Dios tzin yac'n̈ejem d'a scal a a' soc'omtac, axo in pichul sq'uixvi vuuj.

32 Max yal in pacan in b'a d'a Dios icha d'a junoc comon anima. Max yal valani to syal in b'at yed'oc d'a yichan̈ eb' juez.

33 Comonoc ay junoc mach syal yac'an vil-laj in b'a yed'oc, syalan tas tzon̈ aj co chavan̈il.

34 Octom ay junoc mach syal yalan d'ay yic tz'och vaan yac'anoch in yaelal, tz'och vaan in xib'tani.

35 Tato icha chi', maxtzac am in xiv in loloni, yujto malaj in mul icha eyalan tic.

10

1 Man̈xa in gana pitzan in. Ol vac' checlaj in yaelal tic, ol in lolon yed' in c'ac'alc'olal.

2 Sval d'a Dios, man̈ ton̈ejoc tzac'och in mul d'a vib'an̈, al d'ayin b'aj ix och in mul chi'.

3 Ina a ach in a b'onac, ¿tom vach' tzab'i tzin a chaccaneli? Chuc tz'alji d'ayin, axo yed' tas sna eb' chuc spensar tzach ochi.

4 ¿Tom lajan ilan icha quilan a on̈ anima on̈ tic?

5 ¿Tom lajan a q'uinal icha jab' quic a on̈ chamelb'a anima on̈ tic?

6 Yuj chi' ¿tas yuj tza say valec' in mul yed' in paltail?

7 Vach'chom ojtac to malaj in mul, malaj junoc mach syal in scolanel d'a yol a c'ab'.

8 A ach val ix in a b'o'o, axo ticnaic tza nib'ej tzin a sateli.

9 Nacoti to d'a lum luum ix in a b'o'o, axo ticnaic, tzin ac'anxicanoch pococal.

10 Ix a b'o in nivanil tic icha tz'aj sb'o noc' queso ayic spajb'i noc' lech.

11 A ach ix ac' syamlaj sb'a in b'aquil yed' in ch'an̈al. Ix ac'anoch in b'ac'chil yed' in tz'umal d'a spatic.

12 Ix ac' in q'uinal, ix in a xajanani. Ix in a tan̈vej, yuj chi' pitzan in.

13 Palta axo ticnaic jun, snachajel vuuj to ay tas c'ub'eltac tza na' d'a in patic.

14 Van in ilani tato tz'och in mul, max in ac' nivanc'olal jab'oc yuj in mul chi'.

15 Tato ay in mul, ob'iltac in. Tato malaj in mul, palta max yal voch d'a ichan̈ d'a junc'olal, yujto tzin q'uixvi, tzin naancot in yaelal.

16 Tato svic'chaan̈ in b'a, satub'tac am tzutej in a sataneli. Icham syutej noc' choj spechan junoc noc' yic schi'a, icha chi' am tzin utej.

17 Tza say juntzan̈ testigo d'a in patic. Tzac' val cot oval d'ayin, icha scot n̈ilnaj eb' soldado yac'an oval.

18 ¿Tas yuj in a chanac aljoc? Comonoc ayic manto in aljoc ix in chamcani, yic malaj mach iljinac in.

19 Comonoc ayic valjinac d'a in nun, vic'chajnacb'at d'a campusante, ichato malaj mach checlajnac.

20 Yacb'an to jab'n̈ej in q'uinal tic, eloc d'a a c'ol tzac'an jab'oc in junc'olal. Eloc d'a a c'ol tzac'an jab'oc in tzalajc'olal,

21-22 yic manto in b'at d'a chamub' d'a scal q'uic'alq'uinal b'aj maxtzac yal in paxta. A d'a jun lugar chi', veventac yilji, q'uic'alq'uinal xon̈ej, man̈xalaj jab'oc saquilq'uinal, xchi vin̈aj Job chi'.10.21-22

11

A sb'ab'el lolonel vin̈aj Zofar

1 Ix yalan vin̈aj Zofar aj Naamat d'a vin̈aj Job chi' icha tic:

2 A juntzan̈ a comon lolonel tic smoj val spacji d'ayach. Man̈ yujoc to tzach te loloni, scheclaji to vach' ach.

3 A a naani yujto tzach te loloni man̈xa tas scala'. A a naani to man̈xalaj mach syal spacan juntzan̈ a b'uchval lolonel tic.

4 A ach tic tzala' to vach' ach d'a yichan̈ Dios, tzaloch a b'a vach'il.

5 Comonoc slolon Dios spacan juntzan̈ tzal chi',

6 sch'oxan sjelanil d'ayach c'ub'eltac yaji, aton juntzan̈ max yal snachajeli. Ichato chi' ol ilani to mantzac yac' a yaelal Dios icha val smoj a chaani.

7 ¿Am a naani to ol ojtaquej val el sjelanil Dios Syal Yuj Smasanil, aton juntzan̈ c'ub'eltac yaji?

8 ¿Tas val ol aj ojtacanel jun jelanil chi'? Yujto ec'b'al te chaan̈ yajq'ue icha yajq'ue satchaan̈ tic. Te ec'b'al jul yajem d'a yichan̈ b'aj ay eb' chamnac.

9 Te ec'b'al d'a yichan̈ lum luum tic. Te levan sat d'a yichan̈ a' mar.

10 Tato a Dios tzach avtani yic tzach sch'olb'itej, ¿mach junoc syal scachanoch vaan?

11 Yojtac eb' esalvum, an̈eja' syil jantac chucal, ¿mato tza na' to man̈ yojtacoc Dios chi'?

12 ¿Tocval syal yalji junoc noc' b'uru icha spensar junoc anima? Icha chi' junoc mach malaj spensar, ¿tocval ol yal sjavi spensar?

13 Tato tza tojolb'itej a pensar, al a yaelal d'a Dios.

14 Actejcan a c'ulan chucal yed' juntzan̈ tas tza c'ulej d'a elc'altac.

15 Tato icha chi', vach' ilji d'a sat Dios, man̈xalaj b'aj ol ach q'uixvoc. Tzalajc'olal ol ach ajoc, man̈xa b'aj ol ach xivoc,

16 axo sat a c'ol d'a a yaelal ix ec' tic. Icha tz'aj stup a a' sb'eyi, icha chi' ol aj sat d'a a c'ool.

17 Vach'chom ix ach can d'a q'uic'alq'uinal yuj a yaelal tic, palta axo ticnaic ichato ol sacb'ocpaxel d'a ib'an̈ icha d'a q'uin̈ib'alil. Tzalajc'olal ol ach ajxoc, ichato chimc'ualil b'aj ayach eq'ui.

18 Junc'olal ol ach ajxoc, yujto ay tas ayoch yipoc a c'ool. A Dios ol ach tan̈vanoc, junc'olal ol ach vayoc.

19 Ol ic' ip, malaj tas ol ach xib'tanoc. Tzijtum mach ol javoc ach sayeq'ui, vach' ol ach aj yed' eb'.

20 Axo eb' chuc spensar, olto scomon sayej eb' b'aj scolchaji, palta nab'axon̈ej. Man̈xo ol ilchaj b'aj syal scolan sb'a eb', axon̈ej chamel ol yac'och eb' yipoc sc'ool, xchi vin̈aj Zofar chi'.

12

1 Ix spacanxi vin̈aj Job chi' icha tic:

2 A val svab'ani to a exxon̈ej eyojtac masanil tas d'a scal masanil anima. Ayic ol ex chamoc, tecan ol satcanel jelanil.

3 Palta a in pax tic ay pax in pensar, mato yelxo val malaj jab'oc tas vojtac d'a eyichan̈ e naani, ¿mach val junoc man̈ ojtannacoc juntzan̈ tic?

4 Vach'chom a in tic malaj in mul, ma in paltail, vach'chom ix yab' Dios in tevi d'a yalan̈taxo, axo ticnaic toxon̈ej tzin tzetzaji.

5 A ex malaj jab'oc tas tzex ic'an tic, tzex te b'uchvaj d'ayin. Lajan ex icha junoc mach svach' ecan telvoc junoc mach vanxo stelvi.

6 A eb' elc'um, tzalajc'olal yaj eb' d'a yol spat. A eb' tz'alan chuc d'a Dios, junc'olal yaj eb'. A snaan eb' to malaj tas ol utaj eb' yuuj.

7 C'anb'ejec d'a noc' noc' d'a sat luum yed' d'a noc' sjen̈vi, syal ex sc'ayb'an noc'.

8 C'anb'ejecpax d'a noc' tz'ec' n̈ern̈on d'a sat luum yed' noc' ay d'a yol a' mar, syal ex sc'ayb'an noc' d'a jelanil.

9 Masanil juntzan̈ noc' noc' chi', yojtac noc' to a tas tzuji a Jehová tz'ac'ancoti.

10 A d'a yol sc'ab' ay sq'uinal masanil tastac pitzan, syac'an yic' yic' eb' anima.

11 A yol co ti' tz'ab'lan svach'il tas scab'lej. A pax co chiquin tz'ab'an tas tz'alchaji.

12 A eb' ichamtac vinac, ayxo spensar eb', yujto tzijtumxo ab'il syil eb', yuj chi' ay spensar eb'.

13 Palta a Dios toxonton jelan, syal yuj smasanil.

14 A tas satel Dios, man̈xa junoc mach syal sb'oanxi. A junoc mach syamchajoch vaan yuj Dios, man̈xa junoc mach scolani.

15 Tato a' syamanoch vaan n̈ab', stacjiel masanil tastac d'a sat luum tic. Tato syac'paxcot n̈ab', sb'at a' d'a yalan̈ luum.

16 A Dios ay spoder, jelan toni, tz'eln̈ejc'och yuuj. A' d'a yol sc'ab' ayec' eb' smusan sat eb' anima yed' pax eb' tz'ac'ji musansatil chi'.

17 A' tz'ac'an satel spensar eb' jelan. Axo eb' juez somchajcanq'ue spensar eb' yuuj.

18 A' tz'ic'anel eb' rey d'a yopisio, syac'an ic'jocb'at eb' d'a preso d'a junocxo ch'oc chon̈ab'il, b'eranel eb' sb'atcan eb'.

19 A' tz'ac'an quistalax eb' sacerdote. A' tz'ac'an ac'joc ganar eb' nivac yopisio.

20 A eb' ac'um razón yipc'olal yaji, man̈xalaj tas syal yalan eb'. A eb' ayoch yopisio sch'olb'itan eb' anima, tz'ic'jiec' sjelanil eb' yuuj.

21 A' tz'ac'an paticajcanel eb' nivac yelc'och d'a eb' anima. Axo eb' te tec'an, tz'elcan yip eb' yuuj.

22 Syac'an ojtacajel tas c'ub'eltac yaji. Syac'an checlaj tas man̈ ojtacab'iloc.

23 A Dios chi' tz'ic'anchaan̈ juntzan̈ nivac chon̈ab', an̈eja' satanpaxeli. A saclemanb'at eb' anima, an̈eja' smolb'anxi eb'.

24 A tz'ic'anec' sjelanil eb' yajalil junoc chon̈ab', yuj chi' ichato satcanb'at eb' d'a tz'inan lum b'aj man̈xalaj b'e.

25 Toxon̈ej machmon yec' eb' icha d'a q'uic'alq'uinal. Toxon̈ej squetconec' eb' icha eb' uc'um an̈.

13

1 Masanil juntzan̈ tic ix vil val yed' in sat, ix vab' val yed' in chiquin.

2 A tas eyojtac a ex tic, vojtacpaxi, mantoc yelxo val emnaquil vaj d'ayex.

3 Palta tzin nib'ej tzin lolon yed' Dios Syal Yuj Smasanil. Tzin nib'ej tzin telaj in b'a yed'oc.

4 A ex tic, yuj eyesalvumal tze c'ub'anel tas yel. Lajan ex yed' eb' an̈tum malaj vach' yochi.

5 Comonoc numan tzex aji, yic icha chi' scheclaji to jelan ex.

6 Maclejec eyab' tas ol vala', ol val tas nab'il vuuj.

7 ¿Am e naani to ol ex colvaj d'a Dios yuj eyesalvumal chi'? ¿Am e naani to ay tas ol yic' d'a e ac'oj musansatil chi'?

8 Tze nib'ej tzeyac'och e b'a yed' Dios, tze colan e naani.

9 Palta q'uinaloc tzex ch'olb'itaj yuj Dios chi', ¿tas tzex aj e naani? ¿Tzam yal eyac'an musansatil, icha tzeyutej junoc anima?

10 Tato tze comon aq'uejoch e b'a yed' Dios e naani, ol ex stumej sic'lab'il.

11 A val smay ol ic'an e xivi, mato syal e tec'b'an e b'a d'a yichan̈ e naani.

12 A juntzan̈ peca' c'ayb'ub'al tzeyala', malaj yelc'ochi, lajan icha junoc muro nab'a luum scac'och yipoc co c'ool.

13 Axo ticnaic, tz'inec xe chi to ol in lolonoc, taxon̈ej scot d'a vib'an̈ yuj tas ol val tic.

14 Vach'chom scotxon̈ej d'a vib'an̈, palta ol valn̈ej.

15 Vach'chom yuj chi' tzin smilcham Dios, palta ol vac'n̈ejoch yipoc in c'ool. Ol in coln̈ej in b'a d'a yichan̈.

16 Talaj ata' ay in colnab'il, yujto a junoc mach chuc max stec'b'ej sb'a yoch d'a yichan̈ Dios.

17 Maclejec val eyab' tas ol aj valani.

18 Toxo ix in na' tas ol vutej in colan in b'a, vojtac to vach' ol in elc'ochoc.

19 Tato ay mach sch'oxaneli to ay in mul, syal voch vaan valani masanto tzin chami.

20 Ach in Diosal, chab'n̈ej val tas tzin c'an d'ayach, icha chi' syal in c'och d'a ichan̈.

21 Actejxo ac'anoch in yaelal tic, man̈xo in a xib'tej yed' tas ay smay.

22 Avtej in, ol in tac'voc d'ayach, ma jun, tzin b'ab'laj loloni, tzach tac'vi d'ayin.

23 Al d'ayin, ¿b'ajtil ix och in mul, ma in paltail? ¿B'ajtil ay b'aj ix in ec' d'a yib'an̈ chi'?

24 ¿Tas yuj tza c'ub'ejel a b'a d'ayin? ¿Tas yuj icha junoc ajc'ol tzin utej?

25 Lajan in icha junoc xil te' tz'ic'jib'at yuj ic', ma icha an̈ taquin̈ ac. ¿Tas yuj tzac' oval ved'oc, tza nib'ej tzin a sateli?

26 Te ya tzal d'ayin svab'i. Tza c'anb'an d'ayin tastac in mul yictax in quelemal.

27 Ichato ix ac'och q'uen cadena d'a voc, q'uelan achn̈ej ochi b'aj tz'em voc.

28 Yuj chi' vanxo in c'ab'at icha junoc tas sc'ai, ma icha junoc pichul ijtacxo.

14

1 A on̈ anima on̈ tic tzon̈ alji d'a co nun, jab'n̈ej tiempo squila', scaln̈ej yaelal tzon̈ eq'ui.

2 Lajan co q'uinal tic icha junoc an̈ xumac vanto spojeli, elan̈chamel stacjipaxi. Lajan pax icha tz'aj satxicanem junoc en̈ul.

3 Mamin, ¿tas yuj tzac' val och a sat d'ayin to anima inn̈ej? ¿Tas yuj tza nib'ej tza ch'olb'itej junoc tas malaj yelc'ochi?

4 ¿Toc ay mach syal yic'anel tas vach' d'a scal tas man̈ vach'oc?

5 A ach tic tzala' jantac tiempo syil junjun anima. Chequel yaji jaye' sb'isul c'ual squila', max yal yec' jayeocxo c'ual uuj.

6 Iq'uel a sat d'ayin yic tzin can d'a junc'olal. Ac' tzalajb'oc in c'ol icha stzalajb'i sc'ol eb' munlajvum, ayic slajvi smunlaj eb'.

7 Ayic sch'acjiel junoc te te', scac'och yipoc co c'ool to ol ja svol te', axo te svol chi' sq'uib'xi.

8 Vach'chom te ichamxo te' sch'an̈al yib' chi', vach'chom vanxo sc'ab'at te' yib',

9 axo yic tz'emc'och sical a a' d'a te', syaxb'ixi te', svolanxi te' icha junoc te' yuneto tz'avchaji.

10 A on̈xo pax anima on̈ tic, ayic tzon̈ chami, man̈xa tas syal cuuj. Ayic tz'el co pixan, man̈xalaj mach tzon̈ ilani.

11 Icha tz'aj sq'ue vaan xob'al a' mar, ma icha tz'aj stup a a' sb'eyi,

12 icha chi' tz'aj co cham a on̈ anima on̈ tic. Yacb'an aytoec' satchaan̈ tic, malaj val junoc chamnac anima ol comon pitzvoc b'aj mucan, malaj junoc ol comon q'ue vaan d'a yed'tal chi'.

13 Comonoc tzin a c'ub'ejel d'a chamel chi', yacb'an tz'ec'b'at yoval a c'ool. Tza naanpaxi b'aq'uin̈ tzin a naxicoti.

14 A junoc anima schami, ¿tom ol pitzvocxi? Palta a inxo tic ol vac' techaj in yaelal tic, masanto ol c'och sc'ual vel d'a libre.

15 Ol ach avaj d'ayin, ol in tac'voc d'ayach. Ol am ach tzalaj in ilanochi, yujto a ach a b'onac in.

16 A ticnaic, q'uelan ach och d'a in b'eyb'al. Axo d'a jun c'ual chi', man̈xo ol ic' a cuenta d'a in mul.

17 Ol b'atcan in chucal chi' satc'olal uuj. Ol ac'an lajvoc in mul.

18 A lum nivac vitz ayic tz'elta lum c'acapil, satem luum, axo q'uen nivac q'ueen tz'el q'uen d'a yed'tal.

19 An̈ejtona' icha tz'aj yulaxb'at q'uen q'ueen d'a yol sb'e a a', ma icha tz'aj yic'chajb'at lum luum yuj a', icha chi' tz'aj ac'an lajvoc tas ayoch yipoc co c'ool a on̈ anima on̈ tic.

20 A ach te ec'b'al achn̈ej d'a quichan̈, tzon̈ ic'anxi meltzaj d'a juneln̈ej, tzac'an ixtax co sat yic tzon̈ chami.

21 Vach'chom a eb' calcuninal te b'inajnac ol aj eb', mato ay eb' man̈xalaj ol aj yelc'ochi, palta man̈xo cojtacoc, man̈xalaj mach ol yal yalan cab'i.

22 Q'uinaloc chamnac on̈xo, axon̈ej am cuuj scac' pensar, yujto scab'val syail, xchi vin̈aj Job chi'.

15

Schab'il macan̈ lolonel

(Caps 15—21)

1 Ix yalanxi vin̈aj Elifaz aj Temán icha tic:

2 A mach jelan, man̈ smojoc stac'vi d'a comon lolonel, man̈ smojoc pax syic'chaan̈ sb'a syalan tas ton̈ej sb'at yuj ic'.

3 Man̈ ton̈ejoc scomon loloni, max sc'anlaj comon pensar.

4 Ach Job, tzala' to malaj yelc'och xivc'olal d'a Dios, malaj pax yelc'och ejmelal d'ayach.

5 A yuj tas tzala' a sch'oxanel a mul. Tza nib'ej tza musej co sat yed' sjelanilal a pensar chi'.

6 Man̈ a na' to a in ol valq'ueta a mul, a yuj tas tzala' tzic'cot d'a ib'an̈.

7 ¿Tom a a naani to a ach b'ab'el b'ob'il ach? ¿Tom ayachxo ayic ix laj b'oji lum nivac vitz?

8 ¿Tom tz'eyanoch a chiquin ayic ix snaan Dios tas ol sc'ulej? ¿Tocval a achn̈ej jelan ach d'a yolyib'an̈q'uinal tic?

9 Masanil tas ojtac, cojtac pax a on̈ tic.

10 A co jelanil, ix co c'ayb'ej d'a eb' ichamtac vinac sacxo xil sjolom, aton eb' ichamtac vinac d'a yichan̈ vin̈ a mam.

11 A Dios snib'ej syac' snivanil a c'ol yed' lolonel c'ununi scal d'ayach, ¿tas yuj max a cha ab'i?

12 ¿Tas yuj tziq'uel a b'a d'a Dios, tz'elvalcot jin̈jin̈ yol a sat scot oval?

13 ¿Tas yuj scot val oval d'a Dios, comonxon̈ej tzal juntzan̈ lolonel?

14 ¿Toc ay junoc anima vach'n̈ej to malaj jab'oc smul?

15 Inatax eb' ángel, man̈ ayococh eb' yipoc sc'ol Dios yed' pax satchaan̈, man̈ val yelxo vach'oc d'a yol sat.

16 Ocxo val a on̈ anima on̈ tic yajb'entac on̈. Icha co comon uc'an a a', icha chi' co c'ulan chucal chi'.

17 Ach Job, comonoc tza maclej ab' tas ol vala'. A jab'oc tas vojtac, a' ol vala'.

18 A eb' aj pensar, a eb' ix on̈ c'ayb'ani. A tas yojtac eb' chi' sc'ayb'ejnaccan eb' d'a eb' smam yicham.

19 Aton d'a eb' smam yicham eb' chi' ac'b'il lum luum tic, man̈ scalejnacoc sb'a eb' yed' eb' ch'oc chon̈ab'il.

20 A eb' anima chuc sb'eyb'al, tzapan sq'uinal eb', scaln̈ej yaelal tz'ec' eb'.

21 Ayic syab'an eb' sc'an̈ junoc tas, xivq'ue eb'. Axo yic malaj tas sna eb', sjavi eb' elc'um, syelc'anb'at eb' tas ay d'a eb'.

22 Man̈xa tas ayoch yipoc sc'ol eb' yic scolchaj eb' d'a scal q'uic'alq'uinal. Ayxo och ijan q'uen cuchilub' d'a eb' yic scham eb'.

23 Axo snivanil eb' ol chijocb'at yuj noc' ostoc. Yojtac eb' to a tas ol cot d'a yib'an̈ eb', man̈ ol ec'laj.

24 A yaelal yed' ilc'olal ol ac'an xivq'ue eb', icha tz'aj co xivq'ue d'a yichan̈ junoc yajal sjavi yac' oval d'ayon̈.

25 Icha chi' tz'aj sjavi d'a yib'an̈ eb' syic'chaan̈ sb'a d'a yichan̈ Dios Syal Yuj Smasanil, stec'b'an sb'a eb' d'a yichan̈.

26 Ichato yed'nac smaclab' jul-lab' eb', sb'at lemnaj eb' yac' oval yed' Dios.

27 Te b'aq'uech sat eb' yed' snivanil,

28 yujto yac'nac ganar juntzan̈ chon̈ab' eb', yicannaccan juntzan̈ pat eb' man̈xalaj yajal, palta ol lajvoquel juntzan̈ chon̈ab' chi' yed' juntzan̈ pat chi' yuj oval.

29 Man̈ najtiloc ol ec' eb' yed' sb'eyumal. Ol satel eb' icha yec' svevenal asun.

30 Man̈xo ol yal scolanel sb'a eb' d'a scal q'uic'alq'uinal. Lajan ol aj eb' icha junoc te' c'ab' te' stz'a yuj c'ac', ma icha junoc te te' tz'el xumaquil yuj ic'.

31 Mocab' yac'och tas chuclaj eb' yipoc sc'ool, yujto a spac ol scha eb' aton yaelal.

32 Ol pet cham eb', icha junoc te' c'ab'te' stzepjiel d'a snunal maxtzac yaxb'i.

33 Lajan ol aj eb' icha junoc ib' te' uva tz'el b'ulnaj sat ayic manto q'uin̈b'i, ma icha junoc te' olivo ton̈ej sc'ajb'anel xumaquil.

34 A eb' chuc chi', malaj yin̈tilal eb' ol elcanoc. A jantac sb'eyumal eb' ix yic' d'a elc'altac, ton̈ej ol tz'acanb'atoc.

35 Aton eb' an̈ej chucal nab'il yuuj, an̈ej ixtoj anima naan yuj eb', xchi vin̈aj Elifaz chi'.

16

1 Ix tac'vixi vin̈aj Job chi' icha tic:

2 Ayxo scajvi in te ab'an juntzan̈ lolonel tzeyalub'tan̈ej tic. Tzeyac'och e b'a eyac'an snivanil in c'ool, palta an̈ej yaelal tze vach' iq'uejcot d'a vib'an̈.

3 ¿Tom malaj slajvub' juntzan̈ e lolonel malaj yelc'och tic? ¿Tas eyaji yuj chi' an̈ej val a' e pacan d'ayin?

4 Q'uinaloc a ex tic icha val vaj tic eyaji, max am val-laj icha tzeyutej eyalan tic d'ayin, max am in tzicub'tan̈ej in sat valan jantac lolonel d'ayex.

5 Palta jun, a am lolonel vach' syac' snivanil e c'ool, syac' e tec'anil, a am sval d'ayex.

6 Man̈ yujoc to tzin loloni, tz'och vaan in yaelal tic, man̈ yujoc pax to tzin em numan tz'ochpax vaan.

7 A Dios tz'ac'an lajvoquel vip. A pax tz'ic'anel eb' vamigo d'ayin.

8 Ichato preso vaj yuuj. Jantac tas syic'chaan̈ eb' anima d'a in patic, jantac es lolonel syic'cot eb' d'a vib'an̈.

9 A Dios tzac'anoch vuuj yic tzin sataneli, icha junoc noc' chium noc'. Ay val och sat d'ayin, icha val to vajc'ool yaji.

10 Jantac eb' anima smolb'ej sb'a yic tzin sb'uchan eb'. Stz'itanb'at in sat eb', emnaquil tzin yutejcan eb'.

11 A Dios ix in ac'anoch d'a yol sc'ab' juntzan̈ anima te chuc spensar.

12 Junc'olal vajeq'ui, ix in svecchitani. Ix och yub'naj d'a in jaj, choc' ix in yutej, ix in yac'anoch d'a sat sjul-lab'.

13 Yaln̈ej b'aj sjavi sjul-lab' chi' d'ayin, ichato sc'axpaj d'a in nivanil tic, man̈xa jab'oc snivanc'olal d'ayin. Toxon̈ej spuccanb'at yol in c'ol d'a sat luum.

14 Jantac in aj in lajvi yuuj. Scot val d'ayin icha junoc soldado te tec'an.

15 Te cusc'olal vaji, ayoch pichul ya sva vuuj, man̈xa jab'oc vopisio.

16 Ste mal in sat voq'ui, sq'uic'b'i q'uinal svila'.

17 Icha chi' vaji, vach'chom malaj mach b'aj ix och in mul, vach'n̈ej in lesal.

18 Mocab' c'ub'chajel jantac chucal ix ac'jioch d'a vib'an̈. Ab'chajocab'i ayic tzin tevi yic tzin c'anan tojolal.

19 Ay jun ayoch in testigooc ayec' d'a satchaan̈, a' ol och ved'oc.

20 A eb' vamigo ton̈ej tzin sb'uch eb', a inxo tic tzin oc'n̈ej d'a yichan̈ Dios.

21 Ayoc val junoc mach tz'alan d'a Dios vuuj, icha syutej junoc mach scolan junoc yetanimail.

22 Jayexon̈ej ab'il ayin eq'ui, axo in b'at d'a chamel chi' b'aj maxtzac yal co paxta.

17

1 Jab'xon̈ej val syal vic'an vic' svab'i. Vanxo sc'och in q'uinal d'a slajvub', vach'xo yaj ved'tal d'a campusante.

2 A eb' anima, oyanoch eb' in sb'uchani, masanil tiempo syac' cus in c'ol eb', maxtzac yal in colan in b'a d'a eb'.

3 Palta Mamin colin, yujto malaj junocxo mach syac'och sb'a in scolani, a achn̈ej syal uuj.

4 A ach ix a c'ub'ejel jelanil d'a juntzan̈ eb' vin̈ vamigo tic, man̈ in a cha ac'joc ganar yuj eb' vin̈.

5 Elocab'c'och icha syal jun ab'ix: A junoc mach syixtej junoc yamigo, axo yuninal ol ab'an syail yuj jun tas sc'ulej chi'.

6 A ach ix ac' yal chuc eb' anima d'ayin, ix laj stzub'an in sat eb'.

7 Toxon̈ej q'uic'aminac vilan yuj in yaelal. Ichato man̈ chequeloc in nivanil tic, yujto ix in te b'acb'i.

8 Ayic syilan eb' anima vach' sb'eyb'al tas tzin ic'an tic, sat sc'ol eb', scot yoval eb', yujto chuc in snaan eb'.

9 A eb' vach' sb'eyb'al, vach'n̈ej ol elc'och eb'. A eb' malaj chucal sc'ulej, ol q'uen̈ejchaan̈ eb'.

10 Palta cotan̈ec d'a tic ex vamigo. Malaj junoc aj pensar tz'ilchaj vuj d'a e cal.

11 B'elb'on yec' in q'uinal, axo tas nab'il vuuj, ma tas tzin nib'ej, toxo ix juvieli.

12 A ex tic a d'ac'valil tzeyaloch c'ualil, axo yic q'uic'q'uinal, tzeyalani, lac'anxo ay saquilq'uinal.

13 Toxon̈ej tzin tan̈vej in chami, yic sc'och telan in nivanil svay d'a cal q'uic'alq'uinal.

14 A noc' a'ay yed' campusante svaloch in mam in nunoc yed' vanab'oc.

15 ¿B'ajtil ay tas svac'och yipoc in c'ool? ¿Ay am mach ojtannac tas ol in ajoc?

16 ¿Tom ol c'och jun chi' ved' d'a yed'tal eb' chamnac? ¿Tom ol cann̈ej ved' ta' d'a yol lum luum chi'? xchi vin̈aj Job chi'.

18

1 Ix yalanxi vin̈aj Bildad icha tic:

2 ¿B'aq'uin̈ val ol actej a loloni? Nachajocab' uuj, ichato pax chi' syal co loloni.

3 ¿Tas yuj tzon̈ al noc'al, man̈xa jab'oc quelc'och d'a a sat?

4 ¿Tas yuj tza chalchitej a b'a yuj chichonc'olal? ¿Am a naani yujto icha chi' tzutej a b'a ol can tz'inan lum luum tic, ma ol q'uexvoc yed'tal q'uen tenam?

5 A tas ayoch yipoc sc'ol junoc mach chuc spensar, ol tupemoc, icha stup junoc candil vanxo stup sc'ac'al.

6 Ol tup sc'ac'al scandil d'a yol spat, man̈xa saquilq'uinal ta'.

7 Maxtzac yal yec' yed' stec'anil, van slocan sb'a yoc, stelvi yuj tas nab'il yuuj.

8 Ichato ol em junoc ch'an̈ yaal d'a yol sb'e, ol can sud'naj d'a yol jun ch'an̈ yaal chi'.

9 Ol em jun ch'an̈ yaal chi' d'a yol sb'e. A d'a sjaj yoc ol och sud'naj ch'an̈.

10 C'ub'eltac yajem jun yaal chi' d'a yol sb'e.

11 Ayn̈ejoch xivc'olal d'a spatic yichan̈, ichato spechji b'eyec'oc.

12 Ay tas d'ay d'a peca', axo ticnaic van scham yuj vejel, a yaelal q'uelanxo och d'ay.

13 A jun ilya slajanel snivanil, axo sc'ab' yed' yoc ichato ol c'uxjocb'at yuj jun ilya chi'.

14 Ol ic'joquel d'a scal junc'olal b'aj cajan, ol n̈erjoccanb'at d'a yichan̈ jun aj chamel.

15 Ch'ocxo mach ol cajnajcan d'a scajnub'. Ayic toxo ix cham chi', ol tzicchajec' azufre d'a yol spat chi', yic satel jun yab'il chi'.

16 Lajan val icha junoc te te' taquin̈xo sch'an̈al yib' yed' sc'ab'tac.

17 A sb'inajnaquil ol satcanel d'a sat luum tic. Man̈xa b'aq'uin̈ ol b'inajoc.

18 Ol ic'chajel d'a scal eb' pitzan b'aj sacq'uinal. B'aj ay eb' chamnac d'a q'uic'alq'uinal ol yumjoccanb'atoc.

19 Man̈xa yin̈tilal ol can d'a schon̈ab' yed' b'aj cajan.

20 Ayic ol ab'chaj tas ix javi d'a yib'an̈, ol xivcanq'ue eb' cajan d'a stojolal b'aj sjavi c'u yed' b'aj tz'em c'u.

21 Icha val chi' ol aj satel eb' chuc, aton eb' malaj yelc'och Dios d'ay, xchi vin̈aj Bildad chi'.

19

1 Ix yalanxi vin̈aj Job chi' icha tic:

2 ¿B'aq'uin̈ val ol eyactej e tzuntzan ovaj in yaelal tic, tzeyac'an cus in c'ol yed' juntzan̈ e lolonel tic?

3 Ayexn̈ejoch eyalan chucal lolonel d'ayin. ¿Tom max ex q'uixvi eyalan d'ayin?

4 Q'uinaloc yel ay in mul chi', ¿tom tzeyab' syail yuuj?

5 Tzeyic' val chaan̈ e b'a d'ayin yuj in yaelal tic, tzeyalanoch d'a in sat to chuc in.

6 Palta comonoc snachajel eyuuj to a Dios icha tic tzin utani. A' ix in ac'anem d'a yol jun yaal tic.

7 Scomon el vav, svalan icha tic: Svab' val in chami, xin chi. Palta malaj mach stac'vi d'ayin. Tzin nib'ej ay mach tzin colani, palta malaj mach sb'oan yaj d'ayin.

8 A Dios ix macan yol in b'e, yic maxtzac yal in b'eyeq'ui. Ichato d'a scal q'uic'alq'uinal tzin ec' yuuj.

9 Ix yiq'uec' in b'eyumal, ix yic'anec' snivanil velc'ochi.

10 Ix in satem d'a juneln̈ej. A tas ayoch yipoc in c'ool, pilan ix lajviel icha junoc te te' malaj sch'an̈al yib'.

11 Ix seccot yoval sc'ool d'a vib'an̈, icha val junoc yajc'ool ix in yutej.

12 Masanil eb' soldado Dios chi' ix och oyan d'ayin. Ix oymaj eb' d'a spatictac in pat yic syac'an oval eb' ved'oc.

13 A Dios chi' ix ic'anel eb' vuc'tac yed' eb' vamigo d'a in tz'ey, ichaxon̈ej junoc comon anima ix in yutejcan eb'.

14 A eb' ayto vuj in b'a yed'oc yed' eb' vamigo, ix in yactejcan eb', ix in b'atcan satc'olal yuj eb'.

15 Axo eb' cajan d'a in pat yed' masanil eb' in checab', icha junoc ch'oc animail ix in ajcan d'a eb', maxtzac in yilochlaj eb'.

16 Tato svavtejcot junoc eb' in checab' chi', maxtzac tac'vilaj eb' d'ayin, vach'chom tzin tevi d'a eb'.

17 Ayic tzin c'och d'a stz'ey ix vetb'eyum, chuclaj sjab' xob'al in ti' syab' ix, axo eb' ayto vuj in b'a yed'oc, tzin syajel eb'.

18 Icha pax chi' eb' unin tzin spatiquejel eb'. Ayic syilan eb' veq'ui sb'uchvaj eb' d'ayin.

19 A val eb' ec'b'al te vach' vac'an yed'oc, tzin spatiquejel eb'. A val eb' tzin te tzalaj yed'oc, ix meltzajoch eb' ajc'olal d'ayin.

20 Toxo ix tacjioch in tz'umal yed' in b'ac'chil d'a in b'aquil, tevelxon̈ej pitzan in.

21 Ex vamigo, oc'ocab' e c'ool d'ayin, yujto a Dios ix ac'ancot jun yaelal tic d'a vib'an̈.

22 ¿Tas yuj tzac'anexn̈ej vuuj, icha tzin yutej Dios? ¿Tom man̈ c'ocb'ilocxo in eyac'an cusoc?

23 Ayoc val mach stz'ib'ancan juntzan̈ in lolonel tic. Comonoc tz'ac'chajcanoch d'a q'uen q'ueen.

24 Comonoc a yed' q'uen cincel nab'a hierro tz'ac'jicanoch d'a q'uen q'ueen yic scan d'a juneln̈ej.

25 Vojtac to a in Columal pitzann̈ej, axo d'a slajvub' c'ual ol emul d'a sat lum tic yic tzin scolani.

26 Vach'chom slajviel in tz'umal tic, palta ol vil val och Dios yed' in nivanil tic.

27 A in val lac'an ol vil val och yed' in sat, man̈ ch'ococ mach ol ilanoc.

Vanxo slajvic'och vip svab'i.

28 Ayic svab'an eyalan icha tic: ¿Tas val scutej cac'an cus sc'ol vin̈, yujto munil a vin̈ tz'ic'ancot syaelal chi' d'a yib'an̈? xe chi.

29 Palta xivan̈ec d'a q'uen espada, aton yoval sc'ol Dios syac'lab'ej d'a eb' sc'ulan chucal. Ojtaquejequeli to ay jun Dios tzon̈ ch'olb'itani, xchi vin̈aj Job chi'.

20

1 Ix yalanxi vin̈aj Zofar aj Naamat icha tic:

2 Ach Job, maxtzac yal-laj to ton̈ej numan tzin aji. Yuj chi' tzin nib'ej tzin tac'vi d'ayach.

3 Ix on̈ a b'uch val yed' a chucal lolonel, palta vojtac tas ol aj in pacan d'ayach.

4 A ach tic ojtactaxoni to atax yic ix te q'uib'chaan̈ anima d'a sat luum tic,

5 a stzalajc'olal eb' chuc max najtilaxlaj. Junn̈ej rato syac' jab' stzalajc'olal eb' chi'.

6 Vach'chom te chaan̈ yajq'ue eb' icha schaan̈il satchaan̈, axo sjolom eb' sq'uec'och b'aj ay asun,

7 palta ol lajvoquem eb' icha stza' noc' noc', axo eb' yamigo eb', man̈xo ol nachaj yuj eb' b'aj ol c'ochcan eb' chuc chi'.

8 Ol satem eb' d'a ichn̈ej ta' icha junoc vayich. Man̈xalaj mach ol ilanoch eb'.

9 A eb' tz'ilantaxonoch eb' yed' eb' junn̈ej tz'ec' yed' eb', man̈xa b'aq'uin̈ ol iljococh eb' yuj eb'.

10 A tas yelq'uejnac eb', axo eb' yuninal eb' ol ac'an meltzaj d'a eb' meb'a' b'aj yelq'uejnac eb' chi'.

11 Ayic tec'an val yip eb' d'a squelemal, ol emcan eb' b'aj smucchaj eb' chamnac.

12 Vach'chom te vach' sc'ulan chucal eb' syab'i, ste tzalaj eb' yed'oc,

13 te chi' jun chucal chi' d'a eb',

14 axo d'a yol sc'ol eb', ol meltzajoch venenoal, icha svenenoal noc' chan.

15 Masanil sb'eyumal eb' ix sb'uq'uemi, ol xejejxiq'ueta eb', yujto a Dios ol ic'anq'ueta d'a yol sc'ol eb' chi'.

16 Ichato ix stz'ub'b'at svenenoal noc' chan chi' eb'. A jun veneno chi' ol ic'an scham eb'.

17 Man̈xo ol yac' tzalajb'oc sc'ol eb' yed' jantac tas ay d'ay, aton lech, noc' yal chab' to man̈xa yalnab'il.

18 Masanil tas yic'naquec' eb', yovalil ol yac'xi meltzaj eb'. Man̈xo ol yal yac'an tzalajb'oc sc'ol eb' yed' sb'eyumal chi'.

19 Ix te ixtaj eb' meb'a' yuj eb', man̈xa jab'oc tas ix can d'a eb'. A eb' chuc chi' ix macanq'ue yicoc juntzan̈ pat to man̈oclaj eb' b'ojinac.

20-21 Man̈xa jab'oc tas ix colchajcanel d'a yol sc'ab' eb'. Axon̈ej eb' smacb'ej sb'a d'ay smasanil, palta man̈ najtiloc ol yac' tzalajb'oc sc'ol eb' yed'oc.

22 Ayic tzijtum tas tz'aj d'a eb', tzijtum pax cusc'olal ol javoc d'a yib'an̈ eb'.

23 A val yic van yac'an b'ud'joc sc'ol eb', syac'an sgana eb' yed' tastac ay d'ay, ata' ol seccot yoval sc'ol Dios d'a yib'an̈ eb'.

24 Tato ol yac' ganar eb' yel d'a q'uen espada nab'a hierro, axo jul-lab' nab'a bronce ol ec' d'a eb'.

25 A jun jul-lab' chi' ol c'axpajec' d'a snivanil eb'. Ol ec' d'a seyub' eb', ol elc'och d'a yich spatic eb'. Ol te xivq'ue eb' yuj jun chi'.

26 A q'uic'alq'uinal ol c'ub'anel tastac sic'an yuj eb'. A jun c'ac' max tupi, a' ol n̈usantz'a masanil tastac ay d'a eb'.

27 A Dios ol ac'an checlaj schucal eb'. Ol yalanpax eb' anima to ay smul eb'.

28 Ayic ol javoc yoval sc'ol Dios d'a yib'an̈ eb', ol satel masanil sb'eyumal eb'.

29 Aton val juntzan̈ tic nab'il yuj Dios d'a yib'an̈ eb' chuc chi', vach'xo yajcan d'a yib'an̈ eb' yuuj, xchi vin̈aj Zofar chi'.

21

1 Ix yalanxi vin̈aj Job chi' icha tic:

2 Maclejec val eyab' tas svala', tato icha chi' ol eyac' snivanil in c'ool.

3 Nivan tzeyutej e c'ool yacb'an tzin loloni. Slajvi in lolon chi' tzex b'uchvajxi d'ayin b'ian.

4 ¿Tocval a yed' junoc anima van vac'an oval? ¿Tom man̈ smojoc scus in c'ool e naani?

5 Ilinecnab'i ol ex xivb'atoc, man̈xalaj tas ol elta d'a e ti'.

6 Ayic tzin naancot juntzan̈ chi', tz'ib'xiq'ue in nivanil tic yuj xivelal.

7 ¿Tas yuj nivan tiempo syil eb' chuc? Sc'och eb' icham animail, sb'inaj val eb'.

8 Tzato yil eb' sq'uib' yuninal, stzalaj pax eb' yoch oyan eb' yixchiquin d'a stz'ey.

9 Malaj tas xib'tan eb', junc'olaln̈ej yajec' eb'. Malaj syaelal eb' tz'ac'ji yuj Dios.

10 A noc' smam svacax eb', vach'n̈ej yel yin̈tilal noc'. Ayic stajni noc' snun svacax eb', max ec'laj yune' noc'.

11 A yalyuninal eb' sq'ue cheneljoc eb' icha sq'ue tz'itiljoc noc' yunetac chiva.

12 Ayic syab'an eb' yoch sjajil yamc'ab' yic b'it, aton te' arpa, te' tan̈b'il yed' te' spuchaji, sq'ue cheneljoc eb' yuj tzalajc'olal.

13 Vach'n̈ej yaj eb' chuc chi', junc'olal tz'aj sb'atcan eb' b'aj smucchaji.

14 Syalan eb' d'a Dios: Man̈ on̈ a tzuntzej, max yal co c'ol scojtaquejel a checnab'il.

15 ¿Mach jun Dios Syal Yuj Smasanil chi', yic tzon̈ och ejmelal d'ay? ¿Tas scac' yala' tzon̈ tevi d'ay? xchi eb'.

16 A snaan eb' chuc chi' to yujn̈ej sjelanil eb' ay sb'eyumal eb'. A inxo tic max in cha vab' tas syal eb'.

17 ¿Tom scomon cham eb' chuc icha tz'aj stup junoc candil? ¿Tom scomon javi yaelal d'a yib'an̈ eb'? ¿Tom scomon cot yoval sc'ol Dios d'a yib'an̈ eb' syab'an syail eb' yuuj?

18 ¿Tom scomon saclemb'at eb' icha an̈ ac tz'ic'jib'at yuj chacxuxum ic'?

19 A eyalani to ato eb' uninab'il stupan smul smam. Palta a in tic svala' to smoj a val lac'an eb' stupan smul chi', yic syojtaquejel eb' to yuj smul eb' icha chi' tz'aj eb'.

20 A eb' chuc chi' smojton schaan yaelal eb' sjavi d'a yib'an̈ yuj yoval sc'ol Dios Syal Yuj Smasanil.

21 Ayic toxo ix cham eb', man̈xalaj yalan yic eb' yuj tas scotcan d'a yib'an̈ yuninal eb' chi'.

22 Palta, ¿mach syal sc'ayb'an Dios d'a jelanil? An̈ejton val Dios chi' sch'olb'itan eb' te nivac yelc'ochi.

23-24 Ay eb' vach'n̈ej tz'aj yeq'ui, tec'an val yip eb' scham eb'.

25 Ay pax eb' jun, te cusc'olaln̈ej tz'aj yec' eb' scham eb', malaj jab'oc tzalajc'olal syil eb'.

26 Palta jun, a b'aj smucchaj eb' chamnac chi', lajann̈ej ol aj eb'. Junlajan ol chijocb'at eb' yuj noc' a'ay.

27 Vojtac tas tze na d'a in patic yed' e chuc pensaril.

28 Tze naan icha tic: ¿B'ajtom ix can spat jun vin̈ chuc tic, jun vin̈ yajalxo ix yutej sb'a tic? xe chi.

29 ¿Tom malaj b'aj tzex lolon yed' eb' anima sb'eyeq'ui? ¿Tom maj eyab' tas syic'tiej eb'?

30 Ayic scot yoval sc'ol Dios, syac'ancot junoc yaelal, axo eb' chuc malaj tas tz'ic'an eb'.

31 ¿Mach tz'alanoch d'a sat eb' yuj tastac sc'ulej chi'? ¿Mach ol ac'an spac yuj tas sc'ulej eb' chi'?

32 Axo sb'at mucchajcan eb', stan̈vaj b'aj smucchaj eb' chi'.

33 Siclab'inac lum luum sb'atcan d'a yib'an̈ eb'. Jantac eb' mucb'ilxo ta', jantacto pax eb' ol mucjocpaxoc.

34 ¿Tas tz'aj eyac'an snivanil in c'ol yed' juntzan̈ e lolonel malaj yelc'och tic? Nab'a es juntzan̈ tzeyal tic d'ayin, xchi vin̈aj Job chi'.

22

Yoxil macan̈ lolonel

(Caps 22—27)

1 Ix yalanxi vin̈aj Elifaz aj Temán icha tic:

2 ¿Tocval ay tas ol yic' Dios d'a junoc anima, vach'chom to aj pensar?

3 Q'uinaloc te tojol tzutej a b'a, mato malaj a mul, ¿tom ay jab'oc tas ol yic' Dios Syal Yuj Smasanil d'a a patic?

4 Man̈ yujoc to tza c'anab'ajej, ma yuj a vach'il syac'an a cachnab'il yed' a yaelal Dios chi'.

5 Palta yujto a val a chucal yed' a mul chi' malaj slajvub'.

6 Ix a c'ancanec' spichul eb' meb'a' ayic ix ac'an tas sq'uex eb', vach'chom ix elcan b'eran eb'.

7-8 Vach'chom te b'inajnac ach, to ic masanil lum luum tic, palta maj ac' jab'oc a' yuq'uej eb' ay staquin̈tial, maj ac' pax va eb' ay svejel.

9 Ix a chec meltzaj eb' ix ix chamnac yetb'eyum, malaj jab'oc tas ix ac' d'a eb' ix. Ix ic'anec' tas aycan d'a eb' chamnac smam.

10 Yuj chi' tzoymaj chucal d'a a patic ticnaic, tzach somchajq'ue yuj tas ay smay.

11 Ichato q'uic'alq'uinal yaj d'ayach, maxtzac yal ilan jab'oc. Icha val to a junoc a' eluma' van ach yic'anb'ati.

12 A Dios ay d'a satchaan̈, najat ayq'ue d'a yib'an̈ q'uen c'anal, syilemta masanil tastac tzuji.

13 ¿Am a naani to max yil co b'eyb'al? ¿Tom a q'uic'al asun tzach c'ub'anel d'ay?

14 ¿Am a naani to yuj q'uic'al asun chi' max yil Dios, yacb'an van sb'eyec' d'a yib'an̈ satchaan̈ chi'?

15 ¿Tom tza tec'b'ejn̈ej a b'a a b'eyb'alan sb'eyb'al eb' peca' anima chuc sb'eyb'al?

16 Pet chamnac eb' chi', icha tz'aj yic'jib'at junoc mach yuj a' eluma'.

17-18 Vach'chom a Dios Syal Yuj Smasanil ix ac'an b'ud'joc spat eb' yuj masanil tastac, palta ix spatiquejel Dios chi' eb'. Snaan eb' to malaj tas tz'utaj eb' yuuj. Mocab' in na icha sna eb' pit syutej sb'a chi'.

19 Ayic ol yilan eb' vach' spensar satel eb' chuc, ol tzalajq'ue eb'. Axo eb' malaj smul ton̈ej ol tzevaj eb' ol yalan eb' icha tic:

20 A eb' cajc'ool van satel eb', van stz'ab'at sb'eyumal eb', xcham eb'.

21 Ach Job, ochan̈xi junc'olal yed' Dios, tato icha chi' vach' ol ach ajxieq'ui.

22 Schaocab' a c'ol to a Dios chi' tzach c'ayb'ani. Canocab' val slolonel d'a a pensar.

23 Tato tziq'uem a b'a, tzac'anxioch a b'a d'a yol sc'ab' Dios Syal Yuj Smasanil chi', ol ach yic'xichaan̈. Tato najat tzic'canel chucal d'a a pat,

24 tato man̈xa yelc'och q'uen oro jantac svach'il d'a yol a sat, ichaxon̈ej lum pococ, ma q'uen comon q'ueen ay d'a yoltac a a' tz'ajcan q'uen d'ayach,

25 tato icha chi' tzutej a b'a, a Dios Syal Yuj Smasanil chi' ol och a b'eyumaloc, icha jantac q'uen oro, ma q'uen plata.

26 Ol ach tzalaj yed'oc, ol ac'paxoch yipoc a c'ool.

27 Tato ay tas ol a c'an d'ay, ol yab' tas ol ala', a achxo ol aq'uelc'och b'aj ix ac' a ti' d'ay.

28 A tastac ol a na'a, ol elc'och d'ayach, yujto a svach'c'olal Dios ol ochn̈ej ed'oc.

29 A Dios tz'ic'anem eb' syic'chaan̈ sb'a, scolvaj d'a eb' emnaquil syutej sb'a.

30 An̈eja' scolan eb' malaj smul, ol ach scol paxi tato malaj a mul, xchi vin̈aj Elifaz chi'.

23

1 Ix yalanxi vin̈aj Job chi' icha tic:

2 A ticnaic an̈eja' yel vav yuj in yaelal tic. Vach'chom tzin te c'acvi, palta an̈eja' yac'anoch in yaelal Dios.

3 Comonoc svojtaquejeli b'ajtil tz'ilchaj Dios chi' vuuj, tas pax tz'aj in c'och b'aj ay sdespacho.

4 Tato icha chi' tzam val d'ay yuj in yaelal tic, yujto tzijtum tas tzin nib'ej sval d'ay yuj in colan in b'a.

5 Tzin nib'ej svojtaquejeli tas ol yal d'ayin.

6 ¿Tocval ol yac'lab'ej yip yic tzin scachanem numnajoc? Maay, ol smaclej yab' tas ol vala'.

7 Ol am yojtaquejeli to yel svala', ol am yalani to malaj in mul. Icham chi' ol aj in yac'anel d'a libre d'a juneln̈ej.

8 Tzin sayec' Dios d'a stojolal b'aj sjavi c'u, malaj ayec' ta'. Tzin saypaxec' d'a stojolal b'aj tz'em c'u, max ilchajpaxlaj vuj ta'.

9 Tzin sayec' d'a stojolal norte, max ilchajlaj vuuj. An̈ejtona', tzin sayanxi d'a stojolal sur, max sch'ox pax sb'a d'ayin ta'.

10 Palta yojtac in b'eyb'al. Ayic ol lajvoc in yac'an proval, vach'xon̈ej ol in ajcan icha q'uen oro sb'o d'a cal c'ac'.

11 A jun b'eyb'al ix sch'oxcan d'ayin, malaj b'aq'uin̈ svactejcan in b'eyb'alani.

12 Tzin c'anab'ajejn̈ej schecnab'il yed' sc'ayb'ub'al. Ec'b'alxo yelc'och schecnab'il chi' d'a yichan̈ b'eyumal d'a yol in sat.

13 Ayic snaan Dios sc'ulan junoc tasi, sc'ulejn̈ej, malaj junoc mach syal scachanoch vaan.

14 A tas nab'il yuj sc'ulan d'ayin, sc'ulejn̈ej. Tzijtumto pax tas nab'il yuuj d'a vib'an̈.

15 Yuj val chi' tzin te xiv d'ay. An̈ej tzin naancoti tzin te xivq'uei.

16 A Dios Syal Yuj Smasanil, yuuj tz'el vip yuj xivelal.

17 Vach'chom maxtzac vil-laj yuj q'uic'alq'uinal oyanoch d'a in patic, palta max in emlaj numan.

24

1 A Dios Syal Yuj Smasanil, ¿tas yuj max yal sc'ual ayic sch'olb'itani, yic vach' stan̈vaj yuj eb' svach'c'ol chi' d'a jun c'u chi'?

2 A eb' chuc sq'uex stz'acan̈il lum luum eb', syelc'an noc' calnel eb', syac'anoch noc' eb' d'a scal noc' yico'.

3 Syic'anec' noc' sb'uru eb' meb'a' chamnac smam eb', sc'anancan noc' svacax eb' ix ix chamnac yetb'eyum yuj q'uen tumin syac' eb' majanil.

4 Tz'ic'jicanel eb' meb'a' d'a yoltac b'e yuj eb'. Axo eb' anima emnaquil yeq'ui, sc'ub'ejel sb'a eb' d'a eb' chuc chi'.

5 A eb' meb'a' chi' lajan tz'ajcan eb' icha noc' caltacte'al b'uru d'a tz'inan luum. Ata' say va sb'a eb'. A d'a tz'inan lum chi' say svael yalyuninal eb'.

6 A eb' meb'a' chi' sb'at eb' d'a smunlajel eb' ch'oc animail. Sb'at sic'q'ue ixim jolom trigo eb', sb'at pax eb' d'a scal yavb'en uva eb' chuc chi', sb'at eb' say te' sat tzato cani ayic smolji.

7 A eb' meb'a' chi', malaj spichul eb' ayochi tz'ec' ac'val. Malaj jab'oc tas spichan eb' d'a siic.

8 Ayic syac'an n̈ab', tz'ec'chaj a' d'a eb' d'a caltac te', axo d'a yoltac q'uen n̈aq'ueen scol sb'a eb'.

9 A eb' chuc chi' syiq'uec' snenetac unin eb' ix chamnac yetb'eyum eb', yic scan d'a eb' yuj tas syac' eb' majanil d'a eb' ix.

10 A eb' meb'a' chi', jab'tzin spichul eb' ayochi. Tz'ec' eb' cuchoj trigo, palta van schampax eb' yuj vejel.

11 Smunlaj eb' yed' q'uen molino tz'ic'anelta aceite. Stec'anel yal sat te' uva eb', palta van schampax eb' yuj taquin̈tial.

12 Axo eb' ya yaji, tz'el yav eb' sc'anan colval. Van scham eb' d'a cal chon̈ab', palta max ab'chajlaj yel yav eb' yuj Dios.

13 Ay eb' malaj sgana d'a jun b'e yic saquilq'uinal, max sb'eyb'alej tojolal eb'.

14 Ayic q'uic'to sq'ue vaan eb' mac'umcham anima, yic sb'at smac'ancham eb' meb'a' eb'. Axo tz'ec' ac'val, a elc'al syac' eb'.

15 A eb' tz'em ajmulal stan̈vej eb' sq'uic'b'i, smacan sat eb'. Snaan eb' icha tic: Malaj mach ol on̈ ilanochoc, xchi eb'.

16 A eb' elc'um chi', a d'ac'valil tz'och eb' elc'al d'a te' pat. Axo d'a c'ualil macan eb', yujto max schalaj sc'ol saquilq'uinal eb'.

17 Xiv eb' d'a saquilq'uinal chi', axo q'uic'alq'uinal stzalaj eb' yed'oc, yujto ata' xiv juntzan̈xo anima.

18 A eb' chuc chi', elan̈chameln̈ej ol ec' eb' icha sb'ey svomal a a', axo sluum eb' ol catab'ajcanoc. Man̈xa mach ol munlaj b'aj ay yavb'en uva eb'.

19 Icha tz'aj yulaxb'at q'uen cheev yuj sc'ac'al yoc c'u, icha chi' ol aj satem eb' chuc chi' b'aj smucchaji.

20 A eb' chuc chi' sb'atcan eb' satc'olal yuj snun. Man̈xa mach snaancot eb', axo noc' a'ay schianb'at eb'. Stelvi eb' icha tz'aj stelvi junoc te te' sch'acchaji.

21 Tz'ixtaj eb' ix ix toxon max unevilaj yuj eb'. Max colvajpaxlaj eb' d'a eb' ix chamnac yetb'eyum.

22 Palta a Dios yed' spoder satanel eb' chuc chi'. A val yic sch'oxan spoder Dios chi', man̈xa junoc mach max xiv d'a chamel.

23 Tato tz'el d'a sc'ol Dios, junc'olal pitzan eb' chuc chi', palta ayn̈ejoch sat d'a tas sc'ulej eb'.

24 Quenn̈ej tiempo tz'ic'jichaan̈ eb' chuc chi', palta elan̈chamel satxicanel eb'. Icha tz'aj stacji ixim trigo jochb'ilxo, icha chi' tz'aj eb'.

25 Tato man̈ ichocta', ¿mach ex syal eyalani to van vesani, to satnac in? xchi vin̈aj Job chi'.

25

1 Ix yalanxi vin̈aj Bildad aj Súa icha tic:

2 A Dios ay spoder, xivub'tac, a tz'ac'anoch junc'olal d'a scal eb' ay d'a satchaan̈.

3 Man̈xo b'ischajb'enoc jantac q'uen c'anal b'ob'il yuuj, ¿tom ay junoc mach b'aj max c'och saquilq'uinal yuuj?

4 ¿Tocval ay junoc anima malaj smul d'a yichan̈ Dios? ¿Tocval ay junoc mach te vach'?

5 A q'uen uj malaj yoc q'uen d'a yichan̈. Axo q'uen c'anal man̈ vach'oc q'uen d'a yol sat.

6 Ocxo val on̈ anima on̈ tic, lajan on̈ icha noc' a'ay, xchi vin̈aj Bildad chi'.

26

Ix b'uchvaj vin̈aj Job d'a vin̈aj Bildad

1 Ix yalanxi vin̈aj Job chi' icha tic:

2 Yipc'olal ix colvaj a lolonel ix al d'ayin d'a in cusc'olal tic, yuj am to tzila' to man̈xalaj vip.

3 Vach' jun, syal ac'an in razón, tzin a c'ayb'an a in malaj in pensar tic.

4 ¿Mach ix lolon d'a a pensar yuj chi' tzala'? ¿Mach ix alan d'ayach, yuj chi' tzal icha chi'?

5 A eb' chamnac ayec' d'a sjulal yich a' mar, tz'ib'xi eb' yuj xivelal.

6 A b'aj ayec' eb' chamnac, chequel yaj d'a yichan̈ Dios, chequel yaj junjun eb' d'a yichan̈.

7 A ix jen̈b'anb'at satchaan̈ d'a stojolal norte b'aj jacan, malaj tas d'ay. Ix sb'oanoch lum luum b'aj malaj tasi.

8 A tz'ac'anb'at a a' d'a scal asun, palta max n̈ic'chajlaj asun chi' yuj yalil a'.

9 A tz'ac'an q'uic'b'oquel sat q'uen uj, vach'chom c'ojan q'ueen, palta a' tz'ac'anoch asun d'a sat q'ueen.

10 A ix ac'anem yechel d'a yib'an̈ a' mar b'aj sc'och c'aman saquilq'uinal yed' q'uic'alq'uinal.

11 A yipumal satchaan̈ tz'ib'xi, xivpaxq'uei ayic stumvaj Dios chi'.

12 A yuj spoder ix scachanoch vaan a' mar, yuj sjelanil ix yac'an ganar noc' nivan Rahab.26.12

13 Jun pusn̈ej syac'a' sc'achvi, a yed' spoder stecancham noc' chan mecan cuman sb'ati.

14 A jantac tas satub'tac sc'ulej ix cab' tic, jab'n̈ej. A tas ix cab' tic ton̈ej ix co mac ab'ej. Ocxom val to tz'acan tz'aj cab'ani, maxtzac am nachajel cuuj, xchi vin̈aj Job chi'.

27

1 Ix lolonn̈ej vin̈aj Job:

2 Svac' in ti' d'a yichan̈ Dios Syal Yuj Smasanil, aton jun max yal sc'ol sb'oan yaj tas vaji, aton tz'ac'an ixtaxel in pensar yuj in yaelal,

3-4 yacb'an pitzan into, yacb'an tzato yal vic'an vic' yuuj, an̈ej tas yel ol vala', man̈ ol val tas man̈ yeloc.

5 Toxon malaj b'aq'uin̈ ol vala' to yel tas tzeyal d'ayin. Man̈ ol in chaoch d'a vib'an̈ to ay in mul.

6 Ol valn̈ej to vach' in pensar, man̈ ol in q'uex tas svala'. Tzin b'eyc'olej val in b'a to malaj in mul svab'i.

7 Masanil eb' ayoch ajc'olal d'ayin, jaocab' yaelal d'a yib'an̈ eb', icha yaelal sjavi d'a yib'an̈ eb' chuc.

8 ¿Tasto val ayoch yipoc sc'ol eb' chuc, ayic tz'ic'jiel sq'uinal eb' yuj Dios?

9 Ayic ayoch eb' d'a syaelal, ¿tom ol scha yab' Dios ayic ol tevoc eb' d'ay?

10 ¿Tocval tz'ilchaj stzalajc'olal eb' d'a Dios Syal Yuj Smasanil tato malaj b'aj syal sb'a eb' d'ay?

11 A ticnaic ol in ch'ox val snivan poder Dios Syal Yuj Smasanil d'ayex yed' tas nab'il yuuj.

12 A ex tic eyilnacxo juntzan̈ chi', axo ticnaic jun, ¿tas yuj tzex lolon d'a man̈ pensaril?

13 A jun yaelal tic syac' Dios Syal Yuj Smasanil spacoc d'a eb' ixtum anima.

14 Vach'chom tzijtum yuninal eb', palta ol cham eb' d'a oval, ma yuj vejel.

15 Axo eb' olto can d'a scal eb', a ilya ol ic'an scham eb'. Axo eb' ix yetb'eyum eb' scani, man̈ ol oc'laj eb' ix yuj eb'.

16 Vach'chom a eb' chuc chi' ste molb'ej q'uen plata eb' icha lum pococ, vach'chom man̈ jantacoc spichul eb' ayeq'ui,

17 axom junoc vin̈ vinac te vach' spensar ol ac'anoch juntzan̈ pichul chi', ol yac'an sgana vin̈ yed' q'uen plata chi'.

18 A spat eb' chuc chi', c'uun, lajan icha juntzan̈ yed'tal noc' tzocoy, ma icha junoc lechpat d'a cal munlajel.

19 A eb' chuc chi' svaycanem eb' yed' sb'eyumal, axo tz'el svayan̈ eb' man̈xalaj tas d'a eb', meb'axo eb'.

20 A xivelal ol javoc d'a eb' icha a' eluma', ma icha tz'aj yic'jib'at junoc tas yuj ic'n̈ab' d'ac'valil.

21 A chacxuxum ic' scot d'a stojolal b'aj sjavi c'u, a ol ec' leman spat eb',

22 ol och xuman d'a eb', ol lajvoquel eb' yuuj. Vach'chom olto snib'ej el lemnaj sb'a eb', palta man̈xalaj nivanc'olal d'a eb'.

23 A jun oval ic' chi' ol c'an̈ val, ol xururoc yoch d'a spatic eb'.

28

Aloj vach' lolonel d'a jelanil

1 A q'uen plata ay sminasil q'uen b'aj sq'ueta, axo q'uen oro ay yed'tal q'uen b'aj sb'oi.

2 A q'uen hierro tz'ic'chajq'ueta q'uen d'a yol luum, axo q'uen q'ueen, ayic stz'a q'uen d'a cal c'ac', tz'elta q'uen cobre d'a q'ueen.

3 A eb' anima, maxtzac xivlaj eb' b'aj te q'uic'q'uinal. Tz'emn̈ej eb' d'a yoltac q'uen nivac xab' te jul yich. A d'a scal q'uic'alq'uinal chi', ata' say q'uen q'ueen chi' eb'.

4 Sjoyq'ueta juntzan̈ minas eb' b'aj maxtzac ec' anima, najat yajb'at b'aj ay chon̈ab'. A yed' ch'an̈ lasu tz'ec' d'un̈un̈oc eb'.

5 A d'a sat luum tic, sq'uib'chaan̈ tas svaji, axo d'a yalan̈ luum syac'och c'ac' eb' anima yic spoj q'uen q'ueen.

6 Axo d'a scal sc'ajil q'ueen chi', tz'ilchaj q'uen zafiro yed' q'uen oro.

7 A d'a yoltac minas chi', malaj junoc noc' ic'umb'at much tz'ec' ta'. Malaj pax noc' ch'acb'a tz'ilan yool chi'.

8 A noc' chium noc', maxtzac ec'laj noc' ta'. Maxtzac ec'paxlaj noc' choj ta'.

9 A eb' vin̈ vinac, smac' q'uen q'ueen eb' vin̈ te tzatz, syamanoch eb' vin̈ sjoyan yichtac lum nivac vitz.

10 Sjoyanoch nivac olan eb' vin̈ d'a sattac q'uen tenam, yic sayan q'uen q'ueen eb' vin̈ caro stojol.

11 Sjacanq'ueta a a' eb' vin̈ ta'. Syic'anq'ueta eb' vin̈ d'a saquilq'uinal tastac c'ub'eltac yaji.

12 Palta a jelanil ¿b'ajtil tz'ilchaji? ¿b'ajtil ay aj pensaril?

13 A jelanil chi' malaj junoc anima ojtannac tastac yed'nac, max chaxlaj d'a scal eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

14 Vach'chom sco sayec' d'a sjulal yich a' mar, max chaxlaj cuj ta'.

15 Max yal yac'chaj q'uen oro, ma q'uen plata sq'uexuloc.

16 Max yal smanchaj yed' q'uen oro te vach', ma yed' q'uen cornalina, ma yed' q'uen zafiro.

17 Max yal co lajb'an yed' q'uen oro, ma yed' q'uen q'ueen caro stojol. Max yal sq'uexchaj yed' yelvanub' sc'an eb' ix ix nab'a oro.

18 A jelanil chi' te nib'ab'il d'a yichan̈ q'uen coral. Ec'b'al te vach' d'a yichan̈ q'uen cuarzo, ma q'uen perla.

19 Max yal slajb'an sb'a jelanil chi' yed' q'uen crisólito scot d'a Etiopía, max yal stupchaj yed' q'uen oro te vach'.

20 Palta ¿b'ajtil scot jelanil chi'? ¿b'ajtil ay aj pensaril?

21 C'ub'ab'ilel d'a masanil anima pitzan. C'ub'ab'ilpaxel d'a noc' much sjen̈vi.

22 A b'aj ayec' eb' chamnac yed' jun chamel, syal eb' icha tic: Ton̈ej ix cab' sb'inajnaquil jelanil chi', xchi eb'.

23 Palta a Dios yojtac sb'eal jelanil chi', yojtac b'aj ay.

24 Yujto syil masanil b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal tic yed' masanil tas ay d'a yalan̈ satchaan̈.

25 Ayic ix yac'ancanoch Dios yipal ic', ayic ix yac'anem yechel b'aj sjavi c'aman a a',

26 ayic ix sb'oancan tiempoal n̈ab'ilq'uinal, ayic ix sb'oancan b'aj tz'ec' leb'lon yic smac'vaj c'u,

27 ata' ix yila' to te nivan yelc'och jelanil, ix sch'olb'itani, ix yilani to vach' tz'aj icha chi'.

28 Ix yalan Dios d'a eb' anima icha tic: Tato nivan velc'och d'a yol e sat, aton jelanil chi', tato tzeyiq'uel e b'a d'a scal chucal, aton aj pensaril chi', xchi Dios chi'.

29

Snacot vin̈aj Job tas yaj vin̈ d'a peca'

(Caps 29—31)

1 Ix syamanxioch vin̈aj Job yalan icha tic:

2 Comonoc val syal in c'ochxi icha vajtaxon d'a yalan̈taxo ayic te tan̈vab'il in yuj Dios.

3 Ayic syac'an saquilq'uinal Dios d'ayin, vach' in ec' d'a cal q'uic'alq'uinal,

4 tec'an anima in, chequel val scolvaj Dios yed' tastac ay d'ayin.

5 Ayn̈ejec' Dios Syal Yuj Smasanil chi' ved'oc, axo eb' vuninal, oyanoch eb' d'a in patic.

6 A d'a jun tiempoal chi', man̈xo jantacoc yal yim noc' in vacax yed' noc' in chiva tz'elta. A te' olivo avab'il d'a caltac q'ueen, man̈ jantacoc aceite svic' d'a te'.

7 Ayic tzin c'och b'aj smolb'ej sb'a eb' yajalil chon̈ab', tzin em c'ojan d'a in xila d'a scal eb'.

8 Ayic tzin yilan eb' quelemtac, sb'es sb'a eb', axo eb' ichamtac vinac sq'ue lin̈an eb' ayic tzin c'ochi.

9 A eb' yajal chon̈ab', numan tz'aj eb', syac' yechel eb' yic numan tz'aj juntzan̈xo eb'.

10 A eb' yajalil chon̈ab', c'unxon̈ej slolon eb', man̈xa tas syal eb'.

11 Ayic tzin yilan eb', syab'an eb' tas svala', syalan vach' lolonel eb' d'a in patic,

12 yujto tzin colvaj d'a eb' man̈xa smam yed' d'a eb' meb'a', aton eb' malaj junocxo mach scolan d'a scal yaelal.

13 A eb' van scham yuj meb'ail, syac' yuj diosal eb' d'ayin, axo eb' ix chamnac yetb'eyum, stzalaj eb' ix yuj in colval.

14 A tojolal yed' vach'c'olal ayn̈ejoch d'ayin, ichato in pichul yajochi.

15 In och yed' eb' max uji yilani yed' eb' max uji sb'eyi.

16 Icha mamab'il vaj d'a eb' ay stzapan smajanil. Tzin colan pax eb' max yal scolan sb'a d'a yichan̈ eb' yajal, vach'chom man̈ vojtacoc eb' palta tzin coln̈ej eb'.

17 Sviq'uel yopisio eb' ixtum anima, tzin colancanel eb' ayoch d'a yol sc'ab' eb'.

18 A in naani to te nivan tiempo ol vila', icham animail ol ic'an in cham d'a in ch'at.

19 A d'a jun tiempoal chi' lajan in icha junoc te te' avab'il d'a sti' junoc a a', a sc'ab'tac te' schaan yal ac'val tz'emi.

20 Vach' syutej eb' anima in yac'an b'inajoc, ichato junjun c'u tz'ochn̈ej vip in colan in b'a.

21 Masanil anima smaclan yab' tas svala', numan tz'aj eb' yab'an in razón.

22 Ayic slajvi in lolon chi', schan̈ej sc'ol eb' smasanil. Vach'n̈ej syab' eb'.

23 Snib'ej val eb' syab' in lolonel chi', icha val snib'an n̈ab' eb' munlajvum d'a varesma.

24 Ayic tzin tzevaj yed' eb', tz'och q'uelan eb', ijan val max schalaj eb', max stzuntzejcotlaj voval eb'.

25 Svac'och vopisio d'a scal eb', svalani tas yovalil sc'ulej eb', icha junoc rey tz'ac'an mandar d'a scal eb' soldado. Ayic ay scusc'olal eb', svac' snivanil sc'ool eb'.

30

1 A eb' quelemtac te tzac'anto d'ayin, tzin stzetzej eb' ticnaic, ocxo d'a yalan̈taxo, a eb' smam eb' man̈ smojoc yec' eb' yed' noc' in tz'i' stan̈van noc' in calnel.

2 Toxonton malaj yip eb', malaj tz'och eb' vuuj.

3 Yuj vejel yed' meb'ail, tz'ec' eb' d'a taquin̈ luum d'ac'valil sch'ocoj, axo sch'an̈al yib'tac te te' sjoyq'ueta eb' sc'uxu'.

4 Slaj stoc'q'ueta an̈ comon an̈c'ultac eb' d'a caltac te' schi'a, schi'an pax sch'an̈al yib' te' meslab' eb'.

5 Aton juntzan̈ anima chi' pechb'ilel yuj eb' yetanimail. Ayic spechjib'at eb' chi', tz'el yav eb' spechanb'at eb' chi', icha tz'aj spechji eb' elc'um.

6 A d'a yoltac q'uen n̈aq'ueen, d'a sattac c'acap yed' d'a sattac q'uen tenam, ata' ix laj aj eb'.

7 Slaj avaj eb' d'a caltac vayumtac icha yel yav noc' noc', axo d'a yichtac yoc te' q'uiix slaj smolb'ej sb'a eb'.

8 Malaj jab'oc tas syal yuj eb', malaj yelc'och eb', pechb'ilel eb' d'a scal eb' anima.

9 Axo ticnaic tzin sb'uch eb' yuninal eb', syic'anel in q'uixvelal eb'.

10 Tzin syajan eb', tz'el eb' d'a in tz'ey, stzub'anoch eb' d'a in sat.

11 Palta a ticnaic, a Dios ix ic'anel vip, maxtzac yal in colan in b'a, yuj chi' syac' val sgana eb' in yixtani.

12 A eb' anima schichon sc'ol d'ayin, toxon̈ej sja n̈ilan eb' yic tzin spechanel eb' snaani, snib'ej eb' tzin sateli.

13 Smacan yol in b'e eb' yic tzin satanel eb' snaani, man̈xa mach scachan eb'.

14 Sjavi n̈ilnaj eb' d'ayin, ichato ay junoc olan b'aj tz'ochta n̈ilnaj eb', ma icha co yamchaj yuj junoc ic' n̈ab'.

15 Icha val chi' tz'aj sjavi xivc'olal d'ayin. A in b'inajnaquil ix sateli, ichato ix ic'jib'at yuj ic'. Masanil tas ay d'ayin ix satcanel icha asun.

16 A ticnaic van in chami, maxtzac och vaan in yaelal tic.

17 A in yaelal tic sc'och val d'a yoltac in b'aquil. Max och vaan vab'an syail tz'ec' ac'val.

18 Yed' val yip Dios ichato ix sch'umoch sud'an in pichul d'a in jaj, ix och b'iran d'a in nivanil.

19 Ix in sjulem d'a cal soc'om. Icha lum pococ, ma q'uen tic'aq'uil taan̈ in ajcan d'a yol sat.

20 Ach in Diosal, tzin c'an a colval, palta max ach tac'vi d'ayin. Tzin tevi d'ayach palta maxtzac a cha ab'i.

21 Chuc tzutej a b'a d'ayin, tzin a pechan yed' yoval a c'ool.

22 Ichato tzin ic'jiq'ue vaan yuj ic', axo ic' n̈ab' tzin tzicub'tan̈ani.

23 Vojtacxo to vanxo in ic'anb'at d'a chamel, aton b'aj ol c'ochn̈ej masanil anima.

24 Palta ¿tocval max q'ue ch'ican sc'ab' junoc mach ayec' d'a scal syaelal yic sc'anan colval?

25 In oc' yuj eb' ayoch d'a syaelal, in cus yuj eb' malaj tas ay d'ay.

26 Palta axo ticnaic ayic tzin tan̈van tzalajc'olal, axo cusc'olal sjavi d'ayin. Tzin tan̈vej saquilq'uinal, axo q'uic'alq'uinal sjavi.

27 Toxon̈ej stin̈tin̈an in pixan yuj xivelal, maxtzac yal vic'an jab'oc vip, axon̈ej yaelal ste ja d'a vib'an̈.

28 Ix ja val cusc'olal d'ayin, maxtzac vil-laj saquilq'uinal. Val d'a yichan̈ anima tzin q'ue vaan in c'anan colval.

29 Cuseltacxon̈ej yel vav icha noc' oques, ma icha noc' cujub'.

30 A in tz'umal ix te q'uic'b'ieli, schivajpax in nivanil yuj c'ac'.

31 A d'a yalan̈taxo, tzin b'itan val yed' yamc'ab' yic b'it d'a tzalajc'olal, axo ticnaic, an̈ej oq'uel svac'a'.

31

1 In nanac sic'lab'il to malaj b'aq'uin̈ sviloch in c'ol d'a eb' ix cob'estac.

2 Q'uinaloc sviloch in c'ol d'a eb' ix, ¿tocval man̈ ol yac' spac Dios Syal Yuj Smasanil d'ayin?

3 ¿Tom man̈oc d'a eb' chuc yed' d'a eb' b'aj malaj yelc'och Dios sjavi yaelal?

4 ¿Tocval max yil Dios tas tzin c'ulej yed' b'ajtac tzin eq'ui?

5 Svac' val in ti' to malaj mach b'aj chuc svutej in b'a, malaj b'aj ec'nac d'a in c'ol in musan sat anima.

6 Comonoc tzin sch'olb'itej Dios d'a stojolal icha yechtaj yalil junoc tas, yic syilani to tz'acan in vach'il.

7 Q'uinaloc in el d'a b'eyb'al yic tojolal, mato in nib'ejnac in c'ulej tas svilochi, mato ay tas man̈ vicoc in macnac vicoc,

8 tato icha chi', ch'ococab' mach slajancanel sat vavb'en, sjoyocab'q'ueta eb' tas avab'il chi' vuuj.

9 Q'uinaloc ay junoc ix ix, ix cuchb'anb'at in pensar, mato in maclej yelta junoc ix yetb'eyum junocxo vinac d'a sti' spat,

10 tato icha chi', ac'jocab' servil junoc ch'oc vinaquil yuj ix vetb'eyum, vayocab' junoc ch'oc vinaquil yed' ix.

11 Q'uinaloc in c'ulej juntzan̈ chi', smoj val vab'an syaelal tz'ac'jioch d'a vib'an̈ yuj eb' juez.

12 Tato icha chi', jaocab' in yaelal. Icha junoc nivan c'ac' satanel tastac, ichaocab' ta' tz'aj satanel tastac ay d'ayin.

13 Ayic stec'b'an sb'a eb' in checab' yalan d'ayin yuj tas svutej, svab' tas syal eb' chi'.

14 Tato man̈ ichaocta ix in c'ulej, ¿tas ol vutej voch d'a yichan̈ Dios? ¿Tas ol vutej valani ayic ol sc'anb'an d'ayin yuj tas ix in c'ulej?

15 Junn̈ej Dios on̈ ac'an pitzvoc d'a co nun yed' eb' in checab' chi', an̈ejtona' tz'ac'an co q'uinal.

16 Man̈ ton̈ejoc sviloch eb' meb'a' ay stzapan majanil, man̈ ton̈ejoc svilpaxi to malaj tas sva eb' ix ix chamnac yetb'eyum.

17 Ayic in va'i laj vac' yic eb' meb'a' unin ved'oc.

18 Icha val vuninal svutej eb' meb'a' unin chi'. In colvajn̈ej d'a eb' ix chamnac yetb'eyum.

19 Ayic svilani to ay eb' anima te meb'a' malaj spichul ayochi,

20 axo xil noc' in calnel svac' b'ojoc, svac'anoch sq'uixinaloc eb'. Yuj chi' syac' yuj diosal eb' d'ayin.

21 Tato ay b'aj ix vixtej junoc meb'a' unin yujto vojtac to chab'il vic yuj eb' yajal,

22 mac'jocab'el in c'ab' tic, elocab' vecnaj in jen̈jab' tic.

23 Yujto tzin xiv yac'an in yaelal Dios, yuj chi' max yal in tec'b'an in b'a d'a yichan̈, yujto te nivan yelc'ochi.

24 Malaj b'aj an̈ej d'a nivac b'eyumal svac'och in pensar, maj vac'och q'uen oro yipoc in c'ool.

25 Malaj b'aj vic'nacchaan̈ in b'a yuj in b'eyumal, ma yuj jantac tas ay d'ayin.

26 Svil scopopial yoc c'u yed' pax yic c'ojan q'uen uj te vach' yilji,

27 palta malaj b'aj elc'altac tzin tz'ub'elta in c'ab' yic tzin ch'oxan yechel to tzin tz'ub'elta sti' c'u yed' q'uen uj chi' yic svac'anem in b'a d'ay.

28 Q'uinaloc icha chi' svutej in b'a, smoj am val tz'ac'jioch in yaelal, yujto chab'sat am svutej in b'a d'a Dios ay d'a satchaan̈.

29 Malaj b'aj in tzalaj yuj yaelal sjavi d'a yib'an̈ eb' vajc'ool, ma yic sjavi chucal d'a yib'an̈ eb'.

30 Malaj b'aj ochnac in mul in c'anancot catab' d'a yib'an̈ eb', yic scham eb'.

31 Masanil eb' ayec' ved'oc, yojtac val eb' to ayic sjavi eb' ch'oc chon̈ab'il d'ayin, malaj junoc eb' maj ac'ji tas sva'a.

32 A eb' anima sb'eyeq'ui, maj yal in c'ol scan eb' d'a yoltac calle d'ac'valil, jacann̈ej in pat d'a eb'.

33 Malaj in mul syal in c'ub'aneli, icha syutej sb'a juntzan̈xo eb'. Malaj in mul elc'altac yaji,

34 yujto tzin xiv d'a eb' anima, talaj chuc tas syal eb' d'ayin. Maj in macoch in b'a d'a yol in pat yujto in xiv yuj tas syal eb' in c'ab' voc.

35 Comonoc ay mach tz'ab'an tas sval tic. A juntzan̈ sval tic yeln̈ej smasanil. Axo ticnaic tzin tan̈vej tas spac ol ac'joc d'ayin yuj Dios Syal Yuj Smasanil chi'. A tas tz'ac'jioch d'a vib'an̈ chi', comonoc vach' yaj stz'ib'chaj yuj vin̈ tz'ac'anoch d'a vib'an̈ chi'.

36 Tato icha chi', tzam vac'q'ue b'aj tz'ib'ab'iloch chi' d'a sjolom in jen̈jab', ma d'a in jolom icha junoc corona yic svic'anchaan̈ in b'a.

37 Tzam val d'a Dios yuj masanil tas ix in c'ulej, max am in q'uixvi in c'och d'a yichan̈.

38 Q'uinaloc ton̈ej in toc'naquec' lum luum d'a eb' ay yico', aton lum b'aj tzin munlaji,

39 q'uinaloc ton̈ej ix in vab'at sat tas b'aj ix munlaj eb' in munlajvum, maj in tuppaxlaj eb', a na van scham eb' yuj vejel.

40 Tato icha chi', q'uib'ocab' te q'uiix d'a sat in lum chi' sq'uexuloc ixim trigo, axo an̈ comon an̈c'ultac sq'uib' sq'uexuloc ixim cebada, xchi vin̈aj Job chi'.

Aton slajvub' slolonel vin̈aj Job tic.

32

A tas ix yal vin̈aj Eliú

(Caps 32—37)

1 Ayic ix yilan eb' vin̈ oxvan̈ chi' to stec'b'ej sb'a vin̈aj Job yalani to malaj smul vin̈, ix yactan eb' vin̈ stelan sb'a yed' vin̈. 2 Palta a d'a scal eb' vin̈ ay jun vin̈ vinac aj chon̈ab' Buz, Eliú sb'i vin̈, yuninal vin̈ vin̈aj Baraquel yin̈tilal vin̈aj Ram. Majxo techaj yuj vin̈ scot yoval d'a vin̈aj Job chi', yujto stec'b'ej sb'a vin̈ yalani to malaj smul vin̈, syac'ancanb'at vin̈ d'a yib'an̈ Dios. 3 Ix cot pax yoval vin̈aj Eliú chi' d'a oxvan̈ eb' vin̈ yamigo vin̈aj Job chi', yujto maj nachajel yuj eb' vin̈ tas ix aj spacan slolonel vin̈ eb' vin̈, vach'chom ix yac'can eb' vin̈ d'a yib'an̈ vin̈. 4 A vin̈aj Eliú chi' quelemto vin̈ d'a scal eb' vin̈ chi', yuj chi' ix stan̈vej vin̈ slolon juntzan̈xo eb' vin̈ chi' yed' vin̈aj Job chi'. 5 Ayic ix yilan vin̈ to maxtzac yal spacan eb' vin̈ d'a vin̈aj Job chi', majxo techaj yuj vin̈ syamanoch vaan sb'a, 6 ix syamanoch vin̈ yalan yic d'a scal eb' vin̈ icha tic:

Sb'ab'el lolonel vin̈aj Eliú

A in tic quelem unin into, a exxo tic ichamtac vinac exxo, yuj chi' maj yal in c'ol ix valb'at tas tzin na' d'a scal eyico'.

7 Ix in naan icha tic: Lolonocab' eb' vin̈ ichamtac vinac tic, yujto te ay tas yojtac eb' vin̈. Sch'oxocab'el sjelanil eb' vin̈ chi', xin chi.

8 Palta jun, masanil anima ayn̈ej spensar, yujto a Dios Syal Yuj Smasanil, a' ix ac'anoch Yespíritu d'a eb'.

9 Man̈ yujoc to nivanxo ab'il syil junoc mach, yuj chi' jelan, man̈ yujoc yicham vinaquil junoc mach, yuj chi' vach' snachajel yuuj.

10 Yuj chi' sval icha tic: Comonoc tze maclej pax eyab' tastac vic ol vala', ay pax jab'oc tas tzin nib'ej svala'.

11 A in tic ix in maclej vab' tas ix eyala' yacb'an a ex tic van e naan tas tzeyutej e pacan d'a vin̈ d'a jelanil.

12 Ix vilanpaxi to malaj junoc ex ix yal e pacan d'a vin̈ icha val smojal.

13 Xeyaltaoch e b'a jelanil, yujto maj yal eyuuj. An̈ej Dios ol pacan slolonel vin̈ chi'.

14 Man̈oc d'ayin ix yal juntzan̈ lolonel vin̈, yuj chi' man̈ ol in pac d'a vin̈ icha ix e c'ulej a ex tic.

15 A ticnaic mamin Job, a eb' vin̈ oxvan̈ tic, somchajnac eb' vin̈, max yal-laj spacan eb' vin̈ tas ix ala'.

16 Palta a in tic man̈ ol in em numan, vach'chom a eb' vin̈ tic man̈xa tas vach' yalan eb' vin̈, maxtzac nachaj yuj eb' vin̈ tas tz'aj spacani.

17 Palta ol vac'och in b'a d'a scal jun lolonel tic, ol valan tas nab'il vuuj.

18 Tzijtum tas tzin nib'ej svala', maxtzac yal in yamanoch vaan in b'a yuj tas nab'il tic vuuj.

19 Ijan val tzin d'in̈chaj yuj in lolonel chi' svab'i, icha noc' ac' tz'uum b'ud'an yuj yal sat uva.

20 Yovalil ol vala', ichato chi' ol b'o in c'ool, yovalil ol in pac a lolonel tic.

21 A d'ayin, man̈ ch'occh'ococlaj yilji anima, palta lajann̈ej eb' smasanil.

22 Val yel, a in tic man̈ in b'eyb'aloc to ay junoc mach svic'chaan̈. Q'uinaloc icha chi', tzam yac'och in yaelal Dios, aton b'ojinac in.

33

1 Yuj chi' mamin Job, ab' tas ol vala', cham tza maclej ab' in lolonel tic:

2 Yujto a spac a lolonel chi' ayxoec' d'a yol in ti' yic svalani.

3 A tas nab'il vuuj, ol val d'ayach d'a stojolal yed' d'a smasanil in c'ool.

4 A Dios Syal Yuj Smasanil, a' ix in b'oani, a tz'ac'an in q'uinal, yuj chi' pitzan in.

5 Tac'van̈ d'ayin tato syal a pacani, na tas ol utej a colan a b'a.

6 Lajanon̈n̈ej co chavan̈il d'a yichan̈ Dios chi', an̈eja' d'a lum luum tic b'ob'il on̈.

7 Yuj chi' max yal a xiv vuuj, max yal emnaquil ol ach vutej.

8 Icha tic ix vab' alani:

9 Vach'chom malaj in mul, malaj jab'oc in paltail, malaj chucal tzin c'ulej,

10 palta a Dios sayan tas tz'aj yac'anoch d'a vib'an̈, icha junoc yajc'ol tzin yutej.

11 Ichato ix yac'och q'uen cadena d'a voc, q'uelann̈ejoch d'ayin b'ajtac tzin eq'ui, xa chi.

12 Palta a tas ix al tic man̈ vach'oclaj, yuj chi' ol vac' spac d'ayach: A Dios yelxo te ec'to yelc'och d'a quichan̈ a on̈ anima on̈ tic.

13 ¿Tas yuj tzaloch d'a sat to max spac tas tzal d'ay?

14 A Dios chi' tzijtum macan̈il syutej lolon sb'a, palta max nachajel-laj cuuj.

15 Ay b'aj slolon d'ac'valil, ma d'a vayichal, ma d'a ilvalil ayic te vaynac on̈.

16 A Dios slolon d'a co pensar, yic tzon̈ cachjioch vaan d'a tas sco c'ulej, icha chi' tz'aj on̈ xib'tanpaxi.

17 Icha chi' tzon̈ yutej Dios, yic vach' squiq'uel co b'a d'a scal chucal, yic man̈ comonoc squic'chaan̈ co b'a.

18 Icha chi' syutej Dios on̈ scolanel d'a chamel yic vach' max on̈ sateli.

19 Ay pax b'aj jun, a yed' yaelal syac' co cachnab'il Dios chi', scab'an val syail d'a co nivanil.

20 Masanil vael te vach' tz'ac'ji co va'a, ton̈ej sco yajeli.

21 Stz'onb'i co nivanil, scheclajelta co b'aquil d'a co nivanil chi'.

22 Ichato sc'och co nivanil b'aj smucchaj eb' chamnac, ayxoec' d'a yol sc'ab' chamel.

23 Palta q'uinaloc d'a scal jantac eb' schecab' Dios, sic'jielta junoc te nivan yelc'ochi, scoti yic tzul colvaj qued'oc, syalani tas smoj sco c'ulej,

24 sc'anan cuuj d'a Dios to tz'oc' sc'ol d'ayon̈. Sc'ananpax d'a Dios chi' to max yiq'uel co q'uinal, yujto chequelxo mach stupan yuj co chucal chi'.

25 Icha chi' tz'aj sb'oxi co c'ool, axo co nivanil tic tz'uninb'ixi, icha yic scotnac quelemal.

26 Ayic tzon̈ tevi d'a Dios, syac'an svach'c'olal d'ayon̈. Val d'a tzalajc'olal tzon̈ och ejmelal d'a yichan̈ Dios, scalan svach'c'olal d'a scal eb' quetanimail.

27 Scalan junjun on̈ d'a yichan̈ eb' anima icha tic: Ix och in mul, ix in c'ulej tas man̈ tojoloc, palta a Dios maj yal sc'ol ix yac'och in yaelal d'a smojal.

28 A ix yutej to ix in scol d'a yol sc'ab' chamel, yuj chi' tzato vil saquilq'uinal, xco chama.

29 Icha chi' tzon̈ yutej Dios, man̈ jun chaelocn̈ej sc'ulej icha chi',

30 yuj on̈ scolanelta d'a yol sc'ab' chamel, yic scac'an tzalajb'oc jab'ocxo co c'ool.

31 Mamin Job ab' val tas ol vala'. Numan tzach aji yacb'an tzin loloni.

32 Tato ay tas tza nib'ej tzala', syal alan d'ayin. Tato ay tas snachaj uuj, ala', tzin nib'ej malaj tas scan d'a ib'an̈.

33 Tato malaj tas tzal jun, maclej ab' tas ol vala', ol ach in c'ayb'ej d'a jelanil, xchi vin̈aj Eliú chi'.

34

Schab'il macan̈ slolonel vin̈aj Eliú

1 Ix yalanxi vin̈aj Eliú chi' icha tic:

2 A ex jelan ex, ex e c'ayb'ejnac, ab'ec tas ol vala':

3 A yol co ti' a tz'ab'an svach'il tastac scab'lej. Icha pax chi' co chiquin a tz'ab'an tastac tz'alchaji.

4 Yuj chi' sco b'eyc'olej tas yaj juntzan̈ lolonel tic, yic snachajel cuuj tas yaji.

5 A vin̈aj Job ix alan icha tic: A in tic malaj in mul, palta a Dios max b'oanel-laj tas vaji.

6 Q'uinaloc tato svala' to ay in mul, van am vesan syal chi'. Vach'chom malaj in mul chi', palta max yiq'uel-laj in yaelal tic, xchi vin̈.

7 Malaj junoc mach lajan yed' vin̈aj Job tic, scomon b'uchvaj vin̈ d'a Dios icha co comon uc'an a a'.

8 Scha val sc'ol vin̈ junn̈ej tz'aj yed' eb' chuc. Junn̈ej tz'ec' vin̈ yed' eb' anima chuc spensar.

9 Syalan vin̈ to malaj tas scac' ganar ayic vach' scutej co b'a d'a sat Dios.

10 Palta a ex ay e pensar tic, ab'ec tas ol vala'. A Dios Syal Yuj Smasanil, malaj b'aj sc'ulej tas man̈ tojoloc.

11 A tz'ac'an spac d'a junjun anima icha tastac sc'ulej. Junjun mach ol scha spac icha val d'a smojalil.

12 Val yel a Dios Syal Yuj Smasanil chi', malaj b'aj sc'ulej junoc chucal, ma junoc tas man̈ tojoloc.

13 Malaj junoc mach ix ac'an yopisio yac'an yajalil d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

14 Q'uinaloc syal sc'ol Dios syiq'uel quic' yac'nacoch d'ayon̈,

15 junlajann̈ej am tz'aj co cham co masanil, tzon̈ meltzajxicanoch pococal.

16 Mamin Job, tato ay a pensar, ab' tas ol vala'. Tza maclej val ab' in lolonel tic.

17 Q'uinaloc tato man̈ tojoloc Dios ¿tom syal yac'an Yajalil? ¿Tom tza nib'ej tzac'och d'a yib'an̈ Dios, jun yelxo val ec'b'al te vach'?

18 Tato chuc syutej sb'a eb' rey yed' eb' yajal, max xivlaj Dios yalanoch d'a sat eb'.

19 A Dios max yac'ochlaj sb'a yed' eb' yajal, max yac'paxochlaj sb'a yed' eb' b'eyum d'a yichan̈ eb' meb'a'. Lajann̈ej quelc'och d'a sat, yujto a b'ojinac on̈ co masanil.

20 Tato syal sc'ol Dios, elan̈chamel tzon̈ cham d'a junoc ac'val. A eb' te jelan yalani, munil ol cham eb', man̈ yovaliloc anima ol milan eb'.

21 A Dios tz'ilan tastac sco b'eyb'alej, yojtacpaxi tastac tz'aj co b'eyeq'ui.

22 Vach'chom te q'uic'q'uinal, palta max yal-laj sc'ub'anel sb'a eb' sc'ulan chucal.

23 A Dios man̈ yovaliloc syavtej junoc anima d'a yichan̈ yic sch'olb'itani.

24 Man̈ yovaliloc sc'anb'ejec' yab'i tas yuj satel eb' nivac yajal, ch'ocxo mach tz'ochcan d'a yopisio eb' chi'.

25 A Dios yojtac tastac sc'ulej eb'. Syaln̈ej sc'och d'ac'valil satancanel eb'.

26 A val d'a quichan̈ tz'ac'jioch syaelal eb', icha tz'utaj eb' chuc,

27 yujto malaj sgana eb' sc'anab'ajan tas syala', malaj sgana eb' sb'eyb'alan schecnab'il.

28 Yuj schucal eb' yajal chi', tz'el yav eb' meb'a' yed' eb' tz'ixtaji. A Dios tz'ab'an yel yav eb' chi'.

29 Q'uinaloc malaj tas syal Dios, malaj mach syal yac'anoch d'a yib'an̈. Q'uinaloc sb'at mican Dios d'a eb' van yixtaji, malaj mach syal scolan eb'. Vach'chom junoc nivan chon̈ab', ma junoc anima, max yal scolan sb'a.

30 An̈ej Dios syal scolvaji yic max yac' yajalil eb' chuc spensar d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', yic max ixtaj eb' anima yuj eb'.

31 Mamin Job, tocval ix al d'a Dios: Ix och in mul, palta man̈xo ol in c'ulejlaj.

32 Ch'ox val in mul to maxtzac in nacoti. Tato ay b'aj chuc ix laj vutej in b'a, axo ticnaic, man̈xo ol in c'ulejlaj, man̈ xa chioc.

33 Tato max a cha ab' tas syal Dios, ¿tom a a naani to ol spac Dios d'ayach icha val tas tza nib'ej? Yuj chi' a ach tza na' tas tzutej a b'a, man̈oc in ol val d'ayach. Al val d'ayon̈ tas tza na' chi'.

34 A eb' anima jelan tz'ab'an tas sval tic, ol yal eb' icha tic:

35 Man̈ yojtacoc vin̈aj Job chi' tas syala', malaj yelc'och slolonel vin̈ syal chi', xcham eb'.

36 Chamocab' val sch'olb'itaj vin̈aj Job tic, yujto a tas syal vin̈, lajan icha tas syal eb' malaj svach'il sb'eyb'al.

37 A vin̈aj Job tic, man̈ ton̈ejoc ay smul vin̈, palta yelxo te pit vin̈. Val d'a quichan̈ sb'uchvaj vin̈ d'a Dios, stelan val sb'a vin̈ yed'oc, xchi vin̈aj Eliú chi'.

35

Yoxil macan̈ slolonel vin̈aj Eliú

1 Ix yalanxi vin̈aj Eliú chi' icha tic:

2 Mamin Job, ¿tom tza na' to vach' tas ix ala'? A Dios ol alanoc to malaj in mul, xa chi.

3 Vach'chom tzal val icha tic d'a Dios: ¿Tas alan ico' vach'chom tz'och in mul? ¿Tas in ganar tato max och in mul chi'? xa chi.

4 Ol in tac'voc d'ayach yed' d'a eb' vin̈ amigo tic:

5 Q'uean̈ q'uelan d'a satchaan̈, ol ilani to a asun te chaan̈ yajq'ue d'a ib'an̈.

6 Vach'chom ste och a mul, malaj tas ol ic'an Dios uuj.

7 Taxon̈ej te vach' pax tas tza c'ulej jun, malaj pax tas syiq'uelta d'a a patic, malaj jab'oc vach'ilal syac' d'ay.

8 A eb' quetanimail, aton eb' tz'ixtaj yuj a mul, a eb' chi', vach' pax tz'elc'och eb' yuj svach'il tas tza c'ulej.

9 Ayic tz'ixtaj val eb' anima, tz'el val yav eb' yic sayan mach scolan eb' d'a yol scab' eb' tz'ixtan chi',

10 palta max sayec'laj Dios eb' yic scolvaj yed' eb', aton Dios b'ojinac eb', jun tz'ac'an co tzalajc'olal d'a scal yaelal.

11 Max saypaxec'laj Dios chi' eb', aton jun ec'al tzon̈ c'ayb'an d'a yichan̈ noc' noc', jun tz'ac'an co jelanil d'a yichan̈ noc' much.

12 Tz'el yav eb', palta max tac'vilaj Dios d'a eb', yujto te chuc eb', syic' val chaan̈ sb'a eb'.

13 Yujto a Dios Syal Yuj Smasanil, max scha yab' comon lolonel syal eb'.

14 Vach'chom tzala' to max ilochlaj Dios chi', palta a tas ayoch d'a ib'an̈ ayec' d'a yichan̈, yuj chi' tan̈vej tas ol aj sb'oan Dios chi' d'ayach.

15 Tzala' to max cot yoval, malaj yaelal syac' d'a eb' sc'ulan chucal.

16 Palta mamin Job, a juntzan̈ a lolonel tzal chi' malaj jab'oc yelc'ochi. Jantac tas tzala', palta malaj a pensar ayic tzach loloni, xchi vin̈aj Eliú chi'.

36

Schan̈il macan̈ slolonel vin̈aj Eliú

1 Ix yalanxi vin̈aj Eliú chi' icha tic:

2 A ticnaic ac' nivanc'olal, yujto ol ach in c'ayb'ej, ayto tas ol val yuj svach'iloc Dios.

3 Ol vac'lab'ej jantac in jelanil yic tzin ch'oxaneli to a Dios chi' b'ojinac on̈, tojol ton paxi.

4 Ojtaquejeli to a tas sval tic d'ayach man̈ esoc. A in tzin lolon ed' tic, tz'acan in jelanil.

5 A Dios te ay spoder, te ay pax sjelanil, palta malaj junoc mach spatiquejeli.

6 A eb' chuc sc'ulej, scham eb' yuj Dios chi', axo eb' tz'ixtaji, sb'oji yaj eb' yuuj.

7 A stan̈van eb' anima vach' sb'eyb'al. A tz'ac'anoch eb' yajalil yic sb'inaj eb' d'a masanil tiempo.

8 Axo eb' sc'ulan chucal, tato stzec'chaj eb' d'a q'uen cadena, syab' val syail eb'.

9 A Dios sch'oxani b'ajtac tz'och smul eb' chi' yujto tz'ec' eb' d'a yib'an̈.

10 Sloloni yic scachan eb', syalani to syactejcan schucal eb' chi'.

11 Tato scha yab' eb', syac'anoch sb'a eb' d'a yol sc'ab', tzalajc'olal tz'ec' eb', ato syal jantac sq'uinal eb' syac'a'.

12 Palta tato max scha yab' eb' jun, xicjicham eb', sb'atcan eb' d'a scal eb' chamnac yujto maj yac'och eb' d'a sc'ool tas syal Dios.

13 A eb' malaj yelc'och Dios d'ay, ayn̈ejcot yoval eb'. Vach'chom tz'ac'jioch syaelal eb' yuuj, palta max yal-laj sb'a eb' d'ay yic sc'anan scolval eb' d'a yib'an̈.

14 Spet cham eb', q'uixvelal tz'aj satel eb'.

15 A d'a scal syaelal junoc mach, a Dios tz'ac'an nachajel smul, yic scolchaj d'a scal syaelal chi'.

16 Mamin Job, icha chi' sgana Dios tzach yutej. Tzach yic'anelta d'a scal a yaelal, tzach yic'anb'at d'a jun lugar te vach' b'aj man̈xa tas syac' palta d'ayach, yic tzac' tzalajb'oc a c'ool d'a vael jantac svach'il.

17 Palta axo ticnaic, a Dios tzach ch'olb'itani, a yaelal smoj schaan eb' chuc, a chi' van a chaani.

18 Yuj chi' ya'ilej a b'a yic vach' man̈ elan̈chameloc tzach satel yuj yoval sc'ol Dios. Man̈ ol yal a colchaj d'a yoval sc'ol chi' yuj jantacoc tumin.

19 Malaj yelc'och a b'eyumal d'a sat. Malaj pax yelc'och jantac ipalil d'ay.

20 Mocab' a nib'ejcot sq'uic'alq'uinalil chamel d'a ib'an̈, aton stiempoal satjiel nivac chon̈ab' d'a elan̈chamel.

21 Ya'ilej a b'a yic max a nib'ejb'at a b'a d'a chucal, yujto a yaelal tic ix javi d'a ib'an̈ yic max ach b'at d'a chucal chi'.

22 Scham val ilan jantac spoder Dios. Malaj junoc c'ayb'um syal slajb'an sb'a yed'oc.

23 Malaj junoc mach syal yalan tas sc'ulej, malaj mach syal yalanoch d'a sat to chuc ix sc'ulej.

24 Masanil anima tz'alan vach' lolonel yuj tas vach' ix sb'o Dios chi'. Ya'ilej pax a b'a yic max b'at satc'olal alan vach' lolonel d'ay.

25 Masanil anima tz'ilan tastac b'ob'il yuuj, vach'chom najatn̈ej syilb'at eb'.

26 Maxtzac nachajel cuuj jantac snivanil yelc'ochi, max yal co b'isan jantac yab'ilal.

27 A tz'ic'anq'ue jantac a a' d'a chaan̈, smeltzajoch a' n̈ab'il.

28 Smolan sb'a a' d'a scal asun, slajvi chi' yax n̈ab' tz'aj yem a' d'a quib'an̈.

29 Malaj mach snachajel yuuj tas tz'aj spucaxb'at asun chi' yuuj, ma tas yuj sc'an̈ c'u d'a satchaan̈ b'aj ay scajnub'.

30 A tz'ac'anec' copoljoc leb'lon d'a spatictac b'aj ayeq'ui, palta a yich a' mar, an̈eja' q'uic'q'uinal yilji.

31 Icha tic tz'aj sch'olb'itan juntzan̈ chon̈ab', syac'an jantac vael d'a eb' anima.

32 A yamjinac leb'lon, syumanb'at b'aj syal sc'ool, d'in̈ann̈ej sc'och b'aj sc'och chi'.

33 Ayic sc'an̈ c'u chi' a sch'oxani to van scot nivac ic'n̈ab', inatax noc' molb'etzal noc', yojtac noc' to vanxo scot ic'n̈ab' chi'.

37

1 A svilan nivac ic'n̈ab' chi', ste ib'xiq'ue in pixan yuj xivelal, ichato sq'ueta svab'i.

2 Ab'ec val sc'an̈ c'u, aton sjaj Dios, a d'a yol sti' tz'elta jun sc'an̈ chi'.

3 A tz'ac'anec' copnaj leb'lon d'a masanil satchaan̈, scheclajc'och b'aj slajvic'och lum luum tic.

4 Slajvi chi' tz'ab'chaj sc'an̈ yoch sjaj Dios te nivan yelc'ochi. Yacb'an van sc'an̈ chi' axo leb'lon chi' maxtzac och vaan yec' copoljoc.

5 A yuj sc'an̈ yol sjaj chi', ay tas satub'tac sc'ulej, max nachajel cuuj.

6 A tz'ac'anem q'uen sacb'acom d'a sat luum tic, syac'anpaxem n̈ab' te ay smay.

7 Yuj chi' a Dios tz'ac'anoch eb' anima d'a yol spat, yic vach' snachajel yuj eb' to a tz'ac'ancot juntzan̈ chi'.

8 Axo noc' noc' sb'at noc' d'a yoltac sn̈aq'ueen, ata' b'at sc'ub'ejcan sb'a noc'.

9 Scot chacxuxum ic' d'a stojolal sur, axo d'a stojolal norte scot siic yuj ic'.

10 A yuj yic' Dios spitzviq'ue q'uen cheev, sb'at quechan q'uen d'a yib'an̈ a' nivac a'.

11 A tz'ac'anoch a' d'a scal asun, axo d'a scal a' spitzvielta leb'lon.

12 A asun tz'ec'n̈ej b'aj sgana Dios. Icha chi' tz'aj sc'anab'ajan asun chi' tas syal d'a smasanil sat luum tic.

13 A yed' juntzan̈ tic sch'oxan Dios, syac'an yaelal ma syac'an svach'c'olal d'a eb' anima.

14 Mamin Job, ab' val tas svala', scham val ilan tas satub'tac sc'ulej Dios.

15 ¿Tzam nachajel uuj tas syutej Dios sc'ulan masanil juntzan̈ tic, tas tz'aj yec' copnaj leb'lon d'a scal asun chi'?

16 ¿Ojtac ama tas tz'aj scan vaan asun d'a satchaan̈? Aton jun chi' sch'oxanel sjelanil Dios satub'tac.

17 A ach tic, pural stechaj c'ac' uuj d'a yol a pichul. Yuj ic' te c'ac' scot d'a sur numanxon̈ej tz'aj sat lum tic.

18 ¿Tzam yal a colvaj yed' Dios yic syac'anb'at jen̈an satchaan̈ tic, icha junoc quechan̈ q'uen q'ueen tzatz tz'ajcani?

19 Al d'ayon̈ ticnaic tas vach' scal d'a Dios, yujto icha d'a scal q'uic'alq'uinal ayon̈ eq'ui, man̈xa tas vach' calani.

20 A in tic max in tec'b'ej in b'a valani to tzin lolon yed' Dios. Tato tzin c'ulej icha chi', ichato in gana svic'cot in chamel.

21 Ina ayic tz'ec' ic' syic'anel asun, sc'achvi d'a chaan̈, maxtzac yal co q'ue q'uelan d'a yoc c'u.

22 A d'a stojolal norte toxon̈ej copopi tz'aj icha q'uen oro, toxon̈ej sat co c'ol quilan stziquiquial Dios.

23 Maxtzac nachajel cuuj tas yaj Dios Syal Yuj Smasanil, yujto ec'b'al spoder yed' stojolal. Te tojol yuj chi' malaj b'aj syixtej junoc anima.

24 Yuj chi' xiv eb' anima d'ay. Malaj jab'oc yelc'och eb' syaloch sb'a jelanil d'a yichan̈, xchi vin̈aj Eliú chi'.

38

Spac slolonel vin̈aj Job ix yac' Dios

(Caps 38—42)

1 Ix lajvi chi, ix lolonelta Jehová d'a vin̈aj Job d'a scal jun chacxuxum ic', ix yalan icha tic:

2 ¿Tas aji, yuj chi' yed' a lolonel malaj yelc'och tzala'? Scheclaji to max a chalaj tato tz'acan in jelanil.

3 Tec'b'ej a b'a a pacan juntzan̈ tas ol in c'anb'ej tic:

4 ¿B'ajtil ayach eq'ui ayic ix vac'anem yich lum luum tic? Al d'ayin tato yel te ay tas ojtac.

5 ¿Ojtac ama mach ix naani jantac ix aj yem yechel yich lum chi'? ¿Mach ix naani jantac tz'aj luum?

6 ¿Ojtac ama b'ajtil b'achancan yich lum chi'? ¿Mach ix b'ab'laj ac'anem q'uen q'ueen ayem yichoc luum?

7 Ayic vanxo sq'uin̈ib'i d'a jun c'u chi', ix b'itan q'uen c'anal. Masanil eb' ángel, ix el yav eb' yuj tzalajc'olal.

8 Ayic ix elul chulnaj a' mar d'a sat lum tic, ¿mach ix macan sat a' yic scann̈ej a' b'aj aycani?

9 A in ix vac'can asun sc'uoc a', an̈eja' asun chi' ix vac'canoch sb'aloc a'.

10 A in ix vac'can b'aj sjavi c'aman a' mar chi', ichato ix vac'canoch sllaveal sti' a'.

11 Ix valan d'a a' icha tic: An̈ej d'a tic tzach javican c'aman, maxtzac yal ec' d'a tic, an̈ej d'a tic ol ach ja pon̈najoc, xin chi d'a a'.

12 ¿Ayxom b'aj ix ala' to scot saquil yichchaan̈ yic sacb'i d'a junoc c'u?

13 ¿Ix am a puc saquilq'uinal d'a smasanil sat lum luum yuj a lolonel chi', yic b'at sc'ub'ejel sb'a eb' chuc?

14 Scheclaj val sch'olquiltaquil sat lum luum ayic tz'och yoc c'u d'a luum d'a q'uin̈ib'alil, icha scheclaj schucquiltaquil junoc c'apac, ma icha tz'aj scheclajcanem otz'an junoc sello d'a lum b'aq'uech luum.

15 A saquilq'uinal chi' syaman vanaj eb' chuc, yuj chi' maxtzac yal-laj sc'ulan chucal eb'.

16 ¿Ayxom b'aj ix ach xid'ec' il juntzan̈ xab' olan c'ub'eltac b'aj sq'ueul a' mar?

17 ¿Toxom ix ila' b'ajtil ay spuertail chamub'?

18 ¿Ojtac ama jantac yechel sat lum luum tic? Al d'ayin, tato yel ojtac smasanil.

19 ¿Ojtac ama b'ajtil scot saquilq'uinal yed' q'uic'alq'uinal?

20 ¿Tzam yal alan d'a saquilq'uinal b'aj sc'ochcani? ¿Tzam yal ic'anxi meltzaj b'aj cajan?

21 Tecan ojtac val sic'lab'il, ina ayachxo ayic ix in b'oan masanil tas, te ayxo a q'uinal.

22 ¿Ayxom b'aj ix ach xid'ec' b'aj molan q'uen cheev yed' q'uen sacb'at vuuj?

23 A juntzan̈ chi', sic'an vuuj, yic svac'lab'an d'a junoc yaelal, ma d'a junoc oval.

24 ¿Ojtac ama b'ajtil sjavi c'u? ¿Ojtac ama b'aj scot ic' d'a stojolal b'aj sjavi c'u chi'?

25 ¿Mach sjacan b'aj scot secnaj yaxn̈ab', sch'oxan b'aj sb'at oval ic' n̈ab',

26 ayic syac'an n̈ab' d'a lum tz'inan luum, b'aj malaj anima cajan,

27 yic sch'ayxi lum luum malaj tas sq'uib' d'ay, slajvi chi' sq'uib' an̈ an̈c'ultac?

28 ¿Mach mamab'il yaj d'a yaxn̈ab' yed' d'a yal ac'val?

29 ¿Mach nunab'il yaj d'a q'uen cheev?

30 ¿Mach tz'ac'an tzatzb'oc a a' icha q'uen q'ueen, stzatzb'iel sat a' mar yuj siic?

31 ¿Tzam yal a molb'an q'uen c'anal scuchan Mootz, ma tza saclemb'at q'uen c'anal scuchan Orión?

32 ¿Tom a ach tzac' q'ueul q'uen nitc'anal ayic van sq'uin̈ib'i? ¿Tom a ach tziq'uelta juntzan̈ q'uen c'anal scuch nivan Osa yed' q'uen yune' Osa?

33 ¿Tom ojtac juntzan̈ sleyal tastac tz'aj sb'eyec' tastac ay d'a satchaan̈? ¿Tom a ach tzac' elc'och juntzan̈ ley chi' d'a sat lum tic?

34 ¿Tom syal alan d'a asun to syac'cot sn̈ab'il?

35 Tato tza checb'at leb'lon yic sb'at d'a junoc lugar, ¿tzam tac'vi d'ayach icha tic: Ina in tic, chec in, xchama?

36 ¿Tom a ach ix ac' sjelanil noc' much yed' noc' ajtzo' yic syojtacanel noc' to ol yac' n̈ab'?

37 ¿Ay am mach te jelan yojtac jantac asun ay d'a smasanil? ¿Tom syal a secanel a a' ayoch d'a scal asun chi' yic syac'an n̈ab',

38 yic a lum pococ tz'och lum soc'omal, telquiltac tz'aj luum?

39 ¿Tom a ach tza say schib'ej noc' nun choj yic syic'anb'at noc' d'a noc' yunetac yic sb'ud'ji noc' yunetac chi',

40 ayic syil-lan sb'a noc' b'aj ay, mato yic tz'em lachan noc' d'a caltac an̈c'ultac?

41 ¿Mach tz'ac'an svael noc' joj ayic tz'ec' noc' say svael noc' yune', yujto tz'el yav noc' sc'anan svael d'ayin?

39

1 ¿Tom ojtac b'aq'uin̈ tz'aj yune' noc' c'ultaquil chiva? ¿Tom tzila' chajtil tz'aj yalji yune' noc' c'ultaquil chej?

2 ¿Tom ojtac jaye' ujal scuchoch yune' noc', b'aq'uin̈ pax tz'aj yune' noc' chi'?

3 Ayic tz'aj yune' noc' chi', tz'em votz'an noc' yic tz'el yune' noc' chi' yic tz'ec' syail.

4 Ayic toxo ix och yip noc' yunetac chi', sq'uib' noc' d'a caltac te', maxtzac meltzajlaj noc' d'a snun chi'.

5 ¿Mach ac'jinaccan noc' caltacte'al b'uru? ¿Mach aljinaccani, yuj chi' libre yajcan noc'?

6 A in valnac b'ajtactil scajnajcanec' noc', aton d'a taquin̈ luum yed' d'a pan̈quiltac b'aj malaj tas sq'uib'i.

7 Max yal-laj sc'ol noc' tz'aj b'aj ay av yuj anima, malaj mach syal yac'an munlaj noc'.

8 Tz'ec' noc' say va sb'a d'a tzalquixtac, sayan an̈ an̈c'ultac noc' sc'uxu'.

9 ¿Tom tza na' to a noc' caltacte'al vacax syal ac'an munlajoc, mato tz'ochcan noc' junoc ac'val d'a yol a macte'?

10 ¿Tom syal a tzec'anoch te' yugo d'a noc', yic tzac'an pural noc' smunlaj d'a arado ed'oc, ma tz'och tzac'an noc' d'a a patic yic tzach d'ocvi lum yed' noc'?

11 ¿Tom yujto te ay yip noc' syal ac'anoch noc' yipoc a c'ool d'a a munlajel?

12 ¿Tom tza na' to syal a c'anan noc' yic tza molan sat tas tzavej b'aj smolb'aji?

13 Ilnab' noc' avestruz, slavlavan sc'axil noc' d'a tzalajc'olal, palta max yal-laj sb'at jen̈en̈oc noc' icha noc' garza.

14 A d'a scal q'uen arena syaq'uem sn̈olob' noc' yic sq'uixnaj yuj sq'uixinal q'ueen.

15 Max snalaj noc' tato ay mach ol tec'an pojoc, ma junocxo noc' sq'ue tec'tec' d'a yib'an̈.

16 Te chuc noc' d'a yune', ichato man̈ yuneoc noc'. Malaj sna noc', vach'chom max q'ueta noc' yune' chi'.

17 Yujto a in maj vac' spensar noc', yuj chi' icha chi' syutej sb'a noc'.

18 Ayic sq'ue vaan noc' sb'at lemnaj noc', max xivlaj noc' syamchaj yuj noc' chej ayq'ue anima d'a yib'an̈, yujto max tzac'van sb'ey noc' chej chi' d'a noc'.

19 ¿Tom a ach ac'nac yip noc' chej chi'? ¿Tom a ach ac'nac xil yib' sjaj noc' yic vach' yilji noc' yuuj?

20 ¿Tom a ach tzac'q'ue chennaj noc' icha noc' chil? Ste xiv eb' soldado yuj noc' ayic sjornaj sn̈i' noc'.

21 Smac'an lum luum noc' d'a ac'lictac yujto stec'ton yip noc', max xivlaj noc' sb'at d'a oval.

22 Man̈ yojtacoclaj noc' tato ay tas ay smay, max xivlaj noc', max ochlaj tec'naj noc' yuj q'uen espada.

23 Vach'chom toxon̈ej stzin̈iljub' q'uen q'ueen ayoch d'a vin̈ ayq'ue d'a yib'an̈ noc', scopoljub' q'uen espada yed' q'uen slanza vin̈,

24 palta yed' val yip noc' sb'at n̈icnajoc. Ayic tz'oc' q'uen trompeta yic oval, maxtzac yal syamchajoch vaan noc'.

25 Ayic tz'oc' q'uen trompeta chi' tz'oc' pax noc'. Najatto ay noc', syab'an noc' to ay oval, syab'an noc' yoch sjaj eb' yajal.

26 ¿Tom te jelan ach, tom syal a c'ayb'an noc' ch'acb'a yic sb'at jen̈en̈oc noc' d'a stojolal sur?

27 ¿Tom a ach tzal d'a noc' d'iv to sb'o so' noc' b'aj te chaan̈?

28 A d'a sattac q'uen tenam ayec' noc' tz'ec' c'u tz'ec' ac'val. A d'a sjolomtac q'ueen sq'ue tec'tec' noc'.

29 A d'a chaan̈ chi' smaclej yil noc' b'ajtil sb'at noc' syam schib'ej.

30 A noc' yune' noc' an̈ej chic' ic'an pitzan noc'. A b'aj ay snivanil chamnac, ata' ayn̈ejec' noc', xchi Jehová.

40

1 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈aj Job chi' icha tic:

2 Ach Job, ix a nib'ej a telaj a b'a ved'oc a in to Syal Vuj Smasanil, ¿ayto am tas tza nib'ej tzal d'ayin? Tac'van̈ d'ayin, xchi Jehová chi'.

3 Ix tac'vi vin̈aj Job chi' d'a Dios icha tic:

4 ¿Tas ol vutej in tac'vi a in malaj jab'oc velc'och tic? Vach' ama to malaj tas svala'.

5 Chael oxelxo ix in loloni, man̈xalaj tas vach' valani, xchi vin̈.

6 Ix lolonpaxelta Jehová chi' d'a vin̈ d'a scal jun chacxuxum ic' chi', ix yalan icha tic:

7 Tec'b'ej a b'a d'a vichan̈, ol a pacan d'ayin tastac juntzan̈ ol in c'anb'ej tic d'ayach:

8 ¿Tzam a tec'b'ej a b'a alani to man̈ tojoloc svutej in b'a, yujto malaj a mul alani?

9 ¿Tocval ec'b'al ip d'a vichan̈? ¿Tzam n̈ilili sc'an̈ yol a jaj icha sc'an̈ vic tic?

10 Ch'oxnec vil an tato nivan elc'ochi, checlajocab' a b'inajnaquil yed' a poder.

11 Scham val ilan eb' syic'chaan̈ sb'a, ac' oval yed' eb', emnaquil tzutejcan eb' tato syal uuj.

12 A eb' syic' val chaan̈ sb'a te chuc sb'eyb'al chi', yaln̈ej b'ajtil ay eb', tec'canem eb' d'a sat luum vila'.

13 Tza mucancan eb' d'a yol luum. Tza macancanem eb' b'aj ayec' eb' chamnac.

14 Icha chi' ol aj vilani to yel ay a jelanil, syal a colan a b'a yed' val ip.

15 Ilnab' noc' nivac Behemot, a in ix in b'o noc' icha ix vutej ach in b'oani. A an̈ an̈ sc'ux noc' icha noc' vacax.40.15

16 Ina te ay yip snan̈al noc' yed' yip sb'ac'chil xub' noc'.

17 A sn̈e noc' lajan stzatzil icha te' c'ute', axo sch'an̈al xub' noc' pixquiltac yaji.

18 A sb'aquil noc' lajan icha q'uen tubo nab'a bronce, axo yoc noc' icha q'uen hierro.

19 An̈ej juntzan̈ noc' chi' satub'tac yilji ix in b'o d'a scal masanil noc' noc'. A inn̈ej syal in satanel noc', yujto a in ix in b'o noc'.

20 A d'a jolomtac vitz b'aj stajni noc' c'ultaquil noc', ata' say an̈ an̈c'ultac noc' sc'uxu'.

21 Axo d'a yen̈ultac te te' tz'em cutzan noc', mato d'a scaltac te' aj b'aj c'ub'eltac, b'aj sitz'atac.

22 A te te' ay yen̈ul chi', a d'a yen̈ul te' sic'b'an noc'. A d'a scaltac te' b'acmam oyanoch d'a stitac a a', ata' ay noc'.

23 Vach'chom ste nivanb'i a a' chi', max xivlaj noc'. Vach'chom sq'uec'och a' Jordán d'a yol sn̈i' noc', malaj tas sna noc'.

24 ¿Mach val junoc syal yic'anq'ueta yol sat noc', ma syal yac'anec' junoc lasu d'a yol sn̈i' noc'?

41

1 An̈eja' pax noc' leviatán, ¿tocval syal a yaman noc' yed' q'uen anzuelo? ¿Tocval syal a tzec'an sti' noc' yed' junoc ch'an̈ ch'an̈?41.1

2 ¿Tom syal ac'anec' junoc ch'an̈ ch'an̈ d'a yol sn̈i' noc', ma tzaq'uec' junoc q'uen gancho d'a yalan̈ sti' noc'?

3 ¿Tom syal stevioch noc' d'ayach yic tz'oc' a c'ol d'a noc'? ¿Tom nanam syutej sb'a noc' d'ayach yic malaj tas tzutej noc'?

4 ¿Tom syal ac'an a trato yed' noc' yic tz'och noc' a checab'oc d'a masanil tiempo?

5 ¿Tom syal a tajni yed' noc' icha tzach tajni yed' noc' much? ¿Tom syal ac'anoch sch'an̈al noc' yic stajni eb' ix isil yed' noc'?

6 ¿Tom syal spojchajec' schib'ejal noc'? ¿Tom syal scotac xicanb'at noc' eb' chon̈vajum?

7 ¿Tocval tz'ec' junoc jul-lab' d'a stz'umal noc' uuj? ¿Tocval sc'axpaj q'uen arpón d'a sjolom noc' uuj?

8 Tato tzac'lej a yaman noc', tzac'an oval yed' noc', man̈ ol b'at satc'olal uuj tas tzach yutej noc', man̈xa b'aq'uin̈ ol a tzuntzej noc'.

9 Yaln̈ej mach tz'ilan noc' leviatán chi', tz'el yip eb' yuj xivelal.

10 Malaj junoc mach stec'b'ej sb'a stzuntzan noc'. Ocxom val in a in tic, ¿tocval ay junoc mach stec'b'ej sb'a d'a vichan̈?

11 Malaj junoc mach ac'jinac junoc tas d'ayin, yuj chi' malaj b'aj ay in b'oc, yujto vicn̈ej masanil tas.

12 Max vactej valan yuj yoc noc' leviatán chi', yujto te' ay yip, malaj tas stzac'van icha yip noc' chi'.

13 Malaj mach syal yic'anel stz'umal noc', mato stecoch slanza eb' d'a stz'umal noc' chi', yujto a stz'umal noc' chi' icha q'uen smacul sn̈i' sc'ol eb' soldado yaji.

14 Malaj mach syal sjacan sti' noc', yujto a q'uen ye noc' yelxo te ay smay yilji q'ueen.

15 A stz'umal yich spatic noc' latz'anochi, te tzatz icha q'uen q'ueen, lajan icha maclab' jul-lab'.

16 B'uc'uq'ui yaj stz'umal noc' chi', man̈xa jab'oc ic' syal yec' d'ay.

17 Junn̈ej yaman̈ yaji, malaj mach syal sn̈ic'chitani.

18 Ayic tz'ad'isvi noc', lajan val icha yec' leb'lon. Axo yol sat noc' stziquiqui yilji icha sjavi c'u d'a q'uin̈ib'alil.

19 A d'a yol sn̈i' noc' tz'elta c'ac', spucb'at icha namix c'ac',

20 tz'elta tab', icha xob'al junoc chen van xej d'a scal te' c'ac'.

21 A yed' yic'al sn̈i' noc' schacb'i te' tzac'ac', tz'eltapax namix c'ac' d'a yol sn̈i' noc'.

22 A sjaj noc' te ay yip. Masanil anima xiv d'a noc'.

23 A schib'ejal noc' te tzatz, icha val q'uen hierro b'ob'il d'a cal c'ac'.

24 A spixan noc' te tzatz icha q'uen q'ueen, tzatz icha q'uen cha'.

25 Tato scot noc' d'a eb' anima, a eb' te vinac yalani xiv eb' d'a noc', sb'at eb' elelal yuj xivelal chi'.

26 Malaj tz'och q'uen espada, q'uen lanza, ma jul-lab' yic syac'an oval eb' anima yed' noc'.

27 A q'uen hierro icha te' unin te' yaj q'uen d'a noc', axo q'uen bronce icha te te' c'aeltac yaj q'uen d'a noc'.

28 A jul-lab' sjulchajoch d'a noc', max xivlaj jab'oc noc' yuuj. A junoc q'uen q'ueen sjulchajoch d'a noc' icha yoch an̈ ac icha chi' yoch q'uen d'a noc'.

29 Tato sco jicoch junoc te' nivan mac'lab' d'a noc', ichan̈ej co pajanoch junoc te' aj d'a noc'. Ayic sc'an̈ sti' jul-lab' sjavi d'a noc', ton̈ej tz'och q'uelan noc'.

30 Ayic sb'at n̈ern̈on noc' d'a sat luum, jul tz'ajcan yec'b'en b'aj tz'ec' noc' chi', icha tz'aj yuj sjayil sti' q'uen rastrillo.

31 Ayic tz'ec' noc' d'a sjulal a' mar, tz'ib'xi sat a' yuj noc', ichato xej a', icha xej noc' mantecat d'a yol yed'tal.

32 Sac tz'ajcan a' mar b'aj tz'ec' noc' chi', icha saquil xil jolom.

33 Malaj junocxo tas d'a sat lum tic syal slajb'an sb'a yed' noc'. A juntzan̈ noc' noc' chi', a in in b'onac noc', max xivlaj noc'.

34 A noc' sat yaj vuj d'a masanil noc' noc' ay smay. A noc' ayoch reyal d'a masanil noc' chium noc', xchi Jehová d'a vin̈aj Job chi'.

42

1 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Job chi' d'a Jehová icha tic:

2 Vojtac to masanil syal uuj, a tas tza nib'ej, tza b'on̈ej.

3 A ach ix al d'ayin icha tic: ¿Tas aji, yuj chi' yed' a lolonel malaj yelc'och tzala' scheclaji to max a chalaj tato tz'acan in jelanil? xa chi. A in tic a tas satub'tac yed' tas max nachaj vuuj, a chi' ix vala'.

4 Ix alan pax d'ayin icha tic: Ab' tas ol vala', tza pacan d'ayin tas ol in c'anb'ej d'ayach, xa chi.

5 A d'a yalan̈taxo an̈ej ab'ixal ix vab'i, palta axo ticnaic tzach vil val och yed' in sat.

6 Yuj chi' snachajel vuuj to malaj jab'oc velc'ochi, vach' tzin emxon̈ej c'ojan d'a cal pococ tic yed' d'a scal q'uen tic'aq'uil taan̈ tic yic tzin naan in b'a, xchi vin̈aj Job chi'.

Svach'c'olal Dios d'a vin̈aj Job

7 Ayic ix lajvi yalan juntzan̈ tic Jehová d'a vin̈aj Job chi', ix yalanpax d'a vin̈aj Elifaz chi' icha tic: Scot val voval d'ayach yed' chavan̈xo eb' vin̈ ajun ed' chi', yujto man̈ vach'oc tas ix eyal d'a in patic, man̈ lajanoc ix eyutej e b'a yed' vin̈ in checab' aj Job tic. 8 A ticnaic, iq'ueccot ucvan̈oc noc' quelemtac vacax yed' ucvan̈oc noc' ch'ac calnel, tzul eyac'an noc' d'a vin̈ in checab' aj Job tic, axo vin̈ ol n̈usantz'a noc' smasanil silab'il d'ayin eyuuj. A vin̈ ol lesalvoc eyuuj, ol in chaan slesal vin̈ chi'. Vach'chom to smoj e chaan eyaelal, yujto man̈ vach'oc tas ix eyal d'a in patic, man̈ ichoc ix yutej sb'a vin̈ in checab' aj Job tic ix eyutej e b'a, palta man̈xa tas ol ex vutej, xchi Jehová.

9 Yuj chi' ix cot vin̈aj Elifaz chi', vin̈aj Bildad yed' vin̈aj Zofar, ix sc'ulan eb' vin̈ icha val ix aj yalan Jehová. Ix chaji slesal vin̈aj Job chi' yuj Jehová chi'.

10 Ayic lesalvinacxo vin̈aj Job yuj eb' vin̈ yamigo chi', ix yac'anxi svach'c'olal Jehová d'a vin̈ icha d'a yalan̈taxo, ec'b'alto pax ix aj yac'an d'a vin̈ icha ay d'a vin̈ d'a yalan̈taxo. 11 Ix javi pax eb' yuc'tac vin̈ yila', eb' ix yanab' vin̈, juntzan̈ eb' yamigo vin̈ yed' masanil eb' anima ojtannac vin̈ d'a yalan̈taxo. Ix och val jun nivan vael yuj eb' d'a spat vin̈. Ix yac'an snivanil sc'ol vin̈ eb'. Ix yalan eb' to ix cuspax eb' yuj yaelal ix yac'cot Jehová d'a yib'an̈ vin̈. Ix yac'ancan q'uen tumin eb' yed' junjun colc'ab' nab'a oro d'a vin̈.

12 Ix yac' jantac svach'c'olal Dios d'a yib'an̈ vin̈aj Job chi', ec'b'alto nivan d'a yichan̈ tas ay d'a vin̈ d'a yalan̈tax chi'. Ix q'uec'och sb'isul noc' scalnel vin̈ d'a 14 mil, 6 mil noc' camello, mil par noc' vacax smunlaji yed' mil noc' b'uru. 13 Ix aljixi ucvan̈ yuninal vin̈ yed' oxvan̈ yisil. 14 A ix b'ab'el, Jemima ix yac' vin̈ sb'iej ix, axo ix schab'il Cesia ix sb'iej ix, axo ix yoxil, Keren-hapuc ix sb'iej ix.42.14 15 Malaj eb' ix ix d'a yolyib'an̈q'uinal tic stzac'van svach'il yilji icha yilji eb' ix yisil vin̈aj Job chi'. Ix ac'ji smacb'en eb' ix icha yic eb' vin̈ snulej yuj smam chi'.

16 Ayic ix lajvi yec' juntzan̈ tic, 140 ab'il to ix yil vin̈aj Job chi'. Ixto yil vin̈ sq'uib'can eb' yuninal, masanto eb' yixchiquin eb' yixchiquin vin̈ chi'. 17 Te icham vinacxo vin̈ ayic ix cham vin̈.

3.8 3:8 A jun noc' noc' scuchan Leviatán sb'inaj yuj vin̈aj Job tic, tecan a junoc noc' ay d'a yol a' mar b'inajnac yuj eb' anima d'a peca', tob' satel yoc c'u yuj noc' yalan eb'.

9.13 9:13 A Rahab, sb'i junoc noc' noc' syal eb' anima tob' a d'a yol a' mar ay noc'. A chucal sch'oxcot noc'.

10.21-22 10:21-22 A d'a tic syac' b'inaj b'aj sc'ochcan eb' chamnac vin̈aj Job.

26.12 26:12 Noc' Rahab, il nota d'a Job 9.13.

40.15 40:15 Behemot, syalelc'ochi nivaquil noc', palta man̈ cojtacoc tas noc'al noc'.

41.1 41:1 Il nota d'a Job 3.8.

42.14 42:14 A sb'i eb' ix yisil vin̈aj Job chi' sch'ox b'aj xajan eb' ix yuj vin̈, stzalaj vin̈ yed' eb' ix. A Jemima syalelc'ochi “Paramuch”. Cesia syalelc'ochi “te' canela sc'anchaj d'a perfumeal”. A Keren-hapuc syalelc'ochi “yed'tal remeyo syac'och eb' anima d'a sat”.

SALMOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66

67

68

69

70

71

72

73

74

75

76

77

78

79

80

81

82

83

84

85

86

87

88

89

90

91

92

93

94

95

96

97

98

99

100

101

102

103

104

105

106

107

108

109

110

111

112

113

114

115

116

117

118

119

120

121

122

123

124

125

126

127

128

129

130

131

132

133

134

135

136

137

138

139

140

141

142

143

144

145

146

147

148

149

150

A Ch'an̈ Libro

SALMOS

Salmos sb'i jun libro tic, syalelc'ochi to tz'och b'it yed' juntzan̈ yamc'ab' yic b'it ay sch'an̈al. Yuj chi' icha chi' ix sb'iejcan jun libro tic. Himnario yaji, slibroal pax lesal yaji. Tzijtum eb' anima tz'ib'jinac jun libro tic, najtil tiempo yic'nac yic tz'ib'chajnac chi'.

C'ojanc'olal ajnac yil-lan sb'a juntzan̈ b'it chi'. Axo ix aji a' sc'an eb' israel yic sb'itan eb' ayic tz'och eb' ejmelal d'a Dios. Axo yic ix b'eyn̈ej tiempo, ix och yed' juntzan̈xo libro ojtacab'il yuj eb' israel to a slolonel Dios tz'ib'ab'il d'ay.

A jun libro Salmo tic ch'occh'oc tastac ay d'ay: Ay b'it, ay aloj vach' lolonel d'a Dios, ay lesal yuj sc'anchaj scolval Dios, ay lesal yuj sc'anchaj nivanc'olal, ay b'it yic ac'oj yuj diosal yuj svach'c'olal Dios, ay pax lesal yuj sc'anchaj yaelal d'a yib'an̈ eb' ajc'ool. A juntzan̈ lesal tic ay b'aj junn̈ej mach slesalvi yuj tas snib'ej d'a yol yico', ay pax juntzan̈xo lesal yuj eb' schon̈ab' Dios.

Ix yac' b'inaj jun libro Salmo tic Jesús. Tzijtum b'aj sb'inaj d'a yol ch'an̈ Nuevo Testamento. Sc'annac pax jun libro tic eb' b'ab'el creyente ayic sb'itan eb' d'a sculto, ayic yelnac yich Iglesia.

A jun libro tic oye' macan̈ yaji: B'ab'el macan̈, tz'el yich d'a Salmo 1 masanto d'a 41. Schab'il macan̈, tz'el yich d'a Salmo 42 masanto d'a 72. Yoxil macan̈, tz'el yich d'a Salmo 73 masanto d'a 89. Schan̈il macan̈, tz'el yich d'a Salmo 90 masanto d'a 106. Yoil macan̈, tz'el yich d'a Salmo 107 masanto d'a 150, aton d'a tic slajvican jun libro tic.

LIBRO 1

1

(SALMOS 1—41)

Eb' tojol yed' eb' chuc

1 Te vach' yic eb' max c'anab'ajan tas syal eb' sc'ulan chucal, max b'at eb' d'a sb'e eb' man̈ vach'oc sb'eyb'al, max yac'och sb'a eb' d'a scal eb' b'uchumtac d'a Dios.

2 Palta d'a smasanil sc'ol eb' sc'anab'ajej sc'ayb'ub'al Jehová, snaub'tan̈an eb' d'a c'ual d'ac'val.

3 Masanil tas sc'ulej eb', vach'n̈ej tz'aj yelc'ochi. Lajan yaj eb' icha junoc te te' ay d'a sti' a a', syac' sat te' d'a stiempoal, malaj b'aq'uin̈ stacjiel xil te'.

4 Axo pax eb' chuc sb'eyb'al jun, man̈ ichocta eb'. Lajan yaj eb' icha smatz'il ixim trigo tz'ic'jib'at yuj ic'.

5 Yuj chi' man̈xo ol yal-laj scolan sb'a eb' chuc chi' ayic ol ch'olb'itaj eb' d'a yichan̈ eb' anima tojol sb'eyb'al.

6 Te xajan eb' anima tojol sb'eyb'al yuj Jehová. Axo eb' anima ayb'at d'a chucal, van sb'atcan eb' d'a syaelal.

2

A vin̈ rey sic'b'ilel yuj Jehová

1 ¿Tas val yuj tz'el veq'uec'oc yav eb' ch'oc chon̈ab'il sq'uechaan̈? ¿Tas val yuj slajtiej sb'a eb' d'a junoc tas man̈ ol tzac'van eb' sb'oani?

2 A eb' vin̈ rey yed' eb' yajal d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', schichonoch sc'ool eb', junlajanxon̈ej syutej slajtian sb'a eb' yoch ajc'olal d'a Jehová yed' d'a Vin̈ Rey Sic'b'ilel yuuj.

3 Slaj yalan eb' icha tic: Quiq'uequel co b'a d'a yol sc'ab' Dios yic man̈xalaj yalan yic d'ayon̈, xchi eb'.

4 A Jehová Yajal d'a satchaan̈ ton̈ej stzetzaj val eb' yuuj, sb'uchji eb' yuuj.

5 Scot yoval d'a eb', xib'taj eb' yuuj. Yed' yoval sc'ool ol yalan d'a eb' icha tic:

6 Toxo ix vac'och yopisio Vin̈ Rey d'a tzalan Sion, aton jun tzalan sic'b'ilel vuuj, xcham Jehová chi'.

7 Axo Vin̈ Rey Sic'b'ilel chi' tz'alani: Svalcanel tastac ix sna Jehová. Ix yal d'ayin: A d'a jun c'u tic, tzin ch'oxeli to Vuninal ach.

8 C'an d'ayin, ol vac'an juntzan̈ nivac chon̈ab' yed' masanil yolyib'an̈q'uinal tic d'ayach.

9 Ol ac' yajalil d'a yib'an̈ eb' yed' val a poder. Ol a satel eb' icha tz'aj smac'jipoj junoc lum chen d'a junoc q'uen c'ococh, xchi d'ayin, xchi Vin̈ Uninab'il chi'.

10 A ticnaic jun, ex sreyal, ex yajalil juntzan̈ chon̈ab', jelanocab' tzeyutej e pensar, scham val e c'ayb'an tas svala'.

11 Aq'uequem e b'a d'a Jehová d'a tzalajc'olal, ayocab' yelc'och d'a yol e sat.

12 Emnaquil tzeyutej pax e b'a d'ay d'a smasanil e c'ool, yic max cot yoval d'ayex. Tato maay, ol ex satel yuuj, yujto elan̈chamel scot yoval.

Te tzalajc'olal yic masanil eb' scol sb'a d'a Jehová.

3

A scolval Dios sc'anchaji

Sb'it jun tic vin̈aj David ayic ix el vin̈ elelal d'a vin̈aj Absalón, aton yuninal.

1 Mamin Jehová, tzijtum eb' anima ayoch ajc'olal d'ayin, tzijtum eb' smeltzajoch vajc'ooloc.

2 Tzijtum eb' tz'alani to man̈ ol in a colo'.

3 A achxo Mamin, in Columal ach, uuj tzin tzalaji. A ach tzac' in tec'anil.

4 A tzin avaj d'ayach, tzin a tac'vej d'a jun tzalan b'aj syal sb'a eb' anima d'ayach.

5 Tzin ec' jichan, tzin vayb'ati, te vach' tz'aj yel in vayan̈, yujto a ach tzin a tan̈vej.

6 Man̈ ol in xivlaj yuj jantac anima ac'um oval molaneq'ui, yuj eb' oyanec' d'a in patic vichan̈ tic.

7 Mamin Jehová, ochan̈ ved'oc. Ach in Diosal, colinn̈ej. A ach ol a mac'poj sti' eb' ayoch ajc'olal d'ayin. Man̈xalaj jab'oc ol elc'och spoder eb' sc'ulan chucal chi'.

8 Mamin Jehová, a achton tzach colvajn̈ej. Ac' a nivan vach'c'olal d'a quib'an̈ a on̈ a chon̈ab' on̈ tic.

4

A Vin̈ Cajal ayoch yipoc co c'ool

Ayic sb'itan jun b'it tic vin̈ cuchb'um yic b'it, a yamc'ab' ay sch'an̈al sc'anchaji. Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Ach in Diosal, a ach tza b'o yaj in lolonel, tac'vej in ayic tzin avaj d'ayach. Ayic ay in och d'a syaelal ix in a colani. Oc'ocab' a c'ool d'ayin ticnaic, ab' tas sval d'a in lesal tic.

2 Ex vetanimail, ¿b'aq'uin̈ ol eyactejcan eyalan in pecal? ¿B'aq'uin̈ ol eyactejcan eyalan lolonel malaj yelc'ochi? ¿B'aq'uin̈ ol eyactejcan e sayan tas man̈ yeloc?

3 Ab'ec, a Jehová ix sic'ancanel eb' anima ayoch spensar d'ay, yic vach' tz'och eb' yicoc. Ayic tzin avaj d'ay, stac'vi d'ayin.

4 Xivan̈ec d'a Dios, yic man̈xo ol och e mul. Ayic jichan ex eq'ui, a val yic te numan, tze b'eyc'olan e b'a.

5 Aq'uec och Jehová yipoc e c'ool, aq'uec e silab' d'ay icha val d'a smojal.

6 Tzijtum eb' tz'alani: ¿Mach ol ch'oxan svach'il d'ayon̈? xchi eb'. Mamin Jehová, ch'ox a vach'c'olal d'ayon̈.

7 A ach ix ac'cot tzalajc'olal d'ayin, ec'to d'a yichan̈ stzalajc'olal eb' nivan tas syic' d'a smunlajel.

8 Malaj tas tzin na' ayic tzin ec' jichan, te junc'olal tzin vayi. Mamin Jehová, a ach ton ayach och ved'oc, yuj chi' malaj tas tzin ic'ani.

5

Sc'anchaj scolval Dios

Ayic sb'itan jun b'it tic vin̈ cuchb'um yic b'it, a flauta sc'anchaji. Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, cham val ab'an tas svala'. Ochan̈ q'uelan d'ayin ayic sja sic'son in c'ool.

2 Scham val ab'ani a svalan in b'a d'ayach. In reyal ach, in Diosal ach, yuj chi' a d'ayach ol in lesalvoc.

3 Mamin Jehová, d'a junjun q'uin̈ib'alil tzin avaj d'ayach. A sq'uin̈ib'i svalan in b'a d'ayach, tzin tan̈van a pactzitan d'ayin.

4 Val yel Mamin, malaj a gana d'a chucal, max yal-laj yaj eb' chuc d'a a tz'ey.

5 A eb' syic'chaan̈ sb'a, man̈ ol aj eb' d'a ichan̈, max schalaj a c'ool eb' sc'ulan chucal.

6 Ol a satel eb' tz'esani. Tza chacancanel eb' ixtum anima yed' eb' milumcham anima.

7 A inxo ol in c'och d'a a cajnub' yuj a nivan vach'c'olal d'ayin. Ol val vach' lolonel d'ayach d'a emnaquil d'a a cajnub' icn̈ej yaji.

8 Mamin Jehová tojol ach toni, yuj chi' cuchb'ej in d'a a b'eal, checlitej a b'eal d'a vichan̈ yujn̈ej eb' ajc'ool tzin maclani.

9 Malaj val lolonel yel syal eb', an̈ej tas chuc sna eb'. Yuj tas syal eb' chi' sb'atcan eb' anima d'a chamel, syal vach' lolonel eb' d'a chab'satil.

10 Ach in Diosal, ac' val cot yaelal d'a yib'an̈ eb'. Cotocab' d'a yib'an̈ eb' yuj juntzan̈ chucal sna eb' d'a yib'an̈ eb' yetanimail. Yujto man̈ jantacoc schucal eb', ic'canel eb' d'a scal a chon̈ab', ina to spitej val sb'a eb' d'ayach.

11 Axo pax masanil eb' tzach ac'anoch yipoc sc'ool jun, tzalajocab' sc'ool eb'. Elocab' yav eb' d'a tzalajc'olal d'a masanil tiempo, yujto tza colel eb'. A eb' tzach xajanani, tzalajocab' eb' uuj.

12 Yujto a ach Jehová, tzac' a vach'c'olal d'a eb' vach' syutej sb'a. Tza colanel eb' yed' a vach'c'olal.

6

Lesal ayic ay nivan ilc'olal

Ayic sb'itan jun b'it tic vin̈ cuchb'um yic b'it, a yamc'ab' vajxaque' sch'an̈al sc'anchaji. Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, man̈ in a tumej yed' yoval a c'ool. Man̈ ac' in yaelal ayic scot oval d'ayin.

2 Mamin, oc'oc val a c'ool d'ayin, yujto man̈xalaj vip svab'i. Mamin, ac'xi b'ox in c'ool yujto a in nivanil tic sluclon yuj man̈ ipal.

3 Te somchajnac in c'ool. A achxo Mamin Jehová, ¿b'aq'uin̈ ol ach och ved'oc?

4 Mamin Jehová, ochan̈ val q'uelan d'ayin, colinel yed' val a nivan vach'c'olal.

5 ¿Tom ay mach olto ach naancotoc ayic toxo ix chami? Malaj junoc mach ol b'itan d'ayach d'a scal eb' yetchamnaquil chi'.

6 Ste el vip voq'ui. Man̈ jantacoc voc' d'a junjun ac'val. Sch'ayxiel in c'an̈ jolom yuj yal in sat.

7 Maxtzac yal-laj vilani, yujto ix mal in sat voq'ui yujn̈ej eb' ayoch ajc'olal d'ayin.

8 Elan̈ec d'a in tz'ey a ex to an̈ej chucal tze c'ulej. Toxo ix yab' Jehová in sic'sic'an voq'ui.

9 Toxo ix yab' in tevi d'ay. Toxo ix scha in lesal.

10 A eb' ayoch ajc'olal d'ayin, ol can eb' d'a q'uixvelal. Ton̈ej ol somchajcanel eb'. D'a junn̈ej mutz'satil ol can eb' d'a q'uixvelc'olal.

7

Sc'anchaj b'eyc'olal d'a tojolal

Aton jun b'it tic ix sb'itej vin̈aj rey David d'a Jehová yuj tas ix yal vin̈aj Cus, yin̈tilal Benjamín d'a vin̈.

1 Mamin Jehová, ach in Diosal, a d'a yol a c'ab' van in sayan in colnab'il. Colinel d'a yol sc'ab' eb' tzin pechan b'eyec'oc.

2 Tato maay, ol in scotac jecchitejb'at eb' ayoch ajc'olal chi' d'ayin, icha syutej schib'ej noc' choj, yujto man̈xalaj mach ol yal in scolani.

3 Ach Jehová in Diosal, ¿tocval ix in c'ulej icha juntzan̈ tas syal eb' d'a in patic? ¿Tocval ay in mul d'a jun chi'?

4 Malaj b'aj chuc ix vutej in c'ool d'a eb' vach' syutej sc'ool d'ayin. Malaj b'aj ix vixtej vin̈ ayoch ajc'olal d'ayin vach'chom malaj in mul.

5 Tato ix vixtej vin̈, yac'ocab' sgana vin̈ in spechan b'eyec'oc. In yamchajocab' yuj vin̈, tzin stec'ub'tan̈an vin̈ masanto satel in b'inajnaquil.

6 Mamin Jehová, q'uean̈ lin̈an yed' yoval a c'ool. Elan̈cot d'a yichan̈ yoval sc'ool eb' ayoch ajc'olal d'ayin. B'o yaj d'ayin icha val a gana d'a stojolal.

7 Ochocab' oyan juntzan̈ nación d'a ichan̈, tza ch'olb'itan yaj eb' masanto d'a satchaan̈ b'aj ay a despacho.

8 Mamin Jehová, a achton ol a ch'olb'itej juntzan̈ nación. B'o yaj d'ayin icha val in vach' b'eyb'al yed' in tojolal.

9 Ach Dios te tojol, tzil spensar yed' tas tz'ec' d'a sc'ol junjun anima. C'ocb'ilxo Mamin, satocab'el eb' te chuc sb'eyb'al chi', tzac'anpax stec'anil eb' vach' sb'eyb'al.

10 A Dios in Columal yaji, aton ec'to d'a yib'an̈ smasanil, a scolan eb' vach' spensar.

11 A Dios Juez tojol toni, yuj chi' aycot yoval d'a eb' chuc d'a junjun c'u.

12 Tato max snalaj sb'a sc'ool eb', a Dios ol yac'och ye yespada. Vach'xo yaj sjul-lab' b'aj ol sjul eb'.

13 Vanxo sq'ue sc'ac'al yol sjul-lab' chi'. Vach'xo yaj syamc'ab' to ol och chamel yuuj.

14 Ilecnab' val tas sna eb' chuc d'a eb' yetanimail, an̈ej ixtoj anima syac' eb'.

15 Ichato sb'o jun olan eb' te jul yich yic syamchaj eb' yetanimail eb', palta a' eb' ol b'atcan d'a jun olan ix sb'o chi'.

16 A schucal eb' comonn̈ej sc'ulej, a ol cotcan d'a yib'an̈ eb'.

17 Svac' yuj diosal d'a Jehová yuj stojolal. Tzin b'itej Dios ec'to d'a yib'an̈ smasanil.

8

A stziquiquial Dios yed' yopisio eb' anima

Sb'itaj jun b'it tic icha sjajil b'it sb'itaji ayic stec'jiel yal sat te' uva. Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, Cajalil ach. Te b'inajnac ach, te nivan elc'och d'a sat luum tic. Icha pax chi' tz'aj yalchaj vach' lolonel d'ayach d'a satchaan̈.

2 A eb' unin yed' eb' tzato chuni tzac'lab'ej yic syalan ipalil eb', yic vach' tz'em numnaj eb' pit, eb' ajc'ool yajoch d'ayach.

3 A val yic tzin q'ue q'uelan d'a satchaan̈ b'ob'il uuj, b'aj ay q'uen uj yed' q'uen c'anal a b'onac,

4 tzin naan d'a yol vico': ¿Tas val jab'oc quelc'och a on̈ anima on̈ tic, yuj chi' tzon̈ a nacoti, tzon̈ a tan̈van yuj co vach'iloc?

5 Ejminac ix on̈ utejcan janic' d'a yichan̈ eb' ángel ayic ix on̈ a b'oani, palta nivan quelc'och yuj copisio ix ac'a'.

6 Ix ac' copisio d'a yib'an̈ tas ix a b'o'o. Ix ac'anoch masanil tastac b'ob'il uuj d'a yol co c'ab'.

7 Ix ac'canoch masanil macan̈il noc' noc' d'a yol co c'ab': Noc' calnel, noc' vacax, noc' c'ultaquil noc',

8 noc' much tz'ec' jen̈en̈oc d'a satchaan̈, noc' chay ay d'a yol a' mar yed' masanil noc' tz'ec' d'a yol a a' chi'.

9 Mamin Jehová, Cajalil ach. Te b'inajnac ach, te nivan elc'och d'a sat luum tic.

9

Aloj vach' lolonel d'a Dios yuj svach'c'olal

Sb'itaj jun b'it tic icha sjajil b'it sb'itaji ayic tz'och chamel. Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, d'a smasanil in c'ool tzin nib'ej sval vach' lolonel d'ayach, svalanel yab'ixal masanil tastac satub'tac ix a c'ulej.

2 Ach Dios, te ec' ach to d'a yib'an̈ smasanil, uuj val tzin avaj d'a nivan tzalajc'olal. In gana tzach in b'itej.

3 D'a val ichan̈ ix b'atcan eb' ayoch ajc'olal d'ayin elelal. Ix telvi eb', ix cham eb'.

4 Yajal ach d'a stojolal. C'ojan ach em d'a a despacho, ix a b'oan yaj tas ix in c'an d'ayach.

5 Ix ac'an oval yed' juntzan̈ eb' ch'oc chon̈ab'il. Ix ac' telvoc eb' sc'ulan chucal. Ix a sucsat sb'i eb' yic vach' maxtzac nachajcot eb' d'a b'aq'uin̈.

6 Toxo ix cham eb' ajc'ool, ix satel schon̈ab' eb' d'a juneln̈ej. A ach ix a sateli, man̈xalaj junoc ix cani, yic vach' maxtzac nachajcoti.

7 A achxo ach Jehová, toxonton rey ach d'a masanil tiempo. C'ojan ach em d'a a despacho yic tza ch'olb'itan eb' anima.

8 Ol a ch'olb'itej yolyib'an̈q'uinal tic d'a vach'il. Ol ach och yajalil d'a masanil chon̈ab' d'a stojolal.

9 Ach Jehová, tza col eb' tz'ixtaji, tzac' yip eb' ayic ayoch eb' d'a nivac yaelal.

10 Mamin Jehová, yipc'olal aj yuj eb' ojtannac ach, yujto malaj b'aj tzactejcan eb' ayic syalan sb'a eb' d'ayach.

11 B'itanan̈ec d'a Jehová Cajal d'a Sion, alec yab' eb' chon̈ab' tastac ix sc'ulej.

12 Man̈ ton̈ejoc tz'iljioch eb' milumcham anima yuj Dios, max b'atcanlaj satc'olal syaelal eb' ayoch d'a ilc'olal yuuj.

13 Mamin Jehová, oc'ocab' a c'ool d'ayin, il in emta, te ya tzin ec' yuj eb' tzin chacaneli. Colinel d'a chamel.

14 Ichato val chi' b'ian, ol valan vach' lolonel d'ayach d'a yichan̈ eb' anima d'a spuertail Jerusalén. Tzin tzalaji, yujto ix in a colcaneli.

15 A juntzan̈ ch'oc chon̈ab'il chi', ix telviem eb' d'a yol jun olan ix sb'o'o. A yoc eb' syamchaj yuj ch'an̈ yaal ix yaq'uem chi'.

16 Ojtacab'il Jehová yujto tojol syutej spactzitan tas sc'ulej anima. Munil syic'cot yaelal eb' sc'ulan chucal d'a yib'an̈.

17 A eb' sc'ulan chucal yed' eb' sb'atcan Dios satc'olal yuuj, ol b'atcan eb' d'a chamel.

18 Man̈ masaniloc tiempo ol b'atcan eb' meb'a' satc'olal yuj Dios. Ol javoc sc'ual ol elc'och tastac ayoch yipoc sc'ool eb'.

19 Mamin Jehová, ch'oxel ipalil. Mocab' yic'chaan̈ sb'a eb' anima d'ayach. Ic'cot juntzan̈ chon̈ab' d'a ichan̈, tzac'an syaelal eb'.

20 Ac'och eb' d'a xivc'olal. Ac' yojtaquejel eb' to animan̈ej eb'.

10

Sc'anchaj scolval Dios

1 Mamin Jehová, ¿tas yuj najat tzach elcani? ¿Tas yuj ichato tza c'ub'ejel a b'a ayic ay in och d'a syaelal?

2 Syic'chaan̈ sb'a eb' sc'ulan chucal, tz'och eb' ajc'olal d'a eb' meb'a', palta munil a eb' ol can d'a yol ch'an̈ yaal ix sb'oem chi'.

3 A eb' sc'ulan chucal, syic'chaan̈ sb'a eb' yed' tas snib'ejochi. Syal vach' lolonel eb' d'a eb' snib'anoch smasanil tastac, axo d'ayach Mamin, ton̈ej sb'uchvaj eb'.

4 A eb' chuc chi', max ach snalaj jab'oc eb' yuj yac'umtaquil. A snaan eb' to max il-laj tas van sc'ulan eb' chi'.

5 Vach'n̈ej tz'elc'och masanil tas sc'ulej eb' chi'. Malaj yelc'och jab'oc a c'ayb'ub'al d'a eb'. Malaj tz'och eb' yajc'ol eb' chi' d'ay.

6 Snaan eb' d'a yol yico' to malaj b'aq'uin̈ ol telvoc eb'. Malaj b'aq'uin̈ ol somchajel eb' yalannaji.

7 An̈ej catab' lolonel syal eb', slaj yalan es eb' yed' tas syutej xib'tan eb' anima. Elan̈chamel slolon eb' yed' yoval sc'ool yed' chucal.

8 D'a stitac chon̈ab' tz'em c'ojan eb' smaclan yila' mach tz'ec'ta. D'a elc'altac smilcham eb' malaj smul eb'. Ayn̈ejoch sat eb' d'a eb' max uji scolan sb'a.

9 Icha noc' choj ayoch d'a yol sn̈aq'ueen, icha chi' syutej sb'a eb'. Sc'ub'ejel sb'a eb', smaclan eb' ilb'ajc'ool eb'. Stan̈vej val eb' janic' val ol yac' ganar eb'. Ayic syamchaj eb', tz'ic'jib'at eb' yuj eb'.

10 Tz'em votz'an eb', sq'ue jucnaj eb' icha noc' choj chi'. A eb' max yal-laj scolan sb'a d'a yol sc'ab' eb', syamchaj eb' yuj eb'.

11 A snaan eb' sc'ulan chucal chi' to sb'atcan satc'olal uuj. Macan a sat yalan eb', max ujilaj ilan snaan eb'.

12 Mamin Jehová, cotan̈, ac' ip ac'an syaelal eb' sc'ulan chucal chi'. Mocab' sat a c'ool d'a eb' ayoch d'a cusc'olal.

13 ¿Tas yuj tza cha ach spatiquejel eb' sc'ulan chucal chi'? A snaan eb' to man̈ ol a ch'olb'itejlaj yaj eb'.

14 A ach val tzil schucal eb'. A ach ix ila', yuj chi' ol ac' syaelal eb' icha val smojal, icha tas sc'ulej eb'. A d'ayach syal sb'a eb' max yal-laj scolan sb'a. A ach tzach colvaj d'a eb' unin man̈xalaj smam.

15 Mac' q'uichaj sc'ab' eb' sc'ulan chucal chi'. Ac' yovalil chucal sc'ulej eb' chi'. Tz'acanocab' tz'aj stupan smul eb' chi'.

16 Ach Jehová, Yajal ach d'a masanil tiempo. A eb' ch'oc chon̈ab'il, ol iq'uel eb' d'a sat lum a luum.

17-18 Mamin Jehová, a ach ton val tzab' slesal eb' anima emnaquil, a ach ton val tzac' yip eb'. A ach ton val tzab' yalan sb'a eb' tz'ixtaji yed' eb' unin man̈xalaj smam. A achton ol il tas ol ajcan eb' chuc chamelb'a yaji, yic vach' man̈xo ol xib'tejlaj eb' emnaquil eb'.

11

A vin̈ Yajal yipc'olal yaji

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 A Jehová svac'och yipoc in c'ool, yuj chi' nab'an̈ej tzeyal d'ayin: Ixic, c'ub'ejel a b'a d'a caltac te' icha syutej sb'a noc' much.

2 Ina val eb' vin̈ chuc, syac' lista sjul-lab' eb' vin̈ yic sjulvaji, ijanxocan eb' vin̈ yed' sjul-lab' chi'. D'a c'ub'eltac sjulji eb' anima vach' yuj eb' vin̈.

3 Tato a eb' yajal axon̈ej chucal ay d'a spensar, ¿tasto val ol yutoc sb'a eb' vach' sb'eyb'al? xe chi d'ayin.

4 Palta ayec' Jehová d'a stemplo to an̈ej ay yico'. A d'a satchaan̈, ata' ay sdespacho, scham val sc'ool yilani, sch'olb'itan sb'eyb'al eb' anima.

5 A Jehová sch'olb'itan yaj eb' anima vach' yed' eb' chuc. Te yajb'ilel eb' anima comonn̈ej smac'vaj yuuj.

6 A ol ac'anemta c'ac' icha val yax n̈ab' yed' azufre ayoch sc'ac'al d'a yib'an̈ eb' chuc. Ol yac'anemta jun nivan ic' yic stacjiel masanil tas yuuj. A ol pactzitan d'a eb' anima, ato syala' tastac sc'ulej eb'.

7 A Jehová tojol toni, scham val sc'ool yed' tojolal. Yuj chi', a eb' anima tojol sb'eyb'al, ol yil val Dios eb'.

12

Sc'anchaj scolval Dios

Ayic sb'itan jun b'it tic vin̈ cuchb'um yic b'it, a yamc'ab' vajxaque' sch'an̈al sc'anchaji. Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, colon̈, yujto man̈xalaj eb' ay elc'och d'a sat, van satel eb' tzach c'anab'ajan d'a scal eb' anima.

2 Syesej eb' d'ay junjun. D'a chab'satil slolon eb' d'ay junjun yic slaj yixtan sb'a eb'.

3 Mamin Jehová, satcanel juntzan̈ anima ayoch d'a chab'satil chi' yed' eb' syic'chaan̈ sb'a.

4 Aton eb' tz'alani: An̈ej tato syal co loloni, c'ocb'iln̈ej chi'. A co ti' tic ol on̈ colanoc. ¿Machto val ol yal on̈ schecani? xchi eb'.

5 Axo Jehová tz'alani: Tz'ixtaj val eb' malaj tas syal yuuj. A eb' meb'a' tz'el yav eb' yuj syail. Yuj chi', yovalil ol in colcanel eb' stan̈van in colval, xchi Jehová.

6 A tas yalnaccan Jehová te vach'n̈ej. Icha val q'uen plata sic'lab'il stz'ai, man̈xalaj jab'oc smical, uquel sn̈usji d'a yol c'ac', icha chi' yaj tas yalnaccani.

7 Mamin Jehová, a ach ton val tzon̈ a tan̈vej. Toxonton tzon̈ a coln̈ej d'a juntzan̈ anima tic.

8 Ayic schaan yab' chucal eb' anima, masanil b'aj tz'ic'jichaan̈ eb' chuc chi'.

13

Sc'anchaj colval

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, ¿b'aq'uin̈ val ol in a nacoti? ¿Tocval ol in b'atcan satc'olal uuj d'a masanil tiempo? ¿B'aq'uin̈ val ol a ch'ox a vach'c'olal d'ayin?

2 ¿Jantacto tiempo ol in te cus d'a junjun c'u? ¿Jantacto tiempo ay in ec' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool?

3 Mamin Jehová in Diosal, cotan̈ q'uelan d'ayin, tac'van̈ d'ayin, ac' a vach'c'olal d'ayin, yic vach' man̈ ol in pet chamoc,

4 yic man̈ ol yal vin̈ ayoch ajc'olal d'ayin: Toxo ix vac' ganar, xchi talaj vin̈. Malaj in gana stzalaj sc'ool vin̈, tato tzin yac' ganar vin̈.

5 A a vach'c'olal ayoch yipoc in c'ool, stzalajb'i in c'ool yuj a colval.

6 Mamin Jehová, tzach in b'itej yuj a vach'il d'ayin.

14

A schucalil eb' anima

(Sal 53)

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 A eb' chuc spensar sna eb' to malaj Dios. Junlajanxon̈ej ix aj sjuanel spensar eb'. Yelxo val te chuc sc'ulej eb'. Malaj mach sc'ulan vach'il.

2 Ato d'a satchaan̈ q'uelanemta Jehová d'a anima, yic syila' tato ay eb' syac'och spensar d'ay, yic syilpaxi tato naan yuj eb'.

3 A juntzan̈ b'eyb'al chuc sb'eyb'alej eb' smasanil. Junlajanxon̈ej tz'aj sjuvib'at eb'. Malaj junoc mach b'oan vach' b'eyb'al. Toton malaj val junoc mach.

4 Icha val to malaj spensar eb' sc'ulan chucal chi'. A eb' chi' satanel eb' yetchon̈ab', icha val to svael eb' yaj eb', max yal-laj sb'a eb' d'a Jehová.

5 Ste ib'xi eb' yuj xivelal, yujto a Dios ayec' yed' eb' vach' sb'eyb'al.

6 Snib'ej eb' syixtejb'at tas nab'il yuj eb' emnaquil, palta a Jehová scolan eb' emnaquil chi'.

7 Comonoc a d'a tzalan Sion scot co colnab'il a on̈ israel on̈ tic. Ayic ol yac'anxi svach'c'olal Dios d'a quib'an̈, ol tzalaj val co c'ool a on̈ yin̈til on̈ vin̈aj Jacob tic. Ol el lenaj ol quila'.

15

A tas snib'ej Dios d'a eb' anima

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, ¿mach eb' syal scajnajec' d'a a cajnub'? ¿Mach pax eb' syal yaj ed' d'a jun tzalan b'aj syaq'uem sb'a anima d'ayach?

2 Aton eb' vach' sb'eyb'al yed' eb' sb'oan tojolal, eb' an̈ej lolonel yel syal d'a smasanil sc'ool.

3 Eb' max naanq'ue esal lolonel, max yixtejlaj yamigo, max yal-laj specal eb' cajan d'a slac'anil.

4 Eb' spaticanel eb' paticab'ilel uuj, palta stzalaj sc'ool eb' yed' eb' ay elc'och d'a sat. Eb' max q'uexan tas syala', tz'eln̈ejc'och tas syal eb' chi', vach'chom scan eb' d'a yalan̈ yuuj.

5 Eb' tz'ac'an stumin majanil, palta max sc'anlaj yune' stumin eb' chi'. Eb' max schon̈laj sb'a d'a es testigoal d'a spatic eb' malaj smul. A eb' icha chi' sb'eyb'al, val yel malaj b'aq'uin̈ ol ac'joc ganar eb'.

16

Lesal yic scac'och Dios yipoc co c'ool

Aton jun b'it namami sb'itaji. Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Ach in Diosal, tan̈vej in val, an̈ej d'ayach tzin col in b'a.

2 Mamin Jehová, sval d'ayach to Vajal ach. Masanil vach'il ay d'ayin, a d'ayach scoti.

3 Te vach' yic eb' tzach c'anab'ajan d'a scal eb' a chon̈ab'. In gana tzin aj d'a scal eb'.

4 Ol te q'uib'chaan̈ syaelal eb' sb'atcan d'a spatic junoc comon dios. Max vac'ochlaj in b'a vac'an schiq'uil noc' silab' yed' eb' d'a scomon dios chi'. Max val-laj in b'a d'a sdiosal eb' chi'.

5 Mamin Jehová, an̈ej d'ayach svic' masanil vach'il. A achton tzac' masanil tas snib'ej in c'ool. D'a yol a c'ab' ayec' in q'uinal.

6 A val b'aj ix echtejcan in macb'en, yelxo te vach'. Man̈xo jantacoc svach'il tas ix ac'can chi' d'ayin.

7 Mamin Jehová, sval vach' lolonel d'ayach yujto a ach tzac' in razón, tza c'ayb'an pax in pensar d'ac'valil.

8 Masanil tiempo naan achn̈ej vuuj. Yujto ayachn̈ej ec' ved'oc, yuj chi' malaj tas tzin ic'ani.

9 Yuj chi' ste tzalaj in c'ool tzin b'itani. Malaj tas tzin na'a, yujto tzach vac'och yipoc in c'ool.

10 Man̈ ol in actejcanlaj d'a scal eb' chamnac, man̈ ol a cha c'ab'at in nivanil tic, a in c'anab'ajum in tic d'ayach.

11 Tzac' vojtaquejel sb'eal q'uinal, tzac'an tzalajb'oc in c'ool ayic ayinec' ed'oc. Ayn̈ej tzalajc'olal d'a a tz'ey d'a masanil q'uinal.

17

C'anoj vach'c'olal d'a Dios

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, ab' in lolonel te yel tic, cotan̈ q'uelan d'ayin ayic svalan in b'a d'ayach. Ac'cot tz'eyan a chiquin d'a in lesal tic, yujto man̈ in c'ajanoc valan esal lolonel.

2 A ach ton tzala' to malaj in mul, ojtac val to tojol in pensar.

3-4 Ojtac masanil tas tzin na'a, vach'chom d'ac'valil. Ix in a b'eyc'olej, palta malaj jab'oc chucal ix ilchaj uuj d'ayin. Toxo ix in na' to malaj tas chuc ol vala'. Icha syal a lolonel, najat ix in elcan d'a sb'eal eb' comonxon̈ej smac'an eb' yetanimail.

5 Tec'tec' svutej in b'a in b'at d'a yol a b'e. Malaj b'aj ix in el b'esnaj d'ay.

6 Ach in Diosal, sval in b'a d'ayach, yujto tzab'n̈ej tas svala'. Mamin ac'cot tz'eyan a chiquin d'ayin d'a tas sval tic.

7 A eb' sayanec' a colval, tza col eb' d'a eb' yajc'ool, tzin nib'ej to tza ch'ox a vach'c'olal d'ayin, aton juntzan̈ satub'tac.

8 Ya'ilej in, icha syutej junoc mach syailan yol sat, icha chi' tzin utej. C'ub'ej in el icha val syutej noc' caxlan̈ smoyanq'ue yune'.

9 Colinel d'a eb' chuc scot d'ayin. Colin d'a eb' milumcham anima tz'och oyan d'a in patic chi'.

10 Max oc'laj sc'ol eb' chuc chi' d'a eb' yetanimail, te ac'umtacn̈ej slolon eb'.

11 Lac'an tzac'an eb' d'a in patic, ix oymaj eb' d'a in patic vichan̈, toxon̈ej stan̈vej eb' in yecan telvoc d'a sat luum.

12 Lajan eb' icha junoc noc' choj votz'anemi, ayic tz'elta jucnaj noc' syam schib'ej.

13 Mamin Jehová, ochan̈ ved'oc, mac sat eb' ayoch ajc'olal d'ayin yic stelvi eb'. Ac'lab'ej q'uen espada tzin a colanel d'a yol sc'ab' eb' chuc chi'.

14 Mamin Jehová, colinel yed' a poder d'a yol sc'ab' eb' anima an̈ej tastac ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic sgana syic'cani. Ac'cot syaelal eb', jun yaelal yictaxon eb' yaji. Ochocab' locan eb' yuninal eb' yed' yixchiquin eb' yed'oc.

15 A inxo jun, yujto tojol in pensar, yuj chi' ol ach vila'. Ayic ol in pitzvocq'ue vaan, man̈xalaj tas ol snib'ej in c'ool, yujto ol in tzalaj val d'a ichan̈.

18

B'it ayic tz'ac'ji ganar eb' ajc'ool

A vin̈aj David schecab' Jehová ix b'itan jun b'it tic d'a Jehová ayic ix colchajel vin̈ d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool yed' d'a yol sc'ab' vin̈aj rey Saúl.

1 Mamin Jehová, tzach in xajanej, a ach tzac' ipal d'ayin.

2 Mamin Jehová, ichato n̈aq'ueen aj d'ayin, ichato in cuartel aji, yujto in Columal ach. Ach in Diosal, a d'ayach scot vip, a d'ayach tzin col in b'a, in Tan̈vumal aji. In Columal ach, te ay a poder. Uuj max in yamchajlaj yuj eb' ayoch ajc'olal d'ayin.

3 Smojton val a b'itaji. Ayic svalan in b'a d'ayach, d'a val elan̈chamel tzin a colcanel d'a yol sc'ab' eb' ajc'ol yajoch d'ayin.

4 A smay chamel ix oymaj d'a in patic. Man̈ jantacoc yaelal ix javi d'a vib'an̈ yic tzin sateli.

5 A chamel, ichato toxo ix spixoch slasu d'ayin, ichato ix sb'o in yaalil b'aj ol in telvoc.

6 Mamin Jehová, ix val in b'a d'ayach ayic ayinec' d'a scal in somc'olal. Ach in Diosal, ix in c'an a colval. A d'a a templo ix ab' tas ix vala'. Ix c'och vav d'a a chiquin.

7 Ichato chi' ix ec' jun nivan quixcab'. Yelc'olal ix ib'xi yib' lum nivac vitz. Ix tzicub'tan̈aj val yuj yoval a c'ool ach in Diosal.

8 Ichato ix elta tab' d'a yol a n̈i', axo d'a yol a ti' ichato ix elta jun c'ac' te ov. Ichato ix elta tzipipoc tzac'ac' d'a yol a ti' chi'.

9 Ix a jac satchaan̈, ix ach emuli. Ayoch nivac q'uic'al asun d'a yalan̈ oc ayic ach emul chi'.

10 Ay ach q'ue d'a yib'an̈ jun querubín, ix ach b'at jen̈en̈oc, ix ach b'at b'achachoc d'a yib'an̈ ic'.

11 C'ub'an ach el b'aj te q'uic'q'uinal. Ix a c'ub'ejel a b'a d'a scal q'uic'al asun b'ud'jinaquel yuj a a'.

12 Ay c'ac' ix laj elta copnaj d'a ichan̈ icha val leb'lon. Ix cot sacb'at d'a scal asun yed' tzac'ac'.

13 Mamin Jehová, ec' achto d'a yib'an̈ smasanil, ix el av, icha val sc'an̈ c'u d'a satchaan̈. Ix cot sacb'at yed' tzac'ac'.

14 Ix ac'anb'at a jul-lab' chi', axo eb' ajc'ool ix saclemcanb'at eb' yuuj. Ix a julanb'at jun c'ac' tz'ec' copnaj d'a scal eb', ix pechchaj eb' yuuj.

15 Mamin Jehová, yuj schaan̈il ix ach avaji, yuj pax jun ic' te ov ix aq'uelta, ix checlaj yich a' mar. Yuj pax chi' ix checlaj yich yolyib'an̈q'uinal tic.

16 Ach in Diosal, masanto d'a satchaan̈ ix ac'cot a colval d'ayin, ichato ix in ic'q'ueta d'a yol jun a a' te jul yich.

17 Ix in a colan d'a eb' ajc'ool te ay yip, malaj tzin och d'a eb', yelxo val te tec'an eb' d'a vichan̈.

18 Ix och b'ulnaj eb' d'ayin ayic ay in och d'a ilc'olal, a achxo Jehová ix ach och ved'oc.

19 Ix in ic'anelta b'aj lod'an, ix in ac'ancanoch b'aj levan. Ix in a colo' yujto xajan in uuj.

20 Mamin Jehová, ix ac' spac d'ayin, yujto tojol ix vutej in b'a. Ix ac' a vach'c'olal d'ayin, yujto malaj in mul,

21 yujto ix in c'anab'ajej a b'eyb'al. Ach in Diosal, maj in c'ulejlaj chucal yic svic'canel in b'a d'ayach.

22 Masanil a c'ayb'ub'al, naann̈ej vuuj, malaj b'aq'uin̈ sb'at a lolonel satc'olal vuuj.

23 Vach'n̈ej in b'eyb'al d'a ichan̈. Ix in ya'ilej in b'a yic max in b'at d'a chucal.

24 Yujn̈ejton chi' ix ac' spac d'ayin yujto tojol svutej in b'a, malaj pax in mul d'a yol a sat ach Jehová.

25 Mamin, a eb' tzach c'anab'ajani, ol elc'och syal a lolonel d'a eb'. A eb' vach' spensar, vach' pax tzutej a pensar d'a eb'.

26 Vach' tzutej a b'a d'a eb' vach' sb'eyb'al, palta tza ch'ox a jelanil a tenanec' spensar eb' ixtum anima.

27 Tza col eb' emnaquil, axo eb' syic'chaan̈ sb'a, tziq'uemta eb'.

28 Mamin Jehová, a achton tzac' saquilq'uinal d'ayin. Ach in Diosal, a achton tzic'canel q'uic'alq'uinal d'ayin.

29 Yuj a colval ix in saclemejb'at eb' soldado, ix in c'axpajec' d'a yib'an̈ smuroal juntzan̈ chon̈ab'.

30 Ach Jehová Dios, yelxo val te vach' a b'eyb'al. A a lolonel ix ac'cani, smoj ton val malaj co chab'c'olal d'ay. Tza colel masanil mach yipc'olal aj yuuj.

31 Mamin Jehová, malaj junocxo Dios, a achn̈ej. ¿Tocval ay junocxo colvajum icha ach tic?

32 Ach Dios, a ach tzac'n̈ej vip. A ach tzin a cuchb'ej d'a jun b'e te vach'.

33 Icha val sb'ey junoc noc' c'ultaquil chej, icha val chi' tz'aj in b'ey uuj. D'a sattac vitz yeq'ui, tec'tec' vaj uuj.

34 A ach tzin a c'ayb'ej d'a oval, tzac'anpax vip yic tzin pacchitan junoc jul-lab' nab'a bronce.

35 Mamin, a ach tzin a tan̈vej, tzin a colani. A a vach' c'ab' tzin yamanq'ue lin̈an. Yujn̈ej a vach'c'olal ix in ic'chaan̈.

36 Vach' ix utej in b'e a b'oani yic vach' max in el-laj n̈ernajoc.

37 Ix in pech eb' ayoch ajc'olal d'ayin, ix yamchaj eb' vuuj. Maj in ochlaj vaan masanto ix cham eb' vuuj.

38 Choc' ix vutejcan eb' yic vach' man̈xo ol q'ue vaan eb'. Ix telvi eb' d'a scal voc.

39 A achton tzac' vip yic svac'an oval. A eb' schichon sc'ol d'ayin, tzac' yaq'uem sb'a eb' d'ayin.

40 A ach tza pechel eb' ayoch ajc'olal d'ayin. Yuj chi' syal in satanel eb' malaj tzin och d'ay.

41 Sc'an colval eb', palta malaj mach scolan eb'. Stevi eb' d'ayach Jehová, palta max ach tac'vilaj d'a eb'.

42 Choc' tz'aj eb' vuuj icha val pococ tz'ic'chajq'ue vaan yuj ic'. Tzin tec'anem eb' icha val stec'chajem lum soc'om d'a yoltac b'e.

43 Tzin a colel d'a yoval eb' ch'oc chon̈ab'il, tzin ac'ancanoch yajaliloc juntzan̈ nivac chon̈ab'. A eb' anima man̈ vojtacoclaj, a eb' tzin ac'an servil.

44 An̈ej syab'an vab'ixal eb', tzin sc'anab'ajan eb'. A eb' ch'oc chon̈ab'il chi', syac'och sb'a eb' d'a yol in c'ab'.

45 Tz'ib'xiq'ue eb' yuj xivelal ayic tz'elta eb' d'a yol scuartel.

46 Ach Jehová pitzan ach. Ach in Columal, alchajocab' vach' lolonel d'ayach. Ach Dios in Columal, ic'jocab' chaan̈ a b'i.

47 A ach tzac' yojtaquejel eb' tzin ixtani to ayach och ved'oc. Tzic'ancot eb' ch'oc chon̈ab'il d'a yalan̈ in mandar.

48 A ach tzin a colel d'a yoval sc'ool eb' ayoch ajc'olal d'ayin, aton eb' schichon sc'ool d'ayin. Mamin, tzin a colanpax d'a eb' comonn̈ej smac'an anima.

49 Yuj chi' jun, sval vach' lolonel d'ayach d'a scal juntzan̈ nivac chon̈ab', tzin b'itan pax a b'i.

50 Uuj val, svac' ganar nivac oval a in rey in tic, a in sic'b'il in el uuj. D'a masanil tiempo tza ch'ox a vach'c'olal d'ayin a in David in tic yed' d'a eb' vin̈tilal icha ajnac alani.

19

A snivanil yelc'och Dios

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 A satchaan̈ yed' masanil tas ay d'ay, a sch'oxanel sb'inajnaquil Dios, sch'oxanel svach'il smunlajel.

2 Junjun c'u, junjun ac'val sch'oxjiel sjelanil yuj tastac ay d'a satchaan̈.

3 Vach'chom malaj junoc lolonel tz'ab'chaji, malaj pax junoc jaj tz'ab'chaj yochi,

4 palta sb'eyb'at yab'ixal Dios d'a masanil sat luum tic, masanto b'aj slajvic'och masanil yolyib'an̈q'uinal tic.

A d'a satchaan̈, ata' ay c'u yuj Dios.

5 Icha val junoc vin̈ quelem ato val snupnaji, stzalaji tz'elta d'a yol scuarto, icha chi' sjavi c'u. Ma icha junoc vinac te ay yip stzalaj sc'ool ayic sb'at d'a smunlajel.

6 Sq'ueul yoc c'u d'a yichchaan̈, sb'atxican d'a b'aj tz'emxicani, malaj junoc tas syal scolan sb'a d'a sc'ac'al.

7 A val sc'ayb'ub'al Jehová malaj jab'oc spaltail, tz'ac'ji quip yuuj. A schecnab'il te yel, syac'an sjelanil eb' mantalaj spensar.

8 A tas syal Jehová, te vach'n̈ej yaji, stzalajb'i co c'ool yuuj. A sley Jehová, tojol toni, sjacvi co pensar yuuj.

9 A emnaquilal d'a Jehová te vach'n̈ej, ayn̈ejec' d'a juneln̈ej. A tas nab'il yuj Jehová te yel, tojol toni.

10 Yelxo val te nib'ab'il d'a yichan̈ q'uen oro te vach'. Yelxo val te chi' d'a yichan̈ noc' yal chab' ayoch d'a yed'tal.

11 Cachnab'il pax yaj d'ayin a in a checab' in tic. Tato tzin c'anab'ajej a lolonel chi', vach' ol in elc'och yuuj.

12 ¿Tom ay junoc mach syal yilan sb'a d'a spaltail? Mamin Jehová, ac' in nivanc'olal yuj juntzan̈xo in paltail max vil in c'ulani.

13 Man̈ a cha vac'och in b'a d'a scal chucal. Man̈ a cha yac' yajalil chucal chi' d'ayin. Icha chi' max och in mul, malaj junoc in chucal d'a yol a sat.

14 Mamin Jehová in Columal ach, in Tan̈vumal ach, chab'ilocab' uuj tas svala' yed' tas tzin na'a.

20

Lesal yuj sc'anchaj scolval Dios d'a oval

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin rey, yab'ocab' Jehová co Diosal a on̈ yin̈til on̈ vin̈aj Jacob a lesalvi. Aocab' tzach colani ayic ayach och d'a ilc'olal.

2 Yac'ocab'cot scolval d'ayach masanto d'a stemplo d'a Sion.

3 Snaocab'cot masanil ofrenda ix ac'a'. Schaocab' sc'ool a silab' tza n̈ustz'aoc.

4 Aocab' ol ac'an elc'och icha a gana yed' masanil tastac nab'il uuj.

5 Ol el cav yuj tzalajc'olal ayic ol ac'an ganar eb' ajc'ool. Ol quic'chaan̈ co bandera yuj quic'anchaan̈ co Diosal. Aocab' Jehová tz'ac'an masanil tas c'anb'il uuj.

6 Cojtacxo ticnaic to a Jehová ol colan vin̈ co reyal sic'b'ilel yuuj. Masanto d'a satchaan̈ to an̈ej ay yico', ol tac'voccot d'ay. Yuj spoder Jehová chi' ol yac' ganar nivac oval vin̈ co reyal.

7 Ay eb' tz'ac'anoch scarruaje yic oval yipoc sc'ool, ay pax juntzan̈xo eb', a noc' schej eb' syac'och yipoc sc'ool. A on̈xo pax tic, a Jehová co Diosal scac'och yipoc co c'ool.

8 A eb' chi' spax yip yoc eb', stelvi eb', a on̈xo pax tic jun, tec'tec' caji, lin̈ann̈ej on̈ q'uei.

9 Mamin Jehová, col vin̈ co reyal. Tac'van̈ d'ayon̈ ayic tzach cavtani.

21

A jun b'it yujto ix lajvi oval

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, a in rey in tic, tzin tzalaji, yujto syal uuj smasanil. Yelxo val tzin te tzalaji, yujto uuj val ix vac' ganar.

2 Ix a b'o tas snib'ej in c'ool, maj a tenec'laj tas ix in c'ana'.

3 Te nivan vach'il ix ac' d'ayin, ix ac'anq'ue jun corona oro d'a in jolom.

4 Ix in c'an d'ayach to tzac' najatb'oc in q'uinal, a achxo ix ac' d'ayin.

5 Te b'inajnac in yuj a colval. Uuj val syal vuuj, ay pax in tziquiquial.

6 Man̈ jantacoc a vach'c'olal ix ac' d'ayin d'a masanil tiempo. Ste tzalaj in c'ool d'a ichan̈.

7 Mamin Jehová, ec'al ach d'a yib'an̈ masanil, yujto a a vach'c'olal ayoch yipoc in c'ool, yuj chi' malaj b'aq'uin̈ ol in ac'joc ganar.

8 Mamin rey, ol a yam masanil eb' ayoch ajc'olal d'ayach, aton eb' malaj sgana tzach yila'.

9 Ayic ol a ch'oxan a b'a d'a scal eb', ol a satancanel eb', icha val tz'aj junoc tas slajviel yuj c'ac'. A Jehová ol satanel eb' yed' yoval sc'ool, axo c'ac' ol ac'an lajvoquel eb'.

10 A yuninal eb' ajc'ool chi' yed' eb' yin̈tilal eb', ol a satcanel eb' d'a scal anima d'a sat luum tic.

11 Vach'chom ix snib'ej eb' ix ach yixtej, ix say val modo eb' tas tz'aj ach yac'an ganar, palta maj yal-laj yuj eb',

12 yujto a ach tic ix a pechcanb'at eb' ayic ix och ijan a jul-lab' d'a eb'.

13 Mamin Jehová, ach ic'jocab'chaan̈ yujto masanil syal uuj. Ol co b'itej ipalil.

22

Av yuj ilc'olal yed' b'it d'a aloj vach' lolonel

Sb'it jun tic vin̈aj David. Sb'itej jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it yed' sjajil jun b'it scuchan noc' c'ultaquil chej d'a q'uin̈ib'alil.

1 Ach in Diosal, ach in Diosal, ¿tas val yuj tzin actejcani? ¿tas val yuj max in a colo' ayic tz'el vav d'a scal in yaelal?

2 Ach in Diosal, c'ual d'ac'val vavaj d'ayach, palta max ach tac'vilaj d'ayin, man̈xa b'aj syal vic'an vip.

3 A achxo pax jun, a achxon̈ejochi, tzach sb'itej eb' vetisraelal.

4-5 A eb' co mam quicham, yac'nac ach och eb' yipoc sc'ool, yalnac sb'a eb' d'ayach, yuj chi' a colnaccanel eb'. Yac'annac ach och eb' d'a sc'ool, yuj chi' maj q'uixvoquel-laj eb'.

6 A inxo jun, man̈xo in animaoc svab'i, icha val junoc noc' a'ay vaj svab'i. Tzeb'ajtac in yilanoch eb' vetanimail, paticab'il in caneli.

7 A eb' tzin ilani, sb'uchvaj eb' d'ayin, syed'tej in sat eb', syac'an ib'xoc sjolom eb'.

8 Syalan eb': A jun vin̈ tic, a Jehová ix yac'och vin̈ yipoc sc'ool yalani, yuj chi' coljocab'el vin̈ yuj Jehová chi'. Tato stzalaj sc'ol Dios yed' vin̈, ac'jocab' el vin̈ d'a libre yuuj, xchi eb'.

9 Yel toni, a ach ix in ac' aljoc. Ayic vanto in chuni d'a in nun, ix in a tan̈vej.

10 Atax ix in alji ix in ochcan d'a yol a c'ab'. Atax ay in ec' d'a yol sc'ool in nun, in Diosal achtaxoni.

11 Yuj chi' jun, man̈ a b'esel a b'a d'ayin. Ay in och d'a nivac yaelal, malaj pax mach tz'och ved'oc.

12 Toxo ix oymaj eb' ajc'olal d'a in patic, icha val juntzan̈ oval vacax d'a yol yic Basán, icha val chi' eb'.

13 Toxon̈ej sjalali sjaj eb' icha val junoc noc' choj. Sjac sti' eb', sjavi jucnaj eb' d'ayin.

14 Van yelcan vip, icha val tz'aj stob'b'at a a'. Toxo ix yactej sb'a in b'aquil, a val in pixan, toxo ix ulaxb'at d'a yol in c'ool icha val noc' chaq'uib'.

15 Toxo ix tacji yol in jaj, icha val junoc taquin̈ luum. Toxo ix q'ue lotzan vac' stacji, ix in ac'anem d'a scal pococ icha val junoc chamnac.

16 Jun val n̈ilan̈ eb' chuc ix och b'uyan d'ayin icha val noc' tz'i', ix yol in c'ab' eb' yed' voc.

17 Syal in b'isan masanil in b'aquil. Yacb'an van vab'an syail chi', axo eb' chuc chi', q'uelann̈ej och eb' d'ayin.

18 A in pichul, ix spuquec' eb' d'a spatic. Axo d'a in pichul jucan, ix yac' suerte eb'.

19 A achxo Mamin Jehová, Vipumal aji. Man̈ ach najatb'ocb'at d'ayin. Colin, cotan̈ elan̈chamel d'ayin.

20 Colin, man̈ in a cha xicjocchamoc, man̈ in a cha smilcham eb' anima icha noc' tz'i'.

21 Colinel d'a sti' juntzan̈ eb' icha noc' choj chi', colinel d'a sch'aac juntzan̈ icha val noc' c'ultaquil vacax chi'.

22 Ol valanel ab'ixal d'a eb' vetchon̈ab'. Ayic ol smolb'an sb'a eb', ol ach in b'itej d'a scal eb', ol valan icha tic:

23 Mach on̈ ay yelc'och Jehová d'a co sat, calec vach' lolonel d'ay. B'inajnacocab' cuuj masanil on̈ yin̈tilal on̈ vin̈aj Jacob. Masanil on̈ yin̈tilal on̈ Israel, caq'uequem co b'a d'ay.

24 A Jehová maj yactejcanlaj eb' ayoch syaelal. Man̈ ton̈ejoc ix yilochi, maj sc'ub'ejel-laj sb'a. Ayic ix sc'anan scolval eb', ix sc'anab'ajej Jehová chi' yab'ani, xin cham d'a eb'.

25 Mamin Jehová, ol ach in b'itej d'a yichan̈ junoc snivan molchajelal eb' a chon̈ab' yed' d'a yichan̈ eb' tzach xajanani. Ol vaq'uelc'och in ti' ix vac' d'ayach.

26 Ol va eb' meb'a', ol b'ud'joccan sc'ool eb'. Ol och eb' ejmelal d'a Jehová, ol yal vach' lolonel eb' d'ay, pitzann̈ej eb' d'a masanil tiempo.

27 Masanil juntzan̈ ch'oc nacional yed' yin̈tilal cajan d'a slajvub'c'och sat luum tic, ol nachajcot Jehová yuj eb', ol ja eb' d'ay, ol em cuman eb' d'a yichan̈.

28 Yujto a Jehová ay yic masanil opisio, a Yajal yaj d'a masanil nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

29 Masanil eb' b'eyum ol va eb', ol yac'anem sb'a eb' ejmelal d'a Jehová. Masanil eb' chamelb'a yaji, ol em cuman eb' d'a yichan̈ yujto malaj mach syal scolan sb'a d'a chamel.

30 A eb' ichiquinab'il d'a yic b'aq'uin̈, ol yaq'uem sb'a eb' d'a Jehová. Ol alchajel yab'ixal vin̈ Yajal d'a eb' anima toto ol aljoc.

31 A yab'ixal stojolal yed' svach'il tas sb'onac, ol alchaj d'a eb' toto ol aljoc chi'.

23

A Jehová Quilumal

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová Vilumal aji. Icha junoc tan̈vum calnel aj d'ayin, yuj chi' malaj tas syac' palta d'ayin.

2 Ichato a b'aj yax an̈ an̈c'ultac tzac' vic' vip. Ichato a d'a a a' malali sb'eyi, ata' tzin ic'b'ati.

3 Tzac'an vip d'a junjun c'u, tzin ic'anb'at d'a yoltac b'e vach', icha yaj alannaccani.

4 Mamin, vach'chom tzin ec' d'a ch'olquixtac b'aj te q'uic'q'uinal, max in xivlaj yuj junoc tas ay smay, yujto ayach ec' ved'oc. Icha junoc vin̈ tan̈vum calnel yed'nac te' sc'ococh yed' pax jun te' ay sch'ocal, icha chi' tzutej in a tan̈vani, yuj chi' max in xivlaj.

5 Tza b'o in vael d'a yichan̈ eb' vajc'ool. Tzac'q'ue aceite d'a in jolom, tzac'an b'ud'joc in vaso masanto tz'el malnaj d'a sti'.

6 A a vach'c'olal yed' b'aj tzin a xajanej ayn̈ejec' ved'oc yacb'an pitzan in. Mamin Jehová, ol in aj cajan b'aj ayach d'a masanil tiempo.

24

A jun Rey b'inajnac

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 A Jehová ay yic lum luum tic. A ay pax yic masanil tastac ay d'a sat luum.

2 Yujto a ix b'oanem yich lum luum tic d'a yich a' mar yed' d'a yich a' nivac a'.

3 ¿Mach eb' syal sq'uec'och d'a jun tzalan to yic Jehová? ¿Mach eb' syal yajec' b'aj syal sb'a eb' anima d'a Jehová chi'?

4 Aton eb' tic syal sq'uec'ochi: Eb' malaj chucal sc'ulej, eb' te vach' spensar, eb' max yaq'uem sb'a d'a juntzan̈ comon dios, eb' max scomon aq'uej sti' yuj yac'an musansatil junocxo anima.

5 A Jehová Dios Scolumal eb', a tz'ac'an vach'ilal d'a eb'. Syac'anpax spac d'a eb' icha smojal yuj svach'il eb' chi'.

6 Icha chi' sb'eyb'al eb' sgana yoch d'a yichan̈ Dios Cajalil a on̈ yin̈tilal on̈ can Jacob.

7 Ex aj Jerusalén, jaquec jun snivan puertail e chon̈ab' aytaxon d'a peca'. Jaquec te' sic'lab'il yic vach' tze cha val jun Rey d'a tzalajc'olal, aton jun Te B'inajnac.

8 ¿Mach jun Rey Te B'inajnac chi'? Aton Jehová, te ay yip, te ay spoder. A Jehová syac'n̈ej ganar oval.

9 Ex aj Jerusalén, jaquec jun snivan puertail e chon̈ab' aytaxon d'a peca'. Jaquec te' sic'lab'il yic vach' tze cha val jun Rey d'a tzalajc'olal, aton jun Te B'inajnac.

10 ¿Mach jun Rey Te B'inajnac chi'? A Jehová Yajal d'a smasanil, aton Rey Te B'inajnac.

25

Sc'an scolval Dios vin̈aj David

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, tic val sval in b'a d'ayach.

2 Ach in Diosal, a achn̈ej tzach vac'och yipoc in c'ool. Man̈ in actejcan d'a scal nivac q'uixvelal. Man̈ in a cha yac' ganar eb' ajc'ool yajoch d'ayin yic max tzalaj eb' in stzetzani.

3 Vojtac val to a masanil eb' tzach ac'anoch yipoc sc'ool, man̈ ol q'uixvoquel-laj eb'. A eb' schichon sc'ol d'ayach d'a nab'an̈ej, q'uixvocab'el eb'.

4 Mamin Jehová, ch'ox a b'e d'ayin. D'a juntzan̈ a b'e chi' tzin ic' b'eyoc.

5 C'ayb'ej in d'a a lolonel te yel, yic vach' tzin b'ey d'a vach'il, yujto in Diosal ach, in Columal ach. A achn̈ej tzach vac'och yipoc in c'ool d'a masanil tiempo.

6 Mamin Jehová, nacot a chamc'olal yed' a vach'c'olal, jun toxonton ix ac' quila'.

7 Axo pax juntzan̈ in mul jun, man̈xo a nacoti. Man̈xoocab' a nacot in chucal d'a yictax ix vac'an quelemal. Mamin, tzin a nacot yed' a nivan chamc'olal yed' a vach'c'olal.

8 Mamin Jehová, vach' ach toni, tojol ach toni. Yuj chi' tza tojolb'itej sb'eyb'al eb' sc'ulan chucal.

9 Tza ch'oxan pax eb' emnaquil d'a sb'eal tojolal, aton b'eyb'al tza nib'ej.

10 Yuj a vach'c'olal, yujto tza c'anab'ajej pax tas tzala', yuj chi' tza cuchb'ej eb' sc'anab'ajan a checnab'il icha syal a trato.

11 Mamin Jehová, te nivan in chucal. Ac' in nivanc'olal icha val ix utej alani.

12 A mach tzach c'anab'ajani, tza c'ayb'ej eb'. D'a jun b'e vach' tzic'b'at eb'.

13 Toxonton tzic'chaan̈ eb'. A eb' yuninal eb' ol icancan lum luum tic.

14 A eb' ay elc'och d'a sat, aton eb' ay xivc'olal d'ayach, tzac' razón d'a eb', tzac'an pax elc'och a trato d'a eb'.

15 Mamin Jehová, an̈ej d'ayach ayoch in pensar. A ach ol in a colel d'a ch'an̈ yaal.

16 Mamin, ilincoti, oc'oc val a c'ool d'ayin. Ina to in ch'ocojil, te ay in och d'a ilc'olal.

17 Ix te nivanb'i vilc'olal tic, colinel d'a in somc'olal.

18 Ilincot d'a in cusc'olal yed' d'a in yaelal, tzac'ancan nivanc'olal in chucal.

19 Il tonab'i, man̈ jantacoc eb' ayoch ajc'olal d'ayin, ste chichonoch sc'ol eb' d'ayin.

20 Tan̈vej in, man̈ in a cha chamoc, man̈ in a chab'at d'a nivac q'uixvelal, yujto a d'ayach tzin col in b'a.

21 Comonoc tzin a colo', yujto vach' in b'eyb'al, malaj in mul. A ach ayachoch yipoc in c'ool.

22 Ach in Diosal, colon̈canel a on̈ israel on̈ tic d'a co cusc'olal yuj masanil syaelal.

26

A slesal eb' anima vach'

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, ch'oxcaneli to malaj in mul, yujto an̈ej tas vach' ayoch d'a in pensar in c'ulani. Mamin, ayach och yipoc in c'ool, malaj in chab'c'olal d'ayach.

2 Mamin, ilin, b'eytzitej in pensar yed' tas tzin nib'ej.

3 Yujto max b'atcanlaj a vach'c'olal satc'olal vuuj, tzach in c'anab'ajejn̈ej.

4 Man̈ junn̈ejoclaj tzin ec' yed' eb' ixtum anima. Malaj b'aj junn̈ej tzin ec' yed' eb' chab' sat.

5 Tzin yajcanel smolchajelal eb' chuc chi'. Val yel malaj b'aj vach' vac'an yed' eb' tz'ixtanb'at vach' b'eyb'al.

6 Tzin b'iquel in c'ab' yuj in ch'oxaneli to malaj in chucal. Ichato chi' b'ian tzin ec' oyoyoc d'a spatic yichan̈ altar,

7 svalan vach' lolonel d'a b'ital, svalanel masanil tas satub'tac tza b'o'o.

8 Mamin Jehová, tzin xajanej a templo b'aj cajan ach eq'ui. Ata' tz'alchajel snivanil elc'ochi.

9 Man̈ iq'uel in q'uinal yed' eb' sc'ulan chucal. Man̈ in a satel yed' eb' milum anima,

10 yujto an̈ej chucal snib'ej eb' sc'ulej, b'ecan sc'ol eb' schaan q'uen tumin yic smontaji.

11 A inxo jun, tzin nib'ej tzin b'eyn̈ej d'a in vach'ilal, yuj chi' colinel Mamin, oc'oc val a c'ool d'ayin,

12 yic tec'ann̈ej vaj d'a b'eyb'al vach'. Mamin Jehová, ol val vach' lolonel d'ayach d'a scal eb' molanec' d'a ichan̈.

27

A Jehová tz'ac'an saquilq'uinal d'ayin

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 A Jehová tz'ac'an saquilq'uinal d'ayin, in Columal paxi. ¿Machto val b'aj syal in xivi? A tzin colani, yuj chi' malaj b'aj tzin xivi.

2 A eb' chuc smol sb'a d'a in patic yic tzin satanel eb' yalani, palta a eb' ayoch ajc'olal chi' d'ayin, ol lajvoquel eb'.

3 Vach'chom junoc b'ulan soldado tz'och oyan d'a in patic vichan̈, val yel, man̈ ol in xivlaj. Vach'chom sq'ue vaan eb' yac' oval ved'oc, an̈eja' vac'anoch Dios yipoc in c'ool.

4 Junn̈ej val tas tzin c'an d'a Jehová, aton jun tic tzin nib'ej: To tzin ec' d'a stemplo Dios yacb'an pitzan in yic svil snivanil yelc'och Dios chi', svac'anpaxem in b'a d'ay.

5 Ayic ol javoc yaelal d'a vib'an̈, a ol in c'ub'aneloc. A d'a scajnub', ata' ol in sc'ub'ejeli. Ol in yic'q'ue d'a yib'an̈ junoc q'ueen yic tzin colchajcaneli.

6 Ichaton val chi' ol aj in scolancanel d'a eb' ajc'ool oyanoch d'a in patic vichan̈. D'a scal av yed' tzalajc'olal ol vac' in silab' d'a Jehová d'a yol stemplo. Ol val vach' lolonel d'a b'ital d'ay.

7 Mamin, a d'ayach tzin avaji, cha ab' d'ayin. Oc'oc val a c'ool d'ayin, tac'van̈ d'ayin.

8 Mamin Jehová, a in pensar ix alan d'ayin to tzin nitzcot in b'a d'a a tz'ey. Yuj chi' svac' vip in nitzanoch in b'a d'a a tz'ey chi'.

9 Man̈ a c'ub'ejel a b'a d'ayin. Man̈ in a chec meltzaj yed' yoval a c'ool. A achtaxon tzin a colo'. Ach in Diosal in Columal ach, man̈ in actejcan in ch'ocoj.

10 Mamin Jehová, vach'chom tzin yactejcan eb' in mam in nun, palta a ach ol in a tan̈vej.

11 Mamin, ch'ox a b'e d'ayin, ic' in b'at d'a yol b'e tojol, yuj eb' ajc'ool snib'an in yac'an telvoc.

12 Man̈ in ac'canoch d'a yol sc'ab' eb' ayoch ajc'olal d'ayin. Sq'ue vaan eb' d'a in patic, syesan in muloc eb'. Sgana eb' tzin yac' chamoc.

13 Mamin Jehová, svac'och d'a in c'ool to ol a ch'ox a vach'c'olal d'ayin yacb'an pitzan into, tato maay, toxom ix pax vip naic.

14 Ex vetchon̈ab', aq'uecoch Jehová yipoc e c'ool. Tec'tec' tzeyutej e b'a, man̈ eyac' chab'ax e c'ool. Val yel, aq'uecn̈ejoch Jehová yipoc e c'ool.

28

Syab' Jehová ayic scalan co b'a d'ay

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, an̈ej d'ayach sval in b'a, icha n̈aq'ueen aj d'ayin, man̈ ach b'at mican d'ayin. Tato max ach colvaj d'ayin, aton val in b'at d'a scal eb' chamnac chi' b'ian.

2 Mamin, snib'ej in c'ool tzab'i ayic svalan in b'a d'ayach. Svic'q'ue in cab' d'a yol a templo, tzin c'anan a colval.

3 Man̈ ac' in yaelal icha tzutej eb' sc'ulan chucal, aton eb' stz'acan yal vach' lolonel d'a eb' yetanimail, palta an̈ej chucal sna eb' d'a spatic eb' anima chi'.

4 Ac' spac d'a eb', icha syal tastac sc'ulej eb', icha syal tas chucal sc'ulej eb', ichato chi' b'ian, tzac'anoch syaelal eb'.

5 Malaj yelc'och juntzan̈ tastac ix a b'o d'a yol sat eb'. A eb' chi' ol a satcanel eb', man̈xo ol ic'chajq'ue vaan eb'.

6 Alchajocab' vach' lolonel d'a Jehová, yujto ix yab' tas ix val d'a scal in yaelal.

7 A Jehová Vipumal, a' tzin colan icha junoc q'uen q'ueen tz'och ven̈uloc. A svac'och yipoc in c'ool, tz'ochn̈ej ved'oc, yuj chi' man̈ jantacoc stzalaj in c'ool. Tzin b'itani, svac'an pax yuj diosal d'ay.

8 A Jehová ayoch yipumaloc eb' schon̈ab', scolvajpax d'ayin, to sreyal in eb', sic'b'il in el yuuj.

9 Mamin Jehová, colcanel a chon̈ab', ac'cot a vach'c'olal d'a yib'an̈ eb' ictaxoni. Tan̈vej eb' d'a masanil tiempo.

29

A spoder yol sjaj Jehová

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Ex aj satchaan̈, alec vach' lolonel d'a Jehová. Alec vach' lolonel d'ay to syal yuj smasanil, te b'inajnac.

2 Alec vach' lolonel d'a Jehová icha d'a smojal. Aq'uequem e b'a d'ay d'a stemplo te vach' yilji.

3 A Jehová Dios te nivan yelc'ochi, tz'ab'chaj sjaj d'a yib'an̈ a' mar. A tz'ac'an c'an̈ c'u, a tz'ac'an mandar d'a yib'an̈ a' oval mar chi'.

4 A sjaj Jehová tz'ab'chaji, man̈ jantacoc spoder. Yuj sjaj chi' scheclaji to te nivan yelc'ochi.

5 Yuj yav Jehová sjecchajcanb'at te' c'ute'. Yuj Jehová spojcan juntzan̈ te' nivac c'ute' d'a Líbano.

6 A juntzan̈ lum nivac vitz yic Líbano yed' lum yic Sirión, tz'ib'xi lum yuj Jehová. Sq'ue b'achnaj lum vitz chi', icha sq'ue chennaj junoc noc' quelem vacax.

7 A yav Jehová, a tz'ac'ancot copnaj leb'lon.

8 A yav Jehová tz'ac'an ib'xoc lum tz'inan luum. A' tz'ac'an ib'xoc lum tz'inan luum yic Cades.

9 A yuj yav Jehová tz'el jequeljoc sc'ab'tac te' ji, axon̈ej yib' te' scan d'a sat lum vitz. Axo d'a stemplo tz'alchaj vach' lolonel d'ay yuj eb' anima smasanil.

10 A Jehová ac'annac yajalil d'a jun a' oval a' mucvajum. Yajal yaj d'a masanil tiempo.

11 A tz'ac'an yip eb' schon̈ab'. Yuj svach'il sc'ool Jehová, syac' junc'olal d'ayon̈ a on̈ schon̈ab' on̈ tic.

30

B'it yic ac'oj yuj diosal d'a Jehová

Sb'itaj jun b'it tic ayic tz'och yopisio jun templo. Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, tzach in b'itej yed' in vach' lolonel, yujto ix in a sic'q'ue vaan d'a scal in nivan yaelal, maj in a cha b'uchjoc yuj eb' ayoch ajc'olal d'ayin.

2 Mamin, in Diosal ach, ix in c'an a colval, ix ac'an b'oxoc in c'ool.

3 Mamin, a ach ton ix in a colel d'a chamel. Ix ac' in q'uinal, maj in a chab'atlaj d'a scal eb' chamnac.

4 B'itanan̈ec d'a Jehová, mach ex to schon̈ab' ex, b'itejec yujto an̈ej Te Nivan Yelc'ochi.

5 Yujto junn̈ej rato ay yoval sc'ool, axo svach'c'olal ayn̈ejec' d'a masanil tiempo. Vach'chom tzon̈ oc' d'ac'valil, axo yic sq'uin̈ib'i sja co tzalajc'olal.

6 Ayic te vach' vaji, ix in na' icha tic: Malaj b'aq'uin̈ ol in telvoc yuj junoc tas, xin chi.

7 Mamin Jehová, yuj val svach'il a c'ool, ix in ac'canoch b'aj malaj tas tzin ic'ani. Palta ayic ix ic'anel a b'a d'ayin, ix somchajcanel in c'ool.

8 Mamin, ix ach vavtej, ix valan in b'a d'ayach:

9 ¿Tasto a ganar d'ayin, q'uinaloc tato tzin chami, tzin mucchaji? Man̈xo ol yal-laj ach sb'itan eb' toxo ix och pococal. Man̈ ol yal pax laj yalan vach' lolonel eb' d'ayach yuj svach'il tas ix a b'o'o, xin chi.

10 Mamin Jehová, ab' val tas svala', oc'oc val a c'ool d'ayin. Mamin, ochan̈n̈ej ved'oc.

11 Ix ac'an q'uexmaj in yaelal d'a tzalajc'olal. Ix ic'anel in cusc'olal, ix ac'ancanoch c'apac pichul yic q'uin̈ in pichuloc.

12 Yuj val chi' jun, ach Jehová in Diosal, max yal-laj vem numan. Tzin b'itan d'ayach d'a aloj vach' lolonel yed' ac'oj yuj diosal d'ayach d'a masanil tiempo.

31

An̈ej Jehová ayoch yipoc in c'ool

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, an̈ej d'ayach tzin col in b'a. Malajocab' b'aq'uin̈ tzin a cha somchajeli. Colinel yuj a tojolal.

2 Ac'cot tz'eyan a chiquin d'ayin, tzin a colan d'a elan̈chamel. Ochan̈ in n̈aq'ueenoc b'aj ol in col in b'a.

3 Yujto in n̈aq'ueen ach, in cuartel ach, yuj chi' ochan̈ ven̈uloc. Ic' in b'eyoc yic man̈ ol ach alchaj chucal.

4 Colin d'a jun yaal ix em d'a vichan̈, yujto in Columal ach.

5 Mamin Jehová, ach in Diosal, svac'canoch in b'a d'a yol a c'ab'. A ach tzin a colcaneli, to tz'elc'och syal a lolonel.

6 Tzin chaquel eb' anima syaq'uem sb'a d'a juntzan̈ comon dios malaj yelc'ochi. A inxo Mamin Jehová, tzach vac'och yipoc in c'ool.

7 Tzin tzalaj val yuj a vach'c'olal. A ach ix iq'uel in cusc'olal, ojtac pax in yaelal.

8 Maj in ac'canoch d'a yol sc'ab' eb' vajc'ool. Te levan b'aj ix in can uuj.

9 Mamin Jehová, oc'ocab' val a c'ool d'ayin, yujto ay in och d'a ilc'olal. Ix te chacb'i in sat voq'ui, man̈xalaj yip in pixan yed' in nivanil.

10 A in q'uinal slajviem d'a scal in yaelal. A vab'ilal slajviel yuj in c'acvi. A cusc'olal tz'ic'anel vip, c'ununi yel yip in nivanil tic svab'i.

11 Tzetzab'il in yuj eb' ayoch ajc'olal d'ayin, b'uchb'il in yuj eb' cajan d'a in lac'anil. Yajb'il in canel yuj eb' ojtannac in. A eb' tzin ilan d'a yoltac b'e, tz'el eb' d'ayin.

12 Juneln̈ej ix in b'atcan satc'olal yuj eb'. Icha val to man̈xo in animaoc svab'i, icha val junoc lum xalu pojnac, icha chi' vaji.

13 Svab' sajson eb' vetchon̈ab' d'a in patic. Yalxon̈ej b'ajtiil, ay xivc'olal sja d'ayin. Junlajanxon̈ej snaan eb' d'a in patic. Nanon yec' sc'ool eb' tas syutej in yac'anchamoc.

14 A inxo jun Mamin Jehová, a achn̈ej ayachoch yipoc in c'ool. Toxonton svala': A ach val tic, in Diosal ach, xin chi.

15 Yol val a c'ab' ay in q'uinal. Colinel d'a eb' ayoch ajc'olal d'ayin, aton eb' tzac'anoch vuuj.

16 Il in val och a in a checab' in tic yuj svach'il a c'ool, tzin a colanel yuj a vach'c'olal.

17 Mamin, van valan in b'a d'ayach. Man̈ in ac'b'at d'a nivac q'uixvelal. A eb' chuc tzac'canb'at d'a nivac q'uixvelal chi', tzac'ancanb'at eb' b'aj tz'inan, b'aj ay eb' chamnac.

18 A eb' snaanq'ue lolonel, numc'ajocab' eb', yujto syal lolonel eb' ya d'a eb' anima vach'. Spatiquejel eb' vach' spensar eb', sb'uchvaj eb' d'a eb' vach' chi'.

19 Yel ton val nivan a vach'c'olal tzac' d'a eb' tzach ic'anchaan̈. D'a yichan̈ eb' anima tzac' a vach'ilal d'a eb' tzach ac'anoch yipoc sc'ool.

20 A d'a a tz'ey tza c'ub'ejel eb' d'a chucal sna eb' puch vinac. A b'aj ay ach tza colel eb' d'a schucal lolonel eb' ajc'olal yajoch d'a eb'.

21 Alchajocab' vach' lolonel d'ayach Mamin Jehová, yujto satub'tac tas ix a b'o d'ayin yuj a vach'c'olal, ayic oyanoch eb' ajc'ool d'a in patic vichan̈.

22 A val yic man̈xo animaoc in c'ool, ix in na' to ix in ic'canel d'a ichan̈, axo val yic ix in c'anan a colval, ix ab' in tevi.

23 Xajanejec Jehová, masanil ex yiquexxo yujto a' stan̈van eb' sc'anab'ajani, palta tz'acan syutej yac'an yaelal d'a yib'an̈ eb' syic'chaan̈ sb'a.

24 Tec'b'ejec e b'a mach ex tzeyac'och Jehová yipoc e c'ool.

32

Vach' yic mach sucb'il sat schucal

Jun b'it tzon̈ c'ayb'ani. Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Te vach' yic eb' tz'ac'chaj lajvoc smul, succhaj sat schucal eb'.

2 Te vach' yic eb' syal Jehová to man̈xalaj smul eb' d'a yichan̈, aton eb' maxtzac c'ub'anel smul d'a eb' yetanimail.

3 Ayic manto valq'uetalaj in mul, yelxo val ijan ix lajviel in nivanil ix vab'i, yujto ix in te c'acvi.

4 Ach in Diosal, c'ual d'ac'val yelc'olal ix ac'och in yaelal. Icha val an̈ taquin̈ an̈c'ultac stacjiel yuj varesma, ichinta ix vab'i.

5 Ichato chi' ix valanq'ueta in mul chi' d'ayach, malaj tas ix in c'ub'ejeli. Ix el val d'a in c'ool valan in b'a d'ayach. A achxo Mamin Jehová ix in ac' nivanc'olal.

6 Yuj val chi' jun, yalocab' sb'a eb' tzach c'anab'ajani yacb'an tzato yala'. Vach'chom sja yaelal icha a' eluma', palta max yamchajlaj eb' yuuj.

7 A ach ay ach och ven̈uloc, a ach ol in a colel d'a yaelal. Tzach in b'itej yujto ix in a coleli.

8 Ix yal Jehová d'ayin: Ol ach in c'ayb'ej d'a tas ol a c'ulej. Ol in ch'ox d'ayach b'ajtil ol ach b'atoc, ol ach in tan̈vej.

9 Man̈ utej a b'a icha noc' chej ma icha junoc noc' mula, a juntzan̈ noc' chi' max nachajel-laj yuj noc'. Yovalil syamchajoch vaan noc' yed' q'uen freno. Tato man̈ ichocta tz'utaj noc', max sc'anab'ajejlaj noc', xchi Jehová d'ayin.

10 A eb' chuc sb'eyb'al, man̈ jantacoc yaelal ol cot d'a yib'an̈ eb'. Axo eb' ayoch Dios yipoc sc'ool, a svach'c'olal Dios chi' ol moyanq'ue eb'.

11 Aq'uec tzalajb'oc e c'ool d'a Jehová ex anima vach' e pensar. B'itanan̈ec d'a tzalajc'olal e masanil ex ayex och d'a stojolal.

33

A vach' lolonel yed' ac'oj yuj diosal

1 Ex anima vach' e pensar, b'itejec Jehová d'a tzalajc'olal. Yujto a eb' anima tojol sb'eyb'al, smojton val sb'itan eb' d'a Jehová chi'.

2 Alec vach' lolonel d'a Jehová yed' te' arpa. B'itanan̈ec d'ay yed' salterio lajun̈e' sch'an̈al.

3 B'itanan̈ec d'a Jehová yed' ac' b'it. Vach' tzeyutej e b'itan d'ay d'a tzalajc'olal.

4 Yujto a slolonel Jehová yel toni. A tas sb'o'o, a sch'oxaneli to syaq'uelc'och tas syala'.

5 A Jehová, a tojolal yed' vach' b'eyb'al snib'ej. Sch'oxel sb'a svach'c'olal d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic.

6 Ton̈ej ix yal Jehová, ix b'o satchaan̈ yed' masanil tastac ay d'ay.

7 A' ix molb'ancan a a'. A a' mar ton̈ej malanec' a' d'a yed'tal yuuj.

8 Ayocab' yelc'och Jehová d'a masanil tastac ay d'a sat luum tic. E masanil cajan ex d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ayocab' e xivc'olal d'a Jehová.

9 Yujto a' ix alani, ix b'o smasanil. A' ix alani, vach' ix ajcan masanil tas.

10 A Jehová smac'an lajvoc spensar juntzan̈ ch'oc nacional.

11 Axo tas sna'a, ayn̈ej ec' d'a masanil tiempo.

12 Tzalajc'olal yic junoc nación to a Jehová ayoch sDiosaloc, to sic'b'ilel yuuj yic tz'och yicoc.

13 A d'a satchaan̈ q'uelanemta Jehová, syilanemta masanil anima.

14 A b'aj cajanec' Jehová syilcot masanil eb' cajan d'a sat luum tic.

15 A' ix b'oan spensar eb' smasanil. An̈eja' pax smaclan yila' tas sc'ulej eb'.

16 Man̈ yujoc to te nivan sb'isul soldado ol colchajel junoc yajal. Man̈ yujoc to te ay yip junoc soldado, ol colchajoc.

17 A noc' chej, malaj yopisio noc' scolan eb' anima. Vach'chom te ay yip noc', palta max yal-laj scolvaj noc'.

18 A Jehová q'uelanoch d'a eb' ay xivc'olal d'ay, aton eb' ayoch svach'c'olal yipoc sc'ool.

19 Scoljicanel eb' yuuj d'a chamel, tz'ac'ji va eb' yuuj d'a stiempoal vejel.

20 A on̈ tic, a Jehová scac'och yipoc co c'ool. A' tzon̈ colani, tzon̈ stan̈van paxi.

21 Yuj chi' stzalajb'i co c'ool yuuj. Scac'anoch yipoc co c'ool, yujto Axon̈ejochi.

22 Mamin Jehová, ayocab'och a vach'c'olal d'ayon̈, yujto tzach cac'och yipoc co c'ool.

34

Aloj vach' lolonel yuj svach'c'olal Dios

Sb'it jun tic vin̈aj David ayic ix yac'anoch sb'a vin̈ quistalil d'a yichan̈ vin̈aj rey Abimelec, yuj chi' ix pechjielta vin̈.

1 Svic'chaan̈ Jehová d'a masanil tiempo, svaln̈ej vach' lolonel d'ay.

2 A d'ay stzalaj in c'ool. Ab'ec ex anima emnaquil, tzalajan̈ec.

3 Alequel yab'ixal sb'inajnaquil Jehová ved'oc, junn̈ej scutej quic'anec chaan̈.

4 Ix in avaj d'a Jehová, ix tac'vi d'ayin, ix yic'canel masanil in xivc'olal.

5 A eb' tz'ac'anoch Jehová yipoc sc'ool, stzetzon sat eb' yuj tzalajc'olal, malaj b'aj sq'uixvi eb'.

6 Ix val in b'a d'a Jehová, vach'chom te malaj velc'ochi, axo ix ab'ani, ix in scolanel d'a masanil vilc'olal.

7 A eb' ay yelc'och Jehová d'a sat, a yángel tzoymaj d'a spatic yichan̈ eb', axo scolchaj eb' chi' yuuj.

8 Ac'lejec eyila', ol eyilani to te ay svach'c'olal Jehová. Te vach' yic eb' scol sb'a d'a Jehová chi'.

9 Mach ex yiquex Jehová, ayocab' yelc'och d'a e sat. Malaj tas ol yac' palta d'a eb' ay yelc'och Dios d'ay.

10 A noc' choj, tz'el yip noc' yuj vejel, axo pax eb' syaq'uem sb'a d'a Jehová, malaj b'aq'uin̈ ol yac' palta junoc tas vach' d'a eb'.

11 Ex unin, cotan̈ec, ab'ec tas svala', ol ex in c'ayb'ej yic tzeyac'och e pensar d'a Jehová.

12 Tato syal e c'ol snajatb'i e q'uinal, e gana pax tzalajc'olal tz'ec' junjun c'u eyuuj,

13 man̈xo eyal chucal lolonel, man̈xo eyesej.

14 Iq'uequel e b'a d'a chucal, man̈xo eyac' oval, axo vach'il tze c'ulej, tze b'eyb'alan junc'olal.

15 A Jehová stan̈van eb' anima vach' sb'eyb'al, smaclan val yab'i ayic syalan sb'a eb' d'ay.

16 A Jehová, aycot yoval sc'ol d'a eb' sc'ulan chucal yic satel eb', yic man̈xa mach ol naan eb'.

17 Syab' Jehová ayic syalan sb'a eb' anima vach' spensar d'ay, scolchajcanel eb' d'a masanil yilc'olal.

18 A Jehová ayec' d'a stz'ey eb' anima man̈xo animaoc yed'nac syab'i, scolancanel eb' somchajel sc'ool yuj cuselal.

19 A eb' anima vach' spensar, vach'chom tzijtum tas tz'ic'an eb', axo Jehová scolanel eb' d'a masanil juntzan̈ syaelal chi'.

20 A' stan̈van eb', malaj junoc sb'aquil eb' ol q'uichajoc.

21 Axo pax eb' sc'ulan chucal jun, a yuj schucal eb' chi' ol chamoc. A eb' schichon sc'ol d'a eb' vach' sb'eyb'al, ol cotcan d'a yib'an̈ eb'.

22 Axo Jehová ol colan eb' schecab'. A eb' scol sb'a d'ay, man̈ ol cotcanlaj d'a yib'an̈ eb'.

35

Sc'anchaj scolval Jehová

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, telaj a b'a yed' eb' stelaj sb'a ved'oc, ac' oval yed' eb' tz'ac'an oval ved'oc.

2 Iq'uelta a yamc'ab' yic oval, tzul in a colani.

3 Iq'uelta a lanza tza macan sat eb' tzin pechan b'eyec'oc. Al d'ayin to in Columal ach.

4 A eb' sgana in chami, somchajocab'b'at eb' yuj q'uixvelal. A eb' snib'ej ay tas scot d'a vib'an̈, meltzajocab'b'at eb' d'a spatic.

5 Ichocab' smatz'il ixim trigo syic'b'at ic', ichocab' ta tz'aj eb'. Pechjocab'b'at eb' yuj ángel.

6 Q'uic'olinacocab'i, n̈ereriocab' sb'e eb', axo ángel spechan eb'.

7 Vach'chom malaj in mul, palta ix yaq'uem in yaalil eb'. Malaj in mul, palta ix sjoy jun olan eb' yic vach' tzin b'at d'a yool snaan eb'.

8 Yuj chi', mocab' naanoc yuj eb' ayic sjavi nivac yaelal d'a yib'an̈ eb'. Canocab' eb' d'a syaalil ix yaq'uem chi'. B'atocab'can eb' d'a yol jun olan ix sb'o chi'.

9 Ichato chi' ol vac'an tzalajb'oc in c'ol d'ayach Jehová. Ol el lenaj ol vil yuj a colval.

10 D'a smasanil in c'ool ol val icha tic: Mamin Jehová, ¿machto val junoc icha ach tic? A eb' meb'a' yed' eb' ayoch d'a tzapan majanil, tza colel eb' d'a yol sc'ab' eb' te ay yip, to syiq'uec' eb' tastac ay d'a eb', xin chama.

11 Scot eb' testigo esum, axo tas man̈ vojtacoc sc'anb'ej eb' d'ayin.

12 A in vach'c'olal chuc ix yutej eb' spactzitan d'ayin, ix in stzuntzej cus eb'.

13 A inxo, ayic ya'ay eb', ix vac'och pichul yic cusc'olal, maxtzac in valaj yuj cusc'olal, ya svab'i. Max vactejcanlaj in lesalvi d'a in pixan yuj eb'.

14 Cusnac in c'ool ix in b'eyeq'ui, icha val to a yuj junoc vamigo, ma vuc'tac, ma icha in nun tzin cus yuuj.

15 Ayic ix in telvi, ix q'ue umnaj eb' smasanil in stzetzani. Ichato ch'oc animail in d'a eb', ichato man̈ in yojtacoc eb'. Max yactejcanlaj eb' in ste b'ajani.

16 Te ya ix in ec' yuj eb', ix in sb'uch eb', ix cot q'uelan eb' d'ayin yed' schichonc'olal.

17 Mamin Jehová, ¿tom ton̈ej ol ach och q'uelan yuj jun tic? Colinel d'a yol sc'ab' eb' icha noc' choj, tz'el yav, scot d'ayin.

18 Ol valel yab'ixal a vach'c'olal d'a yichan̈ eb' tzijtumal anima molaneq'ui. Ol val vach' lolonel d'ayach d'a yichan̈ eb' a chon̈ab'.

19 Mocab' tzalaj sc'ool eb' ayoch ajc'olal d'ayin. Mocab' reprepan sat eb' schichon sc'ol d'ayin, vach'chom malaj in mul d'a eb'.

20 Malaj sgana eb' d'a junc'olal. Sgana eb' snaq'ue esal lolonel d'a spatic eb' munil ayeq'ui.

21 Te chaan̈ tz'el yav eb' d'ayin, syalan eb': Ix quil tas ix a c'ulej chi', toxo ix quila', xchi eb'.

22 Mamin, ix il val. Ac' yovalil d'a eb', man̈ ach najatb'ocb'ati, man̈ ach el d'a in tz'ey.

23 Mamin ach Vajal, in Diosal ach, cotan̈, colin, b'o yaj tas sval tic. Ochan̈ ved'oc.

24 Ach Jehová in Diosal ach, b'o yaj d'ayin ato syal a tojolal, in gana to max in tzetzaj yuj eb'.

25 Mocab' yal eb' d'ayin icha tic: Ix elc'och icha co gana. Juneln̈ej ix quixtejcanb'at vin̈, mocab' xchioc eb'.

26 A eb' stzalaj yuj in yaelal, q'uixvocab'can eb', somchajocab'el sc'ool eb'. Q'uixvocab'el eb' nivac vinac syutej sb'a d'a vichan̈.

27 Axo eb' sgana to vach' tzin elc'ochi, tzalajocab' sc'ool eb'. Elocab' yav eb' yuj tzalajc'olal. Yalocab' eb' d'a masanil tiempo: A Jehová, te nivan ton yelc'ochi, stzalaj val yuj svach'il jun schecab' tic, xchiocab' eb'.

28 Mamin, ol valel a tojolal, ol valn̈ej vach' lolonel d'ayach d'a masanil tiempo.

36

A schucal anima yed' svach'c'olal Dios

A vin̈ cuchb'um d'a b'it scuchb'an jun b'it syal yuj tas ol aj eb' sc'ulan chucal. Sb'it jun tic vin̈aj David schecab' Jehová.

1 A eb' sc'ulan chucal, an̈ej chucal chi' ayoch d'a spensar eb' sc'ulani. Malaj jab'oc yelc'och Dios d'a sat eb'.

2 Yujto syaloch sb'a eb' vach'il, man̈ ojtacab'iloc smul eb' chi' snaani. Max snalaj eb' yactejcan schucal chi'.

3 An̈ej chucal lolonel syal eb', naumq'ue lolonel eb'. Syactejcan vach' pensaril eb', max sb'olaj vach'il eb'.

4 Ayic vaynac eb' d'a sat sch'at, toxon̈ej snanonec' sc'ool eb' sc'ulan chucal. Man̈ vach'oc sb'eyb'al eb', max yal-laj sc'ol eb' syiq'uel sb'a d'a chucal.

5 A achxo Mamin Jehová, te nivanxo pax a vach'c'olal, masanto d'a satchaan̈ sq'uec'ochi, tzac'n̈ejelc'och tas tzala'.

6 Ec'al a vach'ilal d'a yichan̈ lum nivac vitz. A a tojolal, ec'al d'a sjulal yich a' nivac mar. Mamin Jehová, ilb'il eb' anima yed' masanil noc' noc' uuj.

7 Ach Dios, satub'tacxon̈ej a vach'c'olal, yuj chi' sco col co b'a d'ayach, icha noc' yunetac caxlan̈ tz'och d'a yalan̈ snun.

8 Tzon̈ b'ud'ji yuj jun nivan vael tzac' d'ayon̈. A a a' man̈xo jantacoc svach'il yuc'ji tzac' cuq'uej.

9 Yujto a d'ayach scot co q'uinal icha yaj sjaj a a'. Yujn̈ej a saquilq'uinal ay co q'uinal.

10 A on̈ cojtac achxo, ayocab' a vach'c'olal d'ayon̈. A on̈ vach' co pensar, colon̈caneli.

11 Man̈ a cha yac' chucal eb' syic'chaan̈ sb'a d'ayin. Man̈ a cha in spech b'eyec' eb' sc'ulan chucal.

12 Ilecnab' b'ajtil ix telvi eb' sc'ulan chucal. Ix telvi eb', man̈xa b'aq'uin̈ ol q'uex vaan eb'.

37

Caq'uecoch Jehová yipoc co c'ool

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mocab' somchajel co c'ool yuj eb' sc'ulan chucal. Mocab' co nib'ejoch sb'eyumal eb'.

2 Yujto elan̈chamel ol satel eb', icha stacji an̈ ac sjochchajeli, ma icha stacjiel an̈ an̈c'ultac.

3 Caq'uecoch Jehová yipoc co c'ool, co b'oec tas vach'. Con̈ canecn̈ej cajan d'a lum luum tic, ol on̈ ac'joc va d'a ac'anc'olal.

4 Caq'uec tzalajb'oc co c'ool d'a Jehová, a ol ac'an tas sco nib'ej.

5 Scab'enejoch co b'a d'a yol sc'ab' Jehová, scac'anoch yipoc co c'ool, a ol colvaj qued'oc.

6 Axo ol ac'an checlaj svach'il co b'eyb'al icha val tz'aj scheclaj yoc c'u d'a chimc'ualil.

7 Numan scutejec co b'a d'a yichan̈ Jehová. Nivan scutejec co c'ool co tan̈van scolvaj qued'oc. Man̈ caq'uec somchajel co c'ool yuj eb' te vach' tz'elc'och yuj chucal sc'ulej.

8 Co satequel coval, caq'uec tup co c'ac'alc'olal. Mocab' te chichon co c'ool, ta maay, chucn̈ej tas ol on̈ ajelc'ochoc.

9 D'a val yel ol satel eb' sc'ulan chucal, a on̈xo pax scac'och Jehová yipoc co c'ool jun, ol co cha co macb'en yic b'aj ol on̈ cajnaj d'a lum luum tic.

10 Ayic jaye' c'ual tic, man̈xalaj eb' sc'ulan chucal chi'. Vach'chom ol co sayec' eb', palta man̈xo ol ilchajlaj eb' cuuj.

11 Axo eb' anima emnaquil, ol aj eb' d'a sat lum luum tic, ol yac'an val sgana eb' yajec' d'a junc'olal.

12 A eb' sc'ulan chucal, nanon yec' sc'ool eb' yac'an chucal chi' d'a anima vach' sb'eyb'al. Juch'uch'i sc'uxan ye eb' d'a eb' yuj chichonc'olal.

13 Axo Jehová ton̈ej stzevaj yuj eb', yujto yojtac to lac'anxo sja yaelal d'a yib'an̈ eb'.

14 A eb' sc'ulan chucal, syiq'uelta yespada eb', sb'oan sjul-lab' eb' yic vach' slajviel eb' emnaquil anima meb'a', to smilcham eb' vach' sb'eyb'al eb' yalani.

15 A q'uen yespada eb' chuc chi', an̈eja' q'uen ol ec' d'a spixan eb'. Axo sjul-lab' eb' chi', ol can̈chajcanb'at te'.

16 Yelxo val te vach' jab'oc tas ay d'a eb' anima vach' spensar, d'a yichan̈ sb'eyumal jantac eb' sc'ulan chucal.

17 Ol satel sb'eyumal eb' anima chuc chi' yuj Jehová, axo eb' anima vach' spensar, ol coljoc eb' yuuj.

18 A Jehová stan̈van eb' malaj spaltail, axo tas ay d'a eb', malaj b'aq'uin̈ ol sateloc.

19 Ayic te chuc tiempo yujto te ay vejel, man̈ ol ec'laj eb' q'uexab', ayn̈ej tas ol sva eb'.

20 A eb' sc'ulan chucal, ol satel eb' icha val stacji an̈ xumac ay d'a caltac te'. A eb' ayoch ajc'olal d'a Jehová, ol satcanel eb' icha val satem te' tab'.

21 A eb' sc'ulan chucal, tz'och eb' majan, maxtzac yac' meltzaj smajan eb' chi'. Axo eb' anima vach' spensar, ay yoq'uelc'olal eb', elb'enn̈ej yel yuj eb'.

22 A eb' schaan svach'c'olal Jehová, a eb' ol cajan lum luum, axo pax eb' chuc catab'il yuuj, ol ic'chajel eb' d'a sat luum.

23 A Jehová scuchb'an b'ey eb' anima vach' spensar ayic van sb'ey eb' d'a tojolal.

24 Vach'chom stelvi eb', palta max ec'laj tiempo sq'uexvan eb', yujto yamb'il sc'ab' eb' yuj Jehová.

25 Atax d'a in quelemal masanto yic icham vinac inxo tic, malaj b'aj ix vil yactajcan junoc anima vach' spensar yuj Jehová yic tz'ec' d'a syaelal. Malaj pax b'aj ix vil yuninal eb' vach' sb'eyb'al chi' sc'anan va sb'a d'a titac pat.

26 Tz'oc'n̈ej sc'ool eb' vach' pensar chi' d'a eb' yetanimail, ayn̈ej tas syac' eb' majanil. Axo yuninal eb' chi', syic'cot yaxilal eb' d'a scal eb' yetanimail.

27 Yuj chi', cactejeccan chucal, sco c'ulan vach'il, ichato val chi' vach' ol on̈ aj d'a masanil tiempo.

28 Yujto stzalaj Jehová yed' tojolal, malaj b'aq'uin̈ syactejcan eb' sc'anab'ajan d'ay. D'a masanil tiempo scolchajel eb'. Axo yin̈tilal eb' sc'ulan chucal, satjiel eb' yuj Jehová chi'.

29 A eb' anima vach' spensar chi' ol ic'ancan lum luum tic, ol cajnajec' eb' d'a lum d'a masanil tiempo.

30 A eb' vach' sb'eyb'al, slolon eb' d'a jelanil, vach'n̈ej tas syal eb'.

31 A sc'ayb'ub'al Dios yed'nac eb', yuj chi' malaj b'aj ol em eb' d'a chucal.

32 A eb' sc'ulan chucal, ayn̈ejoch sat eb' d'a eb' anima vach' sb'eyb'al, snib'ej eb' smilcham eb'.

33 Palta man̈ ol ac'chajcanlaj eb' vach' d'a yol sc'ab' eb' chuc chi' yuj Jehová. Man̈ ol stac'laj Dios scotcan d'a yib'an̈ eb' vach' d'a yichan̈ ley.

34 Caq'uecoch Jehová d'a co c'ool, sco c'anab'ajanec. A' ol on̈ ic'anchaan̈. Ol yac' lum luum tic d'ayon̈. Ol quil val satel eb' sc'ulan chucal.

35 A eb' sc'ulan chucal, ix vil val yixtan eb' yetanimail eb', ix yic'chan̈ sb'a eb', nivaquil syutej sb'a eb' icha junoc te te' man̈ jantacoc sc'ab', te yax xiil.

36 Palta ix satel eb', man̈xalaj mach ix cani. Ix in say eb', palta majxo ilchajlaj eb' vuuj.

37 Scham val quilan eb' vach' spensar max c'ulanlaj chucal chi', te vach'n̈ej ol elc'och eb' yujto a junc'olal sayec' eb'.

38 Axo eb' pit, ol satjoquel eb'. Ol satjocpaxel yin̈tilal eb' b'aq'uin̈.

39 A Jehová scolanel eb' anima vach' spensar. A' ayoch yen̈uloc eb' ayic sja yaelal.

40 A' ol colanel eb' d'a yol sc'ab' eb' sc'ulan chucal, yujto a' ayoch yipoc sc'ool eb'.

38

Sc'anchaj scolval Dios

A jun b'it tic sb'itaj yuj vin̈ cuchb'um d'a b'it, yic snaancot Dios tastac tzon̈ ic'ani. Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, man̈ ac' in yaelal yuj yoval a c'ool. Man̈ ac' in yaelal yacb'an aycot a c'ac'alc'olal.

2 Toxo ix och tzolan a jul-lab' d'ayin, ix ac'och in yaelal.

3 A yuj yoval a c'ool chi', masanil in nivanil tic te ya' ay svab'i, yujn̈ej to ix och in mul d'ayach.

4 A in chucal ichato c'ojanq'ue d'a vib'an̈ icha icatz, maxtzac techajlaj vuuj.

5 Yujn̈ej in pital, vanxo sq'ue sjab' vechen yujto van sc'ab'ati.

6 N̈ojan in emi tzin b'eyi. Juneln̈ej lachan vaji. Maxtzac och vaan jab'oc in cusc'olal.

7 Van in cham yuj q'uixvelal svab'i. Masanil in nivanil te ya ay svab'i.

8 Ix te b'uychaj in nivanil tic, man̈xalaj jab'oc yip. Tzin c'acvi yuj vilc'olal.

9 Mamin Vajalil, ojtac masanil tas tzin nib'ej. Ayic sic'son sja in c'ool, ichan̈ yaj jun tic.

10 Toxon̈ej ste tin̈tin̈an in pixan yab'an syail. Numumi yel vip, maxtzac yal-laj vilani.

11 A eb' anima vach' vac'an yed'oc yed' eb' junn̈ej tzin ec' yed'oc, najat sb'esel sb'a eb' d'ayin. A eb' cajan d'a in lac'anil, najat sb'esel sb'a eb' d'ayin yuj in yaelal.

12 A eb' sgana in smilanchamoc, van yac'anem in yaalil eb'. A eb' snib'an yac' chucal d'ayin, an̈ej chucal syal eb' d'a in patic. Max ochlaj vaan eb' snaub'tan̈an tas ol in yutoc d'a elc'altac.

13 A inxo pax jun, ichato macan in chiquin, max vab'laj tas syal eb', ichato max ujilaj in loloni, malaj tas tz'elta d'a in ti'.

14 Lajan in icha junoc mach max yab'laj, max yal-laj yalan sb'a.

15 Mamin Jehová in Diosal, a achn̈ej tzach vac'och yipoc in c'ool, a ach ol in a tac'vej.

16 A jun tic tzin c'an d'ayach: Mocab' in stzetzej eb' ajc'ol chi'. Mocab' b'itan eb' yuj tzalajc'olal tato tzin ac'ji ganar.

17 Palta ijanxo val tzin ac'ji ganar svab'i. Max och vaan jab'oc in yaelal tic.

18 Ol valq'ueta in mul. Man̈xo in animaoc svab' yuj in chucal.

19 A eb' ajc'ol sgana in chami, toxo ix te q'uib' sb'isul eb'. Man̈xo jantacoc ix te aj eb' tzin chacani, vach'chom malaj in mul d'a eb'.

20 Chucn̈ej syutej sb'a eb' d'ayin yuj in vach'c'olal d'a eb'. Yujn̈ej to tzin b'eyb'alej vach'il, tz'och eb' ajc'olal d'ayin.

21 Mamin Jehová, man̈ in actejcani. Ach in Diosal, man̈ a b'esel a b'a d'ayin.

22 Ach Vajalil, ach in Columal, cotan̈ d'a elan̈chamel tzin a colani.

39

Te quenn̈ej sq'uinal eb' anima

A jun b'it tic ix b'oji yic sb'itej vin̈aj Jedutún, vin̈ cuchb'um d'a b'it. Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Ix vac' pensar to ol in ya'ilej in b'eyb'al, yic max och in mul yuj tas svala'. Tzin yamoch vaan in ti' yacb'an ayec' eb' anima chuc spensar d'a vichan̈.

2 Ix in em numnajoc, majxo valpaxlaj vach' lolonel. Palta axo in yaelal ix te nivtaji.

3 Vanxo stz'a in pixan ix vab'i. Yacb'an van in te naub'tan̈ani, ix vach' och pitz'an d'a in pixan. Yuj chi' chaan̈ ix in avaji, ix valani:

4 Mamin Jehová, ac' val vojtaquejeli to chamel b'a vaji, to jayen̈ej ab'il in q'uinal. In gana snachajel vuuj to elan̈chamel tz'ec'b'at in q'uinal.

5 Quenn̈ej in q'uinal ix ac'a'. Man̈ nivanoclaj in q'uinal d'a ichan̈. A on̈ anima on̈ tic, icha val quic'an jab'oc quic', icha chi' co q'uinal.

6 Icha veven caj co masanil. Nab'an̈ej sco mac' c'unb'oc co b'a. ¿Tocval scac' co gana yed' co b'eyumal sco molb'ejq'ue b'ulan? Man̈ cojtacoc mach ol ic'ancanb'atoc.

7 Mamin Vajal, axo ticnaic, ¿tas vach' svac'och yipoc in c'ool? A ach ton ayach och yipoc in c'ool.

8 Colinel d'a masanil in chucal. Man̈ in a cha b'uchjoc yuj eb' chuc spensar.

9 Icha val eb' max ujilaj sloloni, icha chi' ix vutej in b'a. Man̈xalaj tas ix elta d'a in ti', yujto a ach tic ix ac'och juntzan̈ tic d'ayin.

10 Iq'uel in yaelal ix ac'ochi. Vanxo in lajviel svab' yuj b'aj ix in a mac'a'.

11 A ach tzac'och co yaelal a on̈ anima on̈ tic. Tzac'anoch co tz'uumal yuj co mul. A ach tzac' lajvoc tas nib'ab'il cuuj, ichato tz'ijaxb'ati. Co masanil, icha val quic'an quic', icha chi' yec' co q'uinal.

12 Mamin Jehová, ab' in lesal tic, cotan̈ q'uelan d'ayin ayic svalan in b'a d'ayach. Man̈ ac' sat a c'ool d'a yal in sat tic. Mamin, a d'ayach, eq'uelb'an̈ej vec' d'a sat luum tic icha eb' in mam vicham.

13 Mamin, man̈ ac'cot a c'ac'alc'olal d'ayin, yic vach' tzin tzalaj junoc rato, yacb'an manto el-laj in c'ool.

40

Ac'oj yuj diosal yuj scolval Dios

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Ix in tan̈vejn̈ej scolval Jehová, axo ix ab'ani ayic ix in tevi d'ay.

2 Ix in yic'q'ueta d'a jun olan te ay smay. Ix in scol b'aj sitz'atac. Ix in yac'anq'ue d'a yib'an̈ jun q'uen q'ueen yic tzin tec'b'ej in b'a.

3 Ix yac' val jun b'it ac'to d'ayin, b'it yic aloj vach' lolonel d'a co Diosal. Comonoc sat sc'ol jantac eb' tz'ilan jun tic, yic syac'och Jehová eb' yipoc sc'ool.

4 Te vach' yic eb' tz'ac'anoch Jehová yipoc sc'ool, max yac'och spensar eb' d'a eb' syic'chaan̈ sb'a, aton eb' tz'och tzac'an d'a spatic juntzan̈ comon dios.

5 Mamin Jehová in Diosal, man̈ jantacoc juntzan̈ tas satub'tac ix a b'o'o yed' jantac a vach'c'olal ix ac' d'ayon̈. Malaj junoc mach syal slajb'an sb'a ed'oc. In gana svalel masanil a vach'c'olal chi', palta max in tzac'vanlaj, yujto man̈xo b'ischajb'enoc.

6 Max a nib'ejlaj noc' noc' yed' ixim trigo silab'il. Malaj noc' noc' tza c'ana' yic sn̈usji silab'il d'ayach, ma silab' yic stupcanel co mul. Palta ix a jac in chiquin yic tzin cha vab' tas tzala'.

7 Yuj chi' ix vala': Tic tzin ja'i, xin chi. A tas tz'ib'ab'ilcan d'a a lolonel, a vab'ixal syala'.

8 Ach in Diosal, snib'ej in c'ool tzin c'ulej icha a gana. Ayoch a c'ayb'ub'al d'a in pensar.

9 Mamin Jehová, ix valcanel yab'ixal a tojolal d'a scal eb' a chon̈ab'. Ojtac val to malaj b'aj ix vactejcan valaneli.

10 Malaj b'aj max valel a tojolal. Ix valel yab'ixal to tz'eln̈ejc'och tas tzala', tzac'anpax colnab'il. Malaj b'aj ix in c'ub'ejel d'a yichan̈ eb' a chon̈ab' molaneq'ui, to te nivan a vach'c'olal, yeln̈ej pax tzala'.

11 Mamin Jehová, ayocab'n̈ej oq'uelc'olal d'ayin. Ilinn̈ej yed' a vach'c'olal icha ix aj alani.

12 Yujto te ay tas sjavi d'a vib'an̈, maxtzac b'ischajlaj vuuj. In yamchajelta yuj in chucal. Ichato maxtzac yal-laj vilani. Ec'b'al in chucal chi' d'a yichan̈ sb'isul xil in jolom. Vanxo somchajel in c'ool.

13 Mamin, cotan̈ val q'uelan d'ayin, cotan̈, colineli. Cotan̈ elan̈chamel, tzach och ved'oc.

14 A eb' sgana in smilanchamoc, javocab' q'uixvelal yed' somc'olal d'a yib'an̈ eb'. B'atocab' eb' elelal d'a scal nivac q'uixvelal, yujto sgana eb' yac'an chucal d'ayin.

15 A eb' tzin b'uchani, canocab' eb' d'a man̈ pensaril yuj somc'olal.

16 Axo masanil eb' ayoch spensar d'ayach, tzalajocab' eb' d'ayach. Te nivan elc'och ach Jehová, xchiocab' eb' snib'an a colval.

17 A inxo jun, ob'iltac in, ay in och d'a ilc'olal. Mamin, mocab' in b'atcan satc'olal uuj. A ach tzach ochtaxon ved'oc yic tzin a colani. Ach Jehová in Diosal, man̈ iq'uec' tiempo in a colani.

41

A slesal jun ya' ay

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Vach' yic eb' scolvaj d'a eb' meb'a', a Jehová ol colanel eb' d'a scal syaelal.

2 A' ol tan̈van eb', ol ac'joc sq'uinal eb' yed' stzalajc'olal yuuj d'a sat luum tic. Man̈ ol ac'joc ochlaj eb' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool yuuj.

3 Ol ac'joc yip eb' d'a scal syaelal yuj Jehová, ol b'oxoc sc'ool eb'.

4 A in ix vala': Mamin Jehová, oc'oc a c'ool d'ayin. An̈tej in, yel toni ay in mul d'ayach, xin chi.

5 A eb' ayoch ajc'olal d'ayin, syal chuc eb' d'ayin: Comonoc spet chami yic man̈xo ol nachajcotoc, xchi eb'.

6 Sja eb' yac' in paxyal, palta man̈oc d'a svach'il sc'ol eb' tzul in yila'. Masanil tas syilb'at eb' d'ayin, sic'can eb' d'a spensar, axo d'a yoltac b'e syal in pecal eb'.

7 A eb' tzin chacaneli, smolb'ej sb'a eb', syalan in pecal eb'. Chuc tas sna eb' d'a in patic.

8 Syalan eb': A syaelal jun tic, man̈xa yan̈al. Toxo ix b'atcan d'a sat sch'at, man̈xo ol b'oxlaj sc'ool, xchi eb'.

9 A jun vamigo junn̈ej tzin va yed'oc, yip in c'ool valani, a' ix och ajc'olal d'ayin.

10 A achxo Mamin Jehová, oc'oc val a c'ool d'ayin. Ic' in q'ue vaan yic ol vac'anec' in pac d'a eb'.

11 Tato man̈ ol tzalaj sc'ool eb' ayoch ajc'olal d'ayin, ichato chi' ol nachajel vuuj to tzach tzalaj ved'oc.

12 A inxo pax jun, malaj in mul d'a ichan̈, yuj chi' ix in a quetz yed' a c'ab'. Ayinn̈ejocab' ec' d'a ichan̈ d'a masanil tiempo.

13 Alchajocab' vach' lolonel d'a Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, ticnaic yed' d'a masanil tiempo. Ujocab'i.

LIBRO 2

42

(SALMOS 42—72)

A Dios ayoch yipoc in c'ool

Jun b'it tzon̈ c'ayb'ani. Sb'it jun tic eb' yin̈tilal vin̈aj Coré.

1 Ach in Diosal, tzach in nib'ej val icha junoc noc' c'ultaquil chej tz'ec' sayoj a' yuj taquin̈tial.

2 Ach Dios pitzan, a val in pensar tzach nib'anochi, ¿b'aq'uin̈ ol in c'och d'a ichan̈ junelxo?

3 C'ual d'ac'val voq'ui. Axon̈ej voq'uel tic ayoch in vaeloc, yacb'an sb'uchvaj eb' anima d'ayin sc'anb'ejn̈ej eb': ¿B'ajtil ay jun a Diosal chi? xchi eb'.

4 Ayic tzin naan juntzan̈ tic, ste och pitz'an d'a in c'ool. Tzin naancoti ayic ay in ec' d'a scal eb' anima, yic tzin cuchb'an eb', yic tzon̈ b'at d'a a templo. Man̈xo jantacoc yel yav eb' yuj tzalajc'olal yed' ac'oj yuj diosal. Nivan q'uin̈ ton val jun chi'.

5 ¿Tas val yuj schab'axq'ue in c'ool? ¿Tas yuj somchaj in pensar? Ach in Diosal, ayach och yipoc in c'ool, olto val vach' lolonel d'ayach, in Columal, in Diosal aji.

6 Ach in Diosal te cusc'olal vaj ticnaic, yuj chi', man̈ jantacoc ach in naancot d'a yol yic a' Jordán yed' d'a yol yic svitzal Hermón yed' svitzal Mizar.

7 Icha sc'an̈ yem pon̈oljoc a a' d'a nivac pajav, icha val chi' juntzan̈ nivac cusc'olal tz'ec' d'a vib'an̈ uuj.

8 Ach Jehová, a d'a c'ualil tza ch'oxn̈ej a vach'c'olal d'ayin, axo d'ac'valil, max in och vaan ach in b'itani, max in och pax vaan in lesalvi d'ayach, yujto a ach tzac' in q'uinal.

9 Svalan icha tic d'ayach: Ach in Columal, ¿tas yuj tzin b'atcan satc'olal uuj? Yuj chi' cusnac in c'ool ayic tzin b'eyeq'ui, yujto tzin yixtej val eb' ayoch ajc'olal d'ayin, xin chi.

10 Svab' val syail, icha val to smac'jipoj in b'aquil b'aj tzin yixtej eb' ajc'ool chi'. Junjun rato sb'uchvaj eb' d'ayin sc'anb'an eb': ¿B'ajtil ay jun a Diosal chi'? xchi eb'.

11 ¿Tas val yuj schab'axq'ue in c'ool? ¿Tas yuj somchaj in pensar? Ach in Diosal, ayach och yipoc in c'ool, olto val vach' lolonel d'ayach, in Columal, in Diosal aji.

43

1 Ach in Diosal, ch'oxeli to malaj in mul. Ochan̈ valumaloc d'a juntzan̈ anima malaj elc'och d'a yol sat tic. Colinel d'a eb' naumq'ue lolonel yed' d'a eb' chuc sb'eyb'al.

2 Ach in Diosal, in Columal ach, ¿tas val yuj najat tzin ic'canel d'a ichan̈? ¿Tas val yuj cusnac in c'ool tzin b'eyeq'ui, tzin yixtan eb' ayoch ajc'olal d'ayin?

3 Ch'ox a saquilq'uinal d'ayin yed' a lolonel te yel, yic vach' ol in sch'ox d'a sb'eal jun tzalan yic ejmelal b'aj cajan ach eq'ui.

4 Ach in Diosal, ol in c'och d'a altar, ata' ol ach in b'itejn̈ej yed' te' arpa, yujto a ach tzac' in tzalajc'olal.

5 ¿Tas val yuj schab'axq'ue in c'ool? ¿Tas yuj somchaj in pensar? Ach in Diosal ayach och yipoc in c'ool, olto val vach' lolonel d'ayach, in Columal, in Diosal aji.

44

Sc'anchaj scolval Dios

Jun b'it tzon̈ c'ayb'ani. Sb'it jun tic eb' yin̈tilal vin̈aj Coré.

1 Ach co Diosal, ix cab' a poder yujto a eb' co mam quicham ix alan d'ayon̈ tas utejnac eb' d'a peca'.

2 Yed' a poder ix a pechel juntzan̈ eb' ch'oc chon̈ab'il, ix a satancanel eb' d'a juntzan̈ nivac chon̈ab' chi', axo eb' co mam quicham chi' ix ac' cajnaj d'a tic.

3 Man̈oc yed' yip eb', man̈oc pax q'uen yespada eb' ix yac'lab'ej ayic ix yic'an jun luum tic eb'. Maj yic'laj jun luum tic eb' d'a ac'oj ovalil, palta yuj a poder, yuj ipalil yed' yuj a vach'c'olal ix yac' ganar jun oval chi' eb', yujto xajan eb' uuj.

4 Ach co Diosal, co Reyal ach, a ach alnac, yuj chi' cac'nac ganar a on̈ yin̈tilal on̈ can vin̈aj Jacob tic.

5 A ach ton tzach och qued'oc, yuj chi' scac' ganar eb' ajc'ool chi'. Yuj ipalil scan eb' ajc'ool chi' d'a yalan̈ cuuj.

6 Man̈oclaj yamc'ab' yic oval scac'och yipoc co c'ool, man̈ocpaxlaj yuj q'uen quespada ol cac' ganar oval.

7 A eb' cajc'ool schichonoch sc'ool d'ayon̈, tzon̈ a col d'a yol sc'ab' eb', q'uixvelal tz'ajcan eb' uuj.

8 An̈ej d'ayach ol cac'n̈ej tzalajb'oc co c'ool, a achn̈ej ol ach co b'itej.

9 Palta a ticnaic Mamin, ix on̈ a patiquejeli, ix on̈ ac'anoch d'a q'uixvelal, maxtzac yal-laj a c'ool tzach b'at yed' eb' co soldado.

10 A ach ix on̈ actejcani, yuj chi' ix on̈ el lemnaj d'a eb' cajc'ool. A eb' schichon sc'ool d'ayon̈, ix yic'b'at eb' tastac ay d'ayon̈.

11 Ix on̈ ac'anoch d'a yol sc'ab' eb', icha junoc noc' calnel tz'ic'jib'at b'aj smiljichamoc. Ix on̈ a saclemejcanb'at d'a scal juntzan̈ nación.

12 Te yechel ix on̈ a chon̈canel a on̈ a chon̈ab' on̈ tic. Malaj jab'oc tas ix ac' ganar yuj b'aj ix on̈ a chon̈el chi'.

13 Ix on̈ ac'an b'uchjoc yuj eb' anima cajan d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a co lac'anil. Tzon̈ stzuntzan eb', malaj quelc'och d'a eb'.

14 Ix on̈ ac'an b'uchjoc yuj eb' ch'oc chon̈ab'il. An̈ej val yic tzon̈ yilan eb', tzon̈ ste tzetzan eb'.

15 Junjun c'u, toxon̈ej tzon̈ te em n̈ojan yuj q'uixvelal.

16 Tzon̈ stzuntzan eb' cajc'ool snib'ej on̈ yixtani. Malaj quelc'och d'a eb'.

17 Aton juntzan̈ tic scot d'a quib'an̈, vach'chom maj ach b'atcan satc'olal cuuj. Ina to sco c'anab'ajejn̈ej a trato ac'nac d'ayon̈.

18 Max co nalaj ach co patiquejeli. Malaj a c'ayb'ub'al ix cactejcani.

19 Vach'chom icha chi', palta ichato tzon̈ actejcan d'a scal noc' noc' ay smay, ichato on̈ a macchejem b'aj te q'uic'q'uinal.

20 Ach co Diosal, q'uinaloc ach b'atcan satc'olal cuuj, axo d'a comon dios ix caq'uem co b'a,

21 ix am ila', yujto malaj junoc tas c'ub'eltac man̈ ojtacoc.

22 Palta uuj junjun rato ijan on̈ smilancham eb' ajc'ol chi', icha noc' calnel tz'ic'jib'at b'aj schami, icha chi' tzon̈ yutej eb'.

23 Mamin, ¿tas yuj ichato vaynac ach b'ati? Ilon̈coti, man̈ on̈ a patiquejcanel d'a juneln̈ej.

24 ¿Tas yuj tzach b'at mican d'ayon̈? ¿Tas val yuj tzon̈ b'atcan satc'olal uuj d'a scal co nivan yaelal tic?

25 Toxo van yel quip, maxtzac yal-laj co loloni, toxon̈ej tzon̈ ec' telton d'a sat luum.

26 Pil ip. Cotan̈. Colon̈ eli yujto te xajan on̈ uuj.

45

A b'it yuj snupnajel vin̈ rey

Sb'itej jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it ayic ay nupnajel yed' sjajil jun b'it scuchan te' xumaac. Sb'it jun tic eb' yin̈tilal vin̈aj Coré.

1 Ay val ec' vach' lolonel d'a in pensar. Ol in b'itan d'a vin̈ rey yed' juntzan̈ in lolonel chi'. A in ti' lajan icha stz'ib'lab' junoc mach te jelan stz'ib'ani.

2 Ach rey, a achn̈ej vach' ilji d'a yichan̈ masanil eb' vin̈ vinac. Te vach'n̈ej tas tzala', te jelan a loloni yujto syac'n̈ej svach'c'olal Dios d'a ib'an̈.

3 Ac'och jachan q'uen espada d'a a nan̈al, ach vinac te ac'um oval, te b'inajnac ach, te ay val elc'ochi.

4 Ixic d'a yib'an̈ noc' a chej yed' a poder yic tzac'an ganar oval, yic sb'oji yaj lolonel d'a stojolal d'a eb' emnaquil. Nivan tastac satub'tac ol a c'ulej yed' ipalil.

5 Ach co reyal, a jul-lab' te jay sn̈i' ol b'at ch'apnaj d'a sn̈i' sc'ool eb' ajc'ool. Yuj chi' ol telvoc eb' anima yic juntzan̈ chon̈ab' d'a scal oc.

6 Ach co Diosal, yajal ach d'a smasanil tiempo. Yajal ach, vach'n̈ej tz'aj a ch'olb'itan tastac.

7 A val tojolal scha a c'ool, max schalaj a c'ool chucal. Yuj chi' ix ach siq'uel Dios, aton a Diosal. Ix yac' nivan tzalajc'olal d'ayach d'a yichan̈ juntzan̈xo eb' ay yopisio ed'oc.

8 Tz'el sjab' sperfumeal mirra, áloes yed' te' canela ayoch d'a a pichul. A son ay sch'an̈al ol ac'an tzalaj a c'ool d'a a pat marfiln̈ej ayoch yelvanub'oc.

9 Ay eb' ix yisil eb' vin̈ rey d'a scal eb' avtab'il uuj. A d'a a tz'ey d'a a vach', ata' ayec' ix reina. A q'uen oro yelxo val vach' ayoch d'a spichul ix.

10 Ach yisil rey, maclej val ab'i, scham val ab'an tas ol val d'ayach. Man̈xo a na eb' a c'ab' oc yed' eb' etchon̈ab',

11 yujto a vin̈ rey chi' snib'an svach'il ilji, aton vin̈ ajalil. Aq'uem a b'a d'a vin̈.

12 Ol yac' silab' eb' aj Tiro d'ayach. A eb' nivac b'eyum, ol snib'ej eb' yoch amigooc.

13 Tic sja ix ix van yoch yetb'eyumoc vin̈ rey, vach'n̈ej yilji ix, yisil pax ix junocxo vin̈ rey. Oro ayoch yelvanub'oc spichul ix.

14 Vach'n̈ej yaj sb'o ix yed' spichul, tz'ic'jib'at ix d'a vin̈ rey. Tzac'anoch eb' ix cob'estac yuc'levoc ix, aton eb' ix yamiga ix.

15 Stzalaj eb' ix sb'at eb' ix, masanto sc'och eb' ix d'a spat vin̈ rey chi'.

16 Ach rey, a eb' uninal ol em c'ojan b'aj tz'emtaxon c'ojan eb' a mam icham. Ol ac'anoch yopisio eb' yic syilan masanil yol a macb'en tic eb'.

17 A in ol vac' nachajcot a b'i yuj masanil anima toto ol aljoc d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Ol yal vach' lolonel junjun chon̈ab' d'ayach d'a masanil tiempo.

46

A vin̈ Yajal ayec' qued'oc

Sb'itej jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it yed' sjajil jun b'it scuchan sb'it eb' ix cob'estac. Sb'it jun tic eb' yin̈tilal vin̈aj Coré.

1 A Dios ayoch quen̈uloc, an̈eja' pax ayoch quipumaloc. A tz'och qued'oc ayic ayon̈ d'a scal yaelal.

2 Yuj chi' max on̈ xivlaj. Vach'chom stzicub'tan̈aj lum luum tic, scot juyuljoc juntzan̈ vitz d'a yol a' mar,

3 vach'chom sc'an̈ a' mar chi', sq'uepax chulnaj sat a', vach'chom stzicub'tan̈aj jolomtac vitz yuj yoval a', palta max on̈ xivlaj.

4 Ay jun a' nivan a' tz'ac'an tzalaj sc'ol eb' cajan d'a schon̈ab' Dios, aton b'aj cajan Dios ec'to d'a yib'an̈ smasanil.

5 A Dios ayec' d'a schon̈ab' chi', yuj chi' man̈ ol satel-laj. A tz'och yed' schon̈ab' chi' ayic van sacb'i.

6 Tz'el yav juntzan̈ nivac chon̈ab' yuj oval. Ol satel juntzan̈ nación chi'. Ol ulaxb'at lum luum tic ayic ol ab'chaj sjaj Dios.

7 A Jehová Yajal d'a Smasanil, ayec' qued'oc. A sDiosal co mam quicham Jacob, a ayoch qued'oc, ay paxoch quen̈uloc.

8 Ul ilec satub'taquil tas ix aj satjiel eb' ajc'ol d'a sat luum tic yuj Jehová.

9 Slajviec' oval yuuj masanto d'a slajvub' yolyib'an̈q'uinal tic. Scan̈chajcanb'at sjul-lab' eb' yuuj. A q'uen lanza, choc' tz'aj q'uen yuuj. Syac'anoch sc'ac'al carruaje yic oval chi'.

10 Syalan Dios chi' d'a juntzan̈ nación: Actejec eyac'an oval. Nachajocab'el eyuuj to a in ton Dios in. Ol alchajel in poder d'a scal masanil nación d'a sat luum tic, xchi Dios.

11 A Jehová Yajal d'a Smasanil, ayec' qued'oc. A sDiosal co mam quicham Jacob, a ayoch qued'oc, ay paxoch quen̈uloc.

47

A Dios Yajal d'a smasanil lum luum tic

Sb'it jun tic eb' yin̈tilal vin̈aj Coré.

1 Tz'itec e c'ab' e masanil ex nación. Avajan̈ec d'a Dios d'a tzalajc'olal.

2 Yujto a Jehová, ec'to d'a yib'an̈ smasanil, sat co c'ool yuj stziquiquial. Aton Yajalil d'a smasanil yolyib'an̈q'uinal tic.

3 Ix laj can juntzan̈ nación d'a yalan̈ yuuj, ix yac'ancanoch d'a yol co c'ab'.

4 A' ix sic'anel lum luum b'aj stzalajb'i co c'ool a on̈ yin̈tilal on̈ vin̈aj Jacob tic, a on̈ ton te xajan on̈ yuuj.

5 A Jehová Dios toxo ix q'uec'och d'a sc'ojnub' d'a scal av yic tzalajc'olal yed' d'a scal yic van yoc' q'uen trompeta.

6 Con̈ b'itanec, con̈ b'itanec d'a co Diosal. Con̈ b'itanec, con̈ b'itanec d'a co Reyal.

7 Con̈ b'itanec d'a aloj vach' lolonel d'a Dios, yujto a' Yajal yaj d'a smasanil yolyib'an̈q'uinal tic.

8 A Dios ayoch Yajalil d'a smasanil nación. C'ojanem d'a sc'ojnub' to an̈ej ay yico'.

9 Ix smolb'ej sb'a eb' anima nivac yopisio d'a scal nación. Ix och eb' co tz'acub'oc a on̈ schon̈ab' on̈ sDiosal co mam quicham Abraham.

A Dios ay yic eb' yajal d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A' te nivan yelc'och d'a yib'an̈ smasanil.

48

A svach'ilal Sion schon̈ab' Dios

Sb'it jun tic eb' yin̈tilal vin̈aj Coré.

1 A Jehová co Diosal, yelxo val nivan yelc'ochi, smoj val yalchaj vach' lolonel d'ay d'a yol schon̈ab', aton tzalan b'aj tz'och ejmelal d'ay.

2 Man̈xo jantacoc svach'il yilji jun tzalan tic, chaan̈ ayq'uei. A d'a chon tzalan Sion tic, b'aj cajan Dios, a tic ay val stzalajc'olal masanil eb' cajan d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A Sion tic schon̈ab' Vin̈ Rey yelxo val nivan yelc'ochi.

3 A Dios ayec' d'a juntzan̈ palacio d'a tzalan Sion tic. Ojtacab'il to a Dios ayoch co columaloc.

4 Ix smolb'ej sb'a eb' vin̈ rey, ix cot n̈ililoc eb' vin̈ yac' oval d'a chon̈ab' Sion tic.

5 Palta ayic ix yilan jun chon̈ab' tic eb' vin̈, ix sat sc'ool eb' vin̈. Ix somchajel sc'ool eb' vin̈, ix b'at eb' vin̈ elelal.

6 Ix yamchaj eb' vin̈ yuj xivelal, tz'ib'xi eb' vin̈ yuj yaelal, icha junoc ix ix van yalji yune'.

7 Icha tz'aj spojb'at te' barco yic chon̈ab' Tarsis yuj oval ic' scot d'a b'aj sjavi c'u, icha chi' ix aj satel eb' vin̈ yuj Dios.

8 A d'a schon̈ab' Jehová co Diosal Yajal d'a Smasanil, ix quil val yelc'och icha val alb'ilcan d'ayon̈. A Dios ol yac'n̈ej stec'anil Jerusalén.

9 Ach co Diosal, ayic ayon̈ec' d'a a templo, sco nacot a nivan vach'c'olal.

10 Ach co Diosal, te b'inajnac ach d'a smasanil yolyib'an̈q'uinal tic, yuj chi' tz'alchaj vach' lolonel d'ayach. Tza b'o yaj masanil tas d'a stojolal yed' a poder.

11 Ay stzalajc'olal eb' aj Sion. Te tzalajocab' eb' aj Judá yujto d'a stojolal ix a b'o yaj smasanil.

12 Ec'an̈ec oyoyoc d'a spatic yichan̈ Sion, tze b'isani jaye' storreal.

13 Scham val e sayan eyil smuroal. Schampax eyilan spat eb' yajal, yic vach' ol yal eyalanel yab'ixal d'a eb' unin manto aljoclaj.

14 A sDiosal Sion, aton co Diosal d'a juneln̈ej. A tzon̈ ic'ann̈ej b'eyoc masanto d'a slajvub'.

49

A sman̈ pensaril eb' tz'ac'anoch‘R’q'uen tumin yipoc sc'ool

Sb'it jun tic eb' yin̈tilal vin̈aj Coré.

1 Ex anima ay d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic, scham val eyab'an jun lolonel tic.

2 Ab'ec ex b'eyum yed' ex meb'a', mach ex ay eyelc'ochi yed' ex comon anima ex.

3 Ol in lolon d'a jelanil, ol val juntzan̈ pensar ajaltac snachajeli.

4 Ol in maclej val vab' slolonel eb' jelan. Ol in b'itej tas ix in c'ayb'ej chi' yed' sonal te' arpa.

5 ¿Tas yuj ol in xivoc ayic ol ja juntzan̈ sc'ual yaelal d'ayin, ayic ol c'och oyan eb' ajc'ool d'ayin?

6 A eb' ajc'ol chi', a sb'eyumal eb' syac'och yipoc sc'ool, syic'anchaan̈ sb'a eb' yujto man̈ jantacoc tas ay d'a eb'.

7 Palta malaj junoc mach syal scolan yetanimail d'a yol yico', ma smananel sq'uinal d'a Dios.

8-9 Max yal-laj co mananel co q'uinal yic vach' ayon̈n̈ej eq'ui, yic max on̈ chami, yujto max techajlaj co tupani.

10 Ina squila' to junlajan scham anima smasanil. Scham eb' jelan, schampax eb' man jelanoc, axo sb'eyumal eb', ch'oc mach b'aj scani.

11 Vach'chom man̈ jantacoc co luum, palta nab'an̈ej. A b'aj tzon̈ mucchaji, ata' ayon̈n̈ejec' d'a masanil tiempo. Juneln̈ej ol on̈ cann̈ej ta'.

12 A on̈ anima on̈ tic, man̈ masaniloc tiempo ayon̈ec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Vach'chom yel te b'eyum on̈, palta tzon̈ chamn̈ej icha scham noc' noc'.

13 Icha pax chi' tz'aj satel eb' syipc'olej sb'a, aton eb' syaloch sb'a vach'il.

14 A juntzan̈ anima chi', a chamel ayoch yilumaloc eb'. A tz'ic'anb'at eb' b'aj smucchaj chamnac. Ayic ol sacb'oc, d'a sc'ual yic ol on̈ ch'olb'itajoc, a eb' anima vach' spensar ol ac'an ganar d'a yichan̈ eb'. C'ojanc'olal ol satem snivanil eb', axo b'aj smucchaj chamnac ol och scajnub'oc eb'.

15 A in xo jun, a Dios ol in ic'ancanel d'a yol sc'ab' chamel, ol in yic'anb'at yed'oc.

16 Ex vetanimail, man̈ eyac' pensar yuj eb' tz'och b'eyumal, eb' ste q'uechaan̈ sb'eyumal d'a spat.

17 Yuj chi' man̈ e na'a, yujto ayic ol cham eb', malaj jab'oc tas ol yic'b'at eb' yed'oc, man̈ ol b'atlaj sb'eyumal eb' chi' yed'oc.

18 Vach'chom te tzalajc'olal yic eb' ayic pitzan eb', ma tz'alji pax vach' lolonel d'a eb' yuj eb' yetanimail yuj sb'eyumal chi',

19 ol ja sc'ual scham eb', icha ix aj scham eb' smam yicham eb', man̈xo ol yil-laj saquilq'uinal eb'.

20 A eb' anima b'eyum, tato max nachajel yuj eb' to eq'uelb'an̈ej yec' masanil tas, lajan ol aj scham eb' icha tz'aj scham noc' noc'.

50

A Dios juez te tojol

Sb'it jun tic vin̈aj Asaf.

1 A Jehová, Dios Axon̈ejochi, a ix loloni. Ix yavtej eb' cajan d'a yolyib'an̈q'uinal tic, b'aj sjavi c'u masanto b'aj tz'em c'u.

2 A d'a tzalan Sion, aton chon̈ab' te vach' yilji, ata' sch'ox saquilq'uinal Dios.

3 Tic sja co Diosal, palta man̈ ichn̈ejoctalaj ol javoc. A d'a spatic yichan̈ ay jun c'ac' to satumeli yed' jun chacxuxum ic'.

4 Ato d'a chaan̈ tz'avtaj eb' aj satchaan̈ yed' eb' cajan d'a sat lum luum tic yuj Dios, yic vach' syil eb' sch'olb'itaj schon̈ab'.

5 Syal Dios icha tic: Molb'ejec e b'a ex vicxo, a ex eyac'nac jun silab' d'ayin, ayic eyac'annac e trato ved'oc, xchi.

6 A satchaan̈ sch'oxani to a Dios Juez ton d'a stojolal.

7 Syalanpax Dios icha tic: Ex in chon̈ab' Israel, ab'ecnab'i, jichan ol vutej valanoch e paltail d'a e sat. A in Dios in, e Diosal in.

8 Maj ex in tumejlaj yuj eyofrenda tzeyac'taxon d'ayin yed' noc' noc' tze n̈us silab'il d'ayin d'a valtar.

9 Max in c'anlaj noc' quelemtac vacax molb'il eyuuj. Malaj noc' mam chiva d'a yol e macte' tzin c'an d'ayex.

10 Vicn̈ej masanil noc' caltacte'al noc', vic pax noc' molb'etzal noc' ay d'a jolomtac vitz.

11 Vic masanil noc' much ay d'a caltac te' yed' masanil tas tz'ec' d'a cal vayumtac.

12 Q'uinaloc ay in vejel, man̈ ol val-laj d'ayex, yujto vic jun yolyib'an̈q'uinal tic yed' masanil tas ay d'ay.

13 ¿Tocval a sb'ac'chil noc' vacax tzin chi'a? ¿Tocval a pax schiq'uil noc' mam chiva svuq'uej?

14 A silab' tzin nib'ej, to tzeyac' yuj diosal d'ayin, tzeyaq'uelc'och tas tzeyaltej d'ayin, a in ton ec' in to d'a yib'an̈ smasanil.

15 Ayic ay eyaelal, avtejinec, ol ex in colo', a exxo ol in eyic'chaan̈, xchi Dios.

16 Axo d'a eb' chuc sb'eyb'al, syal Dios icha tic: ¿Toc ay eyalan eyic eyalanel in c'ayb'ub'al, ma eyalanel yab'ixal in trato?

17 Ina to max yal-laj e c'ool tzex in cacha', malaj yelc'och in lolonel d'ayex.

18 Ayic sja vin̈ elc'umtaxoni, tzex q'ue urnaj e b'at yed' vin̈. Te vach' eyac'anpax yed' eb' sc'ulan ajmulal.

19 Palta a tas tze c'ulej, to tze naq'ue lolonel, max ex och vaan eyesani.

20 A d'a eb' eyuc'tac junn̈ej e nun yed'oc, tzeyal chucal lolonel d'a spatic eb'.

21 Ayic ix e c'ulan juntzan̈ chucal tic, malaj tas svala'. Yuj chi' tze na' to lajan in eyed'oc, palta ol valoch e mul chi' d'a e sat, ol vil-lajoch in sat eyed'oc.

22 A ex tzin b'at satc'olal eyuuj tic, vach'ocab' tz'aj snachajel jun tic eyuuj, axo talaj tz'aji, ol ex in jatchitejb'ati, man̈xalaj mach ol ex colan d'ayin.

23 A mach tz'ac'an yuj diosal d'ayin, ay velc'och d'a yol sat. A mach tzin c'anab'ajani, ol in colcaneli, xchi Dios.

51

Ach in Diosal, oc'oc val a c'ool d'ayin

Aton sb'it vin̈aj David ix sb'itej ayic ix tumaj vin̈ yuj vin̈aj Natán schecab' Dios, yujto ix yic' ix Betsabé vin̈ yetb'eyumoc.

1 Ach in Diosal yujto tzin a xajanej, oc'oc val a c'ool d'ayin. A yuj a nivan oq'uelc'olal, sucsat in mul.

2 B'ic in el d'a masanil in mul, tzin a sacb'itani.

3 Yel toni ix och in mul, ix in ec' d'a yib'an̈, max b'atlaj satc'olal junoc rato in mul chi' vuuj.

4 Ix och val in mul chi' d'ayach. Ix in c'ulej chucal d'a yol a sat. Yuj chi' smoj val ac'an in yaelal. Max yal-laj yalchaj chucal d'ayach ayic tzin a ch'olb'itani.

5 Val yel, yictax valjub'al chuc in. Toxonton chuc in atax yic cuchb'il into och yuj ix in nun.

6 Val yel tza xajanej mach sgana tojolal d'a smasanil sc'ool. Yuj chi' ac' a jelanil d'ayin.

7 N̈iccanel in mul yic tzin sacb'icaneli. B'ic in eli, yic vach' sacxon̈ej tzin ajcan icha q'uen sacb'acom.

8 Ac'xi in tzalajc'olal in c'ana' yic tz'el in cusc'olal yuj b'aj ix ac' in yaelal sic'lab'il.

9 Man̈xo a nacot in mul chi', tza sucan sat masanil in chucal.

10 Ach in Diosal, tojolb'itej in pensar. A junoc ac' b'eyb'al tzac' d'ayin yic tzin c'anab'ajej yed' smasanil in c'ool.

11 Man̈ in ic'canel d'a ichan̈, man̈ ic'paxel a Santo Espíritu d'ayin.

12 Ac'xi in tzalajc'olal yuj in colnab'il. Ac' vip yic b'ecan in c'ool ach in c'anab'ajani,

13 yic vach' tzin c'ayb'ej eb' chuc yic sb'eyb'alej a b'eyb'al eb' yic smeltzajoch eb' d'a yol a c'ab'.

14 Ach in Diosal, ix ac' in colnab'il, man̈xo a cha in mil anima, colinel d'a in mul yic ol valan a tojolal d'a b'italil.

15 Mamin, jac in ti' yic ol ach in b'itani.

16 Tato a ofrenda, ma silab' n̈usb'il tza nib'ej, tzam vac'laj, ocxo jun, max a nib'ej paxlaj.

17 A tas a gana, aton eb' scus sc'ol yuj smul. Ach in Diosal, max a patiquejel-laj anima syiq'uem sb'a yujto sna sb'a yuj smul.

18 Ac' a vach'c'olal d'a Sion. Yuj svach'il a c'ool, b'oxiq'ue smuroal Jerusalén.

19 Ichato val chi' d'a tzalajc'olal ol aj a chaan silab' a gana tz'ac'ji d'ayach, aton noc' noc' sn̈usji. Ichato chi' ol ac'joc noc' vacax silab'il d'ayach d'a altar.

52

A eb' anima chuc sb'eyb'al

Aton sb'it vin̈aj David sb'itej ayic ix c'och vin̈aj Doeg aj Edom yal d'a vin̈aj Saúl to ix ec' vin̈aj David d'a spat vin̈aj sacerdote Abimelec. A jun b'it tic tzon̈ c'ayb'ani, sc'an vin̈ cuchb'um d'a b'it.

1 Ach to jelan ach d'a oval, ¿tas yuj tzic'chaan̈ a b'a d'a a chucal? A svach'c'olal Dios ayn̈ejec' d'a smasanil tiempo.

2 An̈ej chucal a gana tza c'ulej. A a ti' tzac'lab'ej d'a lolonel man̈ yeloc, icha val junoc q'uen cuchilub' te jay ye syac'lab'ej junoc anima smil-lab'oc.

3 A chucal a gana d'a yichan̈ vach'il. A lolonel es a gana d'a yichan̈ lolonel yel.

4 Ach anima chab' sat, a val lolonel yic tz'ixtan anima a gana.

5 Palta a Dios ol ach satanel d'a juneln̈ej. Ol och yub'naj d'ayach, ol ach yic'ancanel d'a a pat, ol yic'anel a q'uinal.

6 A eb' sc'anab'ajan Dios ol yil jun tic eb', ol xiv eb' d'ay, palta ol b'uchvaj eb' d'a jun vin̈ chuc chi'.

7 Ol yalan eb': Ilec val vin̈ maj ac'anoch Dios yipoc sc'ool. An̈ej val d'a nivac b'eyumal ix yac'och sc'ol vin̈, ayn̈ejoch spensar vin̈ sc'ulan chucal, xcham eb'.

8 A inxo tic, lajan in icha junoc te' olivo te yaax, vach' sq'uib' d'a yamaq'uil stemplo Dios. An̈ej svach'c'olal Dios ol vac'och yipoc in c'ool.

9 Ach in Diosal, ol vac'n̈ej yuj diosal yuj a vach'c'olal d'ayin. Tzach vac'n̈ejoch yipoc in c'ool yujto vach' ach. Ol valel ab'ixal d'a yichan̈ eb' icxo, to toxonton vach' ach.

53

A schucalil eb' anima

(Sal 14)

Sb'it jun tic vin̈aj David, yic tzon̈ sc'ayb'ej. Sb'itej jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it ayic ay cusc'olal.

1 A eb' chuc spensar sna eb' to malaj Dios. Junlajanxon̈ej ix aj sjuanel spensar eb'. Yelxo val te chuc sc'ulej eb'. Man̈xalaj mach sc'ulan vach'il.

2 Ato d'a satchaan̈ q'uelanemta Dios d'a anima, yic syila' tato ay eb' syac'och spensar d'ay, yic syilpaxi tato naan yuj eb'.

3 A juntzan̈ b'eyb'al chuc sb'eyb'alej eb' smasanil. Junlajanxon̈ej tz'aj sjuvib'at eb'. Man̈xalaj junoc mach tzato b'eyb'alan vach' b'eyb'al. Toton man̈xa val junoc.

4 Icha val to malaj spensar eb' sc'ulan chucal chi'. A eb' chi' satanel eb' yetchon̈ab', icha val to svael eb' yaj eb', max yal-laj sb'a eb' d'a Dios.

5 Tz'ib'xi eb' yuj xivelal vach'chom malaj tas xib'tan eb'. A Dios ix saclemancanb'at sb'aquil eb' ajc'ool, q'uixvelal ix ajcan eb' yujto ix paticajel eb' yuj Dios.

6 Comonoc a d'a tzalan Sion scot co colnab'il a on̈ israel on̈ tic. Ayic ol yac'anxi svach'c'olal Dios d'a quib'an̈, ol tzalaj co c'ool a on̈ yin̈til on̈ vin̈aj Jacob tic. Ol el lenaj ol quila'.

54

A scolval Dios sc'anchaji

Ayic sb'itan jun b'it tic vin̈ cuchb'um yic b'it, a yamc'ab' ay sch'an̈al sc'anchaji. Sb'it jun tic vin̈aj David, ayic ix c'och eb' aj Zif, ix yalan eb' d'a vin̈aj Saúl: A d'a sat co luum sc'ub'ejel sb'a vin̈aj David, xchi eb'.

1 Ach in Diosal, colin icha ajnac alan d'ayin. Colin yujto syal uuj smasanil.

2 Ach in Diosal, ab' in lesal tic. Ac'cot tz'eyan a chiquin d'a tas svala'.

3 Yujto a eb' anima man̈ vojtacoc tz'och ajc'olal d'ayin, aton eb' comonn̈ej tz'ac'an chucal d'a yetanimail. Sgana eb' to tzin chami. Malaj elc'och d'a eb'.

4 Palta jun, tic val a ach ayachoch ved'oc. Tic val uuj pitzan in.

5 A schucal eb' ayoch ajc'olal chi' d'ayin ol meltzajoch d'a yib'an̈ uuj. Mamin, satcanel eb' yujto tzac'n̈ejelc'och tas tzala'.

6 Mamin Jehová, ol vac' in silab' d'ayach d'a yol vico', ol ach in b'itani yujto vach' ach,

7 yujto ix in a colel d'a smasanil vilc'olal. Ix vilan scan eb' ajc'ool d'ayin d'a yalan̈ uuj.

55

A slesal jun vin̈ saychajeq'ui

Ayic sb'itan jun b'it tic vin̈ cuchb'um yic b'it, a yamc'ab' ay sch'an̈al sc'anchaji. Sb'it jun tic vin̈aj David yic tzon̈ sc'ayb'ani.

1 Ach in Diosal, ab' in lesal, man̈ a patiquejel tas tzin c'an d'ayach.

2 Cotan̈ q'uelan d'ayin, tac'van̈ d'ayin in c'ana. D'a scal in yaelal sval in b'a d'ayach.

3 Tzin ib'xiq'ue yuj xivelal yuj eb' chuc ayoch ajc'olal d'ayin. Tz'el yav eb' yuj yajc'olal. Te nivan in yaelal ix yac'cot eb' d'a vib'an̈. Yed' val yoval sc'ol eb' tzin spechan b'eyec' eb'.

4 Syab' val syail in pixan yuj eb'. Toxo ix javi smay chamel d'a vib'an̈.

5 Ix javi jun nivan xivc'olal d'ayin, van vib'xiq'ue yuuj.

6 Tzin naani, comonoc ay in c'axil icha noc' uch, tzam in b'at jen̈en̈oc, tato icha chi' junc'olal am tzin aji.

7 Tzam in b'at jen̈en̈oc d'a najat, a am laj d'a tz'inan luum tzin cajnaji.

8 Tzam in b'at in col in b'a yuj yoval junoc anima icha oval ic'n̈ab' yaji, xin chi.

9 Mamin, satcanel eb' chuc, jub'at tas syal eb'. An̈ej oval svil d'a yol chon̈ab' tic, malaj jab'oc yoq'uelc'olal eb'.

10 C'ual d'ac'val yec' eb' yoymitej chon̈ab' d'a yib'an̈ muro. Ay val chucal d'a yol chon̈ab' yed' naoj chaan̈ es. Ix te juviel chon̈ab' yuj eb'.

11 Comonxon̈ej sc'ulej chucal eb' d'a yoltac calle yed' ac'oj musansatil.

12 Tato a eb' comon ajc'ool tzin ixtani, tzam techajlaj vuuj. Tato a mach schichonoch sc'ol d'ayin icha chi' tzin utani, tzam in c'ub'ejel in b'a d'ay.

13 Ocxo ticnaic, a mach vuc'lev yaji, in vach' c'ol yaji, a' tzin utan icha tic.

14 Junn̈ej ix b'at ved' d'a stemplo Dios. Ix on̈ lolon d'a amigoal. Junn̈ej ix ec' ved' d'a scal eb' anima d'a templo chi'.

15 Jaocab' jucnaj chamel d'a eb' ajc'ool yajoch d'ayin. Pitzanocab' eb' tz'emcan eb' b'aj smucjiem eb' chamnac, yujto ay val och chucal d'a spensar eb' yed' d'a yol spat eb'.

16 A in tic, a d'a Jehová Dios ol val in b'a. A' ol in colanoc.

17 D'a q'uin̈ib'alil, d'a chimc'ualil yed' d'a yemc'ualil, ol val in b'a d'ay d'a scal yal in sat, axo ol ab'an tas ol vala'.

18 A' ol in colanel d'a scal oval. Man̈ ol in chajoclaj cham yuuj, vach'chom tzijtum eb' ayoch ajc'olal d'ayin.

19 A Dios Yajal d'a masanil tiempo, a' ol ab'an tas svala', emnaquil ol ajcan eb' ajc'ol chi' yuuj, yujto max sq'uexlaj jab'oc sb'eyb'al eb', max xivpaxlaj eb' d'ay.

20 A vin̈ vuc'lev chi', ix yic'chaan̈ sc'ab' vin̈ d'ayin, vach'chom in vach' c'ol in b'a yed' vin̈. Max sc'anab'ajejlaj b'aj ix yac' sti' vin̈ yoch vamigooc.

21 C'ununi slolon vin̈, palta axo d'a spensar vin̈, an̈ej oval sgana vin̈. Te c'ununi syutej vin̈ sloloni, palta icha q'uen espada te jay ye, icha chi' yaj slolonel vin̈ chi'.

22 Masanil tas tzin na'a, ol vac'b'at d'a yol sc'ab' Jehová, a' ol ac'an in tec'anil. Tato c'anab'ajum svutej in b'a d'ay, malaj b'aq'uin̈ ol in scha telvoc.

23 Ach in Diosal, a eb' mac'umcham anima yed' eb' naumq'ue es, tzapan ol aj sq'uinal eb', man̈ ol yil-laj nan̈alb'oc sq'uinal eb'. A ach ton ol ac'b'at eb' b'aj smucchaj eb' chamnac. Palta a in tic, tzach vac'och yipoc in c'ool.

56

A Dios svac'och yipoc in c'ool

Aton jun b'it namami sb'itaji. Sb'it jun tic vin̈aj David ayic ix yamchaj vin̈ yuj eb' filisteo d'a chon̈ab' Gat. Sb'itej jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it yed' sjajil jun b'it scuchan noc' cuvajte' numan yaji.

1 Ach in Diosal, oc'oc val a c'ool d'ayin, ay eb' anima tzin pechaneq'ui. Ayn̈ejoch eb' yac'an oval d'ayin, man̈xo animaoc tzin ajcan yuj eb'.

2 A eb' ajc'ol d'ayin, man̈xo jantacoc eb', max yactej eb' in spechanb'eyec'oc. Yuj yac'umtaquil eb' syac' oval eb' ved'oc.

3 Ayic tzin xivi, a ach tzach vac'och yipoc in c'ool.

4 Ach in Diosal, tzach vac'och yipoc in c'ool, svalan vach' lolonel yuj tas alb'ilcan uuj. Tzach vac'och yipoc in c'ool, yuj chi' max in xivlaj yuj tas sna eb' anima in yutej.

5 Max yactej eb' yalan lolonel te ya d'ayin. An̈ej tas tz'aj in yixtan eb', a nab'il yuj eb'.

6 Yalxon̈ej b'ajtil sc'ub'ejel sb'a eb' yic tzin smaclani. Stan̈van eb' janic' ol in smilcham eb'.

7 Ach in Diosal, ac'can juntzan̈ anima chi' d'a yalan̈ yuj yoval a c'ool. Man̈ a cha scol sb'a eb' d'a yalan̈ yaelal yuj schucal chi'.

8 Ojtac jantacxo sb'isul tzin eleq'ui. Ojtac jantac yal in sat ix eli. Vojtac to tz'ib'ab'il juntzan̈ tic uuj.

9 A eb' vajc'ool, ol el eb' ayic ol in c'anan a colval. A in tic vojtac val to ay ach och ved'oc.

10 Ach Jehová Dios, tzach vac'och yipoc in c'ool, svalan pax vach' lolonel yuj tas alb'ilcan uuj.

11 Ach Dios, tzach vac' val och yipoc in c'ool, yuj chi' max in xivlaj yuj tas sna eb' anima in yutej.

12 Ach in Diosal, ol vac' silab' yic ac'oj yuj diosal d'ayach icha ix aj vac'an in ti' d'ayach.

13 Yujto ix in a col d'a chamel, ix in a colani yic maj in telvoc. Yuj chi' tzin b'eyec' d'a ichan̈ d'a jun saquilq'uinal tzac' d'a eb' pitzan.

57

Lesal yic sc'anji scolval Dios

Aton jun b'it namami sb'itaji. Sb'it jun tic vin̈aj David ayic ix sc'ub'anel sb'a vin̈ d'a vin̈aj Saúl d'a yol q'uen n̈aq'ueen. Sb'itej jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it yed' sjajil jun b'it scuchan Man̈ a Sateli.

1 Ach in Diosal, oc'oc val a c'ool d'ayin, a d'ayach tzin say in colnab'il. In gana tzin col in b'a d'ayach icha tz'aj scolan sb'a noc' yunetac caxlan̈ d'a yalan̈ sc'axil snun, masanto ol lajvoquec' jun yaelal tic.

2 Ach in Diosal te nivan elc'ochi, tzin avaj d'ayach, yujto a achn̈ej tzach colvajn̈ej ved'oc.

3 A yuj a vach'c'olal, yuj pax to tz'elc'och tas tzala', yuj chi' masanto d'a satchaan̈ tzac'cot in colnab'il. Ol in a colel d'a yol sc'ab' eb' tzin ixtan chi'.

4 Ichato d'a scal noc' choj schi'an anima ayin eq'ui. A q'uen ye eb' lajan icha q'uen lanza yed' te' jul-lab'. A tas syal eb', lajan icha q'uen espada te jay ye.

5 Ach in Diosal, tz'ec'b'at snivanil elc'och d'a satchaan̈. A snivanil elc'och chi', chequel d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic.

6 A eb' ajc'ol yajoch d'ayin, ix yaq'uem in yaalil eb', man̈xo animaoc vaj yuj eb', ix sb'oan jun olan eb' d'a yol in b'e, palta an̈eja' eb' ix b'at d'a yool.

7 Ach in Diosal, b'ecan in c'ool, in gana tzach in b'itej yed' vach' lolonel.

8 Yuj chi' ol vaq'uel in vayan̈, ol ach in b'itej yed' te' arpa yed' salterio. Ayic van sacb'i, ol el in vayan̈, ol ach in b'itani.

9 Mamin, ol val vach' lolonel d'ayach d'a scal juntzan̈ chon̈ab'. Ol ach in b'itej d'a scal juntzan̈ nación.

10 Nivan ton a vach'c'olal, masanto d'a satchaan̈ sc'ochi. Tz'eln̈ejc'och tas tzala'.

11 Ach in Diosal, tz'ec'b'at snivanil elc'och d'a satchaan̈. A snivanil elc'och chi', chequel d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic.

58

Sc'anji yoval sc'ol Dios d'a yib'an̈‘R’eb' chuc sb'eyb'al

Aton jun b'it namami sb'itaji. Sb'it jun tic vin̈aj David. Sb'itej jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it yed' sjajil jun b'it scuchan Man̈ a Sateli.

1 A ex val juez ex tic, ¿tojol am val tzeyutej e ch'olb'itan yaj junoc tasi? ¿Yel am val to d'a smojalil tze b'o yaj oval?

2 Palta jun, chuc tzeyutej e b'oani. Cuchb'um ex d'a elc'al yed' d'a mac'val d'a yol chon̈ab' tic.

3 A eb' sc'ulan chucal, atax manto alji eb', chuctaxon eb'. Esalvumtaxon eb' atax yic yaljinac eb'.

4 Lajan eb' yed' noc' chan ay svenenoal. Lajan eb' yed' noc' ajavchan max ab'anlaj.

5 Max yab'laj sonal eb' vin̈ mago noc', aton eb' vin̈ jelan syal yac'an quistalax noc'.

6 Mamin Jehová, ach in Diosal, iq'uel yip eb'. Utejcan eb' icha junoc noc' choj mac'b'ilpoj yalan̈ sti'.

7 Satocab'em eb' icha tz'aj satem a a' stob'b'ati. Ayic sjulvaj eb', malajocab' sn̈i' te' sjul-lab' eb' chi'.

8 Ulaxocab'b'at eb' icha noc' unin. Ichaocab' junoc unin man̈ tz'acanoc yujal a tz'alji, max yil-laj saquilq'uinal, ichocab' ta' tz'ajcanb'at eb'.

9 Icha te' taquin̈ q'uiix, smolchajoch spayuloc lum chen, stup sc'ac'al te' ayic manto xejq'ue lum chen chi', ichocab' ta' tzutej ic'ancanel eb' chuc sb'eyb'al chi', ayic pitzanto eb'.

10 A eb' sc'anab'ajan Dios, ol tzalaj eb' ayic ol ec' spac eb' d'a eb' chuc chi'. Ol sb'on̈anb'at yoc eb' d'a scal schiq'uil eb'.

11 Yuj chi' ol yal eb' anima icha tic: Vach' yic eb' sc'anab'ajan slolonel Dios. Ayton jun Dios sch'olb'itan eb' cajan d'a yolyib'an̈q'uinal tic, xcham eb'.

59

A Jehová tzin colani

Aton jun b'it namami sb'itaji. Aton tic sb'it vin̈aj David ayic ix yac'anb'at eb' soldado vin̈aj Saúl d'a spat vin̈ yic smiljicham vin̈. Sb'itej jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it yed' sjajil jun b'it scuchan Man̈ a Sateli.

1 Ach in Diosal, colinel d'a yol sc'ab' eb' ayoch ajc'olal d'ayin. Colinel d'a eb' scot d'ayin yuj yajc'olal.

2 Colinel d'a yol sc'ab' eb' sc'ulan chucal. Colinel d'a eb' mac'umcham anima.

3 Mamin Jehová, tzin smaclej eb' anima te ov yic tzin smac'ancham eb', palta man̈ yujoc in chucal, malaj tas ix vutej eb'.

4 Mamin, malaj in mul d'a eb'. Malaj tas chuc ix in c'ulej. Palta snanonec' sc'ol eb' yac'an chucal d'ayin. Mamin, il in coti, cotan̈, tzul in a colani.

5 Mamin Jehová, Yajal ach d'a smasanil, co Diosal ach a on̈ israel on̈ tic, cotan̈ elan̈chamel, tzac'anoch syaelal juntzan̈ nación. Mocab' oc' a c'ool d'a eb' smeltzajoch yac'an chucal d'ayin.

6 Ayic sq'uic'b'i sjavi eb', tz'el yav eb' icha noc' tz'i', slajvi chi' slaj ec' eb' d'a cal chon̈ab'.

7 Svoman sti' eb' tz'ec' eb', axo lolonel te ya syal eb'. Malaj mach tzab'an calani, xchamlaj eb'.

8 A achxo Mamin Jehová, tzaton ach tzevaj yuj eb'. Tzach b'uchvaj d'a juntzan̈ nación chi'.

9 Ach in Diosal, a d'ayach ipan in colan in b'a, yujto a ach ay ach och vipumaloc yed' ven̈uloc.

10 Ach in Diosal, xajan in uuj, a ach ol ul in a colo'. Ol a ch'ox d'ayin tas val ol aj scan eb' vajc'ol chi' d'a yalan̈ uuj.

11 Ach Jehová co Columal, tzicub'tan̈ej eb' yed' a poder. Emnaquilocab' tzutejcan eb', palta man̈ a mac'chamlaj eb' yic a syaelal eb' chi' man̈ ol b'atlaj satc'olal yuj eb' vetchon̈ab'.

12 Tz'och smul eb' yuj masanil tas syala'. Canocab' eb' d'a yalan̈ yuj yac'umtaquil, yuj yesalvumal yed' yuj scatab'vumal eb'.

13 Satel eb' yed' yoval a c'ool. ¿Tasto val yuj pitzan eb'? Ach Dios Cajal a on̈ yin̈tilon̈can vin̈aj Jacob, elocab' a pecal masanto b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal tic.

14-15 Sjavi eb' d'ac'valil, tz'el yav eb' icha noc' tz'i', slaj ec' eb' d'a cal chon̈ab' say svael, tz'avaj eb' icha yoc' noc' tz'i', yujto max yab'laj sc'ool svael eb'.

16 A in xo pax jun, ol ach in b'itej d'a q'uin̈ib'alil. Ol valel snivanil elc'ochi yed' a vach'c'olal d'a b'ital, yujto ayachn̈ejoch ven̈uloc. In Columal ach d'a stiempoal yaelal.

17 Ach in Diosal, ol val vach' lolonel d'ayach d'a b'ital. In Columal ach, in Diosal ach, xajanab'il in uuj.

60

Lesal yic sc'anchaj scolval Dios

A jun b'it tic namami sb'itaji. Aton jun b'it tic yic vin̈aj David yic tzon̈ sc'ayb'ej. Ix stz'ib'ej vin̈ ayic ix yac'an oval vin̈ yed' eb' sirio aj Naharaim yed' eb' aj Soba. Ix b'atpax vin̈aj Joab smilcham 12,000 eb' soldado aj Edom d'a sch'olanil b'aj ay atz'am atz'am. Sb'itej jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it yed' sjajil jun b'it scuchan, An̈ Xumaac.

1 Ach co Diosal yed' val yoval a c'ool ix on̈ actancani. Ix on̈ actejcani, on̈ ac'ji ganar. Mamin, ac'xicot quip ticnaic.

2 Ix ac' ib'xoc jun lum tic, ix jatcanb'at luum. A ticnaic, macxi sjatelal lum chi', yic mantzac ib'xilaj luum.

3 A on̈ a chon̈ab' on̈ tic, nivan yaelal ix ac' quila'. Ichato te nivan vino ix ac' d'ayon̈, ix q'ue d'a co jolom.

4 Ix ac' jun ch'oxnab'il d'a eb' nivan elc'och d'a yichan̈ yic vach' max yamchaj eb' yuj sjul-lab' eb' ajc'ool.

5 Tac'van̈ d'ayon̈, colon̈eli, yujto masanil syal uuj. Colon̈canel a on̈ xajanab'il on̈ tic uuj.

6 Ix loloncot Dios masanto d'a scajnub', ix yalan icha tic: Ol tzalaj in c'ool ayic ol in cotac pojanb'at lum Siquem yed' yac'lical lum Sucot.

7 Axo lum Galaad yed' lum Manasés vic yaj luum. A Efraín icha in q'uen xumpil yaji. Axo Judá icha sc'ocochal vopisio yaji.

8 A Moab, icha yed'tal b'aj tzin b'ic in b'a yaji. A d'a yib'an̈ Edom ol vac'canb'at in xan̈ab'. D'a tzalajc'olal ol in avajoc yujto ol vac' ganar eb' filisteo, xchi Dios.

9 Ach in Diosal ¿mach tzin ic'anb'at d'a jun chon̈ab' ayoch smuroal d'a spatic yichan̈? ¿Mach tzin ic'anb'at d'a Edom?

10 Ach co Diosal, ix on̈ a patiquejeli. Maxtzac yal-laj a c'ol tzach b'at yed' eb' co soldado d'a oval.

11 Ochan̈ qued'oc, colon̈el d'a eb' ayoch ajc'olal d'ayon̈. A scolval eb' quetanimail d'ayon̈, malaj yalani.

12 Ach co Diosal, a yed' a colval ol cac' ganar oval. A ach ol a tec'canem eb' ayoch ajc'olal d'ayon̈.

61

A scolval Dios yipc'olal toni

Ayic sb'itan jun b'it tic vin̈ cuchb'um yic b'it, a yamc'ab' ay sch'an̈al sc'anchaji. Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Ach in Diosal, il in coti. Tz'el vav yuj yaelal tzin ic'ani. Cha ab' in lesal.

2 Ato b'aj slajvic'och sti' lum luum tic tzin avaj d'ayach, tz'el yip in pixan svab'i. Ic' in q'ue d'a yib'an̈ junoc nivan q'ueen yic tzin colchaji.

3 A ach ayachoch in colnab'iloc. Icha junoc cuartel aj d'ayin, tzin a col d'a eb' ayoch ajc'olal d'ayin.

4 In gana tzin cajnaj d'a a cajnub' d'a masanil tiempo. In gana tzin c'ub'ej in b'a d'a yalan̈ a vach'c'olal, icha noc' yunetac caxlan̈ d'a yalan̈ sc'axil snun.

5 Ach in Diosal, ab'nac tas in ti' vac'nac d'ayach, ix ac' in macb'en yed' eb' ay elc'och d'ay.

6 Najatocab' tzutej in q'uinal a in rey in tic. Nivanocab' ab'il svila'

7 yic svac'an yajalil d'a ichan̈. Tan̈vej in yed' a vach'c'olal, yujto tz'eln̈ejc'och tas tzala'.

8 Icha chi' ol ach in b'itej d'a masanil tiempo. Junjun c'u ol in c'anab'ajan b'aj vac'nac in ti' chi' d'ayach.

62

An̈ejton Dios b'aj sco col co b'a

Sb'it jun tic vin̈aj David. Sc'an vin̈aj Jedutún cuchb'um b'it.

1 An̈ejton d'a Dios tz'ilchaj junc'olal vuuj. A d'ay scot in colnab'il.

2 An̈ej tzin colaneli, a tz'ochpax ven̈uloc. Malaj b'aq'uin̈ ol in ac'joc ganar yujto a' ayoch in colnab'iloc.

3 ¿B'aq'uin̈ ol eyactej eyoch b'ulan d'ayin yic ol in e tec'ancanem eyalani? Ichato toxo val tzin telvi icha junoc pat c'axo, ma icha junoc macte' toxo tz'ec' lecnajoc.

4 Axon̈ej tas tz'aj yixtaxel in b'inajnaquil tze naub'tan̈ej. E q'uinalxon̈ej e naanq'ue es. Tze tz'ac eyal vach' lolonel d'ayin, palta axo d'a e pensar, tzin e catab'ej.

5 An̈ej d'a Dios tz'ilchaj junc'olal vuuj. An̈ej ayoch yipoc in c'ool.

6 An̈ej tzin colaneli, tz'ochpax ven̈uloc. Man̈ ol in telvoclaj. A' ayoch in colnab'iloc.

7 A d'a Dios scot in colnab'il, yuj chi' ay velc'ochi. A' ayoch ven̈uloc yed' in colnab'iloc.

8 Ex vetchon̈ab', an̈ej Dios tzeyac'och yipoc e c'ool. D'a smasanil e c'ool, tzex lesalvi d'ay, yujto a co colnab'il yaji.

9 A eb' anima, juneln̈ej malaj jab'oc yelc'och eb', vach'chom meb'a' eb', ma b'eyum eb'. Q'uinaloc tz'echtaj yalil eb' d'a junoc echlab' smasanil, toton max checlajlaj jab'oc yalil eb' chi', yuj chi' man̈ caq'uec ochlaj co pensar d'a eb'.

10 Man̈ eyac'och ixtoj anima, ma elc'al yipoc e c'ool. Tato tzex och b'eyumal, man̈ eyac'och e b'eyumal chi' yipoc e c'ool.

11-12 Man̈ jantacoc vab'an yalchaji to a Dios aljinaccan icha tic: A in Dios Yajal in tic, masanil syal vuuj, ayn̈ej pax in vach'c'olal. Tzin pactzitej d'a junjun anima icha syal tas tz'el sc'ulani, xchi Dios.

63

Sco xajanej Dios yed' smasanil co c'ool

Sb'it jun tic vin̈aj David ayic ayec' vin̈ d'a tz'inan luum d'a yol yic Judá.

1 Ach in Diosal, toxonton in Diosal ach. Tzach in nib'ej d'a smasanil in c'ool, tzach snib'ej in pixan icha tz'aj snib'an n̈ab' lum luum taquin̈.

2 In gana tzach viloch d'a a templo, ol cham val in c'ool vilan a poder yed' a tziquiquial.

3 Te nivan yelc'och a vach'c'olal d'a yichan̈ b'aj pitzan in d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Yuj chi', ol ach in b'itej.

4 Yacb'an pitzan in, ol val vach' lolonel d'ayach. Ol in mojb'ejq'ue in c'ab' d'ayach d'a in lesal.

5 Vach'xon̈ej ol ajcan in c'ool uuj, icha junoc mach syac' val sgana yed' junoc vael te vach'. Yed' in tzalajc'olal ol ach in b'itej.

6 A d'ac'valil ayic jichan inxo eq'ui, tzach in naub'tan̈ani, ayn̈ejoch in pensar d'ayach.

7 A ach ton tzach colvaj ved'oc, yuj chi' malaj tas tzin na' icha noc' yunetac caxlan̈ d'a yalan̈ sc'axil snun.

8 Junn̈ej vaj ed'oc sic'lab'il. Max in actejel-laj yed' a vach' c'ab'.

9 A eb' sgana in smilanchamoc, ol b'atcan eb' d'a yol sjulal b'aj smucchaj eb' chamnac.

10 Ol miljoccham eb' d'a q'uen espada, axo noc' oques ol chianb'at eb'.

11 A inxo pax rey in tic jun, ol vac' tzalajb'oc in c'ool ed'oc ach in Diosal. Masanil eb' tzach ac'an b'inaj b'aj syac' sti', ol tzalaj eb'. Axo pax eb' tz'esan jun, ol queecaxcan eb' uuj.

64

Sc'anchaj scolval Dios

Sb'it jun tic vin̈aj David. Sc'an jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it.

1 Ach in Diosal, tic val sval in b'a d'ayach, ab' in lesal. C'ub'ejel in q'uinal d'a eb' ajc'ol yajoch d'ayin.

2 C'ub'ejinel d'a eb' sc'ulan chucal. Colinel d'a eb' snaan yac' chucal d'ayin d'a elc'altac.

3 Ste c'asanb'i sti' eb', icha sn̈icchajoch ye junoc q'uen espada. A tas syal eb' d'ayin te ya, lajan icha junoc jul-lab'.

4 D'a c'ub'eltaquil sjulvajb'at eb' d'a eb' malaj smul. Max xivlaj eb' sjulvajb'ati ayic man̈ naanoc.

5 Munil syiptzitej sb'a eb' sc'ulan chucal. Snanonec' sc'ol eb' yac'anem yaal d'a elc'altac. Malaj mach tz'ilan eb' yalani.

6 Scham val snaan eb' tas syutej sb'oan chucal. Vach'xon̈ej syutej eb' yac'an spensaril. A tas sna eb' chi', c'ub'eltac yaj d'a spensar eb'.

7 A Dios ol ac'an echnaj eb' yed' sjul-lab'. Satc'olal yaj eb' ol satjoquel eb'.

8 A tas syal eb' chi' ol ac'an telvoc. Masanil eb' ol ilan eb', ol ib'xoc eb' yuj xivelal.

9 Ichato chi', masanil eb' anima, ol xiv eb' d'a Dios. Masanil tas b'ob'il yuj Dios chi' ol yalel eb'. Masanil tastac sc'ulejnac Dios chi', ol snaub'tan̈ej eb'.

10 A eb' anima vach' sb'eyb'al, ol tzalaj eb' yed' Jehová, ol sayan pax colval eb' d'ay. Masanil eb' anima vach', junc'olalxon̈ej ol aj eb'.

65

Smoj val yalji vach' lolonel d'a Dios

Sb'it jun tic vin̈aj David. Sc'an jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it.

1 Ach co Diosal, smoj val yalji vach' lolonel d'ayach d'a Sion. A moj val scaq'uelc'och tas scaltej d'ayach.

2 Masanil eb' anima sja d'ayach yujto tzab'n̈ej slesal eb'.

3 A jantac co chucal tz'ac'an yajalil d'a quib'an̈, palta a achxo tza suc sat co mul chi'.

4 Te vach' quico', yujto a ach ix on̈ a sic'caneli yic vach' ayon̈ec' d'a a templo. Vach' caj yuj svach'il tas ay d'a a cajnub', aton a templo te nivan yelc'ochi.

5 Ach Dios co Columal, tza pactzitej co lesal yed' tas satub'tac tza c'ulej d'a stojolal. Masanil anima cajan d'a yolyib'an̈q'uinal tic, aton eb' cajan d'a tic yed' eb' cajan d'a sc'axepal a' mar, ol ach yac'och eb' yipoc sc'ool.

6 Te tzatz ix utejcan juntzan̈ lum nivac vitz yuj a poder yed' ipalil.

7 A ach tzac' numc'aj sat a' mar. Ayic sq'ue somnaj juntzan̈ nivac chon̈ab', a ach tzac' pax numc'ajoc.

8 A eb' cajan d'a juntzan̈ najatil luum, tz'ib'xiq'ue eb' d'a yichan̈ tas satub'tac tza c'ulej. Uuj val ay tzalajc'olal b'aj sjavi c'u, masanto b'aj tz'em c'u.

9 Ayachn̈ejoch ilan lum luum, tzac' sn̈ab'il luum, tzac'anpax q'uib' tas tz'avchaj d'a luum. Tzac' q'uib' ixim trigo yuj a a' tz'el yoc. Ichaton val chi', tzutej a b'oan lum luum tic.

10 A ach tzac' yaxb'oc sat luum, tzac' ch'ayxoc sch'olquiltaquil luum, tzac'an c'unb'oc lum yuj yax n̈ab', tzac'an pax a vach'c'olal yic satan tas tz'avchaj d'a sat luum.

11 Man̈ jantacoc sat avb'en syac' d'a junjun ab'il yuj n̈ab' tzac'coti.

12 Syaxb'i an̈ an̈c'ultac d'a tz'inan luum b'aj sva noc' calnel. Axo tzalquixtac vach' tz'aj yilji yuj avb'en.

13 Sb'ud'jiel tzalquixtac yuj noc' calnel. Axo opquixtac, sb'ud'jicanel yuj ixim trigo. Yuj chi' sb'itan eb' anima smasanil, tz'el yav eb' yuj tzalajc'olal.

66

Satub'tac yilji smunlajel Dios

A jun b'it tic sc'an vin̈ cuchb'um d'a b'it.

1 E masanil ex cajan ex d'a yolyib'an̈q'uinal tic, b'itanan̈ec d'a Dios d'a tzalajc'olal.

2 B'itejec sb'inajnaquil. B'itanan̈ec d'ay yed' juntzan̈ b'it man̈xo jantacoc svach'il.

3 Alec d'a Dios icha tic: Mamin a tas tza b'o'o, te satub'tac. A val d'a ichan̈ stelvican eb' ayoch ajc'olal d'ayach, yujto te nivan a poder.

4 Masanil eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic syaq'uem sb'a d'ayach, tzach sb'itan eb', xe chi d'ay.

5 Cotan̈ec, ilec val tas sb'onac Dios. Satub'tac tas sc'ulej yuj co vach'iloc a on̈ anima on̈ tic.

6 Taquin̈ luum ajnac a' mar yed' a' nivac a' yuuj, axo ta' ec'naccot eb' co mam quicham. Tzalajocab' co c'ool d'a Dios.

7 A yed' spoder syac' yajalil d'a masanil tiempo. Ayn̈ejoch sat d'a junjun nación, yic vach' max och eb' syic'chaan̈ sb'a ajc'olal d'ay.

8 Ex junjun nación, alec vach' lolonel d'a co Diosal. Ab'chajocab' e b'itan d'ay d'a vach' lolonelal.

9 Yujto a' tz'ac'an co q'uinal, max on̈ schalaj telvoc.

10 Ach Dios, tic val ix il co pensar. Icha val sacb'itaj q'uen plata, icha val chi' ix aj on̈ a sacb'itani.

11 Ix on̈ ac'can d'a te' yaal. Yelxo val te al icatz ix ac' co cuchu'.

12 A eb' comon anima ix ac'lab'ej on̈ stec'ani. Ix on̈ ac' ec' d'a scal te' c'ac' yed' d'a yol a' nivac a'. Ix lajvi chi' ix on̈ ic'anb'at b'aj junc'olal tzon̈ aji.

13 Ol in och d'a yol a templo yuj vac'an in silab' d'ayach. Ichato val chi' ol vac'anelc'och in ti' vac'nac d'ayach,

14 aton tas valnac ayic ay in och d'a ilc'olal.

15 A noc' noc' b'aq'uech ol in n̈ustz'a d'a altar. Ol vac' noc' vacax, noc' mam chiva yed' pax noc' ch'ac calnel in silab'oc d'ayach, aton tic scha a c'ool.

16 Cotan̈ec e masanil, mach ex ay yelc'och Dios d'a e sat. Maclejec eyab' d'ayin, ol val d'ayex jantac svach'c'olal d'ayin.

17 Ix in c'an scolval ved'oc, ix valan vach' lolonel d'ay.

18 Q'uinaloc tato a chucal ix in nib'ej in c'ulej, maj am schalaj yab' Dios Yajal d'a Smasanil tas ix in c'an d'ay.

19 Palta ix yab'i tas ix in c'an chi' d'ay, ix sc'anab'ajej in lesal.

20 Alchajocab' vach' lolonel d'a Dios, yujto max spatiquejel in lesal, man̈ puraloclaj ix yac' svach'c'olal d'ayin.

67

B'itanocab' junjun chon̈ab' d'a Dios

Ayic sb'itan jun b'it tic vin̈ cuchb'um yic b'it, a yamc'ab' ay sch'an̈al sc'anchaji.

1 Ach co Diosal, ac' a vach'c'olal d'ayon̈. Oc'oc val a c'ool d'ayon̈, ach tzalajocab' qued'oc

2 yic syojtaquejel masanil nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic tas snib'ej a c'ool yed' colnab'il tzac'a'.

3 Ach Dios, b'itanocab' junjun chon̈ab' d'ayach. Masanilocab' chon̈ab' sb'itan d'ayach.

4 Avajocab' junjun nación d'a tzalajc'olal, yujto tza ch'olb'itej yaj junjun chon̈ab' d'a stojolal. A ach ton tza cuchb'ej junjun nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

5 Ach Dios, b'itanocab' junjun chon̈ab' d'ayach. Masanilocab' chon̈ab' sb'itan d'ayach.

6 Axo lum luum, ol yac' sat avb'en d'a luum, ol yac' svach'c'olal Dios d'ayon̈.

7 Yac'ocab' svach'c'olal Dios d'ayon̈. Nivanocab' yelc'och Dios d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic.

68

B'it yujto ix yac' ganar eb' israel

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Ayic syac'an oval Dios, sacleminac tz'aj yel eb' ayoch ajc'olal d'ay. A eb' schichonoch sc'ol d'ay, tz'el lemnaj eb' d'a yichan̈.

2 Icha val tz'aj satem te' tab' d'a scal ic', icha chi' tz'aj satem eb'. Icha val yulaxb'at noc' chaq'uib' d'a scal te' c'ac', icha chi' tz'aj satel eb' sc'ulan chucal d'a yichan̈ Dios.

3 Axo eb' vach' sb'eyb'al jun, ste tzalaj sc'ol eb' d'a yichan̈ Dios. Sq'ue val chennaj eb' yuj tzalajc'olal.

4 Con̈ b'itanec d'a Dios yuj snivanil yelc'ochi. Calec vach' lolonel d'a Jehová, aton tz'ec' d'a yib'an̈ asun. Con̈ tzalajec d'a Jehová, con̈ tzalajec d'a yichan̈.

5 A Dios, cajanec' d'a scajnub', aton b'aj tz'och ejmelal d'ay. Mamab'il yaj d'a eb' man̈xalaj smam, Scolumal yaj pax d'a eb' ix ix chamnacxo yetb'eyum.

6 A eb' meb'a', a Dios tz'ac'an b'aj scajnaj eb'. A eb' ayoch d'a preso, tz'el eb' d'a libre yuuj, slajvi chi' tz'ic'jichaan̈ eb'. Axo eb' pit syutej sb'a d'ay, a d'a tz'inan lum ol cajnaj eb'.

7 Ach co Diosal, ayic ix ach b'ey d'a yichan̈ a chon̈ab' d'a tz'inan luum,

8 ix ib'xiq'ue lum luum, ix cot yaxn̈ab' d'a satchaan̈, ix ib'xiq'ue tzalan Sinaí d'a ichan̈. A on̈ israel on̈ tic, co Diosal ach.

9 Ach co Diosal, man̈ jantacoc n̈ab' ix ac'coti yic syaxb'ixi sat lum a macb'en tacjinac sat.

10 Ach co Diosal, aton ta' ix aj eb' a chon̈ab'. Yuj a vach'c'olal, ix ac' svael eb' meb'a'.

11 Ach Cajalil, ayic alannac to toxo ix ac'ji ganar eb' ajc'ool, man̈xo jantacoc eb' ix ix, ix alaneli.

12 Vanxo yel lemnaj eb' vin̈ rey yed' eb' vin̈ soldado. A tas ix toc'jiec' d'a eb' ajc'ool, ix pucchajec' d'a eb' ix ix d'a caltac pat,

13 aton juntzan̈ yechel noc' uch uc'nac sc'axil d'a q'uen plata yed' d'a q'uen oro. ¿Tas yuj ix ex can jayvan̈ ex tic d'a scal noc' calnel yic max ex b'at d'a oval?

14 Ayic ix el lemnaj eb' vin̈ rey yuj Dios Syal Yuj Smasanil, ix cot q'uen sacb'acom d'a yib'an̈ lum vitzal Salmón.

15 Yelxo val te chaan̈ steel lum vitzal Basán. Man̈ jantacoc yunetac vitz d'a sjolomtac luum.

16 Mach ex cajan ex d'a jolomtac vitz chi', ¿tas yuj yed' e chichonc'olal tzeyilcot jun vitz sic'b'ilel yuj Jehová Dios yic tz'och yicoc? Ata' ol cajnaj Dios chi' d'a juneln̈ej.

17 A Dios, man̈ b'ischajb'enoc scarruaje yic oval. A d'a Sinaí ix cot yed' scarruaje chi', ix javi d'a scajnub'.

18 Ach Dios, ix ach q'uecan d'a satchaan̈, ix ic'anb'at eb' ix yamchaj uuj. Ix a chaan silab' d'a eb' anima, ajun pax eb' pit syutej sb'a d'ayach ix yac' yico'. Ach Jehová co Diosal, ix ach q'uec'och cajan ta'.

19 Calec vach' lolonel d'a Cajal co Diosal, aton co Columal. A tzon̈ tan̈van d'a junjun c'u.

20 A co Diosal, Colvajum toni. A Jehová Cajalil tzon̈ scolel d'a chamel.

21 A Dios ol mac'anpoj sjolom eb' ayoch ajc'olal d'ay, aton sjolom eb' an̈eja' sc'ulan chucal.

22 A Dios Cajal tz'alan d'ayon̈: A eb' ajc'ol d'ayex ay d'a jolom vitz Basán, ol vic'xicot eb' d'ayex. Ol vic'anpaxcot eb' ay d'a sjulal yich a' mar,

23 yic vach' ol e b'on̈ eyoc d'a schiq'uil eb', ol slec'anpaxq'ue noc' e tz'i', xchi.

24 Ach Dios, co Diosal ach, masanil anima tz'ilan a c'och d'a a cajnub'. Ach co Reyal, b'ab'el ach yuj anima van sb'at n̈ililoc yic tzach yic'anchaan̈ eb'.

25 B'ab'el eb' sb'itani, axo eb' ac'um son, tzac'an eb'. Axo d'a spatictac eb' ayoch eb' ix cob'estac tz'ac'an c'an̈ pandereta.

26 Calec vach' lolonel d'a Dios Cajal. Ex vetisraelal, calec vach' lolonel d'ay b'aj molanon̈ec' tic.

27 B'ab'el sb'at eb' yin̈tilal vin̈aj Benjamín, vin̈ tzac'an unin. Tzac'an eb' yajal yic Judá, eb' yajal yic Zabulón yed' eb' yic Neftalí.

28 Ach co Diosal, icha ajnac a ch'oxanel a poder d'a yalan̈taxo, icha chi' tzutej a ch'oxanpaxel d'ayon̈ ticnaic,

29 yuj svach'iloc a templo d'a Jerusalén, aton b'aj sjavi eb' vin̈ rey yac' silab' d'ayach.

30 Cachoch vaan eb' anima icha noc' oval noc' ay d'a scaltac te' aj. Cachoch vaan jun n̈ilan̈ oval vacax yed' noc' yune', aton juntzan̈ nivac chon̈ab' stec'b'ej sb'a d'a oval, yujto an̈ej b'eyumal snib'ej eb'. Pech saclem eb' nivac chon̈ab' to sgana syac' oval.

31 Ol cot eb' aj Egipto stup alcabar d'ayach. Ol smojb'ejq'ue sc'ab' eb' aj Etiopía d'ayach ach co Diosal.

32 Ex yajal d'a juntzan̈ chon̈ab', b'itanan̈ec d'a Dios. B'itej b'it d'a Cajalil,

33 aton sb'eyec' d'a satchaan̈, aton satchaan̈ aytaxon ec' d'a yichb'anil. Ab'ec yel yav, aton yav te ay spoder.

34 Scham val eyalanel spoder Dios. A a ayoch co Reyaloc a on̈ israel on̈ tic. A spoder sq'uec'och d'a satchaan̈.

35 Ach co Diosal, te satub'tac ilji d'a a cajnub'. Tzac' a poder d'ayon̈ a on̈ israel a chon̈ab' on̈ tic. Alchajocab' vach' lolonel d'ayach ach co Diosal.

69

Jun av yuj ilc'olal

Sb'it jun tic vin̈aj David. Sb'itej jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it yed' sjajil jun b'it scuchan An̈ Xumaac.

1 Ach in Diosal, colineli yujto ichato van in b'atcan d'a yich a a'.

2 Van in b'atcan d'a yich jun te sitz'atac te jul yich svab'i, man̈xa b'aj tz'emc'och tec'tec' voc. Ichato toxo ix in emc'och d'a sjulal yich a', vanxo in scuchanb'at a'.

3 Toxo ix te tzap in jaj vavaji, ix te q'ue syail. Toxo ix q'ue syail yol in sat yuj in maclan vil a javi ach in Diosal.

4 Ix ec'b'at sb'isul eb' tzin chacanel d'a xil in jolom, vach'chom malaj in mul d'a eb'. Toxo ix te q'uechaan̈ sb'isul eb' sgana in smilanchamoc. Sgana eb' svac' meltzaj tastac to man̈ velc'aloc.

5 Ach in Diosal, ojtac val in pital. Max yal-laj in c'ub'anel juntzan̈ in mul chi' d'ayach.

6 Mamin Jehová, Yajal ach d'a smasanil, a eb' tzach ac'anoch yipoc sc'ool, mocab' q'uixvoc eb' yuj in mul. Ach co Diosal a on̈ israel on̈ tic, a eb' syaq'uem sb'a d'ayach d'a smasanil sc'ool, mocab' taccanq'ue sc'ol eb' yuj in chucal.

7 Uuj val, ix techaj yec' juntzan̈ jixjon lolonel vuuj. Maxtzac yal-laj in c'ol tzin ch'ox in sat yuj q'uixvelal.

8 Ichato man̈ in ojtacab'iloc yuj eb' vuc'tac, a na to junn̈ej in nun yed' eb'.

9 Te pitz'anoch in c'ool in ya'ilan a cajnub'. Ayic sb'uchvaj eb' d'ayach, a in jun svab' pax syail.

10 Ayic tzin oq'ui, tzin och d'a tzec'ojc'olal, sb'uchvaj eb' d'ayin.

11 Tato a pichul yic tzin ch'oxanel in cusc'olal svac'ochi, sq'ue umnaj eb' in stzetzani.

12 A inn̈ej tzin yal eb' tz'em c'ojan d'a spuertail chon̈ab'. A eb' uc'um an̈, tzin yac' b'inaj eb' d'a sb'it.

13 A inxo pax Mamin Jehová, a d'ayach tzin avaji. Ach in Diosal, ochan̈ ved' ticnaic. Yuj a nivan vach'c'olal, tac'van̈ d'ayin. Yujto tzach colvajn̈ej ved'oc, yuj chi' ochan̈ ved'oc.

14 Colinel d'a yol sc'ab' eb' tzin chacaneli. Ichato van in b'at d'a scal lum soc'om, ma d'a scal a a' jul yich, yuj chi' man̈ in actejb'ati.

15 Man̈ in a cha yic'b'at a a'. Man̈ in a cha b'atcan d'a sjulal yich a', in sattacanemlaj ta'.

16 Mamin Jehová, tac'van̈ d'ayin. Vach' ach a ach tic, ayn̈ej a vach'c'olal. Cotan̈ q'uelan d'ayin yed' a nivan oq'uelc'olal.

17 Man̈ in a patiquejel a in a checab' in tic, tac'van̈ d'ayin d'a elan̈chamel yujto ay smay b'aj ay in ec' tic.

18 Colineli, nitzcot a b'a d'a in tz'ey. Colinel d'a eb' ayoch ajc'olal d'ayin.

19 Tic val ojtac eb' tz'alan lolonel ya d'ayin. Ix in ixtaxel yuj eb', q'uixavc'olal vaji, man̈xo in animaoc d'a sat eb'. Ojtac val mach eb' ayoch ajc'olal d'ayin.

20 Ix ixtaxb'at in pensar yuj b'uchval lolonel. Man̈xo animaoc vaji, man̈xalaj vip svab'i. Nab'an̈ej ix in say mach tz'ac'an snivanil in c'ool yed' mach tz'oc' sc'ool d'ayin.

21 Ix yac'b'at veneno eb' d'a scal in vael. Ayic ix tacji in ti', a vinagre ix yac' eb' vuq'uej.

22 Ochocab' jun sq'uin̈ eb' chi' syaaliloc. Telvocab' eb' yuj jun sq'uin̈ chi'.

23 Mocxob' yal-laj yilan eb' uuj. Luclonocab' xub' eb' yuj man̈ ipal d'a masanil tiempo.

24 Ac'cot yoval a c'ol d'a yib'an̈ eb'. Yamchajocab' eb' yuj a c'ac'alc'olal.

25 Canocab' tz'inan b'aj cajan eb'. Man̈xaocab' mach ol cajnaj d'ay.

26 Yujto tzin spech b'eyec' eb' a in tzin ac' cus tic. Sb'uchvajpax eb' d'ayin a in tzin ac' echnaj tic.

27 Tz'acan tzutej ac'ancot yaelal d'a yib'an̈ eb' icha smojal yuj chucal sc'ulej eb'. Man̈xaocab' yalan yic eb' d'a colnab'il tzac'a'.

28 Sucsat sb'i eb' d'a yol ch'an̈ libro yic q'uinal. Man̈ ac'canem sb'i eb' d'a yol ch'an̈ libro yic eb' tojol sb'eyb'al d'a ichan̈.

29 A inxo pax tic jun, penaay in, ayin och d'a cusc'olal. Ach in Diosal, ic' in q'ue vaan, colin.

30 Ach in Diosal, ol ach in b'itej yed' vach' lolonel. Ol ach in b'itej d'a ac'oj yuj diosal.

31 Mamin Jehová, ol ach te tzalaj yuj in b'it chi' d'a yichan̈ pax to a junoc noc' ec'um vacax svac' in silab'oc d'ayach.

32 Ayic ol yilan eb' tz'ixtaj yuj eb' anima to ix in a colo', ol tzalajb'oc sc'ool eb'. An̈ejtona' ol tzalajpax eb' syaq'uem sb'a d'ayach ach in Diosal.

33 Ach Jehová, tzab' tas syal eb' meb'a'. Max a patiquejel-laj eb' a chon̈ab' ayoch d'a preso.

34 Masanil tas pitzan d'a satchaan̈, d'a sat luum yed' d'a yol a' mar, b'itanocab' d'ayach.

35-36 Ach co Diosal, a ach ol a colel chon̈ab' Sion, ol a b'oanxi b'aj ixtaxnac juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Judá. A eb' yuninal eb' a checab' ol cajnaj d'a juntzan̈ chon̈ab' chi'. Ata' ol cajnaj eb', ol och eb' aj chon̈ab'il. A eb' tzach xajanani, ol cajnaj eb' d'ay.

70

Ochan̈ ved'oc d'a elan̈chamel

(Sal 40.13-17)

A jun b'it tic sb'itaj yuj vin̈ cuchb'um d'a b'it, yic snaancot Dios tastac tzon̈ ic'ani. Aton jun tic sb'it vin̈aj David.

1 Ach in Diosal, ul colineli. Mamin Jehová, cotan̈ elan̈chamel yic tzin a colani.

2 A eb' snib'an in smilanchamoc, q'uixvocab' el eb', somchajocab' el eb'. A eb' sgana yac'an chucal d'ayin, b'atocab' eb' elelal yuj q'uixvelal.

3 A eb' tzin b'uchani, aton eb' tz'el stzub' d'ayin, b'atocab' eb' elelal yuj q'uixvelal.

4 Axo masanil eb' syaq'uem sb'a d'ayach, tzalajocab' sc'ol eb'. A eb' snib'an a colval, yalocab' eb' to te nivan elc'ochi.

5 A in pax tic jun, ilb'aj in c'ool, cusc'olal vaji. Axo svalani: Ach in Diosal, cotan̈ d'a elan̈chamel yic tzin a colani. A achn̈ej tzin a coltaxoni. Cotan̈ d'a elan̈chamel, Mamin Jehová, xin chi.

71

A slesal jun vin̈ icham vinac

1 Mamin Jehová, a d'ayach tzin col in b'a, mocab' in can d'a q'uixvelal uuj.

2 Colin, colinel d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool yajoch d'ayin, yujto tojol ach. Ab' val tas svala', tzin a colani.

3 Ochan̈ ven̈uloc icha junoc n̈aq'ueen b'aj syal in colan in b'a. Ala' to tzin colchaji yujto icha in cuartel aji, icha in n̈aq'ueen aji.

4 Ach in Diosal, colinel d'a eb' chuc, d'a eb' milumcham anima yed' d'a eb' ixtum anima.

5 Mamin Jehová Vajalil, toxonton yip ach in c'ool yictax d'a in quelemal.

6 Yictax ix in alji d'a ix in nun, a d'ayach svic' vip. A ach ix in ac' aljoc. Ol ach in b'itejn̈ej.

7 Tzijtum mach sat sc'ol yilan tas tzin ic'ani, palta ach in Diosal, an̈ej d'ayach tzin col in b'a.

8 Masanil tiempo, sval vach' lolonel d'ayach yuj snivanil elc'ochi.

9 Man̈ in a patiquejeli, yujto icham vinaquinxo. Man̈ in actejcani yujto man̈xalaj vip.

10 A eb' ayoch ajc'olal d'ayin sgana in smilanchamoc, smol yetb'eyum eb', slajtian sb'a eb' d'a in patic.

11 Syalan eb': Pechec, yamec. Man̈xo ayococh Dios yed'oc, man̈xalaj mach ol colanel ticnaic, xchi eb'.

12 Ach in Diosal, man̈ najatoc tzach el d'a in tz'ey. Cotan̈ d'a elan̈chamel, ochan̈ ved'oc.

13 A eb' ayoch ajc'olal d'ayin, chamocab' eb' yuj q'uixvelal. A eb' tz'alan tas chuc d'a in patic yic tzin yixtan eb' yalani, malajocab' tz'ajcan yelc'och eb'.

14 Palta, a inxo tic ach in Diosal, ayachn̈ej och yipoc in c'ol d'a junjun rato. Ol ach in b'itej yed' in tzalajc'olal.

15 Masanil tiempo ol valel yab'ixal a tojolal yed' a colval, vach'chom max nachaj vuuj smasanil.

16 Mamin Jehová Cajalil, a juntzan̈ tastac te satub'tac ix a c'ulej, a' ol in b'itej. Ol valel ab'ixal to a achn̈ej tojol ach.

17 Ach in Diosal, yictax in quelemal, ix in a c'ayb'ani. An̈ejtona' valanel juntzan̈ tastac nivac b'ob'ilcan uuj ticnaic.

18 Ach in Diosal, vach'chom icham inxo, sacxo xil in jolom, palta man̈ in actejcani yic ol yal valanel yab'ixal a poder d'a eb' toto ol aljoc.

19 Ach in Diosal, yelxo val te nivan a tojolal icha snajatil satchaan̈. Nivan tastac ix a c'ulej. Malaj junoc mach icha ach tic.

20 Vach'chom tzijtum tas ix in ic'ani yed' yaelal ix ac' d'ayin, palta ol in ac'xi pitzvoc. Ol in ic'xiq'ueta d'a sjulal lum luum.

21 Te nivan ol aj velc'och uuj, ol ac'anpax snivanil in c'ool.

22 A inxo tic, ol ach in b'itej yujto tzaq'uelc'och tas tzala'. Ol vac'an yuj diosal d'ayach yed' te' arpa yed' te' chin̈b'il. Ach in Diosal, co Diosal ach a on̈ aj israel on̈ tic.

23 Ol ach in b'itej d'a tzalajc'olal, yujto ix in a colo'.

24 Ol valel a tojolal d'a masanil q'uinal. A eb' ix nib'an to ay tas ix in ic'ani, ix telvi eb', ix te q'uixvicanel eb'.

72

Lesal yuj vin̈ rey

B'it d'a vin̈aj Salomón.

1 Ach in Diosal, ac' a tojolal yed' a vach' pensaril d'a vin̈ rey tic, aton yuninal vin̈ rey sic'b'ilel uuj,

2 yic vach' d'a stojolal yed' d'a svach'ilal syac' yajalil vin̈ d'a a chon̈ab' yed' d'a eb' meb'a'.

3 Yuj chi', ol aj junc'olal yed' tojolal d'a scal eb' a chon̈ab' cajan d'a jolomtac vitz yed' d'a tzalquixtac.

4 Tojol ol yutoc vin̈ rey tic sb'oan yaj d'a eb' meb'a'. Ol coljoc eb' ayoch d'a yalan̈ meb'ail yuj vin̈. Axo eb' ixtum anima, ol ac'joc syaelal eb' yuj vin̈.

5 Yac'ocab'em sb'a eb' a chon̈ab' d'ayach, yacb'an ayto ec' c'u yed' q'uen uj d'a masanil tiempo.

6 Yac'ocab' svach'c'olal vin̈ rey icha n̈ab', ma icha yal ac'val tz'ac'anoch yaal lum luum yed' an̈ an̈c'ultac.

7 Ayocab' vach'ilal yed' tojolal d'a yol stiempoal vin̈, masanto ol satel q'uen uj.

8 Yac'ocab' yajalil vin̈ d'a yib'an̈ masanil, schael yich d'a sti' a' mar, masanto d'a sti' junxo a' mar chi'. D'a sti' a' nivan Éufrates, masanto b'aj slajvic'och lum luum tic.

9 A eb' ayoch ajc'olal d'a vin̈, aton eb' cajan d'a tz'inan luum, yac'ocab'em sb'a eb' d'a vin̈ d'a emnaquilal masanto tz'emc'och tenan sti' eb' d'a sat luum.

10 Masanil eb' vin̈ sreyal juntzan̈ chon̈ab', aton Tarsis, juntzan̈ ay d'a stitac a' mar, Sabá yed' Seba, yac'ocab' silab' eb' yed' yalcabar d'a vin̈.

11 Emocab' cuman eb' rey smasanil d'a vin̈. Ac'jocab' servil vin̈ yuj masanil nación.

12 Yujto a vin̈ ol colanel eb' meb'a' syal sb'a d'ay, aton eb' ayoch d'a tzapan majanil malaj mach scolani.

13 Ol oc' sc'ol vin̈ yuj eb' meb'a' ilb'aj c'ool. Ol coljoquel eb' d'a yol sc'ab' chamel yuj vin̈.

14 Ol coljoquel eb' d'a yol sc'ab' eb' ixtum anima yed' d'a yol sc'ab' eb' comonn̈ej sb'at d'a yib'an̈ eb' yetanimail, yujto nivan yelc'och sq'uinal eb' meb'a' chi' d'a yichan̈ vin̈.

15 Ayn̈ejocab' sq'uinal vin̈ rey chi'. Ac'jocab' q'uen oro yic Sabá d'a vin̈. C'anjocab' sq'uinal vin̈ d'a Dios. Alchajn̈ejocab' vach' lolonel d'a vin̈.

16 Te vach'ocab' tz'aj ixim trigo d'a sat lum co luum tic. Yac'ocab' ixim d'a jolomtac vitz. Q'uib'ocab' ixim trigo icha tz'aj sq'uib' te te' d'a Líbano. Q'uib'ocab' sb'isul anima d'a co chon̈ab' tic icha an̈ an̈c'ultac d'a sat luum.

17 Nachajocab'cot vin̈ rey d'a masanil tiempo. Ayn̈ejocab' sb'inajnaquil vin̈ icha c'u. Masanilocab' nación schaan vach'ilal yuj vin̈. Yalocab' eb' to te vach' yic vin̈.

18 Alchajocab' vach' lolonel d'a Jehová Dios, aton co Diosal a on̈ israel on̈ tic. An̈ej syal sc'ulan juntzan̈ tas sat co c'ool quilani.

19 Alchajocab' vach' lolonel d'ay d'a masanil tiempo. Ojtacajocab'el sb'inajnaquil d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic. Yic'ocab' icha chi'.

20 Aton d'a tic ix lajvican slesal vin̈aj David, yuninal vin̈aj Isaí.

LIBRO 3

73

(SALMOS 73—89)

A svach'c'olal Dios

Sb'it jun tic vin̈aj Asaf.

1 Ayton val svach'c'olal Dios d'ayon̈ a on̈ israel on̈ tic, mach on̈ tojol yaj co pensar.

2 Ixocto val yac' jab'ocxo, in telvi. Jab'xon̈ej maj in b'atcan d'a scal chucal,

3 yujto ix viloch in c'ol d'a eb' ac'umtac yed' eb' anima chuc ayic ix vilani to te vach'n̈ej yaj eb'.

4 Malaj chamel sja d'a yib'an̈ eb' svila'. Tec'an yaj eb', malaj syab' syail snivanil eb'.

5 Malaj yaelal sja d'a yib'an̈ eb'. Malaj stzapan majanil eb' sja d'a yib'an̈.

6 Yuj chi' te vach' syutej eb' sb'oan sb'a yuj sch'oxanel yac'umtaquil yed' pax yixtan anima.

7 Ijan val maxtzac checlaj yol sat eb' yuj sb'aq'uechal. Yelxo val te chuc spensar eb'.

8 B'uchumtac slolon eb', syic'chaan̈ sb'a eb'. Malaj jab'oc sq'uixvelal eb' yac'an oval, syixtan anima eb'.

9 An̈ej b'uchval lolonel syal eb' d'a Dios aj satchaan̈. Syalanpax chuc eb' d'a anima d'a sat luum tic.

10 Yuj chi' tz'och tzac'an eb' anima yuj eb', schaan yab' eb' anima chi' jantac chucal syal eb'.

11 Snaan eb' icha tic: ¿Tas ol yutoc Dios Ec'to d'a yib'an̈ smasanil yojtacanel tas sco c'ulej tic? ¿Tocval syil tas tzuji tic? xchi eb'.

12 Ilecnab' val juntzan̈ anima chuc tic, malaj tas tz'ic'an eb', ste q'uib'n̈ej chaan̈ sb'eyumal eb'.

13 Palta a inxo tic, malaj tas ix vac' ganar vach'chom ix in yamoch vaan in pensar d'a chucal, vach'chom vach' ix vutej in b'eyb'al.

14 Cotac scal tz'ac'ji in yaelal, ichato tzin mac'ji. Junjun q'uin̈ib'alil svic'an tz'uum.

15 Mamin, q'uinaloc ix val icha syal eb' chi', ix am vixtej eb' vetchon̈ab', a on̈ ton a chon̈ab' on̈ tic.

16 Ix snib'ej in c'ool to snachajel jun tic vuuj, palta ton̈ej ix somchaj in pensar yuuj.

17 Ato val yic ix in och d'a a cajnub', ichato chi' ix nachajel vuuj tas ol cotcan d'a yib'an̈ eb' chuc chi'.

18 Toxo ix aq'uem lin̈an eb' d'a yax n̈elec'tac yic stelvi eb'. Tzecancanb'at eb' b'aj ol ixtaxoc.

19 Elan̈chamel ol aj satel eb'. D'a scal xivc'olal ol lajvoccanel eb'.

20 Ach Mamin Vajalil, icha tz'aj sat svayich junoc mach d'a sc'ool ayic tz'el svayan̈, icha chi' ol aj a paticanel eb' chuc chi' ayic ol a naanq'ue tas ol aj eb'.

21 Ayic manto nachajel-laj jun tic vuuj, ix in te cusi, ix och pitz'an syail d'a in pixan.

22 A yuj in quistalil maj nachajel-laj vuuj, yuj chi' lajan ix vutej in b'a d'a ichan̈ icha junoc noc' noc' malaj spensar.

23 Palta jun, ayinn̈ej ec' ed'oc, quetzb'il in uuj.

24 Tzin a c'ayb'an d'a tas svutej in b'a. Axo d'a slajvub', ol in a cha d'a a vach'ilal.

25 Malaj junocxo mach ayec' d'a satchaan̈ b'aj svac'och in pensar, a achn̈ej toni. Ayic snachajel vuuj to ayach ec' ved'oc, man̈xalaj tas tzin nib'ejoch d'a sat luum tic.

26 Vach'chom spax yip in nivanil tic, stacpax in c'ool, palta a achxo ach Dios, Vipumal aji, an̈ej d'ayach ay masanil tas snib'ej in c'ool.

27 A eb' syiq'uel sb'a d'ayach, ol cham eb'. Ol a satel masanil eb' syiq'uel sb'a chi'.

28 Palta a in val tic Mamin Jehová Vajalil, tzin nitzoch in b'a d'a a tz'ey yujto an̈ej jun chi' nivan yelc'och d'ayin. Tzach vac'och yipoc in c'ool yic svalel jantac tas ix a c'ulej.

74

Lesal yic scolchajel eb' chon̈ab'

Sb'it jun tic vin̈aj Asaf yic tzon̈ sc'ayb'ej.

1 Ach co Diosal, ¿tas val yuj ix on̈ actejcan d'a juneln̈ej? ¿Tas yuj ix te cot yoval a c'ool d'a quib'an̈ a on̈ a chon̈ab' on̈ tic?

2 Naon̈cot a on̈ on̈ a mannaquel d'a peca'. A on̈ on̈ a colannaqueli yic tzon̈ och a chon̈ab'oc. Nacot tzalan Sion b'aj cajan achtaxon eq'ui.

3 Cotan̈, tzul ilan tas ix aj yixtaxb'at a chon̈ab' tic d'a juneln̈ej yuj eb' ajc'ool. Ul il tas ix aj yixtaxb'at a cajnub' yuj eb'.

4 A eb' ayoch ajc'olal d'ayach, ix el yav eb' yuj yoval d'a yol a cajnub' b'aj scaq'uem co b'a d'ayach. Ix yac'anq'ue sbandera eb' ta', yic scheclaji to ix yac' ganar eb'.

5 Ichato c'atzitzvum eb' d'a caltac te'.

6 A q'uen sch'acab' eb' yed' q'uen smartillo ix yac'lab'ej d'a juntzan̈ chemte' ayoch d'a yol a cajnub' chi'. Ix lajviel svach'il yilji yuj eb'.

7 Ix yac'och sc'ac'al a cajnub' chi' eb'. Ix ixtaxb'at b'aj tz'och ejmelal d'ayach yuj eb', ix emcan lan̈naj d'a sat luum.

8 Ix sna eb' on̈ sataneli. Masanil b'aj scaq'uem co b'a d'ayach d'a yol co nación tic, ix laj yac'och sc'ac'al eb'.

9 Man̈xo chequeloc junoc sch'oxnab'il to a chon̈ab' on̈. Man̈xa junoc a checab' d'a co cal, man̈ cojtacoc paxi jantacto tiempo ol yac' jun tic.

10 Ach co Diosal, ¿jantacto tiempo ol on̈ stzuntzej eb' ajc'ool tic? ¿B'aq'uin̈ ol yactejcan eb' yalan chucal lolonel d'ayach?

11 ¿Tas val yuj max a ch'oxel a poder yic tza satel eb'?

12 Atax d'a peca' co Reyal achn̈ej. Ach co Diosal, tzijtum b'aj ix cac' ganar oval yuj a colval.

13 A ach ix a poj snan̈al a' mar yuj a poder. Ix a mac'poj juntzan̈ sjolom noc' nivac noc' d'a yol a' mar chi'.

14 Ix a tec'an vecchaj juntzan̈ sjolom noc' nivan leviatán, ix ac'an noc' schib'at noc' chium noc' d'a tz'inan luum.

15 A ach ix ac' q'ueul sjaj a a' sb'eyi. Ix ac'an pax tup a' nivac a' malaj taxon b'aj stupi.

16 A ach ay ic c'ualil yed' d'ac'valil. A ach ix a b'o c'u yed' q'uen uj.

17 A ach a b'onac b'aj sc'ochcan c'aman yolyib'an̈q'uinal. A ach a b'onac varesma yed' n̈ab'ilq'uinal.

18 Mamin Jehová, nacoti, to a eb' ajc'ol sb'uchvaj eb' d'ayach. Te quistal eb', yuj chi' tzach spatiquejel eb'.

19 Mamin, man̈ on̈ ac' sat d'a a c'ool. Man̈ on̈ ac' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool, icha junoc syac'b'at junoc yalac' cuvajte' d'a noc' ch'acb'a.

20 Mocab' b'atcan satc'olal a trato qued'oc, yujto a d'a masanil b'aj d'a yol co chon̈ab', b'aj man̈xo chequeloc, ix te pimb'i eb' vin̈ man̈xa yoq'uelc'olal yixtan eb' a chon̈ab'.

21 Man̈ a cha ixtax eb' ilb'ajc'ool. B'itanocab' eb' meb'a' yed' eb' ilb'ajc'ol chi' d'ayach.

22 Ach co Diosal, ochan̈ qued'oc, colon̈ a on̈ icon̈ tic. Nacoti to a eb' sc'ulan chucal, max yactej eb' sb'uchvaj d'ayach.

23 Mocab' ac'b'at satc'olal b'aj ste el yav eb' ayoch ajc'olal d'ayach, aton eb' tz'el val yav yuj spitan sb'a d'ayach.

75

A Dios sb'o yaj tas d'a stojolal

Sb'it jun tic vin̈aj Asaf. Sb'itej jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it yed' sjajil jun b'it scuchan Man̈ a Sateli.

1 Ach co Diosal, scac' yuj diosal d'ayach, yujto chequel to ayach ec' qued'oc yuj tas satub'tac tza c'ulej, aton chi' scaleli ayic tzach cac'an b'inajoc.

2 Ach Cajal, a ach tzal icha tic: Ayic ol c'och stiempoal tas nab'il vuuj, d'a val stojolal ol vutej in ch'olb'itan yaj eb' anima.

3 Vach'chom tz'ib'xi lum luum yed' masanil tas cajan d'a sat, palta a in ol in yamoch vaan yipumal luum.

4 A d'a eb' ac'umtac yed' d'a eb' chuc syutej sb'a, svala': Man̈xo eyic'chaan̈ e b'a,

5 man̈xo eyalub'tan̈ej to syal eyuuj eyalani. Man̈xo ex lolon d'a ac'umtaquil, xin chi, xa chi ach Cajal.

6 Ex vetanimail, ayic tz'ic'jichaan̈ junoc anima, man̈oc d'a eb' anima d'a stojolal b'aj sq'ueul c'u, man̈oc d'a eb' ay d'a stojolal b'aj tz'em c'u, man̈oc pax d'a eb' ay d'a tz'inan luum scoti.

7 Palta aton Dios sch'olb'itan tas caji. Ay mach syiq'uemi. Ay mach syic'chaan̈.

8 A yoval sc'ol Jehová, lajan yed' vino te paj ayem d'a yol junoc vaso. Ayic ol secanemta d'a yib'an̈ masanil eb' sc'ulan chucal d'a sat luum tic, ichato ol yuc'b'at eb' smasanil.

9 A in pax tic, ol valn̈ejel yab'ixal co Diosal a on̈ yin̈til on̈ Jacob tic, ol val vach' lolonel d'a b'ital d'ay.

10 A' ol satanel spoder eb' sc'ulan chucal, palta ol yic'chaan̈ yipalil eb' anima vach'.

76

A Dios syal yuuj

Ayic sb'itan jun b'it tic vin̈ cuchb'um yic b'it, a yamc'ab' ay sch'an̈al sc'anchaji. Sb'it jun tic vin̈aj Asaf.

1 Ojtacab'il Dios d'a yol yic Judá. Te nivan pax yelc'och sb'i d'a yol yic Israel.

2 A d'a tzalan Sion, ata' ay scajnub'. A d'a Jerusalén smacvaj icha noc' choj.76.2

3 Ata' ix satcanel syamc'ab' eb' ajc'ol yuuj, aton jul-lab', q'uen espada yed' maclab' jul-lab'.

4 Ach co Diosal, te nivan a poder. Yelxo val te ec'b'al snivanil elc'och d'a lum jolomtac vitz aytaxon d'a peca'.

5 A eb' soldado te jelan d'a oval, ix ic'chajec' syamc'ab' eb'. A eb' te ay yip, man̈xa tas ix yal eb', ix vayb'at eb' d'a juneln̈ej.

6 Ach sDioal vin̈aj Jacob, ayic ix el av yuj oval, majxo ib'xoclaj eb', majxo ib'xocpaxlaj scarruaje eb' yed' noc' schej.

7 Te ay a may. ¿Mach val ol yal yoch lin̈an d'a ichan̈ ayic aycot oval?

8 Ato d'a satchaan̈ ix alel tas ol utej a ch'olb'itan eb' anima. Ix xivb'at eb' anima chi', ix emcan numan eb'

9 ayic ix ach q'ue vaan a ch'olb'itan chi' yic tza colcanel eb' te ilb'ajc'ool yaj d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

10 A yoval sc'ol eb' anima, ol ac'can meltzajoch d'a aloj vach' lolonel d'ayach. A jab'ocxo yoval sc'ol eb' chi', ol a cachoch vaan.

11 Caq'uec co ti' d'a Jehová co Diosal, sco c'anab'ajan tas scal chi' d'ay. A exxo nación ex ayex d'a slac'anil schon̈ab' Dios te nivan yelc'ochi, iq'ueccot e silab' d'ay.

12 Yujto a' tz'ic'anel sq'uinal eb' yajal. A' eb' rey d'a yolyib'an̈q'uinal tic, xivpax eb' d'ay.

77

Sco nacot tas sc'ulejnac co Mam Dios

Sb'it jun tic vin̈aj Asaf. Sc'an jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it, aton vin̈aj Jedutún.

1 Te chaan̈ sval in b'a d'a Dios, yic vach' syab' tas svala'.

2 Ix in lesalvi d'a Cajal ayic ay in cusc'olal. Maj vactejcan in mojb'an in c'ab' d'ay d'a junjun ac'val, palta malaj tas syal yac'an snivanil in c'ool.

3 Ayic tzin naancot Dios, tzin oq'ui. Ayic tzin te ac'an pensar, schab'axq'ue in c'ool.

4 Mamin, maj in a cha vayb'atoc. Man̈xo animaoc vaj svab'i, maxtzac yal-laj in loloni.

5 Tzin nacot juntzan̈ c'ual yed' juntzan̈ ab'il ec'nac d'a peca'.

6 Tzin nacot ticnaic atax yic tzin b'itan d'ac'valil. Tzin naub'tan̈ej, tzin c'anb'an d'ayin:

7 ¿Tocval ayn̈ejcot yoval sc'ol Dios Cajal d'ayon̈? ¿Tom man̈xo ol on̈ xajanej?

8 ¿Tom ix lajviel svach'c'olal? ¿Tom juneln̈ej ix lajvi b'aj yac'naccan sti'?

9 ¿Tom ix sat sc'ol Dios d'a svach'c'olal? ¿Yel am val te aycot yoval sc'ool, man̈xo am ol oc' sc'ol d'ayon̈?

10 Ay tas yelxo val ya svab' ticnaic, svalan d'a yol vico': A Dios Ec'to d'a yib'an̈ smasanil, mantzac colvajlaj d'ayon̈, icha ix aj scolvaj d'a yalan̈taxo, xin chi.

11 Ach in Diosal, a ticnaic ol in nacot juntzan̈ tas satub'tac a b'onac d'a peca'.

12 Ol in nacot masanil tas a b'onac.

13 Ach in Diosal, te vach'n̈ej masanil tastac tza b'o'o. Malaj junocxo dios nivan yelc'och icha ach tic ach co Diosal.

14 A ach tic, Dios ach, sb'oumal ach tastac satub'tac. Ix a ch'oxel a poder d'a masanil nación.

15 A yed' a poder a colnaccanel a chon̈ab', aton eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob yed' vin̈aj José.

16 Ach co Diosal, ayic ix ach yilan a' mar, ix xivq'ue a'. Ix ib'xiq'ue a' masanto d'a sjulal yich.

17 A asun ix yaq'uemta sn̈ab'il. Ix c'an̈ c'u d'a satchaan̈, tzijtum b'aj ix checlaj leb'lon d'a sat luum tic.

18 Ix ib'xi lum luum tic yuuj. Ix ab'chaj sc'an̈ c'u d'a scal chacxuxum ic'. A a leb'lon, ix yac' saquilq'uinal d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

19 A d'a yol a' mar ix a jac a b'e, tzijtum a a' b'aj ix ach c'axpaji, palta malaj mach ix ilan yechel oclem.

20 Ix ic' b'ey a chon̈ab' icha noc' calnel. Ix a yamc'ab'ej vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón yic scuchb'an a chon̈ab' eb' vin̈.

78

Ay scolval Dios d'a schon̈ab'

Sb'it jun tic vin̈aj Asaf yic tzon̈ sc'ayb'ej.

1 Ex vetchon̈ab', ab'ec in c'ayb'ub'al, aq'uecoch e chiquin d'a tas svala'.

2 Ol val juntzan̈ lolonel nivan yelc'och d'ayex. A juntzan̈ tas c'ub'eltac yajcan d'a peca', a ol vala', aton juntzan̈ manta b'aj tz'alchajeli.

3 Ol val juntzan̈ tas cab'nac, aton tas cojtac, a eb' co mam quicham alannac cab'i.

4 Yovalil ol cal d'a eb' cuninal. A juntzan̈ tas satub'tac sb'onac Jehová yed' spoder, ol cal d'a eb' toto ol aljoc.

5 A Dios ix b'oancan jun b'eyb'al d'ayon̈ a on̈ yin̈til on̈ vin̈aj Jacob tic. Ix yac'ancan jun c'ayb'ub'al d'ayon̈ israel on̈ tic. Yalannaccan d'a eb' co mam quicham to sc'ayb'ej yuninal eb', a on̈ ton tic. A on̈xo pax tic ol co c'ayb'ej eb' cuninal

6 yic vach' ay yab'ix eb' anima d'a b'aq'uin̈, eb' mantzac alji. Axo eb' chi' ol alan pax d'a eb' yuninal.

7 Yic vach' a Dios syac'och eb' yipoc sc'ool. Yic a tas sb'onac Dios max b'atcan satc'olal yuj eb'. Yic sc'anab'ajej pax schecnab'il Dios chi' eb'.

8 Yic vach' man̈ ol yutej sb'a eb' icha yutejnac sb'a eb' co mam quicham, man̈ schanacoc yab' sc'ayb'ub'al Dios eb', spitejnac sb'a eb'. Man̈ tec'anoc yutejnac spensar eb', man̈ sc'anab'ajejnacoc Dios eb'.

9 A eb' soldado yic Efraín, ay syamc'ab' eb' yic oval. Palta ayic ix och oval chi', ix b'at eb' elelal.

10 Malaj yelc'och strato Dios d'a eb'. Max yal-laj sc'ol eb' sc'anab'ajej sc'ayb'ub'al Dios chi'.

11 A tas ix sb'o Dios, aton juntzan̈ sat co c'ool quilani, ix b'atcan satc'olal yuj eb'.

12 A Dios ix b'oan tas satub'tac d'a yichan̈ eb' co mam quicham d'a Zoán d'a yol yic Egipto.

13 Ix spoj sb'a a' mar yuuj, ix schecanec' eb' d'a snan̈al a' chi'. Ix syamoch vaan jun a' mar chi', icha muro ix ajcan a' yuuj.

14 D'a c'ualil ix ic'ji b'ey eb' yuuj d'a yalan̈ jun asun. Axo d'ac'valil, ix ic'ji b'ey eb' yed' saquilq'uinal jun c'ac'.

15 Ix jat q'uen nivac q'ueen yuuj d'a taquin̈ luum, man̈ jantacoc a a' ix elta, ix yuc'an a' eb'.

16 A d'a yol q'uen nivan q'ueen ix elul a' nivac a' yuuj.

17 Vach'chom ix yil jun chi' eb', palta an̈eja' ix och smul eb' d'a Dios d'a tz'inan luum chi'. Ix chichon sc'ol eb' d'a Dios Ec'to d'a yib'an̈ smasanil.

18 Ix yac' proval Dios eb', ix sc'anan svael eb' icha val d'a sgana.

19 Ix yalan specal Dios eb' icha tic: ¿Maxto ol yal-laj yac'ji co vael yuj Dios d'a tz'inan luum tic?

20 Yel toni, ix jat q'uen nivac q'ueen yuuj. A d'a yol q'ueen ix elul a' nivac a', ix ch'ayxi lum luum yuj a', ¿ol am yal pax yac'an co vael ticnaic? ¿Ol am yal yac'an chib'ej d'ayon̈ a on̈ schon̈ab' on̈ tic? xchi eb'.

21 Ix cot yoval Jehová ayic ix yab'an jun slolonel eb' chi'. Icha val te' c'ac' ix aj scot yoval, ix ja copnaj d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob,

22 yujto maj yac'och sc'ool eb' d'ay. Maj yac'paxoch scolval Dios chi' eb' yipoc sc'ool.

23 Vach'chom icha chi' ix yutej sb'a eb', palta ix ac'chajemta asun yuj Dios, ix sjacan spuertail satchaan̈.

24 Ix emul maná d'a yib'an̈ eb' schon̈ab' icha sja yax n̈ab'. Satchaan̈il trigo ix sva eb'.

25 A svael eb' ángel ix sva eb'. Cham ix va eb' yuj Dios.

26 A ic' ix cot d'a stojolal b'aj sjavi c'u yed' d'a sur, ix cot xumumoc d'a satchaan̈, yuj spoder Dios ix javi.

27 A ic' chi' ix ic'ancot noc' chib'ej d'a yib'an̈ schon̈ab' Dios chi'. Man̈xo jantacoc noc' much ix emuli, icha lum pococ, ma icha yarenail sti' a' mar ix aj sjavi noc'.

28 A b'aj ayec' chon̈ab' chi', ata' ix ja b'ulan noc' yed' d'a spatic yichan̈ smantiado eb'.

29 Yuj spec'al eb', a Dios ix ac'an tas ix snib'ej eb' chi'. Ix yac' val sgana eb' schi'an noc'.

30 Palta ayic manto tzactzajlaj eb' schi'an noc', ayic aytooch noc' chib'ej chi' d'a yol sti' eb',

31 ix cot yoval sc'ol Dios d'a yib'an̈ eb'. Axo ix ac'an cham eb' vinac ay yip, aton eb' vinac ch'oc yel d'a scal eb' quetisraelal chi'.

32 Palta man̈oc yuj chi' ix sb'o sb'eyb'al eb'. An̈eja' yoch smul eb'. Maj yac'laj pensar eb' yuj tas satub'tac ix sc'ulej Dios chi', maj yac'ochlaj eb' d'a sc'ool.

33 Yuj chi' ix satjiel eb' yuj Dios chi' d'a scal nivac xivc'olal. Junn̈ej mutz'satil, ma icha quic'an quic', icha chi' ix aj satel eb'.

34 Ayic ix cham jayvan̈ eb' chi' yuj Dios, ix sna sb'a sc'ol juntzan̈xo eb', ix c'och eb' d'a yichan̈ Dios, ix lesalvi eb' d'ay d'a smasanil sc'ool.

35 Ichato chi' ix najicot Dios Ec'to d'a yib'an̈ Smasanil yuj eb', yujto a' stan̈van eb', a' scolan pax eb'.

36 An̈ej yed' sti' eb' stz'ac yal vach' lolonel d'a Dios chi'.

37 Malaj b'aj vach' ix yutej sb'a eb' d'ay. Maj sc'anab'ajej pax strato eb' yed'oc.

38 Palta ix te oc' sc'ol d'a eb', yuj chi' ix succhaj sat schucal eb' yuuj. Maj ac'joc cham eb'. Tzijtum el ix och vaan yoval, majxo yaq'uelc'ochlaj yoval chi' d'a eb'.

39 Ix snacoti to animan̈ej eb'. Lajan eb' icha ic' ton̈ej tz'ec'b'ati, maxtzac meltzajlaj.

40 Tzijtum el ix spitej sb'a eb' d'ay, ix yab' syail d'a tz'inan luum yuj eb'.

41 Palta an̈eja' yac'ji proval yuj eb'. Ix tzuntzajcot yoval sc'ol co Diosal Axon̈ejoch chi' yuj eb'.

42 Max snacotlaj jun c'ual eb' ayic ix coljiel eb' yuj spoder d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool.

43 Maj snapaxcot juntzan̈ milagro yilnac eb' d'a Zoán d'a yol yic Egipto.

44 Ix yac'och a nivac a' chic'al d'a Egipto, axo eb' aj Egipto chi', majxo yal-laj yuc'an a' eb'.

45 Ix yac'anpaxcot noc' us d'a scal eb' aj Egipto chi', icha val asun yec' noc', ix te ixtaj eb' yuj noc'. Ix yac'anpaxcot noc' tzijtumal pajtza' d'a scal eb', yic tz'ixtaxel schon̈ab' eb' yuj noc'.

46 Masanil sat tastac avab'il yuj eb' ix yac'och d'a yol sc'ab' noc' c'ulub'. Ix lajviel sat yavb'en eb' yuj noc'.

47 A q'uen sacb'at yed' q'uen cheev ix lajanel te' higo yed' te' uva avab'il yuj eb'.

48 Ix cham noc' svacax eb' yed' noc' scalnel eb' yuj q'uen sacb'at, yuj pax b'aj ix mac'vaj c'u.

49 Ix yac'cot yaelal Dios d'a yib'an̈ eb', yuj yoval sc'ol man̈xa yalb'anil. Man̈ jantacoc eb' ángel ix scheccoti yic tzul satjiel eb' aj Egipto chi'.

50 Juneln̈ej ix te cot yoval, majxo oc'laj jab'oc sc'ol d'a eb'. Ix ac'jib'at eb' d'a yol sc'ab' chamel yuuj.

51 Masanil eb' vinac b'ab'el tz'alji d'a snun d'a yol yic Egipto chi' ix smilchamoc. D'a junjun patil eb' aj Egipto chi', jun mach ix chami.

52 Ix ic'ji b'ey eb' co mam quicham chi' yuj Dios d'a tz'inan luum, icha yic'ji b'ey noc' calnel, icha chi' ix utaj eb'.

53 Vach' ix aj yic'ji b'ey eb' yuuj, yic vach' max xiv eb'. Axo eb' ayoch ajc'olal d'a eb', ix b'atcan eb' d'a yol a' mar.

54 Ix ic'jicot eb' yuj Dios d'a jun luum sic'b'ilel tic yuuj, d'a juntzan̈ vitz ix yic'canec' tic d'a scal oval.

55 Ix yic'anel juntzan̈ nación d'a yichan̈ eb'. Ix spojancanec' lum luum chi'. Macquiltac ix yutej d'a junjun yin̈tilal. Ix cajnaj eb' d'a schon̈ab' eb' ajc'ool chi'.

56 Palta axo eb' co mam chi', ix ac'ji proval Dios Ec'to d'a yib'an̈ smasanil yuj eb'. Ix tzuntzajcot yoval sc'ol yuj eb'. Maj sc'anab'ajej eb' tas ix yal Dios chi'.

57 Icha yutejnac sb'a eb' co mam quicham, icha chi' ix yutej sb'a eb' d'a yichan̈ Dios. Maj sc'anab'ajejlaj eb' d'ay. Ix el eb' d'a yol sb'e icha junoc jul-lab' coxo.

58 Ix stzuntzejcot yoval Dios chi' eb', yujto b'at lesalvoc eb' d'a jolomtac vitz, b'at yac'anem sb'a eb' d'a juntzan̈ yechel comon dios.

59 Ix cot yoval Dios chi' ayic ix yilan jun chi', ix paticajcanel eb' yuuj.

60 Ix yactancan scajnub' d'a Silo, aton jun spat yaj d'a co cal.

61 Ton̈ej ix yila' ix ic'jib'at scaxail strato yuj eb' ajc'ool, aton sch'oxnab'il stziquiquial yed' spoder.

62 Ix te cot val yoval Dios chi' d'a eb', yuj chi' ix actajcan eb' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ol chi' yic smiljicham eb'.

63 A eb' quelemtac, ix cham eb' d'a scal oval, ichato ix tz'ab'at eb'. Man̈xalaj b'it yic nupnajel ix och d'a eb' ix cob'estac.

64 A eb' vin̈ sacerdote, ix miljicham eb' vin̈ d'a q'uen espada. Maj oc'laj eb' ix yetb'eyum eb' vin̈ ix cham chi'.

65 Ix lajvi chi', ix q'ue jucnaj Dios Cajal, icha tz'aj yel svayan̈ anima, icha junoc soldado jelan d'a oval tz'el yav yuj an̈ an̈.

66 Ix ac'ji ganar eb' ajc'ool yuuj, ix b'at eb' elelal. Ix q'uixvicanel eb' d'a masanil tiempo.

67 Ayic ix sayanxi Dios b'ajtil ol ajxoc scajnub', ix spatiquejcanel smacb'en eb' yin̈tilal José. Man̈oclaj smacb'en eb' yin̈tilal Efraín ix siq'uelta.

68 Palta a d'a smacb'en eb' yin̈tilal Judá ix sic'jielta yuuj, aton tzalan Sion to xajan yuuj.

69 Ix sb'oq'ue scajnub' Dios yic scan d'a juneln̈ej icha satchaan̈. Ix yaq'uem yich yic ayn̈ejec' d'a masanil tiempo icha lum luum.

70 Ix sic'anel jun schecab', aton vin̈aj David, vin̈ tan̈vum calnel.

71 Ix ic'jiel vin̈ yuj Dios chi' d'a spatic noc' nun calnel ay yune', yic vach' a vin̈ stan̈van eb' israel yin̈tilal vin̈aj Jacob chi'. Ix ochcan schon̈ab' Dios chi' icha scalneloc vin̈.

72 Ix tan̈vaj schon̈ab' Dios yuj vin̈aj David chi'. D'a smasanil sc'ol vin̈ yed' sjelanil ix stan̈vej.

79

Cusc'olal yuj Jerusalén

Sb'it jun tic vin̈aj Asaf.

1 Ach co Diosal, ix och eb' ch'oc chon̈ab'il d'a lum a macb'en. Ix yixtanb'at a templo eb'. Ix smaq'uem lan̈naj Jerusalén eb'.

2 A eb' a checab' c'anab'ajum d'ayach, ix miljicham eb' yuj eb'. A noc' ostoc yed' noc' chium noc' ix chianb'at snivanil eb' a checab' chi'.

3 Icha a a' ix aj stob'can schiq'uil eb' a checab' chi' d'a masanil Jerusalén. Malaj mach ix mucan snivanil eb'.

4 Tzon̈ b'uchji yuj eb' anima cajan d'a co lac'anil. Tzeb'ajtac quilji d'a eb'.

5 Mamin Jehová, ¿jantacto val tiempo ol ac'cot oval d'ayon̈? ¿An̈ej ama yajcot a c'ac'alc'olal d'ayon̈ icha sq'ue n̈iln̈on yoc te' c'ac'?

6 Ac'cot yoval a c'ol d'a eb' ch'oc chon̈ab'il man̈ ach ojtannacoc, aton eb' max yaq'uem sb'a d'ayach.

7 Yujto a eb' ix on̈ satanel a on̈ yin̈tilal on̈ vin̈aj Jacob tic, ix yixtanb'at co chon̈ab' eb'.

8 Man̈ ac' co tupel smul eb' co mam quicham. Ac'cot a vach'c'olal d'a quib'an̈ d'a elan̈chamel, yujto man̈xo animaoc caj scab'i.

9 Ach Dios, co Columal ach. Ochan̈ qued'oc, colvajan̈ qued'oc. Sucsat co mul yic max b'uchji a b'i yuj eb' anima.

10 Tato maay, ol yal eb' ch'oc chon̈ab'il chi' icha tic: ¿Tocval ay yelc'och jun sDiosal eb' chi? xcham eb'. Ac' quil a pactzitan d'a eb' yuj eb' a checab' ix smilcham eb'. Yab'ocab' jun chi' eb' ch'oc chon̈ab'il.

11 A eb' ayoch preso, van yalan sb'a eb' d'ayach, cotan̈ q'uelan d'a eb'. A eb' yicxo chamel yaji, colel eb' yed' a poder.

12 Mamin Jehová, aq'uec' uqueloc a pac d'a juntzan̈ nación ay d'a co lac'anil, yujto b'uchumtac eb' d'ayach.

13 A on̈xo a chon̈ab' on̈ tic, icha a calnel caji. Ol cac'n̈ej yuj diosal d'ayach. Ol co b'itej vach' lolonel d'ayach d'a masanil tiempo.

80

Sc'anji scolval Dios

Sb'it jun tic vin̈aj Asaf. Sb'itej jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it yed' sjajil jun b'it scuchan An̈ Xumaac.

1 Maclej ab' ach quilumal a on̈ israel on̈ tic. Tan̈vej on̈ a on̈ yin̈tilal on̈ can vin̈aj José. Ach c'ojan ach em d'a scal eb' querubín,

2 ac' checlaj a tziquiquial d'ayon̈, a on̈ ton yin̈tilal on̈ can vin̈aj Efraín, vin̈aj Benjamín yed' vin̈aj Manasés. Ac'lab'ej a poder yic tzon̈ a colaneli.

3 Ach co Diosal, b'oxi caj icha d'a yalan̈taxo. Ac'cot a vach'c'olal d'ayon̈, tzon̈ a colancaneli.

4 Mamin Jehová, Yajal ach d'a Smasanil, ¿Tom an̈eja' man̈ ol ab' slesal eb' a chon̈ab' yuj yoval a c'ool?

5 A co cusc'olal ix ac' co vaeloc. A yal co sat ix ac' cuq'uemoc.

6 Ix on̈ ac'anoch sb'uchlab'ejoc eb' cajc'ool ay d'a co lac'anil. Ste q'uechaan̈ eb' on̈ stzetzani.

7 Ach Dios Yajal d'a Smasanil, b'oxi caj icha d'a yalan̈taxo. Ac'cot a vach'c'olal d'ayon̈, tzon̈ a colancaneli.

8 A d'a Egipto ic'naquelta jun sc'ab' te' uva, ic'annaquel juntzan̈ ch'oc nacional d'a sat lum tic, axo te' uva chi' avejnaccanem d'a sat lum tic.

9 Ix aq'uenan te'. Ix b'at sch'an̈al yib' te'. Ix q'uib' te'. Ix majel sat luum tic yuj te'.

10 Ix q'uec'och yen̈ul te' d'a jolomtac vitz. Ix muschajpax te' nivac c'ute' chaan̈ steel yuj te'.

11 Ix c'och te' sn̈i' d'a stitac a' mar, ix c'ochpax te' svol d'a a' nivan Éufrates.

12 ¿Tas yuj ix eccan lan̈chaj q'uen smacte'al te' latz'b'ilq'uei, yuj chi' tz'ic'jiel sat te' yuj eb' tz'ec' ta'?

13 Van slajviel te' yuj noc' c'ultaquil chitam. Van sc'uxanb'at te' noc' c'ultaquil noc'.

14 Ach co Diosal, Yajal ach d'a Smasanil, meltzajan̈xicot q'uelan d'ayon̈ co c'ana'. Ilcot masanto d'a satchaan̈ chi', tza naan cot te' uva tic,

15 aton te' a ach val lac'an avejnac, a te' svol a ach val ix ac' yaxb'oc, a on̈ ton a chon̈ab' on̈ tic.

16 A yed' yoval a c'ool, ac'cham eb' ix on̈ ixtani, eb' ix n̈usantz'a co chon̈ab'.

17 Palta ochan̈ qued'oc a on̈ sic'b'il on̈ el tic uuj, a on̈ ton a chon̈ab' on̈ ix ac' co tec'anil yic tzon̈ och icoc.

18 Malaj b'aq'uin̈ ol quic'canel co b'a d'ayach. Ac' co q'uinal, an̈ej d'ayach ol cal co b'a.

19 Ach Jehová Dios, Yajal ach d'a Smasanil, b'oxi caj junelxo icha d'a yalan̈taxo. Ac'cot a vach'c'olal d'ayon̈, tzon̈ a colancaneli.

81

A svach'c'olal Dios yed' spital eb' israel

Sb'it jun tic vin̈aj Asaf. Sb'itej jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it yed' sjajil jun b'it sb'itaji ayic stec'jiel yal sat te' uva.

1 Con̈ b'itanec d'a tzalajc'olal d'a Dios tz'ac'an quip. Con̈ avajec d'a tzalajc'olal sco b'itan co Diosal a on̈ yin̈tilal on̈ vin̈aj Jacob tic.

2 Con̈ b'itanec yed' pandereta yed' te' arpa vach' sc'an̈i yed' pax salterio.

3 Co puec q'uen trompeta ayic tz'alji q'uen uj. Co puec pax q'ueen ayic sc'ojnaj q'uen uj chi', yujto nivan q'uin̈ jun chi' d'ayon̈.

4 Aton jun checnab'il ix yac' Dios d'ayon̈ a on̈ israel on̈ tic, a on̈ yin̈tilal on̈ vin̈aj Jacob.

5 Ix alchaj d'ayon̈ yin̈tilal on̈ vin̈aj José tic, ayic ix b'at Dios oval d'a Egipto.

Ata' ix cab' jun lolonel, palta man̈ cojtacoc mach ix lolon chi'.

6 Ix yalan d'ayon̈: Toxo ix vic'canel eyicatz d'a yich e patic. Toxo ix vic'canel jun munlajel te ya d'a eyib'an̈.

7 Ix in eyavtejcoti ayic ayex och d'a syaelal, a inxo ix ex in colo'. Ix ex in tac'vej d'a scal asun ayic sc'an̈ c'u. Ix ex vac' proval d'a a' yic Meriba.

8 Ex in chon̈ab', ab'ec tas svala', a in van in lolon d'ayex. Ex israel, octom tzin e c'anab'ajej.

9 Malajocab' sdiosal eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'ayex. Man̈ eyaq'uem e b'a d'a juntzan̈ comon dios chi'.

10 A in Jehová e Diosal in, a in ix ex viq'uelta d'a yol yic Egipto. Jaquec e ti', ol ex in vatzitej.

11 Palta maj yal e c'ol ix in e c'anab'ajej a ex in chon̈ab' Israel ex tic.

12 Yuj chi' ix ex vactejcan yuj e pital, ix eyac'an e gana icha snib'ej e c'ool.

13 Ex in chon̈ab' Israel, octom ix eyab' tas ix vala'. Octom ix e b'eyb'alej in checnab'il.

14 Ix am vac'och yaelal d'a yib'an̈ eb' ayoch ajc'olal d'ayex. Junn̈ej am mutz'satil ix aj in satanel eb'.

15 A eb' tzin yajaneli, toxon̈ej am n̈ojoji yec' eb' yuj xivelal d'ayin. Axo syaelal eb', scan d'a yib'an̈ eb' d'a juneln̈ej.

16 Palta a exxo tic, ix am ex in vatzitej. A am val ixim trigo te vach' ix vac' d'ayex. Ix am vac' noc' yalchab' tz'elta d'a sattac q'uen q'ueen eyuq'uej yic tzex tzalaji, xchi Jehová.

82

A Dios Sat yaj d'a eb' Juez

Sb'it jun tic vin̈aj Asaf.

1 C'ojanec' Dios b'aj molanec' eb' dios.82.1 Van sch'olb'itaj eb' dios chi' yuuj.

2 Syalan icha tic d'a eb': ¿B'aq'uin̈ ol eyactejcan e ch'olb'itan d'a esal, yed' eyac'anoch e b'a yed' eb' sc'ulan chucal?

3 Colvajan̈ec d'a eb' mantalaj yip yed' d'a eb' man̈xalaj smam. Tojol tzeyutej e b'oan yaj yoval eb' ilc'olal yaji yed' eb' ayoch d'a stzapan majanil.

4 Colequel eb' mantalaj yip yed' eb' meb'a' d'a yol sc'ab' eb' sc'ulan chucal.

5 Palta a ex tic, man̈ eyojtacoc. Max nachajel-laj eyuuj. Ichato d'a scal q'uic'alq'uinal tzex b'eyi. Yuj e chucal chi', van yixtaxel anima d'a sat luum tic.

6 Ix vala' to dios ex a ex tic. E masanil vuninal ex, a in eq'uinto d'a yib'an̈ smasanil.

7 Palta a ex tic ol ex chamoc, icha tz'aj scham masanil eb' anima. Ol ex satel icha juntzan̈xo eb' yajal, xchi Dios.

8 Ach co Diosal, cotan̈, yamoch a ch'olb'itan yaj eb' cajanec' d'a sat luum tic. A ach ay ic masanil nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

83

Lesal yic sc'anchaj syaelal eb' ajc'ool

Sb'it jun tic vin̈aj Asaf.

1 Ach in Diosal, mocab' ton̈ejoc tzach matz'ani. Colvajan̈ d'ayon̈.

2 Ilcot eb' ayoch ajc'olal d'ayach, sq'ue val somnaj eb' ach spaticaneli, schichon sc'ol eb' d'ayach.

3 C'ub'eltac sna eb' to ol sc'ulej chucal eb' d'a co patic, a on̈ a chon̈ab' on̈ tan̈vab'il on̈ tic uuj.

4 Sna eb' to ol ja eb' on̈ sateli yic vach' man̈xo nacionoc ol on̈ ajcanoc. Sgana eb' to maxtzac on̈ nachajcot a on̈ israel on̈ tic.

5 Ix smol naan eb' yac'an chucal d'ayach, junxon̈ej ix aj spensar eb'.

6 Ix smolb'ej sb'a eb' aj Edom, eb' yin̈tilal Ismael, eb' aj Agar, eb' aj Moab,

7 eb' aj Gebal, eb' aj Amón, eb' aj Amalec, eb' filisteo yed' eb' cajan d'a Tiro.

8 Yamanpax ix aj eb' aj Asiria yed' eb' yic scolvaj eb' d'a eb' yin̈tilalcan vin̈aj Lot chi'.

9 Icha utejnac eb' aj Madián, icha chi' tzutej eb'. Icha utejnac vin̈aj Sísara yed' vin̈aj Jabín d'a sti' a' Cisón, aton

10 eb' chamnac d'a Endor, icha chi' tzutej eb'. A eb' chi' ochnaccan snivanil eb' yabonoaloc an̈ an̈c'ultac.

11 Icha utejnac vin̈aj Oreb yed' vin̈aj Zeeb, icha chi' tzutej masanil eb' nivac vinac d'a scal eb'. Icha utejnac vin̈aj Zeba yed' vin̈aj Zalmuna, icha chi' tzutej eb' yajalil eb',

12 yujto sgana eb' syiquejcan lum a macb'en.

13 Ach in Diosal, icha c'alem tz'ic'jib'at yuj chacxuxum ic', ma icha te' taquin̈ xil te' scuchjib'at yuj ic', icha chi' tzutejcan eb'.

14 Icha tz'aj sb'at c'ac' d'a caltac vayumtac, masanil yaxluum stz'ab'at yuuj,

15 ichocab'ta' tzutej a satanel eb' yed' yoval a c'ool. Xib'tejcanb'at eb', pech b'eyec' eb' icha yic'jib'at tastac yuj oval ic'.

16 Mamin Jehová, ac' q'uixvelal eb' yic vach' syojtaquejel eb' to a achn̈ej Dios ach.

17 Q'uixvocab'canq'ue sc'ool eb' d'a masanil tiempo. Chamocab' eb' yuj q'uixvelal,

18 yic vach' masanil eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic tz'ojtacaneli to a ach Jehová ach, a achn̈ej ec'achto d'a yib'an̈ smasanil.

84

A scajnub' Dios snib'ej in c'ool

Sb'it jun tic eb' yin̈tilal vin̈aj Coré. Sb'itej jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it yed' sjajil jun b'it sb'itaji ayic stec'jiel yal sat te' uva.

1 Mamin Jehová Yajal d'a Smasanil, yelxo val te nib'ab'il a cajnub'.

2 Man̈ jantacoc snib'ej in c'ol tzin aj d'a yamaq'uil a cajnub' chi'. Ach Dios pitzan, tzin b'itan d'ayach d'a tzalajc'olal d'a smasanil in c'ool.

3 A noc' tz'unun yed' noc' san̈capech, tz'ilchaj b'aj tz'aj noc', sb'oan so' noc' b'aj tz'aj yune' d'a slac'anil altar, ach Jehová Yajal d'a Smasanil, in Reyal ach, in Diosal ach.

4 Vach' yic eb' cajanec' d'a a cajnub'. Max yactejlaj eb' sb'itan d'ayach.

5 Te vach' yic eb' tzach ac'anoch yipoc sc'ool, aton eb' snib'ej spet javi sc'ual q'uin̈, yic sb'at eb' d'a a cajnub' d'a tzalan Sion.

6 Ayic tz'ec' eb' d'a lum ch'olan b'aj sq'uib' te' bálsamo, icha sjaj a' cotac melem tz'ajcan jun ch'olan chi'. Axo b'ab'el n̈ab' tz'ac'an yaxb'oc lum ch'olan chi'.84.6

7 Tz'ochn̈ej stec'anil eb' sic'lab'il, axo d'a Sion tzach yil eb' ach in Diosal Axon̈ej Ochi.

8 Mamin Jehová Yajal d'a Smasanil, ach sDiosal vin̈aj Jacob, ab' co lesal tic.

9 Ach Dios, ilcot vin̈ co reyal tzon̈ tan̈vani, aton vin̈ a sic'naquelta. Ac' a vach'c'olal d'a yib'an̈ vin̈.

10 Yelxo val te vach' tzin aj junoc c'ual d'a slac'anil a cajnub', d'a yichan̈ pax mil c'ual najat ay in eli. In gana to tzin aj in tan̈vej spuertail a cajnub' chi' d'a yichan̈ to tzin aj d'a spat eb' sc'ulan chucal.

11 Ach Jehová co Diosal, a ach tzac' saquilq'uinal d'ayon̈, tzon̈ a tan̈vani. Tzac' a vach'c'olal d'a yib'an̈ eb' sb'eyb'alan tojolal, tzic'anchaan̈ eb'. Tzac'n̈ej masanil tastac vach' d'a eb' yujto ay elc'och d'a sat eb'.

12 Mamin Jehová, Yajal ach d'a Smasanil, te vach' yic eb' tzach ac'anoch yipoc sc'ool.

85

Colon̈el junelxo

Sb'it jun tic eb' yin̈tilal vin̈aj Coré. Sc'an jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it.

1 Mamin Jehová, yelxo val te vach' ach d'ayon̈ a on̈ a chon̈ab' on̈ tic. Ix on̈ ic'xi meltzaj b'aj sacleminac cajcanb'at a on̈ yin̈til on̈ vin̈aj Jacob tic.

2 Ix a sucsat co chucal a on̈ a chon̈ab' on̈ tic. Ix ac' lajvoc masanil co mul.

3 Ix a yamoch vaan yoval a c'ool yed' a c'ac'alc'olal.

4 Ach co Diosal, co Columal, ochan̈ qued'oc junelxo, yechelocxob' ste cot yoval a c'ol d'ayon̈.

5 ¿Tom an̈eja' ol cotn̈ej oval d'ayon̈ d'a masanil tiempo?

6 ¿Tom man̈xo ol ac'xi co tec'anil yic vach' tzon̈ tzalaj ed'oc a on̈ a chon̈ab' on̈ tic?

7 Ach Jehová, ch'oxcan a vach'c'olal d'ayon̈, tzon̈ a colanpaxeli.

8 Ol vab' tas ol yal Jehová Dios d'ayon̈. Ol yac' junc'olal d'ayon̈ schon̈ab' on̈ tic, tato mantzac co c'ulej man̈ pensaril.

9 Yeltoni, b'ecan sc'ol Dios scolvaj d'a eb' ay tz'och emnaquil d'ay, yic vach' scheclaj stziquiquial d'a co cal.

10 Ol yac' svach'c'olal Dios d'a eb' schon̈ab', axo eb' ol c'anab'ajan d'ay. A eb' anima tojol sb'eyb'al, ol ac'joc sjunc'olal eb' yuj Dios.

11 C'anab'ajum ol aj eb' anima d'a sat lum tic. Axo Dios, ato d'a satchaan̈ ol yac'cot scolval.

12 Ol yac'cot svach'c'olal Jehová, ol yac'an sat jantac tas scavej d'a sat co lum tic.

13 A tojolal ol b'ab'laj cot yuj Jehová, a' ol tojolb'itan b'e b'aj ol javoc.

86

Sc'anchaj scolval Dios

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, schaocab' a c'ol ab'an tas svala', yujto ilb'aj in c'ool, te malaj pax vip svab'i.

2 Colineli, yujto c'anab'ajum in d'ayach. Mamin, colin a in a checab' in tic, yujto a ach tzach vac'och yipoc in c'ool.

3 Mamin Jehová, oc'ocab' a c'ool d'ayin. Masanil c'u sval in b'a d'ayach.

4 Mamin, ac' tzalajb'oc in c'ol a in a checab' in tic, yujto a d'ayach tzin lesalvi.

5 Mamin, te vach' ach, ac'um ach lajvoc chucal. Te nivan a vach'c'olal aycot d'a yib'an̈ eb' syal sb'a d'ayach.

6 Mamin Jehová, ab' in lesal, maclej ab' tas tzin c'an d'ayach.

7 Ayic ayin och d'a syaelal sval in b'a d'ayach, yujto tzach tac'vitaxon d'a in lesal.

8 Mamin Cajalil, malaj junocxo Dios icha val ach tic. Mamin, malaj junoc mach syal sb'oan icha tas tza b'o tic.

9 Mamin, a ach ix a b'o masanil nivac chon̈ab'. Ol ja eb' yaq'uem sb'a d'ayach, ol yalan vach' lolonel eb' d'ayach,

10 yujto a achn̈ej val Dios ach. Nivan elc'ochi, satub'tac tas tza c'ulej.

11 Mamin Jehová, ch'ox a b'e d'ayin yic vach' tzin b'eyb'alej tas tza nib'ej d'a smasanil in c'ool. Ac' stec'anil in pensar tic yic vach' naanachn̈ej vuuj.

12 Ach Vajalil, ach in Diosal, ol valn̈ej vach' lolonel d'ayach d'a smasanil in c'ool. Ol ach vic'n̈ejchaan̈ d'a masanil tiempo.

13 Yelxo val te nivan a vach'c'olal d'ayin. Maj in a chab'atlaj d'a yed'tal eb' chamnac.

14 Ach in Diosal, jun val b'ulan̈ eb' ac'umtac scot d'ayin. Malaj jab'oc yoq'uelc'olal eb', sgana eb' in smilanchamoc. Malaj elc'och d'a sat eb'.

15 A ach xo tic ach Dios Vajalil, te ay a vach'c'olal, te ay oq'uelc'olal. Man̈ c'unoc scot yoval a c'ool, tzaq'uelc'och tas tzala'.

16 Oc'oc val a c'ol d'ayin, ilincoti. Ac' val vip, tzin a colanel a in a checab' in tic.

17 Ac' a vach'c'olal d'ayin d'a sjichanil, yic a ol yilan eb' ayoch ajc'olal d'ayin, ol q'uixvoc eb', yujto a ach Jehová ach tzach colvaj ved'oc, tzac'an snivanil in c'ool.

87

Aloj vach' lolonel d'a Jerusalén

Sb'it jun tic eb' yin̈tilal vin̈aj Coré.

1 A Jehová ix sb'o schon̈ab' d'a jun tzalan yicn̈ej yaji.

2 Yelxo val te xajan chon̈ab' Sion yuj Jehová d'a yichan̈ juntzan̈xo co chon̈ab' a on̈ yin̈tilal on̈ vin̈aj Jacob.

3 Man̈ jantacoc lolonel vach' tz'alji d'a schon̈ab' Dios.

4 Syal Jehová icha tic: Ajun eb' aj Egipto yed' eb' aj Babilonia ayoch d'a scal eb' chon̈ab' syaq'uem sb'a d'ayin. Icha eb' aljinac d'a Sion, icha chi' ol aj eb' filisteo, eb' aj Tiro yed' eb' aj Etiopía d'a vichan̈, xchi.

5 Ol alchaj d'a chon̈ab' Sion icha tic: A jun anima tic yed' junxo chi', a d'a Sion ix alji eb', xchama. A Dios Ec'to d'a yib'an̈ smasanil ol ac'an stec'anil jun chon̈ab' tic.

6 Ayic ol tz'ib'aj sb'i eb' anima ay d'a junjun chon̈ab' d'a ch'an̈ uum yuj Jehová, ol stz'ib'ejem icha tic: D'a Sion ix alji jun tic.

7 A eb' cajan d'a Sion ol b'itan eb', ol q'ue chennaj eb' yuj tzalajc'olal, ol yalan eb': A d'a Sion tic scot masanil svach'c'olal Dios d'ayon̈, xcham eb'.

88

Mamin, ac'cot a chiquin d'a tas tzin c'an tic

Sb'it jun tic eb' yin̈tilal vin̈aj Coré, tz'ib'ab'il yuj vin̈aj Hemán Ezrahita yic tzon̈ sc'ayb'ej. Sb'itej jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it ayic ay cusc'olal.

1 Ach Jehová, in Diosal ach, in Columal aji. C'ual d'ac'val in c'anan a colval d'a vib'an̈.

2 Cha in lesal, ac'cot a chiquin d'a tas tzin c'an tic.

3 Man̈xo jantacoc tas sja d'a vib'an̈, ichato ayinxo och d'a yol sc'ab' chamel, svab'i.

4 Ichato ayinxo och sb'isuloc eb' chamnac, man̈xalaj vip svab'i.

5 Ichato ix in actajcanb'at d'a scal eb' chamnac svab'i. Icha eb' chamnac d'a oval, to mucb'ilxo eb' ticnaic, icha val chi' vaj svab'i. Icha eb' ix b'atcan satc'olal uuj, man̈xalaj a colval d'a eb', icha chi' vaj svab'i.

6 Ichato d'a yich jun olan b'aj smucchaj eb' chamnac, b'aj te q'uic'q'uinal ix in ac'canem svab'i.

7 Ix smol sb'a yoval a c'ol d'a vib'an̈. B'elb'on sjavi juntzan̈ yaelal d'a vib'an̈ uuj.

8 Ix ic'canel eb' vamigo d'ayin, yajb'entac ix in utejcan d'a eb'. Lajan in icha junoc presovum max yal-laj yeli.

9 Maxtzac yal-laj vilan yuj b'aj tzin te oq'ui. Mamin Jehová, junjun c'u sval in b'a d'ayach, tzin mojb'an in c'ab' d'ayach.

10 ¿Tocval tzato a ch'ox a poder d'a scal eb' chamnac? ¿Tocval syal vach' lolonel eb' chamnac chi' d'ayach?

11 A b'aj mucan eb' chamnac chi', maxtzac b'inajlaj a vach'c'olal. Maxtzac alji paxi to a ach tic tzaq'uelc'och tas tzala'.

12 ¿Tocval ay mach d'a scal b'aj ay sq'uic'alq'uinalil chamel ol ilancot a tojolal yed' tas satub'tac tza c'ulej? A d'a scal eb' chamnac chi' sb'atcan satc'olal smasanil.

13 A inxo pax Mamin Jehová, a d'ayach sval in b'a. A d'a q'uin̈ib'alil tzin lesalvi d'ayach.

14 Mamin Jehová, ¿tas val yuj tzin a patiquejeli? ¿Tas val yuj tza c'ub'ejel a b'a d'ayin?

15 Yictax in quelemal masanto ticnaic, yicxo max in chami, yujto ayn̈ejoch in yaelal uuj, yuj chi' maxtzac techajlaj vuuj.

16 A yoval a c'ol tz'ec' d'a vib'an̈, vanxo vac'ji ganar yuuj.

17 Icha val yoval a' eluma' yajoch oyan yoval a c'ol d'ayin d'a juneln̈ej.

18 Ix ic'canel eb' vamigo yed' eb' vetanimail d'a in tz'ey. A ticnaic an̈ej q'uic'alq'uinal oyanoch d'a in patic.

89

A strato Dios yed' vin̈aj David

Sb'it jun tic vin̈aj Etam Ezrahita yic tzon̈ sc'ayb'ej.

1 Mamin Jehová, ol valn̈ej d'a in b'it to toxonton ay a vach'c'olal. D'a masanil tiempo ol valeli to yel tzaq'uelc'och tas tzala'.

2 A yab'ixal a vach'c'olal ay d'a masanil tiempo ol valeli. Ol valanpaxeli to max q'uexmaj tas tzala', icha yaj juntzan̈ tas ay d'a satchaan̈.

3 Alnac: Ay jun in trato yed' vin̈aj David in checab' ix in siq'ueli, ix vac'can in ti' d'a vin̈, ix valan d'a vin̈ icha tic:

4 A eb' in̈tilal, ol vac'n̈ejcanoch eb' reyal a q'uexuloc d'a masanil tiempo, xin chi.

5 Mamin Jehová, masanil eb' molanec' d'a satchaan̈, ol sb'itej eb' tas satub'tac tza c'ulej. Ol yalpaxel eb' to tzaq'uelc'och tas tzala'.

6 Mamin Jehová, malaj junocxo mach d'a satchaan̈ syal slajb'an sb'a ed'oc. Malaj junoc eb' lajan ed'oc.

7 Te nivan elc'och d'a scal eb' ángel. Te ay a poder d'a yichan̈ eb' oyanoch d'a a patic ichan̈.

8 Mamin Jehová Yajal d'a Smasanil, ¿mach val junocxo lajan ed'oc? Masanil tas syaln̈ej uuj. Tzaq'uelc'och masanil tas tzala'.

9 Yol a c'ab' ayec' a' mar ayic ste ovaj a'. A achxo tzac'och vaan a' ayic ste c'an̈ a'.

10 A noc' noc' ay smay d'a yol a' mar, ix ach q'ue tec'tec' d'a yib'an̈ noc', ix a tec'ancham noc'. Ix a saclemej eb' ayoch ajc'olal d'ayach yuj a poder.

11 A satchaan̈ yed' sat lum tic, ic toni. A ach a b'onac yolyib'an̈q'uinal tic yed' masanil tastac ay d'ay.

12 A norte masanto sc'och d'a sur, a ach ix a b'o'o. A lum vitzal Tabor yed' lum vitzal Hermón, sb'itan lum d'ayach.

13 A a c'ab' te ay yip. A a vach' c'ab', masanil syal yuuj.

14 A a despacho te tec'an yaj yuj a vach'il yed' a tojolal. A d'a masanil scheclajel a vach'c'olal, tzac'an elc'och tas tzala'.

15 Mamin Jehová, te vach' yic eb' anima tzach b'itani. Tzalajc'olaln̈ej yic eb' yuj a vach'c'olal.

16 A val d'ayach syac' tzalajb'oc sc'ol eb'. Yuj a tojolal tz'ic'jichaan̈ eb'.

17 D'a val yel, te nivan ipalil tzac' d'ayon̈. Yuj a vach'c'olal syaln̈ej cuuj.

18 Mamin Jehová, co Columal aji. Ach co Diosal a on̈ israel on̈ tic, co Reyal ach.

19 A d'a peca', ix ach lolon d'a vayichal, ix alan d'a eb' a checab' tzach c'anab'ajan icha tic: Ix in och yed' jun soldado te tec'an, aton jun mach sic'b'ilel vuj d'a scal in chon̈ab', ix vac'an yopisio.

20 Ix ilchaj vin̈aj David in checab' vuuj, a yed' vaceite yic sic'val ix in ch'oxo' to reyxo yaj vin̈.

21 Man̈ ol in och vaan in colvaj d'a vin̈, yujto a in poder ol ac'an yip vin̈.

22 A eb' ayoch ajc'olal d'a vin̈, man̈ ol yal-laj yoch sc'ab' eb' d'a vin̈. A eb' sc'ulan chucal, man̈ ol tzac'vanlaj eb' d'a vin̈.

23 Ol in tec'canem eb' ayoch ajc'olal d'a vin̈. Ol in milancham eb' schichonoch sc'ol d'a vin̈.

24 Ayinn̈ej ec' yed' vin̈ yujto xajan vin̈ vuuj. Ol vac' elc'och tas svala'. Vuujn̈ej ol yaln̈ej yuj vin̈.

25 Ol vac' nivanb'oc smacb'en vin̈. Ol schael yich d'a a' mar Mediterráneo masanto sc'och d'a a' nivan Éufrates.

26 Ol yalan vin̈ d'ayin: In Mam ach, in Diosal ach, a d'ayach tzin col in b'a, xcham vin̈.

27 A inxo ol vac' snivanil yelc'och vin̈, icha junoc b'ab'el unin. Yelxo val ec'alto snivanil ol aj yelc'och vin̈ d'a yichan̈ masanil eb' rey.

28 Ol in xajanej vin̈ d'a juneln̈ej. A in trato yed' vin̈, man̈ ol q'uexmajlaj.

29 A eb' yin̈tilal vin̈ ol ac'an reyal sq'uexuloc, ol b'eyn̈ejb'atoc yacb'an ayto ec' satchaan̈ tic.

30 Palta tato ol yactejcan in c'ayb'ub'al eb' yin̈tilal vin̈ chi', tato man̈ ol sc'anab'ajej eb' tas svala',

31 tato man̈ ol sb'eyb'alej in b'eyb'al eb', tato man̈ ol sc'anab'ajej in lolonel eb' svac' sc'ulej,

32 ol vac'och syaelal eb' yed' te' jixc'ab'te' yuj spital. Ol in mac' eb' yed' noc' tz'um yuj schucal.

33 Axo pax vin̈aj David jun, man̈ ol vactejcan in xajanan vin̈, ol vac'n̈ejelc'och in ti' ix vac' d'a vin̈.

34 Man̈ ol ec'b'atlaj in trato yed' vin̈. Ol vac'n̈ejelc'och tas ix valcan d'a vin̈.

35 D'a juneln̈ej ix vac'can in ti' d'a vin̈aj David chi', a in ix vac' testigoal in b'a to man̈ ol in q'uexa'.

36 A eb' yin̈tilal vin̈ ol ac'an reyal sq'uexuloc d'a vichan̈ d'a masanil tiempo icha yaj yoc c'u tic.

37 Tec'ann̈ej ol ajec' eb' yac'an yajalil, icha yaj q'uen uj d'a satchaan̈, xa chi.

38 Axo ticnaic Mamin, ix a chaccanel vin̈ rey a sic'naccanelta, ix a patiquejcanel vin̈. Ix cot oval d'a vin̈.

39 Maj aq'uelc'och a trato d'a vin̈ a checab' chi'. Ix a yumcanel scorona vin̈ d'a sat luum.

40 Man jantacoc ix aj yolanil masanil smuroal schon̈ab' vin̈. Ix ac' juvoquem schon̈ab' vin̈.

41 A eb' anima tz'ec' ta', masanil tas ay d'a chon̈ab' chi', syelq'uejb'at eb'. A eb' ay d'a slac'anil vin̈, sb'uchvaj eb' d'a vin̈.

42 A ach ix ac' sc'ulej eb' ayoch ajc'olal d'a vin̈, syic'anchaan̈ sc'ab' eb' yuj tzalajc'olal.

43 Ix iq'uel ye q'uen yespada vin̈. Maj ach ochlaj yed' vin̈ ayic ix och oval.

44 Ix ac' lajvoc sb'inajnaquil vin̈. Ix a yumancanem sdespacho vin̈ d'a sat luum.

45 Ix pet ichamax vin̈ uuj, nivan ix aj ac'an q'uixvelal vin̈.

46 Mamin Jehová, ¿b'aq'uin̈ ol actej a c'ub'anel a b'a? ¿Ichan̈ej am tic ol ajcot yoval a c'ol icha junoc oval c'ac'?

47 Mamin, nacoti to a co q'uinal tzapan toni. A on̈ anima on̈ tic, tzapan ix utejcan co q'uinal.

48 Malaj junoc anima to malaj b'aq'uin̈ ol chamoc. Malaj mach syal scolan sb'a d'a yol sc'ab' chamel.

49 Mamin, ¿b'ajtil ay a vach'c'olal a ch'oxnac d'a peca', aton ac'annac a ti' d'a vin̈aj David, to ol ac' elc'och tas ix ala'?

50 Mamin, nacoti to man̈ jantacoc on̈ stzuntzan eb' anima a on̈ a checab' on̈ tic. Pitz'anoch tas tzon̈ yutej eb' chi' d'a in pixan.

51 Mamin Jehová, a eb' ayoch ajc'olal d'ayach tic, d'a junjun rato sb'uchvaj eb' d'a vin̈ a checab' sic'b'ilel uuj.

52 Alchajocab' vach' lolonel d'a Jehová d'a masanil tiempo. Ujocab'i.

LIBRO 4

90

(SALMOS 90—106)

A Dios ayec' d'a juneln̈ej

Aton tic slesal vin̈aj Moisés schecab' Dios.

1 Mamin, yictax yichb'anil, a ach tzon̈ a coltaxoni.

2 Yictax manto a b'olaj juntzan̈ vitz yed' yolyib'an̈q'uinal tic, masanto d'a slajvub', Dios ach taxoni.

3 A ach tzon̈ ac' meltzajxioch pococal, ayic tzalani: Ex anima, meltzajan̈ecxioch pococal, xa chi.

4 A jun mil ab'il, icha yaj junoc c'ual yaj d'a yol a sat. Icha yaj jayeoc hora d'ac'valil icha chi' yaj d'ayach.

5 Elan̈chamel tzic' b'ey co q'uinal. Icha val yec'b'at junoc vayich, icha val chi' caj a on̈ tic.

6 Lajan on̈ icha an̈ an̈c'ultac sq'ueuli. Scot xumaquil an̈ d'a q'uin̈ib'alil, axo yic tz'emcan c'u, stacjieli, schamxicanem an̈.

7 Yel toni, a yoval a c'ool tzon̈ ac'an lajvoqueli. Man̈xo animaoc tzon̈ ajcan yuuj.

8 A co mul yed' co chucal, vach'chom te c'ub'eltac yaji, palta chequel yaj d'a ichan̈.

9 Yel ton val, a yuj yoval a c'ol satel co q'uinal. Elan̈chamel tz'ec'b'at co q'uinal chi', ichan̈ej sja sic'son co c'ool.

10 An̈ej 70 ab'il co q'uinal. Axo eb' tec'an jun, sc'och eb' d'a 80 ab'il. Palta te yaxo yec' c'u ac'val yuj eb'. Elan̈chamel tz'ec'b'at co q'uinal, tzon̈ sateli.

11 ¿Mach val ojtannac spoder yoval a c'ool? ¿Mach ay xivc'olal d'ayach icha smojal yoval a c'ool chi'?

12 Ac' cojtaquejeli to tzapan co q'uinal, yic vach' snachajel cuuj, yic tzon̈ b'ey d'a jelanil.

13 Mamin Jehová, ochan̈n̈ej qued'oc. ¿Jantacto val tiempo ol co tan̈vej yic tzon̈ a colani? Oc'oc val a c'ol d'ayon̈ a on̈ a checab' on̈ tic.

14 Ac' tzalajb'oc co c'ool d'a junjun q'uin̈ib'alil yuj a vach'c'olal, yic tzon̈ b'itan d'a tzalajc'olal yacb'an pitzan on̈to.

15 Sco nib'ej tzijtum ab'ilal co tzalajc'olal tzac'a', icha val sb'isul yab'ilal co yaelal.

16 Elocab' d'a a c'ool to a on̈ a checab' on̈ tic yed' eb' quin̈tilal, to squil tas satub'tac tza c'ulej yed' a poder.

17 Mamin ach co Diosal, ayocab' a vach'c'olal d'a quib'an̈. Ac' najtilb'oc co munlajel, checlajocab' d'a juneln̈ej. Yel ton Mamin, checlajocab' co munlajel chi' d'a juneln̈ej.

91

A Vin̈ Yajal b'aj sco col co b'a

1 A ex mach ex tzeyac'och Dios Ec'to d'a Yib'an̈ Smasanil yipoc e c'ool, tan̈vab'il ex yuuj, aton Dios Masanil syal yuuj.

2 Ol eyal icha tic: Ach Jehová, a d'ayach vach' co colan co b'a, a ach tzach och quen̈uloc, co Diosal ach, yip co c'ol aji, xe chama.

3 An̈ejton Dios chi' ol on̈ colanel d'a yaal c'ub'eltac yajemi yed' d'a ilya ed'jinac chamel.

4 Ol on̈ moyjocq'ue yuuj, ichato ay sc'axil, malaj tas ol on̈ ic'anoc. Yujto syaq'uelc'och sti', a' ol on̈ colanoc, icha tz'aj scolchaj junoc anima yuj smaclab' jul-lab'.

5 Man̈ ol on̈ xivlaj d'a junoc tas ay smay tz'ec' d'ac'valil. Man̈ ol on̈ xivpaxlaj d'a jul-lab' sjulchaj d'a c'ualil.

6 Man̈ ol on̈ xivlaj d'a ilya sja d'a scal q'uic'alq'uinal. Man̈ ol on̈ xivpaxlaj d'a tas tz'ac'an lajvoquel anima d'a c'ualil.

7 Mil anima ol cham d'a co q'uexan̈. Lajun̈e' mil d'a co vach', a on̈xo jun, malaj tas ol on̈ ic'anoc.

8 An̈ej to ol quila' tas spac ol scha eb' sc'ulan chucal.

9 Yujto ix co col co b'a d'a Jehová Ec'to d'a Yib'an̈ Smasanil, a' ix cac'och yipoc co c'ool,

10 yuj chi' man̈ ol schacot chucal d'a quib'an̈, man̈ ol c'ochlaj ilya d'a co pat.

11 Ol yal d'a eb' yángel to tzon̈ stan̈vej eb' yaln̈ej b'aj tzon̈ b'ati.

12 Ol on̈ quetzchajq'ue yuj eb', yic vach' man̈ ol co tenoch coc d'a q'uen q'ueen.

13 Ol yal co b'eyec' d'a scal noc' choj, ma d'a scal noc' chan. Vach'chom te ov noc' chan chi', ma te nivac noc' choj chi', palta malaj tas ol on̈ ic'anoc.

14 Yalnaccan Jehová d'ayon̈: Ol ex in colo' yujto tzin e xajanej. Ichato ol in och eyen̈uloc, yujto tzin eyal e Yajaloc.

15 Ayic ol in eyavtani, ol in tac'voc d'ayex. A in ol in cajnaj eyed'oc, ol ex in colanel d'a syaelal, ol ex vic'anchaan̈.

16 Nivan e q'uinal ol vac'a'. Ol vac' eyil in colval, xchi Dios.

92

B'it yic vach' lolonel

B'it yic sc'ual ic'oj ip.

1 Mamin Jehová, man̈ jantacoc svach'il cac'an yuj diosal d'ayach yed' co b'itan d'ayach yic tzach quic'anchaan̈ yujto ec'achto d'a yib'an̈ smasanil.

2 Man̈ jantacoc svach'il calanel jantac a vach'c'olal d'a junjun q'uin̈ib'alil yed' calanpaxel d'a junjun d'ac'valil to tz'eln̈ejc'och tas tzala'.

3 Man̈ jantacoc svach'il ach co b'itan yed' masanil juntzan̈ chin̈b'il yed' pax te' arpa to vach' yoch sjaj.

4 Mamin Jehová, a ach ix in ac'och d'a tzalajc'olal yuj tas b'ob'il uuj. Tzin b'itan d'a tzalajc'olal yuj tas ix a c'ulej chi'.

5 Mamin Jehová, te satub'tac tas ix a c'ulej. Malaj junocxo stzac'van spensar d'ayach.

6 A eb' malaj spensar, max nachajel-laj juntzan̈ tic yuj eb':

7 Vach'chom tz'och eb' ixtum anima b'eyumal, ma sq'uechaan̈ eb' chucal anima icha tz'aj sq'uib' an̈ an̈c'ultac, palta junn̈ej rato syac' sgana eb', slajvi chi' satixcanel eb' d'a juneln̈ej.

8 A achxo Mamin Jehová, masanil tiempo te nivan elc'ochtaxoni.

9 Yel ton Mamin, ol ac' satjoquel eb' ayoch ajc'olal d'ayach. Masanil eb' sc'ulan chucal, ol ac' saclemcanb'at eb'.

10 Van ac'an vip icha yip junoc noc' caltacte'al toro. Tzin te tzalaji yujto xajan in uuj.

11 Yovalil ol vil yac'ji ganar eb' ayoch ajc'olal d'ayin. Ol vab'anpax sc'acvi eb' sc'ulan chucal chi'.

12 A eb' anima vach' spensar, ol q'uechaan̈ eb' icha xumaquil te' palma. Ol q'uib'chaan̈ eb' icha val te' c'ute' d'a Líbano,

13 yujto ayn̈ejec' eb' d'a yamaq'uil stemplo Jehová. Ol q'uechaan̈ eb' yujto ayec' eb' d'a slac'anil co Diosal.

14 Vach'chom icham animaxo eb', palta lajanto val eb' icha junoc te te' tzato satani, tec'anto val yip eb'.

15 Ol sch'oxanel eb' to a Jehová co Columal, tojol toni, malaj jab'oc chucal d'ay.

93

A Jehová Rey toni

1 Mamin Jehová, Rey ach toni. Nivan chequel a b'inajnaquil yed' a poder. Tzatz ix utej em c'ojan yolyib'an̈q'uinal tic, yuj chi' max ib'xilaj.

2 Mamin Jehová, atax d'a yichb'anil Yajal achtaxoni. Toxonton ayach eq'ui.

3 Mamin Jehová, a a' mar tz'ib'xi a', sq'uepax chulnaj a'.

4 A achxo pax Mamin Jehová, Yajal ach d'a satchaan̈, ec'al ach d'a juntzan̈ a a' chi'. Ec'to a poder d'a a' mar chi'.

5 Mamin Jehová, a a checnab'il ayn̈ej ec' d'a juneln̈ej. A a cajnub' nivan yelc'ochi yujto icn̈ej yaj d'a masanil tiempo.

94

A Jehová Juez yaji

1 Mamin Jehová, ch'oxel a b'a to Dios ach, to tza pactzitej tas malaj svach'il.

2 Ach Sjuezal yolyib'an̈q'uinal tic, cotan̈, pactzitej d'a smojal d'a eb' syic'chaan̈ sb'a.

3 Mamin Jehová, ¿jantacto val tiempo ol tzalajn̈ej eb' sc'ulan chucal?

4 Masanil eb' chuc chi', ac'umtac syutej sb'a eb', syic'chaan̈ sb'a eb' yed' schucal chi'.

5 Ay, Mamin Jehová, syixtejb'at a chon̈ab' eb'. Man̈xa tas syal eb' a chon̈ab' chi' yuj eb'.

6 Smiljicham eb' ix chamnacxo yetb'eyum yuj eb'. Smilpaxcham eb' ch'oc chon̈ab'il eb' yed' pax eb' unin man̈xalaj smam.

7 Syalan eb' icha tic: Max yil-laj Jehová sDiosal vin̈aj Jacob tas sco c'ulej tic. Man̈ yojtacocpaxlaj, xchi eb'.

8 Ex anima te pit, ex malaj jab'oc e pensar, ab'ec, ¿b'aq'uin̈ ol nachajel eyuuj?

9 A Dios ix b'oan co chiquin, ¿tocval max yab'i tas tz'alchaji? A' ix b'oan yol co sat, ¿tocval max yila' tas tze c'ulej chi'?

10 A' tz'ac'an syaelal juntzan̈ nivac nación, ¿tom man̈ ol yac' eyaelal? A' tz'ac'an sjelanil co pensar a on̈ anima on̈ tic, ¿tocval man̈ yojtacoc tas tze c'ulej chi'?

11 A Jehová yojtac to malaj yelc'och tas sco na' a on̈ anima on̈ tic.

12 Mamin Jehová, te vach' yic mach tzac' scachnab'il. Tzac'an pax a c'ayb'ub'al d'ay,

13 yic vach' malaj tas sna'a ayic sjavi yaelal, yacb'an stan̈vej sb'oji olan b'aj tz'emcan eb' sc'ulan chucal.

14 Mamin Jehová, man̈ ol on̈ a patiquejcanel-laj a on̈ a chon̈ab' on̈ tic. Man̈ ol on̈ actejcanlaj co ch'ocoj.

15 Yuj chi', a eb' yajal, a tojolal ol sb'eyb'alej eb'. Axo eb' anima vach' spensar, ol yac'och eb' yajal chi' eb' yipoc sc'ool.

16 Mamin ¿mach tzin colan d'a yol sc'ab' eb' ixtum anima yed' eb' sc'ulan tas malaj svach'il?

17 Mamin Jehová, tato man̈oc ach tzin a colo', ayin xom ec' b'aj numan yaj eb' chamnac.

18 Mamin Jehová, ayic ix in naani to vanxo in telvi, axo val a vach'c'olal ix in yamanoch vaan.

19 Ayic man̈ jantacoc tas tzin na'a, tzac' in tzalajc'olal, tza nivanan in c'ool.

20 Mamin, malaj a gana to vach' ac'an yed' eb' juez chuc syutej yilan yopisio, to man̈ ichaoc yalan a ley syutej eb' sb'oan yaj junoc tas.

21 A eb' malaj smul syixtej eb'. Syac'anoch chamel eb' d'a yib'an̈ eb' vach' sb'eyb'al.

22 A on̈xo Mamin Jehová, a ach ayach och co colnab'iloc. Ach co Diosal, icha quen̈ul aji.

23 A ach ol a pactzitej schucal eb' chuc. Ol satel eb' yuj smul. Ach co Diosal, ol ac'can lajvoquel eb'.

95

Con̈ b'itanec d'a Jehová d'a tzalajc'olal

1 Cotan̈ec, con̈ b'itanec d'a Jehová d'a tzalajc'olal. Con̈ b'itanec d'a co Columal.

2 Ochocon̈ec d'a yichan̈ d'a ac'oj yuj diosal. Con̈ b'itanec d'ay, yujto te nivan yelc'ochi.

3 Yujto a Jehová te nivan yelc'ochi. Aton Rey yaj d'a yib'an̈ smasanil eb' dios.

4 D'a yol sc'ab' ay juntzan̈ xab' olan d'a yich lum luum tic. A' ay yic juntzan̈ vitz te chaan̈ yajq'uei.

5 A' ay yic a' mar, a' b'ojinac a'. A' b'oannacpax lum luum tic.

6 Cotan̈ec, caq'uequem co b'a d'a Jehová, con̈ emec cuman d'a yichan̈. A' d'ay tzon̈ emec cuman yujto a' ix on̈ b'oani.

7 Aton co Diosal, a on̈xo tic, schon̈ab' on̈. Icha scalnel caji, yuj chi' tan̈vab'il on̈ yuuj.

Syal Dios icha tic: Tato tzeyab' tas sval ticnaic,

8 man̈ e pitej e b'a icha yutejnac sb'a eb' e mam eyicham d'a Meriba. Man̈ eyutej e b'a icha yutejnac pax sb'a eb' d'a Masah d'a taquin̈ luum.

9 Aton ta' yac'nac in proval eb' e mam eyicham chi', vach'chom yilnac eb' juntzan̈ tas satub'tac in b'onac.

10 40 ab'il te ov vutejnac in b'a d'a eb', valannac icha tic: A juntzan̈ anima tic, ch'ocn̈ej b'aj ayoch spensar eb', max nachajel-laj yuj eb' tas tzin nib'ej sb'eyb'alej eb', xin chi.

11 Yuj chi' yed' val yoval in c'ool, vac'nac in ti' to max ochlaj eb' d'a lum luum b'aj ijan vac'nac yic' yip eb', xchi Dios.

96

Squic'chaan̈ sb'i Jehová d'a b'ital

(1Cr 16.23-33)

1 Aocab' junoc ac' b'it sco b'itej d'a Jehová. Con̈ b'itanec d'ay co masanil cajan on̈ d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

2 Con̈ b'itanec d'a Jehová, calec vach' lolonel d'ay. Junjun c'u scalanec el co colnab'il syac'a'.

3 Calequel yab'ixal sb'inajnaquil yed' tas satub'tac ix sc'ulej. Calequel d'a smasanil chon̈ab' yed' d'a junjun nación.

4 Yujto nivan yelc'och Jehová, smoj tz'alchaj vach' lolonel d'ay. Yelxo val te ay smay d'a yichan̈ masanil eb' dios.

5 Axo pax sdiosal juntzan̈xo ch'oc chon̈ab'il jun, malaj yalani yujto yecheln̈ej yaji. Palta axo pax Jehová, a' b'oannac satchaan̈.

6 Te nivan yelc'ochi, te ay pax spoder. Scheclaj spoder yed' svach'il yilji d'a scajnub'.

7 Ex anima d'a juntzan̈ chon̈ab', alec vach' lolonel d'a Jehová yujto te nivan yelc'ochi, te ay pax spoder.

8 Alec vach' lolonel d'ay icha val smojal. Ochan̈ec yed' e silab' d'a yamaq'uil stemplo.

9 Aq'uequem e b'a d'a Jehová d'a scajnub' vach' yilji. E masanil ex anima, ayocab' e xivc'olal d'a yichan̈.

10 Alec d'a juntzan̈xo nación to a Jehová Rey toni. Tzatz ix yutej em c'ojan yolyib'an̈q'uinal tic, yuj chi' max ib'xilaj. Junlajann̈ej syutej sch'olb'itan juntzan̈ chon̈ab'.

11 Tzalajocab' satchaan̈ yed' lum luum tic. Elocab' yav a' mar yed' masanil tas ay d'a yol a'.

12 Ayocab' tzalajc'olal d'a scal lum jacb'en yed' masanil tastac ay d'ay. Elocab' yav masanil te' nivac te' d'a tzalajc'olal,

13 yujto van sjavi Jehová. Tic val sjavi. Ol ul yac'an Yajalil d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Ol sch'olb'itan d'a vach'il yed' d'a stojolal.

97

A Jehová Rey toni

1 Tzalajocab' masanil lum luum tic yed' masanil chon̈ab' d'a stitac a' mar, yujto a Jehová Rey toni.

2 Oyanoch q'uic'al asun d'a spatic yichan̈. Te tec'an yaj yopisio yujto tojol syutej sch'olb'itani.

3 Van sb'at jun c'ac' d'a yichan̈, ol tz'ab'at eb' ayoch ajc'olal d'ay.

4 Sacb'i yolyib'an̈q'uinal tic yuj c'ac' tz'ec' copnaj yuuj, tz'ib'xi lum luum a tz'eq'ui.

5 Tz'ulaxb'at lum nivac vitz icha noc' chaq'uib' d'a yichan̈ Jehová Yajal d'a Smasanil yolyib'an̈q'uinal tic.

6 A satchaan̈ sch'oxanel stojolal, axo eb' chon̈ab', syil stziquiquial eb'.

7 Ol q'uixvoccan eb' syaq'uem sb'a d'a juntzan̈ comon dios, eb' syic'chaan̈ sb'a yed' juntzan̈ yechel chi', yujto masanil juntzan̈ dios chi' ol yaq'uem sb'a d'a yichan̈ Jehová.

8 Mamin Jehová, a yab'ixal tas ix utej ac'an syaelal eb' ajc'ool, ol yab' eb' aj Sion yed' juntzan̈xo chon̈ab' d'a yol yic Judá, yuj chi' ol tzalaj eb'.

9 Mamin Jehová, Yajal ach d'a yib'an̈ masanil yolyib'an̈q'uinal tic. Ec'al ach d'a yib'an̈ masanil comon dios.

10 A ex mach ex tze xajanej Jehová, chaquec el chucal. Yujto a eb' sc'anab'ajani, tan̈vab'il eb' yuuj. Scolji eb' yuuj d'a yol sc'ab' eb' sc'ulan chucal.

11 Tz'ac'ji saquilq'uinal d'a eb' anima vach' spensar yuuj, syac'an tzalajc'olal d'a eb' tojol sb'eyb'al.

12 E masanil ex anima to vach' e pensar, tzalajan̈ec yuj tas vach' ix sc'ulej Jehová. Alec vach' lolonel d'ay.

98

Ix yac' ganar oval Jehová

1 B'itejec ac' b'it d'a Jehová. Ilecnab' tas satub'tac ix sc'ulej. A' ix on̈ colan a on̈ schon̈ab' on̈ tic yed' yipalil axon̈ej ochi.

2 Ix sch'oxel scolval Jehová, ix sch'oxan yil juntzan̈ nivac nación to tojol syutej spactzitan d'a eb' ajc'ol yajoch d'ay.

3 Ix eln̈ejc'och tas ix yal d'ayon̈ a on̈ schon̈ab' Israel on̈ tic. Ix yac'cot svach'c'olal d'ayon̈. Masanto d'a slajvub' yolyib'an̈q'uinal tic ix ilchaji to ix on̈ colchaj yuj co Diosal.

4 Ex cajan ex d'a masanil sat luum tic, b'itanan̈ec d'a Jehová d'a tzalajc'olal. Aq'uec eyip e b'itan d'ay d'a tzalajc'olal.

5 B'itejec b'it d'a Jehová yed' te' arpa yed' te' ay sch'an̈al.

6 B'itanan̈ec d'a Jehová co Reyal d'a tzalajc'olal. B'itanan̈ec, tze pu'an q'uen trompeta, tze pu'anpax noc' ch'aac.

7 B'itanocab' a' mar yed' masanil noc' noc' ay d'a yol a'. B'itanocab'pax yolyib'an̈q'uinal tic yed' eb' cajan d'ay.

8 C'an̈ocab' a' nivac a' yuj tzalajc'olal. Junlajanocab' tz'aj yavaj lum nivac vitz d'a tzalajc'olal d'a yichan̈ Jehová,

9 yujto ol javoc, ol ul yac'an Yajalil d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A' ol ac'an Yajalil, junlajan ol yutoc sch'olb'itan juntzan̈ chon̈ab' d'a stojolal.

99

A Jehová Yajal d'a eb' rey

1 A Jehová Rey toni, a d'a yib'an̈ eb' querubín ayq'ue sc'ojnub'. Tz'ib'xi nivac chon̈ab' yuj xivelal, tz'ib'xi pax masanil lum luum.

2 Nivan ton yelc'och Jehová d'a tzalan Sion. A' ay yopisio d'a yib'an̈ masanil chon̈ab'.

3 Alchajocab' vach' lolonel d'ay, yujto nivan ton yelc'ochi, te ay smay, Axon̈ej Ochi.

4 Mamin, a ach tic Rey ach toni, masanil syal uuj, tza xajanej tojolal. A ach a b'onaccani to lajann̈ej tz'aj sch'olb'itaj junjun anima. A d'ayon̈ yin̈tilal on̈ can vin̈aj Jacob tic ix ac' tojolal yed' vach'ilal.

5 Ex vetchon̈ab', quiq'uecchaan̈ sb'i Jehová co Diosal. Con̈ emec cuman d'a yichan̈ yujto Axon̈ej Ochi.

6 A vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón, ec'nac eb' vin̈ d'a scal eb' sacerdote Dios chi'. A vin̈aj Samuel ec'nac vin̈ d'a scal eb' lesalvinac d'a Jehová. Ix tac'vi d'a eb' ayic ix sc'anan scolval eb'.

7 D'a scal jun topan̈ asun ix lolon Dios yed' eb'. A sc'ayb'ub'al yed' schecnab'il ix yac' d'a eb', ix sc'anab'ajej eb'.

8 Mamin Jehová co Diosal, ix ach tac'vi d'a a chon̈ab'. Ix ac' nivanc'olal smul eb', palta ix ac' pax syaelal eb' yuj schucal.

9 Ex vetchon̈ab', quiq'uecchaan̈ sb'i Jehová co Diosal. Con̈ emec cuman d'a yichan̈ d'a tzalan yic ejmelal, yujto a Jehová co Diosal chi' Axon̈ej Ochi.

100

Sb'ital ac'oj yuj diosal

1 Co masanil cajan on̈ d'a yolyib'an̈q'uinal tic, con̈ b'itanec d'a Jehová d'a tzalajc'olal.

2 Caq'uequem co b'a d'ay d'a tzalajc'olal. Cotan̈ec d'a yichan̈ yed' av yic tzalajc'olal.

3 Cham val cojtacaneli to a Jehová Dios toni. A' ix on̈ b'oani, yuj chi' yicon̈. A on̈ schon̈ab' on̈ tic, icha val scalnel caji.

4 Con̈ ochec d'a puerta yic tzon̈ och d'a yol yamaq'uil scajnub' yic scalec vach' lolonel d'ay. Caq'uec yuj diosal d'ay, scalanec vach' lolonel d'ay.

5 Yujto a Jehová vach' toni. A svach'c'olal ayn̈ejec' d'a juneln̈ej, malaj b'aj max yaq'uelc'och tas syala'.

101

Syac' sti' vin̈ rey d'a Dios

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 A vach'ilal yed' tojolal ol in b'itej. Mamin Jehová in gana tzin b'itan d'ayach.

2 Snib'ej in c'ol tzin b'eyb'alej tojolal. ¿B'aq'uin̈tax val ol ach och ved'oc? Malaj mach ol alan jab'oc chucal d'ayin yuj in b'eyb'al d'a in palacio.

3 Malaj b'aq'uin̈ ol in b'at q'uelan d'a chuc pensaril.

Ach in Diosal, max yal-laj in c'ol sb'eyb'al eb' tzach paticaneli. Malaj b'aq'uin̈ ol in cha ja eb' d'a in tz'ey.

4 Najat ol vic'canel chucal d'a in pensar. Malaj valan vic yed' eb' sc'ulan chucal chi'.

5 Ol in satel eb' c'ub'eltac tz'alan specal eb' anima. A eb' ac'umtac yed' eb' syic'chaan̈ sb'a, man̈ ol techajlaj eb' vuuj.

6 Ol vila' mach eb' c'anab'ajum d'a sat lum luum tic, a eb' ol munlaj ved'oc. An̈ej eb' vach' sb'eyb'al ol och in checab'oc.

7 Man̈ ol in cha ajlaj eb' ixtum anima d'a in palacio. A eb' naumchaan̈ lolonel, man̈ ol in cha ajlaj eb' d'a vichan̈.

8 Mamin Jehová, d'a junjun c'u ol in satel eb' chuc cajan d'a sat co lum tic. Ol in satel masanil eb' sc'ulan chucal d'a yol a chon̈ab'.

102

Slesal junoc mach ilc'olal yaji

A junoc mach ayoch d'a syaelal yuj ilc'olal, axo d'a Jehová syal sb'a.

1 Mamin Jehová, ab' val jun in lesal tic. In gana to sc'och vav d'ayach.

2 Man̈ ach b'at mican d'ayin ayic ay in och ilc'olal. Elocab' d'a a c'ool ab'an in lesal. Comonoc elan̈chamel tzach tac'vi d'ayin ayic tzach vavtani.

3 Van slajviem in q'uinal icha val satem te' tab'. Van stz'ab'at in b'aquil icha te' cuxc'ac' svab'i.

4 Man̈xalaj yip in pixan svab'i, icha val taquin̈ an̈c'ultac in ticnaic. Maxtzac ochlaj in vejel.

5 Ix och lotzan in tz'umal d'a in b'aquil yuj b'aj tzin te oq'ui.

6 Lajan in icha junoc noc' cujub' d'a tz'inan luum, ma icha noc' xoch' b'aj ay te' c'atac pat.

7 Max ochlaj in vayan̈. Lajan in yed' noc' much tz'ec' sch'ocojil d'a chontac pat.

8 A eb' ayoch ajc'olal d'ayin, junjun c'u stzuntzej cus in c'ool eb'. Tzin yac'anpax b'inaj eb' d'a scatab'.

9 Ichato tic'aq'uil taan̈ in vael tzin va'a. Scalej sb'a yal in sat yed' tas svuq'uej.

10 Yujn̈ej a c'ac'alc'olal yed' yoval a c'ol d'ayin, ix in ic'anq'ue vaan, ix lajvi chi' ix in a yumancanb'at d'a najat.

11 Icha junoc en̈ul vanxo satemi, icha val chi' in q'uinal. Van in tacjiem icha val an̈ an̈c'ultac svab'i.

12 A achxo Mamin Jehová, Yajal ach d'a masanil tiempo. Ol ach nachajn̈ejcot d'a masanil q'uinal.

13 Cotan̈, oc'ocab' a c'ol d'a Sion. Toxo ix ja stiempoal to tzac'xi a vach'c'olal d'ay.

14 A on̈ a checab' on̈ tic xajan Sion cuuj, vach'chom lan̈chajnac emi. Tzon̈ oq'ui yujto ix jujiemi.

15 Masanil nación yed' eb' vin̈ sreyal yolyib'an̈q'uinal tic, ol xiv eb' d'a stziquiquial Jehová te b'inajnac.

16 Ayic ol b'oxiq'ue Sion, ol sch'oxan sb'a d'a scal stziquiquial ta'.

17 A' ol chaan slesal eb' malaj mach scolvaj yed'oc. Man̈ ol spatiquejel-laj eb', ayic ol yalan sb'a eb' d'ay.

18 Tz'ib'chajocab'can d'a yol ch'an̈ uum tas ol sc'uloc Jehová yic vach' a eb' manto aljoclaj, ol yal vach' lolonel eb' d'ay.

19 Ato d'a sc'ojnub' Jehová d'a satchaan̈ ol yilanemta lum luum tic,

20 yic vach' ol b'o yaj b'aj stevi eb' presovum. Ol scolancanel eb' vin̈ preso yaji, eb' ayoch chamel d'a yib'an̈,

21 yic ol aljoquel yab'ixal d'a Sion, yic tz'alchajpax vach' lolonel d'ay d'a Jerusalén.

22 Yuj chi' ol ja masanil nación ul yaq'uem sb'a d'a Jehová chi'.

23 Ix yic'anel vip Jehová ayic ayto in q'uinal, ix tzap in q'uinal yuuj.

24 Ix valan d'ay: Ach in Diosal, man̈ ac' tzap in q'uinal. A val a q'uinal a ach tic, malaj slajvub'.

25 Atax d'a yichb'anil a b'onaccanem yich yolyib'an̈q'uinal tic, a ach pax a b'onaccan satchaan̈.

26 Ol satel masanil juntzan̈ tic, a achxo jun, ayachn̈ejeq'ui. A juntzan̈ tic ol ixtaxoc, icha sc'ab'ic'och junoc c'apac, ol a q'uexcaneli, icha val sq'uexanel junoc sc'a pichul eb' anima, syumancaneli.

27 A achxo jun, an̈eja' aji, malaj b'aq'uin̈ ol ach sateloc.

28 A eb' cuninal a on̈ a checab' on̈ tic, junc'olal ol aj eb' d'a ichan̈. Yuj a colval, malaj tas ol ic'an eb'.

103

Alchajocab' vach' lolonel d'a Jehová

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 D'a smasanil in c'ool yed' smasanil in pixan, sval vach' lolonel d'a Jehová.

2 D'a smasanil in c'ool sval vach' lolonel d'ay. Man̈ ol sat in c'ol d'a masanil svach'c'olal.

3 A' val sucan sat masanil in mul. A' tz'ac'an b'oxoc in c'ool d'a masanil ilya.

4 A' tzin colanel d'a yol sc'ab' chamel. Syac'n̈ej svach'c'olal d'ayin, tz'oc' pax sc'ool d'ayin.

5 A' tz'ac'an masanil tas vach' d'ayin yacb'an pitzan into, yuj chi' ichato tzin ochxi quelemal icha noc' nivac ch'acb'a.

6 A Jehová sb'oan yaj d'a stojolal d'a eb' tz'ixtaj yuj eb' ixtum anima.

7 Ix sch'ox sb'eyb'al yed' tas sc'ulej d'a vin̈aj Moisés yed' d'ayon̈ a on̈ israel on̈ tic.

8 A Jehová, xajan on̈ yuuj, te c'un yoc' sc'ol d'ayon̈. Man̈ c'unoc scot yoval, te ay pax svach'c'olal.

9 Man̈ cotacoc scal tzon̈ stumani. Max chichonochlaj sc'ol d'ayon̈ d'a masanil tiempo.

10 Max yac'laj co yaelal icha d'a smojal yuj co chucal. Max spactzitejlaj d'ayon̈ icha smojal yuj co mul chi'.

11 Te nivan svach'c'olal d'a eb' ay xivc'olal d'ay. Icha val schaan̈il satchaan̈ d'a yib'an̈ lum luum tic, icha chi' svach'c'olal chi' d'a eb'.

12 Najat ix yac'canb'at co chucal d'ayon̈, icha snajatil scal b'aj sjavi c'u yed' b'aj tz'emxi.

13 Icha junoc mamab'il tz'oc' sc'ol d'a yuninal, icha chi' yoc' sc'ol Jehová d'a eb' ay xivc'olal d'ay,

14 yujto yojtac tas ix aj co b'oi, yojtac sic'lab'il to pococ on̈.

15 Icha yaj sq'uinal an̈ an̈c'ultac, icha chi' yaj co q'uinal a on̈ anima on̈ tic. Sq'ueul an̈, xumacan an̈,

16 ayic sjavi junoc ic' te ov d'a an̈, stacji an̈ yuuj. Malaj mach tz'ab'an specal tas ix aj an̈.

17 Palta axo svach'c'olal Jehová, malaj slajvub', aytaxonec' d'a eb' ay xivc'olal d'ay. Tz'elc'och sti' d'a yin̈tilal eb' anima sc'anab'ajan strato,

18 aton eb' max yactejcan sc'anab'ajan schecnab'il.

19 A d'a satchaan̈ ix sb'o sdespacho Jehová. Ata' ayoch Yajalil d'a yib'an̈ smasanil.

20 Ex yángel Jehová, ex tec'an ex d'a e poder, alec vach' lolonel d'a Jehová, a ex ton c'anab'ajum ex d'a slolonel.

21 Masanil ex satchan̈il checab', alequel vach' lolonel d'a Jehová, a ex ton tze c'anab'ajej tas snib'ej tze c'ulej.

22 Masanil tas b'ob'il yuj Jehová d'a yol smacb'en, yalocab' vach' lolonel d'a Jehová chi'. D'a smasanil in c'ool ol val vach' lolonel d'a Jehová.

104

A Dios stan̈van tas sb'onac

1 D'a smasanil in c'ool sval vach' lolonel d'a Jehová. Ach Jehová in Diosal, yelxo val te nivan elc'ochi. A a tziquiquial yed' a poder, a ayoch a pichuloc.

2 A saquilq'uinal tzach pichani. A ach ix ac'b'at jen̈an satchaan̈ icha junoc mantiado.

3 A ach ix a b'oq'ue a pat d'a yib'an̈ a a'. A asun tz'och a carruajeoc. Icha sb'ey ic' a b'eyeq'ui.

4 A ic' tzac' och a checab'oc, axo yoc c'ac' tzac'och ac'umaloc servil.

5 Ix a b'ocanem lum luum tic d'a yib'an̈ sb'achnub'al. Malaj b'aq'uin̈ ol ib'xoc lum d'a yed'tal chi'.

6 Ix a muc sat lum luum tic yed' a' nivan mar, ichato a a' ix och spichuloc luum. A a a' ix musan lum nivac vitz.

7 Palta a ach ix a cachoch vaan a', yuj chi' ix b'at a' elelal. Elan̈chamel ix b'atcan a' ayic ix yab'an a jaj a' icha sc'an̈ c'u.

8 Ix q'uib' lum jolomtac vitz, ix emcan lum ch'olquixtac, masanto ix c'ochcan a' b'aj ix a ch'oxcani.

9 Ix ac'canem stz'acan̈il b'aj sc'ochcan a', max ec'b'atlaj a' d'a jun tz'acaan̈ chi'. Man̈xo ol smuclaj lum luum chi' a'.

10 A ach ix ac'cot a a' ay sjaj yed' a' nivac a' tz'ec' d'a scal lum nivac vitz.

11 Aton a' chi' syuc' noc' c'ultaquil noc'. A a' syuc' pax noc' caltacte'al b'uru yic tz'ec' staquin̈al sti' noc'.

12 D'a sc'ab'tac te te' d'a stitac a' nivac a' chi' sb'o so' noc' much, ata' tz'oc' noc'.

13 Ato d'a a cajnub' d'a satchaan̈ tzac'cot n̈ab' d'a yib'an̈ lum vitz. Tz'ac'anemta nivac n̈ab' yic satan tastac tz'avchaj d'a sat lum luum.

14 Tzac' q'uib' an̈ an̈c'ultac yic vach' sc'ux an̈ noc' noc'. Tzac'pax q'uib' juntzan̈ tas scavej yic scab'lej:

15 Aton vino tz'ac'an tzalajb'oc co c'ool, aceite tz'ic'an copopi tz'aj co sat yed' pax ixim ixim tz'ac'an quip.

16 Tzac' yaxb'oc masanil te te' yuj n̈ab' yed' te' c'ute' ix avej d'a yol yic Líbano.

17 Ata' sb'o so' noc' cotac much. Axo noc' julumchay, a d'a scaltac te' taj cajanec' noc'.

18 A d'a lum nivac vitz scajnaj noc' c'ultaquil chiva. Axo d'a yoltac n̈aq'ueen scajnaj noc' chich.

19 A ach ix a b'o q'uen uj yic tz'och sb'isuloc tiempoal. Yojtac c'u janic' ol b'atixcanoc.

20 A ach tzac' ja q'uic'alq'uinal, axo tz'och d'ac'valilal. Axo d'ac'valil chi' tz'elta noc' c'ultaquil noc'.

21 Tz'oc' noc' choj yuj schib'ej, sc'anan svael noc' d'ayach.

22 Axo yic sjavi c'u jun, sc'ub'anxicanel sb'a noc'. Axo d'a sn̈aq'ueen noc' tz'em cutzan svayi.

23 A on̈xo anima on̈ tic, tzon̈ elta, tzon̈ b'at munlajel. Tzon̈ munlaji tz'ec' c'u.

24 Mamin Jehová, man̈xo b'ischajb'enoc jantac tas ix a b'ocani. Masanil tas ix a b'ocan yed' a jelanil. Majnaquel sat lum luum tic yuj tas ix a b'ocan chi'.

25 Ina a' mar, te nivan sat a', man̈ chequeloclaj stitac a'. Man̈xo b'ischajb'enoc noc' noc' ay d'a yol a': Ay noc' nivac, ay pax noc' cotac.

26 A d'a sat a' tz'ec' te' barco. A d'a yol a' ay noc' nivan leviatán, ix a b'o noc' yic tzach tzalaj yed' noc' ta'.

27 Masanil juntzan̈ noc' noc' chi', ayn̈ejoch sat noc' d'ayach yic tzac' svael noc' d'a yorail.

28 A ach tzac' svael noc' chi', axo noc' sic'anq'ue vaan. Elb'en yel uuj yic a tastac vach' sva noc'.

29 Tato tz'el a sat d'a noc', xivq'ue noc'. Tato tziq'uec' yic' noc', scham noc', tz'ochxican noc' pococal.

30 Tato tzac'xi yic' noc' jun, sq'uib' sb'isul noc'. Vach' tz'aj yiljixi sat lum luum tic a b'oani.

31 Mamin Jehová, ayn̈ej ec' a tziquiquial d'a masanil q'uinal. Tzach tzalaj val yed' tas ix a b'ocani.

32 Tz'ib'xiq'ue lum luum tic ayic tzach och q'uelan d'a luum. Sq'ue stab'il lum vitz ayic tza yaman luum.

33 Mamin Jehová, ol in b'itan d'ayach yacb'an ayinto eq'ui. Yacb'an pitzan into, ol in b'itan d'ayach ach in Diosal.

34 Mamin, comonoc val stzalaj a c'ool yed' tas tzin na tic. An̈ej d'ayach ay in tzalajc'olal.

35 Satocab' el eb' chuc sb'eyb'al yed' eb' tzach paticanel d'a sat lum luum tic.

A in tic yed' smasanil in c'ool ol val vach' lolonel d'a Jehová. Calec vach' lolonel d'a Jehová chi'.

105

A tas ix sc'ulej Dios yuj svach'iloc Israel

(1Cr 16.7-22)

1 Caq'uec yuj diosal d'a Jehová. Calec co b'a d'ay. Calec d'a junjun chon̈ab' yuj tas ix sc'ulej.

2 Con̈ b'itan̈ec d'ay. Calequel tas satub'tac ix sc'ulej.

3 Con̈ tzalajec yuj Jehová. Ayocab' pax stzalajc'olal eb' emnaquil d'ay.

4 Co c'anec scolval Jehová. Caq'uequem co b'a d'ay d'a masanil tiempo.

5-6 A on̈ yin̈til on̈ vin̈aj Jacob yixchiquin vin̈aj Abraham schecab' Jehová, sic'b'il on̈ el yuj Jehová. Co naeccot tas satub'tac ix sc'ulej co Diosal yed' juntzan̈ sley ix yalcani.

7 A Jehová co Diosal ayoch Yajalil d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic.

8 Syac'n̈ejelc'och strato. Tz'eln̈ejc'och tas syal d'a jantac smilal macan̈il anima tz'eq'ui.

9 Ix elc'och sti' yac'nac d'a vin̈aj Abraham. Ix elpaxc'och tas yalnaccan d'a vin̈aj Isaac.

10 Ix can tas yalnaccan chi' d'a vin̈aj Jacob. Ayn̈ejec' jun sti' yac'nac chi' d'ayon̈ a on̈ israel on̈ tic d'a masanil q'uinal.

11 A Jehová chi' alannaccan d'a junjun eb' icha tic: Ol vac' lum Canaán d'ayach, ol ochcan lum icoc, xchi.

12 Ayic chi' jayvan̈anto eb', b'eyum animan̈ej yajec' eb' d'a sat lum luum chi'.

13 Ton̈ej tz'ec' cajan eb' d'a junjun chon̈ab' yed' d'a smacb'en eb' rey.

14 Palta maj yal sc'ool Dios ix ixtaj eb', yuj chi' ix cachji eb' rey chi' yuuj, ix yalani:

15 Man̈ eyixtej eb' vic sic'b'ileli. Man̈ e tzuntzej eb' in checab', xchi.

16 Ix yac'cot jun nivan vejel d'a jun lugar chi', ix yic'canec' masanil tas sva eb'.

17 Palta ayic manto jalaj jun vejel chi', ix b'ab'laj checjib'at vin̈aj José d'a Egipto yuj Dios, aton vin̈ ix schon̈b'at eb' checab'vumal.

18 Ix lajvi yoc vin̈ yuj q'uen cadena, ix ochpax q'uen d'a sjaj vin̈,

19 masanto ix elc'och masanil tas yalnac Dios d'a vin̈, ix sch'oxanel Dios chi' to yelton tas ix yalel vin̈ chi'.

20 A vin̈ rey, yajal yaj vin̈ d'a yib'an̈ jantac anima ix jacanelta vin̈aj José chi' d'a preso.

21 Ix ac'jioch vin̈ yilumaloc spalacio vin̈ rey chi'. Ix ac'jipaxoch vin̈ yajalil d'a yib'an̈ masanil smacb'en vin̈ rey chi'.

22 Ix sc'ayb'ej eb' yetyajalil vin̈. Ix ac'jipax sjelanil eb' ichamtac vinac yuj vin̈.

23 Axo d'a stzac'anilxo ix c'och vin̈aj Israel, aton vin̈aj Jacob b'aj ayec' vin̈aj José. A d'a Egipto chi' ix cajnaj vin̈, aton lum sluum eb' yin̈tilal vin̈aj Cam.

24 A Dios ix ac'an q'uib' sb'isul yin̈tilal vin̈aj Jacob chi', yelxo val tec'an ix aj eb' d'a yichan̈ eb' aj Egipto chi'.

25 Palta a Dios ix ac'an sc'ulej eb' aj Egipto chi', ix och eb' ajc'olal d'a schon̈ab' chi', ix ixtaj eb' schecab' yuj eb'.

26 Ix schecancot vin̈ schecab' Dios chi', aton vin̈aj Moisés. Ix schecanpaxcot vin̈aj Aarón, vin̈ sic'b'ilel yuuj.

27 A eb' vin̈ ix ch'oxan smilagro Dios d'a eb' aj Egipto chi'. A tas satub'tac ix sc'ulej eb' vin̈ d'a yol smacb'en eb' yin̈tilal vin̈aj Cam.

28 Ix ac'jicot q'uic'alq'uinal yuj Dios chi' d'a smasanil smacb'en eb'. Maj spitejlaj sb'a eb' vin̈ chavan̈ schecab' chi' d'a slolonel.

29 Ix och masanil a a' chic'al yuj Dios chi'. Masanil noc' chay ix chami.

30 Ix yac'an b'ud'joquel masanil chon̈ab' d'a yol smacb'en Egipto yuj noc' pajtza'. Ix laj q'ue noc' d'a sat sch'at vin̈ rey.

31 A Dios ix alani, ix q'uic'b'i q'uinal sc'och noc' cach. Ix pitzvipaxchaan̈ noc' cotac us d'a masanil yol smacb'en Egipto chi'.

32 Ix yac'cot q'uen nivac sacb'at d'a satchaan̈ sq'uexuloc n̈ab'. Jantac ix mac'vaj c'u d'a yol smacb'en eb' chi'.

33 Ix lajviem te' uva yed' te' higo, aton yavb'en te' eb'. Ix laj jecchaj sc'ab'tac te te' d'a yol smacb'en eb' chi'.

34 Ix yalanxi Dios, ix c'och noc' c'ulub'. Man̈xo jantacoc noc' ix c'ochi.

35 Ix lajviel masanil an̈ an̈c'ultac yuj noc'. Masanil tastac sq'uib' chi' ta', ix lajviel yuj noc'.

36 Ix miljicham masanil eb' sb'ab'el unin eb' aj Egipto chi'. Ix laj cham junjun b'ab'el unin d'a junjun pat.

37 Ix lajvi chi', ix yic'anelta eb' schon̈ab'. Nivan q'uen oro yed' q'uen plata ix scuchcot eb', malaj junoc mach tz'ontac d'a scal eb'.

38 Ix tzalaj eb' aj Egipto chi' ayic ix yilan eb' yelta eb' aj Israel chi' yujto te xivnac eb' yuj eb'.

39 A Dios ix ac'ancot jun asun yen̈uloc eb' schon̈ab' chi'. Axo d'ac'valil, a jun c'ac' tz'ac'an saquilq'uinal d'a yol sb'e eb'.

40 Ix sc'anan schib'ej eb' d'a Dios, ix yac'cot noc' ub' d'a eb'. Aton vael ix cot d'a satchaan̈ ix ac'an b'ud'joc eb'.

41 Ix jat q'uen nivan q'ueen yuj Dios chi', ix elta secnaj a nivac a'. Ix b'ey a' d'a lum taquin̈ luum chi' icha sb'ey a' nivac eluma'.

42 Ix snacot slolonel nivan yelc'och yalnaccan d'a vin̈aj Abraham, aton schecab'.

43 Ichaton chi' ajnac yic'anelta eb' schon̈ab' Dios sic'b'ilel yuuj yed' nivan tzalajc'olal.

44 A sluum juntzan̈xo chon̈ab' ix yac'canoch d'a yol sc'ab' eb' yed' masanil tas b'ob'il yuj juntzan̈ chon̈ab' chi'.

45 Ichaton chi' ix yutej Dios d'a eb' schon̈ab' yic c'anab'ajum syutej sb'a eb' d'a schecnab'il yed' d'a sc'ayb'ub'al.

Calec vach' lolonel d'a Jehová.

106

A spitalil eb' israel

1 Calec vach' lolonel d'a Jehová.

Caq'uec yuj diosal d'ay, yujto vach'. Malaj b'aq'uin̈ slajvi svach'c'olal.

2 ¿Mach ol tzac'van yalanel jantac tas satub'tac ix sc'ulej Jehová? ¿Mach ol yal sb'itan d'ay icha val d'a smojal?

3 Te vach' yic eb' c'anab'ajum d'ay, eb' sb'eyb'alan tojolal d'a masanil tiempo.

4 Mamin Jehová, tzin a nacoti ayic ol ac'an a vach'c'olal d'a eb' a chon̈ab'. Tzin a nacoti ayic ol ach javoc colval,

5 yic vach' ol vil a vach'c'olal d'a a chon̈ab' sic'b'ilel uuj, yic ol in tzalaj yed' eb', ol in q'uepaxchaan̈ yed' eb'.

6 Lajan ix aj co mul yed' eb' co mam quicham. Ix co pitej co b'a, ix co c'ulej chucal.

7 Ayic yec'nac eb' co mam quicham d'a Egipto, malaj ix elc'och smilagro Jehová d'a eb'. Ix b'atcan satc'olal snivan vach'c'olal yuj eb'. Ix och eb' ajc'olal d'ay d'a sti' a' Chacchac Mar.

8 Axo ix colanel eb', ix sch'oxanel spoder, yic vach' malaj tas tz'alchaj d'a spatic.

9 Ix tumaj a' Chacchac Mar chi' yuuj, ix tacjiem a' yic tz'ec'ta eb' schon̈ab' d'a snan̈al a' mar chi'. Ichato taquin̈al luum b'aj ix ec'ta eb'.

10 Icha chi' ix aj scolchajel eb' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool, aton eb' schichon sc'ol d'a eb'.

11 A a' mar ix mucancan eb' ajc'ol yajoch chi' d'a eb', man̈xa junoc eb' ix eli.

12 Yuj chi' ix yac'och sc'ool eb' d'a tas alb'il yuj Dios. Ix yalan vach' lolonel eb' d'ay d'a b'ital.

13 Palta elan̈chamel ix b'atcan satc'olal tas ix sc'ulej Dios yuj eb'. Maj stan̈vejlaj yil eb' tas sna Dios chi' d'a yib'an̈ eb'.

14 Axo d'a tz'inan luum chi' ix stzuntzejcot yoval sc'ool Dios eb'. Yuj spec'al eb' ix yac' proval Dios chi' eb'.

15 Ix ton yac' Dios chi' tas snib'ej sc'ol eb', palta ix yac'cot jun nivan yaelal d'a scal eb' yic scham eb'.

16 A d'a yol smantiado eb', chuc tas ix sna eb' d'a spatic vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Aarón sic'b'ilel yuj Jehová.

17 Yuj chi, ix sjac sb'a lum luum, ix turjib'at vin̈aj Datán, vin̈aj Abiram yed' eb' ajun yed' eb' vin̈.

18 Ix b'at jun c'ac' d'a scal eb' smasanil, ix laj tz'ab'at eb' sc'ulan chucal chi'.

19 A d'a tzalan Horeb ix sb'o jun yechel vacax eb' d'a q'uen oro, ix yac'anem sb'a eb' d'ay.

20 A Dios Nivan Yelc'ochi ix yactejcan eb', axo d'a jun yechel vacax c'uxum an̈c'ultac ix yaq'uem sb'a eb'.

21 Ix b'at satc'olal Dios Scolumal eb' yuuj, aton ix b'oan jantac tas satub'tac d'a Egipto.

22 A d'a smacb'en eb' yin̈tilal vin̈aj Cam, satub'tac tas ix sb'o'o. Ch'ocxo val tas ix sc'ulej d'a a' Chacchac Mar chi'.

23 A Dios ix sna to satel eb', palta axo vin̈aj Moisés, vin̈ sic'b'ilel yuuj, ix tevi yuj eb', yuj chi' ix ec'canb'at yoval sc'ol Dios, majxo satel-laj eb'.

24 Axo ix ec' janic'xo tiempo, ix spaticanel jun luum yax sat eb'. Maj yac'ochlaj eb' d'a sc'ool tas ix yal Dios.

25 A d'a yoltac smantiado eb' ix yalub'tan̈ej d'a spatic Jehová. A tas ix yal Dios, maj sc'anab'ajejlaj eb'.

26 Yuj chi' ix yac' sti' Dios d'a eb', ix yalani to ol cham eb' yuuj d'a tz'inan luum,

27 to ol saclemcanb'at eb' yin̈tilal eb' d'a scal juntzan̈ ch'oc chon̈ab'il, axo ta' ol miljoccham eb'.

28 Ix yac'anem sb'a eb' d'a Baal-peor. Ix schi'an noc' silab' eb' tz'ac'ji d'a juntzan̈ dios man̈ pitzanoc.

29 A yuj chucal sc'ulej eb', ix stzuntzejcot yoval sc'ol Dios eb', yuj chi' ix javi yab'il d'a scal eb', ix cham eb' yuuj.

30 Axo ix q'ue vaan vin̈aj Finees, ix smilancham jun vin̈ ay smul chi' vin̈, ix och vaan chamel chi'.

31 Ix och tas ix sc'ulej vin̈ chi' svach'iloc, to malaj b'aq'uin̈ ol b'at satc'olal yuj Dios.

32 An̈eja' d'a a a' yic Meriba, ix tzuntzajcot yoval sc'ool Jehová yuj eb'. Chuc ix elc'och vin̈aj Moisés yuj tas ix sc'ulej eb' chi'.

33 Ix tzuntzaj tac sc'ol vin̈ yuj eb', yuj chi' comonn̈ej ix lolon vin̈ d'a eb'.

34 Maj satel-laj juntzan̈ chon̈ab' eb' icha ix yutej Jehová yalani.

35 Palta axo tas ix sc'ulej eb', to ix yic'laj sb'a eb' yed' eb' ch'oc chon̈ab'il chi', ix sb'eyb'alan sb'eyb'al eb' chi' eb'.

36 Ix yac'anem sb'a eb' d'a juntzan̈ sdiosal eb' ch'oc chon̈ab'il chi'. A val yuj jun chi' ix ixtaxel eb'.

37 Ix laj sn̈us yal yuninal eb' d'a eb' demonio silab'il.

38 A schiq'uil eb' unin malaj smul ix yiq'uel eb', aton schiq'uil eb' yuninal eb' yed' eb' yisil eb', axo d'a sdiosal eb' aj Canaán ix yac' eb' silab'il. Axo lum luum, ix ixtaxb'at luum yuj schamel eb' chi'.

39 Ix ixtaxb'at eb' yuj chucal ix sc'ulej chi', ix och eb' ajmulal d'a yol sat Jehová.

40 Ix tzactzaj Jehová, ix cot yoval d'a eb' schon̈ab',

41 yuj chi' ix actajcan eb' d'a yol sc'ab' eb' ch'oc chon̈ab'il, ix can eb' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool chi'.

42 Ix ixtaj eb' yuj eb' ajc'ool chi', ix can eb' d'a yalan̈ smandar eb'.

43 Tzijtum el ix colchajel eb' yuj Dios, palta ix och eb' ajc'olal d'a tas nab'il yuj Dios chi'. Yuj chi' ix te juvib'at eb' ste c'ulan chucal chi'.

44 Palta ayic ix yilan syaelal eb' chi' Jehová, ix yab'anpax stevi eb' d'ay,

45 ix snacot strato yed' eb', ix sq'uexan spensar chi' d'a eb', yujto yel te nivan svach'c'olal.

46 A' ix ac'an sc'ulej eb' ajc'ool chi' yic vach' syutej spensar eb' d'a eb'.

47 Ach Mamin Jehová co Diosal, colon̈eli. Ic'on̈elta d'a scal juntzan̈ nación yic vach' scal vach' lolonel d'ayach, yic tzach co b'itej d'a tzalajc'olal.

48 Calec vach' lolonel d'a Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic d'a masanil tiempo. Ujocab'i, xchiocab' masanil eb' chon̈ab'.

Calec vach' lolonel d'a Jehová.

LIBRO 5

107

(SALMOS 107—150)

Ayn̈ejec' svach'c'olal Jehová

1 Calec vach' lolonel d'a Jehová yujto vach', yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

2 A on̈ colb'il on̈ xo yuuj, calec to toxo ix on̈ colchajel d'a yol sc'ab' eb' cajc'ool.

3 A' ix on̈ molb'ancot d'a juntzan̈ chon̈ab', b'aj sjavi c'u yed' b'aj tz'em c'u yed' d'a norte yed' d'a sur.

4 Ay mach sb'eyec' d'a tz'inan luum b'aj malaj b'e, max ilchajlaj sb'eal junoc chon̈ab' yuj eb' b'aj syal scajnaji.

5 Ay svejel eb', ay staquin̈tial eb', toxo val scham eb'.

6 A yuj syaelal eb' chi', ix yal sb'a eb' d'a Jehová, axo ix colanel eb'.

7 A' ix ic'anb'at eb' b'aj tojol sb'at sb'eal jun chon̈ab' b'aj syal scajnaj eb'.

8 Yac'ocab' yuj diosal eb' d'a Jehová yuj svach'c'olal, yuj pax scolval satub'tac d'ayon̈ a on̈ anima on̈ tic.

9 A' tz'ic'anec' staquin̈tial mach stacji sti'. Tzijtum pax tas svaji syac' d'a mach ay svejel.

10 Ay mach cajanec' d'a scal q'uic'alq'uinal b'aj ay smay chamel. Ichato ayoch eb' preso yuj scusc'olal, ichato ay paxoch q'uen cadena d'a eb',

11 yujto max sc'anab'ajej slolonel Jehová eb'. Ix spatiquejcanel eb' tas nab'il yuj Dios Ec'to d'a yib'an̈ smasanil.

12 Ix ac'chajoch eb' d'a munlajel ya. Ix telvi eb', man̈xalaj mach ix colvaj d'a eb'.

13 A yuj syaelal eb' chi', ix yal sb'a eb' d'a Jehová, axo ix colanel eb' d'a syaelal chi'.

14 A' ix ilancot eb' d'a scal q'uic'alq'uinal, ix yic'anel q'uen cadena ayoch d'a eb'.

15 Yac'ocab' yuj diosal eb' d'a Jehová yuj svach'c'olal, yuj pax scolval satub'tac d'ayon̈ a on̈ anima on̈ tic.

16 A ix jecchitan q'uen puerta bronce, ix sc'occhitan q'uen yipumal spuertail chi'.

17 A eb' chuc spensar, ix laj och syaelal eb'. Ayoch eb' d'a ilc'olal yuj schucal.

18 Ix syajcanel svael eb'. Toxo val scham eb' syutej yab'ani.

19 A yuj syaelal eb' chi', ix yal sb'a eb' d'a Jehová, axo ix colanel eb' d'a syaelal chi'.

20 A' ix alani, ix b'oxi sc'ool eb'. Ix colchaj eb' yuuj d'a yol sc'ab' chamel.

21 Yac'ocab' yuj diosal eb' d'a Jehová yuj svach'c'olal, yuj pax scolval satub'tac d'ayon̈ a on̈ anima on̈ tic.

22 Yac'ocab' silab' eb' d'ay d'a ac'oj yuj diosal. Yalocab' eb' d'a tzalajc'olal tas ix sc'ulej Jehová.

23 Ay juntzan̈ eb' chon̈vajum ix b'at d'a yib'an̈ a' mar, ix ec' eb' yed' sbarco d'a yib'an̈ a'.

24 Ata' ix yil eb' tas satub'tac ix sc'ulej Jehová.

25 A Jehová ix alani, ix te ovaj a', ix q'ue chulnaj a' d'a chaan̈.

26 Ix ic'jichaan̈ eb', ix ic'jixiem eb' yuj a', ix somchaj sc'ol eb' yuj smay a'.

27 Ix te xiv eb', ix ec' quetcon eb' icha val uc'um an̈, man̈xalaj ix aj yelc'och sjelanil eb'.

28 A yuj syaelal eb' chi' ix yal sb'a eb' d'a Jehová, axo ix colanel eb' d'a syaelal chi'.

29 A' ix ic'anel chacxuxum ic', ichato chi' ix och numnaj a'.

30 Ix tzalaj eb' ayic ix yilan eb' snumc'aj a'. Axo Dios ix ic'anb'at eb' d'a puerto b'aj d'in̈an sc'och eb' chi'.

31 Yac'ocab' yuj diosal eb' d'a Jehová yuj svach'c'olal, yuj pax scolval satub'tac d'ayon̈ a on̈ anima on̈ tic.

32 Yic'ocab' chaan̈ Jehová eb' b'aj smolb'ej sb'a eb' chon̈ab'. Yic'ocab' chaan̈ Dios eb' b'aj smolb'ej sb'a eb' ichamtac vinac.

33 A b'aj tz'ec' a nivac a' yed' b'aj sq'ueul sjaj a', smeltzajoch taquin̈ lumal yuj Jehová.

34 A' sq'uexan lum luum yax sat yic man̈xalaj tas sq'uib' d'a luum. Yuj val smul eb' anima cajanec' ta, yuj chi' icha chi' tz'aji.

35 A d'a lum taquin̈ luum, scheclaj a' cotac n̈ajab' yuj Jehová. Sq'uepaxul sjaj a a' d'a lum yuuj.

36 Ata' syac' cajnaj eb' anima ay svejel, sb'oan nivac chon̈ab' eb' ta'.

37 Tz'avvi trigo eb' yed' uva d'a sat sluum. Te nivan sat yavb'en eb' chi' syic'a'.

38 A' Jehová chi' tz'ac'an svach'c'olal d'a eb', yuj chi' sq'uib' sb'isul eb'. Max emta sb'isul noc' smolb'etzal noc' eb'.

39 Tato tz'emta sb'isul eb', emnaquilal, ilc'olal yed' yaelal sja d'a yib'an̈ eb' yuj eb' ajc'ool.

40 Palta a eb' nivac vinac ajc'ool chi', a Jehová tz'ac'an satb'at eb' d'a tz'inan luum b'aj man̈xalaj b'e. Man̈xalaj tz'ajcan yelc'och eb'.

41 An̈eja' tz'ic'anel cusc'olal d'a eb' meb'a', syic'anchaan̈ sb'isul yuninal eb' icha val sq'uib' sb'isul noc' calnel.

42 Ayic syilan jun tic eb' anima vach' spensar, stzalaj sc'ol eb', axo eb' anima chuc spensar jun, man̈xalaj tas syal eb'.

43 A eb' jelan, snaocab' juntzan̈ tic eb'. Nachajocab'el svach'c'olal Jehová yuj eb'.

108

Sc'anchaj scolval Dios yuj eb' ajc'ool

Sb'it jun tic vin̈aj David.

(Sal 57.7-11; 60.5-12)

1 Ach in Diosal, te b'ecan in c'ool in b'itan d'ayach. D'a smasanil in c'ool ol in b'itej vach' lolonel d'ayach yujto nivan elc'ochi.

2 Ayic sacb'iq'uinal tzin b'itan d'ayach yed' te' arpa yed' pax salterio.

3 Mamin Jehová, ol in b'itej vach' lolonel d'ayach d'a scal anima d'a juntzan̈xo nación.

4 A val a vach'c'olal te nivan, tz'ec'b'at d'a yib'an̈ satchaan̈. Malaj b'aq'uin̈ max aq'uelc'och tas tzala'.

5 Ach in Diosal, checlajocab' a b'inajnaquil d'a satchaan̈. Checlajocab' a poder d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic.

6 Colon̈el yed' a poder. Tac'vej on̈ yic vach' tzon̈ colchaj a on̈ xajanab'il on̈ tic uuj.

7 Ix loloncot Dios masanto d'a scajnub', ix yalan icha tic: Ol tzalaj in c'ool ayic ol in cotac pojanb'at lum Siquem yed' yac'lical lum Sucot.

8 Axo lum Galaad yed' lum Manasés vic yaj luum. A Efraín icha in q'uen xumpil yaji. Axo Judá icha sc'ocochal vopisio yaji.

9 A Moab, icha yed'tal b'aj tzin b'ic in b'a yaji. A d'a yib'an̈ Edom ol vac'canb'at in xan̈ab'. D'a tzalajc'olal ol in avajoc yujto ol can eb' filisteo d'a yalan̈ vuuj, xchi Dios.

10 Ach in Diosal, ¿mach tzin ic'anb'at d'a jun chon̈ab' ayoch smuroal d'a spatic yichan̈? ¿Mach tzin ic'anb'at d'a Edom?

11 Ach co Diosal, ix on̈ a patiquejeli. Maxtzac yal-laj a c'ol tzach b'at yed' eb' co soldado d'a oval.

12 Ochan̈ qued'oc, colon̈el d'a eb' ayoch ajc'olal d'ayon̈. A scolval eb' quetanimail d'ayon̈, malaj yalani.

13 Ach co Diosal, a yed' a colval ol cac' ganar oval. A' ach ol a tec'canem eb' ayoch ajc'olal d'ayon̈.

109

A d'a Dios sval in yaelal

Sb'it jun tic vin̈aj David. Sb'itej jun b'it tic vin̈ cuchb'um d'a b'it.

1 Ach in Diosal, sval vach' lolonel d'ayach, man̈ ach b'at mican d'a in lesal.

2 Yujto a eb' sc'ulan chucal yed' eb' tz'ac'an musansatil anima, chuc syal eb' d'a in patic. Esn̈ej tas syal eb' chi' d'a in patic.

3 A schichonc'olal eb' ste oymaj d'a in patic. Tz'och chi'an sc'ol eb' d'ayin, palta malaj in mul d'a eb'.

4 A spac in vach'c'olal d'a eb', to tz'och eb' ajc'olal d'ayin. A inxo jun, van in lesalvi yuj eb'.

5 A in vach' pensaril d'a eb', chuc syutej eb' spactzitan d'ayin. Axo spac in vach'c'olal d'a eb', to schichon sc'ol eb' d'ayin.

6 A junoc vin̈ chuc spensar tzac'och juezal d'a yib'an̈ vin̈. Aocab' junoc yajc'ool vin̈ tz'ac'ancanb'at d'a yib'an̈.

7 Ayic sch'olb'itaj vin̈, alchajocab'i to ay smul vin̈. Ochocab' pax slesal vin̈ smuloc.

8 Tzapanocab' tzutej sq'uinal vin̈. Ch'ococab' pax mach tz'ochcan d'a yopisio vin̈.

9 Meb'a' uninocab' tz'ajcan eb' yuninal vin̈. Axo ix yetb'eyum vin̈, canocab' ix d'a man̈ etb'eyumal.

10 Ec'ocab' eb' yuninal vin̈ sc'an va sb'a d'a titac pat. Pechchajocab'el eb' b'aj ec'nac spat.

11 Ic'chajocab' ec' masanil tastac ay d'a eb' yuj vin̈ tz'ac'an tumin majanil. Ic'chajocab'b'at smunlajel vin̈ yuj eb' ch'oc animail.

12 Malajocab' mach tz'oc' sc'ool d'a vin̈. Malajocab' pax mach tz'oc' sc'ol d'a eb' yuninal vin̈ meb'axo.

13 Satocab'el yin̈tilal vin̈, satocab'el sb'i vin̈ d'a juneln̈ej.

14 Mamin Jehová, nacot smul eb' smam yicham vin̈. Mocab' a suc sat smul snun vin̈.

15 Naanocab' smul eb' uuj. Mocxob' nachajcot eb' d'a sat luum tic.

16 Yujto man̈ naanoc yac'an vach'c'olal vin̈. Palta to ix och vin̈ ajc'olal d'a eb' meb'a', d'a eb' anima emnaquil yeq'ui yed' d'a eb' ayoch d'a ilc'olal, masanto smilcham eb' vin̈.

17 Scatab'ej anima vin̈, cotocab' catab' d'a yib'an̈ vin̈. Malajocab' b'aq'uin̈ scha vach'c'olal vin̈ yujto maj yac'laj svach'c'olal vin̈ d'a eb' anima chi'.

18 Axon̈ej catab' syal vin̈, ichato a catab' chi' spichul vin̈ yaji. A catab' chi', icha a' siquil a' scuq'uej, ma icha aceite sco suquec' d'ayon̈, icha chi' yaj d'a vin̈.

19 Cotocab' yaelal d'a yib'an̈ snivanil vin̈ yuj scatab'an eb' anima chi', icha smuschaj co nivanil yed' co pichul. Ochocab'can sud'an yaelal chi' d'a vin̈ d'a masanil tiempo icha junoc tzec'ul.

20 Mamin Jehová, ichaocab' tic tzutej eb' ayoch ajc'olal d'ayin, aton eb' tz'alan in pecal.

21 A achxo pax ach Jehová Vajalil, ac'cot a vach'c'olal d'a vib'an̈ yic ol ach ic'jocchaan̈. Yuj a vach'c'olal d'ayin, colineli.

22 Te meb'a' in, man̈xo animaoc ved'nac svutej vab'ani, icha val to lajvinac in svab'i.

23 Van in satel icha junoc en̈ul. Van vic'jib'at yuj ic' ichoc noc' c'ulub'.

24 Van yib'xi sjolom in penec, man̈xalaj vip yujto maxtzac in valaj. Van in b'acb'i.

25 Tzeb'ajtac vilji d'a eb' anima. Ayic tzin yilan eb', sb'uchvaj eb' d'ayin.

26 Mamin Jehová, ochan̈ ved'oc. Ach in Diosal, colinel yuj a vach'c'olal.

27 Mamin Jehová, yojtaquejocab'el eb' anima to a ach ix in utej icha tic.

28 Malaj yelc'och in scatab'an eb' tato a ach tzac'cot a vach'c'olal d'ayin. Q'uixvocab' eb' yacb'an van stzalaj in c'ol a in a checab' in tic.

29 A eb' tz'alan in pecal, chamocab' eb' yuj q'uixvelal. Toxon̈ejocab' sat sc'ol eb' yuj q'uixvelal.

30 Mamin Jehová, ol vac' yuj diosal d'ayach d'a masanil tiempo. D'a scal tzijtumal anima ol val vach' lolonel d'ayach ach in Diosal,

31 yujto Yalumal eb' meb'a' aji. A ach tza colel eb' d'a yol sc'ab' eb' sgana yac'anoch chamel d'a yib'an̈ eb'.

110

A Jehová tz'ac'an yopisio vin̈ rey

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 A Jehová ix alan d'a Vajalil: Eman̈ c'ojan d'a in vach' c'ab' tic, masanto ol vac'canoch eb' ayoch ajc'olal d'ayach d'a yalan̈ oc, xchi Jehová.

2 Mamin Rey, a Jehová ol ac'an opisio yic tzac' yajalil d'a Sion masanto d'a slajvub' lum luum. Ol ac' yajalil d'a yib'an̈ eb' ayoch ajc'olal d'ayach.

3 Ayic ol ac'an oval yed' eb' ajc'ool, ol ja eb' a chon̈ab', ol yac'anoch sb'a eb' d'a oval chi' ed'oc. Icha yal ac'val d'a q'uin̈ib'alil, icha chi' ol aj sja eb' vin̈ quelemtac d'a jun tzalan to icn̈ej yaji.

4 Yac'nac pax can sti' Jehová, malaj b'aq'uin̈ ol sq'uexa', yalnac d'ayach icha tic: Sacerdote ach d'a masanil tiempo, icha yopisio vin̈aj Melquisedec, xchi.

5 Mamin Jehová, ayec' vin̈ Rey d'a a vach' c'ab'. A d'a jun c'ual ol te cot yoval vin̈, ol satjoquel eb' rey yuj vin̈.

6 A vin̈ ol ac'an syaelal juntzan̈ nivac nación, ol cham anima, b'alb'umb'a ol aj eb' chamnac yuj vin̈. Ol satjoquel eb' yajal d'a yolyib'an̈q'uinal tic yuj vin̈.

7 A d'a yol b'e ol yuc'a' vin̈ Rey d'a jun a a' sb'eyi, yuj chi' ol och yip vin̈.

111

A Dios stan̈van schon̈ab'

1 Calec vach' lolonel d'a Jehová.

D'a val smasanil in c'ool ol val vach' lolonel d'a Jehová, b'aj molanec' eb' anima vach' sb'eyb'al.

2 Yelxo val te satub'tac tas sc'ulejnac Jehová. A mach xajanan tas sc'ulejnac chi', snaub'tan̈ej eb' d'a yib'an̈.

3 Te nivan yelc'och tas sc'ulejnac Jehová chi', te vach' pax yilji. A svach'c'olal ayn̈ejec' d'a masanil tiempo.

4 Malaj b'aq'uin̈ ol b'atcan satc'olal tas satub'tac sc'ulejnac. A Jehová chi' te nivan svach'c'olal, te ay pax yoq'uelc'olal.

5 Syac' tas svaji d'a eb' ay xivc'olal d'ay. Naann̈ej strato yuuj.

6 A juntzan̈ tas te satub'tac ix sc'ulej svach'iloc eb' schon̈ab'. Ix yac' lum sluum eb' ch'oc chon̈ab'il yiquej eb'.

7 Tz'eln̈ejc'och tas syala', tojol toni. Masanil juntzan̈ schecnab'il, yeln̈ej syala'.

8 Malaj b'aq'uin̈ sq'uexvi. Te tojol yaji, yeln̈ej pax syala'.

9 A Jehová te nivan yelc'ochi, Axon̈ej Ochi, ix scolel schon̈ab', malaj b'aq'uin̈ ol sq'uex strato ix yac'cani.

10 Tato sco nib'ej jelan tzon̈ aji, ayocab' yelc'och Jehová d'a co sat. A eb' sb'eyb'alan schecnab'il, te aj pensar eb'. Alchajocab' vach' lolonel d'a Jehová d'a masanil q'uinal.

112

Syac' svach'c'olal Dios d'a eb' vach' sb'eyb'al

1 Aljocab' vach' lolonel d'a Jehová.

Te vach' yic junoc mach ay xivc'olal d'a Jehová, d'a smasanil sc'ol sc'anab'ajej schecnab'il.

2 A yin̈tilal jun anima vach' chi', vach' yic eb' yuj Dios, tz'ac'ji yopisio eb' d'a sat luum tic.

3 Man̈ jantacoc sb'eyumal d'a yol spat, axo stojolal, ayn̈ejec' d'a masanil tiempo.

4 Icha val saquilq'uinal d'a scal q'uic'alq'uinal, icha chi' yaj Dios d'a eb' anima vach' spensar, yujto ay yoq'uelc'olal eb', ay svach'c'olal eb', tojol pax sb'eyb'al eb'.

5 A junoc anima vach' spensar, elb'enn̈ej tas yuuj. Masanil tas sb'o d'a smunlajel, tojoln̈ej syutej.

6 Yuj chi', malaj b'aq'uin̈ ol can d'a yalan̈. A anima vach' chi', ol nachajn̈ejcot d'a masanil tiempo.

7 Malaj sxivc'olal d'a junoc ab'ix ay smay. Te tec'an syutej yac'anoch Jehová yipoc sc'ool.

8 Max xivlaj jab'oc, ton̈ej stzevaj d'a eb' ayoch ajc'olal d'ay.

9 Max syaejlaj tastac b'aj scolvaj d'a eb' meb'a'. A svach'c'olal chi' ayn̈ej d'a masanil tiempo, te nivan tz'aj sb'inaj yuj svach'il chi'.

10 A eb' chuc spensar, scot yoval eb' ayic syilan eb' yic'jichaan̈ eb' anima vach' spensar chi'. Sc'ux val ye eb' scot yoval, ol lajvoccanel eb'. A tas sgana eb' anima chuc chi', man̈ ol elc'ochlaj.

113

Calec vach' lolonel d'a Jehová‘R’yuj svach'c'olal

1 Calec vach' lolonel d'a Jehová.

A on̈ schecab' on̈ Jehová, calec vach' lolonel d'ay.

2 Aljocab' vach' lolonel d'ay ticnaic yed' d'a masanil q'uinal.

3 B'itajocab' b'aj sjavi c'u masanto b'aj tz'em c'u.

4 A Jehová Yajal yaj d'a yib'an̈ juntzan̈ nivac chon̈ab'. A stziquiquial tz'ec'b'at d'a schaan̈il satchaan̈.

5 Malaj mach lajan yed' Jehová co Diosal. Ato d'a yib'an̈toq'ue satchaan̈ syac'cot Yajalil d'a yib'an̈ smasanil.

6 Tz'emta q'uelan d'a yib'an̈ satchaan̈ yed' d'a sat luum tic.

7 A tz'ic'anelta eb' meb'a' d'a yalan̈ smeb'ail, scolvaj pax d'a eb' malaj jab'oc tas d'ay,

8 yic vach' tz'em c'ojan eb' d'a scal eb' yetanimail ay yelc'och d'a yol schon̈ab' chi'.

9 A Jehová tz'ac'an unevi ix ix max unevitaxonlaj. Tz'och ix nunab'ilal, tzalajc'olal tz'ajec' ix d'a spat yed' yune' chi'.

Calec vach' lolonel d'a Jehová.

114

A tas ajnac yelta eb' israel d'a Egipto

1 Ayic ix elta eb' israel yin̈tilal vin̈aj Jacob d'a Egipto, aton jun chon̈ab' ch'oc sti',

2 a Judá yed' Israel ix ochcan schon̈ab'oc Jehová. A' ix ac'an Yajalil d'a yib'an̈.

3 Ayic ix sch'oxan sb'a Jehová d'a a' mar, ix b'at a' elelal. Axo a' nivan Jordán, ix meltzaj a' d'a spatic.

4 Axo lum vitz yed' lum tzalquixtac ix q'ue cheneljoc luum icha noc' chiva, ma icha noc' yunetac calnel.

5 ¿Tas ix ic'an a' mar chi', yuj chi' ix el a'? ¿Tas ix ic'an a' Jordán chi', yuj chi' ix meltzaj a'?

6 ¿Tas ix ic'an lum vitz yed' lum tzalquixtac, yuj chi' ix q'ue cheneljoc luum icha noc' chiva, ma icha noc' yunetac calnel?

7 Ib'xocab'q'ue lum luum d'a yichan̈ Jehová sDiosal vin̈aj Jacob.

8 Aton ix ic'anelta a a' d'a sat jun q'uen tenam, a d'a yol q'uen ix elta sjaj a a' chi' yuuj, ix smolb'ancan sb'a a'.

115

A d'a satchaan̈ ayec' co Diosal

1 Mamin Jehová, max yal-laj co c'ol tzon̈ ic'jichaan̈. An̈ejocab' d'ayach tz'alchaj vach' lolonel yuj a vach'c'olal, yujto tzaq'uelc'och tas tzala'.

2 ¿Tas val yuj ol sc'anb'ej eb' anima ch'oc chon̈ab'il d'ayon̈, b'ajtil ay jun e Diosal?

3 Ach co Diosal, a d'a satchaan̈ ay ach eq'ui. Masanil tas nab'il uuj, tza b'on̈ej.

4 Axo sdiosal eb' ch'oc chon̈ab'il chi', nab'a oro, nab'a plata, a anima sb'oani.

5 Ay sti' sdiosal eb' chi', palta max lolonlaj. Ay sat, palta max yil-laj.

6 Ay schiquin, palta max yab'laj. Ay sn̈i' palta max yal-laj suc'lan junoc tasi.

7 Ay sc'ab', palta max yal-laj syaman junoc tasi. Ay yoc, palta max b'eylaj, max yal-laj secan sjaj.

8 A eb' sb'oan juntzan̈ yechel chi' yed' eb' tz'ac'anoch sc'ool d'ay, lajan eb' yed'oc.

9 Ex vetchon̈ab' Israel, aq'uecoch Jehová yipoc e c'ool, a' tz'och qued'oc, a' tzon̈ colani.

10 Ex sacerdote, aq'uecoch Jehová yipoc e c'ool, a' tz'och qued'oc, a' tzon̈ colani.

11 Mach on̈ ay yelc'och Jehová d'ayon̈, caq'uecoch yipoc co c'ool, a' tz'och qued'oc, a' tzon̈ colani.

12 Ix on̈ snacot Jehová, ol yac' svach'c'olal d'a quib'an̈. Ol yac' svach'c'olal d'ayon̈ a on̈ israel on̈ tic. Ol yac' svach'c'olal d'a yib'an̈ eb' sacerdote yin̈tilal vin̈aj Aarón.

13 Mach on̈ ay yelc'och Jehová d'ayon̈, ol yac' svach'c'olal d'ayon̈, vach'chom nivac copisio, vach'chom malaj quelc'ochi.

14 Aocab' Jehová tz'ac'an q'uib' sb'isul eb' cuninal yed' eb' qui co chiquin.

15 Yac'ocab' svach'c'olal Jehová ix b'oan satchaan̈ yed' lum luum tic d'ayon̈.

16 Aton Jehová ay yic satchaan̈, axo lum luum tic, ix yac' lum d'ayon̈ a on̈ anima on̈ tic.

17 A eb' toxo ix c'och b'aj ay eb' chamnac, maxtzac yal-laj yalan vach' lolonel eb' d'a Jehová.

18 A on̈xo pitzan on̈ to tic jun, ol cal vach' lolonel d'ay ticnaic yed' d'a masanil q'uinal.

Calec vach' lolonel d'a Jehová.

116

Lesal d'a ac'oj yuj diosal

1 Tzin xajanej Jehová, yujto ix yab' in lesal ayic ix in tevi d'ay.

2 Yujto ix yab' tas ix in c'an d'ay, yuj chi' ol val in b'a d'ay yacb'an pitzan into.

3 Ijan val ix in yamchaj yuj chamel. Ix ja syaelal chamel d'ayin. A ilc'olal yed' yaelal ix javi d'a vib'an̈.

4 Ichato chi' ix valan in b'a d'a Jehová. Ix in tevi d'ay yic syac'an b'oxoc in c'ool.

5 A Jehová, tojol toni, tz'oc' sc'ol d'ayon̈. A co Diosal, yelxo val te nivan svach'c'olal.

6 A stan̈van eb' emnaquil yeq'ui. Ayic toxo ix el vip, a ix in colani.

7 Ayxo in junc'olal ticnaic svab'i, yujto a Jehová vach' ix yutej sc'ol d'ayin.

8 Maj in scha chamlaj, ix in scol d'a in cusc'olal, maj in schalaj telvoc.

9 Yacb'an pitzan into ol in c'anab'ajej.

10 Ix vac'och Jehová yipoc in c'ool, d'a scal in nivan yaelal ix valani: Te ya ayin, xin chi.

11 Man̈xo animaoc vaj svab'i, yuj chi' ix vala' to masanil eb' anima, max yal-laj cac'anoch tas syal eb' yipoc co c'ool.

12 ¿Tas ol vutej vac'an spac masanil svach'c'olal Jehová ix yac' d'ayin?

13 Ol vic'cot vino ofrendail d'ay yuj vac'an yuj diosal d'ay, yujto ix in scolo'.

14 A d'a yichan̈ masanil schon̈ab' ol vaq'uelc'och tas ix val d'ay.

15 Te nivan yelc'och d'a yichan̈ Jehová ayic scham junoc mach yicxo.

16 Mamin Jehová, a in ton tic, a checab' in. A ach ix in a coleli, yuj chi' libre in ticnaic.

17 Ol vac' in silab' yuj ac'oj yuj diosal d'ayach yuj spacoc a vach'c'olal. Ol val in b'a d'ayach.

18 Mamin Jehová, ol vaq'uelc'och in ti' d'ayach d'a yichan̈ masanil eb' a chon̈ab',

19 d'a yamaq'uil a templo d'a snan̈al chon̈ab' Jerusalén.

Scal vach' lolonel d'ayach Jehová.

117

Aloj vach' lolonel d'a Jehová

1 Ex anima cajan ex d'a masanil nación yed' chon̈ab', alec vach' lolonel d'a Jehová.

2 A svach'c'olal d'ayon̈ te nivan. Tz'eln̈ejc'och tas syal d'a masanil tiempo.

Calec vach' lolonel d'a Jehová.

118

A spoder Jehová te nivan

1 Caq'uec yuj diosal d'a Jehová yujto vach' spensar. A svach'c'olal ayn̈ejec' d'a masanil tiempo.

2 Calec a on̈ israel on̈ tic to a svach'c'olal Jehová ayn̈ejec' d'a masanil tiempo.

3 Yalocab' eb' sacerdote to a svach'c'olal Jehová ayn̈ejec' d'a masanil tiempo.

4 Calec a on̈ ay yelc'och Jehová d'ayon̈ to a svach'c'olal ayn̈ejec' d'a masanil tiempo.

5 Ay in val och d'a in yaelal, ix in avaj d'a Jehová, ix yab' in lesal, ix in scolaneli.

6 Ayec' Jehová ved'oc, man̈ ol in xivlaj yuj tas ol in yutoc eb' vetanimail.

7 Ayec' Jehová ved'oc, yujto a tzin colani, yuj chi' ol vil yac'ji ganar eb' tzin chacaneli.

8 Yelxo val te vach' tato scac'och Jehová yipoc co c'ool d'a yichan̈ to a eb' quetanimail scac'och yipoc co c'ool.

9 Yelxo val te vach' tato scac'och Jehová yipoc co c'ool d'a yichan̈ to a eb' yajal scac'och yipoc co c'ool.

10-11 Ix och oyan masanil eb' ch'oc chon̈ab'il d'a in patic vichan̈, palta yuj spoder Jehová ix vac' ganar eb'.

12 Ix och oyan eb' d'ayin icha val noc' noc'al chab', axo yoval eb' chi' ix tupcanel icha stup te' c'ac' d'a junoc te' taquin̈ q'uiix. Yuj spoder Jehová ix vac' ganar eb'.

13 Tzin yec telvoc eb' d'a smasanil yip snaani, palta axo Jehová sjavi in scolo'.

14 Tzin b'itan d'a Jehová. A tz'ac'anoch vip, in Columal yaji.

15 A d'a spat eb' anima tojol spensar ay b'it yed' tzalajc'olal, yujto ix yac' ganar oval eb' yuj spoder Jehová te satub'tac.

16 Yuj spoder Jehová chi' ix ac'ji ganar eb' ajc'ool. Satub'tac yoch spoder chi'.

17 Manto ol in chamlaj, palta ayto in q'uinal yic vach' ol valel tas ix sb'o Jehová ved'oc.

18 Te nivan in yaelal ix yac'a', palta maj in scha chamlaj.

19 Jaquec spuertail stemplo Dios Tojol. In gana tzin ochi yic svac' yuj diosal d'ay ta'.

20 Aton jun tic spuertail b'aj tzon̈ c'och d'a yichan̈ Jehová. Ata' ol ochc'och eb' tojol sb'eyb'al.

21 Svac' yuj diosal d'ayach Jehová yujto ix ach tac'vi d'ayin, in Columal ach.

22 A jun q'uen q'ueen malaj yelc'och d'a yichan̈ eb' b'oum pat, aton q'uen ix ochcan sjolomoc schiquin te' pat chi'.

23 Icha chi' ix yutej Jehová. Yuj chi' ayic squilani, ste sat co c'ool yuuj.

24 Aton d'a jun c'u tic ix yaq'uelc'och Jehová tas nab'ilcan yuuj, yuj chi' tzon̈ tzalaj ticnaic, tz'el lenaj squila'.

25 Mamin Jehová, cotan̈ q'uelan d'ayon̈, colon̈eli, vach'ocab' tzon̈ ajcan uuj.

26 Calec vach' lolonel d'a Jun checb'ilcot yuj Jehová. Scal vach' lolonel d'ayex mach ex molan ex ec' d'a stemplo Jehová.

27 A Jehová Dios toni, a tz'ac'an saquilq'uinal d'ayon̈. Caq'uecoch q'uin̈, squic'ancot scab' te te' ay xiil, tzon̈ eq'uec oyoyoc d'a spatic altar.

28 Scac' yuj diosal d'ayach Mamin, yujto co Diosal ach, scal vach' lolonel d'ayach, tzach quic'anchaan̈.

29 Calec vach' lolonel d'a Jehová yujto te vach' spensar. A svach'c'olal ayn̈ejec' d'a masanil tiempo.

119

AAloj vach' lolonel d'a sc'ayb'ub'al Dios

ALEPH

1 Mamin Jehová, te vach' yic eb' sc'anab'ajan a c'ayb'ub'al, malaj mach tz'alan eb' chucal.

2 Te vach' yic eb' sc'anab'ajan a cachnab'il, d'a smasanil sc'ol eb' tz'och tzac'an uuj.

3 Aton eb' max c'ulanlaj chucal, eb' sc'anab'ajan sb'eyb'alan tas tzala'.

4 Mamin Jehová, a ach ix ala' to tz'acan tz'aj sc'anab'ajax a checnab'il.

5 Comonoc ayn̈ejoch d'a in c'ool in c'anab'ajan a ley.

6 ¿Tas yuj ol in q'uixvoc tato tzin c'anab'ajej masanil a checnab'il chi'?

7 Ol val vach' lolonel d'ayach d'a smasanil in c'ool ayic toxo ix in c'ayb'ej a ley te tojol.

8 Ol in c'anab'ajej a ley. Man̈ in actejcan d'a juneln̈ej.

BET

9 ¿Tas val ol aj eb' quelemtac yic max och smul eb'? An̈ej tato sc'anab'ajej a lolonel eb'.

10 D'a smasanil in c'ol tzin och tzac'an uuj. Man̈ a cha viq'uel in b'a d'a a checnab'il.

11 Ix cham val in c'ayb'an a lolonel yic vach' max och in mul d'ayach.

12 Mamin Jehová, te vach' ach. C'ayb'ej in d'a a ley.

13 Ol valel masanil a ley, aton juntzan̈ alb'ilcan uuj.

14 Ec'b'al stzalaj in c'ool ayic tzin c'anab'ajan in cachnab'il tzac'a' d'a yichan̈ pax svic'an masanil macan̈il b'eyumal.

15 Ol in naub'tan̈ej a checnab'il ix ac' d'ayon̈. Ol cham val in naub'tan̈an a c'ayb'ub'al.

16 Ol vac' tzalajb'oc in c'ool yed' a checnab'il tic, man̈ ol b'atcan a lolonel satc'olal vuuj.

GUÍMEL

17 Ac' a vach'c'olal d'ayin yic vach' ol in c'anab'ajej a lolonel yacb'an pitzan into.

18 Jac in sat yic vach' snachajel a c'ayb'ub'al vuuj, aton te satub'tac yochi.

19 Eq'uelb'an̈ej vec' d'a sat luum tic, man̈ a c'ub'ejel a checnab'il d'ayin.

20 Snib'ej val in c'ol svojtaquejel a ley d'a junjun rato.

21 A ach ton tza cach eb' ac'umtac syutej sb'a, aton eb' catab'il yujto syiq'uel sb'a eb' d'a a checnab'il.

22 Yujto tzin c'anab'ajej in cachnab'il tzac'a', yuj chi' colinel d'a schucal lolonel eb' tzin paticaneli.

23 Vach'chom a eb' yajal smol naej eb' in yixtani, a inxo a checab' in tic, a a ley ol in naub'tan̈ej.

24 Svac' tzalaj in c'ool yuj in cachnab'il, yujto syac' in razón.

DÁLET

25 Ijan val tzin cham svab'i, ac' in q'uinal ichataxon alani.

26 Ix in ch'ox chajtil in b'ey d'a ichan̈, ix in a tac'vani. C'ayb'ej in d'a a b'eyb'al.

27 Ac' nachajel vuuj yic vach' tzin c'anab'ajej a checnab'il. In gana tzin naub'tan̈ej juntzan̈ tas ix a c'ulej to satub'tac yochi.

28 Ay in och d'a cusc'olal, tec'an tzin utej in c'ana' icha yaj alancani.

29 Ochan̈ ved'oc yic vach' max vesej, tzac'an a vach'c'olal d'ayin yuj a c'ayb'ub'al.

30 Toxo ix vac'och d'a in c'ool to yeln̈ej tas ol vala', tzin nib'ej a ley.

31 Mamin Jehová, te naan in cachnab'il ix ac'a', man̈ in a cha q'uixvoc.

32 Van vac'an vip in c'anab'ajan a checnab'il yujto van ac'an in pensar.

HE

33 Mamin Jehová, c'ayb'ej in d'a a ley, in gana tzin c'anab'ajej masanto d'a slajvub'.

34 Ac' nachajel vuuj yic vach' ol in c'anab'ajej a c'ayb'ub'al. D'a val smasanil in c'ool in gana tzin c'anab'ajej a c'ayb'ub'al chi'.

35 Cuchb'ej in d'a sb'eal a checnab'il, yujto ay in tzalajc'olal d'ay.

36 Ac' in nib'ejoch in cachnab'il tzac'a, mocab' b'eyumal tzin nib'ejochi.

37 Man̈ a cha vac'och in pensar d'a juntzan̈ yechel comon dios. Ac' in q'uinal, yic vach' svac'och a c'ayb'ub'al d'a in c'ool.

38 Aq'uelc'och d'ayin a in a checab' in tic, juntzan̈ tas alb'ilcan uuj d'a eb' ay elc'och d'a yol sat.

39 Te vach' a ley d'a yol in sat, yuj chi' colinel d'a juntzan̈ lolonel stzuntzancot yoval in c'ool, to tzin xiv d'ay.

40 Te xajanab'il a checnab'il vuuj, ac' in q'uinal, yujto tojol ach toni.

VAW

41 Mamin Jehová, ac' a vach'c'olal yed' a colval d'ayin, ichataxon alani.

42 Icha chi' ol yal in pactzitan eb' tzin tzuntzani, yujto a a lolonel ayoch yipoc in c'ool.

43 Ochan̈ ved'oc yic svalel a lolonel te yel, yujto yipc'olal yaj a ley vuuj.

44 In gana tzin c'anab'ajej a c'ayb'ub'al, malajocab' b'aq'uin̈ svactejcani.

45 Junc'olal ol in ajoc, yujto svac'och a ley d'a in c'ool.

46 A d'a yichan̈ eb' vin̈ rey ol valel a checnab'il, man̈ ol in q'uixvoclaj valani.

47 Te xajan a checnab'il vuuj, ay pax in tzalajc'olal yuuj.

48 Tzin xajanej val a checnab'il, in gana val yaji. Tzin te naub'tan̈ej a ley chi'.

ZAÍN

49 Nacot tas alnaccan d'ayin, a in a checab' in tic, a a lolonel chi' ix vac'och yipoc in c'ool.

50 A lolonel chi' tz'ac'an snivanil in c'ool ayic ilc'olal vaji. A tas alnaccan chi', aton van yac'an in q'uinal.

51 A eb' te ac'umtac, max yactej eb' in stzuntzani, palta max vactejcanlaj a c'ayb'ub'al.

52 Mamin Jehová, tzin nacot juntzan̈ a ley aytax ec' d'a yichb'anil. A d'a juntzan̈ chi' svic' snivanil in c'ool.

53 A eb' sc'ulan chucal, syactejcan a c'ayb'ub'al eb', yuj chi' ste cot voval.

54 A a ley ix vac'och in b'itoc d'a sat luum tic, yujto eq'uelb'an̈ej veq'ui.

55 Mamin Jehová, tzach in nacot d'ac'valil, in gana tzin c'anab'ajejn̈ej a c'ayb'ub'al.

56 Sja in tzalajc'olal yujto tzin c'anab'ajej a checnab'il chi'.

CHET

57 Mamin Jehová, a achn̈ej tzach in nib'ej. Toxo ix vac' in ti' to tzin c'anab'ajej tas tzala'.

58 D'a val smasanil in c'ool tzin na'a to svac' tzalajb'oc a c'ool. Oc'oc a c'ool d'ayin, ichataxon alancani.

59 Ix in b'eytzitej in b'eyb'al, ix in yamoch in c'anab'ajan in cachnab'il tzac'a'.

60 D'a elan̈chamel svac' vip in c'anab'ajan a checnab'il.

61 A eb' sc'ulan chucal ix yaq'uem yaal eb' d'a vichan̈, palta max b'atlaj a c'ayb'ub'al satc'olal vuuj.

62 A d'a chimilac'val tzin q'ue vaan svac'an yuj diosal d'ayach yuj a ley, yujto tojol toni.

63 Vach' vac'an yed' eb' syaq'uem sb'a d'ayach yed' eb' sc'anab'ajan a checnab'il.

64 Mamin Jehová, nivan chequel a vach'c'olal d'a yolyib'an̈q'uinal tic, c'ayb'ej in d'a a ley.

TET

65 Mamin Jehová, vach' ton ix utej a c'ool d'ayin a in a checab' in tic, ichataxon alancani.

66 In gana tzin a c'ayb'ej d'a a jelanil yed' d'a tas scojtaquej, yujto a a checnab'il svac'och yipoc in c'ool.

67 Ayic manto och in yaelal, man̈ jantacoc b'aj ix in b'at d'a scal chucal, axo ticnaic jun, tzin c'anab'ajej a lolonel.

68 A ach tic, te vach' ach, vach'n̈ej tas tza c'ulej. C'ayb'ej in d'a a b'eyb'al.

69 A eb' ac'umtac, syal lolonel eb' man̈ yeloc d'a in patic, a inxo jun, tzin c'anab'ajej a checnab'il d'a smasanil in c'ool.

70 Ix ixtaxel spensar eb' sc'ulan chucal, xal in jun, svac' tzalajb'oc in c'ool d'a a c'ayb'ub'al.

71 Te vach' ix in elc'ochi yujto ix och in yaelal. Ichaton val chi' ix aj in c'ayb'an a b'eyb'al.

72 A a c'ayb'ub'al d'ayin ec'b'al yelc'och d'a yichan̈ q'uen tzijtumal oro yed' q'uen plata.

YOD

73 A ach ton val ix in a b'o'o. Ac' in jelanil yic vach' tzin c'ayb'ej a checnab'il.

74 A eb' ay elc'och d'a yol sat, tzalajocab' sc'ool eb' ayic tzin yilan eb' yujto a a lolonel ix vac'och yipoc in c'ool.

75 Mamin Jehová, vojtac to te tojol a ley. Ayic tzin ac'anoch d'a ilc'olal, ayton val yuuj, yuj chi' icha chi' tzutej.

76 Aocab' a vach'c'olal snivanan in c'ool ichataxon alan d'ayin.

77 Ch'ox svach'il a c'ool d'ayin, tzac'an pax in q'uinal. Ay val in tzalajc'olal yuj a c'ayb'ub'al.

78 Q'uixvocab'el eb' ac'umtac syutej sb'a, yujto tzin sb'aj eb' vach'chom malaj in mul d'a eb'. A inxo tic tzin naub'tan̈ej a checnab'il.

79 A eb' ay elc'och d'a sat, eb' ojtannac cachnab'il tzac'a', smolb'ejocab' sb'a eb' ved'oc.

80 Vach'ocab'n̈ej yaj in pensar icha syal a ley, yic vach' malaj b'aj ol in q'uixvoc.

CAF

81 Toxon̈ej nanon yec' in c'ool b'aq'uin̈ ol in a colo', palta a a lolonel svac'och yipoc in c'ool.

82 Van yixtax yol in sat yuj in maclani b'aq'uin̈ ol elc'och tas alnaccani. Tzin naan icha tic: ¿B'aq'uin̈ ol ach ja ac' snivanil in c'ool? xin chi.

83 Vach'chom man̈xalaj vopisio yujto icham inxo, palta max b'atlaj a ley satc'olal vuuj.

84 ¿Jantacto tiempo ol vil a in a checab' in tic? ¿B'aq'uin̈to val ol ac'och syaelal eb' ayoch ajc'olal d'ayin?

85 A eb' ac'umtac syutej sb'a, man̈ naanoc a c'ayb'ub'al yuj eb'. Toxo ix sjoy olan eb' yic tzin telvi d'ay yalan eb'.

86 Masanil a checnab'il, yeln̈ej syala'. Ochan̈ ved'oc, ina to malaj in mul, palta man̈ jantacoc eb' ayoch ajc'olal d'ayin.

87 Toxo ijan tzin cham yuj eb', palta max b'atlaj a checnab'il satc'olal vuuj.

88 Ac' in q'uinal, icha syal jantac a vach'c'olal, icha chi' ol in c'anab'ajej in cachnab'il ix ac'a'.

LAMED

89 Mamin Jehová, a a lolonel max q'uexmajlaj. Ayn̈ejec' d'a masanil q'uinal d'a satchaan̈.

90 A ach tic, tz'eln̈ejc'och tas tzal d'a masanil tiempo. A ach a b'onac lum luum tic, yuj chi' an̈eja' yaj luum ticnaic.

91 Masanil tasi, an̈eja' yaji ichataxon yaj alannaccani, an̈ejtona' a' van a c'anan ticnaic.

92 Tato maj in tzalaj in naub'tan̈an a c'ayb'ub'al, toxom ix in lajviel yuj cusc'olal.

93 Malaj b'aq'uin̈ sb'atcan a checnab'il satc'olal vuuj. A yuj a lolonel tic ix ac' in q'uinal.

94 Colin yujto ic inn̈ej toni, naann̈ej a checnab'il vuuj.

95 A eb' sc'ulan chucal, van stan̈van eb' in lajvieli, palta a inxo jun, a val a cachnab'il tzala', a tzin naub'tan̈ej.

96 Ix vila' to malaj junoc tas tz'ac'an vach'il, axo a checnab'il, man̈xo jantacoc svach'il.

MEM

97 Te xajan a c'ayb'ub'al vuuj. Masanil tiempo tzin naub'tan̈ej.

98 Naann̈ej a checnab'il vuuj, yuj chi' yelxo val jelan in d'a yichan̈ eb' ayoch ajc'olal d'ayin.

99 Ec'al in jelanil d'a yichan̈ masanil eb' in c'ayb'umal, yujto naann̈ej a c'ayb'ub'al vuuj.

100 Yelxo val snachajel vuuj d'a yichan̈ eb' ichamtac vinac, yujto tzin c'anab'ajej a checnab'il.

101 Max yal-laj in c'ol svac'och in b'a d'a chuc b'eyb'al, yic vach' tzin c'anab'ajejn̈ej a lolonel.

102 Maj viq'uel-laj in b'a d'a a c'ayb'ub'al, yujto van in a c'ayb'ani.

103 Ec'b'al schi'al a lolonel d'a yichan̈ schi'al noc' yal chab' svab'i.

104 Te ay in jelanil ix viq'uelta d'a a checnab'il, yuj chi' tzin chaquel masanil chuc b'eyb'al.

NUN

105 A a lolonel sch'oxan vach' b'eyb'al d'ayin ichato a tz'ac'an saquilq'uinal d'a yol in b'e, a' sch'oxan b'e d'ayin.

106 Ach in Diosal, ix vac' in ti' d'ayach, yuj chi' yovalil ol in c'anab'ajej. Ol in c'ayb'ej in b'a d'a a ley to te tojol.

107 Mamin Jehová, yelxo val ste cus in c'ool svab'i. Ac' in q'uinal ichataxon alani.

108 Mamin, cha in vach' lolonel sval d'ayach d'a smasanil in c'ool, tzin a c'ayb'an pax d'a a c'ayb'ub'al.

109 Junjun c'u sjavi tas ay smay d'a vib'an̈, palta max b'atcanlaj a c'ayb'ub'al satc'olal vuuj.

110 A eb' sc'ulan chucal, syaq'uem in yaalil eb', palta max b'atlaj a checnab'il satc'olal vuuj.

111 A a lolonel ix al d'ayin, vicn̈ej yaj d'a masanil tiempo, yujto a' tz'ac'an in tzalajc'olal.

112 Toxo ix vac' pensar to ol in c'anab'ajej a ley masanto d'a slajvub'.

SAMEC

113 Tzin chaquel eb' anima chab' sat, palta tzin xajanej a c'ayb'ub'al.

114 A ach ton ay ach och ven̈uloc yed' in colnab'iloc. A a lolonel ayoch yipoc in c'ool.

115 Elan̈ec d'a in tz'ey a ex tze c'ulej chucal, yujto in gana tzin c'anab'ajej schecnab'il in Diosal.

116 Mamin, ac' vip, ichataxon yaj alancani, yic ayn̈ej in q'uinal. Man̈ ac' lajvoc tas ayoch yipoc in c'ool.

117 Ochan̈ ved'oc, yic ol in colchajoc. Ichato chi' ol in c'anab'ajan a ley.

118 Ix a tec'canem eb' syiq'uel sb'a d'a a ley, yujto a sjelanil eb' malaj yelc'ochi.

119 Icha val c'alem, icha chi' yaj eb' sc'ulan chucal d'a yol a sat, yuj chi' tzin xajanej a lolonel.

120 A in nivanil tic, tz'ib'xi yuj in xivc'olal d'ayach, yujto te nivan yelc'och a ley d'ayin.

'AYIN

121 A vach'il yed' tojolal tzin b'eyb'alej. Man̈ in actejcan d'a yol sc'ab' eb' ayoch ajc'olal d'ayin.

122 Ochan̈ vilumaloc yuj in vach'iloc. Mocab' in yixtej eb' ac'umtac syutej sb'a.

123 Van yixtaxel yol in sat yuj in maclan a javi yic tzul in a colani. Van in tan̈van in ic'anel d'a libre ichataxon alancani.

124 Vach' tzutej a c'ol d'ayin a in a checab' in tic, icha jantac a vach'c'olal. C'ayb'ej in d'a a ley.

125 Ac' in jelanil a in a checab' in tic. In gana svojtaquejel a cachnab'il tzala'.

126 Mamin Jehová, stiempoalxo ac'an syaelal eb' sc'ulan chucal, yujto ix spitej sb'a eb' d'a a c'ayb'ub'al.

127 Ec'b'al tzin nib'ej a checnab'il d'a yichan̈ q'uen oro te vach',

128 yuj chi' tzin c'anab'ajejn̈ej a checnab'il chi', axo pax masanil chuc b'eyb'al, tzin chaccaneli.

PE

129 Satub'tac a cachnab'il, yuj val chi' tzin c'anab'ajej d'ay.

130 Ayic tz'alchajel tas syalelc'och a lolonel, icha val saquilq'uinal yaj d'ayon̈. Sc'ayb'aj eb' anima emnaquil yuuj.

131 Tzin te nib'ej val a checnab'il, icha val snib'an a a' junoc mach yuj taquin̈tial.

132 Ilincoti, oc'oc val a c'ol d'ayin icha val tzutej a c'ol d'a eb' tzach xajanani.

133 Cuchb'ej in d'a a b'eyb'al, icha val yalan a lolonel. Man̈ in a cha ac'joc ganar yuj chucal.

134 Colinel d'a eb' anima malaj yoq'uelc'olal. In gana tzin c'anab'ajej a checnab'il.

135 Tzalajocab' a c'ool vuj a in a checab' in tic, tzin a c'ayb'anpax d'a a ley.

136 Tzin te oq'ui, yujto malaj yelc'och a c'ayb'ub'al d'a eb' vetanimail.

TZADE

137 Mamin Jehová, tojol ach toni, vach'n̈ej yelc'och a ley.

138 Masanil a cachnab'il, tojol toni, yuj chi' syal cac'anoch d'a co c'ool.

139 Te tacnac in c'ool yuj eb' ayoch ajc'olal d'ayin, yujto ix b'atcan a lolonel satc'olal yuj eb'.

140 A tas tzala' tz'eln̈ejc'ochi, yuj chi' tzin xajanej a in a checab' in tic.

141 Emnaquil anima in, paticab'il in el yuj eb' vetanimail, palta max b'atcanlaj a checnab'il satc'olal vuuj.

142 A a tojolal malaj b'aq'uin̈ slajvi. A a c'ayb'ub'al yeln̈ej syala'.

143 Man̈xo animaoc vaj yuj cusc'olal yed' yaelal, axo a checnab'il tz'ac'an in tzalajc'olal.

144 A a cachnab'il tojoln̈ej toni. Ac' ja in pensar yic vach' ayn̈ej in q'uinal.

COF

145 Mamin Jehová, d'a val smasanil in c'ool tzin avaj d'ayach, tac'vej in, yujto in gana tzin c'anab'ajej a ley.

146 A d'ayach sval in b'a. Ochan̈ ved'oc yic vach' ol in c'anab'ajej a cachnab'il tzala'.

147 Ayic manto sacb'ilaj tzin q'ue vaan, tzin c'anan a colval yujto svac'och a lolonel yipoc in c'ool.

148 Pitzan in tz'ec' ac'val, tzin naub'tan̈an tas alb'ilcan uuj.

149 Mamin Jehová, ab' tas svala' icha jantac a vach'c'olal. Ac' in q'uinal icha val stojolal a b'eyb'al.

150 A eb' snaan yac'an chucal d'ayin, ayec' eb' d'a in lac'anil, palta najat yajcan eb' d'a a c'ayb'ub'al.

151 A achxo pax Mamin, te lac'an ayach eq'ui, yelton val syal masanil a checnab'il.

152 Pecatax ix vojtaquejel yuj a cachnab'il tic, a ach ix ac'can d'a juneln̈ej.

REX

153 Mamin, ilincot yed' in yaelal tic, tzin a colani yujto max b'atcan a c'ayb'ub'al satc'olal vuuj.

154 Colinel d'a yol sc'ab' eb' tz'esanoch d'a vib'an̈. Ac' in q'uinal ichataxon alani.

155 A eb' sc'ulan chucal, malaj yalan yic eb' d'a a colval, yujto max sc'anab'ajejlaj a checnab'il eb'.

156 Mamin Jehová, te nivan tz'oc' a c'ool d'ayon̈. Ac' in q'uinal icha val a tojolal.

157 Man̈ jantacoc eb' ayoch ajc'olal d'ayin yed' eb' tzin ixtani, a inxo jun, max viq'uel-laj in b'a d'a a cachnab'il.

158 Tzin chaquel eb' tz'ec' yib'an̈ sc'ulan chucal, aton eb' max c'anab'ajan a lolonel.

159 Mamin Jehová, yelxo val xajan a checnab'il vuuj. Ac' in q'uinal icha val jantac a vach'c'olal.

160 A a lolonel te yel. Tojolton masanil a c'ayb'ub'al, malaj b'aq'uin̈ ol lajvoqueloc.

SIN

161 Vach'chom malaj in mul, tzin spech b'eyec' eb' anima nivan yopisio, palta te nivan yelc'och a lolonel d'ayin.

162 Stzalaj in c'ool yuj tas alnaccani, icha junoc mach te nivan sb'eyumal syic'a'.

163 Max yal-laj in c'ool naojq'ue lolonel, ste taccanel in c'ool yuuj, palta tzin xajanej a c'ayb'ub'al.

164 D'a junjun rato svalan vach' lolonel d'ayach, yujto tojol ton a ley.

165 A eb' xajanan a c'ayb'ub'al, junc'olaln̈ej yaj eb', malaj tas tz'ac'an telvoc eb'.

166 Mamin Jehová, van in tan̈van in a colani, yujto van in c'anab'ajan a checnab'il.

167 Van in c'anab'ajan a cachnab'il te xajan vuuj.

168 Van in c'anab'ajan a checnab'il yed' a cachnab'il. Ojtac masanil in b'eyb'al.

TAV

169 Mamin Jehová, q'ueocab'c'och vav d'a ichan̈, ac' ja in pensar ichataxon yalan a lolonel.

170 Axo in lesal jun, q'ueocab'c'och d'a ichan̈, colineli, ichataxon yaj alancani.

171 Sval vach' lolonel d'ayach, yujto tzin a c'ayb'ej d'a a b'eyb'al.

172 Ol in b'itej junoc b'it yuj tas alnaccani, yujto masanil a checnab'il tojol yaji.

173 Ayn̈ejocab'cot b'achan a c'ab' d'ayin yic tzin a colani, yujto tzin te nib'ej a checnab'il.

174 Mamin Jehová, snib'ej val in c'ool to tzin a colo'. Ay in tzalajc'olal d'a a c'ayb'ub'al.

175 Tzin nib'ej to pitzaninn̈ej, yic vach' ol in b'itan d'ayach. Aocab' a tojolal tz'och ved'oc.

176 Ix in satb'at icha noc' calnel sacleminac yajb'ati. Cotan̈, say in ec' a in a checab' in tic, yujto max b'atlaj a checnab'il satc'olal vuuj.

120

Lesal yic colval

Sb'it eb' israel ayic van sq'ue eb' d'a sb'eal Jerusalén.

1 Mamin Jehová, ayic ay in och d'a somc'olal ix in avaj d'ayach, a achxo ix ach tac'vi d'ayin.

2 Mamin, colinel d'a lolonel man̈ yeloc syal eb' naumq'ue lolonel d'a in patic.

3 Ex esalvum, ¿tom man̈ ol yac'cot yaelal Dios d'a eyib'an̈ yujto tze nachaan̈ lolonel chi'?

4 Ol javoc nivan yaelal d'a eyib'an̈, ichato ol ex juljoc d'a jul-lab' jay sn̈i', ma ichato ol ex tz'ab'at yuj tzac'ac' chacxililnac.

5 Ob'iltac in, val schucal juntzan̈ anima b'aj cajan in tic. Ec'b'al schucal eb' d'a eb' aj Mesec, ma d'a eb' aj Cedar.

6 Najtilxo cajan in ec' d'a scal eb' malaj sgana d'a junc'olal.

7 A in tic, malaj in gana d'a oval, ayic svalanel lolonel yic junc'olal d'a scal eb', axo oval sgana eb'.

121

A Jehová in tan̈vumal

Sb'it eb' israel ayic van sq'ue eb' d'a sb'eal Jerusalén.

1 Ayic svilanb'at lum jolomtac vitz, svalan d'a yol vico': ¿B'ajtil ol cot in colnab'il? xin chi.

2 A d'a Jehová scot in colnab'il, aton b'oannac satchaan̈ yed' sat luum tic.

3 A Jehová co Diosal, man̈ ol ach schalaj telvoc. Malaj b'aj ol och numnaj svayan̈ ach stan̈vani.

4 A co tan̈vumal a on̈ israel on̈ tic, max vaylaj, malaj b'aq'uin̈ svayi.

5 A Jehová tzach tan̈vani, a ayec' d'a a tz'ey yic tz'och en̈uloc.

6 Man̈ ol ach tz'alaj yuj yoc c'u d'a c'ualil, man̈ ol ach yixtejpaxlaj yoc q'uen uj d'ac'valil.

7 A Jehová ol ach colanel d'a masanil tastac ay smay. A' ol ach colanel d'a yol sc'ab' chamel.

8 A' ol ach tan̈vanoc ayic tzach b'ati yed' pax ayic tzach jaxi, ticnaic yed' d'a masanil tiempo.

122

Lesal yuj junc'olal d'a Jerusalén

Sb'it vin̈aj David. Sb'it eb' israel ayic van sq'ue eb' d'a sb'eal Jerusalén.

1 Man̈xo jantacoc ix in tzalaj yed' eb' ix alan d'ayin icha tic: Con̈ d'a stemplo Jehová, xchi eb'.

2 Axo ticnaic ay on̈xo ec' d'a yol chon̈ab' Jerusalén tic.

3 A Jerusalén, junn̈ej chon̈ab'il yaj sb'oi.

4 A d'a jun chon̈ab' tic sja junjun macan̈il eb' schon̈ab' Jehová, yic vach' sb'itaj icha yutejnac yalancan d'a eb' co mam quicham.

5 A d'a jun chon̈ab' tic ay juntzan̈ despacho b'aj sch'olb'itaj eb' anima yuj yin̈tilal vin̈aj David d'a stojolal.

6 C'anec to syac' junc'olal Dios d'a Jerusalén. Junc'olalocab' yaj eb' xajanan jun chon̈ab' tic.

7 Ayocab' junc'olal d'a yol smuroal yed' d'a yol spat sreyal jun chon̈ab' tic, xe chi.

8 Yuj svach'iloc eb' in c'ab' voc yed' eb' vetchon̈ab', yuj chi' svala': Ayocab' junc'olal, xin chi.

9 Yujto xajan scajnub' Jehová co Diosal vuuj, yuj chi' ol vac' vip in sayanec' tas tz'och svach'iloc Jerusalén tic.

123

Lesal yic c'anoj vach'c'olal d'a Dios

Sb'it eb' israel ayic van sq'ue eb' d'a sb'eal Jerusalén.

1 Mamin Jehová, Yajal ach d'a satchaan̈, tzin q'ue q'uelan d'ayach ayic ay tas snib'ej in c'ool.

2 Mamin, a d'ayach tzon̈ och q'uelan, icha val yoch q'uelan vin̈ checab' d'a spatrón, ma icha val yoch q'uelan ix criada d'a ix spatrona. Ach co Diosal, van co maclan yoc' a c'ool d'ayon̈.

3 Mamin Jehová, oc'oc val a c'ool d'ayon̈. Oc'ocab' a c'ool d'ayon̈, yujto maxtzac techajlaj cuuj b'aj tzon̈ paticajcaneli.

4 Tzon̈ tzactzaj yuj sb'uchval eb' b'eyum yed' b'aj tzon̈ spatiquejel eb' ac'umtac syutej sb'a.

124

A Dios Scolumal Israel

Sb'it vin̈aj David. Sb'it eb' israel ayic van sq'ue eb' d'a sb'eal Jerusalén.

1 Tato man̈oc Jehová ix och qued'oc ¿tas am ix on̈ ajcani? Ex vetisraelal, calec icha tic:

2 Tato man̈oc Jehová ix och qued'oc ayic ix q'ue vaan eb' anima yac' yoval d'ayon̈,

3 ix am on̈ spitzanchiejb'at eb' ayic ix te cot yoval eb'.

4-5 Icha am tz'aj quic'jib'ey yuj a' eluma' te ov, icham chi' ix aj co satel yuj yoval sc'ool eb' chi'.

6 Calec vach' lolonel d'a Jehová, yujto maj yal sc'ool ix on̈ satjiel yuj eb'.

7 Toxon̈ej ix on̈ el d'a yol sc'ab' eb'. Icha tz'aj scolchaj junoc noc' much d'a junoc yaal. Ix on̈ colchaji, ichato ix d'in̈chajb'at sch'an̈al jun yaal chi'.

8 A d'a Jehová scot co colnab'il, aton b'oannac satchaan̈ yed' sat luum tic.

125

A Dios stan̈van schon̈ab'

Sb'it eb' israel ayic van sq'ue eb' d'a sb'eal Jerusalén.

1 A eb' tz'ac'anoch Jehová yipoc sc'ool, lajan eb' icha lum tzalan Sion, max ib'xilaj jab'oc, ayn̈ejec' d'a masanil tiempo, icha chi' yaj eb'.

2 Icha val yajoch oyan lum vitz d'a spatic yichan̈ Jerusalén, icha chi' yaj Jehová d'a eb' schon̈ab' ticnaic yed' d'a masanil tiempo.

3 A eb' chuc sb'eyb'al, man̈ ol yac'laj yajalil eb' d'a yib'an̈ eb' vach' sb'eyb'al. Tato maay, axo talaj tz'aji, a eb' vach' sb'eyb'al chi', sc'ayb'ej sb'a eb' yac'an chucal.

4 Mamin Jehová, ac' a vach'c'olal d'a eb' vach' sb'eyb'al, aton eb' syac' val och sc'ol d'a tojolal.

5 Axo eb' tz'elcan d'a a b'eyb'al, ac'canb'at eb' b'aj ol scha syaelal eb' sc'ulan chucal. Ayocab' co junc'olal a on̈ israel on̈ tic.

126

Ic'canel co yaelal

Sb'it eb' israel ayic van sq'ue eb' d'a sb'eal Jerusalén.

1 Ayic ix on̈ yic'anxi meltzaj Jehová b'aj sacleminac cajcanb'ati, ix on̈ yic'ancot d'a Sion tic, ichato ton̈ej ix on̈ vayichani.

2 Ichato chi', ix on̈ te tzevaji, ix el cav yuj tzalajc'olal. Yuj chi' ix yal eb' ch'oc chon̈ab'il icha tic: A Jehová ix ac'anxi snivan vach'c'olal d'a eb', xchi eb'.

3 Yel toni, a Jehová ix ac'an snivan vach'c'olal d'ayon̈, yuj chi' tzon̈ te tzalaj ticnaic.

4 Mamin, ac'n̈ej a vach'c'olal d'a quib'an̈, icha tz'aj syaxb'i sat lum taquin̈ luum yuj a' eluma' d'a lum Neguev.

5 A eb' tz'avvi d'a scal oq'uel, ol smol sat tas syavej eb' chi' d'a tzalajc'olal.

6 Vach'chom van yoc' eb' ayic syavanem ixim in̈at te nib'ab'il eb'. Palta ayic ol elul ixim trigo chi', axon̈ej b'it ol yac' eb' yuj tzalajc'olal ayic mec'b'ilxoq'ue ixim yuj eb'.

127

A d'a Jehová scot masanil

B'it d'a vin̈aj Salomón. Sb'it eb' israel ayic van sq'ue eb' d'a sb'eal Jerusalén.

1 Tato man̈oc Jehová sb'oan junoc pat, nab'an̈ej am smunlaj eb' munlajvum. Tato man̈oc stan̈van junoc chon̈ab', nab'an̈ej am stan̈vaj yuj eb' stan̈vumal.

2 Nab'an̈ej syixtej sb'a eb' pilan jun c'u syac' smunlaji, ste och eb' d'a ilc'olal yic tz'ilchaj svael eb', palta axo pax eb' xajan yuj Dios, junc'olal svay eb', a Dios chi' tz'ac'an tas tz'och yuj eb'.

3 A eb' cuninal, silab' Jehová yaj eb'. A eb' cuninal yed' ix quetb'eyum, svach'c'olalton Dios yaj eb'.

4 A eb' cuninal tz'alji ayic quelem anima on̈to, icha val juntzan̈ jul-lab' ay d'a yol sc'ab' junoc ac'um oval yaj eb'.

5 Te vach' yic mach man̈ jantacoc yuninal chi'. Man̈ ol q'uixvoquel-laj yuj eb' ayoch ajc'olal d'ay, ayic ol scolan sb'a d'a yichan̈ eb' yajal.

128

A tastac syac' Jehová

Sb'it eb' israel ayic van sq'ue eb' d'a sb'eal Jerusalén.

1 Te vach' yic junoc mach ay xivc'olal d'a Jehová, sb'eyb'alan pax schecnab'il.

2 D'a tzalajc'olal ol yab'lej sat tas syavej, te vach'n̈ej ol elc'ochoc.

3 Icha satan te' uva d'a spatic schiquin spat, man̈ jantacoc sat syac'a', icha val chi' ol aj ix yetb'eyum. Icha svol te' olivo, icha val chi' ol ajoch oyan eb' yuninal d'a spatic smexa.

4 Icha val chi' ol aj yac'an svach'c'olal Jehová d'a junoc mach ay xivc'olal d'ay.

5 Yac'ocab'cot svach'c'olal Jehová d'a quib'an̈ masanto d'a tzalan Sion. Quilocab' svach'c'olal Jehová d'a Jerusalén d'a junjun c'u yacb'an pitzan on̈to.

6 Olto quilec tas ol aj eb' yuninal eb' cuninal.

Ayocab' junc'olal d'a quib'an̈ a on̈ israel on̈ tic.

129

Tzon̈ colchajel yuj Jehová

Sb'it eb' israel ayic van sq'ue eb' d'a sb'eal Jerusalén.

1 Yictax yichb'anil, man̈ jantacoc yaelal ix yac'och eb' ajc'ol d'a quib'an̈ a on̈ israel on̈ tic. Yuj chi' a ticnaic calec icha tic:

2 Man̈xo jantacoc yaelal ix yac'och eb' ajc'ol d'a quib'an̈ yictax d'a yichb'anil, palta maj tzac'vanlaj chi' d'ayon̈.

3 Ix lajvi yich co patic smac'an eb', te nivan chequel ix aj staji schiq'uil yich co patic chi' yuj eb'.

4 Axo Jehová, tojol toni, a' ix on̈ colan d'a yol sc'ab' eb' sc'ulan chucal chi', xco chiocab'i.

5 A eb' ayoch ajc'olal d'a Sion, q'uixvocab' eb', b'atocab' eb' elelal.

6 Icha tz'aj an̈ an̈c'ultac sq'uib' d'a yib'an̈ pat, jab'n̈ej sq'uib' steel, elan̈chamel stacjieli, ichocab' ta' tz'aj eb'.

7 A an̈ an̈c'ultac chi', max co jochlaj an̈, max co tzec'paxlaj an̈ d'a manojail.

8 Man̈ ol yal-laj eb' anima tz'ec' d'a stz'ey an̈ an̈c'ultac chi': Yac'ocab' syaxilal Jehová d'a yib'an̈ an̈. Sco c'an yaxilal d'a yib'an̈ an̈, man̈ xchioc eb'.

130

A Jehová yipc'olal yaji

Sb'it eb' israel ayic van sq'ue eb' d'a sb'eal Jerusalén.

1 Mamin Jehová, sval in b'a d'ayach yujto ayin och d'a vilc'olal, ichato ay in ec' d'a jun olan te jul yich svab'i.

2 Mamin, ab' in jaj ticnaic, ac'cot tz'eyan a chiquin ayic tzin avaj in c'anan a colval.

3 Mamin Jehová, q'uinaloc tato tz'ib'ab'il co chucal uuj ¿mach val ol stec'b'ej sb'a d'a ichan̈?

4 Palta a d'ayach tz'ilchaj nivanc'olal cuuj, yic vach' ay elc'och d'a co sat.

5 Mamin Jehová, d'a val smasanil in c'ool tzin tan̈vej yic tzach javi in a colo'. Svac'och a lolonel yipoc in c'ool.

6 Mamin, ec'al in tan̈van a colval d'a yichan̈ eb' vin̈ stan̈vumal chon̈ab' sgana spet sacb'i. Ec'alto in maclan a colval chi' d'a eb' vin̈ stan̈van eb' chon̈ab' chi'.

7 Caq'uecoch Jehová yipoc co c'ool a on̈ israel on̈ tic, yujto ay yoq'uelc'olal, b'ecann̈ej sc'ool scolvaji.

8 A' ol on̈ colanel d'a yalan̈ smasanil co mul.

131

Lesal yic scac'och Dios yipoc co c'ool

Sb'it eb' israel ayic van sq'ue eb' d'a sb'eal Jerusalén.

1 Mamin Jehová, man̈ ac'umtacoc svutej in b'a, max vic'lajchaan̈ in b'a, max vac'och in b'a d'a tas nivac yelc'ochi, d'a tas max in tzac'vanlaj in b'oani.

2 Palta munil ayin eq'ui, malaj tas tzin na'a. Icha val junoc nene' slajvi schuni, chelb'ilq'ue yuj snun, icha chi' vaji.

3 Ex vetchon̈ab', caq'uecoch Jehová yipoc co c'ool ticnaic yed' d'a masanil tiempo.

132

A sti' Dios d'a vin̈aj David

Sb'it eb' israel ayic van sq'ue eb' d'a sb'eal Jerusalén.

1-2 Mamin Jehová Te ay ip, co Diosal ach a on̈ yin̈til on̈ vin̈aj Jacob, nacot vin̈aj David yed' syaelal. Nacot sti' vin̈ ix yac' d'ayach ayic ix yalan vin̈:

3 Man̈ ol in och d'a yol in pat, man̈ ol in ec'laj jichan d'a sat in ch'at,

4 man̈ ol in mutz'laj in sat, man̈ ol ochlaj numnaj jab'oc in vayan̈

5 ayic manto in b'o junoc cajnub' b'aj scajnaj Jehová co Diosal Te ay yip a on̈ yin̈til on̈ vin̈aj Jacob, xchican vin̈.

6 A d'a Efrata ix cab' yab'ixal te' scaxail strato Dios, axo d'a yol lum smacb'en vin̈aj Jaar ix ilchaj te' cuuj.

7 Coyec d'a stemplo Jehová, axo ta' tzon̈ emec cuman d'a yichan̈.

8 Mamin Jehová, cotan̈ d'a a cajnub' ayn̈ej eq'ui. Cotan̈ yed' te' scaxail a trato, aton b'aj scheclajel a poder.

9 Aocab' vach'il sb'eyb'alej eb' a sacerdote. Elocab' yav eb' icxo d'a tzalajc'olal.

10 Yuj tas alnaccan d'a vin̈ a checab' aj David, man̈ iq'uel a sat d'a vin̈ rey sic'b'ilel uuj.

11 Ach Jehová, ix ac'can a ti' d'a vin̈aj David d'a sjichanil to man̈ ol a q'uexlaj tas ix ala', ayic ix alan icha tic: A junoc uninal ol vac'canoch reyal a q'uexuloc.

12 Tato sc'anab'ajej in trato eb' in̈tilal yed' tastac ol val d'a eb', ol ochn̈ej eb' d'a a despacho d'a masanil tiempo, xa chi d'a vin̈.

13 Mamin Jehová, a ach ix a sic'canel lum tzalan Sion yic tzach cajnaj ta', yujto icha chi' snib'ej a c'ool.

14 Ix alan icha tic: Aton jun tzalan tic b'aj in gana tzin cajnaji. Ol in cajnaj d'a luum yujto icha chi' ix aj schaan in c'ool.

15 Man̈ jantacoc vael uq'uel ol vac' d'a eb' ayec' cajan ta', ol vac'an b'ud'joc sc'ool eb' meb'a'.

16 Ol in col eb' sacerdote. Axo eb' ol in c'anab'ajanoc, ol vac' avajq'ue eb' yuj tzalajc'olal.

17 A d'a Sion chi', ol vac'och jun yin̈tilal vin̈aj David reyal. A vin̈ sic'b'ilel vuuj, man̈xa b'aq'uin̈ ol yactej eb' yin̈tilal vin̈ yac'an reyal.

18 A eb' ayoch ajc'olal d'a vin̈ ol vac'can q'uixvelal eb'. Axo yopisio vin̈, ol vic'chaan̈, xa chican ach Jehová.

133

Te vach' tato junn̈ej tz'aj co pensar

Sb'it vin̈aj David. Sb'it eb' israel ayic van sq'ue eb' d'a sb'eal Jerusalén.

1 Naecnab'i, man̈ jantacoc svach'il schaan sb'a yaj eb' sc'ab' yoc sb'a ayic junn̈ej tz'aj spensar eb'.

2 Lajan yed' jun perfume man̈ jantacoc svach'il scot jililoc d'a sjolom vin̈aj sacerdote Aarón, tz'emul d'a xil sti' vin̈, tz'emc'och d'a spayual sjaj spichul vin̈.

3 Lajan val icha yal ac'val tz'em d'a sjolom lum vitzal Hermón, tz'empax d'a lum tzalan Sion. A b'aj ay junc'olal chi', syac'b'at svach'c'olal Jehová, aton q'uinal d'a juneln̈ej.

134

A svach'c'olal Jehová

Sb'it eb' israel ayic van sq'ue eb' d'a sb'eal Jerusalén.

1 Ex schecab' Jehová, alec vach' lolonel d'a Jehová chi'. Alec vach' lolonel d'ay mach ex tze tan̈vej stemplo tz'ec' ac'val.

2 Iq'uecq'ue van e c'ab' d'a stojolal scajnub' Jehová, tzeyalan vach' lolonel d'ay.

3 A Jehová b'oannac satchaan̈ yed' lum luum tic, aocab' tz'ac'ancot svach'c'olal d'a eyib'an̈ masanto d'a lum tzalan Sion.

135

Te satub'tac tas sb'o Jehová

1 Calec vach' lolonel d'a Jehová.

Ex schecab' ex Jehová, alec vach' lolonel d'ay.

2 Mach ex ayex ec' d'a yamaq'uil stemplo Jehová co Diosal,

3 alec vach' lolonel d'ay, yujto vach'. B'itanan̈ec d'ay yujto te ay svach'c'olal d'ayon̈ anima on̈ tic.

4 Ix on̈ sic'canel a on̈ israel on̈ yin̈tilal on̈ vin̈aj Jacob, yic tzon̈ och yicoc.

5 A in tic vojtac val sic'lab'il to a Jehová co Diosal, yelxo val ec'b'al yelc'och d'a yichan̈ masanil comon dios.

6 Syaln̈ej sc'ulan masanil tas snib'ej sc'ulej, vach'chom d'a satchaan̈, ma d'a sat luum tic, ma d'a a' mar, ma pax d'a yich a'.

7 A' tz'ac'ancot asun b'aj slajvic'och lum luum tic. A' tz'ac'anec' copnaj leb'lon ayic syac'an n̈ab'. A' sjacanelta ic' b'aj molanec' yuuj.

8 A' milannaccham eb' b'ab'el unin d'a junjun patil eb' aj Egipto yed' pax sb'ab'el yune' junjun noc' snoc' eb'.

9 A d'a snan̈al chon̈ab' Egipto chi', ay juntzan̈ tas te satub'tac sc'ulejnac yic syac'an syaelal vin̈ rey yed' pax eb' schecab' vin̈.

10 Tzijtum juntzan̈ chon̈ab' satnaquel yuuj, smilannaccham eb' rey te nivac yopisio.

11 Smilnaccham vin̈aj Sehón, sreyal eb' amorreo yed' vin̈aj Og sreyal Basán yed' masanil eb' rey d'a yol yic Canaán.

12 Axo lum sluum eb' rey chi' yac'nac d'ayon̈ a on̈ israel on̈ tic, yic squiquejcan luum.

13 Mamin Jehová, a a b'inajnaquil malaj b'aq'uin̈ ol sateloc. D'a masanil tiempo ol ach nachajcotoc.

14 A Jehová sb'oan yaj oval d'a eb' schon̈ab', tz'oc' sc'ol d'a eb' schecab'.

15 A sdiosal eb' ch'oc chon̈ab'il, nab'a oro, nab'a plata, anima sb'oani.

16 Ay sti' sdiosal eb' chi', palta max lolonlaj. Ay sat, palta max yil-laj.

17 Ay schiquin, palta max yab'laj, max yic'laj yic'.

18 A eb' sb'oan juntzan̈ yechel chi' yed' eb' tz'ac'anoch d'a sc'ool, lajan eb' yed'oc.

19 Ex vetisraelal, calec vach' lolonel d'a Jehová. Ex sacerdote, ex yin̈tilal vin̈aj Aarón, alec vach' lolonel d'a Jehová.

20 Ex yin̈tilal vin̈aj Leví, alec vach' lolonel d'a Jehová. Mach ex ay yelc'och Jehová d'a e sat, alec vach' lolonel d'ay.

21 Aljocab' vach' lolonel d'a Jehová d'a Sion, aton d'a Jerusalén b'aj cajan.

Calec vach' lolonel d'a Jehová.

136

A svach'c'olal Dios ayn̈ejeq'ui

1 Calec vach' lolonel d'a Jehová yujto te vach' spensar, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

2 Aljocab' vach' lolonel d'a Dios, aton sDiosal masanil juntzan̈ dios, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

3 Aljocab' vach' lolonel d'a Dios Yajal eb' yajal, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

4 An̈ej sb'oan tas te satub'tac, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

5 A' b'oannac satchaan̈ yed' sjelanil, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

6 A' b'oannacq'ue lum luum d'a yib'an̈ a' mar te jul yich, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

7 A' b'oannac c'u yed' q'uen uj, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

8 A' b'oannac c'u yic ay saquilq'uinal d'a c'ualil, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

9 A' b'oannac q'uen uj yed' q'uen c'anal yic ay saquilq'uinal d'ac'valil, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

10 A' milannaccham eb' b'ab'el unin d'a junjun pat d'a Egipto, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

11 A' ic'annaquelta eb' israel co mam quicham d'a Egipto chi', yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

12 Yed' val spoder yic'naquelta eb', yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

13 A' pojannac em snan̈al a' Chacchac Mar, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

14 A' ic'annac ec'ta eb' israel d'a snan̈al a' mar chi', yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

15 Palta axo vin̈ sreyal Egipto yed' eb' soldado, b'atnaccan eb' yuuj d'a yol a' mar chi', yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

16 A' ic'annac b'ey eb' schon̈ab' d'a tz'inan luum, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

17 A' milannaccham eb' nivac rey, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

18 A' ic'annaquel sq'uinal eb' rey te b'inajnac, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

19 Aton vin̈aj Sehón sreyal eb' amorreo, ic'jinaquel sq'uinal vin̈ yuuj, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

20 Yed' pax vin̈aj Og sreyal Basán, ic'jinaquel sq'uinal vin̈ yuuj, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

21 A' ic'annac ec' lum sluum eb' rey chi', yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

22 Yac'naccan luum quicoc a on̈ israel schecab' on̈ tic, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

23 A' on̈ naancoti ayic ayon̈ec' d'a scal yaelal, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

24 Ix on̈ scolcanel d'a yol sc'ab' eb' ayoch ajc'olal d'ayon̈, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

25 A' tz'ac'an tas sva eb' anima yed' noc' noc', yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

26 Calec vach' lolonel d'a sDiosal satchaan̈, yujto ayn̈ej svach'c'olal d'a masanil tiempo.

137

Sb'ital yic cusc'olal

1 A d'a sti' a a' d'a yol yic Babilonia, on̈ em c'ojan ayic ix co naancot Sion, ix on̈ oc' b'ian.

2 Ix cac'q'ue locan te' arpa d'a sc'ab' te' tac'u ay d'a sti' a a' chi'.

3 A eb' ix on̈ ic'anb'at icha d'a preso, ix b'uchvaj eb' d'ayon̈, ix yalan eb' icha tic: B'itanan̈ec d'a tzalajc'olal, a sb'ital Sion tze b'itej d'ayon̈, xchi eb'.

4 ¿Tom ol co b'itej b'it yic Jehová d'a lum ch'oc chon̈ab'il? xco chi.

5 Tato sb'at satc'olal Jerusalén vuuj, satocab' sjelanil in vach' c'ab' tic in chalan te' varpa.

6 Tato man̈xo naanoc Jerusalén vuuj, tato man̈xa pax in gana d'ay d'a yichan̈ pax tas snib'ej in c'ool, canocab' lotznaj vac' d'a in joom, yic vach' man̈xo ol yal-laj in b'itani.

7 Mamin Jehová, nacot eb' aj Edom, yujto ayic ix yamchaj chon̈ab' Jerusalén, ix yal eb' icha tic: Pojequemi, pojequemi, masanto scheclaj cimientoal yich, xchi eb'.

8 Ex aj Babilonia, ol ex satpaxeloc. Te vach' yic mach ol ac'anec' spac chucal tas ix on̈ eyutej.

9 Te vach' yic mach ol yaman eb' eyuninal, ol smac'anpoj sjolom eb' d'a spatictac q'uen q'ueen.

138

Lesal yic ac'oj yuj diosalil

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, d'a smasanil in c'ool ol vac' yuj diosal d'ayach, ol ach in b'itej d'a yichan̈ juntzan̈ dios.138.1

2 Ol in em cuman d'ayach d'a stojolal a templo to icn̈ej yaji, yuj vac'an yuj diosal d'ayach yuj a vach'c'olal, yujto tzaq'uelc'och tas tzala'. Ix ic'chaan̈ a b'i yed' a lolonel d'a yib'an̈ masanil tastac.

3 Ix ach tac'vi d'ayin ayic ix in avaj d'ayach, ix ac'an vip.

4 Masanil eb' rey d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol yal vach' lolonel eb' d'ayach ayic ol yab'an eb' tas alnaccani.

5 Ol yal vach' lolonel eb' d'ayach yuj tastac a b'onac, yujto te nivan yelc'och a b'inajnaquil.

6 Vach'chom te nivan elc'ochi, palta tz'oc' a c'ol d'a eb' anima emnaquil yeq'ui, axo eb' syic'chaan̈ sb'a, max ach b'atlaj q'uelan d'a eb'.

7 Ayic ay in ec' d'a scal tas ay smay, pitzan inn̈ej uuj, tzac'ancot a poder, tzin a colanel d'a yoval eb' ayoch ajc'olal d'ayin.

8 Ach Jehová, ol ach och ved'oc yic vach'n̈ej tzin elc'och d'a tas tza na d'ayin. A a vach'c'olal ayn̈ejec' d'a masanil tiempo. A tastac ix iq'uel yich d'ayin, mocab' can xepan.

139

Masanil tas yojtac Dios

Sb'it jun tic vin̈aj David sb'itej vin̈ cuchb'um d'a b'it.

1 Mamin Jehová, ojtac in sic'lab'il, ix in a b'eyc'olej sic'lab'il.

2 Ojtac ayic tzin em c'ojan yed' pax yic tzin q'ue vaan. Ayocto tzojtacanel tas tzin na'a.

3 Ojtacxo b'ajtil tzin eq'ui yed' b'ajtil svic' vip. Ojtac pax masanil tas tzin c'ulej.

4 Ayic mantzac in na tas ol vala' a achxo pax Mamin, ojtacxo.

5 Ayachn̈ejec' d'a in patic vichan̈, b'achanb'at a c'ab' d'a vib'an̈.

6 Satub'tac yoch a jelanil tic, man̈ jab'oc snachajel vuuj, te nivan yelc'ochi, ste sat in c'ool yuuj.

7 ¿B'ajto val ol in b'at elelal d'a Espíritu? ¿B'ajto val ol in b'at elelal d'a ichan̈?

8 Tato tzin q'uec'och d'a satchaan̈, ata' ayach eq'ui. Tato tzin em d'a yol luum, ay ach pax ec'ta.

9 Tato tzin b'at d'a yichan̈b'at b'aj sjavi c'u, ma tzin b'at cajan d'a sc'axepal a' mar b'aj tz'em c'u,

10 palta sc'och pax a c'ab' d'ayin ta'. Tzin a quetzchaan̈ yed' a vach' c'ab', tzin ic'an b'eyoc.

11 Tato tzin na in c'ub'ejel in b'a d'a scal q'uic'alq'uinal, mato a saquilq'uinal oyanoch d'a in patic tz'och q'uic'alq'uinalil,

12 a d'ac'valil chi' max yal-laj in sc'ub'anel d'a ichan̈. A q'uic'alq'uinal, lajan yed' saquilq'uinal d'a ichan̈. Malaj sq'uexan̈il d'ac'valil d'a ichan̈, yujto saquilq'uinaln̈ej masanil d'ayach.

13 A ach ton ix a b'o masanil tas d'a in nivanil tic. A ach ix in a b'o d'a yol sc'ool in nun.

14 Sval vach' lolonel d'ayach, yujto satub'tac tas tza b'o'o. Sat in c'ol in naani, palta vojtac sic'lab'il to icha chi' yaji.

15 Ayic ix q'uib' in nivanil tic d'a yol sc'ol in nun, vach'chom man̈ chequeloc, palta man̈ c'ub'eltacoc yaj d'a yol a sat.

16 A ach ix il in nivanil tic ayic manto in aljilaj. Masanil sb'isul sc'ual in q'uinal, tz'ib'ab'il d'a yol a libro ayic mantalaj junoc c'ual svila'.

17 Ach in Diosal, max nachajel-laj vuuj tas yaj a pensar d'ayin. Man̈xo b'ischajb'enoc a pensar chi'.

18 Tato tzin och ijan in b'isani, ec'to sb'isul d'a yichan̈ q'uen arena. Ayic tz'el in vayan̈, ayinn̈ej ec' d'a ichan̈.

19 Ach in Diosal, iq'uel sq'uinal eb' sc'ulan chucal. Najat tzic'canel eb' mac'umcham anima d'a in tz'ey.

20 Yujto chuc tas syal eb', tzach yalub'tan̈ej eb' d'a chucal.

21 Mamin Jehová, tzin chac eb' tzach chacani, max in nib'ejlaj eb' ayoch ajc'olal d'ayach.

22 Juneln̈ej malaj in gana svil eb', aypaxoch eb' ajc'olal d'ayin valani.

23 Ach in Diosal, b'eytzitej tas vaji, il pax in pensar.

24 Ila' tato van in b'at d'a chucal b'eyb'al, tzin a cuchb'anb'at d'a sb'eal q'uinal to ayn̈ej d'a masanil tiempo.

140

A lesal yic sc'anji scolval Dios

Sb'it jun tic vin̈aj David sb'itej vin̈ cuchb'um d'a b'it.

1 Mamin Jehová, colinel d'a yol sc'ab' eb' sc'ulan chucal, c'ub'ej in el d'a eb' b'aj malaj yelc'och a c'ayb'ub'al,

2 yed' d'a yol sc'ab' eb' naann̈ej chucal yuuj, yujto an̈ej oval sna eb' d'a masanil tiempo.

3 A sti' eb' icha val sti' noc' chan, a tas syal eb' icha val svenenoal sti' junoc noc' chan smilan anima.

4 Mamin Jehová, c'ub'ej in el d'a eb' sc'ulan chucal, eb' malaj yelc'och a c'ayb'ub'al d'ay, eb' naann̈ej yuuj tas tz'aj in yac'an telvoc.

5 A juntzan̈ eb' anima syic'chaan̈ sb'a chi', ix yaq'uem yaal eb' d'a yol in b'e.

6 Mamin Jehová, a d'ayach ix vala': In Diosal ach, ab' tas svala' ayic tzin avaji svalan in b'a d'ayach.

7 Mamin Dios, ach Vajalil, in Columal to syaln̈ej uuj, a ach ton tzin a col d'a scal oval, xin chi.

8-9 Mamin Jehová, man̈ ac' sgana eb' sc'ulan chucal, man̈ ac' sgana spensar eb' yic max yic'chaan̈ sb'a eb'. A eb' tzoymajoch d'ayin, sna tastac eb', palta aocab' tas sna eb' chi' scot d'a yib'an̈.

10 Emocab' tzac'ac' chac xilinac d'a yib'an̈ eb', b'atocab' eb' d'a scal c'ac'. Yumjocab'b'at eb' d'a yol xab' olan, b'aj maxtzac yal-laj sq'ueta eb'.

11 Mocxob' cajnajec' eb' alum chucal lolonel d'a sat luum tic. Javocab' yaelal d'a yib'an̈ eb' malaj yelc'och a c'ayb'ub'al d'ay, satocab'el eb'.

12 Vojtac a in tic to a ach tza b'o yaj yoval eb' meb'a', tza colanel eb' d'a yol sc'ab' eb' tz'ic'ancanec' junoc tas d'a eb'.

13 A eb' anima vach' spensar, ol yal vach' lolonel eb' d'ayach. A eb' anima tojol sb'eyb'al, ol ajn̈ejec' eb' d'a ichan̈.

141

Ay val och Jehová yipoc in c'ool

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, sval in b'a d'ayach, cotan̈ d'a elan̈chamel. Ab' in jaj ayic svalan in b'a d'a ichan̈.

2 Mamin, vach'ocab' sq'uec'och in lesal icha val sq'ue stab'il incienso d'a ichan̈. Axo in c'ab' mojanq'ue d'ayach, lajanocab' val icha ofrenda d'a yemc'ualil d'a yol a sat.

3 Mamin Jehová, tan̈vej in ti', yic vach' man̈ ol val chucal lolonel.

4 Najat tzic'canel chucal d'a in pensar. Man̈ in a cha b'eyec' d'a chucal b'eyb'al. Man̈ in a chab'at vael b'aj ay snivac vael eb' sc'ulan chucal.

5 Tato a junoc anima vach' tzin mac'ani, vach'ton tzin yutej. Tato tzin stumej, icha val to syac'och perfume d'ayin, yuj chi' scha in c'ool. Palta tzin lesalvin̈ej yic vach' syamchajoch vaan tas sc'ulej eb' chuc.

6 A eb' yajalil eb' sc'ulan chucal, ol ecchajb'at eb' d'a sattac tenam, icha chi' ol aj yilan eb' anima to yel ix vala'.

7 A sb'aquil eb', sacleminac ol ajcanb'at b'aj smucchaj eb' chamnac, icha tz'ajcanb'at lum luum ayic sb'oji junoc olan.

8 Mamin Jehová in Diosal ach, ay val och in pensar d'ayach. A d'ayach tzin say in colnab'il, man̈ in actejcani.

9 Colinel d'a syaal eb' tz'ac'an chucal d'ayin.

10 Canocab' eb' chuc chi' d'a syaal chi', a inxo jun, ol in ec'n̈ej.

142

A d'ayach tzin col in b'a

Slesal jun tic vin̈aj David ayic ix sc'ub'anel sb'a vin̈ d'a yol q'uen n̈aq'ueen yic tzon̈ sc'ayb'ej.

1 Mamin Jehová, a d'ayach tzin avaji ayic svalan in b'a. Svac' val vip in c'anan d'ayach to tz'oc' a c'ool d'ayin.

2 D'a ichan̈ sval in b'a, a val d'a ichan̈ sval vilc'olal.

3 Mamin Jehová, ayic man̈xo animaoc vaj svab'i, ojtac val in b'e. A d'a jun b'e b'aj tzin b'ati, ata' ix yaq'uem yaal eb' ajc'ol d'ayin.

4 Tzin b'at q'uelan d'a in vach', malaj junoc mach sjavi yic tz'och ved'oc. Malaj mach tzin colani. Malaj mach tz'och ilc'olal vuuj, vach'chom tzin chami.

5 Mamin, a val d'ayach sval in b'a, svalan icha tic: A d'ayach tzin col in b'a, a achn̈ej tzach in nib'ej d'a yichan̈ masanil tas d'a sat luum tic.

6 Cotan̈ q'uelan d'ayin tzin avaj d'ayach, yujto malaj vip. Colinel d'a eb' tzin pechan b'eyec'oc, yujto te ay yip eb' d'a vichan̈.

7 Ic' in elta d'a scal in yaelal in c'ana', yic vach' ol val vach' lolonel d'ayach, axo eb' anima vach' spensar ol och oyan eb' d'a in patic ayic ol ac'an a vach'c'olal d'ayin, xin chi.

143

A ach ayach och yipoc in c'ool

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Mamin Jehová, ab' in lesal, cham val ab'an tas svala'. Tac'van̈ d'ayin, ina to te tojol ach, tzac'ann̈ejelc'och tas tzala'.

2 Man̈ a c'anb'ej tas vaj a in a checab' in tic, yujto malaj junoc mach vach' yaj d'a a sat.

3 Ix in pechji b'eyec' yuj eb' ayoch ajc'olal d'ayin, ix in stec'anem eb' d'a sat luum. Ix in yac' cajnaj eb' d'a scal q'uic'alq'uinal, icha val yaj eb' chamnacxo.

4 Man̈xo animaoc vaj ticnaic svab'i, te somchajnac in c'ool.

5 Tzin nacot juntzan̈ c'ual ec'nac d'a peca', tzin naub'tan̈an masanil tas a b'onac d'a yalan̈tax chi'.

6 A d'ayach tzin mojb'ejq'ue in c'ab', tzach in nib'ej val, icha val junoc lum taquin̈ luum snib'an a a'.

7 Mamin Jehová, tac'van̈ d'ayin d'a elan̈chamel, toxo val tz'el in c'ol svab'i. Man̈ a yaej a colval d'ayin. Icha val eb' chamnac smucchajemi, icham chi' ol in ajoc tato tza yaej a colval d'ayin.

8 Ac' in nacot a vach'c'olal d'a junjun q'uin̈ib'alil, ina to a ach tzach vac'och yipoc in c'ool. Ch'ox d'ayin tas ol aj in b'eyb'ati, yujto van in lesalvi d'ayach.

9 Mamin Jehová, colinel d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool, yujto a d'ayach tzin say in colnab'il.

10 C'ayb'ej in yic tzin b'o icha tas tza nib'ej, yujto in Diosal ach. Aocab' Espíritu vach' tzin ic'an b'ey d'a a vach' b'eyb'al.

11 Mamin, man̈ in a cha chamoc, yic vach' max alchaj chucal lolonel d'ayach. Ic' in elta d'a scal vilc'olal, yujto vach' ach toni.

12 Yuj a vach'c'olal d'ayin, yuj chi' tza satcanel masanil eb' ayoch ajc'olal d'ayin, yujto a checab' in.

144

A ac'oj yuj diosal

Sb'it jun tic vin̈aj David.

1 Aljocab' vach' lolonel d'a Jehová, aton tz'ac'an vip. Aton val tzin c'ayb'ani, syac'anpax in jelanil yic vach' svac' oval.

2 Aton icha in n̈aq'ueen, icha val in cuartel, in Columal paxi. A' tzin c'ub'aneli. A' ayoch ven̈uloc. A' tz'ac'anoch eb' chon̈ab' d'a yalan̈ in mandar.

3 Mamin Jehová ¿tas val jab'oc quelc'och a on̈ anima on̈ tic d'a yol a sat, yuj chi' tzon̈ a nacoti? ¿Tas val quelc'ochi yuj chi' tzon̈ a ya'ilej?

4 A on̈ anima on̈ tic, lajan on̈ icha val b'aj squic' quic', axo co q'uinal icha val junoc en̈ul tz'eq'ui.

5 Mamin, jac spuertail satchaan̈ yic tzach emuli. Tzach emul d'a jolomtac vitz yic sq'ue stab'il lum uuj.

6 Julemta junoc a jul-lab', aton jun c'ac' tz'ec' copnajoc, tza pechanb'at eb' ayoch ajc'olal d'ayach d'a scal somc'olal.

7 Masanto d'a satchaan̈ chi' tzaq'uemta a c'ab' tzin a colanel d'a jun a' mar te nivan, syalelc'ochi, aton eb' ch'oc chon̈ab'il.

8 Colinel d'a eb' esalvum chi', aton eb' syic'chaan̈ sc'ab' syac'an sti' d'a tastac man̈ yeloc.

9 Ach in Diosal, ol in b'itej jun ac' b'it d'ayach. Ol in b'itan yed' sb'ital salterio d'ayach.

10 Uuj val, syal yuj eb' rey, a ach ton ix in a col d'a q'uen espada tzon̈ milanchamoc, a in David a checab' in tic.

11 A ticnaic, colinel d'a yol sc'ab' eb' ch'oc chon̈ab'il, eb' esalvum syac' sti' d'a tastac man̈ yeloc syala'.

12 Q'uib'ocab' eb' cuninal icha val tas tz'avchaj to ya ilab'il. A eb' ix quisil lajanocab' eb' ix icha junoc yoyal templo tzeyb'il, te vach' yilji.

13 A co pat, b'ud'jinacocab'el yuj junjun macan̈ vael. A noc' co calnel, q'uib'ocab' sb'isul noc' d'a smilal. Man̈xo b'ischajb'enocab' tz'aj sb'isul noc' co vacax.

14 Uneviocab' noc', mocab' ton̈ejoc tz'ec' sti' noc'. Malajocab' mach tz'el yav d'a yol scalleal co chon̈ab' yuj yaelal.

15 Yelxo val te vach' yic junoc chon̈ab' to icha chi' yaji. Yelxo val te vach' yic junoc chon̈ab' to a Jehová ayoch sDiosaloc.

145

B'itanocab' masanil anima d'a Jehová

B'it yic aloj vach' lolonel, yic vin̈aj David.

1 Ach in Diosal, a ach ton in Reyal ach, ol valcanel a b'inajnaquil. D'a masanil tiempo ol vac' yuj diosal d'ayach.

2 Junjun c'u ol val vach' lolonel d'ayach. Ol ach vic'anchaan̈ d'a masanil tiempo.

3 Mamin Jehová, te nivan ton elc'ochi, a moj ton val yalchaj vach' lolonel d'ayach. A a b'inajnaquil, man̈xo b'ischajb'enoc.

4 A eb' mamab'il, ol yalel yab'ixal tastac tza c'ulej d'a eb' yuninal. Axo eb' uninab'il chi', ol yal pax eb' d'a eb' yixchiquin.

5 Ol yalel yab'ixal a tziquiquial eb', aton te nivan yelc'ochi, a inxo jun, ol in naub'tan̈ej tas satub'tac tza c'ulej.

6 Ol alchajel yab'ixal tas satub'tac ix a c'ulej, te ay pax smay. A inxo tic, ol valel a b'inajnaquil.

7 Ol alchajel yab'ixal jantac a nivan vach'c'olal, te chaan̈ ol aljoc to te vach' ach toni.

8 Mamin Jehová, te nivan ton a vach'c'olal, ay pax oq'uelc'olal, man̈ elan̈chameloc scot oval, tz'oc'n̈ej a c'ool d'ayon̈.

9 Mamin Jehová, yelxo val te vach' ach d'a masanil anima. Masanil tas a b'onac, te xajan uuj.

10 Mamin Jehová, masanil tastac b'ob'il uuj, yalocab' vach' lolonel d'ayach. Yac'ocab' yuj diosal eb' a chon̈ab' d'ayach.

11 Yalocab'el eb' to te vach' ac'an yajalil. Yalocab' vach' lolonel eb' d'a tas ix a c'ulej, a sch'oxanel a nivan poder.

12 A yab'ixal a poder yed' a b'inajnaquil d'a opisio, ol yab' eb' anima.

13 A opisio ayn̈ej ec' d'a juneln̈ej, Yajal ach d'a masanil tiempo. A ach tic tzac'n̈ejelc'och tas tzala'. Te vach' ach yed' masanil tas a b'onac.

14 Mamin Jehová, tzac' yip eb' toxo val stelvi, tzic'an q'ue vaan eb' tz'ixtaxi.

15 A masanil eb' anima, stan̈vej a colval eb', yujto a ach tzac' svael eb' d'a stiempoal.

16 Elb'enn̈ej tas uuj d'a smasanil a c'ool, tzac'an svael masanil tas pitzan.

17 Mamin Jehová, tojolton a b'eyb'al, te ay a vach'c'olal d'a tas a b'onaccani.

18 B'ecann̈ej a c'ol a colvaj d'a eb' syal sb'a d'ayach d'a smasanil sc'ool.

19 Mamin Jehová, tzac' tas icha sgana eb' ay xivc'olal d'ayach. Ayic sc'anan eb', tzab'i tza colan eb'.

20 Mamin Jehová, tzil eb' tzach xajanani. Axo eb' sc'ulan chucal jun, tza satel eb'.

21 Mamin Jehová, sval vach' lolonel d'ayach. Axo pax masanil tas b'ob'il uuj, yalocab' vach' lolonel d'ayach ticnaic yed' d'a masanil tiempo.

146

Aloj vach' lolonel yuj tas sb'onac Dios

1 Calec vach' lolonel d'a Jehová.

D'a val smasanil in c'ool ol val vach' lolonel d'a Jehová.

2 Yacb'an pitzan into ol val vach' lolonel d'ay. Yacb'an ayinto eq'ui, ol in b'itan d'a in Diosal.

3 Man̈ eyac'och anima nivan yelc'och yipoc e c'ool, yujto animan̈ej eb', yuj chi' max yal-laj scolvaj eb'.

4 Ayic scham eb', tz'ochcan eb' pococal. A d'a jun c'u chi' slajvicanel tastac sna eb' sc'ulej.

5 Te vach' yic mach schaan scolval sDiosal vin̈aj Jacob. An̈ej Jehová Dios chi' ayoch yipoc sc'ool.

6 A Jehová b'oannac satchaan̈, lum luum, a' mar yed' masanil tastac ay d'a junjun macan̈ chi'. Tz'eln̈ejc'och tas syala'.

7 A' sb'oan yaj b'aj tz'ixtaj eb' anima, syac'anpax svael eb' ay svejel. A' scolanel eb' ayoch d'a preso.

8 A Jehová sjacan sat eb' max ujilaj yilani, squetzan q'ue vaan eb' stelvi. Xajan eb' anima vach' spensar yuuj.

9 A Jehová scolan eb' anima ch'oc chon̈ab'il. An̈ejton pax a' tz'ilan eb' unin chamnac smam yed' eb' ix ix chamnac yetb'eyum. Palta tz'ac'ji somchaj eb' sc'ulan chucal yuuj.

10 Ex aj Sion, a Jehová ol ac'an Yajalil d'a masanil tiempo. A co Diosal ol och Reyal d'a juneln̈ej.

Calec vach' lolonel d'a Jehová.

147

A svach'c'olal Dios d'a Jerusalén

1 Calec vach' lolonel d'a Jehová.

Man̈xo jantacoc svach'il co b'itan b'it d'a co Diosal. Smojton val co b'itan d'ay yed' juntzan̈ b'it te vach'.

2 A Jehová sb'oanxi Jerusalén, ol smolb'ejxicot eb' quetisraelal sacleminac yajcanb'ati.

3 A tz'ac'an snivanil sc'ol eb' pitz'anoch cuselal d'a spixan. A' tz'an̈tan syaelal eb' chi'.

4 A' na'annac jantac sb'isul q'uen c'anal sb'onac, yac'annacoch sb'i junjun q'ueen.

5 Yelxo val te nivan yelc'och co Diosal tic, nivan spoder, malaj slajvub'al sjelanil.

6 A' tz'ic'an q'ue vaan eb' anima emnaquil yeq'ui, palta a eb' sc'ulan chucal, tz'ic'chajcanem eb' sic'lab'il yuuj.

7 Co b'itejec Jehová yic scac'an yuj diosal yed' te' arpa sco b'itejec.

8 A' tz'ac'anoch asun d'a satchaan̈, slajvi chi' syac'ancot n̈ab' d'a sat luum tic. A' tz'ac'an q'uib' an̈ an̈c'ultac d'a tzalquixtac.

9 An̈ejton pax a' tz'ac'an svael noc' noc' yed' noc' yunetac joj ayic tz'el yav noc' yuj vejel.

10 A Jehová, max tzalajlaj yed' eb' anima tz'ac'anoch yip noc' chej, ma yipal eb' soldado yipoc sc'ool.

11 Palta stzalaj yed' eb' ay xivc'olal d'ay, aton eb' tz'ac'anoch svach'c'olal yipoc sc'ool.

12 Ex aj Jerusalén, calec vach' lolonel d'a Jehová. Ex aj Sion, co b'itejec co Diosal.

13 A' tz'ac'anoch yip yijchuloc spuertail chon̈ab' Jerusalén, syac'anpax svach'c'olal d'a eb' cuninal.

14 A' tz'ac'an junc'olal d'a yol smacb'en co chon̈ab' tic, syac'anpax b'ud'joc yuj ixim trigo te vach'.

15 A' tz'ac'ancot slolonel d'a sat luum tic, elan̈chamel tz'elc'ochi.

16 A co Diosal tz'ac'ancot q'uen sacb'acom icha yilji sac lana. A' tz'ac'anoch q'uen cheev pococal, icha q'uen tic'aq'uil taan̈ tz'ajcan q'ueen.

17 A' tz'ac'ancot q'uen sacb'at icha q'uen cotac q'ueen. Axo val sical q'ueen, malaj junoc mach stechaj yuuj.

18 Syalanpaxi to tz'ulaxb'at q'ueen, syac'ancot ic', yic sb'ey yalil q'ueen chi'.

19 A slolonel yed' sc'ayb'ub'al, ix yac' cojtaquejel a on̈ israel yin̈tilal on̈ vin̈aj Jacob tic.

20 Man̈ ichocta' ix yutej d'a junocxo nación. Maj yojtaquejel-laj sc'ayb'ub'al co Diosal juntzan̈xo chon̈ab' chi'.

Calec vach' lolonel d'a Jehová.

148

Aljocab' vach' lolonel d'a Jehová‘R’yuj tas sb'onac

1 Calec vach' lolonel d'a Jehová.

Aljocab' vach' lolonel d'a Jehová masanto d'a schaan̈il satchaan̈.

2 Alec vach' lolonel d'ay masanil ex yángel. Alec vach' lolonel masanil ex soldadoal satchaan̈.

3 Ic'chajocab' chaan̈ Jehová yuj c'u yed' q'uen uj. Ic'chajocab' chaan̈ yuj q'uen nitc'anal te vach' yilji yoc.

4 Ic'chajocab' chaan̈ yuj satchaan̈, to chaan̈ ay yed' pax yuj a a' ayec' d'a yib'an̈ satchaan̈ chi'.

5 Alchajocab' vach' lolonel d'a Jehová, yujto ton̈ej ix yala' ix b'ocan smasanil.

6 A' ix b'oancan masanil juntzan̈ chi' d'a yed'tal yic vach' ayec' ta' d'a masanil tiempo, ix yac'ancanoch d'a sleyal to malaj b'aq'uin̈ ol q'uexchajoc.

7 Yalocab' vach' lolonel d'a Jehová masanil tastac ay d'a sat luum tic, noc' nivac noc' ay d'a yol a' mar yed' pax noc' ay d'a sjulal yich a',

8 yed' leb'lon, q'uen sacb'at, q'uen sacb'acom, q'uic'al asun yed' chacxuxum ic', c'anab'ajumocab' syutej sb'a d'a slolonel Jehová chi'.

9 Yalocab' vach' lolonel lum nivac vitz d'a Jehová, lum tzalquixtac, te te' syac' sat, te' c'ute',

10 yed' noc' c'ultaquil noc', noc' molb'etzal noc', noc' sn̈ervi, ma sjachvi yed' pax noc' much.

11 Ex sreyal yolyib'an̈q'uinal tic, ex anima d'a junjun chon̈ab', ex yajal yed' ex tze b'o yaj eb' chon̈ab',

12 ex vinac, ex ix, ex ichamtac anima yed' pax ex unin, alec vach' lolonel d'a Jehová e masanil.

13 Alec vach' lolonel d'a Jehová e masanil yujto an̈ej te b'inajnac. A stziquiquial ay masanto d'a yib'an̈ satchaan̈ yed' d'a yib'an̈ lum luum tic.

14 A' ix ac'an quipal a on̈ schon̈ab' on̈ tic. Calec vach' lolonel d'ay a on̈ israel on̈ tic, a on̈ton te xajanab'il on̈ yuuj.

Calec vach' lolonel d'a Jehová.

149

A Dios b'oannac masanil

1 Calec vach' lolonel d'a Jehová.

Co b'itejec ac' b'it d'a Jehová. Co b'itejec b'it d'ay b'aj molan on̈ ec' a on̈ yic on̈xo tic.

2 Ex vetisraelal, con̈ tzalajec yed' co Diosal chaannaquel yich co nación tic. Con̈ tzalajec yed' co Reyal a on̈ aj chon̈ab' Sion on̈ tic.

3 Con̈ q'ueec cheneljoc scalanec vach' lolonel d'a Jehová, yic scac'an ejmelal d'ay. Con̈ b'itanec d'ay yed' te' arpa yed' pandereta,

4 yujto stzalaj qued'oc a on̈ schon̈ab' on̈ tic. Ol yac' co tzalajc'olal a on̈ emnaquil on̈ tic, yujto ol yac' co colnab'il.

5 Yuj snivanil yelc'och Jehová, con̈ tzalajec a on̈ yic on̈xo tic. An̈ejtona' con̈ b'itanec d'ay yuj tzalajc'olal ayic tzon̈ vaycan ochi.

6 Q'ueocab' cav co b'itan d'a Dios, axo jun q'uen espada ay ye d'a schab'il pac'an̈ yamb'il cuuj,

7 yic scac'anec' co pac d'a eb' ch'oc chon̈ab'il, scac'anoch yaelal d'a juntzan̈ nación,

8 yic vach' tz'och q'uen cadena d'a sreyal eb' yed' d'a eb' anima ay yopisio d'a scal eb',

9 yic scotcan yaelal d'a yib'an̈ eb', aton tz'ib'yajcani. A jun nivan opisio tic syac' Dios d'a masanil eb' sc'anab'ajan d'ay.

Calec vach' lolonel d'a Jehová.

150

Aljocab' vach' lolonel d'a Jehová

1 Aljocab' vach' lolonel d'a Jehová.

B'itanan̈ec d'a Dios d'a scajnub'. B'itanan̈ec d'ay yujto te nivan sb'inajnaquil d'a satchaan̈.

2 B'itanan̈ec d'a Dios yuj tas satub'tac sb'o'o. B'itanan̈ec d'ay yuj sb'inajnaquil, malaj junoc mach lajan yed'oc.

3 B'itanan̈ec d'ay yed' q'uen trompeta. B'itanan̈ec d'ay yed' te' arpa yed' pax salterio.

4 B'itanan̈ec d'ay yed' pandereta, tzex q'uepax cheneljoc yuj tzalajc'olal. B'itanan̈ec d'ay yed' flauta yed' pax juntzan̈ yamc'ab' yic b'it ay sch'an̈al.

5 B'itanan̈ec d'ay yed' q'uen platillo tzin̈in̈i sc'an̈i. B'itanan̈ec d'ay yed' q'uen platillo chaan̈ sc'an̈i.

6 Masanil tastac syic' yic', b'itanocab' d'a Jehová.

Aljocab' vach' lolonel d'a Jehová.

76.2 76:2 A jun versículo tic a d'a hebreo ay chab' lolonel, syal yuj svaynub' ma junoc sn̈aq'ueen junoc noc' noc' ay smay. Yuj chi', ix cac'och sb'i noc' choj d'a tic, yic max satel jun pensar chi'.

82.1 82:1 A jun lolonel “dios” syal d'a tic, man̈ junn̈ejoc tas syalelc'ochi. Ay b'aj a eb' ángel syala', mato a eb' nivac vinac ay yopisio icha eb' juez. Tecan a eb' juez syal d'a tic.

84.6 84:6 Icha tic yalan juntzan̈ copia d'a hebreo.

A 119: jun Salmo tic 22 macan̈ yaji, 8 versículo yaj junjun macan̈. Masanil versículo d'a junjun macan̈ schael yich d'a junjun letra hebrea d'a stzolal. A d'a hebreo ay 22 letra.

138.1 138:1 Il nota d'a Salmo 82.1.

PROVERBIOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

A Ch'an̈ Libro

PROVERBIOS

Proverbios sb'i jun libro tic, yujto a d'ay tz'ib'ab'il juntzan̈ macan̈il jelanil, vach' pensaril yed' tas tz'aj yoch ejmelal d'a Dios. A juntzan̈ lolonel tic tzijtum el c'anb'il ayic tz'ac'ji c'ayb'ub'al d'a eb' anima d'a peca'. A juntzan̈ cotac c'ayb'ub'al tic, aton scuch Proverbios. Nivan syalcot yuj tas tz'och cuuj d'a junjun c'u. B'ab'el syac' co nacoti, tato sco nib'ej jelan tz'aj co pensar, nivanocab' yelc'och Dios d'a yol co sat, co c'anab'ajejocab'i.

Syalanpaxcot yuj vach' b'eyb'al, yic vach'n̈ej cac'an yed' Dios, ac'umocab' razón scutej co b'a, vach'ocab' pax caj yed' eb' quetanimail. A val juntzan̈ lolonel tic syala' tas val syutej sb'a eb' jelan spensar. A juntzan̈ lolonel tic syalcoti tas val smoj sc'ulej junjun anima yed' yuninal yed' yisil. Syalanpax yuj vach' pensaril sc'anchaj d'a junjun chon̈ab', ma d'a juntzan̈xo anima. Syalanpaxi to yovalil sco tan̈vej co b'a yed' co nivanil, emnaquil scutej co b'a, nivan scutej co c'ool, ayocab' yelc'och eb' meb'a' d'ayon̈, ayocab' pax yelc'och eb' yajal d'ayon̈ yed' pax eb' camigo.

Ay juntzan̈ versículo tz'alan d'a jun libro tic to yed' sjelanil Dios sb'onac masanil tastac ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

1

Yichb'anil lolonel

1 A sc'ayb'ub'al vin̈aj Salomón, aton vin̈ yuninal vin̈aj David sreyal Israel.

2 Ix tz'ib'chajcan juntzan̈ lolonel tic yic vach' snachajel jelanil yed' c'ayb'ub'al, yic scolvaji, yic vach' snachajel juntzan̈ lolonel ay yelc'och cuuj.

3 Yuj chi' syal co b'eyb'alan jelanil, vach'ilal yed' tojolal icha val yaji.

4 In gana to sjelanb'i spensar eb' quelemtac, eb' mantalaj spensar, to tz'ac'ji yojtaquejel eb', yic syil sb'a eb'.

5 Yab'ocab' juntzan̈ tic eb' ay spensar yic vach' ste ojtaquejel eb'. Yab'ocab' pax eb' jelan yic vach' ste jelanb'i eb' yuuj.

6 A juntzan̈ lolonel tic scolvaj qued'oc yic snachajel cuuj tas syalelc'och juntzan̈ lolonel satub'tac yed' ajaltac, aton tas syal eb' jelan.

7 Tato sco nib'ej jelan tzon̈ aji, ayn̈ejocab' yelc'och Jehová d'a co sat. Tato sco nib'ej man̈ pensaril jun, co patiquejocab' el jelanil yed' c'ayb'ub'al tz'alchaji.

A razón tz'ac'ji d'a eb' quelemtac

8 Ach vuninal, cha ab' a c'ayb'ub'al svala', man̈ a patiquejel razón syac' ix a nun d'ayach.

9 Yujto a juntzan̈ co c'ayb'ub'al tic ol b'o a b'eyb'al yuuj, icha val junoc mach te vach' tz'aj sb'oan sb'a yed' spichul.

10 Tato a eb' chuc sb'eyb'al tzach montanb'ati, man̈ ach b'atoc.

11 Q'uinaloc ay b'aj syal eb' d'ayach icha tic: Ochan̈ qued'oc yic vach' b'at co maclejec d'a yol b'e, yic sco mac'cham junoc anima tz'ec' ta'.

12 Malaj tas naan yuuj, ol co yamani, ol co mac'anchamoc.

13 Ichato chi' b'ian ol quic'ancan masanil macan̈il b'eyumal, ol co b'ud'an co pat yuj masanil tas ol quelq'uej chi'.

14 Cotan̈, ochan̈ qued'oc, ol cac'an ic d'a tastac ol quic'a', q'uinaloc xchi eb'.

15 Palta ach vuninal, man̈ ach b'at yed' eb'. B'esel a b'a d'a yol sb'e eb'.

16 Yujto axon̈ej chucal syac' yip eb' sc'ulani, toxon̈ej snanon sc'ool eb' smac'ancham anima.

17 Tato syil junoc noc' much yem syaalil, nab'an̈ej am tz'emi.

18 Palta a juntzan̈ vinac chi', a syaalil eb' syaq'uemi, an̈eja' eb' ol smilcham sb'a d'ay.

19 A eb' snib'ej tz'och b'eyumal d'a spatic chucal, ol c'och ijan ol cham eb' yuj schuc b'eyb'al chi'.

Avtab'il on̈ d'a jelanilal

20-21 A d'a yoltac calle, b'aj sja b'e, d'a mercado yed' d'a yaln̈ej b'aj smolb'ej sb'a eb' anima, tzon̈ yavtej Dios yic syac'an co razón. Syalan icha tic:

22 A ex quelemtac ex tic, ex mantalaj e pensar, toxonton b'uchumtac ex, ¿b'aq'uin̈ ol eyactejcan e nib'an e man̈ pensaril chi'? ¿b'aq'uin̈ ol eyactejcan e b'uchvaji yed' e paticanel jelanil?

23 Chaec eyab' tas b'aj ol ex in cacha', tato icha chi', ol vac' in razón d'ayex, ol vac' eyojtaquejel in lolonel.

24 A in tic tzex vavtejcoti, palta malaj e gana tze cha eyab'i.

25 Tze patiquejel tas svala', max yal e c'ol tzex cachji.

26-27 Yuj chi' ol ex in tzetzej ayic ol ja chucal d'a eyib'an̈, ayic ol ja xivc'olal, yaelal, ilc'olal yed' cusc'olal d'a eyib'an̈, icha tz'aj sja junoc chacxuxum ic' slajanel masanil tastac. Ayic van e cham yuj xivelal chi', toxon̈ej ol in b'uchvaj d'ayex.

28 A d'a jun c'ual chi', ol ex te avaj d'ayin, palta man̈xo ol in tac'voclaj d'ayex. Ol eyal e b'a d'ayin, palta man̈ ol vab'laj.

29 Yujto tze patiquejel jelanil, malaj e gana ay velc'och d'a e sat,

30 malaj e gana tzeyab' tas svala', tze patiquejel e cachnab'il svac'a',

31 yuj chi' ol eyab' syail yuj e b'eyb'al chi', ol ex somchajchaan̈ yuuj.

32 A eb' mantalaj spensar, ol cham eb' yuj sman̈ pensaril. Ol satel eb' chuc spensar, yujto malaj yelc'och razón tz'ac'ji d'a eb'.

33 Axo pax eb' schaan yab' tas svala', junc'olal ol aj eb', malaj b'aj ol xiv eb', xchi Dios.

2

A tas squic' d'a jelanil

1 Ach vuninal, ac'och juntzan̈ in lolonel tic d'a a c'ool, sic'can juntzan̈ in checnab'il tic d'a a pensar.

2 Maclej ab' jelanil svala', ac' ip a naaneli.

3 D'a smasanil a c'ool tza c'an a jelanil yic ol ach jelanb'oc.

4 Ac' ip a sayaneq'ui, icha tz'aj saychaj q'uen plata, ma junoc b'eyumal to c'ub'aneli.

5 Icha chi' ol aj snachajel uuj, tas ol aj a c'anab'ajan Jehová yic tzojtaquejel d'a val yel.

6 A Jehová tz'ac'an jelanil. Yuj slolonel scojtaquejel smasanil, syac'an jelanb'oc co pensar.

7 A Jehová tz'ac'an sjelanil eb' tojol sb'eyb'al, aton eb' max esanlaj.

8 A Jehová stan̈van eb' vach' syutej sb'a, aton eb' sc'anab'ajani.

9 Yuj chi' tato tza maclej ab' in checnab'il, ol ojtaquejel tojolal yed' tas smoj tza c'ulej, yic vach' ol aj a b'eyb'al.

10 Icha chi' ol aj sjelanb'i a pensar, ol ach tzalaj yed' tas ojtac chi'.

11 A jelanil yed' vach' pensaril, aton juntzan̈ chi' ol ach colanoc.

12 A yuj juntzan̈ chi' ol iq'uel a b'a d'a juntzan̈ chuc b'eyb'al yed' d'a yol sc'ab' eb' anima chuc spensar.

13 A eb' anima an̈ej chucal sc'ulej chi', syactejcan vach' b'eyb'al eb'.

14 Stzalaj val eb' yed' schuc b'eyb'al chi', ste q'uechaan̈ eb' yed' sb'eyb'al malaj svach'il chi'.

15 D'a sb'eyb'al eb' chuc chi' syac'och spensar, syactancan jun b'eyb'al eb' vach'.

16 A jelanil yed' vach' pensaril, ol ach scolel d'a yol sc'ab' eb' ix ix ayxo yetb'eyum, aton eb' ix ajmul ix vach' smontan yed' slolonel te vach',

17 to yactejnaccan yetb'eyum yic'nac d'a scob'esal, sb'atcan satc'olal sti' yac'naccan d'a yichan̈ Dios.

18 Tato tzach b'at d'a sb'eal spat eb' ix chi', van a b'atcan d'a sb'eal chamel.

19 A mach tz'ochcan d'a yol spat eb' ix, man̈xa b'aq'uin̈ tz'elxita eb', maxtzac yal-laj scajnajxi d'a vach' d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

20 Tato tza cha ab' jelanil chi', ol a b'eyb'alej sb'eyb'al eb' tojol spensar.

21 A eb' tojol syutej sb'a, eb' malaj jab'oc spaltail, najtil ol ec' eb' d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

22 Axo eb' chuc sb'eyb'al yed' eb' ixtum anima, ol ic'joquel eb' d'a yolyib'an̈q'uinal tic icha co toc'anq'ueta junoc an̈ an̈c'ultac.

3

A tas scutej quic'an co jelanil

1 Ach vuninal, man̈ ac' sat a c'ool d'a juntzan̈ in c'ayb'ub'al tic. Sic'can in checnab'il tic d'a a pensar,

2 yic vach' ol najatb'oc a q'uinal yuuj, tzalajc'olaln̈ej ol ach ec'oc.

3 Man̈ actejcan a b'eyb'alan vach'il, tza c'anab'ajejn̈ej tas ix ala'. Cham val a naani, satta a c'ool d'ay.

4 Yuj chi' vach' ach ol ach yil Dios, ol ach b'inajpax yuj eb' anima.

5 Ac'n̈ejoch a pensar d'a Jehová, man̈ ac'och a jelanil yipoc a c'ool.

6 Nacot Jehová d'a masanil tas tza c'ulej yic vach' a ol colvaj ed'oc d'a smasanil.

7 Man̈ a na' to te jelan ach, nivanocab' yelc'och Jehová d'ayach, tziq'uel a b'a d'a scal chucal.

8 Tato icha chi' tza c'ulej, junc'olal ol ach ajoc, tec'an ol ach ajoc.

9 Ch'oxeli to nivan yelc'och Jehová d'ayach. Tzac'an junoc ofrenda d'ay d'a tas ay d'ayach yed' pax d'a juntzan̈ sb'ab'el sat tas tzavej.

10 Tato icha chi' tza c'ulej, malaj b'aq'uin̈ ol yac' palta a vael yed' tas tzuq'uej.

11 Ach vuninal, man̈ a patiquejel scachnab'il Jehová, mocab' cot oval ayic tzach stumani.

12 Yujto a eb' xajanab'il yuuj, aton eb' chi' scacha', icha val tz'aj scachan yuninal junoc mamab'il to stzalaj yed'oc.

13 Tzalajc'olal yic eb' syic' sjelanil, aton eb' te ay spensar.

14 Yujto a tas tz'ic'ji d'a juntzan̈ chi' yelxo te vach' d'a yichan̈ tas tz'ic'ji d'a q'uen plata, ma q'uen oro.

15 A jelanil chi', yelxo val te vach' d'a yichan̈ svach'il yilji q'uen tz'och colc'ab'il. Max yal-laj co lajb'an jun jelanil chi' yed' juntzan̈xo tastac te nib'ab'il.

16 Yuj jelanil chi' ol najatb'oc a q'uinal, yuuj ol ic' a b'eyumal, ol ach b'inaj pax yuuj.

17 Tato sco b'eyb'alej jelanil, tzalajc'olal tzon̈ eq'ui, junc'olal tzon̈ aji.

18 Tato tz'ilchaj jelanil cuuj, ay co q'uinal, vach' ol on̈ ec'oc, tzalajc'olal quico'.

19 A Jehová ix b'oan satchaan̈ yed' sat lum tic yuj sjelanil yed' yaj pensaril.

20 Yuj sjelanil chi' sq'ueul sjaj a a', scotpax yal ac'val d'a scal asun.

21 Ach vuninal, man̈ actejcan a jelanil yed' a vach' pensaril, man̈ iq'uel a sat d'ay.

22 Yujto ol najatb'oc a q'uinal yuuj, vach' ol ach elc'och d'a sat eb' anima yuuj.

23 Te junc'olaln̈ej ol ach ec'oc, malaj b'aq'uin̈ ay tas ol ach ic'anoc.

24 Ayic ol ic'an ip, malaj mach b'aj ol ach xivoc, d'a tzalajc'olal ol ach vayoc.

25-26 Yujto ayoch Jehová yipoc a c'ool, yuj chi' man̈ ol ach schacan d'a junoc yaal, man̈ ol a na' to ay tas ol ja d'a ib'an̈, icha sja d'a yib'an̈ eb' chuc sb'eyb'al.

27 Man̈ ach b'at mican d'a eb' sc'anan colval d'ayach tato syal tzach colvaj d'a eb'.

28 Tato syal a colvaj ticnaic, mocab' ala' to q'uic'anto tzach colvaji.

29 Man̈ a na ac' chucal d'a eb' cajan d'a a lac'anil, yujto malaj schab'c'olal eb' d'ayach.

30 Man̈ ic'b'at eb' etanimail d'a yichan̈ eb' yajal tato malaj tzach yutej eb'.

31 Man̈ a nib'ejoch b'eyumal icha syutej sb'a eb' malaj jab'oc yoq'uelc'olal, man̈ a c'ulej icha sb'eyb'al eb' chi'.

32 Yujto max scha sc'ool Jehová eb' chuc syutej sb'a chi', axo pax eb' vach' syutej sb'a, vach' yac'an yed' eb'.

33 Scot scatab' Jehová d'a yib'an̈ eb' chuc sb'eyb'al yed' d'a yib'an̈ eb' cajan yed' eb', axo pax d'a eb' tojol sb'eyb'al, syac' svach'c'olal.

34 Sb'uchvaj Jehová d'a eb' b'uchumtac, axo d'a eb' emnaquil syutej sb'a, syac' svach'c'olal.

35 A eb' sb'eyb'alan vach'il, ol ic'jocchaan̈ eb', axo eb' chuc spensar, ol ac'joc q'uixvelal eb'.

4

A vach'ilal sco cha yuj jelanil

1 Ex vuninal, chaec eyab' in lolonel svala'. Maclejec eyab'i yic vach' ol jelanb'oc e pensar yuuj.

2 A c'ayb'ub'al te vach' svac' d'ayex, yuj chi' tzeyailejn̈ej d'a masanil tiempo.

3 Ayic quelem unin in, ayinto ec' d'a yol spat in mam, yelxo val xajanab'il in yuj ix in nun.

4 A d'a jun tiempoal chi', icha tic ajnac yac'an in c'ayb'ub'al vin̈ in mam. Yalannac vin̈ icha tic: Sic'can in lolonel tic d'a a pensar, c'anab'ajej tas sval tic, yic vach' ay a q'uinal.

5 Cha a jelanil yed' a vach' pensaril, man̈ ac'b'at in lolonel tic satc'olal.

6 Xajanej a jelanil, man̈ a patiquejeli, yujto ol ach colchaj yuuj.

7 Yovalil tza sayec' jelanil d'a junjun c'u. Vach'chom ajaltac tz'aj yilchaj uuj, palta te vach' ama tato a tza b'ab'laj sayejec' d'a yichan̈ juntzan̈xo tas ay d'ayach.

8 Nib'ejoch jelanil, yic vach' ol ach ic'jocchaan̈ yuuj, yic vach' nivan ol aj elc'och d'a yol sat eb' etanimail.

9 A yuj jelanil chi', vach' ol ach elc'ochoc, ol och q'uelan eb' anima yuj a jelanil chi', xchican vin̈ in mam chi' d'ayin.

10 Axo ticnaic ach vuninal, cha val ab' juntzan̈ in lolonel tic, yic vach' ol najatb'oc a q'uinal.

11 A in ol ach vic' b'ey d'a sb'eyb'al eb' jelan, ol vac'an a b'eyb'alej tojolal.

12 A d'a tojol b'eyb'al chi', malaj tas ol ach yamanoch vaan, vach'chom yelc'olal ol ach b'atoc, palta man̈ ol ach telvoclaj.

13 Ac'och a pensar d'a c'ayb'ub'al tic, man̈ a patiquejeli. Yelxo val tza b'eyb'alej yic vach' ay a q'uinal.

14 Man̈ ach b'at tzac'an d'a spatic eb' chuc sb'eyb'al, man̈ a c'ulej icha tas sc'ulej eb'.

15 B'esel a b'a d'a scal eb', ac' ip a b'eyb'alan vach'il.

16 Max ochlaj svayan̈ eb' tato max sc'ulej chucal eb', max yic'laj yip eb', tato malaj junoc mach syixtej eb'.

17 A chucal yed' ixtoj anima, a juntzan̈ chi' svael eb' yaji.

18 A sb'eyb'al eb' tojol spensar, lajan icha ayic vanto sacb'i masanto sq'ue c'u, scheclaj spatic yichan̈ eb' yuuj.

19 Axo sb'eyb'al eb' chuc spensar jun, lajan icha yic tzon̈ b'eyec' d'a scal q'uic'alq'uinal, man̈ chequeloc b'aj sco tenoch coc.

20 Ach vuninal, cha ab' in lolonel tic, maclej val ab' sic'lab'il.

21 Mocab' iq'uel a sat d'ay, sic'can d'a a pensar,

22 yujto a juntzan̈ lolonel tic tz'ac'an sq'uinal eb' tz'ilchaj yuuj.

23 Tza ya'ilej a pensar d'a yichan̈ masanil tastac ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, yujto a a pensar chi' tzach cuchb'an d'a vach'il, ma d'a chucal.

24 Man̈ esalvumoc tzutej a b'a, man̈ a comon alej pax chucal lolonel.

25 Te tojoln̈ej tzach b'at d'a ichan̈ d'a sb'eal vach'il, man̈ ach b'at q'uelan d'a tas malaj svach'il.

26 Tza ya'ilej val tas tza c'ulej icha val co sic'lan co b'e b'aj tzon̈ b'eyi, aocab' val sb'eal vach'il b'aj tzach ochi.

27 Man̈ ach elcan d'a jun b'e te tojol, man̈ ach b'atcan d'a sb'eal chucal.

5

Tzil val a b'a d'a eb' ix ix chuc spensar

1 Ach vuninal, cha ab' in jelanil tic, scham val a maclan ab' in razón vach' svala'.

2 Icha chi' ol aj snachajel uuj, ol yal a lolon yed' jelanil.

3 A junoc ix ix ay yetb'eyum, te vach' slolon ix, c'ununi slolon ix yic tzach smontejb'at ix d'a chucal.

4 Axo d'a slajvub'al, lajanxo tz'aj ix icha an̈ ixaj te c'a', icha val tz'aj co lajvi yuj q'uen espada chab' ye.

5 A mach sb'eyec' yed' jun ix ix chi', ol chamoc. A sb'eyb'al jun ix ix chi', b'eal chamel yaji.

6 A d'a ix chi' malaj yelc'och sb'eal q'uinal, max snalaj ix tato vach', mato chuc sb'eyb'al ix chi'.

7 Yuj chi' ach vuninal, ab' tas svala'. Man̈ ic'canel a b'a d'a a cachnab'il svac' tic.

8 Najat tzach el d'a stz'ey ix ay yetb'eyum chi', xach c'ochta val d'a spuertail spat ix.

9 Tato maay, ol satel a b'inaj d'a vach'il, elan̈chamel ol ach cham yuj junoc vin̈ malaj yoq'uelc'olal.

10 Tato icha chi' tza c'ulej, jantacn̈ej a b'eyumal ix ilchaj uuj ayic ix ac'an val ip a munlaji, ol ac'canb'at d'a yol sc'ab' junoc ch'oc animail.

11 Tato tza c'anab'ajej tas syal ix, toxon̈ej ol ach oc'canec'oc, jab'jab'il ol lajvoquem a nivanil.

12 Axo ol alan icha tic: ¿Tas val yuj ix in patiquejel in cachnab'il? ¿Tas val yuj maj in c'anab'ajej?

13 Maj yal in c'ool ix in cha vab' tas ix yal eb' in c'ayb'umal, octom ix in cha vab' d'a eb'.

14 Axo ticnaic jab'xon̈ej maj in juviel d'a yichan̈ masanil chon̈ab' d'a juneln̈ej, xa chama.

15 Uc' a a' ictaxon yaji yic vach' tz'ec' staquin̈al a ti'. (Syalelc'ochi an̈ej yed' ix etb'eyum tzac' a gana.)

16 ¿Tas val yuj ol aj uninal yed' eb' ix ix tz'ec' d'a yoltac calle?

17 Vach' scolvaj eb' uninal ed'oc, d'a yichan̈ junocxo mach b'aj scolvaj eb' uninal chi'.

18 Tzalajan̈, ayocab' uninal yed' ix etb'eyum chi', aton ix, ix ic' a b'a yed'oc ayic quelem achto.

19 Vach'ocab' yilji ix d'a yol a sat, icha val junoc noc' c'ultaquil chej. Mocab' lajvoc a tzalajc'olal d'a ix, ayocab' a tzalajc'olal chi' yujto xajan ach yuj ix.

20 Ach vuninal, man̈ ac' somchajel a pensar yuj junoc ix ix ayxo yetb'eyum. ¿Tas yuj ol ach och chelchel d'a junxo ix ix chi'?

21 A Jehová van ton yilan co b'eyb'al junjun on̈, malaj junoc tas max uji yilani.

22 A eb' chuc, an̈eja' schucal eb' chi' ol ac'an juvoqueloc. An̈eja' schucal eb' chi' ol tzec'anoc, icha co tzec'ji d'a junoc lasu.

23 Yujto max syamoch vaan sb'a eb', yuj chi' ol b'atcan eb' d'a chamel. Yuj sman̈ pensaril eb' chi', ol satcanel eb'.

6

Ay smay cac'anoch co b'a fiadoral

1 Ach vuninal, tato tzac'och a b'a a majnan q'uen tumin yuj junoc ch'oc animail d'a junoc etchon̈ab',

2 van ac'anem a yaalil, ol cotcan d'a ib'an̈ yuj b'aj ix ac'och a b'a chi'.

3 Ach vuninal, icha tic tzutej a colanel a b'a d'a yol sc'ab' vin̈ aj tumin chi'. Ixic, emnaquil tzutej a b'a tzach tevi d'a vin̈, tza c'anan nivanc'olal a b'a d'a vin̈ yic max ach yac' pural vin̈ a tupanel sb'oc vin̈ b'aj ix ac'och a b'a chi'.

4 Smoj val maxtzac ach vay yuuj, mocxob' ic' ip junoc rato

5 masanto tzach el d'a yalan̈, icha val yel junoc noc' c'ultaquil chej d'a junoc mach pechjinac, ma icha yel junoc noc' much d'a junoc yaal.

A c'ayb'ub'al d'a eb' max munlaji

6 Ach anima malaj a gana a munlaji, ilnab' noc' ch'equem, sic'lab'il tzila' tas syutej noc' smunlaji yic tz'ilchaj svael noc', scham val a c'ayb'an d'a noc'.

7 Vach'chom malaj mach schecan munlaj noc', malaj yajal noc' tz'alan yab' tas sc'ulej,

8 palta ayic stiempoan svael noc', syac' val yip noc' smunlaji yic smolancan svael noc' chi'.

9 Ach anima malaj a gana a munlaji, c'ocb'ilxo chi' tzach vayi. C'ocb'ilxo chi' tzach ec' jichan.

10 Yacb'an scot numumoc a vayan̈, snecnecan a jolom, jeljumb'a tz'aj a c'ab', te vach' tz'aj a vayi,

11 axo tz'aji, scot meb'ail d'a ib'an̈, ste b'at d'a ib'an̈ icha junoc vin̈ elc'um ed'jinac junoc q'uen cuchilub'.

A sb'eyb'al eb' chuc

12 A eb' chuc spensar, an̈ej es tzec' yal eb' d'a scal eb' anima.

13 Smutz'mutz'an sat eb' yac'an yechel, sch'oxanpax eb' yed' yiximal sc'ab'.

14 Juneln̈ej te chuc spensar eb', axon̈ej malaj svach'il sna sc'ulej eb'. A b'aj tz'ec' eb', an̈ej oval sq'uecan vaan yuj eb'.

15 Yuj chi' elan̈chamel ol ja yaelal d'a yib'an̈ eb'. Junn̈ej mutz'satil ol aj slajviem eb', man̈xa tas ol yal yuj eb'.

A tastac chacb'ilel yuj Jehová

16-19 Ay uque' tas chacb'ilel yuj Jehová d'a juneln̈ej: Aton ic'ojchan̈b'ail, esalvumal, mac'ojcham anima malaj smul, naojchaan̈ tas malaj svach'il, chucal sc'ulaji, ac'ojoch es d'a yib'an̈ junocxo mach yed' ic'ojchaan̈ oval d'a scal anima.

A syaelal ajmulal

20 Ach vuninal, sic'can juntzan̈ in c'ayb'ub'al tic d'a a pensar yed' a c'ayb'ub'al syac' ix a nun.

21 Sic'can d'a a pensar, naann̈ejocab' uuj d'a masanil tiempo.

22 A ol ach cuchb'an b'aj ol ach ec'oc, man̈ ol ach xivoc ayic ol ach vayoc. Ayic ol el a vayan̈, an̈eja' juntzan̈ tic naan uuj.

23 D'a val yel a a cachnab'il yed' a c'ayb'ub'al tic, icha sacq'uinal yaj d'ayach. A a cachnab'il chi' yed' a pensar tzach cuchb'anb'at d'a sb'eal q'uinal.

24 A ol ach colanel d'a yol sc'ab' ix ix chuc spensar yed' ix ayxo vin̈ yetb'eyum to te vach' smontan yed' slolonel.

25 Man̈ ac'och a pensar d'a svach'il yilji ix, man̈ a cha somchajel a c'ool yuj chajtil tzach aj yilanoch ix.

26 A mach smulan yed' ix ajmul ix, scot meb'ail d'a yib'an̈, axo mach smontaj yuj ix ay yetb'eyum yic smulan ix yed'oc, syic'cot chamel d'a yib'an̈.

27 Q'uinaloc ay junoc mach tz'ic'anb'at te' tzac'ac' d'a sn̈i' sc'ool, max ec'b'atlaj stz'ab'at spichul yuj te'.

28 A mach sb'ey d'a yib'an̈ te' tzac'ac', max ec'b'atlaj stz'ab'at yoc yuj te'.

29 A mach smulan yed' ix ix ay yetb'eyum chi', yovalil scot d'a yib'an̈.

30 Tato ay junoc elc'um tz'elc'an junoc tasi yujto ay svejel, tzato naji val d'a yib'an̈,

31 palta vach'chom icha chi', tato syamchaji, yovalil uquel tz'aj stupan tas ix yelq'uej chi', taxon̈ej man̈xalaj tas scan d'ay.

32 Tato ay mach tz'ec' yed' ix ayxo vin̈ yetb'eyum, yelxo val malaj jab'oc spensar. A mach icha chi' sc'ulej, an̈ej syac' lajvoc sb'a.

33 Ol scha syaelal, ol mac'jocpaxi, man̈xa b'aq'uin̈ ol b'at sq'uixvelal chi' satc'olal yuj eb' anima.

34 A vin̈ ix ixtaj ix yetb'eyum chi', te ov vin̈ icha te tzac'ac', man̈ jab'oc syac' nivanc'olal vin̈ ayic sc'och stiempoal yac'anec' spac vin̈.

35 A silab' vin̈ ay smul chi' syac' d'a vin̈, max schalaj vin̈, vach'chom te nivan silab' chi', palta max yac'laj nivanc'olal vin̈.

7

Cachnab'il yuj smon ix ajmul ix

1 Ach vuninal, cha ab' in lolonel tic. A juntzan̈ in checnab'il svac' tic d'ayach, yovalil tza sic'can d'a a pensar.

2 C'anab'ajej in checnab'il tic yed' in c'ayb'ub'al yic vach' ol ach ec'oc. Icha scutej co ya'ilan snenal yol co sat, icha chi' tzutej a ya'ilan a cachnab'il svac' tic.

3 Naann̈ejocab' uuj, tza sic'ancan d'a a pensar.

4 Xajanej a jelanil yujto icha anab' yaji, ma icha a vach'c'ool.

5 Icha chi' ol aj a colchajel d'a yol sc'ab' ix ajmul ix, aton ix ayxo yetb'eyum, ix te vach' smontan yed' slolonel.

6 Ay junel ix vilelta d'a sventenail in pat,

7 ay juntzan̈ eb' vin̈ quelemtac malaj jab'oc sjelanil ayeq'ui. Axo ix vilani, ay jun vin̈ malaj jab'oc spensar d'a scal eb' vin̈ chi'.

8-9 Ayic vanxo yem c'u, vanxo sq'uic'b'i, ix eq'uixc'och vin̈ d'a jun esquina, ix sc'axpitanec' calle vin̈, d'a stojolal b'aj ay spat jun ix ix ay yetb'eyum.

10 Ix elta lemnaj ix scha vin̈. Icha spichul eb' ix ajmul ix spichul ix ayochi, icha pax spensar eb' ix chi' spensar ix.

11 Comonn̈ej slolon ix, max q'uixvilaj jab'oc ix, max emlaj c'ojan ix d'a spat.

12 An̈ej d'a yoltac calle tz'ec' ix, d'a mercado yed' d'a yesquinailtac calle, ata' smaclej ix yec' junoc vinac.

13 A jun ix chi', ix och lac'naj ix d'a vin̈ quelem chi', ix och tz'ub'naj ix d'a sti' vin̈, maj q'uixvoclaj jab'oc ix, ix yalan ix icha tic:

14 A ticnaic ix vac' in silab' yic in junc'olal alb'ilxo vuuj, yuj chi' ayto noc' chib'ej d'a in pat ticnaic.

15 Yuj chi' ix in elta ach in maclej, yujto in gana tzach vila'. Tic ach ilchaj vuuj.

16 A d'a sat in ch'at toxo ix in lich'em jun sábana nab'a lino, cotnac d'a Egipto.

17 Toxo ix vac'och perfume d'ay, toxon̈ej suc'uq'ui sjab', aton mirra, áloes yed' te' canela.

18 Cotan̈ ved'oc, ol cac' val co gana masanto ol sacb'oc. Ol cac' val tzalajb'oc co c'ool co xajanan co b'a.

19 A vin̈ vetb'eyum, malaj vin̈ ayec' d'a in pat tic, yujto ay b'aj te najat ix b'at vin̈.

20 Ix yic'b'at jun mucuc q'uen tumin vin̈, yuj chi' manto ol jalaj vin̈ masanto ol c'och sc'ual sc'ojnaj q'uen uj, xchi ix ix chi'.

21 A tas te vach' ix yal ix chi', elan̈chamel ix montaj vin̈ quelem chi' yuuj.

22 Yuj chi' ix och tzac'an vin̈ yuj ix, icha yic'jib'at junoc noc' vacax b'aj ol chamoc, ma icha junoc noc' c'ultaquil chej scan d'a ch'an̈ yaal,

23 masanto ol ec' junoc jul-lab' d'a spixan noc'. Icha pax junoc noc' much scan d'a te' yaal, icha chi' yaj vin̈, max snalaj jab'oc vin̈ tato a d'a spat ix chi' ol cham vin̈.

24 Yuj chi' ach vuninal, maclej ab' tas svala'. Tan̈vej val ab' in lolonel tic.

25 Man̈ a juel a vach' b'eyb'al d'a junoc ix ix icha chi' spensar, yic vach' man̈ ol ach sateloc.

26 Yujto tzijtumxo mach toxo ix cham yuj eb' ix ix icha chi' sc'ulej. Man̈xo b'ischajb'enoc mach scham yuj eb' ix.

27 Tato tzach b'at d'a sb'eal spat eb' ix ix icha chi', van a b'atcan d'a sb'eal chamel.

8

Vach' lolonel d'a jelanil

1 Ex quelemtac ab'ec, yujto tzex avtaji yic tzeyic' e jelanil, yic sq'uib' pax e pensar.

2 Yaln̈ej b'aj ayex eq'ui, d'a junoc tzalan, ma d'a yol b'e, ma b'aj schalaj sb'a b'e, tzex avtaji.

3 An̈ejtona' d'a spuertail e chon̈ab', tzex avtajpaxi.

4 E masanil ex anima ayex d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ab'ec.

5 Ex quelemtac to mantalaj e pensar, c'ayb'ejec e b'a d'a jelanil. Ex chuc e pensar, sayec jelan pensaril.

6 Ab'ec val sic'lab'il, ol alchaj juntzan̈ tastac nivac yelc'och d'ayex, man̈xo jantacoc svach'il.

7 Te yel tas ol alchaj d'ayex, malaj tas ton̈ej ol nachajq'ueoc.

8 Masanil juntzan̈ lolonel tic vach'n̈ej, malaj jab'oc es d'ay.

9 A eb' jelan, secojtac tz'aj snachajel juntzan̈ lolonel tic yuj eb'. A eb' ay spensar yojtac eb' tas syalelc'ochi.

10 Aq'uec eyip eyic'an e jelanil yed' aj pensaril, yujto yelxo val te nivan yelc'och d'a yichan̈ q'uen oro yed' q'uen plata.

11 Yelxo val te vach' jelanil d'a yichan̈ q'uen q'ueen te vach' yilji yed' d'a yichan̈ junoc tas snib'aj val ochi.

12 A jelanil, yetb'eyum sb'a yed' vach' pensaril. Syac' cojtaquejel juntzan̈ vach' razonal.

13 Tato ay yelc'och Jehová d'ayon̈, sco chaccanel chucal. Tato jelan on̈, max yal-laj quic'anchaan̈ co b'a. Max co nib'ejochlaj chuc b'eyb'al yed' es.

14 Tato ay co jelanil, syal co naan junoc tas sco c'ulej d'a stojolal, tz'eln̈ejpaxc'ochi.

15 A yuj jelanil syac' yajalil eb' rey, tojol syutej eb' sch'olb'itan tastac yaj eb' yetanimail.

16 Yuj jelanil chi', a eb' ayoch yajalil, vach' syutej eb' stan̈van schon̈ab', vach' pax syutej eb' sb'oan yaj yoval eb' anima.

17 A mach sayanec' jelanil yed' smasanil sc'ool, tz'ilchaj yuuj.

18 Yuj jelanil chi', tz'aj co b'eyumal, tzon̈ b'inaj yuuj, ay pax quelc'ochi.

19 A tas tz'ilchaj yuj jelanil chi', yelxo te vach' d'a yichan̈ q'uen oro yed' q'uen plata sic'b'ileli.

20 Yuj jelanil, sco b'eyb'alej vach'ilal yed' tojolal.

21 A mach snib'an jelanil, ol yic' sb'eyumal yuuj. Ol b'ud'joc spat yuj masanil tastac vach'.

22 A jelanil chi', aytaxoneq'ui ayic ix el yich smunlajel Jehová, ayic manto sb'o masanil tastac,

23 ayic manto sb'o yolyib'an̈q'uinal tic,

24 ayic mantalaj a' nivac mar, mantalaj pax sjaj a' nivac a' sq'ueuli yed' pax sjaj a' cotac a'.

25 Ayic manto sb'olaj lum tzalquixtac yed' lum nivac vitz, ayxoec' jelanil chi' ta'.

26 Ix yic'canel yich jelanil Jehová ayic manto sb'olaj lum luum tic, mantalaj spococal jun yolyib'an̈q'uinal tic ta'.

27 Ayic ix sb'oanq'ue satchaan̈ masanto b'aj schalaj sb'a yed' a' mar, aytaxon ec' jelanil chi' ta'.

28 Ayic ix sb'oan asun ay d'a satchaan̈ yed' pax yic ix syamanoch vaan a' mar,

29 ayic ix yalan d'a a' mar chi' to man̈ ol el a' b'aj aycani yed' pax ix yac'anem yich lum luum tic, aytaxon ec' jelanil chi' ta'.

30 A yuj sjelanil Dios ix sb'oq'ue masanil tastac, ste tzalaj yuj tastac ix sb'o chi', yujto a' sch'oxanel sjelanil.

31 Stzalaj yuj yolyib'an̈q'uinal yed' eb' anima sb'onac.

32 Axo ticnaic ex anima, ab'ec val tas tz'alchaj d'ayex, b'eyb'alejec jelanil yic te vach' eyico'.

33 Chaec eyab' e c'ayb'ub'al, man̈ e patiquejel jelanil.

34 Te vach' yic mach scham val yab'an lolonel yic jelanil,

35 yujto a mach tz'ilchaj jelanil chi' yuuj, tz'ilchajpax sq'uinal, syic'anpax svach'c'olal Jehová.

36 Palta a mach max chaan yab' lolonel yic jelanil, munil syic'cot yaelal d'a yib'an̈.

9

Max schalaj sb'a jelanil yed' man̈ pensaril

1 A ix vilani, ichato ay jun ix ix, ix sb'oq'ue spat, te vach' ix aj yilji, uque' val yoyal ix yaq'uem ix.

2 Ix smilcham noc' noc' ix, ix sb'oan jun nivan vael ix, ix sb'oan vino ix te vach', ix sb'oanb'at ix d'a sat smexa.

3 Ix lajvi chi', ix schecanb'at eb' schecab' ix d'a juntzan̈ tzalquixtac ay d'a yol chon̈ab'.

4 Axo eb' schecab' ix chi' ix alan icha tic: Ex quelemtac mantalaj e jelanil, cotan̈ec. Ex malaj e pensar, cotan̈ec.

5 Ol ex vaoc, ol eyuc'an vino to vach'xo yaji.

6 Actejeccan e man̈ pensaril chi' yic vach' tzalajc'olal ol ex ajoc. B'eyb'alejec sb'eyb'al eb' te jelan spensar, xchi eb' schecab' ix chi'. A jun ix ix chi', a jelanil sch'oxo'.

7 Tato tzal d'a eb' b'uchumtac to chuc sc'ulej eb', an̈ej lolonel man̈ vach'oc ol yal eb' d'ayach. Tato tzal d'a eb' chuc to man̈ vach'oc syutej sb'a eb', ton̈ej ol ach sb'aj eb'.

8 Tato tza cach eb' anima ac'umtac, ol och eb' ajc'olal d'ayach. Tato tzal d'a eb' ay spensar b'ajtil tz'och spaltail eb', ol ach xajanej eb'.

9 C'ayb'ej eb' jelan yic vach' ol te jelanb'oc eb'. C'ayb'ej eb' anima vach' spensar yic vach' ol ste ojtaquejel eb'.

10 Tato sco nib'ej jelan tzon̈ aji, ayocab' yelc'och Jehová d'a co sat. Tato scojtaquejel Dios to Axon̈ej Ochi, tz'acan co pensar sic'lab'il syal chi'.

11 A yuj jelanil chi', ol najatb'oc co q'uinal, te tzijtum ab'il ol quila'.

12 Tato ay co jelanil, quicn̈ej yaj vach'ilal. Tato b'uchumtac scutej co b'a jun, munil d'a quib'an̈ ol cotcan yaelal.

13 A junoc ix ix malaj spensar, man̈ jantacoc slolon ix, max q'uixvilaj jab'oc ix, malaj pax jab'oc tas snachajel yuj ix.

14 Ton̈ej tz'em c'ojan ix d'a yol xila, d'a sti' spat chaan̈ yajq'ue d'a tzalan d'a yol chon̈ab',

15 syavtancot eb' tojoln̈ej tz'ec' d'a yol b'e chi' ix, syalan ix icha tic:

16 Ex quelemtac mantalaj e jelanil, cotan̈ec, xchi ix. Syalanpax ix d'a eb' malaj spensar:

17 A a a' tz'elc'aji, te vach' yuc'ji a'. A jab'oc vael sco va d'a elc'altac te vach',9.17 xchi ix.

18 Axo eb' vin̈ quelemtac chi', man̈ yojtacoc eb' vin̈ tato a eb' vin̈ yavtejnaccot ix, chamnacxo eb' vin̈ ticnaic.

10

B'ab'el macan̈ slolonel vin̈aj Salomón

1 A juntzan̈ slolonel vin̈aj Salomón: A eb' uninab'il ay spensar, syac' tzalajb'oc sc'ool smam snun eb'. Axo eb' malaj spensar, syac' cus sc'ol smam snun eb' chi'.

2 Tato squic' co b'eyumal d'a chucal, malaj scac' yala'. Tato tojol co b'eyb'al, tzon̈ colchajel yuj d'a yol sc'ab' chamel.

3 A Jehová malaj b'aj ol scha cham eb' vach' sb'eyb'al yuj vejel, palta axo eb' chuc jun, max chajilaj yac' sgana eb' yuuj.

4 Tato malaj co gana tzon̈ munlaji, scot meb'ail d'a quib'an̈. Tato tzon̈ munlaj sic'lab'il jun, tzon̈ och b'eyumal.

5 Tato ay co spensar, sco molb'ejcan sat tas scavej d'a stiempoal. Tato ton̈ej tzon̈ vay d'a stiempoal smolchaj sat avb'en chi' jun, scac' q'uixvelal co b'a.

6 A eb' anima vach' spensar, man̈ jantacoc svach'c'olal Dios scha eb'. Axo eb' chuc jun, a yuj chucal sc'ulej eb', scotcan yaelal d'a yib'an̈ eb'.

7 A eb' vach' spensar, d'a vach'ilal ol aj snajicot eb'. Axo pax eb' chuc jun, man̈xa mach ol naancot eb'.

8 Tato ay co pensar, ol co c'anab'ajej tas schecji co c'ulej. Palta tato ton̈ej tzon̈ comon lolon jun, ol on̈ satel yuuj.

9 Tato vach' co b'eyb'al, malaj b'aj ol on̈ xivoc. Tato a chucal sco c'ulej jun, ol on̈ yamchajelta.

10 A eb' stz'eptz'epan sat snaan junoc chucal, scotcan nivac yaelal yuj eb'. Yujto ste comon lolon eb', yuj chi' ol satel eb'.

11 A slolonel eb' vach' spensar, a ol ac'an vach'ilal d'a scal eb' anima. Axo eb' chuc jun, a yuj chucal sc'ulej eb', ol cotcan yaelal d'a yib'an̈ eb'.

12 Tato ay co chichonc'olal, a oval sq'ue vaan cuuj. Palta tato sco xajanej eb' quetanimail, scac'n̈ej nivanc'olal eb'.

13 Tato ay co pensar, scheclajel co jelanil d'a tas scala'. Tato malaj co pensar jun, tzon̈ mac'jin̈ej d'a te' jixc'ab' te'.

14 Tato jelan co pensar, sco ya'ilej tas scala'. Palta tato malaj co pensar jun, tzon̈ te loloni, an̈ej chucal sq'ue vaan yuj tas scal chi'.

15 A eb' b'eyum, a sb'eyumal eb' scolani. Axo pax eb' meb'a' jun, malaj tas syal scolan eb'.

16 A co q'uinal sco cha spacoc co vach' b'eyb'al. Palta tato chuc scutej co b'a jun, a yaelal sco cha spacoc.

17 Tato sco cha cab' co cachnab'il, snajatb'i co q'uinal. Tato max co cha cab' jun, quenn̈ej tiempo squila'.

18 A eb' elc'altac schichon sc'ol d'a junocxo anima, esalvum eb'. A eb' an̈ej aloj pecal tzec' yala', malaj jab'oc spensar eb'.

19 Tato tzon̈ te comon loloni, tz'och co mul d'a scal tas scal chi'. Tato max on̈ lolon jun, ay co pensar syal chi'.

20 A slolonel eb' vach' spensar, te nivan yelc'och icha q'uen plata te vach'. Axo pax spensar eb' chuc jun, malaj jab'oc yelc'ochi.

21 A slolonel eb' vach' spensar, man̈ jantacoc eb' sc'ayb'aj yuuj. Axo eb' malaj spensar jun, scham eb' yuj sman̈ pensaril chi'.

22 A yuj svach'c'olal Jehová, tzon̈ och b'eyumal, man̈ yujoc b'aj tzon̈ te munlaji.

23 A eb' malaj spensar, ste q'uechaan̈ eb' ayic sc'ulan chucal eb'. Axo eb' ay spensar jun, syac' tzalajb'oc sc'ool eb' yuj sjelanil.

24 A tastac b'aj xiv eb' chuc, a sjavi d'a yib'an̈ eb'. Axo eb' vach' spensar jun, tz'elc'och tas snib'ej eb'.

25 A eb' chuc sb'eyb'al, quenn̈ej tiempo tz'ec' eb' icha junoc chacxuxum ic'. Axo pax eb' vach' spensar jun, ayn̈ejec' eb' d'a juneln̈ej.

26 Tato sco chec junoc jaragana, scab' syail yuuj, ec'to d'a spajil yal noc' vinagre d'a q'uen que, ec'to icha syail sb'at te tab' d'a yol co sat.

27 Tato ay yelc'och Jehová d'ayon̈, snajatb'i co q'uinal. Palta tato chuc sco c'ulej jun, stzap co q'uinal.

28 A tas sjavi d'a yichan̈ eb' vach' spensar, aton tzalajc'olal. Axo tas ayoch yipoc sc'ol eb' chuc jun, max elc'ochlaj.

29 A Jehová stan̈van eb' vach' sb'eyb'al. Axo eb' sc'ulan chucal jun, ol satjoquel eb' yuuj.

30 A eb' vach' spensar tec'ann̈ej yajec' eb'. Axo eb' chuc spensar, man̈ nivanoc tiempo tz'ec' eb' d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

31 A eb' vach' spensar, an̈ej jelanil syal eb'. Axo eb' chuc slolon jun, maxtzac chajilaj lolon eb', ichato spolchajel yac' eb'.

32 A eb' vach' spensar, tzon̈ tzalaj yuj tas syal eb'. Axo pax eb' chuc spensar jun, an̈ej chucal lolonel syal eb'.

11

1 A echlab' man̈ tz'acanoc, max schalaj sc'ol Jehová. Axo echlab' tz'acan jun, stzalaj sc'ool yed'oc.

2 A eb' ac'umtac, syac' q'uixvelal sb'a eb'. Axo eb' emnaquil syutej sb'a, jelan tz'aj eb'.

3 A eb' tojol spensar, a stojolal eb' chi' scuchb'ani. Axo pax eb' chuc jun, satel eb' yuj schab'satil.

4 Ayic ol javoc sc'ual co ch'olb'itaji, man̈xalaj yopisio co b'eyumal, axon̈ej co tojolal ol on̈ colanel d'a chamel.

5 Tato tojol scutej co b'a, a tojolal chi' tzon̈ ic'an b'ey d'a vach'ilal. Axo eb' chuc jun, an̈eja' schucal eb' chi' tz'ic'an sateli.

6 Tato tojol scutej co b'a, a tojolal chi' tzon̈ colan d'a yol sc'ab' chucal. A eb' chuc sb'eyb'al, a chucal snib'ej eb', a tz'ic'ancot d'a yib'an̈ eb'.

7 Ayic scham eb' chuc, scham eb' yed' tas ayoch yipoc sc'ool. Maxtzac elc'ochlaj tas nab'il yuj eb'.

8 A Jehová scolan eb' tojol spensar d'a scal yaelal, axo eb' chuc tz'ochcan d'a syaelal sq'uexuloc eb' tojol spensar chi'.

9 A yaloj pecal eb' chuc, satel eb' yetanimail eb' yuuj. Palta a sjelanil eb' vach' spensar, a' scolan eb' anima chi'.

10 Ayic sq'uechaan̈ eb' vach' spensar, ste tzalaj eb' anima yuj eb'. Axo yic scham eb' chuc jun, tz'och q'uin̈ yuj masanil eb' anima.

11 A eb' vach' sb'eyb'al, sq'ue vaan schon̈ab' eb' yuj sb'eyb'al chi'. Palta axo pax schon̈ab' eb' chuc, satel yuj schucal sb'eyb'al eb'.

12 A eb' malaj spensar, chuclaj tas syal eb' d'a spatic eb' yetanimail. Axo eb' ay spensar jun, cham naab'il slolonel eb' syala'.

13 A eb' alum pecal, syalelta eb' masanil tas tz'alchaj d'ay d'a c'ub'eltaquil. Axo eb' vach' spensar jun, a tas syab' eb', ton̈ej sic'can eb' d'a spensar.

14 Tato malaj mach scuchb'an junoc chon̈ab' d'a vach'il, man̈ tec'anoc jun chon̈ab' chi'. Palta tato tzijtum eb' tz'ac'vi razón, vach' tz'elc'och jun chon̈ab' chi'.

15 Tato scac'och co b'a fiadoral d'a junoc anima man̈ cojtacoc, chuc tzon̈ ajelc'ochi, tato max co tac' jun, malaj jab'oc tas sco na'a.

16 A eb' ix ix vach' spensar, tz'ic'jichaan̈ eb' ix. Axo eb' vin̈ vinac pec' tumin, an̈ej q'uen tumin chi' tz'ilchaj yuj eb' vin̈.

17 Tato tz'oc' co c'ool d'a eb' quetanimail, a d'ayon̈ syac' vach'il. Tato scac' chucal d'a eb' quetanimail chi' jun, an̈eja' on̈ squic'cot chucal d'a quib'an̈.

18 A eb' chuc sb'eyb'al, a tas vach' scha eb' spacoc yalani. Axo eb' tojol spensar jun, val yel te vach' tas scha eb' spacoc sb'eyb'al chi'.

19 Tato sco b'eyb'alej tojolal, vach' ol ec' yib'an̈q'uinal cuuj. Tato a chucal sco c'ulej jun, ol on̈ cham yuuj.

20 A Jehová schacanel eb' an̈ej chucal ayec' d'a spensar sc'ulani, axo eb' te vach' sb'eyb'al, stzalaj yed' eb'.

21 Ayic sch'olb'itaj eb' anima, max ec'b'atlaj yac'jioch yaelal d'a yib'an̈ eb' chuc, axo eb' tojol sb'eyb'al, malaj tas tz'ac'jioch d'a yib'an̈ eb'.

22 A junoc ix ix te vach' yilji, palta malaj spensar ix, lajan ix icha junoc q'uen q'ueen xocanxocan nab'a oro ayoch d'a sn̈i' noc' chitam.

23 A tas snib'ej eb' tojol spensar, an̈ej vach'ilal yed'nac. Axo tas snib'ej eb' chuc jun, an̈ej yaelal yed'nac.

24 A eb' elb'en yuuj, siejb'at eb' tastac ay d'ay, tz'och eb' b'eyumal. Ay pax eb' te ya yel yuuj, ste cotcan meb'ail d'a yib'an̈ eb'.

25 A val eb' tz'el d'a sc'ool yac'ani, yelxo val ste aj tastac d'a eb'. A eb' scolvaji, scolji pax eb'.

26 A eb' max chon̈anlaj ixim strigo, ton̈ej smolb'ejcan ixim eb', te chuc syal anima d'a spatic eb'. Axo eb' yechel schon̈an ixim jun, a vach'il tz'aljican d'a yib'an̈ eb'.

27 A eb' ayec' d'a spensar sc'ulan vach'il, a svach'c'olal eb' anima tz'ilchaj yuj eb'. A pax eb' sc'ulan chucal jun, a chucal chi' sjavi d'a yib'an̈ eb'.

28 Tato a co b'eyumal scac'och yipoc co c'ool, ol on̈ lajvoqueloc icha sc'ajb'anel te' xiltac te'. Tato tojol co pensar jun, vach' ol on̈ elc'och icha syaxb'i sc'ab' te te'.

29 A eb' chuc syutej sb'a d'a smam snun, ma d'a eb' yuc'tac yed' d'a eb' yanab', malaj jab'oc tas ol ac'joccan d'a eb'. A eb' malaj spensar, checab' tz'ajn̈ejcan eb' d'a eb' ay spensar.

30 A spac scha eb' vach' spensar to snajatb'i sq'uinal eb'. A eb' jelan, vach' smontan eb' anima eb'.

31 A eb' tojol spensar scha spac eb' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. An̈ejtona' eb' sc'ulan chucal yed' eb' ajmul, man̈ ol ec'b'atlaj schaan syaelal eb' yuj chucal sc'ulej chi'.

12

1 Tato ay yelc'och d'ayon̈ ayic tzon̈ cachji, vanton co xajanan jelanil syal chi'. Tato schichon co c'ool ayic tzon̈ cachji jun, malaj co pensar.

2 A eb' anima vach' spensar, sch'ox svach'c'olal Jehová d'a eb', axo eb' chuc spensar jun, tz'ac'ji syaelal eb' d'a smojal yuuj.

3 A chucal malaj jab'oc tas syac' yipoc co c'ool. Axo pax vach' pensaril jun, syac' val co tec'anil.

4 A junoc ix ix te vach' spensar, c'ac' sc'ool vin̈ yetb'eyum ix yuuj. Axo pax junoc ix ix te chuc spensar jun, tz'ixtaxel vin̈ yetb'eyum ix yuuj.

5 A eb' anima tojol spensar, an̈ej tojolal nab'il yuj eb'. Axo pax eb' chuc spensar jun, an̈ej ac'oj musansatil anima naan yuj eb'.

6 A yuj slolonel eb' chuc, scham anima. Axo pax yuj slolonel eb' vach' spensar jun, scolchaj eb' anima d'a chamel.

7 Ayic sjavi syaelal eb' chuc, satel eb'. Axo pax eb' vach' spensar, nivan tiempo syil eb' yed' eb' yuninal.

8 A eb' anima jelan spensar, vach' lolonel tz'alchaj d'a eb'. Axo pax eb' ayoch chucal d'a spensar jun, paticab'il el eb'.

9 A eb' malaj yelc'ochi, palta ay eb' tz'ac'an servil eb', te vach' yic eb' d'a yichan̈ pax eb' nivac vinac syutej sb'a, palta malaj tas vach' svaan eb'.

10 A eb' tojol spensar, sya'ilej noc' smolb'etzal noc' eb'. Axo pax eb' chuc spensar jun, syixtej noc' smolb'etzal noc' eb'.

11 A eb' smunlaj d'a sat luum tic, jantac tas vach' svaan eb'. Axo eb' malaj spensar jun, ton̈ej sb'alec' tiempo eb'.

12 A eb' chuc sb'eyb'al, snib'ejoch sb'a eb' b'eyumal yuj chucal sc'ulej. Axo pax eb' vach' spensar jun, a d'a smunlajel eb' syiq'uelta tas tz'och yuuj.

13 A eb' chuc, syaalej sb'a eb' yuj es syala'. Axo pax eb' tojol spensar jun, vach'n̈ej tz'aj yel eb' d'a tas sja d'a yib'an̈.

14 Junjun mach scha spac yuj tastac syala', schaan pax spac yuj tastac sc'ulej.

15 A eb' malaj spensar, vach'n̈ej tas sc'ulej eb' snaani. Axo pax eb' ay spensar jun, scha yab' razón eb'.

16 A eb' malaj spensar, elan̈chamel sch'oxel yoval sc'ol eb'. Axo pax eb' ay spensar jun, ton̈ej smaq'uec' eb' tas tz'utaji.

17 A eb' testigo vach', an̈ej yel syal eb'. Axo pax eb' testigo chuc jun, an̈ej es syal eb'.

18 A eb' comonn̈ej sloloni, syac' echnaj spixan eb' yetanimail eb' icha yed' junoc q'uen cuchilub'. Axo pax eb' jelan spensar jun, snivanej sc'ol eb' anima eb' yed' tas syala'.

19 A eb' an̈ej yel syala', nivan tiempo syil eb'. Axo eb' tz'esan jun, elan̈chamel satel eb'.

20 A eb' chuc, an̈ej ac'oj musansatil naan yuj eb'. Axo eb' sayanec' junc'olal, a tzalajc'olal tz'ilchaj yuj eb'.

21 A eb' vach' spensar, malaj chucal sja d'a yib'an̈ eb'. A eb' chuc jun, sja b'ulnaj juntzan̈ yaelal d'a yib'an̈ eb'.

22 A Jehová schacanel eb' esalvum. Axo pax eb' an̈ej yel syal jun, xajan eb' yuuj.

23 A eb' jelan spensar, max yic'chaan̈ sb'a eb' yuj tas yojtac. Axo eb' malaj spensar jun, sch'oxel sman̈ pensaril eb'.

24 A eb' smunlaji, syac' mandar eb'. Axo pax eb' malaj sgana smunlaj jun, checab' tz'aj eb'.

25 A ilc'olal syac' cus co c'ool. Axo pax junoc vach' lolonel jun, syac' co tzalajc'olal.

26 A eb' tojol spensar, cuchb'um tz'aj eb' d'a eb' yetanimail d'a vach'il. Axo pax eb' chuc spensar jun, scuchb'ejb'at eb' yetanimail eb' d'a chucal.

27 A eb' jaragana pechum noc', max sb'olaj noc' syamchaj yuj eb'. Axo pax eb' jelan spensar jun, jantac b'eyumal tz'ilchaj yuj eb'.

28 Tato sco b'eyb'alej tojol pensaril, syac' co q'uinal. A d'a jun b'eyb'al chi' malaj chamel.

13

1 A eb' uninab'il ay spensar, scha sc'ol eb' scachji yuj smam. Axo eb' malaj spensar jun, max schalaj sc'ol eb' scachji.

2 Tato vach' scutej co loloni, vach' pax tas sco cha spacoc. Tato squixtej eb' quetanimail jun, sco cha co yaelal d'a smojal.

3 Tato cham sco na' tas scala', syalelc'ochi to van co colan co q'uinal. Tato tzon̈ comon lolon jun, a co yaelal squic'cot d'a quib'an̈.

4 A eb' malaj sgana smunlaji, ay tas snib'ej eb', palta max ilchajlaj yuj eb'. Axo pax eb' smunlaj jun, masanil tastac ay d'a eb'.

5 A eb' tojol spensar, schaquel esal lolonel eb'. Axo eb' chuc spensar jun, an̈ej chucal tz'alchaj d'a spatic eb'.

6 A tojol pensaril, a scolan eb' sb'eyb'alan tojolal chi'. A chucal, a satanel eb' sb'eyb'alan chucal chi'.

7 Ay eb' malaj jab'oc tas d'ay, palta icha eb' b'eyum syutej sb'a eb'. Ay pax eb' jun, masanil tastac ay d'a eb', palta icha meb'a' syutej sb'a eb'.

8 A eb' b'eyum, smanxielta sb'a eb' d'a yol sc'ab' eb' elc'um yed' stumin. Axo pax eb' meb'a' jun, malaj b'aq'uin̈ tz'elc'ajb'at eb'.

9 A eb' tojol spensar, lajan eb' icha junoc tas copanel sc'ac'al. Axo pax eb' chuc spensar jun, lajan eb' icha junoc candil tupnac.

10 A eb' ac'umtac, an̈ej oval sq'ue vaan yuj eb'. Axo eb' emnaquil syutej sb'a jun, scha yab' razón eb'.

11 A q'uen tumin junn̈ej rato tz'ac'ji ganar d'a chucal, junn̈ej pax rato slajviel q'ueen. Axo pax q'uen tumin jab'jab'il smolchaj jun, snivanb'i q'ueen.

12 A eb' max elc'och tas snib'ej, te cusc'olal tz'ajcan eb'. Axo pax eb' tz'elc'och tas snib'ej jun, ste tzalaj eb'.

13 A eb' max c'anab'ajan checnab'il, sjavi yaelal d'a yib'an̈ eb'. Axo pax eb' sc'anab'ajan checnab'il jun, te vach' spac scha eb'.

14 A c'ayb'ub'al syac' eb' ay spensar, syac' co q'uinal, a' tzon̈ colanelta d'a yol sc'ab' chamel.

15 A eb' tz'ac'an razón vach', nib'ab'il eb'. Axo pax eb' a chucal syal jun, sb'atcan eb' d'a syaelal.

16 A eb' ay spensar, scham val snaan eb' tas sc'ulej. Axo pax eb' malaj spensar jun, a tas sc'ulej eb' sch'oxaneli to malaj spensar eb'.

17 A eb' checab' chuc syutej tas checji sc'ulej, an̈ej oval sq'ue vaan yuj eb'. Axo eb' checab' vach' syutej tas checji sc'ulej jun, syic'cot junc'olal eb'.

18 Tato chuc scab'i tz'ac'ji razón d'ayon̈, an̈ej meb'ail yed' q'uixvelal sjavi d'a quib'an̈. Tato sco cha cab' co cachnab'il jun, tzon̈ ic'jichaan̈.

19 Ayic tz'ilchajc'och cuuj tas sco nib'ej, tzon̈ te tzalaji, palta a eb' malaj spensar, malaj sgana eb' yactancan chucal.

20 Tato junn̈ej tzon̈ ec' yed' eb' ay spensar, squic' co jelanil d'a eb'. Tato junn̈ej tzon̈ ec' yed' eb' malaj spensar jun, tzon̈ satcanel yed' eb'.

21 A eb' chuc tzac'ann̈ejoch yaelal yuj eb'. Axo pax eb' tojol spensar jun, a vach'il scha eb' spacoc.

22 A eb' vach' spensar, syac'can smacb'en eb' yixchiquin eb'. Axo sb'eyumal eb' chuc jun, a d'a eb' vach' spensar scani.

23 A d'a sluum eb' meb'a', man̈ jantacoc tas vach' syal yel d'a sat, palta yuj sman̈ pensaril eb', malaj tas syic' eb' d'a sluum chi'.

24 Tato max cac' tzalaj eb' cuninal, man̈ xajanoc eb' cuuj syal chi'. Tato sco xajanej eb' jun, yunetacto eb' sco yamanoch cac'an tzalaj eb'.

25 A eb' tojol spensar, sva eb' masanto sb'ud'ji eb'. Axo pax eb' chuc spensar jun, tz'ochn̈ej svejel eb'.

14

1 A eb' ix ix ay spensar, vach'n̈ej yaj yol spat eb' ix. Axo pax eb' ix malaj spensar jun, juvinaquel yol spat eb' ix yuuj.

2 Tato vach' co b'eyb'al, te ay yelc'och Jehová d'ayon̈. Axo pax eb' chuc sb'eyb'al jun, malaj yelc'och Jehová d'a eb'.

3 A tas syal eb' malaj spensar, a tz'ic'ancot yaelal d'a yib'an̈ eb'. Axo pax tas syal eb' ay spensar jun, a scolan eb'.

4 Tato malaj noc' vacax smunlaj d'a d'ocoj luum, malaj ixim trigo sco molo'. Yuj smunlajel noc' vacax chi', nivan ixim trigo chi' squic'a'.

5 A eb' testigo vach', an̈ej yel syal eb'. Axo pax eb' testigo chuc jun, secojtac tz'aj yesan eb'.

6 A eb' b'uchumtac, sayec' jelanil eb', palta max ilchajlaj yuj eb'. Axo pax eb' jelan spensar jun, secojtac tz'aj yilchaj jelanil yuj eb'.

7 Quiq'uequel co b'a d'a stz'ey eb' malaj spensar, yujto malaj tas ol quiq'uelta d'a slolonel eb' syala'.

8 A eb' ay spensar, sna val eb' sic'lab'il tas sc'ulej. Axo pax eb' malaj spensar jun, syac' musansatil sb'a eb'.

9 A eb' malaj spensar, malaj tas sna eb' yuj chucal sc'ulej. Axo pax eb' anima vach' spensar jun, snib'ej eb' to tz'ac'ji nivanc'olal yuj Dios.

10 A on̈n̈ej cojtac tas yuj tzon̈ cusi, ma tas yuj tzon̈ tzalaji. A eb' ch'oc animail, malaj yalan yic eb' d'a tas sco na chi'.

11 A yin̈tilal eb' chuc spensar, ol sateloc, palta a yin̈tilal eb' vach' spensar jun, ol q'uib'n̈ej.

12 Ay val b'eyb'al te vach' co naani, palta van on̈ yic'anb'at d'a chamel.

13 Ay b'aj tzon̈ tzevaji, palta cusnac co c'ool. Ay b'aj tzon̈ te tzalaji, palta cusc'olalxo slajvielc'ochi.

14 A eb' tz'actancan vach' b'eyb'al, stzalaj eb' yuj schuc b'eyb'al. Axo pax eb' anima vach' spensar jun, stzalaj eb' yuj svach' b'eyb'al.

15 A eb' malaj spensar, masanil tas tz'alchaji syac'och eb' d'a sc'ool. Axo pax eb' ay spensar jun, scham val yilan eb' tas sc'ulej.

16 A eb' ay spensar, ay xivc'olal eb', yuj chi' syiq'uel sb'a eb' d'a chucal. Axo pax eb' malaj spensar jun, comonn̈ej syac'och sb'a eb' d'a yaln̈ej tas.

17 A eb' c'un scot yoval, malaj spensar eb', comonn̈ej syutej sb'a eb'. A eb' snaan chucal yic vach' tz'ec' yuuj, chacb'ilel eb'

18 A spac scha eb' malaj spensar, aton man̈ pensaril. Axo spac scha eb' ay spensar jun, to svach' jacvi spensar eb'.

19 A eb' chuc, syaq'uem sb'a eb' d'a eb' vach', stevioch eb' d'a spuertail spat eb' vach' chi'.

20 A eb' meb'a', paticab'ilel eb' yuj eb' yetanimail. Axo pax eb' b'eyum jun, man̈ jantacoc yamigo eb'.

21 Tz'och co mul tato sco patiquejel eb' quetanimail, palta te vach' quico' tato tz'oc' co c'ool d'a eb' meb'a'.

22 A eb' an̈ej chucal sgana sc'ulej, sjuviel eb' yuj tas sna chi'. Axo pax eb' sgana sc'ulan vach'il jun, xajan eb' yuj Dios.

23 A junoc munlajel scac' quip co b'oani, ay tas syac' d'ayon̈, tato an̈ej lolonel scac' jun, scot meb'ail d'a quib'an̈.

24 A snivanil yelc'och eb' ay spensar, aton sjelanil eb'. Axo pax yic eb' malaj spensar jun, aton sman̈ pensaril eb'.

25 A eb' testigo yel syala', scol eb' yetanimail eb' d'a chamel. Palta a eb' testigo esalvum jun, syac' musansatil eb' yajal eb'.

26 A co xivc'olal d'a Jehová, tzon̈ scol yed' eb' cuninal, yujto yip co c'ool yaji.

27 Tato ay yelc'och Jehová d'a co sat, ay co q'uinal, a tzon̈ colanel d'a yol sc'ab' chamel.

28 Tato ay eb' rey ayoch reyal d'a jantac anima, sb'inaj val eb'. Tato jayvan̈n̈ej anima b'aj ayoch eb' reyal jun, slajviel eb'.

29 Tato ay co nivanc'olal, syalelc'ochi to ay co pensar, tato c'un scot coval jun, syalelc'ochi to malaj co pensar.

30 Tato junc'olaln̈ej yaj co pensar, vach'n̈ej yaj co nivanil. Tato ay co chichonc'olal jun, tz'och co yab'il.

31 Tato squixtej eb' meb'a', van co paticanel Dios ix on̈ b'oani. Tato ay yelc'och Dios d'ayon̈ jun, tz'oc' co c'ool d'a eb'.

32 A eb' chuc, an̈eja' schucal eb' chi' tz'ic'ancot d'a yib'an̈. Axo eb' vach' spensar jun, ayn̈ejoch Dios yipoc sc'ol eb' masanto scham eb'.

33 A eb' jelan, an̈ej jelanil molanec' d'a spensar eb'. Axo pax eb' malaj spensar jun, max c'ochlaj ijan snaan eb'.

34 Tato a tojolal sb'eyb'alej junoc chon̈ab', sq'ue val chaan̈, tato a chucal sb'eyb'alej jun, tz'ac'ji q'uixvelal.

35 A eb' checab' ay spensar, stzalaj vin̈ rey yed' eb'. Axo pax eb' checab' malaj spensar jun, scot yoval sc'ol vin̈ rey d'a yib'an̈ eb'.

15

1 Tato sco pac junoc lolonel d'a emnaquilal, stup oval yuuj. Tato ov scutej co pacan jun, ste vach' q'ue vaan oval chi'.

2 Ayic slolon eb' ay spensar, a jelanil syic' eb' anima d'a eb'. Axo yic slolon eb' malaj spensar jun, an̈ej man̈ pensaril syal eb'.

3 Ayn̈ejec' Jehová d'a masanil b'aj, syiln̈ej tas sc'ulej eb' chuc yed' eb' vach'.

4 A lolonel vach' tz'alchaj d'ayon̈, syac' snivanil co c'ool, ichato tzon̈ yan̈tej. Axo pax chucal lolonel tz'alchaj d'ayon̈ jun, scab' val syail yuuj.

5 A eb' malaj spensar, chuc syab' eb' ayic tz'ac'ji scachnab'il eb' yuj smam. Axo eb' ay spensar jun, scha sc'ol scachnab'il eb' syac' smam.

6 Man̈ jantacoc tas ay d'a yol spat eb' anima vach' spensar. Axo eb' chuc jun, max yac'laj sgana eb' yed' tas syac' ganar.

7 Ayic slolon eb' ay spensar, a jelanil syalel eb'. Axo eb' malaj spensar jun, malaj yelc'och tas syal eb'.

8 A silab' eb' chuc, max schalaj sc'ol Jehová, palta scha val yab'i ayic slesalvi eb' tojol spensar d'ay.

9 Max schalaj sc'ool Jehová schuc b'eyb'al eb' chuc, palta te xajan eb' sb'eyb'alan tojolal yuuj.

10 A eb' tz'actancan svach' b'eyb'al, smojton val yac'ji syaelal eb'. Smoj val scham eb' malaj sgana scachji.

11 Syil Jehová chajtil yilji b'aj ay eb' chamnac, ¿tocval max yil pax co pensar?

12 A eb' te b'uchumtac, malaj sgana eb' ay mach scachani, toxon max sc'anb'ej junoc razón eb' d'a eb' ay spensar.

13 A eb' stzalaji, stzetzon sat eb'. Axo pax eb' scus jun, tz'och pitz'an yaelal d'a spixan eb'.

14 A eb' ay spensar, snib'ej eb' svach' ojtaquejel jelanil. Axo eb' malaj spensar jun, stzalaj eb' yed' sman̈ pensaril chi'.

15 A eb' ilc'olal yaji, cuseltacn̈ej tz'ec' junjun c'u d'a eb'. Axo pax eb' tzalajc'olal yaj jun, q'uin̈n̈ej d'a eb' junjun c'u.

16 Tato ay yelc'och Jehová d'ayon̈, yelxo te vach' quico' vach'chom meb'a' on̈, d'a yichan̈ pax to ay co tumin palta ilc'olaln̈ej caji.

17 Te vach' tato sco xajanej co b'a vach'chom an̈ej an̈ itaj sco chi'a, d'a yichan̈ pax an̈ej noc' chib'ej sco chi'a tato ovaln̈ej caji.

18 A eb' c'un scot yoval, an̈ej oval sq'ue vaan yuj eb'. Axo pax eb' ay snivanc'olal jun, syac' tup oval eb'.

19 A d'a eb' jaragana, icha val to a te q'uiix ayem d'a yol sb'e eb'. Axo pax eb' anima vach' spensar jun, vach'n̈ej sb'e eb'.

20 A eb' uninab'il ay spensar, syac' tzalajb'oc sc'ool smam snun eb'. Axo eb' malaj spensar jun, syac' q'uixvelal smam snun eb' chi'.

21 A eb' malaj spensar, stzalaj eb' yed' sman̈ pensaril chi'. Axo eb' ay spensar jun, scham val yilan eb' tas sb'eyb'alej.

22 Tato max co c'anb'ej razón, masanil tas sco na' max elc'ochlaj. Tato sco cha cab' razón vach' jun, vach'n̈ej tz'aj yelc'ochi.

23 Te vach' tato vach' scutej co pacan lolonel. Tato scac' junoc razón ayic ay ilc'olal, yelxo val te vach'.

24 A eb' ay spensar, sb'ey eb' d'a sb'eal q'uinal yic vach' max b'atcan eb' d'a sb'eal chamel.

25 A Jehová satanel tas ay d'a eb' ac'umtac, palta a stan̈van sluum eb' ix ix chamnacxo yetb'eyum.

26 Max schalaj sc'ol Jehová tastac nab'il yuj eb' chuc, palta a lolonel vach' scha sc'ool.

27 A eb' man̈ jantacoc tas snib'ej, man̈ jantacoc tas syic'cot eb' d'a yib'an̈ eb' cajan yed' d'a yol spat. Axo eb' max chaan q'uen tumin yic smontaji, snajatb'i sq'uinal eb'.

28 A eb' tojol spensar, scham val snaan eb' tas syutej spacan junoc lolonel. Axo pax eb' chuc spensar jun, ton̈ej scomon alej chucal lolonel eb'.

29 A Jehová sb'at mican d'a eb' chuc sb'eyb'al, palta smaclej yab' slesal eb' tojol spensar.

30 A eb' stzetzon sat, stzalaj co c'ol yuj eb'. A junoc vach' ab'ix syac' co tec'anil.

31 Tato sco scha cab' co cachnab'il, vach' tzon̈ aj d'a scal eb' jelan spensar.

32 Tato malaj co gana tzon̈ cachji, munil a d'ayon̈ syac' chucal. Tato scha co c'ol co cachji jun, van quic'an co jelanil.

33 Tato sco c'anab'ajej schecnab'il Jehová, squic' co jelanil. Tato co gana nivan tz'aj quelc'ochi, yovalil emnaquil scutej co b'a.

16

1 A on̈ anima on̈ tic, sco na' tas sco c'ulej, palta an̈ej Jehová tz'alani tas tz'aj yelc'ochi.

2 A on̈ anima on̈ tic, sco na' to a tas sco c'ulej vach'n̈ej, palta a Jehová sch'olb'itan tas nab'il cuuj chi'.

3 Tato scac'och masanil tas sco na co c'ulej ab'enal d'a yol sc'ab' Jehová, vach' tz'aj yelc'ochi.

4 A Jehová ix b'oancan masanil tas yic tz'elc'och tas nab'il yuuj, an̈ejtona' a' ix naancani to a eb' chuc, yovalil ol scha syaelal eb'.

5 A eb' syic'chaan̈ sb'a, chacb'ilel eb' yuj Jehová, yuj chi' man̈ yojtacoclaj eb' janic' ol javoc yaelal d'a yib'an̈ eb' yuuj.

6 Tato sco xajanej eb' quetanimail, tato sco c'anab'ajej tas scala', tz'ac'ji nivanc'olal co mul. Tato ay yelc'och Jehová d'ayon̈, squiq'uel co b'a d'a scal chucal.

7 Tato stzalaj Jehová yed' co b'eyb'al, tz'och junc'olal d'a co cal yed' eb' ajc'ol yajoch d'ayon̈.

8 Vach'chom quenn̈ej tas squic' d'a co munlajel d'a stojolal, yelxo te vach' d'a yichan̈ pax b'aj te nivan tas scac' ganar d'a spatic chucal.

9 A on̈ anima on̈ tic sco na' tas sco c'ulej, palta axo Jehová tzon̈ cuchb'an d'a tas sco c'ulej chi'.

10 A eb' rey schecab' Dios yaj eb', yuj chi' man̈ smojoc chuc syutej eb' sch'olb'itan junoc tas.

11 A Jehová scha sc'ool masanil echlab' tz'acan, yujto a ix ac'ancan masanil echlab' chi'.

12 A eb' rey, a tas man̈ tojoloc, yovalil schaquel eb', yujto a yopisio eb' chi' yovalil a tojolal tz'ic'an b'eyoc.

13 A eb' yel syala' xajan eb' yuj eb' rey, stzalaj eb' rey chi' yed' eb'.

14 Tato scot yoval eb' rey ay smay ay chamel, palta a eb' ay spensar jun, say eb' tas tz'aj sicb'i yoval eb' rey chi'.

15 Tato stzevaj eb' rey, malaj chamel syal chi', axo svach'c'olal eb', lajan icha yasunal b'ab'el n̈ab'.

16 Te vach' quico' tato a jelanil yed' aj pensaril tz'ilchaj cuuj, d'a yichan̈ q'uen oro yed' q'uen plata.

17 Tato tojol co b'eyb'al, squiq'uel co b'a d'a scal chucal, tato sco ya'ilej co b'eyb'al, syalelc'ochi to van co ya'ilan co b'a.

18 Tato ac'umtac scutej co b'a, ma squic'chaan̈ co b'a, tzon̈ ic'jiemta, man̈xalaj tz'aj quelc'ochi.

19 Más vach' emnaquil scutej co b'a yed' eb' meb'a', d'a yichan̈ pax ay tas squic' yed' eb' anima ac'umtac.

20 A eb' ojtannac yic'an b'ey smunlajel, vach'n̈ej tz'aj yelc'och eb'. Te tzalajc'olal yic eb' tz'ac'anoch Jehová yipoc sc'ool.

21 A eb' jelan spensar, syal anima to te ay spensar eb'. A yuj lolonel vach' syal eb', syic' sjelanil anima chi'.

22 Tato scham val co naani ayic mantzac co c'ulej junoc tasi, ayton yiloj q'uinalil, palta tato sco cach eb' malaj spensar, nab'an̈ej squixtej co b'a.

23 A eb' jelan, cham snaan eb' tas syutej eb' sloloni, yuj tas syal eb' chi', stzalaj eb' anima.

24 A lolonel vach', lajan icha schi'al noc' yal chab', tzon̈ tzalaj yuuj, syac'an co tec'anil.

25 Ay b'eyb'al te vach' co naani, palta van on̈ yic'anb'at d'a chamel.

26 Tato ay co vejel, scac' val och d'a co c'ool co munlaj sic'lab'il.

27 A eb' chuc, ayn̈ejec' chucal d'a spensar eb', a slolonel eb', lajan val icha sq'ue n̈iln̈on yoc te' c'ac'.

28 A eb' chuc spensar, sq'uen̈ej vaan oval yuj eb'. A yuj eb' alum pecal, tz'och ajc'olal d'a scal eb' vach' taxon yac'ani.

29 A eb' comonn̈ej smac'vaji, syac' musansatil eb' yamigo eb', yujto a eb', van yic'ancanb'at eb' d'a jun b'eyb'al man̈ vach'oc.

30 A eb' snaan yac'an chucal, smutz'mutz'an sat eb', tato toxo ix sna eb' tas ol yutoc sc'ulan chucal chi', toxon̈ej snub' sti' eb'.

31 A eb' tz'ichamaxi, aton jun chi' scha eb' spacoc yujto vach' ix yutej sb'eyb'al eb' d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

32 Yelxo te vach' tato nivan scutej co c'ool d'a yichan̈ pax to ste tec'ton quip. Yelxo te vach' tato sco yamoch vaan yoval co c'ool d'a yichan̈ b'aj scan junoc chon̈ab'il anima d'a yalan̈ co mandar.

33 Vach'chom scac'och suerte d'a yib'an̈ junoc tas, palta an̈ej Jehová snaani tastac tz'ajelc'och smasanil.

17

1 Vach'chom ton̈ej tzon̈ ch'ec va'i, palta tato junc'olal caji, másxo vach' d'a yichan̈ pax to q'uin̈ ayon̈ d'a junjun c'u, tato ovaln̈ej caji.

2 A eb' checab' ay spensar, ec'b'al yopisio eb' yuj spatrón d'a yichan̈ junoc yuninal malaj tz'ochi, ay yalan yic eb' schaan smacb'en yed' eb' uninab'il chi'.

3 A q'uen oro yed' q'uen plata tz'ac'chaj proval q'uen d'a cal c'ac' tato vach' q'ueen, axo co pensar a Jehová sch'olb'itani.

4 A eb' chuc sb'eyb'al, scha juntzan̈ chucal lolonel eb'. A eb' esalvum, scha juntzan̈ esal lolonel eb'.

5 Tato tzon̈ b'uchvaj d'a eb' meb'a', a d'a Dios tzon̈ b'uchvaji, yujto aton ix b'oan eb'. Tato tzon̈ tzalaji ayic sjavi cusc'olal d'a yib'an̈ eb', max ec'b'atlaj yac'ji co yaelal.

6 A snivanil yelc'och eb' ichamtac vinac, aton eb' yixchiquin eb'. A eb' uninab'il, ma isilab'il, sq'uechaan̈ eb' yuj smam snun.

7 A eb' malaj spensar, man̈ smojoc syal lolonel yic jelanil eb'. A eb' yajal, man̈ smojoc a es syal eb'.

8 A eb' sb'eyb'alan yac'an tumin d'a elc'altac, a snaan eb' to vach' tz'elc'och eb', yujto yaln̈ej b'aj tz'ec' eb' syaln̈ej icha snib'ej eb'.

9 A eb' stechaj yac'an nivanc'olal b'aj tz'ixtaji, snib'ej eb' to xajan tz'ilji eb' yuj anima. Axo pax eb' an̈eja' yalub'tan̈an junoc lolonel jun, tz'el eb' svach'c'ool eb' d'a stz'ey.

10 Nivan tas sb'o yuj junoc b'elan̈ cachnab'il d'a eb' ay spensar, d'a yichan̈ pax to jantac smac'ji eb' malaj spensar.

11 A junoc pitn̈ej syutej sb'a, an̈ej chucal saya', schecchajb'at junoc checab' malaj yoq'uelc'olal d'ay.

12 Tato sco chalaj co b'a yed' junoc noc' nun oso elc'ab'ilb'at yune', yelxo val vach' quic d'a yichan̈ to sco chalaj co b'a yed' junoc anima chuc spensar van sc'ulan chucal.

13 A eb' chuc syutej spactzitan vach'il, malaj b'aq'uin̈ tz'el yaelal d'a yol spat eb'.

14 Icha yaj a a' molaneq'ui ayic sjacvielta a', c'ojanc'olal yelta a' masanto snivanb'i yelta a', icha chi' yaj junoc oval quenn̈ej tz'aj yel yich, palta nivan tz'ajelc'ochi, yuj chi' vach' tato scac' nivanc'olal a manto el yich oval chi'.

15 Tato a eb' juez tz'ac'an nivanc'olal d'a yib'an̈ eb' ay smul, ma syac'och yaelal d'a yib'an̈ eb' malaj smul, a val chab' chi' max schalaj sc'ol Jehová.

16 ¿Tas yuj sja eb' chuc spensar yed' stumin, yic snib'ej eb' sman sjelanil? ¿Tas val ol och yuj eb'? Ina toxonton malaj spensar eb'.

17 A eb' vach' yac'antaxon qued'oc, ayn̈ejoch eb' qued'oc. Ayic ay co yaelal, icha val co c'ab' coc syutej sb'a eb' d'ayon̈.

18 A eb' malaj spensar, yaln̈ej mach b'aj tz'ochcan eb' fiadoral, stac'vancanoch eb' d'a yib'an̈.

19 A eb' scham val stzuntzan eb' yetanimail, schampax val eb' yac'an oval. A eb' syic'chaan̈ sb'a, munil syac' lajvoquel sb'a eb'.

20 A eb' te chuc spensar, malaj b'aq'uin̈ tz'ilchaj vach'ilal yuj eb'. A eb' slolon d'a chab'satil, scotcan yaelal d'a yib'an̈ eb'.

21 A eb' smam eb' chuc spensar, malaj tzalajc'olal scha eb' yuj eb' yuninal chi', an̈ej cusc'olal scha' eb'.

22 A tzalajc'olal lajan icha junoc remeyo, axo pax cusc'olal jun, ton̈ej syiq'uel quip.

23 A eb' yajal chuc, scha q'uen tumin eb' d'a elc'altac yic vach' max sb'olaj yaj oval eb' d'a vach'ilal.

24 A eb' ay spensar, a jelanil sayec' eb'. Axo eb' malaj spensar jun, ton̈ej tz'ec' q'ueleloc eb'.

25 A eb' uninab'il malaj spensar, an̈ej yoval smam snun eb' syic'coti, an̈ej scusc'olal eb' syac' eb'.

26 Man̈ vach'oc tato tz'ic'jiel smultu eb' malaj smul, ocxom val to tz'ic'jiel junoc d'a yopisio yujto vach' syutej sb'a.

27 A eb' malaj val tas syala' yed' eb' syamoch vaan sb'a, aj pensar eb'.

28 A eb' anima malaj spensar, tato max comon lolon eb', tzam nachaji to ay spensar eb'.

18

1 A eb' syiq'uel sb'a d'a scal eb' yetanimail, an̈ej tas sgana eb' sayeq'ui, max schalaj yab' junoc razón vach' eb'.

2 A eb' chuc spensar, malaj sgana eb' sc'ayb'ej junoc tas, an̈ej eb' sgana syal yico'.

3 Tato tz'och eb' sc'ulan chucal d'a co cal, tzon̈ ac'ji q'uixvelal yuj eb'. Tato tz'och eb' b'uchumtac d'a co cal, tzon̈ b'uchji yuj eb'.

4 A tas syal eb' anima ay spensar, nivan jelanil syal quic'an yuuj. A tas syal eb' chi', lajan icha junoc a a' jul yich, ma icha sical a a' to sq'ueul sjaj.

5 Tato ayic eb' tz'och smul syic' eb' vin̈ yajal, axo tas syal eb' malaj smul, max schalaj yab' eb' vin̈, yelxo val man̈ vach'oc.

6 A yuj tas syal eb' malaj spensar, sq'ue vaan oval. A yuj tas syal eb' chi' scotcan d'a yib'an̈ eb'.

7 A yuj tas syal eb' chuc spensar, tz'ochcan d'a yib'an̈ eb'. Yuj tas syal eb' chi', munil syaalej sb'a eb'.

8 A tas syal eb' alum pecal, lajan icha juntzan̈ tas vach' sloji, sc'och val schi'al d'a sc'ol eb' tz'ab'an chi'.

9 A eb' jaragana yed' eb' sjuanel junoc tasi, ichato yuc'tac sb'a eb'.

10 A Jehová lajan icha junoc cuartel te vach', a d'ay sc'och eb' tojol spensar scol sb'a.

11 A snaan eb' b'eyum to a sb'eyumal eb' lajan icha junoc muro ayoch d'a junoc chon̈ab' yic scolji yuuj.

12 A ic'ojchan̈b'ail tzon̈ ic'jiemta yuuj, axo emnaquilal, tzon̈ ic'jichaan̈ yuuj.

13 Yelxo te q'uixvelal tato tzon̈ comon tac'vi ayic manto cab' junoc lolonel sic'lab'il.

14 Tato tec'an spixan junoc penaay, stechaj syaelal chi' yuuj. Axo pax junoc man̈ tec'anoc spixan jun, maxtzac techajlaj yuuj.

15 A eb' aj pensar, tz'ilchaj jelanil yuj eb', yujto b'ecan sc'ool eb' sc'ayb'ani.

16 Yuj tas co siej, yaln̈ej mach anima tzon̈ chaani, vach'chom eb' anima nivac yopisio.

17 A eb' b'ab'el syal sb'a, ichato scol sb'a eb' snaani, palta ayic sc'och eb' yajc'ool eb' chi' jun, scheclajeli tas yaj yoval eb' chi'.

18 A suerte tz'alani slajvi junoc oval, yuj chi' spojchaj snan̈al eb' van yac'an oval chi'.

19 Tato sco tzuntzejcot yoval junoc co c'ab' coc, más secojtac co satanel junoc chon̈ab' ay smuroal yed' spuertail vach' yajoch yijchul d'a yichan̈ yic tzon̈ ochxi vach'il yed'oc, yujto tec'an yaj spensar.

20 A yuj tas scala', scot yaelal ma scot tzalajc'olal d'ayon̈.

21 A lolonel syal yic'ancot co chamel, ma co q'uinal, yuj chi' vach' tato sco na tas scala', yic vach' tzon̈ elc'ochi.

22 Ayic tz'och yetb'eyum eb' vin̈ vinac, tz'ilchaj vach'ilal yuj eb' vin̈, yujto scha svach'c'olal Jehová eb' vin̈.

23 A eb' meb'a' stevi eb', axo eb' b'eyum, te ac'umtac syutej sb'a eb' stac'vi.

24 Tato te ay camigo, ay smay tzon̈ ixtaxel yuj eb'. Palta ay pax eb' camigo yelxo te vach' d'a yichan̈ eb' co c'ab' coc.

19

1 A junoc meb'a' vach' syutej sb'a, yelxo te vach' yic d'a yichan̈ pax junoc chuc spensar tz'esani.

2 Man̈ vach'oc tato d'a smasanil co c'ol sco comon b'oej junoc tas man̈ cojtacoc. A tas sco c'ulej d'a elan̈chamel ay b'aj man̈ vach'oc tz'ajelc'ochi.

3 A sman̈ pensaril eb' anima scuchb'an satoc, axo tz'aji, a d'a yib'an̈ Jehová syac'och eb'.

4 A eb' b'eyum, man̈ jantacoc anima tz'och yamigooc eb' yuj sb'eyumal chi', axo pax eb' meb'a' jun, tz'actajcan eb' yuj eb' yamigo chi'.

5 A eb' syac'och sb'a testigoal d'a tas man̈ yeloc, yovalil syab' syail eb'. Axo eb' tz'ac'an es, man̈ ol colchajlaj eb'.

6 A eb' b'ecan sc'ool sian junoc tas, masanil anima sayanec' eb' yuj yoch yamigooc.

7 A eb' meb'a', spaticajel eb' yuj eb' sc'ab'yoc, ocxom pax eb' yamigo eb', ¿tom ato eb' chi' man̈ ol actancan eb'? Toxon̈ej syixtej sb'a eb' yavtanxicot eb' yamigo chi'.

8 A eb' sb'eyb'alan tas vach' sc'ayb'ej, sya'ilej sb'a eb', masanil tas te vach' tz'ajelc'och d'a eb'.

9 A eb' tz'och testigoal d'a tas man̈ yeloc, yovalil syab' syail eb'. Tz'ac'jioch chamel d'a yib'an̈ eb' ton̈ej tz'esan chi'.

10 A eb' chuc spensar, man̈ smojoc to syac' tzalajb'oc sc'ool eb' d'a vach'il, an̈ejtona' eb' ayoch checab'oc, man̈ smojoc yac'an yajalil eb' d'a yib'an̈ eb' nivac vinac.

11 A eb' syamanoch vaan yoval sc'ool, ay spensar eb', sb'inaj eb' d'a vach'il tato ton̈ej smaq'uec' eb' yuj tas tz'utaji.

12 A yoval sc'ool eb' vin̈ rey ay smay icha junoc noc' choj tz'avaji. Axo pax svach'c'olal eb' vin̈ jun, syic'cot vach'ilal icha yal ac'val tz'em d'a yib'an̈ an̈ an̈c'ultac.

13 A eb' uninab'il malaj spensar, syab' syail smam eb' yuuj. A eb' ix ix ov d'a eb' yetb'eyum, lajan eb' ix icha junoc tz'uj sd'ujd'ujani.

14 Sco cha co pat yed' co b'eyumal yuj tas syac'can co mam. Axo ix quetb'eyum ay spensar, a d'a Jehová sco cha ix.

15 Yuj co jaraganail scot co vayan̈. Tato max yal-laj co c'ool tzon̈ munlaji, ol cab' syail yuj vejel.

16 A eb' sc'anab'ajan junoc checnab'il, ichato van stan̈van sq'uinal eb'. Axo pax eb' max yil sb'eyb'al jun, ol miljoccham eb'.

17 A eb' scolvaj d'a eb' meb'a', ichato a d'a Jehová van yac'an eb' majanil, axo Jehová chi' ol ac'an meltzaj jun majan chi' d'a eb'.

18 Co cachec eb' cuninal yacb'an yunetacto eb' yic max b'atcan eb' d'a yol sc'ab' chamel.

19 A eb' scot yoval d'a elan̈chamel, schaocab' spac eb' icha d'a smojal. Tato sco col eb' d'a syaelal chi', sb'eyb'alejn̈ej yoval eb' chi'.

20 Tato sco cha cab' razón yed' co cachnab'il, ol on̈ jelanb'oc.

21 Man̈ jantacoc tas sco na'a, palta an̈ej tas sna Jehová tz'elc'ochi.

22 A tas sco nib'ejoch d'a eb' quetanimail, to tz'elc'och tas syal eb'. Yelxo te vach' tato meb'a' on̈ d'a yichan̈ to squesej.

23 Tato ay yelc'och Jehová d'a co sat, sco cha co q'uinal, yuuj paxi tzon̈ aj d'a tzalajc'olal, malaj tas scab' syail.

24 A eb' jaragana syaq'uem sc'ab' eb' d'a yol yuc'ab', palta te ajaltacxopax yic'anq'ueta eb' tas ayem d'a yol yuc'ab' chi', yujto te jaragana eb'.

25 Ayic tz'och yaelal d'a yib'an̈ eb' puch vinac, sjelanb'i spensar eb' mantalaj spensar. Ayic scachji eb' ay spensar, snachajel yuj eb' d'a elan̈chamel.

26 A eb' tz'elc'an junoc tas d'a smam, ma eb' spechanel snun d'a spat, te q'uixvelal syutej sb'a eb'.

27 Ex vuninal, tato max e cha eyab' e cachnab'il, van eyic'ancanel e b'a d'a c'ayb'ub'al te vach'.

28 A eb' testigo chuc spensar, malaj yelc'och tojolal d'a eb', stzalaj eb' yed' schucal spensar chi'.

29 Vach'xo yaj yaelal ol ja d'a yib'an̈ eb' ac'umtac. Vach'xo pax yaj te' jixc'ab'te' ol jixchajoch d'a eb' malaj spensar.

20

1 A eb' tz'uc'an an̈, sb'ajvaj eb'. Sq'ue somnaj eb' yac'an oval ayic syuc'an an̈ an̈ chi' eb'. A eb' syac'b'at sb'a d'a scal uq'uel an̈ chi', te malaj spensar eb'.

2 A eb' rey te ov, lajan eb' icha junoc noc' choj tz'el yav yuj yoval, a eb' stec'b'ej sb'a stzuntzan eb', ay smay scham eb' yuj eb'.

3 Te vach' yic eb' max mojan oval. Axo eb' chuc spensar jun, syac'och sb'a eb' d'a scal oval chi'.

4 A eb' jaragana, max munlajlaj eb' d'a stiempoal ayic tz'avchaj ixim aval, malaj pax tas sjach' eb' ayic tz'elul stiempoal jach'oj.

5 A tastac c'ub'ab'ilel d'a co pensar, lajan icha junoc a a' ay d'a yol junoc olan jul yich, palta axo eb' ay spensar jun, syaln̈ej snachajel yuj eb' tastac ay d'a co pensar chi'.

6 Tzijtum eb' tz'alani to tzon̈ xajanej eb', palta chequeln̈ej eb' syal cac'anoch yipoc co c'ool.

7 A eb' tojol spensar, aton eb' malaj jab'oc chucal d'a sb'eyb'al, te tzalajc'olal scan eb' yuninal eb'.

8 Ayic tz'em c'ojan eb' rey d'a sc'ojnub' yic sch'olb'itan junoc tas eb', an̈ej syilanoch jun chucal chi' eb', elan̈chamel sb'oi.

9 Malaj junoc on̈ syal calani to vach' co pensar, mato malaj jab'oc co mul.

10 A echlab' man̈ tz'acanoc yed' ch'an̈ cuerda nivac, max schalaj sc'ool Jehová.

11 A yuj sb'eyb'al eb' anima, scheclajeli tato vach' spensar eb'. Yed' pax eb' unin, a d'a eb' scheclajeli tato vach' eb', tato tojol pax eb'.

12 A Jehová ix b'oan co chiquin yic scab'i yed' yol co sat yic squila'.

13 Man̈ocn̈ej vayan̈ sco c'ulejec, ta maay ol cot meb'ail d'a quib'an̈, caq'uec quip co munlaji yic vach' ol yac' sobre tas sco va'a.

14 “Chuclaj juntzan̈ a chon̈ tic,” xchi eb' smanvaji, axo yic toxo ix manvaj eb' chi', syalan eb', “Te jelan on̈, yujto yechel ix el tas ix co man tic,” xchi eb'.

15 Man̈ jantacoc q'uen oro yed' q'uen q'ueen vach' yilji d'a yolyib'an̈q'uinal tic, palta a eb' slolon d'a jelanil, man̈ comonoc tz'ilchaj eb'.

16 A eb' tz'och fiadoral d'a junoc ch'oc animail, yic'ocab'el spichul eb' yic syac'can eb' yuj smajananub'aloc.

17 A eb' tz'ic'an jab'oc vael d'a elc'al, man̈xo jantacoc svach'il svaji syab' eb', palta axo d'a slajvub'alxo, icha val to a q'uen c'aj q'ueen tz'och d'a yol sti' eb' syab'i.

18 A junoc tas sco na', vach' tz'ajelc'ochi tato sco c'anab'ajej junoc razón vach'. Syal cac'an ganar eb' cajc'ool d'a oval, tato vach' scutej cac'an slajtial.

19 A eb' alum pecal, max sc'ub'ejel-laj juntzan̈ lolonel eb' c'ub'eltac yalji, yuj chi' man̈ junn̈ejoc tzon̈ aj yed' eb'.

20 A eb' sb'ajan smam snun, slajviel sq'uinal eb' icha junoc candil stupi.

21 A b'eyumal tz'ilchaj d'a secojtaquil d'a sb'ab'elal, a d'a slajvub' cuseltacxo tz'ajelc'ochi.

22 Malajocab' b'aq'uin̈ scala': Ol co pac co b'a, mocab' xco chioc. An̈ej to scac'och Jehová d'a co c'ool, yic A' ol on̈ colanoc.

23 A juntzan̈ echlab' man̈ tz'acanoc, te chuc, chacb'ilpaxel yuj Jehová.

24 A Jehová tzon̈ ic'an b'eyoc, yuj chi' man̈ cojtacoc tas ol ja d'a quichan̈.

25 Tato elan̈chamel scac' co ti' d'a Dios, slajvi chi' sco naanxi co b'a, te ay smay.

26 A eb' rey ay spensar, spechel eb' chuc eb' d'a yichan̈, scan eb' chi' d'a yalan̈ yuj eb'.

27 A razón syac' Dios d'ayon̈, icha saquilq'uinal yaji yic squil co b'a yed' co pensar.

28 A eb' rey, yelxo te vach' yajoch eb' d'a yopisio, tato sb'eyb'alej vach'c'olal eb' yed' tojolal.

29 A eb' quelemtac ste tzalaj eb' yed' yip, axo eb' ichamtac vinac te nivan yelc'och eb' yujto sacxo xil sjolom eb'.

30 A eb' chuc, sja spensar eb', ayic smac'ji eb' d'a junoc tz'uum, syactanpax eb' sc'ulan chucal, ayic staji schiq'uil eb' smac'ji.

21

1 A d'a yol sc'ab' Jehová, ata' ayoch spensar eb' rey, icha secojtaquil sq'uexchaj sb'e a a', icha chi' tz'aj sq'uexchaj spensar eb' rey chi' yuuj.

2 A eb' anima sna eb' to vach'n̈ej tas sc'ulej eb', palta a Jehová sch'olb'itan tas yaj spensar eb'.

3 Tato sco b'eyb'alej vach'ilal yed' tojolal, a juntzan̈ chi' ec'alto yelc'och d'a yol sat Jehová d'a yichan̈ juntzan̈ silab'.

4 A eb' anima malaj yelc'och Jehová d'ay, a tas sc'ulej eb' yuj yac'umtaquil yed' yic'ojchan̈b'ail, chuc toni.

5 A junoc tas cham naab'il tz'aji, vach' tz'elc'ochi. Axo pax tas comonn̈ej sb'o jun, a meb'ail scotcan yuuj.

6 A eb' syic' sb'eyumal yuj es syala', junn̈ej rato slajviel sb'eyumal eb' chi', axo chamel sjacan d'a yib'an̈ eb'.

7 A eb' chuc, an̈eja' schucal eb' chi' sataneli, yujto malaj sgana eb' sb'eyb'alej tojolal.

8 A sb'eyb'al eb' chuc spensar, man̈ tojoloc, axo pax sb'eyb'al eb' vach' spensar jun, te tojol.

9 Yelxo te vach' tzon̈ aj d'a junoc yune' pat co ch'ocoj, d'a yichan̈ pax tzon̈ aj d'a junoc nivan pat te vach' yed' junoc ix ix ayn̈ejcot yoval.

10 A eb' chuc, an̈ej chucal sna eb' sc'ulej, man̈ jab'oc tz'oc' sc'ool eb' d'a eb' yetanimail.

11 Ayic tz'ac'jioch syaelal eb' puch vinac, sc'ayb'ejcan jelanil eb' mantalaj spensar. A eb' ay spensar, ton̈ej tz'alji d'a eb', snachajel jelanil yuj eb'.

12 A Dios tojol toni, scham val yilan eb' chuc, yuj chi' a tz'ac'anoch syaelal eb', yic satel eb'.

13 Tato max co cha cab'i ayic stevioch eb' meb'a' d'ayon̈, axo pax yic tzon̈ tevi d'a Jehová yic sco c'anan colval d'ay, max schapaxlaj yab' d'ayon̈.

14 A silab' tz'ac'ji d'a c'ub'eltac, stup yoval sc'ool eb' anima yuuj.

15 Ayic sb'o junoc lolonel d'a tojolal, a eb' vach' spensar ste tzalaj eb', axo eb' chuc spensar jun, ste xiv eb' yuuj.

16 A eb' tz'ic'ancanel sb'a d'a vach' b'eyb'al, van sb'atcan eb' d'a scal eb' chamnac.

17 A eb' tz'ac'anoch sb'a d'a masanil tas snib'ej, d'a uq'uel an̈ yed' d'a nivac vael, val yel scotcan meb'ail d'a yib'an̈ eb'.

18 A eb' anima man̈ vach'oc sb'eyb'al yed' eb' esalvum, syab' val syail eb' sq'uexuloc eb' tojol spensar.

19 Yelxo te vach' tato tzon̈ cajnaj d'a junoc lugar b'aj tz'inan, d'a yichan̈ pax tzon̈ aj yed' junoc ix ix ayn̈ejcot yoval to ya yecvi.

20 A d'a spat eb' jelan spensar, ay stumin eb' molb'il yuuj, ay pax tas sva eb', axo pax eb' malaj spensar jun, slajel masanil tas tz'ilchaj yuj eb'.

21 A eb' sb'eyb'alan tojolal yed' vach'ilal, ay sq'uinal eb', b'inajnac pax eb', vach'n̈ej tz'elc'och eb'.

22 A eb' ay spensar, syal yoch eb' yac' oval d'a junoc chon̈ab' ayoch yilumal sic'lab'il, syac'an telvoc smuroal jun chon̈ab' chi' eb'.

23 A eb' man̈ comonoc sloloni, scol sb'a eb' d'a scal yaelal.

24 A eb' ac'umtac, tz'ec'xo val eb' d'a yib'an̈ yic'anchaan̈ sb'a, tz'el specal eb' yuj tas sb'o chi', te b'uchumtac pax eb'.

25 A eb' jaragana, ste nib'ejoch tastac eb', palta max ilchajlaj yuj eb' yujto malaj sgana eb' smunlaji.

26 Junjun c'u snib'ejn̈ej juntzan̈ tastac eb', axo pax eb' tojol jun, elb'enn̈ej tastac yuj eb'.

27 Max schalaj sc'ool yofrenda eb' chuc Jehová, ocxom val eb' syac' yofrenda yed' schuc pensaril.

28 A eb' syac'och sb'a testigoal d'a es ol satcanel eb', palta axo pax eb' scham val smaclan yab' jun, vach'n̈ej tz'aj spactzitan eb'.

29 A eb' chuc ton̈ej stz'ac yal eb' to te junc'olal yaj eb', axo pax eb' vach' spensar jun, yel junc'olal ton val yaj eb'.

30 Vach'chom ay mach te jelan, te aj pensar, ma tzijtum tas yojtac, palta max yal-laj scachanoch vaan tas sgana Jehová.

31 A eb' anima, sb'o'och stz'uum schej eb' ayic sb'at eb' d'a oval, palta an̈ej yuj Jehová syac' ganar oval chi' eb'.

22

1 Tato vach' co b'inaji, yelxo te vach' d'a yichan̈ to te ay q'uen oro yed' q'uen plata d'ayon̈.

2 A eb' b'eyum yed' eb' meb'a', lajann̈ej eb', a Jehová ix b'oan eb'.

3 A eb' aj pensar syil eb' tastac ay smay, scolan sb'a eb' d'ay. Axo pax eb' malaj spensar jun, sb'eyn̈ejb'at eb' masanto yalab'aj satcanb'at eb'.

4 Tato emnaquil scutej co b'a, tato ay pax yelc'och Jehová d'a co sat, squic' co b'eyumal, tzon̈ b'inaji, snajatb'i co q'uinal.

5 A d'a yol sb'e eb' chuc, ichato te ay te' q'uiix yed' yaal ayemi. Axo pax eb' stan̈vej sb'a jun, man̈ junn̈ejoc sb'eyec' eb' yed' eb' chuc chi'.

6 Tato sco c'ayb'ej eb' unin d'a vach' b'eyb'al, axo ol och eb' icham animail, man̈xo ol yic'canel sb'a eb' d'ay.

7 A eb' b'eyum, icha rey yaj eb' d'a scal eb' meb'a'. Axo pax eb' tz'ac'an q'uen tumin majanil, yajal yaj eb' d'a scal eb' smajnan q'uen tumin chi'.

8 A eb' an̈ej chucal sc'ulej, an̈ej yaelal ol scha eb', man̈xo ol yal yixtan eb' yetanimail eb'.

9 A eb' elb'en yuuj, ol scha vach'c'olal eb' yuj spucanec' tas vach' svaji d'a scal eb' meb'a'.

10 Ayic spechjiel eb' b'uchumtac, tz'em numnaj telajb'ail, oval yed' tzuntzojb'ail.

11 A eb' rey, ste tzalaj eb' yed' eb' vach' spensar, sch'oxanpax svach'c'olal eb' d'a eb' vach' sloloni.

12 A Jehová stan̈van eb' aj pensar, stenanpaxec' tastac syal eb' tz'esani.

13 A eb' jaragana syal eb' to a d'a yol sb'e eb' ay jun noc' choj ayeq'ui, to a noc' ijan ix milancham eb' yalani, yujto malaj sgana eb' sb'at munlajel.

14 A slolonel eb' ix ix smulan d'a yol sc'ab' yetb'eyum, lajan icha junoc olan te jul yich, aton b'aj sb'atcan eb' scatab'ej Jehová.

15 A man̈ pensaril ayn̈ejec' d'a eb' unin, scan yuj eb' tato smac'ji eb' d'a te' jixc'ab' te'.

16 A eb' tz'ixtan eb' meb'a', yujto snib'ejoch sb'a eb' b'eyumal yed' eb' smontan eb' b'eyum, a eb' chi' yuj meb'ail ol satel eb'.

A 30 slolonel eb' aj pensar

17 Ab'ec jun tic, ol ex in c'ayb'ej d'a tastac yalnaccan eb' aj pensar. Scham val e c'ayb'ani.

18 Vach' tato tze sic'can d'a e pensar yic vach' tzeyalub'tan̈ej smasanil.

19 A ticnaic svac' val eyojtaquejeli, yic vach' tzeyac'och Jehová yipoc e c'ool.

20 Tic tzin tz'ib'ej 30 lolonel d'ayex: A juntzan̈ lolonel tic, ay pensar vach' yed' jelanilal yed'nacochi.

21 Tato tze c'ayb'ej, ol eyojtaquej tastac vach' yed' tas yel, yic vach' syal eyac'an razón vach' d'a eb' sc'anb'an yab' d'ayex.

1

22 Man̈ eyixtej junoc meb'a' yujto max yal-laj scolan sb'a. Man̈ eyixtejpax junoc mach malaj mach scolan d'a yichan̈ eb' yajal,

23 yujto a Jehová ol colanoc, axo Jehová chi' ol ac'an spac d'ayex yuj schucal tas tze c'ulej chi'.

2

24 Man̈ junoc tzex aj yed' eb' anima chuc spensar yed' pax eb' ton̈ej scomon chichon sc'ool,

25 axo talaj tz'aji, tze c'ayb'an schucal b'eyb'al eb' chi', ichato van e sud'an e b'a d'ay.

3

26 Malajocab' b'aq'uin̈ tzeyac'och e b'a e tupan sb'oc junocxo anima,

27 yujto ta malaj tas tzeyutej e tupani, axo tz'aji, a e vaynub' tz'ic'chajec' d'ayex.

4

28 Man̈ e q'uex stz'acan̈il sluum eb' e mam eyicham yac'naccanemi.

5

29 A eb' vach' syutej sb'a smunlaji, aton eb' chi' ol munlaj d'a eb' rey, man̈oclaj d'a juntzan̈ anima malaj yelc'och ol munlaj eb', yuj chi' vach' tzeyutej e munlaji.

23

6

1 Tato ay eb' nivac vinac tzex avtan vael, scham val e naani mach vin̈ b'aj ayex ec' d'a yichan̈.

2 Vach'chom te ayoch e vejel, vach' tato jab'n̈ej tze va'a.

3 Man̈ yelc'olaloc tze va jun vael man̈xo jantacoc svach'il chi', talaj ay tas sna vin̈ d'a e patic.

7

4 Man̈ eyac' eyip eyoch b'eyumal, man̈ ex och ilc'olal yuj juntzan̈ chi'.

5 A q'uen tumin junn̈ej rato slajviel q'ueen, icha sb'at jen̈en̈oc noc' ch'acb'a, icha chi' tz'aj satxiel q'uen tumin chi'.

8

6 Man̈ ex em c'ojan d'a smexa eb' ya yel yuuj, man̈ e nib'ejoch svael eb' te vach'.

7 A eb' aj vael chi', te nivan sna sb'a eb' yuj stojol jun vael chi', vach'chom syal eb', vaan̈ec xchi eb', palta man̈ smasaniloc sc'ool eb' syala'.

8 Ol e na e b'a yuj tas ix laj e vaem chi', malaj yopisio juntzan̈ e lolonel vach' ix eyutej eyalan d'a eb'.

9

9 Man̈ eyal vach' pensaril d'a junoc chuc spensar, yujto ton̈ej ol b'uchvaj d'a e lolonel vach' chi'.

10

10 Man̈ e q'uex stz'acan̈il lum luum aytaxcanem d'a pecataxo, man̈ e toc'paxec' sluum eb' chamnac smam snun,

11 yujto a Dios Smam eb', a ol colanel eb', a ol ac'an oval eyed'oc.

11

12 Aq'uecoch e chiquin d'a e c'ayb'ub'al, aq'uecoch e pensar yic ol eyojtaquejeli.

12

13 Man̈ eyactej eyac'an tzalaj eb' eyuninal, ¿tom val scham eb' yuj jay pajoc tzeyac' d'ay?

14 Tato tzeyac' tzalaj eb', van ton e colancanelta eb' d'a chamel.

13

15-16 Ex vuninal, ayic ol eyic'an jelanil, ayic ol vab'an e lolon icha d'a smojal, ol in te tzalaj eyuuj.

14

17 Man̈ e nib'ejoch tastac ay d'a eb' tz'och b'eyumal yuj chucal, an̈ejocab' Jehová nivan yelc'och d'a e sat.

18 Tato icha chi' tzeyutej e b'a, vach'n̈ej ol ex elc'ochoc, axo tas ayoch yipoc e c'ool, malaj b'aq'uin̈ ol lajvoqueloc.

15

19 Ex vuninal, tan̈vejec eyab'i, tze c'ayb'an vach'ilal, tzeyac'an eyip e b'eyb'alani.

20 Man̈ junoc tzex ec' yed' eb' uc'um an̈ yed' eb' tz'ec' yib'an̈ sva'i.

21 Yujto a eb' uc'um an̈ yed' eb' jelan sva chi', ol te cot meb'ail d'a yib'an̈ eb'. Axo pax eb' jaragana toxon̈ej olchimtac spichul eb' ayoch yuuj.

16

22 Cham eyab'an tas syal eb' vin̈ e mam, aton eb' vin̈ ix ex ilan pitzvoc. Man̈ e patiquejel eb' ix e nun ayic schichimax eb' ix.

23 Aq'uec eyip e sayan tastac yel, jelanil, c'ayb'ub'al yed' aj pensaril, a juntzan̈ chi' man̈ e patiquejcaneli.

24 A eb' uninab'il te vach', eb' te ay spensar, ste tzalaj smam eb' yed'oc.

25 Yuj chi', aq'uec tzalajb'oc sc'ool eb' e mam e nun, yic vach' nivan ol aj yelc'och eb' eyuuj.

17

26 Ex vuninal, tan̈vejec eyab' tas ol vala', scham val eyilan in b'eyb'al,

27 yujto a eb' ix ix smulan d'a yol sc'ab' eb' yetb'eyum, lajan eb' ix icha junoc olan te jul yich, palta lod'an yool.

28 Smaclan eb' vin̈ vinac eb' ix d'a yol b'e, icha syutej sb'a eb' elc'um, te tzijtum eb' vin̈ vinac chi' tz'och smul yuj eb' ix.

18

29-30 A eb' max actancan yuc'an an̈ an̈, eb' an̈eja' yab'an svach'il yuc'ji an̈ an̈ chi', aton eb' tz'ab'an syail, eb' tz'el yav, eb' te ayoch oval d'a scal, eb' slajvi vach'chom malaj junoc tas yuuj, eb' chac jochinac yol sat.

31 Man̈ eyiloch e c'ool d'a an̈ an̈ yax d'urinac yilji d'a yol scopail, secojtac tz'aj yuc'chajemi,

32 palta axo d'a slajvub'al jun, lajan icha junoc noc' chan man̈ jantacoc syail b'aj tzon̈ schi'a.

33 Man̈ jantacoc tas ol ac'joc eyil yuuj, tzijtum tastac man̈ vach'oc ol eyal yuj an̈, ay pax juntzan̈ tas man̈ vach'oc ol e naq'ue yuj an̈ an̈ chi'.

34 Icha val to a d'a yib'an̈ a' mar ayex ec' ol eyutej eyilani, oyb'inacxo e sat, icha val to d'a schon ste'al junoc nivan barco ayex q'ue tzeyab'i.

35 Axo ol eyalan icha tic: Ix on̈ smac' eb', palta maj cab'laj syail, ix on̈ mac'ji yed' noc' tz'uum, palta maj cab'laj, axo ol el lenaj an̈ d'a co sat, ol on̈ b'atxoc co say an̈, xe chama.

24

19

1 Man̈ e nib'ejoch tastac ay d'a eb' tz'och b'eyumal yuj chucal, man̈ e nib'ej jun tzex aj yed' eb',

2 yujto an̈ej elc'al b'aj ayoch spensar eb', axon̈ej chucal syalub'tan̈ej eb'.

20

3 Tze na sic'lab'il tas tzeyutej e b'oan junoc e pat yed' jelanil yed' aj pensaril tzeyaq'uem cimientoal yich,

4 yic vach' icha chi' ol b'ud'joquel yol e pat yed' juntzan̈ tas vach' yilji yed' tastac ay stojol.

21

5 A eb' aj pensar te tec'an eb'. Yuj tas yojtac eb', ste tec'c'aj eb'.

6 Ayic tzex b'at d'a oval, tze c'anb'ej eyab' junoc razón. Tato tzijtum eb' tz'ac'an e razón, ol yal eyuuj.

22

7 A eb' malaj spensar, max nachajlaj tas syutej eb' scolan sb'a d'a yichan̈ eb' juez, ton̈ej tz'och q'uelan eb' yujto malaj sjelanil eb'.

23

8 A eb' an̈ej chucal sna'a, b'inajnac eb' yuj schuc pensaril chi'.

9 A tas sna eb' malaj spensar, aton chucal. Max tzalajlaj eb' anima yed' eb' b'uchumtac.

24

10 Tato schab'axq'ue co c'ool, ayic ayon̈ och d'a ilc'olal, malaj co tec'anil syal chi'.

25

11 Co coleccanel eb' van yic'jib'at d'a chamel. Co yamecoch vaan eb' ichato squetconec' d'a sti' yolanil b'aj smucchaj eb' chamnac.

12 Vach'chom scala' to man̈ cojtacoc tas van yic'an eb', axo Dios yojtac tas ay d'a co pensar, yojtac tas yuj icha chi' sco c'ulej. A Dios tzon̈ tan̈vani, yojtac tas caji, a' ol pactzitan d'ayon̈ junjun on̈ icha tas sco c'ulej.

26

13 Ex vuninal, leq'uec schab'il noc' acan̈ man̈ jantacoc schi'al, ab'ec tonab' jab'oc schi'al ayoch d'a noc'.

14 Icha schi'al schab'il noc' acan̈ chi', icha chi' ol aj eyab'an schi'al jelanil yed' aj pensaril. Tato ol ilchaj eyuuj, vach' ol ex ajelc'ochoc, axo tas ayoch yipoc e c'ool, malaj b'aq'uin̈ ol lajvoquec' d'ayex.

27

15 Man̈ e na chucal pensar d'a spatic eb' vach' spensar. Man̈ eyelq'uej tas ay d'a yol spat eb',

16 yujto vach'chom ijan stelvi uqueloc eb', an̈eja' uquel tz'ic'jipax q'ue vaan eb', axo pax eb' chuc jun, scotxon̈ejcan d'a yib'an̈ eb' d'a juneln̈ej.

28

17 Man̈ ex tzalajoc ayic scot d'a yib'an̈ eb' ayoch ajc'olal d'ayex.

18 Tato tzex q'uechaan̈ jun, man̈xo ol yac'laj yoval sc'ol Jehová d'a yib'an̈ eb', yujto man̈ vach'oc e tzalajc'olal chi' d'a yol sat.

29

19 Man̈ chucoc tzeyab'i ayic sq'uib' sb'eyumal eb' chuc, man̈ eyiloch e c'ool d'a tastac ay d'a eb',

20 yujto a eb' chuc chi', man̈ vach'oc yic eb', ol lajvoquel eb' icha tz'aj stup junoc candil.

30

21 Ex vuninal, ayocab' yelc'och Jehová yed' eb' rey d'a e sat. Man̈ junoc tzeyutej e pensar yed' eb' ayoch ajc'olal d'a eb' rey chi',

22 yujto elan̈chamel scham eb', axo satel eb' chi'. Malaj mach ojtannac tas yaelal scotcan d'a yib'an̈ eb' yuj Dios yed' pax yuj eb' rey chi'.

A juntzan̈xo lolonel yalnaccan eb' ay sjelanil

23 An̈ejton pax a' juntzan̈xo tic ix yalcan eb' jelan spensar: Yelxo man̈ vach'oc tato man̈ lajanoc syutej eb' juez sb'oan yaj eb' anima.

24 A eb' juez ton̈ej syaq'uel eb' anima ay smul d'a libre, chuc syal eb' anima d'a spatic eb', spaticajcanel eb' yuj masanil anima.

25 Axo eb' juez tz'ac'an scastigo eb' ay smul chi', vach' ton tz'elc'och eb', axo eb' anima, vach' syal eb' d'a spatic eb'.

26 A eb' vach' syutej spacan junoc lolonel, lajan eb' icha junoc eb' stz'ub'an sti' junoc anima.

27 Man̈ e b'olaj e pat, tato mantalaj tas tze va'a yed' tas ol aj yec' tiempo eyuuj.

28 Man̈ comonoc tzeyac'och lolonel d'a spatic eb' eyetanimail, max yal eyalan lolonel man̈ yeloc d'a spatic eb'.

29 Man̈ e na eyaq'uec' e pac d'a eb', icha val tzex yutej eb'.

30 Ix in ec' d'a scal smunlajel eb' jaragana yed' d'a scal te' uva avab'il yuj eb' malaj spensar.

31 A tas ix vil d'a sat sluum eb' chi', an̈ej te' q'uiix sq'uib'q'uei. Axo q'uen tz'alq'ueen ayoch smactealoc, toxo ix lan̈chaj q'ueen.

32 Ayic ix vilan juntzan̈ chi' ix in sic'ancan d'a in pensar, ix vic'ancan in c'ayb'ub'al d'ay.

33 Yuj chi' sval d'ayex: Yacb'an tzex vay jab'oc, snecnecan pax e jolom e vayi yed' jeljumb'a tz'aj e c'ab' ayic tzeyic'an eyip,

34 axo meb'ail ol ja d'a eyib'an̈, icha junoc elc'um ed'jinac junoc arma.

25

A schab'il macan̈ slolonel vin̈aj Salomón

(Pr 25.1—29.27)

1 Aton juntzan̈ tic slolonel vin̈aj Salomón, axo eb' stz'ib'um vin̈aj Ezequías sreyal Judá, ix tz'ib'ancani:

2 Te nivan yelc'och Dios yuj juntzan̈ tas c'ub'eltac yaj yuuj, axo pax eb' rey jun, scal eb' vach'il yujto scham val sch'olb'itan junoc tas eb'.

3 Icha snajatil ay satchaan̈ yed' sjulal yich lum luum, icha chi' yaj spensar eb' rey, malaj mach snachajel yuuj tas yaj spensar eb'.

4 Tato tz'ic'chajel smical q'uen plata, syal sb'o junoc tas vach' d'a q'ueen.

5 An̈ejtona' tato tz'ic'chajel eb' chuc d'a yopisio yuj eb' rey, syic' yip yopisio eb' d'a stojolal.

6 Mocab' eyic'chaan̈ e b'a d'a yichan̈ eb' rey, man̈ ex empax c'ojan b'aj tz'em c'ojan eb' nivac vinac.

7 Yelxo vach' tato tzex avtajb'at d'a slac'anil eb' rey, d'a yichan̈ pax to tzex ic'chajelta d'a yichan̈ eb' nivac vinac chi'.

8 A tas tzeyila', man̈ eyic'b'at d'a yichan̈ eb' juez d'a elan̈chamel, talaj ay junocxo ol c'ochoc ol yalan tas yaji, axo ol ajoc, toxon̈ej ol ex te q'uixvoc.

9 Tato ay chaclajb'ail d'a e cal yed' eb' cajan d'a e lac'anil, aq'uec eyip e b'oan yaj yed' eb', man̈ e puc specal d'a eb' eyetanimail.

10 Tato maay, axo talaj tz'aji, a eb' tz'ab'an specal jun chi', syamoch eb' ex yalub'tan̈ani, axo e pecal te chuc tz'aj yalub'tan̈aji.

11 A junoc b'elan̈ lolonel vach' tz'alchaj d'a stzolal, lajan icha junoc mansan nab'a oro, aypaxoch q'uen plata yelvanub'oc.

12 Icha q'uen colc'ab' yed' q'uen uchiquin nab'a oro, yelxo te vach', icha chi' yaj scachnab'il eb' jelan d'a eb' scha yab' d'a tzalajc'olal.

13 A eb' checab' c'anab'ajum, lajan eb' d'a yol sat eb' schecan chi' icha a' siquila' scuq'uej ayic te ay co taquin̈tial, sicb'i sc'ol eb' spatrón eb' chi' yuj sc'anab'ajumal chi'.

14 Icha taquin̈ asun yed' taquin̈ ic' malaj jab'oc sn̈ab'il, icha chi' yaj eb' syic'chaan̈ sb'a d'a tas syac' yalani, palta malaj b'aq'uin̈ syac' eb'.

15 Tato nivan scutej co c'ool d'a yichan̈ eb' yajal, syal smontaj eb' cuuj. A lolonel vach' tz'alchaji, tz'em numnaj eb' te pit syutej sb'a yuuj.

16 Ayic tz'ilchaj noc' yal chab' eyuuj, mocab' ec' yib'an̈ e te uc'anb'at noc', tato maay, ex xejtalaj yuj noc'.

17 Mocab' xicanoc tzex b'at paxyal d'a eb' eyamigo, tato maay, axo talaj tz'aji, sq'ue chinaj sc'ol eb' eyed'oc, yujto nachaji tzex c'ochi.

18 A eb' syac'och sb'a testigoal d'a es d'a junoc yetanimail, lajan eb' icha junoc te te', ma junoc q'uen espada, ma junoc jul-lab' te jay sti'.

19 Ayic ayon̈ och d'a co yaelal, tato a junoc anima max elc'och tas syal scac'och yipoc co c'ool, lajan ichato q'uichajnac co xub' tzon̈ b'eyeq'ui, ma icha co va yed' junoc q'uen que ya ayxo yolanil.

20 Ayic ayon̈ och d'a syaelal, sb'itaj junoc b'it cab'i, lajan syail icha yic tz'ac'jioch vinagre d'a junoc echen, ma icha yic tz'ic'chajel co pichul ayic te ay siic.

21 Tato ay svejel eb' ayoch ajc'olal d'ayex, aq'uec va eb', ta ay staquin̈tial eb', aq'uec a' yuq'uej eb'.

22 Tato icha chi' tzeyutej e b'a d'a eb', ol chacb'oc sat eb' yuj q'uixvelal d'a eyichan̈, axo Jehová ol pactzitan d'ayex b'aj tzex colvaj chi' d'a eb'.

23 A ic' scot d'a stojolal norte syic'cot n̈ab', icha chi' juntzan̈ chucal lolonel, a tz'ac'an ovaj co sat.

24 Yelxo te vach' tzon̈ aj d'a junoc yune' pat co ch'ocoj, d'a yichan̈ pax tzon̈ aj d'a junoc nivan pat te vach' yed' junoc ix ix to ayn̈ejcot yoval.

25 Icha a siquil a' scuq'uej ayic van stacji co ti', icha chi' tz'aj sjavi junoc ab'ix vach' scot d'a najat.

26 A eb' vach' sb'eyb'al scuchb'ajb'at yuj eb' chuc sb'eyb'al, lajan tz'aj eb' icha sjaj a a' te tat yuj lum soc'om.

27 Man̈ vach'oc tato nivan noc' yal chab' scuq'uej. Man̈ vach'oc paxi tato an̈ej yic nivan tz'aj co b'inaj yuj eb' quetanimail sco sayeq'ui.

28 A eb' max syamoch vaan sb'eyb'al, lajan eb' icha junoc chon̈ab' lan̈chajnac smuroal max yal-laj scolan sb'a.

26

1 Man̈ smojoc tato tz'em q'uen sacb'acom ayic te c'achan, ma scot n̈ab' d'a stiempoal jach'oj, ichaton pax chi', man̈ smojoc tz'ic'jichaan̈ eb' malaj spensar.

2 Tato malaj yuuj tz'alji junoc catab' lolonel, malaj b'aq'uin̈ tz'elc'ochi. Lajan icha junoc noc' tz'unun ton̈ej tz'ec' jen̈en̈oc, ma icha noc' san̈capech tz'ec' d'a satchaan̈, malaj b'aj tz'och vaan.

3 Scac'och sfreno noc' chej, sco mac' noc' b'uru d'a junoc tz'uum, axo te' jixc'ab'te', a te' scac'lab'ej co mac'an eb' malaj spensar.

4 Man̈ ex tac'voc d'a junoc malaj spensar ayic syalan sman̈ pensaril chi' d'ayex, yic vach' max e lajb'ej e b'a yed'oc.

5 Tac'van̈ec d'a junoc malaj spensar icha d'a smojal, yic vach' ol nachajel yuuj to malaj spensar chi'.

6 Tato sco checb'at eb' malaj spensar d'a co checab'il, ichato van co xican coc, ton̈ej sco saycot yaelal d'a quib'an̈.

7 A junoc lolonel syac' junoc malaj spensar, lajan icha yoc junoc coxo, malaj yopisio.

8 Ec'al sjelanil junoc mach spixanoch q'uen q'ueen d'a yol ch'an̈ mejmeech, d'a yichan̈ junoc mach tz'ic'an chaan̈ eb' malaj spensar.

9 A eb' uc'um an̈, vach'chom aylaj jantacoc q'uiix ayb'at d'a yol yoc eb', palta max yab'laj eb'. Icha pax chi' eb' malaj spensar, max nachaj el-laj juntzan̈ jelan lolonel yuj eb'.

10 A eb' patrón tz'ac'anoch eb' malaj spensar d'a smunlajel, ma eb' scomon b'eyeq'ui, lajan tz'aj eb' icha eb' julvajum ton̈ej scomon julvaj d'a scal anima.

11 Icha noc' tz'i' slec'anxiq'ue xej, icha chi' yaj eb' malaj spensar, smeltzajxi eb' d'a sman̈ pensaril chi'.

12 A eb' malaj spensar, tzato yal co c'ayb'an eb' d'a yichan̈ pax eb' syaloch sb'a jelanil.

13 A eb' jaragana syal eb' to a d'a yol b'e ay jun noc' choj lista yajeq'ui yic schi'anb'at anima noc', yujto malaj sgana eb' sb'at munlajel.

14 Icha tz'aj sb'eyec' junoc puerta yuj svisagreal, icha chi' eb' jaragana, smeltzajq'ueejmi eb' d'a sat sch'at.

15 A eb' jaragana syaq'uem sc'ab' eb' d'a yol yuc'ab', palta te nivan munlajelalxo d'a eb' ayic syic'anq'ueta eb' tas ayem d'a yol uc'ab' chi'.

16 A eb' jaragana, sna eb' to te jelan eb' d'a yichan̈ ucvan̈oc anima yojtac sya ilan junoc lolonel d'a vach'ilal.

17 Tato scalb'at quic d'a scal oval b'aj malaj calan quico', lajan icha co yaman schiquin junoc noc' tz'i' te ov.

18 Icha eb' anima scomon julvaj yed' sjul-lab' ayoch sc'ac'al,

19 icha chi' yaj eb' syixtej junoc yamigo, axo slajvi chi' syalan eb' to ton̈ej stajni eb'.

20 Tato malaj te' c'atzitz, stupel te' c'ac', icha pax chi' tato malaj junoc naumq'ue lolonel, slajviel oval.

21 A te' ac'al tz'och tzac'aq'uil, axo te' c'atzitz tz'ac'an ovaj te' c'ac', icha chi' tz'aj sq'ue vaan oval yuj eb' sayum oval tz'eq'ui.

22 A tas syal eb' alum pecal, lajan icha juntzan̈ tas vach' sloji, sc'och val schi'al d'a sc'ol eb' tz'ab'an chi'.

23 A juntzan̈ lolonel man jantacoc svach'il syal eb' anima chuc tas nab'il yuuj, lajan icha junoc lum chen uc'nac d'a q'uen plata.

24 A eb' chuc spensar, vach'n̈ej syutej eb' sloloni, palta axo d'a spensar eb', ata' ayec' schucal pensaril eb' chi',

25 vach'chom man̈ jantacoc svach'il slolon eb' d'ayex, man̈ e cha eyab'i, yujto a eb' chi', an̈ej chucal sna eb' sc'ulej d'ayex.

26 Vach'chom max snib'ej eb' sch'oxel schucal, palta yovalil ol checlajelta d'a yichan̈ anima smasanil.

27 A eb' sjoyan junoc olan yic yaal, an̈eja' eb' ol b'at d'a jun olan chi'. A eb' tz'ecanb'at junoc q'uen q'ueen d'a yib'an̈ junoc anima, an̈eja' q'ueen ol cotpax d'a yib'an̈ eb'.

28 A eb' esalvum, schichon sc'ol eb' d'a eb' anima syixtej. A eb' ton̈ej stz'ac yal vach'il, sjuviel eb' schaan yab' d'a eb'.

27

1 Man̈ eyic'chaan̈ e b'a yuj tas tze c'ulej q'uic'an eyalani, yujto man̈ eyojtacoc tas tzuji q'uic'an chi'.

2 Ch'ococab' eb' tzex alan vach'il, yujto man̈ vach'oc tato a ex tic tzeyaloch e b'a vach'ilal.

3 A q'uen yax q'ueen yed' q'uen arena te al q'ueen, pural sq'ue q'uen cuuj, icha pax chi' yaj yoval eb' chuc spensar, yelxo val max techajlaj cuuj.

4 A c'ac'alc'olal te chuc, nivan tas tz'ixtaxb'at yuuj, palta axo chichonc'olal, malaj mach syal stec'b'an sb'a d'a yichan̈.

5 A eb' tzon̈ xajanani, tzon̈ scach eb' d'a juntzan̈ chucal sco c'ulej.

6 A eb' vach' eyac'an yed'oc, say eb' tas vach' tz'och e vach'iloc vach'chom ya tzeyab'i. Axo eb' tz'och lac'naj d'ayex jun, tzeyil e b'a d'a eb', yujto a eb' chi', ajc'ool yajoch eb' d'ayex.

7 A eb' b'ud'anxo sc'ool, vach'chom a noc' yal chab' syuc' eb', palta chuclaj yuc'ji noc' syab' eb'. Axo pax eb' ay svejel jun, vach'chom c'a' junoc tasi, palta te chi' syab' eb'.

8 A eb' syactejcan yal yuninal, lajan eb' icha junoc noc' much syactejcan so' yed' yune'.

9 A yuj perfume yed' tas scaq'uec' d'a co jolom, yuj chi' stzalajb'i co c'ool, icha chi' tz'aj co tzalaj yuj razón syac' eb' camigo d'ayon̈ yuj on̈ xajanan eb'.

10 Malaj b'aq'uin̈ tze chaquel eb' eyamigo yed' pax eb' yamigo eb' e mam. Man̈ ex b'at eyal e cusc'olal d'a junoc e c'ab' eyoc. Te vach' tato tzeyal e cusc'olal chi' d'a eb' eyamigo cajan d'a e lac'anil, d'a yichan̈ eb' e c'ab' eyoc cajan d'a najat.

11 Ex vuninal, jelan tzeyutej e b'a, yic vach' tzeyac' tzalajb'oc in c'ool, yic vach' ay tas syal in pactzitan d'a eb' tzin paticaneli.

12 A eb' ay spensar, syil eb' tastac ay smay, scolan sb'a eb' d'ay, axo pax eb' malaj spensar jun, sb'eyn̈ejb'at eb' masanto sjavi yaelal d'a yib'an̈ eb'.

13 A eb' syac'och sb'a fiadoral d'a eb' anima man̈ yojtacoc, yac'ocab'can junoc mojan̈ spichul eb' yuj q'uen tumin chi'.

14 Tato ayic vanto sacb'i, tzon̈ avaj d'a eb' camigo yic sco c'anb'an sc'ol eb', a tz'aj yab'an eb', ichato chuc van calan d'a eb'.

15 A eb' ix ix ovaln̈ej yaji, lajan eb' ix icha junoc tz'uj sd'ujd'ujan d'a stiempoal n̈ab'il q'uinal.

16 Tato sco nib'ej tz'och vaan eb' ix d'a yoval sc'ool chi', lajan icha to sco nib'ej sco yamoch vaan ic', icha pax to sco nib'ej sco yam aceite d'a yol co c'ab'.

17 A q'uen q'ueen, sn̈icchajq'ue ye q'ueen yed' junocxo yetq'uenal, icha pax chi' eb' anima syic' sjelanil eb' yuj slolon yed' junocxo yetanimail.

18 A eb' stan̈van te' higo avab'il yuuj, slo sat te' eb', icha pax chi' eb' ayoch spensar d'a spatrón, tz'ic'jichaan̈ eb' yuj eb' spatrón chi'.

19 Icha val scutej quilanem co sat d'a yol a a', icha pax chi' scutej quilani tas yaj co b'eyb'al ayic squilanoch co pensar.

20 A chamel yed' b'aj smucchaj eb' chamnac, malaj b'aq'uin̈ sb'ud'ji, icha chi' eb' anima, malaj b'aq'uin̈ stzactzaj eb' snib'anoch tastac.

21 A q'uen oro yed' q'uen plata, tz'ac'chaj proval q'uen d'a scal c'ac', icha pax chi' eb' anima, tz'ac'chaj proval eb' yuj tas b'aj syal vach' lolonel.

22 Vach'chom sco ten chojoc eb' malaj spensar d'a yib'an̈ junoc tenlab', palta max el-laj sman̈ pensaril eb' chi' d'ay.

23 Ayexn̈ejocab' och ijan eyilan noc' e calnel, scham val eyilanpax tas tzeyutej e tan̈van noc',

24 yujto a e b'eyumal yed' eyopisio man̈ masaniloc tiempo ayec' eyed'oc.

25 Ayic sjochchaj q'ue vaan an̈ an̈c'ultac yed' an̈ ac d'a jolomtac vitz, smolchaj q'ue vaan an̈, svolanxi an̈ junelxo.

26 A xil noc' e calnel tz'och e pichuloc, ay pax e tumin yuj noc' e chiva yic syal e manan e luum,

27 a pax noc' e chiva chi', man̈ jantacoc lech syac' noc' yic tzeyuq'uej yed' eb' ix eyetb'eyum, eb' eyuninal yed' pax eb' smunlaj d'ayex.

28

1 A eb' sc'ulan chucal, sb'at eb' elelal, vach'chom malaj mach spechan eb', palta a eb' vach' spensar jun, tec'tec' syutej sb'a eb' icha junoc noc' choj.

2 Tato pit syutej sb'a junoc chon̈ab', toxon̈ej b'eleli yec' eb' tz'ac'an yajalil d'ay, palta tato aj pensar jun yajal junoc chon̈ab', syal yic'an b'ey d'a vach'il.

3 A eb' meb'a' tz'och yajalil, tato syixtej eb' yetmeb'ail eb', lajan eb' icha junoc oval yax n̈ab' tz'ixtaxb'at avb'en yuuj.

4 A eb' syic'canel sb'a d'a ley, ste tzalaj eb' yed' eb' sc'ulan chucal. Axo pax eb' sc'anab'ajan ley jun, tz'och eb' ajc'olal d'a eb'.

5 A eb' chuc spensar, max nachajel-laj tojolal yuj eb'. Axo pax eb' syal sb'a d'a Jehová jun, snachajel yuj eb'.

6 Vach'chom meb'a' on̈, palta tato vach' co pensar, yelxo val vach' d'a yichan̈ pax to b'eyum on̈, tato an̈ej chucal sco na'a.

7 A eb' uninab'il ay spensar, sc'anab'ajej masanil sley Dios eb'. Axo pax eb' junn̈ej tz'ec' yed' eb' te pec' q'uin̈ jun, a sq'uixvelal smam eb' syac'a'.

8 A b'eyumal syic' junoc anima yuj sc'anan yune' stumin syac' majanil, a d'a yol sc'ab' junoc mach tz'oc' sc'ol d'a eb' meb'a' tz'ac'jican sb'eyumal chi' yuj Dios.

9 A eb' max c'anab'ajan sc'ayb'ub'al Dios, max chajipaxlaj slesal eb' yuj Dios chi'.

10 A eb' tz'ac'an musansatil eb' vach' sb'eyb'al, yic stelvi eb' d'a chucal, scan eb' d'a yol syaalil syaq'uem chi'. A eb' anima vach' sb'eyb'al, a vach'ilal scha eb'.

11 A eb' b'eyum, te jelan spensar eb' snaani. Axo pax eb' meb'a' aj pensar, syiloch spensar eb' b'eyum chi' eb'.

12 Ayic tz'och eb' vach' sb'eyb'al d'a yopisio, ichato scha sq'uinal eb' anima, palta tato a eb' chuc spensar tz'och d'a yopisio chi', sc'ub'ejel sb'a eb' anima d'a eb'.

13 A eb' sc'ub'ejel smul, man̈ vach'oc tz'elc'och eb'. Axo eb' syalq'ueta smul jun, syactanpaxcan eb', tz'ac'ji nivanc'olal eb'.

14 Te tzalajc'olal yic eb' anima ayn̈ej yelc'och Dios d'a sat, palta a eb' pit syutej spensar, scotcan yaelal d'a yib'an̈ eb'.

15 A eb' chuc spensar ayoch yajalil d'a junoc chon̈ab' meb'a', lajan eb' icha junoc noc' choj tz'el yav, ma icha junoc noc' oso ay svejel.

16 A eb' yajal malaj spensar, syixtej eb' yetanimail eb', palta a eb' yajal max yil sc'ool d'a tas ay d'a eb' yetanimail jun, snajatb'i sq'uinal eb'.

17 A eb' milumcham anima, yovalil schampax eb', man̈ smojoc to ay mach scolan eb'.

18 A eb' vach' spensar scolchajel eb', palta a eb' chuc spensar jun, elan̈chamel sjavi yaelal d'a yib'an̈ eb'.

19 A eb' smunlaj d'a sat sluum, syac' sobre tas sva eb', palta a eb' sb'at tzac'an sc'ulan junoc tas malaj yelc'ochi, an̈ej meb'ail tz'ilchaj yuj eb'.

20 A eb' anima max ac'an musansatil eb' yetanimail, tz'ic'jichaan̈ eb', palta a eb' snib'ejoch sb'a b'eyumal yuj yac'an musansatil eb' yetanimail jun, yovalil syab' syail eb'.

21 Man̈ vach'oc tato ch'occh'oc syutej eb' juez sb'oan yaj eb' anima, palta ay b'aj smontaj eb' juez chi' yuj jab'oc tas tz'ac'ji d'ay.

22 A eb' man̈ elb'enoc tas yuuj, syac' yip eb' yoch b'eyumal d'a elan̈chamel, palta man̈ yojtacoc eb' tato sja meb'ail d'a yib'an̈ eb' yuuj.

23 A eb' tzon̈ cachanoch vaan, a d'a slajvub'al yelxo val sco xajanej eb' d'a yichan̈ eb' tz'alan vach' lolonel d'ayon̈ d'a chab'satil.

24 A eb' tz'elc'an tastac d'a smam snun, syalan eb' to malaj smul eb' tz'ochi, yamigo sb'a eb' yed' eb' axon̈ej ixtoj anima sc'ulej.

25 A eb' man̈xo jantacoc tas snib'ej, syic'chaan̈ oval eb', palta axo eb' tz'ac'anoch Jehová yipoc sc'ool jun, vach'n̈ej tz'elc'och eb'.

26 A eb' malaj spensar syal eb' to masanil syal yuj eb', palta a eb' sc'anb'an junoc razón d'a eb' jelan, te vach' tz'elc'och eb'.

27 A eb' scolvaj d'a eb' meb'a', malaj tas syac' palta d'a eb', palta a eb' max colvajlaj d'a eb' meb'a' chi' jun, tzijtum mach tz'alan chuc d'a spatic eb'.

28 Ayic tz'och eb' chuc d'a yajalil, d'a scal xivelal sb'eyec' eb' anima. Ayic satel eb' chuc chi', tz'ic'jichaan̈ eb' vach' sb'eyb'al.

29

1 A eb' pit syutej sb'a ayic tz'ac'ji scachnab'il eb', elan̈chamel satel eb', maxtzacxo yal-laj scolan sb'a eb'.

2 Ayic tz'och eb' vach' spensar d'a yopisio, ste tzalaj eb' anima. Axo tato a eb' chuc tz'och yajalil jun, ste cus chaan̈ eb' anima yuj eb'.

3 A eb' uninab'il aj pensar, syac' tzalajb'oc sc'ool smam snun eb'. Axo pax eb' tz'ec' d'a spatic eb' ix ajmul ix jun, slajviel sb'eyumal eb' smasanil.

4 A eb' rey sch'olb'itan junoc tas d'a stojolal, te vach' yaj schon̈ab' eb'. Axo pax eb' rey an̈ej tumin sc'anel jun, satel schon̈ab' eb' chi' yuuj.

5 A eb' stz'ac yal vach' lolonel d'a eb' yamigo, van yac'anem syaalil eb' yamigo eb' chi'.

6 A eb' chuc sc'ulej, icha yaj ch'an̈ yaal yajoch schucal eb' chi' d'ay, palta a eb' vach' spensar, ay tzalajc'olal yed' junc'olal d'a eb'.

7 A eb' tojol spensar, a tas snib'ej eb' to vach' tz'aj sb'o yaj yoval eb' meb'a', palta a eb' chuc jun, b'alaj malaj yelc'och eb' meb'a' chi' d'a eb'.

8 A eb' b'uchumtac, ton̈ej sq'ue somnaj eb' anima yuj eb'. Axo pax eb' ay spensar jun, yojtac eb' syac' lajvoc oval.

9 Tato a eb' ay spensar stelaj sb'a yed' junoc malaj spensar d'a yichan̈ eb' yajal, a eb' malaj spensar chi', scot yoval eb', mato ton̈ej sb'uchvaj eb', malaj jab'oc tas sb'o yuj eb'.

10 A eb' milumcham anima, chuc yilan eb' vach' sb'eyb'al eb'. Snib'ej eb' smilcham eb' anima vach' spensar munil ayeq'ui.

11 A eb' malaj spensar, max sc'ub'ejel-laj yoval eb', palta a eb' ay spensar, syamoch vaan yoval eb'.

12 A eb' yajal schaan yab' es, masanil eb' ayoch yed' eb' d'a yopisio, tz'och eb' esalvumal.

13 A eb' meb'a' yed' eb' ixtum anima, lajann̈ej eb'. A Jehová ix ac'an yol sat eb'.

14 A eb' rey vach' syutej sb'oan yaj d'a yib'an̈ eb' meb'a', te vach'n̈ej tz'ajoch eb' d'a yopisio chi' d'a masanil tiempo.

15 A eb' tz'ab'an syail yuj scachji, sc'ayb'aj eb' yuuj, palta a eb' uninab'il max cachchaj jun, syac' q'uixvelal smam snun eb'.

16 Ayic stzijtumax eb' chuc, ste q'ue vaan chucal, palta a eb' vach' spensar, ol yil eb' scot yaelal d'a yib'an̈ eb' chuc chi'.

17 Co cachec eb' cuninal yic junc'olal ol on̈ ec'oc, yic tzalajc'olal pax ol on̈ ajoc.

18 A b'ajtil max ab'chaj slolon eb' schecab' Dios, sc'ulajn̈ej masanil chucal, palta te vach' yic eb' sc'anab'ajan sley Dios.

19 Tato ton̈ej sco cach eb' co checab' yed' co ti', max sq'uexlaj smodo eb', vach'chom snachajel yuj eb', palta max sc'anab'ajejlaj eb'.

20 A eb' malaj spensar, vach' tz'elc'och eb' d'a yichan̈ eb' comonn̈ej sloloni.

21 A eb' max cachan eb' schecab' yunetacto, a d'a slajvub'al syab' val syail eb' yuj eb'.

22 A eb' ov, syic'n̈ejchaan̈ oval eb'. A eb' c'un scot yoval, ay juntzan̈ tastac man̈ vach'oc sc'ulej eb' yuj yoval chi'.

23 A eb' syic'chaan̈ sb'a, tz'ic'jiemta eb', palta a eb' emnaquil jun, tz'ic'jichaan̈ eb'.

24 A eb' syac'och sb'a yed' eb' elc'um, munil syic'cot eb' d'a yib'an̈. Syac' sti' eb' yalan tas yojtac d'a stojolal, palta max yal-laj eb' icha syutej yac'an sti' chi'.

25 A xivc'olal d'a eb' quetanimail, lajan icha junoc yaal, palta tan̈vab'il on̈ yuj Jehová tato scac'och co pensar d'ay.

26 Man̈ jantacoc mach sayanec' tas tz'aj smontaj eb' yajal, palta an̈ej Jehová sb'oan yaj tastac d'a stojolal.

27 A eb' vach' spensar, malaj sgana eb' syil eb' chuc, icha pax chi' eb' chuc chi', malaj sgana eb' syil eb' vach' spensar chi'.

30

A slolonel vin̈aj Agur

1 A slolonel vin̈aj Agur, yuninal vin̈aj Jaqué, nivan yelc'och tas syala'. A vin̈aj Agur chi', ix lolon vin̈ d'a vin̈aj Itiel yed' d'a vin̈aj Ucal, ix yalan vin̈ icha tic:

2 A in tic, yelxo malaj in pensar d'a yichan̈ masanil eb' vetanimail, man̈ lajanoc in pensar icha spensar eb'.

3 Malaj jab'oc in jelanil, man̈ vojtacoclaj jab'oc tas yaj Dios Axon̈ejochi.

4 ¿Mach val junoc ix xid'q'ue d'a satchaan̈ ix emixta? ¿Mach junoc syal syamanoch vaan ic' d'a yol sc'ab'? ¿Mach junoc syal spichanoch a' mar d'a yol xotil? ¿Mach ix ac'anem stz'acan̈il lum luum? Alec sb'i d'ayin, tato eyojtac yed' tas sb'i yuninal.

5 A Dios stan̈van eb' syac'och sc'ool d'ay, masanil sti' yac'naccani, smojton cac'anoch yipoc co c'ool.

6 Man̈ eyac'och xicul tastac yalnaccani, ta maay, ol ex tumaj yuuj, axo scheclaji to tzeyesej.

7 Chab'n̈ej tas tzin c'an d'ayach Mamin Jehová: A tas tzin c'an tic, ac' d'ayin yacb'an mantzac in chami.

8 Man̈ a cha vesej, man̈ a cha vac' chucal d'a anima. Man̈ in ac'och d'a b'eyumal, maval d'a meb'ail. An̈ej tastac yovalil tz'och vuuj d'a junjun c'u, a' tzac' d'ayin.

9 Tato man̈xo jantacoc tas tz'aj d'ayin, ach b'at talaj satc'olal vuuj, axo ol valanq'uei to man̈ ach vojtacoc. Tato malaj pax tas tz'aj d'ayin, in b'at talaj elc'al. Vuuj talaj tz'alchaj chucal d'ayach.

10 Man̈ eyal chucal lolonel d'a junoc checab' d'a yichan̈ spatrón, ta maay, ex scatab'ej talaj jun checab' chi', axo ol ajoc, ol eyab' syail yuuj.

11 Ay mach syal chucal lolonel d'a smam, an̈ejtona' max yalpax jab'oc vach' lolonel d'a snun.

12 Ay mach snaani to malaj jab'oc smul, vach'chom manto sb'oxilaj sb'a d'a yichan̈ Dios yuj schucal.

13 Ay eb' te nivan yelc'och snaani, syic'anchaan̈ sb'a eb' d'a yichan̈ juntzan̈xo.

14 Ay eb' malaj jab'oc yoq'uelc'olal d'a eb' meb'a', syixtej val eb' meb'a' chi' eb', syic'anpaxec' eb' tastac ay d'a eb'.

15 Ay chavan̈ yune' noc' uc'umel chic', an̈ej uc'oj chic' syac' noc'. A noc' chi' lajan noc' yed' chan̈e' tastac max och vaan snib'ani:

16 Aton chamel, ix ix max unevilaj, lum luum malaj yal sat yed' pax te' c'ac' max och vaan sn̈usantz'a te' c'atzitz.

17 A eb' spatiquejcanel smam yed' eb' max c'anab'ajan snun, smojton val yic'chajq'ueta yol sat eb' yuj noc' joj, axo noc' ostoc schianb'at eb'.

18 Ay chan̈e' tastac sat in c'ool vilani, max nachajpaxel-laj vuuj:

19 A tas tz'aj yec' jen̈en̈oc noc' ch'acb'a d'a satchaan̈, a tas tz'aj yec' b'ac'ac'oc noc' chan d'a sat q'uen tenam, a tas tz'aj sb'ey te' barco d'a yib'an̈ a' mar yed' pax tas tz'aj smontan sb'a vin̈ vinac yed' ix ix.

20 Ste satb'atpax in c'ool vilan tas syutej sb'a jun ix ix ayxo yetb'eyum, ayic tz'och ix d'a ajmulal. Smulan ix, slajvi chi' sb'icanel sb'a ix, syalan ix: Tocval ay chucal tzin c'ulej, xchi ix.

21 Ay chan̈ macan̈ eb' anima max techajlaj sb'eyb'al cuuj, axon̈ej eb' tz'alchaj d'a yol schon̈ab' b'aj cajan:

22 Junoc checab' tz'och reyal, junoc malaj spensar to man̈ jantacoc tas sva'a,

23 junoc ix ix chacb'ilel tz'och yetb'eyum yed' pax junoc ix criada tz'ochcan sq'uexuloc ix spatrona.

24 Ay chan̈ macan̈ noc' cotac noc' d'a sat lum tic, ec'alto spensar noc' d'a yichan̈ eb' jelan:

25 Aton noc' sanich, malaj yip noc', palta smolb'ejcan svael noc' d'a stiempoal varesma.

26 Noc' chich, malaj yip noc', palta cajan noc' b'aj ay yolaniltac q'uen q'ueen.

27 Noc' c'ulub', malaj yajalil noc' tz'ilani, palta d'a stzolal tz'aj sb'ey noc',

28 yed' pax noc' patix, syal co yaman noc', palta tz'ochc'och noc' b'aj ay eb' rey.

29 Ay ox macan̈ noc' noc' te ac'umtac syutej sb'eyi yed' pax junxo noc' syic' val chaan̈ sb'a:

30 Aton noc' choj, yelxo ay smay noc', malaj b'aj tz'el lemnaj noc' d'a anima yed' d'a junocxo tasi.

31 Noc' ajtzo' caxlan̈, ac'umtac sb'ey noc', noc' mam chiva, te ac'umtac pax syutej sb'a noc'. An̈eja' pax junoc rey syic'chaan̈ sb'a, ayic tz'ec' d'a yichan̈ eb' soldado.

32 Tato yuj man̈ pensaril tzeyic'chaan̈ e b'a, tze naan e c'ulej tastac man̈ vach'oc, aq'uecoch e c'ab' d'a yalan̈ e ti' tze naanel juntzan̈ ol val tic:

33 Tato sic'lab'il sjuytaj noc' lech, tz'elta mantequilla, tato tze b'an e n̈i', scot schiq'uil, tato tze tzuntzejcot yoval junoc eyetanimail, ovalxo tz'aj slajvi, xchi vin̈aj Agur.

31

A slolonel vin̈aj rey Lemuel

1 A slolonel vin̈aj rey Lemuel, aton b'aj ix c'ayb'aj vin̈ yuj ix snun. Ix yalan vin̈ icha tic: A ix in nun alannac d'ayin icha tic:

2 Ach vune', a Dios ix ach ac'an d'ayin yuj spacoc tas ix in c'an d'ay, ¿tas val junocxo vach' ol val d'ayach?

3 Man̈ a juel a b'a yuj eb' ix ix, yujto yuj eb' ix ix chi', man̈ jantacoc eb' rey sjuvieli.

4 Ach Lemuel, man̈ vach'oc tato syuc' an̈ an̈ eb' yajal,

5 yujto yuj an̈ an̈ chi' sb'at satc'olal ley yuj eb', axo yixtan eb' anima emnaquil eb'.

6 Yuc'ocab' an̈ eb' ayoch d'a syaelal. Yuc'ocab' an̈ an̈ te ov, eb' te ayoch d'a ilc'olal.

7 Yuc'ocab' an̈ eb' yic vach' maxtzac snacot smeb'ail eb' yed' syaelal chi'.

8 Al yuj eb' max ujilaj yalan sb'a d'a eb' yajal. Col eb' malaj junoc mach scolani.

9 Ac' ip a b'oan yaj eb' d'a stojolal, col eb' te ilb'ajc'ool yed' eb' emnaquil, xchi ix in nun chi' d'ayin, xchi vin̈aj Lemuel chi'.

A ix ix te ay spensar

10 A junoc ix ix te ay spensar, man̈ comonoc tz'ilchaj ix, yujto ec'to yelc'och ix d'a yichan̈ q'uen q'ueen caro stojol.

11 A ix ayoch yipoc sc'ool vin̈ yetb'eyum, malaj junoc tas syac' palta d'a vin̈.

12 Tzalajc'olal yaj vin̈ yetb'eyum ix chi' yuuj d'a masanil tiempo.

13 Sb'at ix manoj lana yed' lino, yed' smasanil sc'ool ix smunlaj yed' juntzan̈ chi'.

14 Icha junoc te' barco sb'at d'a najat yic'cot tastac, icha chi' yaj ix, sb'at ix yic'cot tastac tz'och yuuj.

15 Ayto sc'ana' sq'ue vaan ix, tz'och ijan ix yac'an va vin̈ yetb'eyum yed' eb' yune' yed' pax eb' ix smajan.

16 Sb'at ix yil junoc luum yic smanan ix, axo q'uen tumin syac' ganar ix, a q'uen syac'lab'ej ix yavan te' uva d'a sat jun luum chi'.

17 Smunlaj val ix d'a smasanil sc'ool.

18 Scham val yilan ix tas tz'aj sb'ey schon̈. C'ual d'ac'val smunlaj ix.

19 Yed' sc'ab' ix sb'o sch'al yic sch'alvi.

20 Naann̈ej eb' meb'a' yed' eb' ayoch d'a ilc'olal yuj ix.

21 Max yac'laj pensar ix yuj masanil eb' ay d'a yol spat ayic te ay siic, yujto masanil eb', te vach' spichul eb' ayochi.

22 A ix sb'oan sc'u' vach'. A c'apac c'apac vach' syac'och ix spichuloc.

23 A vin̈ yetb'eyum ix chi', ojtacab'il vin̈ d'a scal eb' vin̈ nivac vinac d'a yol schon̈ab', ayoch vin̈ stz'acub'oc eb' nivac vinac yaj d'a yol schon̈ab' chi'.

24 Sb'o pichul ix, sb'o pax tzec'ul ix, schon̈an ix d'a eb' chon̈um c'apac.

25 Te tec'an spensar ix, te ay yelc'och ix d'a yol sat eb' yetanimail. Max yac'laj pensar ix yuj tas tz'och yuj q'uic'an.

26 D'a val jelanil slolon ix, yed' smasanil sc'ol ix syac' c'ayb'ub'al.

27 Ayn̈ejoch ix yilani tas tz'aj sb'ey masanil tastac ay d'a spat, man̈ ton̈ejoc sb'alec' tiempo ix.

28 A eb' yune' ix yed' vin̈ yetb'eyum, syal vach' lolonel eb' d'a ix, syalan eb' icha tic:

29 Man̈ jantacoc eb' ix ix vach' sb'eyb'al, palta a achn̈ej te vach' a b'eyb'al d'a yichan̈ eb' ix smasanil, xchi eb' d'a ix.

30 A svach'il yilji snivanil junoc ix ix, ay b'aj ton̈ej tzon̈ smontej. Man̈ jantacoc svach'il yilji sat ix, palta junn̈ej rato sq'uexmaj yilji, axo ix ix ay yelc'och Jehová d'a yol sat, smojton val nivan yelc'och ix.

31 Alec vach' lolonel yuj ix d'a yichan̈ masanil chon̈ab'. Aljocab' ix vach'il yuj masanil tastac sc'ulej.

9.17 9:17 A jun tic, ajmulal syalelc'ochi.

ECLESIASTÉS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

A Ch'an̈ Libro

ECLESIASTÉS

Eclesiastés sb'i jun libro tic, syalelc'ochi jun alumel ab'ix. Sco na jab'oc to a vin̈aj Salomón yuninal vin̈aj David tz'ib'annaccani. A vin̈ tz'ib'annac, syalcot vin̈ yuj tas sna junoc mach, tas pax yelc'och eb' anima. Syalancoti to man̈ nivanoc tiempo tz'ec' eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Tzijtum el squila' to a tas sco nib'ej max elc'ochlaj icha val tz'aj co naani.

A vin̈ tz'alani to tz'eln̈ejc'och tas sco nib'ej, aton tzalajc'olal, b'eyumal yed' aj pensaril, palta yilnaquelta vin̈ to man̈ smojoc ay yelc'och juntzan̈ tic d'a co sat. Maj nachajel-laj yuj vin̈ tas val yuj b'ob'il on̈ yuj Dios. An̈ej tas syal vin̈ to yovalil tzon̈ munlaji, scac'an tzalajb'oc co c'ool yed' tas syac' Dios d'ayon̈.

Te ayto tas syal yuj juntzan̈ tas sjavi d'a quib'an̈. Syalancoti tas scutej cac'anoch Dios d'a co c'ool tato ay co chab'c'olal. A sch'oxani tas ayec' d'a co pensar, tas pax snib'ej Dios sco c'ulej. Syalanpaxi to ayocab' yelc'och co q'uinal d'ayon̈. Yuj chi' ay eb' tz'alani to a jun libro tic lajan icha junoc q'uen nen b'aj squil co sat. Tz'ib'ab'ilcan jun libro tic d'a yol ch'an̈ Biblia yic vach' squila' tas quilji yed' co b'eyb'al, yujto syil Dios masanil tas sco c'ulej.

1

Masanil tas malaj yelc'ochi

1-2 A jun vin̈ yuninal vin̈aj David, rey d'a Jerusalén, a vin̈ ix alanel juntzan̈ lolonel tic.

Masanil tas malaj yelc'ochi, malaj tas yed'nac.

3 ¿Tas val syac' yal eb' anima d'a jantac munlajel sb'o d'a yolyib'an̈q'uinal tic?

4 Ay eb' tz'alji, ay pax eb' schami, axo pax lum luum tic, an̈eja' yaj luum.

5 Sjavi c'u, tz'emxicani. Icha tz'aj yemcan chi' icha chi' sq'ueul junelxo.

6 Sb'at ic' d'a sur, smeltzajxi, sb'atxican d'a norte. Ton̈ej tz'ec' xumumoc ic' chi'. Smeltzajxi d'a spatic.

7 A masanil a a' sb'eyi, sc'ochcan a' d'a a' mar, palta malaj b'aq'uin̈ sb'ud'ji a' mar chi'. Sq'uexul a' junelxo b'ajtaxon sq'ueul sjaj, sb'eyxi a' b'aj sb'eytaxoni.

8 Masanil tas tzon̈ te tzactzaj val yed'oc, palta malaj b'aq'uin̈ tzon̈ tzactzaj co matz'ani. Malaj pax b'aq'uin̈ tzon̈ tzactzaj cab'ani.

9 Masanil tas ay ticnaic, aytaxon d'a peca'. Malaj junoc tas sco c'ulej ticnaic to man̈ sc'ulejnacoc eb' anima d'a peca' chi'. Malaj junoc tas toto scheclaj cuj ticnaic.

10 Ay eb' scomon alani: A jun tic, toto spitzvichaan̈ d'a co cal, xchi eb'. Palta a jun chi' aytaxoneq'ui ayic manto on̈ aljilaj a on̈ tic.

11 A eb' ec'nac d'a peca', maxtzac co nacotlaj eb'. Icha chi' ol aj eb' vanto sjavi d'a quichan̈, man̈xo ol nachajpaxcotlaj eb' yuj eb' toto ol ja d'a yichan̈ eb'.

A tas yojtac vin̈ tz'alanel lolonel

12 A in svalel lolonel tic, ix in och sreyaloc eb' vetisraelal d'a chon̈ab' Jerusalén. 13 Ix vac' val och d'a in c'ol in naan yed' in jelanil yuj masanil tastac tzuji d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Te al jun icatz aycanoch d'a quib'an̈ a on̈ anima on̈ tic yuj Dios. 14 Icha chi' ix aj snachajel vuuj to a masanil tas sco c'ulej d'a yolyib'an̈q'uinal tic, malaj yelc'ochi. Lajan val icha b'aj sco nib'ej sco yam ic', palta max yamchajlaj cuuj, icha chi' caji.

15 A tas toxonton coxo, maxtzac yal co tojolb'itani, max yal-laj co b'isan tas to malaj.

16-17 Yuj chi' ix in naan icha tic: A in tic, te nivan velc'och yed' in jelanil d'a yichan̈ eb' ec'nac reyal d'a Jerusalén tic. Jantac tas ix in c'ayb'ej yuj in jelanil, yuj chi' ix in naan val tas syac' jelanil chi' d'ayon̈ yed' tas syac' man̈ pensaril yed' quistalil. Ix nachajel vuuj to a juntzan̈ chi' lajan val icha b'aj sco nib'ej sco yam ic', palta max yamchajlaj cuuj. Max nachajel-laj vuuj. 18 Val yel ayic tzon̈ te jelanb'i, ste javipax ilc'olal d'a quib'an̈. Ayic sco te ojtacaneli, ste javipax cusc'olal d'a quib'an̈.

2

1 Ix in naan val sic'lab'il, ix laj vac'an proval b'ajtac tz'ilchaj tzalajc'olal vuuj, palta axo ix vilani to malaj b'aj tz'ilchaji. 2 Ix nachajel vuuj to ayic sco sayan tas tz'aj co tzevaji, tob'an man̈ pensaril jun chi', axo yic scac'an co gana calani, malaj yelc'och jun chi'.

3 Ix in nib'ej val ix vojtaquejeli tas val junoc nivan yelc'och sco b'o a on̈ anima on̈ tic, yacb'an pitzan on̈ jayeoc c'ual d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Ix vac' val tzalajb'oc in c'ol yed' uq'uel an̈, ix vac'anoch in b'a d'a man̈ pensaril, palta naann̈ej vuuj to a in jelanil tzin cuchb'ani.

4 Jantac nivac munlajel ix in b'o'o. Ix in b'o juntzan̈ pat, ix laj vavanpax te' uva. 5 Ix laj in b'o b'ajtac tz'avchaj te' avb'en te' yed' b'ajtac tz'avchaj te te' syac' xumaquil. Ix vavanpax masanil macan̈il te te' syac' sat. 6 Ix laj in b'oanpax yed'tal a a' b'aj smolchaji yic tz'och yal te' avb'en te' chi'. 7 Ay eb' vin̈ in checab' yed' eb' ix in checab' ix in mana', ay pax eb' ix alji d'a in pat. An̈ejtona' jantac pax ix aj noc' in vacax yed' noc' in calnel d'a yichan̈ eb' ec'nac cajan d'a Jerusalén d'a pecataxo. 8 Man̈xo jantacoc q'uen plata yed' q'uen oro ix in molb'ej, aton q'uen cotnac d'a eb' sreyal juntzan̈xo nación. Ay pax eb' vin̈ vinac yed' eb' ix ix sb'itan d'ayin, aton masanil nib'ab'il yuj eb' quetanimail. Jantac pax eb' ix ix, ix vic'a', tzolal sjavi eb' ix d'ayin.

9 Ix in b'inaj val d'a yichan̈ masanil eb' ec'nac d'a Jerusalén tic. Vach'chom ay masanil juntzan̈ tic d'ayin, palta maj satel-laj in jelanil. 10 Maj in tenec'laj tas ix in nib'ej. Ix vac'n̈ej in gana yed' tas ix in na'a. Ix vac' tzalajb'oc in c'ool yed' masanil in munlajel, aton jun tzalajc'olal chi' ix ac'ji spacoc d'ayin.

11 Ix lajvi chi', ix vilanoch masanil in munlajel ix in b'o chi', aton juntzan̈ munlajel chi' pural ix b'o vuuj. Icha chi' ix aj snachajel vuuj to a masanil juntzan̈ chi', malaj yelc'ochi. Lajan val icha b'aj sco nib'ej sco yam ic', palta max yamchajlaj cuuj. Icha chi' caji, malaj jab'oc tas vach' squic' d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

12 Ix lajvi chi', ix in naanpaxi tas val yaj jelanil, man̈ pensaril yed' quistalil. ¿Tasto val ol sc'ulej junocxo mach ol ochcan reyal in q'uexuloc? ¿Tocval ay junocxo tas ch'oc ol yal snaanelta sb'oani mato sc'ulani? 13 Icha chi' ix aj snachajel vuuj to a jelanil yelxo te vach' d'a yichan̈ man̈ pensaril, icha yaj saquilq'uinal te vach' d'a yichan̈ q'uic'alq'uinal.

14 A mach n̈ican spensar, te vach' yilan b'aj tz'eq'ui. Axo mach malaj spensar jun, ichato d'a scal q'uic'alq'uinal sb'eyeq'ui. Vach'chom icha chi', palta lajann̈ej tz'aj co chami. 15 Ix valan icha tic: A tas ol ic'an eb' malaj spensar, an̈eja' ol in ic'an paxoc, yuj chi' jun, malaj jab'oc tas squic' d'a jelanil chi'. An̈eja' malaj yelc'och juntzan̈ chi'. 16 Yuj chi' vach'chom jelan on̈, vach'chom malaj co pensar, ol on̈ cham co masanil, man̈xo ol on̈ nachajcot yuj anima.

17 Yuj chi' ix in na icha tic, malaj yelc'och co q'uinal tic, yujto masanil tas sco c'ulej d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ton̈ej squixtej co b'a yuuj. Lajan val icha b'aj sco nib'ej sco yam ic', palta max yamchajlaj cuuj, icha chi' caji. 18 An̈ejtona' malaj yelc'och masanil juntzan̈ in munlajel ix in b'o d'a yolyib'an̈q'uinal tic, yujto masanil juntzan̈ chi' an̈ej am d'a junocxo mach b'aj ol canoc. 19 Taxon̈ej jelan, ma malaj spensar jun b'aj ol can masanil in munlajel ix vab' syail in b'oan chi' yed' jelanil, malaj jab'oc yelc'ochi.

20 Ayic svilanoch masanil in munlajel ix in b'o chi', snaan sb'a in c'ool to nab'an̈ej ix vixtej in b'a in te munlaji. 21 Ay b'aj jelan co b'oan co munlajel chi', te vach' scutej yuj tastac cojtac, palta axo tz'aji a d'a junoc max munlaj jab'oc, ata' scani. A jun chi' nab'an̈ej, man̈ smojoc icha chi'.

22 Yuj chi', ¿tas val scac' yala' ayic te nivan munlajel sco b'o yed' jantac tas sco na' yuuj? 23 Masanil tiempo sco te naub'tan̈ej, al yajoch d'a quib'an̈ icha val junoc icatz. Max yic' jab'oc yip co pensar, yuj chi' malaj yelc'och jun chi'.

24 A val tas smoj sco c'ulej a on̈ anima on̈ tic to tzon̈ va'i scuc'an a', scac'an tzalajb'oc co c'ool yed' tastac squic' d'a co munlajel chi'. Icha chi' ix aj snachajel vuuj to a jun chi' a d'a Dios scoti. 25 ¿Tom syal co tzalaji, ma co va'i tato man̈ yujoc Dios? 26 Tato stzalaj Dios qued'oc, syac' co jelanil yed' co pensar yed' co tzalajc'olal. Palta axo eb' chuc jun, a Dios chi' tz'ac'an yip eb' yic smunlaj eb' smolb'an tastac tz'aj d'a eb', axo tz'aji, a d'a eb' stzalaj Dios yed'oc chi' scani. Palta a jun tic nab'an̈ejpaxi, lajan val icha b'aj sco nib'ej sco yam ic', palta max yamchajlaj cuuj.

3

Masanil tas ayn̈ej stiempoal

1 Masanil tas tzuji d'a yolyib'an̈q'uinal tic ayn̈ej stiempoal, ayn̈ej pax yorail.

2 Ay b'aj tz'alji anima, ay pax b'aj scham eb'. Ay b'aj ay avnub', ay pax b'aj stoc'ji q'ue vaan tas avab'il.

3 Ay b'aj smiljicham anima, ay pax b'aj tz'an̈taj eb'. Ay b'aj sjuchajem junoc tas, ay pax b'aj sb'ochajq'uei.

4 Ay b'aj tz'och oq'uel, ay pax b'aj tz'och tzeej. Ay b'aj ay cusc'olal, ay pax b'aj ay tzalajc'olal.

5 Ay b'aj sjulchaj saclem q'uen q'ueen, ay pax b'aj smolb'aj q'ueen. Ay b'aj sco lac'laj co b'a, ay pax b'aj maay.

6 Ay b'aj sco sayec' junoc tas, ay pax b'aj sco yumeli. Ay b'aj sic'chajb'at junoc tas, ay pax b'aj syumchajeli.

7 Ay b'aj sn̈ic'chajb'at junoc tas, ay pax b'aj stz'ischaji. Ay b'aj numan tzon̈ aji, ay pax b'aj tzon̈ loloni.

8 Ay b'aj sco xajanej co b'a, ay pax b'aj sco chaclaj co b'a. Ay b'aj tz'och oval, ay pax b'aj tz'och junc'olal.

9 ¿Tas val scac' yal a on̈ anima on̈ tic d'a jantac munlajel sco b'o'o? 10 Vojtac val jantac munlajel te ajaltac ix yac' Dios co c'ulej. 11 Te vach' ix yutej Dios sb'oan masanil tastac, tato sb'o d'a sc'ual smoj sb'oi. Ix yac' Dios co nib'ej cojtacanel tastac ol ujoc d'a b'aq'uin̈, palta max yac'laj nachajel cuuj sic'lab'il tastac van sc'ulani.

12 Ix vojtaquejeli to malaj junocxo tas te vach' syal co c'ulani, an̈ej to scac' tzalajb'oc co c'ool, scac'an co gana yed' tastac syac' Dios d'ayon̈ yacb'an pitzan on̈. 13 An̈ej tzon̈ va'i, scuc'an a', scac'an tzalajb'oc co c'ol d'a masanil tastac squic' d'a co munlajel, yujto a Dios tz'ac'an d'ayon̈. 14 Vojtacpaxi to a masanil tastac ix sb'o Dios, ayn̈ejec' d'a juneln̈ej. Malaj junoc tas syal yac'anoch xicul, ma syal yic'aneli. Icha chi' ix yutejcan Dios yic vach' tzon̈ och ejmelal d'ay. 15 Masanil tastac ay ticnaic, aytaxon ec' d'a peca'. Axo pax tas toto ol javoc, toxonton ay d'a peca'. An̈eja' juntzan̈ chi' tzujixi, yujto a Dios tz'utan icha chi'.

A tas man̈ smojoc sb'eyb'alaji

16 Ix vilanpax tas tz'aj sch'olb'itaj eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic, smoj val to ay vach'il yed' tojolal, palta an̈ej chucal ay. 17 Yuj chi' tzin na' icha tic: A Dios ol on̈ ch'olb'itan a on̈ anima on̈ tic, vach'chom vach' on̈, ma chuc on̈, yujto masanil tastac tzuji, ay sc'ual ol ch'olb'itajoc.

18 Svalanpax yuj co b'eyb'al a on̈ anima on̈ tic, to a Dios tzon̈ ac'an proval, yic snachajel cuuj to lajan on̈ icha noc' noc'. 19 Val yel a on̈ anima on̈ tic yed' noc' noc' chi', lajann̈ej tz'aj co chami, scham noc', tzon̈ champaxi. Lajann̈ej tz'aj quic'an quic' yed' noc', man̈ ec'b'aloclaj quelc'och d'a yichan̈ noc', yujto malaj yelc'och masanil. 20 Junn̈ej b'aj sc'ochcan co nivanil yed' noc' noc' chi', yujto a d'a lum luum cotnac on̈, an̈ejtona' luumal ol ochcan co nivanil tic. 21 ¿Tom ay junoc mach man̈ ojtannacoc to a co pixan a on̈ anima on̈ tic sq'uecan d'a satchaan̈, axo sq'uinal noc' noc' a d'a sat lum tic satcanemi? 22 Ix nachajel vuuj to malaj junocxo tas vach' co c'ulani, an̈ejto scac' tzalajb'oc co c'ool yed' tas squic' d'a co munlajel, yujto icha chi' yajcan d'a quib'an̈. ¿Tocval ayto mach tz'alan cab'i tas tzuji ayic chamnac on̈xo?

4

1 Ix in naancot yuj masanil tas man̈ vach'oc tzuji d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Ix vilani to ay eb' tz'ixtaji, tz'oc' eb', palta malaj mach scolan eb', yujto a eb' tz'ixtan eb' chi', aton eb' ay yopisio. 2 Yuj chi' ix in na' to te vach' yic eb' chamnacxo d'a yichan̈ eb' pitzanto. 3 Te vach' yic eb' manto alji d'a yichan̈ eb' chamnac yed' eb' pitzan tic, yujto a eb' manto alji chi', manto yil-laj chucal tzuji d'a yolyib'an̈q'uinal tic eb'.

4 Ix vilanpaxi to ay b'aj squixtej co b'a co munlaji yic sco nib'an nivan tz'aj quelc'och yed' tastac ay d'ayon̈ d'a yichan̈ juntzan̈xo eb'. Malaj yelc'och b'aj squic'chaan̈ co b'a chi', yujto lajan val icha b'aj sco nib'ej sco yam ic', palta max yamchajlaj cuuj.

5 Ay b'aj tz'alji to malaj co pensar tato malaj tas sco c'ulej, scac'cham co b'a yuj vejel. 6 Palta a in tic svala' to yelxo te vach' vach'chom jab'n̈ej tas ay d'ayon̈ tato tzalajc'olal caji, d'a yichan̈ pax munlajeln̈ej caji sco sayan co b'eyumal. Tato icha chi', lajan val icha b'aj sco nib'ej sco yam ic', palta max yamchajlaj cuuj.

7 Ix vilan junxo tas tzuji d'a yolyib'an̈q'uinal tic to malaj yelc'ochi. 8 Ay mach sch'ocojn̈ej, malaj junoc yuninal, malaj yuc'tac, palta malaj b'aj syic' yip, max och vaan sayanec' sb'eyumal, malaj b'aj syeccot sna' icha tic: ¿Mach yuj tzin te munlaji? ¿Tas yuj svixtej in b'a? man̈ xchioc. A eb' icha chi' sc'ulej nab'an̈ej syixtej sb'a eb'.

Tato junn̈ej scutej co b'a ay quip

9 Vach' tato yaman smunlaj chavan̈oc anima d'a yichan̈ junoc mach to sch'ocoj smunlaji, yujto nivan tas syic' eb' d'a smunlajel chi'. 10 Tato stelvi junoc, axo junxo chi' squetzanxi q'ue vaan. Palta tato a junoc anima sch'ocojn̈ej stelvi, malaj mach squetzan q'ue vaan. 11 An̈ejtona' tato ay chavan̈oc anima junn̈ej svayi, sq'uixinalej sb'a eb', palta tato sch'ocoj junoc anima svayi, ¿tas tz'aj sq'uixnaji? 12 A junoc mach sch'ocoj, elan̈chamel tz'ac'ji ganar yuj junoc ajc'ool, palta tato chavan̈ sb'ey eb' jun, syal stec'b'an sb'a eb'. Ocxom junoc lasu oxe' yaj spach'uch'aji, man̈ comonoc sd'in̈chaji.

13 Yelxo te vach' yic junoc vin̈ quelem meb'a' ay spensar, d'a yichan̈ pax junoc vin̈ rey icham vinacxo to malaj spensar, maxtzac schalaj yab' razón. 14-15 Vach'chom meb'a' vin̈ quelem chi' ayic tz'elta vin̈ d'a preso, palta syal yoch vin̈ reyal. Ix vilanpaxi to masanil anima tz'alani to vach' a vin̈ quelem chi' tz'ochcan reyal sq'uexuloc vin̈ icham vinac chi'. 16 Vach'chom man̈ jantacoc sb'isul anima tz'ac'anoch vin̈ quelem chi' reyal, palta axo yic tz'ec' tiempo, jantac eb' maxtzac tzalajlaj yed' vin̈. A scac'an quip co sayan tas tz'aj stzalaj masanil eb' anima qued'oc malaj yalani, lajan val icha b'aj sco nib'ej sco yam ic', palta max yamchajlaj cuuj.

5

Sco na val sic'lab'il yuj tas sco tac'vej

1 Ayic tzon̈ c'och d'a stemplo Dios, yelxo te vach' to sco maclej val cab' tas tz'alchaji, sco b'eyb'alanpaxi, d'a yichan̈ pax to sco nitzoch co b'a sco comon tac'van junoc tas, icha sc'ulej eb' malaj spensar, max snalaj eb' tato chuc sc'ulej.

2 D'a sb'ab'elal scham val co naani, ichato chi' b'ian sco tac'van cac'an junoc tas d'a Dios, yujto a Dios chi' a d'a satchaan̈ ayeq'ui, a on̈xo tic a d'a sat lum tic ayon̈ eq'ui. Yuj chi' man̈ comonoc scala'. 3 Yujto ayic man̈ jantacoc tas sco na'a, tzon̈ chac vayichan yuuj. Axo yuj b'aj tzon̈ te loloni, ay comon lolonel malaj yalan scala'.

4 Ayic sco tac'van junoc tas d'a Dios, mocab' quiq'uec' tiempo cac'ani, yujto max tzalaj Dios yed' eb' scomon tac'van junoc tas, yuj chi' caq'uec tas sco tac'vej chi'. 5 Más vach' max co comon tac'vej co ti'oc, d'a yichan̈ pax to sco tac'vej, palta max co c'anab'ajejlaj.

6 Mocab' cac'och co mul co comon tac'van junoc tas, axo ta tz'aji ayic schaji yuj junoc mach ayoch d'a yib'an̈ schaani, scalani to satc'olal caji ayic ix co tac'van chi'. Mocab' co tzuntzejcot yoval sc'ol Dios yuj tas sco tac'vej chi', yujto ay smay satanel tastac sco c'ulej. 7 Yelxo te vach' to ay yelc'och Dios d'a yol co sat d'a yichan̈ pax to nivan tas sco tac'vej d'ay.

A eb' an̈ej d'a q'uen tumin syac'och spensar

8 Mocab' sat co c'ol quilan yuj tas tz'aj yixtaj eb' meb'a' d'a co chon̈ab', b'aj max c'anab'ajaj tojolal, yujto a eb' ay yopisio scolji eb' yuj juntzan̈xo eb' nivac yopisio. Axo eb' chi' scolji eb' yuj juntzan̈xo eb' yelxo nivan yopisio d'a yib'an̈ eb'. 9 Yujto an̈ej vin̈ rey nivan yelc'och yed' yopisio d'a yib'an̈ juntzan̈xo eb' vin̈ yajal, yuj chi' yelxo val nivan tas syic'can vin̈ d'a tas tz'el d'a sat lum luum tic.

10 Tato sco nib'ej val och q'uen tumin, malaj b'aq'uin̈ slajvi co nib'an q'ueen. An̈ejtona' tato sco nib'ej tzon̈ och b'eyumal, malaj b'aq'uin̈ scala' to c'ocb'ilxo tas ay d'ayon̈. Palta a jun chi' man̈ pensaril. 11 Yujto ayic nivanxo tas ay d'ayon̈, nivan pax slajvieli. An̈ej co ganar, ton̈ej squil yec' q'uen tumin chi' d'a yol co c'ab'. 12 Tato tzon̈ munlaji, taxon̈ej nivan tas sco va'a mato jab'n̈ej, palta junc'olal tzon̈ vayi. Axo eb' b'eyum jun, max vaylaj eb' snaan yuj tastac ay d'ay.

13 Ix vilanpaxi to ay val jun tas te cusc'olal d'a yolyib'an̈q'uinal tic: A val eb' tz'och val ilc'olal sayanec' sb'eyumal, palta axo tz'aji a sb'eyumal eb' chi' sjuaneli. 14 Yujto ay b'aj syac'och schon̈ eb', axo tz'aji a tz'ic'ancot d'a yib'an̈ eb', slajviel tastac ay d'a eb', man̈xalaj jab'oc tas vach' syac'can eb' d'a eb' yuninal. 15 Icha tz'aj calji d'a yolyib'an̈q'uinal tic, b'eran on̈ eli on̈ javi, axo yic tzon̈ meltzajxi malaj jab'oc tas squic'b'at qued'oc. 16 Aton jun tic te cusc'olal, icha tz'aj calji, icha pax chi' tz'aj co meltzajxi. Malaj jab'oc tas squic' d'a co munlajel squic'b'at qued'oc. 17 Ay b'aj ayic pitzan on̈ d'a yolyib'an̈q'uinal tic, d'a scal xivc'olal tzon̈ eq'ui, d'a scal yaelal yed' d'a scal cusc'olal.

18 An̈ej val jun tas vach' ix vil d'a yolyib'an̈q'uinal tic to tzon̈ va'i, scuc'an a', scac'an tzalajb'oc co c'ol yed' tas squic' d'a jantac co munlajel, d'a jab' co q'uinal syac' Dios, aton jab' chi' syac' co c'ulej d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 19 Yed' junxo tic, tato a Dios tz'ac'an jantac co b'eyumal, syac'anpax co tzalajc'olal co va'an tas squic' d'a co munlajel yuj svach'c'olal. 20 Yacb'an a Dios tz'ac'an co tzalajc'olal chi', max yal-laj coch ilc'olal yuj tas ol aj yec' tiempo cuuj.

6

1 Ay jun tas sjavi d'a yib'an̈ eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic to man̈ smojoc sc'ulaj svila': 2 A Dios tz'ac'an sb'eyumal junoc mach yed' snivanil yelc'ochi, ayxon̈ej tastac snib'ej, palta max chajilaj yac' tzalajb'oc sc'ol d'a smasanil juntzan̈ chi', ch'ocxo mach syac' tzalajb'oc sc'ol yed'oc. A jun tic, ixtojb'ail, man̈ smojoc. 3 Vach'chom a junoc vin̈ vinac ay 100-oc yuninal, nivan tiempo syil vin̈, palta tato max yac' tzalajb'oc sc'ol vin̈ yed' tas vach', tato chuclaj tz'aj smucchaj vin̈, a tzin naani to te vach' yic junoc eq'uelti' unin d'a yichan̈ jun vinac chi'. 4 Vach'chom a junoc unin chi', ton̈ej tz'ec' d'a ichn̈ejta', malaj b'aj sb'inaj jab'oc, 5 maj yil jab'oc saquilq'uinal, malaj jab'oc tas syojtaquejeli, vach' yico' yujto syic' yip, malaj tas sna'a. 6 A pax jun vinac chi' jun, vach'chom ix ec' chab'oc mil ab'il, tato maj yac' tzalajb'oc sc'ol yed' tastac ay d'ay, malaj yelc'ochi, a d'a slajvub' junn̈ej b'aj ol can eb' d'a chamub'.

7 Masanil co munlajel sco b'o'o, an̈ej yoch yopisio d'a co nivanil, palta malaj b'aq'uin̈ tzon̈ och vaan co nib'an tas sco nib'ej. 8 Man̈ vach'oc yic junoc anima jelan d'a yichan̈ junoc to malaj spensar tato an̈eja' meb'a' jun anima jelan chi', vach'chom yojtac yic'an b'ey sb'a yed' yetanimail d'a svach'ilal.

9 Yelxo vach' tato jab'n̈ej tas ay d'ayon̈, d'a yichan̈ pax ton̈ej sco te naub'tan̈ej coch b'eyumal. A tas sco naub'tan̈ej chi' malaj yelc'ochi, lajan val icha b'aj sco nib'ej sco yam ic', palta max yamchajlaj cuuj. 10 A tas ayec' ticnaic, toxonton tz'alchaj d'a peca'. A on̈ anima on̈ tic ojtacab'il tas caji, nab'a anima on̈. Max yal-laj co telan co b'a yed' Dios, yujto te ec'to yip d'ayon̈. 11 Ay jun lolonel syal icha tic: Tato nivan lolonel scala' ayic sco telan co b'a, ay lolonel man̈xalaj yalan scala'. Malaj jab'oc tas vach' squic'a' ayic sco telan co b'a chi'. 12 Malaj mach ojtannac tas junoc vach' d'ayon̈ anima on̈ tic yic tzon̈ ec' jaye' c'ual d'a yolyib'an̈q'uinal tic, yujto a co q'uinal elan̈chamel tz'ec'b'at icha en̈ul. Malaj junoc mach syal yalani tas ol ujoc d'a yolyib'an̈q'uinal tic ayic toxo ix on̈ chami.

7

Man̈ lajanoc jelanil yed' man̈ pensaril

1 Vach' tato vach' co b'inaji, d'a yichan̈ pax to suc'uq'ui co jab' yed' perfume.

Vach' jun c'u ayic tzon̈ chami, d'a yichan̈ pax jun c'u ayic tzon̈ alji.

2 Vach' ayic tzon̈ b'atcan iloj ac'val b'aj tz'och chamel, d'a yichan̈ pax tzon̈ b'atcan iloj q'uin̈, yujto a chamel chi', quicn̈ej yaj co masanil. Vach' tato sco na' ayic pitzan on̈to.

3 Vach' tato tzon̈ oq'ui, d'a yichan̈ pax tzon̈ tzevaji, yujto vach'chom cuseltac yilji co sat, palta sb'o co pensar yuuj.

4 A eb' n̈ican spensar sna eb' yuj schamel, axo eb' malaj spensar jun, an̈ej d'a q'uin̈ ayb'at spensar eb'.

5 Vach' tato sco cha cab' co cachnab'il syac' junoc mach jelan spensar, d'a yichan̈ pax to tzon̈ alji vach'il yuj junoc mach malaj spensar.

6 Ayic scab'an yel yav junoc mach malaj spensar stzevaji, malaj jab'oc yelc'ochi. Lajan val icha cab'an stz'itiljub' te' q'uiix stz'ab'at yuj te' c'ac'.

7 A q'uen tumin tz'ac'ji d'a elc'altac, a q'uen tz'ic'an yixtaxel spensar eb' jelan. Lajan tz'ajcan eb' icha eb' malaj spensar.

8 Ayic sb'oelc'och junoc tas, te ay tzalajc'olal d'a yichan̈ ayic tz'el yich sb'oi.

Tato emnaquil scutej co b'a, te vach' quic d'a yichan̈ b'aj squic'chaan̈ co b'a.

9 Mocab' c'unoc scot coval, yujto a chichonc'olal chi' yic eb' malaj spensar.

10 Malajocab' b'aq'uin̈ scala' to a tas ec'nacxo más vach'. A jun chi', man̈ pensaril.

11 Tato jelan on̈, vach' quic d'a yichan̈ eb' anima scha smacb'en d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 12 A jelanil chi' te nivan yelc'och d'a yichan̈ q'uen tumin, yujto a tzon̈ ic'an b'ey d'a junc'olal.

13 Scham val quilan tastac b'ob'il yuj Dios: A tas coxo yajcan yuuj, malaj mach syal stojolb'itani. 14 Tato vach' cajec' squila', smoj cac'an tzalajb'oc co c'ool, palta tato man̈ vach'oc cajec' squil jun, scham val co naani to a Dios tz'utan scha macan̈il, yic vach' a on̈ chamelb'a anima caj tic, man̈ cojtacoc tas sco cha co b'a yed'oc.

15 A yed' jab' in q'uinal malaj yelc'och tic, ay juntzan̈ tas ix vila': Ay b'aj a eb' anima vach' spensar spet chami. Ay pax b'aj jun, a eb' chuc spensar najtil tz'eq'ui.

16 Yuj chi' max on̈ ec' d'a yib'an̈ co c'ulan vach'il, max on̈ ec' pax d'a yib'an̈ cac'anoch co b'a jelanil yic max co juel co b'a.

17 Mocab' on̈ ec' d'a yib'an̈ co te c'ulan chucal. Mocab' cac'paxoch co b'a man̈ pensaril, yic max pet on̈ chami.

18 Sco ya'ilej co b'a d'a chab' b'eyb'al tic, tato ay yelc'och Dios d'ayon̈, vach' ol on̈ elc'och yed' juntzan̈ tic.

19 A junoc mach jelan, ec'alto nivan yelc'och yuj sjelanil chi' d'a yichan̈ lajun̈van̈oc eb' ayoch yajalil d'a junoc chon̈ab'.

20 Palta malaj junoc on̈ te vach' on̈ d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Malaj junoc mach on̈ to max och co mul.

21 Mocab' co cha cab' masanil tas tz'alji, yic vach' tato chuc syal eb' co checab' d'ayon̈, man̈ yaoc scab'i, 22 yujto cojtac to ay b'aj chuc pax scal d'a junocxo mach.

Sch'olb'itaj junoc tas d'a jelanil

23 Masanil juntzan̈ tic ix in ch'olb'itej yed' in jelanil, yujto ay val och d'a in pensar to jelan tzin ajelc'ochi, palta max nachajel-laj vuuj. 24 Masanil tas tzuji max nachajel-laj vuuj, yujto ajaltac yojtacajeli, malaj mach snachajel yuuj.

25 Ix vac' val och d'a in c'ol in sayanec' jelanil yic svojtaquejeli tas yaj smasanil. Ix nachajel vuuj to malaj co pensar tato sco c'ulej chucal, quistal on̈ tato sco pitej co b'a.

26 Ay jun tas te chuc ix ilchaj vuj d'a yichan̈ chamel. Aton eb' ix ix te ay smon smusan sat eb' vin̈ vinac, maxtzac actajel eb' vin̈ yuj ix. A vin̈ ay yelc'och Dios d'a sat, max ac'jilaj ganar vin̈ yuj ix, palta axo eb' vin̈ sc'ulan chucal, c'un yac'ji ganar eb' vin̈.

27-28 Ayic ix vac'an vip vojtacanel juntzan̈ tic, a in svalel lolonel tic, ayto pax tas maj vojtaquejeli, palta ay jun tas ix vojtaquejel d'a scal juntzan̈ tic, tecan am junn̈ej vin̈ vinac ay yelc'och d'a scal junoc mil vinac. Axo d'a scal eb' ix ix, malaj junoc ix ay yelc'och ix ilchaj vuuj. 29 An̈ej tas ix chax vuuj to a on̈ anima on̈ tic, vach' ix on̈ ajcan sb'oan Dios, palta axo ix aji, ix quixtejel co b'a.

8

1 Te vach' yic junoc mach jelan spensar, yujto syojtaquejel tas yaj yolyib'an̈q'uinal tic. A sjelanil chi' a tz'ac'an checlaj d'a sat, vach'chom to ovtaxon yilji, axo yuj sjelanil chi' scheclaj svach'il sc'ol d'a sat chi'.

A tas tz'aj sc'anab'ajaj vin̈ rey

2 Co c'anab'ajejec tas syal vin̈ rey, yujto icha chi' ix cutej cac'an co ti' d'a Dios. 3 Man̈ elan̈chameloc tzon̈ el d'a yichan̈ vin̈ rey chi', mocab' co tec'b'ejec co b'a calan quic d'a tas man̈ vach'oc d'a sat vin̈, yujto syaln̈ej sc'ulan vin̈ tas snib'ej. 4 An̈ej vin̈ rey chi' syal yalan slajvub' junoc lolonel, malaj mach syal sc'anb'an yab'i tas sc'ulej vin̈.

5 Tato sco c'anab'ajej junoc checnab'il, malaj tas scot d'a quib'an̈. Tato ay co pensar, snachajel cuuj tas tiempoal ayon̈ eq'ui, tas pax scutej co c'anab'ajani. 6-7 Ay val stzolal yed' sc'ual tas tz'aj co c'anab'ajan juntzan̈ chi', palta ay val jun tas tzon̈ ixtaneli, yujto man̈ cojtacoc tas tzuji, malaj junoc mach syal yalan d'ayon̈.

8 Malaj mach syal snitzan sq'uinal, malaj pax mach syal syamanoch vaan schamel. A eb' soldado syal sc'ananel sb'a eb' d'a scal oval, palta a d'a chamel chi', malaj mach syal yeli. A junoc mach chuc, max yal-laj scoljiel d'a yol sc'ab' chamel yuj schucal.

Ay juntzan̈ malaj jab'oc yelc'ochi

9 Ayic ix vac'anoch d'a in c'ol vojtacaneli tastac tzuji d'a yolyib'an̈q'uinal tic, masanil juntzan̈ tic ix vila'. Ay b'aj ay eb' ayoch yajalil d'a scal eb' yetanimail, axo tz'aji a eb' tz'ixtanpax eb' anima chi'.

10 Ay b'aj ix vilpaxi to ayic smucchaj junoc vinac chuc spensar, vach'chom chuc ix yutej sb'a vin̈ d'a schon̈ab', palta tz'ic'jichaan̈ vin̈ yuj eb' yetchon̈ab' chi'. Axo pax eb' anima sc'anab'ajan Dios, man̈xalaj mach snaancot eb' d'a yol schon̈ab' b'aj tzijtum tas vach' sc'ulejnaccani. A juntzan̈ tic, malaj sjolomal yaji. 11 Yujto man̈ elan̈chameloc tz'ac'jioch syaelal eb' sc'ulan chucal, yuj chi' an̈ej chucal sc'ulej eb' anima. 12 Vach'chom syalcan jun lolonel icha tic: A eb' sc'ulan vach'il ay yelc'och Dios d'a eb', vach'n̈ej tz'elc'och eb'. 13 Axo pax eb' chuc malaj yelc'och Dios d'ay, chuc tz'elc'och eb', quenn̈ej tiempo syil eb', xchi jun lolonel chi'. Palta ix vila' to ay eb' ste c'ulan chucal, nivan tiempo syil eb'. 14 A tas man̈ vach'oc svil d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ay eb' anima vach' syutej sb'a, axo tz'aji, syab' val syail eb', ichato te chuc eb'. Axo pax eb' te chuc jun, tz'ic'jichaan̈ eb', ichato vach' eb'. A jun tic malaj sjolomal yed'nac.

15 Yuj chi' svala' yacb'an ayon̈ec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, smoj val tzon̈ va'i, scuc'an a', scac'an tzalajb'oc co c'ool. Icha chi' junc'olal tzon̈ eq'ui vach'chom ya tz'aj co sayan va co b'a d'a co q'uinal syac' Dios.

16 Yacb'an svac' val och d'a in c'ol vojtacaneli yed' vilan pax tastac tzuji d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ay b'aj max och in vayan̈ d'ac'valil in naan yuuj. 17 Axo ix nachajel vuuj jun to a masanil tas sc'ulej Dios yed' tastac tzuji, max nachajel cuuj. Vach'chom scac' quip cojtacaneli, palta malaj b'aq'uin̈ snachajel cuuj. Vach'chom a junoc mach jelan tz'alani to snachajel yuuj, palta val yel, malaj tas snachaji.

9

A tas smoj sco c'ulej

1 Ayic ix vac'anoch d'a in c'ol in ch'olb'itan jun tic, ix nachajel vuuj to a tas sc'ulej eb' vach' yed' eb' jelan spensar, ayec' d'a yol sc'ab' Dios. Malaj junoc on̈ cojtac tas ay d'a quichan̈, tom ol on̈ xajanajoc, mato ol on̈ chacjoqueloc. 2 Axo tz'aji, vach'chom tojol co b'eyb'al, mato man̈ tojoloc, vach'chom vach' on̈, ma chuc on̈, vach'chom sco c'anab'ajej, ma pit on̈, vach'chom scac' co silab', mato max cac'a', vach'chom ay co mul, mato malaj co smul, vach'chom scac' co ti' d'a Dios, mato max cac' co ti' chi', palta lajann̈ej tas sjavi d'a quib'an̈.

3 Ay jun tas chuclaj d'a scal masanil tas tzuji d'a yolyib'an̈q'uinal tic, aton b'aj junn̈ej tzon̈ sateli. A tas ayec' d'a co pensar co masanil, an̈ej chucal yed' man̈ pensaril, axo yic sjavi chamel d'a quib'an̈, tzon̈ sateli.

4 Yuj chi' an̈ej yic pitzan on̈, ayto tas ayoch yipoc co c'ool. Te nivan yelc'och junoc noc' tz'i' pitzan d'a yichan̈ junoc noc' chamnac choj. 5 Tato pitzan on̈, cojtac to ol on̈ chamoc, axo pax eb' chamnacxo, man̈xalaj tas yojtac eb', man̈xalaj tas syal yac'chaj d'a eb', maxtzac nachajcot eb' yuj eb' anima. 6 A b'aj tzon̈ mucchaji, ata' slajvican co xajanan co b'a, co chichonc'olal yed' masanil chucal. Man̈xa b'aq'uin̈ ay calan quic d'a tas tzuji d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

7 Yuj chi' caq'uec tzalajb'oc co c'ol co va'i, cuq'uec a', yujto vach' jun tic d'a yichan̈ Dios. 8 Sacocab' co pichul scac'ochi, vach'ocab' scutej co jixb'an co jolom. 9 Yujto tzapan jab' co q'uinal syac' Dios, yuj chi' caq'uec tzalajb'oc co c'ool junjun on̈ yed' eb' ix quetb'eyum xajanab'il cuuj. Aton chi' tz'ac'ji spacoc d'ayon̈ yuj Dios b'aj scab' syail co munlaj d'a sat luum tic. 10 Masanil tas syal co c'ulani, co c'ulejec d'a smasanil co c'ool, yujto a d'a campusante b'aj tzon̈ c'ochcani, man̈xa munlajel, man̈xa tas syal co naani, man̈xa tas syal cojtacaneli, man̈xa pax jelanil.

A tas man̈ tojoloc sc'ulaji

11 Ay junxo tas svil d'a yolyib'an̈q'uinal tic: A eb' toxon jelan sb'eyi, man̈ masaniloc eb' tz'ac'an ganar carela. Man̈ masaniloc eb' jelan yac'an oval tz'ac'an ganar oval. Man̈ masaniloc eb' jelan spensar vach' sva'i. Man̈ masaniloc eb' te ay tas ojtannac tz'och b'eyumal. Man̈ masaniloc eb' c'ayb'ab'il tz'och yopisio. Palta masanil mach tz'ilchaj vach'il yed' chucal yuuj. 12 An̈ejtona' a on̈ anima on̈ tic, man̈ cojtacoc janic' tzon̈ chami. Icha tz'aj scan noc' chay d'a yol chimpa, ma icha yic scan noc' much d'a yol te' yaal, icha chi' caji, malaj tas naan cuuj sjavi jucnaj junoc tas d'a quib'an̈.

13 An̈ejtona', ay jun tas ix vila', nivan yelc'och jun c'ayb'ub'al ix vic'can d'ay: 14 Ix vil jun yune' chon̈ab' quenn̈ej anima cajan d'ay, axo ix aji ay jun vin̈ rey te nivan sb'isul soldado, ix oymaj vin̈ yed' eb' soldado chi' d'a spatictac jun yune' chon̈ab' chi' yic syac'an oval eb' yed'oc. 15 Palta a d'a jun yune' chon̈ab' chi', ay jun vin̈ meb'a' cajan ta', te jelan spensar vin̈. Ix yal scolan jun chon̈ab' chi' vin̈ yuj sjelanil chi', palta malaj mach ix naancot vin̈.

16 Yuj chi' vach'chom malaj yelc'och sjelanil spensar jun vin̈ meb'a' chi' d'a eb' anima, maj scha yab' eb' tas syal vin̈, palta a in tic svala' to ay yelc'och junoc mach n̈ican spensar d'a yichan̈ junoc mach te vinac syutej sb'a.

17 Te vach' cab'an slolonel junoc mach ay pensar to c'ununi sloloni, d'a yichan̈ pax cab'an yel yav junoc sreyal eb' malaj spensar.

18 Te nivan yelc'och jelanil d'a yichan̈ yamc'ab' yic oval. Yujn̈ej jab'oc tas chuclaj sco c'ulej, te nivan tas tz'ixtaxeli.

10

1 Yujn̈ej junoc noc' chamnac yax a'ay tz'ixtaxb'at sjab' perfume te vach'. Icha pax chi' junoc mach b'inajnac yuj sjelanil, tato sc'ulej jab'oc chucal, satel sb'inajnaquil chi'.

2 A tas snib'ej junoc mach n̈ican spensar to a tas vach' b'aj syac'och sb'a. Axo pax tas snib'ej junoc malaj spensar jun, an̈ej d'a chucal b'aj syac'och sb'a.

3 A eb' malaj spensar, a tas sc'ulej eb' sch'oxaneli to malaj spensar eb'. Elan̈chamel scheclaj eb' yuuj.

4 Tato a junoc yajal scot yoval d'ayon̈ yuj co paltail, mocab' elan̈chameloc sco c'anel co b'a d'a copisio. Tato emnaquil scutej co b'a, tzon̈ ac'ji nivanc'olal vach'chom nivan co paltail chi'.

5 Ay val tas man̈ smojoc tzuji d'a yolyib'an̈q'uinal tic, aton tas tz'el sc'ulan eb' yajal. 6 Yujto a d'a eb' malaj spensar tz'ac'ji junoc opisio nivan yelc'ochi, axo pax d'a eb' smoj yoch yajalil jun, a junoc comon opisio tz'ac'ji. 7 Ix vila' to a eb' checab' yaji, yib'an̈ chejn̈ej tz'ec' eb'. Axo pax eb' nivac vinac jun, a d'a yoc eb' sb'eyi, ichato checab' yaj eb'.

8 A eb' sb'oan junoc nivan jul, ay smay sb'at eb' d'a yool. A eb' sjuanel junoc muro, ay smay schiji eb' yuj noc' chan.

9 A eb' stzeyan q'uen q'ueen, ay smay slajvi eb' yuj q'ueen. Axo eb' spojvi c'atzitz, ay smay xican sb'a eb'.

10 Ayic tz'em ye q'uen ch'acab', axo yic sco c'anan q'ueen yovalil scac' val quip co d'ab'anoch q'ueen, yuj chi' más vach' sco n̈icxiq'ue ye q'ueen. Tato jelan on̈ jun, elan̈chamel sco na' tas tzon̈ aji.

11 ¿Tasto yalan junoc mach ojtannac smontan noc' chan, tato toxo ix chiji yuj noc'?

12 Tato tzon̈ lolon yed' jelanil, vach' tz'alchaj d'ayon̈. Tato tzon̈ lolon yed' co man̈ pensaril jun, munil squic'cot d'a quib'an̈.

13 Ayic syamanoch slolon junoc malaj spensar, a comon lolonel syala', axo yic slajvi slolon chi', ichato malaj jun tas syal chi', 14 max c'unb'i ste loloni.

Malaj mach syal yalan tas toto ol ujoc.

15 A eb' malaj spensar, smac' c'unb'oc sb'a eb' smunlaji, maxtzac nachaj yuj eb' b'aj ay sb'eal schon̈ab'.

16 Ob'iltac junoc nación to a junoc mach tzapanto spensar ayoch sreyaloc, a na an̈ej iloj q'uin̈ syac' eb' yichamtac vinaquil.

17 Te vach' yic junoc nación tato a junoc mach jelan spensar ayoch sreyaloc, a na eb' yichamtac vinaquil sva eb' d'a yorail yic tz'och yip eb', man̈oclaj d'a uq'uel an̈ sb'atcan eb'.

18 A eb' ch'aan sc'ool snipan yib'an̈ spat, tz'ec' tz'uj d'a eb', axo tz'aji, tz'em lan̈naj spat eb' chi' d'a yib'an̈.

19 A q'uin̈ stzalajb'i co c'ool yuuj, tzon̈ tzalaj pax yuj tas scuq'uej, palta a juntzan̈ tic tumin snib'ej.

20 Mocab' calec specal vin̈ rey, mocab' ec' d'a co pensar calani. Mocab' cal chucal d'a eb' b'eyum, vach'chom co ch'ocoj ayon̈ec' d'a co pat, yujto jab'jab'il tz'ab'chaji, ichato a noc' much tz'ic'anb'ati sc'och d'a vin̈ rey chi'.

11

1 Elb'enocab' tastac cuuj, yujto ay jun c'ual ol co cha spac.

2 A tastac ay d'ayon̈, vach' sco pucb'at d'a eb' malaj yico', yujto man̈ cojtacoc talaj ay junoc chucal sjavi d'a quib'an̈ d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

3 Tato stelvi junoc te te', yalxon̈ej b'aj sb'at te', scann̈ej te' b'aj tz'em juan chi'. Tato q'uic' yilji asun, van scot n̈ab' syal chi'.

4 Tato scac'och co chum chajtil yilji tiempo b'aj ayon̈eq'ui, malaj b'aq'uin̈ tzon̈ avalvi, malaj pax b'aq'uin̈ sco mol sat cavb'en chi'.

5 Man̈ cojtacoc b'aj scot ic', man̈ cojtacocpaxi tas tz'aj sq'uib' junoc nene' unin d'a yol sc'ol snun, ichaton chi' man̈ cojtacoc tastac sc'ulej Dios, aton ix b'oan masanil tas.

6 Cavejec co b'ab'el avb'en, scavan pax tzac'anilto tz'ochi, yujto man̈ cojtacoc mach junoc macan̈ vach' tz'aji, tom a b'ab'el chi', mato a tzac'an chi', mato syac' scha macan̈il jun.

7 Te vach' quilan saquilq'uinal, vach' quilan pax yoc c'u. 8 Vach'chom tzijtum ab'il squila', palta scac' quip cac'an tzalajb'oc co c'ool. Scham val co naani to nivan tiempo tzon̈ can d'a campusante, man̈xa tas scac' ganar ta', man̈xalaj yelc'ochi.

A razón d'a eb' quelemtac

9 Ex quelemtac yed' ex cob'estac, tzalajan̈ec yacb'an steton eyip. Aq'uec tzalajb'oc e c'ool yed' tas vach' yacb'an syal eyuuj. Ixiquec b'aj tze nib'ej tzex b'ati, c'ulejec tas tze nib'ej tze c'ulej, palta b'ian scham val e naani to ol ex sch'olb'itej Dios yuj tastac tze c'ulej chi'. 10 Iq'uequel juntzan̈ tas tze naub'tan̈ej d'a e pensar, man̈ ex och ilc'olal yuj junoc yaelal d'a e nivanil, yujto a jab' stiempoal e quelemal e cob'esal, malaj yelc'ochi, junn̈ej rato tz'ec'b'ati.

12

1 Yacb'an unin animaexto, naeccot Dios e b'oumal, yacb'an mantzac eyab' syail yuj icham animail. Yujto ay jun tiempoal ol eyal icha tic: Man̈xa svach'il cajec' scab'i, xe chama.12.1 2 Naeccot Dios chi' ticnaic yacb'an tzato yal eyilan yoc c'u, yoc q'uen uj yed' yoc q'uen c'anal, yic mantzac syamoch ste javi yaelal d'ayex. 3 Yujto ay jun c'ual a e c'ab' tzex colan ticnaic, toxon̈ej ol luclonoc, axo eyoc te tec'an, ol el yip. Man̈xapaxlaj q'uen eye b'aj ol yal e cach'an e vael, ol ixtaxpax yol e sat. 4 Ayic ol javoc jun tiempoal chi' d'a eyib'an̈, man̈xo ol yal-laj eyab'an tastac sc'an̈ d'a yoltac b'e, man̈xo ol eyab'paxlaj sc'an̈ q'uen cha'. Pitzan ex xo ayic tz'oc' noc' much ayic ayto sc'ana', man̈xo ol eyab' yoch b'it d'a e tz'ey. 5 Ol ex xiv e q'ue d'a junoc chaan̈, ayxo smay eyec' d'a yoltac b'e.

Ol syamoch sacb'i xil e jolom, tevelxon̈ej ol ex ec' machaljoc, man̈xa pax tas ol e na' d'a eyetb'eyum, yujto vanxo e b'atcan d'a e cajnub' d'a campusante d'a juneln̈ej. A eb' anima d'a yoltac b'e, ol laj oc' eb' yuj e chamel.

6 Co naeccot jun Dios on̈ b'oani, yujto ay jun c'ual ol lajvocc'och co q'uinal, icha junoc candil nab'a oro spoji ayic sd'in̈chaj scatenail nab'a plata b'aj chinanq'uei. Mato icha tz'aj spojb'at lum ch'ub' d'a sti' a a', ma icha tz'aj spoj q'uen tz'ec' surson b'aj stoc'jiq'ueta a a' d'a yol jul. 7 Ayic slajvic'och co nivanil tic, smeltzajxicanoch pococal d'a sat lum tic, ichataxon yaj d'a yalan̈taxo. Axo co pixan sq'uexcan d'a Dios, yujto a' ac'jinacoch d'ayon̈.

8 A in alum in el lolonel tic svalanxi junelxo: Masanil juntzan̈ tic, malaj sjolomal yaji, malaj yelc'ochi.

A juntzan̈ slajvub' lolonel tz'aljicani

9 A val yuj in jelanil, man̈ jantacoc tas vach' ix vac' yojtaquejel eb' vetanimail. An̈ejtona' jantac pax juntzan̈ lolonel ix in sic'cani, ix lajvi chi' ix in ch'olb'itaneli, ix vac'anoch d'a stzolal. 10 Ix in say val lolonel to vach'n̈ej schaan sb'a to yel, yic tzin tz'ib'ejcan icha val smojal.

11 A tastac syal eb' jelan, lajan val icha junoc teclab' jay sn̈i' stecjioch d'a noc' vacax, axo yic toxo ix molchaj juntzan̈ lolonel chi', lajan val icha te' estaca tzatz yaj smac'chajemi. A juntzan̈ lolonel chi' a Dios Quilumal, a' ix ac'an d'ayon̈. 12 Ex unin anima, scham val eyilani, man̈ comonoc tzeyac'och e b'a d'a junocxo comon lolonel, yujto a tz'ib'oj uum malaj slajvub', an̈ejtona' tato te ay tas sco c'ayb'ej d'ay, tzon̈ tzactzajq'ue yuuj.

13 Icha tic tz'aj slajvican juntzan̈ lolonel tic. Ix alchajcan smasanil. Ayocab' yelc'och Dios d'ayon̈, co c'anab'ajejec masanil schecnab'il, yujto a jun chi' yovalil sco c'ulej. 14 Yujto a Dios ol ch'olb'itan masanil tastac sco c'ulej, tato vach', mato chuclaj, vach'chom elc'altac ix laj co c'ulej.

12.1 12:1 A jun lolonel “b'oumal” a d'a hebreo icha val to lajan sjajil icha jun lolonel “mucnab'il”.

CANTARES

1

2

3

4

5

6

7

8

A Ch'an̈ Libro

SB'ITAL VIN̈AJ SALOMÓN

Cantares sb'i jun libro tic, syalelc'ochi b'it man̈ jantacoc svach'il. A d'a jun libro tic sb'itaj val jun nivan tzalajc'olal d'a scal vin̈ vinac yed' ix ix. Man̈ jantacoc juntzan̈xo b'it tz'ib'ab'ilcan d'a jun libro tic. Ay b'aj to a vin̈ vinac sb'itan ix ix, ay pax b'aj jun, a ix ix chi' sb'itan vin̈ vinac chi'. Ay pax b'aj jun, ch'oc pax junocxo macan̈ anima sb'itan juntzan̈xo b'it d'a jun libro tic. Syalanpaxcot jun libro tic yuj jun nivan tzalajc'olal syab' vin̈ vinac yed' ix ix, vach' schaan sb'a yed' jun c'ayb'ub'al syal ch'an̈ Biblia to a Dios ac'jinaccan ic'lajb'ail.

A eb' c'ayb'um d'a scal eb' israel syal eb' to a jun libro tic sch'ox val jun b'aj xajan chon̈ab' Israel yuj Dios. Axo ticnaic, a jun xajanb'ail chi', sch'ox b'aj xajanej yiglesia Cristo.

1

1 A juntzan̈ sb'it vin̈aj Salomón, man̈xo jantacoc svach'il yalji.

B'ab'el b'it

Syalan ix cob'es:

2 Ach quelem xajanab'il vuuj, tz'ub'elta jab'oc in ti'. Te vach' svab' d'a yichan̈ yal uva.

3 Te vach' yel a jab' yuj yal suc'uq'ui sjab' ayoch d'ayach. Ayic svab'an a b'inaji, lajan val icha suc'uq'ui sjab' chi'. Yuj chi' te xajan ach yuj eb' ix ix.

4 Iq'uinb'at d'a a pat ach in reyal, iq'uinb'at ed'oc elan̈chamel, xchi ix.

Syalan eb' anima:

Te tzalajc'olal cajec' ed'oc, ol co nacot b'aj tzon̈ a xajanej yujto te vach' d'a yichan̈ yal uva. Tob'an yuj chi' te xajan ach yuj eb' ix ix tic, xchi eb'.

Syalan ix cob'es:

5 Ex ix aj Jerusalén, a in tic q'uic' ch'uminac vilji, palta te vach' vilji. Q'uic'ocab' vilji icha yilji smantiado eb' aj Cedar, palta te vach' vilji icha yilji c'apac cortina ayoch d'a yol spat vin̈aj Salomón.

6 Man̈ ex och val q'uelan d'ayin, yujto q'uic' ch'uminac vilji, yujto tz'anac in nivanil yuj yoc c'u. A eb' vin̈ in nulej ix cot yoval eb' vin̈ d'ayin, ix in yac'anoch eb' vin̈ tan̈voj uva, axo ix aji, maj in ya'ilej in b'a.

7 Ach quelem xajanab'il vuuj, al d'ayin ¿b'ajtil tza tan̈vej noc' a calnel? ¿B'ajtil tzic'b'at noc' yic' yip d'a chimc'ualil? ¿Tas yuj ol in satec' ach in say d'a scal juntzan̈xo eb' tan̈vum calnel? xchi ix.

Syalan eb' anima:

8 Tato man̈ ojtacoc ach ix te vach' ilji d'a scal eb' ix ix vach' yilji, ochan̈ tzac'an yuj yoclem noc' calnel chi'. Tan̈vej va noc' yunetac a chiva d'a slac'anil slechpat eb' vin̈ tan̈vum calnel chi', xchi eb'.

Syalan vin̈ quelem:

9 Ach cob'es xajanab'il vuuj, te vach' ilji svila', icha val yilji noc' cob'es chej stoc'an scarruaje vin̈ sreyal Egipto.

10 Te vach' yilji spac'ultac a ti' d'a scal q'uen uchiquin, te vach' pax yilji a jaj b'aj ayoch q'uen a ton̈.

11 Ol co b'o q'uen uchiquin nab'a oro, ol cac'och q'uen plata yelvanub'oc, xchi vin̈.

Syalan ix cob'es:

12 Yacb'an c'ojanem vin̈ rey d'a smexa, axo an̈ nardo sumumi yel sjab' d'ayin.

13 Ach quelem xajanab'il vuuj, lajan ach val icha junoc yub'an̈ te' mirra suc'uq'ui sjab' ayec' d'a scal vim.

14 Ach xajanab'il vuuj, lajan ach icha junoc yub'an̈ xumaquil te alheña sq'uib' d'a scal te' uva avab'il d'a En-gadi, xchi ix.

Syalan vin̈ quelem:

15 Te vach' ilji ach cob'es xajanab'il vuuj, val yel te vach' ilji. Lajan svach'il yilji yol a sat icha yilji yol sat noc' paramuch, xchi vin̈.

Syalan ix cob'es:

16 Te vach' ilji ach quelem xajanab'il vuuj, val yel te vach' ilji. A val an̈ yax an̈c'ultac ol och co vaynub'oc, xchi ix.

Syalan vin̈ quelem:

17 A spatzab'il co pat ayochi nab'a a te' c'ute', axo te' tzicap ayoch d'a yib'an̈, xchi vin̈.

2

Syalan ix cob'es:

1 Lajan in icha junoc an̈ xumac d'a sch'olanil yic Sarón, icha an̈ chochol sq'uib' d'a ac'lic, xchi ix.

Syalan vin̈ quelem:

2 D'a scal eb' ix yetixal ix xajanab'il vuuj, lajan ix icha junoc an̈ xumac d'a scal te' q'uiix, xchi vin̈.

Syalan ix cob'es:

3 D'a scal eb' yetquelemal vin̈ xajanab'il vuuj, lajan vin̈ icha junoc te' mansan ay d'a caltac te'. Man̈ jantacoc svach'il vem c'ojan d'a yen̈ul, te chi' sat te' svab'i.

4 Ix in yic'b'at vin̈ d'a spatil nivac vael, d'a smasanil sc'ol vin̈ ix sch'oxo' to xajan in yuuj.

5 Ac' te' taquin̈ sat uva d'ayin yic tz'och vip, a val te' mansan tzac' in lo yic sicb'i in c'ool, yujto tzin cham ach in nib'ani.

6 A sc'ab' vin̈ d'a sq'uexan̈ syac'och d'a yalan̈ in jolom, axo svach' vin̈ tzin lac'anq'uei, xchi ix.

Syalan vin̈ quelem:

7 Ex cob'estac aj Jerusalén, tzin tevi val d'ayex to man̈ e pitzel svayan̈ ix xajanab'il vuuj, munil ol el svayan̈ ix, xchi vin̈.

Schab'il macan̈

Syalan ix cob'es:

8 A... van sjavi vin̈ xajanab'il vuuj. Tzaxo vab' yoch sjaj vin̈. Sq'ue val chennaj vin̈ scot d'a jolomtac vitz. Sq'ue val chennaj vin̈ sjavi d'a tzalquixtac.

9 A vin̈ xajanab'il vuuj, lajan vin̈ icha noc' ch'ucul, icha val junoc yune' ch'ucul chi'. Ayxoec' vin̈ d'a patic pat tic, d'an̈anxooch vin̈ d'a yolanil ventena.

10 A vin̈ xajanab'il vuuj chi', ix yal vin̈ d'ayin icha tic: Q'uean̈ vaan ach xajanab'il vuuj, cotan̈ ach nib'ab'il vuuj.

11 Inai, toxo ix ec'b'at sc'ual sicn̈ab'.

12 Ayxo an̈ xumac d'a caltac te', toxo ix c'och stiempoal yoch b'it, tzaxo cab' yoch sjaj noc' cuvajte' d'a tic.

13 Ayxo sat te' higo, sumumi yel sjab' te' uva.

Q'uean̈ vaan ach xajanab'il vuuj,

ach to te vach' ilji, cotan̈, xchi vin̈ d'ayin, xchi ix.

Syalan vin̈ quelem:

14 Ach xajanab'il vuuj, lajan ach icha noc' paramuch sc'ub'ej sb'a d'a sattac q'ueen. Ch'ox a sat vila', lolonan̈ jab'oc vab'i, yujto te vach'tzin a loloni, te vach'pax ilji.

15 Pechec noc' vaax yed' noc' yune', to syixtej te' cuva noc', icha te' vanto yac'an xumaquil, xchi vin̈.

Syalan ix cob'es:

16 Yic in vin̈ xajanab'il vuuj, vic pax vin̈, stan̈vi calnel vin̈ d'a scal an̈ xumac.

17 Yacb'an manta ic' d'a q'uin̈ib'alil, ayic manto sacb'i, meltzajan̈cot d'ayin ach xajanab'il vuuj. Lajan tzutej a b'a icha junoc noc' ch'ucul, icha noc' quelem ch'ucul toxon̈ej sq'ue chennaj scot d'a tzalquixtac, xchi ix.

3

1 A d'a sat in ch'at d'ac'valil, ix in vayichej in sayanec' vin̈ xajanab'il vuuj. Ix in sayec' vin̈, palta maj ilchaj vin̈ vuuj.

2 Slajvi chi', ix in q'ue vaan, ix in ec' in say vin̈ d'a yol chon̈ab' chi'. Tzin sayanec' vin̈ xajanab'il vuj d'a yoltac calle yed' d'a yoltac mercado. Ix in sayn̈ej vin̈, palta maj ilchaj vin̈ vuuj.

3 Ix in c'anb'an d'a eb' policía tz'ec' stan̈vej chon̈ab' chi': ¿Maj am eyil vin̈ xajanab'il vuuj? xin chi.

4 Quenanto val tzin b'at d'a eb' vin̈ chi', ix ilchaj vin̈ xajanab'il vuuj. Ix in och quetzquetz d'a sc'ab' vin̈, majxo vactejel-laj vin̈. Ix vic'anb'at vin̈ d'a spat ix in nun, d'a scuarto ix in nun chi' b'aj in alji, xchi ix.

Syalan vin̈ quelem.

5 Ex cob'estac aj Jerusalén, tzin tevi val d'ayex to man̈ e pitzel svayan̈ ix xajanab'il vuuj, munil ol el svayan̈ ix, xchi vin̈.

Yoxil macan̈

Syalan eb' anima

6 ¿Tas jun scot d'a tz'inan lum chi', d'a scal jun topan̈ tab' scoti, aton d'a scal stab'il mirra yed' incienso yed' masanil macan̈ suc'uq'ui sjab' chon̈b'il yuj eb' chon̈vajum?

7 Aton b'aj sb'achchajec' vin̈aj Salomón. Oyanoch 60 soldado d'a spatic, aton val juntzan̈ eb' vin̈ soldado te jelan d'a scal eb' israel.

8 Masanil juntzan̈ eb' vin̈ chi', a q'uen espada syac'lab'ej eb' vin̈, te jelan eb' vin̈ d'a oval. Junjun eb' vin̈ ayoch yespada d'a snan̈al, tato ay tas ay smay tz'ec' d'ac'valil.

9 A vin̈aj Salomón ix sb'o jun b'aj sb'achchajec' d'a te te' vach' ay d'a Líbano.

10 A yoyal, nab'a plata, axo yijnub' yich, nab'a oro. A b'aj tz'em c'ojan vin̈, a an̈ púrpura ayoch d'ay. D'a yol chi' ayoch yelvanub' b'ob'il yuj eb' ix aj Jerusalén, yuj sch'oxani to xajan vin̈ yuj eb' ix.

11 Ex ix aj Sion, elan̈ecb'at eyil vin̈aj rey Salomón. Ayq'ue scorona vin̈, aton jun ix yac'q'ue ix snun vin̈ d'a sjolom d'a sc'ual snupnaji, aton jun c'u b'aj ix te tzalaj sc'ol vin̈, xchi eb'.

4

Syalan vin̈ quelem:

1 Te vach' ilji ach xajanab'il vuuj, yelxo val te vach' ilji. A yol a sat chequel d'a spatic smusil a sat lajan yilji icha yol sat noc' paramuch. A xil a jolom, lajan val yilji icha yemta n̈ililoc noc' chiva d'a pac'an yic Galaad.

2 Axo q'uen e, te vach' yilji q'ueen, lajan yilji q'uen icha yilji noc' calnel sb'icji ayic toxo sjoxji. Tz'acan q'ueen, malaj junoc q'ueen malaj yetb'eyum, icha noc' nun calnel junn̈ej sb'ey yed' yune'.

3 Chactz'ob'inac a ti' icha chacchac ch'al. Sat in c'ool yuj svach'il a loloni. Axo spac'ultac a ti' musan yuj junoc c'apac, icha val yilji c'axepoc te' granada.

4 A val a jaj, lajan val icha torre b'ob'il yuj vin̈aj rey David, locjab'och mil maclab' jul-lab' yic eb' soldado jelan d'a spatictac yelvanub'oc.

5 A im schab'il, lajan val yilji icha chavan̈oc yunetac ch'ucul tiox sva d'a scaltac an̈ chochol.

6 Yacb'an manta ic' d'a q'uin̈ib'alil, ayic manto sacb'i, ol in b'at d'a jolomtac vitz b'aj ay an̈ mirra, d'a tzalquixtac b'aj suc'uq'ui sjab'.

7 Te vach' ilji ach xajanab'il vuuj, te vach' yilji a nivanil smasanil, te malaj jab'oc a paltail.

8 Ach to ol ach och vetb'eyumoc, con̈ el d'a Líbano, con̈ el d'a jolom vitz Líbano. Ol co puclaj co b'a yed' jolom vitz Amana tic, yed' jolom vitz Senira. Ol cactejcan vitz Hermón, b'aj ay sn̈aq'ueen noc' choj yed' b'aj ay noc' leopardo.

9 Ach xajanab'il vuuj, ol ach och vetb'eyumoc, toxo ix can in gana d'ayach, yujn̈ej to ix ach cot q'uelan junel d'ayin, ix vilan jun ch'an̈al ton̈ locanoch d'a a jaj. Juneln̈ej ix mutz'mutz'an a sat d'ayin. Icha chi' ix aj yic'ji in pixan uuj.

10 Ach ix ol ach och vetb'eyumoc, man̈ jantacoc svach'il in a xajanani, yelxo te vach' d'a yichan̈ vino. Yelxo te vach' a perfume tza c'an d'a yichan̈ masanil tas sumumi sjab'.

11 Ach ol ach och vetb'eyumoc, icha yalchab' ayoch d'a a ti', icha val yalchab' yed' lech ay d'a yol a ti'. Icha suc'uq'uial sjab' Líbano, icha val chi' sjab' a pichul.

12 Ach ol ach och vetb'eyumoc, lajan ach icha junoc avb'en macan, icha sjaj a a' to macan, te vach' yaj smacchaji.

13 Lajan ach icha junoc avb'en b'aj svolan te' granado, a sat tas avab'il ta' man̈ jantacoc schi'al, ay pax an̈ alheña,

14 an̈ nardo, an̈ azafrán yed' juntzan̈ te vale' suc'uq'ui sjab', te' canela yed' masanil macan̈il te' incienso, mirra yed' pax áloes, masanil tastac te vach' yel sjab'.

15 Lajan ach pax icha sjaj a a' d'a scal tas avab'il, aton a' sq'ueul sjaj tz'emta d'a Líbano, xchi vin̈.

16 A ic' scot d'a stojolal norte yed' ic' scot d'a stojolal sur, ec'ocab' xumumoc d'a scal vavb'en, yic vach' sb'eyb'at suc'uq'uial sjab'.

Syalan ix cob'es:

Cotan̈ ach xajanab'il vuuj, ochan̈ d'a vavb'en, tza loan sat tas avab'il man̈ jantacoc schi'al, xchi ix.

5

Syalan vin̈ quelem:

1 Van voch d'a scal vavb'en ach vetb'eyum xajanab'il vuuj. Van vic'anq'ue in mirra yed' in perfume, van vab'lan schab'il noc' acan̈, van vuc'an in vino yed' in lech, xchi vin̈.

Syalan eb' amigo d'a eb' chavan̈:

Ex amigo vaan̈ec, uq'uec a', uq'uec jantac tze nib'ej, xchi eb'.

Yic schan̈il macan̈

Syalan ix cob'es:

2 Vaynac in b'ati, palta pitzan in pixan, ix vab'ani to a vin̈ xajanab'il vuuj tz'avaj d'a puerta: Ach cob'es xajanab'il vuuj, jaquin ochi. Lajan ach icha noc' paramuch, malaj jab'oc a paltail. Te ch'ayan in jolom yuj yal ac'val. Tz'el val jililjoc yal ac'val chi' d'a xil in jolom, xchi vin̈ d'ayin.

3 Toxo ix viq'uel in pichul, ¿tom ol vac'och junelxo? Toxo ix in b'ic voc, ochtapax pococ d'ay junelxo, xin chi d'a vin̈.

4 A vin̈ xajanab'il vuuj chi', ix yac'ochta sc'ab' vin̈ d'a yolanil puerta. Ix in q'ue val jucnaj yuuj.

5 Yuj chi' ix in q'ue vaan in jacochta vin̈. Toxon̈ej ix el d'ujuljoc mirra d'a in c'ab', ix ochcan d'a spatictac sch'apul puerta.

6 A val yic ix vab'an slolon vin̈, ijan ix in cham ix vab'i. Ayic ix in jacan puerta d'a vin̈ xajanab'il vuuj chi', man̈xo ayoc ec'laj vin̈. Ix in sayec' vin̈, majxo chaxlaj vin̈ vuuj. Ix vavtej vin̈, palta majxo tac'voclaj vin̈ d'ayin.

7 Ix in ilchajel yuj eb' vin̈ stan̈van chon̈ab'. Ix in smac'an lajvoc eb' vin̈. Te chucxon̈ej ix aj yic'anel in xotil eb' vin̈ stan̈van spuertail chon̈ab' chi'.

8 Ex cob'estac aj Jerusalén, aq'uec e ti': Tato tz'ilchaj vin̈ in xajanab'il eyuuj, alec d'a vin̈ to van in cham in naan vin̈, xin chi d'a eb' ix.

9 Ix yalan eb' ix cob'estac chi' d'ayin: ¿Tas svach'il vin̈ a xajanab'il chi' d'ayach, ach ix te vach' ilji d'a yichan̈ eb' ix ix vach' yilji? ¿Tas val svach'il jun vin̈ xajan chi' uuj, yuj chi' tza c'an d'ayon̈ to scac' co ti'? xchi eb' ix d'ayin.

10 A vin̈ xajanab'il vuuj chi', sac vin̈, chacvasinac yilji vin̈, te vach' yilji vin̈ d'a yichan̈ lajun̈e' mil vinac.

11 A sat vin̈, lajan yed' q'uen oro te vach'. A xil sjolom vin̈ colochtac, q'uic' yilji icha noc' joj.

12 A yol sat vin̈, lajan icha noc' paramuch tz'ec' d'a titac a', ichato d'a scal lech tz'achanvi noc', d'a sti' sn̈ajab'il a a' chi' tz'em man̈an noc'.

13 A spac'ultac sti' vin̈, icha val junoc avb'en b'aj ay an̈ xumac te vach' sjab'. A sti' vin̈, lajan val icha junoc an̈ xumac te vach' sjab'.

14 A sc'ab' vin̈, lajan icha junoc suyan̈ q'uen oro ayoch q'uen topacio d'ay. A sc'ool vin̈, icha val q'uen marfil n̈ululixon̈ej, te ayoch q'uen zafiro yelvanub'oc.

15 A val yoc vin̈, lajan val icha chab'oc oy nab'a mármol ayem d'a yib'an̈ chab'oc yich to nab'a oro te vach'. Lajan yilji vin̈ icha te' c'ute' ay d'a Líbano, to sic'b'ileli.

16 A val slolonel vin̈ syala', te chi' scab'i, te vach'n̈ej vin̈ d'a smasanil. Icha val chi' yilji vin̈ in xajanab'il chi' ex cob'estac aj Jerusalén, xin chi d'a eb' ix.

6

Syal eb' anima

1 Ach ix te vach' ilji d'a yichan̈ eb' ix ix vach' yilji, ¿b'ajtil ix c'och vin̈ xajanab'il chi' uuj? ¿B'ajvaltil ix b'at vin̈ yic vach' b'at co say vin̈? xchi eb' d'ayin.

Syalan ix cob'es:

2 A vin̈ xajanab'il chi' vuuj, toxo ix b'at vin̈ b'aj ay yavb'en, d'a scal tas avab'il yuj vin̈ to suc'uq'ui yel sjab'. Ix b'at vin̈ yac' tzalajb'oc sc'ool yed' smolan te' xumac.

3 A in tic, yic in vin̈ xajanab'il vuuj chi', vic pax vin̈. Syac' tzalajb'oc sc'ol vin̈ d'a scal te' xumac chi', xchi ix.

Yic yoil macan̈

Syalan vin̈ quelem:

4 Ach ix xajanab'il vuuj, te vach' ilji, nib'ab'ilxon̈ej ilji icha val yilji chon̈ab' Tirsa yed' chon̈ab' Jerusalén. Ayxo smay yilji, icha juntzan̈ soldado sb'ey d'a stzolal.

5 Man̈xoocab' mutz'mutz'an a sat d'ayin, yujto toxo ix ic'ji in pixan uuj. A xil a jolom, lajan yilji icha yemta n̈ililoc noc' chiva d'a pac'an yic Galaad.

6 A q'uen e, toxon̈ej stz'ilili q'ueen. Lajan yilji q'uen icha noc' calnel toto tz'elta b'aj sb'icjieli, chatacvan̈ sb'ey noc' yed' yune', malaj junoc noc' to sch'ocoj.

7 A val spac'ultac a ti' musan yuj junoc c'apac, ichaxon̈ej yilji c'axepoc te' granada.

8 Tzalajocab' vin̈ rey yed' 60 eb' ix yetb'eyum reina yaji yed' 80 eb' ix schab'il yetb'eyum yed' pax eb' ix cob'estac maxtzac b'ischaji.

9 Palta a in tic, junn̈ej ix vico'. Lajan ix icha val noc' paramuch malaj spaltail. An̈ej ix xajanab'il yuj snun, yuj chi' malaj junocxo mach lajan icha ix tic yalan snun chi'. Ayic tz'ilji ix yuj eb' ix cob'estac, yuj eb' ix reina, yuj pax eb' ix schab'il yetb'eyum vin̈ rey chi', masanil eb' chi' tz'alani to vach' yilji ix, xchi vin̈.

Syalan eb' amigo:

10 ¿Mach jun ix ix sch'ox sb'a chi', icha val sch'oxan sb'a c'u d'a q'uin̈ib'alil? Vach'xon̈ej yilji ix icha yilji q'uen uj, icha yilji yoc c'u, ay smay yilji icha juntzan̈ soldado sb'ey d'a stzolal, xchi eb'.

Syalan ix cob'es:

11 Ix in b'at b'aj ay te' ch'acte' nogales, yic svilan masanil tas svolan d'a ch'olan. Ix in nib'ej ix vila' tato van scan sat te' uva yed' xumaquil te' granado.

12 Man̈xo toc tzin na', icha val to ayinec' d'a yol carruaje yed' vin̈ vajalil, xchi ix.

Syalan eb' amigo:

13 Meltzajan̈, meltzajan̈ ach Sulamita. Meltzajan̈, snib'ej co c'ol tzon̈ och q'uelan d'ayach, xchi eb'.

Syalan ix cob'es:

¿Tas yuj tze nib'ej tzeyil in chan̈alvi d'a scal snan̈al cha tzol anima tic? xchi ix Sulamita chi'.

7

Syalan vin̈ quelem:

1 Ach cob'es, ach yisil vin̈ rey, man̈xo jantacoc svach'il yilji oc d'a yol a xan̈ab'. A val a xub', te vach' yilji icha val smunlajel junoc jelan sb'oan tastac yed' q'uen oro.

2 A val a c'ool, lajan val icha junoc ch'ub' to ayn̈ejem vino d'a yool. Axo a nan̈al, lajan icha junoc cun̈an̈ ixim trigo oyan och te' xumac d'a spatic.

3 A im schab'il, lajan val icha chavan̈oc noc' ch'ucul tiox ix aj yalji.

4 A a jaj, lajan val icha junoc torre nab'a marfil. A yol a sat, lajan icha chab' a' n̈ajab' d'a chon̈ab' Hesbón, junn̈ej ay d'a spuertail yic Bat-rabim. Axo a n̈i', lajan val yed' torre d'a Líbano, aton jun q'uelanb'at d'a chon̈ab' Damasco.

5 A a jolom, chaan̈ ayq'uei, lajan icha jolom vitz Carmelo. Te copopi yilji xil a jolom icha yilji sch'alil púrpura. Toxon̈ej tz'ic'jicanq'ue spixan jun vin̈ rey yuj xil a jolom chi'.

6 Ach xajanab'il vuuj, ach ix to nib'ab'il, yelxo te vach' ilji.

7 Te tojol ilji icha junoc te' palma. Axo im, lajan val icha junjun c'ojlab' sat te' palma chi'.

8 Tzin nib'ej q'ue in b'a d'a te' palma chi' yic svic'anemta te' sat. A im lajan val icha junjun c'ojlab' te' uva. A xob'al a ti', suc'uq'ui sjab' icha sjab' te' mansan.

9 A val a ti', lajan val icha vino man̈xo jantacoc svach'il, xchi vin̈ quelem.

Syalan ix cob'es:

Yuc'ocab' vino vin̈ xajanab'il vuuj, tz'och d'a sti' vin̈, tz'ec' d'a scal ye vin̈.

10 Yic in vin̈ xajanab'il vuuj, te nib'ab'il in yuj vin̈.

11 Con̈ d'a caltac avb'en ach xajanab'il vuuj, tz'ec' junoc ac'val cuuj d'a scaltac xumaquil an̈ alheña.

12 Axo d'a q'uin̈ib'alil, tzon̈ b'at d'a scal te' uva yic squila' tato ayxo svol te', tato vanxo spoj xumaquil te'. Ol quila' tato vanxo xumacan te' granado, a val ta' ol in ch'oxo' to xajan ach vuuj.

13 Ayxo sjab' an̈ mandrágora. A d'a sti' co pat, ayxo sat masanil tas avab'il vach' sloji, ay sat taquin̈xo yed' sat toto smolji. Ch'oc val ix vic'canel ic ach xajanab'il vuuj, xchi ix.

8

1 Comonoc in nulej ach, junn̈ej am im ix co tz'ub'u'. Tato icha chi', ayic tzach in chaan d'a yoltac b'e, tzam yal in tz'ub'anelta a ti', malaj am mach tz'alan in pecal.

2 Tzam yal ach vic'anb'at d'a spat ix in nun, tzam ach vic'och d'a yol pat chi'. A ach am val tzach och in c'ayb'umaloc. A in am svac' vino man̈ jantacoc svach'il uq'uej yed' yal sat te' in granado.

3 A a c'ab' d'a a q'uexan̈ tzac'och d'a yalan̈ in jolom, axo a vach' tzin lac'anq'uei, xchi ix.

Syalan vin̈ quelem:

4 Ex cob'estac aj Jerusalén, aq'uec e ti' d'ayin to man̈ ol e pitzel svayan̈ ix xajanab'il vuuj, munil ol el svayan̈ ix, xchi vin̈.

Yic svaquil macan̈

Syalan eb' amigo:

5 ¿Mach jun ix ix scot d'a tz'inan luum chi', jichanem ix d'a yib'an̈ vin̈ xajanab'il yuuj? xchi eb'.

Syalan vin̈ quelem:

A d'a yich jun te' mansan ix in xib'tejel a vayan̈. Ata' cotnac syail ix a nun ayic aljinac.

Syalan ix cob'es:

6 Mocab' a xajanej junocxo ix ix, palta ainn̈ejocab'i. Mocab'a junocxo mach tza lac'q'uei, palta ainn̈ejocab'i. A co xajanb'ail ay yip icha chamel. Icha b'aj smucchaj chamnac to max yactejel tas yamb'il yuuj, icha chi' yaj b'aj sco xajanej co b'a. A b'aj sco xajanej co b'a, te' c'ac' icha junoc c'ac' te ov.

7 A masanil a' mar max tzac'van a' yac'an tup jun c'ac' chi'. Max yalpaxlaj yac'an tup yoval a' nivac a'. Tato ay mach syaltej masanil tas ay d'a spat yic smanan jun xajanb'ail tic, ton̈ej am spaticajcaneli, xchi ix.

Syalan eb' vin̈ snulej ix cob'es:

8 Ay jun ix canab' tzac'an uninto, mantalaj yim ix. ¿Tas sco c'ulej yed' ix tato sjavi sc'anumal ix?

9 Tato lajan ix yed' junoc muro, tzam co b'oq'ue chab'oc torre plata d'ay. Tato lajan ix icha junoc puerta, tzam co b'o yed' te' chemte' nab'a c'ute', xchi eb' vin̈.

Syalan ix cob'es:

10 A in tic, lajan in icha junoc muro. Axo vim, lajan icha juntzan̈ torre, yuj chi' stzalaj val sc'ol vin̈ xajanab'il vuuj ved'oc.

11 A vin̈aj Salomón, ay jun yavb'en uva vin̈ d'a Baal-hamón. Syac'can vin̈ d'a yol sc'ab' juntzan̈ eb' stan̈vumal chi'. Ayic ol molchaj sat te' uva chi', ol yac' mil q'uen plata junjun eb' d'a vin̈.

12 Emocab' jun mil q'uen splata vin̈aj Salomón yed' 200 yic eb' stan̈van chi'. A inxo jun, ay vavb'en uva d'a yol vico', a inxon̈ej tzin na' tas svutej, xchi ix.

Syalan vin̈ quelem:

13 Ach xajanab'il vuuj, ayach ec' d'a scal avb'en, tzin nib'ej svab' yoch a jaj. Yed' eb' camigo, snib'ej pax eb' syab' yoch a jaj, xchi vin̈.

Syalan ix cob'es:

14 Ach xajanab'il vuuj, yelc'olal a coti. Q'uean̈ urnaj icha junoc noc' ch'ucul, icha val junoc yune' ch'ucul d'a tzalquixtac b'aj tz'avchaj incienso, xchi ix.

ISAÍAS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66

A Slolonel Dios D'a Vin̈aj

ISAÍAS

Isaías sb'i jun libro tic, yujto a slolonel Dios yalnac d'a vin̈aj Isaías tz'ib'ab'ilcan d'ay. A vin̈aj Isaías chi', ec'nac cajan vin̈ d'a Jerusalén d'a ab'il 700 ayic manto javi Jesucristo. A jun libro tic, cha macan̈ yaji: A d'a capítulo 1 masanto d'a 39, syalcot yuj chon̈ab' Judá ayic ayec' d'a jun tiempoal te ay smay, ayic toxo val tz'ac'ji ganar yuj eb' aj Asiria. A d'a jun tiempoal chi', syal vin̈ schecab' Dios tic to man̈oc yuj yipalil eb' aj Asiria chi' ol ac'joc ganar eb' aj Judá chi', palta yuj smul eb', yuj spitalil eb', yuj pax to max yac'och Dios eb' yipoc sc'ool.

A juntzan̈ c'ayb'ub'al te ov yalani, a' ix yal vin̈aj Isaías d'a eb' anima chi'. Ay pax juntzan̈ ch'oxnab'il ix sch'ox vin̈ d'a scal eb'. A yed' juntzan̈ tic ix yac'lej vin̈ yic'an meltzaj eb' anima chi', yic tz'ochxi eb' ejmelal d'a Dios. Ix yalan vin̈ d'a eb' tato max scha yab' eb' tas syal Dios, ol javoc yaelal d'a yib'an̈ eb'. Ix yalanpax vin̈ to ol javoc jun yin̈tilal vin̈aj rey David yac' junc'olal yed' tzalajc'olal d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

Axo d'a capítulo 40 masanto d'a 66, ata' syal vin̈aj Isaías to ol paxta eb' israel ic'b'ilcanb'at d'a Babilonia. Ayic ol elc'och jun tic, ol checlajeloc to a Jehová man̈ lajanoc icha sdiosal juntzan̈xo nación. A d'a juntzan̈ capítulo tic, syalpaxi to a chon̈ab' Israel schecab' Jehová yaj d'a smasanil nación yic syalanel vach' ab'ix. Te tzijtum juntzan̈ versículo tz'alan yuj jun schecab' Jehová ol yab' syail yuj co mul co masanil anima on̈ tic. Tzijtum pax juntzan̈ c'ayb'ub'al tz'alani to a eb' schon̈ab' Dios, yovalil tojol syutej spensar eb', sc'anab'ajan sc'ual ic'oj ip eb' yed' pax juntzan̈xo strato Dios yac'nac yed' eb'.

1

Ix och smul eb' aj Judá d'a Jehová

1 A in Isaías in tic, yuninal in vin̈aj Amoz. Ix ch'oxji vil juntzan̈ tas ix in tz'ib'ejcan tic yuj tas ol javoc d'a yib'an̈ eb' aj Judá yed' eb' aj Jerusalén. Ix vil juntzan̈ tic ayic ayoch eb' vin̈ tic sreyaloc Judá: Aton vin̈aj Uzías, vin̈aj Jotam, vin̈aj Acaz yed' vin̈aj Ezequías.

2 Ex aj satchaan̈ yed' ex aj sat luum, ab'ec val tas syal Jehová: A eb' in chon̈ab' tic, ix in q'uib'tzitej eb' ayic ix cotoch eb' uninal, axo ix aji, ix meltzajoch eb' ajc'olal d'ayin.

3 A noc' vacax, yojtac yajal noc' yed' noc' b'uru yojtac noc' b'aj sva yuj mach ay yico'. Palta axo in chon̈ab' Israel, max b'alaj nachajel jab'oc yuuj tato vico'. Ichato malaj spensar, xchi Jehová.

4 Ex vetchon̈ab', ix och val e mul, an̈ej val chucal tze c'ulej icha sc'ulejnac eb' co mam quicham. Te chuc tas tze c'ulej. Ix eyactejcan Jehová, ix e patiquejcanel Dios Axon̈ej Ochi, aton co Diosal a on̈ israel on̈ tic. Ix ex meltzaj d'a e patic.

5 ¿Tas yuj tze te pitej e b'a? ¿Tom tze nib'ejn̈ej tz'ac'jioch yaelal d'a eyib'an̈? Ichato lajvinac e jolom, man̈xalaj jab'oc yip e nivanil.

6 Ichato man̈xa jab'oc sjacanil e nivanil chi' yuj yaelal, schacot d'a eyoc, masanto sq'uec'och d'a schon eyaal. Ay elnac sat, ay ton̈ej malnac, ay pax van sc'ab'ati. Malaj pax yan̈al tz'ochi, malaj mach tz'ac'anoch jab'oc c'apac d'a sat, malaj jab'oc aceite tz'och d'ay yic spacb'i jab'oc.

7 A e macb'en tic, toxo ix satjieli. Ix ochcan sc'ac'al e chon̈ab'. Axo masanil eyavb'en, a val d'a eyichan̈ sloji sat yuj eb' ch'oc nacional, cuseltac ix ajcan smasanil.

8 Ix actajcan chon̈ab' Sion, icha tz'aj yactancan slechpat eb' tan̈vum uva, ma slechpat eb' tan̈vum melón, ma icha junoc chon̈ab' oyb'ilq'ue yuj eb' ajc'ool yic satel eb'.

9 Ix to el d'a sc'ol Jehová Yajal d'a Smasanil, tzon̈ can jayvan̈ on̈xo tic, q'uinaloc tato maay, lajan am ix aj co satel icha ajnac chon̈ab' Sodoma yed' Gomorra.

A val ejmelal d'a Dios

10 Ex yajal Jerusalén, lajan ex icha eb' aj Sodoma. E masanil ex anima, lajan ex icha eb' aj Gomorra. Ab'ec val sc'ayb'ub'al Jehová co Diosal.

11 Syal Jehová icha tic: A jantac e silab' tzeyic'cot d'ayin, malaj tz'och vuuj. Toxo ix yajalax noc' calnel vuuj, aton noc' sn̈usjitz'a masanil silab'il. Toxopax ix in tzactzaj yed' xepual noc' noc' te b'aq'uech. Maxtzac in nib'ejlaj schiq'uil noc' mam vacax, ma schiq'uil noc' mam calnel, ma noc' yunetac chiva.

12 ¿Mach ix c'anan juntzan̈ chi' d'ayex, yuj chi' tzex comon javi yed' noc' chi' d'a vichan̈, tze comon tec'an yamaq'uil in templo?

13 Man̈xo eyic'cot juntzan̈ silab' chi' d'ayin, man̈xalaj tz'och vuuj. Maxtzac scha in c'ol incienso tze n̈usu'. A juntzan̈ e q'uin̈ tzeyac'ochi ayic tz'alji q'uen uj, d'a sc'ual ic'oj ip yed' ayic tze molb'an e b'a d'a nivac q'uin̈, maxtzac techaj vilani, yujto an̈ej val chucal tze c'ulej.

14 A juntzan̈ e q'uin̈ ayic tz'alji q'uen uj chi' yed' juntzan̈xo e q'uin̈ b'aj tze molb'ej e b'a, chacb'ilxoel vuuj. Maxtzac techaj vilanochi. Toxo ix yajalax vuuj.

15 Ayic tze mojb'anq'ue e c'ab' d'ayin, tzex lesalvi, tzin b'at mican d'ayex. Vach'chom jantac tzeyutej e lesalvi, palta max vab'laj e lesal chi', yujto milumcham anima ex.

16 A ticnaic, iq'uequel juntzan̈ chucal chi' d'ayex, tzeyactancan e c'ulani, tzeyic'anel e b'a d'a scal.

17 C'ayb'ejec e b'a e c'ulan vach'il. A val tojolal tzeyac'och d'a e c'ool e c'ulani. Colvajan̈ec d'a eb' tz'ixtaji, vach' tzeyutej e b'oan yaj eb' unin man̈xa smam. Alec syaelal eb' ix ix chamnac yetb'eyum, xchi Jehová.

18 Syalanxi Jehová icha tic: Cotan̈ec, co b'oec yaj juntzan̈ tic. Vach'chom te chuclaj eyilji yuj e mul, palta ol ex in sacb'itejcan icha val q'uen sacb'acom. Vach'chom max yal yel e mul icha junoc c'apac q'uic'mutz'inac max el yuq'uem, palta ol ex in sacb'itejcan icha noc' sacsac lana.

19 Tato tze cha eyab'i, ol e lo sat masanil tas vach' tz'el d'a sat e luum tic.

20 Palta tato an̈eja' pit tzeyutej e b'a jun, ol ex cham yuj oval ol vac'cot d'ayex. A inton val Jehová in svala', xchi.

A Jehová ol sacb'itan Jerusalén

21 Ex aj Jerusalén, a d'a pecataxo te tec'an ex. Palta axo ticnaic, ¿tas yuj icha junoc ix ajmul ix, ix ex ajcan d'a yol in sat? A d'a peca' chi', a tojolal tze b'eyb'alej, palta axo ticnaic, milumcham anima ex.

22 A d'a yalan̈taxo, icha yilji q'uen plata eyilji, axo ticnaic, icha smical q'ueen eyilji. A d'a yalan̈tax chi', icha vino te vach', ichex ta', axo ticnaic, icha a a' ix ex ajcani.

23 A eb' eyajalil, ix te pitb'iel eb', vach' yac'an eb' yed' eb' elc'um. Stzalaj eb' yed' q'uen tumin scha' d'a elc'altac. Snib'ej eb' to ay tas siaj d'a eb'. Maxtzac yal syaelal eb' meb'a' man̈xa smam eb' yed' eb' ix ix chamnac yetb'eyum.

24 Yuj chi', a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, e Diosal in ex aj Israel, a in sval icha tic: C'ocb'ilxo chi'. A ex ajc'ol eyajoch d'ayin, ol in b'o yaj eyed'oc, ol in pac in b'a d'ayex.

25 Ol vac'och eyaelal, ol in n̈ustz'a masanil e paltail, ol vic'ancanel masanil e mul ayoch d'a eyib'an̈.

26 Ol vac'anxioch eb' juez te tojol spensar d'a e cal icha d'a pecatax chi' yed' eb' ac'um razón icha yajtaxon d'a sb'ab'elal. Yuj chi' ol yal eb' anima d'a jun chon̈ab' tic: A jun chon̈ab' te vach', te c'anab'ajum, xcham eb'.

27 Yuj in tojolal, ol in colcanel eb' cajan d'a Sion, aton eb' ol sna sb'a.

28 Palta axo eb' te pit, eb' sc'ulan chucal yed' eb' tzin paticaneli, ol satel eb'.

29 Icha chi' ol aj e q'uixvi, yujto ix laj ex och ejmelal d'a juntzan̈ comon dios d'a yichtac te' ji yed' d'a scaltac te' avb'en te'.

30 Icha val tz'aj sc'ajb'anel xil te' ji chi', icha pax yaj te' avb'en te' man̈xa n̈ab' tz'ec' d'a yib'an̈, icha val chi' ol ex ajcanoc.

31 A eb' te tec'an, icha val an̈ ac ol ajcan eb'. Axo yechel comon dios ix sb'o eb', icha namix c'ac' ol ajcanoc. Junn̈ej ol aj yoch sc'ac'al eb' yed' yechel chi', man̈xa mach ol yal smac'an tupoc, xchi Jehová.

2

Ol yac' Yajalil Jehová d'a slajvub' c'ual

(Mi 4.1-3)

1 Aton juntzan̈ tic ix ch'oxji vil a in Isaías in yuninal in vin̈aj Amoz, yuj tas ol javoc d'a yib'an̈ Jerusalén yed' d'a juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a yol smacb'en Judá.

2 A d'a slajvub' c'ual, a lum tzalan b'aj ay stemplo Jehová, ol chaan̈b'ocq'ue luum, ol ec' lum d'a yib'an̈ juntzan̈xo vitz ay d'a stz'eytac chi'. Masanil eb' anima d'a junjun chon̈ab', ol javoc eb' d'a luum.

3 Man̈ jantacoc eb' anima d'a junjun nación ol laj alan d'ay junjun icha tic: Cotan̈ec, con̈ q'ueec d'a sjolom lum vitz b'aj ay stemplo Jehová sDiosal vin̈aj Jacob yic tzon̈ sc'ayb'ej d'a sb'eyb'al, yic ol co b'eyb'alej sb'eyb'al chi', xcham eb'. Yujto a d'a Sion, aton Jerusalén, ol elta sc'ayb'ub'al Jehová, aton schecnab'il.

4 A Jehová chi' ol ch'olb'itan yaj masanil nación. Ol yac' lajvoc oval d'a scal eb'. Yuj chi' a q'uen yespada eb', asaronal ol ochcan q'ueen, axo q'uen slanza eb' ol ochcan d'a jochlab' trigoal. Man̈xo ol yac' oval eb'. Man̈xo ol sc'ayb'ej sb'a eb' yac'an oval.

Ol javoc yaelal d'a yib'an̈ eb' syic'chaan̈ sb'a

5 A on̈ yin̈tilalon̈can vin̈aj Jacob tic, con̈ b'eyec ec' d'a saquilq'uinal Jehová.

6 Mamin Jehová, ix on̈ actej val can a on̈ a chon̈ab' Israel on̈ tic, a on̈ yin̈tilon̈can vin̈aj Jacob tic, yujto b'ud'jinaquel co chon̈ab' yuj eb' schuman yed' q'uen c'anal scot d'a stojolal b'aj sjavi c'u yed' eb' naumel lolonel icha syutej sb'a eb' filisteo. Sb'oan strato eb' yed' eb' ch'oc chon̈ab'il ay scomon dios.

7 A co chon̈ab', b'ud'jinaquel yuj q'uen oro yed' q'uen plata, maxtzac b'ischaj jantac co b'eyumal. Maxtzac b'ischaj jantac noc' chej yed' carruaje yic oval.

8 Palta b'ud'jinacpaxel co chon̈ab' yuj juntzan̈ yechel comon dios. Slaj yalan sb'a eb' anima d'a juntzan̈ yechel sb'o chi'.

9 Yuj chi' emnaquilxon̈ej ix on̈ ajcani. Mamin, man̈ ac' nivanc'olal eb' sc'ulan juntzan̈ chi'.

10 Ex vetchon̈ab', ochan̈ec d'a yoltac q'uen n̈aq'ueen, c'ub'ejequel e b'a d'a yoltac jul yuj e xivc'olal d'a yichan̈ Jehová, te ay smay yilji Jehová chi' yed' stziquiquial.

11 A eb' ac'umtac, ol em n̈ojan eb'. A eb' syic' val chaan̈ sb'a, ol ic'jocxicanem eb'. An̈ej Jehová ol ic'jocchaan̈ d'a jun c'ual chi'.

12 Yujto a Jehová Yajal d'a Smasanil, ay jun c'ual nab'ilxo yuuj, yic ol yac'ancot yoval sc'ol d'a yib'an̈ eb' syic' val chaan̈ sb'a, ol ic'joccanem eb' yuuj.

13 Masanil te' c'ute' chaan̈ steel d'a Líbano yed' masanil te' ji d'a Basán, ol satjoquel te' yuj Jehová.

14 Ol satanpaxel masanil lum nivac vitz yed' lum tzalquixtac chaan̈.2.13-14

15 Ol satjocpaxel masanil yed'tal eb' soldado chaan̈ yajq'ue yuuj yed' masanil smuroal chon̈ab' vach' yajochi.

16 Ol yac'ancanem masanil te' barco yic Tarsis d'a yich a' mar yed' masanil te' barco te vach' yilji.

17 A eb' syic' val chaan̈ sb'a, ol lajvoquel eb' d'a juneln̈ej. An̈ej Jehová ol ic'jocchaan̈ d'a jun c'ual chi'.

18 A Dios ol satanel masanil yechel juntzan̈ comon dios.

19 Ayic ol syamanoch yac'an ib'xoc yolyib'an̈q'uinal tic, ol laj xivq'ue eb' anima. Ol laj sc'ub'anel sb'a eb' d'a yoltac q'uen n̈aq'ueen yed' d'a yoltac jul. Ata' ol sc'ub'ejel sb'a eb' d'a yichan̈ Jehová, yujto te ay smay yed' jantac stziquiquial.

20 A d'a jun c'ual chi', a eb' anima, ol laj sjulcanb'at juntzan̈ yechel scomon diosal eb' b'aj ay noc' ch'oov yed' b'aj ay noc' sotz', aton juntzan̈ b'ob'il yuj eb' d'a q'uen plata yed' d'a q'uen oro b'aj ix laj yal sb'a.

21 Ayic ol syamanoch Jehová chi' yac'an ib'xoc yolyib'an̈q'uinal tic, ol laj sc'ub'ejel sb'a eb' anima d'a yoltac q'uen n̈aq'ueen yed' d'a yoltac sjatelal q'uen nivac tenam, yujto ol xiv eb' d'a yichan̈, yujto te ay smay yilji yed' jantac stziquiquial.

22 Actejec eyac'anoch eb' quetanimail yipoc e c'ool, yujto a on̈ anima on̈ tic, chamel b'a anima caji, junn̈ej rato tz'el jab' quic' tic.

3

A syaelal Jerusalén yed' smacb'en Judá

1 A ticnaic a Jehová Yajal d'a Smasanil, ol yic'canel masanil tas tz'ab'laji yed' masanil tas tz'uc'ji d'a Jerusalén tic yed' d'a Judá. Ol yic'anpaxel masanil eb' yipc'olal yaj yuuj:

2 Aton eb' vin̈ yajalil eb' soldado, eb' vin̈ juez, eb' schecab' Dios, eb' ajchum, eb' yichamtac vinaquil chon̈ab',

3 eb' yajal yaj d'a 50 eb' soldado, eb' nivac yelc'ochi, eb' ac'um razón, eb' tzuji yuuj yed' eb' ajb'aal.

4 Axo eb' quelemtac unin ol och eyajaliloc yuj Jehová chi', axo eb' ol ex ac'an mandar.

5 Axo eb' anima, ol q'ue b'uynaj eb' yac'an oval, ol laj yac' oval eb' yed' eb' ay d'a spatic schiquin spat. A eb' vin̈ quelemtac, ol spatiquejel eb' ichamtac vinac eb' vin̈. Axo eb' comon anima, ol spatiquejel eb' ay yopisio eb'.

6 A d'a jun tiempoal chi', ol yal junoc mach d'a junoc ayto yuj sb'a yed' smam icha tic: A ach tic, te ay a pichul, ac' yajalil d'a jun chon̈ab' mac'b'ilem vecnaj tic, xchama.

7 Axo jun vin̈ chi', ol xivb'at vin̈, ol yalan vin̈ icha tic: Max yal in chaanoch jun opisio tic d'a vib'an̈, yujto malaj tas tzin va d'a in pat, malaj pax in pichul vach' vac'anochi, man̈ eyac'och jun opisio chi' d'a vib'an̈, xcham vin̈.

8 Van yem lan̈naj Jerusalén, axo Judá toxo ix lajviemi, yujto a tas syal eb' anima yed' tastac sc'ulej eb', a chi' tz'och ajc'olal d'a Jehová Dios, spitejpax sb'a eb' d'ay.

9 Scheclajpaxel d'a sat eb' to lajan smul eb' icha eb' aj Sodoma, max sc'ub'ejel jab'oc eb'. Ob'iltac eb'. Munil val a eb' tz'ic'ancot d'a yib'an̈.

10 Alec d'a eb' anima vach' sb'eyb'al to vach' ol elc'och eb', yujto ol tzalaj eb' yilanoch svach'il spac tas sc'ulej chi'.

11 Ob'iltac val eb' anima chuc spensar, te chuc ol elc'och eb', yujto a tas sc'ulej eb', a chi' ol ac'joc spacoc d'a eb'.

12 A eb' quelemtac tz'ixtanel in chon̈ab' tic, axo eb' ix ix tz'ac'an yajalil d'ay. Ex in chon̈ab', a eb' tzex cuchb'an chi', a eb' tzex ac'an musansatil, tzex yic'anb'at eb' d'a b'eyb'al man̈ vach'oc.

13 A Jehová ayec' d'a sdespacho, yic sch'olb'itan eb' schon̈ab', syac'an syaelal eb'.

14 Ol ch'olb'itaj eb' yajal chon̈ab' yed' eb' ichamtac vinac yuj Jehová. Ol yalan d'a eb' icha tic: A ex tic, ix e satel vavb'en uva, aton in chon̈ab'. Ix eyelq'uej tas ay d'a eb' meb'a', ix e molb'an eyelc'al chi' d'a yol e pat.

15 ¿Tas eyalan eyic eyixtan in chon̈ab' tic? Tzeyixtej eb' meb'a', man̈xo animaoc tzeyutej eb', xchi Jehová Yajal d'a Smasanil.

Yaelal ol cot d'a yib'an̈ eb' ix aj Jerusalén

16 An̈ejtona' syalanpax Jehová icha tic: A eb' ix aj Sion, syic' val chaan̈ sb'a eb' ix, syum tic, syum tic sat eb' ix, sch'um tic, sch'um tic sb'a eb' ix, ayic sb'ey eb' ix. Max q'uixvi jab'oc eb' ix, toxon̈ej stzin̈iljub' q'uen q'ueen ayoch d'a yoc eb' ix ayic sb'ey eb' ix chi'. 17 Yuj chi', ol vaq'uel b'ulnaj xil sjolom eb' ix yuj yab'il, ol vac' checlaj sq'uixvelal eb' ix, xchi Jehová chi'.

18 A d'a jun c'u chi', a Jehová ol ic'anel masanil tastac ayoch yelvanub'oc snivanil eb' ix aj Jerusalén chi': Aton ayoch d'a yoc eb' ix, d'a sjolom eb' ix, d'a sjaj eb' ix,

19 d'a sjaj sc'ab' eb' ix yed' c'apac spichul sat eb' ix.

20 Ol yic'anpaxel spichul sjolom eb' ix, stzec'ul eb' ix, sperfume eb' ix, yuchiquin eb' ix,

21 scolc'ab' eb' ix, sq'uenal sn̈i' eb' ix,

22 c'apac spichul eb' ix te vach', jantac sc'apac eb' ix, sjucan pichul eb' ix, syunetac pa eb' ix,

23 q'uen snen eb' ix, sc'apac eb' ix te jay, c'apac tziquiqui yed' stzec'ul sjolom eb' ix.

24 A sperfume eb' ix te vach' sjab', a tas te chuc sjab' ol och sq'uexuloc. Axo ch'an̈ lasu ol och sq'uexuloc stzec'ul eb' ix, axo xil sjolom eb' ix te vach' yaj d'a yalan̈taxo, ol el b'ulnajoc. A pichul ya sva'i, a ol yac'och eb' ix sq'uexuloc pichul te vach' yilji. A sat eb' ix te vach' yilji, jech'tac ol ajcanoc.

25 A eb' vin̈ yetb'eyum eb' ix te tec'an, ol miljoccham eb' vin̈ d'a scal oval.

26 Axo masanil eb' aj Jerusalén, ol oc' eb' yuj cusc'olal, yujto ol can tz'inan schon̈ab' eb' chi'.

4

1 A d'a jun tiempoal chi', jayvan̈xon̈ej eb' vin̈ vinac ol canoc, yuj chi' ol yal ucvan̈oc eb' ix ix d'a junoc vin̈ vinac icha tic: Comonoc tz'el d'a a c'ool tzon̈ och etb'eyumoc, munil ol co say tas ol co va yed' co pichul, an̈ejto tzon̈ och etb'eyumoc yic man̈xa co q'uixvelal b'aj malaj quetb'eyum, xcham eb' ix.

Ol b'oxoc yaj Jerusalén

2 A d'a jun tiempoal chi', a Jehová ol ac'an checlaj jun mach d'a scal yin̈tilalcan vin̈aj rey David, icha svol junoc te te'. Te vach' yilji, te nivan yelc'ochi. Axo eb' aytocan d'a Israel chi', ol tzalajxoc eb' ayic ol yilan eb' yelul sat tas syavej d'a sat sluum chi'.

3 A jayvan̈xo eb' aycan d'a Jerusalén chi', aton Sion, aton eb' tz'ib'ab'il sb'i to scan ta', ol aljoc d'a eb' to yicn̈ej Jehová yaj eb'.

4 A d'a jun tiempoal chi', a Jehová ol ch'olb'itan yaj eb' aj Jerusalén chi' yed' spoder. Ol ic'jocpaxel schucal eb' yed' smul eb' yuj anima ix smilchamoc.

5 A d'a c'ualil ol yac'och jun q'uic' asun Jehová d'a yib'an̈ masanil smacb'en lum vitzal Sion chi' yed' d'a yib'an̈ masanil eb' anima molanec' ta'. Axo d'ac'valil, ay jun nivac c'ac' tz'ac'an saquilq'uinal d'a eb', yujto a stziquiquial Dios chi' ayec' d'a yib'an̈ eb' anima chi' smasanil.

6 Aton jun chi' scolan eb', yujto syac' svevenal d'a c'ualil, yic malaj c'ac', an̈eja' scolanpax eb', yic max cot n̈ab' d'a yib'an̈ eb' yed' ic' n̈ab'.

5

A sb'ital te' avb'en uva

1 A ticnaic, ol in b'itej sb'ital jun vin̈ vamigo te vach' yed' jun yavb'en uva. A vin̈ vamigo chi', ay jun yavb'en uva vin̈ d'a jun sluum te yax sat d'a jun tzalan.

2 Ix sd'ocq'ue vaan jun slum vin̈ chi', ix sic'anel q'uen q'ueen vin̈ d'a sat luum, ix sb'oanoch smacte'al lum vin̈, axo te' uva te vach' ix yavej vin̈ d'a luum. Ix sb'oq'ue jun yed'tal eb' stan̈van juntzan̈ avb'en chi' vin̈, chaan̈ ix ajq'uei. Ix sb'oanpax jun lugar vin̈ b'aj stec'jiel yal te' uva chi'. A snaan vin̈ to te' vach' sat te' uva chi' ol yac'a', axo ix aji, te paj te' sat ix yac' chi'.

3 Yuj chi' ix yalan vin̈ icha tic: A ticnaic ex aj Jerusalén yed' ex aj Judá: Alec d'ayin mach ay spaltail, ¿tom a in, mato a jun vavb'en tic?

4 ¿Tom man̈ tz'acanoc ix vutej te' in b'oani? ¿Aytom maj nachaj vuj tas tz'aj te' yavchaji? Ix in tan̈vej yac'an sat te' vach', axo ix aji, paj sat te' ix yac'a'.

5 Axo ticnaic jun, ol val d'ayex tas ol vutej in munlajel tic: Ol viq'uel smacte'al te' chi' yic ol satel te'. Ol jacvoquel smacte'al te' chi', yic vach' ol tec'joquem te' yuj noc' noc'.

6 Ol vactejcan te' ichn̈ej ta'. Man̈xa mach ol aq'uenan te', man̈xa mach ol ic'anel te' schuclajil. Ol q'uib' an̈ an̈c'ultac ay sq'uixal d'a scal te'. Ol valan d'a asun to maxtzac yac'cot sn̈ab'il d'a yib'an̈ jun avb'en chi', xchi vin̈ aj avb'en chi'.

7 Ichaton chi' yaj eb' yin̈tilal Israel yed' eb' aj Judá. Icha yavb'en Jehová Yajal d'a Smasanil, icha chi' yaj eb'. A Jehová chi', ix stan̈vej to vach' syutej sb'a eb' d'a sc'ayb'ub'al, palta axo ix aji, a milojcham anima ix yac' eb'. Snib'ej val Jehová chi' to tojol syutej sb'a eb', axo tz'aji, tz'el yav anima yixtaj yuj eb'.

Syaelal eb' chuc

8 Ob'iltac eb' tzijtum spat ix smana', nivan pax lum sluum eb' ix smaccani. Man̈xa jab'oc tas ix yactejcan eb' d'a juntzan̈xo eb'. Axon̈ej eb' snib'ej tz'aj d'a sat lum d'a jun chon̈ab' tic.

9 A Jehová Yajal d'a Smasanil, a ix alan d'ayin icha tic: A juntzan̈ nivac pat te vach' yilji chi', ol sateloc vach'chom te vach' yilji, man̈xalaj mach ol cajnaj d'ay.

10 A d'a junoc 90 ch'an̈il uva avab'il, an̈ej oye' galón yal sat uva chi' ol elta. Axo d'a junoc vaque' quintal in̈at tz'avchaji, an̈ej vac almul ol elta.

11 Ob'iltac eb' spet q'ue vaan d'a q'uin̈ib'alil syamanxioch uq'uel an̈ eb', ste q'ue an̈ d'a sjolom eb', scanxon̈ej eb' ta' tz'ec' ac'val.

12 A b'aj tz'och nivac vael tz'uc'vi an̈ eb', ata' ayoch juntzan̈ yamc'ab' yic b'it: Aton te' arpa, te' violín, q'uen pandereta yed' te' flauta. Axo tas van snaan Jehová d'a yib'an̈ eb', max yac'laj pensar eb' yuuj.

13 Yujto malaj sgana in chon̈ab' tic snachajel yuuj, yuj chi' ol ic'chajb'at d'a juntzan̈xo ch'oc nacional. Masanil eb' anima tic yed' eb' yajalil eb', ol cham eb' yuj vejel yed' taquin̈tial.

14 Yuj chi', icha val to ol sjac sti' chamel yic ol sb'uc'anb'at eb' anima chi' yed' eb' yajalil eb' d'a Jerusalén tic, aton eb' anima scomon el yav tz'eq'ui.

15 Ol ic'joccanem eb' anima syic'chaan̈ sb'a, emnaquilal ol ajcan eb'.

16 Axo Jehová Yajal d'a Smasanil, ol yac' checlajoc to te nivan yelc'ochi ayic ol sch'olb'itan masanil tas. A Dios chi' yelxo te vach', ol sch'oxeli to te tojol spensar.

17 A d'a juntzan̈ chon̈ab' ix laj em lan̈naj chi', ata' ol laj va noc' calnel yed' noc' chiva.

18 Ob'iltac ex mach ex max eyactej e c'ulan chucal chi', malaj yalan tas tze c'ulej chi'. Ichato n̈erb'il chucal chi' eyuuj, icha sn̈erchaj junoc carreta tzec'b'iloch d'a tas sn̈eran chi'.

19 Tzeyalan icha tic: A co Diosal a on̈ israel on̈ tic, aton Dios Axon̈ej, comonoc syala' sc'ulan tas nab'il yuj chi' d'a quib'an̈, yic ayman̈ quilani tas tzon̈ aji, xe chi.

20 Ob'iltac ex tzeyal chucal vach'ilal, axo vach'il chi', a tzeyal chucal. A saquilq'uinal tzeyal q'uic'alq'uinalil, axo q'uic'alq'uinal chi' tzeyal saquilq'uinalil. A tas c'a', chi' eyalani, axo tas chi', c'a' eyalani.

21 Ob'iltac ex tzeyaloch e b'a jelanil, te vach' e pensar e naani.

22 Ob'iltac ex te jelan eyuc'an an̈, jelan e calan an̈ an̈ chi'.

23 A ex tic yuj q'uen tumin tzeyala' to malaj smul eb' tz'och smul, axo eb' malaj smul chi', max eyal-laj syaelal eb'.

24 Yuj chi', icha val tz'aj stz'ab'at an̈ ac yuj te' c'ac', icha stz'ab'at te' xiltac te' taquin̈, icha chi' ol aj e lajvieli. Icha tz'aj te te' stacjieli yujto c'aeltacxo sch'an̈al yib' te', toxon̈ej tz'el b'ulnaj xumaquil te', tz'ochcan pococal, icha chi' ol ex ajoc, yujto ix e chaccanel sc'ayb'ub'al Jehová Yajal d'a Smasanil. Ix e patiquejpaxel schecnab'il co Diosal Axon̈ej.

25 Yuj chi' scot val yoval sc'ol d'a eyib'an̈, ol yac'anoch eyaelal. A lum nivac vitz, ol ib'xoc luum, toxon̈ej teltumb'a ol ex ajcan e cham d'a yoltac calle. Man̈ yujoc chi' ol och vaan yoval sc'ol Jehová chi', palta to ol yac'n̈ej eyaelal chi'.

26 Ol yic'chaan̈ jun bandera Jehová chi' yil juntzan̈xo chon̈ab' najat ay. Ol xub'anb'at d'a eb' cajan b'aj slajvic'och lum luum tic, axo scot lemnaj eb' chi'.

27 Malaj junoc eb' soldado d'a scal eb' chi' c'unb'inac, mato ay svayan̈. Malaj pax eb' choyan yajoch stzec'ul, ma d'in̈chimtac sch'an̈al sxan̈ab'.

28 A yol sjul-lab' eb', te jay sn̈i', tzatz yaj ste'al sjul-lab' eb' chi'. A yech noc' schej eb', icha val q'uen q'ueen te tzatz, axo scarruaje eb', jelan sb'ey icha chacxuxum ic'.

29 Ayic tz'el yav eb', icha val yel yav noc' choj ayic sayan schib'ej noc'. Syic'anb'at noc' b'aj ay, man̈xalaj mach syal yic'anec' d'a noc'.

30 Ayic ol cot eb' anima d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', aton d'a jun c'u chequel yaj chi', ol el yav eb' sjavi d'a spatic co chon̈ab' tic, icha val sc'an̈ a' mar. A mach ol ilancotoc, ol yil eyaelal chi' eb'. Ichato q'uic'q'uinal yaji, ol tup saquilq'uinal yuj asun.

6

Avtab'il vin̈aj Isaías yuj Dios

1 A d'a jun ab'il ayic ix cham vin̈aj rey Uzías, ata' ix vil Dios Cajal, c'ojanem d'a sc'ojnub' te chaan̈ yajq'uei. B'ud'an yol stemplo yuj stitac spichul. 2 A d'a yib'an̈q'uei, ay juntzan̈ ángel icha c'ac' yilji scuch serafín, vaque' sc'axil junjun eb'. Chab' sc'axil eb' chi' smusan sat, axo chab'xo smusan yichan̈ eb', axo yed' chab'xo sjen̈vi eb'. 3 Syalan eb' d'ay junjun icha tic:

A Jehová Axon̈ej val, aton Yajal d'a Smasanil. Chequeln̈ej stziquiquial d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic, xchi eb'.

4 Ayic ix och jun av chi', ix ib'xiq'ue spuertail templo chi', ix b'ud'jiel yool chi' yuj tab'. 5 Ix valan icha tic: Ay... ob'iltac in, ol in chamoc, yujto ix vil Jehová, aton Rey d'a Smasanil. A in xo pax tic, an̈ej chucal svala', cajan in paxec' d'a scal eb' anima chucn̈ej sloloni, xin chi.

6 Axo d'a jun rato chi', ay jun d'a scal eb' ángel chi' ix cot jen̈en̈oc d'ayin. Yed'nac jun tenaza b'aj ix yic'cot tzac'ac' d'a yib'an̈ altar. 7 Ix squilanec' d'a in ti', ix yalan d'ayin icha tic:

A jun tzac'ac' ix in quilec' d'a a ti' tic, a' ix ic'ancanel a mul ticnaic, ix ac'ji nivanc'olal a mul, xchi.

8 Ix lajvi chi' ix yalan Jehová chi' icha tic:

¿Mach junoc ol in checb'ati? ¿Mach val junoc ol och co checab'oc? xchi.

Yuj chi' ix in tac'vi d'ay:

Ina in tic Mamin, chequinb'ati, xin chi.

9 Ix yalan d'ayin:

Ixic, b'at al d'a juntzan̈ anima chi' icha tic: Val yel ol eyab'n̈ej, palta man̈ ol nachajel-laj eyuuj. Ol eyiln̈ej, palta man̈ ol nachajpaxel-laj eyuuj, xa chi d'a eb'.

10 Ac' somchaj spensar juntzan̈ anima chi', mac schiquin eb', tza macan sat eb' yic max yil eb', yic max yab'pax eb', yic max nachajpaxel yuj eb', yic vach' max meltzajxi eb' d'ayin yic tzin colan eb', xchi d'ayin.

11 Ix in c'anb'an d'ay icha tic:

Mamin, ¿jantac tiempo ol valel jun tic? xin chi.

Ix yalan d'ayin:

Ol aln̈ej jun tic masanto ol lajvoquem juntzan̈ chon̈ab', man̈xa mach ol can cajan d'ay. Man̈xa junoc pat ol can anima d'a yool, ol can tz'inan luum.

12 A in Jehová in tic ol vac'b'at juntzan̈ anima tic d'a junxo chon̈ab', yic ol can val tz'inan schon̈ab' eb' tic.

13 Tato ayto jayvan̈ocxo anima olto can d'a yol chon̈ab' tic, smac'chajpaxem lan̈naj jun chon̈ab' chi'. Icha yic sch'acjiel junoc te' ji, ma junoc te' mach', axon̈ej te' yib' scani, icha chi' ol aj in chon̈ab' tic. (Palta syal svolanxi te' yib' chi'. Icha chi' ol aj yin̈tilal jayvan̈ocxo eb' in chon̈ab' sic'b'ilel vuuj), xchi Jehová.

7

Sb'ab'el lolonel vin̈aj Isaías d'a vin̈aj Acaz

1 Ayic ayoch vin̈aj Acaz yuninal vin̈aj Jotam yixchiquin vin̈aj Uzías reyal d'a Judá, ix javi vin̈aj Rezín sreyal Siria yed' vin̈aj Peka yuninal vin̈aj Remalías sreyal Israel yac' oval d'a Jerusalén, yic syic'anec' eb' vin̈ yalani, palta maj yal-laj yuj eb' vin̈. 2 A d'a jun tiempoal chi' ix ul alchaj d'a vin̈aj rey Acaz chi' yed' eb' vin̈ ayoch yopisio yed' vin̈ icha tic: A eb' aj Siria, junn̈ej ix yutej sb'a eb' yed' eb' aj Israel, van sjavi eb' yac' oval, xchi. Yuj chi' ix ib'xiq'ue vin̈ rey yed' eb' anima chi' yuj xivelal, icha val yib'xi te te' yuj ic', icha chi' sluclon eb'.

3 Yuj chi' ix yal Jehová d'ayin Isaías in tic icha tic: Ixic, ic'b'at vin̈ uninal aj Sear-jasub ed'oc. Ol a chalaj a b'a yed' vin̈aj Acaz chi' b'aj tz'el yoc a a' ay d'a jun tanque d'a yib'an̈ b'e, b'aj sjuc'chaj c'apac c'apac.7.3 4 Tzalan d'a vin̈ icha tic:

Tzil val a b'a, palta man̈ ach xivoc, man̈ a comon xib'tej a b'a. Man̈ ach xiv yuj vin̈aj Rezín yed' eb' aj Siria chi' yed' pax vin̈ yuninal vin̈aj Remalías chi', yujto scot val yoval eb' d'ayach icha chab'oc te' cuxc'ac' ay stab'il.

5 A eb' aj Siria yed' eb' aj Efraín yed' vin̈ yuninal vin̈aj Remalías chi', te chuc tas van snaan eb' d'a a patic. Syalan eb' vin̈ icha tic:

6 Coyec, b'at co maquec ec' Judá, co xib'tej eb' anima chi', squican jun chon̈ab' chi', axo vin̈ yuninal vin̈aj Tabeel scac'canoch reyal ta', xchi eb' vin̈.

7 Palta a in Jehová in sval icha tic: Malaj b'aq'uin̈ ol elc'och jun tas sna eb' vin̈ chi'.

8-9 Yujto a Damasco, a nivan chon̈ab' yaj d'a Siria chi', axo vin̈aj Rezín chi' ayoch sreyaloc. Axo Samaria, a nivan chon̈ab' yaj d'a Efraín chi', axo vin̈ yuninal vin̈aj Remalías chi' ayoch sreyaloc. Palta yic val 65 ab'il ticnaic, ol lajvoquem eb' aj Efraín chi', man̈xo chon̈ab'oc ol aj eb'. Tato a ex pax tic man̈ ol in eyac' val och d'a e c'ol sic'lab'il, man̈ ol cann̈ej e chon̈ab' tic, xchi Jehová chi'.

A yab'ixal jun unin scuch Emanuel

10 Ix yalanxi Jehová d'ayin Isaías in tic to sval d'a vin̈aj Acaz icha tic: 11 C'an il junoc tas d'a Jehová co Diosal. Syal sch'oxan il junoc tas satub'tac yilji, vach'chom ato d'a sjulal yich lum luum tic, mato ato d'a yib'an̈ satchaan̈, xin chi d'a vin̈.

12 Ix tac'vi vin̈aj Acaz chi': Maay, a in tic max yal vac'an proval Jehová yic tzin c'an vil junoc tas satub'tac d'ay, xchi vin̈.

13 Yuj chi' ix valan icha tic:

Ex yin̈tilalcan vin̈aj rey David, ab'ec tas ol vala': A e naani to malaj yelc'och e tzuntzan eb' anima. ¿Tom tze nib'ej tze tzuntzejpax co Diosal icha tzeyutej eb' chi'?

14 A val lac'an Jehová ol ch'oxan junoc tas satub'tac d'ayex: A jun ix cob'es tic ol pitzvococh jun unin d'a spatic ix, ol aljoc jun svinac unin ix, Emanuel ol yac' ix sb'iej.7.14

15 Ayic ayxo spensar jun unin chi', ol slo queso, ol yab'lanpax noc' yal chab' yed' eb' yetchon̈ab', yujto ayec' eb' d'a scal meb'ail.

16 Ayic mantalaj spensar jun unin chi', a chab' schon̈ab' chavan̈ eb' rey b'aj tzach xiv tic, ol can tz'inan.

17 A Jehová ol ac'ancot jun yaelal d'a ib'an̈, yed' d'a yib'an̈ a chon̈ab' yed' d'a yib'an̈ eb' yin̈tilalcan vin̈aj David. A jun tic manta b'aj ix uji yictax ix yic'anel sb'a Efraín d'a Judá. (Aton vin̈ sreyal Asiria ol ac'anoch jun yaelal chi'.)

18 A d'a jun tiempoal chi', a Jehová ol ac'ancot eb' soldado cajan d'a snajatil a a' sb'ey d'a Egipto, ol javoc somnaj eb' icha noc' nivac us, ol ja pax eb' aj Asiria icha noc' noc'al chab'.

19 Ol laj aj eb' d'a lum nivac yoltac opan, d'a yoltac q'uen n̈aq'ueen, d'a scal lum vayumtac, d'a caltac q'uiix yed' b'ajtac syuc' a' noc' vacax.

20 A d'a jun tiempoal chi', icha junoc q'uen joxlab' jolom, icha chi' ol yutoc Jehová smajnan vin̈ sreyal Asiria, vin̈ cajan d'a sc'axepalb'at a' nivan Éufrates. Ol ja vin̈ yic'b'at masanil tastac ay d'ayex, ichato ol sjoxel xil e jolom vin̈, xil e ti' yed' xil e nivanil.

21 A d'a jun tiempoal chi', yaln̈ej mach ol smol junoc snun vacax, ma chavan̈oc snun calnel, 22 ol yac' sobre yal yim noc' d'ay, ol sb'oan noc' queso eb'. Yaln̈ej mach ol colchaj d'a scal oval chi', ol slo noc' queso chi' eb', ol yuc'an noc' yal chab' eb'.

23 A d'a junoc lum luum b'aj avab'il mil ib'oc te' uva, mil tumin plata stojol d'a pecataxo, axo ol ajoc, ol satem juntzan̈ avb'en chi'. Ol q'uib'xoc q'ue ste'al luum, caltac q'uiix ol ajxoc luum. 24 Axon̈ej eb' pechum noc' ol ec' yed' sjul-lab' ta', yujto ol ochcan lum vayumtaquil yed' caltac q'uiixal. 25 A lum tzalquixtac sd'ocji yed' q'uen asaron d'a yalan̈taxo, vayumtac, caltac q'uiix ol ajcan luum. Man̈xalaj mach ol yal yavan tas d'a luum, axon̈ej noc' vacax yed' noc' calnel ol va d'a sat luum.

8

A sb'i jun yuninal vin̈aj Isaías

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: Say junoc tas nivan yaj chec'an b'aj ol a tz'ib'ejem Maher-salal-hasbaz. Nivac ol utej a tz'ib'anemi.8.1 2 Slajvi chi' tzac'ancanoch vin̈aj sacerdote Urías yed' vin̈aj Zacarías yuninal vin̈aj Jeberequías testigoal, to yel a ach tza tz'ib'ej jun chi', xchi d'ayin.

3 Ix lajvi chi', ix in vay yed' ix vetb'eyum, aton ix schecab' Dios, ix scuchancanoch yune' ix. Axo yic ix alji jun unin chi', ix yalan Jehová d'ayin icha tic: A vin̈ unin tic, Maher-salal-hasbaz ol ac' sb'iej vin̈, xchi. 4 Ayic manto yal yalan mamin, nunin vin̈ unin chi', ol ic'jocb'at masanil sb'eyumal chon̈ab' Damasco yed' chon̈ab' Samaria yuj vin̈ sreyal Asiria, xchi Jehová chi'. 5 Ix yalanxi d'ayin icha tic:

6 Yujto xiv juntzan̈ anima tic d'a vin̈aj Rezín yed' d'a vin̈ yuninal vin̈aj Remalías, tzin spatiquejel eb' a in icha a a' ay d'a Siloé vaji, a' malalin̈ej sb'eyi.

7-8 A inxo ichato ol vac'cot chulnaj a' nivan Éufrates tz'el d'a stitac smelemal d'a yib'an̈ eb', ol javoc sib'naj a' d'a Judá tic, ol b'ud'joquel masanil sat lum yuj a'. Ol q'uec'och sjulal a' d'a sjaj eb' anima tic. (Syalelc'ochi aton vin̈ sreyal Asiria yed' masanil soldado). Icha chi' ol yutoc vin̈ smacanec' lum a luum ach Emanuel, icha junoc noc' noc' tz'el jen̈an sc'axil, nivan smaca', icha chi' ol yutoc lum a luum chi' vin̈, xchi Jehová.

9 Ex nivac chon̈ab', molb'ejec e b'a tzex cot eyac' oval, palta ol ex sateloc. Ex nivac chon̈ab' te najat ay, ab'ec val, nab'an̈ej tzeyic'cot eyamc'ab' yic oval, ol ex satjocn̈ejeloc.

10 Ol eyal-laj eyab' tas ol e c'ulej, palta man̈ ol schalaj sb'a eyalani. Ol och d'a stzolal tas ol e c'ulej, palta man̈ ol elc'ochoc, yujto a Dios ayn̈ej ec' qued'oc.

An̈ej d'a Dios b'aj tzon̈ xivi

11 A Jehová yed' val yip ix och yub'yub' d'ayin, ix yalani: Man̈ a b'eyb'alej sb'eyb'al juntzan̈ anima tic. 12 Man̈ a mol alej yed' eb' sc'anan scolval junocxo mach. Man̈ a xib'tej a b'a yuj b'aj xiv eb' anima tic. 13 A in Jehová in Yajal in d'a Smasanil, A inn̈ejocab' d'a yol a sat, an̈ej d'ayin tzach xivi. Ayocab' velc'och d'a yol a sat. 14 A in ol in och a cajnub'oc b'aj syal a colan a b'a. Palta a d'a eb' aj Israel yed' eb' aj Judá, icha val q'uen q'ueen b'aj sloc sb'a yoc eb' anima, icha chi' vaji. Yuj chi' ol yamchajelta eb' aj Jerusalén tic. 15 Tzijtum eb' ol stenoch yoc, ol telvoc eb', ol cham eb', ol can eb' d'a yaal, ol yamchaj eb', xchi Jehová d'ayin.

Ix sc'ayb'ej eb' sc'ayb'um vin̈aj Isaías

16 Ex in c'ayb'um, siq'ueccan in c'ayb'ub'al tic d'a e pensar, malajocab' b'aq'uin̈ sb'at satc'olal eyuuj.

17 Vach'chom sc'ub'ejel sb'a Jehová d'ayon̈ a on̈ yin̈tilal on̈ vin̈aj Jacob tic, palta svac'och in c'ol d'ay, an̈ej ayoch yipoc in c'ool.

18 A in tic yed' eb' vuninal ix yac' Jehová, ch'oxnab'il vaj yed' eb' d'a scal eb' quetisraelal, yujto icha chi' ix in yutej Jehová Yajal d'a Smasanil, aton cajanec' d'a tzalan Sion.

19 Ol laj yal eb' anima d'ayex icha tic: C'anb'ejec e b'a d'a eb' vin̈ syal yuuj yed' d'a eb' sc'uman spixan eb' chamnac, aton eb' snumnoni yed' eb' sajsoni. ¿Tas yuj man̈oc d'a eb' co diosal sco c'anb'ej co b'a? ¿Tas yuj man̈oc d'a eb' co chamnac sco c'anb'ej co b'a yic scolvaj eb' d'ayon̈ pitzan on̈ tic? xcham eb'.

20 Tzeyil val tas syal schecnab'il Dios yed' sc'ayb'ub'al. Tato a eb' tzex c'ayb'an max alan icha syal slolonel Dios chi', man̈ pensaril tas syal eb' chi'.

21 A eb' anima tic, ol b'at tic ol b'at tic eb' yuj vejel. Yuj val vejel chi', ol ovaj val eb'. Ol b'uchvaj eb' d'a sreyal yed' d'a sDiosal. Olto q'ue q'uelan eb' d'a satchaan̈,

22 ol em q'uelan eb' d'a sat luum, palta axon̈ej cusc'olal ol scha eb' yed' yaelal icha q'uic'alq'uinal. Ol can eb' d'a scal q'uic'alq'uinal chi', man̈xo ol yal scolan sb'a eb'.

9

Yaljub'al Yajalil junc'olal

1 Palta man̈ masaniloc tiempo ol can eb' tz'ixtaj chi' d'a scal cusc'olal. Vach'chom emnaquil ix ajcan lum Galilea yuj Dios, palta ol ic'jocxichaan̈ luum, aton lum ay d'a yol yic Zabulón yed' d'a yol yic Neftalí, lum ay d'a stitac a' Jordán yed' d'a stitac a' mar, lum ay d'a slac'anil lum yic eb' man̈ israeloc.

2 A eb' anima cajan chi' ta', ayec' eb' d'a cal q'uic'alq'uinal, palta ol yil jun nivan saquilq'uinal eb'. Ol c'och copnaj jun saquilq'uinal d'a eb' ay d'a cal q'uic'alq'uinal chi'.

3 Mamin, a ach ix ac'xi q'uib' co b'isul d'a co chon̈ab' tic, ix ac'anxipax co nivan tzalajc'olal. Tzon̈ tzalaj co masanil d'a ichan̈, icha tzon̈ tzalaji ayic sco molan sat cavb'en, icha stzalaj eb' soldado ayic spojanec' jantac b'eyumal syic' eb' d'a oval.

4 Yujto a ach ix a satel jun nación, aton jun ic'annac on̈ b'at d'a ch'oc nacional, aton b'aj ix ac'jioch co yaelal. Ix a satel jun nación chi' icha utej a satannaquel chon̈ab' Madián d'a peca'.

5 A xan̈ab' eb' soldado sc'an̈i ayic sb'at eb' d'a oval yed' spichul eb' b'on̈b'il yuj chic', ol juljocb'at d'a cal c'ac', ol tz'ab'at smasanil.

6 Yujto ix alji jun vinac unin d'a co cal. A Dios ix ac'an jun unin tic d'ayon̈. A jun unin tic, ol ac'chajoch yopisio yac'an Yajalil. Ol ac'chajoch juntzan̈ b'i tic d'ay: Ac'um Razón te Jelan, Dios Syal Yuj Smasanil, Mamab'il Ayn̈ejec' d'a Juneln̈ej, Yajalil Ac'um Junc'olal.

7 Ol yac' reyal sq'uexuloc vin̈aj rey David d'a yib'an̈ masanil lugar. Junc'olal ol yac' yajalil d'a juneln̈ej. Ol yic' val yip yajalil chi', ol sch'olb'itan tas d'a stojolal yed' d'a vach'il. A Jehová Yajal d'a Smasanil ol ac'anelc'och jun tic, yujto nab'ilxo yuuj.

Yoval sc'ol Jehová d'a chon̈ab' Israel

8 Ix yal Jehová yuj yaelal ol javoc d'a yib'an̈ Israel, schon̈ab' vin̈aj Jacob.

9 Yuj chi' masanil eb' anima d'a yol yic Efraín masanto eb' cajan d'a Samaria, ol nachajel yuj eb' to a Jehová tz'ac'ancot juntzan̈ yaelal chi', palta yed' yac'umtaquil eb' yed' spitalil eb', syalan eb' icha tic:

10 Vach'chom tz'em lan̈naj co xan pat, ol co b'oxiq'ue yed' q'uen q'ueen tzeyb'il. Vach'chom sch'acjiel te' sicómoro sco c'an ste'aloc co pat, palta axo pax te' c'ute' ol co c'an sq'uexuloc te', xchi eb'.

11 A Jehová ol ic'ancot eb' ajc'ol yajoch d'a vin̈aj Rezín, yic syac'an oval eb' d'a Israel.

12 A d'a stojolal b'aj sjavi c'u ol cot eb' aj Siria, axo d'a stojolal b'aj tz'em c'u ol cot eb' filisteo. Junxon̈ej ol aj satjiel Israel yuj eb'. Vach'chom icha chi' ol ajoc, palta manto ol ochlaj vaan yoval sc'ol Jehová, ol yac'n̈ejcot yaelal d'a schon̈ab'.

13 Palta axo eb' schon̈ab' chi' jun, max sna sb'a eb' yalanxi sb'a d'a Dios, vach'chom ix ac'jioch syaelal eb'. Max yac'och sb'a eb' d'a yol sc'ab' Jehová Yajal d'a Smasanil.

14 Yuj chi' icha junoc noc' noc' xicjiel sn̈e yed' sjolom yuj junoc mach, ma icha b'aj junn̈ej c'ual sch'acjiel te' palma yed' te' aj, icha chi' ol utaj eb' israel chi' yuj Jehová.

15 (A jun jolom chi', aton eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' yed' eb' yajal yaji. Axo jun n̈e chi', aton eb' syaloch sb'a schecab'oc Dios, palta an̈ej es syac' c'ayb'aj eb'.)

16 A eb' yajal yaji, ton̈ej tz'ac'ji musansatil eb' anima yuj eb', axo eb' tz'och tzac'an yuj eb' chi' ton̈ej satb'at eb'.

17 Yuj chi' man̈xo ol oc' sc'ol Jehová d'a eb' quelemtac vinac, d'a eb' unin man̈xa smam yed' d'a eb' ix ix chamnac yetb'eyum, yujto a eb' anima tic, juneln̈ej ix te chucb'i eb', axon̈ej chucal lolonel syal eb' smasanil. Yuj chi' manto ol ochlaj vaan yoval sc'ol Jehová, ol yac'n̈ejcot yaelal d'a schon̈ab'.

18 A schucal eb' anima chi', nivan tas tz'ixtax yuuj, icha val yic tz'el c'ac' a stz'ab'at te' q'uiix yed' vayumtac, stz'apaxb'at nivac yax luum yuuj, syoyan sb'a chacxuxum ic' d'a scal stab'il sq'ue chi'.

19 Yuj val yoval sc'ol Jehová Yajal d'a Smasanil, van slajviel schon̈ab' yed' eb' anima, icha tz'aj slajviel junoc chon̈ab' yuj te' c'ac'. Man̈xo ol ec'laj syaelal eb' anima d'ay junjun.

20 Yalxon̈ej tas jab'oc ol ilchaj yuj eb', ol yab'lanb'at eb', palta man̈ ol ec'laj svejel eb', man̈ ol b'ud'joclaj eb'. Yuj chi' ol laj schib'at yuninal eb' yuj vejel.

21 A eb' yin̈tilal Manasés, ol yac' oval eb' yed' eb' yic Efraín. Ol spacanpax sb'a eb' yic Efraín chi'. Axo ol ajoc, ol yac' oval eb' scha macan̈il yed' eb' aj Judá. Vach'chom icha chi' ol aj eb', palta manto ol ochlaj vaan yoval sc'ol Jehová, ol yac'n̈ejcot yaelal d'a schon̈ab'.

10

1 Ob'iltac ex tze b'o juntzan̈ ley man̈ tojoloc, tz'ixtax eb' anima yuuj.

2 Max eyal syaelal eb' meb'atac anima tz'ixtaj d'a scal in chon̈ab'. Malaj yelc'och jab'oc eb' d'a yol e sat. Tzeyelq'uej tastac ay d'a eb' ix chamnac yetb'eyum yed' d'a eb' unin man̈xa smam.

3 ¿Tas val ol eyutej e b'a ayic ol javoc eyaelal, ayic ol eyilan scot yaelal chi' d'a najat? ¿Mach b'aj ol e c'an colval? ¿B'ajtil ol eyac'can e b'eyumal?

4 A mach d'a e cal man̈ ol ic'jocb'at d'a ch'oc nacional, ol miljoccham yed' eb' chamnacxo. Vach'chom icha chi' ol ex ajoc, palta manto ol ec' yoval sc'ol Jehová. Ol yac'n̈ejoch eyaelal chi'.

A eb' aj Asiria ix yamc'ab'aj yuj Dios

5 Ix yalan Jehová icha tic: Ob'iltac vin̈ sreyal Asiria. A ticnaic van vac'lab'an vin̈ icha junoc te' c'ococh svac'lab'ej yed' yoval in c'ool yic svac'anoch eyaelal.

6 A ex malaj jab'oc velc'och d'ayex, tze tzuntzejpaxcot yoval in c'ool, a vin̈ tzin checb'at d'ayex. Tzin checb'at jun vin̈ rey chi', yic vach' syelq'uejb'at masanil e b'eyumal vin̈, tzex stec'ancanem vin̈ icha lum soc'om d'a yoltac b'e.

7 Palta man̈ocn̈ej chi' nab'il yuj vin̈ sreyal Asiria chi', nab'il pax yuj vin̈ to tzijtum nación ol satel vin̈.

8 Syalan vin̈ icha tic: Masanil eb' yajal in soldado, icha rey yaj eb', a in svac' mandar eb'.

9 Lajan ix vutej chon̈ab' Calno yed' chon̈ab' Carquemis. Icha ix vutej Hamat, icha pax chi' ix vutej chon̈ab' Arfad. Axo Samaria lajan ix ajcan yed' Damasco.

10 Ix viquejcan juntzan̈ nación tzijtum sdiosal. A val sdiosal eb' chi', ec'to yipal d'a yichan̈ sdiosal eb' aj Jerusalén yed' eb' aj Samaria.

11 Yuj chi' jun, a val tas ix in c'ulej d'a Samaria chi' yed' d'a sdiosal, ¿tom man̈ ol tzac'vanpax in c'ulan d'a Jerusalén yed' sdiosal? xchi vin̈, xchi Jehová.

12 Ayic ol lajvoc syamc'ab'aj vin̈ sreyal Asiria chi' yuj Jehová yuj sc'ulan tas nab'il yuj d'a tzalan Sion yed' d'a Jerusalén, ichato chi' b'ian, ol yac'anxioch yaelal Jehová d'a yib'an̈ vin̈ yuj masanil tas ix sc'ulej yuj yac'umtaquil, yujto nivac vinac ix yutej sb'a vin̈.

13 Ix yal vin̈ sreyal Asiria chi' icha tic: Yuj val sjelanil in pensar ix elc'och juntzan̈ ix in c'ulej tic, ix nachaj val in c'ulani. Ix techaj in q'uexan smojonal juntzan̈xo chon̈ab', ix vic'ancanec' masanil tastac ay d'ay. Ix techajpax in tec'ancanem eb' rey chi' yed' vipal.

14 Icha val quic'anq'ueta sn̈olob' noc' much d'a yol so' ayic malaj noc' snun chi' ayeq'ui, icha chi' ix vutej vic'anec' sb'eyumal juntzan̈ nación chi'. Ix vic'anpaxcanec' slum eb', man̈xalaj b'aj ix yal yalan sb'a eb'. Malaj tas ix yal eb', ton̈ej ix och q'uelan eb', xchi vin̈.

15 Palta naec nab'i, ¿tocval nivan yelc'och q'uen ch'acab' yed' q'uen serrucho d'a yichan̈ mach sc'anani? A junoc c'ococh nab'a te', ¿tom a te' ol ac'an ib'xoc junoc anima sc'anan chi'?

16 Yuj val chi', a Jehová Yajal d'a Smasanil, a' ol ac'ancot junoc yab'il te ov, axo ol ic'anel yip eb' vin̈ soldado te tec'an ayoch yipoc sc'ol vin̈ sreyal Asiria chi', ol satel yac'umtaquil vin̈ icha stz'ab'at junoc tas yuj te' c'ac'.

17 A Dios Axon̈ej Ochi, saquilq'uinal yaj d'a Israel, junn̈ej c'ual ol satel eb' aj Asiria yuuj, icha tz'aj stz'aem te' q'uiix yuj te' c'ac'.

18 Ol satel masanil eb' nivac vinac, icha tz'aj satel te' nivac te' yed' te' avb'en te' vach' yilji sch'acchajemi. Icha junoc mach ya'ay to man̈xa yip, icha chi' ol ajcan Asiria chi'.

19 Jayvan̈xon̈ej eb' soldado olto canoc, icha tz'ajcan jayeocxo te te' max ch'acjieli, vach'chom junoc unin ol yal sb'isan eb'.

20 A d'a jun tiempoal d'a b'aq'uin̈, a jayvan̈xo eb' israel yin̈tilal vin̈aj Jacob ol colchajcanoc, man̈xo ol yac'och jun chon̈ab' eb' yipoc sc'ool, aton jun ijan ix satanel eb', palta a Jehová sDiosal eb' ol yac'och yipoc sc'ool, aton Dios Axon̈ej Ochi.

21 Ay jayvan̈ eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob ol meltzajxioch spensar d'a Dios te ay yip.

22 Vach'chom a eb' israel, te nivan sb'isul eb' icha yarenail sti' a' mar, palta jayvan̈xon̈ej eb' ol meltzaj d'a schon̈ab'. Nab'ilxo yuj Dios to ol satel eb' icha val d'a stojolal.

23 A Jehová Yajal d'a Smasanil ol satanel masanil anima d'a yol smacb'en tic, icha ajnac yalani.

24 Palta a' tz'alan icha tic: Ex in chon̈ab' cajan d'a Sion, vach'chom ol ex smac' eb' aj Asiria d'a te' jixc'ab' te', mato yed' sc'ococh eb', icha yutejnac ex eb' aj Egipto, palta man̈ ex xiv d'a eb',

25 yujto yic val jaye' c'ual tic ol tupem yoval in c'ol d'ayex. Ol in satel eb' aj Asiria chi' yed' yoval in c'ool.

26 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil, ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ eb', icha ajnac in satanel chon̈ab' Madián d'a slac'anil q'uen tenam yic Oreb, icha ajnac in ch'oxan in poder ayic in pojannac snan̈al a' Chacchac Mar d'a Egipto.

27 A d'a jun tiempoal chi', ol viq'uel icatz ayoch d'a eyib'an̈ yuj eb' aj Asiria chi', icha tz'aj scan̈chajel te' yugo ayoch d'a yib' sjaj noc' vacax.

Scot eb' aj Asiria

28 A eb' ajc'ol chi', aton eb' aj Asiria, van sjavi eb' d'a Rimón yed' d'a Ajat, van yec' eb' d'a Migrón. A d'a Micmas scan yicatz eb'.10.28

29 Ix c'axpajec' eb' d'a jun nivan ch'olan, ix sb'oanq'ue scampamento eb' d'a Geba. Axo eb' aj Ramá, ix xivcan eb'. A eb' aj Gabaa schon̈ab' vin̈aj Saúl, van sb'at eb' elelal.

30 Ex cajan ex d'a Galim, elocab' eyav. Ab'ec yel av chi' ex aj Lais. Ob'iltac ex ex aj Anatot.

31 Van sb'at eb' aj Madmena elelal. A eb' cajan d'a Gebim van b'at sc'ub'anpaxel sb'a eb'.

32 A ticnaic ol ec' ac'val yuj eb' soldado chi' d'a Nob. Smuch' sc'ab' eb', syic'anchaan̈ eb', sch'oxancot eb' to ol yac' ganar tzalan Sion tic eb', aton chon̈ab' Jerusalén.

33 Ilec val, a Jehová Yajal d'a Smasanil ol satanel eb' ayoch ajc'olal d'ay icha tz'aj sch'acjiel te te' d'a Líbano. Ayxo smay sc'an̈ yem te'. Aton te te' chaan̈ steel, vach' yilji, stelvi d'a sat luum.

34 Icha chi' ol aj satjiel eb' ajc'ol chi', icha tz'aj sch'acjiel te te' b'aj te c'ayum, aton te te' vach' yilji d'a Líbano chi'.

11

A yopisio vin̈ Mesías

1 Icha val svolan junoc te yib' te', icha chi' ol aj spitzvichaan̈ jun yin̈tilal vin̈aj Isaí.

2 Ol ochn̈ej Yespíritu Jehová yed'oc. A' ol ac'an sjelanil yed' yaj pensaril. Yuj Yespíritu chi', ol nachajel yac'an razón, ay pax yipal. Ol yojtaquejel Jehová, ol ic'jocpaxchaan̈ yuuj.

3 Ol sc'anab'ajej Jehová chi' d'a tzalajc'olal.

Man̈ ol sch'olb'itej eb' anima d'a ichn̈ejta', ma yuj tas syab' d'a spatic eb'.

4 D'a stojolal ol sb'o yaj yoval eb' meb'a' yed' eb' anima emnaquil syutej sb'a. Ton̈ej ol yala' ol ac'joc syaelal eb' tz'ec' d'a yib'an̈, ol ac'jococh eb' sc'ulan chucal chi' d'a yol sc'ab' chamel.

5 A tas tojol yed' tas yel, a chi' ol checlaj d'ay.

6 A d'a jun tiempoal chi', a noc' oques yed' noc' yunetac calnel, junc'olal ol aj noc'. A noc' tigre yed' noc' chiva, junn̈ej ol em cutzan noc'. A noc' quelem vacax yed' noc' choj, junn̈ej ol q'uib' noc'. Axo junoc unin ol tan̈van noc'.

7 A noc' nun vacax yed' noc' nun oso, junn̈ej ol aj noc'. Axo yune' noc', junn̈ej ol em cutzan. A noc' choj, a an̈ an̈c'ultac ol sc'ux noc' icha noc' vacax.

8 A eb' nenetac unin, ol tajnoc eb' b'aj ay yolanil noc' chan. Ol sn̈aloch sc'ab' eb' d'a yolanil noc' ajavchan, palta man̈ ol chijoclaj eb' yuj noc'.

9 Man̈xa chucal ol ujoc d'a jun tzalan sic'b'ilel yuj Jehová. Icha tz'aj sb'ud'jiel a' mar yuj a a', icha val chi' ol aj yojtacajel Jehová yuj masanil anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic, masanil eb' ol ojtacanel Jehová chi'.

10 A d'a jun tiempoal chi', ol checlaj jun rey d'a scal yin̈tilal vin̈aj Isaí. Chequel ol ajq'ue d'a scal juntzan̈ nación yic ol smolb'ej sb'a eb' b'aj ayec' chi'. Te nivan ol aj yelc'och jun lugar b'aj ol aj chi'.

Ol meltzaj eb' ic'b'ilb'at d'a ch'oc nacional

11 A d'a jun tiempoal chi', ol sch'ox spoder Jehová junelxo, yuj chi' ol smolb'ejcot masanil eb' schon̈ab' sacleminac yajcanb'ati. Ol cot eb' aytocan d'a Asiria, d'a Egipto, d'a Patros, d'a Etiopía, d'a Elam, d'a Sinar, d'a Hamat yed' d'a juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a stitac a' mar.

12 A Dios ol ch'oxanq'ue junoc yechel d'a scal juntzan̈ nación, yic ol smolb'ej sb'a eb' israel sacleminac yajcanb'ati. An̈ejtona' ol smolb'ejxi sb'a eb' aj Judá sacleminac yajcanb'at b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal tic.

13 Ol lajvoc chichonc'olal d'a scal Efraín yed' Judá, man̈xo ol yac' oval eb'.

14 Axo eb' scha macan̈il, junn̈ej ol b'at eb' yac' oval d'a eb' filisteo d'a stojolal b'aj tz'em c'u. Ol yac'an ganar eb'. Junn̈ej ol aj yic'anec' sb'eyumal eb' cajan d'a stojolal b'aj sjavi c'u eb', aton Edom, Moab yed' pax eb' amonita, yujto ol can eb' d'a yol sc'ab' eb'.

15 A Jehová ol ac'an tup jun sc'ab' a' Chacchac Mar. Ol yac'anpaxcot jun oval ic' te c'ac' d'a yib'an̈ a' Éufrates, ol tup a'. Uque' macan̈ ol ajcan a', yuj chi' man̈xo ol yiq'uel xan̈ab' eb' anima ayic ol ec' eb' d'a yol a'.

16 Ayic ol meltzajxoc eb' schon̈ab' Jehová aycan d'a Asiria, jacanxo jun nivan b'e b'aj ol ec'ta eb', icha ajnac b'e b'aj cotnac eb' chon̈ab' israel elnac d'a Egipto.

12

B'it yuj ac'oj yuj diosalil

1 A d'a jun tiempoal chi', ol ex b'itan icha tic:

Mamin Jehová, scac' yuj diosal d'ayach. Vach'chom ix cot yoval a c'ol d'a quib'an̈, palta toxo ix ec'b'ati, axo ticnaic, van ac'an snivanil co c'ool.

2 Ach co Diosal, co Columal aji. Tzach cac'och yipoc co c'ool, yuj chi' max on̈ xivlaj. Mamin Jehová, tzach co b'itej, yujto a achn̈ej tzac' quip, tzon̈ a colanpaxi, xe chama.

3 Icha stzalaj junoc mach stacji sti' syuc'an a a' sq'ueul sjaj, icha chi' ol ex tzalaj yuj e colnab'il ol yac' Jehová.

4 Yuj chi' a d'a jun tiempoal chi', ol eyal icha tic: Caq'uec yuj diosal d'a Jehová, calec vach' lolonel d'ay. Calequel d'a scal junjun nación tastac ix sc'ulej, yic vach' snacot eb' jantac svach'il. Malaj junocxo lajan yed'oc.

5 Con̈ b'itanan̈ec d'a Jehová, yujto te nivan yelc'och tas ix sc'ulej, yovalil tz'ojtacajel d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic.

6 A on̈ cajan on̈ d'a Sion tic, elocab' cav d'a tzalajc'olal, yujto a co Diosal ayec' qued' a on̈ israel on̈ tic, Axon̈ej Ochi. Te nivan pax yelc'ochi, xe chama.

13

A tas ix alchajel d'a yib'an̈ Babilonia

1 Ayocto ix sch'oxan Jehová vil a in Isaías in yuninal vin̈aj Amoz tas ol javoc d'a yib'an̈ Babilonia, yuj chi' ix val icha tic:

2 Aq'uecq'ue junoc yechel yic oval d'a sjolom junoc lum vitz malaj ste'al. Avajan̈ec d'a eb' soldado to tz'och eb' yac' oval. Iq'uecq'ue e c'ab' tze ch'oxan b'aj tz'och tzac'naj eb' soldado d'a spuertail b'aj tz'och eb' yajal yaj d'a Babilonia.

3 Toxo ix vavtej eb' vin̈ in soldado te tec'an, toxo ix val d'a eb' vin̈ ac'um oval sic'b'ilxoel vuuj, ol tzalaj eb' vin̈ ayic ol in satanel eb' ayoch ajc'olal d'ayin yuj yoval in c'ool, xchi Jehová, xin chi.

4 Ab'ec val yoch jun av d'a jolomtac vitz, tzijtum anima tz'el yav, aton eb' anima ix laj cot d'a juntzan̈xo nación ix smolb'ej sb'a. A Jehová Yajal d'a Smasanil van smolb'an eb' soldado ol ac'an oval chi'.

5 Aton eb' ix cot d'a juntzan̈ nación te najat, b'aj slajvic'och lum luum. A Jehová sjavi yed' syamc'ab' yic yoval sc'ool, ol satanel masanil anima d'a sat luum tic.

6 Elocab' veq'uec'oc eyav, yujto lac'anxo sjavi jun c'ual yic yoval sc'ol Jehová Syal Yuj Smasanil. A d'a jun c'ual chi', ol satjoquel masanil tas yuuj.

7 Yuj chi' jun, masanil anima, ol el yip sc'ab' eb' yuj xivelal, man̈xo animaoc ol ajcan eb'.

8 Ol te xivq'ue eb'. Ol ja val jun nivan ilc'olal yed' yaelal d'a yib'an̈ eb'. Ol q'ue cotan, ol q'ue cuman eb' yab'an syail, icha junoc ix ix tz'alji yune'. Toxon̈ej ol yil-lajoch sat eb', ol checlajel xivelal d'a sat eb'.

9 Van sjavi jun c'u yic Jehová, jun c'ual b'aj man̈xo ol syamoch vaan yoval sc'ool. Toxon̈ej ol can tz'inan lum luum tic yuuj, ol satel masanil eb' chuc.

10 A d'a jun c'u chi', masanil q'uen c'anal sveei d'a satchaan̈, man̈xo ol yac'laj yoc q'ueen. Ol q'uic'b'ocpaxel yoc c'u ayic van sjavi, man̈xo ol yac'paxlaj yoc q'uen uj.

11 Ol yalan Jehová icha tic: Ol vac'och syaelal masanil eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic yuj chucal sc'ulej eb'. Ol viq'uem eb' syic'chaan̈ sb'a. A eb' malaj yelc'och eb' yetanimail d'a sat, man̈xa jab'oc ol aj yelc'och eb'.

12 Jayvan̈xon̈ej anima ol canoc, yuj chi' puralxon̈ej ol ilchaj eb' icha q'uen oro te vach', q'uen scot d'a Ofir.

13 Ol in tzicub'tan̈ej satchaan̈, ol viq'uel lum luum d'a yed'tal yuj yoval in c'ol a in Jehová Yajal in d'a Smasanil. Ol te cot val voval d'a jun c'ual chi'.

14 A eb' anima, lajan ol aj eb' icha noc' ch'ucul pechb'il, ma icha junoc n̈ilan̈ noc' calnel saclemb'ati, man̈xa mach smolb'ani. Ol laj b'atcan junjun eb' anima chi' elelal d'a schon̈ab' yed' b'ajtac cajan.

15 Yaln̈ej mach ol yamchajoc, ol tecjoc chamoc. Yaln̈ej mach ol yac' yamchaj sb'a, ol miljocchamoc.

16 Q'uelan val och eb', ol miljoccham yuninal eb' d'a sat luum. Ol laj ic'joquelta tastac ay d'a yoltac spat eb', ol ixtaj eb' ix yetb'eyum eb'.

17 Ol vac'cot eb' aj Media satel eb'. A eb' chi', man̈ ol och q'uelan eb' yuj q'uen plata, ma q'uen oro.

18 A yed' sjul-lab' eb', ol sjulancham eb' quelemtac eb'. Man̈xo ol oc'laj sc'ol eb' d'a eb' cotac unin yed' d'a eb' ac' unin.

19 A Babilonia chi', an̈ej vach' yilji d'a yichan̈ juntzan̈xo nación. Te ac'umtac eb' caldeo yed'oc, icha q'uen q'ueen vach' yilji, palta lajan ol ajcan icha ajnaccan Sodoma yed' Gomorra ayic in satannaqueli.

20 Man̈xa b'aq'uin̈ ol cajnaj anima d'ay. Man̈xo ol yaq'uem scampamento eb' tz'ec' stan̈vej noc' smolb'etzal noc' ta'.

21 Axon̈ej noc' caltacte'al noc' ol aj ta'. Ol b'ud'joquel yoltac pat yuj noc' tonton yed' noc' avestruz. Ol ec' tz'itiljoc noc' c'ultaquil chiva ta'.

22 A d'a yoltac nivac cuartel yed' d'a yoltac palacio te vach' yilji d'a Babilonia chi', ata' ol laj oc' juntzan̈ noc' icha noc' oques. Van sc'och sc'ual yic satjiel jun nación chi', man̈xo ol ec' tiempo, xchi Jehová.

14

Ol meltzajxoc eb' israel

1 Ol oc'xoc sc'ol Jehová d'a eb' israel, ol schaxioch eb' schon̈ab'oc. Ol ic'jocxicot eb' b'aj cajan yuj Jehová chi', ol jax eb' d'a sluum junelxo. Ay eb' ch'oc chon̈ab'il junn̈ej ol yutoc sb'a yed' eb', ol javoc cajan eb' d'a scal eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob chi'. 2 Ay juntzan̈ chon̈ab' ol colvaj yic'ancot eb' israel chi' yic ol javoc eb' d'a sluum chi'. Ol ochcan juntzan̈ eb' ch'oc chon̈ab'il schecab'oc eb' israel d'a lum sluum Jehová. A eb' ic'jinacb'at eb' israel schecab'oc d'a yalan̈taxo, ol och eb' schecab'oc eb' israel chi'. Axo eb' chuc yutejnac sb'a d'a eb' d'a yalan̈taxo, ol can eb' d'a yalan̈ smandar eb'.

Sb'uchji vin̈ sreyal Babilonia

3 Ex chon̈ab' Israel, ayic ol ex colchaj yuj Jehová d'a scal e cusc'olal yed' d'a eyaelal b'aj ayex och d'a checab'oc, 4 ol e b'itej jun b'it tic yic tze b'uchan vin̈ sreyal Babilonia:

Ilecnab' val tas ix utaj vin̈ ix ac'anoch co yaelal tic. Ilecnab' val ix aj vin̈ yuj yac'umtaquil.

5 Toxo ix ic'jiel yopisio vin̈ yuj Jehová. Toxo ix can̈chaj sc'ococh vin̈ yic yopisio,

6 aton vin̈ ix ac'anoch syaelal juntzan̈xo nación. Max ochlaj vaan vin̈ yixtan eb' yed' yoval sc'ool. Ilb'aj c'ol ix aj eb' yuj yoval vin̈ chi', maj lajvoc yixtaj eb' yuj vin̈.

7 Yuj chi' junc'olal yaj masanil anima, sb'itan eb' yuj tzalajc'olal.

8 A te' tzicap yed' te' c'ute' d'a Líbano, ichato stzalaj te', ichato syal te' icha tic: Atax yic ach sateli, man̈xalaj mach tzon̈ ch'acaneli, xchi te'.

9 A b'aj ayec' eb' chamnac, toxon̈ej sq'ue n̈ilnaj eb' ul schaan vin̈ sreyal Babilonia chi'. Ichato tz'el svayan̈ spixan eb' chamnac chi'. A eb' yajal d'a sat lum tic d'a peca', sq'ue vaan eb' yuj ul schaan vin̈ rey chi', sq'ue vaan eb' d'a yoltac strono d'a yichan̈ vin̈.

10 Masanil juntzan̈ eb' chi', syal eb' d'a vin̈ icha tic: ¿Tom ix el ip a ach tic? ¿Tom lajan ach aj qued'oc?

11 A d'a peca' tzach ic'jichaan̈ yed' b'it yed' te' arpa. Axo ticnaic, ayachxo ec' d'a co cal a on̈ chamnac on̈ tic. Jichan ach ec' d'a a vaynub' d'a scal noc' a'ay, axo a c'u', nab'a a'ayxon̈ej, xchi eb' chamnac chi' d'a vin̈.

12 Ach nit c'anal to tzach veei d'a q'uin̈ib'alil, ix ach yumjicot xututoc d'a satchaan̈. Ato d'a sat lum tic ach javi tan̈najoc. A ach ton tic ix aq'uem lan̈naj juntzan̈ chon̈ab'.

13 Ix a na' icha tic: Ol in q'uec'och d'a satchaan̈. Ata' ol in b'oem in trono d'a yib'an̈tac q'uen sc'anal Dios. Ata' ol vac' yajalil, ol in em c'ojan d'a jun tzalan b'aj syac' molchajel d'a stojolal norte.

14 Ol in q'uec'och d'a yib'an̈ asun te chaan̈ ayq'uei. Lajan ol in aj yed' Dios Axon̈ej Ochi, xa chi.

15 Palta val yel, toxo ix ach emc'och d'a yed'tal chamel, ato d'a sjulalxo yich ix ach emcanc'ochi.

16 A val eb' tzach ilani, tz'och val q'uelan eb' d'ayach, snaan eb' uuj icha tic: ¿Mantoc a jun vin̈ tic tz'ac'an ib'xoc masanil anima, vin̈ tz'ac'anq'ue n̈ilnaj masanil nación?

17 Ix can tz'inan yolyib'an̈q'uinal yuj vin̈, cuseltac ix ajcan junjun chon̈ab' yuj vin̈, man̈xa junoc eb' ayoch preso ix yaq'uel vin̈ d'a libre, xchi eb' chamnac chi'.

18 Masanil eb' sreyal junjun nación junc'olalxo yaj eb', oyanoch sb'eyumal eb' d'a stz'eytac, munil ayec' junjun eb' b'aj mucan.

19 A achxo tic, najat ix ach yumjicanel icha c'alem yajb'entacxo. A a nivanil, ix yumjicanb'at d'a scal snivanil eb' vin̈ soldado tecb'ilchamoc, aton d'a yol jun xab' yolanil q'uen q'ueen.

20 Man̈ ol mucjoc a nivanil icha ajnac juntzan̈xo eb' rey, yujto ix ixtejb'at a nación, yujto ix a milcham eb' anima d'a yol a nación chi'. Man̈xa b'aq'uin̈ ol b'inaj in̈tilal a ach chuc ach tic.

21 B'oocab' yed'tal b'aj ol miljoccham eb' uninal, yuj val jantac chucal sc'ulejnac eb' smam yicham eb'. Man̈xo ol yac' mandar masanil yolyib'an̈q'uinal tic eb'. Man̈xo ol b'ud'joquel sat lum tic yuj yin̈tilal eb', xchi jun b'it chi'.

22 A val Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Ol vac'b'at yoval in c'ol d'a yib'an̈ Babilonia. Ol in satel jun chon̈ab' chi'. Man̈xa b'aq'uin̈ ol b'inajoc, man̈xa junoc anima ol can d'ay. Man̈xa yuninal eb', ma yixchiquin eb' ol canoc.

23 B'esb'on ol ajcan in sataneli, ichato ol ec' meslab' d'ay. Axon̈ej noc' tonton ol aj d'ay, pan̈pumb'a ol ajcan a a' d'ay, xchi Jehová.

Ol satel Asiria

24 A Jehová Yajal d'a Smasanil toxo ix yac' sti', ix yalan icha tic: Masanil tas ix in na in c'ulej, ol in c'ulejn̈ej.

25 Ol in satel eb' aj Asiria d'a in chon̈ab'. Ol in satel eb' d'a lum jolomtac vitz d'a yol in macb'en. Ol vic'anel yaelal ayoch yuj eb' d'a eb' in chon̈ab', man̈xa b'aq'uin̈ ol ixtaj eb' yuj eb' junelxo.

26 A jun tic, nab'il vuj d'a yib'an̈ masanil yolyib'an̈q'uinal tic. Toxo ix in na'a to ol in satel masanil nación yed' in poder, xchi Jehová.

27 Tato icha chi' ix aj snaan Jehová Yajal d'a Smasanil, ¿machto val junoc ol yal scachanoch vaan? Tato vach'xo yaj yuuj, ¿machto val junoc ol yal sq'uexani?

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ eb' filisteo

28 A d'a jun ab'il b'aj chamnac vin̈aj rey Acaz, ix schec Jehová valcan a in Isaías in tic icha tic:

29 Ex filisteo, manto ex comon tzalaj yuj b'aj ix can̈chajb'at te' sjixc'ab' te' jun ix ac'anoch eyaelal. A d'a junoc noc' chan, ata' ol pitzvoquelta junoc noc' ajavchan te ay smay. Axo d'a noc' ajavchan chi' ol pitzvoquelta junocxo noc' chan ec'b'al te chuc, jelan sb'eyi ichato sjen̈vi noc'.

30 A eb' meb'a' ay d'a smacb'en Jehová, ol va eb' d'a tzalajc'olal icha noc' calnel. A eb' malaj tas ay chi' d'ay, ol vay eb' d'a tzalajc'olal. Axo d'ayex filisteo ex tic, ol yaq'uem vejel Jehová chi' d'a e cal, axo jayvan̈oc ex ol ex canoc, ol ex cham yuj vejel.

31 Elocab' veq'uec'oc eyav e masanil ex filisteo, tzex ib'xiq'ue yuj xivelal. Yujto a d'a norte scot jun n̈ilan̈ eb' soldado icha junoc nivan topan te' tab'. Malaj junoc tz'elcan d'a scal eb'.

32 ¿Tas ol aj co pacan d'a eb' schecjicot d'ayon̈ yuj jun nación chi'? Alec d'a eb' to a Jehová ix ac'an stec'anil chon̈ab' Sion. A eb' ayoch ilc'olal d'a scal schon̈ab', a d'a Sion chi' ol scol sb'a eb'.

15

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ Moab

1 Aton juntzan̈ lolonel tic ix alchaj d'a yib'an̈ Moab:

Junn̈ej ac'val ol satel chon̈ab' Ar d'a yol yic Moab. Ol can tz'inan. Junn̈ej ac'val pax ol satel chon̈ab' Kir d'a yol yic Moab chi'. Ol can pax tz'inan.

2 A eb' aj Dibón, ol q'ue eb' oq'uel d'a spatil sdiosal d'a schon jun tzalan. Ol el val yav eb' aj Moab ayic ol pojem chon̈ab' Nebo yed' Medeba. Masanil eb' vin̈ vinac, ol sjoxel xil sjolom eb' vin̈ yed' xil sti' yuj cusc'olal.

3 A pichul ya sva ayoch yuj eb', ayic ol ec' eb' d'a yoltac b'e yed' d'a yib'an̈tac spat. Ol el yav eb' yuj syaelal chi'. Ol laj oc' masanil anima chi' d'a mercado. Ol tup val yal sat eb' yoq'ui.

4 A eb' aj Hesbón yed' eb' aj Eleale, ol sc'an colval eb'. Olto ab'chaj yel yav eb' chi' d'a Jahaza. Masanil eb' soldado yic Moab, ol el yav eb', ol el yip eb' yuj xivelal.

5 Tzin cus val yuj eb' aj Moab chi'. Ol b'atcan eb' elelal smasanil d'a Zoar, ol c'och eb' d'a Eglat-selisiya. Ol q'ue eb' oq'uel d'a vitzal Luhit yed' b'aj sb'at sb'eal Horonaim. Ol el veq'uec'oc yav eb' yuj yaelal ol javoc d'a yib'an̈.

6 Ol tup a a' ay d'a yol yic Nimrim. Ol tacjoquel an̈ an̈c'ultac, man̈xa b'aj ol ilchaj jab'oc yaax.

7 Yuj chi' ol smolb'ej sb'eyumal eb', ol yic'anb'at eb' d'a yichan̈b'at jun sch'olanil b'aj ay te' b'acmam.

8 Ol ab'chaj yel yav eb' yuj cusc'olal masanto b'aj slajvic'och smacb'en Moab chi'. Ol ab'chajpax d'a Eglaim yed' d'a Beer-elim.

9 A a a' ay d'a Dimón, ol chacb'oquel a' yuj chic', palta ayto juntzan̈xo yaelal ol yac'cot Dios d'a yib'an̈ eb'. Ol yac'cot jun noc' choj ol chianb'at eb' olto el d'a Moab chi' yed' eb' pitzanto olto can d'a sat luum chi'.

16

Ol b'at scol sb'a eb' aj Moab d'a Judá

1 Ex aj Sela ay d'a tz'inan luum, aq'ueccot noc' e calnel d'a jun yajal chon̈ab' d'a tzalan Sion.

2 A eb' ix aj Moab, tz'ec' lemnaj eb' ix d'a a' Arnón. Icha noc' much tz'el lemnaj d'a so' yuj xivelal, icha chi' yaj eb' ix.

3 Ol yalan eb' aj Moab chi' d'a eb' aj Sion icha tic: Naec tas tzeyutej on̈ e colani. A exxo tzex och co columaloc, icha junoc te te' ay yen̈ul d'a chimc'ualil, ichocab' ta' tzeyutej on̈ e c'ub'anel d'a eyen̈ul. Icha junoc tas d'ac'valil, man̈ chequeloc, icha chi' tzon̈ eyutej a on̈ van co b'at elelal tic, man̈ on̈ e ch'oxo'.

4 Chaon̈ecc'och cajan d'a e cal, tzon̈ e c'ub'anel d'a eb' van on̈ sayaneq'ui, xchi eb' aj Moab chi'.

Ayic ol satel jun mach tz'ixtan eb' anima chi' yed' satanpaxel juntzan̈ schon̈ab' eb',

5 axo jun yin̈tilalcan vin̈aj David ol och reyal, ol yac'an yajalil d'a scal anima d'a svach'ilal yed' d'a sjichanil. Ol yac' val och d'a sc'ool sb'oan yaj eb' anima d'a stojolal.

6 Cojtac val sic'lab'il tastac val syutej sb'a eb' aj Moab yac'an ac'umtaquil. Ac'umtacxon̈ej scomon lolon eb', palta a tas syal eb' chi', malaj jab'oc yelc'ochi.

7 Yuj val chi' masanil eb' aj Moab chi', ol oc' eb' yuj schon̈ab'. Ol cus eb' smasanil yuj juntzan̈ taquin̈ sat uva quechquiltac scot d'a Kir-hareset, ol taccanq'ue sc'ol eb' yuuj.

8 Masanil te' uva d'a Hesbón yed' d'a Sibma ol ixtaxb'atoc. A d'a yalan̈taxo, a eb' yajal d'a juntzan̈xo nación, stelvi eb' ayic syuc'an yal sat te' uva chi' eb'. A te' uva chi', tzato c'och te' d'a Jazer, sc'ochpax te' d'a lum taquin̈tac val sat yed' pax d'a stitac a' mar.

9 Yuj chi' tzin oc' icha yoc' eb' aj Jazer yuj te' uva ay d'a Sibma. Tz'elpaxcot yal in sat yuj te' ay d'a Hesbón yed' d'a Eleale. A d'a scal tas avab'il yuj eb' chi', ata' ol och av yic oval.

10 A b'aj avab'il te' uva, man̈xalaj av yic tzalajc'olal ol ochoc, man̈xa mach ol b'itan d'a scal te', man̈xapaxlaj mach ol tec'anel yal sat te'. A Jehová ol ac'an satel masanil av chi'.

11 Te cusnac in c'ol yuj Moab, yuj pax Kir-hareset, icha scuseltaquil yoch sjaj te' arpa.

12 Vach'chom ol b'at eb' aj Moab chi' yal sb'a d'a juntzan̈ lugar chaan̈, masanto sc'unb'i eb', vach'chom sb'at eb' lesal d'a stemplo sdiosal, palta man̈xa jab'oc tas ol yic' eb'.

13 Aton juntzan̈ lolonel tic yalnaccan Jehová d'a yib'an̈ Moab d'a pecataxo. 14 Axo ticnaic syal Jehová icha tic:

Yic val oxe' ab'il ticnaic, icha tz'aj sb'isan junoc munlajvum stiempoal smunlaji, icha chi' ol aj satel sb'eyumal Moab. Vach'chom tzijtum eb' ticnaic, palta junxon̈ej b'otzan̈ ol ajcan eb'. Ol paticajel eb', te man̈xalaj yip eb' b'aj ol scol sb'a, xchi Jehová.

17

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ Damasco

1 Aton juntzan̈ lolonel tic alb'ilcan d'a yib'an̈ chon̈ab' Damasco: A chon̈ab' Damasco, man̈xo chon̈ab'oc ol ajcanoc. Axon̈ej sc'ajil ol q'uecan b'ulan.

2 A juntzan̈ chon̈ab' d'a stz'eytac Aroer, ol can tz'inan d'a juneln̈ej, ol ochcan svalab'oc noc' molb'etzal noc'. Junc'olal ol va noc' ta'.

3 Man̈xalaj chon̈ab' ayoch smuroal d'a yol yic Efraín. A Damasco, man̈xalaj yajalil. A eb' aj Siria olto can chi', q'uixvelal ol ajcan eb' icha eb' israel, xchi Jehová Yajal d'a Smasanil.

Yaelal ol ja d'a yib'an̈ Israel

4 A d'a jun c'ual chi', ol satel yac'umtaquil eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob, ol satel yip eb', ol satpaxel sb'eyumal eb'.

5 A schon̈ab' eb' chi', lajan ol ajcan icha b'aj toxo ix jochchaj ixim trigo, icha tz'aj sic'jiq'ue ixim jolom trigo tzato can d'a span̈anil yic Refaim. Axon̈ej ixim sb'atcan satc'olal scani.

6 Lajan pax ol ajcan eb' icha tz'ajcan junoc te' olivo toxo ix mac'chajemta sat, d'un̈quiltac tz'ajcan chab' oxeoc sat te' chi' d'a sn̈itac sc'ab', ma chan̈e' oyeoc scan d'a te' ste'al chi'. Icha chi' ol ajcanoc, xchi Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic.

7 A d'a jun tiempoal chi', ol meltzajxoc spensar eb' israel d'a Mach B'ojinac, aton sDiosal eb' Axon̈ej Ochi.

8 Man̈xo ol yac'och juntzan̈ yaltar eb' sb'onac yipoc sc'ool. Man̈xalaj ol aj yelc'och juntzan̈ te' yechel Asera d'a yol sat eb' yed' pax juntzan̈ altar b'ob'il yuj eb' b'aj sn̈us incienso.

9 A d'a jun tiempoal chi', a juntzan̈ chon̈ab' ayoch smuroal, ol can tz'inan. Icha ajnaccan tz'inan schon̈ab' eb' heveo yed' eb' amorreo ayic yelnac eb' elelal yuj xivelal d'a eb' quetisraelal d'a peca', icha chi' ol ajcanoc.

10 Yujto ix b'at co Diosal satc'olal eyuuj, aton Jun coljinac on̈, maxtzac e nacoti tato a d'ay co colnac co b'a. Yuj chi' vach'chom tzeyavej juntzan̈ te' eyavb'en te' vach', te' tzeyic'cot d'a ch'oc nacional,

11 vach'chom d'a junn̈ej c'ual tzeyac' q'uib' te' yic xumacan te' d'a jun c'u chi', palta axo yic ol javoc yaelal man̈xa yan̈al d'a eyib'an̈, malaj tas ol eyic' d'a eyavb'en chi'.

12 Ob'iltac eb' soldado scot d'a juntzan̈xo chon̈ab', te nivan sb'isul eb', icha sc'an̈ sq'ue vaan a' mar sc'an̈ scot eb'. Tz'el val yav juntzan̈ chon̈ab' chi' scoti, icha val sc'an̈ sb'at pon̈oljoc a' nivac a' sb'eyi.

13 Vach'chom sc'an̈ scot eb', palta ayic ol cachjoc eb' yuj Dios, ol b'at eb' elelal icha tz'aj yic'jib'at smatz'il ixim trigo yuj ic' d'a jolomtac vitz. Icha tz'aj yic'jib'at lum pococ yuj chacxuxum ic', icha chi' ol aj eb'.

14 A d'a yemc'ualil, te ay smay eb' ajc'ol chi' quilani, palta axo yic sacb'i, man̈xalaj eb' ayeq'ui. Icha chi' ol ajcan eb' tzon̈ elc'ani yed' pax eb' tzon̈ ixtani.

18

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ Etiopía

1 Ob'iltac val jun chon̈ab' b'aj srumumi sc'axil noc' cotac noc', aton jun chon̈ab' ay d'a yichan̈b'at a' nivan a' yic Etiopía.

2 Syac'b'at eb' schecab' d'a yib'an̈ a' nivan Nilo, sb'at eb' d'a yib'an̈ a' yed' juntzan̈ te' aj tzec'b'il valsoal. Ex checab', meltzajan̈ec d'a e chon̈ab' b'aj cajan eb' chaan̈ steel, eb' malaj xil snivanil, eb' ay smay sb'inaj d'a juntzan̈xo chon̈ab', eb' te tec'an, eb' satanel juntzan̈ chon̈ab', eb' cajan d'a lum luum macquiltac yaj yuj a' nivac a'.

3 Masanil ex cajan ex d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ayic ol eyilan scheclajq'ue junoc yechel d'a lum jolomtac vitz, ol eyab'an spuchaj q'uen trompeta, tze maclej eyab'i.

4 Ix yal Jehová d'ayin icha tic: Junc'olal vajec' d'a ved'tal. Tzin can numan in maclan vila' tas van yuji, icha yoc c'u d'a varesma, icha pax yal ac'val tz'emi ayic van smolchaj sat avb'en.

5 Ayic vanxo yel xumaquil te' uva, scheclajcan te' sat, palta ayic manto ja sc'ual smolchaj sat te' chi', xicjiel te' sc'ab' malaj sat, sjuljicanel te'. Icha tz'aj xicjiel te' sc'ab' chi', icha chi' ol vutej in satanel eb' ajc'ool.

6 Toxon̈ej ol comon can teljab' eb' d'a jolomtac vitz chi'. A noc' chium noc' sjen̈vi yed' noc' caltacte'al noc' ol chianb'at eb'. A noc' sjen̈vi chi', a d'a varesma ol aj noc' ta', axo noc' caltacte'al noc' chi', a d'a n̈ab'ilq'uinal ol aj noc' ta', xchi Jehová.

7 A d'a jun tiempoal chi', a eb' anima chaan̈ steel, eb' malaj xil snivanil, eb' ay smay sb'inaj d'a juntzan̈xo chon̈ab', eb' te tec'an, eb' satanel juntzan̈ chon̈ab', eb' cajan d'a lum luum macquiltac yaj yuj a' nivac a', ol yic'cot yofrenda eb' d'a tzalan Sion yic b'at och eb' ejmelal d'a Jehová Yajal d'a Smasanil.

19

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ Egipto

1 A juntzan̈ lolonel tic alb'ilcan d'a yib'an̈ Egipto:

Ilecnab' sjavi Jehová. Ayq'ue d'a yib'an̈ jun asun. Yelc'olal sb'eyi sb'at d'a Egipto. Tz'ib'xiq'ue juntzan̈ scomon diosal eb' anima chi' d'a yichan̈ Jehová chi', xivpax eb' anima chi'.

2 Syalan Jehová icha tic: Ol vac' spoj sb'a eb' aj Egipto chi', ol yac'lanq'ue oval eb' junjun. A eb' vach' yac'ani, ol yac'laj oval eb'. Axo juntzan̈ chon̈ab', ol syamlaj sb'a d'a oval, ol yac'pax oval juntzan̈ eb' yajal.

3 Ol vac' somchajb'at spensar eb'. Ol ixtaxb'at masanil tas nab'il yuj eb'. Yuj chi' ol yal sb'a eb' d'a comon dios, d'a eb' ajb'aal, d'a spixan chamnac yed' d'a eb' ajchum.

4 Van valancani to ol vac'och junoc rey te ov d'a Egipto, ilb'ajc'ool ol aj eb' anima yuuj, xchi Jehová Yajal d'a Smasanil.

5 Ol tup a' nivan Nilo, taquin̈ ol ajcan b'aj sb'ey a' chi'.

6 A a' sc'ab' tz'elcani, ol tup pax a', ol q'ue sjab' b'aj sb'ey a' chi'. Masanil a' tz'el yoc d'a Egipto chi', jab' jab'il ol em a' masanto ol tup a'. A te' aj yed' an̈ an̈c'ultac sq'uib' d'a sti' a', ol tacjoqueloc.

7 Masanil an̈ an̈ ay d'a stitac a' Nilo chi' yed' masanil tas avab'il ta', ol sateloc.

8 Masanil eb' yamum chay d'a a' Nilo chi' yed' eb' syaq'uem schimpa d'a yol a', ol el yav eb' yoc' yuj cusc'olal, ol cus eb' yujto van stup a'.

9 Ol chab'axq'ue sc'ol eb' sb'oan ch'al lino. Axo eb' sjalani, ol somchajcanel eb'.

10 Ol tac sc'ol eb' sb'oan c'apac c'apac. Ol somchajpax eb' smunlajvum eb'.

11 Yelxo val malaj spensar eb' yajal yaj d'a chon̈ab' Zoán. A eb' yac'um razón vin̈ rey te jelan d'a Egipto chi', man̈xa yopisio spensar eb' chi'. Tzato scomon tec'b'ej sb'a eb' yalan d'a vin̈ rey chi' icha tic: A on̈ tic, yin̈til on̈ eb' jelan spensar, yin̈tilal on̈ can eb' rey, xchi eb'.

12 Ach sreyal Egipto, ¿b'ajtil ay eb' tz'ac'an a razón, yic syal eb' d'ayach tas nab'il d'a yib'an̈ Egipto yuj Jehová Yajal d'a Smasanil?

13 A eb' yajal d'a chon̈ab' Zoán, malaj spensar eb'. A eb' yajal d'a chon̈ab' Menfis, ix yac' sb'a eb' musansatil. A juntzan̈ eb' yajal chi' ix cuchb'anb'at eb' aj Egipto d'a tas man̈ vach'oc.

14 A Jehová ix ac'anoch somc'olal d'a scal eb', aton eb' tz'ic'anb'at eb' aj Egipto chi' d'a tas man̈ vach'oc. Masanil tas sc'ulej eb', lajan icha junoc uc'um an̈ xeji, tz'ec' ch'umch'onoc.

15 Man̈xa eb' aj Egipto chi' syal scolan schon̈ab', vach'chom b'eyum, ma meb'a', vach'chom nivan yelc'ochi, ma malaj yelc'ochi, man̈xa junoc mach stec'b'ej sb'a.

16 A val d'a jun tiempoal chi', masanil eb' aj Egipto chi', icha eb' ix ix ol aj eb', yujto ol el yip eb' yuj xivelal ayic ol yilan eb' sc'och yaelal ol yac'b'at Jehová Yajal d'a Smasanil d'a yib'an̈ eb'. 17 Ol te xivq'ue eb' yuj eb' aj Judá ayic ol snaancot eb' tas ol yutoc Jehová chi' syamc'ab'an eb' aj Judá chi'. 18 A d'a jun tiempoal chi', ay oye' chon̈ab' d'a Egipto chi' ol alan sti' eb' israel, ol yac'an sti' eb' d'a Jehová Yajal d'a Smasanil chi'. A d'a scal juntzan̈ chon̈ab' chi', ay jun scuchan Schon̈ab' C'u.

19 A d'a jun tiempoal chi', ay jun yaltar Jehová ol b'ochaj d'a yol smacb'en Egipto chi'. Axo d'a slac'anil smojonal smacb'en chi', ata' ol b'ochajcanq'ue jun q'uen q'ueen yuj yic'jichaan̈ Jehová. 20 A jun chi' ch'oxnab'il ol ajcan d'a eb' aj Egipto yic snajicot Jehová Yajal d'a Smasanil yuj eb'. Ayic ol el yav eb' yuj eb' tz'ac'anoch syaelal, ol sc'anan scolval Jehová chi' eb', ol coljoc eb' yuuj. 21 A Jehová, ol yac' yojtaquejel sb'a d'a eb' aj Egipto chi'. Ol nachajel yuj eb' tas yaj Jehová chi'. Ol och eb' ejmelal d'ay, ol sn̈usan silab' eb', ol yac'anpax yofrenda eb'. Ol yac'an sti' eb' d'ay, ol sc'anab'ajan eb' tas syal chi'. 22 Ayic toxo ix ac'ji syaelal eb' aj Egipto chi' yuj Jehová, ol meltzajxoc eb' d'ay, ol oc'xoc sc'ol d'a eb', ol coljocxi eb' yuuj.

23 A d'a jun tiempoal chi', ay jun nivan b'e ol b'at d'a Egipto chi' masanto ol c'och d'a Asiria. Yuj chi' a eb' aj Asiria yed' eb' aj Egipto chi', ol yal sc'och eb' d'ay junjun. A cha macan̈ anima chi', junxon̈ej ol aj yoch eb' ejmelal d'a Jehová.

24 A d'a jun tiempoal chi', a eb' israel, junn̈ej ol yutoc sb'a eb' yed' eb' aj Egipto yed' pax eb' aj Asiria chi'. Yuj eb' ol yac' svach'c'olal Jehová d'a masanil yolyib'an̈q'uinal. 25 A Jehová Yajal d'a Smasanil, ol yac' svach'c'olal d'a yib'an̈ eb'. Ol yalan icha tic: Svac' in vach'c'olal d'a yib'an̈ in chon̈ab' Egipto yed' d'a yib'an̈ Asiria b'ob'il vuuj yed' d'a yib'an̈ Israel sic'b'ilel vuuj, xcham Jehová chi'.

20

Ix ac'ji ganar Egipto yed' Etiopía yuj Asiria

1 A vin̈aj Sargón sreyal Asiria, ix schecb'at eb' soldado vin̈ yed' jun yajalil eb' d'a chon̈ab' Asdod, yic syac'an oval eb' d'ay. Ix yac' ganar jun chon̈ab' chi' eb'. 2 A d'a jun tiempoal chi', ix yal Jehová d'ayin Isaías in tic icha tic: Iq'uel a pichul ya sva ayoch chi' uuj yed' a xan̈ab', xchi.

Ix in c'anab'ajan in c'ulan icha ix yal chi', ix vic'anel in xan̈ab' yed' in pichul chi', axon̈ej yol in pichul ix cani. 3 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová icha tic: A vin̈ in checab' aj Isaías tic, oxe' ab'il ix b'eyec' vin̈ d'a yoc. Malaj xan̈ab' vin̈ ayochi, an̈ej pax yol spichul vin̈ ayochi. A jun tic, ch'oxnab'il yaj d'a Egipto yed' d'a Etiopía. 4 Yujto ol ic'jocb'at eb' aj Egipto yed' eb' aj Etiopía chi' yuj eb' aj Asiria. Ol ic'jocb'at eb' icham anima yed' eb' quelemtac. Ayic ol ic'jocb'at eb' chi', malaj xan̈ab' eb' ayochi, malaj pax spichul eb', b'eranelta syoop eb' yic tz'ac'ji q'uixvelal eb'. 5 A eb' anima ayoch Egipto yed' Etiopía yipoc sc'ool, ol xivq'ue eb', ol q'uixvoc eb' yuj tas ol ujoc chi'. 6 A d'a jun tiempoal chi', a eb' anima cajan d'a stitac a' mar, ol yal eb' icha tic: Ilecnab' tas tz'aj eb' ayoch yipoc co c'ool, aton eb' b'aj ix cala' to tzon̈ scol eb' d'a vin̈ sreyal Asiria: ¿Machto val ol on̈ colan ticnaic? xcham eb', xchi Jehová.

21

Alb'ilcan tas ol aj satel Babilonia

1 Alb'ilcan juntzan̈ lolonel tic yuj lum tz'inan luum d'a sti' a' mar:

Icha junoc chacxuxum ic' tz'ec' d'a lum Neguev, icha chi' ol aj scot eb' milvajum d'a lum tz'inan luum te ay smay.

2 Ayxo smay jun tas sch'ox Dios vil tic: Ay eb' smeltzajoch yac' chucal d'a yetanimail. A eb' milvajum, smilvajn̈ej eb'. Ex aj Elam yed' ex aj Media, b'at ochan̈ec oyan d'a spatic chon̈ab' Babilonia, tzeyac'an oval yed'oc. A Jehová ix ac'an sti' to ol yac' lajvoc yaelal ix yac'och jun nación chi'.

3 Yuj tas ix vil chi' tzin ec' b'acb'on yuj vab'an syail icha tz'aj junoc ix ix tz'alji yune'. A yuj tas svab' chi' tzin somchajchaan̈, yuj tas svil chi' man̈xo in animaoc svab'i.

4 Toxon̈ej somson yol in jolom, tzin ib'xi yuj xivelal. Te chucxon̈ej in c'ool svab' yuj tas ay smay. Junjun c'u, ayic numnonxo sq'uic'b'i, tzin te tzalaj val, palta axo ticnaic, toxon̈ej tzin te xiv yuj tas svil tic.

5 Ix vilani, toxo ix b'o juntzan̈ mexa, vach'xopax yaj b'aj tz'em c'ojan eb' avtab'il. Van sva eb', syuc'an a' eb', axo d'a jun rato chi', ix och jun av icha tic: Ex yajalil eb' soldado, aq'uec lista e b'a yed' e maclab' jul-lab', xchi ix vab'i.

6 A Jehová ix alan d'ayin icha tic: Ixic, ac'och junoc macvajum, yic vach' syal masanil tas syila'.

7 Ayic syilan vin̈ scot junoc carruaje toc'b'il yuj chavan̈oc noc' chej, mato ay anima ayq'ue d'a yib'an̈ noc' b'uru, ma d'a yib'an̈ noc' camello, scham val yilan vin̈ tas yaji, xchi Jehová chi'.

8 A jun vin̈ macvajum chi', ix el yav vin̈ ix yalan vin̈: A b'aj tzin maclej tic Mamin, ayinn̈ej ec' d'a junjun c'u yed' d'a junjun ac'val, tzin macvaji.

9 Axo ticnaic, svil scot jun carruaje toc'b'il yuj chavan̈ noc' chej, a jun mach ayq'ue d'a yol carruaje chi', a tz'alan icha tic: Ix ac'ji ganar Babilonia. Ix sateli. Masanil scomon diosal eb' ix pojb'ati, choc' ix ajcanem d'a sat luum, xchi, xchi vin̈ macvajum chi'.

10 Ab'ec ex vetchon̈ab', a ex ix ex tec'jiem icha ixim trigo yuj eb' aj Babilonia chi', a tas ix val tic d'ayex, aton tas ix vab' yuj Jehová Yajal d'a Smasanil, aton co Diosal a on̈ israel on̈ tic.

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ Edom

11 Aton lolonel tic alb'ilcan d'a yib'an̈ Edom: Ay junoc eb' aj Edom chi' ix avajcot d'ayin: ¿Jantacto sc'an sacb'i ach macvajum? ¿Jayeto hora q'uic'to? xchi.

12 Ix in tac'vi icha tic: Vanxo sacb'i, palta elan̈chamel ol q'uic'b'ocxi. Tato tza nib'ej tza c'anb'ejxi, ixic ol xo ul a c'anb'ejxi, xin chi d'ay.

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ Arabia

13 Aton juntzan̈ tic alb'ilcan d'a yib'an̈ Arabia: Ex chon̈vajum aj Dedán, a ex tzex vaycan d'a caltac te' d'a Arabia,

14 elan̈ec e cha eb' ay staquin̈tial, tzeyac'an a' yuq'uej eb'. A ex cajan ex d'a chon̈ab' Tema, elan̈ec b'aj tz'ec' eb' sb'at elelal, tzeyaltan vael d'a eb'.

15 Yujto van yel eb' elelal d'a q'uen espada te jay ye yed' jul-lab' van sjuljieli, aton b'aj ov yac'an oval.

16 Ix yalan Jehová d'ayin icha tic: Yic val jun ab'il ticnaic, icha tz'aj sb'isan stiempo junoc munlajvum, a val ta' ol satel snivanil yelc'och chon̈ab' Cedar.

17 A eb' aj Cedar jelan sjulvaji, jayvan̈xon̈ej eb' ol canoc. A in Jehová e Diosal in a ex israel ex tic, a in svala', xchi.

22

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ Jerusalén

1 Aton juntzan̈ tic alb'ilcan d'a yib'an̈ jun chon̈ab' ay d'a ch'olan b'aj sch'oxji tas nab'il yuj Jehová, syalan icha tic:

¿Tas tzex ic'ani yuj chi' e masanil tzex q'ue d'a yib'an̈ pat?

2 Toxon̈ej tzex q'ue somnajoc, veq'ueq'ui yel eyav yuj eyac'an q'uin̈. A eb' anima chamnac d'a e cal, man̈oc yuj q'uen espada chamnac eb', man̈oc pax d'a scal oval chamnac eb'.

3 Masanil eb' eyajalil, ol b'at eb' elelal, palta ol yamchaj eb' yic mantzac julvaj eb'. A val eb' soldado te tec'an, najat ol b'atcan eb' elelal, palta ol yamchajn̈ej eb'.

4 Yuj chi' sval icha tic: Elan̈ec d'a in tz'ey, yujto tzin nib'ej tzin oc' val sic'lab'il. Man̈ e na tas tzeyutej eyac'an snivanil in c'ool yuj jantac yaelal ol javoc d'a yib'an̈ in chon̈ab'.

5 Yujto a Jehová Yajal d'a Smasanil, toxo ix yala' to ol ja val jun c'ual nivan xivc'olal, somc'olal yed' yaelal d'a yib'an̈ lum ch'olan b'aj sch'oxji tas nab'il yuuj. Ol mac'joquem lan̈naj smuroal chon̈ab'. Ol laj tac'voc lum vitz yel yav eb' cajan d'a chon̈ab' chi'.

6 A eb' aj Elam, van sb'oan sjul-lab' eb', ayxoq'ue eb' d'a yol scarruaje, ayxopaxq'ue eb' d'a yib'an̈ schej. Axo eb' aj Kir, van yic'anchaan̈ smaclab' jul-lab' eb'.

7 Masanil juntzan̈ lum ch'olquiltac vach' yilji, b'ud'anxo lum yuj carruaje. Axo eb' ayq'ue d'a yib'an̈ chej, vanxo yac'an oval eb' d'a spuertail e chon̈ab'.

8 A tas yipc'olal yaj yuj Judá, toxo ix sateli.

A d'a jun tiempoal chi', ix eyil juntzan̈ yamc'ab' yic oval molb'il d'a jun nivan pat scuchan Spatil Te te' yic Líbano. 9-10 Eyilnac pax tzijtum spojelal smuroal schon̈ab' vin̈aj David. Ix e pojanem juntzan̈ pat chi' yuj eyac'anoch yipumaloc smuroal chi'. Ix eyac'an b'ud'joc jun yed'taltaxon a a' b'aj smolchaj d'a yalan̈. 11 A d'a scal chab' muro ix e b'o jun yed'tal a'. Axo ta' ix b'atcan a' ay d'a yol jun yed'tal ay d'a pecatax chi'. Palta maj nachajel eyuuj to a Jehová van yac'ancot juntzan̈ yaelal chi'. Atax d'a peca' naan yuuj, palta malaj jab'oc yelc'och d'a e sat.

12 A d'a jun c'ual chi', a Jehová Yajal d'a Smasanil, a' tzex avtani yic tzex oq'ui, tzex cusi, tze joxanel xil e jolom, tzeyac'anpaxoch pichul ya sva'i yic tze ch'oxanel e cusc'olal yuj e chucal, palta max yal-laj e c'ool.

13 A tas tze c'ulej to tzeyac' q'uin̈ d'a tzalajc'olal, tze milancham noc' vacax yed' noc' calnel. Tzex va val, tzeyuc'an an̈. Tzeyalan icha tic: Con̈ vaec, cuq'uec an̈, caq'uec co gana, talaj chamnac on̈xo q'uic'an, xe chi.

14 Axo Jehová Yajal d'a Smasanil, ix sch'ox sb'a d'ayin, ix yalan d'ayin: Man̈ ol vac' nivanc'olal jun schucal pensar eb' tic, palta to ol in satel eb', a in Jehová Yajal in d'a Smasanil svala', xchi.

Lolonel d'a vin̈ yilumal spalacio vin̈ rey

15 A Jehová Yajal d'a Smasanil ix alan d'ayin: Ixic, b'at il vin̈aj Sebna yilumal spalacio vin̈ rey, tzalan d'a vin̈ icha tic:

16 ¿Tas tza c'ulej d'a tic? ¿Mach ix ac'an opisio a b'oan jun yed'tal chamnac d'a jun tzalan tic, tzolanpaxoch a b'a d'a sat q'uen q'ueen b'aj ol ach cann̈ej tic a naani?

17 Vach'chom nivan elc'och alani, palta a in Jehová in ol ach in julcanb'at d'a najat. Yed' val jantac vip ol ach in yamani,

18 ol ach in julcanb'at b'alb'on icha junoc tas c'olan c'olan. Te najat ol ach b'atcan d'a jun lum luum te levan sat. Ata' ol ach chamoc, ol satel carruaje tz'ac'an snivanil elc'och chi'. Tzac' val q'uixvelal eb' etmunlajvumal d'a spalacio vin̈ a reyal chi'.

19 Ol ach viq'uel d'a opisio tic, ol ach in julancanel b'aj ayach ec' tic.

20 A d'a jun c'ual chi', ol vavtejcot vin̈ in checab' aj Eliaquim yuninal vin̈aj Hilcías.

21 Ol vac'och a pichul yic opisio chi' d'a vin̈ yed' a cincho yic a b'inajnaquil. Ol vac'ancan opisio chi' d'a vin̈. Icha junoc mamab'il ol aj vin̈ d'a scal eb' cajan d'a Jerusalén tic yed' d'a eb' aj Judá.

22 A d'a yol sc'ab' vin̈ ol vac'och sllaveal spalacio eb' yin̈tilalcan vin̈aj David. Malaj mach ol yal smacan puerta ol sjac vin̈, malaj pax mach ol jacan puerta ol smac vin̈.

23 Te vach' ol vutej vac'anoch vin̈ d'a yopisio chi', icha val tz'aj slavuxajcanoch junoc tas d'a sat pat. Ol b'inajcan vin̈ d'a scal eb' sc'ab'yoc.

24 Masanil eb' sc'ab'yoc smam vin̈ yed' yin̈tilal, nivan ol aj yelc'och eb' yuj vin̈. Ichato al ol ajcanoch eb' d'a yib'an̈ vin̈. Icha tz'ajoch locan lum chenxalu yed' masanil yamc'ab' yic junoc pat d'a junoc te' locte' mac'b'ilochi, icha chi' ol ajoch eb' d'a vin̈.

25 A d'a jun c'ual chi', a jun te te' vach' yaj smac'chajoch chi', ol elta chocnaj te'. Ol emta tan̈naj te' d'a sat luum, ol pojcanb'at masanil tas locanoch chi' d'a te'. A val Jehová tz'alan d'ayin, xchi vin̈aj Isaías chi'.

23

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ Tiro

1 Aton juntzan̈ lolonel tic alb'ilcan d'a yib'an̈ Tiro:

Ex ic'um b'ey barco yic Tarsis, elocab' eyav yuj ilc'olal, yujto toxo ix satel chon̈ab' Tiro. Man̈xa junoc pat ix cani, man̈xa b'aj syal spixchajoch te' barco chi'. Ato d'a Chipre ix alchaj jun tic eyab'i.

2 Ex cajan ex d'a stitac a' mar yed' ex chon̈vajum aj Sidón, ix ex can tz'inan, a ex ton e checnacb'at eb' e manvajum d'a sc'axepalec' a' mar.

3 Sc'och eb' e manvajum chi' d'a Egipto, smanan ixim trigo eb' tz'el d'a stitac a' Nilo. Slajvi chi' schon̈anxi ixim eb' d'a juntzan̈xo chon̈ab'. Aton d'a spatic chi' tzeyic' e ganar.

4 Ex aj Sidón, q'uixvan̈ec, yujto a jun chon̈ab' b'inajnac yuj sjelanil yec' d'a yib'an̈ a' mar, ol yal icha tic: Lajan in ajcan icha junoc ix ix malaj yune', malaj b'aj sq'uib'tzitej junoc vinac, ma ix unin, yujto ix satel eb' masanil, xcham Tiro chi'.

5 Ayic ol c'och yab'ixal jun tic d'a Egipto, ol och eb' anima d'a ilc'olal yuj tas ix uji d'a jun chon̈ab' chi'.

6 Ol yalan eb' icha tic: Elocab' eyav yuj cusc'olal ex cajan d'a sti' a' mar, c'axpajan̈ec ec' d'a Tarsis, xcham eb'.

7 ¿Tom man̈oc jun chon̈ab' tic aytaxon d'a peca', jun b'aj tz'ochn̈ej q'uin̈? ¿Tom man̈oc jun tic b'aj sb'at eb' anima, b'at cajnaj eb' d'a juntzan̈xo chon̈ab' najat ay?

8 ¿Mach ix naanq'ue jun tic d'a yib'an̈ chon̈ab' Tiro, jun chon̈ab' to yicn̈ej eb' rey yaji? A eb' chon̈vajum, nivac vinac eb', te nivan yelc'och eb' d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

9 A Jehová Yajal d'a Smasanil ix naani, yuj yic'jiem masanil eb' syic'chaan̈ sb'a yed' eb' jelan d'a sat lum tic.

10 Ex aj chon̈ab' Tarsis, toxo ix lajviel jun chon̈ab' b'aj tzex xid'ec' chon̈val. A ticnaic munlajan̈ec d'a sat luum, icha syutej sb'a eb' aj Egipto.

11 Ix yac'b'at sc'ab' Jehová d'a yib'an̈ a' mar, ix yac'an ib'xocq'ue masanil chon̈ab'. Ix yalani to smac'jiem lan̈naj masanil chon̈ab' ayoch smuroal d'a yol yic Canaán.

12 Ix yalanpax Jehová chi' d'a eb' aj Sidón icha tic: Actejec eyac'anoch juntzan̈ e q'uin̈, yujto lajan ix ex ajcan icha junoc ix cob'es ix ixtaji. Vach'chom tzex b'atcan d'a Chipre, palta man̈ ol eyic'laj eyip ta', xchi Jehová chi'.

13 Ilecb'at slum eb' aj Babilonia, aton ol ac'ancanoch Tiro scajnub'oc noc' caltacte'al noc'. Ol sb'oq'ue juntzan̈ yed'tal eb' soldado chaan̈ tz'aj d'a spatictac Tiro chi'. Ol laj smac'anem lan̈naj juntzan̈ nivac palacio eb', ol satanel eb'. Man̈oclaj eb' aj Asiria ol c'ulan jun chi'.

14 Ex ch'umum barco yic Tarsis, elocab' eyav yuj cusc'olal, yujto toxo ix em lan̈naj jun chon̈ab' ayoch yipoc e c'ool.

15 A d'a jun tiempoal chi', a Tiro 70 ab'il ol b'atcan satc'olal icha sq'uinal junoc vin̈ rey. Ato yic ol lajvoc 70 ab'il chi', ichato chi' ol javoc d'a yib'an̈ icha syal jun b'it sb'itaj d'a jun ix ajmul ix, syalan icha tic:

16 Ach ajmul ix, man̈xa mach tzach naancoti. Ic'b'at arpa, b'at ach ec' d'a yoltac chon̈ab'. Te vach' tzutej ac'an sjajil arpa chi'. Tza b'itan tzijtumoc b'it, talaj ayto mach tzach naancoti, xchi jun b'it chi'.

17 Ayic ol lajvoc 70 ab'il chi', a Jehová ol ac'anxi chon̈vaj eb' aj Tiro chi'. Ol syamanxioch eb' yac'anxi chucal yed' masanil eb' rey ay d'a sat luum tic. 18 Palta a jantac tas ol yac' ganar eb', ol ochcan yicoc Jehová. Man̈ ol sic'chajb'atoc, palta to ol ac'joc d'a eb' tz'ac'an servil Jehová chi', yic vach' nivan svael eb' smana', smanan pax spichul eb' te vach'.

24

Yaelal ol javoc d'a sat lum tic

1 A Jehová ol mesan sat lum luum tic. Toxon̈ej ol can b'eran luum. Ol laj svuch'chitan sat luum tic, ol spechan saclem masanil eb' cajan d'a luum.

2 Lajan ol ajcan eb' sacerdote yed' eb' comon anima. Lajan ol ajcan eb' vin̈ patrón yed' eb' vin̈ smunlajvum. Lajan ol ajcan eb' ix patrona yed' eb' ix smunlajvum, eb' smanvaji yed' eb' schon̈vaji, eb' tz'ac'an majanil yed' eb' smajnani, eb' tz'ac'an b'ocal yed' pax eb' sb'ocani.

3 Toxon̈ej ol can b'eran luum, yujto ol satel masanil tas vach' ay d'a sat luum. A Jehová ix alani, ol eln̈ejc'ochoc.

4 Ol tacjoc luum, man̈xo vach'oc ol aj yilji luum. Masanil yolyib'an̈q'uinal tic ol tacjoqueloc, masanil eb' nivac vinac ol satel eb'. 5 Ol ixtaxb'at lum luum tic yuj eb' cajan d'ay, yujto maj sc'anab'ajej eb' icha sleyal. Ix spitej sb'a eb' d'a schecnab'il Dios. Ix yixtejb'at jun strato Dios chi' eb' sb'onac d'a yichb'anil.

6 Yuj chi' ol cotcan jun catab' d'a yib'an̈ lum luum tic yuj eb' cajan d'a sat luum. Ol yab' val syail eb', ol satel eb'. Jayvan̈xon̈ej eb' ol canoc.

7 Man̈xalaj yal sat te' uva ol canoc, yujto ol tacjoquel te' snunal. Cusc'olalxon̈ej ol aj ec' eb' tz'ac'an q'uin̈.

8 Man̈xalaj q'uin̈ b'aj ol c'an̈ tan̈b'il yed' te' arpa. Man̈xalaj anima ol b'oan q'uin̈ chi'.

9 Man̈xa mach ol uc'voc an̈ ayic slaj och b'it. A an̈ an̈ chi', c'a'xo ol aj yuc'ji an̈ ol yab' eb' tz'uc'antaxoni.

10 A jun chon̈ab' b'aj ay eb' anima sq'uen̈ej somnaj yac'an q'uin̈, ol can tz'inan. Man̈xa junoc pat b'aj ol yal yoch junoc anima.

11 A eb' anima, ol oc' eb' d'a yoltac calle, yujto man̈xa an̈ an̈. Ol lajvoquel tzalajc'olal d'a sat luum.

12 A juntzan̈ chon̈ab' ol ixtaxb'atoc, ol pojb'at spuertail.

13 Jayvan̈xon̈ej anima ol can d'a junjun nación d'a sat luum tic. Ichaxon̈ej tz'ajcan junjunocxo sat te' olivo yed' te' uva ayic smolji sat te' d'a schaelal, icha chi' ol ajcan eb' anima chi'.

14 A eb' olto can chi', ol el yav eb' yuj tzalajc'olal. Ol ab'chaj yel yav eb' b'aj tz'em c'u. Ol b'itan eb' yujto ol yil jantac yipalil Jehová eb'.

15 A eb' cajan b'aj sjavi c'u yed' juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a stitac a' mar, ol yal vach' lolonel eb' d'a Jehová sDiosal Israel.

16 Ol ab'chaj sb'itan eb' b'aj slajvic'och lum luum, yuj yic'jichaan̈ sb'i Jehová te tojol.

Palta a in svala': Ay, ob'iltac in, van in lajviemi. A eb' ixtum anima chi', man̈xa scachnab'il eb'.

17 A val juntzan̈ eb' cajan d'a sat lum tic, ol javoc nivan xivc'olal d'a yib'an̈ eb'. Ay jul yed' yaal ol laj em d'a yol sb'e eb'.

18 A eb' sb'at elelal yuj xivelal chi', a d'a yoltac jul ol b'at tan̈naj eb'. Tato tz'elxi eb' d'a jul chi', axo d'a yaal scanxi eb'. Ol cot jun nivan yaxn̈ab' d'a satchaan̈, axo yipumal lum luum tic, ol tzicub'tan̈ajoc.

19 Ol ib'xoc val luum sic'lab'il, ol tzicub'tan̈aj luum, ol laj q'ue n̈iq'uiljoc luum, choc' ol aj luum.

20 Toxon̈ej ol ec' ch'umch'on luum icha junoc uc'um an̈, icha yec' xecxon junoc lechpat yuj ic'. Yujto a smul eb' anima, ix te alb'i d'a yib'an̈ luum. Yuj chi' ol telvoccan luum, man̈xa b'aq'uin̈ ol q'ue vaan luum.

21 A d'a jun tiempoal chi', a Jehová ol ac'anoch syaelal eb' yajal tz'ec' d'a cal ic' d'a chaan̈ yed' eb' yajal d'a sat luum tic, ol ac'jococh syaelal eb' d'a tic.

22 Ol molb'aj eb' icha smolb'aj junoc n̈ilan̈ eb' presovum d'a yol junoc olan. Ol macchaj eb' junoc tiempoal. Ol lajvoc chi' ol ac'jococh syaelal eb'.

23 A d'a jun c'ual chi', a Jehová Yajal d'a Smasanil, ol yac' yajalil yed' jantac stziquiquial d'a tzalan Sion, aton d'a Jerusalén d'a yichan̈ eb' yichamtac vinaquil schon̈ab'. Yuj stziquiquial chi', a q'uen uj yed' c'u man̈xo ol checlaj yoc, ichato ol q'uixvoccanoc.

25

B'it yic aloj vach' lolonel d'a Dios

1 Mamin Jehová, in Diosal ach. Ol val vach' lolonel d'ayach, yujto ix aq'uelc'och tas satub'tac nab'il uuj, ix aq'uelc'och tas alb'ilcan uj d'a peca'.

2 Icha junoc b'ulan̈ q'uen q'ueen ix ajcan juntzan̈ chon̈ab' uuj. A chon̈ab' te tec'an, ix laj em lan̈najoc. Ix aq'uem lan̈naj spalacio eb' ch'oc nacional, man̈xa b'aq'uin̈ ol b'ochajxiq'ueoc.

3 Yuj chi', a juntzan̈ nación te tec'an, ol ach yic'chaan̈, aton juntzan̈ maj oc' sc'ol d'a yetanimail, ol xivpax eb' d'ayach.

4-5 Yujto a d'ayach scol sb'a eb' meb'a', tzach colvaj d'a eb' ay tas tz'och yuuj d'a scusc'olal. A eb' anima te chuc, lajan val eb' icha yaxn̈ab' ay yic'al. Lajan pax eb' icha sc'ac'al yoc c'u d'a chimc'ualil. Palta a ach tzon̈ a c'ub'ejel icha junoc q'uen q'ueen. Icha chi' tz'aj ic'anem yac'umtaquil eb' ch'oc nacional chi'. Icha tz'aj siclab' yoc c'u ayic tz'och svevenal asun, icha chi' tz'aj ac'anoch vaan eb' chuc chi' yel yav.

6 A d'a tzalan Sion tic, ol sb'o junoc nivan vael Jehová Yajal d'a Smasanil, ol yac'an d'a masanil nación. A schib'ejal jun vael chi' ec'b'al te vach', te vach' pax yal sat uva ol uc'joc.

7 A d'a jun tzalan tic ol yiq'uel jun c'apac Jehová, jun c'apac smusan sat masanil chon̈ab', aton scusc'olal eb' yed' sman̈ pensaril eb'.

8 Ol yac' lajvoc chamel Jehová d'a juneln̈ej. Ol sucanel yal sat eb' anima smasanil, ol yac' lajvoc jantac sq'uixvelal schon̈ab' d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic. Aton Jehová tz'alan jun tic.

9 A d'a jun c'ual chi' ol cal icha tic: A Jehová co Diosal tic, aton cac'nacoch yipoc co c'ool, a coljinac on̈. Con̈ tzalajec, yujto a ix on̈ colani, xco chama.

10 A Jehová ol tan̈van lum tzalan Sion tic. Yacb'an axo chon̈ab' Moab van stec'jiem d'a yed'tal icha tz'aj stec'jiem an̈ ac d'a scal stza' noc' noc'.

11 Ichato ol to yaq'uel lian sc'ab' Moab chi', icha yac'an sc'ab' junoc smac'an a a', vach'chom ol to yac' yip, palta ol satel yac'umtaquil yuj Jehová.

12 Masanil smuroal juntzan̈ nivac chon̈ab', ol em lan̈naj yuj Jehová. Choc' ol ajcanem vecan d'a sat luum.

26

B'it yuj yac'chaj ganar oval

1 A d'a jun c'u chi', ol co b'itej jun b'it tic d'a yol smacb'en Judá, xchi icha tic:

Ay val jun co chon̈ab' te tec'an b'aj vach' co colan co b'a. A val Jehová ix b'oanq'ue smuroal jun co chon̈ab' chi'.

2 Jaquec spuertail co chon̈ab' tic yic tz'och jun chon̈ab'il eb' anima tojol spensar, te c'anab'ajum paxi.

3 Mamin Jehová, a ach tzac'n̈ej sjunc'olal eb' tec'ann̈ej spensar, yujto a achn̈ej ayach och yipoc sc'ool eb'.

4 Ayocab'n̈ej och Jehová yipoc co c'ool, yujto an̈ej syal on̈ scolan d'a masanil tiempo.

5 A tz'ic'anem eb' ac'umtac, eb' cajan d'a jun chon̈ab' syic'chaan̈ sb'a. Man̈xalaj tz'aj yelc'och eb', ichato tz'emc'och sat eb' d'a cal pococ.

6 A ticnaic stec'jiem jun chon̈ab' chi' yuj eb' emnaquil, yuj eb' meb'a', xchi jun b'it chi'.

7 Ach Mamin, tojoln̈ej tzutej. A ach tza tojolb'itej sb'e eb' tzach c'anab'ajani.

8 Mamin Jehová, sco b'eyb'alej juntzan̈ b'eyb'al syal a c'ayb'ub'al. A val tas sco nib'ej to naan achn̈ej cuuj.

9 An̈ej d'ayach ayoch co pensar d'a junjun ac'val, axo d'a q'uin̈ib'alil sco tan̈vej a ch'oxan a b'a. An̈ej yic tzac'ancot yaelal d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol sc'ayb'an sb'a eb' anima sb'eyb'alan tojolal.

10 Vach'chom tz'oc' a c'ol d'a eb' chuc, palta max sc'ayb'ej sb'a eb' sc'ulan tojolal. Vach'chom d'a scal eb' anima vach' spensar cajan eb', palta an̈eja' sb'eyb'alan chucal eb'. Malaj yelc'och a poder d'a eb'.

11 Mamin Jehová, vach'xo yaj syaelal eb' uuj, palta max nachajel yuj eb'. Yilocab' eb' yic tza xajanan a chon̈ab', q'uixvocab'el eb'. Satocab'el eb' yuj yoval a c'ool vach'xo yaj d'a eb' ajc'ol yajoch d'ayach.

12 Mamin Jehová, uuj vach' ol on̈ ajoc, yujto uuj syic' sb'a masanil tas sco c'ulej.

13 Mamin Jehová co Diosal, ay juntzan̈xo eb' ix och cajaloc, palta snachajel cuuj to a achn̈ej Cajal ach.

14 A eb' chi' chamnacxo eb', man̈xo ol pitzvoclaj eb'. Man̈xa b'aq'uin̈ ol ilchaj eb', yujto toxo ix ac'och syaelal eb'. Ix a satel eb' d'a juneln̈ej. Man̈xa b'aj ol nachajcot eb'.

15 Mamin, a ach ix ac' levanb'oc co macb'en yic vach' tzach ic'jichaan̈, a ach ix a nitzb'at stz'acan̈il.

16 Mamin, d'a scal syaelal ix ach co sayeq'ui. Ayic ix ac'anoch co yaelal chi' yuj co vach'iloc, ix on̈ lesalvi d'ayach d'a emnaquilal.

17 Mamin, icha val junoc ix ix toxo val tz'alji yune', vanxo stacq'ue sc'ol ix yuj syail, icha chi' ix co c'ulej d'a ichan̈.

18 Icha syail yalji unin, icha chi' ix aj cab'an syail, palta malaj unin ix alji d'ayon̈. Nab'an̈ej ix cab' syail, maj on̈ colchajoc, malaj quin̈tilal ol cajan sat luum tic.

19 Mamin, a eb' a chamnac ol pitzvocxi eb'. Ol pitzvocq'ue eb' vetchon̈ab'. A eb' ichato vaynac d'a yol luum, ol el svayan̈ eb', ol el yav eb' d'a tzalajc'olal. Mamin Jehová, uuj ol pitzvocxi eb' chamnac chi', icha tz'aj sq'ueul tas avab'il d'a lum luum d'a q'uin̈ib'alil yuj yal ac'val.

20 Ex vetchon̈ab', ochan̈ec d'a yol e pat, tze macan e pat chi' ayic tzex och chi'. C'ub'ejequel e b'a b'ela, masanto ol ec'b'at yoval sc'ol Jehová,

21 yujto ol elta Jehová b'aj ay, yic syac'anoch syaelal masanil anima cajan d'a sat lum tic yuj schucal eb'. A lum luum tic man̈xo ol sc'ub'ejel eb' milb'ilcham d'a luum, palta ol checlajoc machtac miljinaccham eb'.

27

Ol el eb' israel d'a libre

1 A val d'a jun c'ual chi', ol yac'lab'ej yespada Jehová, te al, te ay smay, jay pax ye, yic ol yac'anoch yaelal d'a yib'an̈ noc' leviatán, aton noc' chan jelan sb'ey yolyonoc, syac'an yip noc' sb'at elelal. Ol mac'joccham noc' dragón chi' yuj Jehová, noc' ay d'a yol a' mar.

2 A d'a jun c'ual chi' ol yal Jehová icha tic:

B'itejec te' snunal uva vach' sat syac'a'.27.2

3 A in Jehová in tzin tan̈vej te', cotac scal svac'anoch yal te'. Tzin tan̈vej te' d'a c'ualil yed' d'ac'valil, yic vach' malaj tas tz'ic'an te'.

4 Man̈xa voval aycot d'a te'. Tato ay te' q'uiix, ma comon an̈c'ultac d'a scal te', tzin tec'satoc, tzin n̈usantz'a d'a juneln̈ej.

5 Tato snib'ej eb' ayoch ajc'olal d'a in chon̈ab' chi' sc'anan in colval, ochocab' eb' junc'olal ved'oc, xchi Jehová chi'.

6 A d'a yic b'aq'uin̈, a eb' chon̈ab' yin̈tilal vin̈aj Jacob, ol yic'xi yip eb'. Yuj eb' ol yac'xicot svach'c'olal Dios d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Lajan ol aj eb' icha junoc te te' svolani, syac'an xumaquil te', man̈ jantacoc pax sat te' syac'a'.

7 A Dios maj yac'och yaelal d'a yib'an̈ eb' israel icha ix yutej yac'anoch d'a eb' yajc'ol eb'. Man̈ masaniloc eb' israel smilnacchamoc, icha yutejnac smilancham masanil eb' miljinaccham eb' israel chi'.

8 Ix yac'och syaelal eb' schon̈ab' Jehová, aton yic ix yac'an oval eb', ayic ix ic'jipaxb'at eb' d'a ch'oc nacional. Icha tz'aj yic'jib'at tastac yuj oval ic' scot d'a stojolal b'aj sjavi c'u, icha chi' ix aj yic'jib'at eb' schon̈ab' chi'.

9 Palta jun, ol ac'joc nivanc'olal smul eb' yin̈tilal Jacob chi', an̈ej tato choc' ol yutejcan masanil sq'ueenal yaltar scomon diosal eb', icha tz'aj spojb'at q'uen pulub' ayic spolji q'ueen, tato man̈xa pax junoc te te' yechel Asera ol canoc, ma altar yic incienso yuj yic'jichaan̈ scomon diosal eb'. Tato icha chi' ol sc'uloc eb', ol sucjoc sat smul eb'.

10 A juntzan̈ chon̈ab' te tec'an, ol sateloc. Icha te' pat man̈xa yajal, man̈xalaj anima, cuseltacxon̈ej ol ajcanoc. Axon̈ej noc' noc' ol va d'ay. Ol em cutzan noc', ol sc'uxel xil te te' noc', jixc'ab'tac ol ajcan te'.

11 Axo yic ol tacjoquel te', ol laj cot loc'oljoc te' sc'ab', axo eb' ix ix ol molb'an te' c'atzitzal. A jun chon̈ab' tic, malaj jab'oc spensar. Yuj chi' a Jehová b'ojinac eb', man̈xo ol cus yuj eb', man̈xo ol oc' sc'ol d'a eb'.

12 A d'a jun c'ual chi', ay val tas ol sc'ulej Jehová, ichato ol tec'voc trigo. A jantac macb'il yuuj b'aj ichato ol tec'voc trigo chi', ol cotn̈ej d'a a' Éufrates masanto d'a smojonal Egipto. Palta a exxo israel ex tic, junjunal ol ex sic'jocchaan̈ yuuj.

13 A d'a jun c'u chi', ol pujoc jun q'uen nivan trompeta chaan̈ sjaj. A eb' ic'b'ilcanb'at d'a Asiria yed' d'a Egipto, ol javoc eb' yic tz'och ejmelal d'a Jehová d'a jun tzalan yic ejmelal ay d'a Jerusalén.

28

Yab'ixal chon̈ab' Samaria

1 Ob'iltac chon̈ab' Samaria, nivan yelc'och d'a yol sat eb' uc'um an̈ d'a yol yic Efraín. Yelvanub' yaj d'a jun ac'lic yax sat. Lajan pax icha corona xumactac van stacji d'a sjolom eb' toxo ix te cham yuj an̈ an̈. A eb' cajan d'a Samaria chi', an̈ej uq'uel an̈ syac' eb'.

2 A Jehová ix sic'anel jun vin̈ vinac te tec'an, te jelan d'a oval. Ol javoc vin̈ yed' yip, icha yaxn̈ab' calan yed' q'uen sacb'at. Ol javoc vin̈ icha chacxuxum ic' smac'an chaan̈ tastac, icha pax yic syac'an yoval a' b'eyuma' yic tz'el a' b'aj sb'eyi. Yuj yip vin̈ chi', ol em lan̈naj chon̈ab' Samaria chi'.

3 A jun chon̈ab' nivan yelc'och d'a eb' uc'um an̈ chi', ol steq'uem jun vin̈ ay yip chi'.

4 A jun chon̈ab' ay d'a pan̈an te yax sat vach' yilji chi', aton jun lajan icha junoc taquin̈ corona chi', ol satjoqueloc. Icha val sat te' higo spet eluli, elan̈chamel slojib'at yuj junoc mach tz'ilani, icha chi' ol aj jun chon̈ab' chi'.

5 A d'a jun c'u chi', a Jehová Yajal d'a Smasanil, icha junoc corona te vach' yilji, icha chi' ol aj d'a eb' anima olto can d'a schon̈ab'. Icha stzalaj junoc mach yed' scorona, icha chi' ol aj stzalaj eb' yed' Jehová.

6 A Jehová chi' ol ac'an sna eb' juez yic vach' ol yutoc eb' sch'olb'itan yaj eb' anima. Ol yac' pax yip eb' soldado yic stan̈van schon̈ab'.

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ Jerusalén

7 A eb' vin̈ sacerdote yed' eb' vin̈ schecab' Dios, tz'ec' ch'umch'on eb' vin̈ uq'uel an̈, squistalax eb' vin̈ yuj yoval an̈ chi'. Ayic sq'ue an̈ d'a sjolom eb' vin̈ schecab' Dios chi', scomon naanq'ue eb' vin̈ yalanel slolonel Dios, axo eb' vin̈ sacerdote chi', max sb'olaj yaj eb' anima eb' vin̈ d'a stojolal.

8 Masanil smexa eb' vin̈ mictac sat, xejtac sat yuj eb' vin̈, man̈xa jab'oc sat smexa eb' vin̈ chi' vach'.

9 Syalan eb' anima vuj a in tic: ¿Mach snib'ej jun vinac tic sc'ayb'ej? ¿A am d'a eb' vanto yel d'a yim, aton eb' maxtzac chuni?

10 ¿Tas yuj jab'jab'il yalan vin̈ d'ayon̈, icha svulvon eb' unin vanto yel sti'? xchi eb'.

11 Tato malaj sgana eb' yab'ani, a Dios ol ac'lab'an eb' ch'oc nacional yalan d'a eb', ichato ton̈ej ol vulvon eb' ol yab' eb'.

12 Aton d'a eb' b'uchvajnac chi' alb'il icha tic: Ina val ic'oj ip tic, yic'ocab' yip eb' c'unb'inac, siclab'ocab' sc'ol eb', xchi Jehová, palta maj schalaj yab' eb'.

13 Yuj chi', a slolonel Jehová ol alchaj d'a eb' d'a jab'jab'il icha svulvon eb' unin vanto yel sti'. Yuj chi', ayic ol b'eyec' eb' pac'jab' ol aj stelvi eb', ol echnaj eb', ol can eb' d'a yaal, ol ic'jocb'at eb' d'a ch'oc nacional.

14 Ex yajal eyaj d'a Jerusalén tic, ex b'uchumtac, ab'ec val slolonel Jehová:

15 Yujto ix eyal icha tic: Ay co lajti' yed' yajalil chamel, yuj chi' ayic ol javoc tas ol on̈ sataneloc icha a' eluma', malaj tas ol on̈ ic'anoc, yujto a juntzan̈ lolonel es ix cac'och yipoc co c'ool, ol co col co b'a d'ay, xe chi.

16 Yuj chi', a Jehová Yajal tz'alan icha tic: Ol vaq'uem junoc mach yipumaloc Sion. A jun chi' sic'b'ilel vuuj, malaj b'aq'uin̈ ol sateloc, te nivan yelc'ochi, lajan icha junoc q'uen q'ueen tz'emcan d'a yesquinail junoc pat. A eb' tz'ac'anoch yipoc sc'ool, malaj b'aq'uin̈ ol can eb' d'a q'uixvelal.

17 A d'a Sion chi', ol vac'lab'ej in tojolal icha tz'ajem ch'an̈ cuerda, ma plomo yic yechel pat, xchi Jehová chi'. Palta a es ix eyac'och yipoc e c'ool chi', a q'uen sacb'at ol sataneloc. Axo b'aj tze col e b'a chi', a a' eluma' ol cuchanb'atoc.

18 A e lajti' ix eyac' yed' yajalil chamel chi', ol sateloc. Ayic ol ja jun icha eluma' d'a eyib'an̈ chi', ol ex can d'a yalan̈ yuuj.

19 Ayic ol javoc d'a juntac el, ol ex cuchjocb'at yuuj. Junjun q'uin̈ib'alil, ma c'ual d'ac'val ol ja d'ayex. Ayic ol eyab'an yab'ixal jun chi', ol ex ib'xocq'ueoc.

20 Lajan ol ex aj icha junoc mach svay d'a junoc ch'at tzapan steel yed' junoc c'u' lod'an sat.

21 Icha yutejnac Jehová yac'an oval d'a lum svitzal Perazim yed' d'a lum yac'lical Gabaón, icha chi' ol yutoc sc'ulan junoc tas satub'tac, junoc tas man̈ tan̈vab'iloc eyuuj.

22 A ticnaic jun, man̈ ex b'uchvajoc, yic vach' max nivtaj eyaelal. Ix vab' tas ix yal Jehová Yajal d'a Smasanil. Toxo ix sna'a to ol satel masanil smacb'en jun chon̈ab' tic.

23 Maclejec eyab' tas ol vala', scham val eyab'an in lolonel:

24 A junoc vin̈ sb'oan smunlajel yic tz'avvi, man̈ocn̈ej d'ocoj lum syac' vin̈ yed' q'uen arado, man̈ ton̈ejoc pax ste choc'b'itej lum vin̈ yed' q'uen rastrillo.

25 Ayic toxo ix b'o luum, syavan yin̈atil an̈ eneldo vin̈ yed' an̈ comino, syavan pax ixim trigo vin̈ d'a stzolal. Axo d'a stitac syavej ixim cebada vin̈ yed' ixim avena, icha b'aj smoj yavchaji.

26 A Dios tz'ac'an nachajel yuj vin̈ tas tz'aj smunlaji.

27 Yujto a an̈ eneldo chi', max tec'chaj an̈, max ec' pax junoc carreta d'a yib'an̈ an̈ comino chi'. Ton̈ej smac'jiel an̈ eneldo chi' yed' junoc te te', axo an̈ comino chi', smac'chaj an̈ yed' junoc te' jixc'ab' te'.

28 A ixim trigo stec'ji ixim, syal yec' junoc carreta d'a yib'an̈ ixim, palta tato an̈eja' yec' te' d'a yib'an̈ ixim, spoj ixim sat chi'.

29 Icha chi' syutej Jehová Yajal d'a Smasanil snaan tas ol sc'ulej. Satub'tac yilji tas nab'il yuuj, tz'eln̈ejc'och yuj sjelanil.

29

1 Ay..., ob'iltac val chon̈ab' Jerusalén, scuch Yaltar Dios, b'aj ec'nac cajan vin̈aj David. Ec'ocab' juntzan̈ q'uin̈ tz'ec'taxoni.

2 A Dios ol ac'anoch eb' anima d'a jun chon̈ab' tic d'a ilc'olal yed' d'a cusc'olal. Ol laj c'acvoc eb' yab'an syail. Axo jun chon̈ab' tic, icha junoc altar ol ajcan d'a yichan̈ Dios.

3 Ol scheccot soldado Jehová yic tzul yoyan sb'a eb' d'a spatictac Jerusalén tic, ol sb'oanoch jun muro eb' b'aj ol och oyan d'a spatictac chi'. Ol sb'oanpaxoch sb'achte' eb' yic syac'an oval eb' yed'oc.

4 Ol ac'joc telvoc Jerusalén, ichato ol ec'can telan d'a sat luum, axo d'a sat lum chi' ol lolonq'ue eb' aj chon̈ab' chi'. Toxon̈ej ol q'ue b'ulnaj eb' slolon d'a cal pococ, icha slolon junoc mach yed' spixan chamnac.

5-6 Axo ol ajoc, elan̈chamel ol yac'och yaelal Jehová d'a yib'an̈ masanil eb' ayoch ajc'olal d'a Jerusalén tic. Ol mac'vaj c'u, ol ec' quixcab', ol ec' nivac oval ic'n̈ab' ayxo smay sc'an̈i yed' nivac c'ac' satanel tastac. A eb' ajc'ol chi', man̈xo jantacoc sb'isul eb', palta lajan ol ajcan eb' icha lum pococ. A eb' tzex ixtani, ol ic'chajcanb'at eb' icha tz'aj yic'chajb'at smatz'il ixim trigo yuj ic'.

7 Masanil juntzan̈ chon̈ab' man̈xo b'ischajb'enoc chi', aton eb' tz'ac'an oval yed' jun chon̈ab' scuch yaltar Dios, oymajnac eb' d'a spatic, spojanem smuroal eb', lajan ol yutoc sb'a eb' icha junoc mach ay tas svayichej d'ac'valil.

8 A mach ay svejel svayichej sva'i, palta axo yic tz'el svayan̈, an̈eja' yoch svejel. Ma icha mach stacji sti' svaycani, axo d'a svayich, syuq'uej a' syila', palta axo yic tz'el svayan̈, an̈eja' stacji sti', taquin̈ q'uilinac yol sjaj. Icha chi' ol aj yelc'och juntzan̈ chon̈ab' man̈xo b'ischajb'enoc ayoch yac'an oval yed' tzalan Sion tic.

9 Ex aj Jerusalén, b'eyan̈ecn̈ej yed' e man̈ pensaril, ichato max eyil jab'oc. Ec'an̈ecn̈ej quetcon icha uc'um an̈, vach'chom malaj an̈ tzeyuq'uej.

10 Yujto a Jehová ix ac'ancot jun nivan vayan̈ d'a eyib'an̈. Axo eb' syaloch sb'a schecab'oc Dios tz'ilan tas sjavi d'a eyib'an̈ chi'. A Jehová ix macan spensar eb', icha tz'aj smacchaj sat junoc mach svay yed' junoc c'apac.

11 Yuj chi' masanil tas syal eb' schecab' Dios, lajan ol ajcan icha tas tz'ib'ab'ilcan d'a junoc tas, palta to macan, ayoch selloal. Tato tz'alchaj d'a junoc mach syal yavtani: Avtej jun um tic, tato xchi d'ay, syalan icha tic: Max yal-laj vavtani, yujto macan, ayoch selloal, xchi.

12 Tato tz'ac'chajpax d'a junoc mach to max yal yavtani: Avtej jun tic, tato xchi d'ay, syalani: Max yal-laj vavtani, xchi.

13 Yuj chi' ix yal Jehová d'ayin icha tic: A juntzan̈ anima tic, stz'ac yal eb' to tzin yic'chaan̈ eb', stz'acan yal eb' to ay velc'och d'a yol sat eb', palta axo val spensar eb' najat yajcanel d'ayin. Stz'ac yaq'uem sb'a eb' d'ayin, palta an̈ej juntzan̈ schecnab'il eb' anima snaq'uei, a syac' eb' c'ayb'ajoc.

14 Yuj chi' a juntzan̈ tas satub'tac yilji ol in ch'ox yil jun chon̈ab' tic, toxon̈ej ol sat sc'ol eb' yuuj. A sjelanil eb' jelan yed' yaj pensaril eb' aj pensar, ol sateloc, xchi Jehová.

15 Ob'iltac val eb' te vach' syutej sc'ub'anel tas nab'il yuuj yed' tastac sc'ulej eb' d'a elc'altac d'a Jehová yalani. Syalan eb' icha tic: Malaj mach tzon̈ ilani, malaj mach tzon̈ ojtacaneli, xchi eb'.

16 Palta a ex tic, q'uexan̈ tzeyutej. ¿Tocval lajan lum tz'acb'il lum yed' mach stz'acani? ¿Tom syal yalan lum d'a mach stz'acan chi' icha tic: Man̈oc ach ix in a tz'aca'? Mato syal lum icha tic: A ach tic man̈ ojtacoc tas tza c'ulej, ¿tocval xchi lum d'ay?

Alb'ilcani to ol colchaj chon̈ab' Israel

17 Quenxon̈ej val tiempo ol ochcan lum yax luum b'aj sb'o munlajel, axo lum b'aj sb'otaxon munlajel chi', ol ochcan lum yax lumal.

18 A d'a jun c'ual chi', a eb' max ujitaxon yab'ani, ol yab' eb' yavtaj junoc tas tz'ib'ab'il. Axo eb' max uji yilani, ol yil eb', ichato ol ic'chajelta eb' d'a scal q'uic'alq'uinal.

19 A eb' emnaquil yaji, ol te tzalaj eb' d'a Jehová. A eb' te meb'a', ol te tzalaj eb' d'a sDiosal Israel Axon̈ej Ochi.

20 A eb' malaj yelc'och yetanimail d'a sat, ol lajvoquem eb'. A eb' pit syutej sb'a, man̈xo junoc eb' olto canoc. A eb' an̈ej chucal sna'a, ol satel eb',

21 aton eb' snaanq'ue esal lolonel d'a spatic yetanimail. Aton eb' scachan eb' juez yic max ac'jioch syaelal eb' chuc, syac'an es eb' yic man̈ tojoloc tz'aj sb'o yaj d'a eb' malaj smul.

22 Yuj chi' a Jehová sDiosal Israel, Jun coljinaccanel vin̈aj Abraham, a tz'alan icha tic: A ticnaic ex in chon̈ab', ex yin̈tilal vin̈aj Jacob, man̈xa b'aj ol ex q'uixvoc, man̈xa b'aj ol chacb'oc e sat yuj q'uixvelal.

23 Yujto a eb' eyin̈tilal ol yil eb' tas ol in c'ulej d'a scal, ol yojtaquejel eb' to A inxon̈ej Ochi, nivan ol aj velc'och d'a yol sat eb', a in e Diosal in israel ex tic.

24 A eb' ayoch d'a somc'olal, ol sc'ayb'ej jelanil eb', a eb' b'uchumtac ol scha yab' c'ayb'ub'al eb', xchi Jehová.

30

Ob'iltac eb' snib'an scolval Egipto

1 Ix yalan Jehová icha tic:

Ob'iltac eb' anima tz'ec' val d'a yib'an̈. Tzijtum tas sna eb' d'a yol yico', max yal eb' vab'i. Comonn̈ej sb'o junoc trato eb' sch'ocoj, man̈oc in pax svac' sc'ulej eb'. Yuj chi' te nivan tz'aj smul eb' d'a yib'an̈.

2 Elan̈chamel sb'at eb' d'a Egipto, max sc'anb'ej eb' d'ayin. Snib'ej eb' scolji yuj yipal vin̈ sreyal Egipto chi', syac'anoch eb' yipoc sc'ool.

3 Palta a scolval jun vin̈ rey chi', q'uixvelal ol utajcan eb' yuuj, ol somchajcanq'ue eb' yuj scolval jun nación chi'.

4 Vach'chom ayb'at eb' schecab' eb' d'a chon̈ab' Zoán yed' d'a chon̈ab' Hanes,

5 q'uixvelal ol utaj eb' yuj Egipto chi'. Malaj jab'oc tas ol yic' eb' d'ay, man̈ ol colvaj jab'oc d'a eb'. An̈ej to ol q'uixvoccanel eb' yuuj, xchi Jehová.

6 A tas ix yal Jehová yuj noc' noc' ay d'a yol yic Neguev: A d'a jun lugar chi' te ay smay. Ata' cajan noc' choj, jantac yoc' noc' ta'. Ay noc' ajavchan yed' noc' chan sjen̈vi. Ata' tz'ec' noc' chej yed' noc' camello scuchanb'at sb'eyumal chon̈ab' Judá yic syac'an silab'oc d'a Egipto, palta a jun nación chi' max colvaj jab'oc.

7 A jun nación chi' max yal-laj yuuj, max techaj scolvaji, yuj chi' svac' sb'iej icha tic: Noc' te ay smay yel yav, palta malaj tas syal yuuj, xchi Jehová.

8 Ix yalan Jehová d'ayin icha tic: A ticnaic tz'ib'ejcan masanil tas van valan tic d'ayach d'a yichan̈ eb' etchon̈ab' tic, yic scan yab'ixal d'a eb' d'a juneln̈ej, yic snaann̈ejcot eb'.

9 A eb' anima tic, te pit eb', yin̈tilal esalvum eb'. Malaj sgana eb' syab' in checnab'il a in Jehová in tic.

10 Syalan eb' d'a eb' in checab' icha tic: Man̈ eyal d'ayon̈ tas ix ac'ji eyil chi'. Man̈ eyal lolonel yic tojolal. A sco c'ana' to an̈ej lolonel sco nib'ej scab'i, a tzeyala'.

11 Elan̈ec d'a yol co b'e. A co Diosal a on̈ israel on̈ tic Axon̈ej Ochi, man̈xo eyalcot d'ayon̈, xchi eb', xchi Jehová.

12 Yuj chi', a in e Diosal in a ex israel ex tic to A inxon̈ej Ochi, sval icha tic: A ex tic ix e patiquejel jun cachnab'il, axo pitalil yed' chucal tzeyac'och yipoc e c'ool.

13 Yuj chi' a eyaelal ol em d'a eyib'an̈ yuj e mul chi', lajan ol aj icha junoc muro pojeltacxo, tz'eyanxoeq'ui. Yalxon̈ej janic' ol em lan̈najoc.

14 Ol ex satjoquel icha junoc nivan xalu smac'jipojoc, man̈xa nivanc'olal d'ay. Axo stitac lum chi', man̈xa jab'oc syal yoch lechlab'il, maxtzac yalpax yic'jib'at jab'oc tzac'ac' d'a cusinu yed'oc, xchi Jehová.

15 A Cajalil, aton Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic Axon̈ej Ochi, a tz'alan icha tic: Meltzajan̈ec d'ayin. Aq'uec in och yipoc e c'ool. Man̈ ex och ilc'olal. Icha chi' ol aj e colchaji, xchi. Palta max e cha eyab'i.

16 An̈ej to tzeyal icha tic: Maay, a on̈ tic ol on̈ q'ue d'a yib'an̈ chej, ol on̈ b'at elelal, xe chi. Yelton tzeyala', ol ex b'at elelal chi'. Tzeyalanpax icha tic: Ol on̈ q'ue d'a yib'an̈ noc' chej jelan sb'eyi, xe chi. Palta yelxo ec'b'al jelan sb'ey eb' eyajc'ol chi' d'a eyichan̈.

17 An̈ej d'a jun pitan̈ eb' ajc'ol chi', jun mil ex ol ex el elelal. Vach'chom an̈ej ovan̈oc eb' ajc'ol chi', ol ex el elelal e masanil d'a eb'. Jayvan̈exxon̈ej ol ex canoc, icha scan lin̈an junoc te te' d'a jolom vitz, ma icha bandera d'a chon tzalan, xchi Jehová chi'.

A yoq'uelc'olal Dios d'a schon̈ab'

18 Palta te nivan tz'oc' sc'ol Jehová d'ayex, tan̈vab'il ex yuuj. Tato vach' tzeyutej e b'a, ol oc' sc'ol d'ayex, ol ex yac'an nivanc'olal, yujto tojol toni. A eb' tz'ac'anoch Jehová chi' yipoc sc'ool, te vach' yic eb'. 19 Ex aj Sion, ex cajan ex d'a Jerusalén, man̈xo ol ex oc'oc. A Jehová ol oc' sc'ol d'ayex ayic ol yab'an yel eyav. Ayic ol eyalan e b'a d'ay, ol tac'voc d'ayex d'a elan̈chamel. 20 Vach'chom tzex ec' d'a scal syaelal yuj Dios Cajal, palta e c'ayb'umal yaji. Man̈xo ol sc'ub'ejel sb'a d'ayex, palta ol eyil yed' e sat. 21 Tato ol ex el d'a e b'e, tzex b'at d'a e vach', ma d'a e q'uexan̈, ol eyab' yalji jun lolonel d'a e patic icha tic: Man̈ ex b'at ta', ina sb'at b'e tic, b'atan̈ec d'ay, xchama. 22 Ol e patiquejel juntzan̈ yechel nab'a plata yed' e comon dios ayoch oro d'ay, ol eyumancanel icha c'alem yajb'entac yilji. 23 Ichato chi' b'ian, ol yac'ancot n̈ab' Jehová chi' d'a yib'an̈ tas tzeyavej, te vach' ol ajoc. A noc' e vacax d'a jun tiempoal chi', toxon̈ej ol actajcan noc' b'aj ol vaoc. 24 A noc' e vacax yed' noc' e b'uru smunlaji, vach' ixim cebada ol sc'ux noc'. 25 Ayic ol c'och sc'ual yem lan̈naj yed'tal eb' eyajc'ool, ayic ol cham eb' smasanil, tzijtum a' nivac a' ol elta secnaj d'a jolomtac vitz yed' d'a tzalquiltac. 26 Axo yoc q'uen uj, icha yoc c'u ol ajcanoc. Axo pax yoc c'u chi', uquel ol aj yoval yoc. Icha val yoc uqueoc c'ual ol aj jun c'ual chi'. A val ta' ol b'oxoc sc'ol schon̈ab' Jehová yuuj. Ichato ol spich yechen eb' lajvinac yuuj.

Yaelal ol javoc d'a yib'an̈ Asiria

27 Ilecnab' scot Jehová d'a najat. A yoval sc'ool lajan icha te' c'ac' sq'ue n̈iln̈on yoc. Ayic sloloni, lajan icha te' c'ac' stz'ab'at tastac yuuj.

28 Yuj slolonel chi' satel eb' ajc'ool, icha val junoc nivan eluma' tz'el d'a smelemal, sq'uec'och a' d'a sjaj eb'. Ol ic'jocb'at eb' ayoch ajc'olal d'ay, icha yel smatz'il ixim trigo yuj ic' ayic schayaj ixim. Ichato ol ac'jococh sfreno eb' anima chi', yic tz'ic'jib'at eb' b'aj ol satel yuj Jehová chi'.

29 Palta a exxo tic, ol ex b'itanoc, icha tzex b'itan d'ac'valil ayic tz'och q'uin̈ ayic tze naancot tas aj yelnaccot eb' e mam eyicham d'a Egipto. Tzalajc'olal eyico', icha ayic tze pu'an e flauta ayic tzex q'ue d'a stzalanil stemplo Jehová Scolumal Israel.

30 Ol yac' Jehová ab'chaj sjaj, chaan̈ yel yav, ol sch'oxanel spoder yed' yoval sc'ool, icha te' c'ac' satanel tastac yed' nivac ic' n̈ab' yed' sc'an̈ c'u yed' sacb'at.

31 Ayic ol yab'an sjaj Jehová eb' aj Asiria, ol te xiv eb', ichato ol mac'joc q'uichaj eb' yuuj yed' sq'uen c'ococh.

32 Ayic ol spajanoch juntaqueloc sc'ococh Jehová d'a eb' aj Asiria chi', ol och tan̈b'il yed' arpa yuj eb' schon̈ab'. Te ay smay jun oval ol och d'a Asiria yuj Jehová chi'.

33 Yujto toxon b'ob'il jun yed'tal vin̈ sreyal Asiria yed' eb' soldado yuj Jehová, b'aj ol tz'a snivanil eb'. A jun yed'tal chi' te levan sat, jul pax yich, b'ud'an yed' te' c'atzitz. A Jehová ol ac'anoch sc'ac'al yed' slolonel, ol q'ue n̈iln̈on yoc icha azufre.

31

Cachnab'il d'a eb' sna scolji yuj Egipto

1 Ob'iltac eb' b'at c'anan scolval Egipto. A eb' soldado yic Egipto chi', te nivan sb'isul noc' schej eb' yed' scarruaje, te ay pax yip eb'. A juntzan̈ chi' syac'och eb' yipoc sc'ool, palta max q'ue q'uelan eb' d'a Jehová sDiosal Israel Axon̈ej Ochi, max sc'anpax scolval eb' d'ay.

2 Palta te jelan pax Jehová chi', ol yic'cot somc'olal d'a yib'an̈ eb'. Max ec'b'at tas syal d'a spatic jun chon̈ab' chuc yed' d'a spatic eb' scolvaj d'a eb' sc'ulan chucal chi'.

3 A eb' aj Egipto chi' animan̈ej eb', man̈ Diosoc eb'. Axo noc' schej eb', noc'n̈ej val noc', tocval espíritu noc'. Yuj val chi' jun, ayic ol yic'anchaan̈ sc'ab' Jehová, ol telvoc eb' colvajum, ol telvoc pax eb' scolji, junn̈ej ol aj scham eb'.

4 A Jehová Yajal d'a Smasanil ix alan d'ayin icha tic: Ayic tz'el yav noc' nivac choj, ayic van schianb'at junoc calnel noc' toxo ix yic'a', maxtzac xivlaj noc' ayic tz'el yav eb' tan̈vum calnel xib'tani, vach'chom tzijtum eb' tzoymaj d'a spatictac noc'. Icha chi' ol vutej in b'a, malaj mach syal in scachanoch vaan yic tzin emul in col tzalan Sion.

5 Icha syutej noc' much stan̈van yune' d'a yol so', tz'ec' jen̈en̈oc noc' d'a yib'an̈, icha val chi' ol vutej in tan̈van chon̈ab' Jerusalén, ol in tan̈vej, ol in colani, xchi.

6 Ex vetisraelal, meltzajan̈ec d'a Jehová b'aj pit ix eyutej e b'a.

7 Yujto ayic ol e chacanel juntzan̈ yechel ix e b'o yuj e pitalil, aton juntzan̈ yechel b'ob'il yed' q'uen plata yed' q'uen oro,

8 ol telvoc Asiria yuj q'uen espada man̈ animaoc ol ac'lab'anoc. Ol elcan lemnaj eb' soldado, axo eb' ol yamchajoc, ol ochcan eb' checab'oc.

9 Yuj val xivelal, ol b'at vin̈ sreyal eb' elelal yed' eb' yajalil eb' soldado, ol yactejcan sbandera eb'. A Jehová ay yic altar d'a tzalan Sion, a tz'alan jun tic, a yoval sc'ol tz'och sc'ac'al d'a Jerusalén.

32

A vin̈ rey tojol

1 Ay val jun vin̈ rey ol ac'an yajalil d'a stojolal, ay pax eb' yajal d'a yalan̈ smandar vin̈ te vach' ol yutej yac'an yajalil.

2 Junjun eb', ichato co columal ol aj eb' d'a jun oval ic' yed' d'a jun oval ic' n̈ab'. Icha a a' d'a lum taquin̈ sat, ma icha yen̈ul junoc q'uen nivan tenam d'a tz'inan luum, icha chi' ol aj eb'.

3 A eb' anima ichato max uji yilani, ol yil eb'. Axo eb' ichato max uji yab'ani, ol scha yab' eb'.

4 A eb' man̈ chamoc snaan tas syala', ol tojolb'oc spensar eb'. Axo eb' tz'el squeec sloloni, ol b'o slolon eb'.

5 A junoc anima amancotan, man̈xo ol alchaj vach'il. Axo junoc mach jelan smusan sat eb' anima, man̈xa jab'oc ol aj yelc'ochi.

6 Yujto a eb' anima amancotan chi', an̈ej pensar malaj yelc'och syal eb'. An̈ej chucal sna' sc'ulej eb' d'a spensar chi', snib'ej eb' smac'vaji, syalan chucal lolonel eb' d'a spatic Jehová. Max siej jab'oc tas eb' d'a eb' tz'och svejel yed' d'a eb' ay staquin̈tial.

7 A eb' ixtum anima chi', syic' yip eb' yuj tas sc'ayb'ej d'a chucal, snaanq'ue chucal eb'. Tz'ixtaj eb' meb'a' snib'ej sb'o yaj yoval yuj yes eb'.

8 Axo eb' vach' sc'ool elb'enn̈ej yuuj, yuj svach'il eb' chi', vach'n̈ej tz'elc'och eb'.

A scachnab'il eb' ix ix

9 A exxo ix ex tic, a ex te junc'olaln̈ej eyajeq'ui, malaj tas tze na'a, ab'ec val tas ol val d'ayex.

10 A ticnaic malaj tas tze na'a, palta jun, yab' val icha tic junab', tzex xivq'uei, yujto man̈xalaj sat avb'en ol yac'a', man̈xa sat te' uva ol molchajoc.

11 A ex val malaj jab'oc tas tze na' tic, xivan̈ec, iq'uequel e pichul vach' ayoch eyuuj. Aq'uecoch pichul ya sva'i, yic tze ch'oxaneli to ayex och d'a syaelal.

12 Ch'oxequel e cusc'olal chi', yujto ix ixtaxel lum e luum yax sat b'aj te vach' tz'aj avb'en.

13 Yujto axon̈ej te' q'uiix yed' an̈ an̈c'ultac ol q'uib'canq'ue d'a yol co chon̈ab' yed' d'a yoltac juntzan̈ pat b'aj tz'och q'uin̈ yic tzalajc'olal.

14 A spalacio eb' vin̈ nivac yajal, cuseltac ol ajcanoc, ol can tz'inan schon̈ab' eb' vin̈. A chon̈ab' vach' yajoch smuroal, ol ochcan svaynub'oc noc' noc'. Ata' ol yic' yip noc' caltacte'al b'uru d'a tzalajc'olal, ol laj va noc' vacax ta'.

15 Palta ayic ol javoc Yespíritu Jehová d'a quib'an̈ junelxo, a lum taquin̈ luum, ol yaxb'ocxi sat luum. Jantac sat avb'en ol yac'xi d'a luum.

16 Axo d'a masanil lugar, ol b'eyb'alaj tojolal yed' vach'ilal.

17 Yujto sb'eyb'alaj tojolal chi', yuj chi' ay junc'olal, tzalajc'olal yed' vach' pensaril d'a masanil tiempo.

18-19 Vach'chom ol laj lan̈chaj te te' yuj q'uen sacb'at, vach'chom ol satel juntzan̈ nación, palta ex vetchon̈ab', junc'olal ol ex ajoc, ol eyac' tzalajb'oc e c'ool b'aj ol ex cajnajoc.

20 Vach' eyico' yujto man̈ jantacoc a a' b'aj vach' ol och yalil eyavb'en, te ay pax b'aj ol yal sva noc' e vacax yed' noc' e b'uru.

33

A Jehová ayoch yipoc co c'ool

1 Ob'iltac ex, ex satumel anima, ex ixtum anima. Malaj mach tzex sataneli, ma tzex ixtani. Ayic ol lajvoc e satanel eb', tzeyixtanpax eb', ol ex satjoqueloc, ol ex ixtajpaxoc.

2 Mamin Jehová, oc'oc val a c'ol d'ayon̈, yipc'olal aj cuuj. Ochan̈ qued'oc d'a junjun c'u ayic ay co yaelal, tzon̈ a colani.

3 Ayic syab'an eb' anima to scot oval, sb'at eb' elelal. Ayic tzach javi on̈ a colo', sacleminac sb'at juntzan̈ chon̈ab' elelal.

4 Icha val tz'aj satanel avb'en noc' c'ulub', icha chi' ol aj satjiel sb'eyumal eb' cajc'ool.

5 Mamin Jehová, nivan ton val elc'ochi, cajan ach d'a satchaan̈. A ach ol ic'b'ey eb' aj Sion d'a vach'ilal yed' d'a stojolal.

6 Ol ac' stec'anil eb', sjelanil yed' yaj pensaril eb'. A juntzan̈ chi' ol colan eb'. Axo yic ol ach sc'anab'ajan eb', ichato sb'eyumal eb' ol ajoc.

7 Ab'ec val yel yav eb' soldado d'a yoltac scalleal e chon̈ab' yuj xivelal. Ab'ec val yel yav eb' xid'naquec' sc'an junc'olal.

8 A juntzan̈ b'e, ix laj can tz'inan, man̈xa mach tz'ec' d'ay yuj xivelal. Ix juvib'at strato eb' ix yac'a'. Ix paticajel eb' ix xid'ec' sb'o trato chi', man̈xa mach ay yelc'ochi.

9 Ix cuscanq'ue lum luum, ix juvicanb'at yilji luum. Ix q'uixvicanq'ue lum Líbano, yujto ix ch'acjiel ste'al luum. Axo lum pan̈an yic Sarón, ix ochcan lum tz'inan lumal, axo lum Basán yed' lum vitzal Carmelo, ix can san̈an luum.

10 Yuj chi' syal Jehová icha tic: A ticnaic jun, ol in q'ue vaan, ol in ch'oxaneli to te nivan in poder.

11 A tas nab'il eyuuj yed' tas toxo ix e b'o'o, lajan icha c'alem, ma icha an̈ ac. Ol in pub'at vic' d'ay, ol tz'ab'at smasanil.

12 A e chon̈ab', taan̈xon̈ej ol ajcanoc, ol scha sc'ac'al icha stz'ab'at te' taquin̈ q'uiix.

13 Mach ex najat ayex yed' ex lac'an ayex, ilecnab' val tastac ix in c'ulej, scham val eyojtacanel in poder, xchi Jehová.

14 A eb' chuc sb'eyb'al ay d'a Sion, tz'ib'xi eb' yuj xivelal. A eb' malaj yelc'och Dios d'ay, tz'ib'xi eb', syalan eb' icha tic: A yoval sc'ol Dios, lajan icha jun c'ac' man̈xa b'aq'uin̈ stupi. ¿Tom ayto junoc on̈ ol yal co colchaji? xchi eb'.

15 A eb' ol colchajoc: Aton eb' sb'eyb'alan tojolal, eb' an̈ej yel syala', eb' malaj sgana tz'och b'eyumal yuj schaan tumin d'a elc'altac, eb' max yac'och sb'a yuj schamel junoc anima, syic'anpaxel sb'a eb' d'a scal chucal.

16 Aton eb' chi' ol colchajoc, malaj tas ol sna eb', ichato cajanec' eb' d'a junoc chon̈ab' vach' yajoch smuroal, ayn̈ej tas ol sva eb' yed' tas ol yuq'uej eb'.

17 Ayic ol eyilan jun Rey te ay stziquiquial, ol eyilpaxi to te najat ol c'och smacb'en jun nación tic,

18 ol e naancoti tas ajnac e xiv d'a yalan̈taxo, ol eyalan icha tic: ¿Tas ix sc'ulej eb' vin̈ ch'oc nacional sc'ananel q'uen tumin d'ayon̈? ¿Tas ix sc'ulej eb' vin̈ tz'echtan q'uen tumin chi'? ¿Tas ix sc'ulej eb' vin̈ slaj b'isan juntzan̈ yed'tal eb' soldado yuj snaan eb' jantac sb'eyumal co chon̈ab'? xe chama.

19 Man̈xa b'aq'uin̈ ol eyil eb' ac'umtac d'a e cal, eb' ch'oc nacional ch'oc tial syala', max eyab' tas syal eb'.

20 Ol eyil chon̈ab' Sion, b'aj scac'taxonoch q'uin̈, aton Jerusalén, jun chon̈ab' b'aj junc'olal ol on̈ ajoc. Man̈xa b'aq'uin̈ ol q'uexmajoc. Icha junoc mantiado scann̈ej, max chocjiq'ueta yestacail, max d'in̈chaj junoc sch'an̈al, icha chi' ol ajoc.

21 Ata' ol sch'ox sb'a Jehová d'ayon̈ yed' spoder. Tzijtum a a' levan sat ol b'ey ta', palta man̈ ol yal yoch eb' ajc'ol yed' snivac barco yac'an oval qued'oc.

22-23 A sch'an̈al juntzan̈ barco chi', man̈ ol toc'joc tzatzb'oc d'a yoyal, man̈xa b'aj ol yac' yip sch'an̈al sc'apaquil. Ol pojchajec' tastac ay d'a eb' ajc'ol chi', ipan eb' tz'em sb'ey ol ic'an jab'oc yico', yujto a Jehová ol on̈ colanoc. A' ol b'oanel tas caji, co Reyal pax yaji.

24 Malaj junoc mach cajan d'a Jerusalén tic ol alanoc: Penaay in, man̈ xchioc. A eb' cajan d'a jun chon̈ab' tic, ol ic'joquel smul eb'.

34

A Jehová ol ac'anoch syaelal Edom

1 Ex junjun chon̈ab', nitzeccot e b'a tze maclan eyab' tas ol aljoc. Yab'ocab' pax yolyib'an̈q'uinal tic yed' masanil tas ay d'ay.

2 A Jehová, te aycot yoval d'a masanil nación yed' d'a yib'an̈ eb' soldado. Toxo ix sna Jehová chi' to ol cham eb', ol satanel eb' smasanil.

3 Ol actajcan b'ulan eb' chamnac chi', ol te q'ue sjab' juntzan̈ snivanil eb' chi'. Ol ch'ayxoquel jolomtac vitz yuj schiq'uil eb'.

4 Masanil q'uen c'anal ol tzicub'tan̈ajoc, axo satchaan̈ ol chuljoc b'ec'an. Masanil q'uen c'anal, ol cot tan̈aljoc q'ueen, icha tz'aj scot xil te' uva, ma te' higo ayic stacji.

5 Ayic ol lajvoc sc'anan yespada Jehová d'a satchaan̈, ol yac'anpaxem d'a yib'an̈ Edom, jun chon̈ab' toxo ix och chamel d'a yib'an̈ yuuj.

6 Ichato ol och chic' yed' xepu' d'a yespada Jehová, icha tz'aj q'ueen ayic smiljicham noc' calnel yed' noc' chiva tz'ac'ji silab'il. Ol sb'o jun silab' Jehová d'a Bosra, te nivan eb' aj Edom chi' ol chamoc.

7 Ol telvoc eb' icha stelvi noc' c'ultaquil vacax, ma noc' quelemtac vacax, ma noc' mam vacax. Ol ch'ayxoquel sat slum eb' yuj schiq'uil, axo xepual eb' ol b'atcan d'a cal pococ.

8 Aton val d'a jun c'u chi' ol yac' spac Jehová, aton val d'a jun ab'il chi' ol yic'canel yoval sc'ool yuj tas ix utaj chon̈ab' Sion yuj eb'.

9 A b'aj sb'eytaxon a a' d'a Edom chi', a' asfalto ol b'eyoc, axo masanil lum pococ ol ochcan lum azufreal, axo lum sat luum ol scha sc'ac'al lum yuj asfalto chi'.

10 C'ual d'ac'val ol q'ue n̈iln̈on sc'ac'al luum, ol q'uen̈ej stab'il luum d'a masanil tiempo. Ol actajcan lum d'a juneln̈ej, man̈xa b'aq'uin̈ ay mach ol ec' ta'.

11 Ata' ol aj noc' xoch' yed' noc' cujub'. Ata' ol sb'o so' noc' joj yed' noc' tonton. Cuseltac ol ajcan jun chon̈ab' chi' yuj Jehová.

12 Man̈xa b'aq'uin̈ ol och junocxo rey yic syac' yajalil d'ay. Masanil eb' yajal ol satel eb'.

13 Axon̈ej te' q'uiix ol q'uib'q'ue d'a spalacio eb', axo d'a yed'tal eb' soldado, a te' sac q'uiix ol q'uib'canq'ueoc. Axon̈ej noc' oques ol aj ta' yed' noc' avestruz.

14 Ata' junn̈ej ol aj noc' vaax yed' noc' oques, axo noc' c'ultaquil chiva, ol laj yavtej sb'a noc' ta'. Ata' ol cajnaj juntzan̈ noc' noc' xib'tani, juntzan̈ noc' sjen̈vi d'ac'valil.

15 Ata' ol sb'o so' noc' cujub', ol em sn̈olob' noc', ol elta yune' noc' ta'. Ol smolb'an sb'a noc' yic stan̈vej sb'a. Ata' ol smolb'ejpax sb'a noc' ch'acb'a, mojan̈il ol aj noc', jun noc' smam, jun noc' snun.

16 Sayec eyil b'aj tz'ib'ab'il yuj Jehová. Avtejec b'aj syal icha tic: Masanil noc' noc' sb'inaj tic, malaj junoc noc' man̈ ol c'och ta'. Malaj junoc noc' man̈ ayoc ec' junoc noc' nunab'il yed'oc, yujto a Jehová alannac to a Yespíritu ol molb'an noc'.

17 Junjun noc', chequel ol aj yed'tal noc'. A val Jehová chi' ol ch'oxancan yed'tal junjun noc' b'aj ol ajoc. Yicn̈ej noc' ol ajcan d'a juneln̈ej, ata' ol cajnaj noc'.

35

Ol jax eb' israel d'a Sion

1 Tzalajocab'q'ue lum taquin̈ luum, ayocab' xumac d'a lum taquin̈ sat.

2 Pac'ocab' an̈ xumac icha an̈ chochol, tzalajc'olalocab' yilji sat luum. A Dios ol ac'an svach'il yilji sat lum icha lum Líbano, ol yaxb'oc sat lum icha lum vitzal Carmelo, ma icha lum ac'lic yic Sarón. Ol yil eb' anima smasanil to nivan yelc'och Jehová co Diosal yed' yipalil.

3 Aq'uec stec'anil eb' malaj yip. Iptzitejec eb' c'unb'inac.

4 Alec icha tic d'a eb' chab'c'olal yaji: Tec'b'ejec e b'a, man̈ ex xivoc, ol javoc co Diosal on̈ scolo'. Ol yac'anoch syaelal eb' ayoch ajc'olal d'ayon̈ icha val smojal, xe chi.

5 Ichato chi' b'ian, a eb' max uji yilani ol yil eb', axo eb' max ab'ani ol yab' eb'.

6 Axo eb' tz'em sb'eyi ol q'ue tz'itnaj eb' sb'eyi, icha noc' c'ultaquil chej. Axo eb' max loloni ol avaj chaan̈ eb' yuj tzalajc'olal. A d'a lum taquin̈ luum yed' d'a lum taquin̈ sat ol q'ueul chulnaj sjaj a' nivac a' sb'eyi.

7 A d'a lum taquin̈ luum, ol aj a' nivac n̈ajab'. A d'a lum taquin̈ val sat yalxon̈ej b'aj ol laj q'ueul sjaj a'. A b'aj cajanec' noc' oques ticnaic, ata' ol q'uib'q'ue te' velec' yed' te' aj.

8 Ata' ol ec' jun nivan b'e. A jun b'e chi' ol scuchcan Sb'e Eb' Yicxo Dios. A eb' chuc yed' eb' pitb'inac yuj schucal, man̈ ol yal-laj yec' eb' ta'.

9 A d'a jun b'e chi' malaj junoc noc' choj ol ajoc, malaj pax junoc noc' chium noc' ol ajoc. Ata' ol ec' eb' colb'ilxo yuj Jehová.

10 A eb' colb'ilxo chi', ol b'itan eb' d'a tzalajc'olal ayic ol c'och eb' d'a Sion. Tzalajc'olal ol ajcan eb' ta' d'a juneln̈ej, ol ilchaj vach'ilal yed' tzalajc'olal yuj eb', axo yaelal yed' oq'uel ol sateloc.

36

Ix yac' oval vin̈aj Senaquerib yed' Judá

(2R 18.13-37; 2Cr 32.1-19)

1 Ayic 14 ab'ilxo yoch vin̈aj Ezequías reyal, ata' ix syamoch vin̈aj Senaquerib sreyal Asiria yac'an oval d'a masanil chon̈ab' ayoch smuroal d'a yol yic Judá, ix ac'ji ganar juntzan̈ chon̈ab' chi' yuj vin̈. 2 Vanto yac'an oval vin̈ d'a Laquis, ix schecancot jun yajalil eb' soldado vin̈ yed' jun nivan n̈ilan̈ eb' soldado d'a vin̈aj rey Ezequías d'a Jerusalén. Ix javi vin̈ b'aj tz'emul yoc a a' d'a jun yed'tal d'a yib'an̈, b'aj sb'at b'e sc'och b'aj sjuc'chaj c'apac c'apac. 3 A vin̈aj Eliaquim yuninal vin̈aj Hilcías yilumal tastac ay d'a vin̈ rey, vin̈aj Sebna tz'ib'um yed' vin̈aj Joa yuninal vin̈aj Asaf stz'ib'an yab'ixal vin̈ rey chi', ix elta eb' vin̈ scha vin̈ yajalil eb' soldado chi'. 4 Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—Alec juntzan̈ lolonel tic d'a vin̈aj Ezequías, to a vin̈ sreyal Asiria ec'b'al te nivan yelc'ochi, a vin̈ tz'alan icha tic: ¿Tas ayoch yipoc a c'ool? 5 ¿Tom tza na' to yujn̈ej lolonel vach' yalji, sb'at eb' in soldado jelan yac'an oval elelal tza na'a? ¿Mach tzac'och yipoc a c'ool, yuj chi' te vinac tzutej a b'a d'a vichan̈? 6 A svilani to a Egipto tzac'och yipoc a c'ool. Ichocab' ta', palta a Egipto chi', lajan val icha junoc te' aj can̈chajnac, ayic tzon̈ och yub'naj d'a sn̈i' te', sb'at tz'isnaj te' d'a co c'ab'. Icha chi' yaj vin̈ sreyal Egipto chi' d'a mach tz'ac'anoch vin̈ yipoc sc'ool. 7 Ach Ezequías, tecan tzal icha tic: A on̈ tic a Jehová co Diosal scac'och yipoc co c'ool. Palta ina toxo ix a chec satjiel juntzan̈ altar b'aj chaan̈, b'aj tz'och eb' anima ejmelal d'a jun e Diosal chi'. Ix alani to junxon̈ej altar b'aj tz'och eb' aj Judá yed' eb' aj Jerusalén ejmelal. 8 A ticnaic b'o junoc a trato yed' vin̈ vajalil, aton vin̈ sreyal Asiria. Syal vin̈ d'ayach icha tic: Ol vac' chab'oc mil noc' chej d'ayach, tato tz'ilchaj eb' soldado sq'ue d'a yib'an̈ noc' uuj. ¿Tom ol yal uuj? 9 Tato icha chi', ¿tom ol tzac'van eyac'an oval yed' jun n̈ilan̈ eb' co soldado aj Asiria vanto sc'ayi, vach'chom tze comon aq'uejoch eb' aj Egipto yed' scarruaje yipoc e c'ool? 10 An̈ejtona', ¿tom tza na' to tzon̈ comon javi co satel jun chon̈ab' tic tato man̈oc Jehová ayoch qued'oc? Aton val ix on̈ checancot ul ex co sateli, xchicot vin̈ rey, xchi vin̈ yajalil eb' soldado chi'.

11 Ix tac'vi vin̈aj Eliaquim, vin̈aj Sebna yed' vin̈aj Joa d'a jun vin̈ yajalil eb' soldado chi' icha tic:

—Sco c'an d'ayach to a d'a ti' arameo tzach loloni, yujto scab'pax a on̈ tic. Man̈ al d'a ti' hebreo yic max yab' masanil eb' anima ayq'ue d'a yib'an̈ smuroal chon̈ab' tic, xchi eb' vin̈.

12 Palta ix yalan vin̈ yajalil eb' soldado chi' icha tic:

—Man̈ocn̈ej d'a vin̈ eyajalil yed' d'ayex ix in checjicot yuj vin̈ sreyal Asiria val jun tic, palta ix in checjicot ul val d'a masanil anima ayq'ue d'a yib'an̈tac smuroal chon̈ab' tic, ajun pax eb' ol ab'an syail eyed'oc, yujto ol e lo e tza', ol eyuc'anpax e chul, xchi vin̈.

13 Yuj chi' ix q'ue lin̈an vin̈ yajal chi', ix avaj chaan̈ vin̈, ix yalan vin̈ d'a ti' hebreo:

—Ab'ec val tas syal vin̈ rey ec'b'al te nivan yelc'ochi, aton vin̈ sreyal Asiria: 14 Man̈ eyac' e b'a ac'joc musansatil yuj vin̈aj Ezequías chi', yujto man̈ ol yal ex scolan vin̈ d'a yol in c'ab', xchi vin̈ rey chi'. 15 Tato syal vin̈aj Ezequías chi' to an̈ej Jehová tzeyac'och yipoc e c'ool, syalan vin̈ d'ayex icha tic: Val yel ol on̈ scol Jehová co Diosal, man̈ ol scha ac'joc ganar co chon̈ab' tic yuj vin̈ sreyal Asiria, tato xchi vin̈, 16 man̈ e cha eyab' d'a vin̈. Yujto a vin̈ sreyal Asiria chi' ix in checancot val d'ayex to tzex och d'a junc'olal yed' vin̈, tzeyac'anoch e b'a d'a yol sc'ab' vin̈ yic vach' ol e lo sat te' eyuva yed' sat te' higo, ol eyuc'anpax a a' eyictaxoni, 17 masanto ol ex yic'b'at vin̈ d'a jun lum luum icha val lum eyic tic, syac' ixim trigo yed' te' uva d'a luum. Ol e b'o ixim pan, ol e b'oanpax vino. 18 Tato syal vin̈aj Ezequías chi' to a Jehová ol ex colanoc, man̈ eyac' e b'a smusej e sat vin̈. ¿Tocval ay junoc sdiosal juntzan̈xo chon̈ab' ix yal scolan schon̈ab' d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Asiria chi'? 19 ¿B'ajtil ix c'ochcan sdiosal chon̈ab' Hamat yed' chon̈ab' Arfad? ¿B'ajtil ix c'ochcan sdiosal chon̈ab' Sefarvaim? ¿Tocval ay junoc dios ix colan Samaria d'a yol sc'ab' vin̈ rey chi'? 20 ¿Mach junoc sdiosal juntzan̈ chon̈ab' chi' ix yal scolan schon̈ab' d'a yol sc'ab' vin̈? ¿Tas yuj tze na' to a Jehová ol colanel Jerusalén tic d'a yol sc'ab' vin̈? xchi vin̈ yajalil eb' soldado chi'.

21 Numanxon̈ej ix ajcan eb' anima chi, malaj junoc eb' ix alan junoc b'elan̈ lolonel, yujto ix yal vin̈aj Ezequías chi' to malaj junoc eb' stac'vi. 22 Yuj chi' a vin̈aj Eliaquim, vin̈aj Sebna yed' vin̈aj Joa chi', ix sn̈ic'chitejb'at spichul eb' vin̈, ix b'at eb' vin̈ yal d'a vin̈aj Ezequías masanil tas ix yal vin̈ yajalil eb' soldado aj Asiria chi'.

37

Ix colji Judá d'a yol sc'ab' eb' aj Asiria

(2R 19.1-37; 2Cr 32.20-23)

1 Ayic ix yab'an juntzan̈ lolonel chi' vin̈aj rey Ezequías chi', ix sn̈ic'chitanb'at spichul vin̈. Ix yac'anoch pichul vin̈ yic cusc'olal, ix b'at vin̈ d'a stemplo Jehová. 2 Ix checjicot vin̈aj Eliaquim chi', vin̈aj Sebna chi' yed' eb' sacerdote te icham vinacxo yuj vin̈aj Ezequías chi', ayoch pichul ya sva yuj eb', ix cot eb' d'ayin schecab' in Jehová, a inton Isaías in tic. 3 Ix ul yalan eb' tas ix yal vin̈aj Ezequías chi' d'a eb', ix yalan eb' d'ayin icha tic: A ticnaic, ayon̈ och d'a cusc'olal, d'a syaelal yed' d'a q'uixvelc'olal. Icha val junoc ix ix van yalji yune', tz'el yip ix, icha chi' caji. 4 Comonoc val ix yab' Jehová co Diosal, juntzan̈ lolonel ix yal jun vin̈ yajalil eb' soldado ix scheccot vin̈ sreyal Asiria chi', yic tzul b'uchvaj vin̈ d'a co Diosal pitzann̈ej. Comonoc val sjavi yaelal d'a yib'an̈ vin̈ yuj Jehová co Diosal, yuj tas ix yal vin̈ chi'. A ticnaic lesalvan̈ cuj a on̈ ixto on̈ can tic, xchi eb' checab' chi'.

5 Ayic ix vab'an tas ix yal eb' schecab' vin̈ rey chi', 6 ix valan d'a eb' to sb'at yal eb' d'a vin̈ rey chi' tas ix aj yalan Jehová. Ix valan icha tic: Man̈ ach xiv d'a juntzan̈ b'uchval lolonel ix ul yal vin̈ schecab' vin̈ sreyal Asiria chi' d'ayin. 7 A in ol vac'b'at junoc comon ab'ix d'a scal eb'. Ayic ol yab'an jun ab'ix jun vin̈ rey chi', ol meltzaj vin̈ d'a schon̈ab' yed' masanil soldado. A d'a schon̈ab' vin̈ chi' ol vac' miljocchamoc, xchi Jehová, xin chi.

8 Axo ix yab'an jun vin̈ yajalil eb' soldado chi' to a vin̈ sreyal Asiria chi' toxo ix el vin̈ d'a chon̈ab' Laquis, yuj chi' ix meltzaj vin̈, ix b'at vin̈ d'a vin̈ sreyal Asiria chi' ayic van yac'an oval vin̈ d'a chon̈ab' Libna. 9 Ata' ix yab' vin̈ rey chi' to a vin̈aj Tirhaca sreyal Etiopía van scot yed' jantac soldado yac' oval yed' vin̈. Yuj chi' ix stz'ib'ancot schecnab'il vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Ezequías chi', syalan icha tic: 10 A a Diosal tzac'och yipoc a c'ol chi', a' ol ach colan d'a yol in c'ab' a naani, palta man̈ a cha ach yac' musansatil. 11 Ix ab'i tas ix cutej co satanel juntzan̈ eb' rey yed' schon̈ab' a on̈ sreyal on̈ Asiria tic. ¿Tom a achto val ol ach colchajcanoc? 12 ¿Tocval ix colchaj eb' anima yuj sdiosal d'a yol sc'ab' eb' in mam vicham? Nacot tas ajnac chon̈ab' Gozán, Harán, Resef yed' eb' aj Edén, aton eb' cajan d'a Telasar. 13 Nacot tas utajnacpax vin̈ sreyal Hamat, Arfad, Sefarvaim, Hena yed' Iva. Icha chi' ix yutej vin̈ rey chi' stz'ib'ancot schecnab'il.

14 Ix schaanec' jun tas ix stz'ib'ejcot vin̈ rey chi' vin̈aj rey Ezequías chi', ix yavtan vin̈. Ix lajvi chi' ix b'at vin̈ d'a templo, ix b'at yac'anoch lechan vin̈ d'a yichan̈ Jehová, 15 ix lesalvi vin̈ icha tic: 16 Mamin Jehová co Diosal, Yajal ach d'a Smasanil, a d'a snan̈al eb' querubín ayach eq'ui. A achn̈ej Dios ach d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic. A ach a b'onac satchaan̈ yed' sat luum tic. 17 Mamin, comonoc tza maclej val ab'i. Ina val juntzan̈ lolonel ix stz'ib'ejcot vin̈aj Senaquerib tic d'ayin, aton juntzan̈ b'uchval lolonel ix yal vin̈ tic d'a a patic, ach Dios to pitzan achn̈ej. 18 Yelton val Mamin Jehová, a eb' vin̈ sreyal Asiria chi' ix satanel juntzan̈ chon̈ab' chi', ix yixtancanb'at slum eb' vin̈. 19 Ix sn̈usantz'a masanil sdiosal eb' vin̈, yujto a juntzan̈ chi', val yel man̈ diosoc, yujto b'ob'il yuj anima, nab'a plata, ma te', ma q'ueen. Yuj chi' ix yal satanel eb' vin̈. 20 A ticnaic jun Mamin Jehová co Diosal, colon̈el d'a yol sc'ab' jun vin̈ rey chi', yic syojtaquejel masanil nación to a achn̈ej Dios ach, xchi vin̈aj Ezequías chi'.

21 Ix lajvi chi', ix in checan a in Isaías in tic b'at alchaj d'a vin̈aj Ezequías chi' icha tic: Icha val tic yalan Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic: Toxo ix vab' a lesal ix al d'ayin yuj vin̈aj Senaquerib sreyal Asiria, xchi.

22 Yuj chi' ix yalan juntzan̈ lolonel tic Jehová d'a yib'an̈ vin̈ sreyal Asiria chi':

Ach Senaquerib, a eb' ix cob'estac aj Sion, ton̈ej tzach stzetzej eb' ix. A eb' aj Jerusalén, ton̈ej ol b'at miquiljoc eb' ach sb'uchani ayic elelalxon̈ej ol ach meltzajoc.

23 ¿Mach jun b'aj ix a comon tec'b'ej a b'a a b'uchani? ¿Mach jun b'aj ix comon q'ue val a jaj ix ic'anchaan̈ a b'a d'ay? Aton val d'ayin a in sDiosal in Israel to A inxon̈ej Ochi.

24 Ix a checanpaxcot eb' a checab' yic tzic'an val chaan̈ a b'a, ix ul yalan eb' d'ayin icha tic: Yed' val jantac in carruaje yic oval in q'uec'och d'a sjolom lum vitz te chaan̈ d'a yol yic Líbano. Ix in ch'aquem te' c'ute' chaan̈ steel yed' te' taj te vach' yilji. Ix in q'uec'och d'a lum jolomtac vitz te chaan̈ b'aj c'ayum te te'.

25 Yaln̈ej b'aj syal in joyan a' uc'b'ila' vuq'uej. Syal vec'n̈ej d'a a a' d'a Egipto, ichato tupnac a', malaj mach syal in syamanoch vaan, xa chi ix ic'an val chaan̈ a b'a.

26 ¿Tom man̈ ojtacoc to a in Jehová in svaq'uelc'och masanil juntzan̈ chi'? Atax d'a peca' nab'il vuuj to ol ujoc juntzan̈ chi', axo ticnaic svaq'uelc'ochi. Yuj chi' ix yal a satanel juntzan̈ chon̈ab' vach' yajoch smuroal, toxon̈ej ix q'uecan b'ulan sc'ajil uuj.

27 A eb' cajan d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', ix te xivcanq'ue eb', ix q'uixvicanq'ue eb'. Lajan ix ajcan eb' icha an̈ an̈c'ultac yax latz'inac, ma icha an̈ an̈c'ultac sq'uib'q'ue d'a yib'an̈tac pat, stacji yuj ic' scot b'aj sjavi c'u.

28 Vojtacn̈ej b'ajtac tzach eq'ui yed' tastac tza c'ulej. Vojtac to ix cot val oval d'ayin.

29 Vojtac jantac oval, jantac val ac'umtaquil, yuj chi' ol vac'och jun q'uen argolla d'a a n̈i' yed' jun freno d'a a ti', ol ach vac'an meltzaj d'a b'e b'aj ach coti, xchi Jehová.

30 Axo d'ayach ach Ezequías, ay jun yechel ol sch'ox Jehová eyila'. A d'a jun ab'il tic yed' d'a junxo, ol e va sat ixim trigo munil ol pac'q'ue sch'ocoj. Axo d'a yoxil ab'il, a exxo ol eyavej eyico', ol e molan sat tas ol eyavej chi'. Ol eyavej te' uva, ol e loan sat te'.

31 A jayvan̈ ex ixto ex can d'a Judá tic, lajan ol ex aj icha junoc te te' tz'avchaji sb'at sch'an̈al yib', elan̈chamel satani.

32 A exxo jayvan̈ ex ixto ex can d'a Jerusalén, d'a tzalan Sion tic, a ex ol eyac'xi b'ud'joquel co chon̈ab' tic. Icha chi' ol ajoc yujto xajan on̈ yuj Jehová Yajal d'a Smasanil.

33 Axo pax yuj vin̈ sreyal Asiria jun, ix yal Jehová icha tic: Man̈ ol och vin̈ d'a Jerusalén tic, malaj junoc yol sjul-lab' vin̈ ol sjuleli. Man̈ ol och vin̈ yac' oval d'ay yed' maclab' jul-lab'. Man̈ ol sb'oq'ue stec'nub' vin̈ d'a spatictac smuroal chon̈ab' tic.

34 A in val Jehová in svala', a d'a b'e b'aj ol cot vin̈, an̈eja' ta' ol meltzaj vin̈. Man̈ ol yal yoch vin̈ d'a yol chon̈ab' tic.

35 Ol in tan̈vej jun chon̈ab' tic, ol in colani, yujto tzin xajanej vin̈ in checab' aj David yed' pax snivanil Velc'ochi, xchi Jehová, xin chi.

36 A Yángel Jehová ix c'och d'a scampamento eb' aj Asiria chi', ix smilancham 185 mil eb' soldado. Chamnacxo eb' ix q'uin̈ib'i d'a junxo c'u. 37 Yuj chi', ix yiq'uel scampamento vin̈aj Senaquerib sreyal Asiria chi', ix pax vin̈ d'a chon̈ab' Nínive. 38 Ay jun c'u ayic van slesalvi vin̈ d'a stemplo sdiosal scuch Nisroc, axo eb' vin̈ yuninal vin̈, aton vin̈aj Adramelec yed' vin̈aj Sarezer, ix b'at milancham vin̈ ta'. Ix lajvi chi' ix b'at eb' vin̈ elelal d'a yol yic Ararat. Axo vin̈aj Esar-hadón, junxo yuninal vin̈ ix ochcan reyal sq'uexuloc.

38

Ix penaax ay vin̈aj Ezequías

(2R 20.1-11; 2Cr 32.24-26)

1 A d'a jun tiempoal chi', te ov jun yaelal ix och d'a vin̈aj Ezequías, vanxo scham vin̈. A inxo Isaías in schecab' Dios yuninal in vin̈aj Amoz, ix in c'och d'a vin̈, ix valan d'a vin̈ icha tic:

—Icha tic yalan Jehová: Alcani tas ol ajcan tastac ay d'ayach, yujto ol ach chamxon̈ej, man̈xo ol ach b'oxoc, xin chi d'a vin̈.

2 Ix meltzajoch q'uelan vin̈ d'a sat spat, ix lesalvi vin̈ d'a Jehová icha tic:

3 Tzin tevi d'ayach Mamin Jehová, nacoti tas ix vutej ach vac'an servil d'a smasanil in c'ool, ix in c'ulejn̈ej tas ix scha a c'ool, xchi vin̈. Ix te oc' val vin̈ sic'lab'il.

4 Ix yalanxi Jehová d'ayin 5 to sb'at valxi d'a vin̈aj Ezequías chi' icha tic: A Jehová sDiosal vin̈ a mam icham aj David, a tz'alan icha tic: Ix vab' a lesal, ix vilanpax oq'ui, yuj chi' ol vac' 15 ab'ilocxo a q'uinal. 6 Ol ach in col yed' chon̈ab' Jerusalén tic d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Asiria. Ol in tan̈vej jun chon̈ab' tic, xchi Jehová, xin chi. 7 Ix in tac'vi icha tic:

—A jun yechel ol sch'ox Jehová chi' to yel ol elc'och tas ix yala': 8 A juntzan̈ b'achquiltac sch'oxan jantac yec' c'u yic vin̈aj Acaz, ol yac'xi meltzaj Jehová lajun̈eoc b'achquiltac b'aj toxo ix emc'och veven, xin chi. Yuj chi' ix schael yich yemxi lajun̈e' b'achquiltac veven chi'.

9 Ayic toxo ix b'oxi sc'ol vin̈aj Ezequías sreyal Judá chi', ix sb'oan jun b'it tic vin̈:

10 A in naani to tec'an into ol in chamoc. Yujto ix alchaj d'ayin to ayinxooch d'a yol sc'ab' chamel. A in naani to man̈xo ol vil jayeocxo ab'il.

11 Mamin Jehová, ix in na' to man̈xo ol ach vil d'a sat lum tic. Man̈xo ol vilpax junoc eb' cajan d'a yolyib'an̈q'uinal tic valani,

12 yujto a in q'uinal ijan ix sateli, icha tz'aj sjuanem smantiado eb' tan̈vum calnel. A in q'uinal tic, lajan icha tz'aj spoljielta c'apac c'apac b'aj sb'oi. D'a c'ual d'ac'val ix vab' syail uuj.

13 Ix el val vav yuj syail tz'ec' ac'val, ichato a junoc noc' choj scach'an vecchaj in b'aquil. D'a c'ual d'ac'val ix vab'n̈ej syail uuj.

14 C'unxon̈ej yel vav icha noc' san̈capech, ix in c'acvi icha noc' paramuch. Ix in tzactzaj in tan̈van a pactzitan d'ayin. Mamin Jehová, tzin ixtax val svab'i, tac'van̈ d'ayin.

15 Axo ticnaic, ¿tas vach' valan d'ayach? Yujto ix ac' a ti' to tzin ac' b'oxoc, icha chi' ix in utej. Emnaquilal vec' ticnaic yuj in yaelal ix ec' tic.

16 Mamin, yujn̈ej tas tza c'ulej, ay sq'uinal eb' anima, ay pax in q'uinal yed' eb'.

A ach ix ac' b'oxoc in c'ool, ix ac'anxi in q'uinal.

17 Ayic ix javi jun yaelal tic d'a vib'an̈, ix in te cusi, axo ticnaic, junc'olal vaji. Ix el d'a a c'ol ix in a colcanel d'a yol sc'ab' chamel, yujto ix b'atcan in mul satc'olal uuj, ichato ix ac'canb'at d'a a patic.

18 A eb' ayxoec' d'a campusante, maxtzac yal yalan vach' lolonel eb' d'ayach. A eb' chamnac chi', ¿tom ol ach yic'chaan̈ eb'? A mach toxo ix emcan d'a yol luum, ¿tom olto yal stan̈van eb' ac'anelc'och tas ix al d'a eb'?

19 An̈ej eb' pitzan syal yalan vach' lolonel d'ayach, icha tz'aj valan d'ayach ticnaic. A eb' mamab'il nunab'il, a eb' tz'alan d'a eb' yalyuninal to tzaq'uelc'och tas tzala'.

20 A Jehová co Columal yaji, yuj chi' yacb'an pitzan on̈, con̈ b'itanec d'a stemplo yed' yamc'ab' yic b'it, xchi vin̈aj Ezequías chi'.

21 Ix in checan b'ojoc sat te' higo, yic tz'ac'chajoch te' d'a sat jun yab'il chi', yic sb'oxi sc'ool vin̈ yuuj. 22 Ix lajvi chi', ix sc'anb'an vin̈aj Ezequías chi' d'ayin icha tic:

—¿Tas junoc yechel ol vila' yic ol nachajel vuj to a Jehová ol ac'an b'oxoc in c'ool, yic syal in b'at d'a stemplo? xchi vin̈.38.21-22

39

Eb' checab' ix checjicot d'a Babilonia

(2R 20.12-19; 2Cr 32.27-31)

1 A d'a jun tiempoal chi', a vin̈aj Merodac-baladán, sreyal Babilonia, yuninal vin̈aj Baladán, ix yab' vin̈ yalji to penaayaxnac vin̈aj Ezequías chi', palta b'oxnacxi sc'ol vin̈. Yuj chi' ix scheccot juntzan̈ eb' schecab' vin̈ yic tzul yac'ancan eb' tas ix tz'ib'ejcot vin̈ rey chi' yed' silab'. 2 Ix te tzalaj vin̈aj Ezequías chi' yujto ix javi eb'. Ix sch'oxan masanil sb'eyumal vin̈ d'a eb', aton q'uen plata, q'uen oro, perfume, aceite te vach', b'aj molan masanil yamc'ab' yic oval yed' masanil tastac ay d'a yed'tal b'aj molb'ab'il. Man̈xa junoc tas ay d'a spalacio vin̈ yed' masanil tas ay d'a yol smacb'en vin̈ maj sch'ox d'a eb' vin̈. 3 Axo yic ix paxcan eb' vin̈, ix in b'at a in Isaías in tic schecab' Dios vil vin̈aj rey Ezequías chi', ix in c'anb'an icha tic:

—¿B'ajtil ix cot juntzan̈ eb' vin̈ vinac chi'? ¿Tas ix ul yal eb' vin̈ d'ayach? xin chi.

Ix yalan vin̈ icha tic:

—A d'a jun chon̈ab' te najat ix cot eb' vin̈, aton Babilonia, xchi vin̈.

4 Ix in c'anb'anxi d'a vin̈:

—¿Tas ix ul yil eb' vin̈ d'a a palacio tic? xin chi.

Ix yalan vin̈ d'ayin:

—Masanil tas ay d'a in palacio tic ix yil eb' vin̈, ix in ch'oxan masanil tastac molb'ab'il vuuj, xchi vin̈.

5 Ix valan d'a vin̈ icha tic:

—Ab' val tas syal Jehová Yajal d'a Smasanil: 6 Ol c'och sc'ual, masanil tas ay d'a a palacio tic yed' jantac tas ix smolb'ejcan eb' a mam icham yed' ico', ol ic'chajb'at masanil d'a Babilonia chi'. 7 An̈ejtona' eb' in̈tilal, ol ic'jocb'at eb' d'a Babilonia chi', ol ic'chajel sn̈olob' sq'ueen eb', ol ochcan eb' yac'umaloc servil vin̈ rey chi' d'a spalacio, xin chi.

8 Ix yalan vin̈ icha tic:

—A jun lolonel ix schec Jehová al tic d'ayin, te vach' yaji, xchi vin̈. Yujto ix sna vin̈ icha tic: Yacb'an pitzan in to, junc'olal caji, malaj tas ol in ic'anoc, xchi vin̈.

40

Tz'ac'ji snivanil sc'ol eb' aj Jerusalén

1 A Jehová co Diosal tz'alan icha tic:

Aq'uec snivanil sc'ol in chon̈ab'.

2 Vach' tzeyutej e lolon d'a eb' aj Jerusalén, tzeyalan d'a eb' to man̈xa b'aq'uin̈ ol och eb' checab'oc, toxo ix stupel spitalil eb' yed' schucal, toxo ix scha syaelal eb' ix vac' icha val d'a smojal, xchi Jehová.

3 Ay jun av tz'ochi, syalan icha tic: B'oec junoc sb'e Jehová d'a tz'inan luum, tojol tzeyutej e b'oan jun b'e d'a co Diosal, levan tzeyutej e b'oan d'a lum malaj jab'oc tas tz'el d'a sat.

4 B'ud'ec lum ch'olquixtac, aq'uec pan̈anb'oc masanil lum vitz yed' lum tzalquixtac. Tojolb'itejec sat lum sattac vitz yed' opquiltac, ac'lictac tzeyutejcan sat luum.

5 Ichato chi' ol sch'oxan Jehová to nivan yelc'ochi, masanil anima ol ilanoc. A val Jehová ix alani, xchi jun av chi'.

6 Ay jun av ix alan icha tic. Avajan̈, xchi. Ix in c'anb'an d'ay: ¿Tas ol vutej avaj in b'a? xin chi d'ay. Ix tac'vi, ix yalani: Aleli to a sq'uinal masanil eb' anima, lajan icha an̈ an̈c'ultac c'un stacji. Elan̈chamel tz'ec'b'at svach'il yilji eb' icha val tz'aj yec'b'at svach'il yilji an̈ xumaac ay d'a lum pan̈quiltac.

7 A an̈ an̈c'ultac, val ticnaic stacjiel an̈, axo xumaquil an̈, tz'el b'ulnajoc ayic tz'ec' yic'al Jehová d'a scal an̈. Yel, a ex anima ex tic, lajan ex icha an̈ an̈c'ultac chi'.

8 A an̈ an̈c'ultac, stacjiel an̈, slaj pucb'at xumaquil an̈, palta axo val slolonel co Diosal, ayn̈ejec' d'a juneln̈ej, xa chi, xchi d'ayin.

9 Ex aj Sion, q'uean̈ec d'a sjolom jun lum vitz. Te chaan̈ tzex avaj ta', yic tzeyalanel vach' ab'ix. Ex aj Jerusalén, man̈ ex xiv eyavaji, alec d'a junjun chon̈ab' yic Judá: Ina yajec' co Diosal d'a tic, xe chi.

10 A Jehová Dios van sjavi yed' spoder. Yuj spoder chi' syic'anem sb'a masanil anima d'ay, yed'nac spac tas ix yic' d'a smunlajel.

11 Ol javoc icha junoc tan̈vum calnel stan̈van noc' scalnel, schelanq'ue noc' yunetac calnel chi' d'a sn̈i' sc'ool, syailan noc' toto ix aj yune'.

Malaj mach lajan icha sDiosal Israel

12 ¿Mach junoc ix echtan a' mar yed' yol sc'ab' yed' yechtan satchaan̈ yed' yiximal sc'ab'? ¿Mach junoc ix echtan masanil spococal lum luum d'a yol junoc echlab'? ¿Mach junoc ix echtan yalil masanil lum vitz yed' lum tzalquixtac? Aton Jehová.

13 ¿Tom ay junoc mach sc'ayb'an Jehová, ma tz'alan yab'i?

14 ¿Tom ay junoc mach ix ac'an srazón Jehová, ma ix jacan spensar? ¿Tom ay junoc mach ix c'ayb'ani yic sch'olb'itan d'a stojolal? ¿Tom ay junoc mach ix ch'oxani yic snaani? ¿Tom ay junoc mach ix c'ayb'an d'a jelanil?

15 A d'a yol sat Jehová, a juntzan̈ nivac chon̈ab', lajan icha junoc d'ujan̈ a a' tz'em d'a yed'tal, ma icha val jab'oc lum pococ d'a yol junoc echlab'. A juntzan̈ lum luum ay d'a snan̈al a' mar, lajan icha junoc q'uen c'aj q'ueen.

16 Masanil noc' noc' ay d'a Líbano, max tzac'vanlaj noc' yac'chaj silab'il d'a Jehová chi' yed' masanil te te' ay ta', max yab'paxlaj te' yoch sc'atzitzaloc noc' silab' chi'.

17 Masanil juntzan̈ nivac chon̈ab', malaj jab'oc yelc'och d'a yol sat Jehová, malaj jab'oc yopisio d'ay.

18 ¿Mach junoc syal e lajb'an Dios yed'oc? ¿Tas junoc yechel syal e lajb'an yed'oc?

19 A Dios, man̈ lajanoc yed' junoc yechel comon dios. A eb' sb'oan juntzan̈ yechel chi' syaq'uem eb' d'a yol smoldeal, axo junoc tenum q'ueen tz'ac'anoch q'uen oro d'a spatic, sb'oanoch q'uen plata yelvanub'oc.

20 A junoc mach max techaj sb'oan yechel d'a q'uen oro chi', say te te' pit sc'ai. Syac'an te' d'a junoc vin̈ b'oum te' te jelan, yic sb'oan junoc yechel chi' vin̈. Vach' syutejq'ue lin̈an vin̈, yic max telvi.

21 ¿Tom man̈ eyojtacoc a ex tic? ¿Tom malaj mach ix alan eyab'i? ¿Tom malaj mach aljinac d'ayex d'a yictax yichb'anil? ¿Tom malaj mach ix ex c'ayb'ani yictax sb'onac yolyib'an̈q'uinal tic?

22 A sdespacho Dios ayq'ue d'a yib'an̈ satchaan̈, aton satchaan̈ chi' jen̈anb'at d'a yib'an̈ lum luum tic. Ayic tzon̈ yilanemta Jehová a on̈ anima on̈ d'a sat lum tic, lajan on̈ icha noc' chil. A Dios chi' ix jen̈b'anb'at satchaan̈ chi' icha junoc c'apac, ix slich'anb'at icha junoc mantiado b'aj tz'aj anima.

23 A yuj Jehová man̈xa tz'ajcan yelc'och eb' nivac vinac, syac'an satem eb' yajal d'a sat luum tic.

24 Lajan eb' yajal chi' icha an̈ unin an̈c'ultac toto tz'avchaji, vanto yem sch'an̈al yib' d'a yol luum. Tato syac'b'at yic' Jehová d'a yib'an̈ an̈, stacjiel an̈, tz'ic'jib'at an̈ yuj chacxuxum ic' icha yoc trigo. Icha chi' tz'aj eb' yajal chi'.

25 A Jehová Dios Axon̈ej Ochi, a sc'anb'ani: ¿Mach yed' syal in e lajb'ani? ¿Tocval ay mach lajan ved'oc? xchi.

26 Q'uean̈ec q'uelan d'a satchaan̈, ¿tom man̈oc Dios ix b'oan masanil juntzan̈ chi'? Aton ix b'oani. A' ix b'oancanoch junjun q'uen c'anal d'a yed'tal, syavtan junjun q'uen d'a sb'i. Malaj junoc q'uen sati, yujto te nivan spoder Jehová chi'.

27 Ex israel, yin̈tilal Jacob, ¿tas yuj tzeyalub'tan̈ej tzeyalan icha tic? A Jehová max cot q'uelan d'ayon̈ yuj tas tzon̈ ic'ani, ¿tocval tz'och ilc'olal cuuj? xe chi.

28 ¿Tom man̈ eyojtacoc? ¿Tom manta b'aj tzeyab'i? A Jehová Dios, ayn̈ejec' d'a juneln̈ej. A' ix b'oan yolyib'an̈q'uinal tic. Malaj b'aj tz'el yip, malaj b'aj sc'unb'i. Man̈xa yalnab'il sjelanil.

29 A tz'ac'an yip eb' c'unb'inac, axo eb' malaj yip, a tz'ac'an stec'anil eb'.

30 A eb' quelemtac, sc'unb'i eb', tz'el yip eb'. A eb' te ay yip, stelvipax eb'.

31 Palta a val eb' an̈ej Jehová ayoch yipoc sc'ool, tz'ochn̈ej yip eb'. Te tec'an eb' icha noc' nivac ch'acb'a sq'ue jen̈naj yed' yip d'a chaan̈, scarelavi eb', palta max c'unb'ilaj eb', sb'ey eb', palta max el-laj yip eb'.

41

Ol coljoc Israel yuj Dios

1 Syal Dios icha tic:

Ab'ec ex anima cajan d'a sti' a' mar, numan tzex aj d'a vichan̈. Tec'b'ejec e b'a ex nivac chon̈ab', cotan̈ec, junn̈ej tzon̈ ajec. Ol ex lolonoc, ol in lolonpax a in tic.

2 ¿Mach ol ac'an checlaj jun rey d'a stojolal b'aj sjavi c'u, jun ol ac'ann̈ej ganar oval? ¿Mach ol ac'anoch nivac chon̈ab' d'a yol sc'ab', yic ol yac'anem sb'a eb' d'ay? A yed' yespada jun rey chi' yed' sjul-lab' ol sactzipanb'at eb' icha sb'at smatz'il ixim trigo yuj ic'.

3 Ol el juntzan̈xo eb' rey elelal d'a yichan̈ jun rey chi'. Palta tzalajc'olal ol b'atn̈ej, ichato man̈ ol em yoc d'a sat luum.

4 ¿Mach ol ac'an elc'och juntzan̈ tic? ¿Mach najinaquelta masanil tastac ujinac d'a yichb'anil? A in ton Jehová in, a in in b'onac. A inn̈ej Dios in, b'ab'el vaj d'a smasanil, slajvub' in paxi.

5 A juntzan̈ chon̈ab' ay d'a stitac a' mar, ol yil eb', ol xiv eb' yilani. Masanil eb' cajan b'aj slajvic'och lum luum tic, ol ib'xocq'ue eb' yuj xivelal yuj tas ol in c'ulej yed' jun rey chi', xchi Dios. Ol smolb'ej sb'a eb' anima.

6 Junjun eb' ol laj scuchb'ejcot sb'a, ol yac'an yip eb'.

7 A eb' jelan sb'oan yechel tastac, a eb' scuchb'an eb' smunlaj d'a q'uen plata. Axo eb' smunlaj d'a q'uen martillo, a eb' scuchb'an eb' stenvi q'ueen d'a q'uen tenlab', syalan eb': Te vach' q'uen co niplab' q'ueen tic, xchi eb'. Elan̈chamel slavuxej juntzan̈ yechel chi' eb', yic stzatzb'i, yic max telvi.

8 Syalan Jehová icha tic: Ex israel yin̈tilal Jacob, ab'ec tas svala': In checab' val eyaji, sic'b'il ex el vuuj, yin̈tilal ex can vin̈ vamigo aj Abraham.

9 A in ton vic'nac ex cot b'aj slajvic'och lum luum tic, ex vavtannaccot b'aj te najat eyajcanb'ati. Valannac d'ayex to in checab' ex. A in in sic'nac ex eli, malaj b'aj tzex in patiquejeli.

10 Man̈ ex xivoc, ayinec' eyed'oc. Man̈ ex och ilc'olal, yujto a in ton tic e Diosal in. A in svac' eyip, a in tzex in colo'. A in tzex in yamoch vaan yed' vip svac'lab'ej d'a tojolal.

11 Masanil eb' schichon sc'ol d'ayex, q'uixvelal ol ajcan eb', emnaquilal ol ajcan eb'. A eb' tz'ac'an yip yac'an oval eyed'oc, ol satcanel eb'.

12 Olto e say eb' ayoch ajc'olal d'ayex, palta man̈xo ol ilchaj eb' eyuuj. A eb' tz'ac'antaxon oval eyed'oc, ol cann̈ej eb' icha junoc tas malajtaxoni.

13 Yujto a in Jehová in tic, e Diosal in. A in ix ex in quetz b'eyoc. A in ton ix val d'ayex: Man̈ ex xivoc, ol in och eyed'oc, xin chi.

14 Ex israel yin̈tilal Jacob, vach'chom quenn̈ej e b'isul, malaj eyip, palta man̈ ex xivoc, ol in och eyed'oc. A in ton e Diosal in A inxon̈ej Ochi, e Columal in.

15 Ol ex vac'och icha junoc q'uen ic'umel sat trigo ac'to te ay ye. Ol laj e mac'poj lum nivac vitz, pococ ol ajcan lum eyuuj. A lum tzalquixtac, choc' ol eyutejcan lum icha smatz'il ixim trigo.

16 Ol e tzipq'ue lum d'a cal ic', axo ic' chi' ol ic'anb'at luum. Ol saclemcanb'at luum yuj chacxuxum ic'. Yuj chi', ol ex tzalaj d'ayin Jehová in tic. Ol eyic'chaan̈ e b'a vuuj, a in ton e Diosal in A inxon̈ej Ochi.

17 A eb' anima meb'a' malaj tas ay d'ay, say a a' eb', max chaxlaj a' yuj eb'. Van scham eb' yuj taquin̈tial. Palta a inxo Jehová in tic, ol in colvaj d'a eb', man̈ ol vactejcan eb' a in e Diosal in a ex israel ex tic.

18 A d'a lum jolomtac vitz taquin̈ sat, ol laj vac'q'ueul a nivac a' sb'eyi, axo d'a snan̈altac lum ac'lic, ol laj q'ueul sjaj a' cotac a'. A lum taquin̈ sat, sitz'atac ol ajcan luum. Axo d'a lum taquin̈ luum, ol laj q'ueul a' cotac a' sb'eyi.

19 A d'a lum taquin̈ lum chi' ol vavej te' c'ute', te' acacia, te' arrayán yed' te' olivo. A d'a lum taquin̈ sat chi' ol vac' q'uib' te' c'ub'taj, te' taj yed' te' tzicap,

20 yic vach' syil masanil anima, snachajpaxel yuj eb' to a in ton Jehová in ix in b'o juntzan̈ tic yed' in poder, a in e Diosal in, A inxon̈ej Ochi, a in ix in b'o'o.

Malaj tas syal yuj juntzan̈ comon dios

21 A Jehová sReyal eb' yin̈tilal Jacob, a tz'alan icha tic: Cotan̈ec ex comon dios, ch'oxec e jelanil, ch'oxec tas tz'aj e colan e b'a.

22 Cotan̈ec, ul alec d'ayon̈ tastac toto ol ujoc. Alec d'ayon̈ tas syalelc'och tastac ujinacxo, ol co cha cab'i, yic vach' ol quila' tas ol aj slajvielc'ochi.

23 Tato yel dios ex, alec d'ayon̈ tas toto ol ujoc chi', yic scojtaquejeli to dios ex. Ch'oxec val quila' tas syal eyuuj chi', taxon̈ej vach', ma chuc, yic sat co c'ool quilani, yic tzon̈ xivq'uei.

24 Palta a ex val tic, b'alaj malaj jab'oc eyelc'ochi, malaj tas syal eyuuj. A eb' syaq'uem sb'a d'ayex, paticab'ilel eb'.

25 Ol vac' checlaj jun mach d'a norte, ol vavtejcot d'a stojolal b'aj sjavi c'u, ol yalan sb'a d'ayin. A' ol tec'anem eb' yajal, icha stec'ji lum soc'om yuj vin̈ tz'acum luum, icha chi' ol aj eb'.

26 ¿Tom ay junoc ex ix eyalel yab'ixal jun tic d'a yictax yichb'anil, yic scab' a on̈ tic? ¿Tom ay junoc ex ayocto ix eyalancani, yic vach' scala' to yel tzeyala'? Malaj junoc ex comon dios ex tic ix eyal tas ol ujoc chi', malaj anima ix ab'an eyalani.

27 Atax d'a yichb'anil, a in Jehová in tic ix val jun ab'ix tic d'a Sion. A in ix in checb'at jun in checab' d'a Jerusalén yic b'at yal vach' ab'ix, to ol meltzajxoc eb' anima d'a schon̈ab' chi'.

28 Tzin maclej vila', tocval ay junoc comon dios sjavi, malaj junoc eb' syal yac'an in razón, malaj junoc syal spacan tas tzin c'anb'ej.

29 Malaj junoc eb' ay yelc'och jab'oc, malaj tas syal sb'oan eb', yuj chi' juneln̈ej malaj jab'oc yopisio juntzan̈ yechel b'ob'il chi', xchi Dios.

42

A jun schecab' Jehová

1 Syalanxi Jehová icha tic:

A jun tic in checab', ayin och yed'oc, a in in sic'naqueli, tzin tzalaj val yed'oc. Ol vac'och Vespíritu d'ay, yic sch'olb'itej masanil nivac chon̈ab' d'a stojolal.

2 Man̈ ol avajoc, man̈ ol ab'chaj yel yav d'a yoltac calle.

3 Ay eb' te ilb'aj c'ool, icha te' aj scan̈chaji, ma ichoc sc'apaquil candil van stupi. Palta ol colvaj in checab' chi' d'a eb', man̈ ol svach' ixtej eb', tojol ol yutoc sch'olb'itan tas yaj eb'.

4 Man̈ ol el yip, man̈ ol chab'ax sc'ool. Ol ch'olb'itaj masanil anima d'a stojolal yuuj d'a sat lum tic. A juntzan̈ chon̈ab' d'a stitac a' mar, ol smaclej yab' c'ayb'ub'al eb' ol yac'a', xchi Jehová.

5 A Jehová Dios b'oannac satchaan̈, yac'annacb'at jen̈an. A' ix b'oan lum luum yed' masanil tastac sq'uib' d'a sat luum. A tz'ac'an co q'uinal, syac'anpax quic'. Syalan d'a jun schecab' chi' icha tic:

6 A in Jehová in tic, ix ach vavtej yic tza ch'olb'itej masanil anima d'a sat luum tic d'a stojolal. Ol in och ed'oc. A ach ol ach vac'lab'ej yuj jun in trato ol in b'o yed' eb' anima smasanil. Ol ach vac'och colvajvumal d'a eb' ch'oc nacional.

7 Ol a jac sat eb' max uji yilani, ol a colanelta eb' ayoch d'a preso, aton eb' aycanb'at d'a cal q'uic'alq'uinal.

8 A in ton Jehová in, aton in b'i tic, man̈ ol in cha aljoc vach' lolonel d'a junocxo mach yuj tas in b'onac, man̈ ol in cha ic'jocchaan̈ yechel comon dios in q'uexuloc.

9 Ilecnab' tas ix aj yelc'och masanil tas valnaccani. Axo ticnaic, ay juntzan̈xo tas ac'to ol val d'ayex. Ayocto svalancan d'ayex yacb'an manto ujoc, xchi Dios.

B'it yic aloj vach' lolonel d'a Dios

10 B'itejec junoc ac' b'it d'a Jehová e masanil ex ayex b'aj slajvic'och lum luum tic, ex tzex ec' d'a yib'an̈ a' mar, noc' noc' ay d'a a' yed' ex pax cajan ex d'a stitac a' mar chi', b'itanan̈ec d'a Dios.

11 Tzalajocab' eb' yin̈tilal Cedar cajan d'a scampamento d'a tz'inan luum. A eb' aj chon̈ab' Sela, b'itanocab' eb' d'a tzalajc'olal, q'ueocab' sjaj eb' sb'itan d'a lum jolomtac vitz.

12 A eb' ay d'a stitac a' mar, yalocab' vach' lolonel eb' d'a Jehová.

13 Ol elta Jehová icha junoc ac'um oval, ol yac'an oval yed' val yoval sc'ool icha junoc soldado. Ol el yav yac'an oval, ol ac'joc ganar eb' ajc'ol chi' yuuj.

14 A Jehová tz'alan icha tic: Najtil numann̈ej vaji, malaj tas svala'. Axo ticnaic, ol el vav icha junoc ix ix van yaj yune', sc'acvi ix, sic'sic'an ix.

15 Ol laj in satel lum vitz yed' lum tzalquixtac. Ol vac'an tacjoquel masanil tas yaax d'a sat lum tic. Ol vac'an tup a' nivac a' sb'eyi. Ol ochcan lum taquin̈ lumal, ol laj tupcan a' scan d'a yed'tal.

16 A eb' max ujilaj yilani, ol vic'b'at eb' d'a juntzan̈ b'e man̈ yojtacoc. A q'uic'alq'uinal, ol vac' meltzajoch saquilq'uinalil d'a eb'. Axo pac'quiltac, pan̈anxo ol vutejcani. Aton juntzan̈ tic ol vac'n̈ejelc'ochi.

17 A eb' tz'ac'anoch comon dios yipoc sc'ool yed' eb' tz'alan d'a juntzan̈ yechel icha tic: Co diosal ex, xchi eb', a eb' chi' q'uixvelal ol laj paxcan eb'.

A spitalil eb' israel

18 Ex max eyab'i, ab'ec. Ex max uji eyilani, ilec ticnaic.

19 Malaj mach juneln̈ej max ilan icha in checab' sic'b'ilel vuuj, malaj mach juneln̈ej max chaan yab' icha yalumalel in lolonel checb'il vuuj.

20 Ex israel, te ayn̈ej tas sch'oxji eyila', palta max eyac'och d'a e c'ool eyilani. Syal eyab'ani, palta max e cha eyab'i, xchi Jehová.

21 Ix snib'ej sc'ol Jehová sch'oxanel stojolal, yuj chi' ix yac' sc'ayb'ub'al te vach' d'a schon̈ab'.

22 Palta yuj spitalil jun chon̈ab' tic ix elc'ajb'at tastac ay d'ay yuj eb' ajc'ool. Ix ic'jib'at eb' d'a ch'oc nacional, ix ac'chajem eb' d'a yol jul, ix och pax eb' d'a preso. Ix ixtaj eb', man̈xa mach ix colan eb'. Ix elc'ajb'at eb', man̈xa mach ix ic'anec' eb' d'a eb' ix elc'anb'at chi'.

23 Palta ¿mach ex b'ecan e c'ol e maclan eyab' tas ol val tic? ¿Mach ex b'ecan e c'ol e chaann̈ej eyab'i? Ab'ec tas ol val tic:

24 ¿Mach ix chaan ac'joc ganar eb' israel yin̈tilal Jacob, ayic ix elc'ajb'at tastac ay d'a eb'? ¿Tom man̈oc Jehová? Atoni, yujto ix och smul eb' d'ay. Maj yal sc'ol eb' ix sb'eyb'alej sb'eyb'al, maj sc'anab'ajej pax sc'ayb'ub'al Jehová chi' eb'.

25 Yuj val chi' jun, ix cot yoval Jehová d'a eb', ix ac'jioch syaelal eb'. Ix javi jun oval icha sq'ue n̈iln̈on te' c'ac' d'a yib'an̈ eb', palta man̈ yujoc chi' ix sna sb'a eb'.

43

An̈ej Jehová Colvajum

1 Axo ticnaic ex israel, yin̈tilal Jacob, ab'ec. A Jehová b'ojinac ex, a' tz'alan icha tic: Man̈ ex xivoc, in colnac ex, ix ex vavtej val d'a e b'i, yujto vic ex.

2 Ayic ol ex ec' d'a yol a a', ayinec' eyed'oc. Ayic ol ex ec' d'a a' nivac a', man̈ ol e jic' a'. Ayic ol ex ec' d'a scal te' c'ac', man̈ ol ex tz'ab'atoc.

3 A in Jehová in, e Diosal in, e Columal vaji. A inxon̈ej Ochi, a in vac'lab'ejnac Egipto, Etiopía yed' Seba e tojoloc.

4 A eb' anima d'a juntzan̈xo nación svac'cham e q'uexuloc, yic vach' tzex colchajcani, yujto te vach' ex vilani, te nivan eyelc'och d'ayin, tzex in xajanejpaxi.

5 Man̈ ex xivoc, ayinec' eyed'oc. Ol in molb'ejcot eb' eyetchon̈ab' d'a stojolal b'aj sjavi c'u yed' b'aj tz'em c'u, junxon̈ej ol ex ajoc.

6 Ol val d'a juntzan̈ chon̈ab' ay d'a stojolal norte icha tic: Chaec meltzaj eb', xin chama. Ol valpax d'a juntzan̈ chon̈ab' ay d'a sur: Man̈ eyamoch vaan eb'. Iq'ueccot eb' vuninal yed' eb' visil aycanb'at d'a najat chi', b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal tic,

7 aton eb' ayoch in b'i d'ay. A in in b'onac eb', yic tzin yic'anchaan̈ eb', xin chama.

8 Iq'ueccot eb' in chon̈ab' d'a tic. Ay yol sat eb', palta max yil-laj eb', ay schiquin eb', palta max yab'laj eb'.

9 Molb'ejec e b'a ex nivac chon̈ab', junn̈ej tzex aj ex chon̈ab'. ¿Mach e diosal aljinac tas van yuji tic? ¿Mach eb' ayocto yalannaccan yuj tastac ujinacxo? Yic'ocab'cot stestigo eb' tato yel yalnac eb', yic vach' tz'ojtacajeli to yel tas yalnac eb' chi', xchi Jehová.

10 A Jehová tz'alanxi icha tic: A ex israel ex tic, in testigo ex, in checab' ex, sic'b'il ex el vuuj, yic vach' tzin eyojtaquejeli, tzin eyac'anoch yipoc e c'ool. Nachajocab'paxel eyuuj to A inn̈ej Dios in. Malaj junocxo dios ec'nacxo, ma toto ol javoc.

11 A inn̈ej Jehová in, malaj junoc mach syal scolvaji.

12 A in valnac to ol ex in colo', in testigo eyaji to ix elc'och jun chi'. Man̈oc junoc comon dios aljinac.

13 D'a juneln̈ej toxonton Dios in. Malaj junoc mach syal scolanel sb'a d'a yol in c'ab', malaj mach syal stenanec' tas tzin c'ulej, xchi Dios.

14 A Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, Axon̈ej Ochi, jun ix on̈ ac'anel libre, a' tz'alan icha tic: Ol in checb'at eb' soldado yac' oval d'a Babilonia yic ol ex in colani. Ol b'at eb' caldeo chi' elelal d'a yol juntzan̈ barco syic'chaan̈ sb'a eb' yed'oc.43.14

15 Ex israel, a in Jehová in in b'onac ex. E Diosal in, A inxon̈ej Ochi, e reyal in paxi, xchi Jehová.

16 A Jehová jacannac jun b'e d'a yol a' mar, aton jun b'e ec'nac d'a snan̈al a'.

17 Yac'annac elta jun nivan n̈ilan̈ eb' soldado yed'nac scarruaje yed' noc' chej, palta satnaquel eb' yuuj. Satnaquel eb' smasanil, man̈xalaj eb' cannac. Satnaquem eb' icha stup sc'ac'al candil.

18 A ticnaic syal Jehová d'a schon̈ab' icha tic: Man̈xo e nacot tas ec'nacb'ati, man̈xo e nacot tas ujinacxo.

19 Palta ay tas toto ol in c'ulej, ol eyila' to ol ujoc juntzan̈ chi' ticnaic. Ay val jun b'e ol in jac d'a taquin̈ luum, ol q'ueul a nivac a' b'aj taquin̈taxon sat.

20 Ol in yic'chaan̈ noc' caltacte'al noc', noc' oques yed' noc' avestruz, yujto ol vac' q'ueul a a' d'a lum taquin̈ lum chi'. Ol laj b'ey a' b'aj taquin̈taxon sat yic tzeyuc' a' ex in chon̈ab' ex sic'b'il ex el vuuj tic.

21 B'ob'il ex vuuj, yic tzeyal vach' lolonel d'ayin.

22 Palta ex israel, yin̈tilal Jacob, majxo eyavtej in b'i, a tas ix e c'ulej, to ix ex tzactzaj ved'oc.

23 Majxo eyac' noc' calnel silab'il d'ayin, man̈xa velc'och d'ayex yed' e silab' chi'. Maj in c'ann̈ej ofrenda d'ayex, maj ex vac' pural eyac'an incienso d'ayin.

24 Maj e manlaj te te' sumumi sjab' yic tzeyac' ofrendail d'ayin. Maj eyac' tzalajb'oc in c'ool yed' xepual noc' noc' ix eyac' silab'il. Palta an̈ej val chucal tze c'ulej, in tzactzaj val yuuj. Tze tzuntzejcot voval yuj jantac chucal tze c'ulej chi'.

25 Palta a in tic, yuj val snivanil velc'ochi, yuj chi' tzin sucsat e chucal chi', man̈xa b'aq'uin̈ ol in nacot e mul chi'.

26 Tato ay val tas tze na' d'a vib'an̈ jun, co b'oec yaj ticnaic. Aleccoti, ol checlajoc tato malaj e mul.

27 A jun vin̈ e b'ab'el mam icham, ochnac smul vin̈. Axo eb' e c'ayb'umal, meltzajnacoch eb' ajc'olal d'ayin.

28 Yuj chi', ol vac' q'uixvelal eb' yajalil e templo a ex chon̈ab' Israel ex tic. Ex yin̈tilal Jacob, ol ex vactejcani yic tzex satjieli yed' eyixtaji, xchi Jehová.

44

An̈ej Jehová Dios

1 Syalan Jehová icha tic:

Ex israel, yin̈tilal Jacob, maclejec eyab' tas svala', yujto in checab' ex, sic'b'il ex el vuuj.

2 A in Jehová in tic ix ex in b'o'o ayic manto ex alji, a in tzin colvaj eyed'oc. Man̈ ex xiv ex aj Jesurún,44.2 ex yin̈tilal Jacob, in checab' ex, sic'b'il ex el vuuj.

3 Yujto ol vaq'uel yoc a a' d'a taquin̈ luum, ol b'ey a' d'a lum taquin̈ sat. Ol vac'och Vespíritu d'a eb' eyin̈tilal, ol vac'an in vach'c'olal d'a eb'.

4 Icha val sq'uib' an̈ an̈c'ultac ayoch yalil, icha chi' ol aj sq'uib' eb'. Icha sq'uib' te' b'acmam d'a stitac a a' sb'eyi, icha chi' ol aj eb'.

5 A d'a scal eb', ay mach ol alan icha tic: A in tic, yic in Jehová, xchama. Ay pax mach ol alan icha tic: Yin̈tilal in Jacob, xchama. Ay pax mach ol tz'ib'anoch d'a sc'ab' icha tic: Yic in val Jehová, xchama. Ol yac'anoch Israel sjolomoc sb'i, xchi Jehová.

6 A Jehová Rey, Scolumal Israel, Yajal d'a Smasanil, a' tz'alan icha tic: A in ton b'ab'el vaj d'a smasanil, slajvub' in paxi. A inn̈ej Dios in, malaj junocxo.

7 ¿Mach val junoc lajan ved'oc? Tato ay, lolonocab'i, yalocab' d'ayin tas yaji. ¿Tocval ay junocxo mach ayocto yalannaccani tastac ujinac yed' tas toto ol ujoc? Tato ay, yalocab'i tas toto ol ujoc chi'.

8 Man̈ ex xivoc, tec'an tzeyutej e b'a. A ex tic in testigo ex to valnac juntzan̈ tic d'a pecataxo. ¿Tocval ay junocxo dios ma junocxo colvajvum? A inn̈ej toni, malaj junocxo vojtac, xchi Jehová.

A yoval sc'ol Jehová d'a comon dios

9 A val eb' sb'oan yechel juntzan̈ comon dios, malaj jab'oc yelc'och eb'. Malaj pax jab'oc yelc'och juntzan̈ yechel comon dios xajanej eb' chi'. A eb' tz'och ejmelal d'a juntzan̈ comon dios chi', max ujilaj yilan eb', malaj spensar eb'. Yuj chi' q'uixvelal ol ajcan eb' yuuj. 10 A eb' sb'oan junoc yechel comon dios yed' q'uen q'ueen, tz'och eb' ejmelal d'ay, dios yalan eb', palta nab'an̈ej syixtej sb'a eb'. 11 Masanil eb' tz'och ejmelal d'a juntzan̈ yechel chi', ol q'uixvoccan eb', yujto a eb' sb'oan juntzan̈ yechel chi', animan̈ej eb'. Tato smolb'ej sb'a eb' smasanil d'a vichan̈ yic tzin ch'olb'itan eb', ol q'uixvoc val eb', ol xivcanq'ue eb'.

12 Ilecnab'i, a vin̈ b'oum q'ueen, syic'cot q'uen syamc'ab' vin̈, axo yic toxo ix chacxil q'uen q'ueen chi' d'a cal c'ac', stenan q'uen vin̈ yed' q'uen martillo yic stojolb'ioch yechel chi'. Yed' val yip sc'ab' vin̈ stenani. Palta tato malaj tas sva vin̈, tz'och svejel vin̈, stacjipax sti' vin̈, tz'el yip vin̈.

13 Ilecnab'pax junoc vin̈ n̈icum te' sb'oan junoc yechel: Syechtej te' vin̈ yed' junoc echlab', syac'anoch yechel te' vin̈ yed' te' slápiz yed' jun tz'ac'anoch yechel, setan setan tz'aji. Syamanoch vin̈ smunlaj yed' q'uen tz'ucub'. Icha chi' tz'aj sb'oan jun yechel chi' vin̈, icha anima vach' yilji, icha chi' tz'ajelc'ochi. Slajvi chi' syac'anoch vin̈ d'a yol spat.

14 A junoc vin̈ n̈icum te' chi', sb'at vin̈ sch'ac te' c'ute', ma te' tzicap, ma te' ji, aton te' sq'uib' d'a caltac te'. Mato jun, syavej junoc te' taj vin̈, axo n̈ab' tz'ic'an sq'uib' te'. Nivan tz'aj te' yic vach' sb'o comon dios chi' d'a te'. 15 Aton d'a te' tz'elta te' sc'atzitz vin̈, syac'anoch sc'ac' vin̈ yed' te' b'aj sc'axni. Sb'oanpax svael vin̈ yed' te' c'ac' chi'. Axo yed' jab'ocxo te', sb'o junoc yechel sdiosal vin̈, tz'och ijan vin̈ yoch ejmelal d'ay.

16 Aton yed' te' c'atzitz chi' syac'och sc'ac' vin̈, sb'olan schib'ej vin̈, sva vin̈, sb'ud'ji val vin̈ sic'lab'il yuj sb'olb'il chib'ej chi'. Sc'axni vin̈ d'a te', syalan vin̈ icha tic: Te vach' in aj in q'uixnaj d'a ti c'ac' tic, xchi vin̈. 17 Axo yed' jab'ocxo te' scan chi', sb'oanpax junoc yechel scomon diosal vin̈, tz'och ijan vin̈ yem n̈ojan ejmelal d'ay. Stevioch vin̈ d'ay icha tic: Col in, yujto in diosal ach, xchi vin̈ d'a te'.

18 A val juntzan̈ anima chi', malaj spensar eb', max nachaj jab'oc yuj eb'. Macan sat eb', max uji yilan eb', macan spensar eb', max nachaj yuj eb'. 19 Man̈ chamoc snaan eb', max nachaj jab'oc yuj eb', max yal eb' icha tic: A d'a nan̈alxo te te' tic ix vac'och in c'ac', ix vac'an c'anb'oc in pan, ix in b'olpax in chib'ej d'a stzac'aq'uil te', ix in va'i. Man̈ smojoc tzin b'o junoc yechel comon dios yajb'entac yed' jab'ocxo te' tic. Man̈ smojoc tzin och ejmelal d'a jun te' yib' te' tic, man̈ xchioc jab'oc eb'. 20 A eb' icha chi' sc'ulej, ichato a q'uen tic'aq'uil taan̈ slo eb'. Juvinaquel spensar eb', satnac eb', man̈ ol yal scolan sb'a eb'. Man̈ naanoc yalan eb' icha tic: A tas b'ob'il yuj in c'ab' tic, nab'a esn̈ej, man̈ xchioc eb'.

A Jehová tz'ac'an nivanc'olal Israel

21 Ex israel, yin̈tilal Jacob, naeccoti to in checab' ex, a in in b'onac ex yic tzex och in checab'oc, mocab' in b'at satc'olal eyuuj.

22 A in ix in satel e paltail icha satem yal ac'val. Ix in satel e mul icha val tz'aj satem asun. Cotan̈ecxi d'ayin, yujto ix ex in colo', xchi Jehová.

23 A satchan̈, elocab' yav sb'itan d'a tzalajc'olal yuj tas ix sc'ulej Jehová. A nivac jul d'a sat luum tic, avajocab'i. A lum nivac vitz yed' lum tzalquixtac, b'itanocab' luum d'a tzalajc'olal yujto ix sch'ox stziquiquial Jehová ayic ix scolan eb' israel yin̈tilal Jacob.

24 A Jehová co Columal tz'alan icha tic: A in ton Jehová in, ix ex in b'o'o ayic manto ex alji, a in in b'onac masanil tastac. A in in jen̈b'ejnacb'at satchaan̈, vac'annacpaxcan em lum luum tic d'a yed'tal, ¿tom ay junocxo mach colvajnac ved'oc?

25 A in tzin tenec' tas syal eb' ajchum, tzin juanpaxb'at spensar eb' naumel lolonel. Svac'an somchajel spensar eb' aj pensar, squistalaxcan eb' vuuj.

26 Palta a in svaq'uelc'och tas syal eb' in checab', yic vach' tz'ajelc'och tas syal eb' chi'. A in svala' to a Jerusalén ol cajnajxoc, axo juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Judá, ol b'ochajxoc d'a yed'tal b'aj juvinaquel chi'.

27 A in syal valan d'a a' mar to stup a'. Masanil yoctac a' tz'eli, svac' tupoc.

28 A in sval d'a vin̈aj Ciro icha tic: Ach Ciro, a ach ayach och yilumaloc in chon̈ab'. A ach ol a b'o masanil tas tzin nib'ej. Ol alan d'a Jerusalén: Ol ach b'ochajxiq'ueoc, ol ac'chajxiem yich templo, xa chi, xin chi d'a vin̈, xchi Jehová.

45

A yopisio vin̈aj Ciro yuj Jehová

1 A Jehová ix sic'anoch vin̈aj Ciro reyal. A ol cuchb'an vin̈ yic ol yac'an ganar juntzan̈ nivac nación vin̈, ol yic'anec' yopisio juntzan̈ eb' vin̈ sreyal nación chi' vin̈. A Jehová chi' ol ac'an jacchaj spuertail juntzan̈ nivac chon̈ab' d'a vin̈aj Ciro chi', malaj junoc mach ol yal smacani. Yuj chi' syalan Jehová icha tic:

2 A in val ol in b'ab'laj d'a ichan̈, ol vac' pan̈anb'oc lum luum chaan̈. Ol in mac'poj juntzan̈ puerta nab'a bronce, ol in b'ijchitanb'at q'uen hierro ayoch yijchuloc.

3 A juntzan̈ b'eyumal c'ub'aneli yed' tas elc'altac yaji, ol vac' d'ayach, yic vach' tzojtaquejeli to a in ton Jehová in, sDiosal in Israel, ix ach vavtej d'a a b'i.

4 Yuj val to tzin xajanej eb' yin̈tilal vin̈ in checab' aj Jacob, aton chon̈ab' Israel sic'b'ilel vuuj, yuj chi' tzach vavtej yic tzach b'inaji vach'chom man̈ in ojtacoc.

5 A inn̈ej Jehová in, malaj junocxo. Malaj junocxo Dios. A inn̈ej toni. Vach'chom man̈ in ojtacoc, palta a in ol vac' ip

6 yic vach' syojtaquejel masanil anima ay d'a stojolal b'aj sjavi c'u, masanto b'aj tz'em c'u to A inn̈ej Jehová in, malaj junocxo.

7 A in in b'onac saquilq'uinal yed' q'uic'alq'uinal. A in svac' junc'olal, svac'anpax yaelal. A in ton Jehová in tzin c'ulej juntzan̈ tic.

Te ec'b'alxo spoder Dios

8 A in ol vac'cot tojolal d'a satchaan̈, icha yem yal ac'val, icha yem n̈ab' d'a cal asun, ol schaan lum luum tic yemuli. Checlajocab' colnab'il icha sat te avb'en te', ayocab' tojolal icha tz'aj spojel te' xumac. A in ol vac' ujoc jun tic, xchi Jehová.

9 A mach syac' oval yed' mach b'ojinac, lajan val icha lum tz'acb'il lum c'un spoji. Tocval syal lum tz'acb'il lum chi' d'a mach stz'acani ¿Tas tza c'ulej? A ach tic, man̈ ojtacoc a munlaji, man̈ xchioc luum.

10 An̈ejtona', tom smoj syal eb' uninab'il d'a smam snun icha tic: ¿Tas yuj icha tic cajcan eyuuj? tom xchi eb'.

11 A Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, Axon̈ej Ochi, a b'ojinac on̈, a tz'alan icha tic: ¿Tom ay eyalan eyic e c'anb'an d'ayin yuj tas tzin c'ulej eyed'oc? ¿Tom a ex ol eyal tas ol in c'ulej?

12 A in in b'onac lum luum tic yed' masanil mach cajan d'ay. A in in jen̈b'ejnacb'at satchaan̈ yed' in poder, valannac to scheclaj masanil q'uen c'anal.

13 D'a stojolal ol vutej ayic ol vac'anoch vin̈aj Ciro d'a yopisio. A in ol in b'ob'at b'e d'a yichan̈ vin̈ yic ol yac' ganar vin̈. A vin̈ ol b'oanxiq'ue in chon̈ab' Jerusalén. Axo eb' in chon̈ab' ic'b'ilb'at d'a ch'oc nacional, ol ac'joquel eb' d'a libre yuj vin̈ d'a nab'an̈ej. Malaj stojol ol sc'an vin̈ d'a eb', malaj spac ol ac'chaj d'a vin̈, a in Jehová Yajal in d'a Smasanil svalcan jun tic, xchi Jehová.

14 Syalanxi Jehová d'a eb' israel icha tic: A tastac ay d'a eb' aj Egipto yed' d'a eb' aj Etiopía, eyic ol ajcanoc. A eb' aj Sabá chaan̈ steel, ol yac'och sb'a eb' d'a yol e c'ab'. Ol ochcan eb' e checab'oc. Ayoch q'uen cadena d'a eb' ol och tzac'an eb' eyuuj, ol em cuman eb' d'a eyichan̈, ol yalan eb' icha tic: Val yel junn̈ej ton val Dios, malaj junocxo. Aton jun Dios chi' ayec' eyed'oc, xcham eb', xchi Jehová.

15 Yelton val Dios ach, max ach quilochlaj, palta co Columal aj a on̈ israel on̈ tic.

16 Masanil eb' sb'oan yechel comon dios, q'uixvelal ol aj eb', ol b'atcan eb'.

17 A on̈xo pax israel on̈ tic jun, a ach ol on̈ a col d'a juneln̈ej. Malaj b'aq'uin̈ emnaquilal, ma q'uixvelal ol on̈ ajcanoc.

18 Mamin Jehová, a ach a b'onac satchaan̈, a ach a b'onaccanem lum luum tic d'a yed'tal. Maj a b'olaj lum yic malaj tas ay d'a sat, palta a b'onac luum yic scajchaji. A ach tzal icha tic: A inn̈ej Jehová in, malaj junocxo.

19 A in tic, man̈ elc'altacoc tzin loloni, man̈oc pax d'a q'uic'alq'uinal d'a yoltac lum luum. Malaj tas valnac d'a eb' yin̈tilal Jacob icha tic: Man̈ in e comon sayejeq'ui, man̈ xin chioc d'a eb'. A in Jehová in tic, an̈ej tas yel yed' tas tojol svala', xa chi.

A Jehová yed' juntzan̈ comon dios

20 Syalan Jehová icha tic: Masanil ex ayextoec' d'a junjun nación, molb'ejec e b'a, cotan̈ec. Malaj jab'oc e pensar, a te te' tzeyac'och e diosaloc, tze b'achan b'eyec'oc, tzex och ejmelal d'a jun dios max yal scolvaji.

21 Lolonan̈ec, alec tastac tze na chi' d'ayin, al-lajec eyab' junjun ex. ¿Mach aljinaccan juntzan̈ tic yictax yichb'anil? ¿Mach aljinaccan d'a peca'? ¿Tom man̈oc in Jehová in valnaccan juntzan̈ tic jun? Malaj junocxo Dios. A inn̈ej toni. A inn̈ej ton svaq'uelc'och tas svala', Colvajvum in paxi.

22 Jantac ex cajan ex b'aj slajvic'och lum luum tic, ojtaquejec in eli, ol ex in colo', yujto A inn̈ej Dios in, malaj junocxo.

23 A in val svac' in ti' to yel tas svala', man̈ ol in q'uex tas sval tic. Ol em cuman masanil anima d'a vichan̈, ol in yojtacanel eb'.

24 Ol yalan eb' smasanil d'ayin icha tic: A achn̈ejton Jehová tojol ach, ay a poder, xcham eb'. Axo masanil eb' ajc'ol yajoch d'ayin, ol q'uixvoccan eb'.

25 Vuujn̈ej ol colchaj masanil eb' yin̈tilal Israel, ol yac'an tzalajb'oc sc'ol eb', xchi Jehová.

46

1 A sdiosal eb' aj Babilonia scuch Bel, q'uixvelal ix ajcani, axo sdiosal eb' aj Nebo, man̈xalaj yelc'ochi. A juntzan̈ comon dios chi', ix tzec'jioch d'a yib'an̈ yicatz noc' b'uru al yaji, c'unb'inac noc'.

2 A juntzan̈ comon dios chi', man̈xa jab'oc yopisio, maj yal scolan sb'a, ix ic'chajb'at d'a ch'oc nacional.

3 Ix yalan Jehová icha tic: Maclejec eyab' tas sval ex yin̈tilal Jacob, jantac exto cannac ex d'a Israel tic, cuchb'ilexn̈ej vuuj ayic manto ex alji. Ix ex in chelb'eyec'oc.

4 Ichan̈ej chi' ol in c'ulej eyed'oc, ayic ol ex och icham animail, sacxo xil e jolom, ayinn̈ej och eyed'oc. A in in b'onac ex, ol ex in tan̈vejn̈ej. Ol in ochn̈ej eyed'oc, ol ex in coln̈ej.

5 ¿Mach junoc syal in e lajb'an yed'oc? ¿Mach junoc lajan ved'oc e naani?

6 Ay eb' syic'q'ueta q'uen oro d'a yol yed'tal, syechtan q'uen plata d'a yol echlab', syac'an q'uen eb' d'a junoc vin̈ jelan sb'oani yic sb'o junoc sdiosal eb' d'a q'ueen. Axo sb'oelc'ochi, tz'och eb' ejmelal d'ay, syalan sb'a eb' d'ay.

7 Syac'anq'ue eb' d'a sjolom sjen̈jab', syic'anb'at eb'. Syac'anq'ue eb' d'a sat junoc smexa. Scanxon̈ej chec'an ta', maxtzac ib'xi. Vach'chom jantac yavajoch eb' ay yic chi' d'ay, palta max tac'vi, max colji eb' yuuj d'a syaelal.

8 Naeccot jun tic ex anima pit, scham val e naancoti yic max b'at satc'olal eyuuj tastac in c'ulejnac.

9 Naeccot tas ujinac d'a pecataxo to A inn̈ej Dios in, malaj junocxo, malaj junocxo dios lajan ved'oc.

10 A in valnaccan d'a yictax yichb'anil tas ol ujoc d'a slajvub'. Ayocto valannaccani tastac toto ol ujoc. Masanil tas nab'il vuuj ol in c'ulejn̈ej.

11 Ol vavtejcot jun vinac d'a najat b'aj sjavi c'u, ol ja jucnaj icha junoc noc' ch'acb'a. A tas nab'il vuuj, a chi' ol vac' sc'ulej. Icha vutejnac valani, icha chi' ol ujoc.

12 Ex anima pit, mach ex najat eyajcanel d'a tojolal, ab'ec tas ol vala'.

13 A colnab'il svac'a' toxo val tz'elc'och vuuj, man̈xo ol ec' tiempo in colan chon̈ab' Sion, ol b'inajxoc Israel tic vuuj, xchi Jehová.

47

Ac'b'il ganar Babilonia

1 Icha tic yalan Jehová yuj Babilonia:

Eman̈cot d'a a despacho ach Babilonia, eman̈ c'ojan d'a cal pococ. A d'a peca' lajan ach icha junoc ix cob'es mantalaj vinac syic'a'. Axo ticnaic man̈xo ol alchajoc to yune' cob'es ya ilab'il ach. A ticnaic checab' achxo.

2 Ochan̈ d'a q'uen cha', jax ixim trigo, iq'uel smusil a sat, toc'q'ue a c'apac d'a a xub' yic tzach c'axpaj d'a yol a a'.

3 Iljocab' a nivanil b'eranel chi', ilchajocab' a nivanil q'uixvelal yilji. A jun chi' ol vac' spacoc d'ayach, malaj junoc mach ed'nac b'aj ol oc' in c'ool, xchi Jehová.

4 A co Columal a on̈ israel on̈ tic, co Diosal Axon̈ej Ochi, Jehová Yajal d'a Smasanil, a tz'alan icha tic:

5 Ex caldeo, eman̈ec c'ojan d'a cuseltaquil d'a cal q'uic'alq'uinal. Man̈xa b'aq'uin̈ ol ex b'inaj yajalil d'a juntzan̈xo nivac nación.

6 Ayic aycot voval d'a in chon̈ab', ix vactejcan eb', ichato man̈ in chon̈ab'oc eb'. Ix vac'och eb' d'a q'uixvelal, ix vac'ancanoch eb' d'a yol e c'ab', maj oc' e c'ol d'a eb'. Ipan eb' ichamtac animaxo ya ix eyutej.

7 Ix eyalanpax icha tic: A on̈ tic yajal on̈ d'a masanil tiempo, xe chi. Malaj jab'oc tas ix e na' tas ol ex ajelc'ochoc.

8 Yuj chi' ach chon̈ab' Babilonia, ab' val tas ol vala': Lajan ach icha syutej sb'oan sb'a junoc ix ajmul ix. Te junc'olalxo ajeq'ui, tza naan d'a a pensar to malaj junocxo mach lajan icha ach tic. Tza naani to malaj b'aq'uin̈ ol ach can icha junoc ix ix chamnac yetb'eyum, malaj b'aq'uin̈ pax ol ach can man̈ uninal a naani.

9 Vach'chom jantac eb' ajchum yed' eb' ajb'aal, palta man̈xo ol ach coljoc yuj eb' ayic ol ja lemnaj cha macan̈ chi' d'a ib'an̈, aton junixtaquil yed' man̈ uninal. Junn̈ej c'ual ol javoc lemnaj juntzan̈ chi' d'ayach.

10 A a naani to vach'n̈ej ajec' d'a a chucal chi', malaj mach tz'ilan tas tza c'ulej. A tas ojtac yed' a jelanil tzach ac'an musansatil. Tza naani to a achn̈ej, malaj junocxo.

11 Palta ol ja val jun yaelal d'a ib'an̈, man̈xo ol yal a yamanoch vaan yed' eb' ajb'aal chi'. Ayic ol javoc jun yaelal chi', man̈xo ol yal a cachani. Ol javoc lemnaj d'a ib'an̈ ayic man̈ naanoc uuj.

12 B'eyb'alej ajchumal yed' ajb'aalil chi', aton juntzan̈ chi' a c'ayb'ejnac yictax cob'es ach. Ol vila' tato olto och yopisio uuj, ol vila' tato olto xiv eb' anima d'ayach yuuj.

13 Tzijtum eb' ac'um razón ix smolb'ej sb'a ed'oc, ix ach tzactzajc'och yed' eb'. Javocab' eb' schuman yed' q'uen c'anal chi' ticnaic. Ayic syilan q'uen c'anal chi' eb', snachajel yuj eb' yalani. A eb' tz'alan tas tzuji d'a junjun uj, javocab' eb' ach scol ticnaic.

14 Palta lajan ol aj eb' icha yoc ixim trigo, a c'ac' ol n̈usantz'a eb'. Man̈xo ol yal scolan sb'a eb' d'a cal c'ac' chi'. A jun c'ac' chi' te ov, man̈ lajanoc icha junoc comon c'ac' scan stzac'aq'uil tzon̈ em c'ojan tzon̈ c'axni d'a sti'.

15 Icha chi' ol ajelc'och eb' a colvajum chi', aton eb' b'aj ix a c'anb'ejn̈ej yictax ach cotochi. Ol ach actajcan yuj eb' smasanil, junjun eb' ol b'atcan d'a sb'eal satnaquil, man̈xa junoc mach ol ach colanoc, xchi Jehová.

48

Syal Jehová yuj tas ol ujoc

1 A Jehová tz'alan icha tic:

Ab'ec val jun tic ex yin̈tilal Jacob, ex tze cuch Israel, yin̈tilal ex pax Judá. Tze loc in b'i a in Jehová in tic, tzeyalani to tzex och ejmelal d'ayin e Diosal in, palta man̈ yeloc tzeyala', chab'satil tzex loloni.

2 Tzeyalani to aj chon̈ab' ex d'a in chon̈ab' vicn̈ej yaji. Tzin eyac'anoch yipoc e c'ool eyalani, a in ton Jehová e Diosal in Yajal in d'a Smasanil.

3 Ayocto valannaccan yuj tas ix uji tic. A in val ix vac' eyojtaquejeli. Elan̈chamel ix laj elc'och tas valnaccan chi'.

4 Vojtac to te pit ex, max eyiq'uem e b'a, max ex q'uixvi jab'oc d'a vichan̈.

5 Ayocto valannaccan d'ayex ayic manto uji juntzan̈ tic. Yuj chi' max yal eyalan icha tic yuj juntzan̈ e comon dios nab'a te', ma q'ueen: A co diosal tic ix naan jun tic, a ix ac'an elc'ochi, man̈ xe chioc.

6 A ex tic eyab'nac masanil tas valnaccan chi'. Scham val e naan yuuj, tzeyalaneli to yel valnac. Axo ticnaic ol vac' eyojtaquejel juntzan̈xo tas c'ub'eltac yaji, juntzan̈ man̈ eyojtacoc.

7 Aton tas to ato ticnaic svala', man̈ valnacoc d'a peca', juntzan̈ tas to malaj b'aj eyab'nac specal yalji masanto ticnaic. Yuj chi' man̈ ol yal eyalani to eyojtacxo.

8 Yel toni, a jun tic manta b'aj eyab'nac, manto eyojtacoc, an̈eja' manto eyab'pax ticnaic. Yujto vojtactaxoni to max e c'anab'ajej, pit ex yictax ex alji.

9 Palta ay in nivanc'olal d'ayex, yuj chi' ix in yamoch vaan yoval in c'ol d'a eyib'an̈ yuj in b'inajnaquil. Maj ex in sateli yic man̈ chucoc tz'aj in b'inaji.

10 Naec to ix ex in sacb'itej, man̈ ichoc tz'aj q'uen plata d'a cal c'ac', palta aton yed' yaelal ix ex vac' proval.

11 Yuj vic'jichaan̈, icha chi' ex vutej, yic man̈ chucoc tz'aj yalchaj in b'i. A aloj vach' lolonel smoj yalji d'ayin, max in cha alchaj d'a junocxo, xchi Jehová.

A Jehová ol colan schon̈ab'

12 Icha tic yalan Jehová: Ex israel yin̈tilal Jacob, ab'ec val tas ol vala': A ex sic'b'il ex el vuuj. A inn̈ej ton Dios in, b'ab'el vaj d'a smasanil, slajvub' in paxi.

13 A in vac'naccanem lum luum tic d'a yed'tal, in jen̈b'annacb'at satchaan̈ yed' in poder. Ton̈ej valnac sb'i juntzan̈ tic, spitzvinacchaan̈.

14 Molb'ejec e b'a e masanil, tzeyab'an tas ol vala': ¿Mach val junoc comon dios ayocto yalannac to a jun vin̈ vinac sic'b'ilel vuuj, a vin̈ ol c'ulan masanil tas nab'ilxo vuj d'a yib'an̈ Babilonia to a yipalil ol satanel eb' caldeo?

15 A in ol vavtejcot vin̈, ol javoc vin̈, yaln̈ej b'aj ol b'at vin̈, ol yac'n̈ej ganar vin̈.

16 Nitzeccot e b'a d'ayin, ab'ec tas ol vala': Yictax ix in yamanoch in lolon d'a eb' anima, c'unn̈ej snachajel tas svala', axo tz'elc'och tas sval chi', ayinn̈ej ec' ta', xchi Jehová.

A ticnaic jun, checb'il in cot yuj Jehová Yajal, yic tzin lolon yuj spoder Yespíritu.

17 A Jehová Dios, co Columal a on̈ israel on̈ tic Axon̈ej Ochi, a tz'alan icha tic: A in Jehová e Diosal in, a in tzin ch'ox d'ayex tas ol och e vach'iloc, a in tzin ch'ox b'e b'aj smoj tzex b'ati.

18 Comonoc val ix e c'anab'ajej in checnab'il, tato icha chi' a vach'ilal tze cha'a tzam q'uen̈ej chaan̈ icha a' nivac a' max tupi, axo e colnab'il tzam jan̈ej icha scotn̈ej b'alaljoc sat a' mar.

19 Man̈xom b'ischajb'enoc eb' eyin̈tilal, icha yarenail sti' a' mar. Maj am viq'uemta e b'isul, maj am in b'at mican d'ayex, xchi Jehová.

20 Syalanxi Jehová icha tic: Elan̈ec d'a Babilonia, elan̈ec elelal d'a scal eb' aj Caldea. Alequel jun ab'ix tic yed' av yic tzalajc'olal. Tzeyac'an ojtacajel masanto b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal tic. Tzeyalan icha tic: A Jehová on̈ colanel d'a yol sc'ab' Babilonia, a on̈ yin̈til on̈ Jacob, aton jun schecab', xe chi, xchi Jehová.

21 Ayic yec'nac eb' co mam quicham d'a taquin̈ luum yuj Jehová, man̈ tacjinacoc sti' eb', yujto a Jehová chi' pojjinac q'uen tenam, yelnaccot chulnaj a' nivac a' sb'eyi.

22 Axo pax eb' sc'ulan chucal, malaj jab'oc vach'il ol scha eb', xchi Jehová.

49

A schecab' Jehová sacq'uinal‘R’yaj d'a masanil nación

1 A jun schecab' Jehová tz'alan icha tic:

Ex anima cajan d'a stitac a' mar, ab'ec tas ol vala'. Ex anima te najat ayex, maclejec eyab'i: A Jehová avtannac in ayic manto in alji. Yalnaccanel in b'i ayic cuchb'il into och yuj in nun.

2 A tas svala' lajan icha q'uen espada te jay ye, icha chi' ajnaccan yuj Dios. Sc'ub'ejnac in el d'a yalan̈ sc'ab'. Icha junoc jul-lab' te jay sn̈i', icha chi' yutejnac in, sc'ub'ejnac in d'a yol yed'tal sjul-lab'.

3 Yalannac d'ayin icha tic: Ach Israel in checab' ach, uuj ol checlaj in vach'il, xchi d'ayin.

4 Palta ix in naani to nab'an̈ej ix in munlaji. Nab'an̈ej ix el vip, malaj tas ix vic'a', xin chi. Palta vojtac to chequel yaji tas vaj d'a yichan̈ Jehová. A spac in munlajel chi', ayec' d'a yol sc'ab'.

5 Axo ticnaic jun, toxo ix in cha snivanil velc'och d'a yichan̈ Jehová in Diosal, a tz'ac'an vip. Ayinto ec' d'a yol sc'ol in nun ix snaani to tzin och schecab'oc, yic svic'an meltzaj eb' israel yin̈tilal Jacob junelxo d'ay.

6 Ix yalan Jehová d'ayin icha tic: In checab' ach yic tza tojolb'itanxi eb' yin̈tilal Jacob, tzic'anxi meltzaj eb' israel cannacto tic d'ayin. Palta man̈ocn̈ej yuj chi' ix ach in sic'caneli, palta yic tzach vac'och saquilq'uinalil d'a juntzan̈xo nación masanto b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal, yic scolchaj eb' vuuj, xchi d'ayin, xchi jun schecab' chi'.

7 A Jehová Scolumal Israel, Dios Axon̈ej Ochi, slolon d'a schecab', aton jun paticab'ileli, yajb'il yuj masanil nación, checab' pax yajoch d'a eb' yajal. Syalan icha tic: Ayic ol ach yilan eb' yajal, ol q'ue vaan eb', ol em n̈ojan eb' d'a ichan̈, yujto a in Jehová sDiosal in Israel, A inxon̈ej Ochi, ix ach in siq'ueli, svac'anelc'och tas valnac, xchi Jehová.

Ol b'ochajxiq'ue Jerusalén

8 Syalan Jehová d'a schecab' icha tic: Ayic ol c'och stiempoal in ch'oxan in vach'c'olal, ol ach in colo', ol in pacan tas ix a c'an d'ayin. Ol ach in tan̈vej, ol ach vac'och yic tzac'anelc'och in trato yed' masanil chon̈ab', yic sb'ochajxiq'ue in chon̈ab', yic tza pojanxiec' smacb'en eb' d'a lum luum cannac tz'inan.

9 Tzin checan al d'a eb' icha to preso yaj d'a q'uic'alq'uinal icha tic: Elan̈eccan d'a libre, xa chi. Ol ilchaj tastac tz'och yuj eb', icha noc' calnel yax b'aj stan̈vaj va d'a titac b'e, axo d'a lum taquin̈ sat, ayxo tas sva noc'.

10 Man̈xo ol yac' vejel eb' yed' taquin̈tial, man̈xo ol yab' syail eb' yuj sc'ac'al yoc c'u, yujto a in tzin xajanej eb', ol vic'b'at eb' b'aj ay sjajtac a a'.

11 Ol in jac jun b'e d'a jolomtac vitz, te vach' ol aj in b'oan sb'eal in chon̈ab', xchi Jehová.

12 Ilecnab' scot in chon̈ab' d'a najat, ay eb' scot d'a norte, ay pax eb' scot b'aj tz'em c'u, ay pax eb' scot d'a yol yic Sinim.

13 Avajocab' satchaan̈ yed' sat luum tic d'a tzalajc'olal. Yed' lum nivac vitz elocab' yav lum yuj tzalajc'olal, yujto a Jehová van yac'an snivanil sc'ol schon̈ab'. Toxo ix oc' sc'ol d'a eb' ayoch d'a syaelal.

14 Syalan eb' aj Sion icha tic: Ix on̈ yactejcan Jehová, ix on̈ b'atcan satc'olal yuj Cajalil, xchi eb'.

15 Palta syalanxi Jehová icha tic: A junoc ix nunab'il, ¿tocval sb'at satc'olal yune' ix yuuj? Vach'chom sb'at satc'olal yuj ix jun, palta a in tic man̈ ol ex b'at satc'olal vuuj.

16 Ichato tz'ib'ab'il e b'i d'a yol in c'ab', yuj chi' naan exn̈ej vuuj.

17 Elan̈chamel ol b'ochajxiq'ue smuroal e chon̈ab', axo eb' ajc'ol pojjinaquemi, eb' satannaqueli, vanxo yel eb'.

18 Ex aj Sion, ilecnab' d'a e patic eyichan̈, a eb' ic'b'ilb'at d'a ch'oc nacional, van smolb'anxi sb'a eb' yic sjax eb' eyed'oc.

A in Jehová in tzin loc in b'i svalani to ol eyic'chaan̈ e b'a yuj eb' eyetchon̈ab' chi'. Icha val stzalaj junoc ix cob'es yuj yelvanub' spichul ayic snupnaji, icha chi' ol aj e tzalaj yuj eb' van sjax chi'.

19 Yujto a e chon̈ab' tic mac'b'ilcanem lan̈najoc, cuseltac yajcani. Axo ticnaic, man̈xo ol yab'laj lum scajan eb' anima chi'. A eb' mac'jinaccanem lan̈naj chi', najatxo ay eb'.

20 A eb' yuninal eb' aljinac d'a ch'oc nacional chi', ol yal eb' d'ayex icha tic: Te jab'n̈ej jun lum luum tic d'ayon̈, aq'uec co luum b'aj tzon̈ cajnaji, xcham eb'.

21 Ol e naan icha tic: ¿Mach ay yuninal juntzan̈ eb' tic? A on̈ tic man̈xalaj cuninal. Maxtzac yalpaxlaj yalji eb', ic'b'il on̈ b'at d'a jun ch'oc nacional, chacb'il on̈ eli. ¿Mach ix ilan q'uib' eb' cuninal tic? ¿B'ajtil ix cot eb'? xe chama.

22 A in Jehová Eyajal in ol val d'a juntzan̈xo nación, ol vic'anpaxchaan̈ in bandera yil eb', yic ol ic'joccot eb' eyuninal chi' yuj eb', ol ul ac'joccan eb'.

23 A eb' yajal, icha e mam ol aj eb', axo eb' ix yetb'eyum eb', icha e nun ol aj eb' ix. Ol em n̈ojan eb' yajal chi' d'a sat luum d'a eyichan̈, emnaquil ol aj eb' yic tzex yic'anchaan̈ eb'. Ata' ol nachajel eyuuj to a in Jehová in, a inn̈ej Dios in. A eb' tzin ac'anoch yipoc sc'ool, man̈ ol can eb' d'a q'uixvelal, xchi Jehová.

24 A junoc vin̈ vinac te ay yip, ¿tzam yal stoc'jiec' masanil tas ix yic' vin̈ d'a oval? ¿Tzam yal stoc'jicanec' junoc presovum d'a junoc yajal te ov?

25 A Jehová tz'alan icha tic: A d'a eb' te ay yip ol in toc'canec' eb' presovum. A d'a eb' yajal ec'b'al te ov, ol in toc'canec' tastac ix yic' eb' d'a oval. Yujto a in ol vac' oval yed' eb' eyajc'ol chi', ol in colan eb' eyetchon̈ab' chi'.

26 A in ol vac' sc'ulej eb' ix ex ixtan chi', to ol smil-lajcham sb'a eb'. Ol och eb' icha uc'uman̈il yuj scot yoval b'aj ol smil-lajcham sb'a chi'. Yuj chi' ol yojtaquejel masanil anima to a in ton val Jehová e Columal in. A in sDiosal in vin̈aj Jacob to Syal Vuj Smasanil, xchi Jehová.

50

1 A Jehová tz'alan icha tic d'a schon̈ab':

Ex israel, ¿tom tze na'a to a in ix ex in pechb'at icha junoc vin̈ spechanb'at yetb'eyum? Tato icha chi', ¿b'ajtil ay yumal puclajb'ail ix in b'o chi' eyed'oc? ¿Tom a in ix ex in chon̈b'at checab'oc? Tato icha chi' ¿mach b'aj ay in b'oc, yuj chi' ix ex in chon̈b'ati? A ex tic, ix ex ic'jib'at d'a ch'oc nacional yuj e mul, yuj e chucal.

2 ¿Tas yuj ayic ix in javi, malaj mach ix vila'? ¿Tas yuj ayic ix ex vavtani malaj mach ix in tac'vani? ¿Tom max techaj vuj ex in colan e naani? ¿Tom max yal ex vac'anel d'a libre? Naec val to c'ocb'il junoc b'elan̈ lolonel svala', stupem a' mar, axo b'aj sb'ey a' nivac a', taquin̈ tz'ajcani, axo noc' chay, xcham noc' yuj taquin̈tial, sc'ab'at noc' yuj man̈ a'il.

3 A in svac' q'uic'b'oquel satchaan̈, icha eb' scus yuj schamnac, xchi Jehová.

Sc'anab'ajej jun Schecab' Jehová

4 A jun schecab' Jehová chi' tz'alan icha tic: A Jehová Vajalil, a ix ac'an jelanb'oc in loloni yic vach' svac' stec'anil eb' c'unb'elal yaji. Junjun q'uin̈ib'alil syac'an in nib'ej yic svab' tas syac' in c'ayb'ej.

5 A Jehová Vajalil ix ac'an sjelanil in pensar, ix in c'anab'ajejn̈ej, man̈ pitoc ix vutej in b'a.

6 Ix vac' yich in patic smac' eb' ajc'ool. Malaj tas sval d'a eb' stzucanel xil in ti'. Maj in c'ub'ejel in sat d'a eb' tzin b'uchani yed' eb' stzub'an in sat.

7 A Jehová Yajal, a scolvaj ved'oc, yuj chi' maj chab'ax in c'ol yuj tas tzin yutej eb' chi'. Tec'an ix vutej in b'a vac'an techajoc, yujto vojtac to man̈ ol el in q'uixvelal.

8 A jun tzin colani, ayec' d'a in tz'ey. Tato ay mach tz'ac'anoch d'a vib'an̈, tzin b'at yed'oc d'a yichan̈ vin̈ tzin ch'olb'itani. A junoc ay chucal syal d'a in patic, cotocab' d'a in tz'ey tic, syalani.

9 A Jehová Yajal, a' scolvaj ved'oc. ¿Mach ol yal yac'anoch junoc tas d'a vib'an̈? Masanil eb' ayoch ajc'olal d'ayin, ol lajvoquel eb' icha junoc pichul ijtacxo, xchi jun schecab' Jehová chi'.

10 A ex ay yelc'och Jehová d'a yol e sat, tzeyab'anpax tas syal schecab': Tato tzex b'ey d'a q'uic'alq'uinal, tato malaj tas tz'ac'an sacq'uinal d'ayex, aq'uecoch Jehová yipoc e c'ool, tzex b'eyn̈ej yed'oc.

11 A exxo tzeyac'och sc'ac'al juntzan̈ te' yic syac' yoc d'ayex, an̈eja' d'a yoc chi' tzex b'eyi. A Jehová ol ac'ancot jun yaelal d'a eyib'an̈, toxon̈ej ol ex emcan jichan d'a scal eyaelal chi'.

51

Lolonel yic snivanil sc'ol Jerusalén

1 A Jehová tz'alan icha tic:

A ex tze nib'ej e b'eyb'alej tojolal, tze nib'ej tzex javi d'ayin, ab'ec val tas ol vala': Ilecnab' b'aj cotnac eyin̈tilal, b'aj pax cotnac yin̈tilal eb' e mam eyicham.

2 Ina vin̈ e mam eyicham aj Abraham yed' ix e nun chichim ix Sara, malaj yuninal eb' ayic vavtannac eb', palta vac'nac in vach'c'olal d'a eb', tzijtum ix aj yin̈tilal eb'.

3 Ol vac' in vach'c'olal d'a Sion, aton jun chon̈ab' mac'b'ilem lan̈najoc. A lum taquin̈ luum, ol yaxb'occan sat luum, icha lum Edén ol aj luum. Yuj chi' ol tzalaj eb' cajan ta', ol b'itan eb', ol yac'an yuj diosal eb' d'ayin.

4 Ex in chon̈ab', maclejec eyab' tas ol vala', ab'ec ex junjun chon̈ab': Ol valel in c'ayb'ub'al yed' in checnab'il. Icha saquilq'uinal ol aj d'ayex.

5 Lac'anxo sja sc'ual in ch'olb'itani, van sjapax sc'ual yic tzin colvaji. A yed' in poder ol vac'an yajalil d'a yib'an̈ juntzan̈ chon̈ab'. A juntzan̈ chon̈ab' ay d'a stitac a' mar, ol yac'och in poder eb' yipoc sc'ool.

6 Q'uean̈ec q'uelan d'a satchaan̈, tzex empax q'uelan d'a sat luum tic. A satchaan̈ chi', ol satem icha satem te' tab', axo sat lum tic, ol c'ab'oc icha sc'ab'i junoc pichul. A eb' anima cajan d'a sat lum tic, ol satel eb' icha satel noc' us. Palta a colnab'il svac'a' ay d'a juneln̈ej. A in tojolal malaj slajvub'.

7 A ex eyojtac tojolal, ex tzeyac'och in checnab'il d'a e c'ool, ab'ec: Man̈ ex xiv yuj sb'uchval lolonel eb' anima d'ayex. Mocab' chab'ax e c'ool yuj tas syal eb' chi',

8 yujto ol satel eb' icha junoc pichul ijtacxo, ma icha tz'aj junoc lana pichul sc'uxjib'at yuj noc' ij. Palta a in tojolal yed' in colval ayn̈ejec' d'a juneln̈ej, xchi Jehová.

9 Mamin Jehová, colvajan̈, cotan̈ yed' a poder, icha a c'ulejnac d'a peca'. A ach choc' utejnac noc' nivan noc' d'a yol a' mar, aton noc' Rahab.

10 A ach a jacnac a' mar, aton a' te jul yich, a d'a sjulal yich a' mar chi', icha b'e utejnac yic tz'ec' eb' colb'il uuj.

11 Ichaton chi' ol aj smeltzaj eb' colb'ilxo el uj Mamin Jehová. Ol javoc eb' d'a Sion tic yed' b'it yic tzalajc'olal. Ol tzetzon sat eb' stzalaji, ol satel oq'uel yed' cusc'olal.

12 A Jehová tz'alan icha tic: A in Jehová in svac' eyip, ¿tas yuj tzex xiv d'a eb' anima chamelb'a yaji, to lajan eb' icha an̈ an̈c'ultac c'un stacjieli?

13 A in Jehová in, a in in b'onac ex. A in in jen̈b'ejnacb'at satchaan̈, in b'oannaquem lum luum tic d'a yed'tal. ¿Tom ix in b'atcan satc'olal eyuuj, yuj chi' tzex xiv d'a jun tzex ixtani, jun snaan ex sataneli? Palta man̈ ex xivoc, a in ol in satel yoval sc'ol jun tzex ixtan chi'.

14 A eb' syab' syail b'aj tz'ixtaj chi', elan̈chamel ol coljoc eb'. Man̈ ol cham eb' d'a yol preso, man̈ ol yac' vejel eb'.

15 A in Jehová e Diosal in, a in b'i, Jehová Yajal d'a Smasanil. A in svac'q'ue pon̈oljoc sat a' mar.

16 A in in jen̈b'ejnacb'at satchaan̈, in b'oannacpaxem lum luum tic d'a yed'tal. A in svac' eyalel in lolonel, tzex in colanel yed' in poder. A in sval d'a Sion: A ex tic in chon̈ab' ex, xin chi, xchi Jehová.

17 Aq'uequel e vayan̈ ex aj Jerusalén, q'uean̈ec vaan. Ix eyab' val syail yuj yoval sc'ol Jehová ix yac'cot d'a eyib'an̈, palta toxo ix ec'b'ati. Lajan ex aj icha junoc mach satel sc'ol yuc'an an̈ an̈, man̈xalaj jab'oc an̈ chi' syactejcan d'a yol yed'tal. 18 A d'a scal eb' eyuninal ix eyil q'uib'oc, malaj junoc eb' ix ch'oxan b'e d'ayex, malaj junoc eb' ix ex quetzanb'ati.

19 Aton cha macan̈ tas ix javi d'a eyib'an̈ tic: Ix mac'chajem lan̈naj e chon̈ab', ix champax eb' cajan d'ay yuj vejel yuj oval. ¿Machto val ol oc' sc'ol d'ayex? ¿Machto val ol ac'an snivanil e c'ool?

20 Toxo ix el yip eb' eyuninal, toxo ix telvi eb' icha noc' c'ultaquil chej scan d'a ch'an̈ yaal. Toxon̈ej ix can teljab' eb' d'a schiquintac calle, yujto ix yab' val syail yoval sc'ol Jehová e Diosal eb', yuj scachji eb' yuuj.

21 Ex aj Jerusalén, van eyab'an val syail, icha uc'um an̈ eyeq'ui, palta man̈ ex uc'umoc pax an̈.

22 A Jehová Cajal co Diosal paxi, a' tz'alan icha tic: A in Jehová e Diosal in tzex in colo', a in ton sval icha tic: Ol viq'uec' scopail yoval in c'ol chi' d'ayex, man̈xa b'aq'uin̈ ol eyab'xi syail yuuj.

23 A d'a eb' ixtannac ex, ata' ol vac' jun scopail yoval in c'ol chi', aton d'a eb' aljinac d'ayex icha tic: Eman̈ec lachan d'a sat luum to ol on̈ b'eyec' d'a eyib'an̈, xchi eb'. Emnac ex lachan d'a sat lum chi', ec'nac tec'ton eb' d'a eyib'an̈ icha lum pococ, xchi Jehová.

52

Ol actajel Jerusalén

1 Ex aj Sion schon̈ab' Dios, aq'uequel e vayan̈, q'uean̈ec vaan, tec'b'ejec e b'a. Ch'oxequel svach'il eyilji, yujto man̈xa b'aq'uin̈ ol jax eb' ch'oc nacional ch'oc sdiosal yac' chucal d'ayex.

2 Q'uean̈ec vaan ex aj Jerusalén, maq'uequel pococ d'ayex, ol ex emxoc c'ojan d'a e despacho eyac'an yajalil. Ex aj Sion, ex ix ex xid'ec' d'a ch'oc nacional, iq'uequel tas tzec'b'iloch d'a e jaj.

3 A Jehová Cajal tz'alan icha tic: Malaj val jab'oc tumin ix in cha d'a e patic ayic ix ex ic'chajb'at checab'oc. An̈ejtona', malaj pax tumin ol vac'a' yic tzex vic'anxi meltzajoc.

4 A in chon̈ab' tic, b'atnac d'a Egipto d'a peca', ch'oc chon̈ab'il ajnac yec' eb' ta'. Axo ticnaic ix ixtaj eb' yuj eb' aj Asiria, vach'chom malaj jab'oc yuuj.

5 Axo ticnaic, ¿tas smoj tzin c'ulej? D'a ichn̈ej ta' ix ic'jib'at in chon̈ab' tic d'a Babilonia. A eb' tz'ac'an yajalil d'a yib'an̈ eb', syic'chaan̈ sb'a eb', max yactej eb' in sb'uchani.

6 Yuj chi', ol c'och sc'ual, ol yojtaquejel in chon̈ab' tic to Dios in, ol nachajel yuj eb' to a in ix in lolon d'a eb', xchi Jehová.

7 Jantac svach'il quilan d'a tzalquixtac, ayic sjavi junoc mach tz'alan vach' ab'ix. Yed'nac yab'ixal junc'olal, syalanpax yab'ixal colnab'il, syalan icha tic: Ex aj Sion, a e Diosal van yoch Reyal, xchi.

8 Ab'ec, a eb' stan̈vumal e chon̈ab', tz'el yav eb', jun lajan tz'aj sq'ue n̈ilnaj eb' yel yav yuj tzalajc'olal, yujto syil val eb' sjax Jehová d'a Sion.

9 Ex aj Jerusalén juvinaccan e chon̈ab', elocab' eyav e b'itan d'a tzalajc'olal, yujto ol oc'xoc sc'ol Jehová d'ayex, ol scolanxi Jerusalén.

10 Yujto ol sch'ox spoder Jehová yil juntzan̈xo nación. Masanil anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol yojtaquejel eb' to a Dios on̈ colanxi.

11 Elan̈ec, elan̈ecta d'a yol sc'ab' eb' aj Babilonia. A ex eyed'nac yamc'ab' yic stemplo Jehová, man̈ eyam tas man̈ vach'oc, man̈ eyac'b'at e b'a d'a scal chucal.

12 Man̈ sc'ac'aliloc, man̈ elelaloc ol ex elta, yujto a Jehová co Diosal ol oymaj d'a e patictac, ol ex stan̈vani.

Syaelal jun Schecab' Jehová

13 Ix yalan Jehová icha tic: A jun in Checab' tic vach'n̈ej ol elc'ochoc, ol ic'joc val chaan̈, ol b'inaj val.

14 Tzijtum mach ol sat sc'ol yilani, yujto ol ixtax yilji, man̈xo animaoc ol aj yilji yuj tas ol utajoc.

15 Icha pax chi' jantac nación, ol sat sc'ol yilani ayic ol ic'jocchaan̈. A eb' rey toxon̈ej ol och q'uelan eb', yujto ol yil eb', ol nachajel yuj eb' tas to manta b'aj ix yab' eb' yalji, xchi Jehová.

53

1 Ol yal Israel icha tic:

¿Toc ay mach tz'ac'anoch d'a sc'ol tas scaleli? ¿Toc ay mach snachajel yuuj to a spoder Jehová scheclaj d'a jun ab'ix tic? xcham eb'.

2 Snib'ej Jehová to a jun schecab' chi' sq'uib' icha svol junoc te te' tz'em sch'an̈al yib' d'a taquin̈ luum. Man̈ nib'ab'iloc yilji, malaj tas vach' squiloch d'ay.

3 A eb' anima, ol sb'uch jun checab' chi' eb', ol spatiquejel eb'. Ol ac'jococh yaelal d'a yib'an̈ yuj eb', ol techaj yuuj, yujto c'ajan yab'an syail. Icha junoc mach man̈xo smojoc yiljiochi, ol paticajeloc. Malaj ol elc'och jun checab' chi' d'ayon̈.

4 A co naani to a Dios tz'ac'anoch yaelal d'a yib'an̈, syac'anpaxcan d'a emnaquilal, palta man̈ ichocta'. A co yaelal a on̈ tic ol ac'jococh d'a yib'an̈, ol yab' syail co q'uexuloc.

5 Ol tecjoquec' q'uen d'a snivanil yuj co pitalil, ol yab'an val syail yuj co chucal. Yuj syaelal ol yab' chi', ol ochxi junc'olal d'a co cal yed' Dios. Yuj yechnaj chi', ol yac'xi co q'uinal.

6 Co masanil ix on̈ saclemcanb'at icha noc' calnel. Junjun on̈ ix co na' tas b'eal b'aj ix co nib'ej b'aj ix on̈ b'atcani, axo Jehová ol ac'ancanoch co mul co masanil d'a yib'an̈ jun schecab' chi'.

7 Ol ac'joc val och syaelal yuj eb' anima, emnaquilal ol aj yuj eb', palta malaj tas ol yala'. Ol ic'jocb'at yuj eb', icha tz'aj yic'jib'at noc' calnel b'aj smiljichamoc. Malaj tas ol yala', numann̈ej ol ajoc, icha noc' calnel sjoxchaji.

8 Ol ic'chajelta d'a preso yic sch'olb'itaji, ol ac'jococh chamel d'a yib'an̈. Malaj mach ol och ilc'olal yuj schamel chi'. Ol ic'chajel d'a yolyib'an̈q'uinal tic yuj co mul a on̈ schon̈ab' on̈ tic. Cuuj ol yab' syail.

9 Malaj val jab'oc chucal ol sc'ulej, malaj jab'oc es ol elta d'a sti'. Vach'chom icha chi', a snaan eb' anima to ol mucchaj d'a scal eb' chuc, palta axo d'a scal eb' b'eyum ol mucchajoc.

10 A Jehová tz'alan icha tic: Ol vac' yab' syail in checab' icha yaj in naani. Ol yac'och sb'a silab'il d'a yol sc'ab' chamel yic tz'ac'jican lajvoc smul masanil anima. Yuj chi' ol pitzvoccan d'a juneln̈ej, ol yil eb' yin̈tilal. Yuuj, ol elcanc'och tas nab'il vuuj.

11 Ayic toxo ix lajviec' juntzan̈ yaelal chi' d'a yib'an̈, ol tzalaj yuj spac jun yaelal chi' to man̈ nab'an̈ejoc ix yab' syail. Tzijtum eb' anima ol ochcan vach'il yuj yojtacanel in checab' chi' eb', yujto ol ic'joccanel smul eb' yuuj.

12 Yuj chi' ol vac' yopisio d'a scal eb' nivac yelc'ochi. Ay yalan yic yed' eb' yac'an ganar oval, yujto ix yac'och sb'a d'a yol sc'ab' chamel. Icha val tz'utaj eb' sc'ulan chucal, icha chi' ix utaji. Ix sb'ec sb'a yuj smul masanil anima, ix tevi yuj eb' yic tz'ac'jican lajvoc smul eb' chi', xchi Jehová.

54

Xajann̈ej eb' israel yuj Jehová

1 Ix yalan Jehová icha tic d'a Jerusalén:

Ex aj Jerusalén, q'uean̈ecchaan̈ e b'itan d'a tzalajc'olal. A d'a peca' lajan e chon̈ab' icha junoc ix ix max unevilaj, actab'ilcan yuj yetb'eyum. Axo ticnaic, lajan icha junoc ix tzijtum yune' ix alji, ec'b'al sb'isul yune' ix d'a yichan̈ junoc ix ix ayn̈ejec' vin̈ yetb'eyum yed'oc.54.1

2 Aq'uec levanb'oc e macb'en b'aj cajan ex, man̈ ex xiv e levb'itani. Icha junoc mach slevb'itan smantiado, sjuclitej sch'an̈al, smac'an tzatzb'oc yestacail, icha chi' tze c'ulej.

3 Yujto ol levanb'oc e macb'en chi', yuj chi' ol eyic'canec' slum eb' anima cajan d'a e patic eyichan̈. A eb' eyin̈tilal ol ac'an ganar juntzan̈xo nación, ol cajnaj eb' d'a juntzan̈ chon̈ab' cannac tz'inan.

4 Ex aj Jerusalén, man̈ ex xivoc, man̈xo ol ex can d'a q'uixvelal, man̈xo emnaquiloc ol ex utajoc. Man̈xo ol e nacot tas ajnac yel e q'uixvelal d'a peca', ayic ex actajcan icha junoc ix ix man̈xa yetb'eyum.

5 Yujto a in in b'onac ex, icha eyetb'eyum vaji. A in b'i Jehová Yajal d'a Smasanil. E Columal vaji, e Diosal a inxon̈ej Ochi, sDiosal in pax masanil anima.

6 A e chon̈ab' tic, lajan icha junoc ix cob'es ix actab'ilcan yuj yetb'eyum, cusc'olal yajcan ix. Icha chi' ajnaccan e chon̈ab' tic, axo ticnaic, A in e Diosal in tzex vavtejxi.

7 Ex aj Jerusalén, quenn̈ej tiempoal ix ex vactejcani, axo ticnaic, tzex in chaanxi yujto te xajan ex vuuj.

8 Ix cot voval d'ayex jun tiempoal, ix in c'ub'ejel in b'a d'ayex, palta yujto tzex in xajanej d'a juneln̈ej, yuj chi' ix oc'xi in c'ol d'ayex, a in ton Jehová e Columal vaji, a in svala'.

9 Icha val vutejnac vac'an in ti' d'a vin̈aj Noé to man̈xa b'aq'uin̈ ol jax jun oval a' mucjinac yolyib'an̈q'uinal tic, icha chi' tz'aj vac'an in ti' ticnaic, man̈xo ol cot voval d'ayex junelxo, man̈xo ol ex in tumej.

10 Vach'chom sq'uexmaj yed'tal lum nivac vitz, tz'em lan̈naj lum tzalquixtac, palta malaj b'aq'uin̈ ol vactej ex in xajanani. Malaj b'aq'uin̈ ol lajvoc in trato ix vala' to ayn̈ej junc'olal d'a in cal eyed'oc. A in Jehová in svala'.

A ac' Jerusalén

11 Ix yalanxi Jehová icha tic: Ob'iltac ex, ex aj Jerusalén. Ix eyab' val syail yuj tas ix ec' d'a eyib'an̈, malaj val junoc mach ix ac'an snivanil e c'ool. Axo ticnaic ol vac'canem e chon̈ab' tic d'a yib'an̈ q'uen q'ueen vach' yilji, ol vac'ancanem yich d'a yib'an̈ q'uen zafiro.

12 A yelvanub' e chon̈ab', ol in b'o yed' q'uen rubí, axo spuertail, ol in b'o yed' q'uen berilo, axo smuroal ol in b'o yed' q'uen q'ueen te vach' yilji.

13 Ol in c'ayb'ej eb' eyuninal yic vach' ol aj yelc'och eb'.

14 A tojolal, ol yic'n̈ej yipoc d'a e cal, ol ex colchajcanel d'a yol sc'ab' eb' anima tzex ixtani, eb' tzex xib'tani. Man̈xa mach ol ex xib'tanoc.

15 Tato ay mach ol javoc yac' oval eyed'oc, man̈oc in svac'cot eb', yuj chi' ol eyac'n̈ej ganar eb'.

16 Ilecnab'i, a in ix in b'o vin̈ tenum q'ueen, syac'och sc'ac'al te' tzac'ac' vin̈ yic sb'oan yamc'ab' vin̈ yic oval. A in pax ix in b'o eb' satanel anima yed' juntzan̈ syamc'ab' vin̈ chi'.

17 Palta malaj junoc yamc'ab' yic oval ol yal ex sataneli. A eb' tz'ac'anoch tas d'a eyib'an̈, numanxon̈ej ol ajcan eb' eyuuj. Aton juntzan̈ tic svac' d'a eb' tzin ac'an servil. A in ol ex in colo', xchi Jehová.

55

Avtab'il masanil anima yuj Jehová

1 Ix yalan Jehová icha tic:

Masanil ex stacji e ti', cotan̈ec, ul uq'uec a a'. A ex malaj e tumin, cotan̈ec ul chaec tas tze va d'a nab'an̈ej, ul chaec yal uva yed' lech man̈ tupb'iloc.

2 ¿Tas yuj tze comon lajej e tumin d'a tas man̈ vaeloc? ¿Tas yuj tze comon lajej e tojol tze cha d'a tas to max b'ud'ji e c'ol yuuj? Ab'ec val sic'lab'il tas ol vala': Tato tze c'anab'ajej tas svala', ol e va vael te vach', ol ex b'ud'joc val sic'lab'il.

3 Cotan̈ec d'ayin, maclejec val eyab' tas svala', ol ex ajn̈ejec'oc. Ol in b'o junoc in trato eyed'oc d'a juneln̈ej yujto tzex in xajanej, yic tz'elc'och in ti' vac'nac d'a vin̈aj rey David.

4 A in vac'nacoch vin̈aj David chi' testigoal d'a juntzan̈xo nación, yic scuchb'an vin̈, ma yic syac'an yajalil vin̈ d'ay.

5 Ol eyavtejcot eb' anima man̈ eyojtacoc. A eb' anima chi' elan̈chamel ol ja lemnaj eb' d'ayex, yujto a in Jehová e Diosal in, A inxon̈ej Ochi, a in ol ex vac' ic'jocchaan̈, xchi Jehová.

6 Aq'uecoch e b'a d'a yol sc'ab' Jehová, yacb'an tzato yal eyavaj d'ay. Avajan̈ec d'ay, yacb'an lac'anto ayeq'ui.

7 A ex chuc e b'eyb'al yed' ex chuc e pensar, actejeccan juntzan̈ e chucal chi'. Meltzajan̈ec d'a Jehová. Ol oc'xoc sc'ol d'ayex, ol ex yac' nivanc'olal co Diosal.

8 Ix yalan Jehová icha tic: A tas nab'il vuuj, man̈ lajanoc yed' tas tze na'a. A tas tzin c'ulej, man̈ lajanoc yed' tas tze c'ulej.

9 A in pensar yed' tas tzin c'ulej chi' man̈ lajanoc icha eyico', yujto yel val te ec'b'alxo tas tzin na' chi' d'a yichan̈ schaan̈il yajq'ue satchaan̈ d'a yib'an̈ lum luum tic.

10 A yaxn̈ab' yed' q'uen sacb'acom tz'emta d'a satchaan̈, max meltzajlaj d'a ichn̈ej ta', palta to sch'ayxican lum luum yuuj yic vach' sq'ueul masanil tas tz'avchaj d'a luum. Syac'an sat, tz'elta yin̈atil yic syal yavchajxi, syac'anpax svael eb' anima.

11 Icha yaxn̈ab' chi', icha chi' yaj in lolonel, max meltzajlaj d'ayin d'a ichn̈ej ta', palta to sb'ocan tas nab'il vuuj, tz'elpaxc'och tas tzin nib'ej.

12 Tzalajc'olal ol aj eyelta b'aj ayex ec' presoal, junc'olal ol aj e meltzaj d'a e chon̈ab'. Masanil lum vitz, lum tzalquixtac, ichato ol q'ue val sjaj lum d'a chaan̈ yuj tzalajc'olal. A te' nivac te', icha val to ol stz'it sc'ab' te' stzalaji.

13 A lum b'aj ay te' q'uiix, a te' c'ub'taj ol q'uib'oc. A lum b'aj ay te' sac q'uiix, a te' arrayán ol q'uib' sq'uexuloc te'. Ol in c'ulej juntzan̈ tic yic sb'inaj in b'i a in Jehová in tic, yic tzin nachajn̈ejcot d'a juneln̈ej, xchi Jehová.

56

A colnab'il tz'altaj d'a masanil anima

1 Ix yalan Jehová icha tic:

B'eyb'alejec tojolal, aocab' tas vach' tze c'ulej, yujto toxo val ol ex in coleli. Ol in ch'oxel in poder in colvaji.

2 Te vach' yic eb' sc'anab'ajan juntzan̈ checnab'il tic, sb'eyb'alan eb' icha val yaji, aton eb' nivan yelc'och sc'ual ic'oj ip d'ay, max yixtejb'at eb', aton eb' syailan sb'a, max sc'ulej chucal eb', xchi Jehová.

3 Tato ay eb' ch'oc nacional syac'och sb'a d'a yol sc'ab' Jehová, mocab' yal eb' icha tic: A Jehová max in chaanoch d'a scal schon̈ab' tic. An̈ejtona' eb' vin̈ malaj yuninal, mocab' yal eb' vin̈ icha tic: A in tic lajan in icha junoc te' taquin̈ te'.

4 A Jehová tz'alan icha tic: Tato a eb' vin̈ malaj yuninal chi' nivan yelc'och sc'ual ic'oj ip d'ay, sc'anab'ajan pax eb' vin̈ tas tzin nib'ej, tojol syutej sb'a eb' vin̈ d'a in trato,

5 ay jun tas te vach' ol vac' d'a eb' vin̈ d'a yichan̈ to ay yuninal, ma yisil. A jun chi', to ol b'inajn̈ej eb' vin̈ d'a in templo yed' d'a scal in chon̈ab'. Ol vac'anpax jun sb'i eb' vin̈ d'a juneln̈ej, malaj b'aq'uin̈ ol sateloc.

6 Axo pax eb' ch'oc chon̈ab'il syac'och sb'a d'a yol in c'ab', yic tzin yac'an servil eb', tz'ochpax eb' ejmelal d'ayin, tzin sxajanej eb', sc'anab'ajan pax sc'ual ic'oj ip eb', tojol syutej sb'a eb' d'a in trato, ol in chaoch eb' d'a scal in chon̈ab'.

7 Ol vic'cot eb' d'a jun in tzalan vicn̈ej yaji. Ol vac'an tzalajb'oc sc'ol eb' d'a spatil b'aj tz'och lesal d'ayin. Ol in cha silab' eb' sn̈ustz'a d'a yib'an̈ valtar, yujto a in templo tic, ol alchaj yuuj to spatil lesal yaj d'a masanil chon̈ab'.

8 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil, a in tzin molb'ejcot eb' israel aycanb'at d'a juntzan̈ ch'oc nacional, a in svala': Ol vic'cot juntzan̈ eb' ch'oc nacional yic junn̈ej tz'aj eb' yed' eb' israel molb'ilxo vuuj, xchi Jehová.

A schucal pensar eb' yajalil chon̈ab'

9 Ix yalan Jehová icha tic: Ex ch'oc nacional, cotan̈ec icha noc' chium noc'. Cotan̈ec milval, ul satequel in chon̈ab' tic, icha syac' noc' caltacte'al noc' sjavi, schianb'at noc' calnel.

10 Yujto a eb' stan̈vumal in chon̈ab' tic, ichato maxtzac yal yilan eb', maxtzac nachajel yuj eb' tas sc'ulej. Lajan eb' icha noc' tz'i' max chivaji. Jichanec' eb' tz'ec' c'u. An̈ej vayan̈ sgana eb' sc'ulej.

11 Lajan eb' icha noc' tz'i' tz'ochn̈ej svejel, malaj b'aq'uin̈ sb'ud'ji. A eb' yilumal in chon̈ab' tic, max nachajel jab'oc yuj eb', an̈ej tas sgana eb' sayeq'ui.

12 Syalan eb' icha tic: Coyec b'at co sayec an̈ an̈, a an̈ te ov scuq'uejec, yic sq'ue val an̈ d'a co jolom. Scuc'anpax an̈ q'uic'an icha sco c'ulej ticnaic, mato ol te ec' yib'an̈ cuc'an an̈ jun, xchi eb'.

57

1 Ayic scham eb' anima vach' spensar, malaj mach snaan eb'. Ayic satem eb' vach' sb'eyb'al chi', malaj mach snachajel yuuj to ayic scham eb' chi', scolchajcanel eb' d'a scal yaelal.

2 A eb' vach' sb'eyb'al chi', junc'olal yaj eb', van yic'an yip eb' b'aj sc'och chi'.

Ay yoval sc'ol Jehová‘R’d'a ejmelal d'a comon dios

3 Ix yalan Jehová icha tic: Cotan̈ec d'ayin a ex tze b'eyb'alej chucal, a ex ton tze b'eyb'alej ajchumal, ex tzex em ajmulal.

4 ¿Mach eb' tze b'uchu'? ¿Mach eb' tzeyed'tej sat, tz'elta jab'an eyac' tze chacaneli? A ex tic te chuc ex, te esalvum ex.

5 A d'a yichtac te' ji yed' te te' c'ayum xiil, ata' tze c'ulej ajmulal. Tzeyac'anpax eb' eyuninal silab'il d'a e diosal d'a scaltac q'uen q'ueen d'a stitac a' cotac a' sb'eyi.

6 Ex israel, scha val e c'ol eyoch ejmelal d'a q'uen q'ueen n̈eleli sat d'a yoltac a' cotac a' sb'eyi, a juntzan̈ chi' ix e sic'canel e diosaloc. Aton d'a juntzan̈ chi' tze sequem vino, tzeyac'an sat eyavb'en silab'il d'ay. ¿Am e naani to man̈ ol vac'och eyaelal yuj juntzan̈ tas tze c'ulej chi'?

7 A d'a lum jolomtac vitz te chaan̈ ay ste'al, ata' tze b'o e vaynub', tze n̈usanpax e silab'.

8 A d'a yoloch e puerta, ata' tzeyac'och yechel e diosal yajb'entac yilji. A inxo tic, tzin b'atcan satc'olal eyuuj. Tze quichanel b'eran e b'a, tzex ec' jichan d'a sat e ch'at levan sat. Tzeyac'an e trato e mulan yed' eb' tze nib'ejochi, tzex vay yed' eb'.

9 Tzeyic'anb'at aceite yed' jantac perfume, tzex b'at lemnaj d'a jun yechel comon dios scuch Moloc, tzex och ejmelal d'ay. Tze checanb'at eb' e checab' d'a najat b'at sayanec' juntzan̈xo e diosal, masanto tz'emc'och eb' b'aj ay eb' chamnac.

10 Tzex c'unb'i eyec' d'a najat chi', palta max nachajel jab'oc eyuuj to malaj yelc'och jun tze c'ulej chi'. Yujto te nib'ab'il jun tze sayec' chi', yuj chi' tz'ochxi eyip, tze sayanxi.

11 ¿Mach juntzan̈ eb' b'aj tzex xivi to nivan yelc'och chi' d'ayex, yuj chi' tzin eyactejcani, tzin b'at satc'olal eyuuj? ¿Tom yujto man̈xa tas svala', yuj chi' man̈xa velc'och d'ayex?

12 A ticnaic, ol vac' checlaj juntzan̈ e b'eyb'al te vach' e naan chi', palta man̈ ol ex colchajlaj yuuj.

13 Ayic ol el eyav e c'anan in colval, ol valan d'ayex: Aocab' e comon diosal chi' tzex colani, xin chama. A masanil juntzan̈ chi', ol ic'chajb'at yuj ic', an̈ej yed' jun pusoc ic' chi' ol b'atoc. Axo pax eb' tzin ac'anoch yipoc sc'ool jun, ol cajnajn̈ej eb' d'a in chon̈ab' tic, ol ajn̈ej eb' d'a lum tzalan vicn̈ej yaji, xchi Jehová.

A eb' israel sna sb'a

14 Ol ab'joc yalchaj icha tic: B'oec jun b'e, te pan̈an tzeyutej, iq'uequel tastac ayem d'a yol b'e chi' yic vach' tz'ec' in chon̈ab', xchama.

15 Yujto a Dios Axon̈ej nivan Yelc'ochi, Ayn̈ej ec' d'a juneln̈ej, scuchan pax Axon̈ej Ochi, a tz'alan icha tic: A in tic, cajan in d'a lugar te chaan̈ to vicn̈ej yaji, palta ay in pax ec' yed' eb' emnaquilal yaji yed' eb' sna sb'a sc'ool yuj schucal, a in sviptzitej eb'.

16 Man̈xo ol cot voval d'a in chon̈ab' tic, man̈xo ol vac'n̈ejcot voval d'a eb' d'a juneln̈ej, talaj a juntzan̈ anima b'ob'il vuj tic, schab'axq'ue sc'ol eb' d'ayin.

17 Yuj smul eb' israel tic yic sayann̈ej scomon diosal eb', ix cot voval d'a eb', ix vac'anoch syaelal eb', ix in paticanel eb'. Palta ix spitejn̈ej val sb'a eb', ix sc'ulan eb' icha tas snib'ej.

18 Ix vil val sb'eyb'al eb', palta ol van̈tej eb', ol vac'an yic' yip eb'. Ol in tan̈van eb', ol vac'an snivanil sc'ol eb' scus yuj smul.

19 Ol valan d'a eb' icha tic: A ex najat cajan ex yed' ex lac'an ayex, junc'olalocab' eyaji, xin chama. Yujto a in ol van̈tej in chon̈ab' tic.

20 Palta axo eb' chuc sb'eyb'al jun, lajan eb' icha a' mar scot b'alb'on sat, max ochlaj vaan, syic'ancot jantac c'alem.

21 A eb' sc'ulan chucal, malaj jab'oc vach'il ol scha eb', xchi Jehová.

58

A tzec'ojc'olal

1 Ix yalan Jehová d'ayin icha tic:

Avajan̈ d'a chaan̈, man̈ ach xiv avaji. Te chaan̈ tz'el av icha spuji junoc q'uen trompeta. Al d'a eb' yin̈tilal Jacob tic to te pit eb', te chuc eb'.

2 Junjun c'u scomon och eb' ejmelal d'ayin. Scomon tzalaj eb', snib'an eb' yojtaquejel in b'eyb'al, icha junoc chon̈ab'il anima sb'eyb'alan tojolal, ichato malaj b'aj syiq'uel spensar eb' d'a in checnab'il, ichato sc'an juntzan̈ checnab'il eb' yic tojolal d'ayin, sch'oxan eb' to stzalaj eb' sjavi d'ayin.

3 Ijan scot yoval eb' d'ayin syalan eb' icha tic: Nab'an̈ej tzon̈ comon och tzec'ojc'olal d'ayach, tocval tzon̈ ila'. Nab'an̈ej squixtej co b'a coch ejmelal d'ayach, tocval tzon̈ a na'a, xchi eb'. Svalan icha tic: Yel toni, ayic tzex och d'a tzec'ojc'olal chi', an̈ej tas tze nib'ej, a chi' tze c'ulej, tzeyixtan eb' e munlajvum.

4 Ayic tzex comon och d'a tzec'ojc'olal chi', an̈ej telajb'ail yed' oval tzeyac'a', tze mac'lan e b'a yuj e chuc pensaril. Tocval ol vab' e lesal d'a jun e tzec'ojc'olal tzeyac' chi'.

5 ¿Tom a e naani to tzin tzalaj yed' tas tzeyutej e b'a chi'? A jun tze c'ulej chi' cusc'olal, tzex comon em n̈ojan icha spacchaj te' aj, tzex comon ec' jichan d'a yib'an̈ q'uen tic'aq'uil taan̈ yed' pichul ya sva'i. ¿Tom a jun chi' tzeyac' scuch tzec'ojc'olal te vach' d'a yol in sat e naani?

6 Palta man̈ ichoc ta'. Ol val d'ayex to a tzec'ojc'olal scha in c'ool, aton stzolal tic: Colequelta eb' anima ayoch d'a yol sc'ab' eb' chuc spensar. Man̈xo eyixtej eb' smunlaj d'ayex, actejequel eb' tz'ixtaj chi', man̈xo eyixtej eb'.

7 A eb' anima scham yuj vejel, aq'uec svael eb'. Axo eb' malaj spat, aq'uec sposado eb' d'a e pat. A eb' malaj spichul, aq'uecoch spichul eb', man̈ eyactej eyac'an snivanil sc'ol eb' eyetchon̈ab'.

8 Tato icha chi' tzeyutej e b'a, yaln̈ej b'aj ol checlaj in vach'c'olal d'ayex, icha tz'aj sq'uin̈ib'i d'a junxo c'u. Elan̈chamel ol ex colchajoc. A in e tojolal vaji, b'ab'el in b'at eyuuj, axo in tziquiquial, tzac'an eyuuj.

9 Yuj chi' tato ol ex avaj d'ayin, elan̈chamel ol in tac'voc d'ayex. Tato ol el eyav e c'anan in colval, ol valan d'ayex icha tic: Ina in tic, xin chama. Tzeyiq'uel juntzan̈ chucal chi' d'a e cal. Man̈ e suy slumal eb' eyetanimail, man̈xo e naq'ue esal lolonel d'a spatic eb'.

10 Tato tzeyac' svael eb' ay svejel, tzex colvaj d'a eb' ay tas tz'och yuuj, tato icha chi', ol checlaj e vach'il d'a scal anima icha saquilq'uinal d'a scal q'uic'alq'uinal. Ol ex checlajel icha yoc c'u d'a chimc'ualil d'a scal q'uic'alq'uinal chi'.

11 Tato icha chi', ol ex in cuchb'ejn̈ej. Jantac e vael ol vac' d'a lum tz'inan luum. Ol vac'an yip e nivanil, lajan ol ex aj icha junoc tas avab'il ayn̈ejoch yalil, ma icha junoc sjaj a a' malaj b'aq'uin̈ stupi.

12 Ol e b'oxiq'ue e chon̈ab' d'a yed'tal b'aj jub'ilemi, aton d'a yib'an̈ yich aycanem d'a peca'. Ol alchaj d'ayex to b'oumexxiq'ue muro lan̈chajnac, b'oumexxiq'ue pat lan̈chajnaquemi.

Tas tz'alji yuj sc'ual ic'oj ip

13 A in Jehová in tic svala': Tato man̈ comonoc tzeyutejb'at sc'ual ic'oj ip, malaj e munlajel tze b'o d'a jun c'u vic yaj chi', tato tzex tzalaj paxi yujn̈ej to ay yelc'och jun c'u chi' d'ayex, max eyal comon lolonel,

14 tato icha chi', ol ex tzalaj ved'oc. A in ol vac' snivanil eyelc'och d'a masanil chon̈ab'. Ol eyac' tzalajb'oc e c'ool d'a lum luum vac'nac e macb'enoc d'a e mam eyicham aj Jacob. A in ton Jehová in svalcan jun tic.

59

A syaelal Israel yuj schucal

1 Tocval tz'el yip spoder Jehová, yuj chi' maxtzac yal scolvaji, tocval ix chacan̈b'i Jehová, yuj chi' maxtzac yab' e tevi, maay.

2 A chucal tze c'ulej, a chi' ayec' d'a scal e nan̈al yed' Dios. A juntzan̈ e mul chi', a tz'ec' macan d'a e cal yed' Dios chi', yuj chi' maxtzac yab' tas tzeyala'.

3 A ex tic, chic'tac e c'ab' e milancham anima, mictac e c'ab' e c'ulan chucal. Axon̈ej es yed' chucal tz'elta d'a yol e ti'.

4 Malaj junoc ex vach' tzeyutej e b'a. Max e ch'olb'itej yaj eb' anima d'a stojolal, ma d'a stzolal. A tas malaj yelc'ochi yed' esal lolonel, a tzeyac'lab'ej ayic sb'o yaj eyoval. Tze c'ulan chucal, yujto a chi' ayec' d'a e pensar.

5 A tas nab'il eyuuj chi', lajan val icha sn̈olob' noc' chan. A mach sloan sn̈olob' noc' chan chi', schamn̈ej. Ayic smac'ji pojoc, a noc' cotac ajavchan tz'elta d'a yool. An̈eja' tas nab'il eyuj chi', icha sch'al noc' xim yaji.

6 A sch'al noc' xim chi', max yal-laj sb'o pichul yed'oc, malaj mach spich sb'a yed' tas sb'o noc' chi'. Icha sch'al noc' xim chi', icha chi' juntzan̈ chucal tze c'ulej, malaj jab'oc tas tzeyic' d'ay.

7 Tzex b'at lemnaj d'a scal chucal. Elan̈chamel tze milcham eb' anima malaj smul. An̈ej d'a chucal ayoch e pensar, a b'aj tzex eq'ui, jantac tastac tze satcaneli.

8 An̈ej oval tzeyac'a', malaj jab'oc tojolal scheclaj d'a tas tze c'ulej. A e b'eyb'al chi', juneln̈ej man̈ vach'oc. A eb' tz'och tzac'an eyuuj, malaj jab'oc junc'olal tz'ilchaj yuj eb' d'ayex.

9 Yuj chi' syalan eb' anima icha tic: Malaj mach stec'b'an sb'a cuuj, malaj mach tzon̈ colanel d'a yol sc'ab' eb' tzon̈ ixtani. Sco tan̈vej tzalajc'olal, palta axo cusc'olal oyan och d'a co patic. Sco tan̈vej b'aq'uin̈ tzon̈ colchajel d'a yol sc'ab' eb' tzon̈ ixtani, palta malaj mach tzon̈ colani.

10 Toxon̈ej sco machlej b'aj tzon̈ eq'ui, icha yec' machmon junoc mach max uji yilan d'a sat pat. A d'a chimc'ualil tzon̈ telvi, ichato d'ac'valil ayon̈eq'ui. Vach'chom tec'an on̈ scab'i, palta ichato chamnac on̈xo.

11 Ay b'aj scot coval, sn̈iii yol co jaj icha noc' oso, mato tzon̈ c'acvi icha noc' paramuch. Sco tan̈vej co ch'olb'itaj d'a stojolal, palta malaj b'aq'uin̈ sb'o caji. Sco tan̈vej co colji, palta najat yajcanel d'ayon̈.

12 Mamin Jehová, yel ix co pitej co b'a d'ayach. A co mul chi' tz'ic'ancot d'a quib'an̈. Chequel yaj co pitalil, cojtac co mul chi'.

13 Ach co Diosal, te pit scutej co b'a d'ayach, max ach co c'anab'ajejlaj. Max co nib'ejoch tzac'an co b'a uuj. An̈ej val chucal yed' ixtoj anima sco c'an co c'ulej. Nab'il cuuj tas tz'aj cac'an es yed' quixtan eb' quetanimail.

14 Sco chaquel b'aj sb'o yaj eb' quetanimail. A tojolal, najat yajcanb'at cuuj. A tas yel, man̈xalaj mach schaan yab' b'aj smolb'ej sb'a eb' anima. Axo tojolal chi', maxtzac checlaj b'aj ay.

15 Man̈xa mach tz'alan tas yel, axo eb' snib'ej yactancan chucal, tz'ic'jiec' tastac ay d'a eb', xchi eb' anima.

Ol colvaj Dios d'a eb' schon̈ab'

A Jehová max scha sc'ol juntzan̈ tic, yujto maxtzac ch'olb'itaj eb' anima d'a stojolal.

16 Toxon̈ej sat sc'ol Jehová ayic syilani to malaj mach syac'lej sb'oan yaj jun tic. Yuj chi' syac'och sb'a scolan eb' yed' spoder, ol yac' ganar scolan eb'.

17 Icha eb' soldado ayoch spichul yic oval, icha chi' ol aj sjavi Jehová yed' yoval sc'ool, yic syac'an spac d'a eb' ixtum anima. A stojolal, icha q'uen maclab' n̈i' c'ol yaji. Axo scolnab'il, lajan icha q'uen xumpil.

18 Ol spacan d'a junjun mach, ato syala' tas sc'ulej. Ol yac'anoch syaelal eb' ayoch ajc'olal d'ay. A eb' schichon sc'ol d'ay, aton eb' cajan d'a sc'axepal a' mar, ol yac' spac d'a eb' d'a smojal.

19 Masanil eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic, b'aj sq'ueul c'u, masanto b'aj tz'em c'u, ayic ol yilanoch stziquiquial Jehová eb', ol xiv eb', yujto ol ja icha val junoc a' eluma', ichato pechb'il yuj junoc oval ic'.

20 A Jehová tz'alani to ol javoc scol eb' aj Sion, aton eb' yin̈tilal Jacob sna sb'a yuj schucal.

21 Syalan Jehová icha tic: A ticnaic tzin b'ocan jun in trato eyed'oc, svac'ancan in ti' to a Vespíritu yed' in c'ayb'ub'al svac'can d'ayex, ol cann̈ej eyed'oc. Ol eyalancan d'a eb' eyuninal yed' d'a eb' eyin̈tilal ol eln̈ej, yic tze c'anab'ajej d'a juneln̈ej, xchi Jehová.

60

Sb'inajnaquil ac' Jerusalén

1 Ix yalan Jehová icha tic:

Ex aj Jerusalén, q'uean̈ecxi vaan, te vach' eyico' yujto scheclajxiq'ue in tziquiquial d'a e cal.

2 Axo yolyib'an̈q'uinal tic, a q'uic'q'uinal ol musancanoc, ichato ol can juntzan̈xo nación d'a scal jun nivan q'uic'alq'uinal. A exxo tic, a in Jehová in tic ol vac' saquilq'uinal d'ayex, ol checlajel in tziquiquial d'a e cal.

3 A juntzan̈ nivac nación chi', ol javoc d'ayex yuj e saquilq'uinal chi'. A eb' vin̈ rey, ol javoc eb' vin̈ ul yil in tziquiquial ol checlaj chi'.

4 Q'uean̈ec q'uelan, tzeyilan d'a e patic eyichan̈ to a masanil eb' eyetchon̈ab', ol laj smolb'ej sb'a eb' sjax d'ayex. A eb' eyal eyuninal, najat ol cot eb', mec'b'il eb' ol ul ac'joccan eb' d'ayex.

5 Ayic ol eyilan icha chi', ol ex q'ue jucnaj e tzalaji, ol ex te tzalaj val. Yujto ol laj yic'cot sb'eyumal juntzan̈ nación ay d'a sc'axepal a' mar, ol ul yac'ancan eb' d'ayex.

6 Ol majel sat e lum tic yuj jantac noc' camello ol yic'cot eb' aj Madián yed' eb' aj Efa. Ol javocpax masanil eb' aj Sabá, yed'nac q'uen oro eb' yed' incienso. Ol yalanel vach' lolonel eb' d'ayin Jehová in tic, yuj tas tzin c'ulej.

7 Masanil noc' calnel ay d'a Cedar, ol eyiquej noc'. Masanil noc' ch'ac calnel ay d'a Nebaiot, a noc' ol eyac'lab'ej, yic ol eyac'an noc' silab'il d'a valtar, aton silab' nib'ab'il vuuj. Icha chi' ol vutej, yic ay yelc'och in templo d'ayex.

8 Ol eyalan icha tic: ¿Tas juntzan̈ scot chi', icha scot asun, ma icha sc'och noc' paramuch d'a yed'tal?

9 A jun ol eyil chi', aton te' barco scot d'a sc'axepal a' mar, b'ab'el scot te' yic Tarsis yuj te'. Van yic'jicot eb' eyuninal aycanb'at d'a najat yuj eb', yed'nac q'uen oro eb' yed' q'uen plata. Ol in ic'jocchaan̈ a in Jehová e Diosal, A inxon̈ej Ochi. A in pax ol ex vac' b'inajoc.

10 A eb' ch'oc nacional, a eb' ol b'oanxiq'ue smuroal e chon̈ab', axo eb' sreyal eb' ol ex ac'an servil. Vach'chom yuj yoval in c'ool ix vac'och eyaelal, axo ticnaic, yuj in vach'c'olal tz'oc'xi in c'ol d'ayex.

11 A spuertail e chon̈ab', jacann̈ej d'a c'ualil yed' d'ac'valil yic syic'cot sb'eyumal juntzan̈ nación chi' d'ayex, yic sjavipax sreyal eb' d'a eyichan̈.

12 A juntzan̈ nivac nación, ma eb' rey man̈ ol ex ac'an servil, ol satjoquel eb'. Man̈xa b'aj ol checlaj jab'oc eb'.

13 A jantac sb'eyumal lum Líbano ol ic'chajcot d'ayex: Aton te' taj, te' c'ub'taj yed' te' tzicap. Ol och te' svach'il yelvanub'oc in templo, yic ol vic'chaan̈ jun lugar chi' b'aj ol in ajoc.

14 Masanil yin̈tilal eb' ix ex ixtan chi', ol javoc eb' yaq'uem sb'a d'ayex. Masanil eb' ix ex chacaneli, ol ul em cuman eb' d'ayex, ol yalan eb' d'ayex icha tic: A ex aj chon̈ab' Sion ex tic, yicn̈ej Jehová eyaji, aton sDiosal Israel Axon̈ej Ochi, xcham eb'.

15 Vach'chom actab'il ex can d'a peca', chacb'il ex eli, man̈xa mach tz'ec' b'aj ec'nac ex chi', palta axo ticnaic, ol vac' eyic'jichaan̈ yed' e b'inajnaquilal yuj masanil chon̈ab' d'a juneln̈ej.

16 A juntzan̈ nación chi', ol yac' e vael eb' te vach', axo eb' sreyal eb', ol yic'cot sb'eyumal eb', ol ex yac'an servil eb', icha syutej junoc ix nunab'il yac'an chunoc yune'. Icha chi' ol aj eyojtacaneli to a in Jehová e Diosal in, e Columal vaji, a in sDiosal in vin̈aj Jacob, tzex in colo'.

17 Ol in q'uex masanil tas ay d'ayex: A q'uen oro ol vac' sq'uexuloc q'uen bronce, axo q'uen plata ol vac' sq'uexuloc q'uen hierro. A q'uen bronce ol vac' sq'uexuloc te te', axo q'uen hierro chi' ol vac' sq'uexuloc q'uen comon q'ueen. A eb' eyajalil, d'a stojolal ol ex sch'olb'itej eb', yuj chi' junc'olal ol ex ajoc.

18 A d'a e luum chi', man̈xa milojcham anima, oval yed' jantac chucal ol ujoc. Man̈xa tas ol satel d'a yol e macb'en chi' yuj oval. A in ol ex in col icha junoc muro, ol in eyic'chaan̈ yujto ix ex in colo'.

19 Man̈xalaj ol och yoc c'u eyuuj, ma yoc q'uen uj d'ac'valil, yujto a in Jehová saquilq'uinal ol in aj d'ayex d'a juneln̈ej. A in e Diosal in tic ol ex vac' b'inajoc.

20 A jun saquilq'uinal ol vac' d'ayex chi', a ol ochcan sq'uexuloc yoc c'u yed' yoc q'uen uj. A jun chi', malaj b'aq'uin̈ ol tupoc, yujto a in Jehová in saquilq'uinal ol in aj d'ayex d'a juneln̈ej. Man̈xa b'aq'uin̈ ol ex cusoc.

21 Masanil eb' eyetchon̈ab', vach'n̈ej ol aj spensar eb'. Ol yiquejpax slum eb' d'a juneln̈ej. Lajan ol aj eb' icha svol junoc te' avb'en te' avab'il vuuj. Ol in c'ulej jun chi' yuj vic'jichaan̈.

22 A eb' quenn̈ej sb'isul d'a e cal, ol q'uib' val sb'isul eb', te tec'an ol aj eb' icha junoc nivan chon̈ab'. Ayic ol c'och stiempoal yelc'och juntzan̈ tic, a in val Jehová in ol vaq'uelc'och d'a elan̈chamel, xchi Jehová chi'.

61

Yab'ixal scolnab'il Israel

1 A Yespíritu Jehová Cajalil ayoch d'ayin, yujto sic'b'il in el yuuj. Checb'il in cot yuuj, yic tzul valel vach' ab'ix d'a eb' meb'a', svac'an stec'anil eb' man̈xa yip yuj cusc'olal, svalan d'a eb' icha preso yaji to syal yel eb' d'a libre.

2 Svalanpaxeli to ix ja sc'ual co colchaj yuj Jehová co Diosal, sc'ual pax yac'anec' co pac d'a eb' cajc'ool. Ix in checjicoti yic svac'an snivanil sc'ol eb' cusc'olal yaji.

3 Tzin javipax vac' tzalajc'olal d'a eb' aj Sion cusc'olal yaji, aton eb' syac'q'ue q'uen tic'aq'uil taan̈ d'a sjolom, a tzalajc'olal svac' sq'uexuloc oq'uel. A b'it yic aloj vach' lolonel svac'canoch sq'uexuloc ilc'olal. Lajan ol aj eb' icha junoc te' ji avab'il yuj Jehová, yic sb'eyb'alej tojolal eb' yuj yic'anchaan̈ Jehová chi' eb'.

4 A juntzan̈ chon̈ab' satnaqueli, ol sb'oxiq'ue eb', ol sb'oanpaxq'ue juntzan̈ pat eb' mac'b'ilem lan̈naj d'a peca'.

5 Ex vetchon̈ab', a eb' ch'oc nacional ol tan̈van noc' e calnel, e munlajel yed' eyavb'en uva.

6 Ol yalan eb' to sacerdote ex Jehová, schecab' ex co Diosal. Ol ex tzalaj yed' sb'eyumal juntzan̈xo nación chi'. Vach' ol aj eyilji yuj tastac vach' yilji ol yac' eb' d'ayex.

7 A ex tic, icha val ix aj eyab'an syail, q'uixvelal yed' b'uchval, icha pax chi' ol aj e chaan e b'eyumal yed' e tzalajc'olal, malaj slajvub'.

8 Yujto a val tojolal snib'ej Jehová, scot yoval yuj elc'al yed' ixtoj anima. Yuj chi' val d'a smojal ol aj spacan d'a eb' ix ex ixtani. Ol lajvoc chi', ol sb'oan jun strato eyed'oc d'a masanil tiempo.

9 Ol b'inaj val eyin̈tilal d'a scal masanil chon̈ab'. Masanil mach ol ex ilanoc, ol nachajel yuj eb' to a Jehová tz'ac'an svach'c'olal d'ayex.

10 Tzin te tzalaj val ticnaic yuj Jehová, tzin q'ue val chaan̈ in tzalaj yuj in Diosal, yujto te vach' ix yutej yac'an in colnab'il yed' tojolal, ichato ix och in pichuloc yuuj. Icha svach'il tz'ajoch spichul junoc vin̈ quelem yed' junoc ix cob'es ayic snupnaj eb', icha chi' in yutej.

11 Icha tz'aj sq'ueul tas sq'uib' d'a sat luum, ma icha yelta svol junoc te te', icha chi' ol aj yac'an checlaj tojolal Jehová Cajal d'a yichan̈ masanil nación yuj yic'jichaan̈.

62

1 Ix yalan Jehová icha tic:

Yuj val to tzex in xajanej ex aj Sion, yuj chi' man̈ ol in em numan. Yuj val to tzex in xajanej ex aj Jerusalén, yuj chi' man̈ ol vic'laj vip masanto ol checlajel e tojolal icha yic sq'uin̈ib'i, axo e colnab'il, ol checlajel icha yajoch sc'ac'al te' taj d'a q'uic'alq'uinal.

2 Masanil nación ol och q'uelan yilan e tojolal. Masanil eb' rey, ol och q'uelan eb' yilan snivanil eyelc'ochi. Yuj chi' ol ac'chajoch junxo eyac' b'i. A in Jehová in tic ol vac'ochi.

3 Icha scheclajel snivanil yelc'och junoc vin̈ rey yuj scorona, icha chi' ol aj vac'an checlaj snivanil velc'ochi, yujto ayex ec' d'a yol in c'ab'.

4 Man̈xo ol e cuch “Actab'ilcani”, man̈xo ol alchajpax d'a e lum tic, “Satb'ileli”, palta to ol e cuch: “Nib'ab'il”. Axo lum e luum ol scuchcan: “Nupnajnac,” yujto nib'ab'il ex vuuj. Yajal vaj d'a lum e luum tic.

5 Yujto icha val junoc vin̈ quelem snupnaj yed' junoc ix cob'es, icha chi' ol in aj eyed'oc, ol in ochxoc eyed'oc, ol in tzalaj eyed'oc, icha stzalaj junoc vin̈ quelem yed' yetb'eyum, icha chi' ol in tzalaj eyed'oc.

6 Ex aj Jerusalén, ix vac'canoch e tan̈vumal d'a yib'an̈ smuroal e chon̈ab'. D'a c'ual d'ac'val ol yal eb' icha tic: A ex tzex avaj d'a Jehová, man̈ ex och vaan eyavaj d'ay.

7 Man̈ e cha yic' yip Jehová, masanto ol sb'oxiq'ue Jerusalén tic, yic vach' masanil eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol yal vach' lolonel eb' d'ay, xcham eb', xchi Jehová.

8 A Jehová toxo ix yac' sti', ol yaq'uelc'och tas ix yal chi' yuj spoder. Ix yalan icha tic: Man̈xa b'aq'uin̈ ol in cha svab'at e trigo eb' ajc'ool, man̈oc eb' ch'oc nacional ol uc'anb'at e vino, aton tastac tzeyic' d'a e munlajel.

9 Palta to a ex val ol e mol sat eyavb'en, ol e vaani, ol eyalan vach' lolonel d'ayin yuuj. Ol e molanpax sat eyuva, ol eyuc'an yal eyuva chi' d'a yol yamaq'uil in templo, xchi Jehová.

10 Ex aj Jerusalén, elan̈ec d'a spuertail e chon̈ab', b'oecb'at sb'e eb' eyetchon̈ab' van sjaxi. Pan̈an tzeyutej b'aj ch'olquixtac, tzeyic'anel q'uen q'ueen d'a yol b'e chi'. Tzeyac'anq'ue junoc bandera yic sch'oxan d'a juntzan̈xo nación b'ajtil ay jun b'e chi'.

11 A Jehová tz'alan d'a eb' cajan b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal tic: Alec d'a eb' aj Sion icha tic: Ilecnab' sjavi e Columal, yed'nac tas ix yic' yuj smunlajel, xe chi, xchi Jehová.

12 A eb' israel, ol alchajoc to schon̈ab' Dios yaj eb', sic'b'ilel eb', aton masanil eb' ix colji yuj Jehová. A Jerusalén ol scuch Chon̈ab' Nib'ab'il, Man̈xo Actab'iloccani.

63

A spac syac' Jehová d'a eb' ajc'ool

1 —¿Mach jun scot d'a nivan chon̈ab' Bosra, d'a yol smacb'en Edom, chacchac spichul ayochi, te ayxo smay yilji, yed'nac val yip scoti? Ix tac'vi Jehová icha tic:

—A in Jehová in tzin javi, ay in poder in colvaji. Svalanpaxi to ol in ch'olb'itej yaj d'a stojolal, xchi.

2 —¿Tas yuj chacchac yilji a pichul, ichato ach tec'viel yal sat uva? xin chi d'ay.

3 Ix yalani:

—Yujto ix in teq'uem juntzan̈ nación icha stec'jiel yal sat uva. A inn̈ej, malaj junocxo nación ix och ved'oc. Aycot voval ix in tec'anem eb' vajc'ool, yujto aycot yoval in c'ool d'a eb'. Icha chi' ix aj yoch chititoc schiq'uil eb' d'ayin, ix chic'ax in pichul tic.

4 Yujto ix in na' to ix javi sc'ual in colanel in chon̈ab', svac'anpax spac d'a eb' ajc'ool.

5 Ix in ec' q'ueleloc, tato ay mach scolvaj ved'oc. Palta ix satq'ue in c'ool, yujto malaj mach tz'och ved'oc. Yuj chi' a val yuj yoval in c'ol ix in tec'b'an in b'a, yuj chi' ix yal in colan in chon̈ab' in ch'ocoj.

6 Yed' val yoval in c'ool, ix in tec'anem masanil nación. Ix in satanel eb' yed' voval, ix b'ey val schiq'uil eb' vuj d'a sat luum, xchi Jehová.

A svach'c'olal Dios d'a Israel

7 In gana svaleli jantac tzon̈ xajanej Jehová, tzin b'itan val jantac tas ix sc'ulej cuuj. Tzon̈ xajanej a on̈ yin̈tilal on̈ Israel tic. Jantac tas ix sc'ulej cuuj, ix oc'xi sc'ol d'ayon̈, yujto te xajan on̈ yuuj.

8 Ix yalan Jehová icha tic: A juntzan̈ anima tic, in chon̈ab' eb', vuninal eb', man̈xo ol meltzajoch eb' ajc'olal d'ayin, xchi. Yuj chi' ix coljiel eb' yuj Jehová chi'

9 d'a masanil syaelal. Man̈ ch'ococ mach ix schecb'at scol eb', palta a val ix sch'ox sb'a icha ángel yic scolan eb'. Yujto xajan eb' yuuj, tz'oc' sc'ol d'a eb', yuj chi' ix colji eb' yuuj. Ix quetzjib'ey eb' yuuj, ichataxon sc'ulej yed' eb'.

10 Palta te pit ix yutej sb'a eb' d'ay, ix yac'an cus Yespíritu Jehová chi' eb', aton Espíritu Axon̈ej Ochi. Yuj chi' ix meltzajoch ajc'olal d'a eb', ix yac'an oval yed' eb'.

11 Yuj chi', ix snaancot eb' tas ujinac d'a peca', d'a stiempoal vin̈aj Moisés. Ix sc'anb'an eb' icha tic: ¿B'ajtil ay Jehová coljinac eb' co mam quicham d'a a' mar, stan̈vumal pax eb'? ¿B'ajtil ay jun yac'nacoch Yespíritu Axon̈ej Och d'a eb'?

12 Aton jun sch'oxnac spoder d'a vin̈aj Moisés. A Jehová pojjinac snan̈al a' mar d'a yichan̈ eb' schon̈ab', yic sb'inajn̈ej sb'i eb' d'a juneln̈ej.

13 A ic'annac ec' eb' schon̈ab' d'a yich a' mar chi'. Maj el n̈ernaj eb', icha yec' noc' chej d'a tz'inan luum, xchi eb'.

14 A Yespíritu Jehová ic'annac b'ey eb' schon̈ab' chi', yic syac'an yic' yip eb', icha syac' noc' vacax tz'ic'jiem vael d'a lum ac'lictac. Icha chi' yutejnac yic'an b'ey eb' schon̈ab' chi', yic sb'inaj yuj snivanil yelc'ochi.

Lesal d'a Dios yuj sc'anchaj colval

15 Mamin Jehová, ilon̈cot d'a jun ed'tal to icn̈ej yaji, aton satchaan̈ b'aj cajan ach, b'aj man̈ jantacoc svach'il. ¿B'aq'uin̈to ol a ch'ox a vach'c'olal yed' ipalil chi'? ¿B'aq'uin̈ ol oc'xoc a c'ool d'ayon̈? ¿Mato ix lajvi a nivanc'olal chi' d'ayon̈?

16 A ach tic, co Mam ach. Vach'chom a vin̈aj Abraham yed' vin̈aj Israel man̈ on̈ yojtacoc eb', palta a ach tic co Mam ach, toxonton co Columal ach.

17 Mamin ¿tas yuj tzon̈ ic'canel d'a yol a b'e, tzac'an pitb'oquel co pensar yic man̈xa elc'och d'ayon̈? Ac'xi a vach'c'olal d'ayon̈ a checab' on̈ tic, a on̈ yin̈tilal on̈ can eb' a chon̈ab' to icn̈ej yaji.

18 A on̈ a chon̈ab' on̈ tic, sic'b'il on̈ el uuj, jayen̈ej ab'il ix co caj lum co luum, axo ticnaic, a eb' ayoch ajc'olal d'ayon̈ ix tec'anem a templo.

19 Ichato malaj b'aj tzac' yajalil d'ayon̈, ichato malaj b'aj sb'inaji to ic on̈. Ichn̈ejta' caji.

64

1 Mamin, comonoc tza jac satchaan̈ tzach emta d'a sat luum tic, yic tz'ib'xi lum nivac vitz d'a ichan̈,

2 icha tz'aj xejq'ue a a' yuj te' c'ac' ov yajochi. Eman̈coti yic tzach yojtaquejel eb' ayoch ajc'olal d'ayach, yic tz'ib'xiq'ue nivac chon̈ab' d'a ichan̈ yuj xivelal.

3 Comonoc tza c'ulej icha a c'ulejnac d'a peca'. Ayic emnacul chi', a c'ulannac tastac man̈ naanoc cuuj, te satub'tac yilji. A lum nivac vitz ib'xinacq'ue lum d'a ichan̈.

4 Atax d'a peca' chi', malaj b'aj tz'ab'chaji, malaj b'aj tz'ilchaj junocxo dios sc'ulan icha tas tza c'ulej yuj svach'iloc eb' tzach ac'anoch d'a sc'ool.

5 D'a tzalajc'olal tza cha eb' vach'n̈ej tas sc'ulej, naann̈ej yuj eb' sc'ulan tas tza nib'ej. A achxo tzac'cot yoval a c'ol d'ayon̈, yujto ix och co mul d'ayach, sco c'ulann̈ej chucal. ¿Tzatom yal co colchaji?

6 Co masanil, lajan on̈ d'a yol a sat icha mach man̈ vach'oc icha yalan ley. Masanil tas vach' sco c'ulej calani, lajan icha junoc c'apac c'apac mictac. Yuj co chucal, yuj chi' lajan on̈ icha te' taquin̈ xil te' tz'ic'jib'at yuj ic'.

7 Malaj junoc on̈ sco c'an a colval, maxtzac co nacot co c'och d'ayach, yujto tza c'ub'ejel a b'a d'ayon̈, tzon̈ actancan d'a yol sc'ab' co chucal.

8 Palta a ach tic Mamin Jehová, co mam ach. A on̈ tic, icha lum tz'acb'il lum caji, a achxo tic, ichato co tz'acumal aji, a ach a b'onac on̈ co masanil.

9 Mamin, mocab' te cot oval d'ayon̈. Man̈xoocab' a nan̈ejcot co chucal. Ina to a chon̈ab' on̈.

10 A juntzan̈ chon̈ab' ic yaji, toxo ix can tz'inan, toxo ix lan̈chajcanem Jerusalén, man̈xalaj mach cajan d'ay.

11 A a templo te vach' yilji to icn̈ej yaji, aton b'aj ochnac eb' co mam quicham ejmelal d'ayach, toxo ix lajviem stz'ab'ati. A tas te nib'ab'il cuuj, aton a templo chi', toxo ix lajvieli.

12 Mamin Jehová, ayic tzilan masanil juntzan̈ tic, ¿tom malaj tas ol a c'ulej yuuj? ¿Tom ol ac'n̈ejoch co yaelal?

65

Yaelal d'a yib'an̈ eb' pit

1 Ix yalan Jehová icha tic:

Ix vac' in b'a yojtaquejel eb' max in c'anb'aneq'ui. Ix in ch'ox in b'a d'a eb' max yal sb'a d'ayin. A d'a eb' max in c'anb'anec' chi', ata' ix vala': Ina in tic, xin chi d'a eb'.

2 Masanil tiempo jecann̈ejb'at in c'ab' vavtancot jun chon̈ab' te pit, palta axon̈ej chucal snib'ej sc'ulej.

3 Val d'a vichan̈ sc'ulej chucal eb', syac'an silab' eb' d'a juntzan̈ scomon diosal d'a scaltac yavb'en te' eb', sn̈usan incienso eb' d'a yib'an̈ altar b'ob'il yed' lum ladrillo.

4 Tz'em c'ojan eb' d'a scal b'ajtac mucan eb' chamnac. Tz'ec' ac'val yuj eb' b'ajtac c'ub'eltac. Schi'an schib'ejal noc' chitam eb', syac'an b'ud'joc schen eb' yuj yal chib'ej to ay yovalil yuj ley.

5 Syalan eb' icha tic: Canan̈ ta', man̈ a nitzcot a b'a d'ayon̈, yujto ch'ocxo quel d'ayach, xchi eb' d'ayin. Tzin tzactzaj val yuj juntzan̈ anima tic, lajan val tas sc'ulej eb' icha stab'il te' c'ac' ayochi tz'ec' c'u, sb'at d'a yol co n̈i'.

6 Palta masanil juntzan̈ schucal eb' chi', tz'ib'ab'ilcan d'a vichan̈, man̈ ton̈ejoc ol vilochi. Ol vac' spac d'a eb' icha val smojal.

7 Yuj val schucal eb' chi' yed' schucal eb' smam yicham eb', stzuntzejnaccot voval eb', ayic sn̈usannac silab' eb' d'a jolomtac vitz. Yuj chi' ol in ch'olb'itej yaj eb', ol vac'an spac d'a eb' icha val smojal, xchi Jehová.

Syac' sti' Jehová yac'an vach'ilal

8 Ix yalan Jehová icha tic: A junoc c'ojlab' sat uva ayto yalil, max yixtej eb' anima, yujto ayto yalil vach' yic'anel eb' d'ay. Icha chi' ol in c'ulej, man̈ ol in satel masanil in chon̈ab', yujto tzin xajanej eb' in checab'.

9 Ol vactejcan jayvan̈ocxo eb' yin̈tilal Jacob, yic vach' ayto anima ol cajnaj d'a lum luum d'a yol yic Judá. A eb' in checab' sic'b'ilel vuj chi', ol cajnaj eb' ta', ol yican lum eb'.

10 A d'a span̈anil lum Sarón, man̈xo jantacoc noc' calnel ol ajoc, axo d'a yac'lical chon̈ab' Acor ol va noc' vacax, aton noc' smolb'etzal noc' eb' in chon̈ab' tz'och ejmelal d'ayin.

11 Palta man̈ ichocta' ol vac' d'ayex mach ex ix eyic'canel e b'a d'ayin. A jun tzalan b'aj tz'och ejmelal d'ayin, ix b'atcan satc'olal eyuuj, axon̈ej d'a juntzan̈ comon dios scuch Gad yed' Meni tzeyac' vael yed' vino silab'il, aton juntzan̈ comon dios tz'alani tas ol ex ajoc yed' tas ol javoc d'a eyib'an̈ eyalani.

12 Yuj chi' a in svala' tas ol javoc d'a eyib'an̈. Chuclaj tas van ex stan̈vani. A q'uen espada ol ex milancham vuuj, ol ex em cuman, ol tzepchajel e jolom. Yujto ix ex vavtej, palta maj ex tac'voc d'ayin, ix in lolon d'ayex, palta maj e cha eyab'i. Ix e c'ulej juntzan̈ chucal max scha in c'ool.

13 Yuj chi' a eb' in checab' ay tas sva eb', a exxo tic ol ex cham yuj vejel. Ay tas ol yuq'uej eb', a exxo tic ol ex cham yuj taquin̈tial. Ol tzalaj eb', a exxo tic q'uixvelal ol ex ajcanoc.

14 Ol b'itan eb' yuj tzalajc'olal, a exxo tic, ol ex oc' yuj cusc'olal yuj yaelal.

15 A eb' sic'b'ilel vuj chi', ol ex yac' b'inaj eb' ayic ol scatab'an junocxo anima eb'. Ol ex in sateli, palta a d'a eb' in checab' ol vac' jun ac' b'i yic syac' b'inaj eb'.

16 Yaln̈ej mach d'a jun chon̈ab' tic sc'an vach'ilal d'a yib'an̈, a d'ayin ol sc'ana', a in Dios in svaq'uelc'och tas svala'. Yaln̈ej mach syac' sti' d'a junoc tasi, a in b'i ol yac' b'inajoc. A d'a jun tiempoal chi', jantac yaelal toxo ix ec'b'ati, ol b'atcan satc'olal, man̈xo ol in nacoti.

17 Ab'ec, ol in b'o jun ac' satchaan̈ yed' jun ac' yolyib'an̈q'uinal. A tastac ec'nacxo, ol b'atcan satc'olal, man̈xa b'aq'uin̈ ol nachajcotoc.

18 Tzalajan̈ec d'a masanil tiempo yuj tas ol in c'ulej, yujto ol in b'oxiq'ue chon̈ab' Jerusalén b'aj ay tzalajc'olal, a eb' anima cajan ta' ol tzalaj eb' vuuj.

19 Ol in tzalajpax val yuj in chon̈ab' Jerusalén chi', man̈xa b'aq'uin̈ ol ab'chaj yel yav eb' anima yuj yaelal ta'.

20 Malaj eb' unin jayen̈ej c'ual ol ec' ta' ol chamoc, malaj pax eb' icham anima manto c'och yab'ilal ol chamoc. Tato ay mach scham d'a 100 ab'il sq'uinal, unin animato schami. A mach ol chamoc ayic manto c'och d'a 100 ab'il chi', a yuj schucal spet chami.

21 A eb' in chon̈ab' chi' ol laj sb'o spat eb', ol cajnaj eb' d'a yool. Ol yavej yuva eb', man̈ ch'ococ mach ol loan sat.

22 Man̈xo ton̈ejoc ol sb'oq'ue spat eb', ch'ocxo mach ol aj d'a yool. Man̈ ol yavej yavb'en eb', ch'ocxopax mach ol loan sat. A eb' in chon̈ab' chi', ol najatb'oc sq'uinal eb' icha sq'uinal te te'. A eb' sic'b'ilel vuuj chi', najtil ol yac' tzalajb'oc sc'ol eb' yed' smunlajel.

23 A eb' in chon̈ab' chi', man̈ nab'an̈ejoc ol munlaj eb', man̈ ol cham yuninal eb' vanto sq'uib'i. Yujto a in chon̈ab' chi', a eb' anima vac'naccan in vach'c'olal d'a yib'an̈ a in Jehová in tic, a eb' ay yin̈tilal eb'. Icha chi' ol aj pax eb' yuninal eb'.

24 Ayic manto in yavtej eb', toxo ix in tac'vi d'a eb', ayic manto lajvi yalan eb', toxo ix vab' tas syal eb'.

25 A noc' oques yed' noc' calnel, junn̈ej ol va noc'. A noc' choj, a an̈ an̈c'ultac ol sc'ux noc' ichoc noc' vacax. Axo noc' chan, a lum pococ ol slo noc'. A d'a in tzalan b'aj tz'och ejmelal d'ayin, malaj junoc tas ol yal yixtani. A in val svala', xchi Jehová.

66

A ejmelal d'a comon dios

1 Ix yalan Jehová icha tic:

A satchaan̈ in despacho yaji, axo sat luum tic sb'achnub' voc yaji. A exxo tic, ¿b'ajtil ol e b'oq'ue junoc in pat b'aj vach' tzin aji?

2 A in Jehová in svala' to a in val in b'onac juntzan̈ tastac ix vac' b'inaj tic, icha chi' ajnac spitzvichaan̈ smasanil.

A eb' te emnaquil yaji, a in ol in tan̈vej eb', aton eb' scus yuj smul, eb' ay yelc'och in lolonel d'ay.

3 Ay ex tzex tzalaj e c'ulan juntzan̈ tastac yajb'entac d'a vichan̈. Yuj chi' ayic tze milancham noc' vacax silab'il d'ayin, a d'a in sat ichato a junoc anima tze milchamoc. Ayic tze milancham noc' calnel silab'il d'ayin, a d'a in sat ichato a sjaj noc' tz'i' tze ch'umeli. Ayic tzeyac'an sat eyavb'en ofrendail d'ayin, a d'a in sat ichato a schiq'uil noc' chitam tze tob'emi. Ayic tze n̈usan incienso d'ayin, a d'a in sat ichato a d'a comon dios tzeyal vach' lolonel.

4 Yuj chi' toxo ix in na' tas yaelal ol javoc d'a eyib'an̈. A tas b'aj te c'un e xivi, a chi' ol vac'cot d'ayex, yujto ix ex vavtej, palta malaj mach ix tac'vi d'ayin. Ix in lolon d'ayex, palta maj e cha eyab'i, ix e c'ulan chucal. Ix e c'ulan juntzan̈ tas max schalaj in c'ool, xchi Jehová.

Tz'el eb' anima libre

5 A ex tze cha eyab'i, ab'ec val tas syal Jehová: Ay juntzan̈ eb' eyetchon̈ab' schichon sc'ol d'ayex, tzex spechanb'eyec' eb', yujto tzeyal e b'a d'ayin, syalan eb' icha tic: Sch'oxocab' stziquiquial Jehová chi', squil jab'oc e tzalaji, xchi eb'. Palta a eb' chi', te q'uixvelal ol ajcan eb', xchi Jehová.

6 Ab'ec jun n̈ilili sc'an scot d'a chon̈ab' chi', sc'an̈ scotpax d'a templo. Aton Jehová sc'an̈ scoti, yic syac'an spac d'a eb' ajc'ol d'a smojal.

7 Syalan Jehová icha tic: A chon̈ab' Sion, lajan val icha junoc ix ix mantalaj syail yune' scoti, tz'alji yune' ix chi'.

8 ¿Tom ay mach ix ab'ani, mato ay mach ix ilan jun chi'? ¿Tom ay junoc chon̈ab' junn̈ej c'ual tz'och nacional? ¿Tom ay junoc chon̈ab' junn̈ej c'ual sb'oi? Palta a Sion tic, quenn̈ej ol yab' syail ol ochxoc nacional.

9 ¿Tom ol yal in yamanoch vaan jun van yalji, yujto a in svac' aljoc? Maay. Man̈ ol yalpaxlaj in tenanec' spitzvixi jun chon̈ab' tic. A in Jehová e Diosal in svala', icha chi' ol ajoc.

10 A ex tze xajanej Jerusalén, tzalajan̈ec yed'oc. A ex oc'nac ex yuuj ayic yab'annac syail, mol tzalajan̈ec yed'oc.

11 Yujto a Jerusalén chi', lajan icha junoc ix nunab'il smontej yune', syac'an yim, icha chi' ol aj yac'an snivanil e c'ool, masanto ol ex tzalaj yuuj, yujto nivan vach'ilal ol scha Jerusalén chi'.

12 A in Jehová in svala': Ol vac'b'at vach'ilal d'a scal eb' anima d'a jun chon̈ab' tic. Ol yic'cot sb'eyumal juntzan̈xo nación d'ay. Icha sjavi junoc a' eluma', icha chi' ol aj sjavi. Icha junoc nene' unin nib'ab'il ol ex utajoc, ichato ol ex chunoc, ol ex cheljoc, ichato ol ex chenchenan d'a sat xub'.

13 Icha junoc ix nunab'il smontej yune', icha chi' ol aj ex in montani. Icha chi' ol aj eyic'an snivanil e c'ol d'a Jerusalén, xchi Jehová.

14 Ayic ol eyilan juntzan̈ tic, ol ex te tzalajoc. Ol eyic'xi eyipoc, icha tz'aj syaxb'ixi an̈ an̈c'ultac. Yujto ol sch'ox spoder Jehová d'a scal eb' schecab', axo yoval sc'ol ol yac' d'a eb' ayoch ajc'olal d'ay.

15 Yujto a Jehová ol javoc d'a cal c'ac', a scarruaje lajan icha chacxuxum ic'. Ol javoc yac'och yoval sc'ol d'a eb' ajc'ol icha sq'ue n̈iln̈on yoc te' c'ac'.

16 A yed' c'ac' yed' yespada Jehová, ol sch'olb'itej masanil anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic, tzijtum eb' ol cham yuuj.

17 A val Jehová tz'alan icha tic: A eb' tz'och ejmelal d'a comon dios d'a scaltac te' avb'en te', stzalaj eb' sc'ulan icha sc'ulej mach scuchb'an eb', schi'an noc' chitam eb', noc' ch'oov yed' juntzan̈xo noc' noc' yajb'entac, junn̈ej ol satel eb' smasanil.

18 Yuj tastac sna eb' yed' tastac sc'ulej eb', ol in molb'ej masanil anima d'a junjun ti'al, d'a junjun chon̈ab', ol in ch'oxan in poder yil eb'.

19 Ol in ch'oxan in poder d'a eb' olto canoc, ol in checanb'at eb' d'a juntzan̈xo chon̈ab' tic: Aton d'a Tarsis, d'a Fut, d'a Lud b'aj cajan eb' jelan sjulvaj d'a jul-lab'. Ol in checanpaxb'at eb' d'a Tubal, d'a Javán yed' d'a juntzan̈ chon̈ab' najat d'a stitac a' mar b'aj man̈ ab'chajnacoc in b'inaji yed' b'aj man̈ ilb'iloc in poder. Ol b'at yalel yab'ixal snivanil velc'och eb' d'a juntzan̈ chon̈ab' chi'.

20 A in Jehová in svala' to d'a masanil chon̈ab', ol ic'joccot masanil eb' eyetchon̈ab' ayec' d'a scal eb'. Ay eb' ol ic'joccot d'a yib'an̈ noc' chej, d'a yol carruaje, d'a yib'an̈ b'achlab', d'a yib'an̈ noc' mula yed' d'a yib'an̈ noc' camello. Icha junoc silab' ol aj sjavi eb' d'a tzalan b'aj tz'och ejmelal d'ayin d'a Jerusalén tic. Icha tz'aj yic'ancot junoc ofrenda eb' in chon̈ab' d'a in templo d'a yol junoc yed'tal te vach', icha chi' ol aj yic'chajcot eb'.

21 A d'a scal juntzan̈ eb' ixto cani, ata' ol in siq'uel eb' ol och sacerdoteal yed' levitail, xchi Jehová.

22 Syalanpax Jehová icha tic: A ac' satchaan̈ yed' ac' yolyib'an̈q'uinal ol in b'o'o, ol ajn̈ejec' d'a juneln̈ej. Icha chi' ol aj eyajn̈ejeq'ui, ol ex b'inaj yed' eyin̈tilal d'a juneln̈ej.

23 Junjun sc'ual ic'oj ip d'a junjun semana yed' juntac el tz'alji q'uen uj, ol javoc masanil eb' anima, ol ul em cuman eb' d'ayin.

24 Ayic tz'elta eb' in chon̈ab', ol yilan snivanil eb' chamnac eb', aton eb' pit yutejnac sb'a d'ayin. Ayn̈ejoch noc' a'ay schianb'at snivanil eb' chi', axo c'ac' van sn̈usantz'a eb', malaj b'aq'uin̈ stupi. Yajb'entac yilji eb' d'a sat masanil anima tz'ilani, xchi Jehová.

2.13-14 2:14 A te' c'ute' yed' te' ji sb'inaj d'a tic, sch'oxcot eb' vin̈ yajal. Axo lum vitz yed' lum tzalquixtac, sch'oxcot juntzan̈ nación.

7.3 7:3 Sear-jasub syalelc'ochi “Ay juntzan̈ eb' ol meltzajoc”.

7.14 7:14 Emanuel syalelc'ochi “Ayec' Dios qued'oc”.

8.1 8:1 Maher-salal-hasbaz syalelc'ochi “Toxo val ol ic'jocb'at masanil tas yed' eb' anima d'a ch'oc nacional”.

10.28 10:28 A juntzan̈ chon̈ab' sb'inaj d'a tic, a d'a yoltac b'e b'aj scot eb' soldado aj Asiria ul yac' oval d'a Jerusalén, ata' ay.

27.2 27:2 A te' uva sb'inaj chi' d'a juntzan̈ versículo chi' d'a tic aton chon̈ab' Israel sch'oxcot te'. Syala' to te xajan chon̈ab' Israel chi' yuj Jehová.

38.21-22 38:22 A d'a tic ayoch versículo 21 yed' 22 yujto icha chi' yaj d'a 2 Reyes 20.6-9.

43.14 43:14 A eb' caldeo, aton eb' anima cajan d'a Babilonia d'a peca'. Te nivac yajoch yopisio eb', yuj chi' yajal yaj eb' d'a Babilonia chi'.

44.2 44:2 A Jesurún syalelc'ochi “Jun tojol”. A jun b'i tic tz'alji pax d'a Israel, icha d'a jun versículo tic.

54.1 54:1 A d'a tic max b'inaj Jerusalén, palta a yuj juntzan̈xo pasaje, cojtac to a', yujto a capital yaj d'a yol smacb'en Judá.

JEREMÍAS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

A Slolonel Dios D'a Vin̈aj

JEREMÍAS

Jeremías sb'i jun libro tic, yujto a slolonel Dios yalnac d'a vin̈aj Jeremías a' tz'ib'ab'ilcan d'ay. A vin̈aj Jeremías chi', ec'nac cajan vin̈ d'a yol smacb'en Judá ayic toxoval tz'ic'jib'at eb' aj Judá chi' d'a Babilonia. A jun tic ujinac d'a ab'il 600 ayic manto javi Jesucristo. Tzijtum el ix yal vin̈aj Jeremías chi' to ol javoc yaelal d'a yib'an̈ juntzan̈ nación yuj smul, yujto a eb' anima cajan d'ay, a d'a juntzan̈ comon dios tz'och eb' ejmelal. An̈eja' pitzanto vin̈aj Jeremías chi' ayic ix ac'ji ganar Jerusalén yuj eb' aj Babilonia, ix yilan vin̈ sb'at vin̈ rey yed' juntzan̈xo eb' cajan ta' icha presoal. Palta ix yalanpaxcan vin̈ to a eb' aj Judá chi' ol meltzajxoc eb' d'a sluum chi', ol sb'oanxi schon̈ab' eb' chi'.

A jun libro tic chan̈ macan̈ yaji. A b'ab'el macan̈, tz'el yich d'a capítulo 1 masanto d'a 25. Ata' syal juntzan̈ lolonel vin̈aj Jeremías chi' d'a eb' anima yed' d'a eb' yajal yaj d'a chon̈ab' chi' d'a stiempoal chan̈van̈ eb' slajvub' rey. A schab'il macan̈, tz'el yich d'a capítulo 26 masanto d'a 45. A d'a tic syalcot yuj tastac ix ec' d'a yib'an̈ vin̈aj Jeremías. Syalanpaxcot yuj juntzan̈ ab'ix to ayocto ix yalancan Dios d'a vin̈, aton yuj tas ol yutej Dios chi' yac'an snivanil sc'ol eb' anima. A yoxil macan̈, tz'el yich d'a capítulo 46 masanto d'a 51. A d'a tic ix yalcan juntzan̈ lolonel Dios d'a yib'an̈ juntzan̈ nación ay d'a slac'anil Israel. A schan̈il macan̈, aton capítulo 52. A d'a tic syal yuj tas ix aj yac'ji ganar Jerusalén yed' tas ix aj yic'jib'at eb' anima d'a Babilonia.

A vin̈aj Jeremías chi', te xajan val eb' yetchon̈ab' vin̈ yuuj, ix cus val vin̈ ayic ix yalan vin̈ to ol javoc yaelal d'a yib'an̈ eb', ol satjoquel schon̈ab' eb'. Man̈ jantac juntzan̈ versículo tz'alancoti to ix te cus vin̈ yujto schecab' Dios yaj vin̈, palta a slolonel Dios, lajan val icha junoc c'ac' sq'ue n̈iln̈onoc, max yal smac'ji tupoc, icha chi' yaj d'a vin̈.

A juntzan̈ versículo vach' d'a jun libro tic, a tz'alancot yuj tastac ol ujoc ayic toxo ix ec' juntzan̈ yaelal tic, ol sb'o junxo schab'il strato Dios yed' schon̈ab'. A jun trato chi', ol sc'anab'ajej eb' yujto ol tz'ib'chajcanoch d'a spixan eb'.

1

1 A in Jeremías in tic, yuninal in vin̈aj Hilcías, yin̈tilal in eb' sacerdote cajan d'a chon̈ab' Anatot d'a yol smacb'en lum Benjamín. Aton d'a jun tic tz'ib'ab'ilcan tas ix yal Jehová d'ayin yic svaleli. 2 Ix el yich slolon Jehová d'ayin ayic 13 ab'il yoch vin̈aj Josías yuninal vin̈aj Amón reyal d'a Judá. 3 Ix lolonn̈ej d'ayin ayic ayoch vin̈aj Joacim yuninal vin̈aj Josías chi' reyal d'a Judá. Ix lolonn̈ej pax d'ayin masanto ayic yoil ujal yoch yuxluchil ab'il yoch vin̈aj Sedequías reyal, yuninal pax vin̈aj Josías chi'. Ata' ix ic'jib'at eb' cajan d'a Jerusalén icha preso d'a Babilonia.

Ix avtaj vin̈aj Jeremías yuj Jehová

4 Ayic ix el yich slolon Jehová d'ayin, ix yalan icha tic:

5 Ach Jeremías, yictax manto ach vac' pitzvoc d'a a nun, sic'b'ilachxoel vuuj. Ayic manto ach alji, sic'b'ilachxoel vuuj yic tzach och in checab'oc d'a juntzan̈ chon̈ab', xchi d'ayin.

6 Ix in tac'vi icha tic:

Mamin Jehová, ach Vajalil, unin into. Maxto nachaj tas svutej in loloni, xin chi.

7 Ix yalanxi Jehová chi' d'ayin: Man̈ ala' to unin ach. An̈ej to ol ach b'at b'aj ol ach in checb'ati, ol alan tas ol in chec ala'.

8 Malaj mach b'aj tzach xivi. A in Jehová in svala' to ayinn̈ejoch ed'oc yic tzach in colani, xchi d'ayin.

9 Ix lajvi chi', ix yac'ancot sc'ab', ix yac'anoch d'a in ti', ix yalan d'ayin:

10 Aton val ticnaic svac'och in lolonel d'a a ti'. Tzach in checb'at d'a juntzan̈ chon̈ab' yic tzalan yab' eb' to ol javoc yaelal d'a yib'an̈ eb', ol satel eb', ol lajvoquem eb'. Ay chon̈ab' chi' ol satel d'a juneln̈ej, ay pax ol b'ochajxiq'ueoc, xchi Jehová.

A chab' tas ix ch'oxji yil vin̈aj Jeremías

11 Ix lolonxi Jehová d'ayin, ix yalani: ¿Tas tzil chi' ach Jeremías? xchi. A jun te' c'ab' almendro svila', xin chi.

12 Yel tzala'. Ol viln̈ej to a tas sval tic d'ayach ol elc'och d'a elan̈chamel, xchi Jehová chi'.1.12

13 Ix yalanxi Jehová chi' d'ayin d'a schaelal: ¿Tas tzil chi'? xchi d'ayin. Svil jun lum chen van xeji, van stob'cot d'a stojolal norte, xin chi d'ay.

14 Ix yalanxi d'ayin: A d'a norte chi', ata' ol cot yaelal ol javoc d'a yib'an̈ masanil eb' anima cajan d'a tic.

15 A in Jehová in tic sval d'ayach to ol laj vavtejcot jantac soldado scot d'a juntzan̈ chon̈ab' ay d'a norte. Ol oymaj eb' d'a spatictac chon̈ab' Jerusalén tic yed' d'a spatictac juntzan̈xo chon̈ab' d'a smacb'en Judá. Ol javoc sreyal eb', ol sb'oanem sdespacho eb' d'a spuertail Jerusalén tic.

16 Aton jun yaelal tic ol vac'cot d'a yib'an̈ eb' anima ix och smul d'ayin. Ix in yactejcan eb', axo d'a juntzan̈ comon dios ix sb'o eb', ata' ix och eb' ejmelal. Ix sn̈usanpaxtz'a incienso eb' d'ay.

17 A ticnaic ac' ip, tec'b'ej a b'a, b'at alan masanil tas ol in chec ala'. Man̈ ach xiv d'a eb' etanimail chi'. Tato ol ach xivoc, ol ach vac' ib'xocq'ue d'a yichan̈ eb'.

18 A ticnaic tzach vac'och icha junoc chon̈ab' te tec'an, icha val junoc oy nab'a hierro, ma icha muro nab'a bronce. Yuj chi' ol yal a tec'b'an a b'a d'a yichan̈ chon̈ab' Judá, d'a yichan̈ eb' rey, eb' yajal, eb' sacerdote yed' d'a yichan̈ masanil anima.

19 Ol yac' oval eb' chi' ed'oc, palta a in val Jehová in svala' to man̈ ol ach telvoc yuj eb', yujto ayinn̈ejoch ed'oc ach in colani, xchi Jehová.

2

A spitalil eb' chon̈ab' israel

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic:

2 Ixic, b'at alan yab' eb' aj Jerusalén to a in Jehová in sval d'a eb' icha tic: Tzin navalcoti ayic ex vac'anoch in chon̈ab'oc. Ix in e c'anab'ajej val, ix in e xajanej val, icha junoc ix cob'es toto snupnaji xajanan vin̈ yetb'eyum. Ix ex ochval tzac'an vuj d'a tz'inan luum, d'a lum malaj b'aj tz'avchaj tas d'ay.

3 Ayic chi' vicn̈ej eyaj a ex israel ex tic, icha val b'ab'el sat avb'en. A in Jehová in svala' to yaln̈ej mach eb' ex ixtani, ix och smul eb', ix vac'cot yaelal d'a yib'an̈ eb', xchi d'ayin.

4 E masanil ex yin̈tilalcan vin̈aj Jacob, aton vin̈aj Israel, maclejec eyab' tas syal Jehová.

5 Syalan d'ayex icha tic:

¿Tas in paltail ix yil eb' e mam eyicham? ¿Tas yuj ix in spatiquejcanel eb', axo d'a comon dios malaj yelc'och b'aj ix yal sb'a eb'? Yuj chi' man̈xalaj jab'oc ix ajcan yelc'och eb'.

6 Majxo in snacot eb', vach'chom a in ix viq'uelta eb' d'a Egipto, ix vic'an b'ey eb' d'a lum tz'inan luum, lum taquin̈ sat, lum pac'quiltac, lum malaj mach cajan d'ay, lum malaj mach tz'ec' d'a sat.

7 A in ix vac'och eb' d'a lum te yax sat tic, b'aj te ay tas vach' syab'lej eb'. Palta a exxo yin̈tilal ex eb' tic, ex cajan ex d'a sat in luum tic, ix eyixtejb'at luum yuj e chucal, yuj chi' maxtzac scha in c'ol jun in luum tic.

8 A eb' sacerdote maxtzac in snacot eb'. A eb' tzex c'ayb'ani, maxtzac in yojtaquejel eb'. A eb' yajal yaj d'a e chon̈ab', smeltzajoch eb' ajc'olal d'ayin, axo eb' syaloch sb'a in checab'oc, a sb'i Baal syalel eb'. Axo d'a comon dios syal sb'a eb', aton juntzan̈ malaj jab'oc tas vach' syic' eb' d'ay, xchi Jehová.

A tas alb'ilcan yuj Jehová d'a yib'an̈ Israel

9 Ix yalanpax Jehová icha tic: A in Jehová in svala' to ol vac' oval eyed'oc yed' pax eb' eyin̈tilal.

10 Ixiquec d'a chon̈ab' Chipre ay d'a snan̈al a' mar, d'a stojolal b'aj tz'em c'u, tzeyilan val. Tze checanb'at eb' e checab' d'a chon̈ab' Cedar d'a stojolal b'aj sjavi c'u, sb'at yilan val eb' tato ayxo b'aj tzuji icha val jun tic.

11 ¿Tom ay junoc chon̈ab' scomon actancan sdiosal, vach'chom a sdiosal eb' chi' man̈ Diosoc? A exxo ex in chon̈ab' ex tic, ix in eyactejcani. Vach'chom a in ix ex vac' val b'inajoc, palta axo d'a comon dios malaj yelc'ochi, ata' tzeyal e b'a.

12 Yuj chi' a in Jehová in svala': Ex cajan ex d'a satchaan̈, satocab' e c'ool, checlajocab' xivelal d'a e sat yuj tas van yuji tic.

13 A in chon̈ab' tic, cha macan̈ smul ix och d'ayin: A in tic lajan in icha sjaj a a' sq'ueuli, palta ix in spatiquejeli. Ix sb'oanpax sdiosal lajan icha yed'tal a a' jateltacxo, maxtzac yal-laj scan vaan a' d'a yool, xchi Jehová.

A tas ix aj yelc'och spitalil eb' israel

14 Ix yalanpax Jehová chi' icha tic: A ex in chon̈ab' Israel ex tic, man̈ checab'oc eyajcaneli, palta ¿tas yuj tzex ixtaj icha tz'utaj eb' checab'?

15 ¿Tas yuj ix och eb' anima ajc'olal d'ayex? Icha yel yav noc' choj icha chi' yel yav eb' d'ayex. Ix can tz'inan e luum, ix tz'ab'at e chon̈ab'. Man̈xa mach syal scajnaj d'ay.

16 A eb' soldado aj Menfis yed' eb' aj Tafnes yic Egipto, ix smac'poj e jolom eb'.2.16

17 Aton val juntzan̈ tic ix eyic'cot d'a eyib'an̈, yujto ix in e patiquejel a in Jehová e Diosal in tic, yacb'an ix ex in cuchb'ej b'eyoc.

18 Axo ticnaic ¿tas tzeyac' yala', yuj chi' tzex b'at e c'an scolval eb' aj Egipto ay d'a sti' a' Nilo? ¿Tas pax tzeyac' yala' yuj chi' tzex b'at e c'an scolval eb' aj Asiria ay d'a sti' a' Éufrates?

19 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil, a in svala': A val e mul chi' ol ic'ancot eyaelal d'a eyib'an̈. A e pitalil ol ac'anb'at d'a eyib'an̈. Nachajocab'el eyuuj to te chuc ix e c'ulej yujto ix in e patiquejeli, a in Jehová e Diosal in. Ol vac'och yaelal d'a eyib'an̈ yujto malaj velc'och d'ayex, xchi Jehová.

A spitalil chon̈ab' Israel

20 Atax d'a peca' ix ex och ijan e pitan e b'a d'ayin. Maj yal e c'ol ix in e c'anab'ajej. Ix eyalani: Malaj co gana tzach cac' servil, xe chi. Axon̈ej ajmulal ix e c'ulej d'a tzalquixtac yed' d'a yichtac te te' c'ayum xiil.

21 Icha val tz'aj yavchaj te' uva te vach', icha chi' ix aj ex vavani, lajan ex icha yin̈atil te' uva te vach'. ¿Tas yuj lajanxon̈ej tzex ajcan icha te' caltacte'al uva?

22 A in val Jehová in svala': Vach'chom tze comon b'iquejel e b'a yed' q'uen yal taan̈, mato nivan xapon tzeyaq'uec' d'ayex, palta a e mul chi', chequel yajec' d'a in sat. Malaj b'aq'uin̈ syal e sacb'icani.

23 Tze comon alan icha tic: A on̈ tic maj co juel co b'a calan co b'a d'a comon dios, xe chi. Naeccoti, tas ix eyutej e b'a d'a lum ch'olquixtac. Ton̈ej tzex comon ec' jechechoc icha junoc noc' nun camello sayanec' noc' smam.

24 Lajan ex val icha junoc noc' caltacte'al nun b'uru c'ajan sb'eyec' b'aj malaj anima, suc'lan noc' tz'ec' noc' ayic van stajni noc'. Malaj mach syal syaman vanaj noc'. Ayic stajni noc' chi', secojtac tz'aj schax noc' yuj noc' mam b'uru chi'.

25 Ex israel, actejec e b'eyec' e sayanec' e comon diosal. Nab'an̈ej slajvi eyoc yed' stacji e ti' e b'eyeq'ui. Palta a ex tic tzeyala': Maay, ayoch co pensar d'a juntzan̈ comon dios, yuj chi' ol caln̈ej co b'a d'ay, xe chi.

Smoj sjavi syaelal eb' israel

26 Icha val sq'uixvi junoc elc'um ayic syamchajelta, icha val chi' ol aj e q'uixvi a ex israel ex tic yed' eb' e reyal, eb' eyajal, eb' sacerdote yed' pax eb' syaloch sb'a in checab'oc.

27 Tzeyal d'a junoc te te' icha tic: Mamin, xe chi d'a te'. Tzeyalanpax d'a junoc q'uen q'ueen: Nunin, xe chi. Axo pax d'ayin jun, a yich e patic tze meltzitejcoti. Maxtzac ex cot q'uelan d'ayin. Axo val yic tzeyilani to ay tas tzex ic'ani: Cotan̈, colvajan̈, xe chi d'ayin.

28 Ex aj Judá, icha val sb'isul e chon̈ab', icha chi' sb'isul e diosal. ¿B'ajtil ay juntzan̈ e comon diosal ix e b'o chi'? Cotocab' eb', ol quilani tato ol yal ex scolan eb' ayic ol javoc yaelal d'a eyib'an̈.

29 A in val Jehová in svala': ¿Tas in mul d'ayex yuj chi' tzeyalub'tan̈ej to max ex in colo'? Ina e masanil tze pitej e b'a d'ayin.

30 Nab'an̈ej svac'och eyaelal, maxtzac yal pax e c'ol tze c'anab'ajej in c'ayb'ub'al. Lajan ex val icha junoc noc' choj te ov, tze milcham eb' in checab' svac'b'at d'a e cal.

31 ¿Tas animail eyaj a ex yin̈tilal ex can Israel? Maclejec eyab' tas svala'. ¿Tom malaj jab'oc tas svac' d'ayex? ¿Tom icha taquin̈ luum vaj d'ayex, mato icha junoc lum luum te ay smay? Ex in chon̈ab', ¿tas val yuj tzeyal d'ayin icha tic: Munil quic co b'a, malaj tzach och cuuj? xe chi.

32 ¿Tom ol sat sc'ol junoc ix cob'es d'a ston̈, ma d'a spichul ayic sb'at ix d'a nupnajel? Palta a exxo pax in chon̈ab' ex tic, junjun c'u tzin b'atn̈ej satc'olal eyuuj.

33 Lajan ex icha eb' ix ajmul ix yojtac b'e b'aj sb'ati, ayic sayanec' eb' vin̈ vinac eb' ix. Sat c'ayb'um eyaj d'a chucal.

34 Te chic'tac e pichul yuj schiq'uil eb' meb'a' yed' eb' malaj smul. Tze milcham eb', vach'chom malaj b'aj tz'och eb' elc'al d'ayex.

35 Vach'chom tze c'ulej icha chi', palta tzeyalan icha tic: A on̈ tic, te vach' on̈, malaj co mul, man̈xalaj yoval sc'ol Jehová d'ayon̈, xe chi. Palta a in Jehová in tic ol vac'cot yaelal d'a eyib'an̈, yujto tzeyala' to malaj e mul.

36 ¿Tas yuj tze pech e b'a yic tze q'uexan eb' tze nib'ej scolvaj eyed'oc? Icha val ajnac yel e q'uixvelal yuj eb' aj Asiria, yujto maj ex scol eb', icha pax chi' ol aj yel e q'uixvelal yuj eb' aj Egipto.

37 Toxon̈ej n̈ojan ex em yuj q'uixvelal ayic ol ex meltzajcot d'a Egipto chi', yujto toxo ix in patiquejel eb' tzeyac'och yipoc e c'ool chi'. Malaj tas ol eyac' yal yed' eb', xchi Jehová.

3

Ix spitej val sb'a eb' israel d'a Jehová

1 Ix yalanxi Jehová icha tic:

Ex israel, tato ay junoc ix ix spuc sb'a yed' vin̈ yetb'eyum, syic'an junocxo vin̈ ix, tato spucxi sb'a ix yed' vin̈ schab'il chi', a vin̈ yetb'eyum ix chi', maxtzac yal yic'lanxi sb'a vin̈ yed' ix. Tato syic'lajxi sb'a eb' jun, a lum luum tic sjuviel lum d'a yol in sat. Palta a in Jehová in tic svala' to lajan ix eyutej e b'a icha eb' ix ajmul ix tzijtum svinac, axo ticnaic, tze nib'ej tzex meltzajxicot d'ayin.

2 Q'uean̈ec q'uelan d'a lum tzalquixtac man̈xalaj ste'al, scham eyilan lum jolomtac tzalan chi'. ¿Toc ayto lum tzalan chi' b'aj maj e c'ulej ajmulal? Tzex em c'ojan d'a titac b'e tze maclan yec' eb' tzex mulan chi' yed'oc, icha tz'aj smaclan eb' árabe yec' eb' tz'ec' b'aj malaj anima. Yuj eyajmulal chi' ix eyixtejb'at lum luum tic.

3 Yuj val e mul chi' maxtzac yac' n̈ab' d'a stiempoal. Icha eb' ix ajmul ix maxtzac q'uixvi jab'oc, icha val chi' eyaji.

4 Ina ato eyalan tic d'ayin: Mamin, vach' ac'an qued'oc yictax yune' chon̈ab' on̈to.

5 ¿Tom ayn̈ejcot oval d'ayon̈? ¿Tom ayn̈ejcot oval chi' d'a juneln̈ej? xe chi. Yacb'an van eyalan icha chi', vann̈ej pax e c'ulan jantac tas malaj svach'il stechaj e c'ulani, xchi Jehová.

Scachnab'il Israel yed' Judá yuj Jehová

6 A d'a yol stiempoal vin̈aj rey Josías, ix yal Jehová d'ayin icha tic: ¿Ix am val il tas ix sc'ulej eb' etchon̈ab' israel? Icha val eb' ix ajmul ix ix yutej sb'a eb'. Ix laj b'at eb' sc'ulej ajmulal d'a tzalquixtac yed' d'a yichtac te te' c'ayum xiil. 7 A in tic, a tzin naani to ayic toxo ix sc'ulej eb' icha chi', ol meltzajpaxcot eb' d'ayin, palta maj meltzajxicot eb'. A chon̈ab' Judá te pit, ix yil tas sc'ulej chon̈ab' Israel ayto yuj sb'a yed'oc. 8 Ix yilanpax eb' to ix in puc in b'a yed' eb' israel yuj yajmulal, palta a eb' aj Judá chi' maj xiv jab'oc eb', ix empax eb' ajmulal. 9 Yujto malaj yelc'och ajmulal d'a eb', yuj chi' ix yixtejb'at lum luum tic eb' yuj smul chi', yuj pax to ix och eb' ejmelal d'a comon dios nab'a q'ueen, nab'a te'. 10 Vach'chom ix yil eb' tas ix aj eb' israel chi', man̈ yujoc chi' ix meltzajxicot eb' d'ayin d'a smasanil sc'ool, palta ton̈ej ix stz'ac meltzajcot sb'a eb' d'ayin, xchi Jehová.

11 Ix yalanpax Jehová d'ayin icha tic: A eb' israel te pit eb', palta quenn̈ej val smul eb' d'a yichan̈ eb' aj Judá. A eb' aj Judá chi' maj yac' elc'och tas ix yal eb'. 12 Ach Jeremías, ixic q'uelan d'a stojolal norte, tzalanb'at jun lolonel tic d'a eb' etisraelal ay d'a norte chi'.

A val Jehová tz'alan d'ayex icha tic: Ex israel te pit, meltzajan̈ecxicot d'ayin. Man̈ ovaloc ol vutej ex in chaani, man̈ masaniloc tiempo aycot voval d'ayex, yujto tz'oc' in c'ol d'ayex.

13 An̈ej to tzeyojtaquejel e chucal, to te pit ix eyutej e b'a d'ayin, a in Jehová e Diosal in tic. A in svala' to ix och e mul e c'ulan ajmulal yed' juntzan̈ comon dios d'a yichtac te te' c'ayum xiil. Maj e c'anab'ajej jab'oc in checnab'il, xchi Jehová d'ayex, xa chi, xchi d'ayin.

14 Ix yalanxi Jehová icha tic: Ex in chon̈ab' te pit, meltzajan̈ecxi d'ayin, yujto eyetb'eyum vaji. Junjun ex ol ex vic'cot d'a junjun chon̈ab'. Chatacvan̈ ol aj ex vic'ancot d'a junjun macan̈ in̈tilal. Icha chi' ol aj ex vic'anxicancot d'a Sion. 15 Ol vac'och eb' eyilumal icha val in gana, axo eb' ol ac'an yajalil d'a eyib'an̈ d'a jelanil yed' d'a sjichanil. 16 A in val Jehová in svala' to ayic toxo ix q'uib'xi e b'isul d'a e chon̈ab' tic, man̈xa b'aj ol eyac' b'inaj te' scaxail in trato. Man̈xa b'aj ol e nacot te', man̈xo pax olto javoc te' d'a e pensar. Man̈xo ol e b'o junocxo sq'uexul te'. 17 A d'a jun tiempoal chi', a Jerusalén ol alchaj yuuj to in despacho yaj a in Jehová in tic. Masanil chon̈ab' ol smolb'ej sb'a d'a tic yic tz'och eb' ejmelal d'ayin. Man̈xo ol yac' sb'a eb' scuchb'ajb'at yuj schuc pensaril.

18 A d'a jun tiempoal chi', junxon̈ej ol aj chon̈ab' Judá yed' chon̈ab' Israel. Junxon̈ej ol aj e meltzajcot d'a jun nación d'a stojolal norte, axo e javican cajan d'a lum luum vac'nac smacb'enej eb' e mam eyicham.

19 Ex israel, ix in na' to tzex in chaoch vuninaloc, svac'an jun lum te nib'ab'il tic d'ayex. An̈ej val jun lum tic te vach' yilji d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Ix in na' to ol in eyal e mamoc d'a juneln̈ej, man̈xo ol in eyactejcan valani.

20 Palta a in val Jehová in svala' to icha junoc ix ix te chuc d'a vin̈ yetb'eyum, icha chi' ix eyutej e b'a d'ayin.

21 Tz'ab'chaj yoch jaj d'a lum tzalquixtac man̈xa ste'al, aton eb' israel tz'el yav yoq'ui sc'anan colval eb'. Ix elcan eb' d'a sb'eal tojolal. Ix in b'at satc'olal yuj eb', a in Jehová sDiosal in eb' tic.

22 Ex anima te pit, cotan̈ecxi d'ayin, ol vic'anel jun pitalil ayoch d'a e pensar chi', xchi Jehová chi'.

Ix tac'vi eb' israel chi' icha tic: Ina cajec' tic, scac'och co b'a d'a yol a c'ab', yujto a ach tic Jehová co Diosal ach.

23 Nab'an̈ej on̈ xid'ec' d'a tzalquixtac, on̈ avaj chaan̈ cac'an q'uin̈ d'a juntzan̈ comon dios. An̈ej val d'ayach Jehová co Diosal tz'ilchaj co colnab'il.

24 Yictax yune' chon̈ab' on̈to, on̈ och ejmelal d'a juntzan̈ yechel q'uixvub'tac chi', yuj chi' ix ac' satel tastac ix aj d'a eb' co mam quicham, aton noc' calnel yed' noc' vacax. Ix champax yuninal eb' yed' yisil eb'.

25 Quiq'uec em co b'a yuj q'uixvelal, yujto a on̈ tic yed' eb' co mam quicham, ix te och val co mul d'a Jehová co Diosal. Yictax yune' chon̈ab' on̈to masanto ticnaic, max co c'anab'ajej tas syal d'ayon̈, xchi eb'.

4

Cachnab'il yic tz'och naojb'ail

1 A val Jehová tz'alani:

Ex israel, tato d'a val yel tze nib'ej tzex meltzajxi d'ayin, actejeccan juntzan̈ e diosal yajb'entac chi'.

2 Aq'uec e ti' d'a vichan̈, tzeyac'an elc'och tas tzeyala'. Ichato chi' b'ian, ol in yic'anchaan̈ masanil nación, ol vac'an in vach'c'olal d'a eb', xchi.

3 Syalanxi Jehová d'ayex, ex aj Judá yed' ex aj Jerusalén:

Ix pitb'iel e pensar icha lum luum malaj mach smunlaj d'a sat, an̈ej te' q'uix sq'uib' d'ay. Comonoc c'un tzeyutej jab'oc e pensar yic tz'och in lolonel d'ay.

4 Ex aj Judá yed' ex aj Jerusalén, c'anab'ajejec in trato ix in b'o eyed'oc. Ch'oxequel in trato d'a e b'eyb'al, aton in trato chab'il eyuuj. Ojtaquejec eli to a in ton Jehová e Diosal in. Tato maay, a yuj e chuc b'eyb'al chi' scot yoval in c'ol d'a eyib'an̈ icha te' c'ac' man̈xa mach syal smac'an tupoc.

Ol satjoquel Judá

5 Alec juntzan̈ tic d'a eb' aj Judá yed' d'a eb' aj Jerusalén: Aq'uec oc' q'uen trompeta d'a masanil chon̈ab', xe chi. Te chaan̈ tzex avaji tzeyalan icha tic: Co molb'ejec co b'a d'a yol juntzan̈ chon̈ab' vach' yaj smuroal, xe chi.

6 Iq'uecchaan̈ e bandera sch'oxani to sb'at e c'ub'ejel e b'a d'a Sion. Sayec ec' b'aj tze col e b'a, man̈ ex och vaan. Yujto a d'a norte ol vic'cot jun nivan yaelal ol satanel smasanil.

7 Icha yelta noc' choj b'aj ay, icha chi' ol aj scot eb' ol ul satanel juntzan̈ chon̈ab' tic. Toxo ix elta eb' d'a yol schon̈ab' yic tzul satanel e chon̈ab' tic eb', ol smac'anem lan̈naj eb', man̈xa mach ol can d'ay.

8 Yuj chi' aq'uecoch pichul ya sva'i, oc'an̈ec, elocab' eyav yuj yaelal, yujto a val yoval in c'ol a in Jehová in tic manto el-laj d'a eyib'an̈, xchi Jehová.

9 A val Jehová tz'alanxi icha tic: A d'a jun tiempoal chi', a vin̈ rey yed' eb' yajal, ol el yip eb' yuj xivelal. A eb' sacerdote yed' eb' syaloch sb'a in checab'oc, toxon̈ej ol satcan sc'ol eb', xchi.

10 Ix valan Jeremías in tic: Ay Mamin ¿tas yuj ix a q'uexan̈ tiej eb' aj Jerusalén tic? Ix ac' a ti' ac'an junc'olal d'a eb', axo ticnaic, a q'uen cuchilub' ijanoch d'a sjaj eb' uuj, xin chi.

11 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: A d'a jun tiempoal chi', ol val d'a eb' aj Jerusalén: Ay jun taquin̈ ic' scot d'a lum tzalquixtac ay d'a taquin̈ luum. Sjavi xumnaj d'a stojolal in chon̈ab', man̈ ichoc ic' tz'ic'anel smatz'il ixim trigo.

12 A jun ic' svac'cot chi', te ov d'a yichan̈ junxo ic' chi'. A jun ic' sb'inaj tic, aton yaelal ol vac'cot d'a yib'an̈ in chon̈ab', xchi Jehová.

Ol oymaj eb' ajc'ol d'a Israel

13 Ix yalanxi Jehová icha tic: Ilec val scot eb' soldado ajc'ool, icha val scot junoc asun scot eb'. A val scarruaje eb' lajan sb'ey icha chacxuxum ic'. Axo noc' schej eb' ec'b'al sb'ey noc' d'a yichan̈ noc' ch'acb'a. Yuj chi' ol eyal icha tic: Ob'iltac on̈ val, ol on̈ sateloc, xe chama.

14 Ex aj Jerusalén, iq'uequel masanil chucal ay d'a e pensar yic vach' ol ex colchajoc. ¿B'aq'uin̈to val ol eyactej e naan chucal?

15 Ato d'a Dan yed' d'a lum tzalquixtac yic Efraín, ata' scot yab'ixal oval.

16 Alec d'a juntzan̈ ch'oc chon̈ab'il yed' d'a Jerusalén to a d'a jun chon̈ab' te najat ay, ata' scot eb' ajc'ool. Tz'el yav eb' scot yac' oval yed' juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Judá.

17 Ol oymaj eb' d'a chon̈ab' Jerusalén, icha eb' stan̈van junoc munlajel. A in val Jehová in svala' to icha chi' ol ujoc, yujto ix ste pitej sb'a eb' d'ayin.

18 Yuj e b'eyb'al yed' tas tze c'ulej sjavi juntzan̈ tic d'a eyib'an̈. A yuj e chucal, te chuc tz'aj eyelc'ochi, syab' val syail e pixan yuuj, xchi Jehová.

Scus sc'ool vin̈aj Jeremías yuj schon̈ab'

19 Ay..., ste cus in c'ool, tz'och val pitz'an d'a in pixan. Stin̈tin̈an in pixan yuj tas sjavi chi'. Maxtzac in em numan. Toxo ix vab' yoc' q'uen trompeta yed' yel yav eb' soldado yic tz'och oval.

20 Tzoltzon sja ab'ix yic juntzan̈ yaelal sjavi. Masanil chon̈ab' tic toxo ix laj juvib'ati. Elan̈chamel ix lajviem co campamento, ix ixtaxb'at b'aj cajan on̈.

21 ¿Jantacto val tiempo ol vil sbandera eb' soldado yed' vab'an spuchaj q'uen trompeta? xin chi.

22 Ix yalanxi Jehová icha tic: A eb' in chon̈ab', te malaj spensar eb', max in yojtaquejel eb'. Lajan eb' icha eb' unin malaj jab'oc spensar, man̈ jab'oc snachajel yuj eb'. Te jelan eb' d'a chucal. Man̈ yojtacoc eb' sc'ulan vach'il, xchi.

A tas ol aj slajviem chon̈ab'

23 A in Jeremías in tic, ix ch'oxji vil sat luum tic, tz'inanxon̈ej ix ajcani. Ix vilpaxq'ue satchaan̈, man̈xalaj saquilq'uinal d'ay.

24 Ix laj vil lum nivac vitz, ix ib'xiq'ue luum yed' pax lum tzalquixtac, ix laj tzicub'tan̈aj luum.

25 Ix vilani man̈xalaj anima, axo masanil noc' sjen̈vi toxo ix b'at noc' elelal.

26 Ix vilanpaxi, a lum luum b'aj ay avb'en, toxo ix can tz'inan luum. Masanil chon̈ab' toxo ix juviemi. Yuj yoval sc'ol Jehová icha chi' ix aj masanil juntzan̈ chi'.

27 Ix yalanxi Jehová icha tic: Masanil lum luum ol juvocb'atoc, palta man̈ ol in satel lum d'a juneln̈ej.

28 Cuseltac ol ajcan lum luum tic, axo satchaan̈ ol q'uic'b'occanoc. Icha chi' ol ajoc yujto icha chi' ix aj in naani, ix valan paxi. Man̈ ol in q'uexlaj tas ix in na' chi', man̈ ol ec'b'atlaj tas ix val chi', xchi Jehová.

29 Ayic syab'an eb' anima yel yav eb' soldado ayq'ue d'a yib'an̈ chej yed' eb' yed'nac sjul-lab', sb'at eb' elelal, b'at sc'ub'ejel sb'a eb' d'a caltac te', sq'uecan lotzlon eb' d'a sattac q'uen tenam. Yuj chi' ix laj can tz'inan schon̈ab' eb'. Man̈xalaj mach scajnajcan d'ay.

30 A Jerusalén van slajviemi, lajan icha junoc ix ix nab'axon̈ej syac'och sc'apac púrpura, syac'anoch q'uen oro ix vach' yilji, q'uic' syutej stitac sat ix yac'an uc'oc. Man̈xa yelc'och b'aj sb'o sb'a ix chi', yujto a eb' vin̈ vinac nib'ab'il yuj ix, yajb'ilxoel ix yuj eb' vin̈. Toxon̈ej sna eb' vin̈ tas ol aj smilan ix eb' vin̈. Icha chi' van sc'ulan Jerusalén yed' juntzan̈xo ch'oc nacional.

31 A eb' aj Sion tz'el yav chi'. Svab' val yel yav eb' icha yel yav junoc ix ix b'ab'elto tz'alji yune'. Sc'acvi eb', syac'anel lian sc'ab' eb', syalan eb': Ay, ob'iltac on̈. Ol on̈ miljoccham yuj eb' milum anima, xchi eb'.

5

A smul Jerusalén

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: Ec'an̈ d'a scalleal Jerusalén tic, tzilan masanil anima, tzilan d'a mercado tato ay junoc anima sb'eyb'alan tojolal, vach'n̈ej syutej sb'a. Vach'chom junoc pitan̈ tz'ilchaj uuj, ol vac' nivanc'olal Jerusalén tic.

2 Ay eb' stz'acan sloc in b'i ayic syac'an sti' eb', palta d'a es sloc in b'i chi' eb', xchi Jehová.

3 Mamin Jehová, a eb' tza nib'ej, aton eb' yeln̈ej syala'. Yuj chi' ix ac'och syaelal eb' a chon̈ab' tic, palta malaj yelc'och d'a eb'. Ix ac' lajvoquem eb', palta maj nachajpaxel yuj eb'. Te pit spensar eb', icha stzatzil junoc q'uen q'ueen. Malaj sgana eb' syactejcan schuc b'eyb'al.

4 Ix in na' icha tic: Tecan a eb' meb'a' malaj val jab'oc spensar, a eb' icha chi' sc'ulani, yujto man̈ yojtacoc eb' tas sgana Jehová Dios d'a eb' yed' tas syal d'a eb'.

5 Ol b'at in lolon yed' eb' anima nivac yelc'ochi, xin chi. A valani to yojtac eb' tas sgana Jehová Dios d'a eb' yed' tas syal d'a eb'. Palta masanil juntzan̈ eb' chi', ix spitejpax sb'a eb' d'a Dios. Maj yal sc'ol eb' ix sc'anab'ajej Jehová chi'.

6 Yuj val chi' ol elta noc' choj d'a caltac yax luum, ol miljoccham eb' yuj noc'. A noc' oques ay d'a tz'inan luum ol tzilchitanb'at eb'. Axo noc' leopardo, ol laj c'och noc' d'a stitac schon̈ab' eb'. Tato tz'elta eb', choc' tz'ajcan eb' yuj noc', yujto te nivan smul eb' ix ochi, man̈xo b'ischajb'enoc spitalil eb'.

7 Yuj chi' syal Jehová icha tic: ¿Tasto val ol aj ex vac'an nivanc'olal? A eb' eyuninal, ix in yactejcan eb', syac'an sti' eb' d'a sb'i juntzan̈ comon dios to man̈ diosoc. Jantac vael ix vac' d'a eb', palta maj in sc'anab'ajej eb', an̈ej ajmulal sc'ulej eb', molann̈ejec' eb' b'aj ay eb' ix ajmul ix.

8 Icha noc' mam chej n̈epepi yuj b'aq'uech, toxon̈ej tz'el yav jin̈in̈i yeq'ui, icha chi' eb', comonxon̈ej stzuntzejb'at eb' ix ix eb' ay d'a slac'anil, eb' ix ayxo yetb'eyum.

9 ¿Tom man̈ ol vac'och syaelal eb' yuj juntzan̈ sb'eyb'al chi'? ¿Tom man̈ ol vac' spac d'a junoc chon̈ab' d'a smojal icha tas sc'ulej?

10 Ochocab' eb' ajc'ol satanel te' uva, palta man̈ masaniloc te' ol lajvoqueloc. Sjecocab'el te' sc'ab' eb', yujto man̈xo vicoc te'.

11 A in val Jehová in svala' to icha chi' ol ajoc, yujto maj sc'anab'ajej eb' aj Israel yed' eb' aj Judá in trato ix in b'o yed'oc, xchi Jehová d'ayin.

A yaelal ol javoc

12 A eb' aj Israel yed' eb' aj Judá, man̈ yeloc tas syal eb' d'a spatic Jehová. Syalan eb' icha tic: A Dios malaj tas sna d'a quib'an̈. Man̈ ol cab'laj syail yuj oval, ma yuj vejel.

13-14 A eb' schecab' Dios malaj yelc'och tas syal eb', man̈oc slolonel Dios syal eb', xchi eb'.

Palta a val Jehová Dios Yajal d'a Smasanil, a' ix alan juntzan̈ tic d'ayin: Yujto syal eb' icha chi', yuj chi' a val tic ol javoc d'a yib'an̈ eb'. A in lolonel ol elta d'a a ti', lajan val ol vutej icha te' c'ac'. Axo eb' anima tic, lajan ol aj eb' icha te' c'atzitz. Axo jun c'ac' chi' ol satanel eb' smasanil, xchi Jehová.

15 A val Jehová tz'alan icha tic: Ex yin̈tilal Israel, a jun chon̈ab' te najat ay, te tec'an, aytaxon d'a peca', ol vic'cot d'ayex, aton jun chon̈ab' to man̈ eyojtacoc sti', man̈ ol eyab'laj tas ol yal eb'.

16 Masanil juntzan̈ anima chi', te jelan eb' yac'an oval, a syamc'ab' eb' yic oval yed'nac chamel.

17 Ol slajel sat eyavb'en eb' yed' e vael. Ol smilcham eyuninal eb' yed' eyisil. Ol schianb'at noc' e calnel eb' yed' noc' e vacax, ol sloanpaxb'at sat te' uva eb' yed' sat te' higo avab'il eyuuj. A eb' soldado eb' ol mac'anem lan̈naj e chon̈ab' vach' yajoch smuroal ayoch yipoc e c'ool, xchi Jehová.

18 A val Jehová ix alan d'ayin: Vach'chom tzijtum yaelal ol ja d'a jun tiempoal chi', palta man̈ ol ex in satel-laj d'a juneln̈ej. 19 Tato ay mach ol c'anb'an d'ayach: ¿Tas yuj syac'cot juntzan̈ tic Jehová co Diosal d'a quib'an̈? tato xchi eb', tzal d'a eb' icha tic: Icha chi' ex yutej yujto ix e patiquejcaneli, axo juntzan̈ ch'oc diosal ix eyac' servil d'a yol e macb'en tic. Yuj chi' yovalil ol eyac' servil eb' ch'oc animail d'a junocxo macb'en man̈ eyicoc, xa chi, xchi Jehová d'ayin.

Cachnab'il d'a chon̈ab' Israel

20 Ix yalanxi Jehová icha tic: Alec d'a eb' yin̈tilalcan Jacob cajan d'a smacb'en Judá:

21 Ex anima malaj e pensar, ab'ec juntzan̈ tic: Ay yol e sat, palta max yal-laj eyilani. Ay e chiquin, palta max eyab'laj.

22 A ex tic, malaj velc'och d'ayex. A in tic ix in b'ocanem q'uen arena d'a stitac a' mar d'a juneln̈ej. Vach'chom sq'ue vaan a' sc'an̈ yem pon̈naj a', palta max ec'laj a' d'a q'uen arena aycanem chi' vuuj. Tato icha chi' in poder tzeyila', ¿tom man̈ smojoc e xiv d'ayin?

23 A ex tic te pit ex, ix in e patiquejcaneli.

24 Max e na jab'oc eyal icha tic: Ayocab' yelc'och Jehová co Diosal d'ayon̈, yujto a tz'ac'ancot n̈ab' d'a stiempoal, syac'anpax elul sat cavb'en d'a stiempoal, man̈ xe chioc.

25 Palta yuj e mul tz'och vaan juntzan̈ tic, yuj chi' max yal eyac'an tzalajb'oc e c'ool yed' juntzan̈ in vach'c'olal tic, xchi Jehová, xa chi.

26 A d'a in chon̈ab' tic, ay val eb' anima te chuc, say modo eb' tas tz'aj yixtan eb' anima eb', icha eb' tz'ac'anem syaalil noc' much.

27 Sb'ud' spat eb' yed' masanil tastac sutel eb' d'a eb' anima, icha tz'aj yac'jioch noc' much d'a yol ste', sb'ud'ji yuj noc', yuj chi' nivan tz'aj yelc'och eb' yuj sb'eyumal syelq'uej chi'.

28 Naynay yaj eb' yuj b'aq'uech. Man̈xa yalnab'il schucal eb'. Max sb'olaj yaj eb' d'a stojolal tas tz'utaj eb' unin chamnac smam yed' eb' meb'a'.

29 ¿Tom man̈ ol vac'cot yaelal d'a eyib'an̈ yuj juntzan̈ tic? A in val Jehová in svala' to ol vac' spac d'ayex in chon̈ab' ex tic icha val d'a smojal.

30 Xivub'tac, satc'olaltac yuj tas tzuji d'a jun chon̈ab' tic.

31 A eb' syaloch sb'a in checab'oc, an̈ej es syal eb'. Axo eb' sacerdote syac' yajalil eb' icha sgana. Axo in chon̈ab' tic, vach' syab'i. Palta, ¿tas val ol aj eb' ayic ol ja slajvub'?

6

Oymajnac eb' ajc'ol d'a Jerusalén

1 Ex yin̈tilal Benjamín, sayec b'aj tze col e b'a. Elan̈ec d'a Jerusalén. Puec q'uen trompeta d'a Tecoa, aq'uecq'ue te' tab' ch'oxnab'ilal d'a Bet-haquerem, yujto d'a norte scot jun nivan yaelal, nivan tas ol lajvoquel yuuj.

2 Toxo val ol in satel eb' anima ay d'a Sion, eb' te nib'ab'il.

3 A eb' rey yed' eb' soldado ol javoc eb' d'a jun chon̈ab' tic, ol sb'oan scampamento eb' d'a spatictac. A b'aj ol can junjun eb', ol satn̈ejel yuj eb'.

4 A eb' eyajc'ol chi', syal eb' icha tic: Caq'uec lista co b'a cac'an oval yed'oc. Cotan̈ec, caq'uec oval yed' d'a chimc'ualil. Palta an̈ej to van yem c'u, vanxo yoch veven,

5 yuj chi' d'ac'valil ol on̈ ochec cac' oval yed'oc. Ol co mac'anem lan̈naj yed'tal eb' soldado stan̈van chon̈ab', xchi eb'.

6 A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Ch'aquequel te te', tze b'oanq'ue e tec'nub' yic tzex och eyac' oval d'a Jerusalén. Ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ jun chon̈ab'il anima chi', yujto axon̈ej ixtoj anima syac' eb'.

7 A d'a Jerusalén chi' spac'chaan̈ chucal, icha val sq'ueul sjaj junoc a a'. An̈ej ixtoj anima yed' chucal sb'inaj d'ay. Yuj chi' ol jan̈ej yaelal d'a yib'an̈ jun chon̈ab' chi'.

8 B'oec e b'eyb'al ex aj Jerusalén, yic vach' max viq'uel in pensar d'ayex. Tato maay, ol vac'can tz'inan e luum tic, man̈xalaj mach ol cajnajcan d'ay, xchi Jehová.

Ix alchaj yuj yaelal

9 Ix yalan Jehová Yajal d'a Smasanil d'ayin icha tic: A eb' israel tic man̈xa junoc eb' ol canoc, icha tz'aj smolchaj sat te' uva man̈xa b'aj scan junoc pitan̈ sat, icha chi' ol aj eb'. Yuj chi' yacb'an manto uji jun chi', colcanel jantac eb' syal yelcani, icha val tz'aj yec' eb' svach' molan te' sat uva d'a sc'ab', xchi d'ayin.

10 Ix in tac'vi: ¿Mamin, mach ol ab'anoc tato sval jun ab'ix tic? Icha val to macan schiquin eb', max yab'laj eb'. Ton̈ej sb'uchvaj eb', max schalaj sc'ol a lolonel eb'.

11 Mamin, scot pax yoval in c'ol ed'oc d'a jun chon̈ab' tic. Maxtzac techaj vuj in yamanoch vaan, xin chi.

Ix yalan Jehová d'ayin icha tic: Aq'uem yoval in c'ol chi' d'a yib'an̈ eb' unin tz'ec' d'a yoltac calle yed' d'a yib'an̈ eb' vin̈ quelemtac umaneq'ui. Ol yamchaj eb' vin̈ vinac yed' ix yetb'eyum yed' eb' te icham animaxo.

12 Masanil spat eb', smunlajel eb', eb' ix yetb'eyum eb', ch'ocxo mach ol ic'ancanoc. Yujto a in val Jehová in svala', ol vic'q'ue in c'ab' vac'an syaelal eb' cajan d'a jun chon̈ab' tic.

13 Masanil eb' nivac yelc'ochi yed' eb' malaj yelc'ochi, an̈ej tas syutej eb' yac'an ganar d'a spatic chucal sna'a. An̈eja' eb' syaloch sb'a in checab'oc yed' eb' sacerdote, axon̈ej elc'al syac' eb'.

14 Snib'ej eb' sc'ub'ejel jantac yaelal syab' in chon̈ab', syalan eb' to ay junc'olal, palta man̈ yeloclaj.

15 Max q'uixvi jab'oc eb' sc'ulan juntzan̈ tas max techaj vilani. Malaj jab'oc sq'uixvelal eb', man̈ yojtacoc eb' tas jun q'uixvelal chi'. Yuj chi' a in val Jehová in svala', a val yic ol vac'an syaelal eb', ol satcanel eb', xchi Jehová.

A spitalil chon̈ab' Israel

16 Ix yalan Jehová d'a eb' schon̈ab' icha tic: Ayic ex och tec'tec' b'aj sculusej sb'a b'e, ix valan d'ayex: Scham val eyilan b'aj tzex b'ati. Tze c'anb'ej eyab'i tas b'eal yic'nac eb' e mam eyicham. Aton d'a b'e vach' chi' tzex b'ati, ata' ol eyic' eyip, xin chi d'ayex. Palta ix eyalani: Maay, malaj co gana tzon̈ b'at ta', xe chi.

17 Icha spuchaj q'uen trompeta yic syac'an ab'ix to van sjavi oval d'a scal eb' anima, icha chi' ix vutej in checanb'at eb' in checab' ex scacha', ix in checan yal eb' icha tic: Actejeccan e chuc b'eyb'al tic, yic man̈ ol ja yaelal d'a eyib'an̈, xin chi. Palta ix eyalan icha tic: Malaj co gana scactejcani, xe chi.

18 Yuj chi' svalan icha tic: Ab'ec ex ch'oc chon̈ab'il, ojtaquejequel tas ol ujoc d'a in chon̈ab' tic.

19 Ab'ec e masanil ex cajan ex d'a sat luum tic: Ol vic'cot junoc yaelal te chuc d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic, yuj chucal sna eb' sc'ulej, yujto maj scha yab' in lolonel eb', ix spatiquejel in c'ayb'ub'al eb'.

20 Ex in chon̈ab', ¿tasto yuj tzeyic'cot incienso yic chon̈ab' Sabá d'ayin yed' te te' suc'uq'ui sjab' scot d'a juntzan̈ chon̈ab' najat? Maxtzac schalaj in c'ol juntzan̈ e silab' tze n̈ustz'aoc, ma juntzan̈xo e silab' tzeyac'a', xchi Jehová.

21 Yuj juntzan̈ tic ix yalan Jehová d'ayin icha tic: Ol vaq'uem junoc tas b'aj ol sloc sb'a eyoc d'a yichan̈ eb' eyajc'ool. Eb' mamab'il, eb' uninab'il, eb' cajan d'a slac'anil eb' yed' eb' yamigo eb', lajann̈ej ol aj scham eb' smasanil, xchi Jehová.

Jun oval scot d'a norte

22 Ix yalan Jehová icha tic: Ato d'a snajatil lum luum ay d'a stojolal norte, ata' ay jun chon̈ab' te ay yip van yac'an lista sb'a scoti.

23 Yed'nac sjul-lab' eb' yed' slanza. Te chuc eb', malaj yoq'uelc'olal eb'. Icha val sc'an̈ sq'ue vaan a' mar, icha val chi' yel yav eb' scoti, ayq'ue eb' d'a yib'an̈ chej. Listaxo yaj eb' scot yac' oval eyed'oc a ex cajan ex d'a Jerusalén tic, xchi Jehová.

24 A eb' anima d'a Jerusalén tic, ol yal eb' icha tic: Toxo ix cab' jun ab'ix chi', ix el quip yuj xivelal. Te ya scab'i, icha val yab'an syail junoc ix ix ayic tz'alji yune'.

25 Man̈xo ex b'at munlajel, man̈xo ex b'eyec' d'a yoltac b'e, yujto te ay xivc'olal. Yalxon̈ej b'aj ayec' eb' ajc'ool yed' syamc'ab' yic oval, xcham eb' anima chi'.

26 Ix yalan Jehová d'a schon̈ab' icha tic:

Ex in chon̈ab', aq'uecoch pichul ya sva'i yic tze ch'oxanel e cusc'olal. Ec'an̈ec b'alb'on d'a scal q'uen tic'aq'uil taan̈. Ochan̈ec val d'a cusc'olal, oc'an̈ec val sic'lab'il, icha val yic scham junoc c'otan̈ eyuninal, yujto a jun mach ol ex sataneloc, van sja tzac'najoc, xchi.

27 Ix yalan Jehová d'ayin icha tic: Tzach vac'ochi yic tzac'an proval in chon̈ab' tic. Tza ch'olb'itej val eb' sic'lab'il, tzilan val tas yaj sb'eyb'al eb'.

28 Te pit eb' smasanil, alum pecal eb'. Ix pitb'iel spixan eb' icha stzatzil q'uen bronce, ma q'uen hierro.

29 Ayic slavaj te' c'ac' yed' junoc lavlab', schacb'i te', tz'ulaxel q'uen plomo d'a scal q'uen plata. Palta axo in chon̈ab' tic, vach'chom ix vac'lej in b'oan sb'eyb'al eb', palta malaj jab'oc yelc'ochi, yujto malaj jab'oc svach'il sb'eyb'al eb', max satel chucal d'a scal eb'. 30 Yuj chi' ol aljoc yuj eb' to lajan eb' icha schucal q'uen plata sjulchajeli, yujto a in Jehová in tic, ix in spatiquejel eb', xchi Jehová.

7

Slolonel vin̈aj Jeremías d'a templo

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin a in Jeremías in tic: 2-3 Ochan̈ tec'tec' d'a spuertail in templo a in Jehová in tic, tzalan juntzan̈ lolonel tic d'a eb' anima: Masanil ex cajan ex d'a Judá, mach ex tzex och d'a jun puerta tic yic tzex och ejmelal d'a Jehová, scham val eyab'an jun lolonel yic Jehová Yajal d'a Smasanil, aton co Diosal: Tato ol e b'o e b'eyb'al yed' tas tze c'ulej, ol ex vac' cajnaj d'a sat lum tic. 4 Man̈ eyac'och e pensar d'a eb' tz'esani, eb' tz'alan icha tic: Cojtac val to malaj tas ol on̈ ic'anoc, yujto ayec' scajnub' Jehová d'a tic, aton val stemplo tic, scomon chiej eb'.

5 Tato tze b'o e b'eyb'al yed' tas tze c'ulej, tato vach'n̈ej tzeyutej e b'a d'ayex junjun ex, 6 tato max eyixtej eb' ch'oc chon̈ab'il, eb' unin man̈xa smam yed' eb' ix chamnacxo yetb'eyum ayec' d'a e cal, tato max e milcham eb' anima malaj smul, tato max ex och ejmelal d'a juntzan̈ comon dios, juntzan̈ tz'ic'an e juvieli, 7 tato icha chi' tze c'ulej, ol ex vac'can cajan d'a jun lum tic, aton lum vac'naccan d'a eb' e mam eyicham d'a juneln̈ej.

8 Palta a ex tic, tzeyac'och juntzan̈ esal lolonel malaj yelc'och d'a e c'ool. 9 Tzex elc'ani, tzex mac'vicham anima, tze c'ulej ajmulal, tze loc in b'i d'a es, tze n̈usan incienso d'a Baal, tzex och ejmelal d'a comon dios to malaj eyalan eyic d'ay. 10 Slajvi chi' tzex ja pax d'a vichan̈ d'a in templo tic, tzeyalani: Malaj tas ol on̈ ic'anoc, xe chi. An̈ej yic tzex elb'ati tze b'eyb'alanxi juntzan̈ tas yajb'entac d'a yol in sat. 11 ¿Tom tze na' to a in templo tic lajan yed' q'uen n̈aq'ueen b'aj sc'ub'ej sb'a eb' elc'um? A in val Jehová in svala' to sviln̈ej masanil juntzan̈ tze c'ulej tic.

12 Ixiquec b'aj ec'nac chon̈ab' Silo b'aj ec'nac in cajnub', aton jun chi' in sic'naquel d'a sb'ab'elal b'aj in ch'oxnac in b'a. Ata' ol eyila' tas vutejnac in satanel yuj smul eb' e mam eyicham. 13 A in Jehová in svala' to ix e c'ulej juntzan̈ chucal tic, tzijtum el ix val d'ayex to tzeyactejcani, palta maj e c'anab'ajej. Ix ex vavtej, palta maj ex tac'voclaj d'ayin. 14 Yuj chi' icha val vutejnac in cajnub' d'a Silo chi', icha chi' ol vutejcan in templo tic, aton jun vac'nac d'a eb' e mam eyicham yed' d'ayex tic, aton jun tzeyac'och yipoc e c'ol ticnaic. 15 Ol ex vic'canel d'a vichan̈, icha val ix aj vic'anel eb' eyetchon̈ab' d'a vichan̈ d'a yalan̈taxo, aton eb' yin̈tilal Efraín, xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

A schucalil eb' israel

16 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: Ach Jeremías, man̈ ach lesalvoc yuj jun chon̈ab' tic. Man̈ al d'ayin, man̈ ach tevoc d'ayin yuj eb', yujto man̈ ol in tac'voc d'ayach. 17 ¿Tom max il tastac sc'ulej eb' d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Judá yed' d'a yoltac calle d'a Jerusalén? 18 A eb' yuninal eb' sayancot te' c'atzitz, axo eb' mamab'il tz'ac'anoch te' c'ac', axo eb' ix nunab'il sb'oan ixim c'oxox pan yic syac'an eb' silab'il d'a sdiosalil, jun scuchan ix yajalil satchaan̈.7.18 Stzuntzej val cot yoval in c'ol eb' ayic syac'an vino eb' silab'il d'a comon dios. 19 A in val Jehová in svala' to man̈oc inn̈ej tzin yixtej eb', palta munil syixtej pax sb'a eb' yac'an q'uixvelal sb'a. 20 Yuj chi', a in Jehová Yajal in svala' to ol vac'cot yoval in c'ol d'a yib'an̈ jun lugar tic: Aton d'a yib'an̈ eb' anima, d'a noc' noc' yed' te te' yed' d'a yib'an̈ masanil avb'en. Lajan val voval chi' icha junoc te' c'ac' tz'eli, maxtzac yal-laj stupi, xchi Jehová.

21 A Jehová Yajal d'a Smasanil, aton sDiosal Israel, a tz'alan d'a schon̈ab' icha tic: Aq'uec e gana eyac'an e silab', noc' sn̈usjitz'aoc, tze chi'an schib'ejal juntzan̈xo noc' silab' chi'. 22 Palta ayic vic'annaquelta eb' e mam eyicham d'a Egipto, malaj tas valnac d'a eb' yuj noc' silab' sn̈usji yed' ofrenda. 23 A tas in b'ab'laj alejnac d'a eb' to tzin sc'anab'ajej eb'. Tato icha chi', a in ton tzin och sDiosaloc eb', axo eb' tz'ochcan in chon̈ab'oc. Valannac to sc'anab'ajej eb' icha val tas ix vala', yic vach'n̈ej tz'elc'och eb'. 24 Palta maj schalaj yab' eb', maj sc'anab'ajej eb'. A tas sc'ulejnac eb' to yac'nac pitb'oquel spensar eb', sc'anab'ajannac schucal spensar eb'. Octom svach' b'oejnac sb'eyb'al eb', palta to svach' juejnaquel sb'a eb'. 25 Yictax yelnaccot eb' e mam eyicham d'a Egipto masanto ticnaic, tzin checn̈ejb'at eb' in checab' yala'. 26 Palta a ex tic, max e c'anab'ajej, max e cha eyab' tas svala'. Te pit tzeyutej e b'a. Yelxo val te chuc tzeyutej e b'a d'a yichan̈ eb' e mam eyicham chi'.

27 A achxo tic ach Jeremías, al masanil juntzan̈ tic, vach'chom man̈ ol schalaj yab' eb' d'ayach. Aln̈ej, vach'chom man̈ ol tac'voc eb'. 28 Al d'a eb' icha tic: A ex val tic juneln̈ej te pit ex, malaj e gana tzex cachji yuj Jehová co Diosal. Man̈xa mach yel syal d'a e cal, xa chi d'a eb'.

29 Ex aj Jerusalén, joxequel xil e jolom yuj cusc'olal, tzeyumaneli. Ixiquec d'a lum tzalquixtac cuseltac yilji, tze b'itan b'it yic cusc'olal, yujto toxo ix ex vactejcan yuj yoval in c'ool, xchi Jehová.

Sch'olanil yic eb' mac'b'ilchamoc

30 Ix yalanxi Jehová icha tic: A eb' aj Judá, te chuc sc'ulej eb' d'a vichan̈. A juntzan̈ scomon diosal eb' yajb'entac ix yac' val och eb' d'a yol in templo. Icha chi' ix aj sjuviel in templo chi' yuj eb'. 31 A d'a sch'olanil lum Ben-hinom, ata' ix sb'oq'ue jun altar eb' yic Tofet b'aj sn̈ustz'a yuninal eb' yed' yisil. Man̈oc in ix in chec sc'ulej eb', maj ec'paxlaj jab'oc d'a in pensar. 32 Yuj chi' a in val Jehová in svala', ay jun tiempoal to a jun ch'olan chi', man̈xo ol scuch Tofet, ma sch'olanil lum Ben-hinom, palta ol scuchcan icha tic: Lum Sch'olanil yic eb' mac'b'ilchamoc. Yujto man̈xa b'aj syal smucji eb' chamnac, yuj chi' a d'a lum Tofet chi' ol b'at juljoccan eb'. 33 A snivanil eb' anima ayec' ticnaic d'a jun chon̈ab' tic, ol och schib'ejoc noc' ostoc yed' noc' chium noc' d'a caltac te'. Man̈xa mach ol xib'tan noc' d'a eb'. 34 Ol vac' satel eb' anima d'a juntzan̈ chon̈ab' yic Judá. Axo d'a yoltac scalleal Jerusalén, man̈xa b'it yic q'uin̈ yed' yic tzalajc'olal. Man̈xa pax b'it yic nupnajel ol ochoc. Ichaxon̈ej tz'inan luum ol ajcan jun chon̈ab' tic, xchi Jehová.

8

1 Ix yalanxi Jehová icha tic:

A d'a jun tiempoal chi', ol joychajq'ueta sb'aquil eb' ac'annac reyal d'a Judá b'aj mucan, sb'aquil eb' ac'annac yajalil, sb'aquil eb' sacerdote, sb'aquil eb' yalnacoch sb'a in checab'oc yed' sb'aquil pax juntzan̈xo eb' ec'nac cajan d'a Jerusalén. 2 Ol laj b'atcan lean sb'aquil eb' chi' d'a yoc c'u, d'a yoc q'uen uj yed' d'a yoc q'uen c'anal. Ayic pitzanto eb', xajan juntzan̈ chi' yuj eb', yac'nac servil eb', yalnac sb'a eb' d'ay. Yuj chi' malaj mach ol molanq'ue sb'aquil eb' chi' yic smucchaji. Ol cann̈ej ta' icha tz'ajcan stza' noc' noc'. 3 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil, a in svala' to a jantac eb' anima pitzanto ol can d'a scal juntzan̈ anima te chuc tic, ol snib'ej cham sb'a eb' d'a yichan̈ to pitzan b'aj ol in saclemcanb'at eb' d'a scal juntzan̈xo chon̈ab'.

Yaelal d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel

4 A Jehová ix alan d'ayin icha tic: Ach Jeremías icha tic tzutej alan d'a jun in chon̈ab' tic: Tato ay junoc mach stelvi, tocval maxtzac q'ue vaan. Tato ay junoc mach satb'at d'a junoc b'e, tocval maxtzac sayxi sb'e chi'.

5 Palta a exxo tic ex israel, ¿tas yuj tzeyiq'uel e b'a d'ayin? Ex aj Jerusalén, ¿tas yuj maxtzac ex meltzajxi d'ayin? ¿Tas yuj a d'a juntzan̈ comon dios tzeyac'och e pensar, axo d'ayin malaj e gana e meltzajxi?

6 Ix in maclej val vab'i, palta malaj mach slolon d'a stojolal. Malaj val junoc mach sna sb'a d'a schucal syalani: ¿Tas val ix in c'ulej? man̈ xchioc. Sb'atcan eb' smasanil d'a yol b'e, icha sb'at lemnaj noc' chej d'a oval.

7 A noc' cigüeña tz'ec' jen̈en̈oc d'a satchaan̈, yojtac noc' b'aq'uin̈ ol meltzaj noc'. Yed' noc' cuvajte', noc' san̈capech yed' noc' grulla, yojtac noc' b'aq'uin̈ ol b'at noc' d'a junocxo lugar. A exxo pax tic ex in chon̈ab', man̈ eyojtacoc jab'oc in c'ayb'ub'al.

8 ¿Tas yuj tzeyala' to ay e pensar, eyojtac in c'ayb'ub'al eyalani? Palta axo eb' slaj tz'ib'anelta in c'ayb'ub'al, slaj sq'uex eb' tas syala'.

9 A juntzan̈ eb' jelan yalan chi', ol q'uixvoccanel eb', ol somchajq'ue sc'ol eb', ol cotcan d'a yib'an̈ eb'. Ix spatiquejel in lolonel eb', yuj chi' ¿b'ajtil ol yic' sjelanil eb'?

10 Yuj val chi' ol vac'canoch eb' ix yetb'eyum eb' d'a yol sc'ab' eb' ch'oc vinaquil, axo sluum eb' ch'oc mach ol icancanoc. Masanil eb' nivac yelc'ochi yed' eb' malaj yelc'ochi, axon̈ej yac'an ganar eb' d'a spatic chucal, a chi' sna eb'. Icha pax chi' eb' syaloch sb'a in checab'oc yed' eb' sacerdote, axon̈ej elc'al syac' eb'.

11 Snib'ej eb' sc'ub'ejel jantac yaelal syab' in chon̈ab'. Syalan eb' to ay junc'olal, palta man̈ yeloclaj.

12 Max q'uixvi eb' sc'ulan juntzan̈ tas max techaj vilani. Malaj jab'oc sq'uixvelal eb', man̈ yojtacoc eb' tas jun q'uixvelal chi'. Yuj chi', a in val Jehová in svala', a val yic ol vac'an syaelal eb', ol satcanel eb', xchi Jehová, xa chi.

13 Syalanpax Jehová icha tic: Ol viq'uel eb' in chon̈ab' d'a tic, yujto icha val junoc snunal te' uva, ma junoc ste'al te' higo malaj sat, ton̈ej sc'ajb'anel xiil ayic van stacjieli, icha chi' yaj eb'. Yuj chi' a tas ix vac' d'a yol sc'ab' eb', ol vic'xiec' d'a eb', xchi.

14 Ol yal eb' aj Judá icha tic:

¿Tas yuj tzon̈ can d'a tic? Co molb'ejec co b'a, con̈ b'ateccan d'a chon̈ab' vach' yajoch smuroal. Ata' ol co col co b'a, vach'chom d'a scal oval ol on̈ chamoc. A Jehová co Diosal tzon̈ sataneli, yujto ix och co mul d'ay, ichato ix yac' cuc' a a' ayb'at veneno d'a scal.

15 Ix co na' to vach' ol on̈ elc'ochoc, palta malaj tas vach' ix ac'ji d'ayon̈. A co naani to tzalajc'olal ol on̈ ajoc, palta an̈ej xivc'olal ix javi d'ayon̈.

16 Van sjavi eb' ajc'ol d'ayon̈. Sjornaj sn̈i' noc' schej eb' d'a Dan, scab'ul ato d'a tic. Ayic tz'oc' noc', tz'ib'xi val lum luum tic. Sjavi eb' satel co chon̈ab' tic yed' masanil tastac ay d'ay yed' masanil on̈ cajan on̈ d'a tic, xchi eb'.

17 Ix yalanxi Jehová icha tic: Ol vac'cot chamel d'a e cal icha val schivaj noc' chan te ov schivaji. Man̈xalaj mach syal yac'an nanamax noc', xchi Jehová chi'.

A scusc'olal vin̈aj Jeremías yuj schon̈ab'

18 A in cusc'olal tic man̈xalaj yan̈al, slajvi val el in pixan yuuj svab'i.

19 Tz'ab'chaj val yel yav eb' vetchon̈ab' d'a smasanil yol co macb'en. Syalan eb', ¿tom man̈xo ayoquec' Jehová d'a Sion? ¿Tom man̈xo ayoquec' co reyal sic'b'il och yuj Jehová ta'? xchi eb'. Ix tac'vi Jehová d'a eb' icha tic: ¿Tas yuj ix e tzuntzejcot yoval in c'ool ayic ix ex och ejmelal d'a comon dios, juntzan̈ yechel malaj yelc'ochi, ch'oc b'aj cotnac? xchi.

20 Syalan eb' anima icha tic: Toxo ix ec'b'at stiempoal co colji, icha yec'b'at stiempoal jochoj trigo, ma icha yec'b'at stiempoal smolchaj sat avb'en, xchi eb'.

21 Svab' val syail yuj syaelal eb' vetchon̈ab'. Toxo ix q'uechaan̈ cusc'olal yed' xivc'olal d'ayin.

22 Yacb'an ay yan̈al d'a Galaad, ay pax eb' syal yan̈tan ta', ¿tas yuj max an̈taj in chon̈ab' tic?

9

1 Comonoc lajan in sat tic icha sjaj a a' tz'el yoc, yic c'ual d'ac'val tzin oc' yuj jantac eb' vetchon̈ab' ix chami.

2 Comonoc ay junoc b'aj syal vaj d'a tz'inan luum, yic vach' najat tzin b'atcan d'a in chon̈ab' tic. Yujto ix spatiquejel Dios eb', ixtum anima eb'.

3 Te jelan yesan eb'. Sq'ue val chaan̈ eb' yed' es chi', icha val junoc mach sq'uechaan̈ ste julanel sjul-lab'. Man̈xa jab'oc tas yel tz'alji. Yuj chi' syal Jehová icha tic: Masn̈ej ste chucb'iel eb'. Maxtzac yal sc'ol eb' tzin yaloch sDiosaloc.

4 Ach Jeremías, man̈xo ac'och eb' amigo yed' eb' a c'ab' oc yipoc a c'ool, yujto chuclaj tas van snaan eb' d'a a patic. A tas sna masanil eb' amigo chi', syic'lajcot eb' d'a yib'an̈ junjun.

5 Syac'laj musansatil sb'a eb'. Man̈xa mach slolon d'a yel. Toxo ix te c'ay eb' yesani. Maxtzac yal sq'uexan spensar eb'.

6 A val tas ay d'a scal eb', an̈ej ac'oj musansatil, ixtoj anima, yuj chi' maxtzac yal sc'ol eb' tzin yal sDiosaloc.

7 Yuj chi' a in Jehová Yajal in d'a Smasanil svala': ¿Tasto val junocxo syal in c'ulan yed' in chon̈ab' tic? An̈ej to ol vac'och eb' d'a syaelal, icha tz'aj yac'jioch q'uen plata d'a cal c'ac', yic tz'el schucal q'ueen.

8 A tas tz'elta d'a sti' eb' lajan icha jul-lab' jay ye scham anima yuuj. Axon̈ej es tzec' yal eb'. Vach' sc'umlan sb'a eb' yed' eb' yamigo yalani, palta axo d'a spensar eb' van snaani tas ol yutej eb' yac'an chucal d'a eb' yamigo chi'.

9 A in val Jehová in svala': ¿Tom man̈ smojoc vac'anoch syaelal eb' yuj tas sc'ulej chi'? ¿Tom man̈ smojoc vac'an spac d'a in chon̈ab' tic?

10 Ix valanxi a in Jeremías in tic: Tzin te oc' val yuj lum tzalquixtac, tzin cus val yuj lum taquin̈tac sat b'aj sva noc' noc', yujto toxo ix te tacji sat luum. Man̈xa mach tz'ec' ta'. Man̈xa junoc noc' vacax tz'ab'chaj yoq'ui. A noc' caltacte'al noc' yed' noc' much toxo ix b'at noc' elelal.

11 Ix vab' yalan Jehová icha tic: A jun chon̈ab' Jerusalén tic, icha junoc b'ulan̈ q'ueen b'aj cajan noc' nivac oques, icha chi' ol vutejcani. A juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Judá, ol can tz'inan. Man̈xa junoc anima ol cajnajcan d'ay, xchi Jehová.

12 Ix valan d'a Jehová icha tic: Malaj junoc on̈ snachajel cuuj tas yuj a jun co chon̈ab' tic tz'inan luum ix ajcani. Al d'ayon̈ tas yuj icha chi' ix ajcani, xin chi d'ay.

13 Ix tac'vi Jehová chi' d'ayin icha tic: Icha tic ix aji yujto ix spatiquejel in c'ayb'ub'al eb'. Maj sc'anab'ajej eb', maj sb'eyb'alej eb'. 14 Ix yac'an val pitb'oquel spensar eb', ix yac'anem sb'a eb' d'a juntzan̈ comon dios, icha ix aj sc'ayb'ajcan eb' yuj smam yicham. 15 Yuj chi' a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, sDiosal in Israel svala': Ol vac' yab' syail eb' d'a junjun c'u, ol q'ue val chi'an sat eb' yab'an syail icha sc'a'il junoc tas c'a' sva eb', ma syuc' eb'. 16 Ol in saclemancanb'at eb' d'a juntzan̈ chon̈ab' man̈ yojtacoc yed' pax eb' smam yicham eb' man̈ yojtacoc eb'. Ol in checb'at eb' soldado yac' oval yed' eb', masanto ol satel eb' smasanil, xchi Jehová.

Cusc'olal d'a Jerusalén

17 A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Ab'ec, b'at chequec ic'chajcot eb' ix ix aytaxonoch d'a yib'an̈ yoq'ui.

18 Yalocab' eb' aj Jerusalén: Cotocab' eb' ix d'a elan̈chamel, cusocab' eb' ix cuuj. B'ud'jocab'el yol co sat yuj yaal, elocab' b'ulnaj xil co sat yuj jantac yal co sat coq'ui, xchiocab' eb'.

19 A d'a chon̈ab' Sion, tz'ab'chaj val yoch oq'uel yuj cusc'olal. Syalan eb' icha tic: Te ob'iltac on̈, van co sateli, scab' val syail yuj q'uixvelal. A ticnaic, yovalil scactejcan co chon̈ab' tic, yujto toxo ix laj em lan̈naj co pat, xchi eb' tz'oc' chi', xchi Jehová.

20 Ex ix, maclejec eyab' slolonel Jehová, aq'uec val och e chiquin d'a tas syala'. C'ayb'ejec eb' eyune' yed' eb' ix vach' eyac'an yed'oc yic tz'oc' eb' yuj scusc'olalil chamel.

21 A chamel toxo ix och d'a yoltac co pat, toxo ix c'och d'a yoltac co palacio. Slaj cham eb' unin d'a yoltac calle, schampax eb' quelemtac d'a yoltac chon̈ab'.

22 Ix yal Jehová d'ayin icha tic: Al d'a eb' to a in sval icha tic: Toxon̈ej sactzipinac ol ajcan snivanil eb' anima, icha tz'ajcan tzipan stza' noc' noc' d'a ac'lictac. Icha val tz'ajcan ixim trigo manojail d'a spatic eb' sjochani tato malaj mach smolanq'ue vaan ixim, icha chi' ol ajcan eb', xa chi, xchi Jehová d'ayin.

23 Ix yalanpax Jehová icha tic: A eb' jelan, mocab' yac'och sjelanil eb' chi' yipoc sc'ool, eb' ay yip, mocab' yac'och yip eb' chi' yipoc sc'ool, an̈ejtona' eb' b'eyum, mocab' yac'och sb'eyumal eb' chi' yipoc sc'ool.

24 A in Jehová in svala', tato ay mach ay tas syac'och yipoc sc'ool, a in ocab' tzin yac'och yipoc sc'ool, tzin yojtacaneli to a in Jehová in. Svaq'uelc'och svach'il in c'ool, tzin ch'olb'itan tas yaj anima d'a stojolal. Aton juntzan̈ tic snib'ej in c'ool sb'eyb'alej eb' anima, xchi Jehová.

25-26 Ix yalanxi Jehová icha tic: Van sja stiempoal vac'an syaelal eb' aj Egipto, eb' aj Judá, eb' aj Edom, eb' aj Amón, eb' aj Moab yed' eb' cajan d'a tz'inan luum, aton eb' sjoxel xil spac'ul sti'. Masanil juntzan̈ anima chi' ac'b'il circuncidar eb', palta max sc'anab'ajej jun trato sch'oxan jun yechel chi' eb', an̈ejtona' pax eb' israel max sc'anab'ajej eb', xchi Jehová.

10

Juntzan̈ yechel comon dios‘R’yed' ejmelal d'a Dios pitzan

1 A in Jeremías in tic, ix val icha tic: E masanil ex vetchon̈ab' israel, maclejec eyab' tas syal Jehová. 2 A tz'alan d'ayex icha tic:

Man̈ e b'eyb'alej sb'eyb'al juntzan̈xo nación, man̈ ex xiv yuj juntzan̈ tas sch'ox sb'a d'a satchaan̈, icha syutej sb'a juntzan̈ ch'oc chon̈ab'il chi'.

3 A sb'eyb'al juntzan̈ nación chi', malaj jab'oc yelc'ochi. Sb'at suycot junoc te yib' te' eb' d'a caltac te', axo junoc vin̈ n̈icum te' sn̈ican te' yed' syamc'ab'.

4 Slajvi chi' syac'anoch q'uen plata yed' q'uen oro vin̈ yelvanub'oc. Smac'anb'at slavuxal te' vin̈ yed' q'uen martillo yic stzatzb'i te', yic max el c'otnaj te'.

5 A juntzan̈ yechel chi', lajan icha xib'tanub'al noc' much d'a scal junoc avb'en. Max yal-laj sloloni. Yovalil scuchji b'eyec'oc, yujto max yal-laj sb'eyi. Man̈ ex xiv d'a juntzan̈ chi', yujto malaj chucal, ma vach'il syac' d'a eb' anima, xchi Jehová.

6 Mamin Jehová, malaj junocxo mach lajan ed'oc, yujto te nivan elc'ochi, te b'inajnac ach, syal uj smasanil.

7 Ach sReyal masanil nación, ¿tom ay junoc mach man̈ smojoc xiv d'ayach? Smoj val te nivan elc'och d'a masanil anima. A d'a scal eb' jelan yed' d'a scal eb' rey d'a yolyib'an̈q'uinal tic, malaj junocxo mach lajan ed'oc.

8 Masanil eb' anima chi' malaj spensar eb', malaj sjelanil eb', max yal sc'ayb'aj jab'oc eb' yuj juntzan̈ yechel b'ob'il d'a te te' chi'.

9 A juntzan̈ yechel comon dios chi', b'ob'il yuj eb' tenum q'ueen, nab'a plata, aton q'uen ic'b'ilcot d'a Tarsis yed' q'uen oro ic'b'ilcot d'a Ufaz. A c'apac c'apac q'uic'mutz'inac yilji yed' c'apac chacchac c'apac ayoch spichuloc. Masanil juntzan̈ chi', b'ob'il yuj eb' anima jelan spensar sb'oan tastac.

10 Axo Jehová, aton Dios pitzan, Dios d'a val yel, Rey d'a juneln̈ej. Ayic scot yoval, tz'ib'xi val lum luum tic yuuj. Maxtzac yal-laj stec'b'an sb'a juntzan̈ nivac chon̈ab' d'a yichan̈ yoval sc'ol Jehová chi'.

11 Ex vetisraelal, alec d'a eb' ch'oc chon̈ab'il icha tic: A juntzan̈ comon dios, man̈oc b'oannac satchaan̈ yed' lum luum tic, ol satel d'a yolyib'an̈q'uinal tic, man̈xa junoc ol canoc, xe chi.

B'it yic aloj vach' lolonel d'a Dios

(Jer 51.15-19)

12 A Jehová b'oannac lum luum tic yed' spoder, a yed' sjelanil sb'onac yolyib'an̈q'uinal tic. An̈eja' yed' sjelanil chi' sb'onac pax satchaan̈.

13 Ayic tz'avaj Jehová chi', tz'ib'xiq'ue a a' d'a satchaan̈, sq'ue vaan asun d'a chaan̈ yuuj masanto b'aj slajvic'och lum luum tic. Tz'ec' copoljoc leb'lon d'a scal nivac yaxn̈ab' yuuj, sjacanelta ic' b'aj molan yuuj.

14 Masanil eb' anima tz'ac'anoch comon dios yipoc sc'ool, malaj spensar eb', malaj tas yojtac eb'. Masanil eb' tenum q'ueen, tz'ac'ji q'uixvelal eb' yuj juntzan̈ yechel sb'o chi'. A juntzan̈ yechel sb'o eb' chi', malaj yelc'ochi, malaj spixan.

15 A juntzan̈ yechel chi', malaj jab'oc yopisio, smoj val stzetzaji. Ayic ol javoc yaelal yuj Jehová, ol sateloc.

16 Te ch'oc yel co Diosal a on̈ yin̈tilal on̈ vin̈aj Jacob tic. A b'oannac masanil tasi, ix on̈ sic'anpaxel a on̈ israel on̈ tic yic tzon̈ ochcan yicoc. A sb'i, aton Jehová Yajal d'a Smasanil.

A yaelal d'in̈an sjavi

17 Ex aj Jerusalén, oyb'ilxoq'ue co chon̈ab' yuj eb' ajc'ool, molb'ejec masanil e c'ael.

18 Yujto syal Jehová icha tic: A ticnaic ol in molcot yaelal d'a e patic masanto ol yal eyamchaji. Masanil ex cajan ex d'a jun chon̈ab' tic, ol ex in pechb'at d'a najat, icha tz'aj sjuljib'at junoc q'uen q'ueen yed' ch'an̈ mejmeech, xchi.

19 Ix valan a in Jeremías in tic: Ob'iltac in, van vab'an syail. A vechen tic malaj yan̈al. A jun yaelal tic vic yaji yuj chi' ol vac' techajoc.

20 Toxo ix em lan̈naj co pat, icha mantiado sd'in̈chaj sch'an̈al. Toxo ix cham eb' cuninal, ix on̈ yactejcan eb', yuj chi' man̈xa mach scolvaj qued'oc yic slich'anq'ue jab'oc quen̈ul.

21 A eb' yilumal co chon̈ab', malaj spensar eb'. Max sc'an sjelanil eb' d'a Jehová. Yuj chi' on̈ saclemb'at icha noc' calnel.

22 Ab'ec val sjavi jun ab'ix tic. Ay jun chon̈ab' scot d'a stojolal norte n̈ilili sc'an̈ scoti. A jun chi' ol ac'ancanoch juntzan̈ co chon̈ab' tic tz'inan lumal. Axon̈ej noc' nivac oques ol cajnajcan d'ay.

23 Mamin Jehová, vojtac sic'lab'il to a on̈ anima on̈ tic man̈ cojtacoc tas ol aj quelc'ochi. Max nachaj cuj tastac sjavi d'a quichan̈.

24 Ac' co yaelal icha val d'a stojolal, palta man̈ocab' yed' yoval a c'ool yic max on̈ a sateli.

25 Aq'uem yoval a c'ol d'a yib'an̈ juntzan̈ ch'oc chon̈ab'il, juntzan̈ chon̈ab' to man̈ ach ojtannacoc, juntzan̈ chon̈ab' max yal sb'a d'ayach, yujto ix satel co chon̈ab' eb' a on̈ yin̈tilal on̈ vin̈aj Jacob tic. Juneln̈ej ix on̈ satel eb'. Ix laj yac'can tz'inan co chon̈ab' tic eb', xin chi.

11

Max c'anab'ajajlaj strato Dios

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin Jeremías in tic icha tic: 2 Ab' val tas syal in trato, tzalan d'a eb' aj Judá yed' pax d'a eb' cajan d'a Jerusalén. 3 Tzalan d'a eb' to a in Jehová sDiosal in eb', a in svala' to scatab'aj mach max c'anab'ajan tas syal in trato tic. 4 Aton in trato in b'onac yed' eb' e mam eyicham, ayic vic'annaquelta eb' d'a Egipto. A jun nación chi', lajan yaj d'a eb' icha junoc horno b'aj stz'a q'uen hierro. Valannac d'a eb': C'anab'ajejinec, b'oec masanil tas svala'. Tato icha chi' tze c'ulej, ol ex och in chon̈ab'oc, a inxo ol in och e Diosaloc, xin chi d'a eb'. 5 A exxo pax tic, tato ol in e c'anab'ajej, ol vac'n̈ej elc'och in ti' vac'nac d'a eb' e mam eyicham, yic svac'an jun e luum, aton lum te yax sat b'aj ayex ec' tic, xchi Jehová, xa chi, xchi d'ayin. Yuj chi' ix in tac'vi d'ay icha tic:

Ujocab' Mamin Jehová, xin chi.

6 Yuj chi' ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: Al jun checnab'il tic d'a juntzan̈ chon̈ab' ay d'a yol yic Judá yed' d'a yoltac scalleal Jerusalén. Tzalan d'a eb' anima icha tic: Maclejec eyab' jun trato tic, tze b'eyb'alan tas syala'. 7 Ayic vic'annaquelta eb' e mam eyicham d'a Egipto, cham val valnac d'a eb' to scha yab' eb' tas svala'. Atax d'a jun tiempoal chi' masanto ticnaic ayinn̈ejoch valani. 8 Palta maj schalaj yab' eb', maj sc'anab'ajej eb', an̈ej to vach' pitb'inaquel spensar eb'. Yac'annacb'at sb'a eb' d'a scal chucal. Maj yal sc'ol eb' sc'anab'ajej tas svala'. Yuj chi' vac'nacb'at yaelal d'a yib'an̈ eb', icha yajcan d'a in trato chi', xchi Jehová.

9 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: A eb' aj Judá yed' eb' cajan d'a Jerusalén, ix slajtiej sb'a eb' yic syic'anel sb'a eb' d'a yol in c'ab'. 10 Ix sc'ulejxi chucal eb' icha sb'eyb'alejnac eb' e mam eyicham. Aton eb' man̈ c'anab'ajannacoc tas valnac, axo d'a juntzan̈ comon dios yac'nacoch spensar eb', yochnac eb' ejmelal d'ay. A pax ticnaic man̈oc chon̈ab' Israel, man̈oc pax chon̈ab' Judá sc'anab'ajan in trato in b'onac yed' eb' e mam eyicham chi'. 11 Yuj chi' a in val Jehová in svala', ol vac'cot yaelal d'a yib'an̈ eb', man̈xo ol yal scolan sb'a eb' d'ay. Olto avaj eb' d'ayin sc'anan in colval, palta man̈xo ol in tac'voc d'a eb'. 12-13 Ichato chi' b'ian a eb' aj Judá yed' eb' cajan d'a Jerusalén tic, ol b'at sn̈us incienso eb' yic sc'anan colval d'a juntzan̈ sdiosal chi'. Yujto a eb' aj Judá tic, tzijtum val sdiosal eb', lajan sb'isul icha sb'isul schon̈ab' eb'. An̈eja' pax eb' cajan d'a Jerusalén, te tzijtum altar ix sb'oq'ue eb', icha val scalleal chon̈ab', aton ta' sn̈us incienso eb' d'a Baal, jun comon dios yajb'entac. Palta man̈ ol yal-laj scolji eb' d'a syaelal chi' yuj juntzan̈ scomon diosal chi'. 14 Ach Jeremías, man̈ ach lesalvoc yuj jun chon̈ab' tic. Man̈ al d'ayin, man̈ ach tevoc d'ayin yuj eb', yujto man̈ ol in tac'voc, vach'chom ol sc'an in colval eb' d'a scal syaelal.

15 Ix yalan Jehová to sval d'a eb' vetchon̈ab' icha tic: Ex in chon̈ab' xajanab'il vuuj, malaj eyalan eyic e javi d'a in cajnub', yujto man̈ jantacoc tas yajb'entac tze c'ulej. A xepual yed' schib'ejal noc' e silab', man̈ ol yal ex scolanel d'a jun yaelal ol javoc d'a eyib'an̈. Man̈xo eyac'och q'uin̈ d'a in cajnub' tic.

16 Yujto a d'a yalan̈taxo, lajan ex icha junoc te' olivo c'ayum xiil, te ay sat. Palta axo ticnaic, ol ex in sateli, icha tz'aj slajviem junoc te te' sjecchaj sc'ab' yuj junoc oval ic' n̈ab', stz'ab'at te' yuj sc'ac'al leb'lon.

17 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil, a in ix ex vac' pitzvoc ex aj Israel yed' ex aj Judá, icha yavchaj junoc te te'. Palta toxo ix vala' to ol ex in satel yuj jantac chucal tze c'ulej, icha junoc te te' stoc'jiq'ueta d'a yol luum. Ix e tzuntzejcot yoval in c'ool, yujto ix e n̈us incienso d'a Baal, xchi Jehová.

Snib'ej eb' aj Anatot smilcham‘R’vin̈aj Jeremías

18 Mamin Jehová, ix ac' vojtaquejeli to ay eb' ajc'ol d'ayin van snaan in smilani. Ix a jac in pensar yic snachajel vuuj. 19 Junc'olal vajeq'ui, icha junoc noc' calnel tz'ic'jib'at b'aj smiljichamoc, palta man̈ vojtacoc tas van snaan eb' d'a in patic. Syalan eb' icha tic: Co maq'uecchamoc, yic vach' man̈xa mach ol naancotoc, icha val tz'aj xicjiel junoc te te' syac' sat, xchi eb'.

20 Mamin Jehová, Yajal ach d'a Smasanil, Juez ach d'a stojolal. Ojtac tas ayec' d'a co pensar. Ac' vil tas ol aj ac'an spac d'a juntzan̈ anima tic, yujto toxo ix vab'enejoch d'a yol a c'ab' tas sna eb' d'a in patic, xin chi.

21 A eb' aj Anatot, ix sna eb' tas tz'aj in chami. Ix yalan eb' to tzin smilcham eb' tato an̈eja' valanel slolonel Jehová. 22 A Jehová Yajal d'a Smasanil ix alan yuj eb' aj Anatot chi' icha tic: Ayic ol in b'oan yaj yed' eb', a eb' quelemtac ol cham eb' d'a scal oval, axo yuninal eb' yed' yisil, ol cham eb' yuj vejel. 23 Man̈xa junoc eb' vinac ol canoc, yujto ol ja sc'ual ol in ch'olb'itan tas sc'ulej eb'. Ol javoc yaelal d'a yib'an̈ eb', xchi Jehová.

12

A tas sc'anb'ej vin̈aj Jeremías

1 Ix valan d'a Jehová icha tic: Mamin Jehová, vach'chom vojtac to te tojol a pensar, palta in gana tzin telaj in b'a ed'oc. Tzin nib'ej tzin c'anb'ej juntzan̈ tic d'ayach: ¿Tas yuj vach'n̈ej yaj eb' chuc sb'eyb'al? ¿Tas yuj junc'olal yaj eb' an̈ej chucal sna'a?

2 A ach a b'onac eb', vach'n̈ej sq'uib' eb', icha junoc te te' vach' sb'at sch'an̈al yib', vach' sq'uib'i, syac'an sat, icha chi' yaj eb'. An̈ej yed' sti' eb' syal vach' lolonel d'ayach, axo spensar eb' najat yajeli.

3 Palta a ach tic Mamin Jehová, ojtac in. Tzila' jantac yajoch in pensar d'ayach. Ic'b'at juntzan̈ anima chi', icha tz'aj yic'jib'at noc' calnel b'aj smiljichamoc. Tza sic'canel eb', yic vach' ol cham eb' d'a jun c'ual ayic ol miljoccham anima.

4 ¿B'aq'uin̈ ol och vaan stacji yib'an̈q'uinal tic yed' stacjiel an̈ an̈c'ultac sc'ux noc' noc'? An̈eja' noc' much van scham noc' yuj schucal eb' anima cajan d'a jun chon̈ab' tic. Sna eb' to max il tastac sc'ulej eb', xin chi d'a Jehová.

Ix spacan Dios

5 Ix yalan Jehová d'ayin: Tato maj ach tzac'van a b'ey yed' eb' sb'ey d'a yoc, ¿tas val ol aj a lajb'an a b'ey yed' eb' ayq'ue d'a yib'an̈ chej? Tato man̈ junc'olaloc ajec' b'aj secan, ¿tas ol aj a naani tato tzach ec' d'a scaltac svayumtaquil stitac a' Jordán?

6 Ijan spax ip, palta manto ojtacoc to a eb' ayoch ajc'olal d'ayach, aton eb' ayto uj a b'a yed'oc. Tz'avaj eb' scot eb' d'a a patic icha eb' pechum noc'. Vach'chom vach'n̈ej syutej lolon sb'a eb' d'ayach, man̈ ac'och eb' yipoc a c'ool, xchi d'ayin.

Scusc'olal Jehová yuj schon̈ab'

7 Ix yalanxi Jehová icha tic: Ol vactejcan in chon̈ab' tic, ol in patiquejel jun chon̈ab' to vic yaji. Ol vac'och in chon̈ab' xajanab'il tic vuj d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool.

8 A eb' in chon̈ab' victaxon yaj tic, icha junoc noc' choj d'a caltac te' tz'el yav scoti, icha chi' syutej sb'a eb' d'ayin, yuj chi' tzin yajcanel eb'.

9 A in chon̈ab' tic, lajan val icha junoc noc' ch'acb'a ch'oc yilji, stzoc'jicham noc' yuj juntzan̈xo noc' yetch'acb'ail. Cotocab' masanil juntzan̈xo chon̈ab' ul satel in chon̈ab' tic.

10 Tzijtum eb' yilumal eb' ch'oc chon̈ab'il ol satanel in chon̈ab' tic, ichato van satanel te' uva eb' avab'il vuuj. Ol steq'uem lad'an in munlajel eb'. A lum luum nib'ab'il vuuj, taquin̈ lum ol ajcan lum yuj eb'.

11 Cuseltacxon̈ej ol ajcan in chon̈ab' tic yuj eb', ichato ol oc' lum d'ayin. Masanil in chon̈ab' tic, cuseltacxon̈ej ol ajcanoc. Man̈xa mach ol naan jab'oc yuuj.

12 Masanil d'a tzalquixtac d'a tz'inan luum, ol javoc eb' vin̈ vinac sateli, yujto a vespada a in Jehová in tic, a ol satanel masanil b'aj slajvic'och smacb'en in chon̈ab' tic. Man̈xalaj junoc mach junc'olal ol ajoc.

13 Ix yavej ixim trigo eb', axo te' q'uiix ix q'uib' sq'uexuloc. Nab'an̈ej ix munlaj eb'. Ix lajviel yavb'en eb', q'uixvelalxo smolanq'ue jab'jab' sat yavb'en eb' chi', yuj val yoval in c'ol d'a eb', xchi Jehová.

A sti' Jehová ix yac'a'

14 Icha tic sval a in Jehová in tic yuj juntzan̈ nación te chuc d'a slac'anil Israel tic, to ix yiq'uec' lum luum eb' ix vac' smacb'enej Israel in chon̈ab': Ol viq'uel eb' d'a sluum junjun, axo eb' aj Judá ol viq'uel eb' d'a scal eb'. 15 Ayic toxo ix viq'uel juntzan̈ ch'oc chon̈ab'il chi', ol oc'xoc in c'ol d'a eb', ol vic'an meltzaj eb' d'a sluum yed' d'a schon̈ab' junjun. 16 A juntzan̈ chon̈ab' chi' ix c'ayb'an in chon̈ab' yac'an sti' d'a sb'i Baal. Axo ol ajoc, tato ol sc'anab'ajej sc'ayb'ub'al in chon̈ab' tic eb', ol slocan in b'i eb' d'a tas syala', tato icha chi' ol yal yaj eb' d'a scal eb' in chon̈ab' tic. 17 Tato man̈ ol sc'anab'ajej eb' tas sval jun, a in val Jehová in svala' to ol in satel eb' icha stoc'jiq'ueta junoc te te' yed' sch'an̈al yib', xchi Jehová.

13

A yab'ixal jun tzec'ul nab'a lino

1 Ix yalan Jehová d'ayin icha tic: Ixic, b'at man junoc tzec'ul nab'a lino, tzac'anoch d'a a nan̈al ayic manto juc'chajoc, xchi d'ayin. 2 Ix in manan jun tzec'ul chi' icha ix yal Jehová, ix vac'anoch d'a in nan̈al. 3 Ix yalanxi Jehová d'ayin: 4 Ic'b'at jun a tzec'ul ix a man chi', jun ayoch d'a a nan̈al chi', tzach b'at d'a Perat.13.4 Ata' tza c'ub'ejel d'a sjatelal junoc q'uen tenam, xchi Jehová. 5 Ix in b'at b'ian, ix in c'ub'anel jun tzec'ul chi', icha ix aj yalan Jehová d'ayin.

6 Ix ec' junoc tiempoal, ix yalanxi Jehová icha tic: Ixic d'a Perat, b'at ic'xicot jun tzec'ul in checnac b'at a c'ub'ejel ta', xchi d'ayin. 7 Ix in b'at b'ian, ix in joyan b'aj aycan chi' vuuj, ix vic'ancoti, palta c'axo, man̈xalaj yopisio.

8 Ix yalanxi Jehová d'ayin yic svaleli: 9 Icha tic ol aj in satanel yic'ojchan̈b'ail Judá yed' Jerusalén. 10 A ex in chon̈ab' ex tic, te chuc ex, malaj e gana tze c'anab'ajej in checnab'il, an̈ej tas tze nib'ej a tze c'ulej. Tzex och ejmelal d'a juntzan̈ comon dios, tzeyac'an servil. Lajan ex icha jun tzec'ul man̈xalaj yopisio tic. 11 Icha junoc mach stzec'och junoc tzec'ul d'a snan̈al, icha chi' ix in c'ulej eyed' ex aj Israel yed' ex aj Judá, yic junn̈ej tzex aj ved'oc, in chon̈ab' eyaji, yic tzeyac'an ojtacajeli to b'inajnac in, nivan velc'ochi. Palta maj in e c'anab'ajej, xchi Jehová, xa chi, xchi d'ayin.

Yab'ixal yed'tal vino

12 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: Al d'a eb' etchon̈ab' tic: A Jehová co Diosal tz'alani: Junjun yed'tal vino, smoj sb'ud'ji yuj vino, xa chi. Ol yalan eb' d'ayach: Toxon cojtac to junjun yed'tal vino smoj sb'ud'ji yuuj, xcham eb'. 13 Ol alan d'a eb' to a in sval icha tic: Ol vac' sat e c'ol e masanil ex cajan ex d'a jun chon̈ab' tic yuj yoval in c'ool, icha val tz'aj sat sc'ol mach nivan vino syuq'uej. A eb' ol satel sc'ol chi', aton eb' rey yin̈tilal vin̈aj David, eb' sacerdote, eb' syaloch sb'a in checab'oc yed' masanil ex cajan ex d'a Jerusalén tic. 14 Ol vac' e mac'lajcham e b'a icha tz'aj spojb'at lum yed'tal vino ayic stenlan sb'a luum. Lajan ol yutej sb'a eb' mamab'il yed' eb' uninab'il. A in val Jehová in svala', ol ex in sateli, man̈xo ol oc'laj in c'ol d'ayex, xchi Jehová, xa chi, xchi d'ayin.

Scachnab'il chon̈ab' Judá

15 Ex aj Judá, a Jehová van slolon d'ayex. Emnaquil tzeyutej e b'a, tze maclan eyab' tas syala'.

16 Alecq'ueta e mul d'a Jehová co Diosal, yacb'an manta tas scot d'a eyib'an̈, icha sc'ulej eb' sb'eyec' d'a sat pac'an d'a scal q'uic'alq'uinal. Tze na' to ol ja vach'ilal d'ayex palta te nivan yaelal ol cot d'a eyib'an̈ yuj Jehová, ichato ol q'uic'b'oc q'uinal ol eyila'.

17 Tato max e cha eyab'i, elc'altac ol in oc' yuj eyic'ojchan̈b'ail chi'. Ol elta yal in sat, yujto ol ex ic'chajcanb'at d'a najat, xin chi d'a eb'.

A slolonel Jehová d'a vin̈ rey

18 Ix yalanxi Jehová d'ayin: Al d'a vin̈ a reyal yed' d'a ix snun vin̈: Eman̈eccot d'a xilail e reyal, tzex em c'ojan d'a sat luum, yujto ol ic'chajel e corona man̈ jantacoc svach'il yilji ayq'ue d'a e jolom.

19 A juntzan̈ chon̈ab' d'a Neguev ol macchaj yuj eb' soldado, ol oymaj eb' d'a spatictac, man̈xa mach ol yal yochi. Masanil eb' aj Judá, ol ic'chajcanb'at eb' d'a najat.

20 Ixiquec q'uelan d'a stojolal norte, tzeyilan scot eb' ajc'ool. ¿Tas yaj in chon̈ab' vac'nacoch d'a yol e c'ab' e tan̈vani, aton eb' ayoch e b'inajb'iloc?

21 ¿Tas ol eyala' ayic ol vac'anoch juntzan̈ anima eyajaliloc, aton eb' eyac'nacoch yipoc e c'ool? Ol ja yaelal d'a eyib'an̈ icha sjavi yaelal d'a yib'an̈ junoc ix ix van yalji yune'.

22 Ex aj Jerusalén, tato tze c'anb'ej tas yuj sjavi juntzan̈ tic d'a eyib'an̈, nachajocab' el eyuuj to yuj jantac e mul, yuj chi' b'eran ex eli tzex eq'ui, tzex te ixtajpaxi.

23 A junoc q'uic'al anima, tocval syal sq'uexmaj yilji. A spintotaquil noc' leopardo, tocval syal sq'uexmaji. Ichexta' te c'aynac ex d'a chucal, maxtzac yal sq'uexmaj e b'eyb'al.

24 Yuj chi' ol ex in saclemejb'ati, icha tz'aj saclemcanb'at smatz'il ixim trigo yuj ic' scot d'a taquin̈ luum.

25 Aton val tic aycanoch d'a eyib'an̈ vuuj, icha val smojal. Yujto ix in b'atcan satc'olal eyuuj, axon̈ej juntzan̈ comon dios tzeyac'och yipoc e c'ool.

26 Ol ex vaq'uel b'eran, ol ex vac'an q'uixvelal.

27 Ix vil jantac eyajmulal, aton juntzan̈ q'uixvelaltac tze c'ulej. Yajb'entac tas tze c'ulej d'a lum jolomtac vitz yed' d'a yichtac te te' c'ayum xiil. Ex aj Jerusalén, ob'iltac ex, ¿b'aq'uin̈ ol eyactejcan e c'ulan chucal chi'? xchi Jehová.

14

Jun nivan tiempo man̈xalaj n̈ab'

1 Yuj val jun nivan tiempo man̈xalaj n̈ab' syac'a', yuj chi' ix lolon Jehová d'ayin Jeremías in tic, ix yalan icha tic:

2 A eb' aj Judá tz'oc' val eb' yuj cusc'olal, man̈xa yip schon̈ab' eb', toxon̈ej teltumb'a eb' d'a sat luum yuj cusc'olal. Sq'ue val yav eb' aj Jerusalén yuj syaelal.

3 A eb' b'eyum, schecb'at eb' schecab' eb' ic'oj a'. Sb'at eb' say a' d'a yoltac jul, palta man̈xalaj a', malaj yol sch'ub' eb' smeltzaj eb'. Toxon̈ej smac sat eb' yuj q'uixvelal.

4 Sq'ue tamaljoc lum luum sjat yuj staquin̈al. Yuj chi' a eb' munlajvum, stac val sc'ol eb', smac sat eb' yuj q'uixvelal.

5 Icha chi' noc' c'ultaquil chej, syactejcan yune' noc' toto tz'alji, yujto man̈xa an̈ an̈c'ultac sc'ux noc'.

6 Yed' noc' caltacte'al b'uru, a d'a tzalquixtac b'aj malaj ste'al scot tec'tec' noc'. Suc'lan ic' noc' icha noc' oques. Sc'unb'i val yol sat noc' yilani, yujto man̈xa an̈ an̈c'ultac vach' sc'uxan noc', xchi Jehová.

Ix tevi vin̈aj Jeremías yuj eb' anima

7 Mamin Jehová, vach'chom te nivan co mul d'a a sat, palta colvajan̈ d'ayon̈ yic vach' max ach alchaj chucal. Tzijtum el sco pitej co b'a d'ayach, tz'ochpax co mul.

8 A achn̈ej ayach och yipoc co c'ool, a achn̈ej pax co Columal aji ayic ayon̈ och d'a syaelal. ¿Tas yuj icha ch'oc chon̈ab'il tzutej a b'a d'a co chon̈ab' tic, icha junoc paxyalvum junn̈ej ac'val tz'ec' d'ayon̈?

9 ¿Tas yuj lajan ach icha junoc soldado satc'olal yaji syamji, maxtzac yal scolvaji? Palta Mamin, tic pax ayachec' d'a co cal. Masanil chon̈ab' ojtannac to a chon̈ab' on̈. Man̈ on̈ actejcani, xin chi.

10 Aton juntzan̈ tic ix yal Jehová yuj eb' chon̈ab' israel: A eb' anima d'a jun chon̈ab' tic, te ay stzalajc'olal eb' sb'eyeq'ui. Sb'at eb' d'a jun, sb'at eb' d'a junxo. Yuj chi' man̈ jab'oc tzin tzalaj yed' eb'. A ticnaic ol in nacot schucal eb', ol in ch'olb'itan tastac sc'ulej eb', xchi.

11 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: Man̈ ach tevoc d'ayin yuj svach'iloc juntzan̈ anima d'a jun chon̈ab' tic. 12 Vach'chom tz'och eb' d'a tzec'ojc'olal, palta man̈ ol in tac'voclaj d'a eb'. Vach'chom tzijtum silab' sn̈us eb' yed' jantac sat avb'en syic'cot eb' ofrendail, palta man̈ ol in tzalaj yed' eb'. Ol in satel eb' yuj oval, yuj vejel yed' pax yuj ilya, xchi d'ayin.

13 Ix in tac'vi d'a Jehová chi' icha tic: Palta Mamin Jehová in Diosal, a eb' syaloch sb'a a checab'oc, syal eb' d'a eb' anima tic to malaj oval ol ochoc. Malaj vejel ol javoc. Syal eb' to ol ac'n̈ej junc'olal b'aj cajan on̈ tic, xin chi.

14 Ix tac'vi Jehová d'ayin icha tic: Tato icha chi' tz'aj yalanel eb' checab' chi' d'a in b'i, van yesan eb' syal chi', yujto man̈oc in tzin chec yal eb'. Malaj junoc checnab'il ix vac' d'a eb', maj in lolonpax d'a eb'. A juntzan̈ syal eb' chi' to a in ix vac' yil eb' yalani, palta man̈ yeloclaj, malaj yelc'ochi. Munil d'a yol yic eb' snachaan̈ juntzan̈ syal chi'. 15 A in Jehová in sval d'a juntzan̈ checab' stec'b'ej sb'a yalanel d'a in b'i to malaj oval, malaj vejel ol javoc d'a yib'an̈ chon̈ab' tic, man̈oc in tzin chec yal eb', yuj chi' ol cham eb' yuj oval yed' yuj vejel chi'. 16 Yed' pax eb' anima b'aj syal eb' chi', ol cham eb' yuj oval yed' vejel. Ol cham eb' ix yetb'eyum eb' yed' yalyuninal. Toxon̈ej ol can teljab' snivanil eb' d'a yoltac scalleal chon̈ab' Jerusalén. Malaj mach ol mucan eb'. Icha chi' ol aj stupanel smul eb' ix yac'ochi. 17 Yuj chi' al juntzan̈ tic d'a eb' anima:

C'ual dac'valxo yel yal in sat voc' yuj yaelal ayxo smay ix javi d'a yib'an̈ eb' vetchon̈ab', yuj yaelal tz'ac'an echnaj eb'.

18 Ayic tzin ec' d'a cal munlajel svilani, ay snivanil anima teltumb'a yajcan yuj oval. Axo yic tzin ochxita d'a yol chon̈ab' tic, svilani to van scham anima yuj vejel. Axo eb' syaloch sb'a schecab'oc Dios yed' eb' sacerdote, toxo ix ic'chajb'at eb' d'a ch'oc chon̈ab'il man̈ yojtacoc, xa chi, xchi Jehová d'ayin.

19 Yuj chi' ix valan icha tic: Mamin Jehová, ¿tom juneln̈ej ix iq'uel eb' aj Judá tic d'a a c'ool? ¿Tom toxo ix a patiquejel chon̈ab' Sion? ¿Tas yuj ix on̈ ac' echnajoc to maxtzac yal can̈taji? Sco nib'ej junc'olal caji, palta malaj jab'oc tas vach' sjavi d'ayon̈. Sco na' to vach'n̈ej ol on̈ b'ey d'a quichan̈, palta an̈ej tas ay smay ix ja d'a quib'an̈.

20 Mamin Jehová, scojtaquejel co chucal yed' pax spitalil eb' co mam quicham. Ix och val co mul d'ayach.

21 Yuj val yic'jichaan̈ a b'i, man̈xo on̈ a patiquejeli. Man̈ a patiquejel jun chon̈ab' tic b'aj ay a despacho to nivan yelc'ochi. Nacot a trato ix ac' qued'oc. ¿Tocval man̈ ol aq'uelc'ochi?

22 Malaj junoc comon dios, sdiosal ch'oc chon̈ab'il ol yal yac'ancot n̈ab'. A satchaan̈ max yal-laj yac'ancot yaxn̈ab' d'a yol yico'. Mamin Jehová, co Diosal ach, yuj chi' tzach cac'och yipoc co c'ool, yujto a achn̈ej tzac'cot juntzan̈ tic, xin chi d'a Jehová.

15

Yaelal ol javoc d'a yib'an̈ Judá

1 Ix tac'vi Jehová d'ayin icha tic: Vach'chom a vin̈aj Moisés, ma vin̈aj Samuel tzul tevoc d'ayin yuj eb', man̈xo ol oc' in c'ol d'a in chon̈ab' tic. Al d'a eb' to tz'el eb' d'a vichan̈, sb'at eb'. 2 Tato ay eb' sc'anb'an d'ayach, b'ajtil tzon̈ b'ati, tato xchi eb', al juntzan̈ sval tic d'a eb':

A mach ayoch d'a yib'an̈ scham yuj ilya, a' ilya chi' ol milanoc. A mach ayoch d'a yib'an̈ scham d'a oval, a d'a oval chi' ol chamoc. A mach ayoch d'a yib'an̈ scham yuj vejel, a vejel chi' ol milanoc. A pax mach ayoch d'a yib'an̈ yic'jib'at d'a ch'oc chon̈ab'il, ol ic'jocn̈ejb'atoc, xa chi.

3 A in Jehová in svala': Ol vac'cot chan̈ macan̈ yaelal d'a yib'an̈ eb' anima tic: Ol cham eb' d'a scal oval, ol n̈erjoc b'eyec' snivanil eb' yuj noc' tz'i', ol chijocb'at eb' yuj noc' ostoc, axo noc' caltacte'al noc' ol vach' lajanel eb'. 4 Ol javoc jun yaelal chi' yuj val juntzan̈ chucal ix sc'ulej vin̈aj Manasés yuninal vin̈aj Ezequías d'a Jerusalén, ayic ayoch vin̈ reyal d'a Judá. Masanil chon̈ab' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol te xiv eb' yilanoch juntzan̈ yaelal ol javoc d'a yib'an̈ in chon̈ab' tic.

5 Ex aj Jerusalén, ¿machto val ol oc' sc'ol d'ayex? ¿Machto val ol cus sc'ol eyuuj? ¿Machto val ol och ilc'olal eyuuj?

6 A in Jehová in svala', a ex tic ix in e patiquejeli, ex te juvieli. Toxo ix in te tzactzaj ex vac'an nivanc'olal, yuj chi' toxo ix vic'chan̈ in c'ab' vac'an eyaelal yic tzex in sataneli.

7 Ol ex viq'uelta d'a yoltac e chon̈ab' d'a yol e macb'en tic, ol ex in saclemejb'at icha tz'aj saclem smatz'il ixim trigo yuj ic'. Ol vac'an satjoquel in chon̈ab' tic. Man̈xa junoc eyuninal ol vac'cani, yujto max yal e c'ol tzeyactejcan e chuc b'eyb'al.

8 Vuujn̈ej tzijtum ol ajcan eb' ix ix ol cham yetb'eyum, icha val yarenail sti' a' mar maxtzac b'ischaji. D'a chimc'ualil ol javoc jun yaelal d'a yib'an̈ eb' ix nunab'il ayb'at yune' d'a oval, ayn̈ej eb' nanc'olal ol javoc cusc'olal yed' xivc'olal d'a yib'an̈ eb'.

9 A eb' ix nunab'il man̈ jantacoc yune', tz'el yip eb' ix yuj q'uixvelal, maxtzac yal yic'an yic' eb' ix, emnaquilxon̈ej tz'ajcan eb' ix. A c'ualil smeltzajcanoch d'ac'valil d'a eb' ix. Tato ayto eb' ol can d'a yol schon̈ab' chi', a in Jehová in svala' to ol vac' miljoccham eb' yuj eb' ajc'ool, xchi Jehová.

Scusc'olal vin̈aj Jeremías

10 Nunin, ob'iltac in. ¿Tas val yuj ix in ac' aljoc? An̈ej val oval yed' telajb'ail svac' yed' masanil anima. Malaj junoc mach b'aj ix vac' tumin majanil, malaj pax mach b'aj ix in majnej q'ueen, palta masanil eb' tzin catab'ani.

11 Mamin Jehová, elocab'c'och b'aj tzin scatab'ej eb' chi' tato chuc ix vutej ach vac'an servil, tato maj in c'an a vach'c'olal d'a yib'an̈ eb' ayoch ajc'olal d'ayin, ayic ayoch eb' d'a cusc'olal yed' d'a syaelal.

Yaelal ol javoc d'a yib'an̈ eb' israel

12 Ix yalan Jehová icha tic: Ex aj Judá, ¿toc ay mach syal smac'an can̈chaj q'uen bronce yed' q'uen hierro? Icha chi' yaj eb' ajc'ol ol cot d'a stojolal norte, man̈ ol techaj eyac'an oval yed' eb'.

13 Yuj val jantac e chucal ex aj Israel, yuj chi' a val e b'eyumal yed' masanil tas ay d'a sat e lum tic, ol vac' d'a eb' eyajc'ool chi'. Nab'an̈ej ol yic'b'at eb', man̈ ol stupcanlaj eb' d'ayex.

14 Ol ex vac'canoch schecab'oc eb' eyajc'ol chi' d'a jun lum luum man̈ eyojtacoc, yujto a yoval in c'ool lajan icha te' c'ac', ol ex satel yuuj, xchi Jehová.

Ix tevi val vin̈aj Jeremías d'a Jehová

15 Mamin Jehová, ojtac smasanil, na in coti, colin. Pactzitej d'a eb' vajc'ool. Mocab' ac' nivanc'olal eb', pactzitej d'a eb' yacb'an manto in smilcham eb'. Ilnab' val, uuj tzin sb'uch eb'.

16 Ayic tzalan a lolonel d'ayin tzin chan̈ej vab'i, an̈ej ayoch in tzalajc'olaloc, yujto ic in Mamin Jehová in Diosal, Yajal ach d'a Smasanil.

17 Man̈ junn̈ejoc tzin ec' yed' eb' stzalaj sc'ulan chucal. Yuj vopisio ac'nac, in ch'ocoj tzin eq'ui, yujto svab' syail yoval a c'ol ed'oc.

18 ¿Tas val yuj malaj b'aq'uin̈ tz'och vaan in yaelal icha junoc echen malaj yan̈al? ¿Tom ol in ixtej icha a' eluma' stupemi?

Spacanxi Jehová

19 Yuj chi' ix tac'vi Jehová d'ayin icha tic: Tato tzach meltzajcot d'ayin, ol ach in chaxi, icha chi' b'ian ol yal in ac'an servil. Tato max a comon alej comon lolonel, an̈ej tas nivan yelc'och tzala', a ach ol ach lolon vuuj. A eb' anima ol meltzajcot eb' ul yab'an a loloni, man̈oc ach ol a cha ab' slolonel eb'.

20 Lajan val ol ach vutejcan d'a eb' etchon̈ab' tic icha junoc muro nab'a bronce. Ol yac' oval eb' ed'oc, palta a in val Jehová in svala' to man̈ ol ach yac' ganar eb', yujto ayin och ed'oc, ol ach in colo'.

21 Ol ach in colel d'a yol sc'ab' eb' chuc, ol ach in coln̈ej d'a eb' milumcham anima, xchi d'ayin.

16

Schecnab'il Jehová d'a vin̈aj Jeremías

1 Ix lolon Jehová d'ayin, ix yalan icha tic: 2 Man̈ ac'och etb'eyum, man̈ ol aj uninal d'a jun chon̈ab' tic. 3 A in Jehová in tic ol val d'ayach tas ol javoc d'a yib'an̈ eb' unin ol aljoc d'a jun chon̈ab' tic yed' d'a yib'an̈ eb' mamab'il nunab'il. 4 Ol cham eb' yuj juntzan̈ ilya te ov, malaj mach ol oc' yuj eb', malaj mach ol mucan eb'. Toxon̈ej ol can teljab' eb' d'a sat luum, icha tz'aj noc' noc'. A oval yed' vejel ol ic'an scham eb'. Axo snivanil eb' chi', ol laj chijocb'at yuj noc' ostoc yed' noc' chium noc' d'a caltac te', xchi Jehová d'ayin.

5 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: Man̈ ach och d'a yol junoc pat b'aj ayec' eb' anima iloj ac'val yuj chamnac. Man̈ ach oc' yed' eb', man̈ ac' snivanil sc'ol eb', yujto a in Jehová in svala' to ix viq'uel junc'olal d'a eb', maxtzac in xajanej eb', maxtzac oc' in c'ol d'a jun chon̈ab' tic. 6 Ol cham eb' icham anima yed' eb' unin. Man̈xalaj mach ol mucan eb', malaj mach ol oc' yuj eb'. Malaj mach ol yac' echnaj snivanil, ma sjoxanel xil sjolom yuj sch'oxanel scusc'olal yuj eb'. 7 Man̈xalaj mach ol b'oan vael yuj chamel chi', yic tz'ac'ji snivanil sc'ol eb' ayto yuj sb'a yed' jun ix cham chi', vach'chom a eb' mamab'il nunab'il schami.

8 An̈ejtona' man̈ ach och c'ojan d'a yol junoc pat a va'i yed' uc'an a' b'aj ay junoc q'uin̈. 9 Yujto a in Jehová in Yajal in d'a Smasanil, e Diosal in, a in sval icha tic: Ol vac' lajvoc q'uin̈ yic tzalajc'olal, icha q'uin̈ yic nupnajel d'a jun chon̈ab' tic. A d'a yol e tiempoal tic ol ujoc jun tic, ol eyil val.

10 Ayic ol alan jun lolonel tic d'a eb' etchon̈ab' tic, ol sc'anb'ej eb' d'ayach: ¿Tas yuj ol yac'cot jun nivan yaelal chi' Jehová d'a quib'an̈? ¿Tas chucal ix co c'ulej? ¿Tas co mul ix och d'a Jehová co Diosal? xcham eb'. 11 Tza pacan d'a eb' icha tic: A val Jehová tz'alan icha tic: A eb' e mam eyicham ix in yactejcan eb', ix b'at tzac'an eb' d'a spatic comon dios, ix och eb' ejmelal d'ay. Ix in spaticanel eb', maj sc'anab'ajej sc'ayb'ub'al eb' ix vac'a'. 12 A exxo pax tic, ec'al te chuc tze c'ulej d'a yichan̈ eb' e mam eyicham chi'. Junjun ex tze c'ulej chucal scot d'a e pensar, maxtzac e c'anab'ajej tas svala'. 13 Yuj chi' ol ex viq'uel d'a jun lum tic, ol ex vac'ancanb'at d'a junocxo chon̈ab' man̈ eyojtacoc, man̈ yojtacoc pax eb' e mam eyicham. Ata' c'ual d'ac'val ol eyac' servil juntzan̈ comon dios. Man̈xo ol oc' in c'ol d'ayex, xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

14 Palta a in Jehová in svac' in ti': A ticnaic, ayic slocan in b'i eb' anima tic, syalan eb' icha tic: D'a sb'i Jehová Dios ic'annaquelta eb' co mam quicham d'a Egipto, xchi eb'. 15 Palta ol javoc jun tiempoal, ol yalan eb' anima icha tic: D'a sb'i Jehová, aton ix ic'anelta eb' israel d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a norte yed' d'a juntzan̈xo chon̈ab' b'aj ix saclemcanb'at eb', xcham eb'. Yujto a in ol vic' meltzaj eb' etisraelal d'a schon̈ab', aton lum luum vac'naccan d'a eb' e mam eyicham.

16 Palta ayic manto ol ujoc jun chi', ol vic'cot eb' yajc'ol eb' israel yic tzul yamji eb' yuj eb', icha tz'aj syaman noc' chay eb' yamum chay yed' schimpa, ma icha eb' pechum noc' sb'at tzac'an d'a spatic noc' noc' d'a tzalquixtac, tzec' sayan noc' eb' d'a yoltac q'uen n̈aq'ueen yed' d'a yoltac sjatelal q'ueen. 17 Yujto svil masanil tastac sc'ulej eb'. Malaj junoc mach syal sc'ub'anel sb'a d'a yol in sat, ma sc'ub'anel schucal d'a vichan̈. 18 Ol vac' spac d'a eb' yuj chucal sc'ulej chi', yujto ix yixtejb'at in lum eb' yuj juntzan̈ sdiosal to man̈ pitzanoc, yajb'entac icha snivanil junoc chamnac. Ix sc'ulej eb' tas to max scha in c'ool, xchi Jehová.

Slesal vin̈aj Jeremías

19 Mamin Jehová, vilumal ach, in tan̈vumal aji. A ach val tzin a colo' ayic ay in och d'a syaelal. Ol cot juntzan̈ chon̈ab' b'aj slajvic'och lum luum tic, ol ul yalan eb' d'ayach: A eb' co mam quicham, an̈ej d'a juntzan̈ comon dios malaj vach' yochi, malaj yopisio, an̈ej ta' yac'naquem sb'a eb'.

20 ¿Tom syal sb'oan sdiosal eb' anima? Tato a eb' sb'oani, man̈ diosoc syal chi', xcham eb', xin chi.

21 Ix yalanxi Jehová icha tic: Yuj chi' d'a juneln̈ej ol vac' yojtaquejel in poder eb'. Icha val chi' ol aj yojtacanel eb' to a in Jehová in a inn̈ej Dios in, xchi.

17

Yaelal d'a yib'an̈ Judá yuj schucal

1 Ix yalan Jehová icha tic: Ex aj Judá, maxtzac el e chucal d'a e pensar. Max satlaj e chucal chi' d'a schiquintac eyaltar. Scan yechel icha letra tz'ochcan d'a junoc q'uen q'ueen yuj q'uen cincel ma yuj q'uen diamante.

2 A eb' eyuninal snacot juntzan̈ altar eb', snaanpaxcot juntzan̈ te te' yechel comon dios eb', te' ay d'a yichtac te te' c'ayum xiil d'a juntzan̈ tzalquixtac chaan̈ yajq'uei, 3 yed' d'a jolomtac vitz d'a stitaquel chon̈ab'. Yuj e chucal tzeyac'och d'a juntzan̈ lugar yic ejmelal b'aj chaan̈ d'a masanil e macb'en tic, ol vac' elc'ajb'at e b'eyumal yed' tastac ay d'ayex.

4 Yovalil ol ex ic'joquel d'a sat lum e lum tic, aton lum ix vac' e macb'enej. Ol ex vac'canoch schecab'oc eb' ayoch ajc'olal d'ayex d'a jun luum man̈ eyojtacoc, yujto toxo ix cot yoval in c'ol d'ayex. A yoval in c'ol chi', lajan icha junoc c'ac' malaj b'aq'uin̈ stupi, xchi Jehová.

Juntzan̈xo lolonel

5 Ix yalanxi Jehová icha tic: Ob'iltac eb' tzin ic'anel d'a sc'ool, axo anima syac'och eb' yipoc sc'ol yic scolvaj yed' eb' snaani.

6 Lajan val eb' icha te' q'uiix d'a tz'inan luum, malaj b'aq'uin̈ syil vach'il. Sq'uib'q'ue te' d'a caltac q'ueen yed' d'a lum luum ay atz'am atz'am d'ay yed' b'aj max yal scajnaj anima.

7 Palta te vach' yic eb' anima tzin ac'anoch yipoc sc'ool.

8 Lajan val eb' icha te te' avab'il d'a stitac a a', sb'at val sch'an̈al yib' b'aj sb'ey a a' chi'. Malaj sna te' vach'chom te ay c'ac', c'ayumn̈ej xil te'. D'a stiempoal malaj n̈ab', malaj jab'oc tz'ic'an te', malaj b'aq'uin̈ syactej yac'an sat te'. Icha chi' yaj eb'.

9 ¿Toc ay junoc tas yelxo val ac'um musansatil, icha spensar eb' anima? Malaj sb'onab'il jun spensar eb' chi'. ¿Mach val syal yojtacaneli?

10 A in val Jehová in tzin ch'olb'itej tastac ay d'a junjun pensar. Vojtac val tastac tz'ec' d'a spixan junjun anima. A in svac' spac d'a junjun d'a smojal icha sc'ulej, xchi Jehová.

11 A eb' tz'och b'eyumal yuj ixtoj anima, lajan val eb' icha junoc noc' much sman̈elta n̈olob' man̈ yicoc. Ayic te tec'anto eb' ol ec'xoc sb'eyumal eb' chi', axo ol aj scheclaji to malaj spensar eb'.

12 A scajnub' Dios b'ob'ilcan yictax yichb'anil, lajan val icha junoc palacio te vach' yilji, chaan̈ b'ob'ilcanq'uei.

13 Mamin Jehová, a ach ayachoch yipoc co c'ol a on̈ israel on̈ tic. Masanil eb' tzach actancani, ol q'uixvoccanel eb'. Masanil eb' tz'el d'a a tz'ey, ol satcanel eb' icha tz'aj satel junoc b'i tz'ib'ab'ilem d'a cal pococ. Ol satcanel eb' yujto tzach yactejcan eb', yujto a ach tic lajan ach icha junoc sjaj a a'.

Ix tevi vin̈aj Jeremías d'a Jehová

14 Mamin Jehová, ac' b'oxoc in c'ool yic tzin b'oxicani. Col in, yic vach' tzin colchajcani, yujto an̈ej d'ayach sval vach' lolonel.

15 Syal eb' anima d'ayin icha tic: ¿B'aq'uin̈ ol elc'och slolonel Jehová alnac d'ayon̈? Elocab'c'och tas syal chi' ticnaic, xchi eb'.

16 Mamin, malaj b'aj ix in tevi d'ayach yic tzin c'anancot junoc tas tz'ic'an satel eb' anima. Max in nib'ej pax sjavi junoc yaelal d'a yib'an̈ eb'. A ach tic ojtac tas ix in c'ana', yujto d'a ichan̈ ix vala'.

17 Man̈ in ac'och d'a xivc'olal, yujto a d'ayach tzin col in b'a ayic ay in och d'a syaelal.

18 Q'uixvocab'canel eb' tzin pechan b'eyec'oc, mocab' in q'uixvoquel a in tic. Xivocab' eb' chi', mocab' in xiv a in tic. Ac'cot yaelal d'a yib'an̈ eb', satel eb' d'a juneln̈ej.

A tas ix alchaj yuj sc'ual ic'oj ip

19 Ix yalan Jehová d'ayin icha tic: Ixic, b'at ochan̈ lin̈an d'a spuertail chon̈ab' b'aj tz'eli tz'och eb' sreyal Judá. Ata' tzalel in lolonel. Ichan̈ej chi' tza c'ulej d'a juntzan̈ spuertail Jerusalén. 20 Tzalan d'a eb' anima icha tic: Ex rey yed' jantac ex cajan ex d'a Jerusalén tic yed' e masanil ex aj Judá, machtac ex tzex och d'a juntzan̈ puerta tic, ab'ec val tas syal Jehová: 21 Tzeyil val e b'a, man̈ e cuch eyicatz d'a sc'ual ic'oj ip, man̈ eyic'ochta d'a spuertail Jerusalén tic, yic max ja yaelal d'a eyib'an̈ yuuj. 22 Man̈ eyic'paxelta junoc eyicatz d'a yol e pat d'a sc'ual ic'oj ip chi'. Malajocab' junoc munlajel tze c'ulej d'a jun c'u chi'. Nivanocab' yelc'och d'ayex icha ajnac valan d'a eb' e mam eyicham. 23 Palta man̈ schanacoc yab' eb' tas valnac chi'. Spitejnac sb'a eb', man̈ sc'anab'ajejnacoc scachnab'il eb' vac'nac.

24 A in val Jehová in svala': C'anab'ajejec tas svala', man̈ eyic'cot eyicatz d'a spuertail chon̈ab' tic d'a sc'ual ic'oj ip. Nivanocab' yelc'och jun c'u chi' d'ayex, malajocab' junoc munlajel tze c'ulej. 25 Tato tze c'anab'ajej tas sval tic, ayn̈ej eb' yin̈tilal vin̈aj David ol ochn̈ej reyal d'a in chon̈ab' tic. Ol ochta eb' d'a spuertail yed' carruaje n̈erb'il yuj noc' chej, ajun eb' eyajalil ex aj Judá ex tic yed' pax eb' aj Jerusalén tic. A jun chon̈ab' tic malaj b'aq'uin̈ ol can tz'inan. 26 Ol laj cot eb' anima d'a junjun chon̈ab' d'a yol yic Judá, aton juntzan̈ ay d'a spatic yichan̈ Jerusalén tic, d'a yol yic Benjamín, d'a ac'lic, d'a tzalquixtac yed' pax d'a yol yic Neguev. Ol yic'cot noc' noc' eb' silab'il yic sn̈usjitz'a d'a templo. Ol yic'paxcot juntzan̈xo noc' silab' eb', ixim trigo, incienso yed' ofrenda yic syac'an yuj diosal eb' d'ayin.

27 Palta tato man̈ ol e c'anab'ajej in checnab'il tic jun, tato man̈ nivanoc yelc'och jun c'ual chi' d'ayex, tato ol eyic'ochta eyicatz d'a spuertail chon̈ab' tic d'a jun c'u chi', ol vac' n̈usjoctz'a masanil palacio d'a Jerusalén tic. Man̈xa mach ol yal smac'an tup jun c'ac' chi', xchi Jehová, xa chi, xchi d'ayin.

18

C'ayb'ub'al d'a yib'an̈ vin̈ tz'acum

1 Ix lolon Jehová d'ayin, ix yalan icha tic: 2 Ixic, eman̈ d'a spat jun vin̈ tz'acum luum. Ata' ol val jun lolonel d'ayach, xchi d'ayin. 3 Ix in em b'ian, van stz'acvi vin̈ d'a jun tz'aclab' tz'ec' sururoc. 4 Ayic van stz'acan jun lum chen vin̈, axo ix aji ix ixtaxb'at lum d'a yol sc'ab' vin̈. Yuj chi' an̈eja' yed' lum slumal chi' ix sb'o junxo luum vin̈ icha snib'ej.

5 D'a jun rato chi' ix yalan Jehová d'ayin icha tic: 6 A in val Jehová in sval d'ayex israel ex tic: ¿Tom max yal ex vutan icha syutej lum luum vin̈ tz'acum tic stz'acani? A ex tic, lajan eyaj d'a yol in c'ab' icha yaj lum luum d'a yol sc'ab' vin̈ tz'acum tic. 7 Q'uinaloc a in tic tzin na' in juanb'ati, ma in satanel junoc chon̈ab', ma junoc macb'en, 8 palta tato a jun chon̈ab' chi' sna sb'a sc'ool, syic'anel sb'a d'a scal chucal, an̈ejtona' in tzin q'uexpax in pensar, maxtzac vac'b'at jun yaelal chi' d'a yib'an̈. 9 Q'uinaloc tzin na' in b'oanq'ue junoc chon̈ab' yed' vac'an q'uib'oc, 10 palta tato an̈ej chucal sc'ulej, max sc'anab'ajej pax tas svala', tzin q'uexpax in pensar, maxtzac vac' in vach'c'olal nab'il vuj vac'an d'ay.

11 Al d'a eb' cajan d'a Judá yed' d'a Jerusalén to a in sval juntzan̈ lolonel tic: Van in naan tas ol ex vutej, tas ol aj vac'anoch eyaelal, yuj chi' actejeccan e chuc b'eyb'al, c'ulejec vach'il, xchi Jehová, xa chi. 12 Ol yalan eb' d'ayach icha tic: Man̈ ixtej a b'a on̈ a cachani. A on̈ tic ol co c'ulejn̈ej chucal, icha tas scot d'a co pensar co c'ulani, xcham eb', xchi Jehová.

13 Yuj chi' ix yalanxi Jehová icha tic: C'anb'ejec ec' d'a junjun nación, tato ay b'aj ix ab'chaj sc'ulaj icha tas sc'ulej eb' etisraelal tic. A eb' tic yelxo val te chuc tas sc'ulej eb'.

14 ¿Toc ay junoc tiempoal man̈ ayoquem q'uen sacb'acom d'a jolomtac vitz d'a yol yic Líbano? ¿Ay am b'aj stup a a' te siic scot d'a jolomtac vitz chi'?

15 Palta a ex in chon̈ab' ex tic, man̈ junn̈ejoc b'aj ayexcani, cotac scal tze q'uexan e pensar. Tzin eyactancani, axo d'a tas man̈ diosoc tze n̈us incienso. Ex satb'at d'a jun b'e aytaxon d'a peca'. Axo d'a b'e yic chucal b'aj tzex b'ati.

16 Yuj e chucal chi' ol can tz'inan e chon̈ab' tic. Ol te b'uchjocn̈ej. Masanil eb' ol ec' d'a tic, ol laj syum sat eb' ex stzetzani, yujto satub'tac ol aj yilji.

17 Icha tz'aj saclemb'at tastac yuj ic' scot b'aj sjavi c'u, icha chi' ol aj ex vac'an saclemb'at yuj eb' eyajc'ool. Ol in b'at mican d'ayex ayic ol ja sc'ual sjavi e yaelal chi'. Man̈xo ol in b'at q'uelan d'ayex, xchi Jehová.

A tas ix nachaj d'a yib'an̈ vin̈aj Jeremías

18 Ix yalan eb' anima chi' icha tic: Co naec tas scutej vin̈aj Jeremías tic yuj tas syal vin̈ d'a quib'an̈. Tocval ol lajvoquel eb' sacerdote tzon̈ c'ayb'ani, ma eb' aj pensar tz'ac'an co razón, ma eb' schecab' Dios tz'alan slolonel Dios chi' d'ayon̈. Yuj chi' co naecq'ue esal lolonel d'a spatic vin̈, yic smiljicham vin̈. Man̈ ol co c'anab'ajejlaj tas syal vin̈ chi', xchi eb'.

Slesal vin̈aj Jeremías

19 Mamin Jehová, cotan̈ val q'uelan d'ayin, tzab'an val tas syal eb' ayoch ajc'olal tic d'ayin.

20 ¿Tom yed' chucal tz'aj spactzitaj vach'c'olal? A eb' chi' toxo ix sna eb' tas ol yutej eb' in smilanchamoc.

Nacoti to ix in c'och d'a ichan̈ in tevi d'ayach yuj svach'iloc eb', yic max ac'cot yoval a c'ol d'a yib'an̈ eb'.

21 Axo ticnaic jun, ac' cham yuninal eb' yuj vejel yed' yuj oval. Canocab' eb' ix yetb'eyum eb' junixtaquil, man̈xaocab' junoc yune' eb' ix scani. Miljocab'cham eb' vin̈ yetb'eyum eb' ix, axo eb' vin̈ yune' eb' ix quelemtacxo, chamocab' eb' d'a oval.

22 Ac'cot junoc n̈ilan̈ soldado elc'um d'a scal eb'. Ab'chajocab' yel yav eb' yuj syaelal, yujto ichato sjoy olan eb' b'aj ol in mucchajoc, say modo eb' tas tz'aj in telvi d'a yol sc'ab' eb'.

23 Palta a ach tic Mamin Jehová, ojtac masanil tastac smol alej eb' d'a vib'an̈ yic tzin smilancham eb' yalani. Man̈ ac' nivanc'olal eb', mocab' b'at smul eb' chi' satc'olal uuj. Satocab'el eb' d'a ichan̈, ac'och syaelal eb' yuj yoval a c'ool.

19

C'ayb'ub'al d'a lum pojel ch'ub'

1 Ix yalan Jehová d'ayin icha tic: B'at man junoc lum ch'ub', tzic'anb'at eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' ed'oc yed' eb' sacerdote ichamtac vinacxo. 2 Tzach el d'a puerta b'aj tz'el eb' sb'at ac'ojcan c'alem d'a sch'olanil yic Ben-hinom, ata' ol al juntzan̈ lolonel sval tic d'ayach d'a eb'. 3 Tzalan icha tic: Ex sreyal Judá yed' ex cajan ex d'a Jerusalén tic, ab'ec val slolonel Jehová co Diosal Yajal d'a Smasanil: Ab'ec, ol vac'b'at jun nivan yaelal d'a yib'an̈ e chon̈ab' tic. Masanil mach ol ab'anoc, ol sat sc'ol eb' yab'ani. 4 Yujto tzin eyactejcani, tzeyac'anoch jun lugar tic yicoc comon dios. Tze n̈usan incienso d'a juntzan̈ comon dios man̈ eyojtacoc yed' eb' e mam eyicham. Man̈xa yalnab'il jantac eb' unin malaj smul tze milchamoc. 5 Ix e b'oq'ue juntzan̈ altar b'aj tze n̈ustz'a eb' eyuninal silab'il d'a Baal. Tze c'ulan val tas man̈oc in svac' e c'ulej, max ec' d'a in pensar juntzan̈ tas tze c'ulej chi'. 6 Yuj chi', a in val Jehová in tic svala': Ay val jun c'ual to a jun ch'olan tic, man̈xo ol scuch Tofet, ma sch'olanil yic Ben-hinom, palta sch'olanil b'aj smiljicham anima ol sb'iejcani. 7 Yuj jantac anima ol cham d'a jun ch'olan tic, ol vac' ixtaxel tas nab'il eyuj ex aj Judá yed' ex aj Jerusalén. Ol ex vac' ac'joc ganar yuj eb' eyajc'ol snib'ej tzex milanchamoc. Axo e nivanil ol och schib'ejoc noc' ostoc yed' noc' caltacte'al noc'. 8 Ol ochcan e chon̈ab' tic tz'inan lumal, xivub'tac ol ajcanoc. A eb' ol ec' d'a tic, ol xiv eb', ol sat sc'ol eb' yilani, ol b'uchvaj eb' yuj tas ol ajcan chi'. 9 Ol vac' e chilajb'at eyuninal yed' eyisil yuj vejel, ol vac'an e chilajb'at e b'a, ayic ol oymaj eb' ajc'ol d'a spatic e chon̈ab', xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

10 Ayic slajvi alan juntzan̈ tic, tza mac'anpoj jun lum ch'ub' chi' d'a yichan̈ eb' anima ajun ed' chi', 11 tzalan d'a eb' icha tic: A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Ol in satel jun chon̈ab' tic, icha tz'aj smac'jipoj junoc lum ch'ub' maxtzac yal sb'o junelxo. A d'a lum Tofet tic ol e muquem eb' e chamnac, yujto man̈xa b'aj ol yal e mucan eb'. 12 A in Jehová in svala', icha chi' ol vutej jun chon̈ab' tic yed' eb' cajan d'ay, lajan ol aj icha ol aj Tofet tic. 13 Te yajb'entac ol ajcan masanil pat d'a Jerusalén tic yed' spalacio eb' sreyal Judá. An̈ejtona' yajb'entac ol ajcan span̈anil yib'an̈tac pat b'aj sn̈usji incienso d'a q'uen c'anal d'a satchaan̈ yed' b'aj tze sequem vino ofrendail d'a comon dios. Icha Tofet chi' ol ajcanoc, xchi Jehová, xa chi d'a eb', xchi Jehová d'ayin.

14 Ayic ix lajvi in c'ulan juntzan̈ tic, a in Jeremías in tic, in paxta d'a Tofet chi', b'aj ix valcanel slolonel Jehová. In och lin̈an d'a yol yamaq'uil stemplo Dios, ix valan d'a masanil eb' anima icha tic: 15 A Jehová co Diosal Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Ol vac'b'at yaelal d'a yib'an̈ jun e chon̈ab' tic yed' d'a yib'an̈ juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a e lac'anil. Ol javoc masanil juntzan̈ yaelal toxo ix val tic d'a eyib'an̈, yujto ix e pitej e b'a, maxtzac e c'anab'ajej tas svala', xchi Jehová, xin chi d'a eb'.

20

A tas alb'il d'a yib'an̈ vin̈aj Pasur

1 Ay jun vin̈ scuchan Pasur yuninal vin̈aj Imer, sat sacerdote yaj vin̈ d'a stemplo Jehová. Ayic ix yab'an vin̈ tas ix val a in Jeremías in tic, 2 ix in schecan mac'joc vin̈, ix in schecan ac'jocpaxoch vin̈ d'a te' cepo d'a spuertail templo d'a stojolal smacb'en Benjamín. 3 Axo d'a junxo c'u, a vin̈ ix alani to tzin ic'chajel d'a yol te' cepo chi'. Yuj chi' ix valan d'a vin̈ icha tic: A Jehová ix q'uexan a b'i. Magor-misabib ol a b'iejcani, syalelc'ochi xivc'olaln̈ej yaji. 4 Yujto syal Jehová icha tic: Ol vac'och xivc'olal d'a ib'an̈ yed' masanil eb' vach' ac'an yed'oc. Q'uelan ach val ochi ol miljoccham eb' a vach'c'ool yuj yespada eb' ajc'ool. A exxo aj Judá ex tic ol ex vac'och d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Babilonia. Ay ex ol ex yic'b'at vin̈ d'a Babilonia chi', ayex pax ol ex smilcham vin̈. 5 Masanil e b'eyumal yed' masanil tastac ay stojol ay d'ayex yed' sb'eyumal eb' sreyal Judá ol vac'och d'a yol sc'ab' eb' ajc'ol chi', ol yic'anb'at eb' d'a Babilonia chi'. 6 A achxo tic ach Pasur, ol ach ic'chajb'at checab'oc d'a Babilonia chi' yed' masanil eb' cajan ed' d'a a pat. Ata' ol ach chamoc, ol ach mucchajcan ta' yed' eb' a vach'c'ool chi', aton eb' b'aj ix esejcanel in ti'oc, xchi Jehová, xin chi.

A scusc'olal vin̈aj Jeremías d'a yichan̈ Jehová

7 Mamin Jehová, ton̈ej ix in a montej. Ix in c'anab'ajan tas ix ala'. Yelxo te tec'an ach, yuj chi' ix in ac' ganar. Masanil tiempo tzin tzetzaji, masanil anima tzin b'uchan uuj.

8 Ayic svalan d'a eb' juntac el icha tic: Ol javoc yaelal d'a eyib'an̈, ol ex lajvoqueloc, xin chin̈ej d'a eb'. Yuj chi' ayn̈ejoch eb' yalan chucal lolonel d'ayin, tzin sb'uchan pax eb', yujto svalel a lolonel.

9 Tato svala' to maxtzac ach vac' b'inajoc, maxtzac valpaxel a lolonel, axo tz'aji, icha te' c'ac' tz'aj a lolonel chi' d'ayin. Stz'ab'at in b'aquil yuj svab'i. Tzin nib'ej tzin och vaan valanel a lolonel tic, palta maxtzac yal-laj.

10 Svab' val sajson eb' in sb'uchani: Syalan eb' icha tic: Ina vin̈ xivc'olaln̈ej yaj tic, xchi eb'. Syalanpax eb': Coyec, b'at quiq'uecchaan̈ esal lolonel d'a yib'an̈ vin̈, xchi eb'. An̈ejtona' eb' in vach'c'ool, snib'ej eb' b'aj tzin lectaji. Syalan eb' vuuj icha tic: Co sayec modo tas tz'aj cac'an ganar cac'anec ec' co pac d'a vin̈, xchi eb'.

11 Palta a ach tic Mamin Jehová, ayachn̈ej ec' ved'oc, icha junoc soldado malaj mach tz'ac'an ganar. A eb' tzin pechani ol ac'joc ganar eb', a inxo jun man̈ ol in yac' ganar eb'. Ol q'uixvoccanel eb', man̈ ol satlaj sc'ol eb' d'a sq'uixvelal chi'.

12 Mamin Jehová, Yajal ach d'a Smasanil, a ach tza ch'olb'itej eb' tojol sb'eyb'al, tzilan tastac sna eb' anima. Ch'ox vil tas ol utej ac'an syaelal juntzan̈ anima tic, yujto toxo ix vac'och in b'a ab'enal d'a yol a c'ab'.

13 B'itejec Jehová, alec vach' lolonel d'ay. A scolanel eb' tz'ab'an syail d'a yol sc'ab' eb' ixtum anima.

14 Te chuc jun c'u b'aj aljinac in. Mocab' alchaj vach'il d'a jun c'u b'aj aljinac in d'a in nun.

15 Ob'iltac jun vinac xid' alannac d'a vin̈ in mam to ix alji jun yuninal vin̈ yic stzalaj vin̈.

16 Satocab'el jun vinac chi', icha juntzan̈ chon̈ab' ix satjiel yuj Dios d'a juneln̈ej. Yab'ocab' vin̈ yel av yuj yaelal d'a q'uin̈ib'alil yed' av yic ac'oj oval d'a chimc'ualil.

17 ¿Tas yuj maj in mac'jicham yuj jun vinac chi' ayic manto in alji? Tato icha chi', cann̈ejnac in am d'a ix in nun chi', ichato d'a ix mucchajnac in cani.

18 ¿Tas val yuj aljinac in? ¿Tom yuj vilan syaelal, yic tzin cham d'a q'uixvelal? xin chi.

21

Yaelal ol javoc d'a yib'an̈ Jerusalén

1 A vin̈aj rey Sedequías ix checancot vin̈aj Pasur yuninal vin̈aj Malquías yed' vin̈aj sacerdote Sofonías yuninal vin̈aj Maasías, yic sjavi eb' vin̈ in yil a in Jeremías in tic, yic syalan eb' vin̈ d'ayin icha tic: 2 Tzon̈ tevi d'ayach to tza c'an d'a Jehová cuuj, yujto a vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia, van yac'an oval vin̈ qued'oc. C'an d'a Jehová chi' to sch'ox spoder, icha sc'ulejnac d'a pecataxo, yic syic'anel vin̈aj Nabucodonosor chi', xchi eb' vin̈.

3 Ix lajvi chi' ix lolon Jehová d'ayin. Ix in tac'vi d'a eb' vin̈ schecab' vin̈ rey chi' icha tic: Alec d'a vin̈aj Sedequías chi' 4 to a Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, a tz'alani: Ol vac' meltzaj eb' a soldado d'a spatic, aton eb' tz'ac'an oval yed' vin̈ sreyal Babilonia. Axo eb' soldado vin̈ chi' aton eb' oyanxo och d'a spatictac jun chon̈ab' tic, ol in molb'ejoch eb' d'a yol jun chon̈ab' tic. 5 A in ol vac' oval eyed'oc yed' in poder yed' pax yoval in c'ol te ay smay. 6 Ol vac'cham masanil eb' anima cajan d'a jun chon̈ab' tic, ol cham eb' yed' noc' noc' yuj jun nivan yab'il. 7 Ol lajvoc chi', a achxo tic ach Sedequías, ol ach vac'och d'a yol sc'ab' vin̈aj Nabucodonosor yed' d'a juntzan̈xo eb' ayoch ajc'olal d'ayach. Ol ach vac'och d'a yol sc'ab' eb' yed' eb' a checab', eb' a soldado yed' eb' anima pitzanto ol can d'a jun chon̈ab' tic, aton eb' olto can yuj jun nivan yab'il, oval yed' vejel. A in val Jehová in svala', man̈ ol oc' sc'ol jun vin̈ rey chi' d'a eb', ol miljoccham eb' yuj vin̈.

8 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: Al d'a juntzan̈ anima tic to a in sval icha tic: Svac' e sic'lej, ¿tom a e q'uinal, mato a e chamel? 9 A mach ol can d'a jun chon̈ab' tic, ol cham yuj oval, yuj vejel yed' yuj ilya. Axo pax eb' ol el yac'och sb'a d'a yol sc'ab' eb' aj Babilonia van yac'an oval d'a jun chon̈ab' tic jun, man̈ ol chamlaj eb', tevelxon̈ej ol colchaj eb'. 10 A in Jehová in svala', toxo ix in na' vac'ancot yaelal d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic, man̈xooc vach'il ol vac'coti. Ol vac'och d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Babilonia, axo vin̈ ol n̈usantz'aoc.

A tas ix alchaj d'a yib'an̈ vin̈ sreyal Judá

11-12 Alpax d'a eb' sreyal Judá yin̈tilal vin̈aj David icha tic:

Scham val eyab'an tas sval a in Jehová in tic: Vach'ocab' tzeyutej e b'oan yaj yoval eb' anima d'a junjun c'u. Tze col eb' tz'ixtaj yuj eb' ixtum anima. Tato chuc tzeyutej e b'oan yaj jun, ol cot yoval in c'ol d'a eyib'an̈, icha te' c'ac' te ov sq'ue n̈iln̈on yoc man̈xa mach syal stupani.

Yaelal ol ja d'a yib'an̈ Jerusalén

13 Ex aj Jerusalén, te chaan̈ eyajq'ue d'a yib'an̈ lum ac'lic, icha yajq'ue junoc nivan tenam d'a lum ac'lic chi'. Palta a in Jehová in svala' to aycot yoval in c'ol d'ayex. Tzeyal icha tic: ¿Mach ol yal yac'an oval qued'oc? ¿Mach ol yal sq'ueul b'aj sco col co b'a tic? xe chi.

14 A in Jehová in svala' to ol vac'och eyaelal icha val smojal yuj tastac tze c'ulej. Ol vac'och sc'ac'al e palacio. Axo tastac ay d'a spatictac e chon̈ab', ol lajvoquel stz'ab'ati, xchi Jehová, xin chi d'a eb' schecab' vin̈aj Sedequías chi'.

22

A tas ix alchaj d'a eb' sreyal Judá

1 Ix yalan Jehová d'ayin: Ixic d'a spalacio vin̈ sreyal Judá, tzalan juntzan̈ lolonel tic 2 d'a vin̈, aton vin̈ yin̈tilal vin̈aj David. Tzalan pax d'a yichan̈ masanil eb' ayoch yopisio yed' vin̈ yed' pax d'a eb' anima ay ta' to smaclej yab' in lolonel tic eb'. 3 A tojolal yed' vach'ilal a tze b'eyb'alej. Man̈ eyixtej eb' eyetanimail, man̈ eyixtej eb' ch'oc chon̈ab'il, ma eb' unin chamnac smam yed' eb' ix ix chamnac yetb'eyum. Man̈ e milcham eb' anima malaj smul. 4 Tato d'a val yel ol e b'eyb'alej juntzan̈ sval tic, ol ochn̈ej eb' yin̈tilal vin̈aj David reyal d'a tic. Ayoch eb' d'a yol carruaje yed' d'a yib'an̈ chej ol ochta eb' d'a spuertail palacio tic, ajun masanil eb' ay yopisio yed' eb' yed' pax eb' anima. 5 Palta tato man̈ ol e cha eyab' juntzan̈ ix val a in Jehová in tic jun, a jun palacio tic ol sateloc, xchi Jehová, xa chi d'a eb', xchi d'ayin.

6 Ix yalanxi Jehová icha tic.

A spalacio vin̈ sreyal Judá, a d'a yol in sat lajan val icha svach'il yilji lum Galaad, icha pax lum jolom vitz Líbano. Palta svac' in ti' svalani to ol meltzajcanoch icha tz'inan luumal. Man̈xa mach ol cajnaj d'ay.

7 Ol vic'cot eb' anima ay syamc'ab' yic oval d'a jun palacio tic yic satanel eb'. Ol smac'anelta te' c'ute' eb', aton te' man̈ jantacoc svach'il ayoch spatzab'iloc, ol sn̈usancantz'a te' eb'.

8 Ol cot eb' anima d'a juntzan̈xo chon̈ab', ol ec' eb' d'a stz'ey jun chon̈ab' tic, ol laj sc'anb'an eb' d'ay junjun: ¿Tas yuj icha tic ix yutej jun nivan chon̈ab' tic Jehová? xcham eb'. 9 Ol tac'voc juntzan̈xo eb' icha tic: Icha tic ix yutej Jehová sDiosal eb', yujto ix yactejcan strato eb' sb'onac yed'oc, axo d'a juntzan̈ comon dios b'aj ix och eb' ejmelal, xcham eb', xchi Jehová.

A tas ix yal vin̈aj Jeremías d'a vin̈aj Salum

10-11 Man̈ ex oc' yuj schamel vin̈aj Josías, oc'an̈ec yuj vin̈aj Salum yuninal vin̈aj Josías chi'. Yujto ix ic'jib'at vin̈ d'a juneln̈ej, man̈xa b'aq'uin̈ ol meltzaj vin̈, man̈xo ol yil-laj schon̈ab' vin̈ b'aj aljinac.

A yuj vin̈aj Salum chi', vin̈ ix och sreyaloc Judá ayic toxo ix cham vin̈ smam vin̈ chi', a Jehová tz'alan yuj vin̈ icha tic. Ix ic'jiel vin̈ d'a jun chon̈ab' tic, man̈xo ol meltzajlaj vin̈. 12 A d'a jun chon̈ab' b'aj ix ic'jib'at vin̈ chi', ata' ol cham vin̈. Man̈xo ol ul yilxi schon̈ab' vin̈ tic.

A tas ix alchaj d'a vin̈aj Joacim

13 Ob'iltac ach, yuj val a chucal tza b'oanq'ue a palacio yed' a nivac pat. Tzac' munlaj eb' anima, palta max a tuplaj sc'u eb'.

14 Tzalan icha tic: Ol in b'oq'ue junoc in nivan palacio, axo d'a yib'an̈ ol in b'oq'ue juntzan̈xo levan tz'aj yool. Ol jacvoccan sventenail, axo te' c'ute' ol vac'och yichtacoc, axo yelav, chacchac ol ajoc, xa chi.

15 ¿Am a naani to yujn̈ejto ayachec' d'a yoltac pat nab'a c'ute' ayoch d'ay, yuj chi' rey ach to nivan elc'ochi? A vin̈ a mam ix yac' tzalajb'oc sc'ol vin̈, yujto tojol ix yutej sb'a vin̈, vach'n̈ej tas ix sc'ulej vin̈, yuj chi' vach'n̈ej ix ajelc'och vin̈.

16 Ix scol eb' meb'a' vin̈ yed' eb' tz'ixtaj yuj eb' chuc spensar. Yuj chi' vach'n̈ej ix elc'och vin̈. A in Jehová in svala' to a sb'eyb'al vin̈ chi' sch'oxani to yojtac in vin̈.

17 Palta a ach tic, an̈ej b'eyumal tza nib'ej d'a spatic chucal. Tza checan miljoccham eb' anima malaj smul, tzixtan eb' etchon̈ab', xchi Jehová.

18 Syal Jehová yuj vin̈aj Joacim yuninal vin̈aj Josías sreyal Judá icha tic:

Malaj eb' ol oc' yuj schamel vin̈. Malaj eb' ol alan icha tic: Ay, ach vetanimail. Ob'iltac on̈. Toxo ix cham vin̈ co reyal, icha co mam yaj vin̈, man̈ xchioc eb'.

19 Icha tz'aj junoc noc' chamnac b'uru, icha chi' ol utaj vin̈, ol n̈erchajcanel vin̈ d'a tiel chon̈ab' Jerusalén, xchi Jehová.

A tas ix alchaj d'a yib'an̈ Jerusalén

20 Ix yalanxi Jehová icha tic: Ex aj Judá, q'uean̈ec d'a jolom vitz Líbano tzex avaj ta'. Te chaan̈ tzex avaj d'a jolomtac vitz yic Basán yed' d'a tzalquixtac yic Abarim, yujto masanil eb' ayoch eyed'oc toxo ix satel eb'.

21 A in tic, ix val d'ayex yic vach' eyajec' d'a e chon̈ab', palta maj yal e c'ol ix eyab'i. Ichan̈ej chi' ix eyutej e b'a yictax vanto eyoch chon̈ab'il, toxon max e cha eyab' tas svala'.

22 Ol ic'jocb'at eb' eyajalil yuj eb' ajc'ool, icha yic'jib'at junoc tas yuj oval ic', axo eb' ayoch eyed'oc ol ic'jocb'at eb' d'a junocxo ch'oc chon̈ab'il. Toxon̈ej ol ex q'uixvoccanoc. Man̈xa ol ajcan eyelc'och yuj jantac e chucal.

23 A ticnaic, te tzalajc'olal eyajec' d'a e pat nab'a c'ute' cotnac ste'al d'a Líbano. Palta ayic ol javoc yaelal d'a eyib'an̈, ol el eyav eyab'an syail, icha yab'an syail junoc ix ix tz'alji yune', xchi Jehová.

A tas ix yal Dios d'a vin̈aj rey Jeconías

24 Ix yalan Jehová d'a vin̈aj Jeconías yuninal vin̈aj Joacim sreyal Judá: Vach'chom aylaj tzach och vuj icha junoc colc'ab' ayoch d'a svach' c'ab' eb' nivac vinac, palta svac' in ti' to ol ach in julcaneli. 25 Ol ach vac'canoch d'a yol sc'ab' eb' ajc'ol b'aj tzach te xivi, eb' snib'an ach smilanchamoc, aton vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia yed' eb' ajun yed'oc. 26 Ol ach vac' ic'jocb'at yed' ix a nun d'a lum luum b'aj man̈oc ta' ex alji, ata' ol ex cham e chavan̈il. 27 Man̈xo ol ex meltzaj d'a tic, vach'chom olto e nib'ej meltzajxi e b'a, xchi Jehová.

A tas ix sc'anb'ej vin̈aj Jeremías

28 ¿Tom lajan vin̈aj Jeconías tic yed' junoc lum chen pojeltac man̈xa yopisio, ma icha junoc yamc'ab' man̈xa mach snib'ani? ¿Tas yuj sjuljicanb'at vin̈ yed' eb' yin̈tilal d'a jun lum luum man̈ yojtacoc?

29 Ab'ec val ex aj Judá, scham val eyab'an tas syal Jehová.

30 A Jehová tz'alanxi icha tic: Tz'ib'chajocab'can b'aj ay sb'i eb' yin̈tilal eb' rey to a jun vinac tic, lajan tz'ajcan icha junoc vinac malaj yuninal, icha junoc vinac man̈ vach'oc ix aj yelc'ochi. Yujto man̈xa junoc yin̈tilal vin̈ ol och reyal d'a spalaciocan vin̈aj David, syac'anxi reyal d'a Judá tic, xchi Jehová.

23

A tas scac'och yipoc co c'ol d'a b'aq'uin̈

1 A Jehová tz'alan icha tic: Ex yilumal in chon̈ab', ob'iltac ex, lajan ex icha junoc tan̈vum calnel smilancham noc' scalnel chi', saclemcanb'at noc' yuuj. Icha chi' tzeyutej eb' in chon̈ab' tic, xchi Jehová.

2 A Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, a tz'alan d'a eb' yilumal schon̈ab' tz'ac'an yajalil d'ay: Ex yilumal in chon̈ab', ix e saclemcanb'at eb' in chon̈ab', ix e xib'tancanb'at eb', maj e tan̈vej eb'. Yuj chi' a in Jehová in tic svala', ol vac'och eyaelal yuj tas ix e c'ulej chi'. 3 Axo eb' ix in saclemcanb'at d'a juntzan̈xo ch'oc chon̈ab'il, a in Jehová in tic svala', ol vic' meltzaj eb'. Ol vac'anxi cajnaj eb' d'a schon̈ab', ol vac'anxi q'uib' sb'isul eb'. 4 Ol vac'anoch yilumal eb', yic maxtzac xiv eb', man̈xa junoc eb' ol satoc, xchi Jehová.

5 Ix yalan Jehová icha tic: Ay jun c'u ol javoc, ol vac'och jun yin̈tilal vin̈aj rey David reyal d'a in chon̈ab' tic. A jun rey chi' te tojol spensar. Yed' sjelanil ol yac' reyal, tojol ol yutej sch'olb'itan masanil chon̈ab'.

6 A d'a stiempoal ol yac' reyal chi', ol colchajcanel eb' aj Judá yed' pax eb' aj Israel, man̈xalaj tas ol sna eb'. Aton jun b'i tic ol ac'joc sb'ioc: A Jehová sb'oanel tas tzon̈ aj d'a stojolal.

7-8 A ticnaic, sloc in b'i eb' anima tic, syalan eb' icha tic: Yojtac val Jehová, jun ic'annaquelta eb' co mam quicham d'a Egipto, xchi eb'. Palta svac'can in ti' ticnaic to ay jun c'u ol javoc ol yal eb' icha tic: Yojtac val Jehová, jun ix on̈ ic'anelta d'a norte yed' d'a juntzan̈xo chon̈ab' b'aj ix on̈ saclemcanb'ati, xcham eb'. Ichato chi' ol cajnajxi eb' israel chi' d'a sluum, xchi Jehová.

Lolonel ix alchaj d'a eb' syaloch sb'a‘R’schecab'oc Dios

9 Icha tic ix val d'a eb' syaloch sb'a schecab'oc Dios: A Jehová ix alan jun lolonel nivan yelc'och d'ayin. Yuj chi' ix och val pitz'an d'a in pixan sic'lab'il, ix ib'xiq'ue in nivanil. Icha squetconec' eb' uc'um an̈ toxo val stelvi, icha chi' ix in aji.

10 A eb' anima cajan d'a jun chon̈ab' tic, an̈ej val ajmulal sc'ulej eb', syac' val yip eb' sc'ulan chucal. A eb' nivac yelc'ochi, an̈ej ixtoj anima syac' eb'. Yuj chi' toxo ix catab'aj lum luum tic yuj Jehová, toxo ix tacjiel luum, toxo ix tz'ab'at an̈ an̈c'ultac b'aj sva noc' noc'.

11 A Jehová tz'alan icha tic: A val eb' syaloch sb'a in checab'oc tic yed' eb' sacerdote, malaj velc'och d'a yol sat eb'. Svil val sc'ulan chucal eb' d'a yol in templo.

12 A in Jehová in svala' to yuj chi' te q'uic'alq'uinal ol ajcan sb'e eb', te n̈ereri ol aj paxoc. Ichato ol ecchajb'at eb', ol telvoc eb'. Axo yic ol in ch'olb'itan eb', ol vac'ancot yaelal te ya d'a yib'an̈ eb'.

13 Vilnac val eb' yalnacoch sb'a in checab'oc d'a Samaria, te chuc tas sc'ulejnac eb'. Yalnaquel slolonel Baal eb', icha chi' aj scuchb'annac satb'at in chon̈ab' Israel eb'.

14 Ix vilpax eb' syaloch sb'a in checab'oc d'a Jerusalén, te chuc tas sc'ulej eb'. An̈ej ajmulal sc'ulej eb', ixtum anima pax eb', syiptzitan eb' sc'ulan chucal eb'. Malaj junoc mach syactejcan sc'ulan chucal. A val tz'aj vilani, a juntzan̈ anima tic yed' eb' cajan d'a Jerusalén, lajan val eb' yed' eb' aj Sodoma yed' eb' aj Gomorra.

15 Yuj chi' a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, sval juntzan̈ lolonel tic yuj juntzan̈ eb' syaloch sb'a in checab'oc chi': Yujto yuj eb' sq'uechaan̈ chucal d'a masanil smacb'en eb' tic, yuj chi' ol vac' tas c'a' sva eb' yed' yuq'uej eb', to scham anima yuuj.

16 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil sval icha tic: Ex aj Israel, man̈ eyac'och tas syal eb' syaloch sb'a in checab'oc chi' yipoc e c'ool, yujto a tas syal eb' chi' esn̈ej, d'a yol yic eb' snaelta, man̈oc in tzin chec yal eb'.

17 A d'a eb' b'aj malaj yelc'och in lolonel, ata' syal eb' icha tic: Vach'n̈ej ol aj eyelc'ochi, xchi eb'. A d'a eb' stec'b'ej sb'a sc'ulan tas snaelta d'a yol yico', syal eb' icha tic: Malaj junoc yaelal ol javoc d'a eyib'an̈, xchi eb'.

18 Palta a in Jehová in, a in svala' to a eb' syaloch sb'a in checab'oc chi', malaj juneloc xid'ec' eb' b'aj tz'och molchajel, ayic tzin lolon yed' eb' in checab'. Malaj juneloc syab' eb' in loloni.

19 Te chuc eb', yuj chi' ol vac'och syaelal eb' yed' yoval in c'ool. A yoval in c'ol chi' lajan val icha junoc oval ic' n̈ab' sja xumnajoc.

20 Man̈ ol vanaj yoval in c'ol chi', masanto ol elc'och tas nab'il vuuj. Ato b'aq'uin̈, ol nachajel juntzan̈ tic eyuuj.

21 Man̈oc in tzin chec juntzan̈ checab' chi', malaj tas sval d'a eb'. Ton̈ej scomon b'at lemnaj eb' yalel slolonel chi' d'a in b'i.

22 Comonoc syojtaquejel eb' tas nab'il vuuj, a am in lolonel syal eb' d'a in chon̈ab'. Tato icha chi', toxom ix yactejcan schuc b'eyb'alil in chon̈ab' tic, man̈xa am chucal sc'ulej eb'.

23 A in Jehová in svalxi icha tic: Vach'chom d'a lac'an, ma d'a te najat, a in tic Dios inn̈ej d'a smasanil b'aj.

24 A in val Jehová in svala': Malaj junoc b'aj vach' e c'ub'anel e b'a d'ayin. ¿Tom man̈ eyojtacoc to ayinn̈ej ec' d'a masanil satchaan̈ yed' d'a masanil sat luum?

25 Svab' val tas syal juntzan̈ checab' esalvum chi', stec'b'ej val sb'a eb' yalani to a in lolonel syal eb', a in tzin lolon d'a eb' d'a svayich yalani. 26 ¿B'aq'uin̈ ol yactej juntzan̈ syaloch sb'a in checab'oc chi' yalan esal lolonel chi'? ¿B'aq'uin̈ ol yactej eb' yalan juntzan̈ lolonel ton̈ej snaq'ue d'a yol yic chi'? 27 A eb' chi' sna eb' tas tz'aj in b'atcan satc'olal yuj in chon̈ab' yuj svayich eb' syal-laj d'ay junjun, icha val sc'ulejnac eb' e mam eyicham, ayic in b'atnac satc'olal yuj eb', axon̈ej comon dios Baal b'aj yac'naquem sb'a eb'. 28-29 A in val Jehová in svala': Tato ay junoc checab' chi' ay tas svayichej, yalocab'i to vayich. Palta tato a in lolonel scha jun, yalocab' d'a sjichanil. ¿Tom lajan yopisio ixim sat trigo yed' yoc? Icha chi' in lolonel, man̈ lajanoc yed' vayich. A in lolonel lajan val icha te' c'ac', ma icha q'uen almágana choc' tz'aj q'uen nivac q'ueen yuuj.

30 Yuj chi', te aycot yoval in c'ol d'a juntzan̈ checab' ton̈ej syal-laj yab' slolonel junjun, syalan eb' to a in lolonel syal eb'. 31 A in svala', te aycot yoval in c'ol d'a juntzan̈ checab' te vach' syutej sloloni, syalan eb' to a in lolonel syalel eb'. 32 A in svala', te aycot yoval in c'ol d'a juntzan̈ checab' stz'ac yal svayich. A yuj juntzan̈ nivac esal lolonel syal eb' chi', satcanb'at eb' in chon̈ab'. Man̈oc in tzin checb'at eb', man̈oc in svac' in checnab'il d'a eb', yuj chi' malaj tas vach' yic'an eb' in chon̈ab' tic d'a eb', xchi Jehová.

A tas tz'aj yalchajel slolonel Jehová

33 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: Ach Jeremías, tato ay junoc anima d'a yol chon̈ab' tic, ma junoc syaloch sb'a in checab'oc, ma junoc sacerdote sc'anb'an d'ayach: ¿Tas syal srazón Jehová? tato xchi eb'. Tzalan d'a eb' icha tic: Lajan ex icha val junoc icatz d'a Jehová, yuj chi' ol ex actajem yuuj, xa chi.23.33 34 Tato a junoc checab', ma junoc sacerdote, ma junoc comon anima tz'alan icha tic: Srazón Jehová, tato xchi eb', a in ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ eb' yed' eb' cajan yed'oc.

35 Tato ay junoc mach sc'anb'an d'a junoc yamigo, ma d'a junoc sc'ab' yoc yuj tas svala', syal yalan icha tic: ¿Tas ix yutej Jehová spacani? ma ¿tas ix yal Jehová? xchiocab'i. 36 Palta max yal yalan icha tic: A srazón Jehová tzin c'anb'ej. Tato syal icha chi', a jun lolonel chi' ol meltzajcanoch icatzil d'ay. Yujto ix yixtejb'at eb' anima tic tas sval a in e Diosal pitzan in tic, Jehová Yajal in d'a Smasanil.

37 Icha tic tz'aj e c'anb'an d'a jun in checab': ¿Tas spac ix yal Jehová, ma tas ix yala'? xe chi. 38 Ach Jeremías, tato tzato yal eb': Srazón Jehová, tato xchi eb', tzal d'a eb' icha tic: A val Jehová tz'alani: Yujto a ex tic tzeyaln̈ej juntzan̈ lolonel b'aj ix ex in cacha' to maxtzac eyala', 39 yuj chi' ol ex b'at satc'olal vuuj yed' pax jun chon̈ab' ix vac' d'ayex yed' d'a eb' e mam eyicham. Najat ol ex in yumcaneli. 40 Masanil tiempo ol ex vac'can q'uixvelal, man̈xalaj jab'oc yelc'och ol ex ajcanoc. Man̈xo ol b'at satc'olal eyuj tas ol ex utaj chi', xchi Jehová.

24

Yab'ixal chab' mooch te' higo

1 A vin̈aj Jeconías sreyal Judá, yuninal vin̈aj Joacim, ix ic'jib'at vin̈ preso yuj vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia. Ix ic'chajpaxb'at eb' ayoch yajalil yed' vin̈, eb' b'oum pat yed' eb' tenum q'ueen. Ix lajvi chi' icha d'a vayichal ix aj sch'oxan chab' mooch sat te' higo Jehová d'ayin, ayec' d'a yichan̈ templo. 2 A d'a yol junoc mooch chi', ayem te' sat higo te vach', q'uin̈xo, aton te' b'ab'el sat, axo d'a yol junxo te' mooch chi', ayem te' higo te chucxolaj, maxtzac yal-laj co loani. 3 Axo ix sc'anb'an Jehová d'ayin: ¿Jeremías, tas tzil chi'? xchi. Ix in tac'vi, ix valani: Ay chab' mooch te' sat higo svila'. Ay te' man̈xo jantacoc svach'il, ay pax te' te chucxolaj, maxtzac yal-laj co loani, xin chi. 4 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'ayin icha tic: 5 A in Jehová e Diosal in svala': Icha val sat te' higo vach' chi', icha chi' yaj chon̈ab' Judá d'a yol in sat, aton eb' ix vac' ic'jocb'at d'a smacb'en eb' caldeo. Te vach' ol vutoc in b'a d'a eb'. 6 Ol in tan̈vejn̈ej eb', ol vic'anxi meltzaj eb' d'a jun schon̈ab' tic. A tic ol vic'chaan̈ eb', man̈xo ol in satel-laj eb'. Icha val to ol vavejem eb', man̈xo ol in toc'q'ueta eb'. 7 Ol vac' val spensar eb', yic syojtaquejel eb' to a in ton Jehová Dios in. Ol och eb' in chon̈ab'oc, a inxo ol in och sDiosaloc eb'. Yujto d'a smasanil sc'ol eb' ol meltzajcot d'ayin.

8 Axo vin̈aj Sedequías sreyal Judá, eb' yajal yaj yed' vin̈ yed' masanil eb' cajan d'a Jerusalén, aton eb' ixto can cajan d'a tic yed' pax eb' ix c'och cajan d'a Egipto, lajan val eb' d'a yol in sat icha sat te' higo te chucxolaj chi', aton te' maxtzac yal sloji. 9 Ol vac'b'at junoc nivan yaelal d'a yib'an̈ eb'. Ol te xiv juntzan̈xo ch'oc nacional yuuj. Man̈xalaj ol ajcan yelc'och eb'. A eb' anima d'a juntzan̈ nación b'aj ol in saclemejb'at eb' chi', ol te b'uchvaj eb' d'a eb', ol b'ajjoc eb' yuj eb', ol javoc catab' d'a yib'an̈ eb'. 10 Ol vac'b'at oval, vejel yed' ilya d'a yib'an̈ eb'. Man̈xa junoc eb' ol can d'a sat lum luum ix vac' d'a eb' yed' d'a smam yicham eb', xchi Jehová.

25

A eb' ajc'ol scot d'a norte

1 Ayic schan̈il ab'il yoch vin̈aj Joacim yuninal vin̈aj Josías reyal d'a Judá, aton yic b'ab'el ab'il yoch vin̈aj Nabucodonosor reyal d'a Babilonia, ix lolon Jehová d'ayin a in Jeremías in tic yuj tas ol aj chon̈ab' Judá. 2 Ix valan jun lolonel tic d'a masanil eb' anima ay d'a yol yic Judá yed' d'a masanil eb' cajan d'a Jerusalén. Yuj chi' ix valan icha tic: 3 Ayic 13 ab'il yoch vin̈aj Josías yuninal vin̈aj Amón reyal d'a Judá tic, ix el yich slolon Jehová d'ayin, yuj chi' 23 ab'ilxo slolonn̈ej d'ayin. Tzijtum el ix val d'ayex, palta man̈ jab'oc tze cha eyab'i. 4 Vach'chom tzijtum el ix scheccot eb' schecab' Jehová d'ayex, palta maj e chan̈ej eyab' tas ix checji yal eb', maj e c'anab'ajej. 5 Ix yal val eb' d'ayex to tzeyactejcan e chuc b'eyb'al, yic vach' tzex cajnajn̈ej d'a lum luum yac'nac Jehová d'a eb' co mam quicham. 6 Man̈ ex b'at d'a spatic comon dios, man̈ ex och ejmelal d'ay. Man̈ e tzuntzejcot yoval sc'ol Jehová yuj eyoch ejmelal d'a juntzan̈ dios to a ex tze b'o tic, yic vach' max yac'cot junoc yaelal Jehová d'a eyib'an̈, xchi eb' schecab' chi'. 7 Axo ticnaic, syal Jehová icha tic: A ex tic max yal e c'ol tze cha eyab' tas svala'. Tze tzuntzej val cot yoval in c'ool, yujto tzex och ejmelal d'a juntzan̈ e diosal tze b'o'o. Yuj chi' an̈eja' ex tzeyic'cot yaelal d'a eyib'an̈, xchi Jehová.

8 Yuj chi' syalanxi Jehová Yajal d'a Smasanil icha tic: Yujto max e cha eyab' tas svala', 9 yuj chi' ol vavtejcot masanil juntzan̈ ch'oc chon̈ab'il scot d'a norte yed' pax vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia. Ol vac'lab'ej vin̈ yic sjavi vin̈ yed' juntzan̈ chon̈ab' chi' yac' oval d'a jun chon̈ab' tic yed' d'a juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a slac'anil yed' eb' anima cajan d'ay. Ol vac' satel eb' smasanil. Juneln̈ej ol vac' lajvoquel eb'. A eb' ol ilanoc, ol xivq'ue eb', ol b'uchvaj eb' d'a eb'. 10 A val ol vutejcan eb' chi', man̈xa b'aj ol ab'chaj yoch b'it yic q'uin̈ yuj tzalajc'olal, ma b'it yic nupnajel. Man̈xa b'aj ol ab'chaj sc'an̈ q'uen cha', man̈xa b'aj ol ilchaj yoc candil. 11 Masanil jun chon̈ab' tic ol can tz'inan, ol em lan̈najoc. A jun chon̈ab' tic yed' juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a slac'anil tic, 70 ab'il ol can d'a yalan̈ smandar vin̈ sreyal Babilonia chi'. 12 A in val Jehová in svac' in ti', ayic ol lajvoc 70 ab'il chi', ol in ch'olb'itan smul vin̈ sreyal Babilonia chi' yed' masanil eb' cajan d'a smacb'en vin̈, aton eb' caldeo. Ol in satel eb' d'a juneln̈ej. 13 Masanil juntzan̈ yaelal ix vala', ol vaq'uem d'a yib'an̈ jun chon̈ab' chi', aton tastac tz'ib'ab'ilcan d'a jun uum tic, aton tas ix in chec yalcan vin̈aj Jeremías yuj masanil juntzan̈ chon̈ab'. 14 Ol vac'och eb' d'a yol sc'ab' nivac chon̈ab' yed' eb' nivac yajal. Icha chi' ol aj schaan spac eb', icha val smojal tas sc'ulej, xchi Jehová.

A jun copa yechel yaelal

15 A Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, a' ix ch'oxan d'ayin icha vayichal, ix yalan d'ayin: Ina jun copa tic, b'ud'an yuj vino, sch'oxel yoval in c'ool. Ic'b'ati, tzac'an yuc' masanil nación b'aj ol ach in checb'ati. 16 Ayic ol yuc'an eb', ol xej eb', ol quistalax eb' yuuj. Icha chi' ol aj eb' yuj jun oval ol vac'b'at d'a scal, xchi Jehová.

17 Ix in chaan jun copa chi' d'a Jehová, ix vac'an yuc' masanil chon̈ab' chi' tas ayem d'a yool, aton juntzan̈ b'aj ix in scheca'. 18 Ix vac' yuc' eb' aj Jerusalén yed' masanil eb' cajan d'a junjun chon̈ab' d'a yol yic Judá. Ix yuc' eb' yed' sreyal yed' yajalil, yic slajviel eb' yuuj. A eb' ol ilan eb', ol xiv eb', ol b'uchjoc eb', ol catab'aj eb' yuj eb', icha van quilan ticnaic. 19 Ix vac'anpax yuc' vin̈ sreyal Egipto, eb' yajal, eb' nivac vinac yed' masanil eb' anima cajan ta', 20 yed' pax eb' anima ton̈ej tz'ec' ta'. Ix vac'anpax yuc' masanil eb' rey ay d'a chon̈ab' Uz yed' masanil eb' ay d'a yol smacb'en eb' filisteo: Aton d'a Ascalón, d'a Gaza, d'a Ecrón yed' eb' anima ixto can d'a Asdod. 21 Ix vac'anpax d'a eb' sreyal Edom, Moab yed' d'a eb' yin̈tilal Amón. 22 Yed' d'a eb' sreyal Tiro yed' Sidón yed' masanil eb' sreyal junjun nación ay d'a stitac a' mar Mediterráneo. 23 Ix vac'anpax d'a eb' aj Dedán, d'a eb' aj Tema, d'a eb' aj Buz yed' d'a masanil eb' anima spiljoxejel yib'tac schiquin. 24 Ix vac'anpax d'a eb' rey d'a Arabia yed' d'a masanil macan̈il anima cajan d'a taquin̈ luum. 25 Ix vac'pax yuc' eb' rey d'a Zimri, d'a Elam yed' d'a Media, 26 yed' d'a eb' rey d'a norte, aton eb' lac'nic ma eb' najtic scal. Syalelc'ochi, masanil eb' rey d'a yolyib'an̈q'uinal ix uc'ani. Slajvub'alxo ol yuc' vin̈ sreyal Babilonia.

27 Ix lajvi chi' ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: Ala' to a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, sDiosal in Israel, a in ix vala': Uq'uejec e masanil ex yajal ex tic masanto sq'ue d'a e jolom, ol ex xejoc, ol ex telvoc. Man̈xo ol ex q'ue vaan. Icha chi' ol ex aj yuj jun oval ol vac'b'at d'a e cal, xchi Jehová. 28 Tato malaj sgana eb' schaan jun copa chi' d'ayach, max yuc' pax eb', al d'a eb' icha tic: A Jehová Yajal d'a Smasanil, a' tz'alani: Yovalil ol eyuq'uej. 29 Tic val tzin chael yich vac'anb'at yaelal d'a yib'an̈ jun chon̈ab' vic yaji. ¿Tzam e na' to man̈ ol c'och yaelal chi' d'a eyib'an̈? A in val Jehová in svala' to a jun chi' man̈ ol ec'b'at sc'och d'a eyib'an̈, yujto ol vac'b'at oval d'a yib'an̈ masanil eb' cajan d'a sat luum tic, xchi Jehová, xa chi.

30 Ach Jeremías, al masanil juntzan̈ lolonel tic d'a eb':

A Jehová icha sc'an̈ c'u, icha chi' ol aj yavajemta d'a satchaan̈, aton d'a scajnub' to yicn̈ej yaji. Icha val yel yav eb' tec'umel yal uva, icha chi' ol aj yel yav scot yoval d'a masanil anima cajan d'a sat luum tic.

31 Olto ab'chaj sc'an̈ b'aj slajvic'och lum luum tic, yujto ay tas ol yal Jehová d'a yib'an̈ masanil nación. Ol ch'olb'itaj eb' anima yuuj, ol yac'ancanoch chamel d'a yib'an̈ masanil eb' chuc, xchi Jehová, xa chi, xchi d'ayin.

32 A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Ab'ec, d'a stzolal ol aj syamchaj junjun nación yuj jun yaelal ol javoc, icha sjavi junoc oval ic' n̈ab'. Van smolb'an sb'a jun nivan yaelal chi' b'aj slajvic'och lum luum tic, xchi Jehová.

33 A eb' ol cham yuj Jehová d'a jun c'u chi', teltumb'a ol ajcan eb' d'a smasanil yolyib'an̈q'uinal tic. Malaj mach ol oc' yuj eb', malaj mach ol molb'an snivanil eb' yic smucji. Toxon̈ej ol can b'ulan snivanil eb' d'a sat luum icha stza' noc' noc'.

34 Elocab' eyav yuj yaelal ex yilumal chon̈ab'. Ec'an̈ec b'alb'on d'a sat luum, yujto toxo ix ja sc'ual e miljichamoc. Ol ex saclemcanb'atoc. Ol ex ac'joc ganar, ol ex miljoccham icha noc' ch'ac calnel te b'aq'uech.

35 A eb' yilumal chon̈ab', man̈ ol yal sb'at eb' elelal. A eb' stan̈vumal chon̈ab' chi' man̈ ol colchajcanel eb'.

36 Ab'ec val sc'acvi eb' yilumal chon̈ab' chi'. Tz'el yav eb' yuj yaelal, yujto toxo ix satel schon̈ab' eb' yuj Jehová, icha stacjiel an̈ an̈c'ultac b'aj sva noc' calnel.

37 Ix satjiel schon̈ab' eb' chi' yuj yoval sc'ol Jehová.

38 Ix elta jucnaj Jehová d'a yed'tal icha junoc noc' choj. Yed' val yoval sc'ool ix yac'ancot jun oval te ay smay d'a scal juntzan̈ anima chi', choc' ix ajem lan̈naj schon̈ab' eb'.

26

Ix ac'jioch chamel d'a yib'an̈‘R’vin̈aj Jeremías

1 Ayic ix och vin̈aj Joacim yuninal vin̈aj Josías reyal d'a Judá, ata' ix lolon Jehová d'ayin Jeremías in tic. 2 Ix yalan icha tic: Ajan̈ tec'tec' d'a yamaq'uil in templo, tzalan masanil tas ix val tic d'ayach d'a eb' aj Judá tzul och ejmelal d'a in templo tic. Malaj junoc lolonel to max ala'. 3 Talaj scha yab' eb' d'ayach, syactancan schuc b'eyb'al eb', tato icha chi', man̈xo ol vac'b'at yaelal nab'il vuj vac'anb'at d'a yib'an̈ eb' yuj schuc b'eyb'al chi'. 4 Tzal d'a eb' to a in Jehová in sval d'a eb' icha tic: Yujto max e cha eyab' in c'ayb'ub'al svala', max e c'anab'ajej paxi, 5 max e cha eyab' e cachji yuj eb' in checab', vach'chom tzijtum el ix in checb'at eb', palta maj e c'anab'ajej eb', 6 yuj chi', icha vutejnac in cajnub' d'a Silo, icha chi' ol vutej jun templo tic. Ol vac'b'at catab' d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic d'a scal masanil juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a yolyib'an̈q'uinal, xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

7 A eb' sacerdote, eb' syaloch sb'a schecab'oc Dios yed' masanil eb' anima, ix yab' val eb' valan juntzan̈ lolonel chi' d'a templo. 8 Ayic ix lajvi valan masanil tas ix schec Jehová vala', ix in syaman eb'. Ix yalan eb' d'ayin icha tic: Ol ach chamoc. 9 ¿Tas val yuj tza tec'b'ej a b'a alan d'a sb'i Jehová to a jun stemplo tic lajan ol ajcan icha ajnac scajnub' d'a Silo? Tzalani to ol satel jun chon̈ab' tic, man̈xa mach ol cajnaj d'ay, xa chi, xchi eb'. Masanil anima ix ja n̈ilnaj d'a yamaq'uil templo chi', ix oymaj eb' d'a in patic.

10 Ayic ix yab'an eb' yajal d'a Judá tas van yuji chi', ix cot eb' d'a spalacio vin̈ rey, ix javi eb' d'a templo b'aj ay jun ac' puerta, ata' ix javi c'ojan eb'. 11 Ix yalan eb' sacerdote yed' eb' syaloch sb'a schecab'oc Dios chi' d'a eb' yajal yed' d'a eb' anima chi' icha tic: A jun vin̈ tic smoj scham vin̈, yujto ix yal vin̈ to ay yaelal ol ja d'a yib'an̈ co chon̈ab' tic. A ex tic tzeyab'n̈ej tas syal vin̈ chi', xchi eb'.

12 Ix valan d'a eb' yajal chi' yed' d'a eb' anima chi' icha tic: A Jehová ix checan val tas ix eyab' d'a spatic jun templo tic yed' d'a spatic co chon̈ab' tic. 13 B'oec e b'eyb'al yed' tas tze c'ulej, c'anab'ajejec Jehová co Diosal yic vach' man̈ ol yac'cot juntzan̈ yaelal toxo ix alchaj chi' d'a eyib'an̈. 14 A in tic, ayin val ec' d'a yol e c'ab', syaln̈ej e c'ulan tas tze nib'ej d'ayin. 15 Palta, ojtaquejec val el sic'lab'il: Tato a ex yed' eb' anima tic tzin e milchamoc, ol och e mul yujto tze milcham junoc mach malaj smul. Yujto val yel, a Jehová ix checan val juntzan̈ lolonel tic, xin chi d'a eb'.

16 Yuj chi' ix yalan eb' yajal yed' eb' anima chi' d'a eb' sacerdote yed' d'a eb' syaloch sb'a schecab'oc Dios chi': Man̈ smojoc scham jun vin̈ tic, yujto a d'a sb'i Jehová co Diosal ix lolon vin̈ d'ayon̈, xchi eb'. 17 Ay juntzan̈ eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' ix q'ue vaan, ix yalan eb' d'a eb' anima molanec' chi': 18 A d'a stiempoal vin̈aj Ezequías sreyal Judá, a vin̈aj Miqueas aj Moreset ix lolon d'a sb'i Jehová d'a masanil eb' cajan d'a Judá, ix yalan vin̈ icha tic:

A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: A Sion tic ol can yicoc munlajel. A pax Jerusalén ol emcan lan̈najoc, axo jun tzalan b'aj ay templo tic, vayumtac ol ajoc, xchi Jehová, xchi vin̈.

19 Palta tocval ix miljicham vin̈ yuj vin̈aj rey Ezequías chi' yed' pax yuj eb' anima. An̈ej to ix xiv vin̈, ix tevi vin̈ d'a Jehová. Yuj chi' majxo yac'cot yaelal Jehová toxo ix yal chi'. Tato sco milcham vin̈aj Jeremías tic, ol quic'cot yaelal d'a quib'an̈, xchi eb'.

20 (Yed' pax vin̈ schecab' Dios scuchan Urías yuninal vin̈aj Semaías, aj Quiriat-jearim, a vin̈ ix lolon d'a sb'i Jehová d'a jun chon̈ab' tic yed' d'a juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a yol smacb'en, icha ix aj valan Jeremías in tic. 21 A vin̈aj rey Joacim yed' eb' ayoch yajalil yed'oc yed' eb' nivac yopisio, ix yab' eb' tas ix yal vin̈. Ix snib'ej vin̈ rey chi' smilcham vin̈. Axo yic ix yab'an vin̈aj Urías chi' tas yaji, ix xivb'at vin̈, ix b'at vin̈ elelal d'a Egipto. 22 Ix checjib'at vin̈aj Elnatán yuninal vin̈aj Acbor yed' juntzan̈xo eb' vin̈ vinac yuj vin̈aj rey Joacim d'a Egipto chi'. 23 Aton eb' vin̈ ix b'at ic'ancot vin̈aj Urías chi', ix yac'anoch vin̈ eb' d'a yol sc'ab' vin̈ rey chi'. Ix yalan vin̈ to smiljicham vin̈, syumjib'at snivanil vin̈ b'aj sb'atcan snivanil eb' comon anima. Icha chi' ix aji.)

24 Palta a in Jeremías in tic, maj in ac'jioch d'a yol sc'ab' eb' anima yic tzin smilancham eb', yujto a vin̈aj Ahicam yuninal vin̈aj Safán ix yac'och sb'a ved'oc.

27

A te' yugo ayoch ch'oxnab'iloc

1 Ayic toto ochnac vin̈aj Sedequías yuninal vin̈aj Josías reyal d'a Judá, ix lolon Jehová d'ayin Jeremías in tic. 2 Ix yalan icha tic: B'o junoc te' yugo yed' juntzan̈oc noc' tz'uum, tzac'anq'ue d'a yib'an̈ a jaj. 3 Slajvi chi', tzac'anb'at junoc checnab'il d'a eb' sreyal Edom, d'a eb' yic Moab, d'a eb' yic Amón, d'a eb' yic Tiro yed' d'a eb' yic Sidón. A d'a eb' checab' sjavi ul yil vin̈aj rey Sedequías d'a Jerusalén, ata' tzac'b'ati. 4 Tzal d'a eb' to syal eb' d'a eb' sreyal, to a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, sDiosal in Israel tic, a in svala': 5 Yed' val in poder te nivan, in b'onac yolyib'an̈q'uinal tic yed' masanil tastac ay d'ay. In b'onac eb' anima yed' noc' noc', yuj chi' syal vac'an d'a yaln̈ej mach b'aj in gana svac'a'. 6 Yuj chi', a ticnaic svac'canoch juntzan̈ nación tic d'a yol sc'ab' vin̈ in checab' aj Nabucodonosor sreyal Babilonia. Svac'paxcanoch noc' caltacte'al noc' d'a yalan̈ smandar vin̈. 7 Masanil nación ol can d'a yol sc'ab' vin̈, d'a yol sc'ab' yuninal vin̈ yed' d'a yol sc'ab' yixchiquin vin̈, masanto ol ja sc'ual yac'ji ganar Babilonia chi'. Ichato chi' ol can Babilonia chi' d'a yol sc'ab' juntzan̈xo nación yed' d'a yol sc'ab' juntzan̈xo rey nivac yelc'och yed' yopisio. 8 A in Jehová in svala', tato ay junoc nación max yac'och sb'a d'a yalan̈ smandar vin̈aj Nabucodonosor chi', ol vac'och yaelal d'a yib'an̈, aton oval, vejel yed' ilya, masanto ol satel eb' yuj vin̈.

9 Yuj chi', man̈ e cha eyab' tas syal eb' tz'alan d'ayex to max eyac'och e b'a d'a yalan̈ smandar vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia chi'. A eb' tz'alan juntzan̈ chi', aton eb' tic: Eb' syaloch sb'a in checab'oc, eb' naumel lolonel, eb' snaanel tas syal vayich yalani yed' eb' schuman yed' q'uen c'anal yed' eb' scomon alan tastac toto ol ujoc. 10 Masanil juntzan̈ tas syal eb' chi', esn̈ej, yujto ol ex ic'jocb'at d'a juntzan̈xo ch'oc nacional. A in ol ex in pechb'ati, ata' ol ex chamoc. 11 Axo pax juntzan̈ nación syac'och sb'a d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Babilonia chi', a in Jehová in svala' to ol vac'n̈ejcan eb' d'a sluum, ol munlaj eb' ta', xchi Jehová, xa chib'ati, xchi d'ayin.

12 Yuj chi' ix valanxi juntzan̈ tic d'a vin̈aj Sedequías sreyal Judá icha tic: Ac'och a b'a d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Babilonia yed' schon̈ab' vin̈, yic vach' max ex chami. 13 ¿Tas yuj tza b'eccham a b'a yed' a chon̈ab' yuj oval, vejel yed' pax yuj ilya? Yujto toxo ix yal Jehová to a juntzan̈ chi' ol ic'an masanil nación man̈ ol yac'och sb'a d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Babilonia chi'. 14 Man̈ a cha ab' tas syal juntzan̈ eb' syaloch sb'a schecab'oc Dios, eb' tz'alani to max ac'och a b'a d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Babilonia chi', yujto nab'a es tas syal eb' chi'. 15 A Jehová ix alani to man̈oc schecan yal juntzan̈ chi' eb', nab'a es tas syal eb'. Tato tza c'anab'ajej tas syal eb' chi' jun, ol ach ic'joquel d'a tic yed' eb' esalvum checab' tz'alan chi' d'ayach, ol ach cham yed' eb', xin chi d'a vin̈ rey chi'.

16 Ix lajvi chi', ix valan pax d'a eb' sacerdote yed' d'a masanil anima icha tic: A val Jehová tz'alani: Man̈ e cha eyab' tas syal juntzan̈ eb' syaloch sb'a in checab'oc chi'. Syalan eb' d'ayex to toxo ol ac'joc meltzaj masanil yamc'ab' yic templo ic'b'ilb'at d'a Babilonia. A juntzan̈ syal eb' chi' d'ayex, esal lolonel. 17 Yuj chi' man̈ e cha eyab'i. Aq'uec val och e b'a d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Babilonia chi', yic vach' ol ex cajnajn̈ej d'a tic. ¿Tas yuj ol can tz'inan jun chon̈ab' tic? 18 Tato yel in checab' eb', tato yed'nac in lolonel eb', tevocab' eb' d'ayin a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, yic max vach' ic'jib'at juntzan̈xo yamc'ab' yic in templo d'a Babilonia yed' tastac cannac d'a spalacio eb' tz'ac'an reyal d'a Judá yed' d'a Jerusalén, xchi Jehová, xin chi d'a eb'.

19-21 Ayic ix ic'jib'at vin̈aj Jeconías sreyal Judá, vin̈ yuninal vin̈aj Joacim yuj vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia, ix ic'jipaxb'at eb' ayoch yajalil d'a Jerusalén yed' vin̈. Ayic ix ic'jib'at eb' chi' maj ic'jib'atlaj juntzan̈ nivac oy, jun nivan pila nab'a bronce yed' sb'achnub'al yed' juntzan̈xo syamc'ab'il templo yed' tas ix can d'a spalacio eb' sreyal Judá yed' Jerusalén. Yuj chi' ix yal Jehová icha tic: Ab'ec tas sval a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, e Diosal in a ex israel ex tic. 22 A in svala' to masanil tas ix can chi' ol ic'jocb'at d'a Babilonia, ata' ol cann̈ej, masanto ayic ol ex vic'anxi meltzaj d'a e chon̈ab' tic, xchi Jehová.

28

A vin̈aj Jeremías yed' vin̈aj Hananías

1 Ayic schan̈il ab'il yoch vin̈aj Sedequías reyal d'a Judá, ayic yoil ujal yoch jun ab'il chi', a vin̈aj Hananías yuninal vin̈aj Azur, aj Gabaón, jun vin̈ syaloch sb'a schecab'oc Dios, ix lolon vin̈ d'ayin Jeremías in tic d'a templo. D'a yichan̈ eb' sacerdote yed' d'a yichan̈ eb' anima smasanil, ix yalan vin̈:

2 —A Jehová Yajal d'a Smasanil, co Diosal a on̈ israel on̈ tic, a tz'alan icha tic: Ol in mac' can̈chaj jun te' syugo vin̈ sreyal Babilonia, aton spoder vin̈ ayem d'a eyib'an̈. 3 Yic val chab' ab'il tic, ol vac' ic'joc meltzaj masanil yamc'ab' yic templo ic'b'ilb'at yuj vin̈aj Nabucodonosor d'a Babilonia. 4 A in Jehová in svala' to ol vac' meltzaj vin̈aj Jeconías sreyal Judá, vin̈ yuninal vin̈aj Joacim yed' masanil eb' anima ic'b'ilb'at d'a Babilonia chi'. Ol in can̈chitej syugo vin̈ rey chi' ayem d'a eyib'an̈, xchi Jehová, xchi vin̈aj Hananías chi'.

5 Ix in tac'vi d'a vin̈ d'a yichan̈ eb' sacerdote yed' d'a yichan̈ masanil anima ayec' d'a templo chi'. Ix valan icha tic:

6 —Ichocab' chi'. Comonoc icha chi' sc'ulej Jehová. Comonoc syaq'uelc'och juntzan̈ lolonel tzal chi', syac'an ic'joc meltzaj masanil yamc'ab' yic templo ic'b'ilb'at d'a Babilonia chi' yed' masanil anima. 7 Palta ab' val juntzan̈ tas ol val tic d'ayach yed' d'a eb' anima tic: 8 A eb' schecab' Dios ec'nac d'a peca', ayic manto on̈ alji ed'oc, yalnac eb' to ol ja oval, yaelal yed' ilya d'a yib'an̈ juntzan̈ nación ay spoder. 9 Palta tato ay junoc checab' tz'alani to ol ja vach'il d'a juntzan̈ nación, ato yic ol elc'ochoc, ichato chi' ol checlajeloc to a Jehová ix checan yala', xin chi.

10 Ix lajvi chi' ix yic'anel jun te' yugo chi' vin̈aj Hananías ayoch d'a in jaj, ix scan̈chitan te' vin̈. 11 Ix yalan vin̈ d'a yichan̈ eb' anima chi' icha tic:

—Syal Jehová icha tic: Yic val chab' ab'il tic, ol viq'uel spoder vin̈aj Nabucodonosor ayoch d'a yib'an̈ juntzan̈ nación tic, xchi Jehová chi', xchi vin̈. Ix lajvi chi' ix in b'atxi. 12 Ayic ix ec'b'at jun tiempoal ayic toxo ix smac' can̈chaj te' yugo vin̈aj Hananías ix yiq'uel d'a in jaj chi', ix lolon Jehová d'ayin, ix yalan icha tic: 13 Ixic, b'at al d'a vin̈aj Hananías to a in Jehová in svala': A ach ix a can̈chitej te' yugo nab'a te', a inxo ol vac'och jun yugo nab'a hierro sq'uexuloc te te' chi'. 14 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil, sDiosal in Israel sval icha tic: Ix vac'och jun yugo nab'a hierro d'a yib'an̈ juntzan̈ nación valnac, yic scan eb' d'a yalan̈ smandar vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia. An̈ejtona' noc' caltacte'al noc', ix vac'canoch noc' d'a yalan̈ smandar jun vin̈ rey chi', xchi Jehová.

15 Ix lajvi chi', ix valan d'a vin̈aj Hananías chi' icha tic:

—Hananías, ab' val tas ol vala'. Man̈oc Jehová ix checan ala'. Palta a tas tzal syac'och eb' anima yipoc sc'ool chi' man̈ yeloclaj. 16 Yuj chi' syal Jehová icha tic: Ol ach in satel d'a sat lum tic. Yuj a lolonel ix al chi', ix vach' pitb'iel juntzan̈ anima tic d'ayin, yuj chi' a d'a jun ab'il tic ol ach chamoc, xchi Jehová, xin chi d'a vin̈.

17 A d'a yuquil uj d'a jun ab'il chi', ix cham vin̈aj Hananías chi'.

29

Scarta vin̈aj Jeremías‘R’d'a eb' ic'b'ilb'at d'a Babilonia

1 A in Jeremías in tic schecab' in Dios, ix vac'b'at jun in carta d'a eb' yichamtac vinaquil chon̈ab', d'a eb' sacerdote, d'a eb' schecab' Dios yed' d'a masanil anima aj Jerusalén ic'b'ilb'at yuj vin̈aj Nabucodonosor d'a Babilonia. 2 Ix vac'b'at jun carta tic, ayic toxo ix ic'jib'at vin̈aj rey Jeconías d'a Babilonia chi' yed' ix reina, aton ix snun vin̈. Ix ic'jipaxb'at eb' smunlaj d'a palacio, eb' yajal yaj d'a Judá yed' d'a Jerusalén, eb' jelan sb'oan tastac yed' pax eb' tenum q'ueen. 3 Ix ic'jib'at jun carta tic yuj vin̈aj Elasa yuninal vin̈aj Safán yed' vin̈aj Gemarías yuninal vin̈aj Hilcías. Aton eb' vin̈ tic ix checjib'at yuj vin̈aj Sedequías sreyal Judá d'a vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia chi'. A jun carta chi', icha tic syala':

4 E masanil ex aj Jerusalén ic'b'ilb'at d'a Babilonia yuj co Diosal a on̈ israel on̈ tic, aton Jehová Yajal d'a Smasanil, a tz'alan d'ayex icha tic: 5 B'oec e pat, tzex cajnaj d'ay, avejec eyavb'en te' yic tze loan sat. 6 Aq'uecoch eyetb'eyum, aljocab' eyuninal. Ochocab' pax yetb'eyum eb' eyuninal chi', aljocab' pax yuninal eb', q'uib'ocab' e b'isul, mocab' emta e b'isul chi'. 7 Munlajan̈ec yuj svach'iloc jun chon̈ab' b'aj ix ex vac'b'at chi'. C'anec in colval d'a yib'an̈, tato vach' tz'aj jun chon̈ab' chi', vach' pax ol ex aj yed'oc. 8 Yujto a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, e Diosal in, a in sval juntzan̈ tic: Man̈ eyac' e b'a musansatil yuj juntzan̈ eb' syesejoch sb'a in checab'oc yed' eb' naumel lolonel yalani. Man̈ e cha eyab' svayich eb' syala'. 9 A tas syal eb' chi' d'a in b'i, nab'a es. A in Jehová in svala' to man̈oc in tzin chec yal eb'.

10 Svalanxi: Ayic ol tz'acvoc 70 ab'il yac'an yajalil Babilonia chi', ol vac' in vach'c'olal d'ayex, ol vac'anpaxelc'och b'aj ix vac' in ti' to ol ex vic'xi meltzaj d'a tic. 11 A in val Jehová in svala', vojtac tas nab'il vuj d'a e patic. A tas nab'il chi' vuuj, man̈ yujoc eyab'an syaelal, palta yuj e vach'iloc yic vach' ay tas tzeyac'och yipoc e c'ol d'a b'aq'uin̈. 12 Ol lajvoc chi', ol eyal e b'a d'ayin, ol ex lesalvoc d'ayin, ol vab'an e lesal chi'. 13 A in val Jehová in svala' to ol ex javoc d'ayin, ol in ch'ox in b'a d'ayex, yujto ol eyac'och e b'a d'a yol in c'ab' d'a smasanil e c'ool. 14 A in Jehová in svala', ol in ch'oxn̈ej in b'a d'ayex. Ol in q'uex tas eyaji. Ol ex vic'cot d'a masanil nación yed' d'a masanil b'aj ix ex in saclemejcanb'ati. Ol ex in molb'ej, ol ex vic'anpax meltzaj b'aj ayex ec' cajan ayic ix ex ic'jib'ati, xchi Jehová.

15 A ex tic tzeyala': Ayxo eb' schecab' Jehová d'ayon̈ d'a Babilonia tic, xe chi. 16 Palta syal Jehová icha tic d'a yib'an̈ vin̈ rey ayoch d'a sdespachocan vin̈aj rey David yed' d'a eb' cajan d'a jun chon̈ab' tic, aton juntzan̈ eb' ayto eyuj e b'a yed'oc, eb' maj ic'jib'at d'a Babilonia chi': 17 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil sval icha tic: Ol vac'b'at oval, vejel yed' ilya d'a scal eb'. Lajan ol vutejcan eb' icha juntzan̈ te' higo c'aeltacxo, te chuclaj, maxtzac yal sloji. 18 Ol in pechb'eyec' eb' yuj oval, yuj vejel, yuj pax ilya. Ol vac'an yajjoc eb' yuj masanil nación. Ol ja catab' d'a yib'an̈ eb', ol xiv eb' anima yuj eb' ayic ol yilanoch eb'. Ol b'uchvaj eb' d'a eb', ol b'ajjoc eb' yuj juntzan̈ nación b'aj ol in saclemejcanb'ati. 19 A in Jehová in svala' to tzijtum el ix alji d'a eb' yuj eb' in checab', palta maj scha yab' eb' tas ix yal eb' in checab' chi'. An̈ejtona' ex pax tic maj e chapax eyab'i. 20 E masanil ex aj Jerusalén ix ex vac' ic'jocb'at d'a Babilonia, ab'ec val in lolonel svala'.

21 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil, e Diosal in paxi, sval yuj vin̈aj Acab yuninal vin̈aj Colaías yed' yuj vin̈aj Sedequías yuninal vin̈aj Maasías, aton eb' vin̈ tz'alan juntzan̈ esal lolonel d'a in b'i: Ol vac'och eb' vin̈ d'a yol sc'ab' vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia. A vin̈ ol checan miljoccham eb' vin̈ d'a eyichan̈. 22 Yuj chi', ex aj Judá, ex ic'b'il ex b'at d'a Babilonia, tato ayex ol e nib'ej e catab'ej junoc mach, ol eyal icha tic: Ach yutejocab' Jehová icha utajnac vin̈aj Sedequías yed' vin̈aj Acab, aton eb' vin̈ schecnac vin̈aj Nabucodonosor n̈usjoctz'aoc, xe chama. 23 Icha chi' ol aj sja d'a yib'an̈ eb' vin̈, yujto te chuc tas sc'ulej eb' vin̈ d'a yol e chon̈ab'. Tz'em eb' vin̈ ajmulal yed' eb' ix yetb'eyum eb' yetvinaquil. Syalan juntzan̈ esal lolonel eb' vin̈ d'a in b'i, man̈oc in tzin chec yal eb' vin̈. A in Jehová in svala', vojtac tas yaji, xchi Jehová, xin chib'at d'a jun in carta chi'.

Jun lolonel d'a vin̈aj Semaías

24-32 Ay jun vin̈ scuchan Semaías aj Nehelam ayec' d'a Babilonia chi'. D'a yol yic vin̈ ix yac'cot jun carta d'a masanil eb' anima cajantocan d'a Jerusalén yed' d'a vin̈aj sacerdote Sofonías yuninal vin̈aj Maasías yed' d'a juntzan̈xo eb' vin̈ sacerdote. A d'a jun carta chi' ix yalcot vin̈ d'a vin̈aj Sofonías chi' icha tic: A Jehová Dios ix ach ac'anoch sacerdoteal sq'uexuloc vin̈aj Joiada, yic vach' cuchb'um tzach aj d'a stemplo. Tato ay mach sc'och d'ayach aycot d'a sjolom tz'och ijan slolon icha eb' schecab' Dios. A jun chi' elan̈chamel tzac'och d'a yol te' cepo, tza tzec'an yed' q'uen cadena. ¿Tas yuj maj a cach vin̈aj Jeremías aj Anatot? Ix stec'b'ej sb'a vin̈ slolon d'a ichan̈, icha schecab' Dios syutej sb'a vin̈, yujto ix yac'cot jun carta vin̈ d'ayon̈ d'a Babilonia tic. Syalan vin̈ icha tic: Najtilto ol ex cajnaj ta'. B'oec e pat, tzex cajnaj d'ay, avejec eyavb'en te' yic tze loan sat, xchi jun scarta vin̈ chi' d'ayon̈, xchi scarta vin̈aj Semaías chi'. Ix yavtan jun carta chi' vin̈aj sacerdote Sofonías vab' a in Jeremías in tic.

Ix lajvi chi', a Jehová Yajal d'a Smasanil, aton co Diosal a on̈ israel on̈ tic, ix lolon d'ayin. Ix yalan icha tic: Alb'at d'a eb' ic'b'ilb'at d'a Babilonia to a in sval icha tic: A vin̈aj Semaías aj Nehelam, vin̈ ix alani to a in ix in chec yal vin̈ to toxo ol meltzaj vin̈ d'a Babilonia chi'. Palta man̈oc in ix in chec yal jun esal lolonel vin̈ ix eyac'och yipoc e c'ol chi'. Yuj chi', a in Jehová in svala' to ol vac' syaelal vin̈aj Semaías chi' yed' pax eb' yin̈tilal. Man̈xalaj junoc yin̈tilal vin̈ chi' ol aj d'a scal eb' in chon̈ab', yic syac'an tzalajb'oc sc'ol d'a in vach'c'olal ol vac' d'ayex, yujto ix ex scuchb'ej vin̈ yic tze pitej e b'a d'ayin, xchi Jehová, xa chib'ati, xchi d'ayin.

30

A sti' Jehová ix yac' d'a Israel

1 Aton slolonel Jehová tic ix yal d'ayin Jeremías in tic: 2 A in Jehová e Diosal in a ex israel ex tic, sval icha tic: Tz'ib'ejcan masanil tas ix val d'ayach, 3 yujto ol c'och sc'ual, ol vac' meltzaj eb' in chon̈ab' Israel yed' eb' aj Judá ic'b'ilb'at d'a Babilonia. A in Jehová in svala' to ol vic'xi meltzaj eb' d'a lum luum vac'nac smacb'enej eb' e mam eyicham, xchi Jehová.

4 Aton tas ix yal Jehová tic d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel yed' d'a Judá. 5 Ix yalan icha tic:

Tz'ab'chaj val yel av yuj xivc'olal, man̈xalaj tzalajc'olal.

6 C'anb'ejec val eyab'i, tocval ay junoc vin̈ vinac tz'aj yune'. ¿Tas yuj svila', a eb' vin̈ vinac te tec'an, toxon̈ej vetz'vetz'och eb' vin̈ d'a sc'ol icha eb' ix ix aycot syail unevel d'ay? ¿Tas yuj sacxon̈ej yilji sat eb' vin̈ smasanil?

7 Ay jun c'ual to man̈xa yalnab'il yaelal ol ujoc, malaj junocxo c'u lajan yed' jun c'u ol javoc chi'. Aton d'a jun tiempoal chi' ol och val yaelal d'a yib'an̈ eb' yin̈tilal Jacob, palta ol colchajel eb' d'a scal.

8 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil sval icha tic: Ol viq'uel te' yugo ayoch d'a sjaj eb' in chon̈ab', aton b'aj ayoch eb' checab'vumal. Man̈xa b'aq'uin̈ ol och eb' checab'vumal d'a eb' ch'oc chon̈ab'il.

9 A in Jehová sDiosal in eb' tic ol in yac' servil, ol yac'anpax servil vin̈ yin̈til vin̈aj David eb', aton vin̈ ol vac'och sreyaloc eb'.

10 Ex israel yin̈tilal Jacob, in checab' eyaji, man̈ ex xivoc, yujto ol ex in colel yed' eb' eyuninal d'a jun nación najat b'aj ix ex ic'jib'ati. A in Jehová in svala' to ol ex cajnajxi d'a junc'olal, man̈xa tas ol e na'a, man̈xa mach ol ex xib'tanoc.

11 Ex yin̈tilal Jacob, in checab' eyaji, man̈ ex xivoc. Ayinn̈ejoch eyed'oc, ol in satel masanil juntzan̈ nación b'aj ix ex in saclemejb'ati. Palta a ex tic man̈ ol ex in satel-laj, an̈ej to ol vac'och eyaelal icha d'a smojal. Man̈ ol ec'b'atlaj in ch'olb'itan tas eyaji.

12 A b'aj ix ex lajvi chi', max yal yan̈taji, a eyaelal man̈xalaj sb'onab'il.

13 Malaj mach tz'alan eyaelal, malaj mach tz'an̈tan eyechen chi'. Man̈xa yan̈al eyaelal chi'.

14 Masanil eb' tzex xajanani, toxo ix ex b'at satc'olal yuj eb'. ¿Toc tzato sna eb' tas tzex aji? A in ix ex vac' echnajoc, icha ajc'ol vajoch d'ayex. Te nivan eyaelal ix vac'ochi, yujto man̈ jantacoc e chucal, man̈xo b'ischajb'enoc.

15 ¿Tas yuj tz'el val eyav yuj eyechen chi'? Man̈xa yan̈al eyaelal chi', yujto man̈xo b'ischajb'enoc e mul, yuj chi' icha chi' tzex vutej.

16 Palta masanil eb' snib'ej ex sataneli, ol satel eb'. Masanil eb' ayoch ajc'olal d'ayex, ol ic'joccanb'at eb' d'a ch'oc chon̈ab'il. A eb' ix ic'anb'at tastac ay d'ayex, ol ic'jocpaxb'at yic eb'. A eb' ix elc'anb'at e c'ael, ol elc'ajpaxb'at yic eb'.

17 Vach'chom a eb' eyajc'ool chi' syal eb' d'a e patictac icha tic: A Sion toxo ix actajcani, man̈xalaj mach tz'oc' sc'ol yuuj, xchi eb'. Palta a in Jehová in svala' to ol vac' b'oxoc e c'ool, ol van̈tej eyechen chi'.

18 Yujto ol c'och sc'ual, ol ex vic'xi meltzaj a ex yin̈tilal ex Jacob tic b'aj ic'b'il ex b'ati. Ol oc' in c'ol d'ayex. A e chon̈ab' ol b'oxocq'ue b'aj jub'ilem d'a sb'ab'elal yed' pax e palacio ol b'oxoc d'a yed'tal.

19 Ata' ol q'ue e jaj e b'itan yuj eyac'an yuj diosal, ol ex tzevaj d'a tzalajc'olal. Ol vac' q'uib' e b'isul, man̈ jayvan̈ocn̈ej ol ex ajoc. Man̈ ol ex paticajeloc, a in ol vac' snivanil eyelc'ochi.

20 A ex israel ex tic, icha eyaj d'a peca', icha chi' ol ex ajxoc. Tec'an ol ex ajxoc d'a vichan̈. Ol vac'och syaelal eb' ix ex ixtani.

21 A in Jehová in svala' to a d'a e cal ol elta jun mach ol och eyajaliloc, a ol ex cuchb'anoc. A jun eyajalil chi' ol vac' javoc d'a in tz'ey. Yujto malaj junoc mach scomon tec'b'ej sb'a sjavi d'a in tz'ey.

22 Ol ex och in chon̈ab'oc, a inxo ol in och e Diosaloc, xchi Jehová.

23 A yoval sc'ol Jehová ol ja d'a yib'an̈ eb' chuc, icha val junoc oval ic' n̈ab' sjavi xumnajoc.

24 A yoval sc'ol chi', man̈ ol ec'b'atlaj masanto ol elc'och tas nab'il yuuj. Masanil juntzan̈ tic ol nachajel eyuuj d'a slajvub' c'ual.

31

Ol meltzaj eb' israel d'a schon̈ab'

1 A Jehová tz'alan icha tic: A val d'a jun tiempoal ol javoc chi', a in ol in och sDiosaloc junjun macan̈il eb' yin̈tilal Israel, axo eb' ol och in chon̈ab'oc.

2 A eb' israel ix elcan d'a yol sc'ab' chamel, ix scha in vach'c'olal eb' d'a tz'inan luum, ayic van sayanec' eb' b'aj syic' yip.

3 A d'a pecataxo in ch'oxnac in b'a d'ayex valannac icha tic: Ex israel xajan ex vuj d'a masanil q'uinal, yuj chi' tz'oc'n̈ej in c'ool d'ayex.

4 Ol ex vic'xiq'uechaan̈. Eyed'nac e pandereta ol ex q'uex cheneljoc yuj tzalajc'olal.

5 Ol eyavejxi te' eyuva d'a lum tzalquixtac d'a yol yic Samaria. A mach ol yavej yuva chi', ol yac' tzalajb'oc sc'ol yed' sat.

6 Yujto ol javoc jun c'ual to a eb' stan̈vumal chon̈ab' d'a tzalquixtac d'a yol smacb'en Efraín, chaan̈ ol el yav eb' icha tic: Cotan̈ec, coyec d'a Sion d'a Jehová co Diosal, xcham eb', xchi Jehová.

7 Ix yalanxi Jehová icha tic: B'itanan̈ec d'a tzalajc'olal yuj jun chon̈ab'il eb' yin̈tilal Jacob, aton jun te nivan yelc'och d'a yichan̈ masanil nación. Ab'chajocab' e b'itani, tzeyalan icha tic: Mamin Jehová, col on̈ a chon̈ab' on̈ tic, a on̈ ayon̈ to can tic, xe chi.

8 Ol vic' meltzaj eb' d'a jun nación ay d'a norte. Ol in molb'ejcot eb' b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal. A d'a scal eb' chi', ata' ol javoc eb' max yal-laj yilani yed' eb' tz'em sb'eyi, eb' ix yab'ix yed' eb' ix ato val yalji yune'. Te nivan ol aj sb'isul eb' smeltzajxi.

9 Axon̈ej lesal yed' oq'uel ol yac' eb' ayic ol meltzajxoc eb'. A inxo ol vic'b'at eb' d'a a a' tz'el yoc yed' d'a yol jun b'e te ac'lic, man̈xa b'aj ol telvoc eb'. Yujto mamab'il vaj d'a chon̈ab' Israel tic. Axo chon̈ab' Efraín, ichato in b'ab'el unin yaji, xchi Jehová.

10 Syalanxi Jehová chi' icha tic: Ex junjun nación, ab'ec val in loloni. Alequel d'a juntzan̈ chon̈ab' lac'an yed' d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a sc'axepal a' mar te najat ay, tzeyalan icha tic: A Jehová ix ac'an saclem eb' israel, an̈ejtona' pax ol molb'anxicot eb'. Ol tan̈vajxoc eb' yuuj icha tz'aj stan̈vaj noc' calnel yuj stan̈vumal, xe chi.

11 Yujto ol in colcanel eb' yin̈tilal Jacob, ol in colancan eb' d'a yol sc'ab' juntzan̈ nación te ay yip.

12 Ol ja eb', ol sb'itan b'it eb' d'a tzalajc'olal d'a tzalan Sion, axo yac'an tzalajb'oc sc'ol eb' yed' jantac tas vach' ol vac' d'ay, aton ixim trigo, vino, aceite, noc' calnel yed' noc' vacax. Lajan ol aj eb' icha te' avb'en te' ayn̈ejoch yalil, man̈xo ol el-laj yip eb' junelxo. 13 Ol q'ue cheneljoc eb' ix cob'estac yuj tzalajc'olal. Ol tzalaj pax eb' vin̈ quelemtac yed' eb' vin̈ ichamtac vinac. A in ol vac' snivanil sc'ol eb', ol meltzajoch scusc'olal eb' d'a tzalajc'olal, yelxo nivan stzalajc'olal eb' ol vac' d'a yichan̈ yaelal ix yil eb'.

14 A eb' sacerdote a val vael te vach' ol vac' sva eb', axo eb' in chon̈ab' ol yac' tzalajb'oc sc'ol yed' masanil tas ol vac' d'ay, xchi Jehová.

15 Syalanxi Jehová chi' icha tic: Tz'ab'chaj val yoch av d'a chon̈ab' Ramá, ay mach sic'sic'an val yoc' yuj yaelal. A ix Raquel tz'oc' val ix yuj eb' yune'. Man̈xa sgana ix snivanaj sc'ool, yujto man̈xalaj eb' yune' ix ix cani.

16 Ach Raquel, man̈xo ach oc'oc, mocxob' el yal a sat yujto a in Jehová in svala', a tas ix a c'ulej yuj svach'iloc eb' une' chi', ol a cha spac. A eb' une' chi', ol elta eb' d'a schon̈ab' eb' ajc'ool, ol jaxcan cajan eb' d'a tic.

17 A in Jehová in svala' to syal ac'anoch yipoc a c'ol tas ol ujoc d'a b'aq'uin̈. A eb' une', ol meltzajxoc eb' d'a schon̈ab' tic.

18 Ix vab' val sc'acvi eb' aj Efraín yuj cusc'olal, syalan eb' icha tic: Ix on̈ a c'ayb'ej icha tz'aj sc'ayb'aj junoc noc' quelem vacax man̈ yojtacoc smunlaji, palta ix quileli. Ic'on̈ meltzaj ed'oc, b'ecan co c'ol co meltzaji, yujto a ach tic Jehová, co Diosal ach.

19 Ix quiq'uel co b'a d'ayach, palta ix co na co b'a ticnaic. Ayic ix nachajel co chucal cuuj, toxon̈ej ix on̈ em n̈ojan yuj q'uixvelal. Emnaquilxon̈ej scutej co b'a yuj jantac co mul ix och d'a yictax co quelem uninal, xchi eb' aj Efraín chi' d'ayin.

20 A in Jehová in svala' to a eb' aj Efraín tic, ichato vuninal yaj eb', xajan eb' vuuj. Vach'chom svac' syaelal eb', palta max vactej in naan eb', ya svab' yuj eb', yujto tz'oc' val in c'ol d'a eb'.

21 Ex aj Israel, sic'lab'il tzeyilcan jun b'e b'aj tzex b'ati, yujto an̈eja' d'a jun b'e chi' ol ex meltzajxoc yic tzex jax d'a e chon̈ab' ol eyactejcan tic.

Meltzajan̈ec ex chon̈ab' Israel. Meltzajan̈ec d'a juntzan̈ e chon̈ab'.

22 ¿B'aq'uin̈ ol eyactejcan e b'eyec' icha junoc ix ix te pit? A in Jehová in ol vac' ujoc junoc tas to manta b'aj tzuji d'a yolyib'an̈q'uinal tic: A junoc ix ix ol tzuntzanb'at junoc vin̈ vinac, xchi Jehová.

Vach' ol ajxoc Israel

23 A Jehová Yajal d'a Smasanil, aton co Diosal a on̈ israel on̈ tic, a tz'alan icha tic: Ayic ol vic'anxicot eb' israel tic d'a sluum b'aj cajantaxoni, ol laj yal eb' anima cajan d'a yol yic Judá icha tic: Yac'ocab' svach'c'olal Jehová d'a yib'an̈ jun tzalan sic'b'ilel yuuj, b'aj sb'eyb'alaj tojolal, xcham eb'. 24 Ol laj cajnajxoc eb' anima d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Judá yed' eb' munlajvum tz'avan tastac, yed' pax eb' tan̈vum calnel ol cajnaj eb' ta'. 25 A in ol vac'xi yip eb' c'unb'inac. A eb' tz'el yip yuj vejel, ol vac' b'ud'joc sc'ol eb', xchi Jehová.

26 Ayic ix lajvi vilan juntzan̈ tic ix el in vayan̈, ix in ec' q'ueleloc, te vach' jun ix ch'oxji vil tic.

27 A val Jehová tz'alan icha tic: Ol c'och sc'ual, ol vac'anxi q'uib' sb'isul eb' anima yed' noc' noc' d'a Israel yed' d'a Judá. 28 A in val Jehová in svala' to icha val ix aj vac'an vip in toc'aneli, in juanemi, vac'an ic'joquemi, in sataneli yed' vac'an ixtajoc, an̈ejtona' icha chi' ol aj vac'anxi vip vac'anxiem yich, yic tzin b'oanxiq'uei.

29 A d'a jun tiempoal chi' man̈xo ol yal eb' anima icha tic: A eb' mamab'il ix slo te' uva eb' te paj, axo eb' uninab'il, jululixon̈ej sb'at spajil te' d'a yichtac ye eb', man̈ xchioc eb'. 30 Yujto junjun mach ol cham yuj smul. A mach ol loan te' paj uva chi', munil a ol ab'an spajil te', xchi Jehová.

31 Ix yalanxi Jehová icha tic: Ol javoc sc'ual, ol in b'oan junocxo in trato yed' eb' yin̈tilal Israel yed' eb' yin̈tilal Judá. 32 A in Jehová in svala' to a jun trato chi', man̈ lajanoc yed' jun in b'onac yed' eb' e mam eyicham ayic vic'annaquelta eb' d'a Egipto. Ichato ochnac in quetzquetz d'a sc'ab' eb' ayic vic'annaquelta eb' chi', palta maj sc'anab'ajej in trato eb' in b'o yed'oc, vach'chom ichato vetb'eyum vutejnac eb'. 33 Aton in trato tic ol in b'o eyed'oc a ex yin̈tilal ex israel tic d'a jun tiempoal chi': A in val Jehová in svala' to ol vac'och juntzan̈ in checnab'il d'a e pixan, ichato ol in tz'ib'ejcanoch d'a e pensar, ol in och e Diosaloc, a exxo ol ex och in chon̈ab'oc. 34 Man̈xo yovaliloc ay junoc ex ol eyal d'a eb' eyetchon̈ab' icha tic: Ojtaquejel Jehová, man̈xo xe chioc. Yujto a in Jehová in svala' to e masanil ol in eyojtaquejeli, vach'chom eb' unin, ma eb' icham anima. Ol vac' nivanc'olal schucal eb', man̈xa b'aq'uin̈ ol in nacot smul eb', xchi Jehová.

35 A Jehová ix ac'ancanoch c'u yic syac'an saquilq'uinal d'a c'ualil, q'uen uj yed' q'uen c'anal yic syac' saquilq'uinal d'ac'valil. A' tz'ac'anq'ue pon̈naj a' mar ayic sc'an̈ a'. A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic:

36 Yacb'an manto satel juntzan̈ tz'ac'an saquilq'uinal chi', a ex israel ex tic man̈ ol ex satel-laj d'a nacional d'a vichan̈.

37 A in Jehová in svala': Icha satchaan̈ malaj b'aq'uin̈ syal yechtaji, mato icha sjulal yich lum luum malaj b'aq'uin̈ tz'ojtacajeli, icha chi' vaj eyed' in chon̈ab' israel ex tic, malaj b'aq'uin̈ ol ex in patiquejel yuj tas tze c'ulej, xchi Jehová.

38 A in Jehová in svalxi icha tic: Ol ja sc'ual to ol b'ochajxiq'ue in chon̈ab', schael yich d'a torre Hananel, masanto ol c'och d'a jun puerta ay d'a jun schiquin. 39 Tojoln̈ej ol b'at d'a smojonal, masanto d'a lum tzalan yic Gareb, scumlajb'at d'a stojolal Goa. 40 Masanil lum sch'olanil b'aj smucchaj eb' chamnac, b'aj sb'at yumchajcanel q'uen tic'aq'uil taan̈ yed' d'a yib'an̈ sti' a a' scuch Cedrón, masanto d'a junxo schiquin b'aj ay puerta yic noc' chej, d'a stojolal b'aj sjavi c'u, vic ol ajcanoc. Masanil juntzan̈ chi', man̈xa b'aq'uin̈ ol juchajemoc, man̈xa b'aq'uin̈ ol sateloc, xchi Jehová.

32

Manb'il jun luum yuj vin̈aj Jeremías

1 Ayic ayoch slajun̈il ab'il yoch vin̈aj Sedequías reyal d'a Judá, ayic 18 ab'ilxo pax yoch vin̈aj Nabucodonosor reyal d'a Babilonia, ix lolon Jehová d'ayin Jeremías in tic. 2 A d'a yic chi' van yac'an oval eb' soldado vin̈aj Nabucodonosor chi' d'a Jerusalén, a inxo Jeremías in tic, ayin och preso d'a yamaq'uil b'aj ayec' eb' stan̈vumal spalacio eb' sreyal Judá. 3 A vin̈aj rey Sedequías chi' ix in checan yamjoc, yujto ix val icha tic: A Jehová tz'alani: Ol vac'och jun chon̈ab' tic d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Babilonia. 4 Axo vin̈aj rey Sedequías, man̈xo ol yal-laj scolanel sb'a vin̈ d'a yol sc'ab' eb' caldeo. Ol yamchaj vin̈ yuj vin̈ sreyal Babilonia chi'. Yovalil ol c'och vin̈ d'a yichan̈ jun vin̈ rey chi'. Ol lolon vin̈ yed' vin̈, ol yil val och vin̈. 5 A vin̈aj Nabucodonosor chi', ol schec ic'jocb'at vin̈aj Sedequías chi' vin̈ d'a Babilonia chi'. Ata' ol cann̈ej vin̈ masanto ol cham vin̈. Vach'chom ol eyac' oval yed' eb' caldeo chi', palta man̈ ol yal-laj eyuuj, xchi Jehová, xin chi. Yuj chi' ayin och d'a preso chi'.

6 Ata' ix yal Jehová d'ayin icha tic: 7 Ilnab'i, a vin̈aj Hanamel yuninal vin̈aj Salum vin̈ a c'ab' oc, ol javoc vin̈ d'ayach, ol ul yalan vin̈ icha tic: Man jun in lum ay d'a Anatot. Smoj ton val a ach tza mana', yujto ayto cuj co b'a, xcham vin̈, xchi Jehová d'ayin. 8 Icha ix aj yalan chi' d'ayin, icha chi' ix aji. Ix javi vin̈ in c'ab' voc chi' d'ayin ayic ayinec' d'a yamaq'uil b'aj ayec' eb' stan̈vumal spalacio vin̈ rey chi'. Ix ul yalan vin̈ d'ayin icha tic: Man jun in luum ay d'a Anatot, d'a yol smacb'en Benjamín. A ach ay alan ic a manani, scan lum d'a yol a c'ab', yujto te ayto cuj co b'a, xchi vin̈ d'ayin. Yuj chi' ix nachajel vuuj to slolonel Jehová jun chi'. 9 Ix in manan lum d'a vin̈aj Hanamel chi', ix vac'an 17 q'uen plata stojoloc luum. 10 Ix in tz'ib'ancan jun trato chi', ix in macancan yed' in sello d'a yichan̈ eb' testigo. 11 Ix lajvi chi', ix vic'ancot jun b'aj ix tz'ib'chajcan jun trato b'aj ayoch sello chi', axo scopiail maj och selloal yic vach' syal yilji. 12 Ix lajvi chi', a val d'a yichan̈ vin̈ in c'ab' voc aj Hanamel chi' yed' d'a yichan̈ pax eb' testigo yed' d'a yichan̈ masanil eb' vetchon̈ab' c'ojanem ta' ix vac'an in firma b'aj ix tz'ib'chajcan jun trato chi', ix vac'ancan schab'il d'a vin̈aj Baruc yuninal vin̈aj Nerías, yixchiquin vin̈aj Maaseías. 13 D'a yichan̈ eb' ix val d'a vin̈aj Baruc chi' icha tic: 14 A Jehová Yajal d'a Smasanil, co Diosal a on̈ israel on̈ tic, a ix alani to scan juntzan̈ b'aj ix tz'ib'chajcan jun trato tic, aton jun ayoch selloal yed' jun malaj selloal, tza sic'can d'a yol junoc lum chen yic vach' najtil ol ec'oc. 15 A Jehová Yajal d'a Smasanil, co Diosal, a tz'alan icha tic: A b'aq'uin̈, ol laj smanxi spat eb' anima, slum eb' yed' te' uva avab'ilxo d'a jun nación tic, xchi Jehová, xin chi.

Slesal vin̈aj Jeremías

16 Ix lajvi vac'ancan jun b'aj ix tz'ib'chaj jun trato yic jun lum luum chi' d'a vin̈aj Baruc chi', ix in lesalvi d'a Jehová icha tic: 17 Mamin Jehová yed' val a poder a b'onac satchaan̈ yed' lum luum tic. Malaj tas ajaltac sb'o uuj. 18 A ach tic, tza xajanej jantac macan̈il anima tz'eq'ui. Palta tzac'paxoch yaelal d'a yib'an̈ eb' uninab'il yuj smul smam yicham. Ach Dios te nivan elc'ochi, masanil syal uuj. A a b'i, Jehová Yajal d'a Smasanil. 19 Te nivan elc'och d'a tas tza na' yed' d'a tas tza c'ulej. A ach tic, tzil masanil tastac sc'ulej eb' anima, tza pacan d'a junjun eb' icha val smojal tas sc'ulej chi'. 20 A ach a b'onac juntzan̈ tas nivac satub'tac d'a Egipto yed' juntzan̈ ch'oxnab'il nivan yelc'ochi. An̈ejtona' ticnaic jantac tas tza ch'ox pax d'a co cal a on̈ israel on̈ tic yed' d'a scal masanil anima, yuj chi' tzach b'inaj val. 21 Yed' val jantac a poder chi' ic'naquelta a chon̈ab' Israel tic d'a Egipto, a ch'oxannac juntzan̈ tas satub'tac yed' juntzan̈ ch'oxnab'il nivac yelc'ochi. Yuj chi' xivnac val masanil anima. 22 Slajvi chi' ac'annac jun lum te yax sat tic d'ayon̈ israel on̈ tic, icha ajnac ac'annaccan a ti' d'a eb' co mam quicham. 23 Palta ayic scajnajnac eb' d'a sat lum luum tic, yicannac lum eb', maj scha yab' a checnab'il eb', maj sc'anab'ajej a c'ayb'ub'al eb', maj sc'ulej eb' tas tza chec sc'ulej. Yuj chi' ix ac'cot masanil juntzan̈ yaelal tic d'a quib'an̈.

24 A ticnaic, a eb' caldeo toxo ix sb'oq'ue juntzan̈ stec'nub' eb' yic syac'an oval eb' d'a co chon̈ab' tic. Yuj oval, vejel yed' ilya, ol yac' ganar co chon̈ab' tic eb' ac'um oval chi'. Mamin, van yelc'och tas alnaccani. 25 Palta Mamin Jehová, vach'chom ol ac'joc ganar jun co chon̈ab' tic yuj eb' caldeo chi', palta a ach ix ala': Man jun lum chi', tza tupan d'a yichan̈ eb' testigo, xa chi, xin chi d'a in lesal chi'.

26 Ix lajvi chi', ix tac'vi Jehová d'ayin icha tic: 27 A in Jehová in, sDiosal in smasanil anima. ¿Toc ay tas ajaltac sb'o vuuj? 28 Yuj chi' sval d'ayach, a in ol vac'och jun chon̈ab' tic d'a yol sc'ab' vin̈aj Nabucodonosor sreyal eb' caldeo d'a Babilonia. 29 A eb' caldeo van yac'an oval d'a jun chon̈ab' tic, ol ochta eb' d'a yool, ol yac'anoch sc'ac'al eb'. Ol tz'ab'at masanil juntzan̈ pat b'aj ix laj yac'och smul eb' anima d'ayin, aton d'a span̈anil yib'an̈ juntzan̈ pat chi' b'aj ix sn̈us incienso eb' d'a Baal. Ix yac'an vino eb' d'a juntzan̈ comon dios, yuj chi' ix stzuntzejcot yoval in c'ol eb'. 30 Atax yic ix el yich chon̈ab' Israel yed' Judá, ix sb'eyb'alej juntzan̈ tas max scha in c'ol eb'. A in val Jehová in svala' to max yactej eb' stzuntzancot yoval in c'ol yuj juntzan̈ yechel comon dios sb'oq'ue eb'. 31 A eb' anima d'a jun chon̈ab' tic, yictax ix el yich scajnaj eb' d'ay, masanto ticnaic, malaj jab'oc vach'il sc'ulej eb', an̈ej yoval in c'ol stzuntzejcot eb', yuj chi' ol in satel eb' yed' schon̈ab' tic. 32 A eb' Israel yed' eb' aj Judá, stzuntzej val cot yoval in c'ol eb' yuj jantac chucal sc'ulej, lajan eb' yed' sreyal, eb' yajal, eb' sacerdote, eb' syaloch sb'a in checab'oc yed' pax masanil anima cajan d'a Jerusalén yed' d'a Judá tic. 33 Max cot q'uelan eb' d'ayin, palta to a yich spatic eb' syac'coti. Vach'chom max vactej in c'ayb'an eb', palta man̈ val jab'oc scha yab' eb', malaj yelc'och d'a eb' b'aj tzin cacha'. 34 Ix yixtejb'at in templo eb' to vicn̈ej yaji, ix yac'anoch juntzan̈ yechel yajb'entac eb' d'a yool. 35 An̈ejtona' ix sb'opaxq'ue altar yic Baal eb' d'a sch'olanil yic Ben-hinom, ata' sn̈ustz'a yuninal eb' yed' yisil eb' silab'il d'a comon dios Moloc. Icha val chi' tz'aj yoch smul eb' aj Judá sc'ulan tas man̈oc in svala', max ec' jab'oc d'a in pensar juntzan̈ tas sb'eyb'alej eb' chi'.

A tas ol ujoc b'aq'uin̈

36 Syal eb' anima icha tic: A co chon̈ab' tic, ol ac'jococh d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Babilonia yuj oval, yuj vejel yed' pax yuj ilya, xchi eb'. Palta a in Jehová e Diosal in svala': 37 Ol in molb'ejxi eb' b'aj ol in saclemejb'at d'a junjun nación yuj yoval in c'ol te ay smay. Ol lajvoc chi', ol in vic'anxicot eb'. A d'a tic ol aj eb', man̈xa tas ol ic'an eb'. 38 Ol och eb' in chon̈ab'oc, a inxo ol in och sDiosaloc eb'. 39 Junxon̈ej ol vutej spensar eb', lajanxon̈ej ol yutej eb' in yac'an servil d'a masanil tiempo, yic tz'och svach'iloc eb' yed' yin̈tilal. 40 Ol in b'o junoc in trato yed' eb' d'a juneln̈ej, man̈ ol vactejcan vac'an in vach'c'olal d'a eb'. Ol vac' sc'ulej eb' to ayn̈ej ol aj velc'och d'a sat eb', yic man̈xa b'aq'uin̈ ol yic'canel sb'a eb' d'ayin. 41 Yed' val in tzalajc'olal ol vac'an vach'ilal d'a eb'. D'a val yel ol vac' cajnaj eb' d'a jun luum tic d'a smasanil in c'ool.

42 Icha val ix aj vac'anb'at jun nivan yaelal d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic, icha chi' ol aj vac'anpaxb'at vach'ilal d'a yib'an̈, icha ix aj vac'an in ti'. 43 A eb' anima tic syal eb' to ol can tz'inan jun chon̈ab' tic. Man̈xa anima, ma noc' noc' ol can d'ay. Ol ac'joc ganar yuj eb' caldeo, xchi eb'. Palta ol meltzajxoc eb' anima sman lum luum tic. 44 Ol sman sluum eb', ol sb'oan yumal eb' yed' sello yed' pax sfirma eb' testigo. Icha chi' ol ujoc d'a yol yic Benjamín yed' d'a spatic yichan̈ Jerusalén yed' d'a juntzan̈xo chon̈ab' d'a yol yic Judá, d'a tzalquixtac, d'a ac'lictac yed' d'a yol smacb'en Neguev. A in val Jehová in svala' to ol vic'xichaan̈ in chon̈ab' tic, xchi Jehová.

33

Vach' ol ajxoc Jerusalén

1 A in Jeremías in tic ayinto och d'a preso d'a yamaq'uil b'aj ayec' eb' stan̈vumal palacio, ix lolonxi Jehová d'ayin, ix yalani: 2 A in Jehová in in b'onaquem yolyib'an̈q'uinal tic. Vach' vutejnaccan luum d'a yed'tal, a in sval d'ayach icha tic: 3 Avajan̈ d'ayin, ol in tac'voc d'ayach. Ol in ch'ox d'ayach tas nivac yelc'ochi yed' tas satub'tac yalji to man̈ ojtacoc. 4 A in Jehová e Diosal in, ay val jun in lolonel svalcan d'a yib'an̈ spat eb' aj Jerusalén yed' d'a yib'an̈ spalacio eb' vin̈ sreyal Judá. A juntzan̈ pat chi' van sjuchajemi yic sc'anchaj sq'uenal d'a juntzan̈ olan d'a smuroal chon̈ab', yic vach' max och eb' caldeo yac' oval yed'oc. 5 A d'a yol juntzan̈ pat chi', toxon̈ej ol b'ud'joquel yuj snivanil eb' anima ol miljoccham yuj eb' caldeo yuj yoval in c'ol te ay smay. Ol in b'at mican d'a jun chon̈ab' tic, yujto te nivan smul eb' ix och d'ayin. 6 Palta ol van̈tej eb', ol vac'anxi sq'uinal eb', ol vac'an cajnaj eb' d'a junc'olal, man̈xa tas ol ic'an eb'. 7 Ol vic'xi meltzaj eb' aj Judá yed' eb' aj Israel b'aj ic'b'ilb'at d'a ch'oc chon̈ab'il. Ol laj in b'oanxiq'ue schon̈ab' eb' icha d'a sb'ab'elal. 8 Ol viq'uel schucal eb' ix yac'och d'ayin. Ol vac'an nivanc'olal smul eb' yed' spitalil d'ayin. 9 Ol te tzalajb'oc in c'ol yuj Jerusalén tic. A val yic ol yab'an masanil nación yuj tas nivan yelc'och ol in c'ulej d'a in chon̈ab' tic, ol yal vach' lolonel eb' d'ayin, ol in yac'an b'inaj eb'. Palta ol sat val sc'ol eb', ol ib'xocq'ue eb' yuj xivelal ayic ol yilan eb' jantac vach'il yed' junc'olal ol vac' d'a in chon̈ab' tic.

10-11 A ex tic tzeyala' to a jun lum tic cuseltac yajcani, man̈xa anima, ma noc' noc' tz'ilchaj d'ay. Vach'chom icha chi' yajcani, a d'a yoltac scalleal Jerusalén, d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a Judá tz'inan yajcani, b'aj man̈xa junoc anima, ma junoc noc' noc' ayec' d'ay, ata' ol ab'chajxoc yoch b'it yic q'uin̈, b'it yic tzalajc'olal, sb'it eb' quelemtac yed' eb' ix cob'estac ayic snupnaj eb'. Ol ic'chajcot ofrenda yic ac'oj yuj diosal d'a in templo, ol ab'chaj yalji icha tic: Calec vach' lolonel d'a Jehová Yajal d'a Smasanil, yujto te vach', xajan on̈ yuuj d'a masanil q'uinal, xcham eb'. A in Jehová in svala' to ol vic'xichaan̈ jun chon̈ab' tic icha d'a sb'ab'elal, xchi Jehová.

12 A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: A d'a jun lum cannac tz'inan tic, man̈xa anima, man̈xa noc' noc' ay d'ay, palta a d'a spatic yichan̈ juntzan̈ chon̈ab' tic, man̈ jantacoc ol ajxoc an̈ an̈c'ultac b'aj ol tan̈vajxoc noc' calnel yuj eb' stan̈vumal. 13 A d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a tzalquixtac, d'a lum ac'lictac, d'a lum Neguev, d'a lum yic Benjamín, d'a juntzan̈ ay d'a spatic yichan̈ Jerusalén yed' pax d'a juntzan̈xo chon̈ab' d'a yol yic Judá, ol iljocxi eb' tan̈vum calnel, ol ab'chaj sb'isan noc' scalnel eb' chi'.

14 Ol c'och sc'ual, ol elc'och b'aj ix vac' in ti' vac'an in vach'c'olal d'a chon̈ab' Israel yed' d'a Judá. 15 Ayic ol javoc jun tiempo chi', ol vac'och jun yin̈tilal vin̈aj David reyal. A ol ic'anchaan̈ tojolal yed' vach'ilal d'a jun nación tic. 16 A d'a jun tiempoal chi', a eb' aj Judá ol colchajcanel eb', axo eb' aj Jerusalén, man̈xa tas ol ic'an eb'. A jun b'i tic ol ac'joc d'a eb': “A Jehová tzon̈ ac'anoch vach'il”, xchama. 17 A in Jehová in svala': Malaj b'aq'uin̈ ol satel yin̈tilal vin̈aj David, ol ochn̈ej eb' reyal d'a Israel. 18 An̈ejtona' malaj b'aq'uin̈ ol satpaxel eb' sacerdote yin̈tilal Leví, ol sn̈usn̈ej silab' eb' d'ayin. D'a junjun c'u ol sn̈usan ixim trigo eb' silab'il yed' juntzan̈xo silab' ol yac' eb' d'ayin, xchi Jehová.

19 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 20 A in Jehová in tic svala' to ay jun in trato vac'naccani to ay c'ualil yed' d'ac'valil d'a stiempoal. Max yal-laj sq'uexmaj jun in trato chi'. 21 An̈ejtona' max yal-laj satel in trato vac'nac yed' vin̈ in checab' aj David to tz'ochn̈ej eb' yin̈tilal vin̈ reyal d'a sdespacho. Man̈ ol satelpax in trato in b'onac yed' eb' yin̈tilal Leví yic tzin yac'an servil eb' d'a sacerdoteal. 22 A eb' yin̈tilal vin̈ in checab' aj David chi' yed' eb' yin̈tilal Leví tzin ac'an servil, ol vac' q'uib' sb'isul eb' icha q'uen c'anal, ma icha q'uen yarenail sti' a' mar malaj mach syal sb'isani, xchi Jehová.

23 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 24 ¿Tom max nachajel uuj tas syal eb' anima, syal eb' to ix in patiquejel cha macan̈ in̈tilal sic'b'ilel vuuj, aton Israel yed' Judá? Yuj chi' man̈xa yelc'och eb' in chon̈ab' chi' d'a eb', man̈xo naciónoclaj yaj d'a yol sat eb'. 25 A in Jehová in in b'onac jun in trato yed' c'ualil yed' d'ac'valil. Svalani chajtil tz'aj sb'ey satchaan̈ yed' sat lum tic, max q'uexmajlaj. 26 An̈ejtona' malaj pax b'aq'uin̈ ol q'uexmaj in trato yed' eb' yin̈tilal Jacob yed' pax eb' yic vin̈ in checab' aj David. Yovalil ol in siq'uelta junoc yin̈tilal vin̈, ol yac'an reyal d'a yib'an̈ eb' yin̈tilal Abraham, Isaac yed' Jacob. Ol vic'xichaan̈ eb', yujto te ay voq'uelc'olal d'a eb', xchi Jehová.

34

A tas ix alchaj d'a vin̈aj rey Sedequías

1 Ayic van yac'an oval vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia d'a Jerusalén yed' d'a juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a slac'anil, yed'nac masanil eb' soldado vin̈ yed' masanil juntzan̈ nación aycan d'a yalan̈ smandar vin̈, ata' ix lolon Jehová d'ayin Jeremías in tic, ix yalan icha tic: 2 A in Jehová e Diosal in sval d'ayach, b'at al d'a vin̈aj Sedequías sreyal Judá: Icha tic yalan Jehová: Ol vac'och jun chon̈ab' tic d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Babilonia, ol yac'och sc'ac'al vin̈. 3 A ach tic man̈xo ol yal-laj el lemnajoc, ol ach yamchaj yuj eb', ol ach yac'anoch eb' d'a yol sc'ab' vin̈aj Nabucodonosor chi', ol il-laj och a sat yed' vin̈, ol ach lolon yed' vin̈, ol ach yic'anb'at vin̈ d'a Babilonia chi'. 4 Yuj chi' ach Sedequías, ab' val tas ol val a in Jehová in tic: Man̈ ol ach miljoccham d'a q'uen espada. 5 Junc'olal ol aj a chami. A in Jehová in svac' in ti' to icha yutejnac eb' anima sn̈usan incienso ayic smucchajnac eb' a mam icham, aton eb' ochnac reyal ayic manto ach och a ach tic, icha chi' ol aj sn̈uschaj incienso chi' ayic ol ach mucchajoc. Ol oc' eb' uuj, ol yalan eb' icha tic: Ay, ix cham vin̈ co reyal, xcham eb', xchi Jehová, xa chi, xchi d'ayin.

6 Ix valan masanil juntzan̈ tic d'a vin̈aj rey Sedequías d'a Jerusalén, 7 yacb'an a eb' soldado yic Babilonia ayxo och eb' yac'an oval d'a chon̈ab' Jerusalén tic, d'a Laquis yed' d'a Azeca. A d'a yol yic Judá axon̈ej juntzan̈ chon̈ab' chi' vach' yajoch smuroal manto ac'ji ganar yuj eb' soldado yic Babilonia chi'.

A eb' israel ayoch checab'oc‘R’ix ac'jiel eb' d'a libre

8 Ix lajvi chi' ix lolonxi Jehová d'ayin Jeremías in tic, ayic toxo ix yac' jun strato vin̈aj Sedequías yed' eb' cajan d'a Jerusalén, yic tz'ac'jiel eb' ayoch checab'oc d'a libre. 9 Icha tic ix aj jun trato chi': Masanil eb' israel ayoch checab'oc d'a eb' yetchon̈ab', tz'ac'jiel eb' d'a libre, vach'chom vinac, vach'chom ix, yic man̈xa junoc yetchon̈ab' eb' tz'ochcan schecab'oc. 10 Masanil eb' yajal yed' masanil eb' anima, ix scha sc'ol jun trato chi' eb'. Icha chi' ix aj yac'anel eb' schecab'vum eb' chi' d'a libre. Man̈xa junoc eb' tz'ac'ji pural yac'an servil junocxo yetchon̈ab'. 11 Ix lajvi chi' ix sq'uexanxi spensar eb' ix actanel eb' schecab' chi', yuj chi' ix yac'xi pural eb' yochxi eb' schecab'oc.

12 Yuj chi' ix yalan Jehová d'ayin icha tic: 13 A in Jehová e Diosal in, vac'naccan jun in trato yed' eb' e mam eyicham ayic vic'annaquelta eb' d'a Egipto, b'aj ayoch eb' checab'oc. Valnac d'a eb' d'a yictax chi' 14 to d'a junjun yuctaquil ab'il syaq'uel eb' schecab' eb' d'a libre, aton eb' eyetisraelal schon̈nacoch sb'a d'a eb', yac'annac servil eb' vaqueoc ab'il. Palta a eb' e mam eyicham chi', maj scha yab' eb' tas valnac, maj sc'anab'ajej eb'. 15 Icha pax chi' ix eyutej e b'a a ex tic. Palta ix e q'uex e b'eyb'al, yujto van e c'ulan tas scha in c'ool, yujto ix eyaq'uel eb' eyetchon̈ab' ayoch e checab'oc d'a libre. Ix eyac'an e ti' d'a jun trato ix e b'o d'a vichan̈, aton d'a yol in templo vicn̈ej yaji. 16 Ix lajvi chi', ix e q'uexanxi e b'eyb'al, ix in e patiquejcaneli. Ix eyac'anxi pural eb' e checab' chi' ex yac'anxi servil, vach'chom toxo ix eyaq'uel eb' d'a libre. 17 Yuj chi', a in Jehová in svala': Maj e c'anab'ajej tas ix vala', maj eyaq'uel eb' eyetchon̈ab' d'a libre. Yuj chi', a in Jehová in svala' to ol vac'b'at oval, vejel yed' ilya d'a eyib'an̈. Ol xiv masanil nación ayic ol yab'an eb' tas ol ex vutej.

18-19 A eb' yajal d'a Judá yed' d'a Jerusalén, eb' tz'ac'an servil d'a palacio, eb' sacerdote yed' masanil eb' anima cajan ta', ix sb'o jun strato eb' d'a vichan̈. Chapoj ix yutej jun noc' quelem vacax eb', ix lajvi chi' ix b'eyec' eb' d'a scal noc'. Palta elan̈chamel ix spatiquejel jun trato b'aj ix yac' sti' eb' chi'.

Icha ix yutej noc' vacax chi' eb', icha chi' ol vutej eb'. 20 Ol vac'och eb' d'a yol sc'ab' eb' yajc'ool, ol miljoccham eb' yuj eb'. A noc' ostoc yed' noc' chium noc' ol chianb'at snivanil eb'. 21 Ol vac'och vin̈aj Sedequías sreyal Judá yed' eb' ayoch yajalil yed' vin̈ d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool, eb' snib'ejtaxon smilancham eb'. Ol ac'joc ganar eb' yuj eb' vin̈ soldado aj Babilonia, vach'chom toxo ix actajcan eb' yuj eb'. 22 Palta a in Jehová in svala': Ol vic'xicot eb' d'a jun chon̈ab' tic, ol yac'an oval eb' d'ay. Ol ac'joc ganar yuj eb', ol sn̈usancantz'a eb'. Axo juntzan̈xo chon̈ab' d'a yol yic Judá, ol vac'can tz'inan, man̈xa junoc anima ol can cajan d'ay, xchi Jehová.

35

A vin̈aj Jeremías yed' eb' yin̈tilal vin̈aj Recab

1 Ayic ayoch vin̈aj Joacim yuninal vin̈aj Josías reyal d'a Judá, ata' ix lolon Jehová d'ayin, ix yalan icha tic: 2 Ixic b'aj ayec' eb' yin̈tilal vin̈aj Recab, tzach lolon yed' eb'. Tzic'anb'at eb' d'a junoc cuarto d'a in templo, tzac'an vino yuc' eb', xchi d'ayin. 3 Yuj chi' ix b'at in sayec' vin̈aj Jaazanías yuninal junxo vin̈aj Jeremías, yixchiquin vin̈aj Habasinías. Ix vic'b'at vin̈ yed' eb' yuc'tac yed' pax eb' yuninal eb' yed' masanil eb' yin̈tilal vin̈aj Recab cajan ta'. 4 Ix vic'b'at eb' d'a stemplo Jehová, d'a jun cuarto yic eb' yuninal vin̈aj Hanán yuninal vin̈aj Igdalías, aton vin̈ ay yelc'och Dios d'ay. A jun cuarto chi', junn̈ej yaj yed' yic eb' yajal yaj d'a templo chi'. A d'a yib'an̈ scuarto vin̈aj Maasías yuninal vin̈aj Salum ata' ay, aton vin̈ yajalil eb' stan̈vumal templo. 5 Ix vac'an juntzan̈ xalu yed' vaso b'ud'an yed' vino d'a eb', ix valan d'a eb': Uq'uec jab'oc vino tic, xin chi d'a eb'.

6 Ix tac'vi eb' d'ayin icha tic: A on̈ tic, max cuc'laj vino tic, yujto a vin̈aj Jonadab yuninal vin̈aj Recab, aton vin̈ co mam quicham a on̈ tic, a vin̈ ac'annaccan yovalil to max cuc' vino. An̈ejtona' eb' quin̈tilal max yal-laj yuc'an eb'. 7 Yac'annac pax yovalil vin̈ to max co b'o co pat, max cavej cavb'en, max cavej pax co uva. Yalannac pax vin̈ d'ayon̈ to an̈ej d'a yoltac mantiado tzon̈ aji, ichan̈ej chi' ol aj quec' d'a masanil tiempo d'a sat lum b'aj eq'uelb'an̈ej quec' tic. 8 A on̈ tic, van co c'anab'ajan tas yalnaccan vin̈ co mam quicham aj Jonadab chi'. Yuj chi' malaj b'aj scuc' vino tic, ma eb' ix quetb'eyum yed' eb' cuninal max yuc'laj eb'. 9 Malaj co pat sco b'o'o, malaj te' uva scavej, malaj co lum b'aj syal cavan cavb'en. 10 An̈ej d'a yoltac mantiado tzon̈ aji, van co c'anab'ajan tas yalnaccan vin̈ co mam quicham chi'. 11 Palta axo yic ix javi vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia yac' oval d'a jun nación tic, ix on̈ el elelal. Ix co naani to vach' tzon̈ jacan d'a Jerusalén tic, yujto on̈ el d'a eb' soldado caldeo yed' d'a eb' soldado aj Siria. Yuj chi' ayon̈ec' cajan d'a Jerusalén tic, xchi eb' yin̈tilal vin̈aj Recab.

12 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'ayin Jeremías in tic icha tic: 13 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil, sDiosal in Israel, sval d'ayach, ixic b'at al d'a masanil eb' aj Judá yed' d'a eb' aj Jerusalén to sc'ayb'ej val jun c'ayb'ub'al tic eb', yic sc'anab'ajan in checnab'il eb'. 14 A eb' yin̈tilal vin̈aj Jonadab yuninal vin̈aj Recab chi', sc'anab'ajej val eb' tas yalnaccan smam yicham eb' chi'. Max yuc' vino eb' masanto ticnaic. An̈eja' sc'anab'ajan eb', max yuc'laj eb'. Ichin pax ta', tzijtum el ix vac' in checnab'il d'ayex, palta max in e c'anab'ajej. 15 Tzijtum eb' in checab' ix in checb'at d'ayex yic syal eb' to tzeyactejcan e chuc b'eyb'al yed' e chuc pensaril. Tzin chec yal eb' to max eyaq'uem e b'a d'a juntzan̈ comon dios, ma eyoch ejmelal d'ay, yic vach' tzex cajnajn̈ej d'a lum luum vac'nac d'a eb' e mam eyicham yed' d'ayex. Palta juneln̈ej max e cha eyab'i, max in e c'anab'ajej. 16 A eb' yin̈tilal vin̈aj Jonadab chi', sc'anab'ajej eb' tas yalnac smam yicham chi', a exxo tic, juneln̈ej max in e c'anab'ajej. 17 Yuj chi' a in val Jehová Yajal in d'a Smasanil, e Diosal in, a in sval icha tic: Ol vac'b'at juntzan̈ yaelal alb'ilxo vuj d'a eyib'an̈ e masanil ex cajan ex d'a Judá yed' d'a Jerusalén tic. Yujto ix ex in cacha', palta maj e c'anab'ajej. Ix in avaj d'ayex, palta maj ex tac'voc d'ayin, xchi Jehová, xa chi, xchi d'ayin.

18 Ix valanxi d'a eb' yin̈tilal vin̈aj Recab chi': A Jehová Yajal d'a Smasanil, co Diosal, a tz'alani: Yujto tze c'anab'ajej tas yalnaccan vin̈ e mam eyicham chi', 19 yuj chi' a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, sDiosal in Israel, a in svala': Malaj b'aq'uin̈ ol satel yin̈tilal vin̈aj Jonadab chi' in yac'an servil, xchi Jehová, xin chi d'a eb'.

36

Ix avtaj tas ix yal Dios d'a vin̈aj Jeremías

1 Ayic schan̈il ab'il yoch vin̈aj Joacim, yuninal vin̈aj Josías reyal d'a Judá, ix lolon Jehová d'ayin ix yalan icha tic: 2 Ic'cot junoc b'aj tzach tz'ib'ani. Tza tz'ib'an masanil tas ix val d'a yib'an̈ Israel yed' d'a yib'an̈ Judá yed' d'a yib'an̈ masanil nación, yictax ix in chaanel yich valan d'ayach d'a stiempoal vin̈aj Josías masanto ticnaic. 3 Talaj ayic ol yab'an eb' aj Judá, yuj juntzan̈ yaelal tzin na' d'a yib'an̈ eb' tic, ol yactancan schucal b'eyb'al eb', yic icha chi' ol aj vac'an nivanc'olal smul eb', xchi Jehová.

4 Ix vavtancot vin̈aj Baruc yuninal vin̈aj Nerías. Ix valan d'a vin̈ masanil tas ix yal Jehová d'ayin, ix stz'ib'ancan vin̈. 5 Ix lajvi chi' ix valan d'a vin̈ icha tic: Ilnab' val tas vaji, tzin cachjioch vaan in b'at d'a stemplo Jehová. 6 Yuj chi', ayic ol javoc sc'ual tzec'ojc'olal junelxo, tzach b'at d'a yamaq'uil stemplo Jehová. Ata' ol avtej tas ix in chec a tz'ib'ej tic, yic vach' a masanil eb' aj Jerusalén yed' masanil eb' cajan d'a yol yic Judá ol javoc d'a tic, ol yab' slolonel Jehová eb'. 7 Talaj syalxi sb'a eb' anima tic d'a Jehová chi', syactancan schucal b'eyb'al eb'. Yujto nab'ilxo yuj Jehová to te nivan yoval sc'ool ol yac'cot d'a yib'an̈ juntzan̈ anima tic, xin chi d'a vin̈aj Baruc chi'. 8 Ix sc'ulan vin̈aj Baruc chi' masanil tas ix val chi' d'ay. Ix b'at vin̈ d'a stemplo Jehová, ix yavtan slolonel Jehová chi' vin̈, aton tas ix stz'ib'ej vin̈ chi'.

9 A d'a sb'alun̈il uj d'a yoil ab'il yoch vin̈aj Joacim yuninal vin̈aj Josías reyal d'a Judá, ata' ix sna vin̈aj Joacim chi' to a eb' anima cajan d'a Jerusalén yed' juntzan̈xo eb' ix cot d'a juntzan̈xo chon̈ab' d'a yol yic Judá, yovalil tz'och eb' d'a tzec'ojc'olal d'a yichan̈ Jehová. 10 Axo vin̈aj Baruc ix avtan tas ix in chec stz'ib'ej, yic syab' masanil anima. A d'a jun amac' chaan̈ yajq'ue d'a stemplo Jehová d'a stz'ey jun ac' puerta b'aj ay scuarto vin̈aj Gemarías vin̈ tz'ib'um, vin̈ yuninal vin̈aj Safán, ata' ix yavtej vin̈.

Ix avtaj tas tz'ib'ab'il yab' eb' ay yopisio

11 A vin̈aj Micaías yuninal vin̈aj Gemarías, yixchiquin vin̈aj Safán, ix yab' vin̈ masanil slolonel Jehová ix yavtej vin̈aj Baruc chi'. 12 Yuj chi' ix b'at vin̈ d'a spalacio vin̈ rey, d'a scuarto vin̈ tz'ib'um, b'aj molanec' eb' vin̈ nivac yopisio: Aton vin̈aj Elisama tz'ib'um, vin̈aj Delaía yuninal vin̈aj Semaías, vin̈aj Elnatán yuninal vin̈aj Acbor, vin̈aj Gemarías yuninal vin̈aj Safán, vin̈aj Sedequías yuninal vin̈aj Ananías yed' masanil eb' ayoch d'a yopisio chi'. 13 Ix yalan vin̈aj Micaías chi' masanil tas ix yab' yuj tas tz'ib'ab'il yuj vin̈aj Baruc chi', ayic ix yavtan vin̈ d'a yichan̈ eb' anima. 14 Axo eb' vin̈ nivac yopisio chi' ix checanb'at vin̈aj Jehudí yuninal vin̈aj Netanías, yixchiquin vin̈aj Selemías yin̈tilal vin̈aj Cusi, yic b'at yalan vin̈ d'a vin̈aj Baruc chi', yic syic'cot tas tz'ib'ab'il chi' yuj vin̈, aton jun ix yavtej vin̈ d'a yichan̈ eb' anima. Yuj chi' ix yic'cot jun b'aj tz'ib'ab'il chi' vin̈aj Baruc chi' d'a yichan̈ eb' vin̈. 15 Ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—Eman̈ c'ojan, tzavtan cab'i tas ix a tz'ib'ej chi', xchi eb' vin̈.

Ix yavtan vin̈. 16 A val yic ix yab'an juntzan̈ chi' eb' vin̈, ix xiv eb' vin̈, ix och q'ueljab' eb' vin̈ d'ay junjun, ix yalan eb' vin̈ icha tic d'a vin̈:

—Yovalil ol cal juntzan̈ tic d'a vin̈ rey, xchi eb' vin̈.

17 Ix sc'anb'an eb' vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—Al d'ayon̈, ¿tas ix utej a tz'ib'an juntzan̈ tic? ¿Am vin̈aj Jeremías ix alan d'ayach? xchi eb' vin̈.

18 Ix tac'vi vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—Aton vin̈aj Jeremías ix alan d'ayin, ix in tz'ib'ancan yed' tinta, xchi vin̈.

19 Ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—B'at c'ub'ejel a b'a yed' vin̈aj Jeremías chi', malajocab' mach tz'ojtacaneli b'aj tzex c'ochi, xchi eb' vin̈.

A vin̈aj Joacim ix n̈usantz'a tas tz'ib'ab'il

20 Ix yac'ancan tas tz'ib'ab'il eb' vin̈ ay yopisio chi' d'a scuarto vin̈aj Elisama vin̈ tz'ib'um, ix b'at yalan masanil juntzan̈ chi' eb' vin̈ d'a vin̈ rey d'a yamaq'uil spalacio. 21 Ix lajvi chi' ix checjib'at vin̈aj Jehudí yuj vin̈ rey chi' yic b'at yic'ancot vin̈ tas tz'ib'ab'il yuj vin̈aj Baruc chi', jun ix can d'a scuarto vin̈aj Elisama. Ayic ix javi vin̈ yed'oc, ix yavtan vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi' yed' d'a yichan̈ masanil eb' ay yopisio chi', oyanec' eb' smaclan yab'i. 22 Yujto sb'alun̈il uj yoch jun ab'il chi', yuj chi' ayec' vin̈ rey d'a scuarto b'aj tz'aj d'a stiempoal siic. Axo d'a yichan̈ vin̈ ayoch jun yed'tal tzac'ac', chac xeinac yaj te' d'a yool. 23 Ayic ix lajvi yavtan vin̈aj Jehudí oxe', ma chan̈e' macan̈ tz'ib'ab'il chi', ix scotac polanb'at vin̈ rey juntzan̈ toxo ix avtaj chi' yed' jun pol-lab' sc'an eb' tz'ib'um. Ix yac'anoch vin̈ d'a yol c'ac' chi'. Icha chi' ix aj sn̈usantz'a masanil tas tz'ib'ab'il chi' vin̈. 24 Vach'chom ix yab' vin̈ rey yed' eb' ayec' chi' yed' vin̈ tas ix yal jun tz'ib'ab'il chi', palta maj xiv jab'oc eb', maj sch'oxel scusc'olal eb' yuuj. 25 A vin̈aj Elnatán, vin̈aj Delaía yed' vin̈aj Gemarías ix tevi eb' vin̈ d'a vin̈ rey chi' yic max sn̈ustz'a vin̈, palta maj schalaj yab' vin̈ tas ix yal eb' vin̈. 26 Ton̈ej ix yal vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Jerameel yin̈tilal eb' rey, d'a vin̈aj Seraías yuninal vin̈aj Azriel yed' d'a vin̈aj Selemías yuninal vin̈aj Abdeel, yic tzin ic'jicot a in Jeremías in tic yed' vin̈ in tz'ib'um aj Baruc chi'. Palta a Jehová on̈ c'ub'aneli.

Juntzan̈xo tas ix schec vin̈aj Jeremías tz'ib'chajoc

27 Ayic toxo ix sn̈ustz'a tas tz'ib'ab'il vin̈ rey chi', aton juntzan̈ lolonel ix in chec stz'ib'ej vin̈aj Baruc, ix lolonxi Jehová d'ayin, ix yalan icha tic: 28 Ic'cot junocxo b'aj ol a tz'ib'ejxi juntzan̈ lolonel ix ac' tz'ib'chaj d'a sb'ab'elal chi', aton ix sn̈ustz'a vin̈aj Joacim sreyal Judá. 29 Tzalan pax juntzan̈ lolonel tic d'a vin̈ rey chi' icha tic: Icha val tic yalan Jehová: A ach tic, ix a n̈ustz'a tas tz'ib'ab'il, ix a tuman pax vin̈aj Jeremías, yujto ix stz'ib'ej vin̈ to ol javoc vin̈ sreyal Babilonia ul satel jun nación tic, man̈xa junoc anima, ma junoc noc' noc' ol canoc. 30 Yuj chi' a in val Jehová in sval d'ayach ach Joacim sreyal Judá, malaj junoc in̈tilal ol cann̈ej d'a sdespacho vin̈aj David. A a nivanil ol can telan d'a yoc c'u yed' d'a scal sical d'ac'valil. 31 A ach tic yed' in̈tilal yed' pax eb' ayoch yajalil ed'oc, ol vac'och yaelal d'a eyib'an̈ yuj e mul. Ol ja d'a yib'an̈ eb' aj Jerusalén yed' d'a yib'an̈ eb' cajan d'a Judá juntzan̈ yaelal toxo ix valcan tic, aton juntzan̈ maj e cha eyab'i, xchi Jehová, xa chi, xchi d'ayin.

32 Ix lajvi chi', ix vic'anxicot junxo b'aj stz'ib'chaj tastac, ix vac'an d'a vin̈aj Baruc vin̈ in tz'ib'um, ix stz'ib'an vin̈ tastac ix vala', aton tastac tz'ib'ab'il d'a juntzan̈ ix sn̈ustz'a vin̈aj rey Joacim chi'. Ayto pax stz'acub' tas valnac chi' ix tz'ib'aji.

37

A tas ix sc'an vin̈aj Sedequías‘R’d'a vin̈aj Jeremías

1 Ix ac'jioch vin̈aj Sedequías yuninal vin̈aj Josías reyal d'a Judá yuj vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia. A vin̈ ix ochcan sq'uexuloc vin̈aj Jeconías yuninal vin̈aj Joacim. 2 An̈ejtona' vin̈aj Sedequías chi' yed' eb' ayoch yajalil yed'oc yed' pax masanil eb' yetchon̈ab' vin̈, maj sc'anab'ajej slolonel Jehová eb' ix schec val a in Jeremías in tic, a in schecab' in Dios.

3 A vin̈aj rey Sedequías chi' ix checancot vin̈aj Jucal yuninal vin̈aj Selemías yed' vin̈aj sacerdote Sofonías yuninal vin̈aj Maasías, yic tzul in yilan eb' vin̈, ix yalan eb' vin̈ d'ayin icha tic: Lesalvan̈ d'a Jehová co Diosal cuuj, xchi eb' vin̈. 4 Ayic chi' manto in ac'jioch d'a preso, yuj chi' libre to in b'eyec' d'a scal eb' anima. 5 A eb' soldado aj Babilonia oyanoch eb' d'a spatic Jerusalén tic, palta d'a jun tiempoal chi', ix yab' eb' to van scot eb' soldado vin̈ sreyal Egipto d'a schon̈ab', yuj chi' ix el eb' d'a Jerusalén.

6 Ix lolonxi Jehová d'ayin, ix schecan val d'a eb' vin̈ ix checjicot chi' d'ayin icha tic: 7 Alec d'a vin̈ sreyal Judá, vin̈ ix ex checancot ul e c'anb'ej d'ayin, a eb' soldado vin̈ sreyal Egipto ix cot colval eyed'oc eyalani, palta ol meltzaj eb' d'a Egipto. 8 Yuj chi', ol cotxoc eb' aj Babilonia chi' yic tzul yac'an oval eb' yed' Jerusalén tic, ol ac'joc ganar jun chon̈ab' tic yuj eb', ol yac'ancanoch sc'ac'al eb'. 9 Ix yalanxi Jehová icha tic: Man̈ eyac' musansatil e b'a, tzeyalani to toxo ix el eb' soldado aj Babilonia d'a e cal, yujto man̈ ichaoc ta' yaji. 10 Vach'chom ol eyac' ganar eb' soldado van yac'an oval eyed' chi', yuj chi' axon̈ej eb' lajvinac ol can d'a scampamento eb', palta ol q'uex vaan eb', ol yac'anoch c'ac' eb' d'a jun e chon̈ab' tic, xchi Jehová, xin chi d'a eb'.

Ochnac vin̈aj Jeremías d'a preso

11 Ayic ix el eb' soldado Babilonia d'a Jerusalén, yujto ix yab' eb' to vanxo sjavi eb' soldado vin̈ sreyal Egipto, 12 vanxo velta a in Jeremías in tic d'a yol chon̈ab' chi', yic tzin b'atcan d'a yol yic Benjamín, yic sb'at in chaan in macb'en d'a eb' ayto vuj in b'a yed'oc valani. 13 Ayic in c'och d'a spuertail b'aj sb'at b'e d'a yol yic Benjamín chi', ata' ay jun vin̈ scuchan Irías yuninal vin̈aj Selemías, yixchiquin vin̈aj Hananías, yajal yaj vin̈ d'a eb' stan̈van puerta chi'. A jun vin̈ chi' in yamanoch vaan, yalan vin̈ d'ayin icha tic:

—A ach tic, vanxo och yed' eb' aj Babilonia, xchi vin̈.

14 In tac'vi d'a vin̈ icha tic:

—Maay, malaj in tzin och yed' eb' aj Babilonia chi', xin chi d'a vin̈.

Palta maj scha yab' vin̈, an̈ej to in yic'b'at vin̈ d'a yichan̈ eb' vin̈ yajal. 15 Cot yoval eb' vin̈ yajal chi' d'ayin, in schecan mac'joc eb' vin̈, b'at in yac'anoch eb' vin̈ d'a preso d'a spat vin̈aj Jonatán, vin̈ tz'ib'um. A spat vin̈ chi' och presoal yuj eb'. 16 Yuj chi', in cann̈ej d'a preso d'a jun cuarto b'ob'il d'a yol luum. Nivan tiempo in can ta'.

17 Axo vin̈aj rey Sedequías in ac'an ic'joccot d'a spalacio. Ayic in c'och d'a yichan̈ vin̈ rey chi', sc'anb'an vin̈ d'ayin d'a elc'altac icha tic:

—¿Ay am junoc slolonel Jehová tzal d'ayin? xchi vin̈.

In tac'vi d'a vin̈ icha tic:

—Ay toni. Icha val tic yalani: A ach tic mamin rey, ol ach ac'jococh d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Babilonia, xin chi. 18 An̈ejtona' in c'anb'ej d'a vin̈aj Sedequías chi' icha tic: ¿Tas in mul ix och d'ayach mamin rey yed' d'a eb' ayoch yajalil ed'oc yed' pax d'a eb' anima, yuj chi' ix in a chec ac'jococh d'a preso? 19 ¿Tas ix aj yelc'och slolonel juntzan̈ eb' syaloch sb'a schecab'oc Dios, eb' ix alani to man̈ ol javoc vin̈ sreyal Babilonia yac' oval yed' jun chon̈ab' tic? 20 Axo ticnaic jun mamin rey, a tas ol in c'an d'ayach, comonoc tzac' d'ayin: Man̈xo in a cha ic'jocb'at d'a spat vin̈aj Jonatán, vin̈ tz'ib'um, axo talaj tz'aji tzin cham ta'.

21 Yuj chi', yalan vin̈aj rey Sedequías chi' to tzin can d'a jun yamaq'uil b'aj ayec' eb' stan̈van palacio chi', axo d'a junjun c'u tz'ac'ji junjun pan d'ayin, smanji d'a eb' b'oum pan. Ichan̈ej chi' aji, yacb'an ayto ixim pan chi' d'a yol chon̈ab' chi'. Icha chi' aj in cann̈ej d'a amac' chi'.

38

Ix ac'jiem vin̈aj Jeremías d'a yol‘R’jun jul yed'tal a'

1 A vin̈aj Sefatías yuninal vin̈aj Matán, vin̈aj Gedalías yuninal vin̈aj Pasur, vin̈aj Jucal yuninal vin̈aj Selemías yed' vin̈aj Pasur yuninal vin̈aj Malquías, a eb' vin̈ tic, ix yab' eb' vin̈ tas ix val d'a yichan̈ eb' anima ayic ix valani: 2 A Jehová tz'alan icha tic: A mach ol can d'a yol chon̈ab' tic, ol cham yuj oval, yuj vejel, ma yuj ilya. Axo mach ol yac'och sb'a d'a yol sc'ab' eb' aj Babilonia, a eb' chi' ol colchaj eb', man̈ ol chamlaj eb'. 3 Ol vac'och jun chon̈ab' tic d'a yol sc'ab' eb' soldado vin̈ sreyal Babilonia. Ol ac'joc ganar jun chon̈ab' tic yuj eb', xchi Jehová, xin chi.

4 Yuj chi' ix yal eb' vin̈ yajal chi' d'a vin̈ rey chi' icha tic:

—Chec miljoccham jun vinac tic, yujto schab'axq'ue sc'ol eb' soldado aytoec' d'a yol chon̈ab' tic yuj tas syal vin̈, syac'an somchaj spensar eb' anima vin̈. A jun vinac tic, man̈oc svach'il eb' quetchon̈ab' tic say vin̈, palta a co yaelal say vin̈, xchi eb' vin̈.

5 Ix tac'vi vin̈aj rey Sedequías chi' d'a eb' vin̈ icha tic:

—Ichocab'ta', syaln̈ej e c'ulan tas e gana d'a vin̈, malaj jab'oc tas syal valan d'ayex, xchi vin̈.

6 Yuj chi' ix in syaman eb' vin̈, ix in yac'anem eb' vin̈ yed' jun lasu d'a yol jun yed'tal b'aj smolb'ej sb'a a a'. A jun chi', yic vin̈aj Malquías yuninal vin̈ rey chi'. A d'a yamaq'uil b'aj ayec' eb' stan̈van palacio, ata' ay. A d'a yol jun chi' man̈xalaj a a' chi', axon̈ej lum soc'om ay. Yuj chi' ayic ix in emc'och chi', ix in b'atcan d'a scal lum soc'om chi'.

7 Ayic c'ojan em vin̈ rey chi' d'a spuertail b'aj sb'at b'e d'a yol yic Benjamín, ix yab'an vin̈aj Ebed-melec to toxo ix in ac'jiem d'a yol jun yed'tal a' chi'. A jun vin̈ vinac chi' aj Etiopía vin̈, ay yopisio vin̈ d'a spalacio vin̈ rey chi'. 8 Ix elta vin̈ d'a yol palacio chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈ rey chi' icha tic:

9 —Mamin rey, te chuc tas ix sc'ulej juntzan̈ vinac tic d'a vin̈aj Jeremías schecab' Dios. Ix yaq'uem vin̈ eb' vin̈ d'a yol jun yed'tal a' jul yich. Ata' ol cham vin̈ yuj vejel, yujto man̈xalaj tas svaji d'a yol chon̈ab' tic, xchi vin̈.

10 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Ebed-melec chi' icha tic:

—Ic'b'at junoc 30 eb' vin̈ vinac tic, b'at eyic'anq'ueta vin̈aj Jeremías chi' d'a jun jul chi', yacb'an manto cham vin̈, xchi vin̈. 11 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈aj Ebed-melec chi' yed' eb' vin̈ d'a jun cuarto ay d'a yalan̈ b'aj sic'chaj tastac yic palacio, ix b'at yic'ancot juntzan̈ c'atac c'apac eb' vin̈. Ix yac'anem c'apac eb' vin̈ yed' jun lasu d'ayin. 12 Ix yalan vin̈ d'ayin icha tic:

—Ac'och juntzan̈ c'apac chi' d'a yalan̈ a c'ab' yic vach' max ach lajvi yuj ch'an̈ lasu tic, xchi vin̈.

Icha chi' ix vutej. 13 Ix yac'anem ch'an̈ lasu chi' eb' vin̈, ix in yic'anq'ueta eb' vin̈. Axo d'a yamaq'uil b'aj ayec' eb' stan̈van palacio ix in yactejcan eb' vin̈.

Avtab'il vin̈aj Jeremías‘R’yuj vin̈aj Sedequías

14 Ix yalan vin̈aj rey Sedequías chi' to tzin ic'jib'at a in Jeremías in tic d'a yichan̈ vin̈, masanto d'a yoxil spuertail templo. Ata' ix yal vin̈ d'ayin icha tic:

—Ay jun tas tzin c'anb'ej d'ayach, in gana to tz'acan ol aj a pacan d'ayin, xchi vin̈.

15 Ix valan icha tic:

—Tato tzin pac d'ayach mamin rey, tzam in a chec miljocchamoc, tato svac' junoc razón d'ayach, tom ol a cha ab'i, xin chi.

16 Palta c'ub'eltac ix yac' sti' vin̈ d'ayin icha tic:

—D'a yichan̈ Jehová tz'ac'an co q'uinal svac' in ti' d'ayach to man̈ ol ach in chec miljocchamoc, man̈ ol ach vac'paxoch d'a yol sc'ab' eb' sgana ach smilanchamoc, xchi vin̈.

17 Ix valanxi d'a vin̈ icha tic:

—A Jehová Yajal d'a Smasanil, aton co Diosal a on̈ israel on̈ tic, a tz'alan d'ayach icha tic: Tato tzac'och a b'a d'a yol sc'ab' eb' yajal yaj d'a eb' soldado vin̈ sreyal Babilonia, ol ach colchaj yed' masanil eb' cajan ed' d'a a pat, axo jun chon̈ab' tic man̈ ol n̈usjoctz'aoc. 18 Tato man̈ ol ac'och a b'a d'a yol sc'ab' eb' jun, ol yac' ganar jun chon̈ab' tic eb', ol sn̈usantz'a eb'. A achxo tic man̈ ol yal-laj a colan a b'a, xchi Jehová, xin chi d'a vin̈.

19 Ix tac'vi vin̈ icha tic:

—Tzin xiv d'a eb' quetchon̈ab' toxo ix och yed' eb' aj Babilonia chi', talaj tzin ac'chajoch d'a yol sc'ab' eb', ob'iltac am tzin yutej eb', xchi vin̈.

20 Ix in tac'vixi, ix valan icha tic:

—Maay mamin rey, man̈ ol ach ac'chajoch d'a yol sc'ab' eb'. C'anab'ajej val slolonel Jehová sval tic d'ayach, yic vach' ol ach elc'ochoc, man̈ ol ach chamoc. 21 Yujto toxo ix sch'ox Jehová d'ayin mamin rey tas ol ujoc tato man̈ ol ac'och a b'a d'a yol sc'ab' eb' chi'. 22 Masanil eb' ix ix ol can d'a a palacio, yovalil ol ic'joquelta eb' ix, ol ac'chajoch eb' ix d'a yol sc'ab' eb' yajal soldado yic vin̈ sreyal Babilonia chi'. Ol b'uchvaj eb' ix d'ayach icha tic:

A eb' amigo, ton̈ej ix ach yac' musansatil eb', yuj chi' ix ach ac'ji ganar. Ix ach actajcan yuj eb' d'a cal soc'om, ix el eb' d'ayach, xcham eb' ix.

23 —Mamin rey, masanil eb' ix etb'eyum yed' eb' uninal, ol ac'jococh eb' d'a yol sc'ab' eb' aj Babilonia chi'. A achxo jun, man̈xo ol yal el d'a yol sc'ab' eb'. Palta to ol ach ac'jococh d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Babilonia chi', ol yac'anoch sc'ac'al jun chon̈ab' tic eb', xin chi d'a vin̈ rey chi'.

24 Ix tac'vixi vin̈ d'ayin icha tic:

—Tato tza nib'ej max ach chami, malaj junoc mach b'aj tzal jun tic. 25 Tato syojtaquejel juntzan̈xo eb' yajal to ix ach lolon ved'oc, ol javoc eb', ol sc'anb'an eb' tas ix al d'ayin yed' tas ix val d'ayach. Ol yal eb' d'ayach to man̈ ol ach smilcham eb' tato tz'acan ol al d'a eb'. 26 Palta ol al d'a eb' to ton̈ej tzach tevi d'ayin yic maxtzac ach b'at preso d'a spat vin̈aj Jonatán yic max ach cham ta', xchi vin̈ rey chi' d'ayin.

27 Ichaton chi' ix aji. Masanil eb' vin̈ yajal chi' ix b'at in ilani, ix sc'anb'an eb' vin̈ d'ayin. Icha val ix aj yalan vin̈ rey chi' d'ayin, icha chi' ix vutej valan d'a eb' vin̈. Yuj chi' ix yactej eb' vin̈ sc'anb'an d'ayin, yujto malaj junoc mach ix ab'an tas ix val yed' vin̈ rey chi'. 28 Yuj chi' ix in cann̈ej d'a yamaq'uil b'aj ayec' eb' stan̈vumal palacio masanto ix ac'ji ganar Jerusalén.

39

Ix ac'ji ganar Jerusalén

(2R 24.20—25.21; 2Cr 36.17-21; Jer 52.3-30)

1 Ayic slajun̈il uj yic sb'alun̈il ab'il yoch vin̈aj Sedequías reyal d'a Judá, ata' ix javi vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia yed' eb' soldado, ix yoymitan Jerusalén eb'. 2 Ayic sb'alun̈il c'ual yoch schan̈il uj yic 11 ab'il yoch vin̈aj Sedequías chi' reyal, ata' ix smaq'uel amnaj smuroal chon̈ab' chi' eb' soldado chi'. 3 Ata' ix och masanil eb' yajal soldado yic vin̈ sreyal Babilonia chi'. A d'a jun puerta ay d'a snan̈al chon̈ab' chi', ata' ix ajec' eb'. A eb' vin̈ nivac yajal chi', aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Nergal-sarezer, vin̈aj Samgar-nebo, vin̈aj Sarsequim yed' pax junxo vin̈ scuchan Nergal-sarezer.

4 Ayic ix yilan vin̈aj rey Sedequías yed' eb' soldado tas van yuji, ix b'at eb' elelal d'ac'valil. A d'a scal te' yavb'en te' eb' rey, ata' ix el eb', ix elc'och eb' d'a jun puerta ay d'a scal chab' muro. Icha chi' ix aj sc'och eb' d'a yol b'e sc'och d'a span̈anil sti' a' Jordán. 5-6 Palta ix och eb' soldado yic Babilonia chi' d'a spatic eb', ix yamchaj vin̈aj Sedequías chi' yuj eb' d'a span̈anil Jericó. Ix yic'anb'at vin̈ eb' d'a vin̈aj rey Nabucodonosor d'a chon̈ab' Ribla d'a yol smacb'en Hamat. Ata' ix yal vin̈ tas ol utaj vin̈aj Sedequías chi'. Ix schecan vin̈ miljoccham eb' yuninal vin̈aj Sedequías chi' d'a yichan̈ yed' masanil eb' nivac vinac yaj d'a Judá. 7 Ix schecanpax vin̈ ic'jiq'ueta yol sat vin̈aj Sedequías chi', stzec'chaj pax vin̈ d'a q'uen cadena yic tz'ic'jib'at vin̈ d'a Babilonia.

8 Axo eb' soldado Babilonia chi' ix ac'anoch sc'ac'al spalacio vin̈ yed' masanil pat ay d'a Jerusalén chi'. Ix smac'anem lan̈naj smuroal jun chon̈ab' chi' eb'. 9 Axo vin̈aj Nabuzaradán yajal d'a eb' stan̈vumal vin̈ sreyal Babilonia chi', ix yic'b'at masanil eb' aj Judá vin̈ d'a Babilonia chi', aton eb' ixto can d'a yol chon̈ab' chi' yed' eb' ix yac'och sb'a yed' eb' aj Babilonia chi' yed' masanil eb' anima. 10 Axon̈ej juntzan̈ eb' meb'a' ix yactejcan vin̈ d'a yol yic Judá chi', aton eb' malaj jab'oc tas ay d'ay. Ix ac'chaj lum luum b'aj avab'il te' uva d'a eb' yed' juntzan̈xo te' avb'en te'.

Ix ac'jiel vin̈aj Jeremías d'a libre

11 A vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia, ix yal vin̈ d'a vin̈aj Nabuzaradán yajal d'a eb' stan̈vumal vin̈ rey chi' yuj tas tzin aj a in Jeremías in tic, ix yalan vin̈ icha tic: 12 Ic'b'at vin̈ tic, tza tan̈van vin̈, man̈ ixtej vin̈, masanil tas sc'an vin̈, tzac' d'a vin̈, xchi vin̈ rey chi'. 13 Yuj chi' a vin̈aj Nabuzaradán yed' vin̈aj Nabusazbán yed' pax vin̈aj Nergal-sarezer yed' juntzan̈xo eb' vin̈ ay yopisio yed' vin̈ sreyal Babilonia chi', 14 ix in schec ic'jielta eb' vin̈ d'a yamaq'uil b'aj ayin och preso chi'. Ix in yac'ancanoch eb' vin̈ d'a yol sc'ab' vin̈aj Gedalías yuninal vin̈aj Ahicam, yixchiquin vin̈aj Safán, yic tzin yac'an meltzaj vin̈ d'a in pat. Icha chi' ix aj in can cajan d'a scal eb' vetchon̈ab'.

Slolonel Jehová d'a vin̈aj Ebed-melec

15 Ayic ayintoec' d'a yamaq'uil b'aj ayec' eb' stan̈vumal palacio chi', ix lolon Jehová d'ayin, ix yalan icha tic: 16 Ixic d'a vin̈aj Ebed-melec aj Etiopía, tzalan d'a vin̈ icha tic: A Jehová Yajal d'a Smasanil, sDiosal Israel, a tz'alan icha tic: Ol vaq'uelc'och tas valnaccan d'a spatic jun chon̈ab' tic. Ol javoc yaelal, man̈oc vach'ilal. Ayic ol elc'och juntzan̈ chi' ol il val yed' a sat. 17 A in Jehová in svala' to ol ach in tan̈vej yic vach' man̈ ol ach och d'a yol sc'ab' juntzan̈ anima b'aj tzach xiv chi'. 18 A in val svala' to ol ach in colel d'a yol sc'ab' eb', yuj chi' man̈ ol ach miljocchamoc, yujto ayoch a pensar d'ayin, xchi Jehová, xin chi d'a vin̈.

40

Ix can vin̈aj Jeremías yed' vin̈aj Gedalías

1 Ix lolon Jehová d'ayin ayic toxo ix in actajel d'a Ramá yuj vin̈aj Nabuzaradán yajal d'a eb' stan̈vumal vin̈ sreyal Babilonia. Ix yil vin̈ to tzec'an in d'a q'uen cadena, ay in och d'a scal eb' aj Jerusalén yed' eb' aj Judá, eb' van yic'jib'at d'a Babilonia.

2 Ix in yic'anelta vin̈, ix yalan vin̈ d'ayin icha tic: A Jehová a Diosal ix alani to ol yac'cot jun nivan yaelal tic d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic. 3 A ticnaic toxo ix yaq'uelc'och tas ix yal chi'. Ix yac'cot juntzan̈ tic d'a eyib'an̈, yujto maj e c'anab'ajej tas ix yala'. 4 A ticnaic, ol viq'uel q'uen cadena tic d'ayach. Tato a gana tzach b'at ved' d'a Babilonia, syala', a in ol ach in ya ilej. Tato malaj a gana tzach b'at jun, canan̈ d'a tic. B'ecan yaj masanil lum luum tic d'ayach, syal a sic'lan b'aj snib'ej a c'ol tzach cani, xchi vin̈ d'ayin. 5 Ayic manto in tac'voclaj d'a vin̈, ix yalanxi vin̈ icha tic: Vach' tzach meltzaj b'aj ayec' vin̈aj Gedalías yuninal vin̈aj Ahicam, yixchiquin vin̈aj Safán, aton vin̈ chi' ix yac'och vin̈ sreyal Babilonia gobernadoral d'a Judá, tzach cajnaj yed' vin̈ d'a scal eb' etchon̈ab'. Syal pax a b'at b'aj a gana, xchi vin̈ d'ayin. Ix lajvi chi' ix yac'an jun silab' yed' jab'oc vael vin̈ d'ayin, ix yalan quil co b'a vin̈ d'ayin. 6 Icha chi' ix aj in b'atcan d'a vin̈aj Gedalías d'a chon̈ab' Mizpa. Ix in cajnaj yed' vin̈ d'a scal eb' anima ixto can yuj vin̈aj Nabucodonosor chi'.

Eb' ix och ajc'olal d'a vin̈aj Gedalías

(2R 25.23-24)

7 Ay eb' vin̈ yajalil eb' soldado aj Judá sc'ub'ejnaccanel sb'a d'a caltac te' d'a eb' soldado aj Babilonia. Ix yab'an eb' vin̈ to a vin̈aj Gedalías yuninal vin̈aj Ahicam ix ac'jioch gobernadoral yuj vin̈ sreyal Babilonia chi'. A vin̈ ix och yajaliloc eb' vin̈ vinac, eb' ix ix, eb' unin yed' eb' meb'a', aton eb' maj ic'jocb'atlaj d'a Babilonia chi'. 8 Yuj chi' ix b'at eb' vin̈ yil vin̈ d'a Mizpa chi', aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Ismael yuninal vin̈aj Netanías, vin̈aj Johanán yed' vin̈aj Jonatán, aton eb' vin̈ yuninal vin̈aj Carea, vin̈aj Seraías yuninal vin̈aj Tanhumet yed' jayvan̈ eb' vin̈ yuninal vin̈aj Efai aj Netofa, vin̈aj Jezanías yuninal jun vin̈ aj Maacat, ajun eb' vin̈ soldado eb' vin̈ yed'oc. 9 Ix yac'an sti' vin̈aj Gedalías d'a eb' vin̈, ix yalan vin̈ icha tic: Man̈ ex xiv eyac'anoch e b'a d'a yol sc'ab' eb' aj Babilonia chi'. Cajnajan̈ec d'a tic. Aq'uecoch e b'a d'a yol sc'ab' vin̈ sreyal Babilonia chi' yic malaj tas ol ex ic'anoc. 10 A in tic ol in can d'a Mizpa tic, yic vach' a in ol ex vac' checlaj d'a yichan̈ eb' aj Babilonia chi', ayic ol javoc eb' d'a tic. A ex tic, molb'ejec sat te' uva yed' sat te' avb'en te' yed' aceite. Icha chi' ol ex cann̈ej d'a juntzan̈ chon̈ab' toxo ix eyic' chi', xchi vin̈ d'a eb' vin̈. 11 An̈ejtona' jantac eb' aj Judá ayb'at d'a Moab, d'a Amón, d'a Edom yed' d'a juntzan̈xo nación, ix yab'an eb' to ayto anima ix can yuj vin̈ sreyal Babilonia d'a Judá. Ix yab'anpax eb' to a vin̈aj Gedalías yuninal vin̈aj Ahicam, yixchiquin vin̈aj Safán ix ac'jioch gobernadoral. 12 Masanil eb' sacleminac yajcanb'at chi', ix meltzajxi eb' d'a Judá. Ix javi eb' sch'ox sb'a d'a vin̈aj Gedalías d'a Mizpa chi'. Ix lajvi chi' ix smolb'an sat te' uva eb' yed' juntzan̈xo sat te' avb'en te'.

13 A vin̈aj Johanán yuninal vin̈aj Carea yed' juntzan̈xo eb' vin̈ yajal soldado ix can d'a caltac te' chi', ix c'och eb' vin̈ d'a vin̈aj Gedalías d'a Mizpa chi', 14 ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—¿Ix am ab'i to a vin̈aj Baalis sreyal Amón ix checancot vin̈aj Ismael yuninal vin̈aj Netanías yic tzach smilanchamoc? xchi eb' vin̈.

Palta a vin̈aj Gedalías chi', maj schalaj vin̈ d'a eb' vin̈. 15 Yuj chi' d'a c'ub'eltac ix yal vin̈aj Johanán d'a vin̈aj Gedalías chi':

—Cha in b'ati yic b'at in milcham vin̈aj Ismael chi'. Malaj junoc mach ol ojtacaneloc mach ix milancham vin̈. ¿Tas yuj ol ach co cha smilcham vin̈? Tato ol ach cham yuj vin̈, ol saclemcanb'at masanil eb' ayxoec' tic ed'oc, axom somchajb'at eb' toxo ix can d'a Judá tic junelxo, xchi vin̈.

16 Ix tac'vi vin̈aj Gedalías chi' d'a vin̈ icha tic:

—Man̈ a na' icha chi'. A tas tz'alchaj d'a spatic vin̈aj Ismael chi', man̈ yeloclaj, xchi vin̈.

41

Ix miljicham vin̈aj Gedalías

(2R 25.25-26)

1 A d'a yuquil uj ix b'at vin̈aj Ismael yuninal vin̈aj Netanías yed' lajun̈van̈ soldado d'a Mizpa yic b'at lolon eb' vin̈ yed' vin̈aj Gedalías chi', junn̈ej ix va eb' vin̈ yed' vin̈. (A vin̈aj Ismael chi', yixchiquin pax vin̈ vin̈aj Elisama, yin̈tilal eb' vin̈ rey, nivan yopisio vin̈ d'a vin̈ sreyal Judá d'a yalan̈taxo.) 2 Yacb'an van sva eb' vin̈, ix q'ue vaan vin̈aj Ismael yed' eb' vin̈ lajun̈van̈ ajun yed' chi', ix smilancham vin̈aj Gedalías chi' eb' vin̈ d'a q'uen espada, aton vin̈ ix ac'jioch gobernadoral d'a Judá yuj vin̈ sreyal Babilonia. 3 Ix smilanpaxcham masanil eb' aj Judá yed' eb' soldado aj Babilonia ayec' yed' vin̈aj Gedalías vin̈aj Ismael chi'.

4 Axo d'a junxo c'u, ayic toxo ix cham vin̈aj Gedalías chi', manta mach tz'ojtacanel tas ix uji chi', 5 ix c'och 80 eb' vin̈ vinac spetoj d'a Siquem, d'a Silo yed' d'a Samaria. Toxo ix sjoxel xil sti' eb' vin̈, tzilchimtac spichul eb' vin̈ ayochi, axo snivanil eb' vin̈ echentac yaji, munil a eb' vin̈ icha chi' ix yutej sb'a. Yed'nac ixim trigo eb' vin̈ yed' incienso yic syac' eb' vin̈ silab'il d'a Jehová d'a templo. 6 A d'a Mizpa chi' ix elta vin̈aj Ismael chi' ul scha eb' vin̈, van stz'acan oc' sb'a vin̈, axo yic ix schalan sb'a vin̈ yed' eb' vin̈, ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—Cotan̈ec, ul ilec vin̈aj Gedalías yuninal vin̈aj Ahicam, xchi vin̈.

7 Palta an̈ej yic ix c'och eb' vin̈ vinac chi' d'a snan̈al chon̈ab' chi', ix miljicham eb' vin̈ yuj vin̈aj Ismael chi' yed' eb' ajun yed' vin̈. Ix yumjicanb'at snivanil eb' vin̈ d'a yol jun nivan jul yed'tal a'. 8 Palta ay lajun̈van̈ eb' vin̈ d'a scal eb' vin̈ van smiljicham chi' ix alan d'a vin̈aj Ismael chi':

—Man̈ on̈ a milchamoc, a on̈ tic ay ixim co trigo, ixim cebada, co aceite, ay pax noc' co yal chab'. A juntzan̈ chi' c'ub'anel cuj d'a spatictaquel co chon̈ab', xchi eb' vin̈.

Yuj chi' majxo miljoccham eb' vin̈ yuj vin̈aj Ismael yed' eb' ajun yed' vin̈. 9 (A jun jul b'aj ix ac'jiem snivanil eb' vin̈ ix smilcham vin̈aj Ismael chi', aton jun schecnac vin̈aj rey Asa joychajoc, yic scolannac sb'a vin̈ d'a vin̈aj Baasa sreyal Israel. A jun jul chi' te levan, palta ix b'ud'ji yuj snivanil eb' anima ix smilcham vin̈aj Ismael chi'.) 10 Ix yic'anb'at eb' ix yisil vin̈ rey vin̈aj Ismael chi' yed' eb' anima ayec' d'a Mizpa chi', aton eb' ix ac'ji stan̈vej vin̈aj Gedalías yuj vin̈aj Nabuzaradán. Ix ic'jib'at eb' yuj vin̈, yic sb'atcan eb' d'a yol smacb'en Amón presoal.

11 Axo yic ix yab'an vin̈aj Johanán yuninal vin̈aj Carea yed' eb' yajalil soldado ayec' yed'oc, yuj jantac chucal ix sc'ulej vin̈aj Ismael chi', 12 ix smolb'an masanil eb' soldado eb' vin̈, ix b'at eb' vin̈ yac' oval yed' vin̈aj Ismael chi'. A b'aj ay jun nivan yed'tal a' d'a Gabaón, ata' ix ilchaj vin̈ yuj eb' vin̈. 13 Axo eb' van yic'jib'at icha presoal yuj vin̈aj Ismael chi', ayic ix yilan vin̈aj Johanán chi' eb' yed' eb' vin̈ yajalil eb' soldado ajun yed' vin̈, ix te tzalaj eb'. 14 Ix meltzaj eb' smasanil, ix yac'anoch sb'a eb' yed' vin̈aj Johanán chi'. 15 Palta axo vin̈aj Ismael chi' yed' vajxacvan̈xo eb' vin̈ ajun yed'oc, ix el lemnaj eb' vin̈, ix b'atcan eb' vin̈ d'a yol yic Amón.

16 A vin̈aj Johanán yed' eb' soldado chi' ix ic'anxicanec' eb' anima, ix coljipax eb' yuj eb' vin̈, aton eb' cajan d'a Mizpa ix yic'b'at vin̈aj Ismael chi' ayic ix lajvi smilancham vin̈aj Gedalías vin̈. A juntzan̈ eb' anima chi', ay eb' vin̈ soldado, ay eb' ix ix, ay eb' unin, ay pax eb' nivac yopisio. Aton eb' ix ic'jixicanec' d'a vin̈aj Ismael d'a Gabaón 17-18 yic sb'at eb' elelal d'a Egipto yujto xivnac eb' d'a eb' aj Babilonia, yujto ix miljicham vin̈aj Gedalías, vin̈ ix sic'jioch gobernadoral yuj vin̈ sreyal Babilonia yuj vin̈aj Ismael. Ix b'atn̈ej eb', masanto ix c'och eb' d'a Gerut-quimam, d'a slac'anil Belén. Ata' ix och vaan eb', yujto van sb'at eb' d'a Egipto chi' yalani.

42

Ix sc'an slesal eb' anima d'a vin̈aj Jeremías

1 Masanil eb' vin̈ yajalil eb' soldado ajun yed' vin̈aj Johanán yuninal vin̈aj Carea yed' pax vin̈aj Jezanías yuninal vin̈aj Osaías yed' masanil eb' anima, eb' ay yelc'ochi yed' eb' malaj yelc'ochi, ix javi eb' d'ayin Jeremías schecab' in Dios tic. 2 Ix yalan eb' icha tic:

—Ay val jun tas ol co c'an d'ayach ticnaic, man̈ a tenec' d'ayon̈: Lesalvan̈ d'a Jehová co Diosal cuj jayvan̈ on̈ ix on̈ can ic. A d'a yalan̈taxo, tzijtum co b'eyi, palta axo ticnaic axon̈ej jayvan̈ on̈ ayon̈ec' tic on̈ cani. 3 Lesalvan̈ d'a Jehová co Diosal cuuj yic vach' ol sch'ox d'ayon̈ tas b'eal ol q'uic'a' yed' tas vach' ol co c'ulej, xchi eb'.

4 Ix in tac'vi d'a eb', ix valan icha tic:

—Vach' yaji. Ol in lesalvoc d'a Jehová co Diosal eyuuj, icha ix aj e c'anan chi' d'ayin. Jantacn̈ej tas ol yal Jehová d'ayin a ol valxi d'ayex. Malaj jab'oc tas ol in c'ub'ejeli, xin chi d'a eb'.

5 Ix tac'vixi eb' d'ayin icha tic:

—Aocab' Jehová chi' testigo tz'ajcan d'ayon̈, tato man̈ ol co c'anab'ajej tas ol yal chi' d'ayach. 6 Tato ol scha co c'ol tas ol aj spacan Jehová co Diosal chi' d'ayach, mato man̈ ol scha co c'ool, palta ol co c'anab'ajejn̈ej tas ol yal chi'. Scal d'ayach to tza c'an d'ay cuuj yic vach' ol on̈ elc'ochoc, xchi eb'.

A spac slesal vin̈aj Jeremías

7 Sb'alun̈ilxo c'ual chi', ichato chi' ix lolon Jehová d'ayin. 8 Yuj chi' ix vavtejcot vin̈aj Johanán yed' eb' vin̈ yajal soldado yed' masanil eb' anima, eb' nivac yelc'ochi yed' eb' malaj yelc'ochi. 9 Ix valan icha tic: A Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, b'aj ix in tevi yuj tas ix eyal d'ayin, a tz'alan icha tic: 10 Tato tzex cajnajcan d'a jun lum tic, ol vac'b'at vach'ilal d'a eyib'an̈, man̈xo ol ex in sateli. Ol vac' q'uib' e b'isul, man̈xo ol ex vac' ic'jocb'atoc. Yujto ya ix vab' yuj jun nivan yaelal ix vac'b'at d'a eyib'an̈ tic. 11 A in Jehová in svala': Man̈xo ex xiv d'a vin̈ sreyal Babilonia, aton vin̈ b'aj tzex te xivi. A ticnaic man̈xo ex xivoc, yujto ayinn̈ejec' eyed'oc, ol ex in colel d'a yol sc'ab' vin̈. 12 Ay val voq'uelc'olal d'ayex. An̈ejtona' ol vac' oc' pax sc'ol jun vin̈ rey chi' d'ayex, ol ex yac'anxi meltzaj vin̈ d'a e chon̈ab', xchi Jehová.

13 Palta tato max e c'anab'ajej tas syal Jehová co Dios chi', tato tzeyal icha tic: Malaj co gana co can d'a jun chon̈ab' tic. 14 Ol on̈ b'at d'a Egipto. Ata' ol on̈ cajnajoc, b'aj man̈xo ol quil oval, man̈xo ol cab' yoc' q'uen trompeta, man̈xo ol on̈ cham yuj vejel, tato xe chi, 15 yuj chi' ab'ec a ex ayex to can d'a Judá tic, tas val syal Jehová co Diosal Yajal d'a Smasanil: Tato tzex ec' val d'a yib'an̈ e b'at d'a Egipto chi' yic tzex cajnaj ta' e naani, 16 a oval yed' vejel b'aj tzex xiv chi', ol c'och d'ayex ta'. Ata' ol ex chamoc. 17 Masanil eb' sb'at d'a Egipto yic scajnaj ta', ol cham eb' yuj oval, yuj vejel, yuj pax ilya. Malaj junoc mach man̈ ol chamoc, man̈xalaj mach ol yal scolan sb'a d'a yaelal ol vac'b'at ta', xchi Jehová.

18 A Jehová Yajal d'a Smasanil, co Diosal, a tz'alan icha tic: Icha ix aj sja yoval in c'ol d'a yib'an̈ eb' cajan d'a Jerusalén, icha val chi' ol aj sja pax yoval in c'ol d'a eyib'an̈ a ex tic, tato ol ex b'at d'a Egipto chi'. Ayic ol ex yilan eb' anima d'a juntzan̈xo nación to icha sjavi d'a yib'an̈ eb' catab'il, icha chi' ol ex ajoc, ol xiv eb', ol ex b'uchjoc yuj eb'. Man̈xa b'aq'uin̈ ol eyilxi jun e lum tic, xchi Jehová. 19 A ex aj Judá ex ixto ex can tic, a Jehová van yalan d'ayex yic max ex b'at d'a Egipto chi'. Ojtaquejequeli to a in van valan d'ayex ticnaic, 20 te nivan e pitalil van eyac'anochi, yujto ix e chec in c'anb'ej d'a Jehová co Diosal, ix eyalan d'ayin icha tic: Lesalvan̈ d'a Jehová co Diosal cuuj. Ol ac'an cojtaquejel masanil tas ol yala', ol co c'anab'ajani, xe chi. 21 Toxo ix vac' eyojtaquejel tas ix yal Jehová co Diosal chi', palta max yal pax e c'ol tze c'anab'ajej. 22 Yuj chi', ojtaquejequeli to ol ex cham yuj oval, yuj vejel, yuj pax ilya d'a jun chon̈ab' b'aj e gana tzex b'atcan chi', xin chi d'a eb'.

43

B'atnac eb' aj Judá d'a Egipto

1 Ayic ix lajvi valan masanil tas ix schec Jehová val d'a eb' anima chi', 2 axo vin̈aj Jezanías yuninal vin̈aj Osaías, vin̈aj Johanán yuninal vin̈aj Carea yed' pax juntzan̈xo eb' vin̈ vinac te ac'umtac, ix yalan eb' vin̈ d'ayin: Man̈ yeloc juntzan̈ lolonel tzal chi'. Yujto a Jehová co Diosal maj yal-laj d'ayach to max on̈ b'at d'a Egipto yic tzon̈ cajnaj ta'. 3 A vin̈aj Baruc yuninal vin̈aj Nerías, a vin̈ tz'alan juntzan̈ lolonel tic d'a co patic yic tzon̈ yac'och vin̈ d'a yol sc'ab' eb' aj Babilonia chi', yic tzon̈ smilancham eb', ma on̈ yic'anb'at eb' d'a Babilonia chi', xchi eb' vin̈.

4 Icha chi' ix aj yoch spitalil vin̈aj Johanán yed' eb' vin̈ yajal soldado yed' pax masanil eb' anima. Maj canlaj eb' d'a Judá icha ix aj yalan Jehová chi'. 5 A eb' aj Judá ix saclemb'at d'a junjun nación, aton eb' toxo ix smolb'ejxi sb'a d'a Judá chi' yic scajnajxi eb' ta', a vin̈aj Johanán chi' yed' eb' vin̈ yajal soldado ix ic'anb'at eb' d'a Egipto. 6 Ix yic'anpaxb'at eb' vin̈ vinac eb' vin̈, eb' ix ix, eb' unin yed' eb' ix yisil vin̈ rey yed' masanil eb' ix ac'jicanoch d'a yol sc'ab' vin̈aj Gedalías yuj vin̈aj Nabuzaradán. Ix in yic'anpaxb'at eb' vin̈ yed' vin̈aj Baruc. 7 Man̈ jab'oc ix sc'anab'ajej eb' tas ix yal Jehová. Ix on̈ b'at co masanil d'a Egipto chi'. Ato d'a jun chon̈ab' scuch Tafnes ix on̈ c'och cajan.

8 A d'a chon̈ab' Tafnes chi' ix lolon Jehová d'ayin, ix yalan icha tic: 9 Ic'b'at jayeoc nivac q'ueen, tza mucan d'a scal lum b'aq'uech lum d'a sti' yamaq'uil spalacio eb' vin̈ sreyal Egipto ay d'a jun chon̈ab' tic. D'a yichan̈ eb' etchon̈ab' chi' tza muquem q'ueen. 10 Tzalan d'a eb' icha tic: A Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, Yajal d'a Smasanil, a tz'alani: Ol vic'cot vin̈aj Nabucodonosor in checab', vin̈ sreyal Babilonia, ol vac' yaq'uem sc'ojnub' vin̈, ol sb'oanq'ue smantiado vin̈ yen̈uloc d'a yib'an̈ juntzan̈ q'uen q'ueen ix a muquem tic. 11 Ol javoc vin̈, ol satanel Egipto tic vin̈. A mach yic yaj scham yuj ilya, a ilya chi' ol ic'an schami. A mach yic yaj yic'jib'at d'a ch'oc chon̈ab'il, ol ic'jocn̈ejb'atoc. A mach yic yaj smiljicham d'a oval, d'a oval chi' ol chamoc. 12 Ol sn̈usantz'a juntzan̈ stemplo sdiosal eb' aj Egipto tic vin̈, ol yic'anb'at juntzan̈ scomon diosal eb' chi' vin̈. Icha junoc tan̈vum calnel pilan syiq'uel noc' sip d'a spichul, icha chi' ol yutej Egipto tic vin̈aj Nabucodonosor chi', pilan ol yic'b'at sb'eyumal vin̈, junc'olal ol meltzaj vin̈. 13 Ol juchajpaxem juntzan̈ obelisco d'a Bet-semes d'a Egipto, axo stemplo sdiosal eb' ol n̈usjoctz'aoc, xchi Jehová, xin chi d'a eb'.43.13

44

Slolonel Jehová d'a eb' aj Judá d'a Egipto

1 Aton juntzan̈ lolonel tic ix yal Jehová d'ayin Jeremías in tic, yic sval d'a eb' aj Judá, aton eb' ix c'och cajan d'a yol smacb'en Egipto, aton d'a Migdol, d'a Tafnes, d'a Menfis yed' d'a Patros. 2 A Jehová Yajal d'a Smasanil, aton co Diosal a on̈ israel on̈ tic, a tz'alan icha tic: A ex tic, ix eyil masanil yaelal ix vac'b'at d'a yib'an̈ Jerusalén yed' d'a yib'an̈ juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Judá. A ticnaic a juntzan̈ chon̈ab' chi' satnaqueli. Man̈xa junoc mach cajan d'ay, 3 yujn̈ej val chucal sc'ulej eb'. Ix stzuntzejcot yoval in c'ol eb', yujto ix och eb' ejmelal d'a juntzan̈ comon dios, ix sn̈usanpax incienso eb' d'a juntzan̈ chi'. A d'a juntzan̈ dios chi', malaj yalan yic eb' yed' ex a ex tic yed' pax eb' e mam eyicham. 4 Tzijtum el ix in checb'at eb' in checab', yic sb'at yalan eb' d'ayex to max e b'eyb'alej juntzan̈ chi', yujto max schalaj in c'ool. 5 Palta maj e c'anab'ajej, maj e chapax eyab' tas ix vala'. Maj eyactejcan e c'ulan chucal, ix ex te q'ue val chaan̈ e n̈usan incienso d'a juntzan̈ comon dios chi'. 6 Yuj chi' ix cot yoval in c'ool, icha te' c'ac' ix aj sc'och copnaj d'a yib'an̈ juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Judá yed' d'a yoltac scalleal Jerusalén. Icha chi' ajnac yem lan̈najoc masanto ticnaic.

7 Yuj chi', a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, e Diosal in, a in svala': ¿Tas yuj tzeyic'cot jun nivan yaelal chi' d'a eyib'an̈? ¿Tas yuj ol ex cham e masanil ex aj Judá? Ol cham eb' vin̈ vinac, eb' ix ix, eb' unin yed' pax eb' vanto yalji, syalelc'ochi to man̈xa ex ol ex canoc. 8 ¿Tas yuj tzin e tzuntzej yuj tas tze c'ulej, tze n̈usan incienso d'a juntzan̈ comon dios d'a Egipto b'aj ix ex javi cajan tic? Yuj val juntzan̈ chi' ol ex sateloc. Ol ex b'uchjoc yuj juntzan̈xo nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic ayic ol yilan eb' to icha tas sjavi d'a yib'an̈ eb' catab'il, icha chi' ol ex ajoc. 9 ¿Tom toxo ix b'at satc'olal eyuuj jantac chucal sc'ulejnac eb' e mam eyicham, eb' vin̈ sreyal Judá yed' eb' ix yetb'eyum yed' pax juntzan̈ chucal e c'ulejnac yed' eb' ix eyetb'eyum d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Judá yed' d'a yoltac scalleal Jerusalén? 10 An̈ejtona' ticnaic, max e q'uex e b'eyb'al, max ex xivpax jab'oc. Max e c'anab'ajej in checnab'il yed' in c'ayb'ub'al vac'nac d'ayex yed' d'a eb' e mam eyicham.

11 Yuj chi' a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, e Diosal in, a in svala': Toxo ix in na' to ol vac'b'at jun yaelal d'a eyib'an̈, ol ex vac'an satel e masanil ex aj Judá. 12 A ex ix ex canlej cajan d'a Judá, palta ix ex ec' d'a yib'an̈ e javi d'a Egipto tic. Ol ex satel d'a juneln̈ej, schacot d'a eb' nene' unin masanto d'a eb' icham anima, ol cham eb' yuj oval yuj pax vejel. Ol ja in catab' d'a eyib'an̈, ob'iltac ol ex vutoccanoc. A eb' ol ex ilanoc ol te xiv eb'. 13 Ol vac' eyaelal mach ex ix ex javi cajan d'a Egipto tic yed' oval, vejel yed' pax ilya icha ajnac vac'an syaelal eb' aj Jerusalén. 14 Malaj junoc ex aj Judá ex tic, a ex ix ex ja cajan d'a Egipto tic olto ex canoc, man̈xa junoc mach ol yal yeli. Vach'chom ol e nib'ejxic'och e b'a d'a Judá yic tzex cajnajxi d'ay, palta axon̈ej jayvan̈oc ex ol ex el elelal, ol ex c'och e col e b'a ta', xchi Jehová, xin chi d'a eb'.

15 Yuj chi' masanil eb' vin̈ ojtannac to a eb' ix yetb'eyum eb' vin̈ sn̈us incienso eb' ix d'a juntzan̈ comon dios yed' masanil eb' ix ix ayec' ta', te tzijtum eb' molaneq'ui yed' pax masanil eb' aj Judá cajan d'a Egipto yed' d'a Patros, ix tac'vi eb' d'ayin icha tic:

16 —A on̈ tic, man̈ ol co c'anab'ajejlaj slolonel Jehová ix al chi' d'ayon̈. 17 An̈ej tas sco na' an̈ej ol co b'eyb'alej. Ol co n̈usn̈ej incienso, ol cac'n̈ej pax vino silab'il d'a ix yajalil satchaan̈, icha van co c'ulan ticnaic, icha sc'ulejnac pax eb' co mam quicham yed' eb' co reyal yed' eb' yajalil d'a yoltac juntzan̈ chon̈ab' d'a Judá yed' d'a yoltac scalleal Jerusalén. Yujto a d'a peca' chi', ay co vael, tzalajc'olaln̈ej ec'nac on̈, malaj yaelal javinac d'a quib'an̈. 18 Ato ix cactan co n̈usan incienso yed' cac'an vino silab'il d'a ix yajalil satchaan̈, man̈xalaj tas ay d'ayon̈, tzon̈ cham yuj vejel yed' yuj oval, xchi eb'.

19 Ix yalan eb' ix ix icha tic:

—A on̈ tic ix co b'o ixim vail icha yechel ix yajalil satchaan̈, ix co n̈usan incienso, ix cac'anpax vino silab'il d'ay. Masanil tas ix co c'ulej chi', d'a yichan̈ eb' vin̈ quetb'eyum ix co c'ulej, xchi eb' ix.

20 Ix lajvi chi', ix in tac'vi d'a eb' vin̈ vinac yed' d'a eb' ix ix alan juntzan̈ chi' d'ayin, ix valan icha tic:

21 —¿Am e naan a ex tic to man̈ yojtacoc Jehová, ma ix b'at satc'olal yuj b'aj ix e n̈us incienso d'a juntzan̈ comon dios chi' d'a yoltac chon̈ab' yed' d'a yoltac scalleal Jerusalén icha yutejnac sb'a eb' co mam quicham, eb' co reyal, eb' yajal yaj d'a co cal yed' masanil eb' anima d'a yol yic Judá? 22 Palta majxo techaj juntzan̈ e b'eyb'al te chuc chi' yuj Jehová chi', maj scha sc'ool. Yuj chi' a co chon̈ab' toxo ix pojchajem ticnaic, man̈xa mach cajan d'ay. Toxo ix ja scatab' Jehová d'a yib'an̈, ste xiv anima yilani. 23 A jun yaelal ayoch d'a quib'an̈ tic, ix javi yujto an̈eja' e n̈usan incienso d'a juntzan̈ comon dios. An̈eja' eyac'anoch e mul d'a Jehová, yujto maj e c'anab'ajej sc'ayb'ub'al, slolonel yed' pax schecnab'il, xin chi d'a eb'.

24 Ix valanxi d'a eb' ix ix yed' d'a masanil anima chi' icha tic:

—Ab'ec val jun slolonel Jehová tic ex vetchon̈ab', ex cajan ex d'a yol yic Egipto tic ticnaic. 25 A Jehová Yajal d'a Smasanil, co Diosal a on̈ israel on̈ tic, a tz'alan icha tic: A ex tic yed' eb' ix eyetb'eyum, ix eyac' e ti' d'a ix yajal satchaan̈ e n̈usan incienso, eyac'anpax vino silab'il d'a ix, van e c'anab'ajan e c'ulan b'aj ix eyac' e ti' chi'. Vach'toni, c'anab'ajejec e c'ulan b'aj ix eyac' e ti' chi'. 26 Palta e masanil ex aj Judá cajan ex d'a Egipto tic, ab'ec tas sval a in Jehová in tic d'ayex: A in val svac' in ti' to man̈xa junoc ex aj Judá ex tic olto in eyac' b'inaj d'a Egipto tic ayic tzeyac'an e ti' d'a junoc tas. 27 Yujto van vilani to ol vac'b'at yaelal d'a eyib'an̈, man̈oc vach'il ol vac'b'ati. Masanil ex aj Judá cajan ex d'a Egipto tic, ol ex satel yuj oval, yuj pax vejel. 28 Jayvan̈ exxon̈ej ol ex colchaj d'a scal oval, ol ex el d'a Egipto tic, ol ex meltzaj d'a Judá. Ichato chi' e masanil ex aj Judá ix ex javi d'a Egipto tic, ol eyila' mach ol elc'och slolonel, am vico', mato a eyic ol elc'ochoc. 29 A in Jehová in svac' jun ch'oxnab'il tic, ol vac' yaelal nab'il vuj d'a eyib'an̈, ol ex in satel d'a jun nación tic, icha ix aj vac'an in ti'. 30 Ol vac'och vin̈aj Hofra sreyal Egipto d'a yol sc'ab' eb' ajc'ol snib'an smilan vin̈, icha ix aj vac'anoch vin̈aj Sedequías sreyal Judá d'a yol sc'ab' vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia, aton vin̈ yajc'ol vin̈ snib'an smilanchamoc, xchi Jehová, xin chi.

45

A sti' Jehová ix yac' d'a vin̈aj Baruc

1 A d'a yic schan̈il ab'il yoch vin̈aj Joacim yuninal vin̈aj Josías reyal d'a Judá, ayic toxo ix tz'ib'chaj yuj vin̈aj Baruc yuninal vin̈aj Nerías tas ix val Jeremías in tic schecab' in Dios, ata' ix val d'a vin̈aj Baruc chi': 2-3 A Jehová co Diosal tz'alan d'ayach icha tic: Ach Baruc, van alan icha tic: Ob'iltac in. An̈ej yaelal yed' ilc'olal syac' Jehová d'ayin. Vanxo in c'unb'i voq'ui, maxtzac yal vic'an vip svab'i, xa chi. 4 Ina a in Jehová in, tzin satel tas ix in b'o'o, van in toc'anq'ueta tas ix vavej d'a masanil jun nación tic. 5 ¿Tom smoj tza c'an tas tz'aj a q'uechaan̈? Man̈xo a c'ana', yujto ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ masanil anima. Palta a in Jehová in svala', yaln̈ej b'aj ol ach c'ochoc, man̈ ol ach in cha miljocchamoc, xchi Jehová, xin chi d'a vin̈.

46

Ac'b'il ganar eb' aj Egipto d'a Carquemis

1 Ix lolonxi Jehová d'ayin Jeremías in tic yuj juntzan̈ nación. 2 Ix yal yuj Egipto, yuj vin̈aj Necao sreyal Egipto yed' pax eb' soldado vin̈, aton vin̈ ix ac'ji ganar d'a Carquemis d'a slac'anil a' Éufrates yuj vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia. Aton yic schan̈il ab'il yoch vin̈aj Joacim yuninal vin̈aj Josías reyal d'a Judá, aton ta' ix uji jun chi'.

3 Tz'avaj eb' yajalil eb' soldado, syalan eb' icha tic: B'oec e maclab' jul-lab'. Ixiquec oval.

4 Aq'uecoch stz'um noc' e chej, tzex q'ue d'a yib'an̈ noc'. Aq'uecq'ue e q'uen xumpil tze tzolan e b'a. N̈iquecq'ue ye sn̈i' e lanza. Aq'uecoch smacul sn̈i' e c'ool, xchi eb'.

5 Palta, ¿tas jun van yuji tic? A svilani to a eb' soldado vin̈aj Necao van smeltzaj eb' d'a spatic yuj xivelal, sacleminac sb'atcan eb' elelal. Maxtzac meltzajb'at q'uelan eb' d'a spatic.

6 A eb' jelan sb'eyi maxtzac yal-laj yel lemnaj eb'. Yed' pax eb' te tec'an, maxtzac yal-laj scolan sb'a eb'. A d'a stojolal norte d'a sti' a' Éufrates, ata' tz'ac'ji ganar eb', schampaxcan eb'.

7 ¿Mach jun nación syic'chaan̈ sb'a chi' icha a' Nilo, ma icha junoc a a' tz'el d'a smelemal?

8 Aton Egipto van yic'anchaan̈ sb'a, icha tz'aj sq'ue a' Nilo, ma icha junoc a a' tz'el d'a smelemal. Ix yalan eb' aj Egipto chi' icha tic: Ol on̈ q'uib'chaan̈, ol co mac sat lum luum tic, ol laj co satel chon̈ab' yed' masanil eb' cajan d'ay, xchi eb'.

9 Pilec eyip yed' noc' e chej. Iq'uecb'at e carruaje. B'atocab' eb' soldado aj Etiopía yed' eb' aj Libia, yed'nacocab' smaclab' jul-lab' eb'. B'atocab' pax eb' soldado aj Lidia te jelan sjulvaji.

10 Aton jun sc'ual yoval in c'ol a in Jehová Yajal in d'a smasanil, jun c'ual yic ol in pacan in b'a d'a eb' ayoch ajc'olal d'ayin. Yuj q'uen espada ol cham eb' smasanil, masanto ol pimb'oc q'uen yuj chic', yujto tzijtum eb' soldado ol vac' miljoccham d'a norte, d'a slac'anil a' Éufrates. Icha noc' silab' ol aj scham eb'.

11 Ex aj Egipto, ixiquec d'a Galaad e say yan̈al tas tzex ic'an chi'. Vach'chom te nivan yan̈al chi' tze c'ana', palta malaj ol ochoc, yujto man̈xalaj yan̈al tas tzex ic'an chi'.

12 Yojtacxo masanil nación to van yel e q'uixvelal. Masanil b'aj tz'ab'chaj yel eyav. Toxon̈ej stenlaj sb'a eb' soldado, junn̈ej b'aj stelvican eb' d'a sat luum, xchi Jehová.

Ol javoc vin̈aj Nabucodonosor d'a Egipto

13 Ix yalanxi Jehová d'ayin Jeremías in tic yuj tas ol aj sja vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia yac' oval d'a Egipto tic:

14 Alel d'a yol smacb'en Egipto, aton d'a Migdol, d'a Menfis yed' d'a Tafnes icha tic: Aq'uec lista e b'a. Macvajan̈ec, yujto van scham eb' anima d'a e lac'anil yuj q'uen espada.

15 ¿Tas yuj toxon̈ej teltumb'a eb' soldado? ¿Tas yuj maj yal stec'b'an sb'a eb'? Icha chi' ix aji yujto a in Jehová in ix vac' ac'joc ganar eb'.

16 A eb' soldado sloc sb'a yoc eb', stelvi eb', syal-lan eb' d'ay junjun: On̈ elec d'a tic, paxocon̈ec d'a co chon̈ab', d'a co nación b'aj ix on̈ alji. On̈ elec lemnajoc yacb'an manto on̈ miljoccham d'a oval tic.

17 A vin̈ sreyal Egipto tic ton̈ej ste lolon vin̈, palta malaj vach' yoch vin̈, xchi eb'.

18 A in Rey in, a in b'i aton Jehová Yajal d'a Smasanil, a in svac' in ti': Icha lum vitzal Tabor ec'al schaan̈il d'a juntzan̈xo lum vitz, ma icha lum vitzal Carmelo te chaan̈ yajq'ue d'a yib'an̈ a' mar, icha chi' yip jun ajc'ol van sjavi d'ayex.

19 Yuj chi', a ex cajan ex d'a Egipto tic, aq'uec lista e b'a yujto ol ex ic'jocb'at d'a ch'oc nacional. A chon̈ab' Menfis ol can tz'inan, ol-laj juchajcanemoc, man̈xalaj mach ol cajnaj d'ay.

20 A Egipto tic lajan icha junoc cob'es vacax vach' yilji, palta d'a stojolal norte van scot jun ajc'ol icha noc' cach ol ul sataneloc.

21 A juntzan̈ soldado majnab'ilcoti, te b'aq'uech eb', icha noc' quelem vacax b'aq'uech, palta ipan eb' ol b'at elelal. Man̈xo ol yal-laj stec'b'an sb'a eb', yujto sjavi sc'ual yac'ji ganar eb', sjavi yorail yac'ji syaelal eb'.

22 A in Jehová in svala', ayic ol javoc eb' soldado ul yac' oval d'a Egipto tic, ol el lemnaj eb' aj Egipto tic icha sb'at junoc noc' chan ayic xiv noc'. Icha sb'at eb' vin̈ vinac yed' sch'acab' ch'acoj te', icha chi' ol aj sjavi eb' ajc'ol chi' d'a eb'.

23 A in Jehová in svala', vach'chom malaj mach schaxoch d'a eb' icha te te' c'ayum, palta ol ch'acjoquel eb' icha tz'aj sch'acjiel te' nivac ch'acte'. Yujto ec'to sb'isul eb' ajc'ol chi' d'a noc' c'ulub', man̈xo b'ischajb'enoc eb'.

24 A eb' aj Egipto tic ol ac'joc q'uixvelal eb', ol ac'jococh eb' d'a yol sc'ab' juntzan̈ nación ol cot d'a stojolal norte, xchi Jehová.

25 A Jehová Yajal d'a Smasanil, sDiosal Israel a tz'alan icha tic: Ol in satel Amón, aton sdiosal eb' aj Tebas. Ol vac'pax syaelal eb' aj Egipto, sdiosal eb' yed' sreyal eb'. Ol vac' syaelal vin̈ sreyal Egipto chi' yed' eb' tz'ac'anoch vin̈ yipoc sc'ool. 26 Ol vac'och eb' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ol ol milanchamoc, aton vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia yed' eb' soldado. Palta a in Jehová in svala' to a d'a b'aq'uin̈, ol cajnajxoc anima d'a Egipto tic, ichataxon yaji, xchi Jehová.

A Jehová ol colan schon̈ab'

(Jer 30.10-11)

27 Ix yalanpax Jehová icha tic: Ex aj Israel yin̈tilal Jacob, in checab' eyaji, man̈ ex xivoc, yujto ol ex in colel yed' eb' eyuninal d'a jun nación najat b'aj ix ex ic'jib'ati. A in Jehová in svala' to ol ex cajnajxoc d'a junc'olal, man̈xa tas ol e na'a, man̈xa mach ol ex xib'tanoc.

28 Ex yin̈tilal Jacob in checab' eyaji, man̈ ex xivoc. Ayinn̈ejoch eyed'oc, ol in satel masanil juntzan̈ nación b'aj ix ex in saclemejb'ati. Palta a ex tic man̈ ol ex in satel-laj, man̈ ol ex canpaxlaj d'a ichn̈ejta', an̈ej to ol vac'och eyaelal icha d'a smojal, xchi Jehová.

47

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ eb' filisteo

1 Ix lolon Jehová d'ayin Jeremías in tic yuj eb' filisteo, ayic manto c'och vin̈ sreyal Egipto yac' oval d'a chon̈ab' Gaza:

2 Ix yalan Jehová chi' icha tic: A d'a stojolal norte ol cot val n̈ililoc eb' soldado, icha val yel pon̈oljoc a' eluma' tz'el d'a stitac smelemal. Pilan ol satel jun nación chi' eb' yed' masanil tastac ay d'ay yed' juntzan̈xo chon̈ab'. Masanil eb' cajan d'a schon̈ab' eb' filisteo chi', ol el yav eb' yab'an syail.

3 A val yic ol yab'an eb' sc'an̈ yem yoc noc' chej yed' sc'an̈ scot carruaje, a eb' vin̈ mamab'il yed' eb' ix nunab'il ol te el yip eb', ol yactejcan yal yuninal eb'.

4 Toxo ix c'och sc'ual satel eb' filisteo yed' eb' scolvaj yed' eb', aton eb' aj Tiro yed' eb' aj Sidón, xchi Jehová.

A Jehová ol satanel eb' filisteo chi', aton masanil eb' cotnac d'a Creta d'a snan̈al a' mar.

5 Masanil eb' aj Gaza ol sjoxel xil sjolom eb' yuj cusc'olal. Axo eb' ay d'a Ascalón man̈xo ol yal-laj slolon eb' yuj satcanq'ue sc'ool. A exxo cajan ex d'a yac'lical sti' a' mar, ¿b'aq'uin̈ ol eyactej eyac'an echnaj e nivanil yuj e ch'oxanel e cusc'olal?

6 Ay, a yespada Jehová. ¿B'aq'uin̈ val ol och vaan? Comonoc tz'ac'jixiem d'a yol yatut yic tz'och vaan, man̈xa tas sc'ulej.

7 Palta ¿tas val ol aj yoch vaan? A Jehová ix alani to icha chi' tzuji. An̈eja' ix alani to tz'och oval d'a chon̈ab' Ascalón yed' d'a masanil eb' cajan d'a stitac a' mar.

48

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ Moab

1 A Jehová Yajal d'a Smasanil, aton sDiosal Israel, a' ix alan icha tic yuj chon̈ab' Moab:

Ob'iltac chon̈ab' Nebo, yujto ix juchajemi. An̈ejtona' chon̈ab' Quiriataim, toxo ix ac'ji ganar, q'uixvelal ix ajcani. Toxo ix juchajem lan̈naj smuroal d'a sat luum.

2 Toxo ix satel sb'inajnaquil Moab. A d'a chon̈ab' Hesbón, ata' sna eb' ajc'ol syalan eb' tas ol yutoc eb' satanel Moab d'a juneln̈ej. An̈ejtona' chon̈ab' Madmena, ol sateloc, man̈ ol och vaan oval sataneli.

3 A eb' aj Horonaim ol el yav eb': Tzon̈ chami, tzon̈ lajvieli, xcham eb'.

4 A Moab toxo ix sateli, tz'ab'chaj yel yav eb' scotac unin eb' cajan d'ay.

5 Tz'oc' eb', tz'el yal sat eb', sq'ue eb' d'a lum svitzal Luhit. Axo eb' tz'em d'a Horonaim, tz'ab'chaj yel yav eb' yuj syail tas tzuji chi'.

6 A mach tzato yal yeli, elocab' lemnajoc, scolocab' sb'a. Lajanocab' syutej sb'a icha noc' caltacte'al b'uru d'a tz'inan luum.

7 A eb' aj Moab, a smunlajel eb' yed' sb'eyumal ayoch yipoc sc'ool, palta ol ic'jocb'at eb' d'a ch'oc nacional. A jun sdiosal eb' scuchan Quemos ol ic'jocb'atoc yed' eb' ayoch sacerdoteal d'ay yed' eb' nivac yelc'ochi.

8 A in Jehová in svala': A jun oval chi', ol laj c'och d'a masanil chon̈ab' d'a yol smacb'en Moab, man̈xa junoc mach ol elcanoc. A juntzan̈ chon̈ab' ay d'a ch'olquixtac yed' d'a pan̈quiltac ol juvoccanb'at smasanil.

9 Ichato ol och sc'axil eb' aj Moab yic sb'at eb' elelal. Masanil chon̈ab' ay d'a yol smacb'en, ol sateloc. Man̈xa mach ol can cajan d'ay, xchi Jehová.

10 (Catab'ajocab' mach max c'ulan d'a smasanil sc'ol tas snib'ej Jehová. Catab'ajocab' mach max yac'lab'ej yespada smilvaji.)

11 A eb' aj Moab junc'olaln̈ej yaj eb', malaj b'aj tz'ic'jib'at eb' d'a ch'oc nacional. Icha vino ton̈ej tan̈anemi, max q'uexchaj yed'tal, yuj chi' max q'uexvi sjab', max satel svach'il yuc'ji, icha chi' yaj eb'.

12 A in Jehová in svala': Ol ja sc'ual, ol in checanb'at juntzan̈ soldado, ol yic'anb'at eb' aj Moab eb' d'a juntzan̈xo ch'oc nacional, icha tz'aj sq'uexji vino d'a yol yed'tal. Ol mac'chajem lan̈naj schon̈ab' eb', icha tz'aj smac'jipoj yed'tal vino man̈xa tas ayem d'a yool. Cuseltacxon̈ej ol ajcan schon̈ab' eb' chi'. 13 Yuj chi' a eb' aj Moab chi' ol q'uixvoc eb' yuj jun sdiosal scuch Quemos, icha ajnac sq'uixvi sc'ol eb' israel yuj sdiosal d'a Betel, aton jun yac'nacoch eb' yipoc sc'ool.

14 Man̈xaocab' yal eb' aj Moab icha tic: A on̈ tic te jelan on̈, nivan quelc'ochi, ac'um on̈ oval, man̈xoocab' xchi eb'.

15 Toxo ix c'och jun rey ol satanel juntzan̈ chon̈ab' d'a yol smacb'en Moab chi', ol cham eb' quelemtac te tec'an cajan d'ay. A in ton Rey in sval jun tic, Jehová Yajal d'a Smasanil in b'i.

16 Toxo ix c'och sc'ual sjavi yaelal d'a yib'an̈ chon̈ab' Moab, ix ja sc'ual sateli.

17 Jantac ex cajan ex d'a slac'anil Moab yed' ex eyojtac jantac snivanil yelc'ochi, oc'an̈ec yuuj, tzeyalan icha tic: A snivanil yelc'och Moab yed' svach'il yilji toxo ix sateli, xe chiocab'i.

18 Actejeccan snivanil eyelc'och ex aj Dibón, emnaquil tzeyutej e b'a, yujto a mach van satanel Moab, van sc'och d'ayex, vanxo spojanem smuroal e chon̈ab'.

19 Ex aj Aroer, ochan̈ec lin̈an d'a titac b'e, tzeyilani. C'anb'ejec d'a eb' aj Dibón ixto yal yeli tas ix uji.

20 A Moab q'uixvelal ix ajcani, yujto ix ac'ji syaelal. Oc'an̈ec yuj syaelal chi'. Alequel d'a stitac a' Arnón to a Moab toxo ix sateli, xchi Jehová.

21-24 Toxo ix javi yaelal alb'ilcan d'a yib'an̈ juntzan̈ chon̈ab' ay d'a lum ac'lictac: Aton Holón, Jahaza, Mefaat, Dibón, Nebo, Bet-diblataim, Quiriataim, Bet-gamul, Bet-meón, Queriot, Bosra yed' d'a yib'an̈ masanil juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a yol yic Moab, aton juntzan̈ ay d'a slac'anil yed' juntzan̈ najat ay.

25 A Jehová tz'alan icha tic: A yipalil Moab toxo ix lajvi. A snivanil yelc'ochi toxo ix sateli.

26 Aq'uec somchaj spensar eb' aj Moab, yujto ix spitej sb'a eb' d'ayin. B'uchjocab' eb' yuj eb' anima, icha tz'aj sb'uchji junoc uc'um an̈ tz'ec' b'alb'on d'a scal xej.

27 Naeccot ex aj Moab ayic e b'uchvajnac d'a eb' aj Israel, icha tz'aj sb'uchji junoc elc'um, icha chi' eyutejnac e b'uchvaj d'a eb'.

28 Ex aj Moab, actejeccan e chon̈ab', ixiquec, cajnajan̈ec d'a sattac q'uen tenam icha noc' cuvajte' sb'o so' d'a yoltac sjatelal q'ueen.

29 Cojtac jantac val syic'chaan̈ sb'a eb' aj Moab. Te ac'umtac eb', an̈ej eb' nivan yelc'och snaani. Te nivac vinac syutej sb'a eb'.

30 A in Jehová in, vojtac to syic' val chaan̈ sb'a eb', palta malaj syac' yal eb' yujto malaj yalan jun b'aj syic'chaan̈ sb'a eb' chi'.

31 Yuj chi' tzin oq'ui, scus in c'ol yuj eb' aj Moab, yuj pax eb' aj Kir-hares.

32 Ol in oc' val yuj chon̈ab' Sibma, ec'to ol aj voc' yuuj d'a yichan̈ ayic ix och oq'uel yuj Jazer. Yujto ix q'uib'b'at icha te' uva, ix ec'c'och d'a sc'axepal a' mar, ix c'och pax d'a a' n̈ajab' yic Jazer chi'. Axo ticnaic ix c'och sc'ual sjavi eb' ol sataneloc, icha tz'aj sc'och sc'ual smolji sat te' uva yed' sat juntzan̈xo te' avb'en te'.

33 Man̈xa av yic tzalajc'olal ol ab'chaj d'a scaltac te' avb'en te' b'aj te yax sat d'a Moab. Man̈xalaj vino b'aj smolb'aji, yujto man̈xa mach stec'anel yal sat te' uva chi', man̈xa b'it yic tzalajc'olal.

34 A eb' anima d'a Hesbón, tz'el yav eb' yuj yaelal. Chequelto yel yav eb' chi' d'a Eleale, d'a Jahaza. Sc'och yav eb' chi' d'a Zoar masanto d'a Horonaim yed' d'a Eglat-selisiya. Yujto toxo ix laj tup sjaj a a' d'a Nimrim.

35 A in Jehová in svala': Ol satel eb' aj Moab tz'och ejmelal, sn̈usan silab' yed' incienso eb' d'a juntzan̈ comon dios d'a jolomtac vitz.

36 Icha yoc' flauta spuji yuj cusc'olal, icha chi' tz'aj voc' yuj eb' aj Moab chi', yuj pax eb' aj Kir-hares, yujto a sb'eyumal eb' ix smolb'ej, toxo ix lajvieli.

37 Yuj yaelal yed' cusc'olal, masanil eb' toxo ix sjoxel xil sjolom, toxo ix sjoxpaxel xil sti' eb'. Masanil eb' toxo ix spol lajvoc sc'ab', axon̈ej pichul ya sva yic cusc'olal ayoch yuj eb'.

38 Masanil span̈anil yib'an̈tac pat d'a Moab yed' d'a yoltac calle, axon̈ej oq'uel yuj cusc'olal tz'ab'chaji, yujto a in Jehová in ix in mac' vecchaj Moab icha tz'aj smac'jipoj junoc lum chen malaj vach' yochi.

39 A Moab choc' ix ajcani. Oc'an̈ec yuuj, yujto q'uixvelal ix ajcani, toxo ix juchajb'ati. Masanil anima d'a juntzan̈ nación d'a slac'anil sb'uchvaj eb' d'ay, xivpax eb' yilani, xchi Jehová.

40 Syalanxi Jehová icha tic: A jun ajc'ol d'a Moab, ol c'och jucnaj icha junoc noc' ch'acb'a jen̈aneli sc'ochi.

41 Ol och juntzan̈ chon̈ab' vach' yajoch smuroal d'a yol sc'ab' eb' ajc'ol chi'. A d'a jun c'ual chi', a eb' soldado yic Moab ol ib'xocq'ue eb' icha junoc ix ix van yalji yune'.

42 A Moab chi', man̈xo nacionoc ol ajcanoc, yujto ix yic'chaan̈ sb'a d'a vichan̈, ix och smul d'ayin a in Jehová in tic.

43 Yuj chi' sval icha tic: A eb' cajan d'a Moab, lajan ol aj eb' icha noc' noc' spechji yuj eb' pechum noc'. Ay smay sb'at sutnaj eb' d'a junoc olan, ma scan eb' d'a junoc yaal.

44 A eb' ol el lemnaj d'a eb' pechjinac chi', ol b'at sutnaj eb' d'a junoc olan. A eb' ol q'uexta d'a jun olan chi', axo d'a junoc yaal ol can eb'. Yujto a in ol vac'b'at yaelal nab'il vuuj d'a yib'an̈ Moab chi'.

45 Ay eb' ol el lemnajoc, man̈xalaj yip eb', ol b'at eb' say b'aj ol scol sb'a d'a Hesbón. Palta a d'a Hesbón chi', aton schon̈ab'can vin̈aj rey Sehón, van stz'ab'ati, ol b'eyn̈ejb'at te' c'ac' chi'. Ol tz'ab'at masanil jolomtac vitz d'a yol yic Moab yed' jun chon̈ab' Hesbón chi', aton jun syic'chaan̈ sb'a.

46 Ex aj Moab ob'iltac ex. Ex schon̈ab' ex jun dios scuch Quemos, toxo ix ex sateli. A eb' eyuninal yed' eb' ix eyisil, ix ic'chajb'at eb' d'a ch'oc nacional.

47 A in Jehová in svala': Ay jun c'ual ol vic'xi meltzaj eb' aj Moab chi' b'ajtac ic'b'ilb'ati, xchi Jehová.

Aton juntzan̈ yaelal tic ix yalcan Jehová d'a yib'an̈ Moab.

49

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ Amón

1 A tas yalnaccan Jehová d'a yib'an̈ chon̈ab' Amón ayic yalannaccan icha tic: ¿Tom malaj yin̈tilal Israel syal smacb'enan lum luum tic? ¿Tas yuj a juntzan̈ anima tz'och ejmelal d'a jun comon dios scuch Milcom scajnaj d'a lum sluum eb' yin̈tilal Gad? ¿Tas yuj a eb' amonita scajnaj d'a juntzan̈ schon̈ab' eb' chi'?

2 Palta a in Jehová in svala', ol c'och sc'ual, ol ab'chaj yel av yic oval d'a chon̈ab' Rabá, snivan chon̈ab' eb' amonita. Junn̈ej b'ulan̈ ol ajcan smac'jiem lan̈najoc, ol tz'ab'at masanil yaldeail. A in Jehová in svala' to icha chi' ol aj yic'anxiec' slum eb' aj Israel d'a eb' toc'jinac eq'ui.

3 Oc'an̈ec yuj cusc'olal ex aj Hesbón, yujto a chon̈ab' Hai toxo ix sateli. Ex ix aj Rabá, ochan̈ec d'a cusc'olal. Aq'uecoch pichul ya sva yuj cusc'olal, tzex oq'ui. Xiquec lajvoc e nivanil, ec'an̈ec jin̈in̈oc d'a yol e chon̈ab' yuj e cusc'olal, yujto a e diosal scuch Milcom ol ic'jocb'atoc yed' eb' ayoch sacerdoteal d'ay yed' pax eb' anima nivac yopisio.

4 Ex anima pit, ¿tas yuj tzeyic'chaan̈ e b'a yuj lum e ch'olquixtac yax sat? An̈ej e b'eyumal molb'il, a' ayoch yipoc e c'ool, yuj chi' tzeyala': ¿Mach val ol yal yac'an oval qued'oc? xe chinaji.

5 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil sval icha tic: Ol vac'b'at xivc'olal d'a eyib'an̈, masanil chon̈ab' ayec' d'a e lac'anil ol c'och yac' oval d'ayex. Junjun ex, ol ex pechchajeloc, man̈xalaj mach ol yal ex smolb'anxi.

6 Palta ol vic'xi meltzaj eb' aj Amón chi' b'ajtac ol ic'jocb'atoc, xchi Jehová.

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ chon̈ab' Edom

7 A tas ix yal Jehová Yajal d'a Smasanil d'a yib'an̈ Edom:

¿Tom man̈xa jelanil d'a chon̈ab' Temán? ¿Tom maxtzac yal yac'vi razón eb' jelan? ¿Tom ix satel masanil sjelanil eb' chi'?

8 Ex aj Dedán, elan̈ec lemnajoc, ixiquec e c'ub'ejel e b'a d'a yoltac q'uen n̈aq'ueen. Yujto ol in satel schon̈ab' vin̈aj Esaú tic. Toxo ix c'och sc'ual vac'anoch syaelal.

9 Ayic smolchaj sat te' uva, ay b'aj scan junjunxo xuc'yatil te'. Ayic sc'och eb' elc'um d'ac'valil, an̈ej tas yovalil tz'och yuj eb' syelq'uejb'ati. 10 Palta a d'a schon̈ab' vin̈aj Esaú tic, man̈xalaj jab'oc tas olto vac'cani. Vojtac smasanil, malaj b'aj ol yal e c'ub'anel e b'a. Masanil eb' eyuninal, eb' e c'ab' eyoc yed' eb' cajan d'a e lac'anil, ol satel eb'. Man̈xa mach olto canoc.

11 Canocab' eb' eyuninal meb'ail, ol in tan̈vej eb'. Yed' eb' ix junixtac, syal in yac'anoch eb' ix yipoc sc'ool, xchi Jehová.

12 Ix yalanxi Jehová icha tic: A eb' man̈ smojoc yab'an syail, a ticnaic yovalil ol yab' syail eb' yuj yoval in c'ool, ichato ol yuc' vino eb' te ov. Oc exxom a ex tic, ¿tom man̈ ol eyab' syail e naani? Yovalil ol eyab' syail yuj yoval in c'ool. 13 Yujto a in Jehová in svac' in ti': A chon̈ab' Bosra ol can tz'inan, a eb' anima ol ilanoc ol te xiv eb', ol b'uchjoc yuj eb', ol yac' b'inaj eb' ayic ol scatab'an junoc mach eb'. Axo juntzan̈xo chon̈ab' d'a yol yic Edom chi', ol satpaxel d'a juneln̈ej, xchi Jehová.

14 Ix javi jun ab'ix d'ayin yuj Jehová icha tic: Van schecjicot jun checab' ul yalel d'a scaltac nación icha tic: Molb'ejec e b'a, tzex b'at d'a Edom, aq'uec lista e b'a yic tzex b'at eyac' oval yed'oc, xchi jun checab' chi', xchi Jehová.

15 Ex aj Edom, emnaquil ol ex vutejcan d'a scal masanil nación. Man̈xalaj ol aj eyelc'och d'a yol sat masanil anima.

16 Munil a ex ix eyac' musansatil e b'a yuj eyac'umtaquil. A e naani to masanil mach xiv d'ayex. Ichato d'a sjatelaltac q'uen tenam, ma d'a jolomtac vitz cajan ex. Palta a in Jehová in svala', vach'chom te chaan̈ b'aj tzex cajnaj icha noc' ch'acb'a te chaan̈ b'aj sb'o so', palta yovalil ol ex viq'uemta ta'.

17 Masanil mach ol ec' d'a Edom chi', ol te xiv eb' yilani, ol satpax sc'ol eb' yuj nivan yaelal ol ja d'a yib'an̈. 18 A in Jehová in svala': A Edom chi' lajan ol aj icha ajnac satjiel Sodoma, Gomorra yed' juntzan̈xo chon̈ab' d'a slac'anil. Man̈xa mach ol cajnajxoc d'ay, man̈xa pax mach ol b'eyec' d'ay. 19 Icha junoc noc' choj tz'elta d'a svayumtaquil sti' a' Jordán, sq'uec'och jucnaj noc' b'aj sva noc' calnel, saclemcanb'at noc' calnel chi' yuj noc', icha val chi' ol aj in c'och d'a chon̈ab' Edom. Ol el lemnaj eb' anima cajan ta'. A jun mach sic'b'ilel vuj ol vac'och yajaliloc eb'. ¿Mach syal slajb'an sb'a ved'oc? ¿Mach syal stelan sb'a ved'oc? ¿Mach eb' yajal syal stec'b'an sb'a d'a vichan̈? 20 Ab'ec tas toxo ix in na' a in Jehová in tic d'a yib'an̈ Edom yed' d'a yib'an̈ eb' cajan d'a Temán: A eb' yuninal eb' ol ic'chajb'at eb', ol juchajem spat eb'. 21 Ayic ol ac'joc ganar Edom chi', ol ib'xocq'ue lum luum. Ol el yav eb' sc'anan colval, ol c'och yav eb' chi' d'a a' Chacchac Mar. 22 A eb' ajc'ol chi', ol c'och lemnaj eb' d'a Bosra icha sc'och jen̈en̈oc junoc noc' ch'acb'a. A d'a jun c'ual chi', a eb' soldado aj Edom, ol ib'xocq'ue eb' icha junoc ix ix van yalji yune', xchi Jehová.

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ Damasco

23 Ix yalanpax Jehová d'a yib'an̈ Damasco icha tic:

A eb' aj chon̈ab' Hamat yed' eb' aj Arfad, man̈xo animaoc ix aj spensar eb', yujto te chuclaj ab'ix ix c'och d'a eb'. Ix te q'uechaan̈ xivc'olal d'a eb', maxtzac yal-laj yajec' eb' d'a tzalajc'olal.

24 A eb' aj Damasco chi', van snaanb'at sb'a eb' elelal, palta man̈xalaj yip eb'. Axon̈ej xivc'olal, ilc'olal yed' yaelal ay d'a scal eb', icha junoc ix ix van yalji yune'.

25 A jun chon̈ab' te b'inajnac chi', jun chon̈ab' tzalajc'olaln̈ej yaji, toxo ix actajcani.

26 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil svala': A d'a jun c'ual chi', a eb' quelemtac teltumb'a ol ajcan eb' d'a yoltac calle, masanil eb' soldado eb' ol chamoc.

27 Ol vac'och sc'ac'al smuroal Damasco chi', axo jun c'ac' chi' ol satanel spalacio vin̈aj Ben-adad, xchi Jehová.

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ Cedar yed' Hazor

28 Icha tic ix yal Jehová d'a yib'an̈ eb' ay d'a yol smacb'en Cedar yed' d'a eb' yajalil chon̈ab' Hazor, aton juntzan̈ ix yac' ganar vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia, ix yalan icha tic:

Ex aj Babilonia, ixiquec eyac' oval d'a Cedar. B'at satequel eb' anima cajan d'a stojolal b'aj sjavi c'u.

29 Iq'uequec' noc' scalnel eb', smantiado eb' yed' jantac syamc'ab' eb'. Iq'uequec' noc' scamello eb', tzeyalan icha tic: Masanil b'aj ay xivc'olal, xe chi d'a eb'.

30 A in Jehová in svala': A ex cajan ex d'a chon̈ab' Hazor, elan̈ec lemnajoc. Ixiquec, c'ub'ejequel e b'a, yujto a vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia toxo ix sna' vin̈ tas ol ex yutej.

31 A in Jehová in sval d'ayex ex aj Babilonia: Ixiquec eyac' oval d'a jun chon̈ab' malaj tas sna'a, tzalajc'olaln̈ej yajeq'ui, malaj spuertail ayochi, man̈ listaoc yaji, sch'ocoj ayeq'ui.

32 Ixiquec, tzeyelc'ancot noc' scamello eb' yed' pax noc' svacax eb'. Yalxon̈ej b'aj ol vac'b'at yaelal d'a yib'an̈ eb' sjoxel xil spac'ul sti', yuj chi' ol saclemcanb'at eb'.

33 A chon̈ab' Hazor ol can tz'inan d'a juneln̈ej, axon̈ej noc' oques ol cajnaj ta'. Man̈xa mach ol cajnaj d'ay, man̈xa junoc mach ol b'eyec' ta', xchi Jehová.

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ Elam

34 Ayic ix schaanel yich vin̈aj Sedequías yac'an reyal d'a Judá, ata' ix lolon Jehová d'ayin Jeremías in tic d'a yib'an̈ chon̈ab' Elam, ix yalan icha tic:

35 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil sval icha tic: Ol in mac'can̈chaj sjul-lab' eb' soldado aj Elam, aton syamc'ab' eb' yic oval nivan yelc'ochi.

36 Ol vac'b'at junoc oval d'a jun chon̈ab' chi', icha junoc oval ic', yalxon̈ej b'aj scoti. Yalxon̈ej b'aj ol ic'chajb'at eb'. Man̈xa junoc nación b'aj man̈ ol c'och eb' sc'ub'ej sb'a.

37 A in val Jehová in svala' to toxon̈ej ol ib'xocq'ue eb' aj Elam chi' d'a yichan̈ eb' yajc'ol snib'ej smilani. Ol vac'b'at yaelal yuj yoval in c'ol d'a yib'an̈ eb'. Ol c'och oval chi' d'a eb' masanto ol satel eb'.

38 A in val Jehová in svala' to ol vac' Yajalil ta'. Ol vac' miljoccham eb' rey yed' eb' yajal yaj d'a Elam chi'.

39 Palta ay jun c'ual, ol vic'xi meltzaj eb' aj Elam chi', xchi Jehová.

50

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ Babilonia

1 A tas ix alchaj d'a yib'an̈ Babilonia schon̈ab' eb' caldeo. A Jehová ix alan d'ayin Jeremías schecab' in tic icha tic:

2 Alequel jun ab'ix tic, aq'uec yojtaquejel masanil nación. Iq'uecchaan̈ yechel to tzeyalel jun ab'ix tic, man̈ e c'ub'ejel jab'oc. Alec icha tic: A Babilonia ol ac'joc ganar. A comon dios scuchan Bel ol ac'joc q'uixvelal. A yechel comon dios Merodac ol pojb'atoc. A juntzan̈ sdiosal eb' aj Babilonia chi', q'uixvelal ol ajcanoc, choc' ol ajcan juntzan̈ yechel chi'.

3 A d'a norte, ata' ol cot jun nación ol ul ac'an oval yed'oc. A ol ac'ancan tz'inan jun chon̈ab' chi' icha tz'inan luum. Man̈xa anima ol cajnaj d'ay, man̈xa pax noc' noc', masanil ol b'at elelal, xchi Jehová.

Ol meltzajxoc eb' israel

4 Ix yalan Jehová icha tic: Ay jun c'ual, a eb' aj Israel yed' eb' aj Judá, ol oc' eb', ol yac'anoch sb'a eb' d'a yol in c'ab'. 5 Ol sc'anb'ejec' jun b'e eb' sc'och d'a Sion, ata' ol b'at eb', ol yalan eb' icha tic: Con̈ meltzajec d'a Jehová. Junxon̈ej tzon̈ ajec yed'oc. Sco b'oan junoc co trato yed'oc d'a juneln̈ej, man̈xa b'aq'uin̈ sb'at satc'olal cuuj, xcham eb'.

6 A in chon̈ab' tic, lajan icha noc' calnel satnacb'ati, max tan̈vaj yuj stan̈vumal, yuj chi' satcanb'at noc' d'a jolomtac vitz. Axon̈ej d'a jolomtac vitz chi' tz'ec' noc', axo tz'aji, sat sc'ol noc' d'a smacte'. 7 Axo yic schalan sb'a noc' yed' junoc ajc'ol yajoch d'ay, smiljicham noc' yuuj. Icha chi' yaj in chon̈ab' tic, syal eb' ajc'ol chi' d'a eb' icha tic: A jun tic man̈ co muloc, yujto a eb' ix och smul d'a Jehová, aton jun tz'ac'an svael eb', aton jun ayoch yipoc sc'ol eb' smam yicham eb', xchi eb'.

8 Ex in chon̈ab', elan̈ec d'a Babilonia schon̈ab' eb' caldeo. B'ab'lajan̈ec icha noc' mam chiva scuchb'an noc' calnel.

9 Yujto ol vic'cot jantac soldado d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a norte, yic ol ul yac'an oval eb' d'a Babilonia chi'. Ol stzolan sb'a eb' sjavi d'ay, ol yac'an ganar eb' yujto te jelan eb' d'a oval chi'. Ayic sjulvaj eb', malaj junoc sjul-lab' eb' chi' b'en̈ej tz'eq'ui.

10 A in val Jehová in svala', masanil tastac ay d'a eb' aj Babilonia chi', ol yic'b'at eb'. Ol yic'b'at masanil tastac snib'ej eb'.

Ol ac'joc ganar Babilonia

11 A ex val tic ex aj Babilonia, ix ex tzalaj val ayic ix eyic'anb'at tastac ay d'a eb' in chon̈ab'. Ix ex q'ue val cheneljoc icha junoc noc' cob'es vacax stec'vi trigo. Ix el pax eyav icha noc' chej.

12 Yuj chi' a e chon̈ab' b'aj aljinac ex, q'uixvelal ol ajcanoc. Slajvub' ol ajcan d'a scal juntzan̈xo nación. Taquin̈ luum ol ajcanoc, ol can tz'inan.

13 Yujto ol cot val voval d'ay, man̈xa junoc mach ol cajnajcan d'ay, cuseltac ol ajcanoc. Masanil mach ol ec' ta', ol xiv eb' yilan jantac yaelal ol javoc d'a yib'an̈ jun chon̈ab' chi'.

14 Masanil ex eyed'nac e jul-lab', oymajan̈ec d'a spatic Babilonia, julvajan̈ec d'ay. Man̈xoocab' ex och vaan e julvaj d'ay yujto toxo ix och smul d'ayin Jehová in tic.

15 Aq'uequel eyav yic oval d'a masanil spatictac chon̈ab' chi': Vanxo yac'ji ganar Babilonia. Van yem lan̈naj yoyal, van yem vecnaj smuroal, xe chi. A in Jehová in tic, stiempoalxo in pacan in b'a d'a Babilonia chi'. Paquecpax e b'a a ex tic, icha val ix yutej juntzan̈xo nación, ichocab' val ta' tzeyutej paxi.

16 Man̈xaocab' junoc mach tzeyactejcan d'a Babilonia chi', man̈ eyactejcan eb' tz'avvi, ma eb' smolan sat avb'en chi'. A val yic ol yilan eb' yoch jun oval chi', a eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' ta', ol meltzaj eb' d'a schon̈ab'. Junjun eb' ol meltzajxi d'a slugar, xchi Jehová.

Meltzajnac eb' aj Israel

17 Ix yalanxi Jehová icha tic: Icha noc' calnel satnacb'ati, pechb'il yuj noc' choj, icha chi' yaj eb' aj Israel. B'ab'el ac'b'il ganar eb' yuj vin̈ sreyal Asiria. Ix lajvi chi', axo vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia ix vach' satanel eb'. 18 Yuj chi' a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, sDiosal in Israel sval icha tic: Ol vac'och syaelal vin̈ sreyal Babilonia yed' masanil schon̈ab'il, icha val vutejnac vin̈ sreyal Asiria. 19 Ol vic'xi meltzaj eb' aj Israel d'a sluum. Ol yab'lej eb' masanil tas vach' tz'el d'a lum Carmelo yed' d'a lum Basán. Ol yab'lej eb' jantac tas snib'ej, aton tastac sq'uib' d'a lum tzalquixtac d'a yol yic Efraín yed' d'a Galaad. 20 A in val Jehová in svala': A d'a jun c'ual chi', ol in colel eb' aj Israel yed' eb' aj Judá d'a chucal sc'ulej, ol vac' lajvoc smul eb', man̈xa b'aj ol ilchajoc, ol vac' sat d'a juneln̈ej, xchi Jehová.

Yaelal d'a yib'an̈ Babilonia

21 Ix yalan Jehová icha tic: A in val Jehová in tzex in checa': Aq'uec oval d'a smacb'en Merataim yed' masanil eb' cajan d'a Pecod. Pechec eb', mileccham eb', masanto syal satel eb' smasanil. C'anab'ajejec masanil in checnab'il.

22 Tz'ab'chaj val yoch oval d'a nación chi', te nivan ix aj satel eb'.

23 A Babilonia icha junoc martillo, ix smac'poj masanil yolyib'an̈q'uinal. Axo ticnaic, a' ol mac'jocpojoc, choc' ol ajcanoc. Ol te xivb'at masanil nación ayic ol yilan eb' tas ol ajcan Babilonia chi'.

24 A in Jehová in ix vaq'uem syaalil Babilonia. Majxo yil-laj eb' scan d'ay, yujto ix och eb' ajc'olal d'ayin.

25 Ix in jaquelta masanil yamc'ab' yic oval molan vuuj, ix viq'uelta yic tzin ch'oxan yoval in c'ool, yujto ay jun in munlajel yovalil ol yic' sb'a d'a schon̈ab' eb' caldeo chi'.

26 Yalxon̈ej b'aj tzex och eyac' oval d'a eb'. Jaquec b'aj molanec' svael eb'. Molb'ejec sc'ael eb', tze sataneli. Man̈xaocab' jab'oc scani.

27 Mileccham masanil soldado eb'. Ob'iltac eb', toxo ix javi sc'ual syaelal eb', xchi Jehová.

28 Ay eb' quetisrael tz'el lemnaj d'a Babilonia, sjavi eb' d'a Sion, syalan eb' chajtil val tz'aj spacan sb'a Jehová co Diosal d'a eb' aj Babilonia chi' yuj tas ix sc'ulej eb' d'a stemplo.

29 Syalanxi Jehová: Avtejec masanil eb' julvajvum yic tz'och eb' yac' oval d'a Babilonia. Ochan̈ec oyan d'a spatic yic malaj mach tz'eli. Pactzitejec val icha smojal. Utejec val icha ix yutej sb'a d'a juntzan̈xo, yujto te ac'umtac ix yutej sb'a d'ayin Jehová sDiosal in Israel.

30 Yuj chi' a eb' quelemtac aj Babilonia, ol laj can teljab' eb' scham d'a yoltac calle. A eb' soldado ol miljoccham eb' smasanil d'a jun c'ual chi'.

31 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil svala': Ayinoch ajc'olal d'ayex ticnaic ex aj Babilonia, yujto te ac'umtac tzeyutej e b'a. Toxo ix javi sc'ual yic sja yaelal d'a eyib'an̈.

32 Ex anima tzeyic'chan̈ e b'a, ol ex ac'joc ganar. Man̈xa mach ol ex ic'anchaan̈. Ol vac'och sc'ac'al masanil e chon̈ab' chi'. Ol lajvoquel masanil spatictac yuj jun c'ac' chi', xchi Jehová.

33 A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: A eb' aj Israel yed' eb' aj Judá, van yab'an syail eb' b'aj tz'ixtaj ticnaic. Ayoch eb' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool, man̈ val jab'oc tz'actajel eb' yuj eb'. 34 Palta a in scolumal in eb', a in b'i, Jehová Yajal d'a Smasanil. Ol in ch'olb'itej tas tz'utaj eb' chi' d'a stojolal. Ol vac'an junc'olal d'a in chon̈ab' tic, axo chon̈ab' Babilonia, axon̈ej xivc'olal ol vac'b'at d'a yib'an̈, xchi Jehová.

35 Syalanpax Jehová: Ochocab' oval d'a Babilonia yed' d'a masanil eb' cajan d'ay yed' pax d'a eb' yajal d'a scal eb' yed' eb' aj pensar.

36 Ochocab' oval d'a eb' naumel lolonel yalani, quistalaxocab' eb'.

37 Mileccham eb' soldado sluclon yuj xivelal. Mileccham noc' chej toc'jinac carruaje. Mileccham eb' soldado manb'ilcot ayec' d'a scal eb', lajanocab' tz'ajcan eb' icha eb' ix ix. Ochan̈ec b'aj ay sb'eyumal eb', tzeyelc'anb'ati.

38 Tupocab' masanil a a', yujto a Babilonia chi' schon̈ab'il juntzan̈ comon dios yajb'entac. A yuj juntzan̈ chi', ste satel spensar eb' anima chi'.

39 Yuj chi' a d'a jun chon̈ab' chi', axon̈ej noc' caltacte'al noc' ol cajnajoc, noc' oques yed' noc' avestruz. Man̈xa b'aq'uin̈ ol cajnajxi anima ta'. 40 Lajan ol vutejcan icha Sodoma, Gomorra yed' juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a slac'anil ayic in satannaqueli. Malaj mach ol cajnajxoc ta'.

41 Ilec val juntzan̈ soldado scot d'a stojolal norte. Tzijtum eb' rey scot yed' jun nación te ay yip. Lista yaj eb' scot yac' oval.

42 Yed'nac sjul-lab' eb' yed' slanza. Yelxo val te ov eb', man̈xa jab'oc yoq'uelc'olal eb'. Lajan val yel yav eb' icha sc'an̈ a' mar, ayq'ue eb' d'a yib'an̈ chej. Listaxo yaj eb' yic sjavi eb' yac' oval d'a Babilonia chi'.

43 Ayic ol yab'an jun ab'ix tic vin̈ sreyal Babilonia chi', ol sicb'oquel vin̈ yuj xivelal. Ol te ochcan vin̈ d'a ilc'olal yed' d'a yaelal, icha junoc ix ix van yalji yune'.

44 Ol in c'och icha junoc noc' choj tz'elta lemnaj d'a caltac vayumtac d'a stitac a' Jordán sq'uec'och b'aj sva noc' calnel, saclemb'at noc' yuj noc'. Icha chi' ol aj vac'an saclem eb' aj Babilonia chi', ol vac'anoch jun yajal ta' to sic'b'ilel vuuj. ¿Mach val syal slajb'an sb'a ved'oc? ¿Mach val syal stelan sb'a ved'oc? ¿Mach yajalil syal stec'b'an sb'a d'a vichan̈? 45 Ab'ec val tas ix aj in naan Jehová in tic d'a yib'an̈ Babilonia schon̈ab' eb' caldeo: A yuninal eb', ol ic'chajb'atoc, ol em lan̈naj spat eb' d'a yib'an̈. 46 Ol ib'xocq'ue lum luum ayic ol ac'joc ganar eb', ol ab'chaj yel yav eb' d'a juntzan̈xo nación, xchi Jehová.

51

Ol satjoquel Babilonia

1 Ix yalan Jehová icha tic: Ol vac'b'at jun nivan ic' d'a Babilonia yed' d'a eb' cajan d'ay, ol satjoquel eb' yuuj.

2 Icha tz'aj yel smatz'il ixim trigo yuj ic', icha chi' ol utaj yuj eb' ajc'ool. Man̈xalaj eb' cajan d'ay ol canoc. Ayic ol c'och jun c'ual yic ol satjoquel eb' chi', yalxon̈ej b'aj ol cot eb' ajc'ol yac' oval yed' eb'.

3 Sb'o'ocab' sjul-lab' eb' julvajvum. Yac'ocab'och smacul sn̈i' sc'ol eb'. Mocab' oc' sc'ol eb' d'a eb' quelemtac aj Babilonia. Satocab'el eb' soldado d'a juneln̈ej.

4 D'a masanil schon̈ab' eb' caldeo, ol laj can teljab' eb' anima scham d'a yoltac calle. 5 Vach'chom a eb' aj Israel yed' eb' aj Judá, ix och smul eb' d'ayin, palta maxto vactejcanlaj eb' a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, sDiosal in eb', a inxon̈ej Ochi.

6 Elan̈ec lemnaj d'a Babilonia chi', mach ex e gana tze col e b'a yic vach' max ex cham yuj smul. Yujto ix c'och sc'ual vac'an in pac d'ay icha val smojalil.

7 Ix vac'lab'ej Babilonia ayic ix vac'anem yoval in c'ol d'a yib'an̈ masanil nación. Ix in yam icha junoc copa nab'a oro b'aj ix yuc' an̈ masanil yolyib'an̈q'uinal tic. Ayic ix yuc'an eb' chi', ix q'ue d'a sjolom eb'.

8 Palta elan̈chamel ix em lan̈naj Babilonia chi', choc' ix aji. Oc'an̈ec yuuj. Iq'ueccot yan̈al, ol quila' tato olto an̈tajoc, xchi Jehová.

9 A eb' ch'oc nacional cajan ta', syal eb' icha tic: Toxo ix can̈tej Babilonia tic, palta maxtzac b'olaj. Canocab'i. Con̈ paxec junjun on̈ b'ajtac ay co chon̈ab', yujto a smul jun chon̈ab' tic, toxo ix q'uec'och d'a satchaan̈, ix ec'b'at d'a yib'an̈ asun, xchi eb'.

10 Syal eb' aj Israel yed' eb' aj Judá: Van spactzitan Jehová yuj tas ix on̈ utaji. Coyec, calequel d'a Sion tas toxo ix sc'ulej co Diosal, xchi eb'.

11 A Jehová nab'ilxo yuuj to ol satel Babilonia, yuj chi' a' ix checancot eb' sreyal Media yic tzul satanel eb'. Icha val chi' ix aj spacan sb'a Jehová chi' yuj tas ix utaj stemplo yuj eb'. Tz'alchaj d'a eb' soldado: Lista tzeyutej e jul-lab'. Aq'uecoch e maclab' jul-lab'.

12 Iq'uecchaan̈ junoc yechel yic tze ch'oxani to sb'at eyac' oval d'a smuroal Babilonia, xchi. Vach'ocab' tz'aj yoch oyan eb' soldado d'a spatic. Ayocab' eb' stan̈vani. Ayocab' eb' sc'ub'ejel sb'a yic smaclan eb' soldado eb' tz'elta yac' oval d'ayex. Yujto van yelc'och tas nab'il yuj Jehová sc'ulan d'a eb' cajan d'a Babilonia chi'.

13 A ex val tic ex aj Babilonia, d'a stitac a' nivac a' cajan ex, yuj chi' te b'eyum ex. Toxo ix javi sc'ual e satel d'a juneln̈ej.

14 A Jehová Yajal d'a Smasanil, toxo ix yac' sti', ix yalani: Ol te b'ud'joquel yol e nación tic yuj eb' ajc'ool icha val noc' c'ulub' man̈xo b'ischajb'enoc. Ol el yav eb' ayic ol ex yac'an ganar eb', xchi.

B'it yic aloj vach' lolonel d'a Dios

15 A Jehová b'oannac lum luum tic yed' spoder yed' sjelanil. Sb'oannacpax yolyib'an̈q'uinal tic. Yed' pax sjelanil chi', sjen̈b'annacb'at satchaan̈.

16 A tz'alani, n̈ilili sc'an̈ c'u syac'an n̈ab'. A tz'ic'anchaan̈ asun b'aj slajvic'och lum luum tic. A tz'ac'anec' copnaj leb'lon d'a scal yaxn̈ab'. A tz'ic'anelta ic' b'aj molb'ab'il yuuj.

17 A eb' anima, yelxo val malaj jab'oc spensar eb'. Max q'uixvi jab'oc eb' yuj juntzan̈ yechel comon dios sb'o'o. A juntzan̈ yechel chi', malaj spixan, ton̈ej syac' sb'a eb' anima chi' musansatil yuuj.

18 A juntzan̈ yechel chi', malaj jab'oc yelc'ochi, yic b'uchval yaji. Ayic ol javoc jun c'ual, ol satel juntzan̈ chi' yuj Jehová.

19 A sDiosal vin̈aj Jacob te ch'oc yeli, a ix b'oan masanil tastac. A ix sic'anel Israel yic tz'ochcan schon̈ab'oc. A sb'i, Jehová Yajal d'a Smasanil.

A Babilonia syamc'ab' Jehová yaji

20 Ix yalan Jehová icha tic: A Babilonia icha in nivan mac'lab' q'ueen yaji, icha pax in yamc'ab' yic oval yaji. A yed'oc ix vac' ac'joc ganar juntzan̈ nación yed' sreyal.

21 A yed'oc ix in milcham noc' chej yed' eb' ayq'ue d'a yib'an̈ noc'. Ix vac'anpax lajvoquel carruaje yed' eb' ayq'ue d'a yool.

22 A yed'oc ix vac' miljoccham eb' vin̈ vinac, eb' ix ix, eb' ichamtac, eb' quelemtac yed' eb' ix cob'estac.

23 A yed'oc ix vac' miljoccham eb' tan̈vum calnel yed' noc' calnel chi'. Ix vac'anpax miljoccham eb' smunlaj yed' noc' vacax, ix champax noc' vacax chi'. Ix vac'an miljoccham eb' gobernador yed' eb' yajal.

Yaelal d'a yib'an̈ Babilonia

24 A in val Jehová in sval d'ayex in chon̈ab' ex tic: D'a eyichan̈ ol vac' val spac d'a Babilonia yed' d'a eb' cajan d'ay icha val smojal chucal ix sc'ulej eb' d'a Sion.

25 A Babilonia chi', lajan icha junoc nivan vitz satanel masanil sat lum luum. Yuj chi' ajc'ol in d'ay, ol vac'an syaelal. A yed' vip ol vequem juynajoc. Ol b'atcan b'ulnaj d'a sattac pac'an. Lajan ol ajcan icha junoc vitz tz'anacb'ati.

26 Man̈xa junoc q'uen q'ueen ol elta d'a scal juntzan̈ ol em lan̈naj chi' olto c'anchajoc ayic ol b'o junocxo pat. Tz'ininixon̈ej ol ajcan Babilonia chi' d'a juneln̈ej.

27 Iq'uecq'ue sch'oxnab'il yic oval d'a Babilonia. Puec q'uen trompeta yic syac' lista sb'a juntzan̈xo nación scot yac' oval yed'oc. Q'ueocab' van eb' aj Ararat, eb' aj Mini yed' pax eb' aj Askenaz yac' oval yed'oc. Sic'jocab'och junoc yajal yic scuchb'an eb' soldado d'a oval. B'atocab' noc' chej d'a oval icha noc' c'ulub' man̈xo b'ischajb'enoc.

28 Yac'ocab' lista sb'a juntzan̈xo nación sb'at yac' oval d'ay. Cotocab' eb' sreyal Media, eb' gobernador, eb' nivac yopisio yed' masanil eb' anima ay d'a yol smacb'en, xchi Jehová.

29 A lum luum tic, ol ib'xocq'ue luum. Ol tzicub'tan̈aj luum, yujto ol yaq'uelc'och Jehová tas nab'il yuuj. A Babilonia ol can tz'inan icha tz'inan luum, man̈xalaj mach ol cajnaj d'ay.

30 A eb' soldado yic Babilonia chi', man̈xo ol yal scolan sb'a eb'. Toxon̈ej ol ochcan eb' d'a yoltac b'aj scol sb'a. Man̈xalaj yip eb', lajan ol ajcan eb' icha eb' ix ix. Ol laj mac'joquem lan̈naj schon̈ab' eb', ol laj n̈usjoctz'a spat eb'.

31 B'elb'onxon̈ej ol aj sc'och eb' checab' yal d'a vin̈ sreyal Babilonia to toxo ix ac'ji ganar schon̈ab' vin̈ chi' smasanil.

32 A b'aj jay a a' b'aj tz'ec' eb' anima, ol laj macjoc yuj eb' ajc'ol chi'. A b'aj scol sb'a eb' soldado, ol n̈usjoctz'aoc, yuj chi' ol te xiv eb' soldado chi'.

33 A Jehová Yajal d'a Smasanil, sDiosal Israel, syal icha tic: A eb' aj Babilonia, lajan eb' icha ixim trigo vach'xo yajem d'a yol junoc tec'lab', toxo val sc'och stiempo stec'chaji, xchi Jehová.

34-35 A eb' aj chon̈ab' Sion, syal eb' icha tic: A vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia, choc' ix on̈ yutej vin̈. Mesesi ix yutejcan co chon̈ab' vin̈ icha junoc uc'ab' man̈xa tas d'a yool. Ichato ix on̈ sturb'at vin̈ icha junoc noc' nivaquil noc' ay d'a yol a' mar. Ix b'ud'ji val sc'ol vin̈ yuj masanil tastac ay d'ayon̈, axo ixto cani ix syumcanel vin̈. Stupocab' Babilonia icha val ix on̈ yutej. Stupocab' eb' caldeo, yuj eb' anima ix smilcham eb' d'a co cal, xchi eb' aj Jerusalén chi'.

A tas alb'ilcan d'a eb' aj Jerusalén

36 Syal Jehová d'a eb' aj Jerusalén icha tic: A in ol in ch'olb'itej d'a stojolal tas ix ex utaji. Ol vaq'uec' e pac d'a eb' eyajc'ool. Ol laj vac' tup masanil a' n̈ajab' yed' sjajtac a a' ay d'a Babilonia.

37 Toxon̈ej ol q'uecan b'ulan sc'ajil. Axon̈ej noc' oques ol cajnaj ta', man̈xalaj mach olto cajnaj d'ay. Ol te xiv eb' anima yilani, ol b'uchvaj pax eb' d'ay.

38 Ol el yav eb' aj Babilonia chi' icha noc' choj, ol el pax yav eb' icha noc' yunetac choj chi'.

39 Yacb'an ste c'ac'b'i eb' stzalaji, ichato ol in b'o junoc nivan vael d'a eb', ol vac'an an̈ yuc' eb', yic stzalaj eb'. Slajvi chi' ol satel sc'ol eb' svay d'a juneln̈ej, man̈xa b'aq'uin̈ ol el svayan̈ eb' chi'.

40 Ol vic'b'at eb' b'aj ol miljocchamoc, icha tz'aj yic'jib'at noc' yunetac calnel, noc' chiva yed' noc' ch'ac calnel b'aj smilji.

Ol ac'joc ganar Babilonia

41 A Babilonia te b'inajnac d'a yolyib'an̈q'uinal tic, palta ol ac'joc ganar. Toxon̈ej ol xivcanq'ue juntzan̈ nación ayic ol yilan eb'.

42 Icha val to a a' mar ol b'at secnaj d'a yib'an̈, ol mucchajcan yuj a'.

43 A val schon̈ab'il, ol laj can tz'inan, icha tz'inan luum ol ajcanoc. Man̈xa mach ol cajnajxoc d'ay, man̈xa pax mach ol ec' ta'.

44 Ix yalanxi Jehová icha tic: Ol vac' val och yaelal d'a yib'an̈ Bel sdiosal Babilonia. Ol vac' xejejq'ueta tas toxo ix sb'uc'b'ati, man̈xo ol javoc juntzan̈ nación yaq'uem sb'a d'ay. Ol empax lan̈naj smuroal Babilonia chi'.

45 Ex in chon̈ab', elan̈ec ta', colec e b'a d'a yoval in c'ol sjavi d'a yib'an̈.

46 Man̈ eyac' pensar, man̈ ex xiv yuj tas tz'alji d'a yol jun nación chi'. Ch'oc ch'ocn̈ej tas sb'inaj d'a junjun ab'il, axon̈ej xivc'olal sb'inaji, ayn̈ej oval d'a scal eb' yajal.

47 Icha chi' ol aj sja sc'ual vac'anoch yaelal d'a yib'an̈ juntzan̈ sdiosal Babilonia chi'. Masanil jun nación chi' ol ac'joc q'uixvelal, toxon̈ej ol b'ud'joccanel yuj eb' chamnac.

48 A in val Jehová in svala': A satchaan̈ yed' yolyib'an̈q'uinal tic yed' masanil tas ay d'ay, ol te tzalajoc ayic ol ac'joc ganar Babilonia chi', yujto a d'a norte ol cot eb' ol sataneloc.

49 Ol satjoqueloc yujto te nivan anima ix smilcham d'a Israel, te nivan pax eb' anima ix satjiel d'a yolyib'an̈q'uinal tic yuuj, xchi Jehová.

A tas ix alchaj d'a eb' aj Israel‘R’ayec' d'a Babilonia

50 Syal Jehová d'a eb' aj Israel ayec' d'a Babilonia icha tic: A ex mach ex ol ex el d'a scal chamel ol ujoc chi', elan̈ec lemnajoc, man̈ ex och vaan. Vach'chom najat ayex, palta aq'uec val och e pensar d'ayin Jehová in tic, naecpaxcot Jerusalén.

51 Palta a ex tic, tzeyal icha tic: Tzon̈ te q'uixvi ayic scab'an tas syal eb' d'ayon̈. Q'uixavtacon̈xon̈ej scab'i, yujto a eb' ch'oc chon̈ab'il toxo ix och eb' d'a yoltac cuarto Yicn̈ej Dios Yaji, xe chi.

52 Palta a in Jehová in svala': Ol ja jun c'ual ol vac'an val och yaelal d'a yib'an̈ sdiosal eb' aj Babilonia yed' d'a masanil yol smacb'en, toxon̈ej ol el yav eb' anima ol lajvoc.

53 Vach'chom sq'uec'och Babilonia d'a satchaan̈ yalani, chaan̈ syutej sb'oanq'ue smuroal, palta ol vac'b'at eb' ajc'ol b'at sataneloc, xchi Jehová.

Ol satjoquel Babilonia

54 Ol ab'chaj yel yav eb' aj Babilonia, ol ab'chaj satjiel masanil schon̈ab' eb' caldeo.

55 Aton Jehová ol sataneloc, ol c'och sc'ual slajvi jantac av tz'el d'ay. A eb' ajc'ol ol javoc xumnaj eb' d'ay icha a' mar, ol c'an̈ val yem eb' d'a yib'an̈ jun chon̈ab' chi'.

56 Ol javoc eb' satel Babilonia chi', ol syaman masanil eb' soldado eb', ol mac'joc can̈chaj sjul-lab' eb'. Yujto a Jehová, Dios toni, syac' spac d'a junjun icha val d'a smojal.

57 A in Rey in, a in b'i, Jehová Yajal d'a Smasanil, a in sval icha tic: Ichato ol vac' an̈ an̈ yuc' eb' yajal d'a Babilonia, eb' aj pensar, eb' gobernador, eb' nivac yopisio yed' eb' soldado, ol cot svayan̈ eb' d'a juneln̈ej. Man̈xo ol el-laj svayan̈ eb' chi'.

58 A smuroal Babilonia te levan sat, palta ol em lan̈naj d'a juneln̈ej. A spuertail nivac, ol tz'ab'atoc. Nab'an̈ej ix munlaj juntzan̈ nación d'ay. A jantac munlajel b'aj ix c'unb'i eb', ton̈ej ol tz'ab'atoc, xchi Jehová.

Ic'b'ilb'at slolonel vin̈aj Jeremías‘R’d'a Babilonia

59 Ayic schan̈il ab'il yoch vin̈aj Sedequías reyal d'a Judá, ix b'at vin̈ d'a Babilonia, ajun vin̈aj Seraías yuninal vin̈aj Nerías yixchiquin vin̈aj Maaseías ix b'at yed' vin̈. A vin̈ ay yalan yic yilan tas tz'aj vin̈ rey chi'. Ayic manto b'at eb' vin̈ d'a Babilonia chi', a in Jeremías in tic schecab' in Dios, ix vac' jun checnab'il d'a vin̈aj Seraías chi'. 60 Junxon̈ej ix vac' tz'ib'chajcan masanil tas toxo ix alchaji to d'in̈an sja d'a yib'an̈ Babilonia chi'. 61 Ix valan d'a vin̈aj Seraías chi' icha tic: Ayic tzach c'och d'a Babilonia chi', tzil val tas tzutej avtan masanil juntzan̈ lolonel tic. 62 Tzalan icha tic: Mamin Jehová a ach ix ala' to ol a satel jun nación tic. Man̈xa anima ol cajnajxoc d'ay, man̈xa pax noc' noc'. Ol can tz'inan uj d'a juneln̈ej, xa chi. 63 Ayic slajvi val avtan juntzan̈ lolonel tic, tza tzec'anoch junoc q'uen q'ueen b'aj tz'ib'ab'il tic, tza julancanb'at d'a yol a' Éufrates, 64 tzalani: Icha val tic ol aj satcanem Babilonia, man̈xa b'aq'uin̈ ol q'uex vaan yuj jantac yaelal ol javoc d'a yib'an̈ yuj Jehová, xa chi, xin chi d'a vin̈.

52

Ochnac vin̈aj Sedequías reyal

(2R 24.18-20; 2Cr 36.11-16)

1 A vin̈aj Sedequías, 21 ab'il sq'uinal vin̈ ayic ix och vin̈ reyal. 11 ab'il ix yac' reyal vin̈ d'a Jerusalén. A ix snun vin̈ Hamutal sb'i ix, yisil ix vin̈aj Jeremías aj chon̈ab' Libna. 2 Te chuc tas ix sc'ulej vin̈ d'a yichan̈ Jehová, icha sc'ulejnac vin̈aj Joacim. 3 Yuj chi' ix cot yoval sc'ol Jehová d'a eb' aj Jerusalén yed' d'a eb' aj Judá, ix yiq'uel eb' d'a yichan̈.

Ix ac'ji ganar Jerusalén

(2R 24.20—25.7; Jer 39.1-7)

Ix spitej sb'a vin̈aj Sedequías chi' d'a vin̈ sreyal Babilonia, 4 yuj chi' ayic slajun̈il c'ual yoch slajun̈il uj yic sb'alun̈il ab'il yoch vin̈ reyal, ix cot vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia, ix javi vin̈ d'a Jerusalén yed' eb' soldado. Ix oymaj eb', ix sb'oanq'ue scampamento eb' d'a spatictac chon̈ab' chi'. Ix sb'oanpaxq'ue stec'nub' eb' d'a spatictac yic syac'an oval eb' yed'oc. 5 Oyann̈ejoch eb' d'a spatic chon̈ab' chi' masanto ix tz'acvi 11 ab'il yoch vin̈aj Sedequías chi' reyal. 6 Ayic b'alun̈exo c'ual yoch schan̈il uj yic jun ab'il chi', ix te em vejel, man̈xa val jab'oc tas sva eb' anima. 7 Ix sb'oan jun olan eb' soldado caldeo d'a smuroal, palta axo d'ac'valil ix el lemnaj vin̈aj rey Sedequías yed' masanil eb' soldado. A d'a scal yavb'en te' eb' rey ix el eb', ix elc'och eb' d'a jun puerta d'a snan̈al chab' muro. Icha chi' ix aj sb'at eb' d'a jun b'e sb'at d'a ch'olan sc'och d'a a' Jordán. 8 Palta a eb' soldado yic Babilonia chi', ix och eb' d'a spatic vin̈aj rey Sedequías chi'. Axo d'a yac'lical Jericó ix yamchaj vin̈ yuj eb', axo eb' soldado ajun yed' vin̈ rey chi', ix actajcan vin̈ yuj eb', ix saclemcanb'at eb'. 9 Ix syaman vin̈aj rey Sedequías chi' eb' soldado yic Babilonia chi', ix yic'anb'at vin̈ eb' d'a vin̈aj Nabucodonosor ayec' d'a Ribla, d'a yol smacb'en chon̈ab' Hamat. Ata' ix yal vin̈ tas ol utaj vin̈aj Sedequías chi'. 10 Val d'a yichan̈ vin̈ ix miljicham eb' yuninal yed' eb' yajal yaj d'a Judá. 11 Axo pax vin̈, ix checji ic'chajq'ueta yol sat vin̈, ix tzec'chaj vin̈ d'a q'uen cadena, ix ic'chajb'at vin̈ preso d'a Babilonia. Ata' ix cham vin̈.

Ix juchajem templo d'a Jerusalén

(2R 25.8-21; 2Cr 36.17-21; Jer 39.8-10)

12 Ayic slajun̈il c'ual yoch yoil uj ayic 19 ab'il yoch vin̈aj Nabucodonosor reyal d'a Babilonia, ix javi vin̈aj Nabuzaradán d'a Jerusalén chi'. Sat yajal yaj vin̈ yuj vin̈aj Nabucodonosor chi', yajal pax yaj vin̈ d'a eb' stan̈van vin̈ rey chi'. 13 A vin̈ ix ul n̈usantz'a templo, spalacio eb' rey yed' pax spat eb' nivac yajal d'a Jerusalén yed' masanil pat. 14 Axo masanil eb' soldado ajun yed' vin̈ ix pojanem smuroal Jerusalén chi'. 15 Ix yic'anb'at eb' anima vin̈ d'a Babilonia, aton eb' aycan d'a chon̈ab' chi', eb' ix yac'och sb'a yed' vin̈ sreyal Babilonia chi' yed' pax jantacxo eb' anima. 16 Axon̈ej junjunxo eb' meb'a' ix cani, yic smunlaj eb' yed' yavan te' uva eb'.

17 A eb' soldado yic Babilonia chi' ix mac'anpoj masanil yamc'ab' nab'a bronce d'a templo: Aton yoyal, yichtac yed' pax jun nivan pila yic a a'. Ix yic'anb'at masanil q'uen bronce chi' eb' d'a Babilonia. 18 Ix yic'anpaxb'at yed'tal q'uen tic'aq'uil taan̈ eb', q'uen pala, q'uen icha texlex, q'uen nivac palangana, q'uen nivac cuchara yed' masanil yamc'ab' nab'a bronce sc'anchaji ayic tz'och ejmelal. 19 Ix yic'anpaxb'at juntzan̈ yamc'ab' nab'a oro, nab'a plata vin̈aj Nabuzaradán chi': Aton juntzan̈ q'uen palangana, q'uen yed'tal tzac'ac', q'uen nivac uc'ab' b'aj smolchaj q'uen tic'aq'uil taan̈, q'uen candil, q'uen nivan cuchara yed' juntzan̈ vaso b'aj tz'ac'ji vino d'a ofrendail. 20 Maxtzac yal snachajeli jantac yalil juntzan̈ tas nab'a bronce yac'nac b'ojoc vin̈aj Salomón d'a templo chi': Aton chab' oy, jun nivan pila b'aj smolchaj a a' yed' lajchave' yechel toro cuchjinac jun pila chi'. 21 Junjun oy chi', ec'to 8 metro steel. Ay am nan̈aloc svaquil metro spatic, palta olan yool, uque' centímetro spimal. 22 Junjun oy chi' ay smacul sjolom, ec'to chab' metro steel, nab'a bronce paxi. A d'a spatictac chi' ayoch jun icha q'uen malla nab'a bronce, aypaxoch yechel sat te' granado yelvanub'oc. Lajan yaj chab' oy chi'. 23 A d'a junjun tzol yol sat q'uen malla chi', ayoch 100 yechel sat te' granado chi', a b'aj nivan chequel, ay 96 ayochi.

Ic'b'ilb'at eb' aj Judá

24 A vin̈aj Nabuzaradán chi' ix yaman vin̈aj Seraías sat sacerdote yed' vin̈aj Sofonías schab'il sacerdote yed' oxvan̈ eb' vin̈ stan̈van ti' templo. 25 Axo d'a scal eb' anima aytocan d'a Jerusalén, ix ic'jib'at jun vin̈ yajalil eb' soldado yed' ucvan̈xo eb' vin̈ vinac ayoch d'a yopisio yac'an servil vin̈ rey d'a chon̈ab' chi'. Ix ic'chajpaxb'at jun vin̈ sat tz'ib'um yaj d'a scal eb' soldado (a vin̈ ed'jinac slistail eb') yed' pax 60 eb' aj chon̈ab' nivac yopisio d'a yol schon̈ab' chi'. 26-27 A vin̈aj Nabuzaradán ix ic'anb'at masanil juntzan̈ eb' tic d'a yichan̈ vin̈ sreyal Babilonia ayec' d'a Ribla d'a yol smacb'en chon̈ab' Hamat. Ata' ix schec vin̈ sreyal Babilonia miljoccham eb'.

Icha chi' ix aj yic'jiel eb' aj Judá chi' d'a sluum. 28 A sb'isul eb' anima ix ic'jib'at yuj vin̈aj Nabucodonosor chi', aton tic: Ayic yuquilxo ab'il yoch vin̈ reyal, 3 mil 23 eb' anima aj Judá ix ic'jib'ati. 29 Axo d'a 18 ab'il yoch vin̈ reyal, 823 eb' aj Jerusalén ix ic'jib'ati. 30 Axo d'a 23 ab'il yoch vin̈ reyal chi', 745 eb' aj Judá ix ic'jib'at yuj vin̈aj Nabuzaradán. Yuj chi' a sb'isul eb' ix ic'jib'at chi' ay 4 mil 600 eb' d'a smasanil.

Ix actajel vin̈aj rey Joaquín

(2R 25.27-30)

31 Ayic 25 c'ual yoch slajchavil uj ayic 37 ab'ilxo yic'jib'at vin̈aj Joaquín sreyal Judá d'a Babilonia, ix och vin̈aj Evil-merodac reyal d'a Babilonia chi'. Ix sch'ox svach'c'olal vin̈ d'a vin̈aj Joaquín chi', ix yic'anelta vin̈ vin̈ d'a preso. 32 Te vach' ix yutej sb'a vin̈ rey chi' d'a vin̈ d'a yichan̈ juntzan̈xo eb' vin̈ rey ayoch preso ta'. 33 Ichato chi' ix sq'uexanel spichul vin̈aj Joaquín chi' yic preso, axon̈ej yed' vin̈ rey ix va vin̈ masanto ix cham vin̈. 34 Ix ac'chajpax sgasto vin̈ yuj vin̈ sreyal Babilonia chi' masanto ix cham vin̈.

1.12 1:12 A d'a hebreo quenxon̈ej man̈ lajanoc sjajil chab' lolonel tic: “Almendro” yed' “Sviln̈ej”.

2.16 2:16 “Ix smac'poj e jolom eb'” xchi d'a tic, palta ay pax b'aj syala': “Ix sjoxel xil e jolom eb'”.

7.18 7:18 A jun tz'alchaji, “ix yajalil satchaan̈”, a jun chi' a junoc sdiosal eb' ch'oc chon̈ab'il.

13.4 13:4 A Perat, a a' nivan Éufrates syala'. Tecan man̈oclaj ta' xid'ec' vin̈aj Jeremías chi' yac'can jun tzec'ul chi'. Tecan a d'a Pará jun ay d'a slac'anil Anatot, ata' xid'ec' vin̈.

23.33 23:33 A chab' lolonel syal tic, razón yed' icatz, lajan yalji d'a hebreo.

43.13 43:13 A jun scuch obelisco, aton q'uen q'ueen latz'b'ilq'ue tz'ucan yuj eb', tz'ub'an tz'ub'an yaj schon. A eb' aj Egipto chi', a jun sdiosal eb' sch'ox jun chi'.

LAMENTACIONES

1

2

3

4

5

A Oye' B'it Yic

CUSC'OLAL

Lamentaciones sb'i jun libro tic, syalelc'ochi cusc'olal. A jun libro tic, ay oye' macan cusc'olal tz'ib'ab'il d'ay, junjun d'a junjun capítulo. Syal yuj cusc'olal yed' yaelal ayic smac'jinaquem lan̈naj chon̈ab' Jerusalén. Te cusc'olal ajnaccani, yujto man̈ jantacoc tas janac d'a yib'an̈. Vach'chom a jun libro tic te nivan syalcot yuj yaelal, ma cusc'olal, palta ay pax juntzan̈ versículo tz'alancoti to yovalil scac'och Dios yipoc co c'ool, scac'anpaxoch tastac toto ol ujoc yipoc co c'ool.

1

B'ab'el b'it yic cusc'olal

1 Cuseltacxon̈ej ix ajcan chon̈ab' Jerusalén b'aj tzijtum anima d'a peca'. Lajan ix ajcan jun nivan chon̈ab' tic icha tz'ajcan junoc ix ix toxo ix cham yetb'eyum. A d'a peca', ichato yajal yaj d'a scal juntzan̈ nación, axo ticnaic, tz'ac'ji pural yoch d'a munlajel.

2 Lajan icha junoc ix ix sic'sic'an yoc' d'ac'valil, chalali val yemta yal sat d'a spac'ultac sti'. A d'a scal juntzan̈ nación vach' yac'an yed'oc, man̈xa junoc tz'ac'an snivanil sc'ool. Masanil ix meltzajoch ajc'olal d'ay.

3 Ix ic'jib'at eb' aj Judá d'a ch'oc chon̈ab'il. Q'uixvub'tac yaj eb' yuj munlajel te ya b'aj ayochi. Ayxoec' eb' d'a scal juntzan̈xo nación. Maxtzac yic' jab'oc yip eb'. Ix yamchaj eb' yuj eb' spechani, yuj chi' ayxoec' eb' d'a scal yaelal.

4 Cuseltacxon̈ej yaj sb'eal Sion ticnaic. Man̈xalaj mach sjavi d'a q'uin̈. Tz'inini yajcan sti' chon̈ab'. Axon̈ej oq'uel syac' eb' sacerdote. A eb' ix cob'estac tacnacxon̈ej sc'ol eb' ix. A eb' aj Jerusalén ayoch yaelal d'a yib'an̈ eb'.

5 Toxo ix ac'ji ganar eb' cajan d'a Sion. Ix ic'jib'at eb' d'a ch'oc chon̈ab'il yuj eb' yajc'ool. A Jehová ix ac'anoch yaelal d'a yib'an̈ eb', yujto te pit ix yutej sb'a eb'. A eb' yajc'ol eb' chi', van sq'uechaan̈ eb'.

6 Toxo ix satel svach'il yilji chon̈ab' Sion chi'. A eb' yajalil eb', lajan eb' icha noc' c'ultaquil chej maxtzac ilchaj svael. Van yel yip, yuj chi' toxon̈ej sn̈er yoc d'a yichan̈ eb' spechani.

7 A val d'a sc'ual ayoch eb' aj Jerusalén yab'an syail, ix snaancot masanil sb'eyumal eb' d'a yalan̈taxo. Ayic ix yamchaj eb' yuj eb' yajc'ol chi', man̈xa mach ix colanel eb'. A val yic tz'ilji eb' yuj juntzan̈xo eb' yajc'ool, sb'uchji eb' yujto toxo ix telvi eb'.

8 A eb' aj Jerusalén chi', yelxo nivan schucal eb' ix yac'ochi, yuj chi' smoj val syajjiel eb'. D'a peca' nivan yelc'och jun chon̈ab' chi' d'a yol sat eb' anima, axo ticnaic, syaj eb', yujto toxo ix ilji sq'uixveltaquil. Yuj chi' a eb' aj Jerusalén tz'oc' val eb', toxon̈ej sc'ub'ejel sat eb' yuj q'uixvelal.

9 Te nivan chequel yaj schucal eb' cajan d'a Jerusalén chi', palta malaj tas sna eb' yuj tas ol javoc d'a yib'an̈. Te satub'tac ix aj stelvi schon̈ab' eb', malaj mach snivanan sc'ol eb'. Syal eb' anima ta': Mamin Jehová, ina val co yaelal, yujto a eb' ajc'ol d'ayon̈ syic'chaan̈ sb'a eb' on̈ yixtani, xchi eb'.

10 A eb' ajc'ool chi', toxo ix yiquej masanil sb'eyumal eb' aj Jerusalén eb'. Ix yil val eb' aj chon̈ab' chi' yoch lemnaj eb' ch'oc chon̈ab'il d'a yol stemplo Dios, aton juntzan̈ anima yalnac Jehová to max yal yochi.

11 Masanil eb' cajan ta' tz'oc' eb', tz'ec' eb' sayan svael. Toxo ix yac'b'at sb'eyumal eb' sq'uexuloc svael yic max cham eb'. Ix yalan eb': Mamin Jehová, cotan̈ q'uelan d'ayon̈ yuj tas ix aj co telvi. Il val och a c'ol d'ayon̈ yuj co yaelal.

12 A ex tzex ec' d'a co lac'anil tic, ochan̈ec vaan tze naani. ¿Toc ay val yaelal icha quic tic? Yelxo val sco te ab'ej syail. Ix yac'cot jun yaelal tic Jehová d'a quib'an̈ yuj yoval sc'ool.

13 Ato d'a satchaan̈ ix yac'cot jun c'ac' Jehová, yic syac' lajvoquem co b'aquil. Ix sb'oem jun yaal d'a quichan̈, icha val chi' ix aj co meltzajcot d'a co patic. Ix on̈ actajcan yuuj, cotac scal syac'anoch yaelal d'a quib'an̈.

14 A Jehová, toxo ix yaloch co chucal d'a co sat, an̈eja' co chucal chi' ix on̈ tzec'ani, icha val junoc icatz al yajoch d'a quib'an̈. Tz'el val quip yuuj. Ix on̈ yac'och Dios Cajal d'a yol sc'ab' eb' cajc'ool. Maxtzac yal co tec'b'an co b'a d'a yichan̈ eb'.

15 A Jehová ix spatiquejel eb' soldado tzon̈ colan calani. Ix yac'cot jantac eb' soldado ajc'ol d'ayon̈ yic satel masanil eb' co soldado quelemtac. Toxo ix on̈ tec'jiem a on̈ aj Judá on̈ tic yuj Jehová, icha val tz'aj stec'jiel yal sat te' uva.

16 Yuj val juntzan̈ tic tz'el val yal co sat coq'ui. Man̈xalaj mach tz'ac'an snivanil co c'ool. Man̈xalaj mach syal yac'an co tec'anil. A d'a scal oval chi' ix cactejcan eb' cuninal, yujto ix on̈ can d'a yalan̈ yuj eb' ajc'ol chi'.

17 Ix quic'chaan̈ co c'ab' co tevi, palta malaj mach tz'ac'an snivanil co c'ool. A Jehová ix molb'ancot eb' cajan d'a co lac'anil yic syac'an oval eb' qued'oc. A Jerusalén tic, yajyonc'olal ix ajcan d'a eb'.

18 Ix sc'ulej val Jehová icha val smojalil, yujto ix co pitej co b'a d'a schecnab'il. Ex chon̈ab', ab'ec val tas ol cala'. Ilec val co yaelal. A eb' cuninal, toxo ix ic'jib'at eb' d'a ch'oc chon̈ab'il.

19 Ix co c'an scolval juntzan̈ nación ayoch qued'oc yalani, palta ton̈ej tzon̈ yixtej eb'. A eb' vin̈ sacerdote yed' eb' vin̈ ichamtac vinac, ayic van yec' eb' vin̈ say svael, ix cham eb' vin̈ yuj vejel d'a yoltac scalleal chon̈ab' tic.

20 Mamin Jehová, ina val tas caji. Max techajlaj co yaelal tic cuj scab'i. Pitz'itz'i yoch d'a co c'ol scab'i ayic sco naancot co pitalil. A d'a spatiquel co chon̈ab' tic smiljicham eb' cuninal d'a q'uen espada, axo d'a yol chon̈ab', ay pax chamel.

21 A eb' ch'oc chon̈ab'il, syab' val eb' yel cav yuj co cusc'olal, palta malaj mach snivanan co c'ool. Masanil eb' ayoch ajc'olal d'ayon̈, yojtacxon̈ej co yaelal eb', stzalaj val eb' yuj yaelal ix ac'och d'a quib'an̈. Javocab' jun c'u alb'ilcan uj d'a peca', yic vach' lajan ol aj eb' icha caj tic.

22 Nacot jantac schucal eb'. Utejpax eb' yuj schucal, icha val tzon̈ utej yuj quic tic. Te nivanxo tzon̈ oq'ui, tz'el yip co pixan scab'i, xchi eb' aj Jerusalén chi' d'a Jehová.

2

Schab'il b'it yic cusc'olal

1 Te vach' yilji chon̈ab' Sion, palta ix q'uic'b'i q'uinal d'ay yujto te nivan ix aj scot yoval sc'ol Jehová. Man̈ jantacoc svach'il yilji Israel palta ix juvieli. Majxo snacotlaj scajnub' Jehová yuj yoval sc'ool chi'.

2 Man̈xa junoc chon̈ab' b'aj cajan eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob ixto can yuj Jehová. A yuj yoval sc'ool, elan̈chamel ix laj yac' lajvoquem scuartel eb' aj Judá. Toxo ix satel snivanil yelc'och jun nación yed' masanil eb' yajal yaj d'ay.

3 Yuj yoval sc'ol chi', ix yac' lajvoc masanil yipal Israel. Ix yiq'uel scolval d'ay ayic ix javi eb' ajc'ool. Ix yac'och sc'ac'alc'olal d'a yib'an̈ yin̈tilal vin̈aj Jacob, icha val junoc c'ac' satanel masanil tas.

4 A Jehová, lajan val ix yutej sb'a icha junoc ajc'ool, ix yac'b'at sjul-lab' d'a stojolal chon̈ab'. Icha val junoc milum anima, ix smilcham eb' xajan cuuj. Icha junoc c'ac', icha val chi' yajoch yoval sc'ol d'a yib'an̈ scajnub' eb' aj Sion.

5 Lajan ix sc'ulej Jehová icha val sc'ulej junoc ajc'ool, juneln̈ej ix lajviem Israel yuuj. Ix spojem masanil scuartel yed' sdespacho Judá. Tzololixon̈ej sjavi cusc'olal d'a yib'an̈ eb' aj Judá chi' yuuj.

6 Icha tz'aj yixtajb'at junoc lechpat, icha val chi' ix aj yixtanb'at stemplo Jehová b'aj smolb'ej sb'a eb' chon̈ab'. A ix ac'an sb'atcan q'uin̈ satc'olal yed' sc'ual ic'oj ip yuj eb' aj Sion. A yuj yoval sc'ol Jehová ix spatiquejcanel eb' rey yed' eb' sacerdote.

7 Toxo ix spatiquejel yaltar Jehová, man̈xa yopisio stemplo yuuj. Toxo ix yac'canoch d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool yic sjuchajem smuroal. Val yel yav eb' ajc'ol d'a stemplo Jehová, ichato sc'ual q'uin̈.

8 A Jehová ix naan sjuanem smuroal chon̈ab' Sion. Ix cham val snaani tas ol aj sjuan lajvoc. Maj oc'laj sc'ool masanto ix lajviem yuuj. Junxon̈ej ix aj yem juynaj storreal yed' smuroal.

9 Toxon̈ej ix emcan vecan spuertail jun chon̈ab' chi' d'a sat luum. Ix can̈chajpaxb'at yijchul ayochi. A vin̈ sreyal yed' eb' ayoch yajalil, ix b'atcan eb' d'a scal eb' ch'oc chon̈ab'il b'aj malaj sc'ayb'ub'al Dios. Man̈xalaj tas syac' Jehová yil eb' schecab'.

10 A eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' Sion man̈xalaj syal eb', c'ojanem eb' d'a sat luum. Syac'q'ue pococ eb' d'a sjolom, syac'anoch pichul eb' yic cusc'olal. A eb' ix cob'estac ix d'a Jerusalén tz'em n̈ojan eb' ix d'a sat luum yuj q'uixvelal.

11 Ste ixtaxel in sat yuj oq'uel, max techaj cusc'olal vuj svab'i. Man̈xalaj in tec'anil yic svilan satel eb' vetchon̈ab'. A eb' unin tzato chuni, scham eb' d'a yoltac calle yuj vejel.

12 Syal eb' unin d'a snun icha tic: Ac' co vael, ac' co vino, xchi eb'. Ichato echen tz'ic'an eb', stelvi eb' d'a yoltac scalleal chon̈ab'. Tz'em n̈ojnaj eb' d'a yol sc'ab' snun, tz'el sc'ol eb'.

13 ¿Mach yed'oc ol ex in lajb'ej ex aj Jerusalén? Ex aj chon̈ab' Sion, ¿tas junoc ch'oxnab'il tzin ch'ox d'ayex yic svac'an snivanil e c'ool? Te nivan ix aj e lajviemi, ¿machto val ol ex ac'an b'oxoc?

14 A tas ix yal eb' syesejoch sb'a schecab'oc Dios d'ayex, es masanil. Maj ch'oxjiel e mul yuj eb', yuj chi' maj q'uexvi e pensar. Ix alji es lolonel d'ayex, ix eyac'anoch d'a e c'ool.

15 Ayic tz'ilji Jerusalén yuj eb' tz'ec' d'a yol b'e, stz'it sc'ab' eb' sb'uchvaj d'ay. Tz'el yav eb', stzicub'tan̈an sat eb' sb'uchvaji. Syalan eb' icha tic: ¿Tob'an am a jun chon̈ab' tic sb'inaj d'a sat lum tic to man̈xo jantacoc svach'il yilji? xchi eb'.

16 Masanil eb' ajc'ol sb'uchvaj d'ay, tz'el yav eb', schin̈an sc'ab' eb', syalan eb' icha tic: Toxo ix co satel Jerusalén d'a juneln̈ej. Aton jun c'u tic ix co tan̈vej val, a ticnaic van quilani, xchi eb'.

17 Toxo ix elc'och tas nab'il yuj Jehová, toxo ix elc'och slolonel nab'il yuj d'a peca'. Ix on̈ yac' sateli, majxo oc'laj sc'ol d'ayon̈. Ix el d'a sc'ol on̈ yac'an tzetzajoc, ix schaan yic'chaan̈ sb'a eb' ajc'ol chi'.

18 Ex aj Sion, c'anec scolval Jehová d'a smasanil e c'ool. C'ual d'ac'val ocab' yel yal e sat eyoq'ui. Man̈ ex och vaan eyoq'ui.

19 Cotac scal tzex q'ue vaan, tzex avaj d'ac'valil, tze c'anan scolval Jehová. Mojb'ejecq'ue e c'ab' tzex oc' d'a smasanil e c'ol d'a yichan̈ Jehová. C'anec yoq'uelc'olal yuj eb' eyuninal, yujto a b'aj schalaj sb'a b'e van scham eb' yuj vejel.

20 Mamin Jehová, naval sic'lab'il, ¿toc ay junocxo chon̈ab' tzutej icha tic? ¿Tocval smoj ay eb' ix nunab'il schianb'at yune' tzato chuni? ¿Toc val smoj smac'jicham eb' sacerdote yed' eb' a checab' d'a yol a templo?

21 A eb' unin yed' eb' ichamtac vinac, toxo ix em latz'an eb' d'a yoltac calle schami. A eb' quelemtac yed' eb' ix cob'estac, ix cham eb' yuj q'uen espada. D'a sc'ual yoval a c'ool ix a mac'cham eb', majxo oc'laj a c'ol d'a eb'.

22 Mamin Jehová, yalxon̈ej b'aj ix ic'cot tzijtum yaelal d'a Jerusalén, icha val tz'aj sjavi eb' anima d'a sc'ual q'uin̈. Man̈xalaj mach ix colchajel d'a sc'ual yoval a c'ol chi'. A eb' cuninal ix quil q'uib'oc, eb' ix co c'ayb'ej, ix miljicham eb' yuj eb' ajc'ool.

3

Yoxil b'it yic cusc'olal

1 A in tic, nivan val ix aj vab'an syail yuj yoval sc'ol Dios.

2 Ix in spechb'at d'a scal q'uic'alq'uinal b'aj juneln̈ej q'uic'olinac. Ix in yac' b'ey d'a yoltac b'e b'aj malaj saquilq'uinal.

3 Masanil c'u ichan̈ej tic in smac'an yed' yoval sc'ool.

4 Ix yac' ichamax in nivanil, choc'xon̈ej ix yutejcanb'at in b'aquil.

5 Ix in smacchej yed' yaelal yed' cusc'olal.

6 Ix in yac' aj d'a scal q'uic'alq'uinal, icha yaj eb' chamnacxo.

7 Ix in smacchej b'aj man̈xa b'aj syal veli. Yed' val q'uen nivac cadena ix in stzec'a'.

8 Vach'chom tz'el vav in c'anan scolval, max scha yab' tas tzin c'an d'ay.

9 Ix smac in b'e yed' q'uen q'ueen, yuj chi' axon̈ej d'a q'uex b'e tzin b'ati.

10 Lajan ix yutej sb'a Jehová d'ayin icha junoc noc' oso sc'ub'ejel sb'a, icha junoc noc' choj tz'elta jucnaj d'ayin.

11 Ix in sn̈erel d'a yol b'e yic choc' tzin yutejcanb'ati, ix in actajcan yuuj.

12 Ix sb'o'och sjul-lab', ix can ijan d'ayin yed' sjul-lab' chi'.

13 A sjul-lab' ix sjulcot d'ayin, ix c'axpaj d'a yol in c'ool.

14 Masanil eb' vetanimail sb'uchvaj d'ayin, a inxon̈ej tzin yal eb' d'a scal slolonel.

15 D'a val syaelal ix in ajec' yuj Dios. Te c'a' tas ix yac' vuq'uej.

16 Ix el vecnaj q'uen ve ayic ix in em latnaj d'a sat lum yuuj, ix in can telan d'a cal pococ.

17 Man̈xalaj in junc'olal, man̈xo naanoc tzalajc'olal vuuj.

18 Svalani to man̈xa in tec'anil, yujto man̈xo ayococh Jehová yipoc in c'ool.

19 A tzin naancot in cuselal yed' vec' in ch'ocojil, te ya svab'i.

20 A val yic tzin naancot juntzan̈ chi', man̈xo animaoc tzin aj svab'i.

21 Palta ay jun tas tzin nib'ej, ayn̈ejec' d'a in pensar, aton jun chi' in gana svac'n̈ejoch yipoc in c'ool.

22 Aton val yuj svach'c'olal Jehová max on̈ sateli, yujto tz'oc'n̈ej sc'ool d'ayon̈.

23 Junjun q'uin̈ib'alil scheclaj svach'c'olal Jehová, syaln̈ej cac'anoch d'a co c'ool.

24 Yuj chi' svala' to icha in macb'en yaj Jehová, an̈ej ayoch yipoc in c'ool.

25 A eb' tz'ac'anoch Jehová d'a sc'ool, te vach' Jehová chi' d'a eb', aton eb' to sb'ec val och sb'a d'a yol sc'ab'.

26 Te vach' tato numan tzon̈ aj co tan̈vani masanto scolvaj Jehová d'ayon̈.

27 Yelxo vach' tato ayic unin animaon̈to scac'anoch co b'a d'a yalan̈ smandar Dios.

28 Vach' tato numan tzon̈ aj co ch'ocoj yacb'an syac'och co yaelal Jehová.

29 Yovalil tzon̈ och ejmelal, tzon̈ em n̈ojan d'a sat luum, talaj tz'oc' sc'ol Jehová d'ayon̈.

30 Vach'chom tzon̈ mac'ji, tzon̈ b'uchji, palta co chaocab'i.

31 Max on̈ yactejcan Jehová d'a juneln̈ej.

32 Vach'chom syac'och co yaelal, palta tz'oc'pax sc'ool d'ayon̈, yujto te nivan svach'c'olal.

33 Val yel malaj sgana syac'och co cusc'olal yed' co yaelal.

34 A Jehová Dios Axon̈ej Ochi, malaj sgana tz'ixtaj eb' anima d'a preso,

35 malaj pax sgana tz'ic'jiel sderecho eb' ac'b'il yuuj.

36 Man̈ vach'oc d'a sat Dios tato max ch'olb'itaj eb' anima d'a stojolal.

37 Max elc'ochlaj tas sco na' tato man̈oc Jehová tz'alani.

38 Max javilaj vach'ilal ma yaelal, tato man̈oc Dios Axon̈ej Och tz'alani.

39 ¿Tas yuj chuc scab'i tato yuj co chucal syac' co yaelal Dios?

40 Co b'eyc'olejec val co b'a sic'lab'il, chajtil yilji co b'eyb'al, scac'anxioch co b'a d'a yol sc'ab' Jehová.

41 Caq'uecb'at co pensar d'a Dios aj satchaan̈, scalan d'a co lesal icha tic:

42 Ix och co mul, ix co pitej co b'a d'ayach, maj on̈ ac' nivanc'olal.

43 Ix javi yoval a c'ol d'ayon̈, ix on̈ a pechani, ix on̈ a sateli, majxo oc'laj a c'ool d'ayon̈.

44 Ix a c'ub'ejel a b'a, najat ach b'atcan d'ayon̈ yic maxtzac ab' co lesal.

45 Icha c'alem ix on̈ utej d'a scal masanil anima.

46 Masanil eb' cajc'ool, ix on̈ sb'uchval eb'.

47 Tzon̈ te xivi yujto a eb' ajc'ol d'ayon̈ tzon̈ syam eb', tzon̈ yixtan eb', tzon̈ satanel eb', xco chi.

48 Tz'el val jiljon yal in sat voc' yuj cusc'olal, yujto van satel eb' vetchon̈ab'.

49 Man̈ ol vactej voc' yuj vab'ann̈ej syail

50 masanto ol yac'cot svach'c'olal Jehová d'ayon̈ d'a satchaan̈.

51 Te yaxo pax svab' yed' in pixan yuj tas tz'ec' d'a yib'an̈ eb' ix ix d'a yol in chon̈ab'.

52 A eb' ajc'ool, tzin spech eb' vach'chom malaj jab'oc in mul. Icha tz'aj spechji junoc noc' much icha chi' tzin yutej eb'.

53 Pitzan in val ix in syumanem eb' d'a yol jun jul, ix smacancan sti' jun jul chi' eb' yed' jun q'uen q'ueen, man̈xa b'aj syal veli.

54 Ichato ay in em d'a yol a a', ix in naani to yicxo chamel vaji.

55 Mamin Jehová, ato d'a sjulal yich jun jul tic tzin avaj d'ayach.

56 Ab' yoch in jaj, man̈ actej ab'an in tevi.

57 Ix a nitzcot a b'a d'ayin ayic ix ach vavtani, ix alan d'ayin: Man̈ ach xivoc, xa chi.

58 Mamin, ix in a colcanel d'a yol sc'ab' chamel.

59 Mamin Jehová, ojtac tas tzin utaj d'a man̈ stojolaloc tic. B'o yaj d'ayin d'a stojolal.

60 Ojtac tas snib'ej eb' ajc'ol d'ayin yed' tas sna eb' tzin yutej.

61 Mamin Jehová, ix ab' jantac chucal syal eb' d'a in patic yed' jantac tas sna eb' tzin yutej.

62 Jun c'u syac' eb' in yalub'tan̈ani, snaan eb' tas ol in yutoc.

63 Ilnab' val, c'ual d'ac'val in sb'uchan eb'.

64 Mamin Jehová, ac' spac d'a eb' icha val smojalil yuj tas tzin yutej.

65 Ac' pitb'oquel spensar eb', tzac'anb'at catab' d'a yib'an̈ eb'.

66 Mamin, pech eb' yed' yoval a c'ool. Satel eb' d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

4

A schan̈il b'it yic cusc'olal

1 Ina val tas ix aj sq'uic'b'i yilji scopopial q'uen oro te vach'. Masanil q'uen q'ueen vach' yilji d'a templo, sacleminac ix ajcanb'at q'uen d'a yoltac calle.

2 A eb' quelemtac d'a chon̈ab' Sion, te nib'ab'il eb' d'a yichan̈ q'uen oro vach'. Axo ticnaic jun, lajan tz'utaj eb' icha junoc lum comon chen.

3 A noc' nun oques syac' chunoc yune' noc', axo pax eb' ix vetchon̈ab' tic, maxtzac oc' sc'ol eb' ix, lajan eb' ix icha noc' avestruz tz'ec' d'a taquin̈ luum syactejcan sn̈olob'.

4 A eb' unin vanto schuni scham eb' yuj taquin̈tial, sq'uecan lotzan yac' eb' d'a sjoom. Sc'an svael eb' unin chi', palta malaj mach tz'ac'an d'a eb'.

5 A eb' anima tzijtum tas sva d'a peca', van scham eb' yuj vejel d'a yoltac calle ticnaic. A eb' ix q'uib' d'a yoltac pat te vach' yilji, van sayan eb' tas syab'lej d'a scaltac c'alem.

6 A yaelal ix javi d'a yib'an̈ in chon̈ab' yuj schucal, te ec'to d'a yichan̈ yic eb' aj Sodoma. A Sodoma chi', junn̈ej rato satnaqueli, malaj mach cusnac yuuj.

7 A eb' yajal d'a co cal, copopi yilji eb' d'a yichan̈ q'uen sacb'acom, te sac yilji eb' d'a yichan̈ lech. Te chac yilji snivanil eb' d'a yichan̈ q'uen coral. Te vach' yilji eb' d'a yichan̈ q'uen zafiro.

8 Axo ticnaic, te q'uic' yilji eb' d'a yichan̈ q'uic'b'alil. A mach tz'ilan eb' d'a yoltac calle, maxtzac nachaj yuj eb' mach eb'. Toxo ix och lotzan stz'umal eb' d'a sb'aquil, taquin̈xon̈ej eb' icha te' c'atzitz.

9 Te vach' yic mach ix cham d'a oval d'a yichan̈ mach c'ojanc'olal ix cham yuj vejel.

10 Yuj vejel ix javi d'a yib'an̈ in chon̈ab' yuj oval, a eb' ix ix vach' spensar smilcham yune' eb' ix, stz'an̈an eb' ix schi'a.

11 Ix elc'och jantac yoval sc'ol Jehová, ix yac'cot sc'ac'alc'olal. Ix yac'anoch sc'ac'al chon̈ab' Sion, masanto ix yal slajviem cimientoal.

12 A eb' sreyal juntzan̈ chon̈ab' d'a yolyib'an̈q'uinal tic yed' eb' cajan d'ay, maj sna eb' tato ay eb' ajc'ol ol yal yoch d'a yol chon̈ab' Jerusalén.

13 Icha chi' ix uji yuj smul eb' syaloch sb'a schecab'oc Dios yed' eb' sacerdote. Ix tob'canb'at schiq'uil anima malaj smul yuj eb'.

14 Axo ticnaic, ton̈ej smachlej eb' tz'ec' eb' d'a yoltac calle icha eb' max uji yilani. Quen̈echtac spichul eb' yuj chic', man̈xa mach syal sc'ol syaman spichul eb' chi'.

15 Man̈ ex javoc d'a co tz'ey, yujto te chic'tac ex, man̈ on̈ eyama', xchi eb' yetchon̈ab' eb' d'ay. Yuj chi' ix b'at eb' d'a juntzan̈xo chon̈ab', palta malaj mach schaan eb'.

16 Yed' yoval sc'ol Jehová ix yac' saclemb'at eb', majxo tan̈vaj eb' yuuj. Man̈xalaj yelc'och eb' sacerdote d'a yol sat eb' ch'oc chon̈ab'il, majxo oc'laj sc'ol eb' d'a eb' ichamtac vinac.

17 Nab'an̈ej ix on̈ c'unb'i co maclan sjavi jun chon̈ab' on̈ scolo'. Ayon̈q'ue d'a chaan̈ sco maclan quil sjavi jun nación ijan ix on̈ colan yalani, palta maj yalpaxlaj yuuj.

18 Ayn̈ejoch sat eb' ajc'ol d'ayon̈ b'aj tzon̈ b'eyeq'ui. Max yal-laj quelb'at d'a yol chon̈ab'. Van sjavi slajvub'al co q'uinal, toxo ix javi co chamel.

19 A eb' tzon̈ pechani, te jelan sb'ey eb' d'a yichan̈ noc' ch'acb'a tz'ec' jen̈en̈oc. Tzac'ann̈ej eb' d'a co patic d'a jolomtac vitz, tzon̈ macji yuj eb' d'a tz'inan luum.

20 A vin̈ co reyal ayoch yipoc co c'ool, vin̈ sic'b'ilel yuj Jehová, toxo ix yamchaj vin̈ yuj eb'. A sco naani to a vin̈ ol on̈ colan d'a juntzan̈xo nación.

21 Ex aj Edom, ex tzeyac' yajalil d'a masanil smacb'en chon̈ab' Uz, tzevajan̈ec, tzalajan̈ec yacb'an tzato yala'. Ol c'ochpax yaelal d'a eyib'an̈. Icha eb' uc'um an̈ ol ex ajoc, q'uixvelal ol ex ajcanoc.

22 Ex aj Sion, toxo ix ec'b'at jantac eyaelal. Man̈xo ol ex ac'jocxib'at d'a preso yuj Jehová. A exxo tic ex aj Edom, yuj e chucal ol yac'pax eyaelal Jehová, ol yac' checlaj jantac e mul.

5

Yoil b'it yic cusc'olal

1 Mamin Jehová, nacot jantac tas ix ec'b'at d'a quib'an̈, ina val tz'aj quixtaji.

2 Masanil co macb'en, ix yiquej eb' ch'oc chon̈ab'il, axo co pat yicxo eb' yaji.

3 Meb'a' unin ix on̈ ajcani, man̈xalaj co mam. Axo eb' ix co nun, toxo ix can eb' ix sch'ocojil, man̈xalaj yetb'eyum eb' ix.

4 A a a' scuq'uej, sco man a', axo te' co c'atzitz, sco tup te'.

5 Ayn̈ejoch eb' ajc'ol on̈ spechan b'eyec'oc. Tzon̈ te c'unb'i, palta maxtzac yal quic'an jab'oc quip yujto ijanoch eb' d'a co patic.

6 Ix b'at b'echan̈ co c'ab' d'a eb' aj Egipto yed' d'a eb' aj Asiria, yuj co c'anan jab'oc co vael yic max on̈ chami.

7 A eb' co mam quicham ochnac smul, palta chamnacxo eb', axo d'a quib'an̈ scotcan yaelal yuj smul eb' chi'.

8 A ticnaic ayon̈ och d'a yol sc'ab' eb' ayoch checab'oc d'a yalan̈taxo. Man̈xalaj mach tzon̈ colanel d'a yol sc'ab' eb'.

9 Scal xivc'olal sb'at co say jab'oc co vael, yujto ay smay yuj eb' ac'um oval d'a tz'inan luum.

10 Yuj sc'ac'al vejel tzon̈ te q'uic'b'i.

11 D'a Sion yed' d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Judá, tz'ixtaj eb' ix quetb'eyum yed' eb' ix quisil.

12 Ix q'ue d'un̈an eb' cajalil yuj eb' ayoch ajc'olal d'ayon̈. Man̈xa yelc'och jab'oc eb' ichamtac vinac d'a yol sat eb'.

13 A eb' vin̈ quelemtac tec'an, tz'ac'jioch eb' vin̈ d'a jaxoj harina, axo eb' vin̈ yunetac quelem, stelvi eb' vin̈ d'a yalan̈ te' c'atzitz.

14 Man̈xalaj eb' vin̈ ichamtac vinac ayec' d'a sti' chon̈ab' sb'oan yaj yoval eb' anima. Man̈xalaj eb' vin̈ quelemtac sb'itan d'a tzalajc'olal.

15 Man̈xalaj co tzalajc'olal. A co chan̈al yic tzalajc'olal, ix meltzajoch cusc'olalil.

16 Maxtzac on̈ b'inaj icha d'a peca'. Te ob'iltac on̈, yujto ix och co mul.

17 Man̈xa yip co pixan yuj cusc'olal, van yixtax yol co sat yuj oq'uel.

18 Yujto ix satjiel stemplo Dios d'a tzalan Sion, yuj chi' axon̈ej noc' vaax tz'ec' ta'.

19 Palta a ach pax tic ach Jehová, Yajal achn̈ej, ayn̈ej ec' opisio d'a masanil q'uinal.

20 ¿Tas yuj tzon̈ b'atcan satc'olal uj d'a juneln̈ej? ¿Tas yuj te nivanxo tiempo ix on̈ actejcani?

21 Mamin Jehová, ic'on̈xi meltzaj d'ayach, ol on̈ meltzajxoc. Comonoc vach' tzon̈ ajxi icha d'a yalan̈taxo.

22 Palta ina ix on̈ a patiquejcaneli. Ix ec' d'a yib'an̈ ac'ancot yaelal d'a quib'an̈.

EZEQUIEL

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

A Slolonel Dios D'a Vin̈aj

EZEQUIEL

Ezequiel sb'i jun libro tic, yujto a slolonel Dios yalnac d'a vin̈aj Ezequiel tz'ib'ab'ilcan d'ay. A d'a ab'il 586 ayic manto javi Jesucristo, ix javi eb' soldado aj Babilonia yac' oval d'a Jerusalén. A vin̈aj Ezequiel schecab' Dios chi', ic'jib'at vin̈ icha presoal d'a Babilonia yed' juntzan̈xo eb' aj Judá ayic manto ac'ji ganar Jerusalén chi'. Ayxoec' vin̈aj Ezequiel d'a Babilonia chi' ayic smac'jiem lan̈naj Jerusalén yuj eb' ajc'ol chi'. Yuj chi' schecnac Dios yal vin̈ d'a eb' ayec' yed'oc d'a Babilonia chi' yed' pax d'a eb' aj Jerusalén.

A jun libro tic chan̈ macan̈ yaji: A b'ab'el macan̈, tz'el yich d'a capítulo 1 masanto d'a 24. A d'a tic syalcoti to tz'avtaj vin̈ schecab' Dios chi' yic syalan vin̈ d'a eb' anima to ol javoc yoval sc'ol Dios d'a yib'an̈ eb', ol ac'joc ganar chon̈ab' Jerusalén. A schab'il macan̈, tz'el yich d'a capítulo 25 masanto d'a 32. A d'a tic syalcoti to a yoval sc'ol Dios ol javocpax d'a yib'an̈ juntzan̈xo nación, juntzan̈ tz'ixtanel Jerusalén chi'. Ay pax juntzan̈ lolonel chi' yalel vin̈ ayic toxo ix ac'ji ganar Jerusalén chi'. A yoxil macan̈, tz'el yich d'a capítulo 33 masanto d'a 39. A d'a tic syal juntzan̈xo slolonel Dios aljinac d'a eb' anima aycanb'at d'a Babilonia chi'. Aljinacpaxi to ol b'ochajxi Jerusalén chi', aljinacpaxcan juntzan̈ lolonel d'a yib'an̈ Gog. Axo schan̈il macan̈, tz'el yich d'a capítulo 40 masanto d'a 48. A d'a tic ix ch'oxji d'a vin̈aj Ezequiel chi' icha vayich, yuj tas ol aj chon̈ab' Israel chi' yed' stemplo Dios d'a b'aq'uin̈.

A vin̈aj Ezequiel chi', ay val och Dios d'a sc'ol vin̈ sic'lab'il, te jelan spensar vin̈, jantac tas ix ch'oxji yil vin̈ icha vayich, ix laj sic'can vin̈ d'a spensar. A jantac ix ac'ji yil vin̈ chi', ix yac' val och vin̈ d'a sc'ool, yuj chi' ix stec'b'ej sb'a vin̈ yalanel slolonel Dios chi'. Ix yac' val och vin̈ d'a sc'ol yalanel d'a eb' yetchon̈ab' yic sq'uex spensar eb'. A d'a jun libro tic syalcot jun ab'ix ojtacab'il, aton b'aj sb'inajcot juntzan̈ taquin̈ b'ac, palta a juntzan̈ taquin̈ b'ac chi', ix pitzvixi, aton tic syal d'a 37.1-14. A vin̈ checab' tic, sacerdote pax vin̈, ix yal vin̈ to yovalil vach' scutej co b'a d'a Dios.

1

Ix yil stziquiquial Dios vin̈aj Ezequiel

1-3 A in sacerdote Ezequiel in tic, yuninal in vin̈aj Buzi. A junel ayinec' d'a sti' jun a a' scuch Quebar d'a Babilonia, ayinec' d'a scal eb' vetchon̈ab' aj Judá ic'b'ilcot preso. Ayic oye' c'ualxo yoch schan̈il uj yic ab'il 30, ayic toxo ix ec'b'at oye' ab'il yic'jicot vin̈aj rey Joaquín preso, ata' ix jacchaj satchaan̈, ix vilan stziquiquial Jehová, ix lolon d'ayin, ix yac'anem spoder d'a vib'an̈. 4 Ix vilani to a d'a stojolal norte ix cot jun nivan oval ic' yed' jun nivan q'uic'al asun. A d'a scal asun chi' ix elta c'ac' yed' leb'lon, axo d'a spatic yichan̈ toxon̈ej scopopi. A d'a scal c'ac' chi' ay jun tas toxon̈ej sveei, icha val sveeial yilji q'uen bronce. 5 Axo d'a snan̈al ayelta chan̈van̈ ángel querubín sb'i icha yilji anima. 6 Chan̈e' sat yed' chan̈e' sc'axil junjun eb'. 7 A xub' eb' masanto d'a yoc tojoln̈ej yajemi, axo samil yoc eb' icha yech noc' vacax, sveei icha q'uen bronce n̈icb'ilel smical. 8 A juntzan̈ eb' chi', chan̈e' sat yed' chan̈e' sc'axil junjun eb'. Ay pax chan̈e' sc'ab' eb' icha yic anima d'a schan̈il pac'an̈ scostil d'a yalan̈ sc'axil chi'. 9 Syil-laj sb'a sc'axil eb' chi' ayic sb'ey eb', sb'atn̈ej eb' b'aj q'uelanb'ati, max sutmaj snivanil eb' b'aj sb'ati. 10 Icha val tic yilji sat junjun eb': A d'a yichan̈ eb' lajan yilji icha sat anima. Axo d'a svach' eb' lajan yilji icha sat noc' choj. Axo d'a sq'uexan̈ eb', lajan yilji icha sat noc' vacax. Axo d'a spatic eb', lajan yilji icha sat noc' nivac ch'acb'a. Ichaton chi' yilji sat eb'. 11 Ayic syac'anel lian chab' sc'axil junjun eb', schalaj sb'a yed' yic eb' ay d'a junjun schiquin, axo yed' chab'xo jun, smusej snivanil eb'. 12 Junlajann̈ej tz'aj sb'at eb' d'a yichan̈, man̈ jab'oc sutmaj eb' ayic sb'at eb', ato a' b'aj scuchb'ajb'at eb' yuj spoder Dios. 13 A d'a scal eb', ay jun tas sb'eyeq'ui, lajan yilji icha tzac'ac' chacxilinac, ma icha yilji junoc tas ayoch sc'ac'al. Toxon̈ej sveei yilji, axo d'a scal tz'elta copoljoc c'ac'. 14 A juntzan̈ eb' chi' sb'at xumnaj eb', elan̈chamel sjax xumnaj eb', icha yec' copoljoc leb'lon.

15 Ayic ix vilan juntzan̈ eb' chi', ix vilan pax d'a sat luum, d'a stz'ey junjun eb' ay junjun xocanxocan yilji. 16 A chan̈e' xocanxocan chi', lajann̈ej yilji schan̈il, sveei yilji icha q'uen topacio, axo d'a yool junjun, ay junxo xocanxocan ayochi, ch'occh'oc b'aj q'uelanb'at junjun. 17 Syaln̈ej sb'at d'a schan̈il pac'an̈, man̈ yovaliloc sutmaji. 18 Ix vilani to a junjun juntzan̈ xocanxocan chi' chaan̈ yajq'uei, satub'tac yilji, ayn̈ej yol sat d'a spatic yichan̈. 19 Ayic sb'eyb'at eb' querubín chi', sb'eypaxb'at juntzan̈ xocanxocan chi'. Tato sq'ue vaan eb' d'a sat luum, sq'uepax vaan juntzan̈ chi' yed' eb'. 20 A eb' querubín chi', sb'atn̈ej eb' b'aj tz'ic'jib'at yuj spoder Dios, sb'atn̈ejpax juntzan̈ xocanxocan chi' yed' eb', yujto a d'ay ayoch spixan eb'. 21 Ayic sb'ey eb' querubín chi', sb'eypax juntzan̈ xocanxocan chi', tato tz'och vaan eb', tz'ochpax vaan. Tato sq'ue vaan eb' d'a sat lum tic, sq'uepax vaan juntzan̈ chi', yujto a d'a juntzan̈ chi' ayoch spixan eb'.

22 A d'a yib'an̈ eb' querubín chi', ay jun tas b'achanb'ati, toxon̈ej copopi icha yilji q'uen cheev, satub'tac yilji. 23 A d'a yalan̈ jun b'achanb'at chi', ata' tojol tz'aj yel lian chab' sc'axil junjun eb', schalan sb'a sn̈i' sc'axil eb' chi'. Axo chab'xo smusan snivanil eb'. 24-25 Ix vab'anpax sc'an̈ sc'axil eb' chi' ayic sb'at jen̈en̈oc eb'. Icha val sc'an̈ yem a' nivac pajav, ma icha sc'an̈ c'u, ma icha sc'an̈ yec' junoc nivan n̈ilan̈ eb' soldado ma icha val to a Dios Syal yuj Smasanil van sloloni. Ayic tz'och vaan eb' querubín chi' sjen̈vi, syic'anem sc'axil eb' chi', sc'an̈n̈ej jun sc'an̈ chi' d'a yib'an̈ jun b'achanb'at d'a yib'an̈ eb' chi'. 26 A d'a yib'an̈ jun b'achanb'at chi', ix vil jun trono icha val svach'il yilji q'uen zafiro. A d'a yol jun trono chi', ata' c'ojanem jun icha yilji anima. 27 Ix vilanpaxi to a jun c'ojanem chi', a d'a snan̈al sq'uen̈ejcot d'a yib'an̈, lajan yilji icha q'uen bronce copopi, sq'ue sc'ac'al. Axo d'a snan̈al chi' tz'emn̈ej d'a yalan̈, lajan yilji icha te' c'ac', axo spatictac, toxon̈ej sveei, 28 icha yilji chacpan scheclaj d'a scal asun ayic syac'an n̈ab', icha chi' yajoch oyan d'a spatictac.

2

Ix avtaj vin̈aj Ezequiel yuj Dios

1 Ix vab'an yoch jun jaj, ix yalan d'ayin icha tic: Ach anima, q'uean̈ vaan, yujto ay tas ol val d'ayach, xchi.2.1 2 Yacb'an van slolon chi', ix och Yespíritu Dios d'ayin, ix in yic'anq'ue lin̈an. Ichato chi' ix vab'an yoch sjaj jun slolon chi' d'ayin. 3 Ix yalann̈ej icha tic: Ach anima, ol ach in checb'at d'a scal eb' etchon̈ab' israel, aton eb' ix ste pitej sb'a d'ayin, ix och eb' ajc'olal d'ayin icha sc'ulejnac eb' e mam eyicham d'a peca', icha pax chi' eb' masanto ticnaic. 4 A ticnaic tzach in checb'at d'a juntzan̈ anima te ov sat yuj spital, man̈ jab'oc scha yab' eb', palta tzal d'a eb' icha tic: Icha tic yalan Jehová Cajalil, xa chi d'a eb'. 5 Vach'chom ol scha yab' eb', mato maay, yujto te pit eb', palta ol nachajel yuj eb' to in checab' aj d'a scal eb'. 6 Ach anima, man̈ ach xiv d'a eb', man̈ ach xivpax yuj tas ol yal eb' d'ayach. Vach'chom icha d'a scal te' q'uiix, ma d'a scal noc' sinaan ayach eq'ui, palta man̈ ach xivoc, man̈ ach xiv yuj tas syal eb' d'ayach, man̈ ach xivpax tas tz'aj sat eb' ste cot yoval d'ayach yujto te pit eb'. 7 A ach yovalil ol al in lolonel d'a eb', taxon̈ej ol scha yab' eb' mato maay, yujto te pit eb'. 8 Scham val a chaan ab' tas svala', man̈ a pitej a b'a icha eb' chi'. Jac a ti' ol a vaan tas ol vac' d'ayach, xchi d'ayin.

9 Ix vilani ay jun c'ab' b'achancot d'ayin, yed'nac jun tas chulb'il tz'ib'ab'il. 10 Ix xuyanb'at jun chi' d'a vichan̈. Tz'ib'ab'il d'a schab'il pac'an̈. A tas tz'ib'ab'ilem chi' d'ay, aton yab'ixal cusc'olal, yaelal yed' xivc'olal ol ujoc.

3

1 Ix yalanxi jun chi' d'ayin icha tic: Ach anima, c'uxb'at jun b'aj tz'ib'ab'il juntzan̈ lolonel tic, tzach b'at al d'a masanil eb' etisraelal, xchi d'ayin.

2 Ix in jacan in ti', ix yac'an in c'uxb'at jun b'aj tz'ib'ab'il chi'. 3 Elan̈chamel ix yal d'ayin: B'uq'uem jun tz'ib'ab'il ix vac' tic d'ayach, sb'ud'jicanel a c'ol yuuj, xchi d'ayin.

Yuj chi' ix in b'uq'uemi, te chi' ix vab' icha noc' yalchab'. 4 Ix yalan d'ayin icha tic: Ixic, tzalan d'a eb' etisraelal jantac tas ol val d'ayach. 5 Man̈ vanoc ach in checanb'at d'a scal eb' anima max yal alan sti', mato max nachaj uuj, palta a d'a eb' etchon̈ab' tzach in checb'ati. 6 Man̈ vanoc ach in checanb'at d'a juntzan̈ nación b'aj tzijtum ti' tz'alchaji to ajaltac snachajel uuj. Tato a d'a juntzan̈ chon̈ab' chi' tzach in checb'ati, tzam scha yab' eb' tas tzala'. 7 Palta a eb' etchon̈ab' chi' jun, man̈ ol schalaj yab' eb' d'ayach, yujto malaj sgana eb' schaan yab' tas svala', yujto te pit syutej spensar eb'. 8 Palta a in ol vac' a tec'anil d'a yichan̈ eb', yic ol a tec'b'an a b'a alan juntzan̈ lolonel tic d'a eb'. 9 Icha val stzatzil q'uen diamante, ma icha q'uen yaxq'ueen ol ach vutoc d'a yichan̈ eb'. Man̈ jab'oc ol ach xiv d'a eb' vach'chom scot val yoval sat eb' yuj spital, xchi d'ayin.

10 Ix yalanxi d'ayin icha tic: Ach anima, maclej val ab' tas ol val d'ayach, tza sic'ancan d'a a pensar. 11 Ixic, tzach b'at b'aj ayec' eb' etchon̈ab' ic'b'ilcot preso, tzalan d'a eb', taxon̈ej scha yab' eb' tas ol ala', mato maay, palta tzal d'a eb' icha tic: Icha tic yalan Jehová Cajalil, xa chi d'a eb', xchi d'ayin.

12 Ix lajvi chi', ix in yic'anchaan̈ Yespíritu Dios, axo d'a in patic ix vab' yoch jun av icha sc'an̈ yec' quixcab', ix yalani: Alchajocab' vach'il d'a stziquiquial Jehová b'aj ayeq'ui, xchi. 13 Ix vab'anpax sc'an̈ sc'axil eb' querubín ayic syil-lan sb'a. A juntzan̈ xocanxocan junn̈ej yaj yed' eb', sc'an̈paxi, xivub'tac sc'an̈i. 14 Axo Yespíritu Dios ix in ic'anq'ue vaan, ix in yic'anb'ati. Te cusc'olal ix in aji, ix cot voval, ix in b'ati. Axo spoder Jehová ayoch d'ayin. 15 Ayic ix in c'och d'a chon̈ab' Tel-abib d'a sti' a nivan Quebar, aton b'aj cajan on̈ ec' mach on̈ ic'b'il on̈ cot icha preso tic, uque' c'ual majxo in lolonlaj, yujto ix sat in c'ol yuj tas ix vila' yed' tas ix vab' chi'.

Ac'b'iloch vin̈aj Ezequiel‘R’stan̈vumaloc chon̈ab'

(Ez 33.1-9)

16 Ayic ix lajvi uque' c'ual chi', ix lolon Jehová d'ayin, ix yalan icha tic: 17 Ach anima, a in ix ach vac'och stan̈vumaloc eb' etchon̈ab' israel. Ayic ol valan in lolonel d'ayach, a achxo ol al d'a eb' in q'uexuloc yic ol yojtaquejel eb'. 18 Ayic ol valan d'a junoc mach to ol cham yuj smul, tato a ach tic man̈ ol al d'ay, man̈ ol a cacha' yic syactejcan chucal sc'ulej chi', yic max chami, ayic scham jun anima yuj smul chi', a d'a ib'an̈ scan schamel chi' vuuj. 19 Palta tato tzal d'ay jun, tza cachanpax d'a schucal chi', palta max yactejcan schucal b'eyb'al chi', ol cham yuj smul chi', a schamel chi' max canlaj d'a ib'an̈. 20 An̈ejtona', tato ay junoc mach vach' sb'eyb'al, palta syactejcan svach' b'eyb'al chi', sc'ulan chucal, a in ol in cha svach' c'ulej chucal chi' masanto schami. Tato a ach tic max a cacha', tato schami, a tas vach' sc'ulejnac d'a yalan̈tax chi' man̈xalaj yelc'och d'a vichan̈, ol cham yuj smul chi', palta axo d'a ib'an̈ scan schamel chi' vuuj. 21 Palta tato tza cach jun anima chi' jun yic max sc'ulej chucal chi', schaan yab'i, maxtzac sc'ulej chucal chi'. A jun anima chi' olto pitzvoc eq'ui, yujto ix sc'anab'ajej b'aj ix a cach chi'. A achxo tic tzach colchajcani, xchi Jehová d'ayin.

Ix och vin̈aj Ezequiel queecal

22 Ix yac'anq'ue sc'ab' Jehová d'a vib'an̈, ix yalan d'ayin icha tic: Q'uean̈ vaan, ixic d'a jun ac'lic chi'. Ata' ol in lolon d'ayach, xchi. 23 Ix in q'ue vaan b'ian, ix in b'at d'a jun ac'lic chi'. Ata' ix vil stziquiquial Jehová, icha ix aj vilan d'a sti' a' nivan Quebar. Ix in julanem lachnaj in b'a d'a sat luum. 24 Ix och Yespíritu Dios chi' d'ayin, ix in yic'anq'ue lin̈an, ix yalan d'ayin icha tic: Ixic, tza macanoch a b'a d'a yol a pat. 25 Ach anima, ol ach tzec'chajcan d'a yol a pat, yic vach' maxtzac ach elta d'a scal eb' etchon̈ab'. 26 Ichato ol vac'canq'ue lotzan ac' d'a a joom, yic vach' man̈xo ol yal a loloni, man̈xo ol yal a cachan eb', yujto te pit eb'. 27 Ayic ay tas snib'ej in c'ol ol ala', ol ach vac' lolonoc, ol alani: Icha tic yalan Jehová Cajalil, xa chi. A mach sgana schaan yab'i, yab'ocab'i. A pax mach malaj sgana schaan yab' jun, schumxo, yujto a jun chon̈ab' tic te pit, xchi Jehová.

4

Yalnac vin̈aj Ezequiel yuj oval d'a Jerusalén

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: A ticnaic ach anima, ic'cot junoc lum xan, tzac'anem lum d'a ichan̈, tza tz'ib'anem yechel chon̈ab' Jerusalén d'a luum. 2 Slajvi chi', tzac'anoch oyan yechel yamc'ab' yic oval, campamento yed' tec'nub' d'a spatic smuroal, 3 tzac'anoch junoc q'uen icha q'uen sa'am d'a a cal yed' jun chon̈ab' chi'. A jun chi', lajan icha junoc muro, tzach och d'a yichan̈ jun chon̈ab' chi', ichato van ac'an oval yed'oc. Icha chi' ol aj yoch ch'oxnab'iloc d'a eb' etchon̈ab'.

4 Slajvi chi', tzach ec' jichan d'a a q'uexan̈, icha chi' ol aj a ch'oxanel yaelal ol javoc d'a yib'an̈ eb' etchon̈ab' yuj smul. An̈ej d'a a q'uexan̈ chi' ol ach ec'n̈ej jichan yacb'an van a ch'oxanel yaelal ol javoc d'a yib'an̈ eb' yuj smul chi'. 5 Ay 390 c'ual ol a c'ulej jun chi', syalelc'ochi junjun ab'il sch'ox junjun c'ual, icha chi' ol aj yab'an syail eb' israel yuj smul chi'. 6 Ayic ol lajvoc juntzan̈ c'ual chi', axo d'a a vach' tzach ec' jichan. Icha chi' ol aj a ch'oxanel yaelal ol ja d'a yib'an̈ eb' aj Judá yuj smul. 40 c'ual ol ach ec' jichan d'a a vach' chi', syalelc'ochi junjun ab'il sch'ox junjun c'ual, icha chi' ol aj yab'an syail eb' yuj smul chi'. 7 Tzach b'at q'uelan d'a jun yechel Jerusalén b'aj oyanoch eb' ajc'ool, tza pilanq'ue sc'ab' a pichul, tzic'anchaan̈ a c'ab' chi', tzach lolon d'a eb' etchon̈ab' chi' d'a in b'i. 8 Ichato ol ach in tzec' yed' ch'an̈ lasu yic vach' max yal ec' b'alb'onoc masanto ol tz'acvoc sc'ual a ch'oxanel syaelal eb' chi'.

9 Ayic manto ach tzec'chaj chi', tzic'cot jab'oc ixim trigo, ixim cebada, ixim mijo, ixim avena, an̈ avastut, an̈ lenteja yed' ixim centeno, calan tz'aj yem d'a yol junoc lum chen. A yed' juntzan̈ chi' tza b'o a vael, ol a vaan d'a 390 c'ual b'aj ol ach ec' jichan d'a a q'uexan̈ chi'. 10 Tzechtej nan̈al libra tza va d'a junjun c'u, chequeln̈ej yorail tzach va'i. 11 Chequel pax yorail yic tzuc'an nan̈aloc litro a a' d'a junjun c'u. 12 A jun vael tza b'o chi', icha tz'aj sb'o ixim pan cebada tzutej. D'a yichan̈ eb' anima chi' tzac' tajoc ixim d'a cal c'ac', a stza' eb' anima chi' tza c'an a c'atzitzoc, xchi Jehová.

13 Ix lajvi chi', ix yalanpax Jehová icha tic: Ol a va juntzan̈ vael man̈ vach'oc chi' icha yalan ley, yuj a ch'oxaneli to icha chi' ol aj svaan eb' etisraelal vael man̈ vach'oc icha yalan ley d'a juntzan̈xo nación b'aj ol in saclemejb'at eb', xchi Jehová.

14 Ix in tac'vi d'ay icha tic: Maay Mamin Jehová, malaj b'aj tzin yam junoc tas man̈ vach'oc icha yalan ley. Malaj b'aj tzin chi' schib'ejal noc' noc' to ton̈ej syac'cham sb'a, ma noc' smiljicham yuj noc' chium noc' d'a caltac te', ma junoc macan̈ noc' chib'ej to man̈ vach'oc icha yalan ley, xin chi.

15 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: Syal a stza' noc' vacax tza c'an d'a c'atzitzal sq'uexuloc stza' eb' anima chi', yic tza b'oan a vael chi', xchi.

16 Ix yalanxi d'ayin icha tic: Ol in satel vael d'a Jerusalén. Echtab'ilxon̈ej ol aj svael eb' yed' tas syuq'uej eb', yuj chi' d'a scal ilc'olal yed' d'a scal xivc'olal ol va eb', ol yuc'an a' eb'. 17 Man̈xa a a' yed' svael eb', toxon̈ej ol xivq'ue eb' yil-lanoch sb'a junjun. Yuj val smul eb' chi' c'ojanc'olal ol aj satel eb', xchi Jehová.

5

Ix sjoxel xil sjolom vin̈aj Ezequiel

1 Ix yalanpax Jehová d'ayin icha tic: A ticnaic ach anima, ic'cot junoc q'uen cuchilub' te jay ye, icha val junoc q'uen navaja sc'an eb' joxvajum, tza josanel xil a jolom yed' xil a ti' d'a q'ueen. Slajvi chi', tzic'anpaxcot junoc echlab', ox macan̈ tz'aj echtan a xil chi'. 2 Ayic ol lajvoc a ch'oxan yechel syaelal chon̈ab' chi', a junoc macan̈ a xil chi', tza n̈ustz'a d'a snan̈al yol yechel chon̈ab' chi'. Slajvi chi', tzic'anxicot q'uen cuchilub' chi', tza choc' cupan junoc macan̈ a xil chi' d'a spatictac yechel chon̈ab' chi', axo junocxo yoxil macan̈, tza tzipancanb'at d'a cal ic'. Ch'oxnab'il jun chi' to a in ol vac'cot eb' ajc'ool, ol och eb' d'a spatic eb' etchon̈ab' chi' yed' q'uen yespada. 3 Tzic'ancanel jayeoc a xil chi' tza pichancanoch d'a sti' a pichul. 4 A d'a juntzan̈ chi' tziq'uel jayeoc, tza n̈usantz'a d'a cal c'ac'. Icha jun c'ac' chi', icha chi' ol aj sjavi yaelal d'a scal masanil eb' etchon̈ab'.

5 A in val Jehová in svala': Aton Jerusalén sch'ox jun yechel tic, a in vac'naquem d'a scal juntzan̈xo nación. 6 Palta a eb' aj Jerusalén chi', yelxo val ix spatiquejel in c'ayb'ub'al eb' yed' in checnab'il, yelxo val chuc eb' d'a yichan̈ eb' anima d'a juntzan̈ nación ay d'a slac'anil eb' chi', yujto maj sc'anab'ajej in c'ayb'ub'al chi' eb', maj sb'eyb'alej pax in checnab'il eb'.

7 Yuj chi' a in Jehová in svala': Yujto ec'al te pit eb' d'a yichan̈ juntzan̈xo nación ay d'a spatictac chi', man̈ val jab'oc sc'anab'ajej in checnab'il eb', ec'b'al te chuc sb'eyb'al eb' d'a yichan̈ sb'eyb'al eb' anima ay d'a slac'anil eb' chi'. 8 Yuj chi' a in Jehová in svala': Ol in och pax ajc'olal d'a eb' aj Jerusalén chi'. D'a yichan̈ juntzan̈ nación chi' ol vac'och syaelal eb'. 9 Ix och eb' ejmelal d'a juntzan̈ comon dios yajb'entac, yuj chi' ol in c'ulej tas to manta b'aj tzin c'ulej juneloc, malaj pax b'aj ol in c'ulej junelocxo. 10 A ol aj d'a scal eb' chi', a eb' mamab'il ol schib'at yalyuninal eb' yuj vejel. A eb' uninab'il ol schipaxb'at smam snun eb'. Ol vac' val och yaelal d'a yib'an̈ eb'. Axo mach man̈ ol chamoc, ol in saclemejcanb'at d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic. 11 A in Jehová in svala'. Yujto a eb' chi' yelxo val ix yixtejb'at in templo eb' yuj sdiosal te yajb'entac yed' yuj juntzan̈ sb'eyb'al eb' te chuc, yuj chi' ol in satel eb', man̈xo ol vac' nivanc'olal eb'. Man̈xo ol oc' in c'ol d'a eb'. 12 A junoc macan̈ eb', ol cham eb' d'a yol chon̈ab' chi' yuj ilya yed' vejel. Axo junocxo macan̈ eb', ol miljoccham eb' d'a spatictac chon̈ab' chi'. Axo junxo yoxil macan̈ eb', ol in saclemejcanb'at eb' d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic, a in val ol vac'och eb' ajc'ol d'a spatic eb' yed' q'uen yespada. 13 Icha val chi' ol aj sicb'i yoval in c'ool, vach' ol aj in c'ol ol vab'i. Ayic toxo ix viq'uel yoval in c'ol chi' d'a eb', ichato chi' ol nachajel yuj eb' to a in ton Jehová in ix in chec c'ulaj juntzan̈ tic yuj yoval in c'ool. 14 A in Jehová in svala' to man̈xa mach ol vac'can d'a Jerusalén, masanil anima ay d'a slac'anil yed' eb' ol ec' ta' ol b'uchvaj eb' d'ay. 15 A val yic ol vac'anoch yaelal d'a yib'an̈ eb' yed' yoval in c'ool, masanil eb' ay d'a slac'anil eb' ol yajanoc yed' sb'uchvaj eb' d'a chon̈ab' Jerusalén chi'. Sch'oxnab'il yoval in c'ol ol ajoc. 16 Icha val tz'aj sjulvaj junoc mach yed' sjul-lab' yic smilvaji, icha chi' ol aj in satanel eb' yuj vejel. A in val ol vac'b'at nivan vejel d'a yib'an̈ eb', man̈xalaj svael eb', icha chi' ol aj satel eb'. 17 A in Jehová in svala' to a in ol vac'b'at jun nivan vejel, ilya yed' chamel d'a yib'an̈ eb' yed' noc' chium noc', pilan ol chijocb'at yuninal eb' yuj noc'. Tzijtum eb' ol champax d'a scal oval, xchi Jehová.

6

A yoval sc'ol Jehová d'a comon dios

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, ixic q'uelan d'a stojolal jolomtac vitz yic Israel, tzalan d'a yib'an̈ eb' cajan ta' 3 icha tic: Ab'ec val tas syal Jehová d'a yib'an̈ eb' syaq'uem sb'a d'a comon dios d'a jolomtac vitz yic Israel, d'a tzalquixtac, d'a pac'quiltac yed' d'a ch'olquixtac: Ol vac'b'at oval d'a eb'. Ol in satpaxel juntzan̈ lugar chaan̈ b'aj tz'och ejmelal. 4 Ol in mac'poj juntzan̈ altar b'aj syac' silab' eb' yed' b'aj sn̈us incienso eb'. Ol in milancham eb' vinac d'a yichan̈ juntzan̈ yechel chi'. 5 Ol vac'can teljab' snivanil eb' d'a yichan̈ juntzan̈ comon dios chi'. Axo d'a spatictac juntzan̈ yechel chi' ol in saclemejec' sb'aquil eb'. 6 Ol can tz'inan masanil schon̈ab' eb' b'ajtac cajan yed' masanil lugar chaan̈ b'aj tz'och ejmelal. Masanil yaltar eb' chi' ol pojcanb'atoc yed' masanil juntzan̈ yechel chi' choc' ol ajcanoc yed' altar b'aj sn̈us incienso eb', ol em lan̈najoc. Masanil tas b'ob'il yuj eb' anima chi' ol sateloc. 7 A eb' olto canoc, ayic ol yilan snivanil eb' ix cham d'a scal eb', ichato chi' ol nachajel yuj eb' to a in ton Jehová sDiosal in eb'.

8 Palta a d'a scal eb' ol in saclemejcanb'at d'a juntzan̈xo nación chi', ay eb' b'aj ol oc' in c'ool, ol in colcanel eb' d'a yol sc'ab' chamel. 9 A eb' man̈ ol cham chi', ol in snacot eb' d'a juntzan̈ nación b'aj ayec' chi'. Ol snacot eb' tas ix aj vab'an syail yuj b'aj in spatiquejel eb' ayic yochnac eb' ejmelal d'a juntzan̈ comon dios. Toxon̈ej ol syajlaj sb'a eb' yuj jantac chucal sc'ulejnac yuj sb'eyb'al eb' te yajb'entac, 10 yuj chi' ol nachajel yuj eb' to a in Jehová in, a inn̈ej Dios in, man̈ ton̈ejoc ix vala' to ix vac'b'at juntzan̈ yaelal tic d'a yib'an̈ eb', xchi Jehová.

11 Ix yalanxi Jehová Cajalil icha tic d'ayin: Poc'ub'tan̈ej a c'ab', tec'ub'tan̈ejem oc, elocab' av yic tz'el a c'ol yuj jantac tas ix javi d'a yib'an̈ eb' etisraelal yuj jantac tas yajb'entac sc'ulej eb'. Yuj chi' ix cham eb' yuj oval, yuj vejel yed' yuj ilya. 12 A eb' najat aycanb'ati, ol cham eb' yuj ilya, axo eb' lac'an ayeq'ui, ol cham eb' yuj oval. Axo eb' man̈ ol cham yuj oval chi', a vejel ol ic'an scham eb'. Icha chi' ol aj slajvi vic'anel yoval in c'ol d'a eb'. 13 Ayic ol yilan snivanil eb' milb'ilcham d'a spatictac juntzan̈ yechel chi' eb', d'a spatictac juntzan̈ altar, d'a tzalquixtac, d'a jolomtac vitz, d'a yichtac te te' c'ayum xiil yed' d'a yichtac te' ji c'ayum xiil, aton d'a juntzan̈ lugar b'aj sn̈ustz'a incienso eb' silab'il d'a juntzan̈ comon dios chi', icha chi' ol aj snachajel yuj eb' to a in ton Jehová sDiosal in eb'. 14 Ol vic'chaan̈ in c'ab' vac'an syaelal eb' yaln̈ej b'aj cajan. Masanil juntzan̈ lugar b'aj ec'nac cajan eb', toxon̈ej ol can tz'inan icha lum tz'inan luum yic sur, masanto sc'och d'a Diblat d'a norte. Icha chi' ol aj snachajel yuj eb' to a in ton Jehová sDiosal in eb', xchi Jehová.

7

Lac'anxo ay slajvub' c'ual

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, a in val Jehová Yajal in, a in sval d'a chon̈ab' Israel icha tic: Toxo ix c'och slajvub', toxo ix c'och slajvub'al lum luum smasanil. 3 Toxo ix c'och e lajvub'al a ex israel ex tic. Ol vac' val b'at yoval in c'ol d'a eyib'an̈, ol in c'anb'ej val vab'i chajvaltil yaj e b'eyb'al, ol vac'anoch yaelal d'a eyib'an̈ yuj e b'eyb'al yajb'entac chi'. 4 A ticnaic man̈xo ol vala' to ay voq'uelc'olal d'ayex. Ol vac'och yaelal d'a eyib'an̈ yuj e b'eyb'al yelxo te chuc. Ol vac' eyab' syail yuj masanil chucal tze c'ulej. Icha val chi' ol aj snachajel eyuuj to a in Jehová e Diosal in, xchi Jehová.

5 Ix yalanxi Jehová icha tic: A in Jehová in tic svala': Van sc'och jun nivan yaelal d'a eyib'an̈. 6 Ilecnab'i vanxo sjavi slajvub', toxo ix javi e lajvub'al. 7 Tic val sjavi sc'ual yic tzex lajviel e masanil ex cajan ex d'a jun nación chi'. Toxo val sjavi sc'ual, axon̈ej xivc'olal ay, toxo val slajvi tzalajc'olal d'a jolomtac vitz. 8-9 A ticnaic, tz'acan ol vac'b'at yoval in c'ol d'a eyib'an̈, masanto ol yal sicb'i in c'ool. Ol ex in ch'olb'itej yuj chucal tze c'ulej, ol vac'och eyaelal yuj e b'eyb'al yelxo val te chuc tze c'ulej. Man̈xo ol vala' to ay voq'uelc'olal d'ayex. Icha val chi' ol aj snachajel eyuuj to a in Jehová in svac'och eyaelal.

10 Ilecnab'i, toxo ix javi sc'ual yaelal ayxo smay yic slajviel jun chon̈ab' chi'. Toxo ix q'uechaan̈ chucal d'a yol smacb'en, tzijtum ic'ojchan̈b'ail. 11 Sq'ue val chaan̈ eb' yixtan yetanimail. A juntzan̈ anima chi', man̈xa junoc eb' ol canoc. Man̈xa jab'oc sb'eyumal eb' ol canoc, man̈xo ol b'inaj snivanil yelc'och eb'. 12 Toxo val sjavi sc'ual jun yaelal chi'. Mocab' tzalaj sc'ol eb' smanvaji, mocab' cus sc'ol eb' schon̈vaji, yujto ol vac'b'at yoval in c'ol d'a yib'an̈ eb' smasanil. 13 A mach toxo ix schon̈ sluum, man̈xo ol yal yic'anxi luum yacb'an pitzanto yed' mach ix manan chi', yujto man̈xo ol yal scachjioch vaan jun yaelal van sjavi chi'. A eb' chuc, malaj junoc eb' ol yal scolan sb'a.

14 Vach'chom ol pujoc q'uen trompeta yic syac'an lista sb'a eb' sb'at d'a oval, palta malaj mach ol b'at d'a oval chi', yujto a yoval in c'ool ayoch d'a yib'an̈ eb' smasanil. 15 D'a spatiquel chon̈ab' ay oval, axo d'a yool ay ilya yed' vejel. A eb' ayec' d'a smunlajel, ol miljoccham eb', axo eb' ayec' d'a yol chon̈ab', ol cham eb' yuj vejel chi' yed' ilya. 16 A eb' olto yal yeli, ol b'at scol sb'a eb' d'a caltac yaxluum, ata' ol oc' eb' yuj smul icha yoc noc' muuc d'a yoltac ch'olan. 17 Masanil eb' ol el yip sc'ab', ol luclon yoc eb' yuj xivelal. 18 Ol yac'och pichul eb' ya sva'i yuj sch'oxanel syaelal chi'. Ol luclon masanil snivanil eb'. Chacxon̈ej ol aj yilji sat eb' yuj q'uixvelal, josb'ilel xil sjolom ol ec' eb'. 19 Toxon̈ej ol syumel q'uen plata eb' yed' q'uen oro d'a yoltac calle, icha tz'aj syumchajel c'alem, yujto man̈ ol yal scolchajel eb' d'a sc'ual yoval in c'ol a in Jehová in tic yuj q'ueen. Tocval ol yal yac'an b'ud'joc sc'ol eb' yed' q'uen oro chi', yujto a yuj q'ueen ix b'at eb' d'a chucal. 20 Yujto ay q'uen q'ueen te vach' yilji chi' d'a eb', yuj chi' ix yic' val chaan̈ sb'a eb', a q'uen chi' ix sb'o eb' scomon diosej yajb'entac. Yuj chi' a juntzan̈ q'uen vach' yilji ay d'a eb' chi', icha c'alem ol vutejcan q'ueen yil eb'. 21 Ol vic'cot eb' ch'oc chon̈ab'il te chuc yelq'uejb'at sb'eyumal eb', yic tzul yic'anec' sdiosal eb' chi' eb', syixtanb'at eb'. 22 Ol viq'uel in b'a d'a jun nación chi', axo eb' elc'um chi' ol ixtanb'at in templo vicn̈ej yaji. Man̈xa ol ajcan yelc'och yuj eb'.

23 Ac' b'o juntzan̈oc q'uen cadena, yujto a d'a jun nación chi' man̈ jantacoc eb' mac'umcham anima ol tzec'chaj d'a q'ueen. A d'a yol jun chon̈ab' chi', axon̈ej chucal sc'ulaji. 24 A in ol vic'cot juntzan̈ anima te chuc d'a juntzan̈ nación, axo eb' ol icancan pat d'a jun nación chi'. Yujto ol in satel yac'umtaquil eb' nivac vinac, ol ixtaxb'at juntzan̈ lugar b'aj tz'och eb' ejmelal. 25 Ayic ol javoc nivac xivc'olal d'a eb', ol yac' yip eb' sayan junc'olal, palta man̈xo ol ilchajlaj yuj eb'. 26 Cotac scal ol javoc syaelal eb', icha pax chi' ol javoc yab'ixal xivc'olal d'a eb'. Nab'an̈ej ol say junoc in checab' eb' to syal yalan tas ol ujoc. Man̈xa eb' sacerdote ol c'ayb'an eb', ma eb' ichamtac vinac ol ac'an srazón eb'. 27 A eb' sreyal eb' yed' eb' yajalil eb', ol yac'och pichul eb' ya sva'i yuj sch'oxanel cusc'olal ol javoc d'a yib'an̈ eb'. Axo masanil anima, toxon̈ej ol ib'xocq'ue eb' yuj xivelal. Ato syal sb'eyb'al eb', icha chi' ol vutej eb'. Ol in ch'olb'itej eb' icha ix yutej eb' yixtan eb' yetanimail. Icha chi' ol aj yojtacanel eb' to a in ton Jehová sDiosal in eb', xchi Jehová d'ayin.

8

A tas ix ch'oxji yil vin̈aj Ezequiel‘R’yuj Jerusalén

1 Ayic yoil c'ual yoch svaquil uj yic svaquil ab'il, c'ojan in em d'a in pat yed' eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' Judá, axo ix aji, ix yac'anem spoder Jehová Cajalil d'a vib'an̈. 2 Axo ix vilani ay jun icha yilji anima lin̈anec' d'a in tz'ey. A d'a snan̈al tz'emn̈ejcoti, icha val c'ac' yilji, axo pax yib'an̈ snan̈al sq'uen̈ej, veei yilji icha q'uen bronce ayoch d'a cal c'ac'. 3 A jun icha anima chi', ix yac'cot jun sc'ab' d'a vib'an̈, ix syaman xil in jolom. Axo Yespíritu Dios ix in ic'anq'ue d'a cal ic', icha vayich ix aj in yic'anb'at d'a Jerusalén, yic sch'oxan vila' tas ay ta'. Ix in yac'anoch d'a jun puerta ay d'a yol yamaq'uil templo, aton jun ay d'a stojolal norte. Ata' ay yed'tal jun comon dios, aton jun stzuntzancot yoval sc'ol Jehová. 4 A val ta' ayec' stziquiquial co Diosal a on̈ israel on̈ tic, icha val ix aj sch'oxji vila' ayic ayinec' d'a jun ac'lic. 5 Ix lajvi chi', ix yalan d'ayin icha tic: Ach anima, b'atan̈ q'uelan d'a stojolal norte, xchi d'ayin.

Ix in b'at q'uelan, ix vilan d'a stz'ey spuertail d'a snorteal altar. Ata' ix vil jun yechel stzuntzancot yoval sc'ol Jehová.

6 Ix lajvi chi' ix yalan d'ayin icha tic: Ach anima, ¿tzam val il tas te yajb'entac sc'ulej eb' etisraelal tic? Yuj val juntzan̈ tic najat tzin el d'a in templo tic. Palta ayto val juntzan̈xo yelxo te chuc ol ila', xchi d'ayin.

7 Ix lajvi chi' ix in yic'anelta b'aj tzon̈ och d'a yamaq'uil templo chi', ix vilani ay jun olan d'a yich templo chi'. 8 Ix yalan Jehová chi' d'ayin icha tic: Levb'itej jun olan d'a yich templo chi', xchi d'ayin.

Yuj chi' ix in levb'itan jun olan chi', ix chax jun puerta vuuj. 9 Ix yalan d'ayin: Ochan̈ d'a yool, ol ilan val tas yajb'entac sc'ulej eb' ta', xchi d'ayin. 10 Ix in och b'ian, ix vilani to a d'a sattac yich pat chi', ata' tz'ib'ab'iloch masanil yechel noc' noc' sn̈ervi d'a sat luum tic yed' yechel masanil noc' noc' man̈ vach'oc icha yalan ley yed' masanil macan̈il tas syaloch eb' vetisraelal sdiosaloc. 11 A d'a yichan̈ juntzan̈ yechel chi' ayoch 70 eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' Israel, aypaxoch vin̈aj Jaazanías yuninal vin̈aj Safán d'a scal eb', ayoch eb' ejmelal d'a juntzan̈ yechel chi'. Junjun eb' yed'nacq'ue junjun chaynub' eb' yic incienso, a d'a yol juntzan̈ chi' b'acaqui sq'ue stab'il incienso chi'.

12 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: Ina val tas sc'ulej juntzan̈ yichamtac vinaquil chon̈ab' Israel tic d'a elc'altac. Junjun eb' ayec' d'a yichan̈ sb'achnub' sdiosal. A juntzan̈ eb' tic a snaan eb' to max vil eb', actab'ilxocan jun chon̈ab' tic vuuj snaan eb', xchi d'ayin. 13 Ix yalanpax d'ayin icha tic: Ayto val juntzan̈xo te yajb'entac ol ila', xchi.

14 Ix in yic'anpaxb'at d'a spuertail stemplo chi', aton jun scan d'a stojolal norte. Ata' c'ojanem juntzan̈ eb' ix ix, van yoc' eb' ix yuj sdiosal scuch Tamuz.8.14 15 Ix lajvi chi', ix yalan d'ayin icha tic: ¿Ix am il juntzan̈ tic? Palta ayto val juntzan̈xo te yajb'entac ol ila', xchi d'ayin.

16 Ix lajvi chi' ix in yic'anb'at d'a jun yune' amac' ayoch d'a spatictac templo chi', aton d'a scal altar yed' sti' templo chi'. Ata' ayec' 25 eb' vin̈ vinac, a yich spatic eb' vin̈ aycanb'at d'a stojolal stemplo Jehová chi', q'uelanb'at eb' vin̈ d'a stojolal b'aj sjavi c'u, n̈ojanem eb' vin̈ d'a sat luum, ayoch eb' vin̈ ejmelal d'a c'u chi'. 17 Ix yalanxi d'ayin icha tic: Ach anima ¿toxom ix ila'? Man̈ocn̈ej d'a tic ay juntzan̈ tas yajb'entac sc'ulej eb' tic, palta toxo ix b'ud'jiel yol nación tic yuj sq'uechaan̈ eb' yixtan anima. ¿Toc junel chaeln̈ej stzuntzejcot yoval in c'ol eb'? Svab' val sjab' chucal sc'ulej eb' chi'. 18 Palta a in tic, ol vac' spac d'a eb' yed' yoval in c'ool. Man̈xo ol oc' in c'ol d'a eb'. Vach'chom ol avaj eb' d'ayin, palta man̈xo ol in tac'vej eb', xchi Jehová d'ayin.

9

A schamel eb' sc'ulan chucal

1 Ix lajvi chi', te chaan̈ ix vab' yoch jun av: Cotocab' eb' ol ac'anoch yaelal d'a jun chon̈ab' tic, junjun eb' yed'nacocab' syamc'ab' yic oval yic satanel eb', xchi.

2 Ix vilani to ay vacvan̈ eb' vin̈ vinac ix och d'a yol jun nivan puerta ay d'a stojolal norte, junjun eb' vin̈ yed'nac syamc'ab' b'aj smac'cham anima. A d'a scal eb' vin̈ chi', ix vilpax scot jun vin̈ ayoch spichul nab'a lino. A d'a snan̈al vin̈, ata' ayoch syamc'ab' yic tz'ib'. Ix vilan yoch eb' vin̈, ix ochc'och eb' vin̈ d'a slac'anil altar nab'a bronce. 3 Axo stziquiquial Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic ix q'ue vaan, ix el d'a yib'an̈ juntzan̈ yechel querubín, b'aj aytaxoneq'ui, ix can d'a spuertail templo chi'. A Jehová chi' ix avtan jun vin̈ ayoch pichul lino chi' yuuj, aton jun vin̈ ed'jinac yamc'ab' yic tz'ib' d'a snan̈al. 4 Ix yalan Jehová chi' d'a vin̈ icha tic: Ec'an̈ d'a masanil yol chon̈ab' Jerusalén tic, tzac'anoch yechel d'a snan̈al sat masanil anima tz'oc' yuj chucal yajb'entac sc'ulej eb' anima d'a chon̈ab' tic, xchi.

5 Ix lajvi chi' ix vab'an yalanxi d'a eb' vin̈ ed'jinac syamc'ab' yic oval chi': Ixiquec d'a spatictac vin̈ chi', tzex ec' d'a cal chon̈ab' tic smasanil, mocab' oc' e c'ol d'a eb' anima, tze milcham 6 masanil eb' vin̈ ichamtac vinac, eb' vin̈ quelemtac, eb' ix cob'estac, eb' ix ix yed' eb' unin, masanto man̈xalaj junoc eb' scani. Palta man̈ e milcham junoc eb' ayoch yechel d'a snan̈al chi'. Tze chael yich d'a in templo tic, xchi Jehová. Ix schaanel yich eb' vin̈ smilancham eb' vin̈ ichamtac vinac ayec' d'a yamaq'uil templo chi'.

7 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'a eb' vin̈ icha tic: Ixtejequel templo tic, tzeyac'an b'ud'joc yamaq'uil yuj snivanil eb' scham chi', slajvi chi' tzex b'ati, xchi.

Ix vilan sb'at lemnaj eb' vin̈ b'ian, ix och ijan eb' vin̈ smilancham eb' anima d'a masanil yol chon̈ab' chi'. 8 Ayic van smilancham eb' anima chi' eb' vin̈, a inxon̈ej in can d'a yichan̈ Jehová, ix in em n̈ojan d'a sat luum, ix te cus in c'ool, yuj chi' ix el vav: Mamin Jehová Vajalil, ¿tom ol a satel masanil eb' aytocan d'a Israel yuj yoval a c'ol d'a Jerusalén tic? xin chi.

9 Ix tac'vi d'ayin icha tic: A val smul eb' aj Israel yed' eb' aj Judá tic, yelxo val te nivan. Yelxo val b'ud'jinaquel yol juntzan̈ chon̈ab' chi' yuj snivanil eb' anima smiljichamoc. Man̈xa jab'oc tojolal sc'ulej eb'. A snaan eb' to toxo ix vactejcan jun nación tic, maxtzac vil tas sc'ulej eb' snaani. 10 A ticnaic maxtzac oc' in c'ol d'a eb', ol vac'xon̈ejoch syaelal eb' yuj masanil tas tz'el sc'ulani, xchi Jehová.

11 Ix lajvi chi', ix jax jun vin̈ vinac ayoch lino spichuloc chi', yed'nac pax yamc'ab' yic tz'ib' d'a snan̈al, ix yalan vin̈ icha tic: Mamin Vajalil, toxo ix in c'anab'ajej tas ix a chec in c'ulej, xchi vin̈.

10

Ix actajcan templo yuj stziquiquial Jehová

1 Ix lajvi chi' ix vilan d'a yib'an̈ jun b'achanb'at d'a yib'an̈ eb' querubín, ata' ix sch'ox sb'a jun tas icha junoc trono, lajan val yilji icha q'uen zafiro. 2 Ix yalan Jehová d'a jun vin̈ vinac ayoch lino spichuloc chi' icha tic: Ochan̈ d'a scal juntzan̈ xocanxocan ay d'a yalan̈ juntzan̈ querubín chi', tzic'anelta jun jopoc tzac'ac' ayoch sc'ac'al, aton juntzan̈ ay d'a snan̈al juntzan̈ querubín chi', tza tzipanb'at d'a yib'an̈ jun chon̈ab' tic, xchi d'a vin̈.

Axo ix vilani, ix sc'anab'ajan vin̈ tas ix yal Jehová chi'. 3 A eb' querubín chi' ayec' eb' d'a jun spac'ul templo chi' d'a stojolal sur. Ix em jun yasunal stziquiquial Jehová, ix b'ud'jiel yamaq'uil templo chi' yuuj. 4 Toxo ix q'ue van stziquiquial Jehová d'a yib'an̈ juntzan̈ yechel querubín b'aj aytaxoneq'ui, ix can d'a spuertail templo chi'. Ix b'ud'jiel templo yuj jun asun chi', axo yamaq'uil templo chi', toxon̈ej scopopi yilji yuj stziquiquial Jehová chi'. 5 Tzato ab'chajn̈ej sc'an̈ sc'axil eb' querubín chi' d'a jun nivan amac' d'a stiel templo chi'. Lajan val icha sjaj Dios Syal yuj Smasanil ayic sloloni. 6 Ayic ix yalan Jehová d'a jun vin̈ vinac ayoch lino spichuloc chi' to syiq'uelta c'ac' d'a scal juntzan̈ xocanxocan d'a snan̈al eb' querubín chi', ix och vin̈ b'ian, ix och lin̈an vin̈ d'a stz'ey junoc juntzan̈ xocanxocan chi'. 7-8 A d'a yalan̈ sc'axil eb' querubín chi', ata' ayelta sc'ab' eb' icha c'ab' anima. A junoc eb' querubín chi' ix yac'b'at sc'ab' d'a scal c'ac' ayelta d'a snan̈al eb' chi', ix yic'anelta jab'oc c'ac' chi', ix yac'anoch d'a yol sc'ab' vin̈ ayoch lino spichuloc chi'. Ix schaanec' vin̈, ix yic'anelta vin̈. 9 Ix vilan pax chan̈e' xocanxocan toxon̈ej scopopi yilji icha q'uen topacio, junn̈ej yaj yed' eb' querubín chi'. 10 A juntzan̈ chi' lajann̈ej, a d'a junjun ay junocxo xocanxocan sc'axpaj ec' d'a snan̈al yool. 11 Ayic sb'at eb' querubín chi', a b'aj q'uelanb'at eb' sb'ati, sb'atn̈ej eb', max sutmaj snivanil eb' b'aj sb'at chi', palta to syal sb'atn̈ej eb' d'a schan̈il pac'an̈ b'aj q'uelanb'ati. 12 Masanil snivanil eb', yich spatic eb', sc'ab' eb' yed' sc'axil eb', ayn̈ej yol sat, icha juntzan̈ xocanxocan chi'. 13 Ix vab'an yalchaj sb'i juntzan̈ xocanxocan chi': Xocanxocan surancani. 14 A eb' querubín chi', chan̈e' sat junjun eb'. A sb'ab'el sat eb' lajan yilji icha sat junoc querubín, axo schab'il, lajan yilji icha sat anima, axo yoxil, lajan yilji icha sat noc' choj, axo schan̈il, lajan yilji icha sat noc' nivac ch'acb'a. 15 A eb' querubín chi', an̈ejtona' eb' ix vil d'a sti' a' nivan Quebar. Ix q'ue vaan eb'. 16 Ayic sb'at eb', sb'atpax juntzan̈ xocanxocan chi' yed' eb'. Ayic syic'anq'ue sc'axil eb' ayic sq'ue jen̈naj eb' d'a sat luum, sq'uepax vaan juntzan̈ xocanxocan chi' yed' eb'. 17 Ayic tz'och vaan eb', tz'ochpax vaan juntzan̈ xocanxocan chi'. Ayic sq'ue vaan eb', sq'uepax vaan juntzan̈ chi' yed' eb', yujto a d'a juntzan̈ xocanxocan chi' ayoch spixan eb'.

18 Ix lajvi chi' ix q'ue vaan stziquiquial Jehová d'a spuertail templo chi', axo d'a yib'an̈ eb' querubín chi' ix c'ochcani. 19 Q'uelan in val ochi ix yic'anq'ue sc'axil eb', ix q'ue vaan eb' d'a sat lum tic yed' juntzan̈ xocanxocan chi', axo d'a spuertail yamaq'uil stemplo Jehová d'a stojolal b'aj sjavi c'u ix vanaj eb'. A stziquiquial Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic ayec' d'a yib'an̈ eb'. 20 Aton juntzan̈ eb' querubín tic vilnac d'a yalan strono Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, ayic ayinec' d'a sti' a' nivan Quebar. Icha chi' ix aj snachajel vuuj to querubín eb'. 21 A junjun eb' chi', chan̈e' sat eb', chan̈e' pax sc'axil junjun eb'. Axo d'a yalan̈ sc'axil eb' chi', ayelta sc'ab' eb' icha yilji c'ab' anima. 22 A sat eb', lajann̈ej yilji icha yilji eb' vilnac d'a sti' a' nivan Quebar chi'. Ayic sb'eyb'at eb', tojoln̈ej sb'at eb' b'aj q'uelanb'at d'a yichan̈.

11

Yaelal d'a yib'an̈ eb' yajalil chon̈ab' Israel

1 A Yespíritu Dios chi' ix in ic'anb'at b'aj ay spuertail stemplo Jehová chi' d'a stojolal b'aj sjavi c'u. A d'a jun puerta chi', ayec' 25 eb' vin̈ vinac, axo d'a scal eb' vin̈ chi', ayec' vin̈aj Jaazanías yuninal vin̈aj Azur yed' vin̈aj Pelatías yuninal vin̈aj Benaías, aton eb' vin̈ chi' yajal yaj d'a scal eb' anima. 2 Ix yalan Jehová d'ayin icha tic: Ach anima, aton val juntzan̈ vinac tic ayn̈ejec' d'a spensar sc'ulan chucal, scuchb'an eb' anima eb' d'a chucal chi'. 3 Syalan eb' icha tic: Man̈ toxooc ol satel co chon̈ab' tic, co b'oecq'ue co pat. A co chon̈ab' tic lajan icha junoc q'uen chen, a on̈xo tic lajan on̈ icha noc' chib'ej tz'em d'a yol chen chi', xchi eb'. 4 Yuj chi' ach anima alel in lolonel yuj tas ol ja d'a yib'an̈ eb', xchi Jehová d'ayin.

5 Ix lajvi chi' ix ja pax Yespíritu Jehová d'ayin, ix yalan icha tic: Al d'a eb' anima chi' to a in sval icha tic: Ex israel, vojtac val sic'lab'il tas tze na'a. 6 Te tzijtumxo anima ix e milcham d'a jun chon̈ab' tic, b'ud'an yoltac calle yuj chamnac chi'. 7 Yuj chi' a in Jehová in sval d'ayex: A Jerusalén tic, lajan val icha junoc q'uen chen. Axo noc' chib'ej chi', aton eb' anima tze milcham d'a yoltac calle chi'. Palta a exxo tic, ol ex viq'uel d'a yol chon̈ab' tic. 8 Vojtac to tzex xiv d'a oval, yuj chi' a in Jehová in ol vac'cot oval chi' d'a eyib'an̈. 9 Ol vac'och yaelal d'a eyib'an̈, ol ex viq'uel d'a yol chon̈ab' tic, ol ex vac'anoch d'a yol sc'ab' eb' ch'oc chon̈ab'il. 10 Ol ex miljoccham d'a q'uen espada. A in ol vac'och eyaelal d'a yichan̈b'at smojonal Israel tic. Icha chi' ol aj snachajel eyuuj to a in ton Jehová e Diosal in. 11 A jun chon̈ab' tic, man̈ lajanoc ol aj icha junoc q'uen chen d'ayex, a exxo pax tic, man̈ lajanoc ol ex aj icha noc' chib'ej. A d'a yichan̈b'at smojonal Israel tic, ata' ol vac'och eyaelal. 12 Icha chi' ol aj snachajel eyuuj to a in ton Jehová e Diosal in. Yujto a ex tic man̈ jab'oc ix e b'eyb'alej in checnab'il, maj e c'anab'ajej in c'ayb'ub'al, palta a sb'eyb'al juntzan̈ nación ay d'a e lac'anil tic ix e b'eyb'alej, xchi Jehová, xa chi d'a eb', xchi d'ayin.

13 Yacb'an van valan juntzan̈ tic, ix vilani ix cham vin̈aj Pelatías yuninal vin̈aj Benaías. Ix in em lachnaj d'a sat luum, ix vac'anel vav, ix valani: Ay Mamin Jehová, ¿tom ol a satel jayvan̈xo anima ixto can d'a Israel tic? xin chi.

Jun strato Dios yed' eb' israel

14 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 15 Ach anima, a eb' etisraelal aycan d'a Jerusalén tic, syal eb' eyuuj a ex ayto eyuj e b'a ic'b'il ex b'at d'a Babilonia icha tic: A eb' chi', te najat ix ic'jicanel eb' d'a tz'ey Jehová, yuj chi' a lum luum tic, toxo ix ac'jican lum co macb'enoc xchi eb' eyuuj. 16 Yuj chi' al d'a eb' cajan d'a Jerusalén icha tic: Icha tic yalan Jehová Cajalil: Ix viq'uel eb' d'a sluum, ix in saclemanb'at eb' d'a juntzan̈ ch'oc nacional. Palta yacb'an ayec' eb' junoc tiempoal ta', ayinec' yed' eb', ichato ayec' jun b'aj cajan in ec' d'a scal eb'. 17 A in ol ex in molb'ejxi d'a juntzan̈ nación b'aj sacleminac eyajcanb'ati, ol ex vic'anxi meltzajoc. Ol vac'anxi lum e luum e macb'enoc.

18 Ol meltzajxoc eb' d'a schon̈ab', ol satanel masanil juntzan̈ yechel yajb'entac eb'. 19 Ol viq'uel jun pensar ayoch d'a eb' icha q'uen q'ueen, axo jun ac' pensar te vach' ol vac'och d'a eb'. 20 Icha chi' ol aj yajec' eb' icha val yalan in c'ayb'ub'al, ol sb'eyb'alan pax in checnab'il eb', in chon̈ab' ol ajxoc eb', a inxo ol in ochxoc sDiosaloc eb'. 21 Axo pax eb' to olto b'eyb'alan juntzan̈ b'eyb'al yajb'entac chi', a in Jehová in svala' to ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ eb' yuuj, xchi Jehová d'ayin.

Ix el stziquiquial Jehová d'a Jerusalén

22 Ix lajvi chi' ix vilan sq'ue vaan eb' querubín, ix b'at jen̈en̈oc eb', ix b'atpax juntzan̈ xocanxocan yed' eb'. A stziquiquial Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic ayem d'a yib'an̈ eb'. 23 Junn̈ej ix q'ue vaan yed' eb', ix el d'a chon̈ab' Jerusalén chi'. Axo d'a sjolom jun lum vitz d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a chon̈ab' chi' ata' ix vanaji. 24 Ix lajvi chi', ix vilani a Yespíritu Dios ix in ic'anxicot d'a Babilonia tic, aton b'aj ayec' juntzan̈ eb' vetchon̈ab' ic'b'ilcot d'a tic. Aton juntzan̈ tic ix sch'ox Yespíritu Dios vila'. Ix lajvi chi', man̈xalaj tas ix vila'. 25 Masanil juntzan̈ tas ix sch'ox Jehová chi' d'ayin, ix val d'a eb' ic'b'ilcot chi' d'a Babilonia tic.

12

Ch'oxnab'il yaj vin̈aj Ezequiel

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, a juntzan̈ anima b'aj cajan ach ec' d'a scal tic, te pit eb'. Nab'an̈ej ay yol sat eb', palta max yil-laj eb'. Nab'an̈ej ay schiquin eb', palta max yab' eb' tas svala', yujto a jun chon̈ab' tic juneln̈ej te pit. 3 Yuj chi' molb'ej a c'ael, ichato van ic'jib'at d'a ch'oc chon̈ab'il. D'a c'ualil, yichan̈ val eb' tzach elta d'a yol a pat, ch'ocxo b'aj tzach b'atcani, tecan ol nachajel yuj eb' icha chi, vach'chom te pit eb'. 4 D'a c'ualil, val d'a yichan̈ eb' smasanil, tzic'anelta a c'ael chi', ichato tzach ic'jib'ati. An̈eja' d'a yemc'ualil, tzach elta pax d'a yichan̈ eb', ichato tzach ic'jib'at d'a ch'oc chon̈ab'il. 5 Ol junoc olan d'a sat a pat, tzach el ta' yed' masanil a c'ael d'a yichan̈ eb' smasanil. 6 Ayic vanxo sq'uic'b'i, tza jolomjen̈jab'an masanil a c'ael chi', val d'a yichan̈ eb' smasanil tzach eli. Tza musej a sat yic vach' max yal ilan b'aj tzach b'ati. In gana to a ach tzach och ch'oxnab'ilal d'a eb' etisraelal tic, xchi d'ayin.

7 Ix vac'an lista masanil in c'ael icha val ix aj yalan Jehová chi' d'ayin. D'a c'ualil ix in elta yed' in c'ael chi', icha val eb' van yic'jib'at d'a ch'oc chon̈ab'il. Axo d'a yemc'ualil ix in b'oan jun olan d'a sat in pat, axo yic van sq'uic'b'i, ix in jolomjen̈jab'an masanil in c'ael chi'. Yichan̈ val eb' ix in elta.

8 Axo d'a q'uin̈ib'alil d'a junxo c'u, ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 9 Ach anima, a eb' etisraelal tic yelxo te pit eb', ¿toc val maj sc'anb'ej eb' d'ayach yuj tas van a c'ulan chi'? 10 Al d'a eb' icha tic: A Jehová Cajal tz'alan icha tic: A jun tzin chec c'ulaj tic, ch'oxnab'il yaji, icha val tic ol aj vin̈ sreyal Jerusalén yed' masanil anima cajan ta', xchi Jehová, xa chi d'a eb'. 11 Tzalan paxi to ch'oxnab'il aj d'a eb'. Yujto yovalil icha chi' ol aj eb' aj Jerusalén chi', icha val van utan a b'a chi', yujto ol ic'jocb'at eb' d'a ch'oc chon̈ab'il. 12 A vin̈ sreyal eb', yovalil ol sjolomjen̈jab'ejb'at sc'ael vin̈ ayic van sq'uic'b'i, ol el vin̈ d'a jun olan b'ob'il yuj eb' d'a smuroal Jerusalén chi'. Ol smusan sat vin̈, yic vach' man̈ ol yil vin̈ b'aj sb'ati. 13 A in ol vac'b'at jun icha ch'an̈ yaal d'a yib'an̈ vin̈ rey chi', ol can vin̈ d'a yol ch'an̈, ol ic'joccot vin̈ d'a Babilonia, d'a slum eb' caldeo tic, palta man̈ ol yil-laj jun chon̈ab' tic vin̈. A d'a tic ol cham vin̈. 14 Ol saclemcanb'at eb' soldado stan̈van vin̈ yed' pax juntzan̈xo eb' soldado. A in ol vac' pechjoc eb' yed' q'uen espada. 15 Ayic toxo ix in saclemejb'at eb' d'a juntzan̈xo nación chi', ol nachajel yuj eb' to a in ton Jehová sDiosal in eb'. 16 Palta a in ol vac' colchajcanel jayvan̈ocxo eb' d'a scal oval, d'a scal vejel yed' d'a scal ilya, yic vach' a d'a juntzan̈xo nación b'aj ol b'atcan eb' chi', ol yal eb' yuj jantac tas yajb'entac sc'ulejnac. Ol yojtaquejpaxel eb' to a in ton Jehová sDiosal in eb', xchi Jehová.

Ol can val tz'inan Jerusalén

17 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 18 Ach anima, luclonan̈q'ue yuj xivelal yed' ilc'olal ayic tzach va'i yed' ayic tzuc'an a'. 19 Al d'a masanil eb' etchon̈ab' chi' icha tic: Icha val tic yalan Jehová Cajalil d'a eb' cajan d'a Jerusalén yed' d'a masanil eb' cajan d'a smacb'en Israel chi': D'a scal ilc'olal ol va eb', d'a scal somc'olal ol yuq'uej a' eb', yujto a jun nación chi' ol lajvoquemoc. Ol can val tz'inan yuj masanil ixtoj anima sc'ulej eb' cajan d'ay. 20 Masanil chon̈ab' b'ajtac cajan anima ol laj emcan lan̈najoc, ol can pax tz'inan lum smacb'en eb' chi'. Icha chi' ol aj snachajel eyuuj to a in ton Jehová e Diosal in, xchi d'ayin.

21 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 22 Ach anima, ¿tas syalelc'och jun slolonel eb' israel syal icha tic? Ton̈ej b'elb'on yec' tiempo, max elc'ochlaj tas syal eb' schecab' Dios, xchi eb'. 23 Yuj chi' al d'a eb': Icha tic yalan Jehová Cajalil: A yuj tas ol in c'ulej, man̈xo ol eyal-laj jun lolonel chi', yujto toxo ol c'och stiempoal yelc'och juntzan̈ tas in ch'oxnac yil eb' in checab', xchi Jehová, xa chi d'a eb'. 24 Yujto man̈xa mach ol stz'ac yala' to ay tas te vach' ix yil d'a svayich, ma snaanchaan̈ junoc esal lolonel d'a e cal. 25 Yujto a in Jehová in ol in lolonoc. Yaln̈ej tas ol val chi' elan̈chamel ol elc'ochoc. A ex anima ex te pit ex tic, ol eyil val to a in ol in lolonoc, ol vac'anelc'och tas sval chi', xchi d'ayin.

26 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 27 Ach anima, a eb' etisraelal chi', syal eb' to a juntzan̈ ix in ch'ox ila' yed' juntzan̈ lolonel ix ala' to olto eb' yelc'ochi, 28 yuj chi' al d'a eb' to a in Jehová in svala' to a tas svala' man̈ ol ec' tiempo yelc'ochi, yovalil ol elc'och d'a elan̈chamel, xchi Jehová d'ayin.

13

Syaelal eb' syaloch sb'a schecab'oc Jehová

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, al juntzan̈ in lolonel tic d'a juntzan̈ eb' syaloch sb'a in checab'oc d'a eb' etisraelal, aton eb' scomon lolon d'a yol yico'. Al d'a eb' to smaclej yab' in lolonel eb', a in Jehová e Yajal in tic sval icha tic: 3-4 Ex israel, ob'iltac val juntzan̈ eb' syaloch sb'a in checab'oc chi', malaj spensar eb', an̈ej spensar eb' d'a yol yic syala', tocval ay tas sch'oxji yil eb'. Lajan val eb' icha noc' vaax cajan b'aj emnac lan̈naj junoc chon̈ab'. 5 Icha val muro max nipchaj spojelal ayic sjavi sc'ual oval, icha chi' yaj eb' yin̈tilal Israel, man̈ jab'oc sb'o sb'eyb'al eb' yuj eb' syaloch sb'a in checab'oc chi' yic max vac' syaelal eb' ayic ol in javoc in ch'olb'itan eb' a in Jehová in tic. 6 A tas tz'ac'ji yil eb' yalani, man̈ yeloclaj. A lolonel ayocto syalancanel eb', es juntzan̈ chi'. Syal eb' to a in lolonel syalel eb', palta man̈oc in tzin chec yal eb'. Vach'chom es juntzan̈ syal eb' chi', palta syac'och eb' yipoc sc'ool to ol elc'och yalan eb'. 7 Yuj chi' sval d'a eb' icha tic: A ex tic tzeyaloch e b'a in checab'oc. Tocval man̈ esoc tas tzeyala' ayic tzeyalani to ay tas ix ch'oxji eyila', tze naanel lolonel, ayic tzeyalani: Icha tic yalan Jehová xe chi, palta malaj tas sval d'ayex. 8 Yuj chi' a in Jehová in svala': Yujto a ex tic tzeyala' to ay tas tzin ch'ox eyila', palta man̈ yeloclaj, yuj chi' ay in och ajc'olal d'ayex. 9 Ol vic' val chaan̈ in c'ab' vac'anoch syaelal juntzan̈ eb' syaloch sb'a in checab'oc chi', yujto an̈ej tas man̈ yeloc syal eb'. Malaj yalan yic eb' sc'och b'aj smolb'ej sb'a eb' yetisraelal, max tz'ib'chajcan sb'i eb' d'a slistail eb' yetchon̈ab' chi', man̈xo ol meltzajpax eb' d'a sluum. Icha chi' ol aj snachajel eyuuj to a in ton Jehová e Yajal in.

10 A juntzan̈ eb' syaloch sb'a in checab'oc chi', ton̈ej syac' eb' in chon̈ab' eb' musansatil, syalan eb' icha tic: A ticnaic man̈xo e na' to ay tas ol ja d'a quib'an̈, xchi eb', palta man̈ yeloclaj syal eb'. Lajan eb' icha junoc mach stzicanoch q'uen taan̈ d'a junoc yichtac pat chuclaj yaj sb'oi. 11 Al d'a eb' stzicanoch q'uen taan̈ chi' to ol telvoc jun yich pat chi' ayic ol vac'ancot nivac yaxn̈ab' ay yic'al, ay pax sacb'atil, 12 ol em lan̈naj jun yich pat chi'. Ichato chi' b'ian ol sc'anb'an eb' anima: ¿Tas yopisio juntzan̈ q'uen taan̈ ix eyac'och chi'? xcham eb'. A jun yich pat chi', a Jerusalén yed' schucal, a sch'oxo'. 13 Yuj chi' a in Jehová Yajal in svala': A val yuj yoval in c'ool ichato ol vac'b'at nivac yaxn̈ab' ay yic'al, ay pax sacb'atil. Yed' val yoval in c'ool ol vac'anem lan̈naj jun yichtac pat chi'. 14 Ol vaq'uem lan̈naj chon̈ab' Jerusalén chi', ol em lan̈naj d'a sat luum, masanto ol checlaj yich aycanemi. Ayic ol em lan̈naj jun chon̈ab' chi', a d'a scal spojelal chi' ol ex chamoc. Icha chi' ol aj snachajel eyuuj to a in ton Jehová e Diosal in. 15 Ol vac'valb'at yoval in c'ol d'a jun yichtac pat chi' yed' d'a eb' ix ac'anoch q'uen taan̈ d'ay, ol yalan eb' anima icha tic: Man̈xa jab'oc jun yichtac pat chi' ix cani, man̈xa pax eb' ix ac'anoch staan̈il ix cani, xcham eb'. 16 A eb' stz'ac yaloch sb'a in checab'oc chi', aton eb' tz'alan d'a eb' yetisraelal tas tz'ac'ji yil eb' yalani. Syalan eb' to malaj tas ol javoc d'a yib'an̈ Jerusalén, aton eb' tic yed' tas syal eb' chi' sch'ox eb' ix ac'anoch q'uen taan̈ d'a yichtac pat. Palta a in val Jehová Yajal in svala' to man̈ ichoc syal eb' chi' svala', xchi Jehová.

Syaelal eb' ix ix syaloch sb'a schecab'oc Dios

17 Ix yalanxi Jehová icha tic: Ach anima, al d'a juntzan̈ eb' ix etisraelal syaloch sb'a in checab'oc, palta an̈ej d'a yol yic eb' scomon loloni. 18 Icha tic tz'aj alan d'a eb' ix: Icha tic yalan Jehová Cajalil: Ob'iltac ex tze pixoch juntzan̈ c'apac d'a sc'ab' eb' anima, tze pixanpaxoch c'apac d'a sjolom eb', ato syal jantacxo yab'ilal eb'. Tze nib'ej tz'och tzac'an eb' eyuuj. Yic vach' yec' tiempo eyuuj, tzeyalani to syal e mac'anec' schamel eb', ma syal pax eyac'ancham eb'. 19 A ex tic, an̈ej yuj jun jopoc ixim cebada, ma yuj jab'oc ti pan tzin e paticanel d'a yichan̈ eb' in chon̈ab'. Tzeyac'cham eb' anima man̈ smojoc schami, axo eb' anima man̈xo smojoc pitzan, a eb' chi' max eyac'chamoc. Icha chi' tz'aj eyixtan eb' in chon̈ab' scha yab' eyes chi'. 20 Yuj chi' a in val Jehová Yajal in svala': Ayinoch ajc'olal d'ayex yuj juntzan̈ c'apac tze pixoch d'a eb' anima chi' yic tzeyac'an eb' musansatil icha tz'aj smacchaj noc' much. Ol in n̈iq'uel juntzan̈ c'apac chi' d'a sc'ab' eb' anima chi'. Icha chi' ol aj yelcan eb' d'a yol e c'ab'. 21 Ol in colel in chon̈ab' d'a yol e c'ab' b'aj tzeyac' musansatil eb' yed' juntzan̈ c'apac tzeyac'och d'a sat eb' chi'. Man̈xa b'aq'uin̈ ol montaj eb' eyuj junelxo. Icha chi' ol aj snachajel eyuuj to a in ton Jehová e Diosal in. 22 A yuj eyes chi' tzeyac' chab'axq'ue sc'ol eb' vach' spensar, aton eb' malaj in gana svac' cus sc'ool, ix e cuchb'an eb' te chuc sc'ulej, yuj chi' max sna sb'a eb' d'a schucal chi' yic scolchaj eb'. 23 Yuj chi' man̈xalaj b'aj ol eyala' to ay tas tz'ac'ji eyila', ma olto e tz'ac e nael tas ol ujoc. A in ol in colel in chon̈ab' d'a yol e c'ab'. Icha chi' ol aj snachajel eyuuj to a in ton Jehová e Diosal in, xchi Jehová, xa chi d'a eb' ix, xchi d'ayin.

14

Ay yoval sc'ol Jehová d'a eb'‘R’tz'och ejmelal d'a comon dios

1 Ay eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' Israel ix javi d'ayin yic tzin c'anb'ej d'a Jehová yuj eb'. 2 Yuj chi' ix yalan Jehová d'ayin icha tic: 3 Ach anima, a juntzan̈ anima tic toxo ix yac'och spensar eb' d'a comon dios, syac'anoch sb'a eb' d'a yol sc'ab' chucal yuj juntzan̈ chi'. ¿Tom olto in tac'voc d'a eb' ayic ol sc'anb'an junoc tas eb' d'ayin? 4 Al d'a eb' to a in Jehová Yajal in sval icha tic: Yaln̈ej mach ex israelal ex tic tzeyac'och e pensar d'a comon dios, tzeyac'anoch e b'a d'a yol sc'ab' chucal yuj juntzan̈ chi', slajvi chi' tzex javi e c'anb'ej junoc tas d'a eb' in checab', a in ol vac' spac d'ayex icha val smojal, yujto tzijtum e diosal chi', xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

5 Icha chi' ol aj vic'an meltzaj spensar eb' israel d'ayin, aton eb' ix yiq'uel sb'a d'ayin, axo d'a comon dios ix och eb' ejmelal. 6 Yuj chi' al d'a eb' etisraelal chi' icha tic: Icha tic yalan Jehová Yajal: Meltzajan̈eccot d'ayin, actejeccan juntzan̈ comon dios yed' juntzan̈ e b'eyb'al yajb'entac tze c'ulej chi', xa chi d'a eb'. 7 Tato ay junoc eb' ma junoc ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a scal eb' tzin paticaneli, axo d'a comon dios tz'och ejmelal, syac'anoch sb'a d'a yol sc'ab' chucal yuj juntzan̈ chi', slajvi chi' sjavi d'a junoc in checab' yic sc'anb'an d'ayin yuuj, a in val ol vac' spac d'ay. 8 Ol in och ajc'olal d'ay, ol in satel d'a scal in chon̈ab' yic tz'och ch'oxnab'il, yic sb'inaj yuj eb' anima. Icha chi' ol aj snachajel eyuuj to a in ton Jehová e Diosal in. 9 Palta tato ay junoc in checab' smontaj yuj junoc anima, syalan junoc tas d'a yol yico', a in Jehová in ol in vach' aq'uej montajoc. Ol in och ajc'olal d'a jun in checab' chi', ol in satel d'a scal eb' in chon̈ab' Israel. 10 Yovalil ol javoc yaelal d'a yib'an̈ jun anima ix montan jun in checab' chi' yed' pax d'a yib'an̈ jun in checab' ix pacan d'a yol yic chi'. 11 Yuj chi' a eb' in chon̈ab' Israel man̈xo ol in spatiquejel eb', man̈xo ol b'at eb' d'a spatic chucal. A in val Jehová Yajal in svala' to in chon̈ab' eb', a inxo sDiosal in eb', xchi Jehová.

A vin̈aj Noé, vin̈aj Daniel yed' vin̈aj Job

12 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 13 Ach anima, q'uinaloc ay junoc chon̈ab' tz'ec' d'a yib'an̈ yoch smul d'ayin, svac'anoch syaelal, svic'anec' svael, yuj chi' scham eb' anima yed' noc' noc' yuj vejel. 14 Q'uinaloc a d'a scal eb' chi' cajan vin̈aj Noé, vin̈aj Daniel yed' vin̈aj Job, a in val Jehová Yajal in svala' to an̈ej am oxvan̈ eb' vin̈ chi' scolchaji, yujto tojol sb'eyb'al eb' vin̈, malaj junocxo mach scolchaj yed' eb' vin̈.

15 Q'uinaloc svac'b'at noc' chium noc' d'a jun chon̈ab' chi' yic smiljicham masanil yuninal eb' cajan ta' yuj noc', scan tz'inan. Man̈xa mach sb'eyec' ta' yuj xivc'olal d'a noc'. 16 Q'uinaloc a d'a jun chon̈ab' chi' cajan eb' vin̈ oxvan̈ chi', an̈ej am eb' vin̈ scolchaji. Malaj junoc mach syal scolanel eb' vin̈, vach'chom yuninal eb' vin̈ mato yisil eb' vin̈, max yal-laj scolchaj eb'. A in val Jehová in svala' to scan tz'inan jun chon̈ab' chi'.

17 Q'uinaloc svac'b'at oval d'a yib'an̈ jun chon̈ab' chi' yic scham eb' anima yed' noc' noc', 18 q'uinaloc ata' cajan eb' vin̈ oxvan̈ chi', an̈ej am eb' vin̈ scolchajeli. A in val Jehová Yajal in svala' to maxtzac am yal scolchaj eb' yuninal eb' vin̈ yed' yisil eb' vin̈ yuuj.

19 Q'uinaloc svac'b'at ilya d'a yib'an̈ jun chon̈ab' chi' yed' val yoval in c'ool svac'anb'at chamel d'a yib'an̈ eb' anima yed' d'a yib'an̈ noc' noc'. 20 Q'uinaloc ata' cajan vin̈aj Noé, vin̈aj Daniel yed' vin̈aj Job chi', an̈ej am eb' vin̈ scolchaji. A in val Jehová Yajal in svala', vach'chom tojol sb'eyb'al eb' vin̈, palta max yal-laj scolan eb' yuninal eb' vin̈, ma yisil eb' vin̈.

21 A in val Jehová Yajal in svala': Te ayxo smay ol ujoc, ayic ol vac'anb'at chan̈e' yaelal d'a yib'an̈ Jerusalén chi': Aton oval, vejel, noc' chium noc' yed' ilya, scham anima yed' noc' noc' yuj juntzan̈ chi'. 22 Palta ay jayvan̈ eb' ol colchajcanel yed' yuninal yed' yisil. A eb' chi' ol ic'joccot eb' d'a tic, ol eyilanoch sb'eyb'al eb' yed' jantac chucal sc'ulej eb'. Icha chi' ol aj eyactan e cus yuj yaelal svac'b'at d'a yib'an̈ Jerusalén chi'. 23 A in val Jehová Yajal in svala' to icha chi' ol aj snachajel eyuuj to malaj tas man̈ smojoc svac'b'at d'a yib'an̈ Jerusalén chi', xchi Jehová.

15

A Jerusalén lajan icha junoc ib' te' uva

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic:

2 Ach anima, ¿tom ec'b'al yelc'och ste'al te' uva d'a yichan̈ junoc te te'?

3 A ste'al te' uva chi' malaj yopisio te', max yal-laj yoch te' locteal, max yalpaxlaj sb'o junoc tas d'a te'.

4 Tato tz'och te' c'atzitzal, stz'ab'at te', a stzac'aq'uil te' chi', malaj tz'ochi.

5 Ayic manto tz'a te' chi', malaj tz'och te', ¿tom ato val yic stz'ab'at te', ichato chi' tz'och yopisio te'?

6 Yuj chi' a in Jehová in tic svala': Icha yaj te' uva tz'ic'jielta d'a scal te te' yic sn̈usjitz'a te', icha chi' ol aj vac'anoch syaelal eb' cajan d'a Jerusalén chi'.

7 A in val ay in och ajc'olal d'a eb'. Vach'chom ol el lemnaj eb' d'a jun yaelal chi', palta a yaelal chi' ol satanel eb'. Ayic ol in och ajc'olal d'a eb', ol nachajel eyuuj to a in ton Jehová e Diosal in.

8 A in val Jehová Yajal in svala' to ol vac'can tz'inan jun chon̈ab' chi', yujto maj in sc'anab'ajej eb', xchi Jehová.

16

A tas ajnac yel yich Jerusalén

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, al yab' eb' aj Jerusalén tastac te yajb'entac sc'ulej eb'. 3 Al d'a eb' to a in Jehová Yajal in, a in svala' to icha tic yaj yab'ixal Jerusalén chi': A Jerusalén chi', lajan icha junoc ix ix a d'a Canaán aljinac. Amorreo smam ix, axo snun ix, hetea. 4 Ayic yaljinac ix, maj poljiel-laj smuxuc ix, maj b'icchajel-laj jab'oc ix, maj ec' jab'oc yal atz'am d'a ix, maj pichchaj jab'oc ix yed' c'apac. 5 Man̈xa mach ix oc' sc'ol sb'oan juntzan̈ chi' d'a ix. Ayic ix alji ix chi', ix can telan ix yuj eb' d'a sat luum, ix yajji ix yuj eb'. 6 Axo yic ix in ec' d'a stz'ey ix, ix vilani to miicmiic ix yuj schiq'uil, ix in naani to smoj sq'uib' ix. 7 Ix vac'an q'uib' ix icha junoc te' caltacte'al te' spac'q'ueta d'a yol luum. Ix q'uib'q'ue ix, ix cob'esax ix, ix elta yim ix, ix q'uib'pax xil sjolom ix. Palta juneln̈ej te b'eranel ix.

8 Ix in ec'xi junelxo d'a slac'anil ix chi', ix vilani to smojxo yoch yetb'eyum ix. Yuj chi' ix vac'b'at jun c'apac d'a yib'an̈ ix. Icha val chi' ix aj in pichan ix, yujto b'erann̈ejel ix. A in Jehová in svala' to ix vac' in trato yed' ix yic tz'ochcan ix d'a yol in c'ab'. 9 Ix in b'iquel schiq'uil ix, ix in sacb'itej ix, ix vac'anoch perfume d'a ix. 10 Ix vac'anoch jun pichul te vach' yilji stz'ib'ul d'a ix. Ix vac'anoch xan̈ab' tz'uum te vach' d'a ix yed' pax jun tzec'ul nab'a lino yed' pax jun spichul ix te vach' yaj sjalchaji. 11 Te vach' ix aj vac'anoch yelvanub' d'a ix. Ix vac'och q'uen brazalete d'a sjaj sc'ab' ix yed' pax jun ton̈ d'a sjaj ix. 12 Ix vac'anpaxoch jun q'uen icha colc'ab' d'a sn̈i' ix yed' yuchiquin ix yed' pax jun corona te vach' yilji d'a sjolom ix. 13 Pichichi ix ajcan ix yed' q'uen oro yed' pax q'uen plata. A spichul ix chi', aton c'apac lino te vach', aton juntzan̈ c'apac te vach' yaj sjalchaji yed' c'apac te vach' yilji stz'ib'ul. Ix vac'an ixim pan te vach' d'a ix yic sva ix yed' yal chab' yed' pax yaceiteal sat te' olivo. Te vach'xon̈ej ix aj yilji ix, yuj chi' ix och ix reinail. 14 Te b'inajnac ix aj ix d'a caltac nación yuj svach'il yilji chi'. A in Jehová in svala' to tz'acaqui ix aj in b'oanel ix yed' yelvanub'.

A yajmulal Jerusalén

15 Yujto te b'inajnac ix aj ix, ix yac'anoch spensar ix d'a svach'il yilji chi', axo d'a ajmulal ix b'atcan ix, ix yac'an sb'a ix d'a yaln̈ej mach tz'ec' ta'. 16 A yed' spichul ix ix sb'oq'ue smantiado b'aj tz'och ejmelal d'a comon dios d'a tzalquixtac, ata' ix em ix ajmulal. A juntzan̈ tas ix sc'ulej ix chi', man̈ smojoc ix sc'ulej ix. 17 Ix yic'anel masanil q'uen q'uen ix te vach' yilji, q'uen oro yed' q'uen plata vac'nac d'a ix. A yed' q'ueen ix sb'oq'ue yechel vinac ix yic tz'och ix ajmulal yed'oc. 18 A spichul ix te vach' yilji chi' yed' aceite yed' incienso ix vac' d'a ix, ix yac' ix d'a juntzan̈ comon dios chi'. 19 A ixim pan b'ob'il d'a ixim harina te vach', aceite yed' noc' yal chab' ix vac' svaeloc ix, ix yac' ix silab'il te vach' sjab' d'a juntzan̈ yechel, aton juntzan̈ te vach' sjab'. Aton val juntzan̈ chi' sc'ulej ix d'a vichan̈ a in Jehová in tic.

20 An̈ejtona' a eb' vuninal yed' eb' visil ix vil sat yed' ix, ix sn̈ustz'a ix silab'il d'a juntzan̈ comon dios chi', icha vael ix aj eb' unin chi' d'a juntzan̈ yechel chi'. Man̈ ton̈ejoc ix em ix d'a ajmulal chi', 21 palta ix yic'b'at eb' vuninal ix, ix n̈usantz'a eb' ix silab'il d'a juntzan̈ yechel chi'. 22 D'a scal juntzan̈ smul ix te yajb'entac sc'ulej chi', majxo snacot ix tas ix aj scotoch d'a uninal, majxo snacot ix tato b'eranel ix ayic aytoec' ix d'a scal schiq'uil. A jun ix ix chi', aton Jerusalén sch'oxo'.

23 A in val Jehová Yajal in svala': Ob'iltac chon̈ab' Jerusalén chi' yuj juntzan̈ chucal sc'ulej. 24 Yaln̈ej b'aj tzalquixtac, ata' ix sb'oq'ue b'aj tz'em ajmulal. 25 A b'aj slajvicanc'och junjun calle ix sb'oq'ue juntzan̈ b'aj tz'em ajmulal chi'. A svach'il yilji, yajb'entac ix ajcani. Ix yac'b'at sb'a d'a yalxon̈ej mach tz'ec' ta'. 26 Ix yac'anb'at sb'a d'a jun chon̈ab' ay d'a slac'anil, aton Egipto te pec' d'a ajmulal. Yuj chi' ix stzuntzejcot yoval in c'ool yuj sq'uechaan̈ d'a ajmulal chi'.

27 Yuj chi' ay in och ajc'olal d'ay, ix vac'anoch yaelal d'a yib'an̈. Ix vic'anemta svael, ix vac'anpaxoch d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool, aton eb' filisteo. A eb' chi' ix sat sc'ol eb' yilan sb'eyb'al Jerusalén te q'uixveltac sc'ulej chi'. 28 Palta ix yac'paxb'at sb'a d'a Asiria. Palta max c'och sc'ool. 29 Ix yac'anpaxb'at sb'a d'a Babilonia, aton schon̈ab' eb' chon̈vajum, palta man̈ yujoc chi' ix c'och sc'ool. 30 A in val Jehová in svala': A Jerusalén te pec' d'a ajmulal chi', lajan val ix yutej sb'a icha junoc ix ajmul ix maxtzac q'uixvi yuj tas syutej sb'a. 31 Ix sb'oq'ue juntzan̈ b'aj tz'em ajmulal d'a b'ajtac slajvic'och calle yed' b'ajtac smolb'ej sb'a anima, ix yac'anb'at sb'a d'a ajmulal chi'. Palta nab'an̈ej syac'b'at sb'a, man̈ lajanoc syutej sb'a icha eb' ix ajmul ix sc'an stojol.

32 Icha juntzan̈ ix te chuc syutej sb'a d'a yetb'eyum, syac'b'at sb'a d'a junocxo ch'oc vinaquil, icha chi' ix yutej sb'a Jerusalén chi'. 33 A eb' ix ajmul ix stupchaj eb' ix, axo pax Jerusalén chi', a' ix ac'an silab' d'a eb' b'aj syaltej sb'a chi'. A ix tupan eb' yic yaln̈ej b'aj scot eb' sc'ulan ajmulal chi' yed'oc. 34 Yuj chi' ch'oc yel Jerusalén chi' d'a yichan̈ juntzan̈xo eb' ix ajmul ix. Malaj mach sayaneq'ui yic smulan yed'oc, max tupchajpaxi, palta to a stupan eb' sc'ulan ajmulal chi' yed'oc, yuj chi' ch'oc yel d'a yichan̈ eb' ix ajmul ix chi'.

35 Yuj chi', ab'ec val tas sval yuj ix ajmul ix chi': 36 A in Jehová Yajal in svala': Malaj sq'uixvelal, ix squichanel b'eran sb'a yic sc'ulan ajmulal yed' eb' xajanej sb'a yed'oc, ix em cuman d'a juntzan̈ comon dios yajb'entac. Ix stob'anem schiq'uil eb' yune' yic syac'an silab'il. 37 Yuj chi' ol in molb'ej masanil juntzan̈ eb' xajanab'il chi' yuuj, aton eb' ix yac' sgana yed'oc, juntzan̈ eb' xajan yuuj yed' juntzan̈ eb' ix schaqueli. Ol in molb'ejoch oyan eb' d'a spatic, val d'a yichan̈ eb' ol in quichel b'eran yic vach' ol yil eb' to b'eraneli. 38 Ol vac' syaelal d'a smojal, icha tz'utaj junoc ix ajmul ix yed' pax junoc ix mac'umcham anima. Yed' val yoval in c'ool yed' in chichonc'olal ol vac'och d'a yol sc'ab' chamel. 39 Ol vac'och Jerusalén chi' d'a yol sc'ab' juntzan̈ nación chi' yic ol satel juntzan̈ tzalquixtac eb' b'aj ix em ajmulal yed' b'aj ix och ejmelal d'a juntzan̈ comon dios chi'. Ol yiq'uel spichul eb' yed' juntzan̈ yelvanub' ayoch d'ay, toxon̈ej ol can b'eran. 40 Man̈xo b'ischajb'enoc anima ol q'ue vaan d'a spatic Jerusalén chi', ol sjulq'uenancham eb', ol smilancham eb' yed' q'uen espada. 41 Ol yac'och sc'ac'al chon̈ab' chi' eb', d'a yichan̈ juntzan̈xo nación ol javoc yaelal d'a yib'an̈. Icha chi' ol aj vac'an lajvoc yajmulal chi', man̈xa b'aq'uin̈ ol stup eb' b'aj ay sgana chi'. 42 Icha chi' ol aj sicb'i yoval in c'ol d'a yib'an̈, man̈xo ol chichon in c'ol d'ay. Man̈xo ol cot yoval in c'ol d'ay. 43 Ix b'at satc'olal yuuj chajtil yaji ayic uninto, yuj chi' ix stzuntzej val cot yoval in c'ool yuj sb'eyb'al te yajb'entac chi'. Yuj chi' a in val Jehová in svala' to ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ yuj sb'eyb'al chi'.

Icha ix nunab'il icha chi' ix uneab'il

44 Masanil eb' anima ol alan jun lolonel tic d'a spatic Jerusalén chi'. Ol yalan eb': Icha val ix nunab'il, icha pax chi' ix uneab'il, xcham eb'. 45 A Jerusalén chi', lajan icha junoc ix yune' junoc ix ix schacanel vin̈ yetb'eyum yed' eb' yune'. Icha pax chi' eb' ix snulej, schacpaxel eb' vin̈ yetb'eyum eb' ix yed' eb' yune' eb' ix, yujto a ix snun eb' ix chi', hitita ton ix, axo smam eb' ix, amorreo vin̈. 46 A d'a stojolal norte, ata' ay ix snulej ix b'ab'el ix, aton Samaria yed' yaldeail. Axo d'a stojolal sur, ata' ay ix snulej ix tzac'an, aton Sodoma yed' yaldeail. 47 Man̈ocn̈ej sb'eyb'al juntzan̈ chon̈ab' chi' ix sb'eyb'alej Jerusalén chi', man̈ocn̈ej pax juntzan̈ tas yajb'entac ix sc'ulej juntzan̈ chon̈ab' chi' ix sc'ulej, palta ec'b'al tas te yajb'entac ix sc'ulej, yujto man̈ c'ocb'iloc juntzan̈ chi' ix yab'i. 48 A in Jehová Yajal in svala': A Sodoma yed' yaldeail, man̈ sc'ulejnacoc tas te chuc icha val tas sc'ulej Jerusalén chi' yed' yaldeail. 49 Aton val juntzan̈ smul Sodoma chi' yed' masanil yaldeail: Yic'nac val chaan̈ sb'a, man̈xo jantacoc tas yab'lejnac, vach'n̈ej yaji, palta maj colvajlaj d'a eb' meb'a', maj colvajpax d'a eb' ay stzapan majan. 50 A snaani to an̈ej te nivan yelc'ochi, ochnacpax ijan sb'eyb'alan juntzan̈ tas tzin yaja', yuj chi' in satnaqueli, icha val tz'aj eyilanoch ticnaic. 51 Axo pax Samaria yed' yaldeail, ix sc'ulej chucal, palta max tzac'van d'a tas te chuc sc'ulej Jerusalén chi'. Man̈ jantacoc tas yelxo val te yajb'entac sc'ulej Jerusalén chi'. A juntzan̈xo chon̈ab' d'a slac'anil, vach'tacto val tas sc'ulej. 52 A ticnaic, a Jerusalén chi' yovalil ol yac' techaj q'uixvelal, yujto a schucalil yelxo te chuc d'a yichan̈ yic Sodoma yed' d'a yichan̈ yic Samaria. A chab' chon̈ab' chi', ayic sco lajb'an schucal yed' yic Jerusalén, vach'tacto val.

53 A Sodoma yed' yaldeail vach' ol ajxoc vuuj. A Samaria yed' yaldeail vach' ol aj paxoc. Icha pax chi' Jerusalén vach' ol ajxoc vuuj. 54 Palta a Jerusalén chi' yovalil ol yac' techaj emnaquilal yed' q'uixvelal yuj tas te chuc ix sc'ulej. A Sodoma yed' Samaria ol snivanej sb'a sc'ool ayic ol yilani to ix vac' syaelal Jerusalén chi'. 55 Ayic ol vac'an ajxoc Sodoma yed' yaldeail, Samaria yed' yaldeail icha yaj d'a yalan̈taxo, ol vac'pax ajxoc Jerusalén yed' yaldeail icha d'a yalan̈taxo. 56-57 Ayic ix yic'anchaan̈ sb'a Jerusalén, aton yic manto ilchajelta schucalil, ix b'uchvaj d'a Sodoma. Palta a ticnaic, a Edom, Filistea yed' masanil nación, ol b'uchvaj d'a Jerusalén chi'. Masanil anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic ol paticaneloc. 58 A ticnaic, a in Jehová in svala' to a Jerusalén chi' yovalil ol yab' syail yuj sb'eyb'al te yajb'entac.

59 A in Jehová Yajal in svala': Ol vac' spac icha val smojalil d'a Jerusalén chi', yujto maj sc'anab'ajej sc'ulan icha ix aj yac'an strato ved'oc. 60 Palta a in tic, ol in nacot in trato vac'nac yed'oc ayic uninto, ol in b'oanxi in trato chi' yed'oc, malaj b'aq'uin̈ ol lajvoc. 61 A Jerusalén chi', ol snacot schuc b'eyb'al, ol q'uixvocpaxi ayic ol vac'anoch chavan̈ snulej chi' d'a yol smacb'en, aton Samaria yed' Sodoma. Ichato nunab'il ol ajcan d'a chab' chon̈ab' chi'. Vach'chom malaj yalan yic chab' chon̈ab' chi' d'a in trato in b'onac yed' Jerusalén chi', 62 palta yuj in trato ol in b'oxi yed' Jerusalén chi' icha chi' ol ajoc. Icha val chi' ol aj snachajel yuj Jerusalén to a inton Jehová sDiosal in. 63 Ol vac' nivanc'olal masanil tas ix sc'ulej Jerusalén chi', palta yovalil ol snacot juntzan̈ sb'eyb'al chi', ol q'uixvoc yuuj, yuj chi' man̈xa b'aq'uin̈ ol yic'chaan̈ sb'a, a in Jehová in svala', xchi Jehová, xa chi d'a eb', xchi d'ayin.

17

A sc'ab' jun te te' yed' jun noc' ch'acb'a

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, al jun ab'ix tic d'a eb' etisraelal d'a ch'oxnab'ilal. 3 Icha tic tz'aj alani:

Icha tic yalan Jehová Cajalil: Ay val jun noc' nivan ch'acb'a ix c'och d'a Líbano, a sc'axil noc' te nivac, te najatto sc'och jen̈an, tz'ib'ib'i yilji xiil noc'. A d'a sc'ab' jun te' c'ute' ix c'och noc'.

4 Ix yic'anel schon te' noc', ix b'at noc'. Axo d'a jun chon̈ab' d'a smacb'en eb' chon̈vajum ix c'och noc' yed' te'.

5 Ix lajvi chi' ix yic'anq'ue jun yin̈atil te' noc', axo b'aj ay slumal ix yavejem te' noc', b'aj sb'o munlajel d'a stitac a a' icha tz'aj yavchaj te' b'acmam.

6 Axo yic ix volan te', te nivaquil ix aj te', te tzijtum ix aj xiil te', pejann̈ej ix aj steel te'. Ix sd'in̈b'ejb'at sb'a sc'ab'tac te' b'aj ayec' noc' nivan ch'acb'a chi', ix b'eyn̈ejb'at sch'an̈al yib' te' d'a yol luum. Man̈ jantacoc svol te' yed' sc'ab'tac ix q'uib'i.

7 Palta ay junxo noc' nivan ch'acb'a, te nivac sc'axiil, man̈xo jantacoc xiil. Ix b'at jun te te' chi', ix b'eyn̈ejb'at sch'an̈al yib' te' yed' sc'ab'tac d'a stojolal junxo noc' nivan ch'acb'a chi', yic vach' nivan a a' syac' noc' d'a te'.

8 Palta toton te vach' lum b'aj avab'ilem te' chi'. Te ayn̈ej a a' chi', yuj chi' syal sb'eyn̈ejb'at sc'ab'tac te', syac'anpax sat te' d'a stiempoal, yic te vach' tz'aj yilji te', xchi Jehová, xa chi.

9 Al d'a eb' etchon̈ab' icha tic: Icha val tic yalan Jehová: A jun te' chi', man̈ ol te q'uib'laj te'. A noc' nivan ch'acb'a d'a sb'ab'elal, a noc' ol toc'anq'ueta sch'an̈al yib' te', icha val chi' ol aj sc'ael b'ulnaj sat te' yed' xiil. Ol tacjoc pax juntzan̈ svol te' toto ix q'ueuli. Man̈ yovaliloc yed' nivac ip, ma yed' tzijtumoc anima ol toc'anq'ueta te' d'a yol luum yic stacji.

10 Vach'chom ol q'uexchaj b'aj tz'avchaj te', palta man̈xo ol q'ueulaj svol te'. Ayic ol ec' ic' scot d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a te', ol tacjoc te'. Ol tacjoc te' b'aj avab'il chi', xchi Jehová, xa chi, xchi d'ayin.

11 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 12 C'anb'ej d'a juntzan̈ anima te pit tic, tato snachajel jun ab'ix tic yuj eb'. Tzalan d'a eb' icha tic: A noc' b'ab'el nivan ch'acb'a chi', aton vin̈ sreyal Babilonia sch'oxo'. A vin̈ ix c'och d'a Jerusalén, ix b'at yic'ancot eb' yajal yed' vin̈ sreyal Judá vin̈ preso d'a Babilonia tic. 13 Ix lajvi chi', axo jun vin̈ yin̈tilal eb' rey ix yac'och vin̈ reyal d'a Judá. A vin̈ sreyal Babilonia chi' ix ac'an pural vin̈ yac'an sti' to c'anab'ajum ol yutej sb'a vin̈ d'a vin̈. Ix yic'ancot eb' nivac vinac yaj d'a Jerusalén chi' vin̈ preso 14 yic man̈xalaj tz'aj yelc'och smacb'en Judá chi', yic maxtzac yal yic'anq'ue vaan sb'a, vach'n̈ej yajeq'ui yacb'an sc'anab'ajej jun sti' ix yac' chi'. 15 Palta a vin̈ rey chi' te pit ix yutej sb'a vin̈ d'a vin̈ sreyal Babilonia tic. Ix yac'b'at schecab' vin̈ d'a vin̈ sreyal Egipto17.15 yic sc'anancot noc' chej vin̈ yed' jantacoc soldado. ¿Tzam e na' to ol yal scolanel sb'a vin̈ yed' jun spensar chi'? ¿Tom ol yal scolanel sb'a junoc mach max c'anab'ajan junoc strato? 16 A in Jehová Yajal in svac' in ti': A d'a Babilonia tic ol cham vin̈ sreyal Judá chi', yujto malaj yelc'och b'aj ix yac' sti' vin̈, maj sc'anab'ajej strato vin̈ ix sb'o yed' vin̈ rey ix ac'an yopisio. 17 A vin̈ sreyal Egipto chi', vach'chom te tzijtum soldado vin̈ te tec'an, palta man̈ ol yal-laj scolvaj vin̈ d'a oval ayic ol sb'oanq'ue stec'nub' eb' soldado aj Babilonia yed' muro d'a spatictac chon̈ab' Jerusalén yic smilancham anima. 18 Maj sc'anab'ajej b'aj ix yac' sti' vin̈ sreyal Judá chi', maj elc'och tas syal strato vin̈ ix sb'o chi', yuj chi' man̈ ol yal-laj scolan sb'a vin̈.

19 A in Jehová Yajal in svac' in ti': Maj sc'anab'ajej vin̈ rey b'aj ix yac' sti' d'a vichan̈, aton jun trato ix yac' vin̈ b'aj ix in yac' b'inajoc, yuj chi' ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ vin̈. 20 Ichato ol vac'b'at junoc ch'an̈ yaal d'a yib'an̈ vin̈, ol can vin̈ d'a yol ch'an̈, ol vac' ic'joccot vin̈ d'a Babilonia tic. Ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ vin̈, yujto te pit ix yutej sb'a vin̈ d'ayin. 21 A eb' soldado vin̈ te jelan, ol cham eb' d'a oval, axo eb' olto canoc, ol saclemcanb'at eb'. Icha chi' ol aj snachajel eyuuj to a in ton Jehová in ix val jun tic.

22-23 A in Jehová Yajal in svala': A in ol viq'uel schon te' c'ute' chi'. A junoc yuninal schon te' ol viq'ueli, ol vavanem d'a junoc jolom vitz te chaan̈ yajq'ue d'a Israel. Ol q'uib'q'ue sc'ab'tac te', nivan c'ute' ol aj te', te vach' pax ol aj te'. A d'a yich te' chi', ol cajnaj masanil macan̈il noc' noc', axo d'a sc'ab'tac te' ol sb'o so' masanil macan̈il noc' much. 24 Icha chi' ol aj yojtacanel masanil te te' to a in ton Jehová in syal in ch'acanel te' nivac te' syic'chaan̈ sb'a, syal vac'an q'uib' te' cotac steel. A in svac' tacjoc te te' te yaax, svac'an pax yaxb'oc te' taquin̈. A in Jehová in svala', ol vac'paxelc'ochoc, xchi Jehová, xa chi d'a eb', xchi d'ayin.17.24

18

A mach tz'och smul a' schami

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 ¿Tas yuj an̈eja' eyalub'tan̈an jun lolonel d'a spatic chon̈ab' Israel: A eb' mamab'il slo pajal uva eb', axo eb' uninab'il jululixon̈ej sb'at spajil chi' d'a yichtac ye eb'? 3 A in Jehová Yajal in svala' to a jun lolonel chi' man̈xa b'aq'uin̈ ol eyalub'tan̈ej a ex aj Israel ex tic. 4 Yujto vic yaj masanil anima, eb' mamab'il yed' pax eb' uninab'il. A mach tz'och smul, a' schami.

5 Q'uinaloc ay junoc vin̈ vinac tojol spensar, vach'n̈ej tas sc'ulej vin̈. 6 Max och vin̈ yed' eb' tz'ac'anoch q'uin̈ d'a jolomtac vitz yic tz'och eb' ejmelal d'a juntzan̈ comon dios. Max yac'och juntzan̈ scomon diosal eb' yetisraelal vin̈ chi' yipoc sc'ool. Max mulan vin̈ yed' ix yetb'eyum junoc yetanimail, max yil-laj sb'a vin̈ yed' ix yetb'eyum ayic ayoch ix d'a sb'islab' uj. 7 Max yixtej junoc yetanimail vin̈, palta to syac' meltzaj tas aycan d'a vin̈ yuj junoc anima ay sb'oc d'ay. Max elc'anvi vin̈. Syac' svael eb' ay svejel vin̈, syac'an spichul eb' malaj yico'. 8 Max yac' q'uen tumin vin̈ d'a majanil yic sc'ananel nivan yune' q'uen vin̈. Max yixtej junoc yetanimail vin̈, palta vach' tz'aj sb'oan yaj junoc lolonel vin̈ d'a yib'an̈ chavan̈oc ay oval d'a scal. 9 Sb'eyb'alan in checnab'il vin̈ yed' in c'ayb'ub'al. A junoc vin̈ vinac icha chi', val yel tojol ton sb'eyb'al vin̈, ol najatb'oc sq'uinal vin̈, a in val Jehová in svala'.

10 Q'uinaloc ay junoc yuninal jun vin̈ vinac chi' te elc'um, mato mac'umcham anima tz'aji. Sb'eyb'alej juntzan̈ tastac 11 maj sb'eyb'alej smam, palta to syac'och q'uin̈ d'a jolomtac vitz, tz'och ejmelal d'a yechel comon dios, smulan pax yed' ix yetb'eyum junoc yetanimail, 12 syixtan eb' anima ilb'ajc'ol yuj smeb'ail, tz'elc'anvi, max yac' meltzaj tas aycan d'ay yuj eb' ay sb'oc d'ay, an̈ej juntzan̈ comon dios chi' syac'och yipoc sc'ool, sc'ulan tas te yajb'entac d'a vichan̈. 13 A stumin syac' majanil te nivan yune' sc'ana'. A junoc anima icha chi' sb'eyb'al, ol tzapanb'oc sq'uinal. Yujto ix sc'ulej juntzan̈ tastac tzin yaj chi', man̈ ol ec'b'atlaj schami. A schamel chi', a d'a yib'an̈ scani.

14 Q'uinaloc ay junoc yuninal jun vinac chuc sb'eyb'al chi', syila' tastac juntzan̈ chuc sc'ulej smam chi', palta man̈oc juntzan̈ chi' sc'ulej. 15 Max yac'och q'uin̈ d'a jolomtac vitz yic tz'och ejmelal d'a yechel comon dios. Max yac'och son d'a juntzan̈ scomon diosal eb' yetisraelal. Max mulan yed' ix yetb'eyum junoc yetanimail. 16 Max yixtej junoc yetanimail, max elc'anvi, max canlaj tas aycan d'ay yuj eb' ay sb'oc d'ay. Syac' svael eb' malaj svael, syac'an spichul eb' malaj yico'. 17 Malaj junoc mach syixtej yujto a stumin syac' majanil man̈ nivanoc yune' sc'ana'. Sb'eyb'alan in checnab'il yed' in c'ayb'ub'al. A jun anima icha chi', man̈ ol cham yuj smul smam chi', palta to ol najatb'oc sq'uinal.

18 Axo smam chi' ol cham yuj smul chi', yujto ixtum anima, elc'um, te chuc tas ix sc'ulej d'a yol schon̈ab'. 19 Tato ayex ol e c'anb'ej icha tic: ¿Tas yuj max cotcan d'a yib'an̈ eb' uninab'il yuj smul smam? tato xe chi. Tato a yuninal chi' an̈ej tas vach' yed' tojolal sc'ulej, sc'anab'ajan in c'ayb'ub'al, ol najatb'oc sq'uinal. 20 A mach tz'och smul, a ol chamoc. Man̈oc eb' uninab'il ol tupanel smul smam, man̈oc pax eb' mamab'il chi' ol tupanel smul eb' yuninal chi'. A mach vach' sb'eyb'al, vach' spac ol scha'a, axo pax mach chuc sb'eyb'al, a chucal ol scha spacoc schucal chi'.

A Jehová tojol syutej sch'olb'itan anima

(Ez 33.10-20)

21 Tato ay junoc anima chuc sb'eyb'al tz'actancan schucal chi', sb'eyb'alan masanil in checnab'il, sb'eyb'alanpax tojolal, val yel a jun anima chi' man̈ ol pet chamoc. 22 A in tic, man̈xo ol in nacot juntzan̈ chucal ix sc'ulej chi', ol najatb'oc sq'uinal yujto a tojolal sc'ulej. 23 A in Jehová in svala': Malaj in gana scham eb' chuc sb'eyb'al, palta in gana to sq'uex sb'eyb'al eb' yic snajatb'i sq'uinal eb'.

24 Tato a junoc anima vach' sb'eyb'al, palta syactejcan sc'ulan vach'il chi', axo juntzan̈ tas yajb'entac sc'ulej eb' chuc, a chi' sc'ulej, ¿tom ol vac' najatb'oc sq'uinal jun anima chi' tze na'a? Man̈xo ol in nacot tastac vach' ix sc'ulej chi'. Ol cham yuj chucal sc'ulej chi'. 25 A ex tic tzeyala' to man̈ tojoloc tas tzin c'ulej, yuj chi' ab'ec ex aj Israel: ¿Yel am val to man̈ tojoloc tas tzin c'ulej chi'? ¿Tom man̈oc ex tze c'ulej tas man̈ tojoloc chi' jun? 26 Tato a junoc anima vach' sb'eyb'al, syactejcan sc'ulan vach'il chi', axo chucal sc'ulej, ol cham yuj chucal sc'ulej chi'. 27 Palta tato a junoc anima chuc sb'eyb'al, syactejcan schucal chi', axo vach'il yed' tojolal sc'ulej, ol colchaj d'a yol sc'ab' chamel. 28 Yujto ix nachajel yuuj ix yactancan schucal sc'ulej chi', val yel man̈ ol chamlaj, ol najatb'oc sq'uinal.

29 A exxo aj Israel ex tic, an̈ejtona' tzeyala' to man̈ tojoloc tas tzin c'ulej. ¿Tom man̈oc ex man̈ tojoloc tas tze c'ulej chi' jun? 30 A in Jehová Yajal in svala': Ol ex in ch'olb'itej junjun ex icha tas tze c'ulej. Yuj chi' naec e b'a, actejeccan e chuc b'eyb'al chi' d'a juneln̈ej. Tato maay, yuj e chuc b'eyb'alil chi' ol ex sateloc. 31 Ex israel, ¿tom tze nib'ej cham e b'a yuj chi' max e q'uex e pensar yed' e b'eyb'al? Palta actejeccan masanil chucal tze c'ulej chi' yic man̈ ol ex chamoc. 32 A in Jehová in svala', malaj in gana to ay mach schami. Actejeccan chucal chi' yic ol najatb'oc e q'uinal, xchi Jehová.

19

B'it yic cusc'olal yuj eb' sreyal Israel

1 Ach anima, b'itej jun b'it yic cusc'olal yuj eb' sreyal Israel, tzalan icha tic:

2 Ay jun noc' nun choj te b'inajnac, cajan noc' d'a scal juntzan̈ noc' mam choj. A d'a scal noc' chi' ix sq'uib'tzitej yune' noc'.

3 Ay jun yune' noc' ix yil q'uib'oc. Ix sc'ayb'anq'ue syaman schib'ej, axo eb' anima ix chijib'at yuuj.

4 Ix yab' specal juntzan̈ nación tas sc'ulej noc' yune' chi'. Ix yamji noc' yuj eb' d'a jun yaal, ix yac'anoch jun gancho eb' d'a noc', ix sn̈eranb'at noc' eb' d'a Egipto.

5 Ayic ix yilan jun noc' nun choj chi' to maj elc'och tas ayoch yipoc sc'ol noc', ix yilan q'uib' junxo yune' noc'.

6 Axo ix quelemax noc' yune' chi', junn̈ej ix ec' noc' yed' noc' mam choj chi'. Ix sc'ayb'an sb'a noc' syaman schib'ej, axo eb' anima ix chijib'at yuj noc'.

7 Man̈xo jantacoc anima smil noc' d'a yoltac cuartel. Tzijtum nivac chon̈ab' syixtejb'at noc'. Tz'ib'xiq'ue yolyib'an̈q'uinal tic ayic tz'el yav noc'.

8 Yuj chi' ix och juntzan̈ nación ay d'a slac'anil chi' ajc'olal d'a noc'. Ix sb'oanem yaal eb' d'a noc', ix yamchaj noc' yuj eb'.

9 Yed' q'uen gancho ix yac'anoch noc' eb' d'a yol jaula, ix yic'anb'at eb' d'a vin̈ sreyal Babilonia. Ix macchajcan noc' ta' yic man̈xa mach tz'ab'an yel yav noc' d'a jolomtac vitz d'a yol yic Israel. (A jun noc' nun choj chi', a ix snun eb' sreyal Judá sch'oxo'.)

10 A e nun chi' ex rey, lajan pax icha junoc ib' te' uva avab'il d'a stitac junoc a a', te nivan ix aji, man̈xo jantacoc sat ix yac'a', tzijtum svol ix q'uib'i yujto ayn̈ejoch yalil.

11 Ay juntzan̈ sc'ab' te', q'uenal te' ix aji, a ix och sc'ocochoc eb' rey. Te chaan̈ ix aj steel te' sq'uib'i, ix ec'b'at te' d'a yib'an̈ juntzan̈xo te' nivac te'. Ch'oc ix aj yel te' d'a scal juntzan̈xo te te' yujto te chaan̈ steel te', te tzijtum pax sc'ab'tac te'.

12 Palta ix toc'jiq'ueta te' uva chi' yuj yoval sc'ol Dios. Yuj ic' ix cot d'a stojolal b'aj sjavi c'u ix tacjiel te' yed' sat. Ix jecjiel sc'ab'tac te', ix tacji. Ix n̈usjipaxtz'a jun sc'ab' te' q'uenal te' ix aj chi'.

13 Axo ticnaic, a d'a tz'inan luum avab'il te' nunal uva chi'.

14 A d'a jun te' sc'ab' chi' ix elta c'ac', yuj jun c'ac' chi' ix tz'ab'at juntzan̈xo sc'ab' te', ix tz'apaxb'at sat te'. Man̈xalaj sc'ab' te' q'uenal te' tzato yal yoch sc'ocochoc eb' rey, xchi jun b'it chi', xchi Jehová. (Aton jun b'it tic yic cusc'olal, yuj chi' ol b'itajoc.)

20

A svach'c'olal Dios yed' spital chon̈ab' Israel

1 Ayic lajun̈e' c'ual yoch yoil uj, ayic yuquil ab'ilxo ayon̈ ec' d'a Babilonia tic, ay tas ix snib'ej juntzan̈ yichamtac vinaquil chon̈ab' Israel sc'anb'ej d'a Jehová, yuj chi' ix em c'ojan eb' d'a vichan̈. 2 Ix yalan Jehová d'ayin icha tic: 3 Ach anima, al d'a eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' Israel tic: Icha tic yalan Jehová Cajal: ¿Tom tzex javi d'ayin ul e c'anb'an eyab'i? Val yel a in val svac' in ti' to man̈ ol in tac'voc d'ayex, xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

4 Ach anima al d'a eb' tas syaelal eb' ol vac'a'. Scham val ac'an yojtaquejel eb' tas te yajb'entac sc'ulejnac eb' smam yicham eb'. 5 Al d'a eb' icha tic: A Jehová Cajal tz'alan icha tic: Ayic in sic'anel eb' e mam eyicham chi', vac'annac in ti' d'a eb', in ch'oxannac in b'a d'a eb' d'a Egipto. Ata' vac'nac in ti' d'a eb', valannac: A in ton Jehová e Diosal in. 6 A d'a jun tiempoal chi' vac' in ti' vic'anelta eb' d'a Egipto chi', yic svic'anb'at eb' d'a jun luum to a in val ix in saya', aton d'a jun lum luum te yax sat, yelxo te vach' d'a yichan̈ masanil lum luum. 7 Val d'a eb' icha tic: Junjun ex tzeyactejcan juntzan̈ e diosal te yajb'entac, man̈ eyixtejel e b'a yuj sdiosal eb' aj Egipto tic, yujto a in Jehová e Diosal in, xin chi d'a eb'.

8 Palta spitej sb'a eb' d'ayin. Maj yal sc'ol eb' scha yab' tas vala'. Maj satel-laj sdiosal eb' yajb'entac chi', maj yactejpaxcan juntzan̈ sdiosal eb' aj Egipto chi' eb'. Yuj chi' in na vac' syaelal eb' yed' masanil yoval in c'ol d'a yol smacb'en Egipto chi'. 9 Palta maj in c'ulejlaj icha in na chi' yic man̈ chucoc syal juntzan̈ nación b'aj cajan ec' eb' chi' d'a in patic, yuj chi' in ch'ox snivanil velc'och d'a eb' d'a yichan̈ eb' ch'oc nacional chi', ayic vic'anelta eb' d'a Egipto chi'.

10 Vic'anelta eb' d'a nación chi', vic'ancanb'at eb' d'a tz'inan luum. 11 Ata' vac' in c'ayb'ub'al yed' in checnab'il yojtaquejel eb', tato sb'eyb'alej eb' vach'n̈ej tz'ec' eb'. 12 Vac'an jun sc'ual ic'oj ip vic yaj d'a eb' yic sc'anab'ajej eb', yic tz'ochcan sch'oxnab'iloc in trato vac'can yed' eb', yic snaanpaxcot eb' to a in Jehová in tic in sic'canel eb'. 13 Palta spitej sb'a eb' d'ayin d'a tz'inan luum chi', maj sc'anab'ajej in c'ayb'ub'al eb', spatiquejel in checnab'il eb', aton juntzan̈ vac' d'a eb' yic vach'n̈ej tz'ec' eb'. Maj sc'anab'ajej pax sc'ual ic'oj ip val d'a eb'. Yuj chi' in na in satel eb' yed' yoval in c'ol d'a tz'inan lum chi'. 14 Palta yic max in yal juntzan̈ nación ilan vic'anelta eb' d'a Egipto chi' chucal, yuj chi' maj in satel-laj eb'.

15 An̈ejtona' d'a tz'inan lum chi' vac' in ti' to man̈ ol vac'och eb' d'a jun lum vac' in ti' vac'an d'a eb', aton jun lum te yax sat, te vach' d'a yichan̈ masanil lum luum, 16 yujto maj sc'anab'ajej in c'ayb'ub'al eb', spatiquejel in checnab'il eb', maj sc'anab'ajej jun sc'ual ic'oj ip eb', aton jun c'u vic yaji. An̈ej d'a juntzan̈ comon dios yajb'entac ayoch spensar eb', 17 palta oc' in c'ol d'a eb', yuj chi' maj in satel-laj eb' d'a tz'inan luum chi'.

18 Ata' val d'a eb' yuninal eb' to max sc'ulej eb' icha sb'eyb'al smam eb' chi', max yixtejpaxel sb'a eb' yuj juntzan̈ comon dios yajb'entac chi'. 19 Valani to a in Jehová in sDiosal in eb' to sc'anab'ajej val in checnab'il eb' yed' in c'ayb'ub'al. 20 Nivanocab' yelc'och sc'ual ic'oj ip vic yaj d'a yol sat eb'. A jun chi' ch'oxnab'il yaj d'a jun trato in b'o yed' eb' yic syojtaquejel eb' to a in ton Jehová sDiosal in eb'.

21 Palta an̈eja' spitejpax sb'a eb' yuninal eb' chi' d'ayin. Maj sc'anab'ajejlaj in c'ayb'ub'al eb', maj sb'eyb'alej pax in checnab'il eb', aton yuj juntzan̈ chi' vach'n̈ej tz'ec' eb' sc'anab'ajani. An̈ejtona' yixtejel sc'ual ic'oj ip eb', aton jun c'u vic yaji. Yuj chi' in na' in satel eb' yed' yoval in c'ol d'a tz'inan lum chi'. 22 Palta yic max in yal juntzan̈ nación ilan vic'anelta eb' d'a Egipto chi' chucal, yuj chi' maj in satel-laj eb'. 23 Palta yacb'an aytoec' eb' d'a tz'inan lum chi', vac'an in ti' to ol in saclemejb'at eb' d'a scaltac nación d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic, 24 yujto maj sc'anab'ajej in c'ayb'ub'al eb', spatiquejpaxel in checnab'il eb', maj sc'anab'ajej sc'ual ic'oj ip eb', aton jun vic yaji. An̈ej d'a juntzan̈ dios yajb'entac b'aj yac'och spensar eb', aton sdiosal eb' smam yicham eb'. 25 Yuj chi' vac'an juntzan̈ c'ayb'ub'al yed' checnab'il man̈ vach'oc d'a eb', juntzan̈ max yal vach' tz'ec' eb' anima yuuj. 26 Vac'an yixtejel sb'a eb' yuj silab' to a sb'ab'el yuninal eb' sn̈ustz'a silab'il. A juntzan̈ chi' vac' sc'ulej eb' yic vach' man̈xo animaoc tz'aj eb' yic syojtaquejel eb' to a in ton Jehová in sDiosal in eb'.

27 Yuj chi' ach anima, al d'a eb' etisraelal to a in Jehová Yajal in sval icha tic: A eb' e mam eyicham stzuntzejnac val cot yoval in c'ol eb', in spaticannaquel eb' ayic sb'oannac juntzan̈xo tic eb': 28 Ayic toxo ix vic'och eb' d'a sat lum lum vac'nac in ti' vac'an d'a eb', yilanoch juntzan̈ tzalquixtac eb' yed' juntzan̈ te te' te c'ayum xiil, ata' sn̈us silab' eb', ofrenda eb', incienso eb' sumumi sjab', stob'anpaxem vino eb' ofrendail d'a juntzan̈ comon dios, yuj juntzan̈ chi' stzuntzejcot yoval in c'ol eb'. 29 In c'anb'an d'a eb' icha tic: ¿Tas yaj juntzan̈ chaan̈ b'aj tzex b'at chi'? xin chi d'a eb'. Yuj chi' Chaan̈ Yajq'uei, icha chi' sb'iejnaccani, xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

30 Al d'a eb' etisraelal to a in Jehová Yajal in sval icha tic: A ex tic tze jub'at e b'a icha ajnac sjuanb'at sb'a eb' e mam eyicham chi'. Tze tec'b'ej val e b'a eyoch ejmelal d'a juntzan̈ comon dios te yajb'entac chi'. 31 Slajvi e juanel e b'a yuj b'aj tze n̈ustz'a eb' eyuninal silab'il d'a juntzan̈ comon dios chi', tzex javi pax e c'anb'ej d'ayin tas snib'ej e c'ool. Val yel, a in Jehová Yajal in svac' in ti' to man̈ ol in tac'voc d'ayex. 32 A ex tic ix e na eyoch ejmelal d'a te te' yed' d'a q'uen q'ueen, icha syutej sb'a juntzan̈xo nación. Palta malaj b'aq'uin̈ ol in cha e c'ulej juntzan̈ chi'. 33 Yuj chi' a in Jehová Yajal in svac' in ti' to a in ol vac' yajalil d'a eyib'an̈ yed' in poder yed' pax yoval in c'ool. 34 Ol ex vic'anelta d'a juntzan̈ nación, ol ex in molb'an b'aj sacleminac eyajcanb'at vuuj, ol in ch'ox val in poder yed' yoval in c'ol d'ayex, 35-36 ol ex in molb'an d'a jun tz'inan luum d'a scal juntzan̈ nación. A in Jehová in svala' to a in val ol ex in ch'olb'itej, ol vac'anoch yaelal d'a eyib'an̈, icha ajnac vac'anoch yaelal d'a yib'an̈ eb' e mam eyicham d'a tz'inan lum d'a yol yic Egipto. 37 Icha syutej vin̈ tan̈vum calnel sic'lan noc' scalnel ayic sb'isan noc' vin̈, icha chi' ol ex vutej. Ol ex in siq'uelta mach ex ol ex och d'a in trato ol in b'o eyed'oc. 38 A eb' te pit tz'och ajc'olal d'ayin, ol viq'uelta eb' b'aj sacleminac eyaj ticnaic, ol in satel eb' d'a e cal, man̈ ol ochlaj eb' d'a smacb'en eb' eyetisraelal. Icha val chi' ol aj eyojtacaneli to a in ton Jehová e Diosal in.

39 Ex aj Israel, a in Jehová Yajal in sval icha tic: Yujto te pit tzeyutej e b'a d'ayin, yuj chi' ixiquec, ochan̈ec ejmelal d'a juntzan̈ comon dios yajb'entac chi'. Palta ol c'och sc'ual axo d'ayin ol eyal e b'a. Man̈xo ol eyixtejel snivanil velc'ochi, yujto man̈xo ol eyac' juntzan̈ eyofrenda d'a juntzan̈ comon dios chi'. 40 A d'a jun tzalan vic yaji, aton jun vitz te chaan̈ d'a smacb'en Israel, ata' ol ex och ejmelal d'ayin e masanil ex israel. A in Jehová Yajal in svala' to ata' ol ex in cha yed' smasanil in c'ool. Ata' ol in c'an d'ayex to ol eyac' eyofrenda d'ayin yed' pax b'ab'el sat eyavb'en yed' masanil tas victaxon yaji. 41 Ayic toxo ix ex viq'uelta d'a scaltac juntzan̈ nación yed' b'ajtac sacleminac eyajcanb'at chi' ticnaic, d'a tzalajc'olal ol ex in cha icha incienso sumumi sjab'. Ol in ch'ox val snivanil velc'och d'ayex d'a yichan̈ masanil nación.

42 Ayic ol ex vic'anxib'at d'a lum luum vac'nac in ti' vac'an d'a eb' e mam eyicham, aton lum Israel, ata' ol nachajel eyuuj to a in ton Jehová e Diosal in. 43 Ata' ol e nacot juntzan̈ e b'eyb'al malaj svach'il yed' jantac chucal tze c'ulej ticnaic. Ayic ol e naancot juntzan̈ e chucal chi' ol ex te q'uixvoc. 44 Ex israel, ayic ol eyilani to max vac' eyaelal icha val smojal yuj jantac chucal tze c'ulej chi', palta to tz'oc' in c'ol d'ayex yuj snivanil velc'ochi, ata' ol eyojtaquejeli to a in ton Jehová e Diosal in, xchi Jehová, xa chi d'a eb' etisraelal chi'.

A syaelal eb' cajan d'a stojolal sur

45 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic:

46 Ach anima, b'atan̈ q'uelan d'a stojolal sur, tzalanb'at juntzan̈ lolonel tic d'a lum nivac yax lum ay d'a smacb'en sur chi'. 47 Tzalan icha tic: A Jehová Yajal tz'alan icha tic: A in ol vac'och jun c'ac' yic ol tz'ab'at masanil lum yax luum, aton te te' yaax xiil yed' te' taquin̈. Masanil tas ay d'a sat lum lum chi' ol tz'ab'atoc, schab'at d'a sur masanto sc'och d'a norte. Malaj mach ol yal smac'an tup jun c'ac' chi'. 48 Masanil yolyib'an̈q'uinal tic ol ojtacaneloc to a in ix vac'och jun c'ac' chi', yujto a jun c'ac' chi', man̈ ol tuplaj, xchi Jehová d'ayin.

49 Ix lajvi chi' ix in tac'vi icha tic: Ay Mamin Jehová, a eb' anima syal eb' to an̈ej d'a q'uexan̈ lolonelal tzin loloni, xin chi d'a Jehová chi'.

21

A yespada Jehová

1 Ix lajvi chi', ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, b'atan̈ q'uelan d'a stojolal Jerusalén, tzalanb'at juntzan̈ lolonel tic d'a yib'an̈ juntzan̈ stemplo eb' comon dios. Alcanel in lolonel tic d'a chon̈ab' Israel. 3 Tzalani: A Jehová tz'alan icha tic: A in ol in och ajc'olal d'ayex. Ol vic'q'ueta vespada ol in milancham eb' vach' sb'eyb'al yed' eb' chuc sb'eyb'al. 4 Ol vic'q'ueta vespada, junlajan ol aj in milancham masanil anima. Ol cham eb' vach' yed' eb' chuc, ol schael yich scham eb' d'a sur masanto ol c'och d'a norte. 5 Masanil yolyib'an̈q'uinal tic ol ojtacaneloc to a in ix vic'q'ueta vespada, man̈ ol vac'xiem d'a yol yatut, xchi Jehová.

6 Ach anima, sic'sic'anan̈ val oq'ui, yab'ocab' val syail a pixan, tzach oc' d'a yichan̈ eb' etchon̈ab'. 7 Tato sc'anb'ej eb' d'ayach tas yuj tzach oq'ui, tzalan d'a eb' icha tic: A yuj yab'ixal jun tas toxo ol ujoc tzin oq'ui. Masanil anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic, man̈xo animaoc ol ajcan eb', toxon̈ej ol emcan n̈ojan eb'. Man̈xalaj mach olto yal stec'b'an sb'a. Masanil eb' ol luclonq'ue yoc yuj xivelal, xa chi d'a eb'. A in Jehová in svala' to van sjavi stiempoal, yovalil ol elc'ochoc, xchi Jehová.

8 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 9 Ach anima, lolonan̈ d'a in b'i, tzalani to a in Jehová in sval icha tic:

Ilecnab' val q'uen espada van sjavi. A q'uen espada te jayxo yaj ye q'ueen. Toxon̈ej copopi yilji q'ueen.

10 Jayxo yaj q'ueen yic xicjicham anima. N̈icb'ilel q'ueen yic tz'el copnaj sc'ac'al q'ueen. Man̈xalaj tzalajc'olal yujto a vin̈ e reyal max xivlaj vin̈ d'a yaelal yed' d'a scachnab'il.

11 Copopi ix aj q'uen espada chi' sn̈icjieli yic sc'anchaji. Toxo ix ac'jioch ye q'ueen yic tz'ac'jioch q'uen d'a yol sc'ab' jun mach ol xicancham anima yed' q'ueen, xa chi.

12 Ach anima, elocab' av, yujto ol xicjoccham eb' aj Israel yed' masanil eb' yajal d'a scal eb'. A eb' yajal chi', junn̈ej ol aj scham eb' yed' eb' comon anima. Yuj chi' tan̈ub'tan̈ej sn̈i' a c'ol yuj cuselal.

13 Val yel ol ujoc jun yaelal chi'. ¿Tas ol ex ajcan a ex tic ayic man̈xalaj ol aj yelc'och vin̈ e reyal d'a q'uen espada chi'? A in Jehová in svala' to man̈xalaj ol aj yelc'och vin̈ e reyal chi'.

14 Ach anima, tz'it a c'ab' tzalan d'a eb' etchon̈ab' chi' icha tic: D'ab'jocab'n̈ejoch q'uen espada d'a anima. Xicjocab'cham anima d'a q'uen. Masanil anima scham yuj xivelal, yujto yaln̈ej b'aj smilji anima yuj q'ueen.

15 Yuj q'uen espada chi' ste sat sc'ol eb' anima yuj xivelal. A d'a masanil chon̈ab' ayxoec' q'uen vuuj yic xicjicham anima. Toxon̈ej copopi yilji q'ueen, te jay yajq'ue ye q'ueen yic xicjicham anima.

16 Xiqueccham anima d'a q'uen espada d'a e vach' yed' d'a e q'uexan̈. Yaln̈ej b'aj chamocab' anima yuj sjayil ye q'ueen.

17 A in Jehová in svala' to ol in tz'it pax in c'ab', masanto ol sicb'oc yoval in c'ol d'a in chon̈ab' tic, xchi Jehová d'ayin.

18 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 19 Ach anima, b'o yechel chab'oc b'e b'aj ol b'at vin̈ sreyal Babilonia yed' q'uen espada. A chab' b'e chi' junn̈ej chon̈ab' b'aj ol eloc, axo b'aj spoj sb'a, ol a b'ooch chab'oc yechel ol ch'oxanoc tas chon̈ab'il b'aj ol c'och junjun. 20 Tzac'och yechel junoc b'e b'aj ol b'at vin̈ rey chi' yed' q'uen espada d'a chon̈ab' Rabá, d'a yol yic Amón. Tza b'oan yechel junocxo b'e chi' sc'och d'a Jerusalén, aton jun chon̈ab' vach' yajoch smuroal d'a yol yic Judá. 21 A vin̈ sreyal Babilonia chi', ol och vaan vin̈ b'aj spoj sb'a chab' b'e chi', ol sc'anb'an vin̈ mach junoc b'e chi' syic'a'. Ol scalej sjul-lab' vin̈, ol sc'anb'ej pax vin̈ d'a sdiosal, ol sayan yil seyub' junoc noc' noc' vin̈.21.21 22 A d'a svach' c'ab' vin̈, ata' ol elul sjul-lab' sch'oxan d'a stojolal Jerusalén, syalelc'ochi to tz'och oval d'a Jerusalén chi'. Ol miljoccham anima ta'. Ol el av yic oval. Ol b'ochaj mac'lab' poj puerta. Ol b'ochajq'ue tec'nub' d'a spatictac chon̈ab' chi', ol oymaj eb' soldado d'a spatictac smasanil. 23 Palta axo eb' anima d'a Jerusalén chi', ol sna eb' to a jun lolonel tz'alchaj tic to man̈ ol ujoc yuj juntzan̈ trato toxo ix yac' eb'. Palta a vin̈aj Nabucodonosor chi' ol ac'an snacot jantac schucal eb', yuj chi' ol ic'joccot eb' d'a Babilonia tic yuj vin̈.

24 Yuj chi' a in Jehová Yajal in svala': A val e chucal yed' e pital, te chequel yaji. Masanil e mul yed' jantac chucal tze c'ulej, te jacan yaji, yuj chi' ol ex yamchajoc. 25 A ach val tic ach sreyal Israel, te chuc ach, yajb'il ach eli, lac'anxo sjavi stiempoal a chaan slajvub' yaelal. 26 A in Jehová Yajal in svala': Ol ic'chajel sc'ox vin̈ sat sacerdote, ol ic'chajpaxel scorona vin̈ rey. Masanil ol q'uexchajoc. A eb' emnaquil, ol ic'jocchaan̈ eb', axo eb' nivac yelc'ochi, emnaquil ol ajcan eb'. 27 Ol satel smasanil. A in ol in satel yopisio eb' sreyal Israel. Man̈xo ol yic' yip ichataxon yaji, masanto ol javoc jun mach ay yalan yic d'ay, a d'a jun chi' ol vac' opisio chi'.

Yaelal d'a yib'an̈ eb' amonita

28 Ach anima, al d'a in b'i icha tic: Icha tic yalan Jehová Yajal d'a eb' amonita, aton eb' sb'uchvaj d'a in chon̈ab': Ilec val q'uen espada van sjavi, vach'xo yaj q'ueen yic smiljicham anima, toxon̈ej copopi yilji q'ueen, toxon̈ej tz'el copnaj sc'ac'al q'ueen icha leb'lon yic satel anima. 29 A tas syil eb' naumel lolonel yed' juntzan̈ lolonel tz'alchaj d'a e patic, man̈ yeloc. Ol och q'uen espada d'a sjaj eb' chuc. Toxo ix javi sc'ual yac'ji slajvub' syaelal eb'.

30 ¿Am e naani to ol vac'xiem q'uen espada chi' d'a yol yatut? Maay, palta to ol ex in ch'olb'itej b'aj aljinac ex, aton b'aj cajan ex. 31 Icha val junoc c'ac' tz'eli, icha val chi' ol aj vac'anb'at yoval in c'ol d'a eyib'an̈. Ol ex vac'och d'a yol sc'ab' eb' anima chuc spensar, aton eb' te jelan smilvaji. 32 Ol ex sateloc, ol ex tz'ab'atoc, ol tob'canb'at e chiq'uil d'a masanil yol e chon̈ab'. A in Jehová in svala' to man̈xa mach ol ex naancotoc, xchi Jehová.

22

A schucalil chon̈ab' Jerusalén

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, al jantac yaelal ol och d'a yib'an̈ jun chon̈ab' smilancham anima. A yuj jantac tas yajb'entac ix sc'ulej, 3 al d'ay icha tic: A Jehová Yajal tz'alan icha tic: Ex aj Jerusalén, ex tze milcham eb' cajan d'a e cal, tze b'oanq'ue juntzan̈ yechel sjuanb'at e pensar, yuj chi' a ex tzeyic'cot yaelal d'a eyib'an̈. 4 Yuj jantac anima ix e milchamoc, ol javoc d'a eyib'an̈ ticnaic. Yuj juntzan̈ yechel ix e b'oq'uei ix ixtaxel e pensar, yuj chi' toxo ix javi slajvub' c'ual d'a eyib'an̈. Yuj chi' a in svac' sc'ulej masanil nación tzex b'ajani, tzex sb'uchanpaxi. 5 Tz'el val eyav eyac'an chucal d'a eb' eyetanimail, yuj chi' masanil nación ol b'uchvaj d'ayex, eb' ay d'a e lac'anil yed' eb' ay d'a najat. 6 A jantac eb' yajal cajan d'a e cal chi', smilcham anima eb', yujto ay yopisio eb'. 7 Man̈xa yelc'och e mam e nun d'a e sat. Tzeyixtej eb' ch'oc chon̈ab'il. Tze toc'anec' tastac ay d'a eb' man̈xa smam yed' pax d'a eb' ix ix chamnacxo vin̈ yetb'eyum. 8 Man̈xa yelc'och in cajnub' d'a e sat yed' sc'ual ic'oj ip vic yaji. 9 A d'a e cal ay mach snaanq'ue lolonel d'a spatic yetanimail yic smiljichamoc. Tzex b'atpax d'a q'uin̈ tz'och d'a jolomtac vitz yic tzex och ejmelal d'a comon dios. Te q'uixvelal tas tze c'ulej ta'. 10 Ayex tzex mulan yed' ix yetb'eyum e mam, ayex tzex mulan yed' eb' ix ix ayic ayoch eb' ix d'a sb'islab' uj. 11 Ayex tzex mulan yed' ix yetb'eyum eb' eyetanimail, ayex pax tzex mulan yed' eb' ix eyalib', ayex pax tzex mulan yed' eb' ix eyanab' yisil e mam. 12 A in Jehová in svala', ay eb' eyajalil schaan tumin yic syac'anoch chamel eb' d'a yib'an̈ eb' malaj smul. Tzeyixtej eb' eyetanimail, yujto a q'uen e tumin tzeyac' smajnej eb', nivan yune' q'uen tze c'aneli. Comonn̈ej tzeyac'och d'a yib'an̈ eb' eyetanimail yic tzex och b'eyumal, a inxo tic tzin b'atcan satc'olal eyuuj.

13 Te aycot voval yuj b'aj tzeyixtej eb' anima chi', yuj pax b'aj tze milcham eb'. 14 ¿Tzam e nalaj to ol yal e tec'b'an e b'a d'a vichan̈ ayic ol vac'an eyaelal? A tas toxo ix val a in Jehová in tic, yovalil ol vaq'uelc'ochi. 15 Ol ex in saclemejb'at d'a scaltac nación yed' d'a scaltac masanil chon̈ab', icha val chi' ol aj vic'anel e chucal chi'. 16 Q'uixvelal ol eyutejcan e b'a d'a yichan̈ masanil nación. Icha chi' ol aj snachajel eyuuj to a in Jehová e Diosal in, xchi Jehová, xa chi, xchi d'ayin.

17 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 18 Ach anima, a eb' etisraelal man̈xalaj tz'och eb' vuuj. Lajan val eb' icha smical q'uen plata tz'eli ayic sn̈usji q'ueen d'a horno, syalelc'ochi aton q'uen cobre, q'uen estaño, q'uen hierro yed' q'uen plomo. 19 Yuj chi' a in Jehová Yajal in sval icha tic: A ex tic, lajan ex icha smical q'uen plata chi', malaj yopisio, yuj chi' ol ex in molb'ej d'a yol chon̈ab' Jerusalén chi'. 20-22 Icha tz'aj q'uen plata, q'uen cobre, q'uen hierro, q'uen plomo yed' q'uen estaño, junxon̈ej tz'aj yac'chajb'at q'uen d'a yol junoc horno, tz'ulaxb'at q'uen d'a scal c'ac' chi', icha val chi' ol ex vutej yed' yoval in c'ool. Ol ex in molb'ej, ol vac'anoch yaelal d'a eyib'an̈ d'a yol chon̈ab' chi'. Icha val chi' ol aj snachajel eyuuj to a in ton Jehová in ix vac'cot yoval in c'ol d'a eyib'an̈, xchi Jehová.

23 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 24 Ach anima, al d'a eb' etisraelal icha tic: A e chon̈ab', man̈ vach'oc yaj d'a vichan̈, yuj val yoval in c'ool malaj jab'oc n̈ab' syac'a'. 25 A eb' syaloch sb'a in checab'oc ayec' d'a e cal, junlajan tz'aj smilvicham anima eb'. Lajan val eb' icha noc' choj tz'el yav, scotac tzilchitanb'at schib'ej. Syelc'anb'at sb'eyumal yed' tastac vach' ay d'a eb' anima chi' eb'. Tzijtum eb' ix ix scham yetb'eyum d'a e cal yuj eb'. 26 A eb' sacerdote, a in c'ayb'ub'al yed' juntzan̈ tas vic yaji ix yixtejb'at eb'. A tas vach' yed' tas man̈ vach'oc d'a yichan̈ ley, malaj sq'uexan̈il d'a sat eb'. Max c'ayb'aj eb' anima yuj eb' yic syojtaquejel eb' tas vach' yed' tas man̈ vach'oc. An̈ejtona' max sc'anab'ajej in c'ual ic'oj ip eb'. Yuj chi' chequel to malaj velc'och d'a sat eb'. 27 A eb' yajal yaj d'a e chon̈ab' chi', smilcham anima eb', yujto snib'ej val eb' tz'och b'eyumal, lajan val eb' icha noc' oques scotac tzilchitejb'at schib'ej. 28 A eb' syaloch sb'a in checab'oc, a tas man̈ vach'oc sc'ub'ejel eb', icha tz'aj yoch q'uen taan̈ d'a junoc c'a pat. Syalan eb' to ay tas svac' yil eb', syalanel esal lolonel eb'. Syal eb' to a in svac' juntzan̈ lolonel chi' yal eb', palta val yel malaj tas tzin chec yalel eb'. 29 A eb' anima sq'ue val chaan̈ eb' yixtan yetanimail yed' elc'al. A val eb' meb'a' malaj tas ay d'ay, a eb' syixtej eb'. Yelxo val man̈ tojoloc tas sc'ulej eb' d'a eb' ch'oc chon̈ab'il cajan d'a scal eb'. 30 A in tic, ix in sayec' d'a scal e chon̈ab' chi', talaj ay junoc mach vach'tacto val spensar, stevi d'ayin yuj schon̈ab' yic vach' max in sateli, palta malaj junoc mach ix ilchaj vuuj. 31 Yuj chi' a in Jehová in svac'b'at yaelal d'a yib'an̈ eb', ol in satel eb' yed' in c'ac'alc'olal. Icha chi' ol aj sjavi d'a yib'an̈ eb' yuj chucal sc'ulej, xchi Jehová, xa chi d'a eb', xchi d'ayin.

23

A yab'ixal Samaria yed' Jerusalén

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, ay jun ab'ix ol val ab'i: A d'a junel, ay chavan̈ eb' ix ix snulej sb'a, junn̈ej snun eb' ix. 3 Yictax cob'es unin eb' ix, ix yac'anoch sb'a eb' ix ajmulal d'a Egipto. Ata' ix b'anji yim eb' ix, yuj chi' man̈xo cob'estacoc ix ajcan eb' ix. 4 A ix b'ab'el, Ahola sb'i ix, aton Samaria sch'oxcot ix. Axo ix schab'il chi', Aholiba sb'i ix, aton Jerusalén sch'oxcot ix. A in ix vac'och eb' ix vetb'eyumoc, ix aj vuninal yed' visil yed' eb' ix.23.4 5 Te chuc ix yutej sb'a ix Ahola chi', ix mulan ix d'a yol in c'ab' yed' eb' aj Asiria b'aj te ay sgana ix, aton eb' soldado 6 ayoch c'apac yaax pichul yuuj. Masanil eb' yajal, eb' capitán, eb' quelemtac te vach' yilji, masanil eb' ayq'ue d'a yib'an̈ chej ix mulan yed' ix. 7 A yed' eb' te vach' yilji d'a scal eb' aj Asiria chi' ix mulan ix Ahola chi'. Ix yac'anpaxb'at spensar ix d'a sdiosal eb', ix och ix ejmelal d'a juntzan̈ chi'. 8 Atax yic ayec' ix d'a Egipto chi' ix ochcan ix ajmulal, maxtzac yactejlaj ix. Yixtax scob'esal ix tzijtum mach ix mulan yed' ix, ix laj b'anji yim ix yuj eb'. Man̈xo cob'esoclaj ix ajcan ix, palta to ix ochcan ix ajmul ixal. 9 Yuj chi' ix vac'och ix d'a yol sc'ab' eb' b'aj ay sgana chi', aton eb' aj Asiria, eb' ix snib'ejb'at ix. 10 Axo ix aji, ix el b'eran ix yuj eb', ix ic'jiec' eb' yune' ix yuj eb', ix xicjicham ix yuj eb'. Icha chi' ix aj yac'anoch yaelal eb' d'a yib'an̈ ix. A tas ix utaj ix chi', te nivan ix aj sb'inaj d'a scal eb' ix ix.

11 Axo pax ix Aholiba, snulej ix chi', ix yil val juntzan̈ chi' ix, palta ix ec' ix d'a yib'an̈ yac'anoch sb'a ajmulal d'a yichan̈ ix Ahola chi'. 12 Ix yac'anpaxoch sb'a ix d'a yol sc'ab' eb' aj Asiria chi', aton d'a masanil eb' yajal, eb' soldado te vach' yilji spichul ayochi, eb' quelemtac te vach' yilji ayq'ue d'a yib'an̈ chej. 13 Ix vilani to ix yixtejpaxb'at sb'a ix yed' eb' chi', lajan ix yutej sb'a ix icha val ix yutej sb'a ix snulej chi'. 14 Palta yelxo val ix ec' ix d'a yib'an̈ sc'ulan ajmulal chi'. Ix yilan juntzan̈ yechel ix tz'ib'ab'iloch d'a sattac pat, aton yechel eb' caldeo chacchac yilji spichul, 15 ayoch stzec'ul snan̈al eb', aypaxoch c'apac stzec'ul sjolom eb' tzijtum yelav, icha val to yajalil soldado eb', aj Caldea eb'. 16 Ayic ix yilanoch juntzan̈ yechel eb' aj Babilonia chi' ix, ix ste nib'ejoch ix, yuj chi' ix yac'b'at schecab' ix d'a Babilonia chi'. 17 Ix lajvi chi', ix javi eb' aj Babilonia chi', ix ul mulan eb' yed' ix. Tzijtum tas ix yutej sb'a eb' yed' ix, masanto ix yajjiq'ue eb' yuj ix. 18 Icha chi' ix aj yac'anoch sb'a ix ajmulal d'a yichan̈ chon̈ab'. Ix sch'oxanel b'eran snivanil ix, masanto ix in yajel ix, icha ix in c'ulej yed' ix snulej ix. 19 Palta yelc'olal ix och ix ajmulal chi'. Ix snaancot scob'esal ix d'a peca', ayic smulannac ix d'a Egipto, 20 yictax yac'annacoch sb'a ix d'a yol sc'ab' eb' ste nib'ej val sb'a ix yed'oc, aton juntzan̈ vinac lajan syutej sb'a icha noc' b'uru ma noc' chej d'a junoc noc' nun chej.

21 A ach val tic ach Aholiba, tza nacot ajmulal a c'ulejnac ayic cob'es achto, ayic sb'anannac im eb' aj Egipto, tza nib'ej tza c'ulejxi icha chi'. 22 Yuj chi' a in Dios Yajal in sval icha tic: A juntzan̈ eb' ix a nib'ej chi', aton eb' yajb'ilxo uuj ticnaic, a in ol vac'och eb' ajc'olal d'ayach, yalxon̈ej b'aj ol cot eb', 23 aton eb' aj Babilonia yed' eb' aj Caldea, eb' aj Pecod, eb' aj Soa yed' eb' aj Coa yed' masanil eb' aj Asiria. Masanil juntzan̈ quelemtac te vach' yilji, eb' yajal yed' eb' nivac yopisio yed' eb' soldado ayq'ue d'a yib'an̈ chej. 24 Ol cot eb' chi' d'ayach yed' jantac carruaje yed' eb' soldado. Toxon̈ej ol oymaj eb' d'a a patic, yed'nac syamc'ab' eb' yic oval yed' sq'uen xumpil, yed'nac pax smaclab' jul-lab' eb'. A in ol vac' yopisio eb' yic syac'an a yaelal, icha yalan sley eb'. 25 Yed' val in c'ac'alc'olal ol vac'b'at yoval in c'ol d'a ib'an̈. A eb' chi' ol ach ixtan sic'lab'il. Ol spolel a n̈i' eb' yed' a chiquin. A eb' ol canoc, ol xicjoccham eb' d'a q'uen espada. Ol ic'joquec' eb' une', eb' vinac unin yed' eb' ix. Axo d'a slajvub'al, ol n̈uschajtz'a eb' olto canoc. 26 Ol yiq'uel a pichul eb' yed' pax masanil q'uen q'ueen ayoch elvanub'oc. 27 Icha val chi' ol aj slajvicanc'och ajmulal a c'ulejnac d'a Egipto chi', man̈xa b'aq'uin̈ ol a nib'ejxib'at juntzan̈ chi'. Man̈xo pax ol a nacot Egipto chi'.

28 Aton val juntzan̈ tic sval a in Jehová Yajal in tic: A in ol ach vac'och d'a yol sc'ab' juntzan̈ nación tza chaqueli, aton juntzan̈ yajb'il uuj. 29 Ol yac' val chucal eb' d'ayach. A eb' chi' ol icancan tas ix ic' d'a a munlajel, toxon̈ej ol ach elcan b'eran yuj eb'. Ol checlaj juntzan̈ schucal a nivanil b'aj ix a c'ulej ajmulal chi'. 30 Icha chi' ol aj sjavi d'a ib'an̈, yujto ix ach tzalaj a c'ulan ajmulal yed' juntzan̈ nación chi', a na ix ach och pax ejmelal d'a juntzan̈ sdiosal eb'. 31 Yujto icha sb'eyb'al ix a nulej chi' ix a b'eyb'alej, yuj chi' a yaelal ix vac'och d'a yib'an̈ ix, a ol vac'paxoch d'a ib'an̈ a ach tic, icha val to lajan tas ayem d'a yol junoc nivan vaso svac' eyuq'uej.

32 A in Jehová Yajal in svala': A tas ix yuc' ix a nulej chi', a' ol uc'paxi. A jun vaso te nivan yool, a ol uc'lab'ej. Masanil nación ol ach b'uchanoc, ol ach stzetzan pax yuj jun nivan vaso tzuc'lab'ej chi'.

33 Ol oyb'oc a sat yuj tas ay d'a yol vaso chi', ol ach cuspaxq'ue yuuj. Ol ach xiv val q'uei yujto chuc tas ol yic'cot d'a ib'an̈. Aton jun vaso chi' ix yuc'lab'ej ix a nulej ix Samaria.

34 A in Jehová Yajal in svala': Ol uc'lab'ej jun vaso chi', man̈xa tas ol can d'a yool. Ol lajvoc chi' ol a mac'anpojoc, axo yed' spojelal chi' ol a jotz' lajvoc im.

35 Yujto ix in b'atcan satc'olal uuj, ix ach el mican d'ayin, yuj chi' yovalil ol ab' val syail yuj ajmulal chi', xchi Jehová.

36 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: Ach anima, alel jantac yaelal ol javoc d'a yib'an̈ ix Ahola yed' d'a yib'an̈ ix Aholiba chi'. Vach' tzutej alanoch d'a sat eb' ix jantac tas yajb'entac ix sc'ulej eb' ix. 37 A eb' ix chi', ix mulan eb' ix d'a yol in c'ab', chic'tac sc'ab' eb' ix yuj b'aj smilcham yune'. Ix in yactejcan eb' ix, axo d'a comon dios ix och eb' ix ejmelal. Ix sn̈usantz'a yune' eb' ix silab'il d'a juntzan̈ comon dios chi', aton juntzan̈ vuninal ix vil sat yed' eb' ix. 38 An̈ejtona' ix sc'ulej pax juntzan̈ tic eb' ix: A in templo yed' sc'ual ic'oj ip vic yaji, junn̈ej c'ual ix aj yixtanb'at eb' ix. 39 Aton d'a jun c'ual ayic ix sn̈usantz'a vuninal eb' ix silab'il yic syic'anchaan̈ sdiosal eb' ix chi'. Ix javi pax eb' ix ul yixtejb'at in templo, aton val juntzan̈ chi' ix sb'eyb'alej eb' ix d'a yol in pat.

40 Ix yac'b'at schecab' eb' ix yic tz'avtaj eb' vin̈ vinac cajan d'a najat. Axo ix Aholiba ix sb'ic sb'a ix, ix yac'an uc' sat ix, ix yac'anpaxoch q'uen q'ueen ix d'ay yelvanub'oc, yic schaji sjavi eb' vin̈ chi' yuj ix. 41 Ix em c'ojan ix d'a jun ch'at man̈xo jantac svach'il yilji, vach'xo pax yajem vael d'a sat mexa. Ix yac'anpaxem incienso ix yed' aceite to vic yaj d'a sat mexa chi'. 42 Toxon̈ej sn̈iln̈ilan juntzan̈ comon anima yic syac'anoch q'uin̈ eb' yed' ix, aton juntzan̈ uc'um an̈ scot d'a tz'inan luum, ix yac'anoch yelvanub' eb' d'a ix, ix yac'och q'uen brazalete eb' d'a sc'ab' ix, ix yac'anpaxq'ue corona eb' man̈xo jantac svach'il d'a sjolom ix. 43 Ix lajvi chi' ix in naan d'a yib'an̈ eb' ix man̈xalaj svach'il yuj yajmulal chi': Sc'ulejocab' ajmulal chi' eb' vin̈ vinac yed' eb' ix yujto ichan̈ej chi' sc'ulej eb' ix. 44 Ix javi eb' vin̈, ix vay eb' vin̈ yed' eb' ix chucal ix chi', aton ix Ahola yed' ix Aholiba, icha val tz'aj svay eb' vin̈ vinac yed' eb' ix ajmul ix. 45 Palta a eb' vin̈ vinac vach' sb'eyb'al, a eb' vin̈ ol ac'anoch yaelal d'a yib'an̈ eb' ix, icha val smojalil yajmulal eb' ix, yuj pax b'aj smilcham anima eb' ix.

46 Yuj chi' a in Jehová Yajal in svala': Smolocab' sb'a masanil nación d'a spatic eb' ix chi' yic tz'ac'jioch eb' ix d'a nivan xivc'olal, yic tz'elc'ajpaxb'at tastac ay d'a eb' ix. 47 Masanil nación chi' ol julq'uenancham eb' ix, ol xicjocpaxcham eb' ix d'a q'uen espada. Ol mac'joccham svinac unin eb' ix yed' yix unin eb' ix, ol n̈usjocpaxtz'a spat eb' ix. 48 Icha chi' ol aj vac'an satel jun b'eyb'al chi' d'a smacb'en Israel. Icha chi' ol aj snachajel yuj masanil eb' ix ix to max yal-laj sb'eyb'alan ajmulal eb' ix. 49 A chavan̈ eb' ix chi', ol vac' syaelal eb' ix yuj yajmulal, yuj pax smul eb' ix b'aj tz'och ejmelal d'a comon dios. Icha chi' ol aj snachajel yuj eb' ix to a in ton Dios Yajal in, xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

24

Jun q'uen chen ayq'ue d'a yib'an̈ c'ac'

1 A d'a slajun̈il c'ual yic slajun̈il uj, ayic sb'alun̈ilxo ab'il quic'jicot d'a Babilonia tic, ata' ix lolon Jehová d'ayin, ix yalan icha tic: 2 Ach anima, tz'ib'ejcani tas c'ual yed' jantac yoch uj ticnaic, yujto a d'a jun c'ual tic ix och vin̈ sreyal Babilonia yac' oval d'a Jerusalén. 3 Alcanel jun ab'ix tic d'a ch'oxnab'ilal d'a jun chon̈ab' te pit chi'. Tzalan icha tic: A Jehová Yajal tz'alan icha tic:

Ac'jocab'q'ue junoc q'uen chen d'a yib'an̈ c'ac', ac'jocab'paxem a a' d'a yool.

4 Ac'jocab'em noc' chib'ej d'a yool, aton noc' nib'ab'il, c'olquixtac tz'aj noc'. Aocab' noc' xub' yed' noc' sb'ac'chil yich spatic tz'emi yed' pax noc' sb'aquil te vach'.

5 Ic'jocab'b'at junoc noc' calnel te vach', nivanocab' c'atzitz tz'ac'chajoch d'a yalan̈ jun chen chi' yic vach' xej sic'lab'il, masanto stajib'at noc' b'ac chi'.

6 Yujto a in Jehová Yajal in sval icha tic: Ob'iltac jun chon̈ab' milumcham anima. Lajan icha junoc chen c'ustacxo. A sc'ustaquil chi' maxtzac el-laj. D'a junjunal tz'aj ic'anq'ueta noc' chib'ej chi', man̈ a sic'lejlaj noc'.24.6

7 B'ud'jinacxoel jun chon̈ab' chi' yuj schiq'uil eb' anima smiljicham d'ay. Man̈oc d'a sat lum tz'em chic' chi' yic smucchaj yuj lum pococ, palta to d'a yib'an̈ q'uen q'ueen malaj tas ay d'a yib'an̈, ata' stob'emi.

8 Ol cann̈ej schiq'uil eb' anima chi' d'a yib'an̈ q'uen q'ueen chi' vuuj yic chequeln̈ej yaji, yuj chi' ol cot yoval in c'ool, ol vac'an spac icha d'a smojal.

9 A in Jehová Yajal in sval icha tic: Ob'iltac val jun chon̈ab' te milumcham anima chi'. Ichato ol vac'och jun nivan c'ac' d'a yalan̈.

10 Cotocab' nivanoc te' c'atzitz, ochocab' sc'ac'al te'. Icha chi' tz'aj staji noc' chib'ej chi', masanto ol yal stupxej masanil yaal, yic stz'ab'at noc' b'ac ayem d'a yol chen chi'.

11 Canocab' jun q'uen chen malaj tas ayem d'a yool d'a yib'an̈ c'ac' chi', masanto schacb'iel stz'ai. Icha chi' ol aj sacb'i yel smictaquil, masanto tz'el sc'ustaquil chi'.

12 Nab'an̈ej ix in c'unb'i vic'anel sc'ustaquil jun chen chi', palta maj el-laj, vach'chom d'a te' c'ac', palta max el-laj.

13 A jun sc'ustaquil chi' sch'oxanel yajmulal chon̈ab' Jerusalén. Ix vac' vip in b'icanel schucal chi', palta man̈ jab'oc ix eli. A ticnaic, man̈xa tas syal yic'aneli, masanto ol lajvoc vac'anb'at yoval in c'ol d'a yib'an̈, ichato chi' ol sacb'occaneloc. 14 A in Jehová in svala': Toxo ix javi stiempoal vac'anoch syaelal, man̈xo ol in yamoch vaan in b'a. Man̈xalaj voq'uelc'olal, man̈ ol in na in b'a. A in svala' to ol vac' val och syaelal icha val smojalil yuj sb'eyb'al, xchi Jehová d'ayin.

A schamel ix yetb'eyum vin̈aj Ezequiel

15 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 16 Ach anima, a ix etb'eyum te xajanab'il uuj, elan̈chamel ol cham ix, a in ol viq'uec' sq'uinal ix chi'. Palta man̈ ol a ch'oxel-laj a cusc'olal yuj ix, man̈ ol ach oc'paxlaj. 17 D'a elc'altac ol ab' syail, palta man̈ ol a ch'oxel-laj a cusc'olal chi' icha sc'ulej juntzan̈xo anima. Ayn̈ejq'ue smusil a jolom, ayn̈ejoch a xan̈ab' ol ach ec'oc. Man̈ ol a musej a sat yuj a ch'oxanel a cusc'olal, man̈ ol a va vael svaji ayic ay chamel, xchi d'ayin.

18 A d'a q'uin̈ib'alil ix in lolon yed' eb' anima, axo d'a yemc'ualil ix cham ix vetb'eyum. Axo d'a junxo q'uin̈ib'alil ix in c'ulan icha ix yal Jehová d'ayin. 19 Axo masanil eb' anima d'a chon̈ab' tic ix alan d'ayin: Al d'ayon̈ tas syalelc'och juntzan̈ tas tza c'ulej chi', xchi eb' d'ayin.

20 Ix valan d'a eb' to a Jehová ix lolon d'ayin, ix yalan icha tic: 21 Al d'a eb' etisraelal to a in Dios Yajal in sval icha tic: Ol vac' ixtaxb'at in templo scham e c'ol eyilani, tze te nib'ej paxi, ay val och snivaniloc eyelc'ochi yed' eyipumaloc. A eb' eyuninal yed' eb' eyisil ix can d'a Jerusalén, ol miljoccham eb' d'a oval, xchi Jehová. 22 Palta ol e c'ulej pax a ex tic icha tas tzin c'ulej tic. Man̈ ol e musej e sat yuj e ch'oxanel eyaelal, man̈ ol e va pax vael svaji ayic ay chamel. 23 Man̈ ol eyiq'uel-laj smusil e jolom, man̈ ol eyic'paxel-laj e xan̈ab'. Man̈ ol e ch'oxel-laj e cusc'olal, man̈ ol ex oc'paxlaj. Ol te el eyip yuj e chucalil, junjun ex ol ex te cusoc. 24 A in Ezequiel in tic, a in tzin och ch'oxnab'ilal d'ayex. Masanil tas tzin c'ulej tic, a' ol e c'ulej pax a ex tic. Ayic ol ujoc masanil juntzan̈ tic, ol nachajel eyuuj to a Dios Yajal toni, xin chi d'a eb'.

25 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: A d'a jun c'ual ayic ol vic'anel yipumal Israel, aton in templo, yelxo val ste tzalaj eb' yuj svach'il yilji, ayoch spensar eb' d'ay, snib'ej val eb', ol vac'pax satel yalyuninal eb'. 26 A d'a jun c'ual chi' ay jun mach ol elcan ta', ol ul yal yab'ixal d'ayach. 27 A d'a jun c'u chi' ol yal a lolonxi, yuj chi' ol ach lolon yed' jun mach ol elcan chi'. Icha val chi' ol aj och d'a ch'oxnab'ilal d'a eb' etisraelal, yuj chi' ol nachajel yuj eb' to a in ton Jehová sDiosal in eb', xchi Jehová d'ayin.

25

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ chon̈ab' Amón

1 Ix lolonxi Jehová d'ayin, ix yalan icha tic: 2 Ach anima, meltzajan̈b'at q'uelan d'a stojolal smacb'en eb' amonita, tzalanel in lolonel d'a yib'an̈ eb'. 3 Tzalan d'a eb' icha tic: Ab'ec slolonel Dios Yajal, icha val tic yalani: A ex tic, ix ex q'ue val umnajoc, ix el eyav e tzevaji ayic ix eyilani to van yixtajb'at in templo, ayic ix ic'jib'at eb' aj Judá d'a ch'oc chon̈ab'il, masanto ix can tz'inan sluum eb', aton smacb'en Israel. 4 Yuj chi' ol ex vac'och d'a yol sc'ab' eb' anima ay b'aj sjavi c'u yic vach' a eb' ol ac'an yajalil d'a e macb'en, ol sb'oanq'ue scampamento eb' d'a e cal. Masanil sat eyavb'en ol smol eb', ol yuc'an pax lech eb' syac' noc' e vacax. 5 A d'a chon̈ab' Rabá axon̈ej noc' camello ol va d'ay. Masanil e macb'en ex aj Amón, axon̈ej noc' calnel ol va d'ay. Icha chi' ol aj snachajel eyuuj to a in ton Jehová in tzex vutej icha chi'.

6 A in Dios Yajal in svala': A ex val tic ex amonita ix e tz'it val e c'ab', ix ex q'ue cheneljoc, ix te tzalajpax e c'ool yic tzex b'uchvaj d'a eb' israel yuj yaelal ix javi d'a yib'an̈ eb'. 7 Yuj chi', ol vic'chaan̈ in c'ab', ol vac'anoch yaelal d'a eyib'an̈, ol ex vac'och d'a yol sc'ab' juntzan̈xo nación yic ol ic'chajec' masanil tastac ay d'ayex. Ol ex in satanel d'a scaltac chon̈ab', ol ex satel d'a juneln̈ej. Icha chi' ol aj eyojtacaneli to a in ton Jehová in tzex vutej icha chi', xchi Jehová.

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ chon̈ab' Moab

8 A in Dios Yajal in svala': A eb' aj Moab yed' eb' aj Seir syal eb' to lajan Judá yed' juntzan̈xo nación. 9 Yuj chi' ol in cha ac'joc satel juntzan̈ chon̈ab' macan d'a smojonal Moab chi', aton juntzan̈ te vach' yilji: Bet-jesimot, Baal-meón yed' Quiriataim. 10 Ol vac'an sc'ulej eb' anima cajan b'aj sjavi c'u to a' eb' ol icancan smacb'en eb' aj Moab yed' yic eb' aj Amón. Man̈xa junoc nación olto naancot Amón chi'. 11 Ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ eb' aj Moab. Icha chi' ol aj snachajel yuj eb' to a in ton Jehová in svutej eb' icha chi'.

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ chon̈ab' Edom

12 A in Dios Yajal in svala': A eb' aj Edom, te chuc tas ix sc'ulej eb', ix ec' yib'an̈ spacan sb'a eb' d'a eb' aj Judá, yuj chi' te nivan smul eb' ix och d'a vichan̈. 13 Yuj chi' svala' to ol vic'chaan̈ in c'ab', ol vac'anoch yaelal d'a yib'an̈ eb' aj Edom chi'. Ol vac' satel masanil anima yed' noc' noc'. Ol vac' val juvocanb'atoc, ol schael d'a Temán masanto d'a Dedán. Masanil anima ol cham d'a oval. 14 A in Dios Yajal in svala' to a in chon̈ab' Israel ol vac'lab'ej ayic ol in pacan in b'a d'a Edom chi'. Ol ac'jococh syaelal eb' aj Edom chi' yuj eb' icha val yaj yoval in c'ool. Icha chi' ol aj yab'an eb' tas ol vutej in pacan in b'a.

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ eb' filisteo

15 A in Dios Yajal in svala': A eb' filisteo te chuc tas ix sc'ulej eb' yuj b'aj ix spac sb'a d'a eb' aj Judá. Maj oc'laj jab'oc sc'ol eb' d'a eb', yed' val jantac schucal sc'ol eb' ix satel eb' aj Judá chi', yuj b'aj yajc'ol sb'a eb' atax d'a peca'. 16 Yuj chi' a in svala' to ol vic'chaan̈ in c'ab', ol vac'anoch yaelal d'a yib'an̈ eb' filisteo chi'. Ol in satel eb' quereteo d'a juneln̈ej yed' eb' aytocan d'a stitac a' mar. 17 Te ayxo smay ol vutej vac'an spac d'a eb'. Ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ eb' yed' val yoval in c'ool. Ayic ol in c'ulan icha chi', ol yojtaquejel eb' to a in ton Jehová in svutej eb' icha chi', xchi Jehová.

26

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ chon̈ab' Tiro

1 A d'a b'ab'el c'ual yoch uj yic yuxluchil ab'il quic'jicot d'a Babilonia tic, ata' ix lolon Jehová d'ayin, ix yalan icha tic: 2 Ach anima, icha tic ix yal eb' aj Tiro yuj Jerusalén:

A Jerusalén ix sateli. A d'a yalan̈taxo sb'e eb' chon̈vajum yaji. Ata' stupcan eb' yic vach' tz'ec' eb' yed' schon̈ chi'. A ticnaic vach'xo quec' yed' co chon̈ chi'. Te nivan co b'eyumal ol quic'a', yacb'an a jun chon̈ab' chi' toxo ix satjieli, xchi eb'.

3 Yuj chi' a in Dios Yajal in tic svala': Toxo ix in och ajc'olal d'a Tiro chi', tzijtum nación ol vic'q'ue vaan yic tz'och ajc'olal d'ay, icha val tz'aj sq'ue vaan sat a' mar.

4 Ol smaq'uem vecnaj smuroal eb', ol spojanpaxem storreal eb'. A spococal lum luum mesesi ol yutej eb', axon̈ej q'uen nivac q'ueen ol canoc.

5 A b'aj ec'nac jun chon̈ab' chi', ol can d'a snan̈al a' mar. Ata' ol yac' tacjoc ch'an̈ schimpa eb' yamum chay. A in Dios Yajal in svala', a Tiro chi' ol ic'chajb'at tastac ay d'ay yuj juntzan̈xo nación.

6 A eb' cajan d'a junjun chon̈ab' ay d'a stitac a' mar, ol laj miljoccham eb' d'a oval. Icha val chi' ol aj snachajel yuj eb' to a in Jehová in svutej eb' icha chi'.

7 A in Jehová Yajal in svala': A d'a norte ol vic'b'at vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia, aton vin̈ te nivan yopisio. A vin̈ ol ac'an oval d'a Tiro chi'. Ol c'och vin̈ yed' eb' soldado ayq'ue d'a yib'an̈ chej yed' pax carruaje yed' jantacxo eb' soldado.

8 A yed' q'uen espada ol miljoccham masanil eb' cajan d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a stitac a' mar. Ol b'ochajq'ue junoc muro d'a spatictac Tiro chi'. Ol sb'opaxq'ue sb'achnub' eb' yic tz'och eb' yac' oval d'ay. Yed'nacpax smaclab' jul-lab' eb' ol och eb'.

9 Ol yac' oval eb' yed' mac'lab' poj muro, yed' q'uen hierro ol smac'poj torre eb'.

10 Man̈xo jantacoc noc' chej yed'nac vin̈ rey chi', ol b'ud'joquel chon̈ab' yuj pococ ol stec'q'ue vaan noc'. Ayic ol och vin̈ sreyal Babilonia d'a spuertail chon̈ab' chi', ol te ib'xocq'ue smuroal yuj sc'an̈ carreta, carruaje, yuj pax sc'an̈ yem yoc noc' chej chi', icha tz'aj junoc chon̈ab' toxo ix ac'ji ganar.

11 Pilan ol stec' yoltac calle noc' chej chi'. Pilan ol miljoccham eb' anima d'a q'uen espada. Ol jecchajem juntzan̈ q'uen nivac oy te vach' yilji.

12 Man̈xa jab'oc sb'eyumal eb' ol can yuj eb'. Masanil chon̈ ol yic'b'at eb'. Ol smac'anpoj smuroal chon̈ab' chi' eb'. A juntzan̈ nivac pat vach' yilji ticnaic ol smac'canpoj eb', ato d'a yol a' mar ol yumchajcanb'at q'uen q'ueen, spatzab'il yed' masanil spojelal.

13 Icha chi' ol aj vac'an satel sb'it eb'. Man̈xa b'aj ol ab'chaj sc'an te' yarpa eb'.

14 A jun chon̈ab' chi', axon̈ej q'uen samq'ueen ol can d'ay vuuj. Man̈xalaj tas ol q'uib' d'a yib'an̈, ata' ol yac' tacjoc schimpa eb' yamum chay. Man̈xa b'aq'uin̈ ol b'ochajxiq'ue chon̈ab' Tiro chi'. A in Jehová in svala', ol vac'anpaxelc'ochi, xchi Dios Yajal.

15 A in Dios Yajal in sval yuj Tiro icha tic: Masanil chon̈ab' d'a stitac a' mar, ol ib'xocq'ue yuj xivelal ayic ol b'at yolax Tiro, ayic ol el pax yav eb' ol lajvoc yed' eb' van schami. 16 Masanil eb' sreyal juntzan̈ chon̈ab' d'a stitac a' mar chi', ol emta eb' d'a yoltac sc'ojnub', ol yiq'uel sxotil eb' yed' spichul eb' ayoch yelvanub'. Ol te och eb' d'a nivan xivc'olal, ol em c'ojan eb' d'a sat luum. Junjun c'u ol ib'xoc eb' yuj xivelal yuj tas ol javoc d'a yib'an̈ Tiro chi'. 17 Ol sb'itej jun b'it eb' yic cusc'olal yuuj icha tic:

A chon̈ab' Tiro te nivan yelc'ochi, masanil eb' anima ay d'a stitac a a', ste xiv eb' d'ay. Te b'inajnac d'a scal eb' tz'ec' d'a yib'an̈ a' mar, palta a ticnaic toxo ix satjieli.

18 A ticnaic toxo ix ac'chajoch juntzan̈ chon̈ab' ay d'a sti' a' mar chi' d'a xivc'olal, yujto ix ac'ji ganar Tiro chi'. A eb' cajan d'a sat lum luum ay d'a snan̈al a a', te ayoch eb' d'a xivc'olal yujto ix satjieli, xcham eb' d'a jun sb'it chi'.

19 Yuj chi' sval a in Dios Yajal in tic icha tic: Ol vac' ac'joc satel Tiro chi', icha juntzan̈xo chon̈ab' man̈xa junoc anima cajan d'ay. Ol vac' mucchajcanem d'a yich a' mar. 20 Ol vac'paxcanem eb' cajan d'ay masanto b'aj ayec' eb' chamnac, eb' anima ec'nac d'a peca'. Ol vac'canem eb' d'a snajatil sjulal yich lum luum d'a scal eb' anima ec'nac d'a juntzan̈ chon̈ab' satjinaquel d'a juneln̈ej. Icha chi' ol aj yajec' eb' d'a scal eb' chamnacxo chi'. Man̈xa b'aq'uin̈ ol cajnajxoc anima d'a Tiro chi', man̈xa b'aq'uin̈ ol checlaj snivanil yelc'och d'a scal nación. 21 A in Jehová Yajal in svala' to ayxo smay ol ajcan vuuj, vach'chom ol saychajec'oc, palta man̈xa b'aj ol ilchajoc, xchi Dios.

27

B'it yic chamel yuj chon̈ab' Tiro

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, b'itej jun b'it yic chamel yuj chon̈ab' Tiro, 3 aton jun chon̈ab' ay d'a sti' a' mar, jun schon̈vaj yed' juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a stitac a' chi'. Tzal icha tic: A Dios Yajal tz'alan icha tic:

A eb' aj chon̈ab' Tiro syic'chaan̈ sb'a eb'. A snaan eb' to an̈ej schon̈ab' eb' vach' yilji.

4 A smojonal b'aj tz'ec' eb' ato d'a stitac a' mar sc'ochi. Te vach' ix yutej eb' sb'oan te' sbarco.

5 Vach' ix aj sb'o'och schemteal te', aton te' chemte' nab'a c'ub'taj tz'ic'jicot d'a jolom vitz Senir. Ix b'ochaj yoyal d'a te' c'ute' scot d'a Líbano.

6 A te' mac'lab' b'ey barco chi', b'ob'il te' d'a te' ji scot d'a Basán. Axo yib'an̈ te' b'ob'il d'a te' tzicap scot d'a stitac a a' d'a Chipre. Ayoch q'uen marfil yelvanub'oc te' barco chi'.

7 A c'apac c'apac ayq'ue d'a chaan̈ yic tz'ic'jib'ey te' yuj ic', nab'a lino b'ob'il d'a Egipto, aypaxoch yelvanub' c'apac, an̈eja' c'apac chi' ayoch sbanderailoc te'. A c'apac c'apac ayq'ue yen̈uloc eb' anima, a an̈ ch'al q'uic'mutz'inac yed' an̈ yax ch'al ayoch d'a c'apac, aton an̈ scot d'a chon̈ab' Elisa, d'a sti' a' mar.

8 A eb' smac'an b'ey te' barco chi', a d'a Sidón yed' d'a Arvad cajan eb'. Axo eb' sch'uman te' barco chi' aj Tiro eb', aton eb' te n̈ican spensar.

9 Ajun eb' vin̈ ichamtac vinac aj Gebal sb'oan b'aj tz'ixtax te' barco chi', yujto te jelan eb' vin̈. Masanil eb' tz'ec' d'a yol te' barco chi', sc'och eb' manval ma chon̈val d'a chon̈ab' Tiro chi'.

10 A eb' vin̈ aj Persia, eb' vin̈ aj Lidia yed' eb' vin̈ aj Libia, a eb' vin̈ ayoch soldadooc, a eb' vin̈ tz'ac'an oval. A smaclab' jul-lab' eb' vin̈ yed' sq'uen xumpil, slocb'ejq'ue eb' vin̈ d'a sattac smuroal chon̈ab', ichato yelvanub' yaji, te vach' yilji yuuj.

11 A eb' vin̈ aj Arvad, junn̈ej yajec' eb' vin̈ yed' eb' vin̈ soldado aj Tiro, oyanoch eb' vin̈ d'a spatic smuroal chon̈ab' chi'. Axo d'a torre, ay eb' vin̈ aj Gamad. Slocb'ejq'ue smaclab' jul-lab' eb' vin̈ d'a sattac muro chi' yic te vach' tz'aj yilji chon̈ab' chi'. 12 A eb' aj Tarsis syac' q'uen plata eb', q'uen hierro, q'uen estaño yed' q'uen plomo sq'uexuloc tastac sman ta'. 13 Yed' pax eb' aj Grecia, eb' aj Tubal yed' eb' aj Mesec smanvaj eb' ta'. A tas syac' eb' stojoloc tas sman chi', aton eb' checab' yed' juntzan̈ yamc'ab' nab'a bronce. 14 Yed' pax eb' aj Bet-togarma, a tas sman eb' d'a Tiro chi', a noc' chej sc'anchaj d'a munlajel, noc' sc'anchaj d'a oval yed' noc' mula yic icatz, a noc' syac'can eb' stojoloc tas sman chi'. 15 A eb' aj Dedán yed' d'a juntzan̈xo chon̈ab' d'a stitac a' mar, a tas sman eb', stup eb' yed' marfil yed' te' ébano. 16 A eb' aj Edom, tzijtum tas sman eb' ta', stup eb' yed' q'uen granate, c'apac c'apac chacchac yilji, c'apac c'apac ayoch yelvanub', c'apac lino, q'uen coral yed' q'uen rubí. 17 A eb' aj Judá yed' eb' aj Israel smanvaj eb' ta'. A yed' ixim trigo tz'el d'a Minit yed' te' higo spet eluli, noc' yalchab', aceite yed' pax bálsamo syac' eb' stojoloc. 18 A eb' aj Damasco, te nivan tas sman eb' ta'. A tas man eb' chi', stup eb' yed' vino sb'o d'a Helbón yed' noc' sacsac lana. 19 A eb' aj Dan yed' eb' aj Grecia, a tas sman eb', stup eb' yed' q'uen hierro b'ob'ilxo scot d'a yol smacb'en Uzal, jun macan̈ te' vale' sumumi sjab' yed' pax te' canela. 20 Ato d'a Dedán scot juntzan̈ c'apac c'apac caro stojol tz'och d'a yib'an̈ silla noc' chej. 21 A eb' aj Arabia yed' masanil eb' yajal yaj d'a Cedar, a tas sman eb' stup eb' yed' noc' yunetac calnel, noc' ch'ac calnel yed' pax noc' chiva. 22 A eb' chon̈vajum aj Sabá yed' eb' aj Raama, a tas sman eb', stup eb' yed' perfume te vach', q'uen q'ueen te vach' yilji yed' q'uen oro. 23 A eb' aj Harán, eb' aj Cane, eb' aj Edén, eb' aj Sabá, eb' aj Asiria yed' masanil eb' aj Media, aton eb' chi' smanvaj ta'. 24 A tas sman eb' chi', stup eb' yed' pichul vach' yilji, c'apac q'uic'mutz'inac yed' c'apac tz'ib'ab'iloch yelvanub' yed' alfombra tzijtum stz'ib'ul yed' ch'an̈ lasu te vach' yaj sch'umchaji. 25 A tas sman eb' yed' tas schon̈ eb' chi', a te' nivac barco scuchanec' d'a sat a' mar.

A Tiro chi' lajan icha junoc te' barco te al yicatz tz'ec' d'a yib'an̈ a' mar.

26 A eb' smac'an b'ey te' barco chi', najatto syic'b'at te' eb' d'a yib'an̈ a', axo pax ic' scot d'a stojolal b'aj sjavi c'u, a' smac'an poj te' d'a yib'an̈ a'.

27 Ayic tz'ixtaxb'at te', sb'atcan jantac b'eyumal, chon̈ yed' masanil tas yed'nac te' d'a yich a' mar chi'. Sb'atpaxcan eb' tz'ic'an b'ey te', eb' tz'ac'anoch snipul te', eb' chon̈vajum, eb' soldado yed' juntzan̈ eb' ayec' d'a yol te' d'a yich a' chi'.

28 A eb' ayec' d'a stitac a' chi', syab' eb' yel yav eb' smunlaj d'a te' barco van sb'atcan d'a yich a' chi'.

29 A eb' smac'an b'ey juntzan̈xo te' barco, tz'emta eb' d'a yol sbarco chi'. A eb' tz'ic'an b'ey te' chi', tz'och vaan eb' d'a sti' a' mar.

30 Ol syamanoch eb' anima sq'ue sjaj yoc' yuj cuselal yuj Tiro chi'. Ol yac'anq'ue pococ eb' d'a sjolom, ol ec' b'alb'on eb' d'a scal q'uen tic'aq'uil taan̈.

31 Ol stzucanel xil sjolom eb', ol yac'anoch pichul eb' ya sva'i, ol oc' eb' yuj cusc'olal.

32 Ol b'itaj b'it yic chamel d'a yib'an̈ Tiro chi'. Ol alchaj yuj cusc'olal icha tic: Tasto val chon̈ab'il ix yal slajb'an sb'a yed' Tiro, palta a ticnaic toxo satjiel d'a snan̈al a' mar.

33 A val yic ix b'at chon̈ d'a yib'an̈ a' mar, ix yic'b'at tastac ay yopisio yuj juntzan̈xo nación. Ix te och eb' sreyal yolyib'an̈q'uinal tic b'eyumal yuuj.

34 A ticnaic toxo ol satjoqueloc, ol b'atcan d'a yol a' mar. Ato d'a yich a' ol b'atcanoc. Masanil tastac ay d'ay, eb' smunlaj d'ay, ol b'atcan eb' smasanil d'a yich a'.

35 Masanil anima d'a juntzan̈ nación d'a stitac a' mar, toxon̈ej ol sat sc'ol eb' yuuj. Eb' sreyal eb', toxon̈ej ol xiv eb', ol checlaj xivelal chi' d'a sat eb'.

36 A eb' chon̈vajum d'a junjun nación, ayic ol yilanoch eb', ol b'uchvaj eb' d'ay. Masanil anima ol xiv yilan tas ol aj satjieli, man̈xa b'aq'uin̈ ol b'ochajxoc, xa chi, xchi Jehová.

28

Lolonel alb'ilcan d'a yib'an̈ vin̈ sreyal Tiro

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, al d'a vin̈ sreyal Tiro icha tic:

A Jehová Yajal tz'alan icha tic: Ach rey tzic'chaan̈ a b'a tzalani: A in tic dios in, ay vopisio d'a yib'an̈ a' mar icha junoc dios, xa chi. Palta a ach tic anima ach, man̈ ach diosoc, vach'chom tza na' to jelan ach icha junoc dios.

3 ¿Tocval ec'b'al a jelanil d'a yichan̈ vin̈aj Daniel? ¿Tocval malaj junoc tas c'ub'eltac d'ayach?

4 Yuj a jelanil yed' aj pensaril, ix ach te och b'eyumal. Ix ac' b'ud'joc a caxa yed' q'uen oro yed' q'uen plata.

5 Yuj a jelanil d'a chon̈, ix q'uechaan̈ a b'eyumal. Yuj a b'eyumal chi' te ac'umtac ach aji.

6 Yuj chi' a in Jehová Yajal in svala': Yujto tza na' to lajan a pensar yed' junoc dios,

7 yuj chi' ol vic'cot eb' ch'oc nacional d'ayach, eb' anima malaj jab'oc yoq'uelc'olal, ol yic'q'ueta yespada eb' d'ayach. Ol satjoquel snivanil elc'ochi yed' masanil tastac te vach' yilji ix ic' yed' a jelanil chi'.

8 Ato d'a yoltac xab' olan ol ach b'atcanoc. Ob'iltac ol aj a cham d'a sjulal yich a' mar.

9 ¿Tocval ol to al d'a yichan̈ eb' ol ach milancham chi' to dios ach? A d'a yol sc'ab' eb' ol ach milancham chi', lajan ach icha junoc comon anima.

10 A in Jehová in sval juntzan̈ lolonel tic to d'a yol sc'ab' eb' ch'oc nacional ol ach chamoc, icha tz'aj scham eb' chuc, xchi Jehová, xa chi d'a vin̈ sreyal Tiro chi', xchi d'ayin.

B'it yuj schamel vin̈ sreyal Tiro

11 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 12 Ach anima, b'itej junoc b'it yic chamel yuj vin̈ sreyal Tiro, tzalan icha tic:

Icha val tic yalan Jehová Yajal: A achn̈ej te vach' ix aj a b'oi, te jelan a pensar, te vach' pax ilji.

13 A d'a Edén, d'a jun avb'en yic Dios, ata' ach eq'ui. Elvanub' yaj q'uen q'ueen man̈xo jantacoc svach'il yilji: Aton q'uen rubí, q'uen crisólito, q'uen jade, q'uen topacio, q'uen cornalina, q'uen jaspe, q'uen zafiro, q'uen granate yed' q'uen esmeralda. A q'uen syamnub'al q'uen chi' nab'a oro, b'ob'il yic tz'och yopisio uj d'a jun c'ual ayic ix ach b'oi.

14 Ach querube, a in ix vac' opisio och a tan̈vej jun tzalan to vic yaji, a in ach vac'q'ue ta'. D'a scaltac q'uen q'ueen copopi yilji ix ach b'eyeq'ui.

15 Te vach' a b'eyb'al yictax d'a jun c'ual ix ach b'oi, masanto ix checlaj chucal d'ayach.

16 Yujto ix te q'uib'xopax a chon̈, yuj chi' ix ac' val chucal d'a eb' anima, ix och a mul. Yuj chi' ix ach in yumel d'a vichan̈, ix ach in pechanel d'a in tzalan. Ach querube tan̈vum ach, ix ach in pechel d'a scal q'uen q'ueen copopi yilji.

17 A yuj svach'il ilji ix ic'chaan̈ a b'a. A yuj svach'il ilji chi' ix ixtaxel a jelanil. A in ix ach in yumem d'a sat luum, ix ach vac'anoch d'a ch'oxnab'ilal d'a yichan̈ eb' rey.

18 Tzijtum a mul ix ac'ochi, ix ixtej mach schon̈vaji yed' mach smanvaj d'ayach. Ix ixtejb'at juntzan̈ templo, yuj chi' ix vaq'uelta jun c'ac' d'ayach, ix ach tz'ab'ati. Taan̈xon̈ej ix ach vutejcan d'a sat luum d'a yichan̈ mach tzach ilani.

19 Masanil nación ojtannac ach, ol te sat sc'ol ach yilani. Masanil anima ol xivoc ayic ol ach yilani. Man̈xa b'aq'uin̈ ol ach ajxoc ec'oc, xchi Jehová, xa chi d'a vin̈ sreyal Tiro chi', xchi d'ayin.

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ chon̈ab' Sidón

20 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 21 Ach anima, ixic q'uelan d'a stojolal chon̈ab' Sidón, tzalanel in lolonel d'a spatic. 22 Tzalan icha tic:

A Dios Yajal tz'alan icha tic: A in svala' to ay in och ajc'olal d'a chon̈ab' Sidón. Ol laj in ic'jocchaan̈ d'a scaltac nación yuj tas ol in c'ulej d'ay. Ayic ol vac'anoch syaelal chi', ol checlaj snivanil velc'och d'a scal eb', ol ojtacajeloc to a inn̈ej Jehová Dios in.

23 Ol vac'cot ilya d'a yib'an̈, ol b'ey chic' d'a yoltac scalleal. Masanil eb' cajan d'ay ol chamoc. Yalxon̈ej b'aj ol cot q'uen espada ol xicancham eb'. Icha val chi' ol aj yojtacanel eb' aj Sidón chi' to a in ton Jehová in svutej icha chi'.

24 A juntzan̈ nación d'a slac'anil Israel, icha yaj te' q'uiix yaji. Syab' syail Israel chi' yuj b'aj schacjiel yuj juntzan̈ nación chi', palta a ticnaic man̈xa b'aq'uin̈ ol yab' syail Israel chi', icha chi' ol aj yojtacajeli to a inn̈ej Dios Yajal in, xchi Jehová, xa chi.

25 A in Dios Yajal in svala': Ayic ol in molb'anxicot eb' yin̈tilalcan Israel d'a scaltac nación b'aj sacleminac yajcanb'ati, ol in ch'oxel snivanil velc'och d'a eb' d'a yichan̈ juntzan̈ nación chi'. A eb' yin̈tilalcan Israel chi', ol cajnajxoc eb' d'a lum smacb'en, aton lum vac'naccan d'a vin̈ in checab' aj Jacob. 26 Man̈xalaj tas ol ic'an eb' ta', junc'olalxon̈ej ol aj scajnaj eb'. Ol sb'oq'ue spat eb', ol yavan yuva eb'. A in ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ juntzan̈ nación ix ixtan eb'. Icha chi' ol aj yojtacanel eb' to a in ton Jehová sDiosal in eb', xchi Jehová.

29

A tas alb'ilcanel d'a yib'an̈ Egipto

1 Ayic slajchavil c'ual, d'a slajun̈il uj yic slajun̈il ab'il quic'jicot d'a Babilonia tic, ix lolon Jehová d'ayin, ix yalan icha tic: 2 A ticnaic ach anima, ixic q'uelan d'a stojolal Egipto, tzalanel in lolonel d'a yib'an̈ yed' d'a yib'an̈ vin̈ sreyal. 3 Icha tic tz'aj alani:

A Dios Yajal tz'alan icha tic: Ach sreyal Egipto, lajan ach icha junoc noc' noc' te nivan cutzanec' d'a yol a a'. Ix ala' to ic a' Nilo, a in ix in b'o a', xa chi. Palta a ticnaic ajc'ol vajoch d'ayach.

4 Ol vac'och junoc gancho d'a yol a ti', axo noc' chay ayec' d'a a a' b'aj ayach ec' chi', ol och lotzjab' noc' d'a a tz'umal. A d'a yol a a' b'aj ayach ec' chi', ata' ol ach vic'q'ueta yed' noc' chay lotzlumb'a yajoch d'a a tz'umal chi'.

5 Ol ach in yumcanb'at d'a taquin̈ luum yed' noc' chay ix q'ueta ed'oc d'a yol a a' chi'. Ol ach telvoc b'aj taquin̈ lum chi'. Man̈xa mach ol ach sic'anq'ue vaan, man̈xa pax mach ol ach mucanoc. Ol ach vac' schib'at noc' caltacte'al noc' yed' noc' ostoc tz'ec' d'a satchaan̈.

6 Icha val chi' ol aj yojtacanel masanil eb' cajan d'a Egipto to a in ton Jehová in svutej icha chi'. A chon̈ab' Israel ix sc'an a colval, palta lajan ach d'ay icha junoc te' aj tz'och c'ocochoc.

7 Ichato ix ach syam icha te' c'ococh, palta ach pojb'ati, ach b'at vecnaj d'a yol sc'ab', yuj chi' ix lajvi sc'ab' chi', ix telvi paxi. Icha chi' ix utej a b'a d'a Israel chi'.

8 Yuj chi' a in Dios Yajal in svala' to ol ach miljoccham d'a q'uen espada. Axo eb' anima cajan d'a Egipto chi', ol miljocpaxcham eb' yed' masanil noc' noc'. 9 Juneln̈ej ol can tz'inan Egipto chi'. Icha val chi' ol aj yojtacanel eb' to a in Jehová in svutej icha chi'. A ach tic ach rey ix ala': A a' Nilo vic a', a in ix in b'o a', xa chi. 10 Yuj chi' a in svala' to ajc'ol in d'ayach yed' d'a a a' b'aj ayach ec' chi'. Ol vac'can tz'inan Egipto chi', ayxo smay ol ajcanoc, icha taquin̈ luum ol ajcanoc, ol schael d'a Migdol, ol ec' d'a Asuán, masanto d'a smojonal Etiopía. 11 Man̈xa anima, man̈xa pax noc' noc' olto ec' ta'. 40 ab'il man̈xa mach ol cajnaj ta'. 12 Ol vac'can tz'inan Egipto chi', icha ix vutejcan juntzan̈xo nación. 40 ab'il ol laj can tz'inan juntzan̈ chon̈ab' d'a yol smacb'en. Yelxo te ec'b'al ol aj sjuchajb'at d'a yichan̈ juntzan̈xo chon̈ab' jub'ilxob'ati. Ol in saclemanb'at eb' cajan ta' d'a scal juntzan̈xo nación.

13 A in Dios Yajal in svala': Ayic toxo ix ec'b'at 40 ab'il chi', ol in molb'anxicot eb' aj Egipto d'a juntzan̈ nación b'aj sacleminac yajcanb'at eb' chi'. 14 A eb' aj Egipto sacleminac yajcanb'at chi', ol c'ochxoc eb' d'a Patros, aton ay d'a sur yic Egipto, b'aj aljinac eb' smam yicham eb'. Ata' ol cajnajxoc eb', palta man̈xalaj ol aj yelc'och eb'. 15 A jun nación chi', yelxo val emnaquil ol aj d'a yichan̈ masanil nación. Man̈xalaj b'aq'uin̈ ol yic'xichaan̈ sb'a d'a yib'an̈ juntzan̈xo nación. Yunexon̈ej ol ajcan vuuj, man̈xa b'aq'uin̈ ol ac'chaj ganar juntzan̈xo nación yuuj. 16 Man̈xa b'aq'uin̈ ol yac'och Egipto chi' eb' aj Israel yipoc sc'ool. A yuj tas ol javoc d'a yib'an̈ Egipto chi', ol nachajel yuj eb' aj Israel to te chuc ix sc'ulej eb' ayic ix sc'anan scolval Egipto chi' eb'. Icha chi' ol aj snachajel yuj eb' to a in ton Jehová Yajal in, xchi Jehová, xa chi.

17 A d'a b'ab'el c'u, d'a b'ab'el uj, ayic 27 ab'ilxo quic'jicot d'a Babilonia tic, ix yalan Jehová d'ayin icha tic: 18 Ach anima, a vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia tic, te nivan munlajel ix yac'och vin̈ d'a yib'an̈ eb' soldado yic syac'an oval eb' d'a chon̈ab' Tiro. Ix c'ajb'anel xil sjolom eb' soldado chi', ix lajvi sjolom sjen̈jab' eb' yuj icatz, palta malaj tas ix yic' vin̈ yed' eb' soldado d'a Tiro chi'. 19 Yuj chi' a in Jehová Yajal in svala': A in ol vac'och Egipto chi' d'a yol sc'ab' vin̈aj Nabucodonosor chi'. Masanil sb'eyumal yed' masanil tastac ay d'ay ol yiq'uec' vin̈. A d'a tas ol yiq'uec' vin̈ chi', ata' ol tupchaj eb' soldado b'aj ix te munlaji. 20 A in Jehová Yajal in svala', yuj b'aj ix te munlaj vin̈ yed' eb' soldado d'a Tiro chi', ol vac'och Egipto chi' d'a yol sc'ab' vin̈, yujto a d'ayin ix munlaj eb'.

21 A d'a jun tiempoal chi', ol vac' stec'anil chon̈ab' Israel. Ichato chi' ach Ezequiel, ol yaln̈ej alanel in lolonel. Icha chi' ol aj yojtacanel eb' to a in ton Jehová sDiosal in eb', xchi Jehová d'ayin.

30

A yaelal d'a yib'an̈ Egipto

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, alel in lolonel icha tic:

Icha val tic yalan Jehová Yajal: Elocab' eyav yuj jun c'ual chi'. 3 A sc'ual yoval sc'ol Jehová lac'anxo ay. A d'a jun c'ual chi' ol q'uic'b'oc q'uinal. Ata' ol ac'joc syaelal juntzan̈ nación.

4 Ol javoc oval d'a Egipto. Axo Etiopía ol ib'xocq'ue yuj xivelal. A d'a jun c'ual chi', tzijtum eb' aj Egipto chi' ol miljocchamoc, ol ic'jocb'at sb'eyumal eb'. Ol mac'joquem vecnaj Egipto chi' masanto d'a yipumal yich.

5 A eb' aj Etiopía, eb' aj Fut, eb' aj Lud, eb' aj Arabia yed' eb' aj Libia, junn̈ej ol aj smiljicham eb' yed' eb' aj Egipto d'a jun oval chi'. Ol champax eb' ay d'a juntzan̈xo chon̈ab' ay strato yed' Egipto chi'.

6 A in Jehová in svala': A juntzan̈ nación scolvaj yed' Egipto chi', ol cham yed'oc d'a scal oval chi', ol schael yich d'a Migdol masanto d'a Asuán. Man̈xo ol yic'chaan̈ sb'a Egipto chi', palta to emnaquil ol ajcanoc.

7 A Egipto chi', ol vac'can tz'inan icha ix ajcan juntzan̈xo nación. A juntzan̈ chon̈ab' ay d'a yol smacb'en, ol can tz'inan icha juntzan̈xo chon̈ab'. 8 Ayic ol vac'anoch sc'ac'al Egipto chi', ol satpaxel juntzan̈ nación scolvaj yed'oc. Icha chi' ol aj yojtacajeli to a in ton Jehová in svutej icha chi'.

9 Ayic ol c'och yaelal d'a yib'an̈ Egipto chi', ol in checb'at checab' d'a yib'an̈ a' mar yic tz'alchaj yab' eb' anima malaj jab'oc tas sna d'a Etiopía, yic ol te xivchaan̈ eb'. A jun c'ual chi', vanxo sjavi.

10 A in Dios Yajal in svala': A in ol in chec sc'ulej vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia, yic satel masanil sb'eyumal chon̈ab' Egipto chi' vin̈. 11 A vin̈ rey chi', ol b'at vin̈ yed' eb' soldado, man̈xo ol oc'laj sc'ol eb' d'a Egipto chi'. Ol satel jun nación chi' vin̈ smasanil. A yed' q'uen espada ol och eb' soldado d'a Egipto chi'. Ol majel jun chon̈ab' chi' yuj snivanil eb' chamnac. 12 Ol vac'anpax tup a' Nilo. A d'a yol sc'ab' eb' anima te chuc, ata' ol vac'och jun nación chi'. A in Jehová in svala': Ol satcanel jun nación chi' yuj eb' ch'oc chon̈ab'il. Masanil tas ay d'ay ol in cha satjoqueloc.

13 A in Dios Yajal in svala': Ol vac' satel juntzan̈ yechel comon dios, ol in satanpaxel masanil juntzan̈ comon dios ay d'a chon̈ab' Menfis. Man̈xa mach olto ac'an yajalil d'a Egipto chi'. Axon̈ej xivelal ol vac'och d'a masanil anima d'a nación chi'.

14 Ol in satel chon̈ab' Patros, ol vac'anoch sc'ac'al chon̈ab' Zoán, ol vac'anoch yaelal d'a yib'an̈ chon̈ab' Tebas.

15 Ol vac'valb'at yoval in c'ol d'a yib'an̈ chon̈ab' Sin, aton yipumal Egipto. Ol vac'pax satel jantac sb'eyumal Tebas chi'. 16 Ol vac'och sc'ac'al Egipto, axo eb' aj Sin chi' toxon̈ej ol ec' quetcon eb' yab'an syail. Ol cotac olchaj smuroal chon̈ab' Tebas chi'. Axo chon̈ab' Menfis ol ochn̈ejcan yaelal d'a yib'an̈. 17 A eb' quelemtac aj chon̈ab' Avén yed' eb' aj Pibeset, ol cham eb' d'a scal oval. Axo jantacto eb' cajan ta', ol ic'chajb'at eb' d'a ch'oc nacional. 18 Ayic ol vac'an satel snivanil yelc'och Egipto chi', aton yipalil yed' yic'ojchan̈b'ail, ol q'uic'b'oc yoc c'u d'a yib'an̈ chon̈ab' Tafnes, ol q'uic'b'oc q'uinal yuj asun d'a Egipto chi'. Axo masanil eb' cajan ta', ol ic'joccanb'at eb' d'a ch'oc nacional yuj eb' ajc'ool. 19 A in val ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ Egipto chi'. Icha val chi' ol aj yojtacanel eb' to a in ton Jehová in svutej icha chi', xchi Jehová.

20 Ayic yuquil c'ual yoch b'ab'el uj, ayic yuxluchilxo ab'il quic'jicot d'a Babilonia tic, ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 21 Ach anima, ichato ix in mac'q'uichaj sc'ab' vin̈ sreyal Egipto. Malaj mach tz'an̈tani, malaj pax junoc mach stzec'ani yic sb'oxi yic syal syamanxi q'uen yespada vin̈. 22 Yuj chi' sval a in Jehová Yajal in tic: Ayinoch ajc'olal d'a vin̈ sreyal Egipto chi'. Ol in mac'q'uichaj junxo sc'ab' vin̈ vach'to, yujto a junxo q'uichajnacxo, yuj chi' ol yactejel q'uen yespada vin̈. 23 Ol in saclemejb'at eb' aj Egipto chi' d'a scal juntzan̈xo nación. Sacleminac ol ajcanb'at eb'. 24 Ol vac' val yip sc'ab' vin̈ sreyal Babilonia chi'. Ol vac'och q'uen vespada d'a yol sc'ab' vin̈. Palta ol in mac' q'uichaj sc'ab' vin̈ sreyal Egipto chi' schab'il. Ol el yav vin̈ sc'acvi d'a yichan̈ vin̈ yajc'ol chi', icha sc'acvi junoc mach vanxo schami. 25 Ol vac' yip sc'ab' vin̈ sreyal Babilonia chi', ol vac'anoch q'uen vespada d'a yol sc'ab' vin̈, a vin̈ ol och ajc'olal d'a Egipto chi', axo vin̈ sreyal Egipto chi' ol viq'uel yip sc'ab' vin̈, icha chi' ol aj yojtacanel eb' aj Egipto chi' to a in Jehová in svutej icha chi'. 26 Ol in saclemejb'at masanil eb' aj Egipto d'a scaltac chon̈ab' yed' d'a scaltac nación. Icha chi' ol aj snachajel yuj eb' to a in ton Jehová in svutej icha chi', xchi Jehová.

31

A vin̈ sreyal Egipto lajan vin̈ icha te' c'ute'

1 Ayic b'ab'el c'u yic yoxil uj, ayic yuxluchil ab'il quic'jicot d'a Babilonia tic, ata' ix yal Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, al d'a vin̈ sreyal Egipto yed' d'a masanil eb' anima ay d'a yol smacb'en Egipto chi' icha tic:

¿Mach val yed' syal co lajb'an snivanil elc'ochi?

3 Ol ach in lajb'ej yed' vin̈ sreyal Asiria: A vin̈ chi' lajan ix aj vin̈ yed' junoc te' tzicap, ma icha junoc te' c'ute' ay d'a Líbano, a sc'ab'tac te', te vach' yen̈ul d'a caltac te', chaan̈ steel te', tzato ec'b'at te' d'a yib'an̈ juntzan̈xo te te' te chaan̈ steel.

4 Te vach' sq'uib' te' yuj n̈ab' yed' yuj yal sat lum luum chi'. Tz'el yoc a a' d'a yich te'. Icha chi' tz'aj yoch yal juntzan̈xo te te' ay ta'.

5 Yujto man̈ jantacoc a a', yuj chi' te chaan̈ ix aj steel te' d'a yichan̈ masanil te te' ay d'a caltac te'. Te nivan ix ajel mayan sc'ab'tac te'.

6 Masanil macan̈il noc' much ix sb'o so' d'a sc'ab'tac te'. Masanil noc' noc' ay d'a caltac te', a d'a yich te' ix cajnaj noc', ata' pax ix aj yune' noc'. A d'a yalan̈ yen̈ul sc'ab'tac te' chi', ix yal yajec' tzijtumoc nación.

7 An̈eja' jun te' chi' man̈ jantacoc svach'il ix aj yilji te', te najat ix ajel sc'ab' te', yujto ay jun nivan a' tz'ec' d'a scal sch'an̈al yib' te'.

8 Malaj junoc te' c'ute' d'a scal te yavb'en te' Dios ix yal slajb'an sb'a yed' te'. Malaj junoc te' taj lajan ix aj sc'ab'tac yed' te'. Malaj pax junoc te' castaño lajan ix aj xil yed' te'. Malaj junoc te te' d'a Edén yavb'en Dios ix yal slajb'an sb'a yed' svach'il yilji te'.

9 A Dios ix utan icha chi', yuj chi' tzijtum ix aj sc'ab'tac te', te vach' ix aj yilji te' d'a yichan̈ juntzan̈xo te te' d'a yavb'en Dios chi'.

10 Yuj chi' a in Jehová Yajal in sval icha tic: A jun te te' chi', te chaan̈ ix aj steel te'. Ix ec'b'at steel te' chi' d'a juntzan̈xo te te' te chaan̈ steel, aton vin̈ sreyal Asiria sch'oxcot te te' tic, ix yic' val chaan̈ sb'a vin̈. 11 Yuj chi' a in ix vac' satjoquel vin̈. Ix vac'och vin̈ d'a yol sc'ab' jun vin̈ yajal ch'oc chon̈ab'il, ix ac'ji syaelal vin̈ icha val jantac schucal. 12 A juntzan̈ eb' ch'oc chon̈ab'il chi' malaj yoq'uelc'olal eb', a eb' ix ch'acanel te', toxon̈ej ix can telan te'. A sc'ab'tac te' ix can̈chajb'ati, yujto ix telvi te' d'a scaltac te te' d'a jolomtac vitz yed' d'a ch'olquixtac d'a yol nación chi'. Masanil anima cajan d'a yen̈ul te' ix b'at eb' elelal, ix actajcan te'.

13 Masanil macan̈il noc' much, ix javi noc' d'a sc'ab'tac te' toxo ix telvi chi' yed' masanil noc' caltacte'al noc', ix aj noc' ta'. 14 Icha chi' ix aji yic man̈xa junoc te te' te chaan̈ ol aj steel. Vach'chom te ay a a' tz'ec' d'a yich te', palta man̈xa junoc te' ol ec'b'at d'a juntzan̈xo te te' te chaan̈ steel, yujto masanil te' ol ch'acchajeloc. A jun tic syalelc'ochi to masanil eb' nivac yajal d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol cham eb' icha tz'aj scham comon anima. Ichan̈ej chi' ol aj sb'atcan eb' d'a yed'tal eb' chamnac.

15 A in Dios Yajal in svala': Ayic ix em jun te te' chi' d'a yed'tal eb' chamnac, ix vac' tup a a' ay d'a yol luum, ix in yamanoch vaan a a' tz'el yoc. Yuj chi' a jolom vitz Líbano, ix cusq'uei, axo masanil te te' ix tacji te'. 16 Ix vaq'uem te' d'a yed'tal eb' chamnac, ix c'ochcan te' yed' juntzan̈ chamnacxo ayxo ec' ta'. Ayic ix c'an̈ yem te' chi', ix ib'xiq'ue juntzan̈ nación. Yuj chi' toxon̈ej ix te tzalaj te te' ayn̈ejoch yal d'a yalan̈taxo, axo ticnaic ayxoec' te' b'aj sb'atcan eb' chamnac, aton te' ay d'a Edén yed' pax te' te vach' ay d'a Líbano. 17 A mach ix ec' cajan d'a yalan̈ yen̈ul te', aton juntzan̈ nación ayoch yed'oc, ajun pax eb' ix c'och yed'oc b'aj ayec' eb' chamnac yuj oval.

18 A ach tic ach sreyal Egipto, ¿mach junoc eb' rey ec'nacxo tza nib'ej tza lajb'ej a b'a yed'oc? A ach tic te vach' ilji, te nivan elc'ochi, palta ol ach c'och b'aj ay eb' nivac yajal chamnacxo chi'. Junn̈ej b'aj ol ach can yed' eb' ayec' chi' ta'. A syalelc'ochi, aton eb' anima chamnac yuj oval, eb' malaj yelc'och Dios d'ay. Ach sreyal Egipto, aton jun tic ol javoc d'a ib'an̈ yed' eb' a soldado, xchi Jehová Yajal, xa chi, xchi d'ayin.

32

Lajan vin̈ sreyal Egipto icha junoc‘R’noc' nivaquil noc'

1 A d'a b'ab'el c'u, d'a slajchavil uj, ayic slajchavil ab'il quic'jicot d'a Babilonia tic, ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, b'itej jun b'it yic chamel yuj vin̈ sreyal Egipto, tzalan icha tic:

Ach rey, tza lajb'ej a b'a yed' junoc noc' choj d'a scaltac nación, palta lajan ach icha junoc noc' nivan noc' ay d'a yol a' mar. Tzach ec' chuc'uljoc d'a yol a', yuj chi' statb'i a' uuj.

3 Yuj chi' a Jehová Yajal tz'alan icha tic: Ol in molb'ej juntzan̈ nación, ol och eb' ajc'olal d'ayach, ichato ol ach in yam yed' in chimpa. A d'a yol in chimpa chi' ol ach canoc, axo eb' chi' ol ach ic'anq'ueta d'a sti' a'. 4 Ol ach in n̈erel d'a sti' a', ol ach vac'anb'at pac'jab' b'aj te chequel. Ol javoc noc' ostoc yed' noc' caltacte'al noc' d'ayach, a noc' ol ach chianb'atoc. 5 Ol vac' b'ud'joquel jolomtac vitz yed' ch'olquixtac yuj a nivanil ol c'ab'at chi'. 6 Ol vac' uc' sat lum lum tic yuj a chiq'uil, masanto ol c'och d'a yichtac lum vitz. A yed' a chiq'uil chi' ol b'ud'joc el a a'. 7 Ayic ol ach vac'an sateloc, ol vac' q'uic'b'oc satchaan̈, ol tup yoc q'uen c'anal, ol q'uic'b'oc yoc c'u. Ol tuppaxel yoc q'uen uj. 8 A in Dios Yajal in svala', uuj ol vac' tup masanil saquilq'uinal scopoljub' yoc ay d'a satchaan̈. Ol vac' q'uic'b'oc q'uinal d'a yib'an̈ masanil a chon̈ab'.

9 Ayic ol ach satel chi', ol c'och yab'ixal d'a juntzan̈xo nación to man̈ ojtacoc. Ol vac' ib'xocq'ue chon̈ab' yuj xivelal ayic ol yab'an yab'ixal a yaelal chi' eb'. 10 Uj val ol vac'b'at yaelal d'a yib'an̈ tzijtumoc nación. Ol vac' val xivq'ue eb' sreyal nación chi' ayic ol vac'anec' copnaj yoc vespada d'a yichan̈ eb'. A val yic ol ach satel chi', ol te xiv eb' yujto sna eb' to ol champax eb'.

11 A in Jehová Yajal in sval icha tic: A vin̈ sreyal Babilonia ol javoc d'ayach yed' q'uen yespada yic ol ul yac' oval. 12 A eb' a soldado man̈ jantacoc sb'isul chi', ol xicjoccham eb' yuj yespada juntzan̈xo eb' soldado malaj yoq'uelc'olal. Ol satjoquel masanil eb' a soldado yuj eb' yed' pax masanil ic'ojchan̈b'ail ol satjoquel yuj eb'. 13 Ol in satel masanil noc' a molb'etzal noc' sva d'a stitac a a'. Man̈xa b'aq'uin̈ ol tatb'oc a' stec'an eb' anima, ma noc' noc' chi'. 14 A in val Jehová Yajal in svala' to icha chi' ol aj syaxb'ixi a', melelixon̈ej ol aj sb'ey a'. 15 Ayic ol vac'ancan tz'inan Egipto chi', ol cham eb' anima yed' noc' noc', cuseltacxon̈ej ol ajcanoc. Icha chi' ol aj yojtacanel eb' to a in ton Jehová in svutej icha chi'.

16 A in Jehová Yajal in svala' to a jun b'it yic chamel tic ol sb'itej eb' ix ix d'a junjun nación ayic ol oc' eb' ix yuj Egipto chi', yuj pax jantac sb'isul anima ol chamoc, xchi Jehová.

Ayoch Egipto d'a yol sc'ab' chamel

17 Ayic 15 c'ual yoch slajun̈il uj, d'a slajchavil ab'il quic'jicot d'a Babilonia tic, ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 18 Ach anima, b'itej jun b'it yic chamel, yujto man̈ jantacoc eb' soldado yic Egipto ol chamoc, tzalan icha tic:

A eb' jelan, ol cham eb', ol emcan eb' d'a yalan̈ lum luum tic. Ol emc'och eb' b'aj ayec' juntzan̈xo eb' ayxoec' ta'.

19 Ach yajal, te vach'ton ilji a naani, palta ol ach emc'och telan d'a scal eb' man̈ schon̈ab'oc Dios, xa chi.

20 Ol cham eb' aj Egipto chi', icha ajnac eb' chamnac d'a oval. Ijanxooch q'uen espada d'a masanil eb' anima chi'. 21 A eb' yajalil eb' soldado nivac yelc'ochi, ayxoec' eb' b'aj ayec' eb' chamnac, ol yalan eb' yuj eb' aj Egipto yed' eb' ayoch yed' eb': E... a eb' ix cham d'a scal oval, toxo ix emul eb' d'a tic. Toxo ix ec' jichan eb' qued'oc a on̈ man̈ on̈ schon̈ab'oc Dios tic, xcham eb'.

22 Ata' ayec' vin̈ ec'nac sreyaloc Asiria yed' masanil eb' soldado, oyanoch eb' d'a spatic vin̈ b'aj ayec' eb' chamnac chi', aton d'a oval chamnac eb' smasanil. 23 Ato d'a sjulal yich jun xab' olan chi' ayec' vin̈, oyanoch eb' soldado d'a spatic vin̈. A eb' soldado chi', yac'nacoch xivc'olal eb' d'a scal eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic, palta d'a scal oval chi' chamnac eb' smasanil. 24-25 Ata' aypaxec' vin̈ ec'nac sreyaloc Elam, ayec' vin̈ d'a scal eb' chamnac d'a scal oval. Axo d'a spatic yichan̈ vin̈ oyanoch eb' soldado, eb' man̈ schon̈ab'oc Dios. Masanil eb' chi', a d'a scal oval chamnac eb'. Ayic pitzanto eb', te xivnac eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic yuj eb', palta q'uixvelal ajnac scham eb' d'a scal oval, ayxoec' eb' d'a scal eb' chamnac ticnaic.

26 Ata' ayec' vin̈ ec'nac sreyaloc Mesec yed' vin̈ ec'nac sreyaloc Tubal. A d'a spatictac eb' vin̈, oyanoch masanil eb' soldado eb' vin̈. Vach'chom xivnac eb' anima cajan d'a yolyib'an̈q'uinal tic d'a eb' ayic pitzanto eb', palta chamnac eb' man̈ schon̈ab'oc Dios chi' d'a scal oval. 27 Man̈ lajanoc ajnac smucji eb' icha ajnac smucji eb' soldado te jelan ec'nac d'a peca'. A eb' chi' mucb'il eb' yed' syamc'ab' yic oval. Aycanoch yespada eb' d'a yalan̈ sjolom. Yuj schucal eb' ayoch yaelal d'a yib'an̈ eb', yujto a juntzan̈ eb' chi' xib'tejnac eb' anima eb' d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

28 Ach sreyal Egipto, ol ach satjoqueloc. Ol ach c'och d'a scal eb' man̈ schon̈ab'oc Dios, eb' milb'ilcham d'a oval.

29 Ata' ayec' vin̈ ec'nac sreyaloc Edom yed' pax eb' yajal. Vach'chom te nivan ajnac yelc'och eb', palta ata' ayec' eb' d'a scal eb' chamnac d'a oval. Ata' ayec' eb' d'a scal eb' man̈ schon̈ab'oc Dios b'aj sc'ochcan eb' chamnac.

30 Ata' ayec' masanil eb' ac'jinac yajalil d'a norte yed' pax eb' aj Sidón. Vach'chom te nivan ajnac yelc'och eb', yac'nac val och xivc'olal eb' d'a scal eb' yetanimail, palta q'uixvelal ajnac scham eb'. Emnacxoc'och eb' d'a scal eb' chamnac, aton eb' chamnac d'a oval, eb' man̈ schon̈ab'oc Dios emnacxo b'aj sc'ochcan eb' chamnac, xa chi.

31 A in Jehová Yajal in svala' to ayic ol yilan juntzan̈xo eb' rey vin̈ sreyal Egipto yed' masanil eb' soldado, ol snivanan sb'a sc'ol vin̈ yuj schamel eb' yetchon̈ab', yujto ix cham vin̈ yed' masanil eb' soldado d'a oval. 32 A in ix vac' yac'och xivc'olal vin̈ sreyal Egipto chi' d'a scal eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic, palta a in Jehová Yajal in svala' to ol c'ochcan vin̈ yed' eb' soldado vin̈ tzijtum sb'isul d'a scal eb' man̈ in chon̈ab'oc, aton eb' chamnac d'a oval, xchi Jehová.

33

A tas yovalil sc'ulej eb' stan̈vumal chon̈ab'

(Ez 3.16-21)

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, al d'a eb' etisraelal to a in sval icha tic: Ayic svac'ancot oval d'a junoc nación, a eb' anima ta', say eb' mach junoc tz'och yilumaloc eb'. 3 Ayic syilan vin̈ yilumal chi' to van sjavi eb' soldado ajc'ool, spu'an strompeta vin̈ yic scol sb'a eb' anima chi'. 4 Tato ay mach max scol sb'a ayic tz'oc' q'uen trompeta chi', axo tz'aji smiljicham yuj eb' ajc'ool chi', munil a' tz'ic'ancot chamel chi' d'a yib'an̈. 5 Yujto syab' yoc' q'uen trompeta chi', palta max sc'anab'ajej scolan sb'a. Yuj chi' munil a' tz'ic'ancot chamel chi' d'a yib'an̈. Q'uinaloc scol sb'a jun, max am chamlaj. 6 Palta tato a vin̈ yilumal chon̈ab' chi', syil vin̈ scot eb' ajc'ool chi', max spulaj q'uen strompeta vin̈ chi', axo eb' anima max scol sb'a eb', axo sjavi eb' ajc'ol chi' smilancham eb' anima eb', a eb' scham chi', scham eb' yuj smul, palta a schamel eb' chi' scan d'a yib'an̈ vin̈ stan̈van chi', xchi Jehová, xa chi.

7 Ach anima, a ach ix ach vac'och stan̈vumaloc eb' etchon̈ab' Israel. Ayic ol vac'an in cachnab'il d'ayach, a achxo ol a cach eb' anima tic in q'uexuloc. 8 Tato ol val d'ayach yuj eb' chuc sb'eyb'al to ol cham eb' yuj smul, palta tato a ach tic man̈ ol al d'a eb', man̈ ol a cach eb' yic syactejcan chucal sc'ulej eb' chi', yic max cham eb', q'uinaloc scham eb' yuj smul chi', a d'a ib'an̈ scan schamel eb' chi' vuuj. 9 Palta tato tzal d'a eb' jun, yic sna sb'a eb' syactancan schucal eb' chi', palta max yactejcan eb' sb'eyb'alan chucal chi', scham eb' yuj smul chi', a schamel eb' chi' max canlaj d'a ib'an̈, xchi Jehová d'ayin.

A Jehová tojol syutej sch'olb'itan anima

(Ez 18.21-32)

10 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: Ach anima, al d'a eb' etisraelal chi' icha tic: A ex tic tzeyal icha tic: A val co pitalil yed' co chucal tz'ec'xo val yib'an̈, ijan val tzon̈ lajviel yuuj scab'i. ¿Tom olto yal co colchaji? xe chi. 11 Palta al d'a eb' to a in Dios Yajal in svala' to malaj in gana scham eb' chuc sb'eyb'al. Palta in gana sq'uex sb'eyb'al eb' yic snajatb'i sq'uinal eb'. Ex israel, actejeccan e chuc b'eyb'al chi', ¿tas yuj ol ex chamoc? xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

12 Ach anima, al d'a eb' etchon̈ab' chi' icha tic: Tato ay eb' vach'taxon sb'eyb'al, axo tz'aji sc'ulan chucal eb', man̈ ol colchajlaj eb' yuj sb'eyb'al vach'taxon chi'. Tato ay eb' te chuctaxon sb'eyb'al, snaan sb'a eb', axo vach'il sb'eyb'alej eb', man̈ ol chamlaj eb' yuj schucal d'a yalan̈tax chi'. A pax eb' sb'eyb'alan tojolal, axo tz'aji axo man̈ tojoloc sb'eyb'alej eb', man̈ ol colchajlaj eb' yuj stojolal d'a yalan̈tax chi'. 13 Vach'chom ix vac' in ti' vac'an sq'uinal eb' tojol sb'eyb'al chi', a stojol b'eyb'al eb' chi' syac'och yipoc sc'ool, axo tz'aji sc'ulanxi chucal eb', man̈xalaj yelc'och b'aj tojol yutejnac sb'eyb'al eb' chi', ol chamn̈ej eb' yuj smul chi'. 14 Vach'chom ayoch chamel d'a yib'an̈ eb' chuc sc'ulej vuuj, palta tato sna sb'a sc'ol eb', syactan eb' sc'ulan masanil chucal sc'ulej chi': 15 Syac'an meltzaj eb' tas aycan d'ay yuj q'uen majan tumin, syac'anxi meltzaj tastac yelq'uejnac eb', sc'anab'ajan in c'ayb'ub'al eb', aton yuj vach' tz'ec' eb' anima, val yel a eb' chi' ol scha sq'uinal eb', man̈ ol chamlaj eb'. 16 Yujto vach'xo tas sc'ulej eb', ayxo sq'uinal eb', man̈xo ol in nacot schucal eb' sc'ulejnac d'a yalan̈tax chi'. 17 A eb' etchon̈ab' chi' syal eb' to man̈ tojoloc svutej in ch'olb'itan eb', palta val yel a eb' man̈ tojoloc syutej sb'a. 18 Tato ay eb' syactejcan sc'ulan vach'il, axo chucal sc'ulej eb', ol cham eb' yuj tas sc'ulej chi'. 19 Tato a eb' chuc sb'eyb'al sna sb'a sc'ool, syactancan schucal eb' chi', axo vach'il sc'ulej eb' yed' tojolal, ol scha sq'uinal eb' yuj vach'il sc'ulej chi'. 20 Tzeyalanxi icha tic: A Jehová man̈ tojoloc syutej sch'olb'itani, xe chi. Palta a in tic, junjunal tzex in ch'olb'itej, ato syal tas tze c'ulej, xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

Ix ac'ji ganar Jerusalén

21 Ayic oye' c'ual yoch slajun̈il uj, ayic slajchavil ab'ilxo quic'jicot d'a Babilonia tic, ay jun vin̈ vinac ix el elelal d'a Jerusalén, ix javi vin̈ d'ayin, ix ul yalan vin̈ to toxo ix ac'ji ganar chon̈ab' chi' yuj eb' ajc'ool. 22 A d'a q'uic'b'alil yic manto ja vin̈ chi', ix yac'anem spoder Jehová d'a vib'an̈. Axo d'a q'uin̈ib'alil ayic ix javi jun vin̈ chi', ix yalxi in loloni.

A smul eb' anima

23 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 24 Ach anima, a eb' anima cajan d'a juntzan̈ chon̈ab' mac'b'ilem lan̈naj d'a yol yic eb' etisraelal, syal eb' icha tic: A vin̈aj Abraham junn̈ej patil vin̈, palta schanac jun luum tic vin̈ smacb'enoc. A on̈xo pax tic jun, tzijtum co b'eyi, smoj quic'an luum, xchi eb'. 25 Yuj chi' al d'a eb' to a in Dios Yajal in sval d'a eb' icha tic: A ex tic tze chi noc' chib'ej yed' schiq'uil. Tzex och ejmelal d'a yechel comon dios, tze milancham anima, tze comon nib'an eyic'an jun luum tic. 26 Tzeyixtan eb' eyetanimail yed' eyespada. Tze c'ulan tas yajb'entac, tzex mulan yed' eb' ix ix ay yetb'eyum. Slajvi chi' tze comon nib'an eyiquej jun lum luum chi', xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

27 Tzalanpax d'a eb' to a in Jehová Yajal in sval icha tic d'a yib'an̈ eb': A eb' cajan d'a juntzan̈ chon̈ab' mac'b'ilem lan̈najoc, ol miljocpaxcham eb'. Axo eb' cajan b'aj man̈xalaj te' pat, a noc' caltacte'al noc' ol chianb'at eb'. Axo eb' cajan d'a yoltac q'uen n̈aq'ueen, a ilya ol ic'an scham eb'. 28 Ol cann̈ej tz'inan lum luum chi', cuseltac ol ajcan luum. Ol vac'an lajvoc yac'umtaquil eb'. Cuseltac ol ajcan lum tzalquixtac yic chon̈ab' Israel. Man̈xa junoc anima ol ec' ta'. 29 Ayic ol vac'ancan tz'inan jun lum chi' yuj smul eb' yajb'entac sc'ulej, ichato chi' ol yojtacanel eb' to a in Jehová in svutej icha chi', xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

30 Ix yalanxi icha tic: Ach anima, a eb' etchon̈ab' chi', ayic schalan sb'a eb' b'aj ay smuroal chon̈ab' chi' yed' d'a stitac spat eb', tzach sb'uchan eb', stz'acan yal eb' d'ay junjun icha tic: Coyec, b'at cab'ec slolonel Jehová, xchi eb'. 31 Icha chi' tz'aj yic'lancot sb'a eb' in chon̈ab' chi', ol javoc eb', ol em c'ojan eb' d'a ichan̈ yab'an tas ol ala'. Palta max sb'eyb'alej eb' tas tzal chi'. Ton̈ej stz'ac yal eb', axo spensar eb', an̈ej chucal ayec' d'ay. 32 A ach tic lajan ach d'a eb' icha junoc mach te vach' sb'itani, te vach' yoch sjaj, te vach' schalan te' arpa. Scha yab' eb' tas tzala', palta max sb'eyb'alej eb' tas tzal chi'. 33 Palta ayic ol elc'och masanil tas tzal chi', ichato chi' ol snaancot eb' to in checab' aj d'a scal eb', xchi Jehová.

34

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ eb'‘R’stan̈vumal chon̈ab' Israel

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, al d'a eb' stan̈vumal chon̈ab' Israel to a in Dios Yajal in sval d'a eb' icha tic: Ay, ex stan̈vumal Israel, ob'iltac ex, a exn̈ej tze tan̈vej e b'a. Man̈oc eb' in chon̈ab' tze tan̈vej icha smojal. 3 A ex tic lajan ex icha eb' tan̈vum calnel chuc. An̈ej yal yim noc' snib'ej eb' syuq'uej, sb'oan spichul eb' yed' xil noc', smilancham noc' te b'aq'uech eb' schia, palta max stan̈vej noc' eb' d'a smojalil. 4 Max sya'ilej noc' malaj yip eb', max yil-laj noc' ay syab'il eb', max yan̈tej noc' lajvinac eb' yed' noc' q'uiich. Max smolb'ej noc' saclemb'at eb', max say noc' satb'at eb'. Max yal sc'ol eb' stan̈vej noc', an̈ej to smac' noc' eb'. 5 A noc' calnel chi' ton̈ej satec' noc' yujto malaj stan̈vumal noc', yuj chi' axo noc' chium noc' schianb'at noc'. 6 Ton̈ej spuccanb'at noc' elelal d'a jolomtac vitz yed' d'a tzalquixtac. Saclemcanb'at noc' d'a sat lum luum tic. Man̈xalaj mach tz'och ilc'olal b'at sayanec' noc', ma sc'anb'an noc'. Icha chi' tzeyutej eb' in chon̈ab' tic.

7 Yuj chi' ex stan̈vumal in chon̈ab', scham val eyab'an tas svala'. 8 A in Dios Yajal in sval icha tic: A in chon̈ab' tic, eyuuj lajan ix aj eb' icha noc' calnel malaj stan̈vumal tz'elc'ajb'ati, schijib'at noc' yuj noc' chium noc', a exxo tze tz'ac eyil in chon̈ab' tic, max e tan̈vej eb', a exn̈ej tze tan̈vej e b'a. 9 Yuj chi', ex stan̈vumal in chon̈ab', ab'ec val juntzan̈ in lolonel tic. 10 A in Jehová Yajal in svala': Aycot voval, ol vac' yovalil in chon̈ab' tic d'ayex. Ol ex viq'uel d'a eyopisio chi', yic man̈xo ol e tz'ac eyil in chon̈ab' tic, yujto a exn̈ej tze tan̈vej e b'a. Ol viq'uel eb' in chon̈ab' tic d'a yol e c'ab' yic man̈xo ol ex va d'a spatic eb'.

Jun tan̈vum calnel vach'

11 A in Dios Yajal in svala' to a in val ol in molb'ejxi eb' in chon̈ab' tic, ol in tan̈van eb'. 12 Icha eb' tan̈vum calnel tz'och val ilc'olal yuj noc' scalnel ayic saclemb'at noc', icha chi' ol aj voch ilc'olal yuj in chon̈ab' tic. Ol in molb'ejxicot eb' b'aj sacleminac yajcanb'at chi', ol vic'anelta eb' d'a cal q'uic'alq'uinal b'aj aycanb'at chi'. 13 A in ol vic'xicot eb' d'a scal juntzan̈ nación b'aj sacleminac yajcanb'ati, ol vic'anxib'at eb' d'a sat sluum. Ol c'ochxoc cajan eb' d'a lum tzalquixtac yed' d'a lum ch'olquixtac b'aj ay sjajtac a a' d'a yol smacb'en Israel chi', aton lum b'aj syal scajnaj anima. 14 Ol vic'b'at eb' d'a lum te yax sat, aton lum tzalquixtac d'a yol yic Israel chi'. Ata' ol vac' yic' yip eb', ol vac'an tas te vach' sva eb' ta'. 15 A in Jehová Yajal in svala' to ol in tan̈vej in chon̈ab', ol vac'an yic' yip eb' ta'. 16 Ol in sayec' eb' satnaccanb'ati, ol vac'an meltzaj eb' sacleminac yajcanb'ati, ol van̈tan eb' lajvinac yed' eb' q'uichajnac, ol vac'an stec'anil eb' malaj stec'anil. Palta ol in satel eb' yajal yaj d'a scal eb', aton eb' tz'ixtan eb'. Te vach' ol vutej in tan̈van in chon̈ab' chi'.

17 A in Jehová Yajal in sval d'ayex in chon̈ab' ex tic: Ol ex in ch'olb'itej junjun ex, ex to lajan ex icha noc' calnel yed' ex lajan ex icha noc' chiva. 18 Ayex lajan ex icha noc' calnel tec'an, an̈ej an̈ an̈c'ultac vach' sc'uxu', axo an̈ maxtzac sc'uxlaj noc' toxon̈ej stec'nub'ej an̈ noc'. A a a' te yaax snib'ej noc' syuq'uej, palta axo yoc noc' stec'anq'ue statil a'. 19 ¿Tocval vach' tato a noc' calnel malaj yip sc'uxan an̈ an̈c'ultac stec'nub'aj chi', axo a a' stec'chajq'ue statil chi' syuc' noc'? 20 Yuj chi' a in Jehová Yajal in sval d'ayex: A in ol in ch'olb'itej eb' syic'chaan̈ sb'a yed' eb' emnaquil syutej sb'a. 21 A ex tec'an ex tic, lajan ex icha noc' calnel b'aq'uech stenq'ue telnaj noc' malaj yip, spechanb'eyec' noc' malaj yip chi' noc'. 22 Yuj chi' a in ol in col eb' emnaquil yaj d'a scal eb' in chon̈ab', yic vach' man̈xo ol eyixtej eb'. 23 A in ol vac'och junoc stan̈vumal eb' in chon̈ab' chi', aton in checab' yin̈tilal vin̈aj David. A ol ex tan̈van icha junoc tan̈vum calnel vach' syutej stan̈van noc' scalnel. 24 A in Jehová in svala' to a in e Diosal in, axo vin̈ in checab' yin̈tilal vin̈aj David chi' ol vac'och eyajaliloc. 25 Ol vac' in trato eyed'oc, yic vach' junc'olal ol ex ajoc. Ol in satel masanil tas ay smay d'a e cal yic vach' man̈xa tas ol e na'a.

26 Ol vac'cot in vach'c'olal d'a eyib'an̈ d'a spatictac jun tzalan b'aj tz'och ejmelal d'ayin, ol vac'ancot n̈ab' d'a stiempoal. 27 Ol yac'xoc sat te' avb'en te', a lum luum tic ol yac'xi tas tz'avchaj d'a sat luum, junc'olal ol ex ajxoc d'a e luum. Ol ex in colel d'a yol sc'ab' eb' b'aj ayex och checab'oc. Icha chi' ol aj snachajel eyuuj to a in ton Jehová e Diosal in. 28 Man̈xo ol elc'ajb'at tastac ay d'ayex yuj juntzan̈xo nación, man̈xo ol ex chijocb'at yuj noc' chium noc', man̈xa mach b'aj ol ex xivoc. 29 A in ol vac'xi q'uib' tas tz'el d'a sat e luum chi', yic man̈xa b'aq'uin̈ ol eyac' vejel. Man̈xo ol ex b'uchjoc yuj juntzan̈xo nación. 30 Icha chi' ol aj eyojtacaneli to a in ton Jehová e Diosal in, ayinec' eyed'oc, in chon̈ab' eyaj a ex yin̈tilal Israel ex tic. 31 A in svala' to in chon̈ab' eyaji, icha in calnel eyaji, tan̈vab'il ex vuuj, a in Jehová Yajal in e Diosal in, xchi Jehová, xa chi d'a eb', xchi d'ayin.

35

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ lum Seir

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, ixic q'uelan d'a stojolal lum tzalquixtac yic Seir. Tzalan in lolonel d'a yib'an̈ luum. 3 Tzalan icha tic:

A Jehová Yajal tz'alan icha tic: Ex cajan ex d'a tzalquixtac yic Seir, a in svala' to ay cot voval d'ayex, ol vac'och yaelal d'a eyib'an̈, ol vac'can tz'inan e chon̈ab', ol mac'joccanem lan̈najoc.

4 A juntzan̈ e chon̈ab', ol in satel d'a juneln̈ej. Ol vac'can tz'inan. Icha chi' ol aj snachajel eyuuj to a in ton Jehová in svutej icha chi'

5 Yujto ayexn̈ejoch ajc'olal d'a chon̈ab' Israel, e milnaccham eb' ayic ayoch syaelal eb' yuj smul. 6 Yuj chi' a in Dios Yajal in svac' in ti' to ol ex vac'canoch d'a yol sc'ab' chamel, axo chamel chi' ol ex pechan b'eyec'oc, ol ex cham yuuj. 7 Ol vac'can tz'inan lum tzalquixtac Seir chi', man̈xo ol in cha ec' anima ta'. 8 Ol vac'can b'ud'joc el lum tzalquixtac, lum ch'olquixtac yed' yoltac a a' yuj snivanil eb' chamnac, aton eb' ol cham d'a oval. 9 Juneln̈ej ol vac'can tz'inan lum e luum chi', man̈xalaj mach olto cajnajcan d'a e chon̈ab' chi'. Icha chi' ol aj eyojtacaneli to a in ton Jehová in svutej icha chi'.

10 A ex tic eyojtac to a in Jehová in ayinec' yed' eb' israel tic, palta tzeyalan icha tic: A smacb'en Israel yed' Judá, quic ol ajcanoc, xe comon chiej. 11 Palta a in Dios Yajal in svac' in ti' to icha val yoval e c'ool yed' e chichonc'olal ayoch d'a Israel tic, icha pax chi' ol ex vutej. Icha chi' ol aj snachajel yuj eb' israel to a in svac'och eyaelal yuj tas ix eyutej eb'. 12 Icha chi' ol aj eyojtacaneli to a in Jehová in ix vab' val e b'uchval lolonel ayic ix eyalan icha tic: A lum tzalquixtac d'a yol smacb'en Israel, ix can val tz'inan luum. Co maquec quiquej luum, xe chi. 13 Ix eyic' val chaan̈ e b'a d'ayin, ix in e b'uchani, palta ix vab'n̈ej tas ix eyal chi'.

14 A in Dios Yajal in sval juntzan̈ tic: Masanil yolyib'an̈q'uinal tic ol tzalajq'ueoc ayic ol ex in satanel chi'. 15 Yujto a ex tic, ix ex te tzalaji ayic ix lajviel chon̈ab' Israel, yuj chi' ol in pactzitej d'ayex icha ix eyutej e b'a chi'. Ol vac'can tz'inan lum tzalquixtac Seir chi', aton e macb'en ex yin̈tilalcan Edom. Icha chi' ol aj eyojtacaneli to a in ton Jehová in svutej icha chi', xchi Jehová, xa chi d'a eb', xchi d'ayin.

36

Ol ic'jocxichaan̈ chon̈ab' Israel

1 Ach anima, al d'a eb' etisraelal cajan d'a tzalquixtac d'a yol yic Israel to smaclej yab' in lolonel eb'. 2 A in val Jehová Yajal in svala': A eb' ayoch ajc'olal d'ayex, ix scomon alej eb' to yicxo masanil lum tzalquixtac eb' aytaxoni. 3 Ayic ix smacanec' juntzan̈xo nación chi' lum tzalquixtac d'a yol e macb'en chi' yiquej, ix satanel eb' tastac ay d'a sat luum, ix ex sb'uchan eb'. 4 Yuj chi', a in Jehová Yajal in sval d'ayex israel ex ayex d'a lum tzalquixtac, d'a lum ch'olquixtac, d'a chon̈ab' mac'b'ilem lan̈najoc yed' d'a chon̈ab' cannac tz'inan, aton juntzan̈ chon̈ab' elc'ab'ilb'at tastac ay d'ay yuj juntzan̈ chon̈ab' ay d'a slac'anil. 5 Yuj chi' yed' val yoval in c'ool svalan d'a yib'an̈ chon̈ab' Edom yed' juntzan̈xo nación icha tic: Tzalajc'olal ix aj eyoch d'a in chon̈ab', yed' val e chichonc'olal ix eyic'anec' lum luum, ix e satanel tastac ay d'a sat luum, xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

6 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: A in Dios Yajal in sval d'ayex israel ex tic, ex cajan ex d'a lum tzalquixtac, d'a lum jolomtac vitz, d'a lum ch'olquixtac yed' d'a lum pac'quiltac: Ay val cot yoval in c'ol d'a yib'an̈ juntzan̈xo nación chi' eyuuj, yujto tzex yixtej val eb', tzex sb'uchan eb'. 7 Yuj chi' svac' in ti' to a juntzan̈ nación chi', a in ol vac' q'uixvelal eb'. 8 A d'a lum tzalquixtac d'a yol e macb'en, jantac te' avb'en te' ol yac' sat, yic ol e lo sat te', yujto toxo ol ex meltzajoc. 9 A in val ol ex in tan̈vej, ol ex c'ochxoc, ol eyavanxi eyavb'en d'a sat lum e luum chi'. 10 Elan̈chamel ol vac'xi q'uib' e b'isul d'a lum e luum chi. Ol laj q'uib' e b'isul d'a junjun e chon̈ab'. Ol laj e b'oxiq'ue e chon̈ab' mac'b'ilem lan̈najoc. 11 Ol vac' q'uib' sb'isul noc' e molb'etzal noc', ol q'uib' pax e b'isul. Jantac anima ol cajnajxoc d'a junjun e chon̈ab', ec'b'al svach'il ol ex ajxoc icha eyaj pecataxo. Icha chi' ol aj eyojtacaneli to a in ton Jehová in svutej icha chi'. 12 Ol ex vic'b'at d'a lum tzalquixtac chi', ol eyic'anxican lum eyictaxon yaji. Man̈xo ol miljoccham eb' eyuninal d'a juntzan̈ luum chi'.

13-14 A eb' anima d'a juntzan̈xo nación syal eb' to a lum tzalquixtac d'a yol yic Israel tz'ac'ancham eb' anima yed' yuninal. Palta a in Jehová Yajal in svala' to man̈xa b'aq'uin̈ ol satel eb' in chon̈ab' yuj lum luum chi', man̈xo ol chamlaj yuninal eb' yuj luum. 15 Man̈xa b'aq'uin̈ ol ex in cha b'uchjoc yuj juntzan̈xo nación d'a lum e luum chi', man̈xa anima ol cham yuj luum, xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

16 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 17 Ach anima, ayic cajanec' eb' e mam eyicham d'a sluum d'a pecataxo, yixtejnacb'at lum sluum eb' chi' yuj chucal sc'ulej. A sb'eyb'al eb' chi' yajb'entac d'a vichan̈. 18 Yuj chi' vac'nac val cot yoval in c'ol d'a yib'an̈ eb', yujto jantac anima smilnaccham eb' d'a sat sluum chi', ochnac pax eb' ejmelal d'a juntzan̈ comon dios. 19 Yuj val schucal sb'eyb'al eb' chi', vac'och syaelal eb', in saclemejcanb'at eb' d'a juntzan̈xo nación. 20 Axo yic sc'och eb' d'a juntzan̈xo nación chi', te chuc yal eb' anima chi' d'ayin yuj eb', yalan eb' anima chi' icha tic: Tato yel schon̈ab' Jehová yaj juntzan̈ anima tic, ¿tas yuj tz'ic'jiel eb' d'a schon̈ab' chi'? xchi eb'. 21 Yuj chi' vab' val syail yuj juntzan̈ b'uchval lolonel, yuj smul eb' e mam eyicham chi', chuclaj tas syal eb' anima chi' d'ayin d'a juntzan̈ nación b'aj c'ochnac eb' chi'. 22 Yuj chi', al d'a eb' etisraelal chi' to a in Jehová Yajal in sval icha tic: A tas ol in c'ulej, man̈ eyujoc ol in c'ulej, palta yuj vac'an b'inaj in b'i, yujto te chuc yalan eb' anima chi' d'ayin eyuuj, aton eb' b'ajtac c'ochnac ex can chi'. 23 Yuj chi' ol in ch'ox val snivanil velc'och d'a yichan̈ juntzan̈ nación ix in b'uchan eyuuj chi'. A in val Jehová Yajal in svala' to a d'ayex ol in ch'oxel snivanil velc'ochi, d'a yichan̈ eb' anima chi'. Ichato chi' ol nachajel yuj eb' to a in ton Jehová in svutej icha chi'. 24 A in ol ex viq'uelta d'a scal juntzan̈ nación b'aj sacleminac eyajcanb'at chi', ol ex in molb'anxi, ol ex vic'anxib'at d'a e luum chi'. 25 Ol ex in sacb'itanxi yuj juntzan̈ chucal ix e c'ulej, icha junoc tas sb'icjiel yed' a a' yaax. Ol vic'anel e mul yuj b'aj ex och ejmelal d'a juntzan̈ comon dios. 26 Ol vac'och jun ac' pensar d'ayex sq'uexuloc jun e chuc pensaril chi'. Ol vic'anel jun pensar pit ayoch d'ayex, axo c'anab'ajumal ol vac'och d'ayex. 27 Ol vac'och Vespíritu d'ayex yic tze b'eyb'alan in c'ayb'ub'al yed' in checnab'il. 28 Ol ex cajnajxoc d'a lum vac'nac d'a eb' e mam eyicham, ol ex ochxoc in chon̈ab'oc, a inxo ol in ochxoc e Diosaloc. 29 A in ol ex in tan̈vej, yic vach' man̈xo ol eyixtejb'at e b'a yuj juntzan̈ chucal tze c'ulej chi', ol vac'anxi yac' sat ixim e trigo, yic vach' man̈xa b'aq'uin̈ ol eyac' vejel. 30 Ol vac' val yac' sat te eyavb'en te' yed' masanil tastac tzeyavej d'a sat luum, yic vach' man̈xo ol ex b'uchjoc yuj juntzan̈xo nación yuj eyac'an vejel. 31 Ayic ol e naancot e chuc b'eyb'al yed' tas yajb'entac e c'ulejnac, ol ex q'uixvoc yuuj. 32 A in Jehová Yajal in svala': Ojtaquejequel ex israel ex tic to man̈ yujoc e vach'il svac'an in vach'c'olal d'ayex, yujto smoj eyecan q'uixvoc e b'a yuj e chuc b'eyb'al chi'.

33 A in Jehová Yajal in sval icha tic: A val yic ol vic'anel e chucal, ol ex vac'anxi cajnaj d'a e chon̈ab', ol e b'oanxiq'uei. 34 A lum luum cannac tz'inan chi', ol avchajxi avb'en d'a luum, axo yic ol ec' eb' anima ta', ol yilan eb' to ayxo tas avab'il d'a luum. 35 Ol yalan eb' icha tic: A jun lum luum tic cannac tz'inan luum, axo ticnaic ayxo tas avab'il d'a luum, lajanxo yilji lum icha lum Edén. Mac'b'ilem lan̈naj juntzan̈ chon̈ab' tic, axo ticnaic ix laj b'ochajxiq'uei, ayxo pax anima cajan d'ay, xcham eb'. 36 A juntzan̈ chon̈ab' aycan d'a e lac'anil, ol yojtaquejel eb' to a in Jehová in tic tzin b'oxiq'ue tas mac'b'ilem lan̈najoc, ichato svavejxiem tas toc'b'ilq'ueta. A in Jehová in svala', yovalil ol elc'och tas svalcan tic.

37 A in Jehová Yajal in sval icha tic: Ex yin̈tilal Israel, a tastac ol e c'an d'ayin, ol vac' d'ayex. Ol vac'an q'uib' e b'isul icha tz'aj sq'uib' sb'isul noc' calnel. 38 A juntzan̈ chon̈ab' emnac lan̈naj chi', ol b'ud'jocxiel yuj eb' anima, lajanxon̈ej ol aj yec' eb' anima chi' icha yec' n̈ililoc noc' calnel tz'ic'chajcot silab'il d'a Jerusalén d'a q'uin̈al. Icha chi' ol aj eyojtacaneli to a in ton Jehová e Diosal in, xchi Jehová, xa chi d'a eb', xchi d'ayin.

37

A juntzan̈ taquin̈ b'ac

1 Ix yac'anem spoder Jehová d'a vib'an̈, axo Yespíritu ix ac'an vila', ichato ayinec' d'a jun pan̈an b'aj b'ud'an yuj juntzan̈ b'ac. 2 Ix in yic'anec' Jehová d'a scaltac juntzan̈ b'ac chi', ix vilani majnaquel sat lum pan̈an chi' yuj juntzan̈ sb'aquil anima chi'. Te tzijtum juntzan̈ b'ac chi', te taquin̈xo. 3 Ix yalan Jehová d'ayin icha tic: Ach anima, ¿tzam yal spitzvixi juntzan̈ taquin̈ b'ac tic tza na'? xchi. Ix in tac'vi d'ay icha tic: Mamin Dios Vajalil, a achn̈ej ojtac, xin chi.

4 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: Al d'a juntzan̈ taquin̈ b'ac tic to scha yab' in lolonel eb'. 5 Al d'a eb' to a in Jehová Yajal in sval icha tic: Ol vac'xioch eyic' yic tzex pitzvixi. 6 Ol vac' eyamlajxi e b'a, ol vac'anxioch e b'ac'chil, ol ochxipax e tz'umal, ol vac'anxi eyic' eyic', ol ex pitzvocxoc. Icha chi' ol aj eyojtacaneli to a in ton Jehová in, xchi Jehová, xa chi d'a eb'. 7 Ix valan d'a eb' icha ix aj yalan Jehová chi' d'ayin. Yacb'an van valan chi' d'a eb', ix vab'an sc'an̈ jun tas, ticni tob'an quixcab' ix eq'ui, icha chi' ix aj yoch ijan syamanxi sb'a juntzan̈ b'ac chi'. 8 Axo ix vilani, van syamanxi sb'a juntzan̈ b'ac chi', ayxo och sch'an̈al, sb'ac'chil yed' stz'umal. An̈ej to manto yic'laj yic' eb'.

9 Ix vab'an yalan Jehová d'ayin icha tic: Ach anima, al d'a ic' icha tic: A Jehová tz'alan icha tic: Ach ic', cotan̈ d'a masanil yolyib'an̈q'uinal, tzach ochcan d'a juntzan̈ nivanil chamnacxo tic, yic spitzvixi eb', xchi Jehová, xa chi. 10 Ix valan icha ix yutej yalan Jehová chi' d'ayin, ix och yic' juntzan̈ nivanil chi', ix pitzvixi eb', ix q'ue lin̈an eb'. Man̈xo b'ischajb'enoc eb' icha junoc nivan n̈ilan̈ eb' soldado.

11 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: Ach anima, a ex chon̈ab' Israel ex tic, lajan ex icha juntzan̈ b'ac tic. Tzeyal icha tic: Taquin̈xo co b'aquil, man̈xa tas ayoch yipoc co c'ool, toxo ix on̈ sateli, xe chi. 12 Yuj chi' al yab' eb' etchon̈ab' tic to a in Jehová in sval icha tic: Ex in chon̈ab', ol in jac b'aj mucan ex, ol ex vic'anelta ta', ol ex vac'an meltzaj d'a e chon̈ab'. 13 Ayic ol in jacan b'aj mucan ex chi', ol ex vic'anelta, ol eyojtacaneli to a in ton Jehová in e Diosal in. 14 A in val svala' to ol vac'och Vespíritu d'ayex, axo e pitzvi chi', axo ex vac'anxican cajnaj d'a e luum chi'. Icha chi' ol aj eyojtacaneli to a in ton Jehová in valnac juntzan̈ tic, ix vac'anpaxelc'ochi, xchi Jehová, xa chi d'a eb', xchi d'ayin.

Ol yil-lajxi sb'a Israel yed' Judá

15 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 16 Ach anima, say chab'oc te te', tza tz'ib'anoch d'a junoc te' icha tic: A te' sch'oxan Judá yed' eb' yetisraelal ajun yed'oc. Slajvi chi' tza tz'ib'anpaxoch d'a junxo te' icha tic: A te' sch'oxan Efraín yin̈tilal José yed' masanil eb' yetisraelal ajun yed'oc. Icha chi' tz'aj a tz'ib'ani. 17 Slajvi chi' tzac'an yil-laj sb'a sn̈i' te' d'a yol a c'ab', ichato junn̈ej te'al te'. 18 Tato ol sc'anb'ej eb' etchon̈ab' d'ayach icha tic: Al d'ayon̈ tas syalelc'och jun tza ch'ox tic, ta xchi eb', 19 tzalan d'a eb' icha tic: Icha val tic yalan Jehová Yajal: Ol vic'q'ue te' sch'oxan yin̈tilal José, te' ayoch d'a yol sc'ab' Efraín yed' juntzan̈xo yin̈tilal Israel ayoch yed'oc, ol vac'an yil-laj sb'a te' yed' te' sch'oxan Judá, junn̈ej ol vutej chab' te te' chi' d'a yol in c'ab', xchi Jehová, xa chi d'a eb'. 20 D'a val yichan̈ eb' tzic'anq'ue te te' chi' schab'il, aton te' b'aj ix a tz'ib'ejoch chi', 21 tzalan icha tic: A Jehová Yajal tz'alan icha tic: Ol ex viq'uelta d'a scaltac juntzan̈ nación b'aj c'ochnac ex cani. Yaln̈ej b'aj ayex eq'ui ol ex vac'anxi meltzaj d'a sat e luum. 22 Junxon̈ej chon̈ab'il ol ex vutej d'a lum tzalquixtac d'a yol yic Israel chi', junxon̈ej e reyal ol vac'ochi. Man̈xa b'aq'uin̈ ol ex pojchajb'atoc. Man̈xo chab'oc nación ol ex ajoc. 23 Man̈xo ol eyixtejb'at e b'a yed' juntzan̈ e comon dios yajb'entac chi', ma yed' juntzan̈ocxo macan̈il chucal tze c'ulej. Yujto ol viq'uel e pitalil, ol vic'anel e mul ayoch d'a eyib'an̈. Ol ex ochxoc in chon̈ab'oc, a inxo ol in ochxoc e Diosaloc. 24 Aton vin̈ in checab' yin̈tilal vin̈aj David ol och e reyaloc yed' e tan̈vumaloc e masanil. Ol e c'anab'ajan in c'ayb'ub'al yed' in checnab'il. 25 Ol ex cajnajxoc d'a jun luum vac'nac d'a vin̈ in checab' aj Jacob, aton lum b'aj ec'nac eb' e mam eyicham. Ata' ol cajnaj eb' eyuninal yed' masanil eb' eyin̈tilal d'a masanil tiempo. Axo vin̈ in checab' yin̈tilal vin̈aj David ol ochn̈ej e reyaloc. 26 Ol vac' in trato yic junc'olal eyed'oc, yic vach' ol ex aj d'a tzalajc'olal. D'a juneln̈ej ol in b'ocan jun in trato chi' eyed'oc, yic tzalajc'olaln̈ej ol ex ajoc. Ol vac'an q'uib' e b'isul, d'a masanil tiempo ol can in templo d'a e cal. 27 Ol in cajnaj d'a e cal, ol in ochxoc e Diosaloc, a exxo ol ex ochxoc in chon̈ab'oc. 28 Ol aj in templo chi' d'a e cal d'a juneln̈ej, axo masanil juntzan̈xo nación ol nachajel yuj eb' to sic'b'il ex el vuuj yic tzex ochcan vicoc, xchi Jehová, xa chi d'a eb'.

38

A tas alb'ilcan d'a yib'an̈ vin̈aj Gog

1 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: 2 Ach anima, a ticnaic meltzajan̈b'at q'uelan d'a stojolal chon̈ab' Magog. Tzalan juntzan̈ in lolonel tic d'a yib'an̈ vin̈aj Gog, sat yajal yaj d'a Mesec yed' d'a Tubal. 3 Al d'a vin̈ to a in Dios Yajal in sval icha tic: Ach Gog sat yajal aj d'a Mesec yed' d'a Tubal, a in val svala' to ayinxooch ajc'olal d'ayach. 4 Ichato ol vac'och junoc q'uen gancho d'a yalan̈ a ti', ol ach vic'an meltzajoc. Ol ach vic'ancot d'a tic yed' masanil eb' a soldado ayq'ue d'a yib'an̈ chej, eb' yed'nac yespada, eb' ed'jinac smaclab' jul-lab' yed' masanil juntzan̈xo yamc'ab' yic oval. 5 A d'a scal eb' chi' ayoch eb' soldado aj Persia, eb' aj Etiopía yed' eb' aj Libia. Masanil eb' chi' yed'nac smaclab' jul-lab' eb' yed' pax sq'uen xumpil eb'. 6 Ay pax masanil eb' soldado aj Gomer yed' eb' aj Bet-togarma, aton eb' ay d'a norte yed' pax juntzan̈xo chon̈ab' man̈xo b'ischajb'enoc ayoch ed'oc. 7 Ac' lista a b'a yed' a yamc'ab' yic oval yed' masanil eb' soldado tzac' mandar. 8 Ayic nivanxo tiempo toxo ix eq'ui, ol a naanchaan̈ to ol ac' oval yed' chon̈ab' Israel, aton jun chon̈ab' najtil cannac tz'inan yuj oval. Palta a d'a jun tiempoal chi' meltzajnacxo eb' anima sacleminac yajcanb'at d'a juntzan̈xo nación, cajanxo eb' d'a sluum chi' d'a junc'olal. 9 Icha val junoc q'uic' asun ol aj a c'och d'a jun chon̈ab' chi' yed' juntzan̈xo nación ayoch ed'oc. Ol ach c'och yed' masanil eb' a soldado man̈xo b'ischajb'enoc, icha val junoc nivan yaxn̈ab'.

10 A in Jehová in sval icha tic: Te chuclaj tas ol a na' a c'ulej d'a jun tiempoal chi'. 11 Ol alan icha tic: Ol b'at vac' oval yed' juntzan̈ anima, malaj smuroal schon̈ab' eb' ayochi, malaj spuertail, malaj pax yijchul ayochi, tzalajc'olal yaj eb', malaj b'aj vach' scolan sb'a eb'. 12 Ol vic'anec' tastac ay d'a eb', ol in och d'a juntzan̈ chon̈ab' toto ix b'ochajxiq'uei, aton eb' anima toto meltzajnac d'a juntzan̈ nación. A eb' chi' tzijtum noc' smolb'etzal noc' eb' yed' juntzan̈xo tas ay d'a eb'. Aton eb' cajan d'a snan̈al yolyib'an̈q'uinal tic, xa chama. 13 A eb' aj Sabá, eb' aj Dedán yed' eb' chon̈vajum scot d'a Tarsis, ol sc'anb'ej eb' d'ayach icha tic: ¿Tom tzach javi elc'al? ¿Tom ix a molb'ej eb' a soldado tic tzach javi yed' eb' yic tzul ic'anec' q'uen plata, q'uen oro, noc' molb'etzal noc'? xcham eb', xchi Jehová, xa chi d'a vin̈.

14 Yuj chi' ach anima, al d'a vin̈aj Gog chi' to a in Jehová Yajal in sval icha tic: Ayic te tzalajc'olalxo yaj in chon̈ab' Israel, ol a naanq'ue ac'an oval chi' yed' eb'. 15 Ol ach cotn̈ej d'a a luum te najat d'a norte, te nivan juntzan̈xo chon̈ab' ol cot ed'oc, ayq'ue eb' d'a yib'an̈ chej. Man̈xo b'ischajb'enoc eb' soldado ol cot ed'oc. 16 Ol ac'an oval yed' in chon̈ab' Israel chi', ol ach och oyan d'a spatictac, icha tz'ajem asun d'a yib'an̈ lum luum. Ach Gog, a d'a jun tiempoal chi' ol ach vic'cot d'a sat lum in luum chi' yic ol yil juntzan̈xo nación tas ol vutej ach in sataneli, icha chi' ol aj yojtacanel eb' to a inn̈ej nivan velc'ochi.

17 A in Jehová Yajal in sval icha tic: A ach ton tic valnac uuj d'a eb' in checab' d'a peca', ayic yalannaccanel in lolonel eb' d'a scal eb' in chon̈ab' Israel. Najtil yac'nac eb' yalancan uuj to a in ol ach vic'cot ac' oval yed' eb' in chon̈ab'.

A yaelal d'a yib'an̈ vin̈aj Gog

18 A in Dios Yajal in sval icha tic: Ayic ol javoc vin̈aj Gog yac' oval d'a Israel chi', ol cot val yoval in c'ol d'a yib'an̈ vin̈. 19 Yuj val yoval in c'ol chi', ay val nivan quixcab' te ov ol ec' d'a Israel chi'. 20 Masanil noc' chay d'a yol a' mar, noc' much tz'ec' jen̈en̈oc, noc' caltacte'al noc' yed' pax noc' sn̈ervi d'a sat luum, ol ib'xocq'ue noc' smasanil yuj xivelal d'a vichan̈. Icha chi' ol aj masanil anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Ol laj el lum vitz c'acapil, ol elta vequeljoc q'uen tenam, ol em lan̈naj smuroaltac chon̈ab'. 21 A in Jehová Yajal in sval icha tic: A d'a lum tzalquixtac d'a yol smacb'en in chon̈ab', ol vac'b'at chamel d'a yib'an̈ eb' soldado vin̈aj Gog. Munil a eb' soldado chi' ol smil-lajcham sb'a junjun yed' q'uen yespada. 22 Ol vac'b'at yaelal, ilya yed' chamel d'a yib'an̈ vin̈. Ol vac'b'at oval yaxn̈ab', nivac sacb'at yed' azufre ayoch sc'ac'al d'a yib'an̈ vin̈ yed' soldado yed' masanil nación ajun yed' vin̈. 23 Icha chi' ol aj in ch'oxanel snivanil velc'och d'a yichan̈ juntzan̈xo nación, icha chi' ol aj yojtacanel eb' to a in ton Jehová in, a inn̈ej Dios in, xchi Jehová.

39

Ix ac'ji ganar vin̈aj Gog

1 Ach anima, al d'a vin̈aj Gog to a in Jehová in sval icha tic: Ach Gog, yajal aj d'a Mesec yed' d'a Tubal, sval d'ayach to ayinxooch ajc'olal d'ayach. 2 A in ol vac' a c'ulej, ol ach vic'cot d'a najat d'a stojolal norte, yic ol ach javoc d'a lum tzalquixtac yic Israel. 3 Ata' choc' ol vutej jun a jul-lab' ed'nac d'a a q'uexan̈ c'ab' yed' yol a jul-lab' ed'nac d'a a vach' c'ab'. 4 A achxo jun yed' eb' a soldado ol ach vac'och d'a yol sc'ab' chamel yed' eb' yic juntzan̈xo nación ajun ed'oc, ol ex cham d'a lum tzalquixtac d'a yol yic Israel. Axo noc' ostoc yed' noc' chium noc' ol ex vac' chianb'at ta'. 5 Ol ex can teljab' d'a sat lum luum chi'. A in Jehová Yajal in svac' in ti' svutan icha chi'. 6 Ol vac'cot c'ac' d'a yib'an̈ nación scuchan Magog yed' d'a yib'an̈ masanil eb' anima junc'olal cajan d'a stitac a' mar. Icha chi' ol aj yojtacanel eb' to a in ton Jehová in svutej icha chi'. 7 Icha chi' ol vutej in ch'oxan snivanil velc'och d'a in chon̈ab' Israel, yic man̈xa b'aq'uin̈ ol in sb'uch eb'. Icha chi' ol aj yojtacanel juntzan̈xo nación to a in ton Jehová in, sDiosal in Israel. 8 A jun c'ual chi', vanxo sjavi, a in val Jehová in svala' to yovalil ol ujoc, xchi Jehová, xa chi.

9 Axo masanil eb' anima cajan d'a junjun chon̈ab' d'a smacb'en Israel, ol elta eb' smol masanil yamc'ab' yic oval ol can chi', aton jul-lab', maclab' jul-lab', cotac lanza, nivac lanza yed' juntzan̈xo yamc'ab'. Uque' ab'il ol yac' eb' sc'atzitzan masanil juntzan̈ chi'. 10 A in Jehová Yajal in svala', man̈xo yovaliloc ol b'at eb' israel chi' saycot sc'atzitz d'a najat, man̈xo ol b'at eb' yic' sc'atzitz d'a caltac te', yujto masanil juntzan̈ yamc'ab' yic oval chi', a ol sc'an eb' sc'atzitzoc. Icha chi' ol aj yic'anxicanec' eb' tastac ul yic'nacb'at eb' ajc'ol chi' d'a eb'.

A tas ol aj smucchaj vin̈aj Gog

11 A d'a jun c'u chi' a in ol vac' jun yed'tal b'aj ol mucchaj vin̈aj Gog yed' eb' soldado vin̈ d'a yol smacb'en Israel chi', aton jun pan̈an b'aj tz'ec' eb' anima scot d'a stojolal a' mar Muerto. Man̈xo ol yal-laj sb'ey anima d'a jun b'e chi' yuj eb' mucb'il chi' ta'. Ol say sb'i jun lugar chi' eb': Lum pan̈an b'aj mucb'il vin̈aj Gog yed' eb' soldado, xcham eb'. 12 Uque' ujal ol yac' eb' israel mucoj chamnac chi', icha chi' b'ian, vach' ol ajxican sluum eb' chi' d'a yol in sat. 13 Masanil eb' israel ol colvaj eb' smucan eb' anima ol cham chi'. A in Jehová Yajal in svala', ayic ol in ch'oxan in poder, ol te b'inajcan chon̈ab' Israel. 14 Ayic ol ec' uque' ujal chi', ay jun n̈ilan̈ eb' vin̈ vinac ol tupchajoc. Ol laj ec' eb' yila' b'ajtac aycan jab'jab'oc snivanil eb' chamnac d'a yol smacb'en eb' chi' smasanil, yic smucan masanil nivanil eb' pucancanb'ati. Icha chi' b'ian, vach' ol ajxican slum eb' chi' d'a yol in sat. 15 Ayic ol ilchaj sb'aquil chamnac yuj eb' tzec' sayan chi', ol yac'canq'ue junoc yechel eb', axo yic sjavi eb' smucan chamnac chi', a eb' ol ic'anb'at b'aj smucchaji, aton lum scuch span̈anil b'aj mucb'il vin̈aj Gog yed' eb' soldado. 16 Icha chi' b'ian, vach' ol ajxican slum eb' chi' d'a yol in sat, xchi Jehová. (An̈ejtona' d'a slac'anil lum chi', ay pax jun chon̈ab' ol scuch Lum b'aj smucji eb' soldado.)

17 Ix yalanxi Jehová Yajal d'ayin icha tic: Ach anima, al d'a masanil noc' ostoc yed' d'a masanil noc' chium noc': Cotocab' noc' d'a juntzan̈xo nación, smolb'ejocab' sb'a noc' d'a tzalquixtac d'a yol yic Israel, ichato ol in b'o junoc nivan vael d'a noc'. Ol schi chib'ej noc', ol yuc'anpax chic' noc'. 18 A schib'ejal eb' soldado ol schi noc'. Ol yuc'an schiq'uil eb' yajal d'a yolyib'an̈q'uinal tic noc'. Ol chijoc eb' icha tz'aj noc' ch'ac calnel, noc' yunetac calnel, noc' chiva yed' noc' b'aq'uech vacax scot d'a Basán. 19 A jun vael ol in b'o chi', ol schi xepu' noc' masanto ol penaayax noc' yuuj. Ol yuc' val chic' noc' masanto ol q'ue d'a sjolom noc' icha eb' uc'um an̈. 20 A in Jehová in svala' to a jun nivan vael ol in b'o chi', aton schib'ejal noc' chej yed' yic eb' soldado ayq'ue d'a yib'an̈ noc' yed' yic eb' soldado tec'an d'a oval yed' yic masanil macan̈il eb' soldado, masanto ol b'ud'joc sc'ol noc' yuuj.

Ol smolb'ejxi sb'a eb' israel

21 Icha tic ol aj in ch'oxan in poder d'a yichan̈ juntzan̈xo ch'oc nacional. Masanil nación ol ojtacaneloc tas tz'aj in ch'olb'itani yed' vac'anoch yaelal d'a yib'an̈ eb'. 22 A d'a jun c'ual chi' yed' ol b'eyn̈ejb'atoc, a eb' israel ol yojtaquejel eb' to a in ton Jehová in sDiosal in eb'. 23 Masanil juntzan̈xo nación ol ojtacaneloc to a eb' israel yuj spital eb' ix ic'jib'at eb' d'a juntzan̈xo ch'oc nacional. Yujto te pit yutejnac sb'a eb' d'ayin, yuj chi' majxo in cot q'uelan d'a eb'. Ix vactancan eb' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool, icha chi' ix aj yac'ji ganar eb', ix miljicham eb' d'a oval. 24 Ix vutej eb' icha d'a smojal yuj chucal sc'ulej yed' spitalil, yuj chi' majxo in b'at q'uelan d'a eb'.

25 Yuj chi' a in Dios Yajal in svala': A ticnaic ol oc' val in c'ol d'a chon̈ab' Israel chi', aton eb' yin̈tilalcan Jacob. Ol vic'anxichaan̈ eb', yic tzin b'inaj d'a vach'il, yic tz'ic'jichaan̈ in b'i to malaj junocxo mach syal slajb'an sb'a ved'oc. 26 Ayic ol cajnajxoc eb' d'a schon̈ab', man̈xalaj tas ol sna eb', man̈xalaj mach ol xib'tan eb'. Icha chi' ol sat sq'uixvelal eb' d'a sc'ool yuj spitalil yed' chucal sc'ulej eb' d'ayin. 27 Ayic ol vic'anelta eb' d'a yoltac schon̈ab' eb' yajc'ool, ol in molb'anxi eb', icha val chi' ol aj snachajel yuj juntzan̈ nación to ch'oc vel d'a yichan̈ comon sdiosal eb'. 28 A in ix in chec ic'jocb'at eb' d'a juntzan̈xo ch'oc nacional, an̈eja' in ol in molb'ejxicot eb' d'a schon̈ab'. Man̈xa junoc eb' ol can ta'. Icha chi' ol aj yojtacanel eb' to a in ton Jehová sDiosal in eb'. 29 A in Jehová in svala' to man̈xo ol vactejcan eb' junelxo, yujto ol vac'cot Vespíritu d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel chi', xchi Jehová.

40

A yab'ixal stemplo Dios

1 Ayic 25 ab'ilxo quic'jicot d'a Babilonia tic, ayic slajun̈il c'ual yoch b'ab'el uj, ayic 14 ab'ilxo yac'ji ganar Jerusalén, ata' ix yaq'uem spoder Jehová d'a vib'an̈. Ix vilani, ichato ix in ic'jib'at d'a smacb'en Israel.

2 A d'a smacb'en Israel chi', a d'a sjolom jun lum vitz te chaan̈, ata' ix in yic'q'ue Jehová ix vila'. Ata' ix vilb'at jun pat d'a stojolal sur, lajan yilji icha junoc nivan chon̈ab'. 3 Ix in yic'anb'at Jehová d'a jun chon̈ab' chi'. Ata' ix vil jun vin̈ vinac lajan yilji icha q'uen bronce. Lin̈anec' vin̈ d'a sti' jun puerta, yed'nac jun ch'an̈ ch'an̈ nab'a lino vin̈ yed' jun te' aj syac'lab'ej yechtani. 4 Ix yalan jun vin̈ vinac chi' d'ayin icha tic: Ach anima, scham val ab'ani yed' ilan tas ol in ch'ox d'ayach, yujto a Dios ix ach ic'ancot d'a tic yic vach' tzojtaquejeli. Ol lajvoc chi' ol alan masanil tas tzil tic d'a eb' etchon̈ab' Israel, xchi vin̈ d'ayin.

A spuertail templo d'a stojolal b'aj sjavi c'u

5 A d'a spatictac templo chi' ay jun muro oyanochi. A jun te' aj yed'nac jun vin̈ vinac chi', oxe' metro steel te'. Ix yechtan jun muro chi' vin̈. A jun chi' oxe' metro spimal, oxe' pax metro schaan̈il yajq'uei. 6 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈ d'a jun puerta d'a stojolal b'aj sjavi c'u, ix q'ue vin̈ b'aj b'achquiltac sq'uei, ix yechtan jolom puerta vin̈. A jun chi' oxe' metro yajoch d'a yoloch puerta chi'. 7 A d'a yoloch spuertail chi', ata' ay jun calle tz'ochi, axo d'a stitac jun calle chi', ay juntzan̈ cuarto b'aj ay eb' stan̈van puerta chi'. A junjun cuarto chi', oxe' metro sat, oxe' metro pax schaan̈il. Axo spimal yajcan d'a scal junjun cuarto chi', nan̈al yoxil metro spimal. Axo d'a scal b'aj slajviochc'och juntzan̈ cuarto chi' yed' jun scorredoral, oxe' metro, a jun yune' amac' chi' q'uelanb'at d'a templo. 8-9 Ix yechtan jun yune' amac' chi' vin̈, b'aj tzon̈ och d'a yol templo, chan̈e' metro sat. Ay chab' nivac oy, jun metro spimal. 10 A d'a stitac jun calle b'aj tzon̈ och d'a stojolal b'aj sjavi c'u, ay oxe' cuarto lajann̈ej yool, lajann̈ej spimal ayoch d'a snan̈al junjun.

11 Ix lajvi chi', ix yechtan jun scalleal juntzan̈ cuarto chi' vin̈, a sat calle chi' yic tz'och d'a sattac juntzan̈ cuarto chi' oye' metro sat, axo sat calle chi' d'a sattac juntzan̈ spimal aycan d'a snan̈al juntzan̈ cuarto chi', nan̈al yuquil metro sat. 12 A d'a sti' juntzan̈ cuarto d'a scalleal chi', ay junjun yunetac muro ayochi, nan̈al metro spimal, axo schaan̈il yajq'uei, nan̈al metro paxi. Junjun juntzan̈ cuarto chi', ay oxe' metro sat yed' oxe' metro schaan̈il. 13 Ix lajvi chi', ix yechtan masanil sat schon juntzan̈ cuarto chi' vin̈, scotn̈ej d'a jun cuarto d'a jun c'axep masanto d'a junxo cuarto q'uelc'umb'a yaj yed'oc, ay 12 metro yed' nan̈alxo d'a masanil. 14 Ix lajvi chi' ix yechtan jun scorredoral q'uelanb'at d'a templo chi' vin̈, 10 metro yajec' c'atan. 15 A jantac yajoch jun calle chi', schael yich d'a puerta masanto b'aj slajviochc'ochi, 25 metro steel. 16 Masanil juntzan̈ cuarto chi' ay sventenail d'a spatictac, q'uelanb'at d'a jun nivan amac'. Ay pax sventenail d'a snan̈al juntzan̈ cuarto chi'. Axo d'a sattac spac'ul calle chi', ayoch yechel te' palma d'ay.

A b'ab'el yamaq'uil templo nivan

17 Ix lajvi chi', ix in yic'anb'at vin̈ vil jun b'ab'el nivan amac' d'a yolochi. A d'a oxe' pac'an̈ d'a stitac jun nivan amac' chi' ay 30 cuarto, a d'a stitac yed' d'a spatictac juntzan̈ cuarto chi', a q'uen q'ueen latz'b'ilemi. 18 A q'uen q'ueen latz'b'ilem chi', tz'ec' q'ueen d'a sattac 30 cuarto chi', sc'och q'uen d'a spatictac juntzan̈ cuarto b'aj ay puerta, ayn̈ejoch d'a spatictac jun nivan amac' chi'. A jun nivan amac' chi', ayem d'a spatictac junxo schab'il amac'. 19 Ix yechtej scal jun b'ab'el puerta vin̈, masanto d'a junxo spuertail schab'il amac', ay 50 metro sat, icha pax chi' d'a stojolal norte yed' d'a stojolal b'aj sjavi c'u.

A puerta d'a norte

20 Ix yechtan pax sc'atul yed' sat jun puerta vin̈ yic jun b'ab'el amac' d'a stojolal norte. 21 Ay oxe' cuarto d'a junjun pac'an̈ scalleal jun puerta chi'. Macb'il snan̈al, ay jun yune' yamaq'uil, lajann̈ej yechel yed' spuertail d'a stojolal b'aj sjavi c'u, syalelc'ochi 25 metro sc'atul, 12 metro yed' nan̈alxo sat. 22 A jun scorredoral chi' yed' sventenail yed' yechel te' palma, lajann̈ej yed' juntzan̈ ay d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Uque' sb'achquiltaquil sq'uec'och b'aj ay puerta chi', axo scalleal chi' scan d'a yool. 23 A d'a stojolal jun b'ab'el puerta chi', ata' ay pax spuertail jun schab'il amac', lajann̈ej icha jun ay d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Ix yechtan pax snan̈al chab' puerta chi' vin̈, 50 metro scal.

Junxo puerta d'a stojolal sur

24 Ix lajvi chi', ix in yic'anxib'at vin̈ d'a jun puerta d'a stojolal sur. Ix yechtan juntzan̈ cuarto vin̈, juntzan̈ spimal snan̈al juntzan̈ cuarto chi' yed' jun scorredoral, lajann̈ej yechel yed' juntzan̈xo. 25 A jun puerta chi' yed' scalleal, ay sventenail icha juntzan̈xo. A yechel d'a smasanil, ay 25 metro yajochi, 12 metro yed' nan̈alxo slevanil. 26 Uque' b'achquiltac sq'uec'och d'a jun puerta chi', ay pax jun scorredoral d'a yool. Aypaxoch yechel te' palma d'a sattac d'a junjun pac'an̈. 27 A jun schab'il amac', ay pax jun spuertail d'a stojolal sur. Ix yechtan scal chab' puerta d'a stojolal sur chi' vin̈, 50 metro scal.

Jun schab'il amac' yed' spuertail d'a sur

28 Ix lajvi chi', ix in yic'anb'at vin̈ d'a spuertail jun schab'il amac' d'a stojolal sur. Ix yechtan jun puerta chi' vin̈, lajann̈ej yechel yed' juntzan̈xo puerta. 29-30 A scuartoal yed' scorredoral yed' sattac, lajann̈ej yechel yed' juntzan̈xo puerta. A jun puerta chi' yed' scorredoral, ay sventenail d'a spatictac. Ay 25 metro yajoch scalleal, 12 metro yed' nan̈alxo slevanil. 31 A jun corredor chi', q'uelc'umb'a yaj yed' jun b'ab'el amac', an̈eja' ayoch yechel te' palma d'a sattac scalleal chi'. A d'a jun puerta chi' ay vajxaque' b'achquiltac sq'uec'och d'ay.

Spuertail schab'il amac'‘R’d'a stojolal b'aj sjavi c'u

32 Ix lajvi chi', ix in yic'anxib'at vin̈ d'a schab'il amac', d'a jun puerta d'a stojolal b'aj sjavi c'u, ix yechtan jun puerta chi' vin̈, lajann̈ej yechel icha juntzan̈xo. 33 Ay spuertail, scorredoral yed' sventenail d'a spatictac. 25 metro yajoch scalleal, 12 metro yed' nan̈alxo slevanil. 34 A jun corredor q'uelc'umb'a yed' jun b'ab'el amac', ayoch yechel te' palma d'a sattac junjun pac'an̈ scalleal. A d'a jun puerta chi' ay vajxaque' b'achquiltac sq'uec'och d'ay.

Spuertail schab'il amac' d'a stojolal norte

35 Ix lajvi chi' ix in yic'anb'at vin̈ d'a jun puerta d'a stojolal norte. Ix yechtan jun puerta chi' vin̈, a jun chi' lajann̈ej yed' juntzan̈xo. 36 Ay pax scuartoal yed' spimal snan̈al juntzan̈ cuarto chi', scorredoral yed' sventenail d'a spatictac. 25 metro yajoch scalleal, 12 metro yed' nan̈alxo slevanil. 37 A scorredoral q'uelc'umb'a yaj yed' jun b'ab'el amac'. Ayoch yechel te' palma d'a sattac d'a junjun spac'ul. A d'a jun puerta chi' ay vajxaque' b'achquiltac sq'uec'och d'ay.

Juntzan̈ cuarto junn̈ej yaj yed' puerta

38 Ay jun cuarto junn̈ej yaj yed' jun corredor chi' d'a junjun puerta. Ata' sb'icchaj noc' noc' tz'ac'ji silab'il. 39 A d'a corredor d'a sti' puerta chi', ay chan̈e' mexa q'ueen latz'b'ilq'uei, chab'chab' d'a junjun pac'an̈. A d'a yib'an̈ juntzan̈ mexa chi', ata' smiljicham noc' noc' sn̈usjitz'a masanil silab'il, noc' silab' yic tz'ac'ji tup mul yed' noc' silab' tz'ac'ji stojoloc mul. 40 A d'a spatiquel corredor d'a puerta d'a stojolal norte chi', ay chab' q'uen q'ueen icha mexa d'a junjun pac'an̈, 41 syalelc'ochi, ay chan̈e' juntzan̈ q'ueen chi' d'a yool yed' chan̈e' d'a spatiquel jun corredor chi'. Ay vajxaque' mexa chi' d'a smasanil, aton d'a yib'an̈ juntzan̈ chi' smiljicham noc' silab'. 42 A chan̈e' mexa b'aj smiljicham noc' noc' sn̈usjitz'a masanil silab'il, a q'uen q'ueen tzeyb'il ayoch d'ay. 75 centímetro sat schan̈il pac'an̈, 50 centímetro schaan̈il steel junjun. A d'a yib'an̈ juntzan̈ chi', ata' tz'ac'jiq'ue yamc'ab' sc'anchaji ayic smiljicham noc' silab' chi'. 43 A d'a yol jun corredor chi', ay juntzan̈ q'uen gancho locjab'q'ue d'a junjun pac'an̈, 25 centímetro steel junjun q'ueen. Masanil noc' chib'ej tz'ac'ji silab'il, tz'ac'jiq'ue noc' d'a yib'an̈ juntzan̈ q'ueen mexa chi'.

44 Ix lajvi chi', ix in yic'anoch vin̈ d'a schab'il amac'. Ata' ay chab' cuarto q'uelanelta d'a stojolal b'ab'el amac'. Ay jun d'a slac'anil puerta d'a norte, q'uelanb'at d'a stojolal sur. Axo pax junxo, a d'a slac'anil puerta d'a stojolal sur ay, q'uelanb'at d'a stojolal norte.

45 Ix yalan vin̈ d'ayin icha tic: A jun cuarto q'uelanb'at d'a stojolal sur chi', a eb' vin̈ sacerdote smunlaj d'a templo ay yico'. 46 Axo jun cuarto q'uelanb'at d'a stojolal norte, yic eb' vin̈ sacerdote smunlaj d'a altar b'aj sn̈usji noc' silab'. Masanil eb' vin̈ sacerdote yin̈tilal vin̈aj Sadoc, an̈ej eb' vin̈ d'a scal eb' yin̈tilal vin̈aj Leví syal yac'an servil d'a yichan̈ Jehová, xchi jun vin̈ chi' d'ayin.

A schab'il amac' yed' templo

47 Ix lajvi chi', ix yechtan jun schab'il amac' vin̈. Lajann̈ej yechel schan̈il pac'an̈, 50 metro yaji. Axo altar b'aj sn̈usji silab', a d'a yichan̈ templo ayeq'ui. 48 Ix in yic'b'at jun vin̈ vinac chi' d'a scorredoral templo, ix yechtan spatictac jun corredor chi' vin̈, nan̈al yoxil metro spimal. Axo spuertail, uque' metro sat. A sattac ay d'a sti' puerta chi', nan̈al schab'il metro ayelta d'a junjun pac'an̈. 49 A jun corredor chi', lajun̈e' metro slevanil, vaque' metro yool. B'achquiltac sq'uei. Ay chab' q'uen nivac oy d'a sti' spuertail, junjun d'a junjun pac'an̈.

41

1 Ix lajvi chi', ix in yic'anoch jun vin̈ vinac chi' d'a yol jun b'ab'el cuarto yic templo, ix yechtan stitac spuertail chi' vin̈, oxe' metro spimal junjun. 2 Axo spuertail, oye' metro sat. Axo sattac ay d'a sti' puerta chi', nan̈al yoxil metro ayelta d'a junjun pac'an̈. Ix lajvi chi' ix yechtan pax jun b'ab'el cuarto chi' vin̈, 20 metro steel, 10 metro slevanil. 3 Ix lajvi chi', ix b'at yechtan junxo cuarto vin̈ d'a yichochi. Ix yechtan sattac sti' spuertail vin̈, jun metro spimal. Axo puerta chi', oxe' metro sat, axo sattac d'a junjun pac'an̈ sti' puerta chi', nan̈al schan̈il metro ayelta. 4 Ix lajvi chi', ix yechtan jun cuarto chi' vin̈, 10 metro sat schan̈il pac'an̈. Ix yalan vin̈ d'ayin icha tic: A jun cuarto tic, Yicn̈ej Dios Yaji, xchi vin̈.

Juntzan̈ cuarto b'ob'il d'a spatictac templo

5 Ix lajvi chi', ix yechtan spimal spatictac jun templo chi' vin̈, oxe' metro spimal. A d'a spatictac templo chi', ay juntzan̈ cuarto, chab' metro yaj yich junjun, junn̈ej yaj yed' templo chi'. 6 A juntzan̈ cuarto chi', ayq'ue jun d'a yib'an̈ junxo, oxe' piso yaji, axo d'a junjun piso, ay 30 cuarto. Axo d'a sattac templo chi' lotzanoch junjun piso. A d'a yib'an̈ juntzan̈ chi', ata' tz'och spatzab'il junjun cuarto, yuj chi' max ochlaj d'a yool. 7 A juntzan̈ cuarto ay d'a schab'il piso ayoch d'a spatictac templo chi', levan yol d'a yichan̈ juntzan̈ ay d'a b'ab'el piso. Axo juntzan̈xo d'a yoxil piso, nivan yol d'a yichan̈ juntzan̈ d'a schab'il piso chi'. Ay jun c'ooch b'e sq'ue d'a b'ab'el piso, sq'ue d'a schab'il, masanto sq'uec'och d'a yoxil piso. 8-11 Ix vilani to a templo b'ob'ilq'ue d'a yib'an̈ jun yich, oxe' metro schaan̈il yajq'ue jun yich chi'. An̈eja' jun chi' ayoch yichoc juntzan̈ cuarto ay d'a spatictac templo chi'. Axo jun yich chi' nan̈al yoxil metro b'echanel d'a spatiquel juntzan̈ cuarto chi'. Ay junxo amac' ayoch d'a spatictac yich templo chi' yed' d'a scal juntzan̈ scuarto eb' sacerdote, 10 metro sat. Ay spuertail juntzan̈ cuarto d'a spatictac templo chi', tz'elul d'a amac' ay d'a spatictac chi'. Ay jun puerta d'a stojolal norte, ay pax junxo d'a stojolal sur.

Jun cuarto d'a stojolal b'aj tz'em c'u

12 A d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a stojolal jun amac' d'a spatictac templo chi', ay jun nivan cuarto 35 metro sat, 45 metro sc'atul yool. A yichtac, nan̈al yoxil metro spimal.

A yechel templo d'a smasanil

13 Ix lajvi chi', ix yechtan sc'atul templo chi' vin̈. A sc'atul chi' 50 metro. Axo jun amac' d'a spatic templo chi' masanto d'a jun cuarto d'a stojolal b'aj tz'em c'u yed' pax spimal yichtac, 50 metro d'a smasanil. 14 A d'a sat jun templo chi' yed' yamaq'uil sti' ay d'a stojolal b'aj sjavi c'u, 50 metro pax jun chi' smasanil. 15 Ix lajvi chi', ix yechtan sc'atul jun nivan cuarto vin̈, jun ay d'a spatic templo q'uelancot d'a amac' yed' yichtac, 50 metro smasanil.

A tas yaj templo

A chab' cuarto d'a yol templo yed' scorredoral q'uelanb'at d'a amac', 16 ayoch te' chemte' d'a spatictac. Ay sventenail yoxil, cotac sventenail chi'. Sb'atn̈ej te' chemte' d'a ti' puerta masanto d'a yool, ayn̈ejoch te' d'a sat yichtac smasanil. Sb'atn̈ej te' d'a spisoal, sq'uec'och te' d'a sventenail chi'. A juntzan̈ sventenail chi' ay smacul d'a spatiqueli, xayayi yajochi. 17 Aypaxoch te' chemte' d'a yichtac d'a yol b'ab'el cuarto d'a yib'an̈ puerta tz'och d'a yol schab'il cuarto. 18 Majnaquel sattac te' chemte' chi' yuj yechel eb' querubín yed' pax yechel te' palma. Jun yechel te' palma chi', jun yechel querubín chi', ichan̈ej chi' yajoch smasanil. Chab'chab' sat junjun querubín chi'. 19 A jun sat, lajan yilji icha sat anima, q'uelanoch d'a yechel te' palma chi'. Axo junxo, lajan icha yilji sat noc' choj, q'uelanpaxoch d'a junxo yechel te' palma chi'. Ichan̈ej chi' yajoch d'a yol templo chi'. 20 Sb'atn̈ej juntzan̈ yechel d'a piso masanto d'a jolom puerta. 21 A yoyal spuertail jun b'ab'el cuarto chi', lajan yaj te' schab'il, chan̈ tzalan̈ yaj te'.

A jun altar

A d'a yichan̈ jun cuarto yicn̈ej Jehová yaji, ay jun tas lajan val yilji 22 icha junoc altar nab'a te', jun metro schan̈il pac'an̈, nan̈al schab'il metro yajq'ue schaan̈il. A schiquintac, pax yich yed' spatictac, nab'a te'. Ix yalan jun vin̈ chi' d'ayin: Aton jun mexa tic ayoch d'a yichan̈ Jehová, xchi vin̈.

A juntzan̈ puerta

23 A spuertail b'ab'el cuarto yed' spuertail jun cuarto yicn̈ej Dios yaji, chab' jen̈an yaji. 24 Axo junjun jen̈an chi', chab'chab' macan̈ yaji, ayoch svisagreal d'a snan̈al. 25 A d'a sattac spuertail jun b'ab'el cuarto chi', ayoch yechel querubín yed' yechel te' palma. Lajan yilji yed' juntzan̈ ayoch d'a sattac yichtac chi'. A d'a yichan̈elta spuertail scorredoral ayq'ue spatil nab'a te'. 26 A d'a junjun pac'an̈ scorredoral chi', ay sventenail cotac sat. Aypaxoch yechel te' palma d'a sattac yichtac chi'. A sventenail juntzan̈ cotac cuarto oyanoch d'a spatic templo chi', ayoch smacul d'a spatic, xayayi yajochi.

42

A juntzan̈ pat d'a patictac templo

1 Ix lajvi chi', ix in yic'anelta vin̈ d'a amac' d'a spatictac templo d'a stojolal norte. Ix in yic'anoch vin̈ d'a yol chab' pat d'a spatiquel amac' chi' yed' d'a stojolal norte d'a jun nivan cuarto d'a spatic templo chi'. 2 A chab' pat d'a stojolal norte chi', 50 metro sc'atul, 25 metro sat. 3 A jun pat scan d'a sti' jun amac' ay d'a spatictac templo chi', 10 metro sat. Axo junxo pat, a d'a stojolal b'aj latz'b'ilem q'uen q'ueen d'a b'ab'el amac' scani. Oxe' piso yaj junjun pat chi'. Junjun piso sq'uei, yunen̈ej yool d'a yichan̈ jun ay d'a yalan̈. 4 A d'a scal juntzan̈ pat chi', ay jun calle, oye' metro sat, 50 metro steel, tz'ochn̈ejc'och d'a yolochi. A spuertail juntzan̈ cuarto chi', a d'a stojolal norte ayochi. 5 A juntzan̈ cuarto d'a yoxil piso, yunen̈ej d'a yichan̈ juntzan̈xo d'a schab'il piso ay d'a yalan̈, yujto ay scorredoral, yuj chi' yunexon̈ej yool. 6 Oxe' piso yaj juntzan̈ pat chi', palta malaj yoyal icha yoyal juntzan̈ cuarto ay d'a spatictac jun b'ab'el amac', yuj chi' a jun piso d'a yib'an̈, yunen̈ej yol d'a yichan̈ jun ay d'a snan̈al, axo jun snan̈al chi' yunen̈ej d'a yichan̈ jun ay d'a yalan̈.

7 A jun pat ayoch d'a sti' jun b'ab'el amac' chi', tz'ec' d'a yichan̈ junxo pat, 25 metro sc'atul, junn̈ej sb'at c'atan yed' smuroal stitac b'ab'el amac'. 8 Yujto a jun pat ay d'a stz'ey b'ab'el amac' chi', 25 metron̈ej sc'atul, axo pax junxo pat ay d'a spatic templo chi', 50 metro sc'atul. 9 A juntzan̈ cuarto d'a b'ab'el piso, ay spuertail yic tzon̈ el d'a b'ab'el amac', d'a jun pac'an̈ ay d'a stojolal b'aj sjavi c'u, 10 b'aj tz'elul jun muro d'a sti' amac' chi'.

Axo d'a stojolal sur, d'a sti' jun amac' d'a spatictac templo yed' jun nivan cuarto, ata' ay pax chab'xo pat. 11 Lajann̈ej yaj yechel yed' sb'onab'il, icha chab' pat d'a stojolal norte. Lajann̈ej yaj b'aj tzon̈ ochi yed' b'aj tzon̈ eli yed' jun scalleal d'a scal chab' pat chi'. 12 A tzon̈ och d'a juntzan̈ cuarto d'a stojolal sur, ay jun puerta b'aj schael yich jun scalleal chi' b'aj tz'elul jun smuroal yich, aton jun muro chi' smacan d'a stojolal b'aj sjavi c'u.

13 Ix yalan jun vin̈ chi' d'ayin icha tic: A jun pat d'a stojolal norte yed' jun ay d'a stojolal sur, aton juntzan̈ ay d'a stitac amac' d'a spatictac templo, an̈ej eb' vin̈ sacerdote ay yico'. Ata' schi noc' silab' eb' vin̈ to an̈ej Jehová ay yico', yujto a eb' vin̈ tz'ac'an servil Jehová. Ata' syac'paxoch eb' vin̈ juntzan̈ tas to yic Jehová yaji, aton ixim trigo tz'ac'ji ofrendail, ixim tz'ac'ji yed' noc' silab' tz'ac'ji yuj yac'ji tup mul yed' noc' silab' tz'ac'ji yuj stojoloc mul. A juntzan̈ cuarto b'aj tz'ac'ji juntzan̈ ofrenda chi' yic Jehová yaji. 14 Tato tz'och eb' vin̈ sacerdote d'a yol templo chi', max yal-laj yel eb' vin̈ d'a jun b'ab'el amac' ayic manto sq'uexel spichul eb' vin̈ syac'ochi ayic tz'och eb' vin̈ munlajel d'a yol templo chi'. Yujto a spichul eb' vin̈ chi', nivan yelc'ochi, yuj chi' max yal-laj yel eb' vin̈ d'a scal eb' anima yed'oc. Yovalil ch'oc spichul eb' vin̈ syac'ochi ayic tz'el eb' vin̈, xchi vin̈ d'ayin.

A yechel spatictac templo

15 Ayic ix lajvi yechtan yol templo chi' vin̈, ix in yic'anelta vin̈ d'a jun puerta ay d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Ix lajvi chi' ix och ijan vin̈ yechtan lum spatictaquel templo chi'. 16 A jun te' aj yed'nac vin̈, a te' ix yac'lab'ej vin̈ yechtani. A jun pac'an̈ d'a stojolal b'aj sjavi c'u, 250 metro yoc. 17 Ix yechtan pax junxo pac'an̈ vin̈ d'a stojolal norte. A jun chi' an̈eja' 250 metro yoc. 18 Axo pax jun pac'an̈xo d'a stojolal sur, an̈eja' 250 metro yoc. 19 Axo jun slajvub' d'a stojolal b'aj tz'em c'u, an̈eja' 250 metro yoc. 20 Ix yechtejn̈ej vin̈ schan̈il pac'an̈. A smuroal ayoch d'a spatictac slumal templo chi', 250 metro junjun pac'an̈. A jun muro chi' smacancan jun lugar yic Dios yaj chi', axo spatiquel muro chi', comon yaji.

43

Ochnac stziquiquial Jehová d'a templo

1 Ix lajvi chi' ix in yic'anxib'at vin̈ d'a jun puerta d'a stojolal b'aj tz'em c'u. 2 Ix vilan stziquiquial Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, d'a stojolal b'aj tz'em c'u chi'. Te chaan̈ sc'an̈i, icha sc'an̈ yem a' nivac pajav. Copopi ix aj yilji sat luum yuuj. 3 A tas ix vil chi', lajan val icha jun ix vila' ayic ix javi Jehová ul yac'an satel Jerusalén, lajan pax icha jun ix vil d'a sti' a' nivan Quebar. Ix in em lachnaj d'a sat lum yuuj. 4 A stziquiquial Jehová chi', ix och d'a yol templo d'a jun puerta d'a stojolal b'aj sjavi c'u.

5 Yuj chi' ix vab'i to a Yespíritu Dios ix in ic'anq'ue vaan, ix in yic'anoch d'a jun schab'il amac', ix vilani, b'ud'jinaquel yol templo chi' yuj stziquiquial Jehová chi'. 6 Ix lajvi chi', ix vab'ani, ato d'a yol templo chi' ay jun mach ix lolonelta d'ayin. Axo jun vin̈ vinac chi' lin̈anoch vin̈ d'a in tz'ey. 7 Ix yalan icha tic: Ach anima, aton jun lugar tic b'aj ay in despacho, b'aj ol vac' reyal. A tic ol in cajnaj d'a juneln̈ej d'a e cal a ex israel ex tic. A ex tic yed' eb' e reyal, man̈xo ol in e patiquejel-laj yuj eyoch ejmelal d'a comon dios yed' e mucan eb' e reyal d'a slac'anil in templo tic, icha e c'ulejnac d'a pecataxo. 8 A pecatax chi' sb'onacq'ue spalacio eb' d'a stz'ey in templo. Junn̈ej muro aycan d'a scal spuertail in templo yed' spuertail spalacio eb' chi'. Ix in alji chucal yuj schucal sb'eyb'al eb' yajb'entac d'a yol in sat. Yuj chi' ix cot voval d'a eb', ix in satanel eb'. 9 Axo ticnaic yactejocab' eb' yoch ejmelal d'a scomon diosal, syactanpax eb' smucan eb' sreyal d'a in tz'ey, yic ol in cajnaj d'a scal eb' d'a juneln̈ej. 10 A ticnaic ach anima, al d'a eb' etisraelal chajtil yaj templo ix ila', yic vach' scham yilan eb', yic sq'uixvi eb' yuj schucal. 11 Tato ol q'uixvoc eb' yuj tas sc'ulej chi', tzalan d'a eb' chajtil yaj in templo yed' tastac ay d'a yool, chajtil yaj spuertail. Syalelc'ochi, chajtil yaj templo chi' smasanil, tas yaj pax juntzan̈ schecnab'ilal yovalil sc'anab'ajaji. Tz'ib'ej yechel masanil juntzan̈ chi', yic vach' ol nachajel yuj eb' sic'lab'il yic ol sb'o eb' icha yaj chi'. Tza tz'ib'anpax masanil juntzan̈ checnab'il yic sc'anab'ajej eb'. 12 Aton val juntzan̈ tic checnab'il yuj in templo: Masanil lum tzalan d'a spatictac templo chi', juneln̈ej to vic yaj luum, xchi Jehová d'ayin.

Jun altar

13 A juntzan̈ echlab' ix c'anchaj d'a templo, a' ix c'anchaj pax d'a yechel jun altar d'a yamaq'uil templo chi'. Aton yechel jun altar chi': A cimientoal yich, nan̈al metro ayem d'a yol lum, nan̈al pax metro yajel d'a spatic yichan̈. Axo d'a sti' jun ayel chi' ay jab'xo tzalanq'ue d'a stitac, 25 centímetro yajq'uei. 14 A jantac yajq'ue jun b'ab'el b'achan̈ scot d'a yich, jun metro yajq'uei, nan̈al metro yajel d'a spatic b'aj sb'at junxo b'achan̈. Axo jun schab'il b'achan̈ chi', chab' metro yajq'uei, nan̈al metro yajel d'a spatic b'aj sb'at junxo b'achan̈. Axo jun yoxil b'achan̈ chi' an̈eja' chab' metro yajq'uei, 15 aton ta' sn̈usjitz'a silab'. A jun chi', chab' metro yajq'ue schaan̈il. Ay schiquintac d'a junjun yesquinail, chaan̈ yajq'ue d'a yib'an̈ b'aj stz'a silab' chi'. 16 A jun chi' vaque' metro junjun pac'an̈. 17 Axo schab'il b'achan̈, uque' metro junjun pac'an̈. Axo d'a stitac, ay jab'xo tzalanq'uei, 25 centímetro yajq'uei. Axo sc'oochal sq'uec'och d'a altar chi', a d'a stojolal b'aj sjavi c'u scani.

18 Ix lajvi chi', ix yalan jun vin̈ vinac chi' d'ayin: Ach anima, a Jehová Yajal tz'alan icha tic: Ayic b'ob'ilxo jun altar chi', yovalil sc'anab'ajaj juntzan̈ checnab'il tic: Sn̈usjitz'a junoc noc' noc' silab'il d'a yib'an̈, stzicchajoch schiq'uil noc' d'ay. 19 A in Jehová in svala' to a d'a eb' sacerdote levita yin̈tilal Sadoc, aton eb' tz'och d'a vichan̈ in yac'an servil, syac'an junoc noc' quelem vacax eb' silab'il yuj yac'ji tup mul. 20 Slajvi chi', syic'anq'ue jab'oc schiq'uil noc' eb', stzicanoch eb' d'a schiquintac altar chi' schan̈il yed' d'a schiquintac yic schab'il b'achan̈ yich yed' d'a spatictac yich altar chi' smasanil. Icha chi' tz'aj sacb'ican jun altar chi' yic tz'ochcan vicoc. 21 Slajvi chi' syic'anel noc' vacax chi' eb', noc' tz'ac'ji silab'il chi', sn̈usantz'a noc' eb' d'a spatiquel templo d'a jun lugar chequel yaji. 22 Axo d'a junxo c'u, sn̈usantz'a junoc noc' chiva eb', junoc noc' malaj jab'oc spaltail yuj yac'ji tup mul. Icha chi' tz'aj sacb'itan jun altar chi' eb' sacerdote chi', icha syutej eb' yed' noc' vacax. 23 Ayic slajvi juntzan̈ chi', syic'ancot junoc noc' quelem vacax eb' yed' junoc noc' ch'ac calnel, malajocab' jab'oc spaltail noc' schavan̈il. 24 Icha chi' tz'aj yic'ancot noc' eb' d'ayin. Syac'anoch yatz'amil noc' eb', sn̈usantz'a noc' eb' yuj in yic'anchaan̈. 25 Uque' c'ual sn̈ustz'a noc' silab' chi' eb', syac'anpax junoc noc' chiva eb' silab'il, junoc noc' quelem vacax yed' junoc noc' ch'ac calnel yuj yac'ji tup mul. Malajocab' jab'oc spaltail noc' yoxvan̈il. 26 Ichan̈ej chi' sc'ulej eb' d'a uque' c'ual chi', yuj sacb'itan jun altar chi' eb' yic tz'ochcan vicoc. 27 Axo slajvi yuquil c'ual chi', axo d'a svajxaquil c'ual yed' sb'eyn̈ejb'ati, syac'n̈ej noc' silab' chi' eb', noc' stz'a smasanil yed' silab' yic junc'olal. Ichato chi' a in Jehová in svala' to tzex in cha d'a tzalajc'olal, xchi Jehová, xchi vin̈ d'ayin.

44

A yopisio puerta d'a stojolal b'aj sjavi c'u

1 Ix in yic'xib'at vin̈ d'a spuertail templo d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Ix vilani, macan jun puerta chi'.

2 Ata' ix yal Jehová d'ayin icha tic: A jun puerta tic, ol cann̈ej macan, malaj b'aq'uin̈ ol jacchajoc. Malaj mach ol yal yoch d'ay, yujto a d'a jun tic ix in och a in sDiosal in Israel tic. 3 An̈ej vin̈ yajalil chon̈ab' syal sc'och vael ta' yic schi'an noc' silab' vin̈ d'a vichan̈. A d'a corredor tz'och vin̈, tz'ochc'och vin̈ d'a jun b'ab'el amac', an̈eja' ata' stz'elxita vin̈, xchi Jehová chi' d'ayin.

Eb' smoj yoch d'a yol templo

4 Ix lajvi chi' ix in yic'anb'at jun vin̈ vinac chi' d'a jun puerta d'a stojolal norte d'a yichan̈ templo. Ix vilani ix b'ud'jiel yol templo chi' yuj stziquiquial Jehová. Ayic ix vilan jun chi' ix in em lachnaj d'a sat luum. 5 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: Ach anima, scham val ilani, schampax ab'an sleyal jun templo tic. Scham val ilani mach eb' syal yoch d'a yol templo tic, mach pax eb' max yal yochi.

6 Al d'a eb' etisraelal chi' to a in Jehová in sval icha tic: Ex in chon̈ab' Israel, te pit ex, actejec e b'eyb'alan tas yajb'entac. 7 A ex tic ix eyixtejb'at in templo. Comonxon̈ej ix e chaoch eb' ch'oc chon̈ab'il d'a yool, aton juntzan̈ anima malaj yechel in trato d'a spensar yed' d'a snivanil. Ix eyixtejb'at eyac'an silab' d'ayin, aton xepual noc' silab' yed' schiq'uil noc', palta max e c'anab'ajej in trato, axo tas yajb'entac tze c'ulej. 8 Maj e c'anab'ajej in checnab'il yuj tas vic yaji, palta to ix eyactejcan eyopisio chi' d'a yol sc'ab' eb' ch'oc chon̈ab'il, xchi Jehová, xa chi.

9 Yuj chi' a in Jehová in sval icha tic: Man̈xa b'aq'uin̈ ol och junoc anima ch'oc chon̈ab'il d'a in templo, aton eb' cajan d'a e cal, eb' man̈ ayococh yechel in trato d'a spensar yed' d'a snivanil. 10 A eb' levita ix in actancani ayic in yactancan masanil eb' yetisraelal eb', yic tz'och eb' ejmelal d'a juntzan̈ comon dios, ol scha spac eb' yuj schucal chi'. 11 Syal smunlaj eb' yic stan̈vej spuertail in templo yed' d'a junocxo munlajel d'a in templo chi'. Syal smilancham noc' silab' eb', aton noc' sn̈usjitz'a silab'il d'ayin yed' juntzan̈xo noc' silab' syac' eb' chon̈ab'. Yovalil b'ecan sc'ol eb' yac'an servil eb' yetchon̈ab' chi'. 12 A d'a yalan̈taxo yac'nac servil eb' yetisraelal eb' yic tz'och eb' ejmelal d'a juntzan̈ comon dios. Icha chi' ix aj scuchb'an eb' yetisraelal eb' chi' d'a chucal. Yuj chi' a in Jehová Yajal in svac' in ti' to ol scha spac eb' yuj smul chi'. 13 Max yal-laj yoch eb' d'a vichan̈ in yac'an servil d'a sacerdoteal, max yalpaxlaj syaman juntzan̈ tas nivac yelc'och eb', aton juntzan̈ vic yaji. Yovalil ol javoc q'uixvelal d'a yib'an̈ eb' yuj schucalil sc'ulejnac chi'. 14 A ticnaic, ol vac'och eb' stan̈vumaloc in templo, masanil comon munlajel ol vac' sb'o eb' ta'.

Eb' sacerdote

15 Palta a eb' sacerdote levita, yin̈tilal vin̈aj Sadoc, a eb' chi' ix in yac'n̈ej servil eb', vach'chom a eb' yetisraelal eb' ix in yactejcan eb'. Yuj chi' a in Jehová Yajal in svala' to an̈ej eb' chi' syal sc'och d'a vichan̈ yic tzin yac'an servil. Syal yoch eb' d'a vichan̈ yic syac' xepual noc' noc' yed' schiq'uil noc' silab'il d'ayin. 16 An̈ej eb' syal yoch d'a yol in templo yic tzin yac'an servil eb' d'a tastac ay d'a yol templo chi'. An̈ej eb' syal yilan in munlajel ta'. 17 Ayic tz'och eb' d'a spuertail schab'il amac', yovalil a pichul lino syac'och eb'. Ayic ayoch eb' d'a yopisio ta', ma d'a yol templo, max yal-laj a pichul lana syac'och eb'. 18 Yovalil ayq'ue sc'ox eb' nab'a lino. Yovalil lino pax yol svex eb' ayochi. Mocab' stzec' snan̈al eb' d'a junoc tas tz'ic'an yel yalil. 19 Ayic manto elta eb' d'a b'ab'el amac', b'aj ayec' eb' yetchon̈ab' eb', yovalil syic'canel spichul eb' sc'an d'a yopisio d'a yol templo chi', scan d'a yol juntzan̈ cuarto d'a yool chi'. Axo junxo spichul eb' syac'ochi yic vach' max ochcan smay jun pichul chi' d'a eb' ayec' chi'.

20 Max sjoxel-laj d'ab'an sjolom eb'. Scha q'uib' xil sjolom eb' chi', an̈ej sn̈itac sjoxel eb'. 21 Malaj junoc eb' sacerdote chi' tz'uc'an vino ayic tz'och d'a schab'il amac'. 22 Max yal yic'an eb' ix ix chamnacxo yetb'eyum eb', ma eb' ix actab'ilcan yuj yetb'eyum, palta an̈ej junoc ix yetisraelal eb' cob'esto syic'a', ma junoc ix yetb'eyum junoc yetsacerdoteal eb' chamnacxo.

23 A eb' sacerdote chi', yovalil sc'ayb'ej eb' in chon̈ab' eb' yic syojtaquejel eb' tas sic'b'ilel vuuj yed' tas man̈ sic'b'iloquel vuuj, tas vach' yed' tas man̈ vach'oc, icha yalan ley. 24 An̈eja', tato ay b'aj tz'och oval, a eb' sb'oani icha yalan ley. Yovalil sc'anab'ajej sleyal juntzan̈ in q'uin̈ eb', sc'anab'ajej pax jun sc'ual ic'oj ip eb', aton jun c'u vic yaji.

25 Malaj b'aq'uin̈ syam junoc snivanil chamnac eb' yic max yixtejb'at sb'a eb', icha yalan ley. An̈ej tato a smam snun eb', ma junoc yuninal eb', ma yisil eb', ma junoc yuc'tac eb', ma junoc yanab' eb' cob'esto schami, syal syaman eb'. 26 Slajvi chi' yovalil sacb'itej sb'a eb' icha yalan ley, uque' c'ual maxtzac ochlaj eb' munlajel d'a yol in templo chi'. 27 Ayic tz'ochxi eb' d'a yol in templo chi' yic smunlajxi eb', a in Jehová in svala', yovalil syac' junoc noc' silab' eb' yuj stupil smul.

28 Malaj junoc smacb'en eb' sacerdote syic' d'a e chon̈ab', ichato a in ayin och smacb'enoc eb'. 29 A svael eb' sacerdote chi', aton tas tz'ac'ji d'ayin yuj eb' eyetchon̈ab' yed' noc' silab' tz'ac'ji d'ayin yuj yac'ji tup mul yed' noc' tz'ac'ji stojoloc mul yed' masanil silab' syac' eb' yetisraelal eb' d'ayin. A juntzan̈ chi', yicn̈ej eb' sacerdote chi' yaji. 30 A eb' sacerdote chi', a b'ab'el sat avb'en te vach', yovalil scha eb' yed' masanil tas tz'ac'ji d'ayin. Ayic sb'oan ixim pan eb' in chon̈ab', a ixim b'ab'el sb'oi, a ixim syac' eb' d'a eb' sacerdote chi' yic vach' svac' in vach'c'olal d'a yib'an̈ eb'. 31 A eb' sacerdote chi', max yal-laj schi'an junoc noc' much eb', ma junocxo noc' noc' scomon chami, mato milb'ilcham yuj noc' chium noc'.

45

A lum luum yic Jehová yaji

(Ez 48.9-20)

1-3 Ayic tz'och suerte yic spucchajec' lum luum d'a junjun in̈tilal, yovalil ch'oc tz'ic'chajcanel jab'oc luum vic tz'ajcan a in Jehová in tic, 12 kilómetro yed' nan̈alxo steel luum, oye' kilómetro sat luum. Masanil jun lum chi', vic tz'ajcan luum. A d'a snan̈al lum chi', ata' tz'ic'jicanel junoc macan̈ lum b'aj scan templo, 250 metro tz'aj lum d'a schan̈il pac'an̈. A d'a spatictac lum chi' scan pax jab'oc lum colan tz'ajcani, 25 metro sat. 4 A jun macan̈ lum chi' yic eb' sacerdote smunlaj d'a templo tz'aj luum, aton eb' tz'och d'a vichan̈ in yac'an servil. Ata' syal sb'oanq'ue spat eb' d'a spatictac in templo chi'. 5 An̈eja' tz'ic'chajcanel junxo macan̈ lum luum, 12 kilómetro yed' nan̈alxo steel, oye' kilómetro sat. A jun lum chi', yic eb' levita tz'ajcan luum, aton eb' smunlaj d'a templo yic vach' ay b'aj sb'oq'ue spat eb' b'aj scajnaji. 6 Axo d'a scostil lum vic yaji, yovalil scan junxo macan̈ luum. A jun lum chi' yic chon̈ab' tz'ajcan luum. 12 kilómetro yed' nan̈alxo tz'aj steel luum, nan̈al yoxil kilómetro tz'aj sat luum, yic chon̈ab' Israel tz'ajcan luum.

A lum sluum vin̈ yajal

(Ez 48.21-22)

7 An̈ejtona', ay chab' macan̈ lum luum, yic vin̈ yajal tz'ajcan luum. Ay jun macan̈ lum scan d'a stojolal b'aj sjavi c'u, axo junxo macan̈ luum, a d'a stojolal b'aj tz'em c'u scan luum, syalelc'ochi aton d'a stz'ey lum vic yaji yed' d'a stz'ey lum yic eb' chon̈ab'. Lajan tz'aj steel luum yed' lum yic junjun in̈tilal. 8 A jun macan̈ luum chi' yic vin̈ yajal Israel tz'ajcan luum. Yuj chi', a lum yic eb' in chon̈ab', man̈xo ol yiq'uec' lum eb' vin̈ yajal eb' chi', palta ol can lum d'a junjun macan̈ in̈tilal.

A tas yovalil sc'anab'ajej eb' vin̈ yajal

9 A in Jehová Yajal in svala': Ex yajal Israel, man̈xo eyixtej eb' in chon̈ab', vach'n̈ejocab' tzeyutej e b'a, tojoln̈ej tzeyutej e ch'olb'itan junoc tasi. Actejec e toc'anec' lum slum eb' in chon̈ab'.

10 A echlab' te tz'acan tze c'ana'. 11 A eyechlab' tze c'an d'a sat eyavb'en, lajanocab' yool yed' eyechlab' tze c'an d'a tas a' yaji. A nivan echlab', aton homer, 220 litro yool, a tz'ac'an yechel masanil echlab'. A jun homer chi', lajun̈e' bato a' tz'em d'a yool, lajun̈e' pax efa sat avb'en tz'em d'ay.

12 An̈eja' pax tas tz'echtaj yalil: A 20 gera, lajan yalil yed' jun ciclo, axo pax 60 ciclo lajan yalil yed' jun mina.45.12 13 Aton juntzan̈ ofrenda tic yovalil syac' eb' etisraelal: A ixim e trigo yed' ixim e cebada 60 macan̈ tzeyutej ixim. Jun macan̈ ixim tzeyac'a'. 14 Icha pax chi' tzeyutej eyaceite, 100 macan̈ tzeyutej. Jun macan̈ tzeyac'paxi. 15 Axo pax noc' calnel sva b'aj yax an̈ an̈c'ultac d'a yol yic Israel, jun noc' tzeyiq'uel d'a scal 200 oc noc'. A in Jehová in svala', masanil juntzan̈ tic ol c'anchaj d'a ofrendail yed' d'a silab' stz'ai yed' d'a silab' yic junc'olal yed' silab' yuj yac'ji tup smul eb' in chon̈ab' Israel.

16 Yovalil masanil in chon̈ab' Israel tz'ac'an juntzan̈ ofrenda chi' d'a vin̈ yajal yaj d'a scal eb'. 17 A vin̈ yajal chi' tz'ac'an noc' noc' stz'a silab'il yed' ixim trigo ofrendail yed' vino tz'ac'ji ayic tz'alji q'uen uj, d'a c'ual ic'oj ip yed' d'a juntzan̈ nivac q'uin̈ vic yaji. Yovalil syac' pax silab' vin̈ yic stup mul, ixim trigo ofrendail, silab' stz'ai, silab' yic junc'olal yic vach' tz'ac'ji tup schucalil eb' yin̈tilal Israel.

A q'uin̈ yic snachajcot‘R’tas ajnac yelta eb' israel d'a Egipto

18 A in Dios Yajal in svala': A d'a b'ab'el c'u yic b'ab'el uj, yovalil tzeyac' junoc noc' quelem vacax malaj spaltail yic sacb'ican in templo. 19 A vin̈ sat sacerdote tz'ic'anq'ue jab'oc schiq'uil noc' vacax chi', aton noc' ix ac'ji silab'il yuj yac'ji tup mul, sucanoch schiq'uil noc' vin̈ d'a smarcoal spuertail in templo, d'a spatictac schiquintac schan̈il yed' d'a yoxmacan̈il yich altar chaan̈ ayq'uei yed' d'a smarcoal spuertail chab'il amac'. 20 An̈eja' icha chi' tz'aj pax d'a yuquil c'ual, yuj yaln̈ej mach tz'och smul to man̈ sc'anoc sc'ool, mato man̈ yojtacoc tato van yoch smul. Icha chi' tz'aj sacb'icanel in templo chi'. 21 Ayic 14 yoch b'ab'el uj, tze chaanel yich q'uin̈ yic tze naancot tas ajnac eyelta d'a Egipto. Uque' c'ual tze va ixim pan malaj yich. 22 A d'a jun c'ual chi', a vin̈ yajal, yovalil syac' junoc noc' quelem vacax vin̈ silab'il yuj smul, yuj pax yic masanil eb' chon̈ab'. 23 A d'a junjun c'u d'a uque' c'ual q'uin̈ chi', yovalil syac' ucvan̈ noc' quelemtac vacax vin̈ yajal chi' yed' ucvan̈oc noc' ch'ac calnel, aton noc' malaj jab'oc spaltail. Sn̈usjitz'a noc' silab'il d'ayin. Tz'ac'jipax junoc noc' mam chiva d'a junjun c'u silab'il yuj yac'chaj tup mul. 24 A yed' junjun noc' vacax chi' yed' junjun noc' calnel chi', tz'ac'jipax 40 libraoc ixim trigo yed' nan̈al schan̈il litrooc aceite.

Q'uin̈ yic chinama

25 An̈ejpaxa' d'a uque' c'ual q'uin̈ yic chinama, aton jun q'uin̈ schael yich d'a 15 yoch yuquil uj, a vin̈ yajal chi' yovalil syac'n̈ej silab' vin̈. Lajan sb'isul noc' silab' chi' syac' vin̈ d'a junjun c'u, icha noc' syac' vin̈ d'a q'uin̈ yic tze naancot tas ajnac eyelta d'a Egipto, aton noc' tz'ac'ji yuj stupchaj mul, noc' tz'ac'ji silab'il yed' ixim trigo yed' aceite ofrendail.

46

A tas yovalil sb'o vin̈ yajal ayic ay q'uin̈

1 A in Jehová Yajal in svala': A jun spuertail schab'il amac' d'a stojolal b'aj sjavi c'u, a d'a vaque' c'ual munlajel, yovalil macann̈ej, an̈ej d'a sc'ual ic'oj ip sjacvi yed' d'a sc'ual yic tz'alji q'uen uj. 2 A vin̈ yajal chi' tz'och vin̈ d'a jun puerta d'a b'ab'el amac', tz'och vin̈ d'a jun corredor d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Tz'och lin̈an vin̈ d'a smarcoal jun puerta chi', yacb'an van sn̈usantz'a noc' silab' eb' sacerdote yed' noc' silab' yic junc'olal syac' vin̈. Slajvi chi' tz'och vin̈ ejmelal d'ayin b'aj ayec' chi', ichato chi' tz'el vin̈ d'a corredor chi', palta scann̈ej jacan jun puerta chi', masanto vanxo sq'uic'b'i smacchaji. 3 Axo d'a sc'ual ic'oj ip yed' d'a yic tz'alji q'uen uj, yovalil tzul och eb' chon̈ab' ejmelal d'ayin, d'a yichan̈ jun puerta chi'. 4 A noc' silab' yovalil syac' vin̈ yajal chi' d'ayin yic sn̈usjitz'a d'a sc'ual ic'oj ip, vacvan̈ noc' quelemtac calnel yed' jun noc' ch'ac calnel, malajocab' jab'oc spaltail noc' yucvan̈il. 5 Yovalil syac' 40 libraoc ixim harina vin̈ yed' noc' ch'ac calnel chi'. Axo yed' noc' quelemtac calnel chi', ato a' jantac tz'el d'a sc'ol vin̈ yac'ani. A yed' 40 libraoc ixim harina, syac' pax nan̈al schan̈il litro aceite vin̈. 6 Axo d'a sc'ual ayic tz'alji q'uen uj, yovalil syac' junoc noc' quelem vacax vin̈, vacvan̈oc noc' quelemtac calnel yed' junoc noc' ch'ac calnel. Masanil juntzan̈ noc' chi', malajocab' spaltail noc'. 7 A yed' noc' quelem vacax chi' syac' 40 libraoc ixim harina vin̈. Icha pax chi' tz'aj yac'an jun noc' ch'ac calnel chi' vin̈. Axo pax yed' noc' quelemtac calnel chi', yaln̈ej jantac tz'el d'a sc'ol vin̈ yac'ani. Axo yed' junjun 40 libraoc ixim harina chi', syac' nan̈al schan̈il litro aceite vin̈.

8 Ayic tz'och vin̈ yajal d'a spuertail schab'il amac' chi', tz'och vin̈ d'a corredor chi', an̈eja' ta' tz'elxi vin̈. 9 Ayic tzul och eb' chon̈ab' ejmelal d'ayin d'a junjun q'uin̈, yovalil a tic sc'ulej eb': A mach tz'och d'a b'ab'el amac' d'a spuertail, d'a stojolal norte, a d'a puerta d'a stojolal sur tz'elxi. Axo mach tz'och d'a puerta d'a stojolal sur chi', a d'a puerta d'a stojolal norte chi' tz'elxi. Malaj junoc mach smeltzajxiel d'a puerta b'aj ix ochi, palta to tz'el d'a junxo puerta q'uelancot b'aj ix och chi'. 10 A vin̈ yajal chi', yovalil tz'och vin̈ yed' eb' chon̈ab', tz'el pax vin̈ yed' eb'. 11 A d'a nivac q'uin̈ yed' sc'ual molanil, syac' 40 libraoc ixim harina vin̈ yajal chi' yed' junjun noc' quelemtac vacax. Icha pax chi' ixim syac' vin̈ yed' junjun noc' ch'ac calnel. Axo pax yed' junjun noc' quelemtac calnel, yaln̈ej jantac tz'el d'a scol vin̈ yac'ani. A yed' junjun 40 libraoc ixim harina chi', syac' pax nan̈aloc schan̈il litro aceite vin̈.

12 Ayic tz'el d'a sc'ol vin̈ yajal chi' yac'an junoc noc' silab' d'ayin, junoc noc' sn̈usjitz'aoc, ma junoc noc' yic junc'olal, yovalil sjacchaj puerta d'a stojolal b'aj sjavi c'u, syac'an silab' vin̈ chi', icha syac' vin̈ d'a sc'ual ic'oj ip. Slajvi chi' tz'elxita vin̈ d'a puerta chi', ichato chi' smacchajxicani.

A ofrenda tz'ac'ji d'a junjun c'u

13-15 Junjun q'uin̈ib'alil d'a junjun c'u syac' silab' vin̈ yajal chi' d'ayin. Yovalil syac' junoc noc' quelem calnel vin̈, yic sn̈usjitz'a noc' silab'il d'ayin, jun ab'il sq'uinal noc', malaj jab'oc spaltail noc'. A yed' jun noc' quelem calnel chi', syac' pax 14 libraoc ixim harina vin̈ yed' junoc litro aceite secchajem d'a yib'an̈ ixim. A jun tic, yovalil sc'anab'ajej vin̈ d'a masanil tiempo.

A tas yovalil sc'ulej vin̈ yajal yed' sluum

16 A in Jehová Yajal in svala': Tato a vin̈ yajal chi' siej jab'oc lum smacb'en d'a junoc yuninal, a jun lum chi' tz'ochcan smacb'enoc yuninal chi'. 17 Palta tato a vin̈ yajal chi' siej jab'oc lum d'a junoc schecab' yic smacb'enej, masanto sjavi ab'il yic tz'el tas d'a libre, ichato chi' syic'anxi lum vin̈ yajal chi'. Axo scan lum smacb'enoc eb' yuninal vin̈. 18 A vin̈ yajal chi', malaj yalan yic vin̈ stoc'anec' smacb'en junocxo anima. A lum sluum vin̈, a lum syac' vin̈ smacb'enoc eb' yuninal. Icha chi', malaj eb' malaj smacb'en scan d'a scal in chon̈ab', xchi Jehová.

A juntzan̈ cusinu d'a templo

19 Ix lajvi chi', ix in yic'anb'at jun vin̈ vinac chi' d'a yoloch sti' jun puerta, d'a chab' pat yic eb' sacerdote scan d'a stojolal norte. Ix sch'oxan vin̈ d'ayin d'a stojolal b'aj tz'em c'u d'a spatic chab' pat chi'. 20 Ix yalan vin̈ d'ayin icha tic: Aton d'a tic yovalil ol stz'an̈ noc' silab' eb' sacerdote tz'ac'ji silab'il yuj yac'ji tup mul, ma yuj stojoloc mul. A d'a tic ol b'ochaj pax ixim harina tz'ac'ji ofrendail. Icha chi', max ic'chajel juntzan̈ tastac chi' d'a b'ab'el amac', yic vach' max ochcan stziquiquial juntzan̈ tas yic Dios yaj d'a eb' anima, xchi vin̈ d'ayin. 21 Ix lajvi chi', ix in yic'anelta vin̈ d'a jun b'ab'el amac', ix in yic'anec' vin̈ d'a schan̈il pac'an̈. 22 Ix vilan d'a junjun schiquintac amac' chi', ay juntzan̈xo yunetac amac'. Lajan yechel schan̈il. 20 metro steel, 15 metro sat. 23 A d'a spatictac juntzan̈ yunetac amac' chi', ayq'ue jun muro nab'a q'ueen, axo d'a yichtac jun muro chi', ayq'ue b'aj tz'och c'ac'. 24 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ d'ayin icha tic: Aton d'a juntzan̈ cusinu tic stz'an̈ noc' silab' eb' smunlaj d'a templo tic, aton silab' syac' eb' chon̈ab', xchi vin̈ d'ayin.

47

Jun a a' sq'ueul d'a yol templo

1 Ix lajvi chi', ix in yic'anoch vin̈ d'a spuertail templo d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Axo ix vilani, ay jun a a' sq'ueul d'a yalan̈ sti' puerta chi'. A jun a a' chi' sb'atcan a' d'a stojolal b'aj sjavi c'u, d'a co vach' ayic tzon̈ elta d'a templo chi', tz'ec' a' d'a stojolal sur d'a jun altar. 2 Ix lajvi chi', ix in yic'anelta vin̈ d'a spatic b'ab'el amac' chi', d'a jun puerta d'a stojolal norte. Ix b'at voyan in b'a d'a spatic amac' chi' yuj vin̈, masanto d'a jun puerta d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Ix vilani, ay jun a' yune' a' sq'ueul d'a stojolal sur d'a jun puerta chi'. 3 A jun vin̈ chi', ix b'at vin̈ d'a stojolal b'aj sjavi c'u, yed'nac jun ch'an̈ ch'an̈ vin̈ yic echlab'. Ix yechtan 500 metro vin̈, ix in yic'anec' vin̈ d'a yol a a' chi', a d'a sjaj voc ix q'ueul a'. 4 Ix lajvi chi', ix yechtanxi 500 metroxo vin̈, ix in yic'anxi ec' vin̈ d'a yol a'. Axo d'a sjolom in penec ix q'ueul a'. Ix yechtanxi 500 metroxo vin̈, ix in yic'anxi ec' vin̈ d'a yol a'. Axo d'a in nan̈al ix q'uec'och a'. 5 Ix yechtanxi 500 metroxo vin̈. A a' chi' te nivan ix aj a', man̈xalaj mach syal sc'axpaj d'a yol a'. Te jul ix aj yich a', syal queq'ui, palta toxon̈ej sco mac'a'. 6 Ix yalan vin̈ d'ayin: Ach anima, scham val a naan tas ix il tic, xchi vin̈.

Ix lajvi chi' ix in yic'anxicot vin̈ d'a stitac a a' chi'. 7 Axo ix vilani, man̈xo jantacoc te te' ay d'a stitac a' chi'. 8 Ix lajvi chi', ix yalanxi vin̈ d'ayin: A jun a' tic, sb'at a' d'a stojolal b'aj sjavi c'u, sb'atn̈ej a' d'a sch'olanil a' Jordán, sb'atcan a' d'a yol a' mar Muerto. Ayic ol c'och a' d'a yol a' chi', ol chib'ocq'ue a' mar chi' yuj a'. 9 Yalxon̈ej b'aj ol c'och jun a' tic, vach' ol cajnaj masanil macan̈il noc' noc' d'a yol a', man̈xo jantacoc noc' chay ol q'uib'oc. Yujto a jun a' tic, ol chib'ocq'ue a a' c'achi' yuj a', ol te q'uib' tastac ay sq'uinal d'a yol a'. 10 Tzijtum eb' yamum chay ol aj d'a sti' a'. A d'a En-gadi masanto d'a En-eglaim ol yac' tacjoc schimpa eb' yamum chay chi'. Man̈xo jantacoc macan̈il noc' chay ol q'uib' d'a a', icha smacan̈il schayil a' mar Mediterráneo. 11 Axo pax stitac a' soc'omtac, ma b'aj ay a' cotac n̈ajab', man̈ ol chib'oclaj a', ata' ay a a' c'achi', ata' ol yic'q'ueta yatz'am anima. 12 A d'a stitac a a' chi', ol q'uib'q'ue masanil macan̈il te te' sloji sat. A te te' chi', malaj b'aq'uin̈ sc'ajb'anem xiil te'. Man̈ ol yactejpax yac'an sat te'. Junjun uj syac'n̈ej sat te', yujto a a' tz'elta d'a templo ayoch yaloc te'. A sat te' chi', ol lochajoc, axo xil te' ol och remeyoal, xchi vin̈ d'ayin.

A stz'acan̈il jun nación chi'

13 Ix yalan Jehová Yajal d'ayin icha tic: Aton stz'acan̈il lum luum ol scha' lajchave' macan̈ eb' yin̈tilal Israel smacb'enoc. (A eb' yin̈tilal vin̈aj José cha macan̈ smacb'en eb' ol yic'a'. 14 A in ix vac' in ti' vac'an jun lum tic d'a eb' e mam yicham. Lajann̈ej tz'aj e pucanec' lum d'a e cal e lajchave' in̈tilal. Aton jun lum tic ol vac' e macb'enoc.)

15 Aton stz'acan̈il lum tic d'a jun pac'an̈ d'a stojolal norte: Schael d'a a' mar Mediterráneo, sc'och d'a chon̈ab' Hetlón yed' d'a chon̈ab' Zedad, 16 Hamat, Berota yed' Sibraim, aton ay d'a scal stz'acan̈il Damasco yed' Hamat masanto sc'och d'a Hazar-haticón, aton stz'acan̈ sb'a yed' Haurán. 17 Yuj chi', a stz'acan̈il luum schael d'a a' mar Mediterráneo masanto sc'och d'a Hazar-enán. Axo d'a norte scan lum yic chon̈ab' Damasco yed' lum yic Hamat.

18 Axo stz'acan̈il lum d'a stojolal b'aj sjavi c'u, aton tic: Tz'ec' d'a stitac lum yic chon̈ab' Haurán yed' yic Damasco. Sb'atn̈ej d'a stitac a' Jordán, aton a' chi' tz'acan̈ yaj d'a scal chon̈ab' Galaad yed' Israel, masanto sc'och d'a chon̈ab' Tamar d'a stojolal sur d'a yic a' mar Muerto.

19 Axo pax stz'acan̈il lum d'a stojolal sur, aton tic: Schael d'a chon̈ab' Tamar, tz'ec' d'a sjajtac a' Meriba-cades yed' d'a a' eluma' yic Egipto, masanto sc'och d'a a' Mediterráneo.

20 Axo pax d'a stojolal b'aj tz'em c'u, a a' mar Mediterráneo ayoch stz'acan̈iloc luum. Schael d'a stz'acan̈il yic Egipto tz'ec'n̈ej d'a sti' a' mar chi' masanto sc'och b'aj tzon̈ och d'a chon̈ab' Hamat.

21 Aton jun lum tic yovalil spucchajec' d'a e cal junjun macan̈ ex yin̈tilal Israel ex tic. 22 A lum ol eyic' yed' eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' d'a e cal, aton eb' ayxo yuninal. Ayic ol e pucanec' luum d'a e cal, lajan lum yic eb' ch'oc chon̈ab'il chi' ol yic' eyed'oc. 23 A in Jehová Yajal in svala' to a eb' ch'oc chon̈ab'il chi', ol scha' smacb'en eb' yaln̈ej b'aj cajan d'a scal junjun in̈tilal chi'.

48

A tas tz'aj spucanec' lum sluum eb' israel

1-7 A stz'acan̈il Israel d'a norte, schael d'a a' mar Mediterráneo, tz'ec' d'a Hetlón yed' b'aj tz'och b'e d'a Hamat yed' d'a Hazar-enán, tz'ec' d'a stojolal sur d'a lum yic Damasco yed' Hamat chi'. Junjun macan̈ yin̈tilal Israel scha junoc macan̈ lum luum smacb'enoc, sb'at stz'acan̈il lum d'a stojolal b'aj sjavi c'u, masanto sc'och d'a a' mar Mediterráneo, d'a stojolal b'aj tz'em c'u. Icha tic ol aj schaan lum smacb'en eb' chi' d'a stzolal, schael yich d'a norte scotn̈ej d'a sur: Dan, Aser, Neftalí, Manasés, Efraín, Rubén yed' Judá.

A lum sic'b'ilel yicoc Jehová

(Ez 45.1-6)

8 A d'a stz'ey lum smacb'en Judá, ata' ay jun lum sic'b'ileli: 12 kilómetro yed' nan̈alxo sat luum. Axo steel luum, lajan yed' steel lum smacb'en junjun in̈tilal, scot d'a stojolal b'aj sjavi c'u masanto d'a stojolal b'aj tz'em c'u. A d'a snan̈al lum chi', ata' ay in templo.

9-10 A d'a jun lum luum vic yaj chi', ay jun macan̈ luum, 12 kilómetro yed' nan̈alxo steel luum, oye' kilómetro pax sat luum. A d'a snan̈al lum chi', ata' ay in templo. 11 A jun lum chi', yic lum eb' sacerdote ayoch in yac'an servil, aton eb' yin̈tilal vin̈aj Sadoc, eb' maj tzac'laj d'a spatic eb' yetisraelal ayic in yactancan eb', icha ix yutej sb'a eb' yetlevitail eb'. 12-13 A d'a sti' lum yic eb' sacerdote chi', ata' ay lum yic eb' levita. A lum chi', 12 kilómetro yed' nan̈alxo steel luum, oye' kilómetro pax sat luum. A lum vic yaj chi', 12 kilómetro yed' nan̈alxo steel luum, 10 kilómetro sat luum. 14 A jun macan̈ lum chi' an̈ej lum te vach' d'a yol nación chi'. Malaj junoc macan̈ lum chi' syal schon̈chajeli. Max yal-laj sq'uexchaj luum, max yalpaxlaj yac'chaj lum d'a junocxo anima, yujto vic yaj luum.

15-18 Ay junxo macan̈ luum d'a scostil lum vic yaj chi', 12 kilómetro yed' nan̈alxo steel luum, nan̈al yoxil kilómetro sat luum, comon yaj luum. A d'a snan̈al yol lum chi', ata' ay nivan chon̈ab'. Axo jantacto lum colan scani, syal scajnaj anima, syal pax sva noc' noc' ta'. A jun chon̈ab' chi', 2 mil 250 metro schan̈il pac'an̈. A d'a spatictac chon̈ab' chi', ay jab'xo lum luum oyaneq'ui, 125 metro sat luum. A noc' noc' sva d'a jab'xo lum luum chi'. A d'a jun pac'an d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a jun chon̈ab' chi', ay jun macan̈ lum luum, oye' kilómetro steel luum. An̈eja' d'a stojolal b'aj tz'em c'u, ay pax junxo macan̈ luum, oye' kilómetro pax steel luum. A d'a juntzan̈ lum chi' smunlaj anima ay d'a chon̈ab' chi', axo sat yavb'en eb' smolo', a syab'lej eb'. 19 Yaln̈ej mach anima d'a yic junjun macan̈ yin̈tilal Israel smunlaj d'a yol chon̈ab' chi', syal smunlaj eb' d'a chab' macan̈ lum chi'. 20 Masanil lum vic yaji yed' lum yic jun nivan chon̈ab' ay d'a snan̈al jun lum sic'b'ilcanel chi', 12 kilómetro yed' nan̈alxo lum d'a schan̈il pac'an̈.

Lum sluum vin̈ yajal

(Ez 45.7-8)

21-22 A vin̈ yajal chon̈ab' chi', a vin̈ tz'ican lum aycan d'a snan̈al lum smacb'en Judá yed' lum smacb'en Benjamín, syalelc'ochi, aton lum ay d'a stz'eytac lum vic yaji yed' d'a stz'ey lum yic chon̈ab'. Ay jun macan̈ luum d'a stojolal b'aj sjavi c'u, 12 kilómetro yed' nan̈alxo sat luum, sb'atn̈ej lum d'a tz'acan̈ d'a stojolal b'aj sjavi c'u chi'. Axo pax d'a stojolal b'aj tz'em c'u ay junxo macan̈ luum, masanto d'a a' mar Mediterráneo sc'och luum. A d'a scal chab' macan̈ lum chi', ata' ay lum vic yaji, aton lum b'aj ay in templo yed' lum yic eb' sacerdote yed' pax lum yic eb' levita. Ata' ay pax lum b'aj ay nivan chon̈ab'.

A lum smacb'en juntzan̈xo in̈tilal

23-27 A lum smacb'en juntzan̈xo macan̈ yin̈tilal Israel, sb'atn̈ej d'a sur. Junjun in̈tilal ol scha junjun macan̈ sluum, schael d'a tz'acan̈ d'a stojolal b'aj sjavi c'u masanto sc'och d'a tz'acan̈ d'a stojolal b'aj tz'em c'u. Icha tic ol aj schaan smacb'en eb' chi' d'a stzolal: Benjamín, Simeón, Isacar, Zabulón yed' Gad.

28 A d'a stojolal sur ay lum smacb'en Gad, a stz'acan̈il luum, schael d'a Tamar, tz'ec' d'a sjaj a a' yic Meriba-cades, d'a a' eluma' yic Egipto, masanto sc'och d'a a' mar Mediterráneo.

29 Aton jun lum chi' ol scha juntzan̈ yin̈tilal Israel smacb'enoc. Icha chi' ol aj e pucanec' luum.

A spuertail chon̈ab'

30-34 A jun chon̈ab' d'a snan̈al luum chi', ayoch muro d'a spatictac. A muro chi', 2 mil 250 metro yaj junjun pac'an̈, lajan yaj schan̈il pac'an̈. A d'a junjun pac'an̈ ay oxe' puerta. A d'a junjun puerta chi' ayoch sb'i junjun yin̈tilal Israel, icha tic yaj stzolal: A d'a oxe' puerta d'a stojolal norte, ayoch sb'i yic Rubén, yic Judá yed' yic Leví. A d'a oxe' puerta d'a stojolal b'aj sjavi c'u, ayoch sb'i yic José, yic Benjamín yed' yic Dan. A d'a oxe' puerta d'a stojolal sur, ayoch sb'i yic Simeón, yic Isacar yed' yic Zabulón. Axo pax d'a oxe' puerta d'a stojolal b'aj tz'em c'u, ayoch sb'i yic Gad, yic Aser yed' yic Neftalí. 35 A jun muro chi' 9 kilómetro yajoch d'a spatictac nivan chon̈ab' chi'. A sb'i jun chon̈ab' chi' ayic ol b'eyn̈ejb'atoc: A Jehová ayec' d'a tic, ol sb'iej, xchi Jehová, xin chi.

2.1 2:1 A d'a hebreo syala' “ach yuninal anima” xchi, syalelc'ochi anima chamelb'a, man̈ ichoc Dios to ayn̈ejec' d'a masanil q'uinal, yuj chi' anima scal d'a tic.

8.14 8:14 Tamuz aton junxo sb'i jun dios Baal.

17.15 17:15 A noc' schab'il nivan ch'acb'a chi', a vin̈ sreyal Egipto sch'oxo'.

17.24 17:24 A te te' sb'inaj chi' d'a tic, a eb' yajal d'a yolyib'an̈q'uinal tic sch'oxcoti.

21.21 21:21 A juntzan̈ tas sb'inaj d'a tic, aton tas tz'aj snaanel eb' tas yovalil sc'ulej eb'.

23.4 23:4 Ahola syalelc'ochi “a scajnub'”. Aholiba syalelc'ochi “in cajnub' ayec' d'ay”.

24.6 24:6 A d'a tic a Jerusalén, aton sch'oxcot jun chen, axo noc' chib'ej, aton eb' anima cajan d'ay sch'oxcoti. Ayic ix c'och yaelal d'a yib'an̈ eb', junlajan ix aj scham masanil anima.

45.12 45:12 A jun ciclo quenn̈ej d'a yichan̈ nan̈al onza.

DANIEL

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

A Slolonel Dios D'a Vin̈aj

DANIEL

Daniel sb'i jun libro tic, yujto a yab'ixal vin̈aj Daniel chi' aycan d'ay. A jun tic, tz'ib'chajnaccani ayic ayoch eb' aj Judá d'a syaelal yuj vin̈ sreyal Babilonia. A jun libro tic ox macan̈ yaji: A b'ab'el macan̈, aton capítulo 1. A d'ay syal yuj yichb'anil jun libro tic. Axo schab'il macan̈, schael d'a capítulo 2 masanto d'a 7. Aton d'a tic stz'ilchaj vaque' ab'ix b'aj syala' to a sDiosal vin̈aj Daniel chi' ec'alto yelc'och d'a yib'an̈ nación, d'a yib'an̈ juntzan̈ comon dios yed' d'a yib'an̈ eb' vin̈ rey. Axo pax yoxil macan̈, schael d'a capítulo 8 masanto d'a 12. A d'a tic syal yuj oxe' tas syilnac vin̈aj Daniel chi' d'a svayich, yuj eb' ayoch ajc'olal d'a Dios yed' d'a schon̈ab', yed' pax tas ol aj scan eb' d'a yalan̈ smandar Dios chi'. Tzijtum tas tz'ib'ab'ilcan d'a jun libro tic, sb'inajpaxcan d'a Ch'an̈ Nuevo Testamento to yovalil ol ujoc.

1

A yichb'anil yab'ixal vin̈aj Daniel

1 Ayic yoxilxo ab'il yoch vin̈aj Joacim reyal d'a Judá, ix c'och vin̈aj Nabucodonosor sreyal Babilonia yed' eb' soldado, yic syac'an oval eb' d'a Jerusalén. Yuj chi' ix och oyan eb' d'a spatic chon̈ab' chi'. 2 A Dios Cajalil ix ac'anoch vin̈aj rey Joacim chi' d'a yol sc'ab' vin̈aj Nabucodonosor chi' yed' juntzan̈xo eb' anima aj Judá yed' jantac yamc'ab' sc'anchaj d'a stemplo Dios. A juntzan̈ yamc'ab' chi', ix yic'cot vin̈, ix javi d'a Babilonia tic, ix schecan vin̈ ac'chajoch d'a spatil sdiosal b'aj sic'chaj tas tz'ac'ji d'a sdiosal vin̈ chi'. 3 Ayic ix javi eb', ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Aspenaz, aton vin̈ yajal yaj d'a eb' yilumal sdespacho vin̈ rey chi' to sic'chajel jayvan̈oc eb' vin̈ quelemtac d'a scal eb' yin̈tilal eb' vin̈ rey aj Judá chi' yed' d'a scal eb' yin̈tilal eb' nivac yopisio ix ic'chajcot chi'. 4 Ix yalan vin̈ rey chi' icha tic: A eb' vin̈ quelemtac chi', yovalil te vach' yilji eb' vin̈, malaj jab'oc spaltail snivanil eb' vin̈, jelan eb' vin̈, ay spensar eb' vin̈, snachajel tas yuj eb' vin̈, eb' vin̈ smoj val yac'an servil d'a palacio. Yovalil sc'ayb'ej sti' eb' caldeo eb' vin̈ yed' tas tz'ib'ab'il yuj eb'. 5 Ix yalanpax vin̈ rey d'a vin̈aj Aspenaz chi' to a svael vin̈ yed' svino vin̈ syab'lej eb' vin̈ quelemtac chi', sc'ayb'ajpax oxeoc ab'il eb' vin̈. Slajvi chi', tz'och eb' vin̈ yac' servil vin̈ rey chi'.

A vin̈aj Daniel yed' oxvan̈ eb' vin̈ yetquelemal

6 A d'a scal juntzan̈ eb' vin̈ quelemtac ix sic'chajel yuj vin̈aj Aspenaz chi', ata' ayoch vin̈aj Daniel, vin̈aj Ananías, vin̈aj Misael yed' vin̈aj Azarías. Aton eb' vin̈ tic ix cot d'a scal eb' yin̈tilal Judá. 7 Ix q'uexchaj sb'i eb' vin̈ yuj vin̈aj Aspenaz chi'. A vin̈aj Daniel chi', Beltsasar ix sb'iej vin̈, axo vin̈aj Ananías, Sadrac ix sb'iej vin̈, axo pax vin̈aj Misael, Mesac ix sb'iej vin̈, axo vin̈aj Azarías jun, Abed-nego ix sb'iej vin̈. 8 A vin̈aj Daniel chi', ix sna vin̈ to man̈ ol svalaj juntzan̈ tas ay yovalil yuj sley Dios, yuj chi' ix tevi vin̈ d'a vin̈aj Aspenaz chi' to max ac'ji pural vin̈ svaan svael vin̈ rey yed' tas syuq'uej vin̈. 9 Ix och Dios yed' vin̈aj Daniel chi', yuj chi' te vach' vin̈ d'a yol sat vin̈aj Aspenaz chi'. Vach'chom icha chi', 10 palta ix yal vin̈aj Aspenaz chi' icha tic:

—Tzin xiv d'a vin̈ vajalil, yujto a vin̈ ix alani tas ol e va'a yed' tas ol eyuq'uej. Q'uinaloc axo ol yilan vin̈ to b'actac ex d'a scal juntzan̈xo eb' vin̈ quelemtac tic, ol am in schec miljoccham vin̈ rey chi' eyuuj, xchi vin̈.

11 Axo vin̈aj Aspenaz chi', ix yac'och jun yilumal vin̈aj Daniel chi' vin̈ yed' eb' vin̈ oxvan̈ quelemtac chi'. Yuj chi' ix yal vin̈aj Daniel chi' d'a vin̈ yilumal chi' icha tic:

12 —Tzin tevi d'ayach to tzon̈ ac' proval d'a lajun̈eoc c'ual. An̈ej comon vael tzac' d'ayon̈, mocab' ac' noc' chib'ej co chi'a, an̈ej pax a a' tzac' cuq'uej. 13 Ayic stz'acvi lajun̈e' c'ual chi', tzon̈ a lajb'an yed' juntzan̈xo eb' vin̈ quelemtac svaan svael vin̈ rey chi'. Ichato chi' syalxo ac'an d'ayon̈ tas ol co va chi', ato syal chajtil quiljiochi, xchi vin̈.

14 Ix schaan sc'ol vin̈ tas ix sc'an eb' vin̈ chi'. Lajun̈e' c'ual ix ac'ji proval eb' vin̈. 15 Axo yic ix tz'acvi lajun̈e' c'ual chi', ix iljiochi to te vach' yilji eb' vin̈, te tec'an eb' vin̈ d'a yichan̈ juntzan̈xo eb' vin̈ ix vaan svael vin̈ rey chi'. 16 Yuj chi', majxo ac'jilaj vael yed' vino yic vin̈ rey chi' d'a eb' vin̈ yuj vin̈ yilumal eb' vin̈ chi', axon̈ej comon vael ix yac' vin̈ d'a eb' vin̈.

17 A eb' vin̈ quelemtac chi' schan̈van̈il, ix ac'ji sjelanil eb' vin̈ yuj Dios yic snachajel jantac sc'ayb'ub'al eb' aj Babilonia chi' yuj eb' vin̈ yed' tas tz'ib'ab'il. Axo vin̈aj Daniel chi', ay pax sjelanil vin̈ snaanel tas syalelc'och juntzan̈ vayich yed' juntzan̈ tas tz'ac'ji yila'. 18 Axo yic ix c'och stiempoal icha yalnaccan vin̈ rey, ix molb'aj masanil eb' vin̈ quelemtac ix c'ay chi' yuj vin̈aj Aspenaz, ix yic'anb'at eb' vin̈ vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj rey Nabucodonosor chi'. 19 Ayic ix c'och eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi', ix lolon vin̈ yed' eb' vin̈, palta a d'a scal eb' vin̈ quelemtac chi' smasanil, malaj junoc eb' vin̈ syal slajb'an sb'a yed' eb' vin̈ chan̈van̈ chi', aton vin̈aj Daniel, vin̈aj Ananías, vin̈aj Misael yed' vin̈aj Azarías. Yuj chi' ix ac'jicanoch eb' vin̈ yac' servil vin̈ rey chi'. 20 Juntaquel sc'anb'ej razón vin̈ rey chi' d'a eb' vin̈ yuj juntzan̈ jelanil yed' tastac ajaltac snachajeli, ix nachajel yuj eb' vin̈, lajun̈el val ec'to sjelanil spensar eb' vin̈ chan̈van̈ chi' d'a yichan̈ masanil eb' ajchum yed' eb' naumel lolonel ay d'a yol masanil smacb'en vin̈. 21 Axo vin̈aj Daniel chi' ix cann̈ej vin̈ d'a yopisio chi', masanto d'a b'ab'el ab'il yoch vin̈aj Ciro reyal.

2

A svayich vin̈aj Nabucodonosor

1 Ayic schab'ilxo ab'il yoch vin̈aj Nabucodonosor reyal, ay jun tas ix ac'ji svayichej vin̈. Ix te och vin̈ ilc'olal yuj jun svayich chi', yuj chi' majxo ochlaj svayan̈ vin̈. 2 Axo masanil eb' vin̈ syal yuj yalani, eb' vin̈ ajb'aal, eb' vin̈ jelan yed' eb' vin̈ schuman yed' q'uen c'anal, ix checji avtajcot eb' vin̈ yuj vin̈ rey chi', yic tzul yal eb' vin̈ tas syalelc'och jun svayich vin̈ chi'. Axo yic ix javi eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈, 3 ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—Ay val jun tas ix in vayichej, te ilc'olal vaj yuuj. Tzin nib'ej svojtaquejeli tas syalelc'ochi, xchi vin̈.

4 Ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈ d'a ti' arameo icha tic:

—Mamin rey, ayocab'n̈ej opisio tic d'a juneln̈ej. Al d'ayon̈ a on̈ a checab' on̈ tic tas ix a vayichej chi', ol calan d'ayach tas syalelc'ochi, xchi eb' vin̈.

5 Ix tac'vi vin̈ rey chi' d'a eb' vin̈ icha tic:

—Toxo ix in na'a, tato man̈ ol eyal d'ayin tas ix in vayichej chi' yed' tas syalelc'ochi, choc' ol ex aj e xicjichamoc, axo e pat, ol pojchajcanemoc. 6 Palta tato ol eyal d'ayin tas ix in vayichej chi' yed' tas syalelc'ochi, nivan silab' ol vac' spacoc d'ayex, te nivan pax ol aj eyelc'ochi. Yuj chi', alec d'ayin tas ix in vayichej chi' yed' tas syalelc'ochi, xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

7 Ix tac'vi eb' vin̈ jelan chi' d'a schaelal icha tic:

—Mamin rey, al a vayich chi' d'ayon̈ a on̈ a checab' on̈ tic yic ol cal d'ayach tas syalelc'ochi, xchi eb' vin̈.

8 Ix tac'vi vin̈ rey chi' d'a eb' vin̈ icha tic:

—Vojtacxo to ton̈ej tze say modo tas tz'aj e colan e b'a, yuj chi' tzeyiq'uec' tiempo, yujto eyojtac to a tas ix val d'a e patic man̈ ol ec'laj. 9 Tato man̈ ol eyala' tas ix in vayichej chi', a tas nab'il vuj d'a eyib'an̈, ol ujoc, yujto ix e mol alej tas tzeyutej e pacan d'ayin d'a esal, yacb'an van e tan̈van in q'uexan tas nab'il vuj d'a e patic. Alec tas ix in vayichej chi', yic snachajel vuuj to ol yal eyalani tas syalelc'ochi, xchi vin̈.

10 Ix tac'vixi eb' vin̈ icha tic:

—Mamin rey, malaj junoc anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic syal snachajel yuuj tas tza c'anb'ej tic. An̈ejtona', malaj junoc rey vach'chom te b'inajnac sc'anb'an icha jun tic d'a eb' vin̈ jelan. 11 Yujto a jun tic, te ajaltac snachajeli. Malaj junoc mach syal yalani, an̈ej am eb' dios snachaj yuuj, palta a eb' chi', man̈oc d'a co cal ay eb' a on̈ anima on̈ tic, xchi eb' vin̈.

12 Ayic ix yab'an vin̈ rey icha chi', ix cot val yoval vin̈ sic'lab'il. Ix yalan vin̈ to xicjicham eb' vin̈ jelan chi' d'a masanil yol yic Babilonia. 13 Ayic ix elta jun ley chi', ix saychajec' vin̈aj Daniel yed' eb' vin̈ oxvan̈ yetb'eyum vin̈, yic schampax eb' vin̈.

Yalnac vin̈aj Daniel tas ix svayichej vin̈ rey

14 A vin̈aj Arioc, yajal yaj vin̈ d'a eb' stan̈vumal vin̈ rey. Ix ac'jioch yopisio vin̈ yic smilancham masanil eb' vin̈ jelan chi'. Van smolb'aj eb' vin̈ yuj vin̈, axo vin̈aj Daniel chi' ix lolon yed' vin̈ d'a jelanil yed' d'a emnaquilal. 15 Ix sc'anb'an yab' vin̈ icha tic:

—¿Tas yuj elan̈chamel ix yaq'uelta jun ley te ov tic vin̈ rey chi'? xchi vin̈.

Ix yalan vin̈aj Arioc tas yaji. 16 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈aj Daniel yic stevi vin̈ d'a vin̈ rey yic tz'ac'ji jab'ocxo stiempo vin̈, yic syalan vin̈ tas syalelc'och jun vayich chi'. Ix scha sc'ol vin̈ rey tas ix yal vin̈ chi'. 17 Yuj chi' ix b'atxi vin̈aj Daniel chi' d'a spat. Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ yetb'eyum, aton vin̈aj Ananías, vin̈aj Misael yed' vin̈aj Azarías, chajtil yaj jun lolonel chi'. 18 Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ to sc'an scolval sDiosal satchan̈ eb' vin̈ yic snachajel jun lolonel satub'tac chi' yuj eb' vin̈, yic max miljicham eb' vin̈ yed' juntzan̈xo eb' vin̈ jelan d'a yol yic Babilonia chi'. 19 Axo d'a jun ac'val chi', ix yac' Dios svayichej vin̈aj Daniel tas jun svayich vin̈ rey chi' yed' tas syalelc'ochi. Yuj chi', ix yal vach' lolonel vin̈ d'a sDiosal satchaan̈. 20 Ix yalan vin̈ icha tic:

Ach co Diosal, alchajocab' vach' lolonel d'ayach d'a masanil tiempo, yujto ic yaj masanil jelanil yed' poder.

21 A ach ojtac jantac tiempo syac' yajalil junjun mach, yujto a ach tzac'och eb' d'a yopisio. An̈eja' a ach syal ic'anxiel eb'. Uuj ay spensar eb' ay spensar. Uuj ay sjelanil eb' jelan.

22 A ach tzac' ojtacajel tas satub'tac yed' tas c'ub'eltac yaji. Ojtac masanil tastac ay d'a cal q'uic'alq'uinal, yujto aj saquilq'uinal ach.

23 Ach co Diosal, sDiosal ach pax eb' co mam quicham, scac' yuj diosal d'ayach. Scalanpax vach' lolonel, yujto ix ac' in jelanil yed' in tec'anil. A ticnaic, ix ac' vojtaquejeli tas ix co c'an d'ayach. Ix ac' cojtaquejeli tas yaj svayich vin̈ rey, xchi vin̈ d'a Dios.

24 Ayic ix lajvi slesalvi vin̈aj Daniel chi', ix b'at vin̈ d'a vin̈aj Arioc, aton vin̈ ix ac'ji yopisio yic smilancham masanil eb' vin̈ jelan d'a Babilonia chi'. Ix yalan vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—Man̈ a milcham eb' vin̈ jelan chi'. Ic' in b'at d'a yichan̈ vin̈ rey. Ol vala' tas syalelc'och svayich vin̈ chi', xchi vin̈.

25 Yuj chi' d'a elan̈chamel ix ic'chajb'at vin̈ yuj vin̈aj Arioc chi' d'a yichan̈ vin̈aj rey Nabucodonosor chi'. Ix yalan vin̈aj Arioc chi' d'a vin̈ rey chi' icha tic:

—Mamin rey, a d'a scal juntzan̈ eb' ic'b'ilcot d'a Judá, ix ilchaj jun vin̈ vinac vuuj. A vin̈ ol alanoc tas syalelc'och a vayich chi', xchi vin̈.

26 Ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈aj Daniel chi', scuchanpax Beltsasar, icha tic:

—¿Ol am yal alani tas ix in vayichej chi', tas pax syalelc'ochi? xchi vin̈.

27 Ix tac'vi vin̈ icha tic:

—Mamin rey, a jun tas satub'tac tza nib'ej tzojtaquejel chi', vach'chom a eb' vin̈ jelan, eb' vin̈ schuman yed' q'uen c'anal yed' eb' vin̈ ajb'aal, malaj junoc eb' vin̈ snachajel yuuj. 28 Palta ay jun Dios ay d'a satchaan̈, a' syal yac'an cojtaquejel tas satub'tac. A ix ac'an ojtaquejeli tas ol ujoc d'a b'aq'uin̈. A ticnaic ol val d'ayach tas ix a vayichej chi'. 29 Ach Mamin rey, ayic jichan ach ec' d'a sat ch'at, van a naani tastac ol ujoc d'a b'aq'uin̈, axo Dios, aton tz'ac'an ojtacajel tas satub'tac, a' ix ch'oxan d'ayach. 30 An̈eja' pax ix ch'oxan jun tic d'ayin, man̈ yujoc to te jelan in d'a yichan̈ masanil eb' anima, maay, palta yuj vac'an ojtaquejeli tas syalelc'och a vayich chi', yic ol nachajel uuj tas tza na'a.

31 Mamin rey, a tas ix il d'a a vayich chi' to ay jun yechel anima te nivan, lin̈anec' d'a ichan̈. Veei yilji, te ay smay yilji. 32 A sjolom, nab'a oro. Axo sn̈i' sc'ool yed' sc'ab', nab'a plata. Axo sc'ool yed' yib'tac xub', nab'a bronce. 33 Axo xub' yed' spenec, nab'a hierro, axo samil yoc yed' yiximal yoc, a q'uen hierro calan yaj yed' lum luum mucb'il d'a cal c'ac'. 34 Mamin rey, yacb'an van ilan jun chi', ay jun q'uen q'ueen munil ix cot d'a sat vitz, malaj mach ix ecancot q'ueen. A val d'a yoc jun yechel chi' b'aj calan yaj q'uen hierro yed' lum luum, ata' ix och tan̈naj q'ueen. 35 N̈ej val chi' ix pojb'at q'uen hierro yed' lum luum chi', q'uen bronce, q'uen plata yed' q'uen oro chi', pococxon̈ej ix ajcanb'ati. Icha val smatz'il ixim trigo b'aj stec'chaj d'a varesma tz'ic'jib'at yuj ic', man̈xa jab'oc scani, icha chi' ix ajcanb'at jun yechel chi'. Axo q'uen q'ueen ix mac'anpoj jun yechel chi', ix q'uib'chaan̈ q'ueen. Icha lum nivac vitz ix aj q'ueen, ix macchajel yolyib'an̈q'uinal tic yuj q'ueen.

36 Mamin rey, aton jun tic ix a vayichej. A ticnaic ol val d'ayach tas syalelc'ochi. 37 A ach tic, sat aj d'a masanil eb' rey, yujto a Dios aj satchaan̈, a' ix ach ac'anoch reyal. Ix yac'anpax a jelanil yed' a b'inajnaquil yed' snivanil elc'ochi. 38 Ix ach yac'och yajalil d'a yib'an̈ masanil lum luum b'aj cajan eb' anima, noc' noc' yed' noc' much. A Dios chi' ix ac'anoch masanil juntzan̈ chi' d'a yol a c'ab', yuj chi' a ach ton tzach sch'ox sjolom jun yechel to nab'a oro ix il chi'. 39 Ayic ol lajvoquec' opisio tic, ol q'ue vaan junxo nación, palta man̈ lajanoclaj yed' jun ic tic. Slajvi chi', ol q'ue vaan junxo yoxil, aton jun sch'ox q'uen bronce chi'. Aton jun chi' ol ac'an yajalil d'a yib'an̈ masanil yolyib'an̈q'uinal tic. 40 Ol lajvoc chi', ol q'ue vaan junxo schan̈il te ay yip, icha q'uen hierro. A q'uen hierro chi' smac'an poj masanil tastac, pococ tz'aj yuj q'ueen. Icha chi' ol aj junxo ol q'ue vaan chi', ol satjoquel juntzan̈xo nación yuuj.

41 Ix ilanpax yoc yed' yiximal yoc jun yechel chi', calan yaj q'uen hierro chi' yed' lum luum mucb'il d'a scal c'ac'. A jun chi' syalelc'ochi to a jun nación chi' cha macan̈ yaji: Jun macan̈ ay jab'oc yip icha q'uen hierro, icha ix aj ilan q'uen hierro calan yaj yed' lum luum chi'. 42 A yiximal yoc calan yaj yed' q'uen hierro yed' lum luum chi', a jun chi', syalelc'ochi to a jun nación chi' ay jab'oc yip, axo nan̈alxo malaj val yip. 43 Icha val ix aj ilan q'uen hierro calan yed' lum luum chi', icha chi' ol yutej sb'a eb' yajal d'a juntzan̈ nación chi'. Ol laj yic'laj sb'a yal yuninal eb' yic junn̈ej ol yutoc sb'a eb' yalani, palta man̈ ol elc'ochlaj tas sna eb' chi', icha q'uen hierro max scalej sb'a yed' lum luum. 44 A d'a stiempoal juntzan̈ eb' yajal chi', ata' ol q'ue vaan junxo nación yuj Dios aj satchaan̈, man̈xa b'aq'uin̈ ol sateloc, man̈xo ol can d'a yalan̈ junocxo. Ol satjoquel juntzan̈xo nación chi' yuuj, ol cann̈ej d'a juneln̈ej. 45 Aton chi' syalelc'och q'uen q'ueen ix il scot d'a sat vitz to malaj junoc mach ix ecancoti. Aton yuj q'ueen pococxon̈ej ix ajcanb'at q'uen hierro, q'uen bronce, lum luum, q'uen plata yed' q'uen oro. Mamin rey, a Dios te Nivan Yelc'ochi, a' ix ch'oxan d'ayach tas ol ujoc d'a b'aq'uin̈ chi'. A jun a vayich chi' te yel, icha val tz'aj valan tic, icha chi' ol aj yelc'ochi, xchi vin̈aj Daniel d'a vin̈ rey chi'.

46 Ayic ix yab'an jun chi' vin̈aj rey Nabucodonosor chi', ix em cumnaj vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj Daniel chi', ichato chi' ix schecan vin̈ ac'chaj silab' yed' incienso d'a vin̈. 47 Ix yalanpax vin̈ d'a vin̈aj Daniel chi' icha tic:

—Val yel a e Diosal a ex tic, an̈ej yelxo nivan d'a yichan̈ juntzan̈xo dios. Aton val yajalil eb' rey, a sch'oxanpax tas satub'tac yaji. Tic val a achn̈ej ix nachajel jun lolonel tic uuj, xchi vin̈.

48 Axo vin̈ rey chi' ix ac'anoch vin̈aj Daniel chi' d'a jun opisio te nivan yelc'ochi. Ix ac'chajpax silab' te vach' d'a vin̈, yuj chi' ix ac'chajoch vin̈ yajalil d'a yol yic Babilonia chi'. Ix ochpax vin̈ yajalil d'a masanil eb' vin̈ jelan d'a smacb'en chi'.

49 Ix sc'an yopisio juntzan̈xo eb' vin̈ yetb'eyum vin̈aj Daniel d'a vin̈ rey chi'. Ix schaan sc'ol vin̈ rey chi', ix och eb' vin̈ yajalil d'a yol yic Babilonia chi', aton vin̈aj Sadrac, vin̈aj Mesac yed' vin̈aj Abed-nego. Axo vin̈aj Daniel chi', a d'a sdespacho vin̈ rey chi' ayoch vin̈ d'a yopisio.

3

Ejmelal d'a jun yechel nab'a oro

1 Ix schec vin̈aj rey Nabucodonosor b'ochaj jun yechel ayoch oro d'ay, 30 metro steel, axo sat, oxe' metro. Ix yalan vin̈ to tz'ac'jiem d'a jun ac'lic scuchan Dura d'a yol yic Babilonia chi'. 2-3 Ayic toxo ix b'oel jun yechel chi', ix yavtancot eb' vin̈ ayoch yajalil vin̈ d'a masanil yol smacb'en, aton eb' vin̈ yajalil soldado, eb' vin̈ gobernador, eb' vin̈ ac'um razón d'a yoltac chon̈ab', eb' vin̈ molum tumin, eb' vin̈ juez yed' juntzan̈xo eb' vin̈ ayoch yajalil. Yuj chi' ix smolb'ej sb'a juntzan̈ eb' vin̈ nivac yajal chi' d'a yichan̈ jun yechel chi', yic tz'och sq'uin̈ yuj eb' vin̈. 4 A jun mach ayoch d'a yib'an̈ sloloni, te chaan̈ ix aj yalani: Ab'ec e masanil ex anima ix ex cot d'a masanil chon̈ab' yed' d'a junjun nación yed' d'a junjun ti'al. 5 Ayic ol eyab'an sq'ue sjaj masanil son tic, aton flauta, tan̈b'il, arpa, salterio, zamponia yed' masanil juntzan̈xo son, ol ex em cumnaj e masanil d'a yichan̈ jun nivan yechel ix schec b'ojoc vin̈aj rey Nabucodonosor tic. 6 Masanil mach man̈ ol em cumnaj ejmelal d'a jun yechel tic, elan̈chamel ol yumchajb'at d'a yol jun horno n̈iln̈on sq'ue sc'ac'al, xchi.

7 Yuj chi', masanil anima ayec' molan chi', ayic ix yab'an eb' sq'ue n̈ilnaj son chi', ix em cumnaj eb', ix yac'anem sb'a eb' d'a jun yechel chi'.

8 A d'a yic chi', ay juntzan̈ eb' vin̈ aj Caldea ix ul ac'an queja eb' vin̈ aj Judá d'a vin̈aj rey Nabucodonosor chi'. 9 Ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—Mamin rey, ayocab' opisio d'a masanil tiempo. 10 A ach ix ala' to ayic sq'ue sjaj masanil son tic, tz'em cumnaj masanil anima ejmelal d'a yichan̈ jun nivan yechel tic, 11 axo mach max c'anab'ajani, syumchajb'at d'a yol horno sq'ue n̈iln̈on sc'ac'al, xa chi. 12 Palta ay juntzan̈ eb' vin̈ aj Judá, aton vin̈aj Sadrac, vin̈aj Mesac yed' vin̈aj Abed-nego, eb' vin̈ ix ac'och yopisio d'a yol smacb'en Babilonia tic, maj sc'anab'ajej eb' vin̈ tas ix ala'. Max och eb' vin̈ ejmelal d'a juntzan̈ a diosal, max empax cuman eb' vin̈ d'a jun yechel a diosal ix a chec b'ochajq'ue tic, xchi eb' vin̈.

13 Ayic ix yab'an jun chi' vin̈aj rey Nabucodonosor chi', ix cot val yoval vin̈ sic'lab'il, ix schecan vin̈ ic'chajcot eb' vin̈ oxvan̈ chi'. Axo yic ix c'och eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈, 14 ix sc'anb'an vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—¿Tom yel a ex tic Sadrac, Mesac yed' Abed-nego maj ex och ejmelal d'a juntzan̈ in diosal yed' d'a yechel in diosal ix in chec b'ochajq'ue tic? 15 A ticnaic jun, tato b'ecan e c'ool, ayic ol eyab'an sq'ue sjaj son chi' junelxo, ol ex och ejmelal d'a yichan̈ jun yechel ix in chec b'ochajq'ue tic, malaj tas ol ex ic'anoc. Tato max e c'anab'ajej eyem cuman ejmelal jun, a val d'a jun rato chi', ol ex yumchajb'at d'a yol jun horno n̈iln̈on sq'ue sc'ac'al. Tato icha chi' ol ex utajoc, ¿machto junoc dios ol yal ex scolanel d'a yol in c'ab'? xchi vin̈.

16 Ix tac'vi eb' vin̈ d'a vin̈ rey chi', ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—Mamin rey, malaj tas vach' calan yuj jun tic. 17 A co Diosal b'aj tzon̈ och ejmelal a on̈ tic, syal on̈ scolanel d'a scal c'ac' d'a horno chi'. A' ol on̈ colanel d'a yol a c'ab'. 18 Vach'chom man̈ ol on̈ coljoc yuj jun, palta mamin rey scac' ojtaquejeli to man̈ ol on̈ em cuman d'a juntzan̈ a diosal chi' yed' d'a jun yechel a diosal ix a chec b'ojoc tic, xchi eb' vin̈.

Ix colchaj eb' oxvan̈ quelemtac d'a scal c'ac'

19 Ayic ix yab'an juntzan̈ slolonel eb' vin̈ quelemtac vin̈aj rey Nabucodonosor chi', ix chacb'i val sat vin̈ scot yoval. Ix schecan ecchajq'ue sc'ac'al jun horno chi' vin̈, masanto jantac stechaj schacb'i sic'lab'il. 20 Ix schecan juntzan̈ eb' vin̈ soldado vin̈ te ay yip, yic stzec'chaj eb' vin̈ oxvan̈ chi', syumchajb'at eb' vin̈ d'a scal c'ac' d'a yol horno chi'. 21 A eb' vin̈ oxvan̈ chi' ayto och spichul eb' vin̈ sc'an d'a yopisio b'aj ayochi, ix tzec'chaj eb' vin̈ yic syumchajb'at eb' vin̈ d'a scal c'ac' d'a yol horno chi'. 22 Snib'ej vin̈ rey chi' to elan̈chamel syumjiem eb' vin̈ d'a yol horno chi', yuj chi' ayic ix yumjiem eb' vin̈ yuj eb' vin̈ soldado chi', ix q'ueul copnaj te' c'ac' chi' d'a eb' vin̈ soldado chi', ix cham eb' vin̈ yujto te ov sc'ac'al. 23 Axo pax eb' vin̈ oxvan̈ chi', tzec'b'il eb' vin̈ ix emc'och eb' vin̈ d'a yol horno chi'.

24 D'a elan̈chamel ix q'ue jucnaj vin̈aj rey Nabucodonosor chi', ix xivq'ue vin̈, ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ yajal ayec' ta':

—¿Tom man̈ oxvan̈ocn̈ej eb' vin̈ quelemtac tzec'b'il ix yumjicanem d'a scal c'ac' chi'? xchi vin̈.

—Ichaton chi' mamin rey, xchi eb' vin̈.

25 —Palta chan̈van̈ eb' vin̈ svila', tijanel eb' vin̈, sb'eyec' eb' vin̈ d'a scal c'ac' chi', malaj val jab'oc tas tz'ic'an eb' vin̈. Axo jun schan̈il chi', lajan val yilji icha junoc dios, xchi vin̈.

26 Ix lajvi yalan jun chi' vin̈aj Nabucodonosor chi', ix snitzanb'at sb'a vin̈ d'a slac'anil sti' horno chi', ix yalan vin̈ icha tic:

—Sadrac, Mesac yed' ach Abed-nego, schecab' ex Dios Jun Te Nivan Yelc'ochi, elan̈eccoti, tzex cot d'a tic, xchi vin̈.

Ix elta eb' vin̈ yoxvan̈il d'a cal c'ac' chi'. 27 Ix lajvi chi' ix c'och umnaj masanil eb' vin̈ yajal d'a yol jun nación chi' yed' eb' vin̈ tz'ac'an srazón vin̈ rey yil eb' vin̈ oxvan̈ quelemtac chi', malaj val jab'oc snivanil eb' vin̈ ix tz'a yuj c'ac' chi'. Ix chamval yilan eb' vin̈ to malaj jab'oc xil sjolom eb' vin̈ ix tz'ai, malaj pax jab'oc spichul eb' vin̈ ix tz'ai, malaj val jab'oc sjab' te' c'ac' chi' d'a eb' vin̈.

28 A d'a jun rato chi', ix yalan vin̈aj rey Nabucodonosor chi' icha tic: Alchajocab' vach' lolonel d'a sDiosal vin̈aj Sadrac, vin̈aj Mesac yed' vin̈aj Abed-nego to a ix checancot yángel yic scoljiel eb' schecab' syac' val och sc'ool d'ay. Maj sc'anab'ajej in checnab'il a in rey in tic eb' vin̈, b'ecan sc'ol eb' vin̈ scham d'a yichan̈pax yem cuman d'a yaln̈ej tas diosal to man̈ sDiosaloc eb' vin̈. 29 A ticnaic a in svala' to yaln̈ej mach anima sb'uchvaj d'a sDiosal vin̈aj Sadrac, vin̈aj Mesac yed' vin̈aj Abed-nego tic, choc' tz'aj eb' schami. Axo spat eb' sjuchajem smasanil, vach'chom tas chon̈ab'il, tas nacional, ma tas ti'al syala', yujto malaj junocxo dios syal scolvaj icha sDiosal eb' vin̈ tic, xchi vin̈.

30 Ix lajvi chi' ix yac'anoch eb' vin̈ oxvan̈ quelemtac chi' vin̈ rey d'a nivac opisio d'a smacb'en Babilonia chi'.

4

Ochnac vin̈aj rey Nabucodonosor icha noc'al

1 Ix yac'anb'at jun ab'ix vin̈ rey d'a yol masanil smacb'en icha tic: A in rey Nabucodonosor in tic, svac' stzatzil e c'ool e masanil ex chon̈ab', ma ex nación yalxon̈ej tas ti'al tzeyala', a ex masanil ex cajan ex d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 2 In gana tzeyojtaquejel e masanil tastac satub'tac ix sc'ulej Dios Nivan Yelc'och d'ayin. 3 Te satub'tacxon̈ej tas sc'ulej, man̈ jantacoc spoder, Yajal ton d'a masanil tiempo, a yopisio malaj slajvub'.

4 A in Nabucodonosor in tic, tzalajc'olal vajec' d'a in palacio. 5 Palta a d'a jun ac'val, ay jun tas ix in vayichej. A yuj tas ix vil chi' yed' tas ix in na'a, ix in te xivi. 6 Yuj chi' ix in chec avtajcot masanil eb' jelan d'a Babilonia tic, yic syalan eb' tas syalelc'och in vayich chi'. 7 Ix javi eb' smasanil: Aton eb' ajb'aal, eb' naumel lolonel, eb' schuman yed' q'uen c'anal yed' eb' ajchum. Ix valan in vayich chi' d'a eb', palta maj yal-laj eb' d'ayin tas syalelc'ochi. 8 Stzac'anilxo ix javi vin̈aj Daniel, scuchan pax Beltsasar, icha sb'i in diosal, ayoch sjelanil juntzan̈ dios d'a vin̈. Ix valan in vayich chi' d'a vin̈ icha tic: 9 Ach Beltsasar, yajal aj d'a scal eb' jelan spensar, vojtac to ayoch sjelanil juntzan̈ dios d'ayach, ojtacpax masanil tas satub'tac. Scham val ab'ani tas ix vil d'a in vayich, ol alan d'ayin tas syalelc'ochi. 10 Aton val in vayich ix vil tic ayic jichan in ec' in vayi:

A d'a snan̈al lum luum tic ix vil jun te te' te chaan̈ steel.

11 Ix q'uib'chaan̈ te', te nivan ix aj spatic te'. A schon te', ix q'uec'och d'a satchaan̈, chequel te' masanto b'aj slajvic'och lum luum.

12 Te vach' yilji xil te', man̈ jantacoc sat te', c'ocb'il val syab' sat te' chi' sloan masanil anima. Axo masanil noc' noc', tz'och noc' sc'ub'ej sb'a d'a yen̈ul yich te'. Axo d'a sc'ab'tac te' sb'o so' noc' much, axo masanil tas pitzan d'a yolyib'an̈q'uinal tic, c'ocb'il svatzitaj eb' yuj sat te'.

13 Axo ix aj jun, ix vilan jun ángel d'a in vayich chi', to stan̈vej yolyib'an̈q'uinal tic, van yemta d'a satchaan̈. 14 Te chaan̈ ix el yav, ix yalan icha tic:

Ch'aquequel te te' chi', xiquequel sc'ab' te', tzeyic'anel xil te', tze saclemanb'at sat te' chi' smasanil. Saclemocab'canb'at masanil noc' noc' ayoch d'a yalan̈ yen̈ul te' yed' masanil noc' much ayoch d'a sc'ab'tac te'.

15 Axon̈ej yib' te' tzeyactejcani, tze tzec'ancan te' yib' chi' yed' q'uen cadena to hierro yed' bronce. Scan jun chi' d'a scal an̈ an̈c'ultac chi', axo yal ac'val ol em d'a yib'an̈, axo an̈ an̈c'ultac ol sc'ux icha noc' caltacte'al noc'.

16 Ol ixtaxel spensar. Lajanxo ol aj spensar icha spensar noc' noc'. A jun macan̈ yaelal chi', uque' ab'il ol yac'a'.

17 A on̈ ángel on̈ sco tan̈vej yolyib'an̈q'uinal tic, a on̈ scala' to ol javoc jun yaelal tic d'a yib'an̈, yic vach' syojtaquejel eb' anima smasanil to a Dios Nivan Yelc'ochi, ay yopisio d'a yib'an̈tac nación. A tz'ac'an opisio d'a mach sgana syac'ochi, syalpax yac'anoch junoc mach emnaquil yajaliloc junoc nación, xchi jun ángel chi'.

18 Aton in vayich ix vil tic. A ticnaic ach Beltsasar, al d'ayin tas syalelc'ochi, yujto malaj val junocxo eb' ay tas syal yuuj d'a yol in macb'en tic snachajel yuuj. Palta a ach tic ol yal snachajel uuj, yujto ayoch sjelanil juntzan̈ dios d'ayach, xin chi.

19 Axo vin̈aj Daniel chi', aton vin̈ scuchpax Beltsasar, quen am man̈ junoc hora ix can numan vin̈. Ix somchajq'ue spensar vin̈, palta ix valan d'a vin̈: Beltsasar, man̈ ac' pensar yuj jun in vayich chi' yed' tas syalelc'ochi, xin chi. Ix yalan vin̈ d'ayin: Ay mamin rey, comonoc val d'a yib'an̈ eb' ayoch ajc'olal d'ayach ol em tas syalelc'och jun a vayich tic. 20 Mamin rey, a jun te te' te chaan̈ steel ix il chi', aton jun te' ix q'uec'och d'a satchaan̈, te' ix checlaj d'a najat, 21 te' vach' yilji xiil, te' tzijtum sat, te' c'ocb'iln̈ej syab' sat sloan masanil tas pitzan, te' b'aj tz'och masanil noc' noc' sc'ub'ej sb'a d'a yalan̈ yen̈ul sc'ab', te' b'aj sb'o so' noc' much d'a scaltac sc'ab', 22 a ach ton tic mamin rey. To ix ach q'uen̈ejchaan̈ yuj snivanil elc'och chi'. Ix q'uec'och a b'inajnaquil d'a satchaan̈. Yajal ach d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic. 23 Ix ilanpax yemta jun ángel stan̈vumal yolyib'an̈q'uinal tic d'a satchaan̈, ix yalani: Ch'aquec telvoc te nivan te' chi', yic slajviem te'. Axon̈ej yib' te' yed' sch'an̈al yib' tzeyac'cani. Stzec'chajcan yib' te' yed' q'uen cadena to hierro yed' bronce, scan d'a caltac an̈c'ultac. Emocab' yal ac'val d'a yib'an̈ ta', ol cajnaj yed' noc' noc' uqueoc ab'il. 24 A syalelc'och jun tic mamin rey, a jun Dios Nivan Yelc'ochi, a' tz'alan jun tic d'a ib'an̈. 25 Ol ach pechchajel d'a scal eb' anima tic. Ol ach b'atcan d'a scal noc' noc', axo an̈ an̈c'ultac ol a c'ux icha noc' vacax. Ol em yal ac'val d'a ib'an̈. Mamin rey, icha chi' ol ach ajec' uqueoc ab'il, masanto ol nachajel uuj to a jun Dios Nivan Yelc'ochi, a' yajal yaj d'a yib'an̈ eb' anima. A tz'ac'anpaxoch eb' yajal icha sgana mach syac'ochi. 26 A jun lolonel ix alchaji to scan yib' te' yed' sch'an̈al yib' chi', syalelc'ochi to ol ach c'ochxoc d'a opisio chi' ayic toxo ix nachajel uuj to a Dios yajal yaj d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 27 Yuj chi' mamin rey, cha ab' masanil juntzan̈ lolonel sval tic d'ayach. Yuj chi' tojoln̈ej tzutej a b'a, man̈xo ac'och a mul. Comonoc val tzactejcan a c'ulan chucal, tzach colvaj d'a eb' tz'ixtaji. Tato icha chi', tecan ol ach can d'a junc'olal yed' a q'uechaan̈ d'a masanil tasi, xchi vin̈aj Daniel chi' d'ayin, xchi vin̈ rey Nabucodonosor chi'.

28 Masanil juntzan̈ lolonel ix alchaj d'a vin̈aj rey Nabucodonosor chi', ix elc'ochi. 29 Yab'ilal yalchaj juntzan̈ chi' d'a vin̈ rey chi', ayic van sb'eyec' vin̈ d'a span̈anil yib'an̈ spalacio d'a Babilonia, 30 ix yalan vin̈ icha tic: Ina val yilji nivan chon̈ab' Babilonia tic. A in yed' val in poder ix in b'oq'uei yic scheclajeli to nivan velc'ochi, xchi vin̈.

31 Vanto val yalan juntzan̈ lolonel chi' vin̈, ix yab'an vin̈ yoch jun lolonel d'a satchaan̈, ix yalani: Scham ab'an juntzan̈ lolonel tic ach rey Nabucodonosor, a opisio chi', toxo ix ic'chajec' d'ayach. 32 Ol ach pechchajel d'a scal eb' anima, ol ach b'atcan d'a scal noc' noc'. A an̈ an̈c'ultac ol a c'ux ichoc noc' noc' d'a uqueoc ab'il, masanto ol yal snachajel uuj to a Dios Nivan Yelc'ochi, a' tz'ac'an yajalil d'a yib'an̈ masanil anima yed' d'a yib'an̈ masanil nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A' tz'ac'anoch d'a yajalil mach sgana syac'ochi, xchi jun lolonel chi'.

33 A d'a jun rato chi', ix elc'och tas alb'ilcan d'a yib'an̈ vin̈aj rey Nabucodonosor chi', ix pechchajcanel vin̈ d'a scal eb' anima. A an̈ an̈c'ultac ix sc'ux vin̈ icha noc' vacax, axo yal ac'val ix em d'a yib'an̈ snivanil vin̈. Ix q'uib' xiil vin̈ icha noc' ch'acb'a, an̈eja' icha yech noc' ix aj q'uen yech vin̈.

Ix b'oxi spensar vin̈ rey

34 Ix yalanpaxb'at vin̈ rey chi' icha tic: Ayic ix lajvi stiempoal yaelal ayoch d'a vib'an̈ a in Nabucodonosor in tic, ix in q'ue q'uelan d'a satchaan̈, ix b'o in pensar d'a in locoal. Ix valan vach' lolonel d'a Dios Te Nivan Yelc'ochi, ix vic'anchaan̈ sb'i Jun ayn̈ejec' d'a juneln̈ej:

Yujto Yajal ton d'a juneln̈ej, a yopisio malaj slajvub'.

35 A d'a yichan̈, malaj val jab'oc tas syal yuj eb' cajan d'a sat luum tic. Sc'ulejn̈ej tas snib'ej d'a scal eb' ayec' d'a satchaan̈ yed' d'a scal eb' cajan d'a sat luum tic. Malaj mach syal syamanoch vaan sc'ab' syalan d'ay, ¿tas yuj icha chi' tza c'ulej? man̈ xchioc.

36 A d'a jun rato chi', ix meltzaj in pensar ix vab'i yed' vic'anxi vopisio nivan yelc'ochi yed' in poder. Axo eb' in checab' yed' eb' nivac yopisio d'a in despacho, ix javi eb' ul in sayeq'ui. Ix in ochxi yajalil d'a in nación, ix yic'anxi yip vopisio. Te nivan ix ajxi d'a yichan̈ icha yaj d'a yalan̈taxo.

37 A ticnaic, a in val svic'chaan̈ Jun sReyal satchaan̈. Svalanpax vach' lolonel d'ay, yujto a masanil tas sc'ulej, vach'n̈ej, tojoln̈ej d'a smasanil. Syalpax yic'anemta eb' syaloch sb'a to nivan yelc'ochi, xchib'at vin̈aj Nabucodonosor chi'.

5

Juntzan̈ tas ix tz'ib'chajoch d'a sat pat

1 A vin̈aj Belsasar sreyal Babilonia, ix yavtej mil eb' nivac yopisio vin̈ d'a yol snación d'a jun nivan vael. A d'a jun vael chi', ix yuc' an̈ eb', ix yuc'an an̈ vin̈ yed' eb'. 2-3 Vanxo sq'ue an̈ d'a sjolom vin̈ rey chi', ix schecan vin̈ ic'chajcot copa yed' uc'ab' nab'a oro, aton juntzan̈ yic'naccot vin̈aj Nabucodonosor smam icham vin̈ d'a templo d'a Jerusalén. A d'a yol juntzan̈ copa yed' juntzan̈ uc'ab' ix b'at ic'chajcot chi', ata' ix yuc' an̈ vin̈ yed' eb' ix yetb'eyum yed' juntzan̈xo eb' ix schab'il yetb'eyum yed' pax masanil eb' ayoch yed' vin̈ d'a vael chi'. 4 Masanil eb' ix cham yuj an̈, ix yic'anchaan̈ sdiosal eb' nab'a oro, plata, bronce, hierro, te te' yed' q'uen q'ueen.

5 A d'a jun rato chi', ix checlaj jun c'ab' anima b'aj sacq'uinal yuj candil, ix och ijan stz'ib'anoch d'a sat pat chi'. Ayic ix yilan jun c'ab' stz'ib'an chi' vin̈ rey, 6 sac ix aj sat vin̈ yuj xivelal. Ix luclonq'ue yoc vin̈, ix el val yip vin̈. 7 Elan̈chamel ix el yav vin̈, ix yavtancot eb' naumel lolonel vin̈, eb' schuman yed' q'uen c'anal yed' eb' ajchum. Ix yalan vin̈ d'a eb':

—A mach syal yilan juntzan̈ tz'ib'ab'iloch chi', syalan d'ayin tas syalelc'ochi, tz'ac'chajoch junoc pichul púrpura d'ay, tz'ac'chajoch junoc cadena oro d'a sjaj, tz'och d'a yoxil yajalil d'a in macb'en tic, xchi vin̈.

8 Masanil eb' jelan ayoch yopisio yac'an srazón vin̈ rey chi', ix och eb' d'a yol jun cuarto, palta malaj val junoc eb' ix nachajel yuuj tas syalelc'ochi. 9 Ix te xiv vin̈aj rey Belsasar chi', sac ix aj yilji sat vin̈. Axo masanil eb' vin̈ vinac ayec' yed' vin̈ ta', ix somchajpax sc'ool eb' vin̈. 10 Ayic ix yab'an ix reina, snun vin̈ rey chi' yel yav vin̈ yed' pax eb' avtab'il, ix och ix d'a yol scuartoal b'aj ayoch q'uin̈ chi', ix yalan ix icha tic:

—Ayocab'n̈ej opisio d'a juneln̈ej. Mocab' ac' pensar, mocab' ach sacb'ielpax yuj xivelal, 11 yujto a d'a yol a macb'en tic, ay jun vin̈ syal snachajel yuuj, ayoch sjelanil juntzan̈ dios d'a vin̈. A d'a yol stiempoal vin̈ a mam icham, a jun vin̈ vinac chi', ix sch'ox val vin̈ to ay spensar vin̈ te vach', ay spensar vin̈ sic'lab'il icha yic eb' dios. Yuj chi', a vin̈aj rey Nabucodonosor a mam icham, a vin̈ ix ac'anoch jun vin̈ chi' yajaliloc eb' ay spensar, eb' naumel lolonel, eb' schuman yed' q'uen c'anal yed' eb' ajchum. 12 Daniel sb'i jun vin̈ chi', axo vin̈ a mam icham chi' ix ac'an scuch vin̈ Beltsasar. Te ay sjelanil vin̈ yed' tas yojtac, yic snachajel vayich yuj vin̈, syal snachajpaxel yuj vin̈ tas syalelc'och junoc lolonel to ajaltac snachajeli yed' sb'oan yaj junoc tas to nivan yaji. Avtejcot vin̈ an. A vin̈ ol ac'an ojtaquejel tas syalelc'och juntzan̈ tz'ib' d'a sat pat tic, xchi ix d'a vin̈ rey chi'.

13 Ix avtaj vin̈aj Daniel chi', ix ic'chajb'at vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi', ix sc'anb'an vin̈ d'a vin̈:

—¿A ach am tic tza cuch Daniel, aj Judá ic'b'ilcot preso yuj vin̈aj Nabucodonosor vin̈ in mam icham? 14 Ix alchaj d'ayin tob' ayoch sjelanil juntzan̈ dios d'ayach, tob' ay a pensar, jelan ach. 15 Yuj chi' ix ach vavtej. Ix vavtej masanil eb' vin̈ jelan yed' eb' naumel lolonel, yic syavtej juntzan̈ lolonel eb' tz'ib'ab'iloch tic yed' yalan eb' d'ayin tas syalelc'ochi, palta malaj val junoc eb' snachajel yuuj tas syalelc'ochi. 16 Ix alchaj d'ayin tob' syal ac'an checlajel lolonel ajaltac snachajeli. Yuj chi' ta syal avtan juntzan̈ lolonel tic, tzalan d'ayin tas syalelc'ochi, ol ac'chajoch pichul púrpura d'ayach, ol ac'chajpaxoch junoc cadena oro d'a a jaj, ol ach och d'a yoxil yajalil d'a yol in macb'en tic, xchi vin̈ rey chi'.

17 Ix yalan vin̈aj Daniel chi' icha tic:

—Canocab' a silab' chi' d'ayach mamin rey. Syal ac'an jun opisio chi' d'a junocxo, palta ol vavtej jun tz'ib' tic, ol valan d'ayach tas val syalelc'och juntzan̈ lolonel tz'ib'ab'iloch d'a sat pat tic.

18 Mamin rey, a Dios Te Nivan Yelc'ochi, a' ix ac'an yopisio vin̈aj Nabucodonosor a mam icham yed' snivanil yelc'ochi, sb'inajnaquil yed' stziquiquial. 19 Yuj opisio ix ac'chaj chi' d'a vin̈, ix xiv masanil anima d'a junjun nación yed' d'a junjun ti'al, yujto nivan yelc'och vin̈ rey chi' d'a yol sat eb'. A mach sgana vin̈ schami, schamn̈ej, axo mach malaj sgana vin̈ schami, max miljichamoc. Ay pax mach ix ic'jiel d'a yopisio yuj vin̈, ay pax mach ix ac'jioch d'a yopisio, ato a' tas snib'ej sc'ool vin̈. 20 Palta a val yic ix yic'anchaan̈ sb'a vin̈, ix ixtaxel sb'eyb'al vin̈. Ix ic'chajel vin̈ d'a yopisio d'a reyal chi' yed' snivanil yelc'ochi. 21 Ix pechchajel vin̈ d'a scal eb' yetanimail, ix ochcan spensar vin̈ icha spensar noc' noc'. Junn̈ej ix aj vin̈ yed' noc' caltacte'al b'uru. Ix sc'ux an̈ an̈c'ultac vin̈ icha noc' vacax. Ix empax yal ac'val d'a snivanil vin̈, masanto ix yal snachajel yuj vin̈ chajtil val yaj Dios, Jun Te Nivan Yelc'ochi, yajal pax yaj d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A tz'ac'anoch eb' yajal to sgana syac'ochi. 22 A achxo pax tic, mamin rey Belsasar, yixchiquin ach vin̈, vach'chom ojtac tas ix uji chi', palta man̈ val jab'oc tziq'uem a b'a. 23 Palta yelxo ix ic'chaan̈ a b'a d'a yichan̈ Jun Yajalil satchaan̈. Ix ac'an ic'chajcot juntzan̈ copa d'a a mexa yed' juntzan̈ uc'ab' yic stemplo Jun Yajal satchaan̈ chi'. A d'a yol juntzan̈ chi' ix uc' vino yed' masanil eb' avtab'il uuj. Ix eyic'chaan̈ juntzan̈ dios to max yal yilani, max yal yab'ani, malaj pax jab'oc tas yojtac. Man̈oc pax d'a Dios ix al vach' lolonel, ina a pax d'a yol sc'ab' ay a q'uinal, a pax snaan tas tza c'ulej. 24 Yuj chi' ix yac'cot Dios jun c'ab' ix tz'ib'an juntzan̈ lolonel tic, 25 MENE, MENE, TEKEL, UPARSIN. 26 A juntzan̈ tic icha tic syalelc'ochi: MENE: Toxo ix sb'is Dios jaye' c'u ayachto och d'a opisio, toxo ix sch'ox slajvub'. 27 TEKEL: Toxo ix ach echtaj d'a yol echlab', man̈ tz'acanoc alil. 28 PERES: A a macb'en, van spojchajb'ati, ix ac'chajoch d'a yol sc'ab' eb' Medo yed' eb' Persa, xchi vin̈aj Daniel chi'.5.28

29 Ix lajvi chi', ix schecan vin̈aj rey Belsasar chi' ac'chajoch pichul púrpura d'a vin̈aj Daniel chi'. Ix ac'chajoch jun cadena nab'a oro d'a sjaj vin̈. Ix yalan vin̈ rey chi' d'a masanil anima to a d'a jun rato chi', ix ochcan vin̈aj Daniel chi' d'a yoxil yajalil d'a yol smacb'en.

30 A d'a jun ac'val chi' ix miljicham vin̈aj Belsasar sreyal eb' caldeo chi'. 31 Axo vin̈aj Darío aj Media ix yac'och sb'a yajalil sq'uexuloc vin̈. 62 ab'il sq'uinal vin̈aj Darío chi'.

6

Ix yumchajem vin̈aj Daniel d'a scal noc' choj

1 Ix yac'anoch 120 eb' vin̈ gobernador vin̈aj Darío chi', yic syil junjun macan̈ chon̈ab' eb' vin̈ d'a yol smacb'en. 2 Ix yac'anoch oxvan̈xo sat yajal vin̈ d'a eb' vin̈ gobernador chi', yic syilan eb' vin̈ yed' stan̈van masanil tastac, yic vach' tz'acan tz'aj yac'chaj q'uen tumin syac' eb' vin̈ d'a vin̈ rey chi'. D'a scal eb' vin̈ sat yaj chi' ayoch vin̈aj Daniel chi'. 3 Ix checlajel vin̈aj Daniel chi' d'a scal eb' vin̈ yetyajalil chi', yujto vach'n̈ej syutej sb'a vin̈. Yuj chi' ix sna vin̈ rey chi' to tz'och vin̈ sat yajalil d'a yol smacb'en chi'. 4 Axo juntzan̈ eb' vin̈ yetyajalil vin̈ chi', ix say modo eb' vin̈ tas tz'aj yemta vin̈ d'a yopisio chi'. Palta te c'anab'ajum vin̈, max elc'an vin̈ d'a tas sc'ulej, ayoch spensar vin̈ d'a yopisio chi'. Yuj chi' malaj junoc tas syal yalanq'ue eb' vin̈ d'a spatic vin̈. 5 Yuj chi' ix ochn̈ej ijan eb' vin̈ snaani, ix yalan eb' vin̈: Malaj val junoc tas syal calanq'ue d'a spatic vin̈, an̈ej yuj sc'anab'ajan sDiosal vin̈, xchi eb' vin̈.

6 Yuj chi' ix slajtiej sb'a eb' vin̈ yajal chi', yic b'at yalan eb' vin̈ d'a vin̈aj Darío chi'. Ayic ix c'och eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈, ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—Mamin rey Darío, ayocab'n̈ej opisio d'a juneln̈ej. 7 Ix co mol lajtiej co b'a co masanil a on̈ yajal on̈ tic d'a yol a macb'en tic. Ix co naani to tzaq'uelta junoc ley yic tz'alchajel d'a scal masanil anima d'a masanil yol a macb'en tic to malaj junoc mach sc'anan scolval sdiosal, ma d'a junocxo yetanimail d'a junoc ujal, palta an̈ej d'ayach syal sb'a mamin rey. A mach max c'anab'ajan jun ley chi', tojoln̈ej syumjicanem b'aj macb'il noc' choj. 8 Yuj chi', mamin rey, ac' tz'ib'chaj jun ley chi', tzac'anoch a sello d'ay yic vach' malaj mach syal sq'uexani. A' co ley a on̈ medos yed' persas on̈ tic, max yal-laj yec'b'ati, xchi eb' vin̈.

9 Yuj chi' ix schec vin̈aj rey Darío chi' tz'ib'chaj jun ley chi', ix yac'anoch vin̈ d'a yopisio. 10 Axo ix yab'an vin̈aj Daniel to toxo ix alchajel jun ley chi', ix q'uen̈ej vin̈ d'a yol spat d'a chaan̈, ix sjacanxi sventena vin̈ q'uelanb'at d'a stojolal Jerusalén. Ix em cuman vin̈, ix lesalvi vin̈ d'a Dios, ix yac'an yuj diosal vin̈ d'ay. Oxel slesalvi vin̈ d'a junjun c'u, ichataxon sc'ulej vin̈. 11 Axo juntzan̈ eb' vin̈ chi', ix smolb'ej sb'a eb' vin̈, ix yilan eb' vin̈ to van slesalvi vin̈ yed' stevi vin̈ d'a Dios. 12 Yuj chi' ix b'at eb' vin̈ d'a vin̈ rey chi'. Ix b'at yalan eb' vin̈ yuj jun ley toxo ix alchajel chi', ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—Toton ix a chec alchajel jun ley tz'alan icha tic: Yaln̈ej mach syal sb'a d'a sdiosal, ma d'a junocxo ch'oc animail d'a junoc ujal, tato man̈oc d'a vin̈ rey syal tas snib'ej, yovalil syumchajem b'aj macb'il noc' choj, xchi. ¿Man̈ am yeloc icha chi'? xchi eb' vin̈.

—Ichaton chi' ix aji. A jun ley chi' yovalil sc'anab'ajaji, a co leyal a on̈ medos yed' persas on̈ tic, max yal-laj yec'b'at tas syala', xchi vin̈ rey chi'.

13 Yuj chi' ix ochn̈ej ijan eb' vin̈ yalan icha tic:

—A vin̈aj Daniel, vin̈ ic'chajnaccot d'a Judá, max sc'anab'ajejlaj vin̈. Mamin rey, man̈ jab'oc xiv vin̈ d'ayach, malaj pax jab'oc yelc'och jun ley chi' d'a vin̈. Toxo ix quila' to oxel slesalvi vin̈ d'a sDiosal d'a junjun c'u, xchi eb' vin̈.

14 Ayic ix yab'an vin̈ rey chi' icha chi', ix och vin̈ d'a cusc'olal. Masanil jun c'ual chi', ix sayec' vin̈ tas tz'aj scolchajel vin̈aj Daniel chi'. 15 Axo yic vanxo sb'at c'u, ix smolb'anxi sb'a juntzan̈ eb' vin̈ vinac chi' d'a yichan̈ vin̈ rey chi', ix yalan eb' vin̈:

—Mamin rey, ojtac val to a co ley a on̈ medos yed' persas on̈ tic, ta ay junoc lolonel, ma junoc ley toxo ix yalel vin̈ rey, maxtzac yal-laj yec'b'ati, xchi eb' vin̈.

16 Ix lajvi chi', ix schecan vin̈ rey chi' ic'chajcot vin̈aj Daniel chi' yic syumchajem vin̈ b'aj macb'il noc' choj chi'. Ayic manto yumchajem vin̈, ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈:

—Comonoc val ol ach coljoc yuj a Diosal to ayachn̈ejoch ac'an servil, xchi vin̈.

17 Ayic toxo ix yumjicanem vin̈ d'a scal noc' choj chi', ix ac'jicanem jun q'uen q'ueen smaculoc. Ix ac'jicanoch sello yic yopisio vin̈ rey chi' d'a q'ueen yed' sello eb' vin̈ nivac yajal yaj yed' vin̈, yic vach' max tenjiec' tas ix alchaj d'a spatic vin̈aj Daniel chi'. 18 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈ rey chi' d'a spalacio, palta majxo valaj vin̈, majxo schec vin̈ ic'chajcot eb' tz'ac'an tzalajb'oc sc'ool. Ix b'at vay vin̈, palta juneln̈ej maj ochlaj svayan̈ vin̈ d'a jun ac'val chi'. 19 Ix pet q'ue vaan vin̈, ix b'at lemnaj vin̈ d'a sti' b'aj macb'il noc' choj chi'. 20 Ayic ix c'och vin̈ d'a slac'anil chi', ix avaj vin̈ d'a vin̈aj Daniel chi'. Cuseltac ix yutej avaj sb'a vin̈, ix yalan vin̈:

—Daniel, ach schecab' jun Dios pitzan, aton jun Dios tzac'n̈ej servil ¿ix am yal ach scolanel a Diosal d'a noc' choj chi'? xchi vin̈.

21 Ix tac'vi vin̈aj Daniel chi' icha tic:

—Mamin rey, ayocab' opisio d'a juneln̈ej. 22 Ix scheccot jun yángel in Diosal yic smacan sti' noc' choj tic. Yuj chi' malaj val jab'oc tas ix in yutej noc', yujto yojtac to malaj jab'oc in mul d'a yichan̈. Malaj pax tas chuc ix in c'ulej d'ayach, xchi vin̈.

23 Yuj chi' ix te tzalajq'ue vin̈ rey chi', ix schecan vin̈ ic'chajq'ueta vin̈aj Daniel b'aj ay noc' choj chi'. Axo yic ix q'ueul vin̈, ix yilan eb' to malaj jab'oc b'aj ix lajvi vin̈, yujto a sDiosal vin̈ ayoch yipoc sc'ool. 24 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ rey chi' to sb'at ic'jicot eb' vin̈ ix alanq'ue jun lolonel d'a spatic vin̈aj Daniel chi'. Ix yumjicanem eb' vin̈ d'a scal noc' choj chi' yed' yetb'eyum yed' yalyuninal junjun eb' vin̈. Manto emc'ochlaj eb' d'a scal noc', ix q'ueta tzacaljoc noc' d'a eb', choc' ix aj eb' yuj noc'.

25 Ix lajvi chi', ix yac'an tz'ib'chaj vin̈aj rey Darío jun tic d'a masanil anima yaln̈ej tas ti'al ay d'a yol smacb'en chi'. Ix yalanb'at vin̈ icha tic: Junc'olalocab' eyaji. 26 Svalan d'ayex e masanil d'a yol in macb'en, nivanocab' yelc'och sDiosal vin̈aj Daniel d'a yol e sat.

Yujto a sDiosal vin̈ chi', pitzan toni, ayn̈ejec' d'a juneln̈ej. A yopisio, malaj b'aq'uin̈ ol sateloc, malaj slajvub'.

27 A Jun Colvajum chi', a scolan eb' yic yed' spoder. Sch'oxan tas satub'tac d'a satchaan̈ yed' d'a sat luum tic. A ix colanel vin̈aj Daniel d'a noc' choj, xchib'at vin̈ rey chi'.

28 Ayn̈ejoch vin̈aj Daniel chi' d'a yopisio ayic ayoch vin̈aj Darío d'a reyal yed' pax yic ayoch vin̈aj Ciro aj Persia reyal.

7

Tas ix yil vin̈aj Daniel d'a svayich

1 A d'a yic b'ab'el ab'il yoch vin̈aj Belsasar reyal d'a Babilonia, ay jun ac'val, ay juntzan̈ tas ix ac'ji vil a in Daniel tic d'a in vayich. Axo ix in q'ue vaan, ix in tz'ib'an tastac nivan yelc'och d'a in vayich chi'. Aton juntzan̈ tic ix in tz'ib'ejcani:

2 Ix vil d'a in vayich to a d'a schan̈ pac'an̈il yolyib'an̈q'uinal, ix cot pon̈naj ic' d'a yib'an̈ a a', ix ib'xiq'ue a' nivan mar chi' yuuj. 3 Axo ix aji, ix checlajq'ue chan̈van̈ noc' nivac noc' d'a yol a' mar chi', ch'occh'oc yilji junjun noc'. 4 A jun noc' ix b'ab'laj q'ueuli, lajan yilji noc' icha noc' choj, palta ay sc'axil noc' icha yic noc' d'iv. Ayic van vilan noc' chi', ix jecchitajel sc'axil noc' chi'. Ix ac'chajq'ue lin̈an d'a sat luum, icha tz'ajq'ue lin̈an anima ix ajq'uei. Ix q'uexvi spensar, icha spensar anima ix aji.

5 Axo noc' schab'il, lajan yilji noc' icha noc' oso, tz'eyanq'ue jun pac'an̈ snivanil noc' d'a yichan̈ junxo pac'an̈. A d'a yol sti' noc', ay oxe' b'aquil costil. Ix vab'an yalchaj d'a noc': Ixic, tza chi'an jantac chib'ej snib'ej a c'ool, xchi d'a noc'.

6 Axo noc' yoxil, lajan yilji noc' icha noc' tz'ib'choj. Ay chan̈e' sc'axil noc' d'a snan̈al yich spatic. Ix vilanpaxi to ay chan̈e' sjolom noc', ix ac'chaj spoder noc' yac'an yajalil.

7 Axo noc' schan̈il ix vil d'a in vayich chi', te chuclaj yilji noc'. Te ay smay quilan noc', te ay yip noc'. Te nivac q'uen ye noc', nab'a hierro. Choc' tz'aj masanil tas yuj noc', sb'uc'anem noc', axo jantacto scan yuj noc', stec'canem noc'. Yelxo te ch'oc yilji jun noc' chi' d'a yichan̈ juntzan̈xo noc' ix vil d'a sb'ab'elal. Ay lajun̈e' sch'aac noc'.

8 Yacb'an q'uelan in och d'a juntzan̈ sch'aac noc' chi', ix vilani, ix q'ueul junxo syune' ch'aac noc' d'a scal juntzan̈xo chi'. Ayic ix q'ueul junxo sch'aac noc' chi', ix stenancanel oxe' ch'aac aytaxon chi'. Axon̈ej jun chi' ix can sq'uexuloc juntzan̈ chi'. A jun ch'aac chi', ay yol sat yed' sti' icha yic anima, ix yic'chaan̈ sb'a yed' tas ix yala'.

A sb'eyc'olal Dios

9 Ix vilann̈ej, masanto ix ac'chajem juntzan̈ c'ojnub' yic eb' yajal, axo Dios, Jun Aytaxoneq'ui, ix em c'ojan d'a sc'ojnub'. Te sac yilji spichul icha yilji q'uen sacb'acom. Axo xil sjolom, te sac yilji icha noc' sacsac lana. A sc'ojnub' chi' yed' sruedail, ichato sq'ue n̈iln̈on sc'ac'al.

10 Ay jun c'ac' tz'elta d'a yichan̈ icha sb'ey a a'. A eb' tz'ac'an servil, lin̈anoch eb' d'a yichan̈, millonalxo sb'isul eb'. Ix lajvi chi' ix el yich sch'olb'itaj juntzan̈ nación, ix jacvi juntzan̈ ch'an̈ libro.

11 Q'uelan inn̈ejoch yuj juntzan̈ b'uchval lolonel van yalan jun yune' ch'aac chi'. Yacb'an van vilan chi', ix mac'jicham jun noc' chi'. Choc'xon̈ej ix aj noc', ix yumjib'at noc' d'a scal c'ac', ix tz'ab'at noc'. 12 Axo juntzan̈xo noc' chi', ix ic'chajec' yopisio noc', palta ixto chajiec' noc' jab'ocxo.

13 Ix vilann̈ej d'a in vayich chi':

Ix vilani to ay jun mach ix cot d'a scal asun, lajan yilji icha anima. Ix c'och b'aj ayec' Dios Jun Aytaxonec' chi', ix och d'a yichan̈.7.13

14 Ix ac'chaj yopisio, spoder yed' snivanil yelc'ochi. Masanil anima, yaln̈ej tas ti'al tz'ac'an servil. A spoder ayn̈ejec' d'a juneln̈ej, malaj b'aq'uin̈ ol lajvoc yopisio chi'.

15 Ix in xivcanq'uei ayic ix vilan juntzan̈ tic, ix somchaj in pensar yuuj. 16 Ix in och d'a stz'ey junoc lin̈anoch ta', ix in c'anb'an d'ay tas syalelc'och juntzan̈ chi'. Ix tac'vi d'ayin icha tic: 17 A chan̈van̈ noc' noc' ix il chi', aton chan̈e' nación ol checlajq'ue d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 18 Ayic ol lajvoquec' juntzan̈ nación chi', a eb' yicxo Dios, Jun Te Nivan Yelc'ochi, ol ac'joccanoch eb' yajalil d'a juneln̈ej, man̈xalaj b'aq'uin̈ ol ic'joquec' yopisio eb' chi', xchi.

19 Ix in c'anb'ejxi d'ay, tas yaj noc' schan̈il noc' chi', te ch'oc yilji noc' d'a yichan̈ juntzan̈xo noc' chi'. Nab'a hierro q'uen ye noc', nab'a bronce yech noc'. Masanil tas choc' tz'aj yuj noc', sturanb'at noc', axo jantacto scani, stec'canem noc'. 20 An̈ejtona', ix in c'anb'ejpaxi tas syalelc'och lajun̈e' sch'aac noc' chi' yed' junxo sch'aac noc' tzac'anto ix q'ueul chi', jun ix tenanel oxexo ayic ix q'ueuli. Te nivan pax yelc'och d'a yichan̈ juntzan̈xo ch'aac chi'. A jun toto ix q'ueul chi', ay yol sat, ay pax sti', syalan b'uchval lolonel. 21 Ix vilani to a jun ch'aac chi', syac' oval yed' eb' yicxo Dios. Ix ac'ji ganar eb' yuuj, 22 masanto ix c'och Dios, Jun Aytaxoneq'ui. Ix sb'oan yaj d'a eb', yujto ix c'och sc'ual schaan yopisio eb'. 23 Ix yalan d'ayin icha tic:

A noc' schan̈il chi', aton jun schan̈il nación ol checlajq'ue d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Ch'oc yel d'a yichan̈ juntzan̈xo nación ol ec'oc. Ol smaquec' masanil yolyib'an̈q'uinal tic, ol yac'an yajalil d'a malaj yoq'uelc'olal.

24 A lajun̈e' sch'aac chi', aton lajun̈van̈ eb' vin̈ yajal. A eb' vin̈ ol ac'an yajalil d'a lajun̈ macan̈ yaj jun nación chi'. A d'a scal juntzan̈ eb' vin̈ chi', ol q'ue vaan junxo rey te ch'oc yel d'a yichan̈ juntzan̈xo eb' vin̈ d'a sb'ab'elal chi', ol ic'joquel oxvan̈oc eb' vin̈ rey chi' d'a yopisio yuuj.

25 Ol te b'uchvaj d'a Dios Te Nivan Yelc'ochi, ol yixtejn̈ej eb' yicxo Dios chi'. Ol yac'lan sq'uexan juntzan̈ ley yed' juntzan̈ q'uin̈ alb'ilcan yuj Dios. Ol ac'chajcan eb' yicxo Dios chi' d'a yol sc'ab' d'a nan̈al schan̈il ab'il.

26 Palta ayic ol javoc sc'ual, ol ch'olb'itajoc, ol ic'chajel spoder chi', ol satel d'a juneln̈ej.

27 Axo yajalil yed' spoder yed' snivanil yelc'och juntzan̈ nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol ac'chaj d'a eb' yicxo Dios chi', aton Jun Te Nivan Yelc'ochi. A Dios ol ac'an yajalil d'a juneln̈ej. Masanil eb' ayoch yajalil d'a yolyib'an̈q'uinal tic ol ac'an servil, ol sc'anab'ajan eb' d'ay, xchi d'ayin.

28 Aton slajvub'al juntzan̈ tas ix alchajcan d'ayin a in Daniel in tic. Ix te somchaj in c'ool. Ix tup in chiq'uil yuj xivelal, palta malaj junoc mach b'aj ix val juntzan̈ lolonel tic.

8

Jun noc' ch'ac calnel yed' jun noc' mam chiva

1 A d'a yoxil ab'il yoch vin̈aj Belsasar reyal, ay juntzan̈xo tas ix ac'ji vila', ayic toxo ix ac'ji vil juntzan̈ d'a sb'ab'elal. 2 A ix aj vilani, ichato ayinec' d'a chon̈ab' Susa, d'a yol yic Elam, d'a sti' a' Ulai. 3 Axo ix vilani, ay jun noc' ch'ac calnel ayec' d'a sti' a' chi'. Ay chab' sch'aac noc' nivac steel, palta ay jun sch'ac noc' chi' tzac'anto ix q'ueuli, te nivan steel d'a yichan̈ junxo chi'. 4 Axo ix vilani, a yed' sch'ac jun noc' calnel chi', ix yac' lajvoc tastac ay d'a stojolal b'aj tz'em c'u yed' d'a norte yed' pax d'a sur. Malaj junocxo noc' syal stec'b'an sb'a d'a yichan̈, malaj mach syal scolanelta sb'a d'a yol sc'ab'. Sc'ulejn̈ej tas snib'ej. Ix yic' val chaan̈ sb'a.

5 Vanto in naan yuj tas ix vil chi', axo ix vilani, ay jun noc' mam chiva van sjavi d'a stojolal b'aj tz'em c'u. Yelc'olal scot noc', icha val to max em jab'oc yoc noc' d'a sat luum. A jun noc' chiva chi', ay val jun sch'aac noc' te chequel. A d'a scal yol sat noc' ayq'ueta. 6 Ayic ix c'och noc' d'a slac'anil noc' calnel chab' sch'aac chi', noc' ix vil d'a sti' a a', ix b'at jucnaj noc' d'a noc' yed' jantac yoval sc'ool. 7 Ix smac'an can̈chaj sch'aac noc' calnel chi' noc' schab'il. Man̈xalaj yip noc' calnel chi' yic stec'b'ej sb'a d'a yichan̈ noc' chiva chi'. Ix lajvi chi', ix telvi noc' yuj noc' chiva chi' d'a sat luum, ix tec'jiem etzan noc' yuj noc'. Malaj mach ix yal scolan noc'.

8 Axo noc' mam chiva chi', ix ste vach' iq'uejchaan̈ sb'a noc'. Axo ix aji, ayic te tec'an noc' chi', ix can̈chajb'at jun sch'aac noc' te nivan chi', axo chan̈exo sch'aac noc' ix q'ueul sq'uexuloc jun chi'. Ayic ix q'ueul sch'aac noc' chi', ix b'atcan q'uelan junjun ch'aac chi' d'a stojolal schan̈il pac'an̈ yolyib'an̈q'uinal tic. 9 A d'a junoc juntzan̈ ch'aac chi', ix paq'uelta junxo yune' ch'aac. A jun chi', te nivan ix aji yed' yipalil ix smac juntzan̈ lugar d'a sur yed' d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Ix smacpax lum luum te nib'ab'il. 10 Yelxo te chaan̈ ix aj sq'uib'i, masanto ix q'uec'och b'aj ay q'uen c'anal. Ix syumanemta jayeoc q'uen c'anal chi', ix stec'anem q'uen d'a sat luum. 11 Ix stec'b'an sb'a d'a yichan̈ vin̈ yajalil eb' ay d'a satchaan̈ chi'. Ix scachanoch vaan yac'chaj silab' tz'ac'ji d'a Dios d'a junjun c'u. Ix yixtanb'at b'aj tz'ochtaxon ejmelal d'a Dios chi'. 12 A yuj schuc pensaril jun yajal chi', ix yac'och soldado b'aj tz'ac'jitaxon silab' d'a junjun c'u yed' scachjioch vaan yac'ji silab' chi'. Ix satanel jun ejmelal vach' alb'ilcan yuj Dios. Ichato chi' b'ian ix sc'ulan tas snib'ej.

13 Ix lajvi chi', ix vab'ani to ay jun ángel sc'anb'an d'a junxo ángel icha tic: ¿Jantacto tiempo yic ol lajvoc juntzan̈ squil tic? ¿Jantacto tiempo ol yac' jun yajb'il yuj Dios tic sq'uexan silab' tz'ac'jitaxon d'a junjun c'u? ¿B'aq'uin̈ ol och vaan stec'jiem eb' soldado yic satchaan̈ yed' jun Lugar Yicn̈ej Dios Yaji? xchi. 14 Ix tac'vi junxo ángel chi' icha tic: Ato yic ol lajvoquec' 2,300 el man̈ ol ac'chaj silab' d'a yemc'ualil yed' d'a q'uin̈ib'alil. Ato ta' ol lajvoc juntzan̈ chi'. Ichato chi', ol ic'joquel jun tas man̈ vach'oc ayoch d'a Lugar Yicn̈ej Dios Yaji, xchi jun ángel chi'.

15 A in Daniel in tic, vanto in naan tas ix vil chi', yic snachajel vuuj tas syalelc'ochi. Axo ix vilani, ay jun icha yilji anima ix sch'oxq'ue sb'a d'a vichan̈. 16 Ix vab'an yoch jun av scot d'a sti' a' Ulai, icha val sjaj anima, ix yalan icha tic: Gabriel, vach' alej d'a jun vin̈ vinac tic yic snachajel yuj vin̈ tas ix yil chi', xchi.

17 Axo ix javi ángel Gabriel chi' d'a in tz'ey. Ix in em cumnajoc, ix emc'och snan̈al in sat d'a sat luum yuj xivelal. Ix yalan d'ayin: Ach anima, ojtaquejeli to a tas ix il chi', ato d'a slajvub' tiempoal ol ujoc, xchi.

18 Ayic vanto slolon chi' d'ayin, ix in ec' lian d'a sat luum. Ix satel in c'ool, yuj chi' ix och yub'naj d'ayin, ix in squetzanq'ue lin̈an. 19 Ix yalan d'ayin:

Ol val d'ayach tas ol ujoc ayic toxo ol lajvoc yoval sc'ol Dios. A jun tas ix il chi', a lajvub' c'ual sch'oxcoti.

20 A noc' calnel chab' sch'ac ix il chi', aton eb' vin̈ sreyal Media yed' Persia sch'ox noc'. 21 Axo pax noc' mam chiva ix il chi', aton vin̈ sreyal Grecia sch'ox noc'. A jun sch'aac noc' nivaquil ayq'ueta d'a scal yol sat, a jun vin̈ b'ab'el rey sch'oxo'. 22 A chan̈e' ch'aac ix q'ueul sq'uexuloc jun ix can̈chajb'at chi', syalelc'ochi to ol spoj snan̈al jun nación chi'. Chan̈e' nacional ol ajelc'ochoc, palta man̈ lajanoc yip yed' jun b'ab'el.

23 Ayic toxo ol lajvoquec' yopisio juntzan̈ nación chi', ayic ol tz'acvoc chucalil d'a yichan̈ Dios, ay jun rey ol ac'an yajalil, malaj tz'och tas d'ay, te jelan yac'an musansatil.

24 Ol yic' val yip sic'lab'il, palta man̈oc yed' yip d'a yol yico'. Satub'tac ol yutej satanel tastac. Vach' ol elc'och d'a tas ol sc'ulej. Ol ac'joc ganar eb' soldado te ay yip yuuj yed' eb' yicxo Dios.

25 Yuj sjelanil, ol yal yixtan eb' anima, ol ste iq'uejchaan̈ sb'a. Tzijtum anima ol sateli ayic malaj jab'oc tas sna eb'. Ol stec'b'ej sb'a d'a yichan̈ Dios, Jun Yajalil eb' yajal. Vach'chom icha chi' ol yutoc sb'a, palta ol satjoqueloc, man̈ yujoc spoder anima.

26 A tas ix il d'a silab' tz'ac'ji d'a yemc'ualil yed' d'a q'uin̈ib'alil, tic val ix vach' alchajel d'ayach. A jun chi' yovalil ol elc'ochoc. Canocab'n̈ej d'a a pensar, malajocab' b'aj tzala', yujto a juntzan̈ chi', ol elc'ochoc ayic te nivanxo tiempo ol ec'oc, xchi ángel Gabriel chi'.

27 A inxo Daniel in tic, ix te el vip ix vab'i. Ix in penaayax jaye' c'ual. Ix lajvi chi', ix in q'ue vaan, ix b'at vilanxi vopisio ayoch yuj vin̈ rey. Palta te ilc'olal vaj yuj jun ix ch'oxchaj vil chi', yujto max nachajel vuj tas val syalelc'ochi.

9

Ix lesalvi vin̈aj Daniel yuj schon̈ab'

1-2 A vin̈aj Darío yuninal vin̈aj Asuero yin̈tilal eb' medo, ix och vin̈ reyal d'a smacb'en eb' caldeo. A d'a b'ab'el ab'il yoch vin̈ d'a yajalil chi', a in Daniel in tic, van in c'ayb'an juntzan̈ ch'an̈ libro b'aj lolonnac Jehová d'a vin̈aj Jeremías, aton vin̈ schecab'. Yuj chi' ix nachajel vuuj to a Jerusalén, 70 ab'il ol can tz'inan. 3 Yuj chi' ix in lesalvi, ix in tevi d'a Dios Cajal. Ix in ochpax d'a tzec'ojc'olal. Ix vac'anoch pichul yic tzec'ojc'olal chi', ix in em c'ojan d'a scal q'uen tic'aq'uil taan̈. 4 Ix in lesalvi d'a Jehová in Diosal, ix valan in b'a d'ay icha tic:

Mamin, Vajal ach, te nivan elc'ochi, te satub'tac yilji a poder. Tzaq'uelc'och a trato yic tzac'an a vach'c'olal d'a eb' tzach xajanani, aton eb' sc'anab'ajan a checnab'il. 5 Ix och co chucal yed' co pital d'ayach. Axon̈ej chucal ix co c'ulej. Ix co patiquejcanel a checnab'il yed' a c'ayb'ub'al. 6 Maj co maclej cab' tas ix yal eb' a checab'. Yalnac a lolonel eb' d'a eb' co reyal, d'a eb' yajal yaj d'a co cal, d'a eb' co mam quicham yed' d'a masanil eb' quetchon̈ab'. 7 Ach Mamin Cajal, te tojol a pensar, xal on̈ israel on̈ tic, q'uixvelaltac cajec' scab'i. A eb' cotnac d'a Judá yed' d'a Jerusalén yed' juntzan̈xo eb' quetisraelal cajan d'a najat yed' d'a lac'an, ix on̈ a saclemejcanb'ati, yujto man̈ c'anab'ajumoc ix cutej co b'a d'ayach. 8 A on̈ tic Mamin Jehová, q'uixavtac co c'ool d'a ichan̈, yujto ix och co mul d'ayach yed' pax eb' co reyal, eb' yajal yaj d'a co cal yed' pax eb' co mam quicham. 9 Palta a ach tic Mamin, co Diosal ach, te ay oq'uelc'olal yed' a nivanc'olal, vach'chom a on̈ tic axon̈ej pitalil sco c'ulej d'a ichan̈. 10 Mamin Jehová co Diosal, maj ach co c'anab'ajej icha ix aj a checan yal eb' a checab' d'ayon̈. 11 A on̈ tic, co masanil ix co tenec' a checnab'il, ix ach co patiquejeli, man̈xalaj co gana ix cab' tas ix ala'. Yuj co mul chi', ix javi masanil juntzan̈ yaelal d'a quib'an̈, aton tas tz'ib'ab'ilcan d'a yol ch'an̈ libro stz'ib'ejnaccan vin̈ a checab' aj Moisés. 12 Toxo ix elc'och tas ix ala' to ol javoc d'a quib'an̈ a on̈ tic yed' d'a eb' cajalil. Te nivan ix aj ac'an syaelal Jerusalén d'a yichan̈ juntzan̈xo chon̈ab'. 13 Masanil juntzan̈ yaelal tz'ib' yajcan d'a ch'an̈ libro yuj vin̈aj Moisés, ix javi d'a quib'an̈ ticnaic. Palta an̈ej d'a spatic chucal ix on̈ b'atcani, majxo co c'anab'ajej a lolonel yic tzac' a vach'c'olal d'ayon̈. 14 Yuj val chi' Mamin Jehová co Diosal, ix a na' ac'cot jun nivan yaelal tic d'a quib'an̈. A ach tic, tojol ach d'a masanil tas tza c'ulej, a on̈xo tic, maj co b'alaj chaej cab' d'ayach.

15 Ach co Diosal Cajal ach, a ch'oxnac val a nivan poder ayic ic'annaquelta eb' co mam quicham d'a Egipto. Yuj chi' te b'inajnac ach masanto ticnaic, palta a on̈ tic jun, ix och co mul, an̈ej chucal sco c'ulej. 16 Mamin Cajal, cojtac to tza c'ulejn̈ej tas tzala'. Yuj chi' eloc val d'a a c'ol ic'anel yaelal yed' yoval a c'ol ayoch d'a yib'an̈ chon̈ab' Jerusalén, yujto a chon̈ab' yaji, icpax yaj tzalan Sion. Masanil nación ay d'a slac'anil sb'uchvaj eb' d'a a chon̈ab' chi', yujn̈ej co chucal yed' yuj schucal eb' co mam quicham. 17 Ach co Diosal, ab' val in lesal yed' b'aj tzin tevi a in a checab' in tic. Yuj val a b'inaji, ch'ox a vach'c'olal d'a yib'an̈ a templo tz'inan yajcani. 18 Cha ab' Mamin, ilnab' val tas yaji, tz'inan yajcan jun a chon̈ab' sb'inaj to ic yaji. Man̈ yujoc co vach'il d'a yol quico' tzon̈ tevi d'ayach, palta a val yuj a nivan vach'c'olal. 19 Mamin Cajalil, tac'vej on̈, ac' lajvoc co chucal. Cotan̈, colvajan̈ qued'oc. Yuj val a b'inajnaquil, mocab' ec' tiempo on̈ a colani, yujto ojtacab'il to ic on̈ yed' a chon̈ab' Jerusalén, xin chi d'a in lesal chi'.

Ayocto ix alchajel yuj 70 semana

20 Yacb'an vann̈ej in lesalvi, van valanq'ueta in mul yed' smul eb' vetchon̈ab' israel, tzin tevioch d'a Jehová in Diosal yuj tzalan Sion yicn̈ej yaji. 21 Yacb'an van in lesalvi chi', axo ángel Gabriel, jun sch'oxnac sb'a d'ayin d'a yalan̈taxo, ix javi jen̈en̈oc b'aj ayinec' chi', ichaval yorail yic tz'ac'ji silab' d'a Jehová d'a yemc'ualil. 22 Ix yalan d'ayin icha tic:

Daniel, tzin javi d'ayach yic tzul vac'an a jelanil yic snachajel uuj tas ol javoc d'a yib'an̈ eb' etchon̈ab'. 23 Ayic ix a yamanoch a lesalvi, a Dios ix pacan a lesal chi', yuj chi' tzin javi ul val d'ayach, yujto te xajan ach yuj Dios. A ticnaic, maclej ab' tas ol val d'ayach yic ol nachajel uuj tas ol ac'joc il tic.

24 Ol ec' 70 semana9.24 d'a yib'an̈ eb' etisraelal yed' d'a yib'an̈ a chon̈ab' to yicn̈ej Dios yaji, masanto yic ol lajvoquec' pitalil yed' chucal, axo yac'ji tup masanil mul, ata', tojoln̈ej ol aj d'a smasanil tiempo. Ol elc'och masanil tas ix ch'oxji yil eb' schecab' Dios yed' tas alb'ilcan yuj eb'. Ol ac'chajoch jun lugar yicn̈ej Dios yaj d'a yopisio.

25 Yovalil ol nachajel jun tic uuj: Ayic ol alchajoc to ol b'ochajxiq'ue chon̈ab' Jerusalén, ol ec' uque' semana b'ab'el, slajvi chi' ol ec' pax 62 semana. Ichato chi' ol ja jun Yajal to sic'b'ileli. A d'a jun tiempoal chi', ol b'ochajxiq'ue scalleal yed' smuroal Jerusalén chi' d'a scal jantac yaelal.

26 Ayic toxo ix lajviec' 62 semana chi', ol miljoccham jun Yajal sic'b'ilel chi', ichato malaj tas syic'a'. Slajvi chi' ol juchajem templo yed' chon̈ab' Jerusalén yuj eb' anima ayoch yed' jun yajal ol javoc. Icha val yel a' eluma', icha chi' ol aj slajviel Jerusalén chi'. A tas nab'il yuj Dios, ol ochn̈ej oval yed' somchajb'ail masanto d'a slajvub' c'ual.

27 A jun yajal ol javoc chi', tzijtum eb' anima ol yac' pural yic sb'oan strato yed'oc d'a junoc semana, palta d'a val snan̈alb'i jun semana chi', axo scachanoch vaan yac'chaj silab' yed' ofrenda d'a Dios. Axo jun yajal chuc chi', ol yac'och tas to yajb'il yuj Dios d'a yol templo. Ayn̈ejec' ta', masanto ol yac'cot Dios tas nab'il yuuj d'a yib'an̈ jun yajal chuc chi', xchi ángel Gabriel chi' d'ayin.

10

A tas ix yil vin̈aj Daniel d'a sti' a' Tigris

1 A d'a yoxil ab'il yoch vin̈aj Ciro reyal d'a Persia, ix alchajxi slolonel Dios d'ayin Daniel in tic, Beltsasar pax in b'i. Icha vayich ix aj yalji d'ayin. A jun tas ix vab' chi', te yel, syal yuj jun nivan oval, palta ix nachajel vuuj tas syalelc'ochi.

2 A d'a juntzan̈ c'ual chi', oxe' semana ix in och d'a cusc'olal. 3 Malaj vael vach' ix in va'a, maj in nib'ej jab'oc chib'ej, maj vuc' pax vino, malaj val jab'oc perfume ix vac'och d'ayin, masanto ix ec' oxe' semana chi'. 4 Ayic 24 yoch b'ab'el uj d'a yic ab'il chi', ayinec' d'a sti' a' nivan Tigris. 5 Ix in b'at q'uelan, ix vilan jun vin̈ vinac ayoch spichul nab'a lino yed' jun stzec'ul nab'a oro te vach'. 6 Toxon̈ej scopopi snivanil icha q'uen topacio, toxon̈ej copopi yilji sat icha leb'lon. A yol sat, sq'ue n̈iln̈on yoc icha te' c'ac'. A sc'ab' yed' yoc, copopi yilji icha q'uen bronce vach' yaj sn̈icchaji, axo sjaj, ichaval yoch sjaj junoc nivan n̈ilan̈ anima.

7 A inn̈ej ix yal vilan jun chi', axo masanil eb' anima ayec' ved'oc, maj yil-laj eb', yujto ix javi xivelal d'a eb', ix b'at eb' sc'ub'ejel sb'a. 8 A inxon̈ej ayinec' in ch'ocoj ayic ix vilan jun chi', ix tup in chiq'uil, man̈xa vip ix vab'i. 9 Ayic ix vab'an slolonq'ue jun chi', ix te pax vip, ix satel in c'ool, ix in em n̈ojnaj d'a sat luum. 10 Axo ix aji, ix och yub'yub' jun c'ab' d'ayin, ix in squetzanq'ue vaan, masanto ix yal in q'ue cuman yed' sjolom in penec yed' in c'ab'. 11 Ix yalan d'ayin icha tic: Daniel, ach xajanab'il yuj Dios, schamval ab'an tas ol vala'. Q'uean̈ vaan, yujto in checjicot d'ayach, xchi.

A val yic ix lajvi yalan juntzan̈ lolonel chi', toxon̈ej tzin lucloni, ix in q'ue lin̈an. 12 Ichato chi' ix yalan d'ayin: Daniel, man̈ ach xivoc. Yictax ix a chaanel yich och ejmelal, yic tza c'anan a jelanil, yic snachajel tas ajaltac uuj, a Dios ix ab'an a lesal. Yuj chi' in checjicot d'ayach. 13 A jun ángel yajal yaj d'a yol yic Persia, a' ix in yamanoch vaan d'a 21 c'ual. Axo pax Miguel, aton jun sat ángel yaji, a' ix javi yic scolvaj ved'oc, ix can yac' oval yed' jun yajalil Persia chi'. 14 Yuj chi' a ticnaic, tzul vac' nachajel uuj tas ol ec' d'a yib'an̈ a chon̈ab' tic d'a slajvub' tiempoal. A jun ol ch'oxchaj ila', a yuj tas ol ujoc d'a slajvub' tiempoal syala', xchi. 15 Ayic van yalan juntzan̈ lolonel chi' d'ayin, majxo yal-laj in loloni, toxon̈ej ix in em q'uelan d'a sat luum. 16 Axo ix aji, ay jun lajan yilji icha anima, elan̈chamel ix syam in ti'. Axo ix valan d'a jun lin̈anoch d'a vichan̈ chi': Mamin, a yuj jun tas ix vil tic, ix och val pitz'an d'a in c'ool, man̈xalaj vip svab'i. 17 Mamin, ¿tas val ol aj in lolon ed'oc a in a checab' in tic, yujto man̈xalaj vip, maxtzac yal-laj vic'an vic' svab'i? xin chi.

18 Axo jun lajan yilji icha anima chi', ix ochxi yamyam d'ayin, ix vic'anxi vip. 19 Ix yalan d'ayin icha tic: Man̈ ach xivoc, man̈ ac' pensar. Te xajan ach yuj Dios. An̈ej to tza tec'b'ej a b'a, xchi.

Yacb'an vanto slolon chi' d'ayin, ix vic'an val vip ix vab'i, ix valani: Mamin, lolonan̈ d'ayin, yujto ix ochxi vip junelxo uuj, xin chi d'ay. 20-21 Ix yalan d'ayin: ¿Ojtac ama tas yuj tzin javi d'ayach? Ol val d'ayach tas tz'ib'ab'ilem d'a yol ch'an̈ libro to yel. A ticnaic ol vac'pax oval yed' jun ángel yajal yaj d'a Persia. Ayic ol lajvoc vac'an oval chi' yed'oc, ol ja jun ángel yajal yaj d'a Grecia. A d'a jun oval chi', an̈ej val Miguel scolvaj ved'oc, aton jun ángel yajal yaj d'a a chon̈ab' Israel.

11

1 A in ix in ochpax yed' vin̈aj Darío sreyal Media d'a b'ab'el ab'il yoch vin̈ reyal chi', xchi. 2 Ix yalanxi d'ayin: A ticnaic, ol vac' ojtaquejel tas d'in̈an ol ujoc.

A eb' vin̈ rey yic norte yed' yic sur

Ayto och oxvan̈ eb' vin̈ rey d'a Persia, slajvi chi' ol och junxo vin̈ schan̈il rey. A jun vin̈ chi', más te b'eyum vin̈ d'a yichan̈ eb' oxvan̈ chi'. A yuj sb'eyumal vin̈ chi', ol yic' yip vin̈, ol yac'an val oval vin̈ yed' vin̈ sreyal Grecia. 3 Slajvi chi', ol och jun vin̈ sreyal Grecia chi', te ac'um oval. Ol te levanb'oc smacb'en chi', ol sc'ulan masanil tas snib'ej. 4 Palta ayic toxo ix yic' yip yopisio vin̈ chi', chan̈poj ol ajcanb'atoc. A yopisio jun vin̈ rey chi', man̈ ol b'eyn̈ejb'at d'a eb' yin̈tilal. Ol el yip yopisio vin̈ chi', man̈xo lajanoc ol aj yip icha d'a sb'ab'elal, yujto chan̈poj ol ajoc, ch'ocxo pax mach ol ochcan reyal sq'uexuloc vin̈.

5 A jun vin̈ ol ochcan sreyaloc sur, ol ste iq'uej yip vin̈, palta a junocxo vin̈ yajal soldado te nivan ol aj yopisio d'a yichan̈ jun vin̈ sreyal sur chi', ol yac'an yajalil vin̈ d'a jun macb'en te levan chi'. 6 Axo yic ol ec' jayeoc ab'il, a eb' vin̈ chavan̈ rey chi', ol sb'o junoc strato eb' vin̈. A jun vin̈ sreyal sur chi', ol yac'b'at junoc yisil vin̈ d'a vin̈ sreyal norte, yic vach' ay junc'olal d'a scal chab' macb'en chi'. Palta man̈ ol yal yuj ix yic'an b'ey jun trato yed' vin̈ yetb'eyum chi'. Yuj chi' ol miljoccham ix yed' vin̈ yed' yune' ix yed' pax eb' schecab' ix. 7 Palta ay junoc sc'ab' yoc ix ol och reyal, ol yac'an oval yed' eb' soldado yic norte. Ol ac'joc ganar eb' yuuj yed' chon̈ab' b'aj cajan jun vin̈ sreyal norte chi'. 8 Ol yic'b'at sdiosal eb' ay d'a norte chi' d'a Egipto, aton juntzan̈ b'ob'il d'a q'uen q'ueen yed' juntzan̈ syamc'ab' eb' nab'a oro yed' plata. Ol ec'b'at jayeoc ab'il, malaj oval ol och d'a scal eb'. 9 Ol lajvoc chi', a jun vin̈ sreyal norte chi', ol yac' oval vin̈ yed' jun vin̈ sreyal sur chi', palta man̈ ol yal-laj yuj vin̈, ol meltzaj vin̈ d'a schon̈ab'.

10 Palta axo eb' yuninal vin̈ sreyal norte chi', ol q'ue vaan eb' yac' oval. Man̈ jantacoc sb'isul soldado eb' ol smolb'ej. A junoc eb' yuninal vin̈ chi' ol b'at yed' eb' soldado yac' oval yed' vin̈ sreyal sur chi' yic syac'an ganar yalani. Ol ec'b'at eb' icha junoc eluma', masanto ol c'och eb' d'a schon̈ab' vin̈ sreyal sur chi'. 11 Yuj chi' ol te cot yoval vin̈ sreyal sur chi'. Ol elta vin̈ yac' oval d'a jun n̈ilan̈ soldado ajc'ol chi', ol satjoquel eb' smasanil yuj vin̈. 12 Yujto ol satel jun n̈ilan̈ eb' ajc'ol chi' yuj vin̈, ol yic'anchaan̈ sb'a vin̈, tzijtumto juntzan̈xo eb' ajc'ool ol smilcham vin̈, palta man̈ nivanoc tiempo ol yac' yopisio vin̈ chi'. 13 Ayic ol ec'b'at jayeoc ab'il, a vin̈ sreyal norte chi', te ec'b'al nivan eb' soldado ol smolb'ej vin̈ d'a yichan̈ eb' ix smolb'ej d'a sb'ab'elal, ol b'atxoc vin̈ yac' oval yed' vin̈ sreyal sur chi', yed'nac syamc'ab' eb' yic oval smasanil.

14 A d'a jun tiempoal chi', tzijtum eb' ol och ajc'olal d'a vin̈ sreyal sur chi'. A d'a scal eb' chi', ay juntzan̈ eb' etisraelal te chuc spensar, ol spac sb'a eb' yic tz'elc'och tas ac'b'il yil eb' snaani, palta man̈ ol yac'laj ganar eb'. 15 Ol javoc vin̈ sreyal norte chi', ol och oyan soldado d'a spatictac jun chon̈ab' te tec'an, ol ac'joc ganar jun chon̈ab' chi' yuj eb'. A eb' soldado te jelan yic sur, man̈ ol yal-laj stec'b'an sb'a eb' d'a yichan̈ vin̈ ajc'ol chi'. 16 A vin̈ ol ac'an ganar chi', ol sc'ulejn̈ej vin̈ tas snib'ej d'a jun vin̈ ol ac'joc ganar chi'. Man̈xalaj mach ol yal stec'b'an sb'a d'a yichan̈ vin̈. Ol can vin̈ d'a sat lum luum te vach', aton Israel, ol satanel vin̈ jantacn̈ej tas sgana. 17 Ol yac' yip vin̈ yed' eb' soldado yic'anec' slum vin̈ sreyal sur chi'. Ol yac'an jun strato vin̈ yed' vin̈ rey chi', ol yac'anb'at junoc yisil vin̈ yetb'eyumoc jun vin̈ rey chi', yic syac'an ganar vin̈ yalani, palta man̈ ol elc'ochlaj icha tas sna vin̈ chi'. 18 Ol lajvoc chi', ol yac'an oval vin̈ yed' juntzan̈ chon̈ab' ay d'a stitac a' mar. Tzijtum eb' ol ac'joc ganar yuj vin̈, palta ay jun yajal soldado ol cachan vanaj vin̈, icha chi' ol aj yel sq'uixvelal vin̈ sreyal norte chi'. 19 Ol lajvoc chi', ol meltzaj vin̈ d'a smacb'en b'aj ay juntzan̈ schon̈ab', te ay yip, palta ol ac'joc ganar, ol sateloc.

20 Ch'ocxo junxo vin̈ rey ol ochcan sq'uexuloc vin̈, a jun vin̈ chi', ol schecb'at junoc mach vin̈, b'at sc'ananel tumin syac' eb' d'a vin̈, yic sq'uec'och vin̈ yed' yopisio chi' snaani. Palta jayeanto c'ual yoch vin̈ d'a yopisio chi', ol miljoccham vin̈, man̈oc d'a scal oval ol cham vin̈.

21 Ol lajvoc chi', ay jun vin̈ te malaj yelc'och ol och reyal sq'uexuloc vin̈. A jun vin̈ chi', man̈ smojoc yoch vin̈ d'a yopisio. Man̈ naanoc yuj eb' anima ayic ol och vin̈ reyal chi' yuj yac'an musansatil eb' anima chi'. 22 Masanil eb' ajc'ol yajoch d'a vin̈, ol satel eb' yuj vin̈, ol satpaxel vin̈ sat sacerdote yic Dios. 23 Ol ac'jocpax musansatil eb' yuj vin̈, aton eb' ol yac'lej sb'oan strato yed' vin̈ d'a vach'ilal. Vach'chom quenn̈ej anima ayoch yed' vin̈, palta ol yac'n̈ej ganar vin̈. 24 Ayic man̈ naanoc yuj eb' anima chi', ol och vin̈ d'a sat sluum eb', aton lum te vach'. Ol sc'ulejn̈ej vin̈ tastac to maj sc'ulej eb' smam yicham. Masanil tas ol yic' vin̈ d'a oval chi', ol spojec' vin̈ d'a scal eb' ajun yed'oc. Ol snib'ej vin̈ yac' oval yed' juntzan̈ chon̈ab' to tec'an, palta man̈ nivanoc tiempo ol yal yuj vin̈.

25 Ol yac'och sjelanil vin̈ chi' yipoc sc'ool, ol yac'an oval vin̈ yed' vin̈ sreyal sur. Nivan sb'isul soldado ol och yed' vin̈, palta a vin̈ sreyal sur chi' yed' val yip yed' pax soldado te jelan ol yac'an oval yed' vin̈. Palta man̈ ol yal-laj stec'b'an sb'a eb' soldado chi', yujto ton̈ej ol ac'joc musansatil vin̈ sreyal sur chi'. 26 A eb' yetyajalil vin̈ sreyal sur chi' avtab'il vael yuuj d'a smexa, ipan eb' ol meltzajoch ajc'olal d'ay. Ol lajvoquel eb' soldado chi', tzijtum eb' ol chamoc. 27 A tas nab'il yuj chavan̈ eb' vin̈ rey chi', an̈ej yac'an chucal eb' d'ay junjun. Ol mol em c'ojan eb' vael d'a smexa. Ol yac'an es eb' d'ay junjun, palta malaj junoc eb' ol elc'och tas snib'ej, yujto manto c'och sc'ual alb'ilcan yuj Dios. 28 Axo vin̈ sreyal norte chi', ol meltzajxoc vin̈ d'a schon̈ab' yed' masanil tas ol yic' vin̈ d'a oval chi'. Ol lajvoc chi', ol och vin̈ ajc'olal d'a ejmelal syac' eb' israel, aton jun strato Dios sb'onac yed' eb', axo sc'ulan vin̈ masanil tas nab'il yuuj chi'. Ol lajvoc chi', ol meltzaj vin̈ d'a smacb'en. 29 Ayic ol c'och stiempoal nab'il yuj Dios, ol b'atxoc vin̈ yed' eb' soldado yac' oval d'a sur. Palta a d'a junelxo chi', man̈xo ol yac'laj ganar vin̈ icha d'a sb'ab'elal. 30 Yujto a eb' soldado d'a stojolal b'aj tz'em c'u, ol javoc eb' d'a yol barco. A eb' chi' ol cachanoch vaan vin̈. Icha chi' ol aj xiv vin̈ sreyal norte chi', axo smeltzaj vin̈ chi' d'a spatic. Yuj chi', axo d'a yib'an̈ strato Dios yed' eb' israel ol smaq'uel yoval sc'ol vin̈. Ol schaan vin̈ yab' tas ol yal eb' actannaccan jun trato chi'.

31 Axo eb' soldado chi', ol yixtejb'at stemplo Dios eb' yed' cuartel junn̈ej yaj yed'oc. Ol syamoch vaan eb' yac'chaj silab' d'a junjun c'u. Axo tas yajb'ilel yuj Dios, a ol yac'och eb' d'a yol templo chi' yic syixtanel eb'. 32 Ol smontej eb' etisraelal jun vin̈ rey chi', aton eb' toxo ix actancan strato Dios. Axo pax eb' chon̈ab' xajanan sDiosal, ol stec'b'ej sb'a eb' d'a yichan̈ tas ol ujoc chi'. 33 Ay eb' jelan d'a scal eb' etchon̈ab' ol c'ayb'an tzijtumoc eb' etchon̈ab' chi', palta ay eb' ol miljocchamoc, ay eb' ol n̈usjoctz'aoc, ay eb' ol elc'ajb'at tastac ay d'ay, ay pax eb' ol ic'jocb'at checab'il. 34 Ayic ol c'och stiempoal spechchaj b'eyec' eb', malaj val mach ol colvaj d'a eb'. Tzijtum mach junn̈ej ol yutej sb'a yed' eb', palta chab'sat juntzan̈ eb' chi'. 35 Ol miljoccham jayvan̈oc eb' c'ayb'um jelan d'a scal a chon̈ab' chi', yic vach' ol ac'chaj proval juntzan̈xo eb' olto canoc, yic vach' tz'ic'chajel eb' chab'sat chi' d'a scal eb', axo stojolb'i spensar eb' chi', masanto ol c'och slajvub' tiempoal nab'il yuj Dios.

36 A vin̈ sreyal norte chi', ol sc'ulej vin̈ icha tas snib'ej, ichaton chi' ol aj yic'anchaan̈ sb'a vin̈, ol yalan vin̈ to nivan yelc'och vin̈ d'a yichan̈ comon dios. Ol yal b'uchval lolonel vin̈ d'a Dios te yel. Ol sc'ulejn̈ej masanil tas ol snib'ej vin̈ masanto ol javoc yoval sc'ol Dios d'a yib'an̈ vin̈, yujto a tas nab'il yuj Dios chi', ol elc'ochoc. 37 A jun vin̈ rey chi', malaj yelc'och sdiosal eb' smam yicham vin̈ d'ay. Malaj pax yelc'och tas nib'ab'il yuj eb' ix ix d'a yol sat vin̈ yed' pax comon dios, yujto a jun vin̈ chi', ol yal vin̈ to ec'b'al nivan yelc'och vin̈ d'a yichan̈ masanil juntzan̈ chi'. 38 Palta ch'oc jun dios b'aj ol och vin̈ ejmelal, aton d'a jun dios b'aj man̈ yac'nacoquem sb'a eb' smam yicham vin̈, aton jun dios stan̈van chon̈ab' to tec'an. Ol yac'an silab' vin̈ d'ay, aton q'uen oro, q'uen plata, q'uen q'ueen te vach' yilji yed' juntzan̈xo tastac to te caro stojol. 39 A yuj scolval jun ch'oc diosal chi', ol yac' ganar juntzan̈ chon̈ab' te ay yip vin̈. A eb' ol yac'och sb'a d'a yol sc'ab' jun vin̈ rey chi', ol ac'jococh eb' d'a juntzan̈ nivac opisio yuj vin̈, ol ac'chaj lum luum stojoloc eb'.

40 Ayic ol c'och slajvub' tiempoal chi', a vin̈ sreyal sur, ol yac' oval vin̈ yed' jun vin̈ sreyal norte chi'. Palta ol elta vin̈ sreyal norte chi' yac' oval yed' vin̈ yed' val smasanil yipal. Ol elta vin̈ yed' scarruaje yic oval yed' eb' soldado ayq'ue d'a yib'an̈ chej. Tzijtum pax barco ol cot yed' vin̈. Tzijtum nación ol yac' ganar vin̈, yujto icha sb'ey a' eluma' sb'ey eb' soldado vin̈. 41 Ol ochpax vin̈ d'a lum luum te vach'. Tzijtum nación ol yac' ganar vin̈. Axo pax eb' cajan d'a Edom yed' d'a Moab ol colchajcanel eb', ec'b'alto pax nan̈al eb' aj Amón ol colchajoc. 42 Ol yic'paxec' juntzan̈xo nación vin̈, man̈xo ol techajpax scolan sb'a Egipto d'a vin̈. 43 Ol ic'chajb'at masanil sb'eyumal Egipto chi', icha q'uen oro, q'uen plata yed' juntzan̈xo tas vach'. Ol canpax eb' aj Libia yed' eb' aj Etiopía d'a yol sc'ab' vin̈. 44 Palta ol javoc yab'ixal eb' cajan d'a stojolal b'aj sjavi c'u yed' d'a norte d'a vin̈, ol och vin̈ d'a xivc'olal yuuj. Yuj chi' ol elta vin̈ yed' yoval sc'ool, te nivan anima ol sna' vin̈ smilchamoc. 45 Ol sb'oanq'ue scampamento vin̈ d'a scal a' mar yed' jun tzalan b'aj ay stemplo Dios, aton ta' ol c'och stiempoal satel vin̈, man̈xa junoc mach ol colan vin̈.

12

A slajvub'al

1 A d'a jun tiempoal chi', a ángel Miguel, sat ángel yaji, stan̈vumal eb' etchon̈ab' israel, ol och vaan.

A d'a jun tiempoal chi' te ay val nivan yaelal. Manta juneloc ix uji jun chi' yictax ix el yich spitzviq'ue vaan juntzan̈ nación. A d'a jun tiempoal chi', ay eb' etchon̈ab' ol colchajoc, syalelc'ochi, aton eb' tz'ib'ab'il sb'i d'a yol ch'an̈ libro yic Dios.

2 Tzijtum eb' chamnacxo ol pitzvocpaxi. Ay juntzan̈ eb' ol chaan sq'uinal d'a juneln̈ej. Ay pax juntzan̈xo eb' ol b'atcan d'a scal q'uixvelal, ol yajchajcanel eb' d'a juneln̈ej.

3 A eb' jelan, eb' ix cuchb'an tzijtum anima d'a vach' b'eyb'al, ol checlaj eb' d'a masanil tiempo icha scopopial yilji q'uen c'anal ay d'a satchaan̈.

4 Palta a ach tic Daniel, maccan jun libro tic. Tza sic'ancani masanto ol javoc slajvub'al tiempo chi', tzac'ancanoch sello d'ay. Tzijtum anima ol b'at tic, ol b'at tic yuj snib'an yojtaquejeli tas van yuji, xchi jun ángel chi' d'ayin.

5 Ix vilan chavan̈xo eb' vinac lin̈anec' d'a sti' a' nivan Tigris, junjun eb' d'a junjun stitac a'. 6 A junoc eb' chi' ix c'anb'an d'a jun vinac ayoch pichul lino yuuj, lin̈anec' d'a yib'an̈q'ue eb', ix yalan icha tic: ¿B'aq'uin̈ val ol lajvoc juntzan̈ tas ayxo smay yilji tic? xchi d'ay. 7 Axo jun vinac ayoch pichul lino yuuj chi', ix yic'chaan̈ sc'ab', ix yac'an sti' d'a yichan̈ Dios ayn̈ejeq'ui, ix yalani: Ayic ol lajvoc nan̈al schan̈il ab'il, ayic man̈xalaj yip eb' schon̈ab' Dios ol can yuj eb' ajc'ol chi', ichato chi' ol lajvoquec' masanil juntzan̈ tic, xchi.

8 Ix vab' val tas ix yala', palta maj nachajel-laj vuuj. Yuj chi' ix in c'anb'ej d'ay icha tic: Mamin, ¿tas val ol aj slajviec' masanil juntzan̈ tic? xin chi. 9 Ix yalan d'ayin icha tic: Manto a na yuj juntzan̈ tic Daniel, yujto masanil juntzan̈ tic, ton̈ej ol sic'chajcanoc masanto ol javoc slajvub'. 10 Yuj juntzan̈ yaelal chi' tzijtum eb' anima ol ic'joccanel smul, ol tojolb'occan spensar, axo eb' chuc jun, ol q'uen̈ejchaan̈ eb' sc'ulan chucal. Man̈ ol nachajel yuj eb' tas van yuji chi'. Axo eb' anima jelan chi', ol nachajel yuj eb'. 11 Ayic ol yamchajoch vaan yac'chaj silab' d'a junjun c'u yed' yic ol ac'chajoch tas yajb'il yuj Dios d'a yol stemplo yic tz'ixtaxeli, ichato chi' b'ian, ol el yich jun mil 290 c'ual. 12 Te tzalajc'olal yic eb' tec'an ol yutej sb'a masanto ol tz'acvoc mil 335 c'ual. 13 Palta a ach tic, tec'ann̈ej tzutej a b'a masanto d'a slajvub'al, ichato chi' ol ic'an ip. Ato d'a slajvub' c'ual, ol ach pitzvocxi, axo a chaan spac chi', xchi d'ayin.

5.28 5:28 A d'a lolonel arameo lajan sjajil jun lolonel “Pojlajb'ail” yed' jun lolonel “persas.”

7.13 7:13 A d'a tic syala' “jun mach lajan yilji icha anima”, vach'chom ec'to d'a yichan̈ anima. An̈eja' syalpaxcot jun tic d'a Cristo. Tzijtum b'aj ix yac' b'inaj jun b'i chi' Jesús d'ay.

9.24 9:24 A jun lolonel semana d'a tic, a d'a hebreo syala' “Uque'”. Max yal-laj tato uque' c'ual mato uque' ab'il.

OSEAS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

A Slolonel Dios D'a Vin̈aj

OSEAS

Oseas sb'i jun libro tic, yujto a slolonel Dios yalnac d'a vin̈aj Oseas tz'ib'ab'ilcan d'ay. A vin̈aj Oseas chi' schecab' Dios yaj vin̈. Lolonnac vin̈ d'a eb' yetisraelal cajan d'a stojolal norte ayic ec'nacxo vin̈aj Amós. A d'a jun tiempoal chi' te ay smay, ayic manto ac'ji ganar chon̈ab' Samaria d'a ab'il 721 ayic manto javi Jesucristo. A vin̈aj Oseas chi', ochnac val vin̈ ilc'olal yuj eb' yetchon̈ab', yujto tz'och eb' ejmelal d'a juntzan̈ comon dios, spitanpax sb'a eb' d'a Jehová. A vin̈aj Oseas chi', slajb'ej schucal spensar eb' yetisraelal vin̈ yed' schucal spensar ix yetb'eyum vin̈, aton ix Gomer, yujto ajmul ix ix. Icha val yutejnac ix yactancan vin̈aj Oseas chi', icha pax chi' syutej sb'a eb' israel yactancan Jehová. Yuj chi' javinac yaelal d'a yib'an̈ eb'. Axo d'a slajvub'xo oc'nacxi sc'ol Dios d'a schon̈ab' chi', sxajananxi, yic'annacxi meltzajoc yic tz'ochxican eb' yicoc. A jun libro tic, cha macan̈ yaji: B'ab'el macan̈, tz'el yich d'a capítulo 1 masanto d'a 3. A d'a tic syal yab'ixal vin̈aj Oseas chi' yed' ix yetb'eyum. Schab'il macan̈, tz'el yich d'a capítulo 4 masanto d'a 14. A d'a tic syalcot tas alb'ilcan d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel.

1

Ix yetb'eyum vin̈aj Oseas yed' eb' yuninal

1 A in Oseas in tic, yuninal in vin̈aj Beeri, ix lolon Jehová d'ayin ayic ix yac'an reyal eb' vin̈ tic d'a chon̈ab' Judá: Aton vin̈aj Uzías, vin̈aj Jotam, vin̈aj Acaz yed' vin̈aj Ezequías. Axo d'a Israel a vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Joás ayoch reyal. Aton d'a tic tz'ib'ab'ilcan tas ix yal Jehová d'ayin.

2 Ayic ix schaanel yich Jehová slolon d'ayin, ix yalan icha tic: A eb' etisraelal, te chuc sc'ulej eb' d'a vichan̈, ix yiq'uel sb'a eb' d'ayin icha junoc ix ajmul ix. Yuj chi', a junoc ix ajmul ix tzic' etb'eyumoc. Ay eb' yune' ix ol aljoc d'a yajmulal, xchi d'ayin.

3 Yuj chi' ix vic' ix scuchan Gomer yisil vin̈aj Diblaim vetb'eyumoc. Ix lajvi chi' ix scuchanoch yune' ix, ix alji jun in vinac unin yed' ix. 4 Ix yalan Jehová d'ayin icha tic: Jezreel ol ac' sb'iej vin̈ unin chi', yujto d'a yic jaye' c'ual tic, ol vac'och syaelal eb' yin̈tilal vin̈aj rey Jehú yuj jantac anima ix smilcham eb' d'a chon̈ab' Jezreel. Ol vac'pax lajvoquel chon̈ab' Israel chi'.1.4 5 A d'a jun c'ual chi', ol in satel eb' soldado Israel d'a lum sch'olanil Jezreel chi', xchi d'ayin.

6 Ix scuchanxioch yune' ix Gomer chi', ix unin jun yune' ix, ix alji. Ix yalan Jehová d'ayin icha tic: “Man̈-xajanab'iloc” tzac' sb'iej ix isil chi', yujto man̈xo ol oc' in c'ol d'a chon̈ab' Israel tic. Man̈xo ol vac'laj nivanc'olal. 7 Axo pax chon̈ab' Judá, ol oc' in c'ol d'ay. A in Jehová in sDiosal in eb' ol in colo', palta man̈oc yed' eb' soldado ayq'ue d'a yib'an̈ chej yed'nac syamc'ab' yic oval, palta yed' in poder ol in col eb', xchi.

8 Axo yic toxo ix el ix unin chi' d'a yim, ix scuchanxioch yune' ix Gomer chi', ix alji junxo svinac unin ix. 9 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: “Man̈-in-chon̈ab'oc”, icha chi' tzac' sb'iej vin̈ unin chi', yujto a ex israel ex tic, man̈xo in chon̈ab'oc eyaji, man̈xo in e Diosaloc.

Ol B'oxiq'ue chon̈ab' Israel

10 Palta ay val jun c'ual, lajan ol ajxi sb'isul eb' israel tic icha yarenail sti' a' mar, malaj mach syal sb'isani. A b'aj ix val d'a eb' icha tic: “Man̈-ex-in-chon̈ab'oc”, xin chi, ata' ol alchaj d'a eb': Yuninal ex Dios pitzan.

11 Ol smolb'ej sb'a eb' aj Judá yed' eb' aj Israel d'a jun tiempoal chi', junxon̈ej yajalil eb' ol yac'ochi. Ol te q'uechaan̈ eb', yujto te nivan yelc'och jun c'ual yic Jezreel chi'.

2

1 Al d'a eb' etchon̈ab' icha tic: Schon̈ab' Dios caji, xajan on̈ yuuj, xa chi, xchi Jehová.

A Jehová xajanan schon̈ab'

2 Ix yalan Jehová d'ayin to svac'och in b'a ch'oxnab'iloc yed' eb' vuninal yed' pax ix snun eb', yuj chi' ix valan icha tic d'a eb' unin chi': A ix e nun chi' man̈xo vetb'eyumoc ix, man̈xo in yetb'eyumoc pax ix, palta alec d'a ix to maxtzac yac'och sb'a ix ajmulal, yactejocab'can eb' vin̈ sc'uman ix chi'.

3 Tato an̈eja' sc'ulan ix icha chi', ol vac' q'uixvelal ix, ol viq'uel spichul ix, ol can b'eran ix icha yic ix alji. Ichaval taquin̈ lum ol ajcan ix vuuj, ol champax ix yuj taquin̈tial.

4 Man̈ ol oc'paxlaj in c'ol d'ayex, yujto yune' ex ix d'a yajmulal.

5 A ix e nun chi', ix och ix ajmulal. Ix ixtaxel svach'ilal ix ayic ix yalan ix icha tic: Ol b'at in say mach nib'ab'il vuuj, mach tz'ac'an in vael yed' tas svuq'uej, mach tz'ac'an in lana yed' in lino, in perfume yed' in vino, xchi ix.

6 Yuj chi' ichato ol in mac sb'e ix d'a te' q'uiix, ol vac'anoch macte' d'a spatictac, yuj chi' man̈xo ol ilchaj sb'e ix b'aj ol b'atoc.

7 Ol b'at tzac'an ix d'a spatic mach snib'ej chi', palta man̈ ol yamchaj yuj ix. Ol sayec' ix, palta man̈xo ol ilchaj yuj ix. Yuj chi' ol yalan ix icha tic: Ol in meltzaj d'a vin̈ vic'nac d'a sb'ab'elal. Vach'taxon vaj yed' vin̈ d'a yichan̈ icha ticnaic, xcham ix, xin chi d'a eb'.

8 Yuj tas sc'ulej eb' vetisraelal chi', yuj chi' ix yal Jehová icha tic: Maj yojtaquejel eb' tato a in svac' strigo eb', svino eb' yed' sperfume eb' to a in svac' nivanb'oc q'uen plata yed' q'uen oro d'a eb', axo d'a juntzan̈ comon dios ix yac' eb'.

9 Yuj chi' ol viq'uec' ixim in trigo yed' in vino, ol vic'anpaxec' noc' in lana yed' in lino tz'och spichuloc eb'.

10 Q'uelanoch juntzan̈ chon̈ab' ix montanb'at yic syal sb'a eb' d'a scomon diosal, ol vac'an q'uixvoc eb'. Man̈xa mach ol colanel eb' d'a yol in c'ab'.

11 Ol vac' lajvoc stzalajc'olal eb' yuj q'uin̈ yic tz'alji q'uen uj yed' d'a sc'ual ic'oj ip yed' masanil juntzan̈xo q'uin̈ tz'ochtaxoni.

12 A eb' israel ix alani: A juntzan̈ comon dios ix ac'an sat te' uva yed' te' higo stojoloc b'aj ix caq'uem co b'a, xchi eb'. Yuj chi' a in Jehová in ol in satel juntzan̈ te' uva yed' te' higo chi'. A b'aj avab'il chi' ol vac'och vayumtaquil, axo noc' caltacte'al noc' ol ab'lanb'at avb'en chi'.

13 A in Jehová in svala' to ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ eb', yujto nivan tiempo ix yaltej incienso eb' d'a juntzan̈ yechel Baal. Ix laj sb'oan sb'a eb' icha junoc ix ix syac'och yuchiquin yed' ston̈ tz'och tzac'an yuj eb' vin̈ nib'ab'il yuuj, syac'an sat sc'ool d'a vin̈ yetb'eyum. Icha chi' in yutej chon̈ab' Israel tic.

Te xajan chon̈ab' Israel yuj Dios

14 Vach'chom icha chi' ix sc'ulej chon̈ab' Israel tic, palta ol in montej, ol vic'anxib'at d'a tz'inan luum. Ata' ol val vach' lolonel d'ay.

15 Ol vac'anxi sluum b'aj avab'il yuva. A sch'olanil ilc'olal ol vac'och sch'olanil yipc'olal. Icha yaj d'a sb'ab'elal ayic yelnaccot d'a Egipto icha chi' ol vutocxicani. Ata' ol tac'voc d'ayin, ichaval sc'ulej junoc ix cob'es ix.

16 A in Jehová in svala' to a d'a jun c'ual chi', ol in yal yetb'eyumoc. Man̈xo ol yal jun chon̈ab' tic to Baal vaj d'ay.2.16

17 Juneln̈ej ol viq'uel d'a sti' yac'an b'inaj juntzan̈ Baal, man̈xa b'aq'uin̈ ol yac' b'inajoc.

18 A d'a jun c'ual chi', ol vac' in trato yed' noc' caltacte'al noc', noc' much yed' noc' chan, yic man̈xalaj tas ol utaj yuj noc'. D'a juneln̈ej ol vic'canel q'uen lanza d'a jun chon̈ab' tic yed' juntzan̈xo yamc'ab' yic oval, yic vach' ol yic' yip in chon̈ab' tic, man̈xa tas ol sna'a.

19 Ach chon̈ab' Israel, ichato ol ach vic' d'a juneln̈ej. Toton val icha vetb'eyum ol ach aj d'a stojolal yed' d'a smojalil, yujto ol oc' val och in c'ol d'ayach yed' ach in xajanani.

20 Ichato ol ach vic'a', ol in c'ulejn̈ej tas ix vala', ichato chi' ol in ojtacaneli to Jehová in.

21 A in Jehová in svala': A d'a jun c'ual chi', ol in tac'voc d'ayach, ol val d'a satchaan̈, axo satchaan̈ chi' ol ac'ancot n̈ab' d'a sat luum.

22 Ol yac'an ixim trigo lum luum, vino yed' aceite. Ichaval chi' ol aj in pacan slesal in chon̈ab' b'ob'il vuuj.

23 Ol vac'xi cajnaj in chon̈ab' d'a sat lum luum tic yic tz'och ved'oc. Ol oc' in c'ool d'a ix “Man̈-xajanab'iloc” yed' d'a vin̈aj “Man̈-in-chon̈ab'oc”, ol valan icha tic: In chon̈ab' ach, xin chama. Axo ol alan d'ayin: In Diosal ach, xchama, xchi Jehová.

3

Ol yic'xi ix yetb'eyum vin̈aj Oseas

1 Ix yalan Jehová d'ayin icha tic: Xajanejxi ix etb'eyum, vach'chom smulan ix yed' mach snib'ej. Icha chi' ol utoc a ch'oxani tas tz'aj in xajanan eb' etisraelal, vach'chom syac'och spensar eb' d'a comon dios yed' yic'anb'at taquin̈ uva eb' silab'oc d'a juntzan̈ comon dios chi', xchi d'ayin.

2 Yuj chi', ix in mananxi ix d'a 15 siclo q'uen plata yed' chan̈e' quintal ixim cebada yic tz'ochxi ix vetb'eyumoc.

3 Ix valan d'a ix icha tic: Najtil ol in a tan̈vej d'a in pat d'a ichn̈ej ta'. Man̈xo ach och ajmulal, man̈xo altej a b'a d'a junocxo vinac. An̈ejtona' in, ol in tan̈vej yec' jun tiempoal chi', malaj pax junocxo ix ol in saya', ichato chi' ol quic'lanxi co b'a, xin chi d'a ix.

4 Icha pax chi' chon̈ab' Israel, najtil ol ec' d'a ichn̈ej ta', malaj sreyal, malaj pax yajalil. Man̈xo ol sn̈uslaj silab' d'ayin, man̈xalaj q'uen q'ueen b'aj ol yac' silab' eb' d'a juntzan̈ comon dios. Man̈xalaj pichul yic eb' sacerdote, man̈xalaj comon dios d'a yol spat junjun eb'.

5 Ol lajvoc chi' jun, a d'a slajvub' c'ual, ol meltzajxoc eb'. Ol in yalanxi eb' sDiosaloc, ol schaan junoc yin̈tilal vin̈aj David eb' sreyaloc. Icha chi' ol aj yoch eb' ejmelal d'a vichan̈ a in Jehová in tic yed' schaan svach'il eb' tas ol vac'a'.

4

A yoval sc'ol Jehová d'a Israel

1 Ex vetisraelal, ab'ec slolonel Jehová. Van yalan Jehová chi' d'a yib'an̈ masanil anima cajan d'a jun chon̈ab' tic, yujto man̈xalaj mach tz'elc'och tas syala'. Man̈xalaj mach vach'to spensar, man̈xalaj mach syac'och spensar d'ay.

2 Sq'uechaan̈ eb' sq'uexan sti' d'a tas syala', syesan eb'. Smilvaj eb', tz'elc'an eb', an̈ej ajmulal sc'ulej eb'. Slaj yixtej yetanimail eb', cotac scal smilancham anima eb'.

3 Yuj chi', a slum jun chon̈ab' tic, ol can tz'inan. A eb' cajan d'ay, man̈xalaj yip eb'. Ol cham noc' caltacte'al noc', noc' much yed' masanil noc' chay ay d'a yoltac a a'.

Syal smul eb' sacerdote Jehová

4 Syalan Jehová d'ayin icha tic: Malajocab' mach scot yoval d'a eb' chon̈ab' tic, yujto a mach ay voval yed'oc aton eyed' ex sacerdote.

5 Yuj chi', a d'a c'ualil ol ex telvoc icha d'ac'valil. Ol telvoc pax eb' in checab' eyed'oc. A in ol vac' lajvoc chon̈ab' Israel to icha e nun yaji.

6 Ol in satel jun in chon̈ab' tic, yujto man̈xo in naanoc yuuj. A exxo ex sacerdote, yelxo maxtzac in e na'a. Yuj chi' ol ex viq'uel d'a eyopisio. Yujto ix b'at in c'ayb'ub'al satc'olal eyuuj, yuj chi' man̈xo ol in nacot eb' eyin̈tilal.

7 Icha ix aj sq'uib' e b'isul ex sacerdote, icha chi' ix aj sq'uechaan̈ smul in chon̈ab'. Yuj chi' a e b'inajnaquil, q'uixvelaltac ol vutejcani.

8 Yuj silab' syac' in chon̈ab' yuj smul, vach' e va'i, yuj chi' tze nib'ej to tz'ochn̈ej smul in chon̈ab' tic d'ayin.

9 Yuj chi' lajan ol aj yab'an syail eb' in chon̈ab' eyed'oc a ex sacerdote ex tic. Yuj e b'eyb'al chi' ol vac'och yaelal d'a eyib'an̈ yed' eb'.

10 Yujto maxtzac in yac' servil eb' in chon̈ab', axo jun comon dios scuch Baal syac' servil eb'. Vach'chom sva eb', svay eb' yed' eb' ix ajmul ix d'a stemplo scomon diosal chi', palta man̈ yujoc chi' nivan ol satan smunlajel eb', man̈ ol q'uib'pax sb'isul eb'.

11 Yuj yajmulal eb' yed' yuc'uman̈il eb', yuj chi' ix quistalax spensar eb'.

12 A d'a junoc te te' sc'anb'ej yab' eb' in chon̈ab' tic tas sc'ulej eb'. Axo te te' chi' tz'ac'an srazón eb' yalani. Yuj yajmulal eb' chi', yuj chi' ix juviel eb'. Icha val tz'aj yactancan vin̈ yetb'eyum junoc ix ix, smulan yed' junocxo vinac, icha chi' ix in yutej eb', sb'atcan tzac'an eb' yuj comon dios.

13 A d'a jolomtac vitz yed' d'a tzalquixtac, ata' sn̈us incienso eb' yed' yac'an silab' eb' d'a yalan̈ yen̈ul xil te' álamo, te' ji yed' te' mach'. Yuj chi', slaj em eb' ix eyisil yed' eb' ix eyalib' d'a ajmulal.

14 Palta man̈ ol vac'ochlaj syaelal eb' ix eyisil yed' eb' ix eyalib' yuj yajmulal chi', yujto a ex jun tze c'ulej ajmulal chi', tzeyac'an silab' yed' eb' ix ix sb'eyb'alan ajmulal. Yuj chi', a jun chon̈ab' malaj spensar tic, ol ixtaxeloc.

15 Vach'chom ix och smul chon̈ab' Israel, palta mocab' och smul chon̈ab' Judá. Mocab' b'at och eb' ejmelal d'a Gilgal, mocab' q'uepax eb' d'a Bet-avén. Mocab' sloc in b'i eb' a in Jehová pitzan in tic.4.15

16 A chon̈ab' Israel, te pit, lajan val icha junoc noc' vacax te ov. Tato icha chi', ¿tom ol yal in tan̈van eb' icha junoc noc' yune' calnel b'aj yax an̈c'ultac?

17 Axo chon̈ab' Efraín ix och tzac'an yuj juntzan̈ comon dios, palta olxo yil sb'a.

18 Masanil eb' syal sb'a d'a juntzan̈ comon dios, tz'ec' tzuyjab' eb' d'a scal eb' yetuc'uman̈il. Maxtzac yactej eb' sc'ulan ajmulal. A eb' yajalil eb', a tas q'uixvelaltac sgana eb' sc'ulan d'a yichan̈ to tz'alji eb' vach'il.

19 Icha tz'aj yic'chajb'at c'alem yuj ic', icha chi' ol aj yic'chajb'at eb'. Malaj ol yac' yal eb' yuj juntzan̈ silab' syac' d'a juntzan̈ scomon diosal chi'.

5

1 Ab'ec val juntzan̈ tic ex sacerdote. Maclejec eyab' ex chon̈ab' Israel. Ab'ec pax ex yin̈tilal ex eb' rey: A d'a eyib'an̈ a ex tic ol och jun yaelal tic, yujto a ex tic, icha junoc ch'an̈ yaal eyaj d'a Mizpa yed' d'a jolom vitz Tabor.

2 Tzijtum anima ix e mac'cham yuj e pitalil, yuj chi' ol vac'och yaelal d'a eyib'an̈.

3 Ex israel ayex d'a yol yic Efraín, vojtac tas eyaji. ¿Tom tze na'a to man̈ vojtacoc tas eyaj chi'? Ix eyac'och e b'a ajmulal, ix eyixtejel e b'a d'a yajb'entaquil.

4 Yuj e chuc b'eyb'al chi', max yal e meltzajcot d'ayin. An̈ej d'a juntzan̈ comon dios tzeyal e b'a. Yuj val to e gana e c'ulan ajmulal, yuj chi' maxtzac in e na jab'oc.

5 Ex aj Efraín, a eyic'ojchan̈b'ail sch'oxanel e chucalil. Ex aj Israel, munil ol ex telvoc yuj eyajmulal chi'. Yed' ex aj Judá lajan ol aj e telvi yed' eb'.

6 Ol b'at in e sayeq'ui, eyed'nac noc' e calnel yed' noc' e vacax yic tzeyac' silab'il d'ayin. Palta man̈xo ol in ilchajlaj eyuuj, yujto toxo ix viq'uel in b'a d'a e cal.

7 Yujto te chuc ix eyutej e b'a d'ayin, ay eyuninal mitz' unin yaji. Yuj chi' a d'a q'uin̈ ayic tz'alji q'uen uj, ata' ol ex satel yed' e munlajel.

Syaelal chon̈ab' Israel yed' chon̈ab' Judá

8 Puchajocab' noc' ch'aac yic oval d'a Gabaa, puchajocab'pax q'uen trompeta d'a Ramá. Avajan̈ec d'a Bet-avén. Ayocab' xivc'olal d'a scal eb' anima yic Benjamín.

9 A in sval d'a scal masanil eb' yin̈til Israel yuj tas yovalil ol javoc d'a yib'an̈ eb': A eb' aj Efraín, ol lajvoquel eb' yuj yaelal ol javoc d'a jun c'ual chi'.

10 A in Jehová in svala': A eb' yajal d'a Judá, lajan eb' icha juntzan̈ anima tz'ic'anchaan̈ tz'acaan̈, yuj chi' ol in satel eb' yed' yoval in c'ool.

11 A chon̈ab' Efraín tic, toxo ix ja d'a yib'an̈. Man̈xalaj tas ay d'ay, yujto ix yac'och d'a sc'ol yoch tzac'an yuj juntzan̈ comon dios.

12 A in ol vixtejb'at chon̈ab' Efraín icha tz'aj yixtax junoc tas yuj noc' a'ay. Ol vixtanb'at chon̈ab' Judá icha tz'aj sc'ab'at junoc tas.

13 Ayic ix yilan chon̈ab' Efraín to ya ay, ix yilanpax yechen Judá, ix b'at chon̈ab' Efraín chi' d'a Asiria sc'an scolval jun rey b'inajnac yac'an oval, palta maj yal-laj yuj jun rey chi' yac'an b'oxoc sc'ool, maj yalpaxlaj yan̈tan yechen chi'.

14 Icha val tz'aj smacvaj junoc noc' choj, icha chi' ol aj in macvaj d'a chon̈ab' Efraín yed' d'a chon̈ab' Judá. A in ol in choc' tzilejb'at eb', ol vactancan eb' b'ian, axo in b'at chi'. Ol in tzac'chaan̈ eb', man̈xa mach ol yal scolan eb' d'a yol in c'ab'.

15 Axo in meltzaj chi' d'a elan̈chamel b'aj cajan in masanto ol yojtaquejel smul eb', axo sjavi eb' chi' yal sb'a d'ayin. A d'a scal syaelal eb' chi', ol yal sb'a eb' d'ayin d'a smasanil sc'ool.

6

Syal eb' israel to ol meltzajxoc eb' d'a Dios

1 Ol yal eb' chon̈ab' icha tic: Cotan̈ec e masanil, con̈ meltzajec d'a Jehová. A ix on̈ choc'tzilanb'ati, an̈eja' ol on̈ an̈tanpaxoc. Ix on̈ yac' echnajoc, an̈eja' a ol an̈tanpax quechen chi'.

2 A val yec'b'at chab' c'ual, ichato chi' ol yac'an co q'uinal. Axo d'a yoxil c'ual, ol on̈ yac'anpax pitzvoc, ol on̈ cajnaj d'a yichan̈.

3 Caq'uec quip cojtacanel Jehová. Icha cojtacaneli to ol sacb'oc, cojtac to ol jax d'ayon̈ tato sco na co b'a. Ol yac'cot svach'c'olal d'a quib'an̈, icha tz'aj syaxb'i sat lum luum yuj b'ab'el n̈ab' yed' slajvub' n̈ab'ilq'uinal, xcham eb'.

A spac ol yac' Jehová d'a eb'

4 Icha tic yalan Jehová: ¿Tas vach' ol ex vutoc ex aj Efraín? ¿Tas vach' ol ex vutoc ex aj Judá? A b'aj tzin e xajanej, lajan icha asun d'a q'uin̈ib'alil, lajan icha yal ac'val d'a ayto sq'uin̈ib'i, axo sq'uin̈ib'i, satemi.

5 Yuj in lolonel ix vac' yal eb' in checab', ol ex in sateli. Nivan chequel ol aj eyaelal chi' icha val yoc c'u.

6 A val tas in gana tze c'ulej to tz'oc' e c'ol d'a eyetanimail yed' in eyojtacaneli to e Diosal in, man̈ocn̈ej e n̈usantz'a silab' d'ayin in gana.

7 A ex in chon̈ab' ex tic, maj e c'anab'ajej in trato eyed'oc, icha yutejnac sb'a vin̈aj Adán. Chuc ix eyutej e b'a d'ayin.

8 A eb' anima d'a chon̈ab' Galaad, an̈ej chucal sc'ulej eb', masanil b'aj ay chic' yuj b'aj smilvaj eb'.

9 A eb' sacerdote, icha junoc molan̈ elc'um yec' eb'. Smac anima eb' yic smac'anchamoc. D'a sb'eal Siquem smac'vicham anima eb', sc'ulanpax masanil chucal eb'.

10 A eb' aj Efraín ix och eb' ajmulal. Ix yixtejb'at sb'a eb' yed' eb' yetisraelal. Yuj chi' te yajb'entac yilji eb' svila'.

11 Yed' ex pax ex aj Judá, van sjavi sc'ual eyaelal.

Tzin nib'ej tzin q'uex tas ayoch d'a yib'an̈ in chon̈ab' Israel,

7

1 palta ayic van van̈tan in chon̈ab' Efraín yed' Samaria valani, ata' snachajel smul eb' yed' schucal eb' vuuj. Yujto junlajanxon̈ej tz'aj sb'eyb'alan es eb'. Elc'um eb' smasanil, tz'och eb' elc'al d'a yoltac pat yed' d'a yoltac calle.

2 Tocval sna eb' tato naan schucal eb' chi' vuuj. A ticnaic a tas sc'ulej eb' a oyanoch d'a spatic yichan̈ eb', yuj chi' an̈ej schucal eb' chi' svila'.

A smul eb' yajal

3 A eb' rey yed' eb' yajal ste tzalaj eb' yuj chucal yed' yuj yixtum animail eb'.

4 An̈ej ajmulal sb'o eb' smasanil. A tas sgana eb' chi', lajan icha junoc horno jab'n̈ej sc'ac'al tz'ochi yacb'an spajb'i ixim harina, axo yic toxo ix pajb'i ixim, tz'och sc'ac'al sic'lab'il.

5 Ayic tz'och q'uin̈ yuj vin̈ rey, a eb' ayoch d'a yopisio yed' vin̈, syuc' an̈ eb', syac'an an̈ eb' yuc' vin̈ masanto sq'ue an̈ d'a sjolom vin̈ yed' eb'. Ton̈ej scomon tzalaj vin̈ yed' eb' sb'uchvaj d'ay.

6 Ayn̈ejoch chuc pensaril d'a spensar eb'. Lajan yoval eb' icha sc'ac'al junoc horno pilan ac'val ayoch sc'ac'al, axo sq'uin̈ib'i d'a junxo c'u, spuchajxi chacb'oc.

7 Lajan eb' smasanil icha sc'ac'al horno chi', ix satel vin̈ yajalil eb' yuj yoval chi'. Lajan syutej sb'a eb' d'a smasanil eb' sreyal, palta malaj junoc eb' sc'anb'an d'ayin tas smoj sc'ulej.

Ix yactejcan sDiosal eb' israel

8 A chon̈ab' Efraín toxo ix scalej sb'a yed' juntzan̈ ch'oc chon̈ab'il. Lajan eb' icha junoc ixim va'il max sutchaji.

9 A eb' ch'oc chon̈ab'il ix ac'an lajvoc yip, palta max yil-laj tas van yutaji. A xil sjolom toxo ix sacb'ieli, tocval syilochi.

10 A in Jehová sDiosal in eb' israel. Vach'chom jantac tas ix ja d'a yib'an̈ eb' yuj schucal, palta yuj yac'umtaquil eb' maxtzac sna sb'a sc'ol eb' smeltzajcot d'ayin.

11 A chon̈ab' Efraín malaj jab'oc spensar, jun rato sb'at sc'an colval d'a Egipto, axo d'a junxo rato sb'atxi sc'an colval d'a Asiria. Lajan icha junoc noc' uch ton̈ej sat b'eyec'oc.

12 Palta ayic ol b'at eb' ta', ol in yumb'at in ch'an̈ yaal d'a yib'an̈ eb'. Ol telvoc eb' icha junoc noc' much. Ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ eb', icha ix aj yalchaj b'aj smolb'ej sb'a eb'.

13 Ob'iltac eb', yujto ix in spatiquejel eb'. Ol satel eb' yuj yaelal ol javoc, yujto ix och spitalil eb' d'ayin. Tzin nib'ej tzin col eb', palta man̈ yeloc tas syal eb' d'ayin.

14 Man̈ smasaniloc sc'ol eb' tzin yavtej ayic tz'el yav eb' d'a sat sch'at. Spol sb'a eb' yic sc'anan eb' d'a Baal yic vach' tz'aj strigo eb', yed' yuva eb'. Yuj chi' tz'och eb' ajc'olal d'ayin.

15 Ix in c'ayb'ej eb', ix vac'anpax yip eb', palta axo eb', a chucal sna eb' d'a in patic.

16 Smeltzaj eb' palta man̈oclaj d'ayin, a in to A inxon̈ej Ochi. Icha junoc jul-lab' coxo, max yamchajlaj tas sjulchaj chi' yed'oc, icha chi' eb'. Yuj yac'umtaquil slolon eb' yajalil, yuj chi' ol cham eb' yuj q'uen espada. Axo eb' aj Egipto, toxon̈ej ol b'uchvaj eb' d'a eb'.

8

Ix cot d'a yib'an̈ chon̈ab' Israel yuj Dios

1 Puchajocab' q'uen trompeta, yujto sjavi jucnaj eb' ajc'ol d'a yib'an̈ in chon̈ab' icha junoc noc' ch'acb'a, yujto maj sc'anab'ajej in trato eb' ix vac' yed'oc. Ix spitej sb'a eb' d'a in c'ayb'ub'al.

2 Vach'chom syal eb' d'ayin: Co Diosal ach, tzach cojtaquejeli, xchi eb',

3 palta a eb' israel, toxo ix spatiquejel eb' tas vach', yuj chi' ol pechchaj eb' yuj eb' yajc'ool.

4 Ayic ix yac'anoch sreyal eb', maj sc'anb'ej eb' d'ayin mach tz'ochi. Ix say yajalil eb', palta man̈oc junoc sic'b'ilel vuuj. Ix sb'oq'ue sdiosal eb' yed' q'uen splata yed' q'uen yoro. Yuj chi' syic'cot eb' d'a yib'an̈.

5 Tzin yaj jun vacax b'ob'il d'a q'uen oro b'aj tz'och eb' aj Samaria ejmelal. Yuj chi' te aycot voval d'a eb'. Machequel b'aq'uin̈ ol yactej eb' israel sc'ulan jun chucal chi'. 6 Man̈ diosoc jun yechel vacax chi' yujto b'ob'il yuj junoc b'oum yechel. Yuj chi' ol mac'joc vecchajoc.

7 Chuc tas ix sc'ulej eb', yuj chi' te nivan yaelal ol javoc d'a yib'an̈ eb'. Malaj yavb'en eb' ol sjach'a', malaj harina ol yic' eb' d'a sjolom strigo. Vach'chom ay jab'oc ol yic' eb' jun, axo eb' ch'oc chon̈ab'il ol vaanb'at d'a eb'.

8 A chon̈ab' Israel ol ac'chaj lajvoc. Man̈xa jab'oc ol aj yelc'och d'a yol sat juntzan̈xo chon̈ab', icha junoc lum c'a chen man̈xa vach' yochi, icha chi' ol ajoc.

9 Malaj spensar eb', lajan eb' icha junoc noc' caltacte'al b'uru an̈ej snaan b'aj sb'ati. Ix b'at eb' d'a Asiria, ix stupan eb' yic scolvaj yed' eb'. Icha junoc ix ix syactejcan vin̈ yetb'eyum, stupan junoc vin̈ snib'ej, icha chi' ix yutej sb'a eb'.

10 Vach'chom stup juntzan̈xo chon̈ab' eb' yic scolji eb' yuuj, a in Jehová in ol in molb'ej eb', yic syab'an syail eb' yuj junoc rey te ay yip.

11 A eb' aj chon̈ab' Efraín, tzijtum altar ix sb'oq'ue eb' b'aj syac' silab' eb' yic tz'el smul eb' yalani, palta yuj juntzan̈ altar chi' ste och smul eb'.

12 Vach'chom tzijtum c'ayb'ub'al ix vac' tz'ib'chaj d'a eb', palta comon lolonel ix ajcan d'a yol sat eb'.

13 Syac' silab' eb' d'ayin, schi'anpax schib'ejal noc' eb', palta max in tzalaj yed' eb'. Naan schucal eb' vuuj. Ol vac'anoch yaelal d'a yib'an̈ eb'. Ol vac'xi meltzaj eb' d'a Egipto.

14 A eb' israel sb'oq'ue cuartel eb' b'aj scol sb'a, palta man̈xo in naanoc yuj eb', vach'chom a in ix in b'o eb'. A Judá tzijtum chon̈ab' ayoch smuroal sb'oq'uei, palta ol in n̈ustz'a schon̈ab', yed' scuartel chi', xchi Jehová.

9

A syaelal chon̈ab' Israel ix yalel vin̈aj Oseas

1 Ex vetisraelal man̈ ex tzalajoc, man̈ ex q'ue chennaj yuj tzalajc'olal icha eb' ch'oc chon̈ab'il, yujto ix eyactejcan co Diosal, icha tz'aj yactancan yetb'eyum eb' ix ajmul ix. Tzex te tzalaj e ch'oxani to xajan Baal eyuuj, yujto vach' tz'aj sat tas tzeyavej yuuj eyalani.

2 Yuj chi' man̈xalaj ixim trigo yed' sat te' uva ol e molo'. A e vino ac'to man̈xo ol yab'laj.

3 Man̈xo ol yal-laj eyaj d'a schon̈ab' Jehová. Ayex ol ex meltzaj d'a Egipto, ayex ol ex b'at d'a Asiria. A tas yajb'entac d'a yichan̈ Jehová ol e va ta'.

4 Man̈xo ol yal-laj eyac'an vino silab'il yuj eyic'anchaan̈ Jehová, man̈ ol schalaj e silab' ta'. A tas ol e va'a, icha tas svaji ayic ay chamel, yuj chi' a mach ol vaanoc, ol can chucal d'a yichan̈ ley. Ol yal yec' svejel eb' yuuj, palta man̈ ol yal-laj yic'anb'at eb' d'a stemplo Jehová.

5 Man̈xo ol yal eyac'an q'uin̈, juntzan̈ q'uin̈ yic Jehová.

6 Ol ex el lemnaj d'a jun yaelal ol javoc. Axo eb' aj Egipto ol ex molanb'atoc. A d'a chon̈ab' Menfis ol ex mucchaj yuj eb'. A b'aj molb'il q'uen e plata ayoch e b'eyumaloc yed' b'aj ix ex ec' cajan, ol q'uib'q'ue an̈ an̈c'ultac, nab'a q'uiix ol ajcanoc.

7 Ex vetisraelal, van sjavi sc'ual sjavi yaelal. Ol nachajel eyuuj to toxo ix c'och sc'ual yic tze cha e tojol icha smojalil. Tzeyal icha tic: A eb' schecab' Dios, te malaj spensar eb'. A eb' cuchb'ab'il yuj Yespíritu Dios toxo ix och eb' locoal, xe chi. Tzeyal icha chi', yujto tz'alchaj e chucal yuj eb', yuj chi' schichon e c'ool d'a eb'.

8 A Dios ix yac'och eb' schecab' ex stan̈vej ex aj Efraín, palta tze b'oem yaal d'a yoltac sb'e eb' e tan̈vumal chi'. Inatax d'a stemplo Dios schichon e c'ool d'a eb'.

9 Ix ex ixtaxel d'a juneln̈ej, icha ix uji d'a chon̈ab' Gabaa. Palta axo Jehová ol snacot e chucal chi', ol ac'chajoch yaelal d'a eyib'an̈ yuj e mul chi'.9.9

Ol yab' syail eb' israel yuj smul

10 Syal Jehová icha tic: Ayic ix in chalan in b'a yed' eb' israel, ix in te tzalaji, icha mach tz'ilchaj te' uva yuj d'a tz'inan luum. A eb' e mam eyicham, icha te' sat higo te nib'ab'il spet eluli, icha chi' ajnac eb' d'a yol in sat. Axo sc'ochnac eb' d'a chon̈ab' Peor, yoch eb' ejmelal d'a Baal sdiosal jun chon̈ab' chi', te yajb'entac yutejnac sb'a eb' icha jun comon dios xajanejnac eb' chi'.

11 A snivanil yelc'och chon̈ab' Efraín, ton̈ej ol satq'ue icha sb'at jen̈naj junoc noc' much. Man̈xa unin ol aljoc d'ay, man̈xa eb' ix ix ol och yab'ixal, man̈xalaj pax eb' ix ol scuchoch yune'.

12 Tato ay b'aj ol q'uib' eb' unin chi', a inxo ol viq'uel sq'uinal eb', man̈xo junoc ol vac'cani. Ob'iltac juntzan̈ anima chi' ayic ol vic'anel in b'a d'a eb'.

13 Ayic ix vilan eb' aj Efraín, lajan icha junoc te' palma avab'il b'aj te yax sat, icha chi' yaj eb' ix vila'. Palta a ticnaic, ol yiq'uelta yuninal eb' yic smac'jichamoc, xchi Jehová.9.13

14 Mamin Jehová, ¿Tas smoj tzin c'an d'ayach to tzac' d'a juntzan̈ anima tic? Vach' ama, tato malaj yune' eb' ix ix. Tato ay eb' ix ay yune' jun, vach' ama to malaj yal yim eb' ix yic maxtzac yac' chunoc yune' eb' ix chi'.

A yoval sc'ol Jehová d'a chon̈ab' Efraín

15 Ix yalan Jehová icha tic: D'a Gilgal ix chael yich sc'ulan chucal eb', yuj chi' a pax ta' ix el yich voch ajc'olal d'a eb'. Yuj masanil chucal sc'ulej eb', yuj chi' ol viq'uelta eb' d'a lum in luum ix vac' d'a eb'. Man̈xo ol in xajanej eb', yujto smasanil eb' yajal eb', te pit.

16 A chon̈ab' Efraín echenxo yaji. Lajan icha junoc te te' toxo ix tacji sch'an̈al yip, maxtzac yac' sat. Vach'chom ay yuninal eb', a inxo ol vac'cham yuninal eb' chi' to xajanab'il yuuj, xchi Jehová.

17 A jun chon̈ab' tic, max cha yab' eb' tas syal in Diosal. Yuj chi' a ol paticanel eb', axo d'a scal juntzan̈ ch'oc chon̈ab'il ol saclemcanb'at eb'.

10

Ol juchajem yaltar eb' israel

1 Ex vetisraelal, lajan ex icha jun ib'oc te' uva te ay sat yicn̈ej sch'ocoj. Icha satan te' uva chi', icha chi' eyaltar ix e b'oq'uei. Axo ix ex te och b'eyumal, ix e vach' b'oej eyaltar chi' b'aj tzeyal e b'a d'a juntzan̈ e comon diosal chi'.

2 A ex tic, chapoj yaj e pixan. Axo ticnaic, ol e tupel e chucal chi'. A Jehová ol juanem masanil eyaltar chi', ol sjuanpaxem juntzan̈ yechel e diosal chi'.

3 Yuj chi' ol eyal icha tic: Malaj co reyal, yujto malaj yelc'och Jehová d'a yol co sat. Palta, ¿tasto val tz'och junoc rey chi' cuuj? xe chama.

4 An̈ej lolonel tzeyac'a', tzeyac'an e ti' d'a es. Ayic tze ch'olb'itan tas yaj eb' anima, man̈ tojoloc tzeyutej. A tze b'oan tas yaj eb' anima chi', lajan icha junoc oval an̈c'ultac sq'uib'q'ue d'a cal munlajel.

5-6 A eb' aj Samaria ol luclon eb' yuj xivelal, ol yalan eb': ¿Tas ol utaj co diosal? xcham eb'. A jun vacax sdiosal eb' ay d'a Bet-avén ol ic'chajb'at d'a chon̈ab' Asiria, yic tz'ac'chaj d'a vin̈ rey nivan yelc'ochi. Yuj chi' ol cus eb' chon̈ab', ol oc' eb' yed' eb' sacerdote, yujto a svach'ilal yilji jun chi', toxo ix sateli. Icha chi' ol can chon̈ab' Efraín d'a q'uixvelal yujto ix yal sb'a d'a jun yechel vacax chi'.

7 Ol satel chon̈ab' Samaria yed' sreyal, icha sb'atcan b'achachoc junoc c'ajil te' d'a yib'an̈ a a'.

8 Ol lajvoquem stemplo sdiosal eb' ch'oc chon̈ab'il, aton juntzan̈ b'aj ix och chon̈ab' Israel d'a chucalil. Ol q'uib'q'ue te' q'uiix b'aj ay yaltar eb' chi'. Ol yalan eb' yuj lum vitz yed' yuj lum tzalan icha tic: Comonoc syal scot juynaj d'a quib'an̈ yic tzon̈ sc'ub'ejeli, xcham eb'.

Syaelal chon̈ab' Israel ix och yuj Jehová

9 Ix yalan Jehová icha tic: A ex israel ex tic, ix e chael yich e c'ulan chucal d'a Gabaa, an̈eja' icha chi' tze c'ulej ticnaic. Yuj chi' ol ex satel yuj oval d'a Gabaa chi'.

10 A in ol in na b'aq'uin̈ ol vac'och yaelal yib'an̈ jun chon̈ab' tic. Ayic ol vac'anoch yaelal chi' yuj jantac schucal sc'ulej, ol och oyan juntzan̈ chon̈ab' d'a spatic yac'an oval yed'oc.

11 A d'a yalan̈taxo, lajan chon̈ab' Efraín icha junoc noc' vacax c'aynacxo smunlaji, sc'anab'ajej stec'vi trigo. Axo ticnaic a eb' aj Judá yed' juntzan̈xo eb' yin̈til Jacob ol yab' syail eb' icha junoc noc' vacax b'aj tz'och te' yugo d'a sjaj yic smunlaj noc' d'ocoj luum yed' scalan lum yed' q'uen rastrillo.

12 A ex tic lajan ex icha junoc luum actab'ilcani, man̈xa mach smunlaj d'ay. Palta axo ticnaic b'oec e b'eyb'al icha tz'aj yavchajxi tas d'a jun lum actab'ilcan chi'. A tas ol eyavej, a tojolal, axo tas ol e jach'a' aton b'aj tzex in xajanej. Smojxo tzeyac'och e b'a d'a yol in c'ab', masanto ol in javoc vac' e colnab'il icha yem n̈ab'.

13 Palta a ex xo tic an̈ej chucal tze c'ulej, yuj chi' van e chaan spac tas man̈ tojoloc tze c'ulej chi'. Van e chaan spac e lec'tial.

Yujto ix eyac'och e carruaje yic oval yed' eb' e soldado tzijtum sb'isul yipoc e c'ool,

14 yuj chi' ol q'ue somnaj masanil eb' soldado chi', ol satel e cuartel icha ix aj satel chon̈ab' Bet-arbel yuj vin̈aj rey Salmán. D'a jun oval chi', ix mac'chaj chojoc eb' ix nunab'il yed' yune'.

15 Ex aj Betel, icha chi' ol ex utaj yuj jantac e chucal. A vin̈ e reyal ol b'ab'laj cham d'a q'uin̈ib'alil, xchi Jehová.

11

A Dios xajan schon̈ab' yuuj

1 Ix yal Jehová icha tic: Ayic unin chon̈ab'to Israel tic, ix in xajanej. Icha vuninal yaji, ato d'a Egipto ix vavtejcoti.

2 Ayic ix vavtancot chi', te najat ix el d'a in tz'ey. A d'a juntzan̈ dios Baal ix yac' silab' jun in chon̈ab' tic. Ix sn̈us incienso eb' d'a juntzan̈ yechel.

3 Ayic unin chon̈ab'to Efraín tic, ichato ix in chelb'eyoc. Vach'chom icha chi', palta max yal sc'ool eb' sna'a tato a in tzin tan̈vej eb'.

4 Ix in quetzcot Efraín chi' yujto xajan vuuj, icha tz'aj squetzchaj junoc noc' vacax. Lajan svutej icha junoc mach tz'ic'anel yugo d'a noc' vacax, vach' tz'aj yac'an svael. Icha chi' ix vutej in b'a d'a eb'.

5 Palta man̈ jab'oc ix in yac'och eb' yipoc sc'ool. A Egipto ix yac'och eb' yipoc sc'ool, palta yuj chi' d'a yalan̈ smandar chon̈ab' Asiria ol canoc.

6 Ol och oval d'a schon̈ab' eb'. Yuj oval chi' ol em juynaj scuartel eb'. Ol satel eb' yujto ix yac'och sjelanil eb' yipoc sc'ool.

7 A in chon̈ab' tic naan yuuj to tz'elcan d'a in patic yic syal sb'a d'a juntzan̈ comon dios. Vach'chom tz'avaj eb' sc'anan colval d'a juntzan̈ comon dios chi', palta man̈ ol colvajlaj d'a eb'.

8 ¿Tas val ol aj ex vactancan ex chon̈ab' Efraín? ¿Tas val ol aj ex vactancan ex yin̈tilal Israel? ¿Ol am yal ex vac'an satel icha ix vutej chon̈ab' Adma? ¿Ol am ex vutej icha ix vutej chon̈ab' Zeboim? Ya syab' in pixan, scus in c'ol eyuuj.11.8

9 Man̈ ol in c'ulejlaj ichaval yoval in c'ool. Man̈ ol in meltzajlaj ex vac'an satel ex chon̈ab' Efraín, yujto Dios in, man̈ in animaoc. Ayinec' eyed'oc A inxon̈ej Ochi, yuj chi' man̈ ol in javoc ex in sateli.

10 A in Jehová in ol el vav icha junoc noc' choj. Yuj chi' ol te ib'xoc eb' vuninal yuj xivelal, ol cot eb' d'a b'aj tz'em c'u, ol och tzac'an eb' vuuj.

11 Ol cot lemnaj eb' d'a Egipto yed' d'a Asiria icha noc' cuvajte'. A in Jehová in svala', ol vac' cajnaj eb' junelxo d'a scajnub' junjun.

A schucal eb' schon̈ab' Dios

12 A chon̈ab' Efraín yin̈til Israel, an̈ej es sc'ulej d'a vichan̈. D'a chab'satil syal sb'a d'ayin. Axo eb' aj Judá, te pit syutej sb'a eb' d'ayin, a in sDiosal in eb' A inxon̈ej Ochi, tz'eln̈ejc'och tas svala'.

12

1 Masanil tas sc'ulej chon̈ab' Efraín, nab'an̈ej. Ton̈ej syixtejb'at sb'a. Ste q'ueval chaan̈ d'a ixtoj anima. Comonxon̈ej sb'o strato yed' eb' aj Asiria, syac'anpaxb'at aceite eb' yic smontan Egipto, xchi Jehová.

2 A eb' aj Judá ay smul eb' d'a yol sat Jehová chi'. A ol ac'anoch yaelal d'a schon̈ab' vin̈aj Jacob yuj sb'eyb'al. Ol stup d'a eb', icha val tas sb'eyb'alej eb'.

3 Inatax ayic manto aljoc vin̈aj Jacob chi', syamnac yich yoc vin̈ yuc'tac vin̈, axo yic icham vinacxo vin̈, stelajnac sb'a vin̈ yed' Dios.

4 Stelajnac sb'a vin̈ yed' Dios yed' jun ángel, masanto yac'nac ganar jun ángel chi' vin̈. Oc'nac vin̈, sc'anannac svach'c'olal Dios vin̈ d'a yib'an̈. A d'a Betel sch'oxnac sb'a Dios d'a vin̈, lolonnac vin̈ yed' ta'.

5 A Jehová Yajal d'a Smasanil, aton sb'i b'inajnac.

6 Palta a ex israel ex tic, meltzajan̈ec d'a co Diosal. C'anab'ajum tzeyutej e b'a d'ay, tojoln̈ej tzeyutej e b'eyb'al. Ayocab'n̈ej och yipoc e c'ool.

7 Icha tic yalan Jehová: A eb' chon̈vajum yic Efraín, a echlab' man̈ tz'acanoc sc'an eb', yujto scham val eb' yelc'ani.

8 Syal eb' icha tic: Vach'chom toxo on̈ och b'eyumal, vach'chom b'eyum on̈xo, palta malaj mach syal scot yoval d'ayon̈, yic syalan eb' to on̈ och b'eyumal yuj cac'an musansatil eb' anima, xchi eb', xchi Jehová.

9 Syalanxi Jehová chi' icha tic: A in Jehová in, atax yic ayex ec' d'a Egipto e Diosal in. Ol ex vac' cajnaj junelxo d'a yoltac mantiado, icha d'a juntzan̈ c'ual ayic molan ex ec' d'a tz'inan luum.

10 A in tic ix in lolon d'a eb' in checab'. Tzijtum sb'isul tas ix vac' yil eb'. A eb' chi' ix vac' alanel in c'ayb'ub'al d'a ch'oxnab'ilal.

11 A d'a Galaad ay sdiosal eb' ch'oc chon̈ab'il, palta man̈xa jab'oc yelc'och ol ajcanoc. A d'a Gilgal syac' noc' vacax eb' d'a silab'il, palta lajanxo ol ajcan yaltar eb' icha q'uen q'uen molb'ilq'ue b'ulan d'a cal munlajel, xchi Jehová.

12 A vin̈aj Jacob, b'atnaccan vin̈ elelal d'a yoltac yic Aram. Ata' ochnac vin̈ d'a tan̈voj calnel yuj yic'an ix yetb'eyum vin̈.

13 A yed' jun schecab' yic'naquelta chon̈ab' Israel Jehová d'a Egipto. An̈eja' yed' jun schecab' chi', stan̈vejn̈ej.

14 Palta a val anima yic Efraín, ix stzuntzejcot yoval sc'ol Jehová eb'. Ix yac' chab'ax sc'ol eb'. Yuj chi' ol yac' Jehová chi' stupel eb' jantac chucal ix sc'ulej, an̈eja' yuj schucal eb' chi' ol em d'a yib'an̈.

13

Ol lajvoc em chon̈ab' Israel

1 Ayic slolonnac eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' Efraín d'a peca', axo juntzan̈xo yin̈tilal Israel ch'oxannac to ay yelc'och d'a yol sat eb'. Axo ticnaic, ol cham eb' aj Efraín chi' yuj smul ix yac'ochi, ix och eb' ejmelal d'a Baal.

2 Tzato q'uen̈ej chaan̈ eb' yac'anoch smul. Sb'oq'ue q'uen plata eb' sdiosaloc, icha val tas snib'ej sc'ool eb', icha pax tas scot d'a spensar eb', icha chi' syutej eb' sb'oan sdiosal. Slajvi chi' syalanpaxq'ue eb': Aq'uec e silab' d'ay, xchi eb'. Axo eb' anima jun, stz'ub'elta sti' jun yechel eb' lajan yilji icha vacax chi'.

3 Yuj chi' lajann̈ej ol aj eb' icha asun ayemi ayic sq'uin̈ib'i, icha pax yal ac'val ayemi ayic te ac'valto to spet satemi. Lajan pax eb' icha matz'il trigo tz'ic'chajb'at yuj ic', ma icha te tab' tz'el d'a junoc ventena.

4 Ix yalan Jehová icha tic: A in Jehová e Diosal in, atax yic ayex ec' d'a Egipto, malaj junocxo tas tzeyac'och e diosaloc, palta a inn̈ej. A inn̈ej e Columal vaji.

5 Te vach' ajnac ex in tan̈van d'a taquin̈ luum, b'aj te ay c'ac'.

6 Palta a val yic ix yac'an sobre e vael, ix e te iq'uejchaan̈ e b'a, ix in b'atcan satc'olal eyuuj.

7 Yuj chi' icha junoc noc' choj ol vutej in b'a d'ayex, ma icha junoc noc' tz'ib'choj smacvaj d'a yoltac b'e.

8 Ol in elta jucnaj d'a eyichan̈, icha junoc noc' nun oso to toxo ix ic'chajb'at yune'. Ol ex vac'an choc'b'ocb'at ta', icha junoc noc' choj schianb'at schib'ej, ma icha tz'aj schoc' jecchitanb'at schib'ej junoc noc' chium noc'.

9 Ol ex vac' satel a ex israel ex tic, malaj mach ol yal stenaneq'ui.

10 Ix e c'an e reyal yed' e cuchb'umal, palta ¿tom a eb' syal tan̈van masanil e chon̈ab' tic?

11 Aycot voval d'ayex ayic ix vac'an e reyal chi', an̈eja' aypaxcot voval d'ayex ayic ix vic'anpaxec' eb' e reyal chi'.

12 Chequel yaj schucal chon̈ab' Efraín. Tz'ib' ix ajcan smul chi'.

13 A chon̈ab' Israel, sc'och sc'ual yic sna sb'a, palta te malaj spensar, icha junoc unin man̈ vach'oc syutej sayancot sb'a ayic tz'alji d'a snun, icha chi' yaji.

14 Ol in colcanel in chon̈ab' d'a yol slumal chamel. Ol in colcanel d'a yol sc'ab' chamel. A in ol vac' satel chamub'. Man̈xo ol in ch'ox voq'uelc'olal d'a chon̈ab' Efraín chi'.

15 Vach'chom sq'uen̈ejchaan̈ d'a scal eb' yetisraelal, palta ol cot voval d'ay. Lajan ol aj scot voval chi' icha c'ac' d'a yichchaan̈, icha yec' chacxuxum ic' d'a tz'inan luum, yuj chi' ol tup sjajtac a a', axo eb' ajc'ool ol ic'anb'at masanil sb'eyumal.

16 A chon̈ab' Samaria ol yic' pax syaelal, yujto pit syutej sb'a d'ayin. Ol cham eb' yuj q'uen espada. A yuninal eb' ol tenchajem d'a sat luum chi', xchi Jehová.

14

Syal vin̈aj Oseas to smeltzaj Israel d'a Jehová

1 Ex vetisraelal, meltzajan̈ec d'a Jehová co Diosal, vach'chom ix ex telvi val yuj e mul.

2 Meltzajan̈ecxi d'a Jehová, tzex tevi d'ay icha tic: Ac' tup co mul, tza chaan quejmelal yed' co aloj vach' lolonel scal d'ayach.

3 A Asiria max yal co coljiel yuuj. ¿Toc val syal pax co colchajel yuj noc' chej? Man̈xo ol caloch juntzan̈ tas sco b'o co diosaloc, yujto an̈ej val d'ayach ach Jehová syic' snivanil sc'ol eb' unin man̈xa smam snun, xe chi.

A Jehová ol yac'n̈ej sq'uinal eb' israel

4 Syalan Jehová icha tic: Ol vac' ja spensar eb' d'a spitalil. Vach'chom man̈ smojoc, palta ol in xajanej eb', yujto man̈xo ol vac'cot yoval in c'ol d'a eb'.

5 Ichaval tz'aj xumaquil an̈ chochol yuj yal ac'val, ma icha te' c'ute' d'a sjolomtac vitzal Líbano to najat sb'at sch'an̈al yib', icha chi' ol vutej eb' israel.

6 Yuj chi' te vach' ix aj yel mayan icha val sc'ab'tac te' olivo, lajan pax sjab' icha val sjab' te' c'ute' d'a Líbano.

7 Ol in yac'xioch eb' yipoc sc'ool. Vach'xo ol aj sq'uib' icha sq'uib' ixim trigo, vach'xon̈ej xumacan icha te' uva. Te b'inajnac ol aj ichaval vino scot d'a Líbano chi'.

8 Ex aj Efraín, ¿toc ay yopisio juntzan̈ comon dios chi'? A in ol in tac'voc d'ayex, ol ex in tan̈vejpaxi. Icha junoc te' taj yax xiil, icha chi' vaj eyuuj. Vuuj val, vach' tzex elc'ochi, xchi Jehová.

Slajvub'al

9 A eb' jelan yed' eb' aj pensar ol nachajel juntzan̈ in lolonel tic yuj eb'. A sb'e Jehová, te tojol. A eb' vach' spensar, a eb' sb'at d'a yol jun b'e chi', axo eb' te pit, stelvi eb' d'ay.

1.4 1:4 Jezreel syalelc'ochi “A Dios tz'avvi”.

2.16 2:16 Baal syalelc'ochi “yajal”. Ay pax b'aj syalelc'ochi “etb'eyumab'il”. Palta maj yal sc'ol Dios tz'ac'chaj b'inaj yed' jun b'i chi' yujto icha chi' sb'i jun sdiosal eb' ch'oc chon̈ab'il.

4.15 4:15 A d'a tic sb'inaj Bet-avén syalelc'ochi “spatil comon dios” malaj yelc'ochi. Palta a jun b'i tic sc'anchaj yuj chon̈ab' Betel syalelc'ochi “spat Dios”. A d'a chon̈ab' Betel tic ix yac'och stemplo juntzan̈ comon dios vin̈aj Jeroboam yic tz'och eb' israel ejmelal d'ay.

9.9 9:9 A jun ab'ix tic tz'ilchaj d'a Jueces 19.

9.13 9:13 A jun versículo tic pural snachajel cuj d'a hebreo yuj chi' ch'occh'oc tas syal d'a junjun traducción.

11.8 11:8 Adma yed' Zeboim sb'i juntzan̈ chon̈ab' satnac el yed' chon̈ab' Sodoma yed' Gomorra icha syal d'a Deuteronomio 29.23.

JOEL

1

2

3

A Slolonel Dios D'a Vin̈aj

JOEL

Joel sb'i jun libro tic, yujto a slolonel Dios yalnac d'a vin̈aj Joel tz'ib'ab'ilcan d'ay. A vin̈aj Joel chi' schecab' Dios yaj vin̈. Man̈ cojtacoc val sic'lab'il tas tiempoal yalnaccan juntzan̈ tic vin̈, yujto malaj junocxo b'aj syalcani. Te nivan yaelal jun yalnaccan vin̈ schecab' Dios chi'. A d'a capítulo 1 versículos 1-2 yed' 11, ata' sb'ab'laj alejcot yuj noc' c'ulub'. Syalanpax yuj jun tiempoal b'aj majxo yac'laj n̈ab'. Ch'oxjinac yil vin̈ to a juntzan̈ chi' a sch'oxancot yoval sc'ol Jehová d'a mach spitej sb'a d'ay. A vin̈ schecab' Dios chi', a vin̈ tz'avtan eb' anima chi' yic sna sb'a eb'. Yalannac vin̈ to toxo ix yac' sti' Dios scolan eb' anima, syac'anpax svach'c'olal d'a yib'an̈ eb'. Aton syal d'a capítulo 2 versículos 12-29. Ay juntzan̈xo versículo ojtacab'il d'a jun libro tic, aton capítulo 2 versículos 28-30. A d'ay syalcan yuj sjaub'al Yespíritu Dios d'a yib'an̈ masanil anima. Axo d'a capítulo 3, ata' syal yuj yaelal d'a yib'an̈ juntzan̈ nación ajc'ol yajoch d'a chon̈ab' Israel.

1

1 A in Joel in tic yuninal in vin̈aj Petuel. A d'a jun uum tic ix in tz'ib'ej slolonel Jehová ix yal d'ayin yic svaleli.

A yaelal ix cot yuj noc' c'ulub'

2 Ex ichamtac vinac yed' ex masanil cajan ex d'a jun nación tic, ab'ec val juntzan̈ tic. ¿Toc ay b'aj ix eyil tas lajan icha jun tic? Malaj pax b'aj ix uji junoc icha tic ayic ix ec' eb' co mam quicham.

3 Alec juntzan̈ tic d'a eb' eyuninal, axo eb' ol alan d'a eb' yuninal, axo eb' chi' ol alan pax d'a eb' toto ol aljoc.

4 Masanil tas ix slajel noc' c'ulub'. Axo jantacto ix cani, ch'ocxo pax junxo macan̈ noc' ix ul lajaneli.1.4

5 A ex uc'um ex an̈, aq'uequel e vayan̈. A exxo uc'um ex vino, oc'an̈ec, yujto man̈xalaj vino chi' ol eyuq'uej.

6 Icha jun nivan n̈ilan̈ soldado te ay smay, icha chi' ix aj sja noc' c'ulub' d'a yol co macb'en tic. Maxtzac b'ischaj noc'. A ye noc', lajan icha ye noc' choj.

7 Toxo ix satjiel te' uva yuj noc', toxo pax ix slajel te' higo noc'. Tz'inini ix ajcan yuj noc'. Ix yic'anel stz'umal masanil te' avb'en noc', sacxon̈ej ix ajcan sc'ab'tac te'.

8 Oc'an̈ec icha junoc ix cob'es tz'oq'ui, spichan sb'a ix yed' pichul yic cusc'olal, yujto toxo ix cham vin̈ ix yac' sti' snupnaj yed' ix.

9 Icha chi' tz'aj yoc' eb' vin̈ sacerdote tz'ac'an servil Jehová, yujto man̈xa vael yed' vino d'a templo, aton ofrenda tz'ac'ji d'a Jehová.

10 Toxo ix juvi masanil lum co luum, ichato ayoch lum d'a cusc'olal, yujto tz'inan ix ajcan luum. Toxo ix lajviel ixim trigo, ix tacjiel te' uva, ix ixtaxpaxel te' olivo.

11 A ex munlajvum ex tic, oc'an̈ec, cusan̈ec, yujto toxo ix lajviem eyavb'en. Man̈xa jochoj trigo yed' cebada.

12 Toxo ix tacjiel te' uva, ix lajviel te' higo, ix tacjipaxel te' granado, te' palma, te' mansan yed' masanil te' avb'en te'. Icha chi' ix aj slajvi stzalajc'olal eb' anima.

13 A ex sacerdote ex tic, a ex tzex ac'vi servil d'a altar tic, aq'uecoch pichul yic cusc'olal. Pilan ac'val tzeyac' eyoc' d'a templo, tzex oc' yuj yaelal, yujto a d'a stemplo Dios man̈xalaj ixim pan yed' vino tz'ac'ji ofrendail.

14 Avtejec masanil eb' anima, ochan̈ec d'a tzec'ojc'olal yed' eb'. Molb'ejecoch e b'a d'a stemplo Jehová Dios yed' masanil eb' yichamtac vinaquil chon̈ab' yed' masanil eb' anima, tzex tevi d'a Jehová.

15 Ay..., te lac'anxo sjavi jun c'ual yic yoval sc'ol Jehová. Jun c'u ay smay yic ol on̈ satel Dios Syal Yuj Smasanil.

16 D'a val quichan̈ ix yiq'uel co vael. Ix lajvi tzalajc'olal d'a stemplo Jehová co Diosal.

17 A ixim in̈at, ton̈ej ix c'aem ixim d'a yol luum, yuj chi' man̈xalaj ixim trigo. Axo spatil ixim, man̈xa tas d'a yool, ix lajvi smasanil.

18 Tz'el val yav noc' noc' yeq'ui. Nab'axon̈ej tz'ec' noc' vacax say yan̈. Vanxo scham noc' calnel yuj vejel.

19 Tzin avaj d'ayach Jehová, yujto toxo ix tacji smasanil. Ichato ix ec' c'ac' d'a scal an̈ an̈c'ultac d'a svalab' lum noc' noc' yed' d'a smasanil caltac te'.

20 Yed' masanil noc' noc' ay d'a caltac te' chi', tz'avaj noc' d'ayach, yujto toxo ix tup masanil a a', ichato ix tz'ab'at masanil an̈ an̈c'ultac yuj c'ac'.

2

Tzijtum noc' c'ulub'

1 Puchajocab' q'uen trompeta d'a tzalan Sion. Puec junoc ch'oxnab'il yic oval d'a tzalan yic ejmelal d'a Jehová. Ib'xocab'q'ue masanil eb' cajan d'a Judá yuj xivelal, yujto lac'anxo sjavi sc'ual yoval sc'ol Jehová.

2 A jun c'ual chi' sc'ual q'uic'alq'uinal. Sc'ual te ay asun, yuj chi' musan. A val noc' c'ulub', lajan noc' icha junoc n̈ilan̈ eb' soldado. Lajan sb'at c'amamoc noc' icha sb'at c'amamoc veven, masanto smuschaj jolomtac vitz yuuj. Malaj b'aj ix uji icha tic d'a yalan̈taxo, man̈xapax b'aq'uin̈ ol ujoc junelxo.

3 Lajan noc' icha te' c'ac' slajviel masanil tas yuuj. Ayic manto javi noc', te vach' yilji lum luum, icha val yilji Edén. Axo yic ol lajvoc yec' noc', lajanxo ol ajcan icha tz'inan luum. Man̈xa jab'oc tas ol canoc.

4 Lajan yilji noc' icha noc' chej. Sb'at lemnaj noc' icha tz'aj sb'at noc' chej chi' d'a oval.

5 Icha sc'an̈ junoc carruaje yic oval, ma icha sc'an̈ te' xiltac te' stz'ab'at yuj c'ac', icha val chi' tz'aj sc'an̈ scot noc' d'a jolomtac vitz. Icha junoc n̈ilan̈ soldado te ay yip, tzololi sb'at d'a oval, icha val chi' noc'.

6 Ayic ol yilan eb' anima, ol te ib'xocq'ue eb' yuj xivelal. Sacxon̈ej ol aj yilji sat eb' yuuj.

7 Icha eb' soldado te jelan d'a oval, b'en̈ej yec' lemnaj eb' d'a yib'an̈tac muro, tojol tz'aj sb'at eb' d'a eb' ajc'ool, max elcanlaj eb' d'a titac b'e, icha val chi' noc'.

8 Max stenlaj sb'a junjun noc'. Tojoln̈ej syutejb'at sb'a noc' d'a yol sb'e. Vach'xon̈ej tz'aj yec' tzololoc noc' icha yec' eb' soldado d'a scal yespada eb' yajc'ool.

9 Ayic sc'och lemnaj noc' d'a chon̈ab', b'en̈ej yec' lemnaj noc' d'a yib'an̈tac muro, b'en̈ej yoch noc' d'a yoltac pat. Icha val elc'um tz'och d'a yoltac ventena.

10 Tz'ib'xiq'ue lum luum tic d'a yichan̈ noc', tz'och en̈ul d'a satchaan̈ yuj noc'. Stup yoc c'u, yoc q'uen uj, man̈xa q'uen c'anal scopoljub' yuj yen̈ul noc'.

11 A Jehová b'ab'el yec' yuj noc'. Syac'an ab'chaj sjaj, icha val sc'an̈ c'u. Tzijtum sb'isul noc', maxtzac b'ischaj noc' sc'anab'ajan schecnab'il Dios. Ayxo smay jun c'ual yic yoval sc'ol Jehová chi'. Malaj mach ol yal stec'b'an sb'a d'a yichan̈.

Yoq'uelc'olal Jehová

12 Palta a ticnaic, a Jehová tz'alan icha tic: Meltzajan̈eccot d'ayin d'a smasanil e c'ool. Ochan̈ec d'a tzec'ojc'olal, elocab' eyav. Oc'an̈ec, xchi.

13 On̈ cusec yuj co mul d'a smasanil co c'ool, man̈ ton̈ejoc sco tzilchitejb'at co pichul. Con̈ meltzajec d'a Jehová co Diosal, yujto vach' sc'ool. Ay yoq'uelc'olal, ay snivanc'olal, tzon̈ xajanej. B'ecan sc'ol yic'anel jun yaelal tic d'a quib'an̈.

14 Con̈ meltzajec d'a Dios, talaj max yac'och yaelal d'a quib'an̈. Tato icha chi' a svach'c'olal ol yac'coti, ol yac'an co trigo yed' co vino. Yuj chi' ay tas ol yal cac'an ofrendail d'ay.

15 Puchajocab' q'uen trompeta d'a tzalan Sion, yic smolb'ej sb'a masanil chon̈ab' yic tz'och d'a tzec'ojc'olal.

16 Smolb'ejocab' sb'a masanil schon̈ab' Dios, sacb'itejocab' sb'a. Smolb'ejocab' sb'a eb' ichamtac vinac, eb' unin yed' eb' vanto schuni. A eb' ato yic'lan sb'a, elocab'cot eb' d'a yol spat chi'.

17 Oc'ocab' eb' sacerdote, eb' tz'ac'an servil Jehová. A d'a snan̈al templo yed' altar, yalocab' eb' icha tic: Mamin Jehová, ac' nivanc'olal d'a quib'an̈ a on̈ a chon̈ab' on̈ tic. Malajocab' mach tzon̈ b'uchani. Mocab' on̈ telvoc d'a yol sc'ab' eb' ch'oc chon̈ab'il, yic man̈ ol yal eb' icha tic: ¿B'ajtil ay jun e Diosal chi'? mocab' xchioc eb', xchiocab' eb' sacerdote chi'.

18 Slajvi chi' ol yac'an svach'c'olal Jehová yed' yoq'uelc'olal d'ayon̈ a on̈ schon̈ab' on̈ tic.

19 Ol yalan icha tic:

Ol vac' ixim e trigo, e vino yed' eyaceite masanto ol ex b'ud'joc. Man̈xo ol yal in c'ool ol b'uchvaj eb' ch'oc chon̈ab'il d'ayex.

20 A eb' ajc'ol scot d'a norte, najat ol viq'uel eb' d'a e tz'ey, ol vac'ancanb'at eb' d'a tz'inan luum. A eb' b'ab'el, ol vac'canb'at eb' d'a yol a' mar Muerto, axo eb' tzac'an, ol vac'canb'at eb' d'a a' mar Mediterráneo. Ata' ol c'ab'at eb', ol q'ue sjab' eb'. Te satub'tac tas ol in c'ulej d'a e cal, xcham Jehová.

21 Tzalajocab' lum luum. Mocab' xiv eb' cajan d'a luum, yujto ay val tas te satub'tac ol sc'ulej Jehová.

22 Tzalajocab' noc' c'ultaquil noc', mocab' xiv noc', yujto ol yaxb'ocxi an̈ an̈c'ultac, axo te te', ol yac'xi sat te', tzijtum ol aj sat te' higo yed' te' uva.

23 Masanil ex cajan ex d'a Sion, tzalajan̈ec. Tzalajan̈ec d'a Jehová co Diosal, yujto ol yac' n̈ab'il q'uinal d'ayon̈ d'a sc'ual, b'ab'el n̈ab' yed' lajvub' n̈ab', icha sc'ulejtaxoni.

24 Te vach' ol aj ixim trigo, man̈xo jantacoc ol ajxoc vino yed' aceite.

25 Syalan Jehová: Ol vac' sq'uexul masanil eyavb'en ix lajviel yuj juntzan̈ noc' c'ulub' icha soldado ix vac'b'at d'a e cal d'a juntzan̈ ab'il ix eq'ui.

26 Axo ticnaic, ol ex vaoc masanto ol ex b'ud'joc. Ol eyalan vach' lolonel d'ayin Jehová e Diosal in, yujto satub'tac tas ix in c'ulej d'a e cal. Man̈xa b'aq'uin̈ ol ex canxoc d'a q'uixvelc'olal.

27 Ol nachajel eyuj a ex israel ex tic to ayinec' d'a e cal a in Jehová e Diosal in. A inn̈ej e Diosal in, malaj junocxo. Man̈xa b'aq'uin̈ ol ex canxoc d'a q'uixvelc'olal.

Ol javoc Yespíritu Dios

28 Ayic ol lajvoc yec'b'at juntzan̈ tic, ol vac'och Vespíritu d'a masanil anima. Ol yalel in lolonel eb' eyuninal yed' eb' eyisilal. Ol in lolon d'a eb' ichamtac vinac d'a vayichal. Axo eb' quelemtac, ay tas ol in ch'ox yil eb'.

29 A d'a juntzan̈ c'ual chi', ol vac'paxoch Vespíritu d'a eb' vin̈ checab' yed' d'a eb' ix checab'.

30 Ol in ch'oxan juntzan̈ tas d'a satchaan̈ yed' d'a sat luum, ay chic', c'ac', ma nivac tab' icha asun yed' juntzan̈xo tas te satub'tac.

31 A c'u ol q'uic'b'oc, axo q'uen uj, chac ol aj q'ueen icha chic'. A juntzan̈ tic ol ujoc ayic manto javoc jun sc'ual yic svac'cot yoval in c'ool. A jun c'ual chi' te nivan yelc'ochi, te ay smay.

32 Axo masanil mach syal sb'a d'ayin Jehová in, ol colchajoc. Icha val yaj valancani, a d'a tzalan Sion d'a Jerusalén, ay mach ol colchajoc, a val eb' sic'b'ilel vuuj, olto can eb', xchi Jehová.

3

1 Syalan Jehová icha tic: A val d'a jun c'ual chi', ol vac'xi in vach'c'olal d'a Judá yed' d'a Jerusalén.

2 Ol in molb'an masanil juntzan̈ nación, ol vic'anb'at d'a sch'olanil yic Josafat. Ata' ol vac' yaelal d'a yib'an̈ eb' yuj tas ix yutej in chon̈ab' Israel eb', yujto ix saclemb'at eb' israel chi' yuj eb' d'a masanil yolyib'an̈q'uinal. Ix spucanb'at in lum eb' d'a spatic.3.2

3 Ix spucanb'at eb' in chon̈ab' eb' d'a suerteal. Ix schon̈anel eb' vinac unin yed' eb' ix unin eb', ix satanel stojol eb' unin chi' eb' d'a uq'uel an̈ yed' d'a eb' ix ajmul ix.

A yaelal ol yac' Jehová d'a yib'an̈‘R’masanil nación

4 ¿Tas e gana d'ayin ex aj Tiro, ex aj Sidón yed' ex aj Filistea? ¿Tom e gana tze pac e b'a d'ayin? Tato e gana tze pac e b'a, d'a elan̈chamel ol vac' spac d'ayex icha val d'a smojal. 5 A ex tic, ix eyelq'uej q'uen plata yed' q'uen oro d'ayin, ix eyic'anb'at in b'eyumal d'a e templo. 6 Ix e chon̈b'at eb' aj Judá yed' pax eb' cajan d'a Jerusalén d'a eb' griego, yic najat sb'atcan eb' d'a sluum. 7 Palta a in ol viq'uelta eb' b'aj ix e chon̈b'at chi'. A exxo ol vac' eyab' syail, icha val ix aj yab'an syail eb' chi' eyuuj. 8 A in val Jehová in svala' to ol vac'och eb' eyuninal yed' eb' eyisil d'a yol sc'ab' eb' aj Judá. Axo eb' ol chon̈anel eb' d'a eb' sabeo, aton eb' te najat cajan, xchi Jehová.

9 Alec juntzan̈ tic d'a masanil nación: B'oec e b'a d'a oval. Avtejec eb' te tec'an. Javocab' eb' yic sb'at eb' d'a oval chi'.

10 Sb'o'ocab' q'uen asaron eb' yespadaoc. A q'uen sjochlab' trigo eb', sb'o'ocab'pax q'uen eb' slanzaoc. A mach malaj yip, yalocab'i to te ay yip ticnaic.

11 Masanil anima d'a juntzan̈ nación ay d'a spatic yichan̈ Israel, cotocab' eb' d'a elan̈chamel, smolb'ejocab' sb'a eb'. Ix valan icha tic: Mamin Jehová, ic'cot eb' a soldado te tec'an, xin chi.

12 Syalan Jehová icha tic: Sb'o'ocab' sb'a masanil nación, javocab' eb' d'a sch'olanil Josafat, yujto ata' ol in em c'ojan d'a in despacho yic tzin ch'olb'itej masanil ch'oc nacional ay d'a spatic yichan̈ in chon̈ab' tic.

13 Yuj jantac schucal juntzan̈ nación chi', yuj chi' toxo ix javi sc'ual sch'olb'itaj eb'. Icha tz'aj sjochchaj ixim trigo toxo ix c'anb'i, icha chi' tzeyutej eb'. Teq'uequem lad'an eb', icha stec'chaj te' sat uva vach'xo yaji yic sb'ochaj vino, xchi Jehová.

14 Man̈xo jantacoc anima d'a sch'olanil b'aj ol ch'olb'itaji. Toxo ol c'och sc'ual yic yoval sc'ol Jehová ta'.

15 A c'u yed' q'uen uj, man̈xo ol yac'laj yoc yed' pax q'uen c'anal, man̈xalaj scopopial q'ueen.

16 Icha sc'an̈ c'u, icha val chi' ol aj yac'an ab'chaj sjaj Jehová scot d'a jolom vitz Sion d'a Jerusalén. A satchaan̈ yed' lum luum, ol ib'xoc. Axo Jehová ol colan schon̈ab', aton chon̈ab' Israel.

Ol ajxoc stzalajc'olal Judá

17 Ix yalan Jehová: A ex tic ol eyojtaquejeli to a in Jehová e Diosal in, ayinec' d'a tzalan Sion b'aj tz'och ejmelal d'ayin. A Jerusalén tic, in chon̈ab' ol ajcanoc. Man̈xa b'aq'uin̈ ol ex can d'a yol sc'ab' eb' ch'oc chon̈ab'il.

18 A d'a jun tiempoal chi', ol te q'uib' te' uva d'a jolomtac vitz yed' masanil tzalquixtac ol b'ud'joc el yuj noc' vacax. A sjajtac a a' d'a Judá, ol te q'ue a'. Axo d'a in templo ol q'ueul b'urnaj jun sjaj a', ol pucaxb'at a' d'a sch'olanil Sitim.

19 A Egipto, ol ixtaxcanb'atoc. Axo Edom, tz'inan luum ol ajcanoc, yujto ix yac' oval eb' yed' eb' aj Judá. Ata' ix tob'can schiq'uil eb' malaj smul yuj eb'.

20 A in ol in pactzitej schamel eb' smilnac eb'.

21 Man̈xo ol vac' nivanc'olal eb' ay smul chi'. Vach' ol aj scajnaj Judá yed' Jerusalén d'a masanil q'uinal. A inxo Jehová in tic, ol in cajnaj d'a jolom vitz Sion, xchi Jehová.

1.4 1:4 A vin̈aj Joel tic syac' b'inaj chan̈e' macan̈ noc' c'ulub' vin̈. A on̈ tic malaj tas vach' tz'aj calanel sq'uexan̈il noc'.

3.2 3:2 A Josafat syalelc'ochi “A Jehová sch'olb'itani”.

AMÓS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

A Slolonel Dios D'a Vin̈aj

AMÓS

Amós sb'i jun libro tic, yujto a slolonel Dios yalnac d'a vin̈aj Amós, a tz'ib'ab'ilcan d'ay. A d'a yol yic Judá cajan vin̈, palta yalnac slolonel Dios vin̈ d'a eb' israel ay d'a stojolal norte d'a ab'il 750 ayic manto javi Cristo. A vin̈aj Amós chi', molum noc' vin̈, palta avtajnac vin̈ yuj Dios yic syalanel slolonel Dios chi' vin̈ d'a eb' yetisraelal. A d'a jun tiempoal chi', a jun chon̈ab'il eb' anima chi', te b'eyum eb' sic'lab'il, sc'anab'ajej val schecnab'il Dios eb' yalani, man̈xa tas sna eb' yuj juntzan̈xo nación ay d'a slac'anil eb'. Palta a val chucal sc'ulej eb', syixtan eb' meb'a' eb'. A b'aj sc'anab'ajej eb' chi' yalani, ton̈ej syal eb', man̈oc d'a spensar eb' scoti. A tas ayoch yipoc sc'ool eb' junn̈ej rato slajvieli. A vin̈aj Amós chi', schael yich vin̈ yalan yuj yaelal ol javoc d'a yib'an̈ junjun nación ay d'a slac'anil Israel chi'. Yalannacpax vin̈ to a juntzan̈ yaelal chi' ol javocpax d'a yib'an̈ Israel chi' yed' Judá, yujto a Dios Yajal yaj d'a masanil nación. A' ol ch'olb'itan masanil anima yuj spitalil, axo d'a slajvub'xo ol c'ochxoc Israel chi' ichataxon yaj d'a sb'ab'elal.

1

A yaelal d'a yib'an̈ juntzan̈ nación

1 A in Amós in tic tan̈vum in noc' d'a chon̈ab' Tecoa. Ayic ayoch vin̈aj Uzías reyal d'a Judá, axo vin̈aj Jeroboam yuninal vin̈aj Joás ayoch reyal d'a Israel, chab' ab'il d'a yalan̈tax jun nivan quixcab', ix yalan juntzan̈ lolonel tic Dios d'ayin yic svalel d'a chon̈ab' Israel.

2 Icha sc'an̈ smac'vaj c'u, icha chi' tz'aj yoch sjaj Jehová d'a jolom vitz Sion d'a Jerusalén. Masanil svalab' luum noc' noc' tz'ixtaxb'ati, stacjipax an̈ an̈c'ultac d'a jolom vitz Carmelo.

A chon̈ab' Siria

3 Icha tic yalan Jehová: Ix ec' d'a yib'an̈ sc'ulan chucal eb' aj Damasco, yuj chi' yovalil ol vac'och syaelal eb', yujto icha tz'aj stec'ji ixim trigo, icha chi' ix utaj eb' aj Galaad yuj eb'.

4 Yuj chi' ol vac'och sc'ac'al spat eb' rey yin̈tilal vin̈aj Hazael. A jun c'ac' chi' ol ac'an lajvoquel scuartel vin̈aj Ben-adad.

5 Yovalil ol in mac'poj masanil spuertail chon̈ab' Damasco. Ol vac'an satel masanil eb' cajan d'a sch'olanil Avén yed' eb' yajal d'a Bet-edén. Yuj chi' ol ic'chajb'at eb' sirio preso d'a Kir, xchi Jehová.

A schon̈ab' eb' filisteo

6 A Jehová tz'alan icha tic: Man̈ jantacoc chucal ix sc'ulej eb' aj Gaza, yuj chi' yovalil ol vac'och syaelal eb', yujto masanil anima cajan d'a juntzan̈ chon̈ab' yic Israel ix yic'b'at eb', ix schon̈anb'at eb' checab'vumal d'a Edom.

7 Yuj chi' ol vac'och sc'ac'al smuroal Gaza chi'. A jun c'ac' chi' ol ac'an lajvoquel scuartel eb'.

8 Ol vac' satel eb' ayoch yajalil d'a Asdod yed' pax eb' yajal d'a Ascalón. Yed' masanil in poder ol vac' oval yed' eb' aj Ecrón, man̈xa junoc eb' filisteo ol to canoc, xchi Jehová Yajal d'a Smasanil.

A chon̈ab' Tiro

9 A Jehová tz'alan icha tic: Man̈ jantacoc chucal ix sc'ulej eb' aj Tiro, yuj chi' yovalil ol vac'och syaelal eb', yujto masanil anima cajan d'a juntzan̈ chon̈ab' yic Israel ix schon̈b'at eb' checab'vumal d'a Edom, majxo snacot jab'oc sti' yac'nac yed' eb' d'a amigoal.

10 Yuj chi' ol vac'och sc'ac'al smuroal Tiro chi'. A jun c'ac' chi' ol ac'an lajvoquel scuartel eb', xchi Jehová.

A chon̈ab' Edom

11 A Jehová tz'alan icha tic: Man̈ jantacoc chucal ix sc'ulej eb' aj Edom, yuj chi' yovalil ol vac'och syaelal eb', yujto ix spech eb' sc'ab' yoc eb' chi' yed' q'uen espada, aton eb' israel. Ix smac'cham eb' d'a malaj yoq'uelc'olal, b'ecan sc'ol eb' ix sc'ulan chucal yed' yoval sc'ool. Majxo b'atlaj yoval sc'ol eb' chi' satc'olal yuuj.

12 Yuj chi' ol vac'och sc'ac'al chon̈ab' Temán. A jun c'ac' chi' ol ac'an lajvoquel scuartel eb' aj Bosra, xchi Jehová.

A chon̈ab' Amón

13 A Jehová tz'alan icha tic: Man̈ jantacoc chucal ix sc'ulej eb' aj Amón, yuj chi' yovalil ol vac'och syaelal eb'. Ayic ix yac'an oval eb' d'a Galaad yic syic'an jab'ocxo slum eb', ix sjac snivanil eb' ix yab'ix eb'.

14-15 Yuj chi' ol vac'och sc'ac'al muro d'a Rabá. A jun c'ac' chi' ol ac'an lajvoquel scuartel eb'. Ol el yav eb' van yac'an oval. A d'a scal oval chi' yed' oval ic' ol yamchaj vin̈ sreyal eb' yed' eb' soldado nivac yelc'ochi. Ol ic'jocb'at eb' preso d'a ch'oc chon̈ab'il, xchi Jehová.

2

A chon̈ab' Moab

1 A Jehová tz'alan icha tic: Man̈ jantacoc chucal ix sc'ulej eb' aj Moab, yuj chi' yovalil ol vac'och syaelal eb'. Ix sn̈ustz'a sb'aquil vin̈ sreyal Edom eb', taan̈xon̈ej ix ajcan stz'ab'ati.

2 Yuj chi' ol vac'och sc'ac'al Moab chi'. A jun c'ac' chi' ol ac'an lajvoquel cuartel d'a Queriot. D'a scal av yic oval yed' yoc' q'uen trompeta, ol cham masanil eb' aj Moab chi'.

3 Ol vac'cham vin̈ sreyal eb' yed' eb' vin̈ ayoch yed' vin̈ d'a yopisio, xchi Jehová.

A chon̈ab' Judá

4 A Jehová tz'alan icha tic: Man̈ jantacoc chucal ix sc'ulej eb' aj Judá, yuj chi' yovalil ol vac'och syaelal eb'. Maj scha yab' in c'ayb'ub'al eb', maj sc'anab'ajej pax in ley eb'. Palta a d'a juntzan̈ tas malaj yelc'och b'aj ix yaq'uem sb'a eb', aton d'a juntzan̈ comon dios b'aj yalnac sb'a eb' smam yicham eb'.

5 Yuj chi' ol vac'och sc'ac'al Judá, axo jun c'ac' chi' ol ac'an lajvoquel cuartel d'a Jerusalén, xchi Jehová.

A chon̈ab' Israel

6 A Jehová tz'alan icha tic: Man̈ jantacoc chucal ix sc'ulej eb' aj Israel tic, yuj chi' yovalil ol vac'och syaelal eb'. Ix schon̈el eb' meb'a' eb' vach' spensar d'a scal, yujto max yal stupan sb'oc eb' d'a eb', vach'chom yujn̈ej stojol jun mojoc xan̈ab'.

7 Tz'ixtax eb' meb'a' yuj eb', man vach'oc pax syutej eb' sb'oan yaj eb' meb'a' emnaquil chi'. Q'uixvelal in b'inaj yuj eb' ch'oc chon̈ab'il yuj schucal eb'. A vin̈ mamab'il yed' vin̈ yuninal, junn̈ej ix cob'es smulan eb' vin̈ yed'oc.

8 Tz'ec' jichan eb' d'a yib'an̈ pichul scha b'aj syac' tumin majanil, smulan eb' d'a yichan̈ junjun altar. Svaan vael eb' tz'altaj d'a juntzan̈ comon dios. Sman an̈ an̈ eb' yed' q'uen multa scha'a, syuc'an an̈ eb' d'a stemplo juntzan̈ sdiosal chi', xchi Jehová.

9 Syalanxi Jehová: A in Jehová in svala', vac'nac satel eb' amorreo yuj vac'an slum eb' d'ayex. Vach'chom chaan̈ steel eb' icha steel te' c'ute', tzatz pax eb' icha te' ji, palta juneln̈ej vac'nac satel eb'.

10 Palta a ex tic, vic'naquelta eb' e mam eyicham d'a Egipto, vic'annacb'at eb' 40 ab'il d'a tz'inan luum, yuj vac'an slum eb' amorreo chi' d'a eb'.

11 Ix vic'chaan̈ juntzan̈ eb' eyin̈tilal in checab'oc, axo juntzan̈xo eb', vac'nacoch eb' nazareoal yic tz'och eb' vicoc. ¿Tom man̈ yeloc juntzan̈ tic, ex israel?

12 A exxo tic, ix eyac' pural eb' vicxo chi' yuc'vi an̈, ix e cachan eb' in checab' yic max yalel in lolonel eb'.

13 Yuj chi' nivan yaelal ol vac'cot d'a eyib'an̈, ol ex c'acvoc yuuj icha sn̈ach'ach'i junoc carreta al yaj yuj ixim trigo.

14 A d'a jun c'ual chi', a eb' jelan sb'eyi, man̈xo ol yal-laj yel eb', axo eb' te ay yip, ichato man̈xa jab'oc yip eb'. A eb' soldado tec'an, man̈xo ol yal scolan sb'a eb'.

15 A mach sjulvaj yed' jul-lab', man̈xo ol yal stec'b'an sb'a. Man̈xo ol yal scolan sb'a eb' jelan sb'eyi, man̈xo ol yalpax scolan sb'a eb' tz'el lemnaj ayq'ue d'a yib'an̈ noc' chej.

16 A in Jehová in svala' to a d'a jun c'ual chi', a eb' jelan d'a oval, ol yactejcan syamc'ab' eb' yic oval, ol b'at eb' elelal, xchi Jehová.

3

A smunlajel eb' schecab' Dios

1 Ex chon̈ab' Israel, ab'ec tas sval a in Jehová in tic. A in ton vic'naquelta eb' e mam eyicham d'a Egipto.

2 A exn̈ej tic ix ex in sic'canel d'a scal masanil juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Yuj chi' ol vac'och eyaelal yuj masanil chucal tze c'ulej.

3 Tato ay chavan̈oc junn̈ej sb'eyi, syalelc'ochi to vach' yac'an eb'.

4 Tato tz'el yav noc' choj d'a caltac te', syalelc'ochi to toxo ix yamchaj schib'ej noc'. Tato tz'el yav noc' yune' choj d'a svaynub' d'a yoltac n̈aq'ueen, syalelc'ochi to ay tas ix yamchaj yuj noc'.

5 Tato tz'em junoc noc' much d'a sat luum, syalelc'ochi to ay junoc yaal ayemi. Tato sq'ue ritnaj jun yaal ayem d'a sat luum chi', ay tas toxo ix can d'ay.

6 Tato spuchaj q'uen trompeta, syac' lista sb'a eb' soldado. Tato ay junoc yaelal tz'ec' d'a scal chon̈ab', syalelc'ochi to a in svac'coti.

7 Malaj junoc tas tzin c'ulej tato manto val-laj d'a eb' in checab'.

8 Tato tz'el yav noc' choj, ¿tom ay junoc mach max xivq'uei? Axo pax eb' in checab' ¿tom man̈ ol yalel in lolonel eb' tato a in tzin chec yal eb'? xchi Jehová.

Ol juchajem chon̈ab' Samaria

9 Laj alequel d'a scuartel chon̈ab' Asdod yed' d'a scuartel chon̈ab' Egipto: Cotan̈ec d'a jolomtac vitz d'a spatictac chon̈ab' Samaria. Ilec val somchaj eb' anima yuj yixtan yetanimail, xe chi.

10 A Jehová tz'alan icha tic: Man̈ yojtacoc jab'oc eb' sc'ulan tojolal. D'a yoltac spat eb' ay masanil tas ton̈ej syiq'uec' eb' d'a anima, xchi Jehová chi'.

11 Yuj chi' syal Jehová, aton Yajal yaji: A jun ajc'ol ol javoc ol och oyan d'a snación eb' tic, ol yac'an lajvoquel scuartel eb', ol yic'anelta masanil tas ay d'a yol sdespacho eb', xchi Jehová chi'.

12 Icha tic yalan Jehová: Icha chab'oc yoc noc' calnel, ma jab'oc sn̈i' schiquin noc' scolchajcanel yuj stan̈vumal d'a yol sti' junoc noc' choj, icha chi' ol aj eb' israel cajan d'a Samaria, aton eb' te vach' svaynub' b'aj svayi.

13 Ab'ec a ex tic, tzeyalan d'a eb' yin̈tilalcan vin̈aj Jacob, a in Jehová Dios, Yajal in d'a Smasanil svala':

14 A d'a jun c'ual ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ Israel yuj chucal sc'ulej, ol in pojem masanil yaltar d'a Betel. A schiquintac juntzan̈ altar chi' ol mac'chajem d'a sat luum.

15 A in Jehová in svala', ol vac' lajvoquem pat sc'anchaj d'a stiempoal siic yed' juntzan̈ sc'anchaj d'a stiempoal c'ac'. Ol vac' lajvoc masanil juntzan̈ pat ayoch q'uen marfil yelvanub'oc, ol in juanb'at juntzan̈ nivac pat chi', xchi.

4

1 Ex ix, b'aq'uech ex yuj e b'eyumal icha noc' vacax d'a Basán, ex cajan ex d'a tzalan yic chon̈ab' Samaria, ab'ec val jun tic: Tzeyixtej eb' meb'a' yed' eb' ilb'ajc'ol yilji, tzeyalan d'a eb' vin̈ eyetb'eyum: Iq'ueccot an̈ an̈ to scuq'uej an̈, xe chi.

2 A Jehová aton Yajal yaji, ix sloc sb'i ix yac'an sti', ix yalani: Ol c'och sc'ual, ol ac'chajoch gancho d'ayex, ol ex n̈erchajb'eyoc, axo eb' eyune', ol och locan anzuelo d'a eb', ol jachchajb'at eb'.

3 A in Jehová in svala', tzololixon̈ej ol aj eyic'chajel b'aj ol mac'chaj poj pat chi', ol ex ic'chajpaxb'at d'a najat.

Jun cachnab'il d'a q'uexan lolonel

4 Ixiquec d'a Betel yed' d'a Gilgal, tzeyac'anoch e mul icha e gana ta'. Slajvi chi' tzeyac'an eyofrenda d'a junjun q'uin̈ib'alil, d'a schab'jial tzeyac'anpax e diezmo.

5 N̈usec ixim pan ay yich d'a ofrendail yuj e ac'oj yuj diosal. Alequel d'a scal anima yuj jantac eyofrenda tz'el d'a e c'ool eyac'ani, yujto icha chi' e gana tze c'ulej.

6 Yuj chi', ix vac' eyab' syail vejel d'a masanil yol e chon̈ab' tic, palta man̈ yujoc chi' ix ex meltzajcot d'ayin.

7 Ix vac'anoch vaan n̈ab' d'a oxe' ujal ayic manto elul sat eyavb'en. Ix yac' n̈ab' d'a jun chon̈ab', axo d'a junxo, maay. Ay b'aj ix yac' n̈ab' chi', ay b'aj maay, yuj chi' ix tacjiel masanil eyavb'en.

8 Chab' oxe' chon̈ab'il ex ix ex b'at sayoj a' d'a junocxo chon̈ab', palta maj yab'laj a' yic tz'ec' staquin̈al e ti'. Tocval yuj chi' ix ex meltzajcot d'ayin.

9 Ix vac' eyaelal yed' ic' te c'ac' yed' juntzan̈xo yaelal, ix vac'an ixtax tas tzeyavej yed' eyuva. Axo noc' c'ulub' ix c'uxanb'at te' eyigo yed' te' eyolivo. Tocval yuj chi' ix ex meltzajcot d'ayin.

10 Ix vac'cot juntzan̈ yaelal d'a eyib'an̈, icha val ix aj vac'anb'at yaelal d'a Egipto. Ix cham eb' e quelemtac d'a scal oval, axo eb' eyajc'ol chi' ix icancan noc' e chej, ix eyab'an sjab' chamnac ayec' d'a e campamento. Tocval yuj chi' ix ex meltzajcot d'ayin.

11 Ix ex vac' lajvoquem icha ix aj vac'an lajvoquem chon̈ab' Sodoma yed' Gomorra, yuj chi' a ex ixto ex can tic, icha junoc cuxc'ac' tz'ic'chajcanelta d'a yol c'ac', icha val chi' eyaji. Tocval yuj chi' ix ex meltzajcot d'ayin.

12 Icha chi' ol ex vutej ex aj Israel. Yuj chi' b'oec e b'a, yujto ol eyil-laj och e sat ved'oc a in e Diosal in tic.

13 A in Jehová in, ix in b'o nivac vitz yed' ic', svac'an yojtaquejel eb' anima tas nab'il vuuj. A in svac' meltzajoch saquilq'uinal d'a q'uic'alq'uinalil, chaan̈ tzin b'eyec' d'a yib'an̈ lum luum. A in b'i, aton Jehová Dios, Yajal in d'a Smasanil, xchi Jehová chi'.

5

Tz'avtaj chon̈ab' Israel yic sna sb'a

1 Ex vetisraelal, ab'ec val in lolonel yic cusc'olal svalcanel d'a eyib'an̈:

2 A co chon̈ab' tic, toxo ix lajviel yuj oval. Lajan icha junoc ix cob'es ix, ix lajvi yuj q'uen espada, ix can telan d'a sat sluum, malaj mach scolani yic sq'ue vaan. Ix actajcan sch'ocoj d'a slugar, malaj mach tz'ic'anq'ue vaan.

3 A Jehová Yajal tz'alan d'ayex icha tic: Tato a junoc e chon̈ab' tz'ac'anb'at junoc mil soldado d'a oval, axon̈ej cien ol meltzajoc. Tato ay junocxo e chon̈ab' tz'ac'anb'at cien soldado, axon̈ej lajun̈van̈ ol meltzajoc, xchi.

4 A Jehová tz'alan d'ayex icha tic: Meltzajan̈ec d'ayin, yic man̈ ol ex chamoc.

5 Man̈ ex b'at d'a chon̈ab' Betel yed' d'a Gilgal, man̈ ex b'atpax d'a Beerseba, yujto a eb' aj Gilgal chi', yovalil ol b'atcan eb' preso d'a junoc ch'oc nacional, axo Betel chi', yovalil ol juvoccanb'atoc, xchi.

6 Meltzajan̈ec d'a Jehová yic man̈ ol ex chamoc. Tato maay, ol yac'cot c'ac' d'a yib'an̈ e macb'en tic, malaj junoc mach d'a Betel ol yal yac'an tupoc.

7 A ex val tze q'uex tojolal d'a chucal, ob'iltac ex, yujto max e b'o yaj eb' anima d'a vach'ilal.

8 Meltzajan̈ec d'a Jehová, aton b'oannac q'uen c'anal scuchan Mootz yed' pax q'uen c'anal scuchan Oxd'ilan̈. A pax tz'ac'anoch q'uic'alq'uinal d'a saquilq'uinal, syac'paxoch saquilq'uinal chi' d'a q'uic'alq'uinalil. Aton pax tz'avtan a a' ay d'a a' mar, secanem d'a yib'an̈ lum luum. 9 A tz'ac'an lajvoquel eb' soldado tec'an, slajvipaxcanem scuartel eb' yuuj, Jehová sb'i.

10 Ob'iltac ex val, a ex schichonoch e c'ool d'a mach sb'oan tojolal b'aj tz'och b'eyc'olal, tzeyac'an chucal d'a junoc tz'ac'an testigoal d'a yel.

11 To tzeyixtej val eb' meb'a', tzeyic'anec' strigo eb' anima d'a nab'an̈ej. Man̈ ol yal-laj eyajec' d'a e pat b'ob'il d'a q'uen q'ueen, man̈xo ol yal pax eyuc'an yal sat te' uva ix eyavej.

12 Vojtac jantac juntzan̈ chucal ix e c'ulej. Man̈xalaj slajvub' e mul. Tzeyixtej eb' vach' spensar, tze chaan q'uen tumin yic man̈ vach'oc tzeyutej e b'oan yaj eb' anima. A d'a juzgado tzeyac'och d'a yib'an̈ eb' meb'a' anima vach' spensar.

13 Yuj chi' a mach ay spensar, tz'em numan, yujto chucxon̈ej tas tzuji ticnaic.

14 Man̈xo e c'ulej chucal. A vach'il tze c'ulej yic vach' man̈ ol ex chamoc. Tato icha chi', a Jehová Yajal d'a Smasanil, d'a val yel ol ajn̈ejec' eyed'oc, icha tz'aj eyalan chi'.

15 Yajequel chucal. A vach'il tze xajanej. Scham eyilani tato vach'xo tz'aj sch'olb'itaj yaj anima d'a juzgado. Tecan icha chi' ol oc' sc'ol Jehová Yajal d'a Smasanil d'ayex mach ex yin̈tilal ex can vin̈aj José.

16 A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Ol och cusc'olal d'a masanil b'ajtac smolb'ej sb'a anima. A d'a masanil yoltac calle ol och av yic yaelal, ol avtaj eb' munlajvum yic tzul oc' eb' yed' eb' yopisio taxon yoq'ui.

17 Ayic ol in javoc vac'och yaelal, ol te oc' eb' avum uva, xchi Jehová.

18 Ob'iltac val mach snib'ej sjavi sc'ual yic yoval sc'ol Jehová. ¿Eyojtac ama tas ol ex aj d'a jun c'ual chi'? A jun c'ual chi', q'uic'alq'uinal xon̈ej ol ajoc, man̈xa saquilq'uinal.

19 A d'a jun c'ual chi', lajan val ol aj eb' anima icha junoc mach tz'el lemnaj d'a junoc noc' choj, axo b'aj ayec' junoc noc' oso b'en̈ej sc'ochi, ma icha yic tz'och junoc mach d'a yol spat, tz'och ijan d'a sat q'uilab' yalani, axo pax junoc noc' chan schi'an ta'.

20 A jun c'ual yic yoval sc'ol Jehová chi', te q'uic'alq'uinal ol ajoc, man̈xa jab'oc saquilq'uinal ol checlajoc.

21 Ix yalan Jehová icha tic: Tzin yaja', malaj in gana juntzan̈ q'uin̈ tzeyac'ochi. Malaj in gana d'a e molanil nivan yelc'och eyalani.

22 Malaj in gana d'a e silab' tzeyac' d'ayin yuj in eyic'anchaan̈, malaj in gana d'a ixim trigo tzeyac' eyofrendaoc. Max in chapax noc' vacax b'aq'uech tzeyac' silab'il d'ayin yuj e junc'olal ved'oc eyalani.

23 Najat tzex el d'a in tz'ey ayic tz'och e jaj e b'itani. Man̈xa in gana svab' yoch sjaj eyarpa chi'.

24 Palta a tas in gana d'ayex to tze b'eyb'alej tojolal icha sb'ey a a'. Man̈ eyactej e c'ulan vach'il icha junoc sjaj a a' max tupi.

25 A ex val tic ex israel, a d'a 40 ab'il ec'nac eb' e mam eyicham d'a lum tz'inan luum. ¿Tocval a d'ayin sn̈usnac silab' eb' yed' ofrenda ta'? 26 Maay, palta a eb' chi', scuchnac b'eyec' yen̈ul yib'an̈ jun sdiosal eb' scuch Moloc yed' sb'achnub'al yechel jun dios Quiún yajb'entac, sb'onac yechel q'uen c'anal eb' sdiosaloc, an̈eja' icha chi' tze c'ulej a ex tic. 27 Yuj chi' ol ex vac'b'at preso d'a yichan̈b'at Damasco. Icha chi' tz'aj valan a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, xchi Jehová chi'.

6

Ol juchajem chon̈ab' Israel

1 Ob'iltac ex mach ex secojtac tz'aj yec' eyuj d'a Sion. Ob'iltac ex malaj tas tze na' d'a Samaria, ex yajalil nación to nivan eyelc'och eyalani, a ex ton tzeyac'och Israel yipoc e c'ool.

2 A ex tic tzeyal icha tic: Ixiquec d'a chon̈ab' Calne, tzeyilan sic'lab'il. Axo ta' tzex b'atpax d'a nivan chon̈ab' Hamat, tzex emul d'a Gat d'a yol yic eb' filisteo. ¿Tom te vach' juntzan̈ chon̈ab' chi' d'a quichan̈? ¿Tom te nivac juntzan̈ nación chi' d'a yichan̈ co nación tic? xe chi.

3 A ex tic, malaj e gana tze na'a tato van sja jun sc'ual yaelal, palta a yuj tas tze c'ulej, van slac'anb'i ul jun sc'ual yaelal chi'.

4 A ex tic, a b'aj tzex em tz'eyan e va'i, yelxo te vach' yilji. Nivan vael tzeyac'a' ayic tze chi'an noc' yunetac calnel yed' noc' quelemtac vacax b'aq'uech.

5 Ton̈ej tz'ec' tiempo e b'oan juntzan̈ b'it malaj yelc'ochi, tze b'itan yed' sonal te' arpa icha sc'ulejnac vin̈aj rey David.

6 D'a yol nivac vaso tzeyuc' vino. A perfume vach' tze c'ana', palta man̈ jab'oc tzeyac' pensar tato van yixtaxel yol e nación.

7 A ex tic, b'ab'el ol ex b'atcan preso d'a ch'oc chon̈ab'il, icha chi' ol aj slajviel e q'uin̈ b'aj tzex b'ulb'ulan chi'.

8 Toxo ix sloc sb'i Jehová yac'an sti', aton Yajal d'a Smasanil. A tz'alan icha tic:

Tzin yaj yic'ojchan̈b'ail jun chon̈ab' yin̈tilal vin̈aj Jacob tic.

Man̈ val jab'oc scha in c'ol snivac pat eb', yuj chi' ol vac'och jun chon̈ab' tic d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool yed' masanil tas ay d'ay, xchi Jehová chi'.

9 Yuj chi', tato ay lajun̈van̈oc eb' vin̈ vinac d'a junoc pat, ol cham eb' vin̈ slajun̈van̈il. 10 A junoc sc'ab' yoc juntzan̈ chamnac chi' ol ic'anelta snivanil eb' d'a yol pat yic ol tz'aoc, ol yalan d'a yaln̈ej mach aycan d'a yol chi': ¿Aytom mach ayec' ed'oc? xchama. Axo junxo chi' ol tac'voc: Malaj mach, xchama. Ol yalanpax jun ix c'anb'an chi': Tz'in xa chi, axo talaj tz'aji, tzac' b'inaj Jehová, xchama. 11 Yujto ol yac'cot yaelal Jehová d'a yib'an̈ masanil pat, juntzan̈ nivac pat yed' juntzan̈ cotac pat, masanil ol ixtaxcanb'atoc.

12 ¿Tom syal sq'ue noc' chej d'a sat q'uen tenam? ¿Tom syal smunlaj noc' vacax sd'ocan luum d'a yib'an̈ a' mar? Palta a ex tic, ix e q'uex tojolal d'a tas tz'ixtanel anima. A juntzan̈ b'eyb'al vach', tzeyala' to chuc.

13 A ex tic, toxon̈ej tzeyic'chan̈ e b'a, yujto ix telvi chon̈ab' Lodebar eyuuj, palta tocval ay jab'oc yelc'ochi. Tzeyalanpaxi to syal eyuuj, yujto ix eyic' yune' chon̈ab' Carnaim.

14 Scham val eyilan a ex israel ex tic. A Jehová Dios Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Ol in chec junoc nación yic syiq'uec' e luum d'a Hamat d'a yol smojonal d'a stojolal norte, masanto sc'och d'a a a' ayoch smojonal d'a stojolal sur, ol ex och d'a syaelal yuuj, xchi Jehová chi'.

7

Oxe' tas ix ac'ji yil vin̈aj Amós

1 Ayic toxo ix xicchajel an̈ b'ab'el sacate yic vin̈ rey, ayic vanxo scotxi svol an̈, a Jehová Yajal ix ac'an vila' to van yac'an pitzvocq'ue noc' c'ulub'. 2 Ayic vanxo slajviel an̈ an̈c'ultac yuj noc' c'ulub' chi', ix valan icha tic:

—Mamin Jehová, oc'ocab' a c'ool d'ayon̈ a on̈ yin̈tilal on̈can vin̈aj Jacob tic, ina to yune' chon̈ab' on̈n̈ej. ¿Tas val ol aj stechaj jun tic cuuj? xin chi.

3 Ix snaan sb'a Jehová yuj jun tic, ix yalan icha tic:

—A jun tic man̈ ol ujoclaj, xchi.

4 Ix sch'oxanpax Jehová Yajal junxo tic d'ayin. Ix yac'lab'ej c'ac' yic syac'anoch yaelal, chac xilinac stzac'aq'uil. Ix tacji a' nivan mar yuuj, van stacjipax lum slumal chon̈ab' Israel. 5 Ix valani:

—Mamin Jehová, oc'ocab' a c'ool, ochan̈ vaan. ¿Tom val ol techaj cuj a on̈ yin̈tilal on̈can vin̈aj Jacob tic? Ina to yune' chon̈ab' on̈, xin chi.

6 Ix snaan sb'a Jehová yuj tas nab'il yuuj, ix yalan icha tic:

—Man̈ ol ujocpax jun tic, xchi.

7 Ix sch'oxanpax junxo tic Jehová d'ayin. Ix vilani lin̈anec' d'a sat jun pat b'ob'il yed' plomo, yub'b'ilpaxq'ue jun plomo chi' yuuj. 8 Ix sc'anb'an d'ayin icha tic:

—¿Tas tzil chi' Amós? xchi.

—A jun q'uen plomo yic eb' b'oum pat svila', xin chi.

—Icha tz'aj yilji junoc sat pat yed' q'uen plomo, icha chi' ol aj vilani chajtil yilji in chon̈ab' Israel tic, tato tojol sb'eyb'al, mato maay. Tato chuc, man̈xo ol vac' nivanc'olal schucal chi'. 9 A juntzan̈ b'aj syal sb'a eb' yin̈tilal vin̈aj Isaac d'a jolomtac vitz, ol lajvoquemoc. A juntzan̈ stemplo eb' aj Israel, ol juchajemoc, ol in checan satjoquel yin̈tilal vin̈aj Jeroboam yed' q'uen espada, xchi Jehová.

A vin̈aj Amós yed' vin̈aj Amasías

10 A vin̈aj Amasías sacerdote yaj d'a Betel, a vin̈ ix checan alchaj d'a vin̈aj Jeroboam sreyal Israel icha tic: Mamin rey, a vin̈aj Amós, van yec' vin̈ d'a scal eb' quetchon̈ab', yic tz'och eb' ajc'olal d'ayach. Maxtzac techaj yuj eb' anima yuj tas syalel vin̈ chi'. 11 Tz'ec' vin̈ d'a co cal yal icha tic: D'a q'uen espada ol cham vin̈aj Jeroboam, ol ic'chajcanb'at masanil chon̈ab' Israel tic preso d'a ch'oc chon̈ab'il, xchi vin̈, xchib'at vin̈.

12 Ix yalan vin̈aj Amasías d'ayin Amós in tic icha tic:

—Elan̈ d'a tic ach schecab' Dios. Ixic d'a Judá, ata' ol ac'chaj a vael yuj tas tzal chi'. 13 Palta malaj tas tzal d'a chon̈ab' Betel tic, yujto a d'a tic tz'och vin̈ rey ejmelal, to nivan templo yaj d'a yol smacb'en vin̈, xchi vin̈aj Amasías chi'.

14 Palta ix in tac'vi Amós a in tic icha tic:

—A in tic, man̈ in schecab'octaxon Dios, malaj pax in gana tzin schecab'ej. A in tic tan̈vum in vacax, molum in pax sat caltacte'al higo. 15 Palta a Jehová ix in ic'anel d'a spatic noc' vacax chi', ix yalan d'ayin icha tic: Ixic, b'at alel in lolonel d'a in chon̈ab' Israel, xchi d'ayin. 16 Yuj chi' scham val ab'an slolonel Jehová ticnaic ach Amasías. Aton juntzan̈ lolonel ix al d'ayin icha tic: Man̈ alel slolonel Dios d'a scal eb' israel yin̈tilal vin̈aj Isaac, xa chi d'ayin. 17 Yuj chi' a juntzan̈ tic syal Jehová d'ayach: D'a yichan̈ chon̈ab' ol och ix etb'eyum d'a ajmul ixal. A eb' vin̈ uninal yed' eb' ix isilal, ol xicjoccham eb'. Ol pojchajcanec' a luum. Axo d'a slum eb' ch'oc chon̈ab'il ol ach chamoc, axo eb' quetisraelal, najatto ol ic'chajcanb'at eb' preso, xchi Jehová, xin chi.

8

A smoochal sat avb'en q'uin̈xo

1 Ix sch'ox Jehová vil jun mooch sat avb'en q'uin̈xo. 2 Ix sc'anb'an d'ayin icha tic:

—¿Tas tzil chi' Amós? xchi d'ayin.

—A jun mooch sat avb'en q'uin̈xo svila', xin chi d'ay.

Ix yalanxi d'ayin icha tic:

—A Israel, ichaval to toxo ix q'uin̈b'i. Man̈xo ol vac'xi nivanc'olal. 3 Ayic ol vac'anoch syaelal eb' chi', a eb' ix ix sb'itan d'a spatil eb' yajal, ol oc' eb' ix yuj cusc'olal. Tzijtum anima ol chamoc, ol can teljab' snivanil eb'. Malaj tas ol ab'chajoc, xchi Jehová.

Lac'anxo sjavi b'eyc'olal d'a yib'an̈ Israel

4 Scham e maclan eyab' juntzan̈ lolonel tic, mach ex tzeyixtej eb' emnaquil yeq'ui yed' eb' meb'a' d'a chon̈ab' tic. 5 Tzeyalan d'a yoltac e pat d'a q'uin̈ ayic tz'alji q'uen uj: ¿B'aq'uin̈ ol lajvoc yec' jun q'uin̈ tic yic syal co chon̈an co trigo? ¿B'aq'uin̈ ol lajvoc yec' sc'ual ic'oj ip, yic ol yal co chon̈anxi sat cavb'en, ol cac'lab'an echlab' man̈ tz'acanoc, axo stojol nivan ol co c'ana'? 6 Ol co chon̈anpax sc'aelal ixim trigo. Ol quixtej juntzan̈ eb' meb'a' tic, masanto ol yal schon̈anel sb'a eb' d'ayon̈, yic tz'och eb' co checab'oc. Icha chi' ol aj stupanel sb'oc eb' d'ayon̈, vach'chom jab'n̈ej sb'oc eb' chi' icha stojol jun mojoc xan̈ab', xe chi. 7 Yuj chi' ix yac' sti' Jehová sDiosal vin̈aj Jacob, ix yalan icha tic: Malaj b'aq'uin̈ ol b'at e chucal satc'olal vuuj, xchi.

8 Yuj chi' ol ib'xocq'ue lum luum, ol oc' masanil eb' cajan d'a sat luum. Masanil jun chon̈ab' tic ol ib'xocq'uei, ol q'ue lum d'a chaan̈, ol empax luum icha tz'aj a' Nilo, sq'uib'q'ue a', stupxiem a'.

9 A in Jehová in sval yuj jun c'ual chi': D'a chimc'ualil, ol vaq'uem c'u, ol och q'uic'alq'uinal d'a c'ualil.

10 A in ol vac'och sc'ual e q'uin̈ d'a cusc'olal. Axo e b'it yuj tzalajc'olal ol vac'och d'a oq'uel yuj chamel. Axo pichul yic cusc'olal ol eyac'ochi, ol e joxanel xil e jolom yuj e ch'oxanel e cusc'olal. Ol ex oc' icha junoc mach tz'oc' yuj junoc c'otan̈ yuninal ix chami. Cusc'olal ol aj slajvi masanil.

11 Ay val jun c'ual ol vac'cot vejel d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Man̈ vejeloc yuj vael, man̈ taquin̈tialoc yuj a a', palta vejel yic tz'ab'chaj in lolonel. A in Jehová Syal Vuj Masanil, a in svala'.

12 A eb' anima, toxon̈ej ol b'eyec' eb' sayanec' mach tz'alan in lolonel. Ol b'at eb' d'a stitac a' mar Muerto, masanto ol c'och eb' d'a stitac a' mar Mediterráneo, ol ec'chaj eb' d'a schan̈il pac'an̈ yolyib'an̈q'uinal, palta malaj mach ol ilchaj yuj eb'.

13 A d'a jun c'ual chi', a eb' ix cob'estac te vach' yilji yed' eb' quelemtac te tec'an, ol el yip eb' yuj taquin̈tial.

14 Icha chi' ol aj eb' syac' sti' d'a juntzan̈ yechel q'uixvelaltac ay d'a Samaria, aton eb' tz'alan icha tic: Svac' in ti' d'a sb'i sdiosal eb' aj Dan, ma d'a sb'i sdiosal eb' aj Beerseba, xchi eb'. Yuj chi' man̈xa b'aq'uin̈ ol q'ue vaan eb', xchi Jehová.

9

Ol satjoquel chon̈ab' Israel

1 Axo ix vilani ayec' Jehová d'a stz'ey jun altar, ix yalan d'ayin icha tic:

Mac' yoyal templo tic, masanto tz'ib'xiq'ue sjolom yoyal chi', tz'em vecnaj d'a yib'an̈ eb' anima. Tato ayto mach scani, axo yed' q'uen espada ol vac'cham eb'. Vach'chom olto snael sb'a eb', palta man̈xo junoc mach olto colchajcaneloc.

2 Vach'chom sc'ub'ejel sb'a eb' d'a sjulal yich b'aj ay eb' chamnac, ol yal vic'anq'ueta eb' ta'. Vach'chom sq'ue eb' d'a satchaan̈ yalani, palta ata' ol viq'uemta eb'.

3 Tato sb'at eb' sc'ub'ejel sb'a d'a jolom vitz Carmelo, palta ata' ol b'at in yamcot eb'. Tato sb'at eb' sc'ub'ejel sb'a d'ayin d'a yich a' mar yalani, ol in checb'at noc' nivac noc' ay d'a yol a' mar chi', yic schijib'at eb' yuj noc'.

4 Vach'chom ol ex yic'b'at eb' ajc'ol d'a ch'oc chon̈ab'il, ol b'at ex in chec xicjoccham yed' q'uen espada. Ol vac'anb'at yaelal d'a eyib'an̈, man̈oc vach'ilal ol vac'b'ati, xchi Jehová.

5 Ayic syaman lum luum tic Jehová Yajal d'a Smasanil, tz'ib'xiq'ue luum, axo eb' anima smasanil, tz'oc'q'ue eb'. Toxon̈ej sq'uei tz'em lum yuj spoder, icha val syutej sb'a a' Nilo.

6 A d'a satchaan̈ ix sb'o scajnub', ichato d'a yib'an̈ lum luum tic ix sb'oem yich. Syavtejcot a a' d'a a' mar yic scot secnaj a' d'a yib'an̈ lum luum tic. Jehová ton sb'i.

7 A Jehová tz'alan icha tic: A d'a yol in sat a ex israel ex tic, lajan ex yed' eb' aj Etiopía. Icha ix aj ex vic'ancot d'a Egipto, icha pax chi' ix aj vic'ancot eb' filisteo d'a Creta yed' eb' amorreo d'a Quir, xchi.

8 A in Jehová in svil jun nación te chuc tic, svalan icha tic: Ol in satel d'a sat lum luum tic. Palta a in Jehová in svala' to man̈ ol in satel-laj eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob tic d'a juneln̈ej.

9 Ol in chec chayjoc eb' yin̈tilal Israel tic d'a caltac nación, ichaval tz'aj schaychaj ixim trigo d'a yol chaylab' to malaj junoc sat ixim tz'eli.

10 Masanil eb' chuc d'a in chon̈ab' tic, ol xicjoccham eb' d'a q'uen espada, aton eb' tz'alan icha tic: A juntzan̈ yaelal chi', man̈ ol jalaj d'a quib'an̈, man̈ ol on̈ yamchaj yuuj, xchi eb', xchi Jehová chi'.

Ol b'ochajxiq'ue Jerusalén d'a b'aq'uin̈

11 Ix yalan Jehová: A yopisio vin̈aj David ix lajviem icha junoc pat jub'ilemi, palta ay jun c'ual ol in b'oxiq'uei. Ol vac'anpax yopisio vin̈ d'a yin̈tilal, icha d'a peca'. 12 Ichato chi', a jantacto eb' aj Edom olto canoc yed' masanil juntzan̈xo chon̈ab' to victaxoni, ol ochcan eb' d'a yol sc'ab' yin̈tilal Israel, xchi Jehová Jun ix ac'ancan slolonel, ol yac'anpax elc'ochoc.

13 Syalxi Jehová: Ol javoc stiempoal ayic manto lajvi sjochchaj ixim trigo, ol c'och pax stiempoal sd'occhajxi luum yic tz'avchaj ixim junelxo. Manto lajvi stec'chajel yal sat te' uva, tz'ochxi avoj trigo junelxo. Axo d'a jolomtac vitz yed' d'a tzalquixtac, ol ste aq'uej sat te' uva, ol b'ey yal sat te' icha sjaj a a', 14 yujto ol vic'cot in chon̈ab' Israel b'aj ayb'at d'a ch'oc chon̈ab'il. Ol laj sb'oanxi schon̈ab' eb' juvinaquemi, yic scajnajxi eb' d'ay, ol yavanxi yuva eb', ol yuc'an vino eb'. Ol yavan te' avb'en te' eb', ol sloan sat te' eb'.

15 A in Jehová Dios in svala', ol vac'xi cajnaj eb' d'a sluum. Man̈xa b'aq'uin̈ ol el eb' junelxo d'a sat slum ix vac' chi', xchi Jehová.

ABDÍAS

A Slolonel Dios D'a Vin̈aj

ABDÍAS

Abdías sb'i jun libro tic, yujto a slolonel Dios yalnac d'a vin̈aj Abdías tz'ib'ab'ilcan d'ay. A jun yune' ab'ix aycan d'a jun libro tic, aton tas slaj sc'ulej eb' aj Edom d'a eb' aj Judá ayic van yac'ji ganar Jerusalén yuj eb' ajc'ool. A vin̈aj Abdías vin̈ schecab' Dios chi', a vin̈ alannac to ol javoc yaelal d'a yib'an̈ eb' aj Edom yuj tas sc'ulej eb' chi', icha syal d'a versículo 1 masanto d'a 14. Syalanpaxcan vin̈ to jab'xon̈ej tiempo sjavi yoval sc'ol Dios. Ayic ol javoc jun c'ual chi', ol javal d'a yib'an̈ eb' aj Edom chi'. Axo eb' aj Judá, ol chajoc sb'oxiq'ue schon̈ab' eb' d'a sluum, ol c'ochxoc eb' ichataxon yaji, xchi d'a versículo 15 masanto d'a 21.

1

A yaelal ol cot d'a yib'an̈ chon̈ab' Edom

1 A in Abdías in tic, icha vayich ix yutej Jehová yalan juntzan̈ tic d'ayin yuj eb' aj Edom:

Ix vab' yalan Jehová Cajal icha tic: Ix schecb'at jun schecab' d'a juntzan̈xo nación, ix b'at yalan jun lolonel tic: Aq'uec lista e b'a. B'at caq'uec oval d'a Edom, xchi.

Icha tic yalan Jehová Cajal d'a eb' aj Edom:

2 Ex aj Edom, man̈xa jab'oc ol aj eyelc'och vuuj d'a scal juntzan̈xo nación, ol ex in patiquejcaneli.

3 A eyac'umtaquil tzex ac'an musansatil. Cajan ex d'a yoltac q'uen nivac tenam yed' d'a jolomtac vitz te chaan̈, yuj chi' tze na'a to malaj mach syal ex sataneli.

4 A in Jehová in svala', vach'chom tzex te b'at icha noc' d'iv sb'o so' b'aj te chaan̈, ichato d'a scal q'uen c'anal, ato ta' ol ex viq'uemta.

5 Q'uinaloc d'ac'valil sjavi junoc elc'um, max yic'b'atlaj masanil tastac. Q'uinaloc a junoc smolan sat avb'en, ayto b'aj scan junjunocxo yuuj. Palta a eb' ajc'ool, juneln̈ej ol ex satel yuj eb'.

6 A ex yin̈tilalcan vin̈aj Esaú, ilb'ajc'ol ol ex ajcanoc. Masanil e b'eyumal molan eyuuj, ol elc'ajb'atoc.

7 Masanil eb' ayoch eyed'oc, ol ex yac' musansatil eb'. Ol ex spechel eb' d'a sat e luum. A eb' vach' eyac'an yed'oc, ol meltzajoch eb' ajc'olal d'ayex, a eb' junn̈ej sva eyed'oc, ol sb'oem yaal eb' d'a yol e b'e, palta man̈ ol e nael-laj.

8 Ex aj Edom, ayic ol vac'anoch eyaelal, ol in satel masanil eb' ay spensar d'a e cal, man̈xa junoc eb' jelan ol can d'a yol e macb'en chi'.

9 Ex aj Temán, a eb' jelan yac'an oval d'a e cal, ol te ib'xocq'ue eb' yuj xivelal. Man̈xa junoc ex cajan ex d'a tzalquixtac d'a Edom ol ex canoc.

A schucal eb' aj Edom

10 Q'uixvelalxon̈ej ol ex ajcanoc. Ol ex satcanel d'a juneln̈ej, yujto ix eyixtej eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob, aton vin̈ yuc'tac vin̈ e mam eyicham Esaú.

11 A ex tic, ton̈ej ix ex och q'uelan ayic ix mac'chajpoj spuertail Jerusalén yuj eb' ajc'ool, ayic ix ic'chajb'at masanil eb' soldado Jerusalén chi' yuj eb' ch'oc chon̈ab'il. Ayic ix spucanec' sb'eyumal Jerusalén eb' ajc'ool chi', lajan ix eyutej e b'a yed' eb'.

12 Comonoc maj ex tzevajoc ayic ix eyilan tas ix aj eb' e c'ab' eyoc chi', d'a jun c'u ayic ix javi yaelal d'a yib'an̈ eb' aj Judá. Comonoc maj ex tzalajoc ayic ix lajviem eb' d'a jun c'u chi'. Comonoc maj ex b'uchvaj d'a eb', ayic ayoch eb' d'a syaelal.

13 Comonoc maj ex och d'a yol in chon̈ab' ayic ayoch eb' d'a syaelal. Comonoc maj ex tzevaj yuj tas ix ic'an eb'. Comonoc maj eyelq'uej tastac ay d'a eb'.

14 Comonoc maj ex och e mac sat eb' van sb'at elelal d'a b'ajtac ay utzin b'e yic tze mac'ancham eb'. Comonoc maj eyac'och eb' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool ayic ayoch eb' d'a syaelal.

15 Lac'anxo sjavi jun c'ual ayic ol vac'ancot yoval in c'ol d'a yib'an̈ masanil nación. Icha tas ix e c'ulej, ichaval chi' ol ex yutej juntzan̈xo anima. Ol e chaan spac icha val smojal.

16 Icha ix aj e tzalaj eyuc'an an̈ d'a tzalan b'aj tz'och ejmelal d'ayin, ichaval chi' ol aj eyab'an syail yoval in c'ool yed' juntzan̈xo nación. Ichato ol eyuc' an̈ an̈ te ov masanto ol ex telvoc, ol ex satel d'a juneln̈ej.

Ol ic'jichaan̈ Israel

17 Palta a tzalan Sion, vicxo ol ajcanoc. Ata' ol cajnajxoc eb' yin̈tilal Jacob olto colchajcanoc yed' lum sluum juntzan̈xo ch'oc nacional, ol yiquej pax can lum eb'.

18 A eb' yin̈tilal Jacob chi', aton eb' yin̈tilal José, a eb' chi', lajan ol aj eb' icha yoc te' c'ac' sq'ue n̈iln̈onoc. Axo eb' yin̈tilal Esaú, lajan ol aj eb' icha an̈ ac stz'ab'at yuj c'ac' d'a juneln̈ej. A in Jehová in svala' to man̈xa junoc eb' yin̈tilal Esaú ol colchajcaneloc.

19 A eb' israel cajan d'a lum Neguev, ol yic' lum tzalquixtac eb' d'a yol yic Edom. An̈eja' eb' cajan d'a pan̈quiltac, ol yic'pax lum sluum eb' filisteo eb'. A eb' yin̈tilal Israel, ol yic'xi lum smacb'en Efraín eb' yed' lum smacb'en Samaria. Axo eb' yic Benjamín ol ic'ancan lum smacb'en Galaad. 20 Axo nan̈alxo eb' israel, eb' ic'b'ilb'at d'a ch'oc chon̈ab'il, a eb' ol scha smacb'en d'a lum smacb'en eb' aj Canaán, masanto d'a chon̈ab' Sarepta. Axo eb' aj Jerusalén ic'b'ilb'at d'a ch'oc chon̈ab'il cajan d'a Sefarad, a eb' ol ic'an juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Neguev. 21 Ol q'uec'och eb' colchajnac chi' d'a tzalan Sion, ol yac' yajalil eb' d'a slum eb' yin̈tilal Esaú. A d'a jun tiempoal chi', axon̈ej Jehová ol ac'an Yajalil.

JONÁS

1

2

3

4

A Slolonel Dios D'a Vin̈aj

JONÁS

Jonás sb'i jun libro tic, yujto a yab'ixal vin̈aj Jonás tz'ib'ab'ilcan d'ay. Ch'oc yel jun libro tic d'a yichan̈ juntzan̈xo libro yic eb' schecab' Dios. A juntzan̈ libro chi', c'ayb'ub'aln̈ej ay d'ay. Palta a d'a jun libro tic jun, syalcot yuj spitalil jun vin̈ schecab' Dios, aton vin̈aj Jonás. Checb'ilb'at vin̈ yal slolonel Dios d'a chon̈ab' Nínive, yic sna sb'a eb' d'a smul, tato maay ol satjoquel eb' yuj Dios. Palta maj yal-laj sc'ol vin̈ b'ati, stenanec' vin̈ tas yal Dios, yuj chi' javi jun nivan yaelal d'a yib'an̈ vin̈. Yuj jun nivan yaelal chi', snaan sb'a sc'ool vin̈, sb'at vin̈ yalel slolonel Dios chi' d'a chon̈ab' Nínive chi' d'a chab'c'olal. Cot yoval vin̈aj Jonás chi' yujto ac'ji nivanc'olal eb' aj Nínive chi' yuj Dios, yujto sna sb'a eb'.

A jun libro tic, sch'oxcoti to a Dios syaln̈ej yac'anelc'och tas snib'ej sc'ulej d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Palta a d'a masanil juntzan̈ tic, ata' sch'ox Dios to xajanej eb' anima, tz'oc'pax sc'ool d'a eb'. A Dios ay snivanc'olal, scolvajpaxi. A eb' ajc'ol yajoch d'a chon̈ab' Israel, tz'ac'jipax nivanc'olal eb' yuj Dios chi'.

1

Ix b'at vin̈aj Jonás elelal d'a Dios yalani

1 Ay jun vin̈ scuchan Jonás yuninal vin̈aj Amitai. A junel, ix lolon Jehová d'a vin̈, ix yalan icha tic: 2 Ixic lemnaj d'a jun nivan chon̈ab' Nínive, tzalan d'a eb' anima cajan ta' to ol in satel eb' yed' schon̈ab' chi', yujto svil val jantac chucal sc'ulej eb', xchi Jehová. 3 Palta maj sc'anab'ajej vin̈ tas ix yal Jehová chi', yuj chi' ix snab'at sb'a vin̈ elelal d'a chon̈ab' Tarsis. Ix em vin̈ d'a chon̈ab' Jope b'aj sjavi te' barco d'a sti' a' mar. Ata' ix ilchaj jun te' barco yuj vin̈, vanxo sb'at te' d'a Tarsis chi'. Ix stupan spasaje vin̈, yic najat sb'atcan vin̈ d'a yichan̈ Jehová snaani.

4 Palta axo Jehová ix ac'ancot jun ic' te ov d'a yib'an̈ a' mar, ijan val sjecchaj te' barco chi' yuj yoval a'. 5 Ix xivq'ue eb' ed'jinac te' barco chi', ix laj yalan sb'a junjun eb' d'a sdiosal. Ix och ijan eb' syumancanb'at yicatz te' d'a yol a' yic seb'b'i te'. Axo vin̈aj Jonás chi', ix em vin̈ d'a jun colxo yol te' barco chi' d'a yalan̈, axo ta' ix vay vin̈.

6 Axo vin̈ sat yaj d'a te' barco chi' ix emc'och b'aj vaynac vin̈ chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈ icha tic: ¿Tas yuj an̈ej vayan̈ tzac' d'a tic ach anima? Q'uean̈ vaan. Al a b'a d'a a diosal, talaj tz'oc' sc'ool d'ayon̈ tzon̈ colchaji, xchi vin̈.

7 Ix laj yalan eb' ed'jinac te' barco chi' d'ay junjun: A ticnaic caq'uec junoc co sorteo, yic vach' snachajel cuuj mach ay smul yuj chi' sja jun tic d'a quib'an̈, xchi eb'. Ix yac'an sorteo eb' chi', axo d'a yib'an̈ vin̈aj Jonás chi' ix emi. 8 Ix yalan eb' icha tic d'a vin̈: Al d'ayon̈ tas yuj sja jun tic d'a quib'an̈. ¿Tas opisio? ¿B'ajtil ix ach coti? ¿Tas sb'i a chon̈ab'? ¿Tas aji? xchi eb' d'a vin̈.

9 Ix tac'vi vin̈aj Jonás chi': A in tic hebreo in, a d'a Jehová sDiosal satchaan̈, ata' sval in b'a, aton ix b'oan a' mar tic yed' lum luum, xchi vin̈. 10-11 Yuj chi', ix och ijan vin̈ yalan d'a eb' ed'jinac te' barco chi' to van yel vin̈ elelal d'a yichan̈ Jehová yalani. Axo ix yab'an eb' to icha chi' yaji, ix yilanpax eb' to yelc'olal ste ovaj a' mar chi', ix te vach' xivq'ue eb', ix och ijan eb' sc'anb'an d'a vin̈ icha tic: ¿Tas yuj icha tic tzutej a b'a? ¿Tas tzach cutej ticnaic yic svanaj a' mar tic? xchi eb'.

12 Ix yalan vin̈ icha tic: Yumineccanb'at d'a yol a' mar tic, yic svanaj a', vojtac to vuuj sjavi jun tic d'a quib'an̈, xchi vin̈.

13 Ix spilan val yip eb' yic'anb'ey te' barco chi' yic smeltzajb'at te' b'aj ay lum luum yalan eb', palta juneln̈ej majxo yal-laj yuj eb', yujto yelc'olal ste ovajchaan̈ a' mar chi'. 14 Yuj chi' ix tevi eb' d'a Jehová, ix yalan eb' icha tic: Mamin Jehová, man̈ on̈ a satel yuj schamel jun vin̈ vinac tic, tato malaj smul vin̈ jun, comonoc max ac'can schamel vin̈ tic d'a quib'an̈, yujto a ach tic Jehová van a c'ulan icha tas nab'il uuj, xchi eb'. 15 Ayic ix lajvi yalan eb' icha chi', ix syumancanb'at vin̈aj Jonás chi' eb' d'a yol a' mar chi', icha chi' ix aj yoch vaan a'. 16 Ayic ix yilan jun chi' eb' ed'jinac te' barco chi', ix te xiv eb' d'a Jehová, ix yac'an jun silab' eb' d'ay, ix yac'anpax sti' eb' d'ay.

17 Yacb'an chi' axo Jehová ix ac'ancot jun noc' nivan chay, ix turjib'at vin̈aj Jonás chi' yuj noc'. Oxe' c'ual yed' oxe' ac'val ix ec' vin̈ d'a yol sc'ol noc' chay chi'.

2

A slesal vin̈aj Jonás

1 Ayic ayec' vin̈ d'a yol sc'ool noc' chay chi', ix lesalvi vin̈ d'a Jehová sDiosal. Ix yalan vin̈ icha tic:

2 Mamin Jehová, a val d'a scal in yaelal ix in avaj d'ayach. Ix ach tac'vi d'ayin ayic ayinec' d'a chamel. Ata' ix in avaj d'ayach, ix ab'an tas ix vala'.

3 Ato d'a sjulal yich a' mar ix in a yumcanemi, juneln̈ej ix yoy sb'a a a' d'ayin. A a' nivac a' ix laj ec' d'a vib'an̈.

4 Ata' ix in na' to ix in ic'canel d'a ichan̈ d'a juneln̈ej, a valani to man̈xa b'aq'uin̈ ol vil a templo to ic yaji.

5 Ix in mucchajcanem d'a sjulal yich a' mar chi'. Ix och b'ac'an juntzan̈ an̈ an̈ c'ultac ay d'a yol a' chi' d'a in jolom.

6 Ix in emcan d'a yichtac juntzan̈ vitz d'a yol a' chi'. Juneln̈ej ix in can ta' valani, palta a ach tic Jehová in Diosal ach, ix in a colcanel d'a chamel.

7 Axo yic vanxo slajvi in q'uinal ix vab'i, ix ach in naancot Mamin. Ix c'och in lesal d'a ichan̈ d'a a templo.

8 A eb' slaj yaq'uem sb'a d'a yechel comon dios malaj yelc'ochi, spatiquejcanel a vach'c'olal eb' tza nib'ej tzac' d'a eb'.

9 Palta a inxo tic, ol vac' in silab' d'ayach yuj vac'an yuj diosal d'ayach. Ol in c'anab'ajej b'aj ix vac' in ti' d'ayach. A achxon̈ej syal a colvaj Mamin Jehová, xchi vin̈aj Jonás chi'.

10 Ix lajvi chi', axo Jehová ix checanb'at noc' nivan chay chi', yic b'at xejajcanel vin̈aj Jonás chi' yuj noc' d'a sti' a' mar chi'.

3

Ix sna sb'a eb' aj Nínive

1 Ix lolonxi Jehová d'a schaelal d'a vin̈aj Jonás chi'. Ix yalan icha tic: 2 Ixic lemnaj d'a nivan chon̈ab' Nínive, sb'at alan tas ol val tic d'ayach, xchi d'a vin̈. 3 Yuj chi', ix b'at vin̈aj Jonás chi' d'a Nínive chi' icha ix aj yalan Jehová. A jun chon̈ab' chi' te nivan, ay am oxeoc c'ual stec'nab'il yec' yool. 4 Ix och vin̈aj Jonás chi' d'a yol chon̈ab' chi'. A d'a b'ab'el c'u te chaan̈ ix yal vin̈ icha tic: Yic val chavinac c'ual tic ol satjoquel jun chon̈ab' tic, xchi vin̈.

5 Masanil eb' anima cajan d'a jun nivan chon̈ab' chi', eb' icham anima yed' eb' unin, ix yac'och slolonel Dios eb' d'a sc'ool, ix och eb' d'a tzec'ojc'olal, ix laj yac'anoch pichul eb' ya sva'i. Icha chi' ix yutej eb' sch'oxanel scusc'olal yuj smul.

6 Axo ix c'och yab'ixal jun tic d'a vin̈ sreyal Nínive chi', ix q'ue vaan vin̈ d'a sdespacho, ix yic'anel spichul vin̈ yic sreyal, ix yac'anoch pichul vin̈ ya sva'i, ix em c'ojan vin̈ d'a scal q'uen tic'aq'uil taan̈. 7 A vin̈ rey chi' yed' eb' ayoch yajalil yed' vin̈, ix yaq'uelta jun ley eb' d'a masanil chon̈ab' chi', xchi icha tic: Malaj junoc on̈ tzon̈ va'i. Malaj pax junoc on̈ scac' va noc' co vacax, ma noc' co calnel, max cac'paxlaj yuc' a' noc'. 8 A tas ol co c'ulej to ol caq'uecoch co pichul ya sva'i yed' noc' co molb'etzal noc' chi', yic sco ch'oxanel co cusc'olal. Ol on̈ lesalvoc d'a Dios yed' val masanil quip, ol cactancan masanil chucal sco c'ulej, ol cactan co mac'an eb' quetanimail, 9 talaj tzato sq'uex spensar Dios d'a quib'an̈, tz'och vaan yoval sc'ool, yic man̈ ol on̈ chamlaj, xchi jun ley chi'.

10 Ayic ix yilan Dios to ix sna sb'a eb' aj Nínive chi', ix yactancan schuc b'eyb'al eb', ix snaani to man̈ ol satel jun chon̈ab' chi' icha ix yutej schecan alchajeloc.

4

Ix cot yoval vin̈aj Jonás

1 Palta axo vin̈aj Jonás chi', te chuc ix yab' vin̈ yujto ix sq'uex spensar Jehová, ix te cot yoval vin̈. 2 Yuj chi' ix lesalvi vin̈ d'a Jehová, ix yalan vin̈ icha tic: Ina val Mamin Jehová, aton val jun tic ix in na' ayic ayin to ec' d'a in chon̈ab'. Yuj chi' ix in nib'ej ix in el lemnaj d'a ichan̈, ix in b'atcan d'a Tarsis valani. Yujto vojtac to Dios ach, te ay val oq'uelc'olal, man̈ c'unoc scot oval. Ayic tzalani to ol ac'och junoc yaelal, junanto rato chi' snaan pax sb'a a c'ool, yujto te nivan a c'ool. 3 Yuj chi' tzin tevi d'ayach Mamin Jehová to tziq'uel in q'uinal, más am vach' to tzin chami, d'a yichan̈ pax to pitzan in, xchi vin̈.

4 Ix tac'vi Jehová chi' d'a vin̈ icha tic:

—¿Tom vach' scot oval icha tic tza na'a? xchi d'a vin̈.

5 Ix el vin̈ d'a stiel chon̈ab' chi' d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Ata' ix sb'oq'ue xiltac te' vin̈ d'a yib'an̈, ix em c'ojan vin̈ d'a yen̈ul chi', ix smaclan yil vin̈ tas ol aj jun chon̈ab' chi'. 6 Axo Jehová ix ac'an q'uib' jun ib' te' ch'upac'te'. A jun te' chi' ix q'uib'q'ue yen̈uloc vin̈. Yuj chi' vach' yajec' vin̈ ta'. Ix te tzalaj vin̈ yuj te'. 7 Axo yic ix q'uin̈ib'i d'a junxo c'u, van stacjiel te', yujto a Jehová ix ac'ancot jun noc' c'osnoc' ix c'uxan sch'an̈al yip te'. 8 Axo yic ix q'ue c'u, ix yac'ancot jun ic' Jehová te ov sc'ac'al d'a stojolal b'aj sjavi c'u, te ov ix em yoc c'u d'a sjolom vin̈aj Jonás chi'. Ix och ijan yel yip vin̈ yuj c'ac' chi'. Yuj chi' ix snib'ej cham sb'a vin̈. Ix yalan vin̈:

—Más am vach' tzin chami, d'a yichan̈ pax to pitzan in, xchi vin̈.

9 Ix yalanpax Jehová d'a vin̈ icha tic:

—¿Tom vach' tza c'ulej scot oval yujn̈ej to ix tacjiel te te' ix q'uib'q'ue en̈uloc chi'? xchi Jehová.

—Ay valan vico', vach'chom tzin cham yuj voval tic, xchi vin̈.

10 Ix yalanxi Jehová d'a vin̈ icha tic:

—¿Toc a ach ix avej jun te te' tic? ¿Toc a ach pax ix ac' q'uib' te'? Junn̈ej ac'val ix q'uib' te', axo d'a junxo ac'val ix tacjixiel te'. Palta a ach tic tzach cus yuj te'. 11 A in xo pax tic, ¿tom man̈ ol cus in c'ol yuj jun nivan chon̈ab' Nínive tic, ec'to 120 mil eb' unin mantalaj spensar cajan d'ay? An̈ejtona', man̈ jantacoc pax noc' noc' ay d'ay, xchi d'a vin̈.

MIQUEAS

1

2

3

4

5

6

7

A Slolonel Dios D'a Vin̈aj

MIQUEAS

Miqueas sb'i jun libro tic, yujto a slolonel Dios yalnac d'a vin̈aj Miqueas tz'ib'ab'ilcan d'ay. A vin̈aj Miqueas chi', schecab' Dios yaj vin̈, cajan vin̈ d'a jun yune' chon̈ab' ay d'a yol yic Judá d'a stiempoal vin̈aj Isaías. Yojtac vin̈ sic'lab'il to jab'xon̈ej tiempo sjavi yoval sc'ol Dios d'a yib'an̈ eb' aj Judá, icha aj sjavi d'a yib'an̈ eb' aj Israel, yujto lajan smul eb' yed' eb' aj Israel chi'. Yuj chi' yalnac vin̈aj Miqueas chi' to ol javoc yaelal d'a yib'an̈ eb' aj Judá chi', yujto man̈ vach'oc tas sc'ulej eb', tz'ixtaj eb' meb'a' yuj eb', yuj chi' ol ch'olb'itaj yaj eb'.

Palta ayic toxo ix ec' jun yaelal d'a yib'an̈ eb' anima chi', ol yac'anxi svach'c'olal Dios d'a yib'an̈ eb', yujto xajan eb' yuuj, nivan pax sc'ol d'a yib'an̈ eb'. A d'a capítulo 5 versículos 2-5, ata' syalcot yuj jun ac'um junc'olal ol javoc d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A d'a scal eb' yin̈tilalcan vin̈aj David, ata' ol checlajoc. Toxonton sic'b'ilel yuj Dios. A d'a chon̈ab' Belén, ata' ol aljoc, xchi. Axo d'a capítulo 6 versículo 8, ata' syalcoti tastac ajnac yel yich slolon masanil eb' schecab' Dios.

1

A tas ol ja d'a yib'an̈ Samaria yed' Jerusalén

1 A in Miqueas in tic, aj chon̈ab' Moreset in. A d'a stiempoal vin̈aj Jotam, vin̈aj Acaz yed' vin̈aj Ezequías, aton eb' vin̈ sreyal Judá, a Jehová ix ch'oxan vila' tas ol aj Samaria yed' Jerusalén. Yuj chi' ix valel icha tic:

2 E masanil ex vetchon̈ab', ab'ec juntzan̈ tic. Scham eyab'an e masanil cajan ex d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A Jehová Yajal, ato d'a stemplo yicn̈ej yaji, ato ta' ol yalel masanil e chucal.

3 Ol elta Jehová b'aj cajan, ol b'eycot d'a schontac lum vitz.

4 Ol laj ulaxb'at lum vitz chi' d'a yalan̈ yoc Jehová chi', icha tz'aj yulaxb'at noc' chaq'uib' d'a cal c'ac'. Ol laj cot juyuljoc lum vitz chi' icha a' eluma' ayic ol jatq'ue lum nivac ac'lic.

5 Ol ujoc juntzan̈ tic, yujn̈ej spital eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob, yuj mul d'a yol smacb'en Israel. ¿B'ajtil scheclaj spitalil eb' chi'? A d'a chon̈ab' Samaria. ¿B'ajtil scheclaj yejmelal eb' aj Judá d'a scomon diosal? A d'a Jerusalén.

6 Yuj chi' syal Jehová icha tic: Ol in satel jun chon̈ab' Samaria tic, toxon̈ej ol q'uecan b'ulan spojelal. Jacanxon̈ej ol ajcan icha b'aj syal yavchaj te' uva. Ato d'a yoltac ch'olan ol in yumcanem q'uen sq'uenal jun chon̈ab' tic, ol checlajcanq'ueta cimientoal yich.

7 Choc' ol ajcanb'at juntzan̈ yechel comon dios. Masanil juntzan̈ comon dios chi' ol in n̈ustz'aoc. A yed' q'uen tumin yic ajmulal, ata' b'ob'il, yuj chi' a d'a stojol ajmulal chi' ol ochixcan q'ueen, xchi Jehová.

A scusc'olal vin̈aj Miqueas

8 Yuj chi' tzin oc' yuj cusc'olal. B'eran in eli, malaj in xan̈ab' ayochi tzin b'eyeq'ui. Toxon̈ej tz'el vav icha junoc noc' oques, ma icha junoc noc' cujub'.

9 Yujto a yechen Samaria, man̈xalaj yan̈al. Toxo ix yamchajpaxc'och Judá yuj yaelal chi', masanto sc'och d'a ti' chon̈ab' Jerusalén, aton schon̈ab' eb' vetchon̈ab'.

10 Man̈ eyal juntzan̈ tic d'a eb' cajan d'a Gat. Mocab' ex oc' d'a yichan̈ eb'. Ec'an̈ec b'alb'on d'a cal pococ yuj e cusc'olal chi' d'a Bet-le-afra.1.10

11 A exxo cajan ex d'a Safir, ixiqueccan d'a ch'oc chon̈ab'il, vach'chom b'eran ex eli. D'a q'uixveltaquil tzex ic'chajb'ati. Man̈xo jab'oc tz'elta eb' cajan d'a Zaanán ex scolo'. Ay oq'uel d'a Bet-esel, man̈xa mach ol och eyed'oc.

12 A eb' cajan d'a Marot, cumcon yec' eb' yab'an syail, smaclej eb' sjavi colval, palta toxo ix c'och yaelal chi' d'a ti' chon̈ab' Jerusalén yuj Jehová.

13 A exxo cajan ex d'a Laquis, te pit ex icha eb' israel. A yuj e pital chi' ix och smul eb' aj Sion. Aq'uecoch noc' e chej te jelan sb'ey d'a carruaje yic oval.

14 Ex aj Moreset-gat, actejeccan e chon̈ab' chi' d'a juneln̈ej. A eb' sreyal Israel, nab'an̈ej ix stan̈vej scolval eb' aj Aczib eb'.

15 Ix yalan Jehová icha tic: Ex cajan ex d'a Maresa, ol vac'och e chon̈ab' chi' d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool. A eb' nivac yelc'och d'a scal eb' israel, ol b'at sc'ub'ejel sb'a eb' d'a yoltac q'uen n̈aq'ueen d'a Adulam.

16 A exxo ex aj Jerusalén, joxequel xil e jolom yuj cuselal. Chacb'erinac ocab'xon̈ej tz'ajcan e jolom chi' icha sjolom noc' xulem, yujto a eb' eyuninal te xajanab'il eyuuj, ol ic'chajb'at eb' d'a ch'oc chon̈ab'il, xchi Jehová.

2

Ob'iltac eb' ixtum meb'a'

1 Ob'iltac ol aj eb' ayec' d'a sat sch'at snaub'tan̈an tas chucal sc'ulej, axo sq'uin̈ib'i jun, sc'ulan eb' tas sna chi', yujto ayec' d'a yol sc'ab' eb' sc'ulani.

2 Tato syiloch sc'ol eb' d'a junoc luum, stoc'n̈ejec' eb'. Tato syiloch sc'ol eb' d'a junoc pat, syic'n̈ejec' eb'. Icha chi' tz'aj yixtaj eb' anima yed' yuninal yuj eb'.

3 Yuj chi' syal Jehová icha tic: A in tic, ay tas tzin na pax d'a e patic a ex tic. Ol vac'b'at junoc nivan yaelal d'a e cal, man̈xo ol yal-laj e colan e b'a. Man̈xo ac'umtacoc ol aj e b'eyeq'ui, yujto sc'ualxo jun nivan yaelal.

4 A d'a jun c'ual chi', ol stz'ac b'itej b'it eb' anima meb'a' yuj ex sb'uchani. Ol yal eb' icha tic: A ticnaic, toxo ix on̈ can d'a yalan̈ yuj eb' ajc'ool d'a juneln̈ej. A co chon̈ab', toxo ix q'uexvi yajal, man̈xalaj mach syal scachvaji. A lum co luum, ix spuquec' lum eb' ajc'ol chi' d'a spatic, xcham eb' d'a sb'it chi', xchi Jehová.

5 Yuj e chucal chi' man̈xa eyalan eyic d'a e macb'en d'a scal eb' schon̈ab' Jehová.

A eb' syaloch sb'a schecab'oc Dios

6 Ix yalan eb' anima d'ayin icha tic: Man̈ al d'ayon̈ to ol javoc yaelal d'a quib'an̈. ¿Tocval ol javoc jun q'uixvelal chi' d'a quib'an̈?

7 ¿Tocval catab'il schon̈ab' vin̈aj Jacob? ¿Tocval ix lajvi snivanc'olal Dios, yuj chi' icha chi' ol on̈ yutej? ¿Tocval syac'cot yaelal Dios d'a yib'an̈ eb' tojol sb'eyb'al? xchi eb'.

8 Yuj chi' syal Jehová icha tic: A ex tic, tzex och ajc'olal d'a in chon̈ab'. A eb' smeltzajcot d'a oval, sna eb' to man̈xalaj tas ol ic'an eb', palta a exxo tic tzeyiq'uel spichul eb'.

9 Tze pechelta eb' ix ix d'a yoltac spat b'aj tzalajc'olal yajeq'ui. Juneln̈ej tzeyic'paxec' smacb'en eb' yune' eb' ix, ix vac'a'.

10 Q'uean̈ec vaan, ixiquec. Maxtzac yal tzex aj d'a tic, yujto man̈ jantacoc chucal tze c'ulej d'a sat lum luum tic, yuj chi' toxo ix ixtaxel lum d'a juneln̈ej.

11 Tato ay junoc esalvum sjavi d'ayex, syalani to malaj tas ol javoc d'a eyib'an̈, vach' ol ex ajoc, aton val jun chi' in checab' eyalani, xchi Jehová.

Syal Dios to ol scol schon̈ab'

12 Syalanpax Dios icha tic: Ol ex in molb'ej e masanil ex yin̈tilalcan vin̈aj Jacob, a ex ton aj Israel ex tzexto cani. Ol ex in molb'ej, icha tz'aj smolb'an noc' scalnel junoc tan̈vum calnel d'a smacte'. Icha noc' calnel d'a junoc ac'lic man̈xo jantacoc yel yav tz'eq'ui, icha chi' ol aj yel eyav yuj tzalajc'olal.

13 B'ab'el in b'at in pojan b'e d'a eyichan̈, a exxo tzac'an ex och vuuj. Axo eyel d'a sti' spuertail jun chon̈ab' yic tzex el d'a libre, aton jun chon̈ab' b'aj ix ex ic'jib'ati. A in Jehová in, e Reyal in, b'ab'el in b'at d'a eyichan̈, xchi Jehová.

3

A lolonel tz'alchaj d'a spatic eb' yajal elc'um

1 Ix lajvi chi' ix valani: Ex yajal chon̈ab' Israel, ab'ec tas sval tic: Smoj val eyojtacanel tojolal.

2 Palta a ex tic tzeyajcanel tojolal, axon̈ej chucal tze xajanej. Ichaval to tzeyiq'uel stz'umal eb' quetchon̈ab', axon̈ej sb'aquil eb' scan jelan eyuuj.

3 Ichato pitzanto eb' quetchon̈ab' tze chianb'at eb', tzeyic'anel stz'umal eb', tze vac'chitan sb'aquil eb'. Lajan tzeyutej eb' icha noc' chib'ej tz'ac'jiem tajoc d'a yol chen.

4 Ay jun c'ual ol e c'an scolval Jehová, palta man̈xo ol cotlaj q'uelan d'ayex. A d'a jun c'ual chi', ol b'at mican Jehová d'ayex yuj chucal tze c'ulej, xin chi.

5 A Jehová tz'alan yuj eb' syaloch sb'a schecab'oc, aton eb' scuchb'an chon̈ab' d'a chucal: A eb' checab' chi', tato vach' tz'aj stupji eb', syal eb' to ay junc'olal. Palta tato ay eb' max ac'an tas syab'lej eb', syac' yovalil eb' d'a eb'. Yuj chi' sval yuj juntzan̈ eb' checab' chi' icha tic:

6 Ichato ol emcan c'u d'a eb', ol can eb' d'a scal q'uic'alq'uinal. Man̈xa b'aq'uin̈ ol yal eb' to ix ch'oxchaj tas yil eb'. Man̈xo ol yal-laj yalan eb' tas ol ujoc b'aq'uin̈, xchi Jehová.

7 A juntzan̈ eb' checab' yed' juntzan̈ eb' naumel lolonel chi' yalani, man̈xalaj ol aj yelc'och eb', numanxon̈ej ol ajcan eb', yujto malaj tas ol sch'ox Dios yil eb'.

8 A inxo pax tic, ayoch Yespíritu Jehová d'ayin, yuj chi' ay vip, snachajpaxel tojolal vuuj, yuj chi' tzin tec'b'ej in b'a valanoch jantac smul Israel d'a sat.

9 Ex yajalil Israel, ab'ec juntzan̈ tic: A ex tic tze patiquejel tojolal. Axo chucal tze c'ulej sq'uexuloc tojolal chi'.

10 Tze b'oq'ue Jerusalén, aton chon̈ab' yic tzalan Sion yuj tas tzeyiq'uec' d'a eb' anima tze mac'chamoc yed' d'a juntzan̈ tas man̈ tojoloc tze c'ulej.

11 A ex yajal ex chon̈ab', max e b'olaj yaj eb' eyetanimail d'a stojolal yuj e chaan tumin. Yed' ex sacerdote ex, tze c'an tumin d'a eb' anima tze c'ayb'ej. An̈ejtona' ex tzeyesejoch e b'a schecab'oc Dios, tzeyala' to ay tas sch'oxji eyila' yuj e chaan tumin. Ayoch Dios yipoc e c'ool eyalani, yuj chi' tzeyal icha tic: A Jehová ayoch qued'oc, yuj chi' malaj tas ol javoc d'a quib'an̈, xe chi.

12 Yuj chi', eyuj a ex tic, a Jerusalén chon̈ab' yic tzalan Sion, icha lum luum d'ocb'il yed' arado ol ajcanoc, toxon̈ej ol q'uecan b'ulan spojelal, axo d'a tzalan yic templo, vayumtac ol aj sq'uib'canq'ue te te' d'ay.

4

A Jehová ol ac'an yajalil d'a slajvub' c'ual

(Is 2.2-4)

1 A d'a slajvub' c'ual, a jun tzalan b'aj ay stemplo Jehová, nivan ol aj yelc'ochi. A jun vitz chi', te chaan̈ ol aj steel d'a yichan̈ juntzan̈xo vitz. Ol javoc masanil juntzan̈xo nación d'ay.

2 Man̈ jantacoc sb'isul eb' anima d'a junjun nación ol laj alan d'ay junjun icha tic: Cotan̈ec, con̈ q'ueec d'a jolom vitz b'aj ay stemplo Jehová sDiosal vin̈aj Jacob yic tzon̈ sc'ayb'ej d'a sb'eyb'al, yic ol co b'eyb'alej sb'eyb'al chi', xcham eb'. Yujto a d'a Sion, aton Jerusalén ol elta sc'ayb'ub'al Jehová, aton schecnab'il.

3 A Jehová ol ch'olb'itan yaj masanil nación. A' ol alan tas ol laj aj juntzan̈ nación chi', vach'chom najat ay. Yuj chi' ol sb'o q'uen yespada eb' d'a asaronal. Axo q'uen slanza eb' ol sb'o d'a jochlab' trigoal. Malaj junoc nación ol ac'an oval yed' junocxo. Man̈xalaj mach ol c'ay d'a ac'oj oval.

4 A eb' anima, man̈xalaj b'aj ol xiv eb'. Junjun mach ol yal yic'an yip d'a yalan̈ yen̈ul sc'ab' te' yuva yed' d'a yalan̈ yen̈ul sc'ab' te' yigo. A Jehová Yajal d'a Smasanil syac' sti' d'a jun tic.

5 Junjun nación sc'anab'ajan sdiosal yalani, an̈ejtona' a on̈ tic, ol co c'anab'ajej Jehová co Diosal d'a masanil tiempo.

Ol scolel schon̈ab' Jehová

6-7 A Jehová tz'alan icha tic: A d'a jun c'ual chi', ol in molb'ej in chon̈ab', aton eb' toxo ix yab' syail vuj d'a ch'oc chon̈ab'il, eb' coxo, eb' c'umb'inac, eb' sacleminac yaji yed' juntzan̈ eb' pitzanto ixto cani. Ol in b'oxi snación eb' chi', te nivan ol ajxoc yelc'ochi. A in Jehová in ol vac' yajalil d'a yib'an̈ in chon̈ab' chi' d'a tzalan Sion d'a masanil q'uinal.

8 Ato d'a tzalan Sion yic Jerusalén ol in tan̈vej in chon̈ab' icha junoc tan̈vum calnel. Axo Jerusalén tic, ol yac'xi yajalil d'a smacb'en b'aj yac'nac yajalil d'a peca', xchi Jehová.

9 A ticnaic ex aj Jerusalén, ¿tas yuj tz'el eyav icha junoc ix ix ayic sc'och sc'ual yalji yune'? ¿Tom malaj junoc rey b'aj ayex tic? ¿Tom man̈xa junoc eb' ac'um razón d'a e cal?

10 Ex aj chon̈ab' Sion, ab'ec syail, elocab' eyav yuj yaelal, icha val syaelal syab' junoc ix ix ayic tz'alji yune', yujto ol ex el d'a yol e chon̈ab' tic. Ol b'at ex cajnajcan d'a caltac te'. Vach'chom ol ex c'ochn̈ej masanto d'a Babilonia, palta ato ta' ol ex coljoquel yuj Jehová d'a yol sc'ab' eb' eyajc'ool.

11 A ticnaic, tzijtum nación van sq'ue vaan ajc'olal d'a e patic, syalan eb' icha tic: Ol cac' val co gana quilan tas ol aj yixtaxb'at Sion tic, xchi eb'.

12 Palta a juntzan̈ nación chi', man̈ yojtacoc eb' tas nab'il yuj Jehová. Man̈ yojtacoc eb' tato ol molchajq'ue eb' yuuj icha smolchajb'at ixim trigo b'aj stec'chaji.

13 Ex aj Sion, q'uean̈ec vaan, teq'uequem juntzan̈ nación chi', yujto syal Jehová icha tic: A in ol vac' eyip e tec'anem juntzan̈ nación chi', icha junoc mam vacax hierro sch'aac, axo yech stec'vi trigo nab'a bronce. Ol eyiq'uec' sb'eyumal juntzan̈ nación chi', yujto man̈oc d'a stojolal ix ilchaj yuj eb', ol eyac'an d'ayin a in ton Yajal in d'a masanil yolyib'an̈q'uinal, xchi Jehová.

5

Ol ac'joc jun Sreyal Israel yuj Jehová

1 Ex aj Sion, b'oecoch smuroal b'aj tze col e b'a, yujto ix javi oyan eb' ajc'ol d'a e patic. Ol smac' spac'ultac sti' vin̈ yajalil Israel eb' yed' te' jixc'ab' te'.

2 A Jehová tz'alan icha tic: A chon̈ab' Belén ay d'a Efrata, vach'chom yunen̈ej d'a scal chon̈ab' d'a yol yic Judá, palta ata' ol cot jun ol vac'och yajalil d'a yib'an̈ in chon̈ab' Israel. Ol cot d'a jun in̈tilal aytaxon d'a peca', a jun ol ac'an yajalil chi', aytaxon yictax yichb'anil, xchi Jehová.

3 Axo ticnaic, ol yactejcan schon̈ab' Jehová d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool, masanto ol aljoc jun yune' ix ix van stan̈van yalji chi'. Ichato chi' ol meltzaj eb' sc'ab' yoc jun Yajal ic'b'ilcanb'at d'a ch'oc chon̈ab'il chi', ol smolb'anxi sb'a eb' yed' eb' yetchon̈ab'.

4 A jun Rey chi', ol q'ue vaan yed' spoder yed' yopisio ac'b'il yuj Jehová yic stan̈vej schon̈ab', yic tz'aj eb' d'a junc'olal, yujto a jun Rey chi', nivan ol aj yelc'och d'a scal masanil nación b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal tic.

5 A jun Rey chi' ol ic'ancot junc'olal. Ayic ol javoc eb' aj Asiria d'a yol co nación tic, yic tz'och eb' d'a yoltac co cuartel, ol co checb'at ucvan̈ vajxacvan̈oc eb' yajal nivac yelc'ochi, yic syac' oval eb' yed' eb' aj Asiria chi'.

6 A eb' chi' yed' q'uen yespada eb' ol yac' ganar eb' aj Asiria chi', aton snación vin̈aj Nimrod. Ol on̈ colchaj yuj jun cajalil d'a eb' aj Asiria chi', ayic ol c'axpajec'ta eb' d'a co mojon yic syic'anec' lum co luum eb' yalani.

7 A d'a jun tiempoal chi', a eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob ixto cani, yuj eb' ol ja vach'ilal d'a scal juntzan̈ nación, icha tz'aj yac'an yaxilal yal ac'val, ma yaxn̈ab' d'a yib'an̈ an̈ an̈c'ultac syac'cot Jehová, man̈oc eb' anima tz'ac'ancoti.

8 A eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob olto can chi', lajan ol aj eb' d'a scal juntzan̈ nación icha junoc noc' choj ay d'a scal noc' c'ultaquil noc', ma icha junoc noc' choj tz'och d'a scal junoc n̈ilan̈ noc' calnel. Ayic tz'och noc' d'a scal noc' calnel chi', syamancot noc' scotac tzilchitanb'at noc'. Man̈xa junoc mach syal scolanel noc'.

9 Ex yin̈tilal vin̈aj Jacob, icha chi' ol aj eyac'an ganar eb' eyajc'ool, ol e satanel eb'.

10 Ex vetisraelal, a Jehová tz'alan icha tic d'ayex: A d'a jun c'ual chi', ol in mac'cham noc' e chej, ol in satanel e carruaje yic oval.

11 A e chon̈ab' ayoch smuroal yed' e cuartel ol in satel d'a juneln̈ej.

12 Ol in satanel eb' ajb'aal d'a e cal. Man̈xo junoc eb' ajchum ol vac'can d'a e cal chi'.

13 Ol in satel juntzan̈ e comon dios yed' q'uen q'ueen b'aj tzex lesalvi, yic man̈xo ol ex och ejmelal d'a juntzan̈ tas tze b'o e diosaloc chi'.

14 Ol in toc'q'ueta masanil te te' b'aj tzex och ejmelal, ol in satanel e chon̈ab' b'aj tzeyac' e silab' d'a juntzan̈ comon dios.

15 Yed' val yoval in c'ool ol in pactzitej d'a juntzan̈ nación max in c'anab'ajan jab'oc, xchi Jehová.

6

Syac' yovalil Dios tas chuc sc'ulej Israel

1 Ex vetisraelal, scham val eyab'an tas schec Jehová vala'.

Mamin Jehová, yamoch alan smul chon̈ab' Israel d'a yichan̈ lum jolomtac vitz, yab'ocab' a jaj lum tzalquixtac.

2 Yab'ocab' lum jolomtac vitz yed' yich lum luum to ol al smul a chon̈ab' Israel, ol ac'an oval yed'oc.

3 Ex vetisraelal, scham val eyab'an tas syal Jehová. A' tz'alan icha tic: Tac'van̈ec d'ayin ex in chon̈ab'. ¿Tas ix aj ex vixtani, ma tas ix ex vutej?

4 Ina a in vic'naquelta eb' e mam eyicham d'a Egipto. In colannac eb' b'aj ayoch checab'vumal chi'. A in in checnacb'at vin̈aj Moisés, vin̈aj Aarón yed' ix María, aton eb' cuchb'annac eb'.

5 Ex in chon̈ab', naeccoti tas chucal snanac vin̈aj Balac sreyal Moab d'a yib'an̈ eb' e mam eyicham chi'. Naecpaxcoti tas yutejnac vin̈aj Balaam yuninal vin̈aj Beor spacani. Naecpaxcoti tas ujinac d'a scal Sitim yed' Gilgal. Tze naanpaxcoti tastac vutejnac ex in colani, xchi Jehová.

A tas snib'ej Jehová d'a eb' schon̈ab'

6 Sc'anb'ej eb' israel icha tic: ¿Tas ol cac' d'a Jehová Dios Axon̈ej Ochi, ayic ol on̈ och ejmelal d'ay? ¿Ol am on̈ och d'a yichan̈ yed' noc' calnel jun ab'il sq'uinal yic sco n̈ustz'a noc' silab'il?

7 ¿Ol am tzalajb'oc sc'ol Jehová, tato scac' junoc mil noc' ch'ac calnel silab'il d'ay yed' lajun̈eoc mil ch'ub' aceite? ¿Tom stzalaj pax sc'ol tato scac' co b'ab'el unin d'ay silab'il yuj co chucal? xchi eb'.

8 Ex vetchon̈ab', toxo ix yal Jehová tas vach' d'a sat yed' tas snib'ej d'ayon̈, aton juntzan̈ tic: Tojol scutej co b'a, sco xajanej eb' quetanimail. Emnaquilal scutej co b'a d'a co Diosal.

9 A Jehová tz'alan d'a schon̈ab' icha tic: A mach d'a emnaquilal scham yab'an tas vala', te ay pensar. Jaocab' e pensar yuj eyaelal, ayocab' velc'och d'a yol e sat, a inton svac'och eyaelal chi'.

10 ¿Tom ol b'at satc'olal vuuj tas molanec' d'a spat eb' chuc, aton b'eyumal ix yic' eb' d'a chucalil yed' pax juntzan̈ echlab' man̈ tz'acanoc yajb'il vuuj?

11 ¿Tas ol aj vac'an nivanc'olal d'a yib'an̈ juntzan̈ anima tic, yujto a echlab' man̈ tz'acanoc sc'an eb'?

12 A juntzan̈ eb' b'eyum d'a scal chon̈ab' tic, elc'um eb', ixtum anima eb', esalvumn̈ej eb' smasanil.

13 Yuj chi' ol vac'och eyaelal. Ol ex in satel yuj e mul.

14 Ol ex vaoc, palta man̈ ol ex b'ud'joclaj, ol ochn̈ej e vejel. Man̈ jantacoc sat eyavb'en ol e molb'ej, palta man̈ ol eyil-laj b'aj ol c'ochoc. Tato ay b'aj ol ilchaj jab'oc tas eyuuj, axo d'a scal oval ol vac' lajvoquel d'ayex.

15 Ol ex avvoc, palta malaj jab'oc tas ol eyic'a'. Ol e teq'uel yal sat te' eyolivo, palta man̈oc exlaj ol e c'an jab'oc yaceiteal te'. Ol e teq'uel yal sat te' eyuva, palta man̈oc exlaj ol eyuc' svinoal.

16 Yujto a schucal b'eyb'al vin̈aj Omri tze c'anab'ajej. A schucal b'eyb'al vin̈aj Acab tze b'eyb'alej. Yuj chi' ol vac'b'at yaelal yed' b'uchval lolonel d'a eyib'an̈. Icha chi' ol aj e q'uixvi d'a yichan̈ eb' in chon̈ab' tzin c'anab'ajan d'a val yel, xchi Jehová.

7

A schucal chon̈ab' Israel

1 Yuj chi', ix valanxi icha tic: Ay... Ob'iltac in. Lajan in icha eb' tz'ec' sayoj sat uva, ma sayoj sat higo yic slo'o ayic toxo ix lajviec' sat avb'en. Man̈xalaj junoc te' sat nib'ab'il tz'ilchaji.

2 Icha chi' vaji, yujto man̈xa junoc anima vach', ma tojol spensar d'a yichan̈ Dios tz'ilchaj vuuj. Axon̈ej mac'ojcham anima sc'ulej eb'. Syac'lajem syaalil eb' junjun.

3 Cuchb'um eb' d'a eb' sc'ulan chucal. A eb' yajal yed' eb' juez, sc'an tumin eb' d'a elc'altac d'a eb' tz'och smul d'a yetanimail. A eb' nivac yelc'ochi, a tas sja d'a spensar eb', a chi' syal eb' d'a eb' yajal chi', yuj chi' lajan tz'aj spensar eb' tas syutej yixtan eb' yetanimail chi'.

4 A eb' vach'tacto d'a scal eb', lajan eb' icha te' q'uiix. A eb' tojoltacto val tas sc'ulej, lajan eb' icha te' chac q'uiix. Palta, lac'anxo sjavi sc'ual yic ol ac'chajcot yaelal d'a yib'an̈ eb', icha ix aj yalanel eb' schecab' Dios. Axon̈ej somc'olal ol javoc d'a scal eb'.

5 Yuj chi' ex vetchon̈ab', mocab' eyac'och tas syal eb' ay d'a e lac'anil d'a e c'ool, man̈ eyac'och junoc eyamigo yipoc e c'ool. Scham e naan tas tzeyal yed' ix eyetb'eyum.

6 Yujto a eb' uninab'il, spatiquejcanel smam eb'. A eb' ix uneab'il, spitej sb'a eb' ix d'a snun. A eb' ix alib'al, tz'och eb' ix ajc'olal d'a eb' ix yalib'. A eb' junn̈ej yaj d'a yol spat, tz'och eb' ajc'olal d'ay junjun.

7 Palta a inxo pax tic, a Jehová ayoch yipoc in c'ool. An̈ej Dios in Columal yipc'olal yaj vuuj, yujto syab' tas svala'.

A Jehová ol colvaj d'a eb' israel

8 A ex ajc'ool eyajoch d'ayon̈, man̈ ex tzalaj yuj tas tzon̈ ic'ani. Vach'chom tzon̈ telvi, palta ol on̈ q'uex vaan. Vach'chom tzoymaj q'uic'alq'uinal d'a co patic, palta a Jehová saquilq'uinal yaj d'ayon̈.

9 Ix och co mul d'a Jehová, yuj chi' ol cac' techaj yoval sc'ool, masanto yic ol on̈ sch'olb'itej, axo on̈ stojolb'itan chi'. A Jehová ol yac' quil saquilq'uinal, ol quila' tas ol on̈ yutej scolaneli.

10 Ex cajc'ool, ol ac'joc pax jun tic eyila', toxon̈ej ol ex te q'uixvocan yuuj. A ex tic, tzeyal d'ayon̈ icha tic: ¿B'ajtil ay Jehová e Diosal chi'? xe chi. Palta a ticnaic ol quil val e telvi, ol ex co tec'ub'tan̈ej icha val stec'ji lum soc'om d'a yoltac b'e.

11 Ex vetchon̈ab' aj Jerusalén, van sc'och sc'ual yic ol b'ochajxiq'ue smuroal co chon̈ab', yic ol nivanb'oc co macb'en.

12 Yujto van sja sc'ual sjavi juntzan̈ anima d'ayon̈, aton eb' scot d'a masanil nación. Ol cot eb' d'a Asiria d'a sti' a' nivan Éufrates, ol cotpax eb' d'a Egipto d'a sti' a' Nilo. Ol laj cot eb' ay d'a sc'axepal a' mar yed' eb' ay d'a tzalquixtac d'a najat.

13 A yuj smul eb' anima d'a juntzan̈ nación chi', tz'inan lumxon̈ej ol ajcan lum smacb'en eb'.

14 Mamin Jehová, tan̈vej on̈ a on̈ a chon̈ab' on̈ sic'b'il on̈ el uuj, icha noc' calnel aycan d'a caltac te', a d'a najat d'a spatic yichan̈ noc' ay val an̈ yax an̈c'ultac. Ic'on̈b'at icha utejnac on̈ d'a peca', ic'on̈b'at b'aj vach' tzon̈ aj icha noc' calnel te vach' b'aj sva d'a Basán yed' d'a Galaad.

15 Ch'ox quil tas satub'tac icha a c'ulejnac ayic ic'annaquelta eb' co mam quicham d'a Egipto.

16 Icha chi', ol yil juntzan̈ nación, ol q'uixvoccan eb', vach'chom nivac yelc'och eb', palta ol sat sc'ol eb', man̈xalaj tas ol yal eb', icha eb' chacan̈ ol ajcan eb'.

17 Toxon̈ej ol sjachec' sb'a eb' yuj xivc'olal d'a scal lum pococ icha noc' chan. Van xiv eb' ol elta eb' d'a scuartel. Ach Jehová co Diosal, ol xiv eb' d'ayach.

Tz'ac'ji lajvoc smul chon̈ab' Israel yuj Dios

18 Ach co Diosal, malaj junoc dios lajan ed'oc, yujto a ach tic, tzac' lajvoc smul eb' a chon̈ab' tzato cani, tzac'anpax nivanc'olal spitalil eb'. Man̈ ayocn̈ejec' yoval a c'ol d'a juneln̈ej, yujto tzach tzalaj a ch'oxan a vach'c'olal d'ayon̈.

19 Ol oc'xi a c'ol d'ayon̈. Ichato ol a muccanem co mul. Ichato ol a yumcanb'at co chucal d'a sjulal yich a' mar.

20 Mamin, ayocab'n̈ej a vach'c'olal, tzon̈ a xajanejn̈ej icha ajnac ac'ancan a ti' d'a peca' d'a eb' co mam quicham, aton vin̈aj Abraham yed' vin̈aj Jacob.

1.10 1:10 A juntzan̈ chon̈ab' sb'inaj d'a tic, a d'a yoltac b'e b'aj scot eb' soldado ajc'ol sjavi ul yac' oval d'a Jerusalén, ata' ay. Junjun juntzan̈ chi', ayn̈ej yelc'och sb'i icha sjajil d'a hebreo.

NAHUM

1

2

3

A Slolonel Dios D'a Vin̈aj

NAHUM

Nahum sb'i jun libro tic, yujto a slolonel Dios yalnac d'a vin̈aj Nahum tz'ib'ab'ilcan d'ay. A d'a jun libro tic syala' to ay tzalajc'olal, yujto satjinaquel nivan chon̈ab' Nínive, aton jun nivan chon̈ab' chi' tz'ac'an mandar d'a yol yic Asiria. Ac'b'il ganar jun chon̈ab' chi' d'a ab'il 612 ayic manto javi Jesucristo. Ayic yac'jinac ganar jun chon̈ab' chi', tzalajnac val masanil nación d'a jun tiempoal chi', yujto a jun nivan chon̈ab' chi', max oc' jab'oc sc'ol d'a juntzan̈xo chi'. A jun chon̈ab' chi', te ajc'ol yajoch d'a chon̈ab' Israel. A vin̈aj Nahum chi', yilnac vin̈ to a yuj spital jun chon̈ab' chi', satnaquel yuj yoval sc'ol Dios.

1

A spac yoval sc'ool Dios

1 A in Nahum in tic, aj chon̈ab' Elcos in, ix sch'ox Jehová d'ayin schecab' in tic tas ol javoc d'a yib'an̈ chon̈ab' Nínive.

2 A Jehová Dios toni, spactzitej yed' yoval sc'ol d'a eb' tz'ic'an ec' yichan̈. Spactzitej d'a eb' chuc syutej sb'a d'ay, ste cotval yoval d'a eb' ajc'ool yajoch d'ay.

3 A Jehová, man̈ c'unoc scot yoval, palta te ay spoder, yovalil syac'och yaelal d'a yib'an̈ eb' tz'och smul. A d'a scal chacxuxum ic' sb'eyeq'ui, axo asun, spococal yoc yaji.

4 A tz'alani stupem a' mar. An̈eja' tz'ac'anpax tup masanil a a'. Stacjicanb'at masanil lum luum d'a Basán yed' pax d'a vitzal Carmelo yuuj. Tz'ixtaxpaxb'at yilji te' xumaac d'a Líbano yuuj.

5 Tz'ib'xiq'ue lum vitz, tz'ulaxpaxb'at lum tzalquixtac d'a yichan̈. Tz'ib'xiq'ue lum luum tic smasanil ayic sch'oxan sb'a. Stzicub'tan̈aj yolyib'an̈q'uinal tic yed' masanil anima yuuj.

6 ¿Mach syal stec'b'an sb'a d'a yichan̈ yoval sc'ool, ma syal scachanoch vaan yoval sc'ool chi'? A yoval sc'ool chi', tz'em copnaj icha te' c'ac', spojb'at q'uen nivac q'ueen yuuj.

7 Te vach' sc'ol Jehová, a scolvaj d'ayon̈ d'a scal co yaelal. A eb' syac'och sc'ol d'ay, scolji eb' yuuj.

8 Axo pax eb' chuc syutej sb'a d'ay jun, satjiel eb' yuuj icha tz'aj scuchjib'at masanil tas yuj a' eluma'. Syac'canb'at q'uic'alq'uinal d'a yib'an̈ eb' ajc'ol yajoch d'ay.

9 Ex aj Nínive, ¿toc val ay yelc'och jab'oc tas tze na d'a spatic Jehová? A' ol ex satanel d'a juneln̈ej. Malaj mach syal stec'b'an sb'a chaeloc d'a yichan̈.

10 Vach'chom te tec'an ex eyab'an icha eb' uc'um an̈, ma ichato lajan ex icha te' q'uiix jeljumb'a yaji, palta ol ex satel icha tz'aj stz'ab'at an̈ taquin̈ ac.

11 A d'a e chon̈ab' Nínive chi', ata' ay jun mach snaan chucal d'a spatic Jehová, aton jun ac'um c'ool d'a chucal.

12 Yuj chi' syal Jehová d'a schon̈ab' Jerusalén icha tic: Vach'chom man̈xo jantacoc sb'isul eb' aj Asiria, ma te ay yip eb' yalani, palta ol satjoquel eb'. A in ix vac'och yaelal d'a eyib'an̈, palta man̈xa b'aq'uin̈ ol vac'xioch eyaelal chi'.

13 Ol ex in colel d'a yol scab' eb' aj Asiria tz'ac'anoch yaelal d'a eyib'an̈, ol in cotac d'in̈chitanb'at q'uen cadena ayoch d'ayex yuj eb', xchi Jehová.

14 A Jehová tz'alan d'a vin̈ sreyal Asiria icha tic: Malaj in̈tilal ol ach ac'ancan b'inajoc. Ol in satel juntzan̈ a diosal ayec' d'a yol a templo. Chequelxo yaj b'aj ol ach mucchajoc, yujto malaj elc'ochi, xchi Jehová.

15 Ilecnab'i, van sjavi jun mach tz'alanel vach' ab'ix yic junc'olal d'a jolomtac vitz. Ex aj Judá aq'uecoch e q'uin̈, c'anab'ajejec b'aj ix eyac' e ti'. Man̈xalaj b'aq'uin̈ ol ex ixtaj yuj eb' chuc chi', toxo ix satel eb' d'a juneln̈ej.

2

Ol satel chon̈ab' Nínive

1 Ex aj Nínive, a mach ol ex sataneloc, vanxo sjavi d'ayex. Q'ueocab' eb' e tan̈vumal d'a chaan̈, maquec b'e. Tzeq'uecoch q'uen eyespada d'a e nan̈al. Molb'ejec masanil eb' e soldado.

2 Vach'chom ix ic'chajb'at tastac ay d'a eb' israel yuj eb' ajc'ool, lajan ix ajcan eb' icha te' uva man̈xalaj sc'ab'tac, palta a Jehová ol ic'anxichaan̈ snivanil yelc'och eb' yin̈tilal vin̈aj Jacob chi' icha d'a yalan̈taxo.

3 A eb' soldado ajc'ol van scot d'ayex, chacchac yilji smaclab' jul-lab' eb' yed' spichul ayochi. Listaxo yaj eb' yic syac'an oval. A scarruaje eb', toxon̈ej copopi yilji, maxtzac och vaan noc' schej eb'.

4 Jin̈in̈ixon̈ej yec' eb' yed' scarruaje d'a yoltac calle, toxon̈ej tz'oc' yec' eb' yed' scarruaje sveei icha junoc tas ayoch sc'ac'al d'a yol chon̈ab', lajan yec' eb' icha yec' leb'lon ayic smac'vaj c'u.

5 Syavtej eb' soldado te tec'an vin̈ sreyal Nínive, toxon̈ej vanpichan scot eb'. Sb'at lemnaj eb' d'a smuroal schon̈ab' van sb'o b'aj scol sb'a eb'.

6 Sjacchaj juntzan̈ puerta d'a stitac a a', tz'em vecnaj spalacio vin̈ rey chi'.

7 Tz'ic'chajcanb'at ix reina d'a preso, ajun eb' ix schecab' ix sb'atcan yed'oc. Junchel yoc' eb' ix icha noc' cuvajte', stan̈ub'tan̈an sn̈i' sc'ol eb' ix yuj cuselal.

8 Icha tz'aj yel a a' b'aj molaneq'ui, icha chi' ol aj yel lemnaj masanil eb' cajan d'a Nínive chi'. Olto avtajcot eb', ol yalan eb' tz'avtancot eb' chi' icha tic: Ochan̈ec vaan. Meltzajan̈ec, xcham eb'. Palta man̈xalaj mach ol chaan yab'i.

9 Ol alchaj d'a eb' ajc'ool: Iq'uecb'at q'uen oro yed' q'uen plata, yujto a sb'eyumal chon̈ab' Nínive yed' tas vach' yilji ay d'ay, malaj sb'isul, xchama.

10 Toxo ix juchaj lajvoc Nínive, tz'inini ix ajcani. Tz'el val yip eb' cajan d'ay yuj xivelal. Toxon̈ej sluclon yoc eb' smasanil. Man̈xalaj mach ay yip, sacxon̈ej yilji sat eb' yuj xivelal.

11-12 A chon̈ab' Nínive, a d'a totoval tic, lajan icha sn̈aq'ueen noc' choj yed' yune'. A noc' choj yed' yune' chi', vach' yaj noc' syab'i, stzalaj noc' d'a sn̈aq'ueen chi', malaj mach sxib'tan noc'. Smilcham schib'ej noc' mam choj chi', spojanec' noc' d'a noc' snun yed' d'a noc' yune'. B'ud'ann̈ej yol sn̈aq'ueen noc' chi' yuj chib'ej d'a masanil tiempo, icha chi' yaj Nínive chi', palta, ¿tas ix ic'an ticnaic?

Ol satel Nínive d'a juneln̈ej

13 A Jehová Yajal d'a Smasanil ix alan icha tic: Ayinoch ajc'olal d'ayex ex aj Nínive. Ol in n̈ustz'a e carruaje yic oval, tab'xon̈ej ol vutejcani. Ol in milcham masanil eb' soldado, ol in satanel masanil tas elc'ab'il eyuj ayec' d'a e macb'en. Man̈xa b'aq'uin̈ ov ol yutej sb'a eb' e checab' sloloni, xchi Jehová.

3

1 Ob'iltac ex ex aj Nínive, ixtum anima ex, mac'umcham anima ex paxi. Malaj slajvub' tas elc'ab'il eyuuj.

2 A ticnaic, a d'a yol e chon̈ab' tz'ab'chaj sc'an̈ spajanoch stz'uum eb' ajc'ol d'a noc' schej. N̈ilili sc'an̈ carruaje, slaj q'ue cheneljoc. Ch'ocxo sc'an̈ yem yoc noc' chej n̈erjinac carruaje chi'.

3 Tz'ilchaj yec' noc' chej. Toxon̈ej copoljub' yec' sc'ac'al q'uen espada tz'eq'ui. Scopoljub' yilji sn̈i' q'uen lanza. Man̈xo b'ischajb'enoc eb' soldado schami. Toxon̈ej cuchcumb'a yajcan snivanil eb' chamnac chi'. Toxon̈ej sloc sb'a yoc eb' anima d'ay.

4 Icha chi' ix aj sjavi yaelal d'a yib'an̈ e chon̈ab', yujto ix ixtaj val juntzan̈xo chon̈ab' yuuj, icha junoc ix ajmul ix smontejoch eb' vin̈ vinac d'a spatic, icha junoc ix ix te vach' yilji te nib'ab'il, icha chi' ix yutej sb'a. A eb' eyajalil, te jelan eb' d'a ajb'aalil yed' d'a montoj chon̈ab' yic syac' yajalil eb' d'a yib'an̈.

5 A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Ayinoch ajc'olal d'ayex ex aj Nínive. Ol in ch'oxel sq'uixvelal e chon̈ab' d'a scal masanil nación. Icha tz'aj yic'chajel spichul junoc ix ajmul ix d'a yichan̈ anima yuj sch'oxjiel sq'uixvelal,

6 sjulchajpaxoch masanil tas mictac d'a ix yic sch'oxchaji to yajb'ilel ix, icha chi' ol aj in ch'oxanel sq'uixvelal e chon̈ab' Nínive chi'.

7 Masanil anima ol ilanoc, ol snitzel sb'a eb' d'ay, ol yalan eb' icha tic: A chon̈ab' Nínive, toxo ix can tz'inan. ¿Machto ol oc' sc'ol d'ay? ¿B'ajto val ol quic'cot mach ol nivanan sc'ool? xcham eb'.

8 ¿Tocval te ec'b'al stec'anil e chon̈ab' chi' d'a yichan̈ chon̈ab' Tebas ay d'a sti' a' Nilo, aton jun oyb'ilq'ue yuj a' tzijtumal a'? A a' ayoch smuroaloc, a' pax a' ayoch scolnab'iloc.

9 Maxtzac b'ischaj eb' soldado yic Etiopía yed' eb' yic Egipto ix colvaj yed'oc. A eb' aj Fut yed' eb' aj Libia ayoch eb' yed'oc.

10 Palta, a eb' aj Tebas chi', ix ic'chajb'at eb' d'a ch'oc chon̈ab'il. A eb' yuninal eb', ix mac'chaj vecchaj eb' d'a schiquintac calle. Ix ac'chajoch suerte d'a yib'an̈ eb' nivac vinac cuchb'um d'a scal eb', yic tz'ilchaji mach tz'ican eb', ix ochpax q'uen cadena d'a eb'.

11 Yed' ex pax ex aj Nínive, icha uc'um an̈ ol ex ajcanoc. Ol eyac'lej e c'ub'anel e b'a d'a eb' eyajc'ool, palta nab'an̈ej ol eyixtej e b'a, yovalil ol ex ilchajelta yuj eb'.

12 Masanil e cuartel, lajan ol aj icha sat te' higo q'uin̈xo c'un scot c'otoljoc, tato ay eb' tz'ucan te', b'exon̈ej sloanb'at sat te' eb'.

13 A eb' e soldado, lajan ol aj eb' icha eb' ix ix. A b'e tz'och d'a smuroal e chon̈ab', jacanxon̈ej ol ajcan d'a eb' eyajc'ool, yujto ol tz'ab'at spuertailtac.

14 Ex aj Nínive, ayocab' a' eyaal yic vach' ol techaj taquin̈tial eyuuj ayic oyanoch eb' ajc'ol d'a spatic e chon̈ab'. Aq'uecoch yipumal e muro, ochan̈ec d'a tec'oj soc'om, tzeyic'ancot smoldeal lum ladrillo.

15 Vach'chom tze c'ulej masanil juntzan̈ chi', palta ol ex chamoc. Ol ex n̈usjoctz'aoc, ol ex xicjoccham d'a q'uen espada. Ol ex satn̈ejeloc, icha tas avab'il slajviel yuj noc' c'ulub'. Ix te q'uib'chaan̈ e b'isul icha noc' c'ulub', ma icha noc' chil.

16 A eb' e chon̈vajum, ix te q'uib'chaan̈ sb'isul eb', ec'to ix aj sb'isul eb' d'a yichan̈ q'uen c'anal. Palta ayic syilan eb' sjavi tas ay smay, tz'el lemnaj eb' icha yel lemnaj noc' c'ulub'.

17 A eb' e soldado sic'b'ileli, lajan eb' icha junoc nivan uman̈ noc' c'ulub' tz'ochcan b'ulan d'a sattac pat ayic ay sicn̈ab', axo tz'el yoc c'u, sb'at jen̈eljoc noc'. ¿Toc ayto mach ojtannac b'aj sb'at noc'?

18 Ach sreyal Asiria, a eb' stan̈vumal a chon̈ab', vaynac eb'. A eb' ayoch d'a yopisio uuj, ton̈ej syic' yip eb'. A eb' a soldado, sacleminac yajb'at eb' d'a jolomtac vitz, ¿toc ayto mach syal smolb'an eb'?

19 A jantac ix aj slajviem a chon̈ab' chi', man̈xalaj sb'onab'il. A yuj echen chi' ol ach chamoc. Masanil eb' ol ab'an yab'ixal tas ix ach ic'ani, toxon̈ej ol stz'it sc'ab' eb' yuj tzalajc'olal, yujto masanil mach ix ab'an syail yuj a chucal chi', xchi Jehová.

HABACUC

1

2

3

A Slolonel Dios D'a Vin̈aj

HABACUC

Habacuc sb'i jun libro tic, yujto a slolonel Dios yalnac d'a vin̈aj Habacuc tz'ib'ab'ilcan d'ay. Ayic satb'ilxoel eb' aj Asiria yuj eb' aj Babilonia, ata' syamoch eb' yic'anec' juntzan̈xo nación ayoch d'a yalan̈ smandar eb' aj Asiria chi'. A vin̈aj Nahum syal vin̈ tas ajnac chon̈ab' Nínive sateli. Axo vin̈aj Habacuc chi', tz'och val vin̈ ilc'olal yuj chucal sc'ulej eb' schon̈ab' Dios sic'b'ilel yuuj. Sc'anb'an vin̈aj Habacuc chi' d'a Dios, jantac to val tiempo stechaj yilanoch eb' anima chi' yuj schucal. Yalan Dios to a eb' aj Babilonia ol yac'lab'ej yic ol yac'anoch syaelal eb' schon̈ab'. Yuj chi' sc'anb'anpax vin̈aj Habacuc chi' icha tic: ¿Tas yuj a juntzan̈ anima te chuc chi' tzac'lab'ej yic syac'anoch syaelal eb' anima quenn̈ej val smul tic? xchi vin̈. Yuj chi' spacanpax Dios d'a vin̈, yalani to yovalil ol yac'paxoch syaelal eb' aj Babilonia chi' ayic ol javoc stiempoal. Yacb'an mantzac elc'och jun chi', a eb' sc'anab'ajan Dios, svach' c'anab'ajejocab' eb', ayocab' och Dios chi' yipoc sc'ool eb'. Axo d'a slajvub' jun libro tic, ata' syala' tas ol aj satjiel eb' aj Babilonia chi'. Aypaxoch jun b'it yic aloj vach' lolonel d'a Dios yic sb'itaji. Syalanpaxi to a Dios ayoch yipoc sc'ol vin̈ schecab' Dios chi', vach'chom ayec' vin̈ d'a scal syaelal.

1

Ix yal vin̈aj Habacuc yuj tas man̈ tojoloc

1 Aton lolonel tic ix yal Jehová d'ayin Habacuc in tic, a in ton schecab' in.

2 Ix val d'a Jehová icha tic: Mamin Jehová, ¿b'aq'uin̈to ol a cha ab' tas svala'? Ina jantac yel vav tzin c'anan a colval. ¿Tom man̈ ol ach colvaj d'ayon̈? Jantac vavaj d'ayach yuj eb' anima sq'uechaan̈ yixtan eb' anima d'a co cal tic.

3 ¿Tas yuj tzac' vil juntzan̈ chucal sc'ulej eb' anima yed' juntzan̈ tas man̈ tojoloc sc'ulej eb'? Axon̈ej chucal, miloj anima, oval yed' telajb'ail sc'ulej eb' anima svila'.

4 Maxtzac yac'ochlaj yopisio a ley eb' yajal, maxtzac ch'olb'itajlaj eb' anima d'a stojolal. A eb' vach' sb'eyb'al, tz'ixtaj eb' yuj eb' sc'ulan chucal. Sq'uexan tojolal eb' d'a chucal, xin chi d'ay.

A spac syal Jehová

5 Ix tac'vi Jehová, ix yalan icha tic: Ilecnab' juntzan̈xo nación, satocab' e c'ool, yujto toxo ix in na' tas juntzan̈ ol in c'ulej d'a e cal d'a jun tiempoal tic. Ayic ol ujoc juntzan̈ chi', vach'chom ay mach ol alan d'ayex, palta ijan val man̈ ol e chalaj.

6 Ol vic'cot eb' caldeo yic syac' oval eb' eyed'oc. A juntzan̈ anima chi', juneln̈ej malaj jab'oc yoq'uelc'olal eb'. An̈ej oval sgana eb'. Tzec' yoymitej yolyib'an̈q'uinal tic eb' yic syicancan lum luum eb' man̈ yicoc.

7 A juntzan̈ anima chi', te ay smay eb', ste xiv eb' anima d'a eb'. Syic'valchaan̈ sb'a eb'. An̈ej d'a spensar eb' scot tas snib'ej sc'ulej, yujto nivan yelc'och eb' snaani.

8 Ec'to sjelanil sb'ey noc' schej eb' d'a yichan̈ noc' tz'ib'choj. Axo eb' soldado ayq'ue d'a yib'an̈ noc' chej chi', ec'to te ov eb' d'a yichan̈ noc' oques tz'ec' d'ac'valil. Man̈xo b'ischajb'enoc noc' schej eb', najatto ay noc' scot lemnaj noc' d'a oval chi', icha noc' ch'acb'a ayic syaman schib'ej noc'.

9 Satcanel masanil tastac eb' b'aj tz'eq'ui, ste q'uechaan̈ xivc'olal yuj jantac tas sc'ulej eb'. Icha sb'isul yarenail sti' a' mar, icha chi' sb'isul eb' anima syic'b'at eb' d'a schon̈ab'.

10 Ton̈ej sb'uchvaj eb' d'a eb' rey yed' d'a eb' anima nivac yelc'och yalani. Ton̈ej stzetzej juntzan̈ chon̈ab' eb' ayoch smuroal. Sb'oq'ue b'ulan lum luum eb' stec'nub'oc d'a spatictac juntzan̈ smuroal chi' yic syac' ganar juntzan̈ chon̈ab' chi' eb'.

11 Tzan̈ej yac' ganar junoc chon̈ab' eb', sb'at eb' d'a junxo. Icha yec' chacxuxum ic', icha chi' yec' eb'. Tz'och smul eb' d'a vichan̈, yujto a yip eb' syac'och sdiosaloc, xchi Jehová.

A tas ix yalxi vin̈aj Habacuc

12 Ix valanxi icha tic: Mamin Jehová, Dios ach taxoni, tojol ach toni. Man̈ ol on̈ a cha satel d'a juneln̈ej. Ach Jehová co Columal, a ach ix ac' yip eb' caldeo yuj ac'anoch yaelal d'a quib'an̈.

13 A ach tic, man̈ jab'oc scha a c'ol chucal, max a nib'ej il co chucal a on̈ anima on̈ tic. Palta, ¿tas yuj ton̈ej tzach och q'uelan d'a eb' anima te chuc chi'? Ina a eb' chuc van satanel eb' vach'tacto sb'eyb'al.

14 ¿Tas yuj icha noc' chay ay d'a yol a' mar tzon̈ utej a on̈ anima on̈ tic, ma icha noc' noc' malaj yajal tzon̈ utej?

15 A eb' caldeo tz'ic'anec' juntzan̈xo nación, icha sc'ulej eb' yamum chay ayic syaman noc' chay eb' yed' q'uen anzuelo yed' pax ch'an̈ chimpa, axo yic syilan eb' sq'ueul b'ulnaj noc' chay chi', ste tzalaj eb'.

16 Yuj chi', a eb' yamum chay chi', tz'och eb' ejmelal d'a q'uen yanzuelo yed' d'a schimpa, syac'an silab' eb' d'ay, sn̈usanpax incienso eb' d'a juntzan̈ syamc'ab' chi'. Ste tzalaj eb' yujto vach' sva eb' yuj syamc'ab' chi'.

17 ¿Tom ol syamn̈ej juntzan̈ nación eb' caldeo yed' syamlab', yic satel eb' anima eb' d'a man̈xa oq'uelc'olal?

2

1 Icha yajoch junoc stan̈vumal chon̈ab', icha chi' ol aj in tan̈van vab' tas ol yal Jehová d'ayin, yic snachajel vuuj tas ol yutej spacan tas ix in c'anb'ej d'ay, xin chi.

A spac ix yac' Jehová

2 Ix yalan Jehová d'ayin icha tic: Tz'ib'ejcan juntzan̈ tas ol in ch'ox il tic d'a junoc lechan̈ lum tz'acb'il luum, yic a mach ol avtanoc, ol b'at yalel d'a elan̈chamel.

3 A jun tas van ilan tic, manto c'ochlaj stiempoal yelc'ochi, palta yovalil ol elc'ochoc, man̈ esoclaj. Tan̈vej, vach'chom olto eb'oc, palta ol eln̈ejc'ochoc.

4 Tz'ib'ej to a eb' te chuc, te ac'umtac syutej sb'a eb', palta a eb' tojol sb'eyb'al, ol ajn̈ej ec' eb' yujto tzin yac'och eb' d'a sc'ool, xchi Jehová.

A tas ol aj eb' ixtum anima

5 A eb' aj Babilonia te ac'umtac eb', smusej sat eb' anima eb' icha an̈ an̈ smusan sat eb' tz'uc'ani. Max och vaan eb' sayan tas snib'ej. Slaj smaccanec' slum masanil nación eb'. Lajan eb' icha chamel, ma jul b'aj smucchaj eb' chamnac max tzactzaj schaan eb' chamnac chi'.

6 Palta masanil eb' anima d'a juntzan̈ nación tz'ac'ji ganar chi', ol b'uchvaj eb' d'a eb' chi', ol yalan eb' icha tic: Ob'iltac ex, yujto ix ex och b'eyumal yuj tastac man̈ eyicoc. ¿B'aq'uin̈ ol eyactej e molb'anq'ue b'ulan masanil tas tze cha yuj eyixtan eb' quetanimail? xcham eb'.

7 Ex aj Babilonia, ayic man̈ naanoc eyuuj, ol c'och eb' van sq'uecan sb'oc chi' d'ayex, ol b'at ex xib'tej eb', masanil tastac ay d'ayex ol yic'b'at eb', man̈xa jab'oc ol yactejcan eb'.

8 Ix eyic'canec' tastac ay d'a eb' anima d'a juntzan̈xo nación, palta a eb' ixto cani, a eb' ol ic'anec' tastac ay d'ayex. Icha chi' ol ex yutej eb', yujto tzijtum mach ix e milchamoc, maj oc'laj jab'oc e c'ool d'a eb' anima d'a juntzan̈ nación chi' yed' d'a schon̈ab' eb'.

9 Ob'iltac ex, yujto ix e b'ud' e pat yuj masanil tas ix eyelq'uej chi', yic syal e colan e b'a d'a tas ay smay e naani.

10 Icha chi' ix aj eyic'ancot q'uixvelal d'a yib'an̈ e chon̈ab' chi'. A ex ix eyic'cot d'a eyib'an̈, yujto tzijtum nación ix e sateli.

11 A eb' ix b'oanoch yichtac e pat yed' spatzab'il, ol avaj eb' yuj yalan sb'a yuj syaelal munlajel ix sb'o chi'.

12 Ob'iltac ex sic'lab'il, ix laj e b'o e chon̈ab' yuj masanil tas ix eyac' ganar d'a chucal ix e c'ulej, ix ex q'uechaan̈ e milancham anima.

13 Masanil munlajel b'aj ix c'unb'i juntzan̈ nación ix eyac' ganar chi', te nab'an̈ej. A c'ac' ol satanel masanil tas ix sb'o eb' chi'. Icha chi' ix aj snaan Jehová Yajal d'a Smasanil.

14 Tz'acan ol aj yojtacajel stziquiquial Jehová yuj eb' anima smasanil, icha tz'aj sb'ud'jiel b'aj molanec' a' mar yuj a a'.

15 Ob'iltac eb' tz'ac'an an̈ an̈ yuq'uej eb' yetanimail ay d'a slac'anil spat yic syil sq'uixvelal eb' eb'. Icha ex pax ta' a ex tic, ob'iltac ex, yujto a yed' yoval e c'ol ix eyac' q'uixvelal juntzan̈ nación ay d'a e lac'anil.

16 A ticnaic, man̈xo ol ex ic'jocchaan̈, palta to ol iljoc e q'uixvelal, icha ix eyutej eyilan sq'uixvelal juntzan̈xo nación ayec' d'a e lac'anil. A Jehová ol ex ac'an q'uixvelal. Icha junoc uc'um an̈ tz'ec' yib'an̈ yuc'an an̈, icha chi' ol ex ajoc. Ol eyab' syail yuj Jehová, icha yaelal ix eyac'och d'a yib'an̈ juntzan̈xo nación. Yuj chi' q'uixvelal ol ex ajcan yuj eyac'umtaquil.

17 A ex tic, ix e ch'aquel te' nivac te' d'a Líbano, yuj chi' a ticnaic, van eyab'an syail. Ix e milcham noc' noc' ta', palta axo ticnaic a noc' ol ex ac'anoch d'a xivc'olal. Icha chi' ol ex utajoc, yujto man̈ jantacoc anima ix e milchamoc. Man̈ jantacoc chucal ix eyac'och d'a snación eb', d'a schon̈ab' eb' yed' d'a eb' anima cajan d'a schon̈ab' eb' chi'.

18 Malaj vach' yoch junoc comon dios sb'o eb' anima. A juntzan̈ chi', ton̈ej tzex satb'eyec' yuuj, max yal-laj sloloni. ¿Tas yuj a eb' sb'oan chi' syac'och juntzan̈ sb'o eb' chi' yipoc sc'ool?

19 Ob'iltac ex mach ex tzeyal icha tic d'a juntzan̈ yechel b'ob'il d'a te te': Aq'uec el e vayan̈, xe chi d'a te'. Q'uean̈ec lin̈an, xe chi pax d'a q'uen q'ueen toxonton max lolonlaj. ¿Tom syal ex scuchb'an juntzan̈ chi'? Vach'chom copopi yilji juntzan̈ chi' yuj q'uen oro, ma yuj q'uen plata, palta malaj tas syal yuuj, yujto malaj spixan.

20 Palta a Jehová, ayec' d'a yol stemplo yicn̈ej yaji, yuj chi' numanocab' tz'aj masanil tas ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic d'a yichan̈.

3

A slesal vin̈aj Habacuc

1 Aton in lesal a in Habacuc in, schecab' in Dios.

2 Mamin Jehová, ayic svab'an yab'ixal masanil tas a b'onac, ste sat in c'ol yuuj. B'o icha tas a b'onac d'a peca' chi' d'a co tiempoal tic. Vach'chom d'a scal yoval a c'ool, ch'ox oq'uelc'olal d'ayon̈.

3 A Dios Axon̈ej Ochi, scot d'a lum tzalan Parán d'a yol yic Temán. Smacchajel masanil satchaan̈ yuj stziquiquial, axo masanil yolyib'an̈q'uinal tz'alan vach' lolonel d'ay.

4 Sjavi d'a scal stziquiquial. Tz'elta copoljoc c'ac' d'a yol sc'ab', sch'oxanel spoder c'ub'anel yuuj.

5 A ilya b'ab'el sb'at yuuj, a d'a spatic tzac'an sb'at chamel.

6 Ayic tz'och vaan, tz'ib'xiq'ue lum luum tic smasanil. Masanil juntzan̈ nación slaj ib'xiq'ue yuj xivelal ayic tz'och q'uelan d'a eb'. A juntzan̈ lum vitz aytaxon d'a peca', slaj q'ue tamaljoc luum, slaj em lan̈aljoc luum. Yujto a Jehová van sb'oan icha tas sb'onac d'a peca',

7 yuj chi' svil yochcan eb' anima cajan d'a chon̈ab' Cusán d'a ilc'olal. Svilpax yochcan eb' cajan d'a chon̈ab' Madián d'a xivc'olal.

8 Mamin Jehová, man̈oc d'a a' nivac a' ix cot oval. Man̈oc pax d'a a' mar ix cot yoval a c'ool. Ayic ix ach b'at d'a oval yic tza satel eb' ajc'ool, ichato ix ach q'ue d'a yib'an̈ a chej, mato ach q'ue d'a yol a carruaje yic oval.

9 Ichato ix laj ic'q'ueta a jul-lab' d'a yol yed'tal, yic tzach julvaj yed'oc.

A a' nivac a', ix te' q'ue a', ix el a' d'a smelemal uuj.

10 Ayic ix a ch'oxan a b'a, ix te ib'xiq'ue lum nivac vitz, ix cot nivac yaxn̈ab' d'a satchaan̈, ix c'an̈ sq'ue chulnaj a' mar, ayxo smay ix aj sq'ue vaan a' ayic ix a ch'oxan a b'a chi'.

11 Ix och vaan c'u yed' q'uen uj ayic copoljub' yel sc'ac'al a jul-lab' yed' a lanza ayic sb'ati.

12 Yed' yoval a c'ool ix a tec'canem lum luum tic. Yed' pax a c'ac'alc'olal ix a tec'canem juntzan̈ nación.

13 Ix ach elta yic tzach colvaj d'a a chon̈ab' yed' d'a vin̈ rey sic'b'ilel uuj. Axo vin̈ yajalil eb' anima te chuc, ix a tec'canem vin̈. Ix a satel schon̈ab' vin̈, masanto ix checlaj yich.

14 A eb' yajal yaj d'a scal eb' ajc'ol chi', a yed' syamc'ab' eb' yic oval, a yed'oc ix a milcham eb' ayic ix ja eb' d'ayon̈ yic tzon̈ satanel eb' yalani.

15 Ichato ix ach b'ey d'a yib'an̈ a' mar yed' noc' a chej, yuj chi' ix q'ue chulnaj a' mar chi'.

16 Ayic ix vab'an masanil tas ol javoc d'a quib'an̈, ix in xivq'uei. Ix ib'xiq'ue in ti'. Masanil in nivanil ix el yip, ix el pax yip in xub'. Vach'chom icha chi' ol ajoc, palta nivan ol vutoc in c'ol in tan̈van jun c'ual ayic ol javoc yaelal d'a yib'an̈ eb' tz'ac'an oval qued'oc.

17-18 Tzin te tzalaj val uuj ach Jehová in Columal, vach'chom man̈ ol xumacan te' higo, man̈ ol satan te' uva yed' te' olivo, man̈ ol yac' sat tas tz'avchaji, vach'chom ol satel masanil noc' calnel yed' noc' vacax d'a yol macte', palta ol valn̈ej vach' lolonel d'ayach.

19 Mamin Jehová, a ach tzac' vip, tzac'an yip voc yic syal in b'ey icha noc' c'ultaquil chej, tzin ic'anq'ue b'aj chaan̈, b'aj ol in colchajoc.

B'itajocab' jun b'it tic yuj vin̈ scuchb'an eb' sb'itan yed' juntzan̈ yamc'ab' ayoch sch'an̈al.

SOFONÍAS

1

2

3

A Slolonel Dios D'a Vin̈aj

SOFONÍAS

Sofonías sb'i jun libro tic, yujto a slolonel Dios yalnac d'a vin̈aj Sofonías tz'ib'ab'ilcan d'ay. Ec'nac vin̈ d'a stiempoal vin̈aj Nahum yed' vin̈aj Habacuc. A yuj tas syal jun libro tic, snachajel cuuj to ayocto yalannaccanel juntzan̈ lolonel tic vin̈ ayic mantzac meltzajxi spensar eb' aj Judá d'a schecnab'il Jehová d'a stiempoal vin̈aj rey Josías. A jun libro tic, syalcot yuj smul eb' anima slaj ochi, yuj chi' syac'cot yaelal Dios yic satel eb'. Syalanpaxcot yuj yaelal ol javoc d'a yib'an̈ eb' aj Judá, yujto tz'och eb' ejmelal d'a juntzan̈ comon dios. Ol satjocpaxel juntzan̈ chon̈ab' d'a yol smacb'en eb' filisteo yuj Dios. Palta axo pax chon̈ab' Jerusalén jun, yalnac Dios to ol b'ochajxoc. A d'a jun tiempoal chi', a eb' anima ol cajnaj eb' d'a emnaquilal yed' d'a stojolal. Yuj chi' a jun libro tic, slajvican yed' jun b'it yic tzalajc'olal.

1

Sc'ual yoval sc'ol Jehová

1 Aton juntzan̈ lolonel tic ix yal Jehová d'ayin Sofonías in tic, yuninal in vin̈aj Cus, yixchiquin in vin̈aj Gedalías yuninal vin̈aj Amarías yuninal vin̈aj Ezequías. Ayic ayoch vin̈aj Josías yuninal vin̈aj Amón reyal d'a Judá, ata' ix lolon Jehová d'ayin.

2 A Jehová ix alan d'ayin icha tic: Ol in satel masanil tas ay d'a sat luum tic.

3 Ol in satel eb' anima, ol in satel noc' noc', noc' much yed' pax noc' chay. Ol in satel eb' chuc yed' schucal. Ol in satel eb' anima d'a sat lum luum tic.

4 Ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ chon̈ab' Judá yed' pax d'a yib'an̈ masanil eb' cajan d'a Jerusalén. Ol in satel juntzan̈ b'aj tz'och eb' ejmelal d'a comon dios scuchan Baal d'a jun chon̈ab' tic. Man̈xa b'aj ol checlajcanoc yed' pax sb'i eb' sacerdote ol in sucsatoc.

5 Ol in satel eb' sq'ue d'a yib'an̈tac pat lesal d'a masanil tas chequel d'a satchaan̈. Ol in satpaxel eb' tz'em cuman yic tzin yac'an b'inajoc, palta syac'pax b'inaj sdiosal eb' scuch Milcom.

6 Ol in satpaxel eb' syiq'uel sb'a d'ayin, aton eb' max yal sb'a d'ayin, eb' max yaq'uem sb'a yic sc'anb'an sb'a d'ayin.

7 Numan tzex aj d'a vichan̈ a in Jehová in tic, yujto a sc'ual yoval in c'ool, lac'anxo ay. Toxo ix in siq'uel noc' noc' ol in milcham silab'oc. Toxo pax ix in sic'canel mach avtab'il vael vuuj.

8 A d'a jun c'ual chi', ol vac' val och yaelal d'a yib'an̈ eb' yajal yed' d'a yib'an̈ eb' yuninal eb' vin̈ rey yed' pax d'a yib'an̈ juntzan̈xo eb' tz'ac'anoch spichul eb' ch'oc chon̈ab'il.

9 Ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ eb' tz'ochb'at tz'itnaj d'a yib'an̈ sb'achnub' spuertail templo, eb' syac' b'ud'joc stemplo scomon diosal yed' b'eyumal syic' eb' d'a spatic yelc'umal yed' pax yuj yac'an musansatil eb' yetanimail.

10 A d'a jun c'ual chi', ol ab'chaj yel yav anima d'a puerta b'aj tz'och eb' chon̈um chay d'a schab'il macan̈ chon̈ab'. Ol ab'chaj sc'an̈ yel c'acap d'a lum tzalquixtac.

11 Avajan̈ec, mach ex cajan ex d'a mercado, yujto masanil eb' chon̈vajum ol chamel eb', masanil eb' tz'ac'an tumin majanil, ol satel eb'.

12 A d'a jun c'ual chi', ol in say vil Jerusalén, icha tz'aj saychaj junoc tas satb'at yed' te' tz'ictaj. Ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ eb' anima malaj tas sna' ticnaic, lajan eb' icha vino ton̈ej tan̈anem yich, syal eb' icha tic: A Jehová, max yac'cotlaj vach'il d'a quib'an̈, an̈ejtona' man̈ ol yac'paxcotlaj chucal, xchi eb'.

13 Yuj chi' a masanil jantac sb'eyumal eb', ol ic'chajec'oc yed' spat eb' ol juchajemoc. Ol sb'oq'ue spat eb', palta man̈oc eb' ol cajnaj d'a yool. Ol yavej yuva eb', palta man̈oc eb' ol uc'an svinoal, xchi Jehová.

14 Lac'anxo ay jun sc'ual yoval sc'ol Jehová. Te nivan yelc'och jun c'ual chi'. Lac'anxo ay, yelc'olal sjavi. Ab'ec, a d'a jun c'ual chi', vach'chom eb' soldado te tec'an, ol oc' eb' yuj xivelal.

15 A jun c'ual chi', sc'ual yoval sc'ol Jehová, sc'ual yaelal yed' cusc'olal. A d'a jun c'ual chi', ol juvoquel chon̈ab', tz'inini ol ajcanoc, ol q'uic'b'oc q'uinal, q'uic'alq'uinalxon̈ej ol ajoc, ol muslajpaxoc, vevenxon̈ej ol ajcanoc.

16 A d'a jun c'ual chi', sc'ual spuchaj q'uen trompeta yic oval yed' yel yav eb' soldado yac'an oval d'a chon̈ab' ayoch smuroal yed' storreal te chaan̈ yajq'uei.

17 Syalan Jehová icha tic: Ol vac' val och eb' anima d'a ilc'olal, yuj chi' lajan ol aj sb'eyec' eb' icha sb'eyec' eb' max uji yilani, yujto sic'lab'il ix och schucal eb' d'a vichan̈. A schiq'uil eb', ol b'atcan quib'naj icha lum pococ, axo snivanil eb', toxon̈ej ol q'uecan b'ulan icha stza' noc' noc', xchi Jehová chi'.

18 A d'a sc'ual yoval sc'ol Jehová, a q'uen oro yed' q'uen splata eb' anima, man̈xo ol yal scoljiel eb' yuj q'ueen. Yujto a yoval sc'ol chi' ol ac'an satel jun nación tic. Man̈ junipoc ol satel masanil eb' cajan d'a jun nación tic. Icha tz'aj stz'ab'at junoc tas yuj te' c'ac', icha chi' ol aj satel eb'.

2

1 Ex anima malaj jab'oc sq'uixvelal, molb'ejec e b'a yic tze naan sic'lab'il,

2 yacb'an manto javi jun c'ual naanxo yuj Jehová, jun c'ual te ay smay. Ol ex saclemb'at yuuj icha tz'aj yic'jib'at smatz'il ixim trigo yuj ic'.

3 Mach ex emnaquil tzeyutej e c'anab'ajan tojolal d'a jun nación tic, aq'uecoch e b'a d'a yol sc'ab' Jehová e masanil. B'eyb'alejec tojolal yed' emnaquilal, talaj olto ilchaj b'aj ol e col e b'a d'a jun c'ual yic yoval sc'ol Jehová chi'.

A yaelal ol javoc d'a yib'an̈ juntzan̈ nación

4 Tz'inini ol ajcan chon̈ab' Gaza. Cuseltac ol ajcan chon̈ab' Ascalón. D'a c'ualil ol pechchajel eb' cajan d'a Asdod, axo pax eb' cajan d'a Ecrón ol ic'chajel eb', icha stoc'chajq'ueta junoc te te' yed' sch'an̈al yib'.

5 Mach ex cotnac ex d'a Creta, ex cajan ex d'a stitac a' mar, toxo ix yal Jehová tas ol javoc d'a eyib'an̈. Syalan icha tic: Ol in satel chon̈ab' Canaán, aton schon̈ab' eb' filisteo. Man̈xo junoc mach ol can cajan ta', xchi Jehová.

6 Masanil chon̈ab' d'a stitac a' mar, axon̈ej noc' calnel ol va d'ay. Axon̈ej ta' ol sb'oq'ue slech pat eb' tan̈vum calnel yed' smacte' noc' scalnel eb' chi'.

7 A eb' man̈ ol cham d'a Judá, ol yic' smacb'en eb' d'a jun lum luum chi'. Ata' ol laj b'at eb' stan̈vej noc' scalnel, axo d'a te' pat d'a Ascalón ol laj vay eb' d'ac'valil, yujto a Jehová Dios ol tan̈van eb', ol ic'jocpaxq'ue chaan̈ eb' yuuj.

8 A Jehová tz'alan icha tic: Ix vab' val sb'uchvaj eb' moabita yed' eb' amonita d'a eb' in chon̈ab', syalanpax eb' to ol yiq'uec' lum sluum eb' in chon̈ab' tic eb' yalani.

9 Yuj chi', a in Jehová in tic svala', a Moab yed' Amón chi', lajan ol aj icha ajnac Sodoma yed' Gomorra, aton meltzajnacoch b'aj sq'uib'q'ue te' q'uiix yed' pax b'aj sb'o atz'am atz'am. Tz'inini ol ajcan d'a juneln̈ej. Axo eb' man̈ ol cham d'a in chon̈ab', a eb' ol ic'anelta tastac ay d'a eb', a eb' ol macb'enancan slum eb' chi', xchi Jehová.

10 Aton spac chi' ol scha Moab yed' Amón, yujto ix b'uchvaj eb' d'ayon̈ schon̈ab' on̈ Jehová Yajal d'a Smasanil. Ix yalanpax eb' to syiq'uec' lum co luum eb'.

11 Ol cot val yoval sc'ool Jehová d'a eb'. Ol satel juntzan̈ comon dios ay d'a smasanil yolyib'an̈q'uinal tic. Axo eb' cajan d'a juntzan̈ lum luum ay d'a snan̈al a' mar, ol och eb' ejmelal d'a Jehová b'aj cajan junjun.

12 Yed' ex pax tic, ex aj Etiopía, ol ex cham yuj yespada Jehová.

13 Ol yac'anpax yaelal Jehová d'a yib'an̈ eb' cajan d'a Asiria ay d'a norte yic satel eb'. Tz'inini ol ajcan chon̈ab' Nínive yuuj, tz'inan luum ol ajcanoc.

14 Ol juchajem spat eb'. Axon̈ej noc' molb'etzal noc' yed' noc' c'ultaquil noc' ol aj ta'. Axon̈ej noc' cujub' yed' noc' sotz' ol oc' d'a schontac yoyal spat eb' chi', ol laj oq'uelta noc' d'a ventena. Toxon̈ej ol och b'ulan noc' joj d'a sti' spuertail spat eb' chi'. Axo te' c'ute' ayoch schemtealoc yool, ol laj el te'.

15 Icha chi' ol utaj jun chon̈ab' te ac'umtac syutej sb'a, malaj tas sna'a, syipc'olej sb'a sch'ocoj, syalan eb' cajan d'ay icha tic: Malaj junocxo chon̈ab' lajan yed' co chon̈ab' tic, xchi eb'. Palta ol can tz'inan, axon̈ej noc' chium noc' ol cajnajcan ta'. A eb' ol ec' d'a slac'anil chi', ol schin̈ub'tan̈ej sc'ab' eb', ol b'uchvaj eb' d'ay.

3

A schucal Jerusalén yed' scolnab'il

1 Ob'iltac eb' aj Jerusalén, aton jun chon̈ab' b'aj cajan eb' anima te pit, eb' yelxo val te chuc yed' pax eb' ixtum anima.

2 Maj scha yab' eb' tas ix yal Jehová, te chuc pax ix yab' eb' ayic ix cachji eb' yuuj. Maj yac'och Jehová sDiosal eb' yipoc sc'ool, maj sc'anb'ejpax jab'oc sb'a eb' d'ay.

3 A eb' sreyal eb', lajan eb' icha noc' choj tz'el yav yuj vejel. Axo eb' sjuezal eb', lajan eb' icha noc' oques man̈xo junoc sb'aquil schib'ej syactejcani yic schi d'a junxo c'u.

4 A eb' syaloch sb'a schecab'oc Dios, syic'chaan̈ sb'a eb', an̈ej d'a yol yic eb' scomon loloni. A eb' sacerdote, syixtejb'at scajnub' Dios eb', max sc'anab'ajej pax sc'ayb'ub'al Dios chi' eb'.

5 Palta, ayec' Jehová d'a co chon̈ab' tic, an̈ej tas tojol sc'ulej, malaj juneloc sc'ulej junoc tas man̈ vach'oc. Junjun q'uin̈ib'alil sch'oxanel stojolal. Axo pax eb' chuc, max q'uixvi jab'oc eb'.

6 A Jehová tz'alan icha tic: Toxo ix laj in satel juntzan̈ nación. Toxo ix laj vec lan̈chaj storreal smuroal schon̈ab' eb'. Tz'inini ix vutejcan yoltac calle, man̈xalaj junoc mach tz'ec' ta'. A d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', man̈xa junoc anima cajan.

7 Ix vutej icha chi', talaj a eb' aj Jerusalén tic, ol ja sxivc'olal eb' d'ayin, yic a ol vac'an scachnab'il eb', ol in sc'anab'ajej eb'. Tato icha chi', man̈ ol in juem scajnub' eb', man̈ ol vac'paxoch syaelal eb', icha ix aj in naani. Palta axo eb' jun, yelc'olal ix tzalaj val eb' sc'ulan masanil macan̈ chucal d'a vichan̈.

8 Yuj chi' tan̈vejec sjavi jun c'u ayic ol in ch'oxanel smul masanil eb' sc'ulan chucal. A in Jehová in sval icha tic: Toxo ix in na to ol in molb'ej masanil nación yed' masanil chon̈ab', yic ol vac'och yoval in c'ol d'a yib'an̈ eb' anima cajan d'ay. Masanil yolyib'an̈q'uinal ol satel yuj yoval in c'ool.

9 Ayic ol c'och jun c'ual chi', axon̈ej lolonel vach' ol vac' yal eb' anima smasanil, yic vach' a masanil eb' anima d'a junjun chon̈ab', ol yal vach' lolonel eb' d'ayin. Junxon̈ej ol aj yalan sb'a eb' d'ayin.

10 A eb' in chon̈ab' sacleminac yajcanb'at ticnaic d'a sc'axepal a a' yic Etiopía, a d'a jun c'ual chi' ol laj javoc eb' smasanil ul yaq'uem sb'a d'ayin yed' yofrenda.

11 Ex in chon̈ab', a d'a jun c'ual chi', man̈xo ol ex q'uixvoc yuj e chuc b'eyb'al, aton b'aj ix e pitej e b'a d'ayin. A d'a jun c'ual chi', ol viq'uel eb' stzalaj yed' yac'umtaquil d'a e cal. Man̈xo ac'umtacoc ol eyutej e b'a d'a jun tzalan b'aj tz'och ejmelal d'ayin.

12 Axon̈ej eb' anima emnaquilal syutej sb'a ol vac'can cajan d'a in chon̈ab' chi', axon̈ej d'ayin ol scol sb'a eb'.

13 A eb' aj Israel olto canoc, man̈xo ol sc'ulej eb' tas man̈ tojoloc, man̈xo ol yalpax lolonel eb' man̈ yeloc. Man̈xalaj pax b'aq'uin̈ ol yixtej eb' yetanimail eb'. Junc'olalxon̈ej ol aj eb', man̈xalaj mach b'aj ol xiv eb', toxon̈ej ol va eb', junc'olalxon̈ej ol aj eb', xchi Jehová.

B'it yic tzalajc'olal yuj Jerusalén

14 B'itanan̈ec ex aj Sion. Q'ueocab' chaan̈ e jaj e b'itan ex aj Israel. Tzalajan̈ec ex aj Jerusalén, tzalajan̈ec val.

15 A Jehová, toxo ix yic'canel eb' tz'ac'anoch yaelal d'a quib'an̈, toxo ix spatiquejel eb' ayoch ajc'olal d'ayon̈. A Jehová co Reyal ayec' qued'oc. Man̈xalaj b'aj ol on̈ xivoc.

16 A d'a jun c'ual chi', ol yal anima d'a eb' aj Jerusalén icha tic: Ex aj Sion, man̈xo ex xivoc, man̈xoocab' el yip e c'ab' yuj xivelal.

17 A Jehová e Diosal ayec' eyed'oc. A spoder tzex colani, ste tzalaj eyed'oc. Yujto xajan ex yuuj, yuj chi' man̈xalaj tas ol yala'. A yuj stzalajc'olal chi' ol b'itanoc,

18 icha tz'aj yoch b'it d'a sc'ual q'uin̈, xcham eb'.

Syalan Jehová: Ol viq'uel juntzan̈ cusc'olal ayoch d'a eyib'an̈, ol vic'anpaxel q'uixvelal tzex ic'ani.

19 A d'a jun c'ual chi', ol vac' yovalil d'a juntzan̈ eb' ix ex ixtani. Ol in colvaj d'a eb' yatac val ay yed' d'a eb' saclemnaccanb'ati. Ol vic' val chaan̈ snivanil eyelc'och d'a masanil yolyib'an̈q'uinal yuj b'aj ix ex ixtaji.

20 A d'a jun c'ual chi', ol ex vic'coti. Ol ex in molb'ej, ol in q'uexan tas ayoch d'a eyib'an̈. Ol ex vic'an val chaan̈, nivan ol aj eyelc'och d'a scal masanil chon̈ab' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Ol eyil val ex vic'anxi chaan̈, xchi Jehová.

HAGEO

1

2

A Slolonel Dios D'a Vin̈aj

HAGEO

Hageo sb'i jun libro tic, yujto a slolonel Dios yalnac d'a vin̈aj Hageo tz'ib'ab'ilcan d'ay. Syalcot yuj slolonel Dios alb'ilcan d'a eb' anima janacxi d'a Jerusalén, aton eb' xid'naquec' icha presoal d'a Babilonia. Aljinac slolonel Dios tic d'a eb' d'a ab'il 520 ayic manto javi Jesucristo. Cotnac yoval Dios chi' d'a eb' schon̈ab' chi', yujto tz'ec' tiempo an̈eja' max sb'oxiq'uelaj stemplo Dios chi' eb'. Palta a eb' anima, man̈ jantacoc svach'il spat eb' b'aj cajan. Yuj chi' javinac yaelal d'a yib'an̈ eb'. Palta yac'nacpaxcan sti' Dios d'a eb' to ol c'ochxoc eb' ichataxon yaji tato sna sb'a eb', syactancan eb' sc'ulan chucal.

1

Schecchaj b'o templo

1 D'a schab'il ab'il yoch vin̈aj Darío reyal, d'a sb'ab'el c'ual yic svaquil uj, a Jehová ix in checan a in Hageo schecab' in tic yic b'at in lolon yed' vin̈ sgobernadoral Judá, aton vin̈aj Zorobabel yuninal vin̈aj Salatiel yed' pax vin̈aj Josué, vin̈ sat sacerdote yuninal vin̈aj Josadac.

2-3 A Jehová Yajal d'a Smasanil ix in checanb'at val juntzan̈ tic: A ex tic, tzeyala' to ayto sc'och sc'ual yic sb'ochajxiq'ue in cajnub'. 4 Palta vach' jun, aocab' d'a pat te vach' yilji b'aj tzex cajnaji yacb'an axo in cajnub' max eyamochlaj e b'oanxi. 5 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil, a in svala', ¿tom max e na val jab'oc yuj tas van yec' d'a eyib'an̈ tic? 6 Te nivan tastac tzeyavej, palta quenn̈ej sat tze molo'. Tzex va'i, palta max ex b'ud'jilaj. Tzeyuq'uej a', palta max ec'laj e taquin̈tial. Tzeyac'och e pichul, palta max ex q'uixnajlaj yuuj. Axo mach scha stojol b'aj smunlaj d'a junoc c'u, ichato d'a yol mucuc olan yich syaq'uem stojol chi'. 7 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil sval d'ayex, ¿tom max e na val jab'oc yuj tas van yec' d'a eyib'an̈ tic? 8 A ticnaic jun, ixiquec d'a caltac yax luum, tzeyic'ancot te te' yic tze b'oanxiq'ue in cajnub'. Ichato chi' b'ian, ol in aj ta' d'a tzalajc'olal, ol eyic'anxichaan̈ in b'i.

9 A ex tic tze na'a to te nivan sat tas ol eyic' d'a tas ix eyavej chi', palta quenn̈ej pax tzeyic'a'. A in Jehová in svala', a jab'oc tze molb'ejcan d'a e pat, a in tzin pu saclem d'ayex. ¿Tas yuuj? Yujto a in cajnub', lan̈chimtac yajcani, a exxo tic, an̈ej e b'oanq'ue e pat b'aj ayoch e pensar. 10 Yujton chi' max yac'laj n̈ab' b'aj cajan ex tic, malaj tas syac' lum luum tic d'ayex. 11 Ix in yamoch vaan yem n̈ab' d'a yib'an̈ tas tzeyavej yed' d'a jolomtac vitz, yic stacjiel ixim trigo, te' uva, te' olivo yed' masanil sat avb'en slaj molji. Man̈xalaj n̈ab' tz'em d'a eyib'an̈, man̈xooc d'a yib'an̈ noc' e molb'etz, man̈xooc pax d'a yib'an̈ masanil e munlajel, xchi Jehová.

12 A juntzan̈ slolonel Jehová Dios ix vala', ayic ix yab'an vin̈aj Zorobabel yed' vin̈aj Josué, aton vin̈ sat sacerdote yed' masanil eb' anima, ix te xiv eb' d'a Jehová, yuj chi' ix sc'anab'ajej eb'. 13 Yuj chi', ix valan icha tic: A Jehová tz'alani: Ayinn̈ejec' eyed'oc xchi, xin chi.

14-15 Icha chi' ix aj yiptzitaj vin̈aj Zorobabel gobernador d'a Judá yed' vin̈aj Josué sat sacerdote yed' pax masanil eb' anima yuj Jehová. Ayic 24 c'ual yoch svaquil uj, d'a schab'il ab'il yoch vin̈aj Darío reyal, aton ta' ix syamoch eb' sb'oanxi scajnub' sDiosal, aton Jehová Yajal d'a Smasanil.

2

A snivanil yelc'och ac' templo

1 Ayic 21 yoch yuquil uj, ix lolonxi Jehová d'ayin Hageo in tic. 2 Ix yalani to sval d'a vin̈aj Zorobabel yed' d'a vin̈aj Josué yed' pax d'a masanil eb' anima icha tic: 3 A ex eyilnacto svach'il yilji jun templo d'a yalan̈taxo, alec tato lajan yed' jun sco sb'o tic ticnaic. Tecan tze na'a to malaj jab'oc yelc'ochi tato sco lajb'ej yed' junxo chi'. 4 Ach Zorobabel, mocab' chab'ax a c'ool yed' ach Josué sat sacerdote. Mocab' chab'ax e c'ol ex chon̈ab'. Munlajan̈ec, yujto a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, ayinec' eyed'oc. 5 Ayn̈ej och Vespíritu eyed'oc icha ajnac vac'an can in ti' ayic vic'annaquelta eb' e mam eyicham d'a Egipto, yuj chi' man̈ ex xivoc.

6 Toxo val ol in tzicub'tan̈ej yolyib'an̈q'uinal tic, aton satchaan̈, a' mar yed' lum luum tic. 7 Ol laj vac' ib'xoc masanil nación, axo sb'eyumal eb', ol laj yic'cot eb' d'a in cajnub'. A in Jehová Yajal d'a Smasanil svala', ol b'ud'joquel in cajnub' tic yuj sb'eyumal eb' chi'. 8 A in ay vic q'uen plata yed' q'uen oro. 9 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil svala': A snivanil yelc'och in cajnub' tic, ec'to ol aj sb'inaj d'a yichan̈ jun b'ab'el. A tic ol vac' pitzvoc junc'olal, xchi Jehová, xin chi.

A Dios ix cachan eb' schon̈ab'

10 Ayic 24 yoch sb'alun̈il uj, an̈eja' d'a schab'il ab'ilxo yoch vin̈aj Darío reyal, ix yal Jehová d'ayin Hageo in tic icha tic: 11 C'anb'ej d'a eb' vin̈ sacerdote tas syal ley yuj tas tz'ab'laji, xchi d'ayin. 12 Yuj chi', ix valan d'a eb' vin̈ sacerdote chi' icha tic: Q'uinaloc ay junoc mach ed'jinac jab'oc chib'ej, pichb'iloch d'a sti' spichul, yic Dios jab' chib'ej chi' yujto ix ac'ji silab'il d'ay. Q'uinaloc a stitac spichul chi' tz'och d'a ixim pan, ma d'a junoc vael toxo ix taji, ma d'a vino, ma d'a aceite, ma d'a junocxo tas vach' svaji. ¿Am yuj chi' yicxon̈ej Dios tz'ajcan juntzan̈ vael chi'? xin chi d'a eb' vin̈.

—Maay, xchi eb' vin̈ d'ayin.

13 Ix valanxi icha tic: Q'uinaloc ay junoc mach man̈ vach'oc d'a yichan̈ ley yujto ix syam snivanil junoc chamnac, slajvi chi' syaman juntzan̈ tas tz'ab'laj ix laj cal chi': ¿Tzam ixtax juntzan̈ chi' icha yalan ley? xin chi. Ix tac'vi eb' vin̈: I'... tz'ixtaxi, xchi eb' vin̈.

14 Yuj chi' ix valani: A Jehová tz'alan icha tic: Icha chi' yaj juntzan̈ anima tic. Masanil tas sc'ulej eb' yed' tas syac' eb' d'ayin, juneln̈ej malaj svach'il. 15 Naec nab'i, tas eyaji ayic manto eyamoch e b'oanxiq'ue in cajnub' tic. 16 Yujto a d'a yic chi', ay mach b'at ic'ancot 20 echlab'oc ixim trigo yalani, axo sc'och b'aj molb'ab'il ixim chi' yuuj, an̈ej lajun̈e' echlab' ixim ayeq'ui. An̈ejtona' ay mach sb'at b'aj smolb'aj vino, b'at yic'ancot 50 ch'ub'oc yalani, axo syic'anq'ueta, an̈ej 20 ch'ub' sq'ueta. 17 A in tic, ix in satel masanil tas tzeyavej yed' juntzan̈ yab'il yed' pax q'uen sacb'at, palta maj ex meltzajcotlaj d'ayin. 18 A d'a jun c'u 24 yic sb'alun̈il uj tic, ix eyaq'uem yich in templo. 19 A ticnaic, cham val ol eyila' tas ol ex ajoc. Vach'chom man̈xalaj ixim trigo d'a yed'tal, ma manto yac' sat te' uva, te' higo, te' granado yed' te' olivo, palta a ticnaic yed' yic ol b'eyn̈ejb'atoc, ol vac' val in vach'c'olal d'a eyib'an̈, xchi Jehová, xin chi.

A sti' Jehová ix yac' d'a vin̈aj Zorobabel

20 An̈eja' d'a jun c'u chi' ix lolon Jehová d'ayin Hageo in tic. 21 Ix yalan icha tic: Al d'a vin̈aj Zorobabel sgobernadoral Judá to a in Jehová in sval icha tic: Ol in tzicub'tan̈ej satchaan̈ yed' lum luum tic. 22 Masanil yipal juntzan̈ nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol laj in sateli, ol vic'ancanel yopisio eb' yajal. Ol laj vecq'ue pac'aljoc masanil carruaje yic oval yed' masanil eb' ayq'ue d'a yib'an̈. Ol laj cham noc' chej yed' eb' ayq'ue d'a yib'an̈ noc'. Junjun soldado ol xiclajcham sb'a yed' yetsoldadoal ajun yed'oc. 23 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil sval d'ayach ach in checab' Zorobabel yuninal vin̈aj Salatiel, a d'a jun c'ual chi', ol vac'och opisio icha yopisio in sello, yujto a in ix ach in siq'uelta, xchi Jehová, xin chi d'a vin̈aj Zorobabel chi'.

ZACARÍAS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

A Slolonel Dios D'a Vin̈aj

ZACARÍAS

Zacarías sb'i jun libro tic, yujto a slolonel Dios yalnac d'a vin̈aj Zacarías tz'ib'ab'ilcan d'ay. A tz'alancot yuj juntzan̈ lolonel aljinac d'a vin̈ ayic meltzajnacxo vin̈ d'a Babilonia. Cha macan̈ yaj jun libro tic: B'ab'el macan̈, tz'el yich d'a capítulo 1 masanto d'a 8, ata' syala' to ay tas ix ch'oxji yil vin̈aj Zacarías chi' icha vayich yuj Dios, aton d'a ab'il 520-518 ayic manto javi Jesucristo. Syalanpaxcot yuj tas ajnac sb'ochajxi chon̈ab' Jerusalén yed' tas ajnac sb'ochajxi stemplo Dios, yed' pax tas ajnac sb'oanxi spensar eb' anima chi'. Syalanpaxcot yuj sjaub'al Cristo. Axo d'a capítulo 9 masanto d'a 14, ata' syal yuj Cristo yed' yic ol sch'olb'itaj eb' chon̈ab' israel yed' juntzan̈xo nación. Syalanpaxi to a Israel ol c'ochxoc icha yajtaxoni.

1

Syavtej schon̈ab' Jehová

1 A in Zacarías in, yuninal in vin̈aj Berequías, yixchiquin in vin̈aj Iddo. A d'a svajxaquil uj, d'a schab'il ab'il yoch vin̈aj Darío reyal, ix lolon Jehová d'ayin schecab' in tic yic svaleli, ix yalan icha tic:

2-3 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil, ix te cot voval d'a eb' a mam icham, yuj chi' al tas sval tic d'a eb' etchon̈ab': A in Jehová in svala', meltzajan̈ecxicot d'ayin yic ol in meltzajxipaxb'at d'ayex. 4 Man̈ e pitej e b'a icha ix aj spitan sb'a eb' e mam eyicham chi'. Ix yal eb' in checab' d'a eb' d'a peca' chi': Icha val tic yalan Jehová Yajal d'a Smasanil: Naecval e b'a d'a e chuc pensaril yed' pax d'a chucal tze c'ulej, xchi Jehová, xchi eb' in checab' chi', palta maj scha yab' eb', maj sc'anab'ajejpaxlaj eb'. 5 Palta a ticnaic, ¿b'ajtil ayec' eb' e mam eyicham chi'? An̈ejtona' pax eb' in checab', man̈xo pitzanoc eb' ticnaic. 6 Axo pax in lolonel yed' in checnab'il ix val d'a eb' in checab' chi', ix elc'och d'a eb' e mam eyicham chi', yuj chi' ix sna sb'a sc'ol eb', ix yalan eb': A Jehová Yajal d'a Smasanil, ix on̈ yutej icha ix aj snaani, icha smojal co chuc pensaril yed' chucal sco c'ulej, xchi eb', xchi Jehová d'ayin.

A tas ch'oxb'il yil vin̈aj Zacarías

7 A in Zacarías in tic, ix in cha juntzan̈ lolonel tic d'a Jehová, d'a 24 yoch yuxluchil uj (aton jun uj scuch Sebat) d'a schab'il ab'il yoch vin̈aj Darío reyal. 8 A d'a jun ac'val, ix ch'oxji vil jun tic d'a in vayich: Ix vil jun vin̈ vinac ayq'ue d'a yib'an̈ jun noc' chacchac chej, ix vanaj noc' d'a jun ch'olan d'a scal juntzan̈ te' arrayán. Axo d'a spatic jun vin̈ chi', ay junxo n̈ilan̈ noc' chej, ay pax mach ayq'ue d'a yib'an̈ noc'. A d'a scal noc' chi', ay noc' chacchac, ay noc' sacb'alinac, ay pax noc' sacsac. 9 Ix in c'anb'an d'a jun ángel van slolon ved'oc icha tic: Mamin, ¿tas yaj juntzan̈ eb' ayq'ue d'a yib'an̈ chej chi'? xin chi. Ix tac'vi d'ayin, ix yalan icha tic: Ol in ch'ox d'ayach tas yaj eb', xchi. 10 Yuj chi', ix yalan jun vin̈ ayec' d'a scal juntzan̈ te' arrayán chi' icha tic: Aton eb' tic ix checjib'at yuj Jehová yic b'at sb'eytzitan masanil yolyib'an̈q'uinal tic eb', xchi.

11 Ix yalan eb' ayq'ue d'a yib'an̈ chej chi' d'a Yángel Jehová ayec' d'a scal te' arrayán chi' icha tic: Toxo ix on̈ ec' d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic. Vach'n̈ej yaj ix quila', te junc'olal yaji, xchi eb'. 12 Ix yalan Yángel Jehová chi' icha tic: Mamin Jehová, Yajal ach d'a Smasanil, 70 ab'ilxo yajcot yoval a c'ol d'a yib'an̈ Jerusalén yed' d'a yib'an̈ Judá. ¿Jantacto val tiempo, ichato chi' ol oc'xoc a c'ol d'a masanil eb' a chon̈ab' chi'? xchi.

13 Ix tac'vi Jehová d'a jun ángel van slolon chi' ved'oc, ix yac'an snivanil sc'ool. 14 Elan̈chamel ix yal jun ángel chi' to svalel juntzan̈ lolonel tic: Aton juntzan̈ tic ix yal Jehová, Yajal d'a Smasanil: Te xajan chon̈ab' Jerusalén vuuj yed' tzalan Sion. 15 Yuj chi' te aycot yoval in c'ol d'a yib'an̈ juntzan̈xo nación malaj jab'oc tas sna'a. Ayic quenn̈ej yoval in c'ol d'a yib'an̈ Jerusalén chi', ix te ec' eb' d'a yib'an̈ yac'an yaelal d'ay. 16 Yuj chi', a in Jehová in sval icha tic: A ticnaic, ol vac'xi in vach'c'olal d'a Jerusalén. Ol vac'an b'ochajxiq'ue in templo ta', ol b'ochajpaxq'ue chon̈ab' Jerusalén chi', xchi Jehová d'a jun ángel chi'.

17 Ix yalanxi jun ángel chi' d'ayin icha tic: Alpaxel juntzan̈xo tic: A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Ol vic'xichaan̈ juntzan̈ in chon̈ab' tic, ol vac'anxi snivanil sc'ol Sion. Ol valanel junelxo to a Jerusalén tic, in chon̈ab' yaji, sic'b'ilel vuuj, xchi Jehová, xchi jun ángel chi'.

Chab' tas ix ch'oxji yil vin̈aj Zacarías

18 Ix in q'ue q'uelan, ix vilan chan̈e' noc' ch'aac. 19-21 Ix in c'anb'an d'a jun ángel van slolon chi' ved'oc icha tic: ¿Tas syalelc'och chan̈e' noc' ch'aac chi'? xin chi d'ay. Ix yalan d'ayin icha tic: A juntzan̈ noc' ch'aac chi', a juntzan̈ nación ac'annacoch yaelal d'a yib'an̈ eb' aj Israel, eb' aj Judá yed' eb' aj Jerusalén sch'oxcot noc', saclemnacb'at eb' yuuj, xchi d'ayin. Ix lajvi chi', ay pax chan̈van̈ eb' vin̈ tenum q'ueen ix sch'ox Jehová vila'. Ix in c'anb'an icha tic: ¿Tas tzul sc'ulej juntzan̈ eb' vin̈ tenum q'ueen tic? xin chi. Ix yalan d'ayin icha tic: A juntzan̈ eb' vin̈ tic, ix javi eb' vin̈ ul xib'tani yed' yac'an satel yipalil juntzan̈ nación ix saclemanb'at eb' aj Judá, xchi d'ayin.

2

A jun vin̈ vinac ed'jinac jun ch'an̈ cuerda

1 Ix in q'uexxi q'uelan, ix vilani to ay jun vin̈ vinac ed'jinac jun ch'an̈ cuerda. 2 Ix in c'anb'an d'a vin̈: ¿B'ajtil tzach b'ati? xin chi. Ix yalan vin̈ d'ayin icha tic: Van in b'at vechtej chon̈ab' Jerusalén, yic snachajeli jantac sc'atul yed' jantac sat, xchi vin̈.

3 Yuj chi', ix vilan sb'at jun ángel van slolon chi' ved'oc. Ay junxo ángel chi' ix elta ul scha'a, a' ix alan d'ay: 4 Ixic d'a elan̈chamel, al d'a vin̈ quelem chi' icha tic: A Jerusalén, man̈xo ol yal-laj yoch smuroal, yujto a eb' anima ol cajnajxoc d'ay, man̈xo jantacoc ol aj sb'isul eb'. Ol te q'uib'paxchaan̈ noc' smolb'etzal noc' eb'. 5 Palta a Jehová tz'alani: A in ol in och oyan d'a spatictac Jerusalén chi' icha junoc c'ac', icha muro. Ol in ch'ox in tziquiquial d'a scal chon̈ab' chi', xchi Jehová, xa chi, xchi jun ángel chi'.

Ol scolel schon̈ab' Jehová

6-7 A Jehová tz'alan icha tic: A in ix ex vac' saclemb'at d'a masanil yolyib'an̈q'uinal. Palta a ticnaic, sval d'ayex icha tic: Ex aj Sion, elan̈eccot elan̈chamel d'a Babilonia ay d'a stojolal norte b'aj sacleminac eyajcanb'ati, xchi Jehová.

8-9 A Jehová Yajal d'a Smasanil, schecan val juntzan̈ lolonel tic d'a juntzan̈ nación ix ex pechan saclem a ex schon̈ab' ex tic. A tz'alan icha tic: Yaln̈ej mach tz'ixtan in chon̈ab' tic, ichato a snenal yol in sat syixtej. Yuj chi' a in ol vac' oval yed' juntzan̈ nación chi', a in ol in chec eb' ayoch schecab'oc eb' yic a eb' ol ic'anec' jantac sb'eyumal eb', xchi Jehová. Icha chi' ol aj sch'oxan sb'a stziquiquial Jehová, icha pax chi' ol aj snachajel eyuuj to a' ix in checancot val d'ayex.

10 A Jehová tz'alan icha tic: B'itanan̈ec d'a tzalajc'olal ex aj Sion, yujto ol in c'ochoc, ol in cajnaj d'a e cal, xchi Jehová. 11 Ayic ol ujoc jun tic, tzijtum nación ol javoc d'a Jehová, ol och schon̈ab'oc. Ol cajnajn̈ej Jehová chi' d'a e cal. Icha chi' ol aj snachajel eyuuj to a Jehová Yajal d'a Smasanil ix in checancot d'ayex. 12 A Jehová, ol yac' checlaj d'a sat lum luum yictaxoni to a Judá yico', axo pax Jerusalén sic'b'ilel yuuj. 13 Numc'ajocab' masanil anima d'a yolyib'an̈q'uinal d'a yichan̈ Jehová, yujto van scot yuj eb' schon̈ab', van yelta d'a yol scajnub' yicn̈ej yaji.

3

Ix q'uexjiel spichul vin̈aj Josué

1 Ix ch'oxji vila' to a vin̈aj Josué, aton vin̈ sat sacerdote, lin̈anoch vin̈ d'a yichan̈ Yángel Jehová. A d'a stojolal svach' vin̈aj Josué chi', ata' lin̈anoch vin̈ Satanás, yic syaloch smul vin̈aj Josué chi' vin̈. 2 Ix yalan Yángel Jehová chi' d'a vin̈ Satanás chi' icha tic: A Jehová ix sic'anel chon̈ab' Jerusalén, a tzach cachani. Yujto a jun vin̈ vinac tic, lajan vin̈ icha junoc cuxc'ac' tz'ic'chajelta d'a yol c'ac', xchi. 3 A vin̈aj Josué chi', te mictac spichul vin̈ ayochi, lin̈ann̈ejoch vin̈ d'a yichan̈ Yángel Jehová chi'. 4 A Yángel Jehová chi' ix alan d'a juntzan̈ schecab' lin̈anoch d'a yichan̈ to tz'ic'chajel spichul vin̈aj Josué te mictac ayochi. Ix yalanpax d'a vin̈aj Josué chi' icha tic: Scham val ilani, a syalelc'och jun tic to a in svic'canel a mul. A ticnaic ol vac' c'apac pichul yic q'uin̈ ac'ochi, xchi. 5 Ix lajvi chi', ix valani: Comonoc val tz'ac'chajq'ue junoc c'ox te sac d'a sjolom vin̈aj Josué chi', xin chi. Ix yac'anq'ue eb' b'ian. Ix lajvi chi' ix yac'anoch pichul yic q'uin̈ chi' eb' d'a vin̈, yacb'an lin̈ann̈ejec' Yángel Jehová chi' ta'.

6 Ix lajvi chi', ix yalan Yángel Jehová d'a vin̈aj Josué chi' icha tic: 7 Aton val juntzan̈ tic syal Jehová Yajal d'a Smasanil d'ayach: Cha ab' tas svala', tza c'anab'ajann̈ej masanil tas svac' a c'ulej. Tato ol a c'ulej masanil juntzan̈ chi', ol ach ochcan yilumaloc in templo, ol a tan̈vann̈ej yed' yamaq'uil. A in ol vac' opisio och d'a vichan̈ icha eb' in checab' ayec' d'a vichan̈ tic. 8 Ach Josué, scham val ab'ani, a ach tic, sat sacerdote aji. Scham yab'anpax eb' ayoch d'a yopisio ed'oc, yujto a ex tic, ch'oxnab'il eyaj yuj junoc tas toxo val ol ujoc. Ol vic'cot in checab', aton jun scuch Svol.3.8 9 A in svac'och jun q'uen q'ueen uque' pac'an̈ d'a yichan̈ vin̈aj Josué. A in ol in tz'ib'ej och d'a q'ueen icha tic: Junn̈ej c'ual ol aj vic'anel smul eb' cajan d'a jun nación tic. 10 A d'a jun c'ual chi', ol eyavtej e b'a. D'a tzalajc'olal ol aj eyic'an eyip d'a yalan̈ yen̈ul xil te' eyuva yed' te' eyigo. A in Jehová Yajal in d'a Smasanil sval jun tic, xchi Jehová, xchi jun ángel chi'.

4

Jun sb'achnub' candil yed' chab' te' olivo

1 Ix meltzajcot jun ángel ix lolon chi' ved'oc, ix xib'tanel in vayan̈, icha yel lenaj svayan̈ junoc mach vaynacb'ati. Ix sc'anb'an d'ayin icha tic: 2 ¿Tas tzila'? xchi d'ayin. Ix valan d'ay: Svil jun b'achnub' candil nab'a oro yed' jun yed'tal aceite ayq'ue d'a yib'an̈. A d'a jun b'achnub' chi', ayoch uque' candil. Junjun candil chi' ay stuboal tz'ic'an b'ey aceite chi'. 3 Junn̈ej ay chab' te' olivo yed' jun b'achnub' candil chi', jun te' ayoch d'a svach', aypaxoch junxo te' d'a sq'uexan̈, xin chi d'ay.

4 Ix in c'anb'an pax d'ay icha tic: Mamin, ¿tas val syalelc'och jun tic? xin chi d'ay. 5 Ix yalan d'ayin: ¿Tom man̈ ojtacoc tas syalelc'ochi? xchi d'ayin. Ix valani: Maay mamin, xin chi d'ay.4.5

6 Ix yalanxi jun ángel chi' d'ayin icha tic: Aton jun lolonel tic syal Jehová Yajal d'a Smasanil d'a vin̈aj Zorobabel: Man̈ yujoc eb' soldado, man̈ yujoc pax ipalil, palta a yuj Vespíritu ol yal uuj. 7 Ach Zorobabel, vach'chom te ajaltac sb'o in templo icha nivac vitz, palta malaj ol och d'ayach. A ach ol ac'och q'uen lajvub' q'ueen nivan yelc'ochi, yacb'an tz'el yav masanil eb' chon̈ab' icha tic: Te vach' yilji. Ayocab' svach'c'olal Dios d'a yib'an̈, xcham eb', xchi Jehová, xchi jun ángel chi'.

8 Ix lajvi chi', ix yalan Jehová d'ayin icha tic: 9 A vin̈aj Zorobabel ix ac'anem yich jun templo tic, an̈eja' vin̈ ol lajanpaxoc. Ichato chi', ol nachajel yuj in chon̈ab' to a in Jehová Yajal in d'a Smasanil ix ach in checb'at ala'. 10 A juntzan̈ eb' tz'alani to malaj svach'il jun templo ayic ex el yich sb'oi, ayic ol yilanoch eb' to van yac'anoch plomo vin̈aj Zorobabel d'a q'uen lajvub' q'ueen, ol tzalajq'ue eb', xchi Jehová.

Ix lajvi juntzan̈ tic, ix yalan jun ángel chi' icha tic: A uque' candil tic, aton sch'oxancot yol sat Jehová, to syil d'a masanil yolyib'an̈q'uinal, xchi d'ayin.

11 Ix in c'anb'anxi d'ay: ¿Tas pax syalelc'och chab' te' olivo chi', junjun te' d'a stz'eytac jun b'achnub' candil chi'? xin chi d'ay. 12 Ix in c'anb'anpaxi: ¿Tas syalelc'och chab' sc'ab' te' olivo junn̈ej yaj yed' chab' tubo nab'a oro b'aj tz'em aceite chi'? xin chi. 13 Ix tac'vi jun ángel chi' d'ayin icha tic: ¿Tom man̈ ojtacoc tas syalelc'ochi? xchi d'ayin. Maay mamin, man̈ vojtacoclaj, xin chi.

14 Ix yalan d'ayin: Aton chab' sc'ab' tic sch'oxancot eb' chavan̈ sic'b'ileli, aton eb' tz'ac'an servil Jehová, aton Yajal d'a Smasanil yolyib'an̈q'uinal tic, xchi jun ángel chi'.

5

A jun tz'ec' jen̈en̈oc b'aj tz'ib'ab'iloch lolonel

1 Ay junxo ix ch'oxji vila'. Ay jun b'aj tz'ib'ab'iloch juntzan̈ lolonel, tz'ec' jen̈en̈oc ix vila'. 2 Axo jun ángel chi' ix c'anb'an d'ayin icha tic: ¿Tas jun tzil chi'? xchi d'ayin. Ix valan d'ay: Ay jun b'aj tz'ib'ab'iloch juntzan̈ lolonel tz'ec' jen̈en̈oc svila'. B'alun̈e' metro sc'atul, nan̈al yoil metro sat, xin chi.

3 Ix yalan d'ayin icha tic: Ata' tz'ib'ab'iloch jun yaelal ol ja d'a yib'an̈ masanil eb' chuc d'a jun nación tic. Icha syal tas tz'ib'ab'iloch d'a junoc pac'an̈, ol satel masanil eb' elc'um. Icha syal tas tz'ib'ab'iloch d'a junxo pac'an̈, ol satel masanil eb' syac' sti' d'a esal. 4 A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: A in ol vac'b'at jun yaelal tic, yic vach' tz'och d'a yol spat eb' elc'um yed' eb' slocan in b'i d'a esal. Ol ajn̈ej ec' jun yaelal chi' d'a yol spat eb' chi', masanto man̈xa junoc te' patzab', ma junocxo q'uen q'ueen ol canoc, xchi Jehová, xchi jun ángel chi' d'ayin.

A jun ix ix ayem d'a yol jun echlab'

5 Ix lajvi chi', ix javi jun ángel d'a in tz'ey, ix yalan d'ayin icha tic: Scham val ilan jun van sch'oxanq'ue sb'a chi', xchi d'ayin. 6 Ix in c'anb'an d'ay: ¿Tas jun chi'? xin chi. Ix yalan d'ayin: A jun chi', echlab'. Aton sch'oxancot schucal eb' anima cajan d'a jun nación tic, xchi.

7 A jun echlab' chi', plomo ayoch smaculoc sti'. Axo yic ix ic'jichaan̈ jun smacul chi', a jun ix ix c'ojanem d'a yol jun echlab' chi'. 8 Ix yalan jun ángel chi' d'ayin icha tic: A jun ix ix, ix il chi', aton mul sch'oxcot ix, xchi. Ix lajvi chi', ix ecjicanem ix d'a yol jun echlab' chi' yuj jun ángel chi', ix smacancan sti' yed' jun smacul nab'a plomo chi'.

9 Ix vilanpaxi, ay chavan̈ eb' ix ix van scot jen̈en̈oc yuj yipal ic'. A eb' ix chi', ay sc'axil eb' ix icha yic noc' julumchay, ix yic'anq'ue jun echlab' chi' eb' ix, ix b'atxi jen̈en̈oc eb' ix.

10 Ix in c'anb'anxi d'a jun ángel van slolon chi' ved'oc icha tic: ¿B'ajtil syic'b'at jun echlab' chi' eb' ix ix chi'? xin chi d'ay. 11 Ix yalan d'ayin: Ol b'at sb'o jun templo eb' ix d'a Babilonia. Ayic toxo ix b'oel jun templo chi', ol sb'oanoch c'ojan jun echlab' chi' eb' ix d'a yib'an̈ sb'achnub'al, xchi d'ayin.

6

A chan̈e' carruaje yic oval

1 Ay pax junxo ix ch'oxji vila'. Ix vil yelta chan̈e' carruaje yic oval d'a scal snan̈al chab' tzalan nab'a bronce. 2 A jun b'ab'el carruaje, n̈erb'il yuj noc' chacchac chej. Axo jun schab'il, q'uiq'uic' yilji noc' n̈erjinac. 3 Axo jun yoxil, sacsac yilji noc' n̈erjinac. Axo junxo schan̈il, sacb'alinac yilji noc' n̈erjinac.

4 Ix in c'anb'an d'a jun ángel van slolon chi' ved'oc icha tic: Mamin, ¿tas val syalelc'och junxo tic? xin chi d'ay. 5 Ix yalan d'ayin icha tic: A juntzan̈ noc' chej yed' carruaje tic, a chan̈e' espíritu sch'oxo'. A Dios Yajal d'a masanil yolyib'an̈q'uinal, a schecancot eb'. 6 A jun carruaje n̈erb'il yuj noc' q'uiq'uic' chej chi', sb'at d'a jun nación d'a stojolal norte. Axo jun carruaje n̈erb'il yuj noc' sacsac chej chi', sb'at d'a stojolal b'aj tz'em c'u. Axo junxo carruaje n̈erb'il yuj noc' chej sacb'alinac chi', sb'at d'a stojolal sur, xchi jun ángel chi'.

7 A juntzan̈ noc' chej te ay yip chi', ix tzalaj noc' sb'at sb'eytzitej masanil yolyib'an̈q'uinal tic. Ix yalan jun ángel chi' d'a noc' icha tic: Ixiquec e b'eytzitej masanil yolyib'an̈q'uinal tic, xchi d'a noc'. Ix b'at noc' b'ian.

8 Ix lajvi chi', ix avajcot jun ángel chi' d'ayin icha tic: Ilnab' val, a jun carruaje ix b'at d'a jun nación d'a stojolal norte, a' ol b'oan tas nab'il vuuj ta', xchi.

Ix ac'jiq'ue scorona vin̈aj Josué

9 Ix yalan Jehová d'ayin icha tic: 10 Cha yofrenda eb' meltzajnaccot d'a Babilonia: Aton vin̈aj Heldai, vin̈aj Tobías yed' vin̈aj Jedaías. An̈ejtona' d'a jun c'u chi', tzach b'atpax d'a spat vin̈aj Josías yuninal vin̈aj Sofonías. 11 A yed' q'uen plata yed' q'uen oro ol a cha chi' tza b'o junoc corona, tzac'anq'ue d'a sjolom vin̈aj Josué, aton vin̈ sat sacerdote yuninal vin̈aj Josadac. 12 Tzalan d'a vin̈ icha tic: A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alani: Ay jun vinac scuchan Svol, ol tec'c'aj b'aj ayeq'ui, a' ol b'oanxiq'ue in templo. 13 Aton d'in̈antaxon sb'oanxiq'ue in templo chi', ol b'inaj val icha junoc rey, ol em c'ojan d'a sdespacho yic syac'an yajalil. A d'a stz'ey sdespacho chi' ol em c'ojan jun vin̈ sacerdote, junn̈ej pensaril ol aj eb' schavan̈il, xa chi d'a vin̈. 14 A corona ol ac' b'o chi', scan d'a in templo yic snachajcot vin̈aj Heldai, vin̈aj Tobías, vin̈aj Jedaías yed' vin̈aj Hen yuninal vin̈aj Sofonías, xchi Jehová d'ayin.

15 Ol cot eb' anima d'a najat, ol colvaj eb' eyed'oc yic sb'ochajxiq'ue stemplo Jehová. Icha chi' ol aj snachajel eyuuj to a Jehová Yajal d'a Smasanil ix in checancot val d'ayex. A jun tic ol ujoc tato tze c'anab'ajej d'a smasanil e c'ool tas syal Jehová co Diosal.

7

A tzec'ojc'olal man̈ chab'iloc yuj Dios

1 A d'a schan̈il c'ual yoch sb'alun̈il uj, (aton uj scuchan Quisleu), ayic schan̈il ab'il yoch vin̈aj Darío reyal, ata' ix lolon Jehová d'ayin Zacarías in tic. 2 A d'a jun c'u chi', a eb' aj Betel ix checancot vin̈aj Sarezer, vin̈aj Regem-melec yed' juntzan̈xo eb' vin̈ vinac d'a stemplo Jehová Yajal d'a Smasanil, yic sc'anan svach'c'olal Jehová chi' eb' vin̈ d'a yib'an̈. 3 Ix sc'anb'an eb' vin̈ d'a eb' vin̈ schecab' Jehová yed' d'a eb' vin̈ sacerdote icha tic: D'a yoil uj d'a junjun ab'il tzon̈ och d'a tzec'ojc'olal, scac'anoch pichul yic cusc'olal yic sco naancot b'aj juchajnac em templo. ¿Ol am co c'ulejn̈ej icha chi', mato man̈xo? xchi eb' vin̈.7.3

4 Axo Jehová ix alan d'ayin icha tic: 5 Al d'a masanil eb' anima ay d'a yol nación tic yed' d'a eb' vin̈ sacerdote: A ex tic, 70 ab'ilxo e b'eyb'alan eyac'anoch pichul yic cusc'olal yed' eyoch d'a tzec'ojc'olal d'a yoil uj yed' d'a yuquil uj, palta man̈ yujoc in eyic'anchaan̈ tze c'ulej jun chi'. 6 An̈eja' ayic tzex va'i, tzeyuc'an a', yicn̈ej tzeyac' tzalajb'oc e c'ool e ch'ocoj, xchi Jehová, xa chi. 7 A tas sval tic d'ayex, aton yalnac eb' schecab' Jehová d'a peca', ayic junc'olal yajec' Jerusalén, tzijtum anima cajan d'ay, tzijtum pax chon̈ab' oyanoch d'a spatictac yed' d'a smacb'en Neguev yed' d'a ac'lic.

8 Yuj chi' a Jehová tz'alan icha tic: 9 Aton val juntzan̈ tic valnac d'a eb' in chon̈ab' d'a peca': Vach' tzeyutej e ch'olb'itan eb' eyetanimail, vach' tzeyutej e c'ool, oc'ocab' e c'ol d'ayex junjun ex. 10 Man̈ eyac' chucal d'a eb' ix ix chamnacxo yetb'eyum, ma eb' unin man̈xa smam. Man̈ eyixtejpax eb' ch'oc chon̈ab'il, ma eb' meb'a'. Man̈ e na eyac' chucal d'ayex junjun ex, xin chi d'a eb' in checab' chi', xchi Jehová. 11 Palta a eb' co mam quicham chi', maj sc'anab'ajej eb', ch'oc b'aj ix yac'och spensar eb' smasanil, chacan̈ ix yutej sb'a eb'. 12 Ix yac'an pitb'oc spensar eb' icha q'uen yaxq'ueen, yic vach' max scha yab' eb' tas ix yal Jehová Yajal d'a Smasanil yuj Yespíritu d'a eb' schecab' d'a peca', aton juntzan̈ c'ayb'ub'al yed' checnab'il.

Yuj chi' ix te cot yoval sc'ol Jehová d'a eb', 13 ix yalan icha tic: Yujto max scha yab' eb' d'ayin ayic tzin lolon d'a eb', ichinpaxta' a in tic, man̈ ol in tac'voc d'a eb' ayic ol tevoc eb' d'ayin. 14 Yuj chi' ix vac' saclem eb', icha syutej c'alem chacxuxum ic'. Ix b'atcan eb' d'a juntzan̈ nación man̈ yojtacoc. Axo snación eb', ix can tz'inan, man̈xalaj junoc anima ix cajnajcan d'ay. A snación eb' te nib'ab'il chi', ix can tz'inan, xchi Jehová.

8

Ol yac'xi svach'c'olal Jehová d'a Jerusalén

1 A Jehová Yajal d'a Smasanil ix alan d'ayin icha tic: 2 A in Jehová in sval icha tic: Te aycot yoval in c'ol yuj tas tz'utaj Sion. 3 Ol in meltzaj d'a Jerusalén yic tzin cajnajxi ta'. Ichato chi' a Jerusalén chi', Chon̈ab' C'anab'ajum ol sb'iejxicani. Axo in tzalan a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, ol scuch tzalan Yicn̈ej Jehová. 4 A eb' vin̈ ichamtac vinac yed' eb' ix chichimtac ix, ol emxoc c'ojan eb' b'ajtac smolb'ej sb'a anima d'a Jerusalén. C'ocochte'xon̈ej ol ec' eb' yuj icham animail. 5 Axo b'aj smolb'ej sb'a eb' anima chi', ol b'ud'joc yuj eb' unin stajni ta'. 6 A eb' anima aycan d'a yol in chon̈ab' tic, toxon̈ej ol sat sc'ol eb' yilan jun chi'. Palta a in tic, man̈ ol satlaj in c'ol vilani. A in ton Jehová in sval juntzan̈ tic. 7 A in ol in col in chon̈ab' d'a yol sc'ab' juntzan̈ nación d'a stojolal b'aj sjavi c'u yed' b'aj tz'em c'u. 8 Ol vic'anxicot eb', ol cajnajxoc eb' d'a Jerusalén tic. Ol ochxoc eb' in chon̈ab'oc, ol in ochn̈ej sDiosaloc eb'. Ol vac'xi yajalil d'a eb' d'a stojolal, icha ix aj valani, xchi Jehová.

9 A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: A ex ix eyab' juntzan̈ lolonel ix yalel eb' in checab' atax ix em yich sb'ojixi in templo, aq'uec eyip, munlajan̈ec e masanil. 10 A d'a yalan̈tax juntzan̈ c'ual chi', malaj b'aj scot stojol eb' vin̈ munlajvum yed' stojol noc' chej smunlaji. Yuj eb' ajc'ool, man̈ junc'olaloc tzex b'eyeq'ui, an̈ejtona' a in ix vac' eyajc'olej e b'a. 11 Palta axo ticnaic, a in Jehová Yajal in d'a Smasanil svala' to man̈xo ol in c'ulej d'ayex a ex tzex can d'a jun chon̈ab' tic, icha ix in c'ulej d'a yalan̈tax chi'. 12 D'a junc'olal ol ex ajoc, ol yac' n̈ab', yuj chi' a te' eyuva, ol ste aq'uej sat te', ol yac' val sat tas tzeyavej d'a sat e luum. A inxo ol vac' masanil juntzan̈ tic d'ayex a ex janac exxi d'a jun chon̈ab' tic. 13 Ex aj Judá yed' ex aj Israel, icha ix aj e b'inaj d'a scatab' juntzan̈xo chon̈ab', icha pax chi' ol aj e b'inaj yuj eb' d'a vach'ilal, yujto a in ol ex in coleli. Man̈ ex xivoc, tec'b'ejec e b'a.

14 A in ton Jehová Yajal in d'a Smasanil sval icha tic: Ix in na' vac'och syaelal eb' e mam eyicham ayic ix stzuntzancot voval eb'. A tas ix in na' chi', ix in c'ulej. 15 Ichapax chi' ticnaic, ix in na' to ol vac' in vach'c'olal d'a Jerusalén yed' d'a Judá. Yuj chi' man̈ ex xivoc. 16 Aton val juntzan̈ tic yovalil tze c'ulej: An̈ej tas yel tzeyal-laj d'ayex junjun ex. Tze ch'olb'itej yaj tas d'a stojolal, yic vach' ay junc'olal d'a e cal. 17 Man̈ eyac' chucal d'ayex junjun ex, man̈ eyac' e ti' d'a esal d'ayex junjun ex. A in Jehová in svala', val yel malaj in gana d'a juntzan̈ b'eyb'al chi', xchi Jehová.

18 Ix yalanxi Jehová Yajal d'a Smasanil d'ayin icha tic: 19 Ex yin̈tilal Judá, a tzec'ojc'olal tz'och d'a schan̈il uj, d'a yoil, d'a yuquil yed' d'a slajun̈il uj, ol meltzajcanoch d'a q'uin̈al yuj e tzalajc'olal. Yuj chi', b'eyb'alejec tojolal yed' junc'olal, xchi Jehová.

20 A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Ol cot anima d'a juntzan̈xo nivac nación, ol javoc eb' d'a Jerusalén tic. 21 A eb' anima d'a junoc nación, ol ec' yal eb' d'a eb' ay d'a junocxo icha tic: Coyec, b'at caq'uequem co b'a d'a Jehová Yajal d'a Smasanil yic syac' svach'c'olal d'ayon̈. Coyec elan̈chamel qued'oc, xcham eb'. 22 Yuj chi' man̈xo jantacoc anima d'a nivac nación te ay yip ol ja d'a Jerusalén tic, ol ul yaq'uem sb'a eb' d'ayin a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, yic sc'anan in vach'c'olal eb' d'a yib'an̈. 23 A d'a jun tiempoal chi', lajun̈van̈ eb' ch'oc chon̈ab'il tz'alan ch'oc ti'al ol och tzuctzuc d'a spichul junoc aj Judá, ol yalan eb' icha tic: Sco nib'ej tzon̈ b'at ed'oc, yujto ix cab'i to a Dios ayoch eyed'oc, xcham eb', xchi Jehová.

9

Ol javoc yaelal d'a yib'an̈ eb' ajc'ool

1 Yujto ayoch sat Jehová d'a masanil anima, icha yajoch sat d'a masanil yin̈tilal Israel, yuj chi' a' tz'alan juntzan̈ lolonel tic d'a yib'an̈ chon̈ab' Hadrac yed' d'a yib'an̈ nivan chon̈ab' Damasco. 2 Yuj chi' ol yac'cot yaelal d'a chon̈ab' Hamat, aton ay d'a stitac smacb'en Damasco chi'. Ol yac'paxcot yaelal chi' d'a Tiro yed' d'a Sidón, vach'chom te jelan spensar eb'. 3 A chon̈ab' Tiro chi', ix sb'oq'ue smuroal, man̈xo jantacoc q'uen oro yed' q'uen plata ix smolb'ejq'ue juyan icha tz'aj smolchajq'ue juyan lum luum. 4 A Dios Yajal ol ic'anec' masanil sb'eyumal chi', ol syumancanb'at d'a yol a' mar. Ol tz'acanb'at jun chon̈ab' chi' smasanil.

5 Ayic ol yilan jun chi' chon̈ab' Ascalón, ol xivb'atoc. Ol te och chon̈ab' Gaza yed' chon̈ab' Ecrón d'a ilc'olal, yujto ix satel jun chon̈ab' ayoch yipoc sc'ol eb'. A Gaza chi', man̈xalaj sreyal ol canoc. Axo Ascalón, man̈xo junoc anima ol cajnajcan d'ay. 6 A d'a Asdod, ch'occh'oc macan̈il eb' anima ol cajnaj d'ay. Yuj chi' syal Jehová icha tic: Icha val chi' ol aj in satanel yic'ojchan̈b'ail eb' filisteo. 7 Man̈xo ol in cha smilcham anima eb'. A d'a scal eb' filisteo chi', ayto eb' ol canoc, ol ochcan eb' vicoc. Lajan ol ajcan eb' icha junoc macan̈ eb' aj Judá. A eb' aj Ecrón chi', ol cajnaj eb' d'a scal eb' aj Judá icha eb' jebuseo. 8 A in ol in ajn̈ejec' d'a in cajnub', ol in tan̈vejn̈ej, yic malaj junoc soldado ajc'ol ol och d'a yool. Man̈xo ol yixtejpaxlaj in chon̈ab' tic eb', yujto a in val ol in tan̈vej, xchi Jehová.

A sreyal Israel ol javoc

9 A Jehová tz'alan icha tic: Tzalajan̈ec ex aj chon̈ab' Sion. B'itanan̈ec d'a tzalajc'olal ex aj Jerusalén. Ina val sjavi e reyal d'a e cal d'a emnaquilal, te tojol spensar. A' ol ex colanoc. Ayq'ue d'a yib'an̈ jun noc' yune' b'uru, yune' jun noc' nun b'uru.

10 A' ol ac'an lajvoquel carruaje yic oval d'a Efraín yed' noc' schej eb' aj Jerusalén yed' pax sjul-lab' eb' yic oval. A' ol alanoc to junc'olal tz'aj masanil nación. A' ol ac'an yajalil d'a sti' a' mar, masanto d'a sti' junxo a', scotn̈ej d'a a' Éufrates, masanto d'a slajvub'al lum luum.

11 Ex aj Jerusalén, yuj val schiq'uil junoc noc' silab', yuj chi' ay yopisio in trato eyed'oc, yuj chi' ol ex vic'q'ueta d'a jun olan te' jul yich b'aj malaj a a', aton b'aj sacleminac eyajb'at d'a ch'oc chon̈ab'il.

12 Mach ex sacleminac eyajb'at chi', aq'uec in och yipoc e c'ool, meltzajan̈ec b'aj vach' ol ex ajoc. A in sval d'ayex to ol vac'xi in vach'c'olal d'a eyib'an̈. Ec'to ol aj vac'anxi in vach'c'olal d'ayex d'a yichan̈ d'a yalan̈taxo.

13 Ol vac'lab'ej Judá icha jul-lab' te vach'. Axo Efraín ol vac'lab'ej d'a yoloc in jul-lab' chi'. Ol vac'lab'ej eb' aj Sion icha vespada yic ol vac'an oval yed' eb' aj Grecia, xchi Jehová.

14 A Jehová ol sch'ox sb'a d'a yib'an̈ eb' schon̈ab', icha leb'lon ol aj sjulvaji. A Dios Yajal ol pu'an strompeta, icha oval chacxuxum ic' scot d'a sur, icha chi' ol aj sb'at yac' oval yed' eb' ajc'ool.

15 A Jehová Yajal d'a Smasanil ol colvaj yed' eb' schon̈ab'. Ol satjoquel syamc'ab' yic oval eb' ajc'ol chi' yuj eb', choc'xon̈ej ol ajcanoc. Ol el val yav eb' chon̈ab' chi' icha uc'um an̈, yujto ix yac' ganar eb' yajc'ol eb' chi'. Ol b'ud'joc val eb' yuj jantac vino ol yuq'uej, icha tz'aj sb'ud'ji nivac uc'ab' yuj schiq'uil noc' silab', aton stob'jiec' d'a sch'aac altar.

16 A d'a jun c'ual chi', a Jehová ol colanel schon̈ab' icha tz'aj scolan noc' calnel junoc yilumal. Tziquiqui ol aj yilji eb' d'a yol schon̈ab', icha yilji q'uen q'ueen te vach' yilji d'a junoc corona.

17 Man̈ jantacoc svach'il ol aj masanil tas d'a schon̈ab' chi', yujto te vach' ol aj ixim trigo yed' vino. Vach'n̈ej ol aj sq'uib' eb' quelemtac yed' eb' ix cob'estac d'ay.

10

A Jehová ol colanel schon̈ab'

1 C'anec q'uinal n̈ab' d'a Jehová, a' ol ac'an d'ayex. A' tz'ac'an ec' copoljoc leb'lon, a' ol ac'ancot tzijtumal n̈ab', yic vach' ol q'uib'q'ue eyavb'en d'a sat lum e luum e masanil.

2 Man̈ ichocta' spac tz'ac'ji d'a eb' sc'anb'ej yab' d'a yechel comon dios yed' d'a eb' ajchum. A juntzan̈ eb' chi', ton̈ej syesej eb', malaj yelc'och svayich eb' syala', ton̈ej tz'ac'ji musansatil anima yuj eb'. A slolonel eb' yic syac'an snivanil sc'ol eb' anima, malaj jab'oc yelc'ochi. Yuj chi' ton̈ej satec' jun chon̈ab' tic icha noc' calnel syab' syail, yujto malaj stan̈vumal.

3 Yuj chi' syal Jehová icha tic: Toxo ix cot voval d'a eb' stan̈van in chon̈ab', yuj chi' ol vac'och syaelal eb'. A in Jehová Yajal in d'a Smasanil ol in tan̈vej in chon̈ab', aton eb' yin̈tilal Judá. Nivan ol aj yelc'och eb', icha noc' chej ac'um oval.

4 A d'a scal eb' chi', ay jun mach ol elta, te nivan ol aj yelc'ochi, icha junoc q'uen q'ueen te nivan yelc'ochi, icha junoc estaca yic mantiado, icha pax jul-lab' yic oval, aton ol cuchb'an eb'.

5 Ol ec' tec'ton eb' d'a yib'an̈ eb' yajc'ool, icha stec'anq'ue soc'om eb' soldado d'a yoltac calle. Ol yac'an ganar oval eb', yujto ay in och yed' eb'. Ol q'uixvoccanq'ue eb' ajc'ol ayq'ue d'a yib'an̈ chej yuj eb'.

6 A in ol vac' stec'anil eb' yin̈tilal Judá, ol vac'anxi colchajel eb' yin̈tilal vin̈aj José. Ol in cuchb'anxi meltzaj eb' d'a schon̈ab', yujto tz'oc' in c'ol d'a eb'. Ol cajnajxoc eb' junelxo, ichato malaj b'aj ix vactejcan eb'. A in ton Jehová sDiosal in eb', ol vab'n̈ej tas ol sc'an eb' d'ayin.

7 Tec'an ol aj eb' aj Israel icha soldado. Ol tzalaj sc'ol eb' icha eb' tz'uc'an vino. Ayic ol yilan jun tic eb' yuninal eb', ol tzalajpax sc'ol eb'. Ol te tzalaj val sc'ol eb' yuj in colval.

8 Ol in xub'an d'a eb' yic ol in molb'ej eb', yujto colchajnacxo eb' vuuj. Ol te nivanb'oc sb'isul eb', icha val ix aj eb' d'a peca'.

9 Ix in saclemejb'at eb' d'a scaltac nación. Vach'chom najat ay eb', palta ol in nachajcot yuj eb'. Ay val jun c'ual ol meltzaj eb' yed' yal yuninal.

10 Ol vic'xi meltzaj eb' d'a Egipto. Ol vic'paxcot eb' d'a Asiria. Ol vic'anb'at eb' d'a Galaad yed' d'a Líbano. Te nivan ol aj sb'isul eb', ijan val man̈xalaj b'aj ol aj eb'.

11 Ayic ol ec' eb' d'a scal yaelal, ichato d'a yol a' mar ol ec' eb', a in ol viq'uel yip a'. Axo a' Nilo, ol vac' tup a'. Ol vac'an satel yic'ojchan̈b'ail eb' aj Asiria. Ol vac'pax satel yopisio eb' yajal d'a Egipto.

12 A in ol vac' yipalil in chon̈ab'. Vuuj val ol yal yuuj. A in val Jehová in sval juntzan̈ lolonel tic, xchi Jehová.

11

1 Jacchajocab' b'e d'a te' c'ac' yic sb'at tz'ab'at te' c'ute' d'a Líbano.

2 Oc'ocab' te' taj, yujto toxo ix telvi te' c'ute'. A juntzan̈ te te' man̈xo jantacoc svach'il chi', toxo ix lajviel te'. Oc'ocab' te' ji d'a yol yic Basán, yujto a te' nivac te', te c'ayum, toxo ix ch'acjiel te'.

3 Ab'ec val yel yav eb' tan̈vum calnel yoq'ui, yujto man̈xalaj an̈ an̈c'ultac sc'ux noc' snoc' eb'. Ab'ec pax yel yav noc' choj, yujto toxo ix lajviel nivac vayumtac d'a sti' a' Jordán.

A chavan̈ eb' tan̈vum calnel

4 Ix yal Jehová in Diosal d'ayin icha tic: Tan̈vej val noc' calnel to d'in̈an smiljichamoc. 5 A eb' smananel noc', malaj jab'oc sna eb' yuj b'aj smilcham noc', axo eb' schon̈an noc' chi', syal eb' icha tic: Yuj val dios, a ticnaic b'eyum on̈xo, xchi eb'. Axo pax eb' stan̈vumal noc', man̈ jab'oc tz'oc' sc'ol eb' yuj noc'. 6 Ichinpaxta' a in tic, man̈ jab'oc ol oc' in c'ol d'a anima cajan d'a sat jun luum tic. A in Jehová in svala' to ol laj vac'och eb' d'a yol sc'ab' eb' yetchon̈ab' yed' pax d'a yol sc'ab' sreyal eb'. A eb' chi' ol ixtanel sat lum luum tic, man̈xo ol in col-laj eb' anima chi' d'a yol sc'ab' eb', xchi Jehová.

7 Ichato chi' ix in och in tan̈vej noc' calnel d'in̈an smiljicham chi', axo eb' manum calnel chi' ix in tupani. Ix in sayan chab' te' c'ococh. Ay jun te' ix vac' scuch Vach'c'olal, axo junxo te' ix vac' scuch Junn̈ej yaji. 8 A d'a jun ujal, oxvan̈ eb' tan̈vum calnel chi' ix in chec paxoc, yujto man̈xa in gana d'a eb', man̈xa pax sgana eb' d'ayin.

9 Ix valan d'a noc' calnel chi' icha tic: Man̈xo ol ex in tan̈vej. Tato ay junoc ex tzex chami, chaman̈ec. Tato ay junoc mach tzex milanchamoc, ex miljocab'chamoc. A exxo tzex to cani, tze satlajel e b'a, xin chi d'a noc'.

10 Ix vic'anchaan̈ te' in c'ococh ix vac' scuch Vach'c'olal, ix in locan can̈chaj te', yic scheclajeli to slajvi strato Jehová ix sb'o yed' masanil chon̈ab'. 11 Aton d'a jun c'u chi', ix lajvican jun trato chi', axo eb' ay yic noc' calnel chi', van yilan eb' tas van in c'ulan chi', ix nachajel yuj eb' to a Jehová van slolon yuj tas van in c'ulan chi'. 12 Ix valan d'a eb' icha tic: Tato e gana, aq'uec in tojol, tato maay jun, canocab' icha chi', xin chi d'a eb'. Yuj chi' te nivan in tojol ix yac' eb' yalani, 30 n̈ej q'uen plata ix yac' eb' d'ayin.

13 Ix yalan Jehová d'ayin icha tic: Te jab'tzin jab' in tojol ix yac' eb' tic, yuj chi' julcanb'at q'uen b'aj sic'chaj q'uen tumin d'a templo, xchi. Ix vic'anb'at q'ueen, ix in yumancanb'at q'uen b'aj sic'chaj q'uen tumin chi'. 14 Ix in locan can̈chaj junxo te' c'ococh ix vac' scuch Junn̈ej yaji. Icha chi' ix aj in ch'oxani to man̈xo junn̈ejoc yaj Judá yed' Israel.

15 Ix yalanxi Jehová d'ayin icha tic: A ticnaic, utej a b'a icha jun tan̈vum calnel man̈ jab'oc syac'och sc'ol stan̈van noc' calnel chi'. 16 Yujto ol vac'och junoc stan̈vumal jun nación tic, te chuc ol yutej sb'a icha junoc tan̈vum calnel max yac' pensar yuj noc' calnel satb'ati, max saylaj noc', max yan̈tejpax noc' echen yaji, max yac'paxlaj svael noc' scham yuj vejel. Palta to schib'at noc' b'aq'uech, masanil q'uen yech noc' schib'ati. 17 Ob'iltac val jun stan̈vumal in chon̈ab' malaj pensar chi', yujto syactejcan tas stan̈vej. Sicb'ocab'el svach' c'ab', tzepjocab'el d'a q'uen espada, ic'jocab'paxq'ueta yol sat d'a svach', xchi Jehová.

12

Ol colchajel Jerusalén

1 A Jehová, sb'oumal satchaan̈ yed' yich yolyib'an̈q'uinal tic, a' tz'ac'anpax sq'uinal eb' anima, a' tz'alan yuj chon̈ab' Israel icha tic: 2 A in Jehová in tic, a in ol vac'lab'ej Jerusalén, ol ec' quetcon juntzan̈ nación ay d'a slac'anil yuj xivelal, aton juntzan̈ ol ac'an oval yed' Jerusalén yed' Judá.

3 A d'a jun tiempoal chi', icha junoc q'uen q'ueen te al ol vutejcan Jerusalén d'a juntzan̈xo nación. Vach'chom masanil nación ol snib'ej yac' oval yed'oc, choc' ol ajcan eb' yuuj. 4 Palta a in ol in tan̈vej eb' yin̈tilal Judá. Ol in te xib'tej masanil noc' chej molanec' ta', axo eb' ayq'ue d'a yib'an̈ noc', ol quistalaxcan eb'. Ol vac' q'uic'yataxcan noc' schej juntzan̈ nación chi'. 5 Ayic ol yilan juntzan̈ tic eb' yajalil Judá, ol yalan eb' icha tic: A val Jehová Yajal d'a Smasanil, co Diosal yed' eb' aj Jerusalén, a tz'ac'an yip eb' aj Jerusalén chi', xcham eb'.

6 A d'a jun oval chi', a eb' yajalil Judá, icha junoc tzac'ac' chac xilinac tz'och d'a scal te' c'atzitz ol vutej eb', ma icha sq'ue sc'ac'al junoc tob'an̈ taj tz'och d'a scal ixim trigo manojail yaji. Icha chi' ol aj satanel masanil juntzan̈ nación eb' ay d'a slac'anil Judá. A d'a jun tiempoal chi', man̈ jantacoc eb' anima ol cajnajxoc d'a Jerusalén. 7 Palta a in Jehová in tic, b'ab'el ol in colcanel juntzan̈ cotac chon̈ab' d'a yol yic Judá, yic vach' man̈ ol yic'chaan̈ sb'a eb' yin̈tilal vin̈aj David yed' masanil eb' cajan d'a Jerusalén d'a yichan̈ eb' aj Judá chi'. 8 A in Jehová in tic, ol in tan̈vejpax eb' cajan d'a Jerusalén chi'. A eb' malaj yip d'a scal eb' chi', tec'an ol aj eb' icha vin̈aj rey David d'a peca'. Axo pax eb' yin̈tilal vin̈aj rey David chi', b'ab'el sb'at eb' d'a yichan̈ eb', lajan ol aj stec'anil eb' icha in tec'anil, ma icha stec'anil eb' vángel.

9 A d'a jun tiempoal chi', ol vac' vip in satanel masanil juntzan̈ nación ol yac' oval yed' Jerusalén chi'. 10 Ol vac' Vespíritu d'a eb' yin̈tilal vin̈aj David yed' d'a juntzan̈xo eb' cajan d'a Jerusalén, yic tz'oc' sc'ol eb', stevipax eb' d'ayin. Ayic ol in yilan eb' ix in tecani, ol oc'q'ue eb' icha yoc' junoc anima yuj schamel jun c'otan̈ yuninal, ma yuj sb'ab'el yuninal. 11 A d'a jun c'ual chi', ol och val jun nivan cusc'olal d'a eb' aj Jerusalén, icha tz'aj scus eb' anima d'a ac'lic Meguido yuj jun comon dios scuch Hadad-rimón.12.11 12-14 Junjun macan̈ in̈tilal d'a nación chi', ch'occh'oc yaj eb' ayic ol oc' eb': Aton yin̈tilal vin̈aj David, yin̈tilal vin̈aj Natán, yin̈tilal vin̈aj Leví, yin̈tilal vin̈aj Simei yed' juntzan̈xo macan̈ in̈tilal, ch'occh'oc b'aj ol oc' eb'. Yed' eb' ix yetb'eyum eb', ch'oc b'aj ol oc'pax eb' ix.

13

1 A d'a jun c'ual chi', ol jacchaj jun sjaj a a', yic vach' ol yal sb'icchajel smul eb' yin̈tilal vin̈aj David yed' pax schucal eb' yed' yic eb' cajan d'a Jerusalén. 2 A in Jehová in tic svala' to a d'a masanil yol jun nación tic, ol vac' satel masanil juntzan̈ comon dios yic vach' man̈xo ol nachajcot sb'i. Masanil eb' syaloch sb'a in checab'oc, ol in satpaxel eb' d'a yol nación tic yed' masanil eb' ayoch spensar d'a eb' demonio. 3 Yuj chi', tato ay junoc mach stz'ac yal in lolonel, axo smam snun ol alan d'ay icha tic: A ach tic, man̈xo smojoc pitzan ach, ¿tas yuj tza tec'b'ej a b'a alanel esal lolonel, tzalani to slolonel Jehová tzala'? xcham eb' d'ay. An̈eja' smam snun chi' ol tecan chamoc, yujto syesejoch sb'a in checab'oc.

4 A d'a jun c'ual chi', masanil eb' syaloch sb'a in checab'oc, ol q'uixvocq'ue eb' yuj tas ix ch'oxchaj yil eb' chi'. Man̈xo ol yac'ochlaj pichul eb' yic eb' in checab' yic syac'an musansatil anima eb'. 5 Palta ol yal junjun eb' icha tic: A in tic, man̈ in schecab'oc Dios, an̈ej to munlajvum in. Yictax unin in, ix in c'ayb'aj d'a munlajel, xcham eb'. 6 Tato ay junoc mach sc'anb'an d'a junoc eb' icha tic: ¿Tas yaj juntzan̈ echen d'a a nivanil chi'? tato xchi, ol spacan icha tic: Ix in ac'ji echnaj d'a spat eb' vamigo, xcham eb', xchi Jehová.13.6

Ol miljoccham Vin̈ stan̈vumal schon̈ab' Dios

7 A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Ic'chajocab'q'ue q'uen espada yic stecjicham Vin̈ stan̈vumal in chon̈ab', aton Vin̈ lajan ved'oc. Miljocab'cham Vin̈ tan̈vum calnel chi', axo noc' calnel chi' ol saclemcanb'at noc'. Ol in ochcan ajc'olal d'a noc' yunetac calnel chi'.

8 A in Jehová in svala' to a eb' cajan d'a jun nación tic, ec'to nan̈al eb' ol chamoc. Jayvan̈xon̈ej eb' olto canoc.

9 A eb' olto can chi', ol vac' yab' syaelal eb', yic tz'elcan schucal eb', icha tz'aj yel smical q'uen plata d'a scal c'ac', ma icha tz'aj sb'o q'uen oro. Ol lajvoc chi', ol yalan sb'a eb' d'ayin, a inxo ol in tac'voc d'a eb'. Ol valani to in chon̈ab' eb', axo eb' ol alan icha tic: Aton val Jehová co Diosal, xcham eb', xchi Jehová.

14

Ol colchaj Jerusalén yuj Jehová

1 Toxo ol javoc sc'ual yoval sc'ol Jehová. A eb' ajc'ool, ol spucb'at eb' tastac ay d'a eb' cajan d'a Jerusalén, a d'a yol chon̈ab' chi' ol spuquec' eb'. 2 A d'a jun c'ual chi', a Jehová ol molb'an masanil nación yic syac'an oval yed' Jerusalén. Ol ac'joc ganar yuj eb'. Ol ic'jocb'at masanil tastac ay d'a yoltac pat yuj eb'. Masanil eb' ix ix ol yixtej eb' ajc'ool chi'. Ol ic'chajb'at nan̈aloc eb' cajan chi' d'a preso yuj eb'. Nan̈alto pax eb' ol can d'a Jerusalén chi'. 3 Palta elan̈chamel ol elta Jehová yac' oval yed' juntzan̈ nación chi', icha ajnac yac'an oval d'a peca'. 4 A d'a jun c'ual chi', ol em tec'tec' yoc d'a lum tzalan Olivo d'a yichan̈ Jerusalén d'a stojolal b'aj sjavi c'u. Ol pojchaj snan̈al jun lum tzalan chi', ol jacvoc jun nivan ch'olan, scot d'a stojolal b'aj sjavi c'u, tz'ec'c'och d'a stojolal b'aj tz'em c'u. A nan̈aloc jun tzalan chi', ol b'atcan d'a stojolal norte, axo nan̈alxo, ol b'atcan d'a stojolal sur. 5 Axo d'a jun ch'olan chi' ol ex el lemnajoc, yujto ol c'ochn̈ej d'a Azal. Ol ex el lemnaj icha ajnac yel lemnaj eb' e mam eyicham yuj jun quixcab' ec'nac ayic ayoch vin̈aj Uzías reyal d'a Judá. Axo Jehová co Diosal ol javoc yed' masanil eb' yicxo.

6 A d'a jun c'ual chi', sacleinacn̈ej ol ajoc, man̈toc te sacq'uinal, man̈toc te q'uic'q'uinal. 7 A jun c'ual chi', an̈ej Jehová ojtannac tas ol ajoc. Malaj junoc c'ual icha jun c'u ol yac' chi', sacq'uinaln̈ej, man̈ c'ualiloc, man̈ d'ac'valiloc paxi, yuj chi' ayic ol em c'u, man̈ ol q'uic'b'oclaj. 8 A d'a jun c'ual chi', ol q'ueul jun a a' d'a Jerusalén, ol eln̈ej yoc a' d'a n̈ab'il q'uinal yed' d'a varesma. A jun a' chi', nan̈al a' ol b'atcan d'a a' mar Muerto, axo nan̈alxo a', ol b'atcan a' d'a a' mar Mediterráneo. 9 A d'a jun c'ual chi', a Jehová ol ac'an yajalil d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic. An̈ej Jehová chi' ol b'inajoc yujto an̈ej Dios. 10 Pan̈anxon̈ej ol ajcan lum luum, aton lum sb'at d'a Geba masanto d'a Rimón, d'a stojolal sur yic Jerusalén. Axo Jerusalén chi', chaan̈ ol ajcan icha junoc tzalan. A b'aj ol cajnaj eb' anima d'a Jerusalén chi', ol schael d'a puerta yic Benjamín, ol ec' d'a jun puerta d'a peca', masanto d'a junxo puerta yic yesquinail. Ol b'atn̈ej d'a storreal yic Hananeel, masanto b'aj stec'chajel yal sat te' yuva vin̈ rey. 11 A Jerusalén chi', man̈xa b'aq'uin̈ ol sateloc. Ol cajnajxoc anima d'ay, man̈xalaj tas ol sna eb'.

12 A juntzan̈ nación ol ac'an oval yed' Jerusalén chi', ol ac'chaj val och syaelal yuj Jehová. A eb' anima chi', pitzanto eb' ol syamanoch sb'ac'chil eb' sc'ab'ati, ol c'ab'at yol sat eb' d'a yed'tal, ol c'apaxb'at yac' eb' d'a yol sti'. 13 A d'a jun c'ual chi', ol yac'cot nivan xivc'olal Jehová d'a scal eb' anima chi'. Junjun eb' ol syamlaj sb'a yed' mach ajun yed'oc, ol smil-lancham sb'a eb'. 14 A d'a jun c'ual chi', ol cot eb' aj Judá scol eb' aj Jerusalén. Ol toc'joc ec' masanil sb'eyumal juntzan̈ nación ay d'a slac'anil chi' yuj eb', man̈xo jantacoc q'uen oro, q'uen plata yed' pichul ol smolb'ej eb'. 15 A jun yaelal ol em d'a yib'an̈ eb' anima, an̈eja' ol javocpax d'a yib'an̈ noc' chej, noc' mula, noc' camello, noc' b'uru yed' masanil noc' smolb'etzal noc' eb' ajc'ol ayec' d'a scampamento.

16 Ayic ol lajvoc juntzan̈ chi', a eb' anima olto can d'a juntzan̈ chon̈ab' ix yac' oval yed' Jerusalén chi', junjun ab'il, ol javoc eb' yac'och q'uin̈ yic Chinama, yic tz'ochpax eb' ejmelal d'a jun Rey, aton Jehová Yajal d'a Smasanil. 17 Tato ay junoc nación d'a yolyib'an̈q'uinal tic man̈ ol javoc d'a Jerusalén yic tz'och ejmelal d'a jun Rey chi', man̈xo ol yac'laj n̈ab' d'a smacb'en. 18 Tato ay eb' aj Egipto man̈ ol javoc yac'och q'uin̈ yic Chinama, man̈ ol yac'paxlaj n̈ab' d'a slum eb'. Ol javoc yaelal d'a yib'an̈ eb' yuj Jehová icha yaelal ol javoc d'a yib'an̈ juntzan̈ nación max javilaj chi'. 19 Aton val jun yaelal chi' yovalil ol javoc d'a yib'an̈ Egipto yed' d'a yib'an̈ juntzan̈xo nación max javi yac'och q'uin̈ yic Chinama.

20 A d'a jun c'ual chi', a d'a q'uen yunetac campana yed'nac noc' chej tz'ib'ab'iloch icha tic: Yicxon̈ej Jehová yaji, xchi. Yed' q'uen chen ol c'anchaj d'a stemplo Jehová b'aj ol tajoc noc' schib'ejal noc' silab', yicxon̈ej pax Jehová ol ajoc, icha yaj nivac uc'ab' sc'anchaj d'a altar. 21 Masanil q'uen chen d'a Jerusalén yed' d'a Judá, yicxon̈ej Jehová Yajal d'a Smasanil ol ajoc. A mach sb'at yac' junoc silab' ta', syal sc'anan juntzan̈ chen chi', syac'an tajoc noc' chib'ej syac' silab'il chi'. A d'a jun c'ual chi', man̈xalaj eb' chon̈vajum ol ilchaj d'a stemplo Jehová Yajal d'a Smasanil.

3.8 3:8 A schecab' Dios scuchan Svol sb'inaj chi' d'a tic, aton Cristo. Il Isaías 11.1.

4.5 4:5 A jun tas sc'anb'aj d'a tic, ato d'a versículo 10 tz'ac'ji spac.

7.3 7:3 A jun tas sc'anb'aj d'a tic, ato d'a 8.19 tz'ac'ji spac.

12.11 12:11 Hadad-rimón, icha chi' junxo sb'i jun comon dios Baal. Ayic stacji avb'en ayic ay siic, syal eb' anima to toxo ix cham Baal, syac'anoch jun q'uin̈ eb' yujto syab' syail eb' yuuj yalani.

13.6 13:6 A eb' syaloch sb'a schecab'oc Dios, syac' echnaj sb'a eb', yujto icha chi' yalan sc'ayb'ub'al eb'.

MALAQUÍAS

1

2

3

4

A Slolonel Dios D'a Vin̈aj

MALAQUÍAS

Malaquías sb'i jun libro tic, yujto a slolonel Dios yalnac d'a vin̈aj Malaquías tz'ib'ab'ilcan d'ay. A jun libro tic, tecan tz'ib'ab'ilcan d'a stiempoal vin̈aj Esdras yed' vin̈aj Nehemías, yujto b'ob'ilxopax stemplo Dios ayic stz'ib'chajnaccani. A eb' anima yed' eb' sacerdote, sch'oxel spitalil eb' d'a tastac to yicn̈ej Dios yaji. Maxtzac yac' ofrenda eb' to yovalil syac' eb'. Spatiquej val el juntzan̈ checnab'il eb' aycan d'a yol sc'ab'.

Yuj chi' a vin̈aj Malaquías schecab' Dios chi', yalnac vin̈ d'a eb' anima chi' to ol ch'olb'itaj eb' yuj Dios, yic vach' tz'ajxican eb'. Palta ayic manto uji jun chi', ol scheccot jun schecab' yic tzul yac'an snacot strato Dios chi' eb' anima chi'. Vach'chom ay yaelal ol javoc d'a yib'an̈ eb' spitej sb'a chi', palta axo eb' sc'anab'ajan Dios chi', ay val tzalajc'olal yed' svach'c'olal Dios chi' ol scha eb'.

1

Xajan eb' israel yuj Dios

1 A in Malaquías in tic, schecab' Dios vaj d'a eb' vetisraelal.

2 A Jehová tz'alan icha tic: A in tic tzex in xajanej, palta a exxo tic, tzex tac'vi d'ayin icha tic: ¿Tas val scutej cojtacaneli tato tzon̈ a xajanej? xe chi. Palta a in Jehová in sval d'ayex icha tic: Vach'chom yuc'tac sb'a vin̈aj Esaú yed' vin̈aj Jacob, palta te xajan vilnac vin̈aj Jacob chi', aton vin̈ e mam eyicham, 3 axo vin̈aj Esaú chi', maay. A lum tzalquixtac b'aj cajan eb' yin̈tilal vin̈aj Esaú chi', cuseltacxon̈ej ix ajcan lum vuuj, axon̈ej noc' caltacte'al noc' ay ta'.

4 Q'uinaloc a eb' edomita yin̈tilalcan vin̈aj Esaú tz'alan icha tic: Vach'chom on̈ sateli, palta ol co b'oxiq'ue co chon̈ab' tic, ta xchi eb'. Vach'chom sb'oxiq'ue eb', palta a in ol in satxieli. Ol yal eb' anima d'a schon̈ab' eb' chi' icha tic: A jun nación tic, schon̈ab'il eb' chuc, ayn̈ejcot yoval sc'ol Jehová d'a yib'an̈ d'a masanil tiempo, xcham eb'. 5 A ex israel ex tic, ol eyil val sic'lab'il, ol eyalan icha tic: A Jehová, yelxo val te nivan yelc'och d'a yolyib'an̈q'uinal tic, man̈ocn̈ej d'a yol co macb'en tic, xe chama, xchi Jehová.

Scachji eb' sacerdote yuj Jehová

6 A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan d'a eb' sacerdote icha tic: A eb' uninab'il, ay yelc'och smam snun eb' d'a sat. A eb' checab', ay pax yelc'och spatrón eb' d'a sat. Yuj chi' ex sacerdote, tato mamab'il vaj d'ayex eyalani, ¿tas pax yuj malaj velc'och d'ayex? Tato yajal vaj d'ayex eyalani, ¿tas yuj max in e c'anab'ajej? A ex tic tzin e patiquejeli, palta tzato val eyal icha tic: ¿Tas scutej ach co paticaneli? xe chi. 7 Tzeyic'cot e silab' man̈ smojoc sjavi d'a valtar, tzato val e c'anb'ani: ¿B'ajtil tz'och co mul chi' d'ayach? xe chi. Tz'och e mul chi', yujto ichato malaj yelc'och valtar d'a e sat. 8 ¿Tom vach' tze na'a to a noc' noc' ay spaltail tzeyac' d'ayin silab'il, aton noc' malaj yol sat, noc' q'uiich yed' noc' penaay? Q'uinaloc tzeyic'b'at juntzan̈ noc' chi' e silab'oc d'a eb' eyajalil, ¿tom ol ex scha eb' yuj juntzan̈ e silab' chi' tze na'a? 9 A eb' anima tz'alan d'ayex icha tic: Ex sacerdote, c'anec d'a Dios cuuj, yic tz'oc' sc'ol d'ayon̈, xchi eb'. Palta a in Jehová Yajal in d'a Smasanil sval icha tic: Tato a juntzan̈ noc' ix val tic ol eyac' e silab'oc d'ayin, ¿tocval ol in cha d'ayex d'a tzalajc'olal? 10 Comonoc a junoc ex tic tze mac spuertail in templo, yic vach' man̈ nab'an̈ejoc scomon och c'ac' d'a valtar. Yujto a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, max in tzalaj jab'oc eyed'oc, man̈xo ol in cha eyofrenda chi'. 11 Palta te nivan velc'och d'a sat masanil anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A val tas vach' sn̈ustz'a eb' silab'il d'ayin. Syac'an yofrenda eb' d'ayin icha val d'a smojalil, yujto nivan velc'och d'a yol sat eb'. 12 Palta a exxo tic, malaj jab'oc velc'och d'a yol e sat. Tzeyalani to malaj yelc'och valtar yed' juntzan̈ silab' tz'ac'ji d'ayin. 13 Tzeyalan icha tic: Tzon̈ tzactzajc'och yed' juntzan̈ tic, xe chi. Tzin e paticaneli. Slajvi chi' tzeyac'an juntzan̈ noc' e silab' d'ayin, aton noc' tzeyelq'uej, noc' q'uiich yed' noc' penaay. ¿Tom ol in cha juntzan̈ chi' d'ayex tze na'a? 14 A in Rey in, nivan velc'ochi, xiv masanil chon̈ab' d'ayin, yuj chi' tzin catab'ej eb' stac'vej sti' yac'an junoc scalnel malaj spaltail silab'il d'ayin, slajvi chi' sq'uexan pax noc' eb', axo junoc noc' penaay syac' eb', xchi Jehová Yajal d'a Smasanil.

2

1 Syalanpax Jehová Yajal d'a Smasanil icha tic: A ticnaic ex sacerdote, a d'ayex sval juntzan̈ checnab'il tic: 2 Yovalil ayocab' velc'och d'a yol e sat yed' eyopisio tic. Tato man̈ ol e c'anab'ajej, ol ex in catab'ej. Ayic ol eyalan vach' lolonel d'a yib'an̈ junoc mach, axo catab' ol vac'can d'a yib'an̈ sq'uexuloc. Val yel, a jun eyopisio chi', toxo ix in catab'ej, yujto max e c'anab'ajej in checnab'il.

3 Eyuj a ex tic ex sacerdote, yuj chi' ol vac' q'uixvelal eb' eyin̈tilal, a noc' tzeyic'cot silab'il chi' d'ayin, a stza' noc' ol in juloch d'a e sat. Junn̈ej ol aj ex in julanel yed' stza' noc' chi'. 4 Icha chi' ol aj snachajel eyuuj to a in Jehová Yajal in d'a Smasanil a in svac' jun checnab'il tic, yic vach' a in trato vac'naccan yed' eb' yin̈tilal Leví, aton eb' e mam eyicham, ol b'eyn̈ejb'atoc.

5 A in trato yed' eb' chi' to svac' sq'uinal eb' yed' sjunc'olal, yic ay velc'och d'a yol sat eb'. Ix sch'oxel eb' to ay velc'och d'a yol sat eb', ix in sc'anab'ajan eb'. 6 Yeln̈ej tas ix yal eb', malaj b'aj ix yesej eb'. Vach'n̈ej ix ec' eb' ved'oc. Jantac eb' ix yiq'uelta eb' d'a scal chucal. 7 A ex sacerdote ex tic, a eyopisio to tze c'ayb'ej eb' anima yic tzin yojtaquejel eb'. Smoj sc'och masanil anima d'ayex, yic syab'an sc'ayb'ub'al eb', yujto a in Jehová Yajal in d'a Smasanil, in checab' eyaji.

8 A exxo pax tic, toxo ix in e patiquejeli. Yuj c'ayb'ub'al ix eyac'a', yuj chi' tzijtum eb' ix juvicaneli. A ex ix eyixtejb'at in trato vac'nac yed' vin̈ e mam eyicham. 9 Max e c'anab'ajej tas tzin nib'ej, yujto man̈ lajanoc tzeyutej e ch'olb'itan smasanil anima, yuj chi' sviq'uec' snivanil eyelc'ochi, emnaquil tzex ajcan d'a sat masanil anima, xchi Jehová Yajal d'a Smasanil.

A spitalil eb' aj Judá

10 A on̈ tic junn̈ej co Mam, aton Dios b'ojinac on̈ co masanil. ¿Tas yuj scac'laj musansatil co b'a, scac'lan chucal d'ayon̈ junjun on̈, squixtanb'at strato Dios yac'nac yed' eb' co mam quicham? 11 A eb' vetchon̈ab' aj Judá, maj sc'anab'ajej eb' b'aj ix yac' sti' d'a yichan̈ Dios. Te chuclaj tas ix sc'ulej eb' d'a Jerusalén yed' d'a masanil yol smacb'en Israel. Ix yixtejb'at scajnub' Jehová eb', aton jun yicn̈ej yaji, xajan yuuj. A eb' vin̈ vinac, ix yic'laj sb'a eb' vin̈ yed' eb' ix ix ch'oc chon̈ab'il tz'och ejmelal d'a comon dios. 12 A Jehová Yajal d'a Smasanil, comonoc tz'el d'a sc'ol satanel masanil eb' sc'ulan juntzan̈ chi' d'a co cal a on̈ yin̈tilal on̈ vin̈aj Jacob tic, yalxon̈ej mach, vach'chom syic'paxcot silab' eb' d'ay.

13 Ay val junxo tas tze c'ulej: Toxon̈ej sch'ayxiel yaltar Jehová yuj yal e sat eyoq'ui. Tzex oc' val sic'lab'il, yujto maxtzac chaji eyofrenda yuj Jehová. 14 Tzato e c'anb'an d'a Jehová chi' icha tic: ¿Tas yuj maxtzac a cha cofrenda chi'? xe chi. Aton yuj tic: Yujto a val Jehová ix ilani to max e c'anab'ajej e ti' eyac'nac d'a eb' ix ix eyic'nac e b'a yed'oc d'a e quelemal, vach'chom a eb' ix chi' eyetb'eyum eb' ix b'aj eyac'nac e ti' chi' eyic'lan e b'a yed'oc. 15 ¿Tom man̈ junn̈ejoc b'ob'il on̈ yuj Dios yic junn̈ej nivanil tzon̈ aj yed' eb' ix? ¿Tas nab'il yuj Dios, yuj chi' icha chi' ix on̈ yutej tze na'a? Icha chi' ix on̈ yutej, yic vach' a eb' cuninal ay yelc'och Dios d'a yol sat eb'. Yuj chi' tzeyil val e b'a yed' e pensar yic man̈ chucoc tzeyutej e b'a d'a eb' ix eyetb'eyum b'aj ix eyac' e ti' eyic'lan e b'a yed'oc d'a e quelemal. 16 A val Jehová co Diosal a on̈ israel on̈ tic, aton Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Tzeyil val e b'a, aq'uec elc'och e ti' eyac'nac d'a ix eyetb'eyum. Yujto a jun pojlajb'ail chi', te chuc d'a yol in sat, yuj chi' man̈ e jub'at e b'a yuj jun chi', xchi Jehová.

A sc'ual yic ol ch'olb'itaj anima

17 Toxo ix tzactzajq'ue Jehová yuj tas tzeyala', tzato val e c'anb'an icha tic: ¿Tas ix cala' yuj chi' stzactzajq'ue Jehová chi' qued'oc? xe chi. Stzactzaj eyed'oc, yujto tzeyala' to a Jehová scha sc'ol eb' sc'ulan chucal, stzalaj yed' eb' eyalani. Tzeyalanpaxi to malaj junoc Dios sch'olb'itan d'a stojolal.

3

1 A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Ol in checb'at jun in checab', yic b'at sb'o in b'e a in Yajal in tic tan̈vab'il in eyuuj. Elan̈chamel ol in och d'a yol in templo. Tze nib'ej sc'och lemnaj in checab' chi', yic syac'an elc'och in trato. Ab'ec, a in ton val ol in c'ochoc.

2 Palta, ¿mach ol techaj yuj d'a jun c'u ayic ol in c'och chi'? ¿Mach val ol stec'b'ej sb'a d'a vichan̈? Yujto a vopisio, lajan val icha schaquil te' c'ac' sc'an eb' b'oum q'ueen, ma icha noc' xapon sc'an eb' sjuc'vi. 3 A in Jehová in tic ol in em c'ojan, yic tzin sacb'itan eb' yin̈tilal Leví, icha val tz'aj yic'jiel smical q'uen plata, ma q'uen oro d'a scal c'ac'. Ichato chi', ol yac'an yofrenda eb' d'a vichan̈, icha d'a smojal yed' d'a stojolal. 4 A in Jehová in tic, ol in tzalaj yed' yofrenda eb' aj Jerusalén yed' eb' ay d'a juntzan̈xo lugar d'a yol smacb'en Judá, icha ajnac in tzalaj yed'oc d'a pecataxo.

5 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil sval icha tic: Ol in c'och d'a e cal yic tzex in ch'olb'itej. Elan̈chamel ol vac'och d'a yib'an̈ juntzan̈ eb' tic: Aton eb' ajb'aal, eb' sc'ulan ajmulal, eb' esalvum, eb' man̈ tz'acanoc stupan smunlajvum, eb' tz'ixtan eb' ix chamnac yetb'eyum yed' eb' unin chamnac smam yed' eb' ch'oc chon̈ab'il. Ol vac'paxoch d'a yib'an̈ eb' malaj velc'och d'ay.

A Diezmo yed' Ofrenda

6 A in Jehová Yajal in d'a Smasanil, malaj b'aq'uin̈ tzin q'uexmaji. Yuj chi', a ex yin̈tilal ex Jacob tic, maj ex satel-laj 7 vach'chom ix e patiquejel in checnab'il, maj e c'anab'ajejlaj, lajan ix eyutej e b'a icha yutejnac sb'a eb' e mam eyicham. A ticnaic, meltzajan̈ecxi d'ayin, yic ol in meltzajxib'at q'uelan d'ayex. Palta e ex tic tze c'anb'ej: ¿Tas tz'aj co meltzajxi d'ayach? xe chi. 8 A in xo tic tzin c'anb'ej d'ayex: ¿Tom smoj tz'elc'an eb' anima d'a sDiosal? Palta a ex tic tzin eyelq'uej. Tzato e c'anb'an icha tic: ¿Tas b'aj tzach quelq'uej chi'? xe chi. A b'aj tzin eyelq'uej, aton d'a masanil e diezmo yed' eyofrenda. 9 Yuj chi' d'a val yel catab'il exxo e masanil, yujto e masanil tzin eyelq'uej. 10 A ticnaic jun, iq'ueccot masanil e diezmo b'aj smolchaj d'a in templo, yic vach' ay tas sva eb' tzin ac'an servil ta'. A in Jehová Yajal in d'a Smasanil sval icha tic: To tzin eyac' proval. Icha val chi' ol aj eyilani to ol in jac satchaan̈, ol in secanemta in vach'c'olal d'a eyib'an̈, man̈xalaj b'aj ol aj yed'tal eyuuj. 11 A in svala' to man̈ ol in cha lajvoquel tas avab'il eyuuj yuj noc' noc', man̈ ol in chapax ixtaxel sat eyuva ayic manto q'uin̈b'i. 12 Ol yal juntzan̈xo chon̈ab' eyuuj to te vach' eyico' yujto te vach' ol elc'och e chon̈ab' tic, xchi Jehová.

Tz'oc' sc'ool Dios d'a eb' schon̈ab'

13 Syalanpax Jehová icha tic: A ex tic, te chuc tzeyal d'ayin. Tzato val e c'anb'an icha tic: ¿Tas chuc scal d'ayach? xe chi. 14 Icha tic tzeyutej eyalani: Nab'an̈ej scac' servil Dios. Malaj scac' yala' tato sco c'anab'ajej tas syala', scac'anoch pichul yic cusc'olal d'a yichan̈ Jehová Yajal d'a Smasanil, yic sco ch'oxan co cusc'olal yuj co mul. 15 Squil val eb' syic'chaan̈ sb'a, tzalajc'olal yaj eb'. Yed' eb' chuc, vach'n̈ej tz'elc'och eb'. A eb' stec'b'ej sb'a d'a yichan̈ Dios, malaj pax yaelal sja d'a yib'an̈ eb', xe chi, xchi Jehová.

16 A eb' ay yelc'och Jehová d'a yol sat, slolon eb' d'ay junjun, axo Jehová chi' tz'ab'an tas syal eb' chi'. Yuj chi' schecji tz'ib'chajcan sb'i eb' d'a jun libro, aton ta' sb'inajcan eb' ay yelc'och Jehová d'a yol sat, yujto ay val och spensar eb' d'ay.

17 A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Ay jun c'ual ol in ch'olb'itej masanil eb' anima. A eb' ay velc'och d'ay, ol in sic'canel eb' yic tz'ochcan eb' vicoc. Icha junoc mamab'il tz'oc' sc'ool d'a junoc yuninal tz'ac'an servil, icha chi' ol aj yoc' in c'ool d'a eb'. 18 Ata' ol nachajel eyuuj to ch'oc spac yic eb' vach' sb'eyb'al tzin ac'an servil, ch'oc pax spac yic eb' chuc sb'eyb'al max in ac'anlaj servil, xchi Jehová.

4

Ol ja sc'ual yoval sc'ol Jehová

1 A Jehová Yajal d'a Smasanil tz'alan icha tic: Ab'ec, van sja sc'ual yic ol in ch'oxan yoval in c'ool. Ol in satel masanil eb' b'uchumtac yed' eb' sc'ulan chucal icha val tz'aj stz'ab'at an̈ ac d'a yol junoc horno. Man̈xa junoc eb' ol canoc. 2 Palta a ex to ay velc'och d'a e sat, icha val sq'ueul c'u d'a q'uin̈ib'alil, icha chi' ol vutej in ch'oxan in colval d'ayex. Yuj chi', ol ex tzalajxoc. Ol ex q'ue cheneljoc yuj tzalajc'olal, icha tz'aj sq'ue cheneljoc noc' quelemtac vacax tz'elta b'aj macan. 3 A d'a jun c'ual chi', a ex tic toxon̈ej ol e tec'canem eb' sc'ulan chucal, icha val tz'aj stec'jiem q'uen tic'aq'uil taan̈, icha chi' ol eyutej eb'.

4 Naeccot in checnab'il vac'naccan d'a vin̈ in checab' aj Moisés, ayic ayec' vin̈ d'a sjolom lum vitz scuch Horeb. A juntzan̈ c'ayb'ub'al yed' checnab'il chi', smoj val to tze c'anab'ajej e masanil a ex israel ex tic.

5 Ab'ec, ol in b'ab'laj chequejb'at vin̈ in checab' aj Elías, ayic manto javi jun c'ual yic ol checlaj yoval in c'ool. A jun c'ual chi', te nivan yelc'ochi, ayxo smay ol ujoc. 6 A vin̈aj Elías chi' ol ac'anoch eb' mamab'il yed' eb' uninab'il d'a junc'olal. Tato man̈ ol sna sb'a eb', axo yic ol in c'ochoc, axo in satanel e chon̈ab' chi' d'a juneln̈ej, xchi Jehová.

SAN MATEO

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

A Vach' Ab'ix Ix Stz'ib'ejcan

SAN MATEO

San Mateo sb'i jun libro tic. B'ab'el libro d'a yol Nuevo Testamento, syalcoti to a Jesús “Rey toni”. A d'ay tz'ib'ab'ilcan vach' ab'ix yic Jesucristo ix stz'ib'ejcan vin̈aj apóstol Mateo. Ayocto ix aljican yab'ixal to a d'a Jesús, ata' ol yaq'uelc'och sti' Dios yac'naccan d'a eb' anima icha yaj stz'ib'chajcan d'a Antiguo Testamento. A jun vach' ab'ix tic, man̈ocn̈ej eb' israel ay yico', aton eb' b'aj ulnaquec' Jesús chi', palta yic masanil anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A jun vach' ab'ix tic tz'alani to an̈ej Jesucristo syal yac'an scolnab'il masanil anima.

Syalcot jun libro tic to a Jesús Rey toni, Yajal yaji, yuj sch'oxanel yopisio yic syalanel slolonel Dios yed' juntzan̈ c'ayb'ub'al vach' yic Dios. Ay oye' macan̈ b'aj tz'ilchaj juntzan̈ c'ayb'ub'al chi': A d'a capítulo 5 masanto d'a 7, ata' tz'ilchaj juntzan̈ c'ayb'ub'al ix yal Jesús d'a sjolom lum vitz, syalcot yuj b'eyb'al yed' juntzan̈ tas ay yalan yic d'a eb' ayoch d'a yol sc'ab' Dios. Axo d'a capítulo 10, syal yuj tas ix aj sc'ayb'aj eb' schecab' Jesús yic syalanel vach' ab'ix chi' eb', tas tz'aj yoch eb' anima d'a yol sc'ab' Dios. Axo d'a capítulo 13, syalcot juntzan̈ ab'ix sch'oxanel tastac ay d'a yol sc'ab' Dios. Axo capítulo 18, syalcot tas snib'ej Dios d'a eb' tz'och tz'ac'an yed'oc. Axo d'a capítulo 24 yed' 25, syalcot yuj tastac ol ujoc d'a slajvub' tiempoal, yic ol checlajel yopisio Dios.

1

A stzolal sb'i eb' smam yicham Jesucristo

(Lc 3.23-38)

1 A jun libro tic syalcot yab'ixal Jesucristo yin̈tilal vin̈aj rey David, yin̈tilal pax vin̈aj Abraham. Aton stzolal sb'i eb' smam yicham Jesucristo tic. 2 A vin̈aj Abraham smam vin̈aj Isaac, a vin̈aj Isaac chi' smam vin̈aj Jacob, a vin̈aj Jacob chi' smam vin̈aj Judá yed' eb' yuc'tac. 3 A vin̈aj Judá chi' smam vin̈aj Fares yed' vin̈aj Zara. Tamar sb'i ix snun eb' vin̈ schavan̈il. A vin̈aj Fares chi' smam vin̈aj Esrom, a vin̈aj Esrom chi' smam vin̈aj Aram. 4 A vin̈aj Aram chi' smam vin̈aj Aminadab, a vin̈aj Aminadab chi' smam vin̈aj Naasón, a vin̈aj Naasón chi' smam vin̈aj Salmón. 5 A vin̈aj Salmón chi' smam vin̈aj Booz, a ix Rahab snun vin̈aj Booz chi'. A vin̈aj Booz chi' smam vin̈aj Obed, a ix snun vin̈, Rut sb'i ix. A vin̈aj Obed chi' smam vin̈aj Isaí. 6 A vin̈aj Isaí chi' smam vin̈aj David, aton vin̈ rey. A vin̈aj David chi' smam vin̈aj Salomón. A ix snun vin̈aj Salomón chi' aton ix yetb'eyumcan vin̈aj Urías.

7 A vin̈aj Salomón chi' smam vin̈aj Roboam, a vin̈aj Roboam chi' smam vin̈aj Abías, a vin̈aj Abías chi' smam vin̈aj Asa. 8 A vin̈aj Asa chi' smam vin̈aj Josafat, a vin̈aj Josafat chi' smam vin̈aj Joram, a vin̈aj Joram chi' smam vin̈aj Uzías. 9 A vin̈aj Uzías chi' smam vin̈aj Jotam, a vin̈aj Jotam chi' smam vin̈aj Acaz, a vin̈aj Acaz chi' smam vin̈aj Ezequías. 10 A vin̈aj Ezequías chi' smam vin̈aj Manasés, a vin̈aj Manasés chi' smam vin̈aj Amón, a vin̈aj Amón chi' smam vin̈aj Josías. 11 A vin̈aj Josías chi' smam vin̈aj Jeconías yed' eb' yuc'tac. D'a jun tiempoal chi', ix ic'jib'at eb' israel d'a Babilonia.

12 Ayic ayec' eb' d'a Babilonia chi', ix alji vin̈aj Salatiel yuninal vin̈aj Jeconías. A vin̈aj Salatiel chi' smam vin̈aj Zorobabel. 13 A vin̈aj Zorobabel chi' smam vin̈aj Abiud, a vin̈aj Abiud chi' smam vin̈aj Eliaquim, a vin̈aj Eliaquim chi' smam vin̈aj Azor. 14 A vin̈aj Azor chi' smam vin̈aj Sadoc, a vin̈aj Sadoc chi' smam vin̈aj Aquim, a vin̈aj Aquim chi' smam vin̈aj Eliud. 15 A vin̈aj Eliud chi' smam vin̈aj Eleazar, a vin̈aj Eleazar chi' smam vin̈aj Matán, a vin̈aj Matán chi' smam vin̈aj Jacob. 16 A vin̈aj Jacob chi' smam vin̈aj José, vin̈ yetb'eyum ix María, ix snun Jesús, aton Cristo.

17 Yuj chi' chequel yaji to ay 14 macan̈ smam yicham chi', scot d'a vin̈aj Abraham masanto d'a vin̈aj David. Tz'elxi yich d'a vin̈aj David chi', masanto ix ic'jib'at eb' israel d'a Babilonia, ay 14 macan̈ paxi. Axo yic ix ic'jib'at eb' d'a Babilonia chi' masanto ix alji Cristo, 14 macan̈ paxi.

A yaljub'al Jesucristo

(Lc 2.1-7)

18 Icha tic ix aj yalji Jesucristo. A vin̈aj José ayxo strato vin̈ yed' ix María. Palta ton̈ejanto ay strato eb', manto yic'laj sb'a eb'. Palta axo ix María chi', ayxo unin yed'nac ix, yujto a Yespíritu Dios ix ac'an scuchoch jun unin chi' ix. 19 A vin̈aj José chi', te tojol spensar vin̈, malaj sgana vin̈ scheclajelta ix d'a scal anima. Yuj chi' ix sna vin̈ yactejcan ix d'a elc'altac, yic malaj mach tz'ojtacanel jun chi'. 20 Axo yic vanto snaan jun chi' vin̈, ay jun yángel Dios Cajal ix ch'ox sb'a d'a vin̈ d'a svayich. Ix yalan d'a vin̈:

—Ach José, yin̈til vin̈aj David, man̈ ach xiv ic'an ix María tic etb'eyumoc. Yujto a Yespíritu Dios ix ac'an pitzvoc jun unin chi' d'a ix. 21 A jun unin ol aljoc chi', vinac unin. JESÚS1.21 ol ac' sb'iej, yujto a' ol ex colancanelta a ex schon̈ab' ex tic d'a yalan̈ e mul, xchi d'a vin̈.

22 Icha chi' ix aj yelc'och tas yalnaccan Dios Cajal, ayic ix lolon d'a sti' jun schecab' icha tic:

23 Ay jun ix cob'es, manta vinac syic'a', palta ay jun unin ol pitzvoc d'a ix.

A jun unin ol aljoc chi', vinac unin.

Emanuel ol ac'joc sb'iej, xchi d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani. Emanuel, syalelc'ochi, ayec' Dios qued'oc.

24 Axo ix el svayan̈ vin̈aj José chi', ix sc'anab'ajan vin̈ icha ix yutej yalan jun yángel Dios Cajal chi'. Ichato chi', ix schaan sc'ol vin̈ yic'an ix. 25 Palta maj yil-laj sb'a vin̈ yed' ix, masanto ix alji jun unin chi'. Axo ix alji, JESÚS ix yac' eb' sb'iej.

2

A eb' vin̈ mago xid' ilan Jesús

1 A d'a chon̈ab' Belén, d'a yol yic Judea, ata' ix alji Jesús. A d'a jun tiempoal chi', a vin̈aj Herodes ayoch reyal d'a Judea. Ay juntzan̈ eb' vin̈ vinac scuchan mago schuman yed' q'uen c'anal. Ayic toxo ix alji Jesús, ix cot eb' vin̈ b'aj sja c'u. Ix ja eb' vin̈ d'a Jerusalén. 2 Ix sc'anb'anec' eb' vin̈:

—¿B'aj ay jun unin toto ix alji, jun ol och e reyaloc a ex israel ex tic? A b'aj sja c'u, ata' ix quil sq'ueul jun q'uen c'anal. A q'uen sch'oxani to ix alji. Yuj chi' on̈ coti, yic scaq'uem co b'a d'ay, xchi eb' vin̈.

3 Axo ix yab'an specal jun chi' vin̈aj rey Herodes, ix te somchaj spensar vin̈. Yed' jantac eb' ay d'a Jerusalén chi', ix te somchajq'ue eb' yed' vin̈. 4 Ix yavtancot masanil eb' vin̈ sat sacerdote vin̈ yed' eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés. Ix sc'anb'an vin̈ d'a eb' vin̈:

—¿B'ajtil ol aljoc vin̈ Cristo? xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

5 Ix yalan eb' vin̈:

—A d'a chon̈ab' Belén, d'a yol yic Judá, ata' ol aljoc vin̈. Yujto ay jun schecab' Dios tz'ib'annaccan icha tic:

6 A jun chon̈ab' Belén, d'a yol yic Judea, yunen̈ej d'a yichan̈ juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a yol yic Judá chi'.

Palta ec'al yopisio d'a yichan̈ juntzan̈xo chon̈ab' chi'.

Yujto ata' ol aljoc jun vin̈ yajal,

A ol ilan in chon̈ab' Israel, xchi d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, xchi eb' vin̈.

7 Axo vin̈aj Herodes chi' ix checan avtajcot eb' vin̈ mago chi'. Elc'altac ix sc'anb'ej vin̈ yab' d'a eb' vin̈, b'ac'n̈itax ix sch'ox sb'a jun c'anal chi' d'a eb' vin̈. 8 Ix lajvi yab'an vin̈, ix checjib'at eb' vin̈ yuj vin̈ d'a chon̈ab' Belén. Ayic manto b'at eb' vin̈, ix stz'acan yal vin̈ icha tic:

—Ixiquec d'a Belén chi'. Cham val e c'anb'an eyab'i b'ajtil ayec' jun unin chi'. Slajvi schax chi' eyuuj, tzul eyalan d'ayin, yic ol in b'at vac'paxem in b'a d'ay, xchi vin̈.

9 Ix lajvi yab'an juntzan̈ chi' eb' vin̈, ix b'at eb' vin̈. Axo jun c'anal syil eb' vin̈ b'aj sjavi c'u chi', b'ab'el sb'at yuj eb' vin̈, masanto ix c'och d'a stojolal yib'an̈ b'aj ay jun unin chi'. Ata' ix och vaan. 10 Axo ix yilanxi jun c'anal chi' eb' vin̈, ix te tzalaj eb' vin̈. 11 Ix och eb' vin̈ d'a yol jun pat chi'. Ix yilan jun unin chi' eb' vin̈ yed' snun, aton ix María. Ix em cuman eb' vin̈ d'ay. Ix yac'anem sb'a eb' vin̈ d'ay. Ix lajvi chi', ix sjacan juntzan̈ scaxa eb' vin̈ b'aj ayem juntzan̈ silab'. Ix sian oro eb' vin̈ d'a jun unin chi'. Ix sian juntzan̈ te suc'uq'ui sjab' eb' vin̈, sn̈usji yed' juntzan̈xo yal te suc'uq'ui sjab' scuchan mirra. 12 Axo ix alji d'a eb' vin̈ d'a svayich, to maxtzac ec' eb' vin̈ yal d'a vin̈aj Herodes chi'. Yuj chi' ch'ocxo b'e b'aj ix pax eb' vin̈ d'a schon̈ab'.

Ix b'at vin̈aj José elelal d'a Egipto

13 Ix lajvi spax eb' vin̈ mago chi', ay jun yángel Dios Cajal ix ch'ox sb'a d'a vin̈aj José chi' d'a svayich, ix yalani:

—Q'uean̈ vaan. Ic'b'at vin̈ unin tic ed'oc yed' snun. Elan̈ec d'a elan̈chamel. Tzex b'at d'a Egipto. Tzex cann̈ej ta', masanto ol valxi d'ayach, yujto a vin̈aj Herodes ol checan sayjoquec' jun unin tic, yujto sgana vin̈ ol yac' miljocchamoc, xchi jun ángel chi'.

14 Yuj chi', ix q'ue vaan vin̈aj José chi'. Ix yic'anb'at jun unin chi' vin̈ yed' ix María d'ac'valil. Ix b'at eb' d'a Egipto. 15 Ata' ix aj eb' masanto ix cham vin̈aj Herodes chi'. Icha chi' ix aj yelc'och tas yalnaccan Dios Cajal a ix lolon d'a sti' jun schecab'. Xchi icha tic: A d'a Egipto ix vavtej paxta Vuninal, xchi.

A vin̈aj Herodes checjinac miljoccham eb' unin

16 Axo ix yilan vin̈aj Herodes chi' to majxo ec' eb' vin̈ mago chi' yal d'a vin̈, ix snaanel vin̈ to ton̈ej ix ac'ji musansatil vin̈ yuj eb' vin̈. Yuj chi', ix te cot yoval vin̈. Ix schecan miljoccham jantacn̈ej eb' vinac unin vin̈ ay d'a chon̈ab' Belén yed' eb' ay d'a slac'anil jun chon̈ab' chi'. Ix laj cham eb' schab'il ab'il yed' eb' manto tz'acvi chab' ab'il. Yujto icha chi' stiempoal ix sc'anb'ej vin̈ d'a eb' vin̈ mago chi'. 17 Icha chi' ix aj yelc'och tas tz'ib'ab'ilcan yuj jun vin̈ schecab' Dios scuchan Jeremías. Xchi icha tic:

18 Ix ab'chaj jun av d'a chon̈ab' Ramá.

Ay jun nivan oq'uel yed' jun nivan cusc'olal.

A ix Raquel, ix oc' ix yuj eb' yune'.

Malaj sgana ix tz'ac'ji snivanil sc'ool, yujto man̈xalaj eb' yune' ix, xchi.

19 Axo yic ix cham vin̈aj Herodes chi', ix sch'oxan sb'a jun yángel Dios Cajal d'a vin̈aj José chi' d'a svayich, ayic ayec' vin̈ d'a Egipto. Ix yalan d'a vin̈:

20 —Q'uean̈ vaan. Ic'b'at vin̈ unin tic yed' snun. Paxan̈ec d'a e chon̈ab', yujto a eb' vin̈ sgana smilancham jun unin tic, chamnacxo eb' vin̈, xchi jun ángel chi'.

21 Ix lajvi chi', ix q'ue vaan vin̈aj José chi'. Ix yic'ancot jun unin chi' vin̈ yed' ix snun d'a yol yic Israel chi'. 22 Palta ix yab'an vin̈aj José chi' to a jun vin̈ yuninal vin̈aj Herodes scuchan Arquelao aycanoch sq'uexuloc vin̈ smam chi' yac'an mandar d'a Judea chi'. Yuj chi', ix xiv vin̈ sc'och cajan ta'. Ix yalan Dios d'a vin̈ d'a svayich tas sc'ulej. Yuj chi' ix b'atcan eb' d'a yol yic Galilea. 23 Ayic ix c'och eb' ta', ix cajnaj eb' d'a chon̈ab' Nazaret. Icha chi' ix aj yelc'och tas yalnaccan eb' schecab' Dios d'a peca'. Tz'ib'ab'ilcan yuj eb', chajtil to ol yal eb' anima to aj Nazaret Jesús.

3

A vin̈aj Juan ix ac'an bautizar, ix alanel slolonel Dios

(Mr 1.1-8; Lc 3.1-9,15-17; Jn 1.19-28)

1 A d'a jun tiempoal chi', ay jun vin̈ scuchan Juan ix ac'an bautizar d'a tz'inan luum d'a yol yic Judea. Ata' ix yalel slolonel Dios vin̈ d'a eb' anima ix laj c'och d'ay. 2 Ix yalan vin̈ icha tic d'a eb':

—Naec e b'a yuj e chucal, yujto toxo ol vach' och Dios aj satchaan̈ Yajalil, xchi vin̈.

3 Ay jun vin̈ schecab' Dios scuchan Isaías, ayocto ix stz'ib'ancan yab'ixal vin̈aj Juan chi' vin̈ d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, xchi icha tic:

Ay jun d'a tz'inan luum, chaan̈ ol yal icha tic: Icha tz'aj sb'o b'e yic sjavi junoc yajal, icha chi' tzeyutej e b'oan e b'eyb'al, yujto ol javoc Dios Cajal, xchama, xchi d'a Slolonel Dios chi'.

4 A vin̈aj Juan chi', a xil noc' camello ayoch spichuloc vin̈, axo stzec'ul vin̈, a noc' tz'uum. A juntzan̈ noc' icha noc' yol sojoy schi vin̈, axo noc' caltacte'al yal chab' syuq'uej vin̈. 5 A eb' aj Jerusalén smasanil, sc'och eb' smaclej yab' d'a vin̈. Ay pax eb' d'a junjun chon̈ab' d'a yol yic Judea yed' eb' ay d'a slac'anil a' nivan Jordán sc'ochi, 6 ix laj yalanq'ueta smul eb'. Ix lajvi chi', ix yac'an ac'joc bautizar sb'a eb' yuj vin̈ d'a a' Jordán chi'.

7 Tzijtum eb' fariseo yed' eb' saduceo ix laj c'och b'aj van yac'an bautizar vin̈ chi'. Ix yalan vin̈ d'a eb':

—A ex tic, te jelan ex d'a chucal icha noc' chan. ¿Mach ix alan d'ayex to syal e colanel e b'a d'a jun nivan yaelal ol javoc? 8 Tato tze na e b'a yuj e mul, yovalil vach' tzeyutej e b'a yic scheclajeli to ix e na e b'a. 9 Man̈ eyal icha tic: Malaj pena, yin̈til on̈ can vin̈aj Abraham. Yuj chi' malaj tas ol javoc d'a quib'an̈, man̈ xe chioc. Yujto a in sval d'ayex, tato sgana Dios, syal yoch juntzan̈ q'uen q'ueen tic yin̈tilaloc vin̈aj Abraham chi' e q'uexuloc. 10 A jun yaelal ol javoc chi', lajan icha junoc vin̈ vinac lista yaj yed' sch'acab' d'a yich juntzan̈ te' avb'en te'. Jantacn̈ej te' chuclaj sat syac'a', ol laj ch'acjoquel te'. Ol syumancanb'at te' vin̈ d'a yol c'ac'. 11 A in tic, d'a val yel tzex vac' bautizar d'a a a', yic chequel to ix e na e b'a. Palta ay val junxo tzac'an sjavi vuuj. A ol ac'an Yespíritu Dios d'ayex, mato a c'ac' ol yac' d'ayex. Icha to ol ex ac'joc bautizar yuuj. A jun ol javoc chi', yelxo val nivan yelc'och d'a vichan̈. Man̈ in mojoc vac'an servil, vach'chom ton̈ej sviq'uel xan̈ab'. 12 A jun chi', lajan icha junoc vin̈ sluchanq'ue vaan strigo yed' sluchlab', yic tz'el smatz'il ixim. Smesanxiq'ue vaan d'a stec'lab'. Sic'anxib'at ixim trigo chi' d'a yed'tal. Axo yoc ixim chi', sn̈ustz'a d'a yol jun c'ac' malaj b'aq'uin̈ stupi, xchi vin̈aj Juan chi' d'a eb'.

Ix ac'ji bautizar Jesús yuj vin̈aj Juan

(Mr 1.9-11; Lc 3.21-22)

13 A d'a jun tiempoal chi', spetoj Jesús d'a yol yic Galilea. Ix c'och d'a a' nivan Jordán, b'aj ayec' vin̈aj Juan, yic syac'an ac'joc bautizar sb'a. 14 A d'a sb'ab'elal max yal-laj sc'ool vin̈aj Juan chi' syac' bautizar Jesús. Yuj chi' ix yal vin̈ d'a Jesús chi':

—Smoj a in tzin ac' bautizar, yuj chi' man̈ smojoc a in tzach vac' bautizar, xchi vin̈.

15 Palta ix yalan Jesús chi' d'a vin̈:

—Yovalil ol a c'ulej jun tic yujto smoj sco c'anab'ajej jantacn̈ej tas syal Dios, xchi d'a vin̈.

Ichato chi', ix chaan sc'ol vin̈aj Juan chi'. 16 Axo yic ix lajvi yac'ji bautizar Jesús, ix q'uexta d'a yol a'. Axo d'a jun rato chi', ix jacvi satchaan̈. Ix yilan yemul Yespíritu Dios d'a yib'an̈, icha junoc noc' paramuch. 17 Axo ix yab'an eb', ay jun ix lolonemta d'a satchaan̈. Ix yalan icha tic:

—Aton jun tic, Vuninal. Te xajanab'il vuuj. Tzin tzalaj val yed'oc, xchi.

4

Ix ac'ji proval Jesús yuj vin̈ diablo

(Mr 1.12-13; Lc 4.1-13)

1 Axo Jesús ix ic'jib'at yuj Yespíritu Dios d'a taquin̈ luum. Ix c'och ta' yic tz'ac'ji proval yuj vin̈ diablo.

2 40 c'ual majxo valaj Jesús chi', ichato chi' ix och svejel. 3 Axo vin̈ diablo ix c'och yac'lan smontanb'at d'a chucal, ix yalan vin̈:

—Ina Yuninal ach Dios, al d'a juntzan̈ q'ueen tic yic tz'och q'uen panil, xchi vin̈ d'ay.

4 Palta ix yalan Jesús:

—A d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, a tz'alan icha tic: Man̈ yujocn̈ej tas svaji ay co q'uinal. Palta yuj jantacn̈ej tas syal Dios ay co q'uinal, xchicani, xchi Jesús.

5 Ix lajvi chi', ix ic'jib'at yuj vin̈ diablo chi' d'a jun chon̈ab' yicn̈ej Dios yaji, aton Jerusalén. Ix yic'anq'ue Jesús chi' vin̈ d'a schon stemplo Dios. 6 Ix yalan vin̈ d'ay icha tic:

—Ina Yuninal ach Dios, eman̈ chennaj d'a sat luum chi', yujto syalcan d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani:

Ol yal Dios d'a eb' yángel, yic tzach stan̈vej eb'.

Ol ach quetzchajq'ue yuj eb', yic vach' man̈ ol a tenoch oc d'a q'uen q'ueen, xchicani, xchi vin̈ diablo chi'.

7 Ix tac'vi pax Jesús chi':

—Palta syalpax icha tic d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani: Man̈ in eyac' proval, yujto e Yajal in, e Diosal in, xchicani, xchi d'a vin̈.

8 Ix yic'anxib'at Jesús chi' vin̈ diablo, ix c'och eb' d'a jun nivan tzalan. Ix sch'oxan masanil nación vin̈ d'a yolyib'an̈q'uinal tic d'ay. Ix sch'oxan vin̈ to te nivan yelc'och svach'il. 9 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈:

—Masanil juntzan̈ tic, ol vac' iquej, tato tzach em cuman d'ayin, tzalan a b'a d'ayin, xchi vin̈.

10 Palta ix yalan Jesús d'a vin̈:

—Ach Satanás, elan̈ d'a in tz'ey. Yujto icha tic syal d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani: A d'ayin tzeyal e b'a, yujto e Yajal in, e Diosal in. A inn̈ej tzin eyac' servil, xchi Dios, xchi Jesús chi'.

11 Yuj chi', ix actajcan Jesús chi' yuj vin̈. Axo eb' ángel ix ul ac'an servil.

Ix schael yich yopisio Jesús d'a Galilea

(Mr 1.14-15; Lc 4.14-15)

12 Axo yic ix yab'an Jesús to preso yaj vin̈aj Juan, ix b'atxi d'a yol yic Galilea. 13 Man̈oc d'a Nazaret ix c'ochi, palta a d'a Capernaum, ata' ix c'och cajan. A jun chon̈ab' chi', a d'a sti' a' n̈ajab' ay. A d'a yol smacb'en eb' yin̈tilal vin̈aj Zabulón yed' vin̈aj Neftalí, ata' ay. 14 Icha chi' ix aj yelc'och tas tz'ib'ab'ilcan yuj vin̈aj Isaías schecab' Dios d'a peca', xchi icha tic:

15 A d'a yol yic Zabulón yed' d'a yol yic Neftalí, a d'a sti' a' n̈ajab' ata' ay, d'a sc'axepalec' a' nivan Jordán.

Ata' ay jun chon̈ab' Galilea sb'i, aton b'aj cajan eb' man̈ israeloc.

16 A eb' anima chi', ayto ec' eb' d'a q'uic'alq'uinal,4.15-16 palta ol yil jun saquilq'uinal eb' te nivan yelc'ochi.

A eb' ayec' ta', ichato chamnac eb', palta ol c'och saquilq'uinal d'a eb', xchi d'a Slolonel Dios chi'.

17 Axo yic ix c'och Jesús chi' ta', ix och ijan yalanel slolonel Dios d'a eb' anima chi', ix yalan icha tic:

—Naec e b'a, yujto toxo ol vach' och Dios aj satchaan̈ Yajalil, xchi d'a eb'.

Ix avtaj chan̈van̈ eb' yamum chay yuj Jesús

(Mr 1.16-20; Lc 5.1-11)

18 Ayic van sb'eyec' Jesús d'a sti' a' n̈ajab' yic Galilea, ix yilani ayec' vin̈aj Simón scuch pax Pedro yed' jun vin̈ yuc'tac vin̈ scuchan Andrés. Van yac'anem jun schimpa eb' vin̈ yic yamlab' chay d'a yol a', yujto yamum chay eb' vin̈.

19 Axo Jesús ix alan d'a eb' vin̈:

—Ochan̈ec in c'ayb'umoc. Ol vac'och eyopisio. Icha tzeyutej eyaman noc' chay tic, icha chi' ol eyutoc eyic'ancot eb' anima d'ayin, xchi d'a eb' vin̈.

20 D'a jun rato chi' ix yactejcan ch'an̈ schimpa eb' vin̈. Ix och eb' vin̈ sc'ayb'umoc Jesús chi'.

21 Janic'anto sb'at eb', ix ilchaj chavan̈xo eb' vin̈ yuc'tac sb'a yuuj, aton vin̈aj Jacobo yed' vin̈aj Juan. A vin̈aj Zebedeo ay yic eb' vin̈. Ayoch eb' vin̈ d'a yol jun barco yed' smam chi', van snipan schimpa eb' vin̈ yic yamlab' chay. Axo Jesús ix avtancot eb' vin̈. 22 D'a jun rato chi' ix yactancan smam eb' vin̈ chi' yed' jun barco chi', ix och eb' vin̈ sc'ayb'umoc Jesús.

Yalnac vach' ab'ix Jesús d'a eb' anima

(Lc 6.17-19)

23 Ix ec' Jesús d'a yol yic Galilea chi' yed' eb' sc'ayb'um. Ix laj ec' sc'ayb'ej eb' anima d'a yoltac spatil sculto. Ix ec' yalanel jun vach' ab'ix, chajtil tz'aj yoch eb' d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈. Jantacn̈ej juntzan̈ yab'il tz'ic'an eb' anima chi', ix laj b'oxican eb' yuuj. 24 Ix laj pucaxel yab'ixal Jesús d'a scal masanil yol yic Siria. Yuj chi' ix ic'jib'at eb' penaay smasanil d'ay, jantacn̈ej juntzan̈ yab'il yed' juntzan̈ ilya tz'ic'an eb'. An̈ejtona', ay pax eb' tz'ixtaj yuj eb' enemigo, eb' scot d'a sjolom yed' eb' sicb'inaqueli. Ix laj ic'jib'at eb' d'ay. Yuj chi' ix b'oxican eb' smasanil yuuj. 25 Jantac eb' aj Galilea chi', ix laj och tzac'an eb' yuuj. An̈ejtona', ay eb' d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Decápolis, d'a Jerusalén, d'a Judea yed' pax d'a sc'axepalec' a' nivan Jordán, ix laj och pax tzac'an eb' yuuj.

5

Yalnac el slolonel Dios Jesús d'a jun tzalan

1 A ix yilan eb' anima Jesús, ix q'ue d'a jun tzalan. Ix em c'ojan ta', axo eb' sc'ayb'um ix c'och eb' d'ay. 2 Ix sc'ayb'an eb', ix yalan icha tic:

Eb' te vach' yico'

(Lc 6.20-23)

3 —A eb' snachajel yuuj to man̈ vach'oc eb' d'a yichan̈ Dios, te vach' yic eb', yujto ayxo och eb' d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈.

4 A eb' scus yuj smul, te vach' yic eb', yujto a Dios ol ac'an snivanil sc'ool eb'.

5 A eb' emnaquil syutej sb'a, te vach' yic eb', yujto ol yiquej jun lugar eb' yalnaccan Dios.

6 A eb' te ay sgana stojolb'itan spensar, te vach' yic eb', yujto ol och Dios yed' eb', yic vach' icha chi' ol aj stojolb'i eb'.

7 A eb' tz'oc' sc'ool d'a eb' yetanimail, te vach' yic eb', yujto tz'oc' pax sc'ool Dios d'a eb'.

8 A eb' malaj chucal d'a spensar, te vach' yic eb', yujto ol yil Dios eb'.

9 A eb' ac'um lajvoc oval, te vach' yic eb', yujto a Dios ol alan eb' yuninaloc.

10 A eb' tz'ab'an syail yujto vach' syutej sb'a eb', te vach' yic eb', yujto ayoch eb' d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈.

11 A exxo tic, tato vuuj tzex b'ajji, tato ay tas tz'ac'jioch d'a eyib'an̈, te vach' eyico'. An̈ejtona' tato vuuj tz'ac'jicot juntzan̈ es d'a eyib'an̈, te vach' eyico'. 12 Tzex tzalaj val sic'lab'il, yujto te nivan spac ol e cha d'a satchaan̈. Icha tz'aj yac'jioch d'a eyib'an̈ ticnaic, icha chi' ajnac och d'a yib'an̈ eb' schecab' Dios d'a peca'.

Icha atz'am atz'am, icha saquilq'uinal, icha chi' caji

(Mr 9.50; Lc 14.34-35)

13 Icha atz'am atz'am, icha chi' eyaj d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Q'uinaloc a atz'am atz'am satel sc'achial, ¿tas to ol aj sc'achib'ixi? Man̈xalaj tz'och atz'am. Ton̈ej syumjiel atz'am, slaj stec'nub'an eb' anima.

14 Icha saquilq'uinal, icha chi' eyaj d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Q'uinaloc ay junoc chon̈ab' d'a junoc tzalan, max yal-laj co c'ub'aneli. 15 Ayic scac'anoch sc'ac'al co candil, ¿tom a d'a yalan̈ junoc cajón scac'can ochi? Maay, palta chaan̈ scutejq'uei, yic vach' syil eb' tz'och d'a yol pat chi'. 16 Icha yaj jun candil chi', icha chi' eyaji. Ch'oxequel saquilq'uinal d'a eb' anima, syalelc'ochi, aton e vach' b'eyb'al tze ch'ox yil eb', yuj chi' ol yal vach' lolonel eb' d'a co Mam Dios ayec' d'a satchaan̈.

Yalnac Jesús tas yopisio ley Moisés

17 Man̈ e na'a to in ja vac' lajvoc ley Moisés yed' juntzan̈ sc'ayb'ub'al eb' schecab' Dios d'a peca'. Man̈ yujoc jun chi' in javi, palta in javi yic vach' ol elc'och tas syal jun ley chi'. 18 Val yel sval d'ayex, yovalil ol elc'och masanil tas tz'ib'ab'ilcan d'a jun ley chi'. Yacb'an ayto ec' jun yolyib'an̈q'uinal tic yed' satchaan̈, malaj val jab'oc Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcan chi' ol sateloc. Vach'chom a junoc letra, ma junoc punto, malaj val junoc tas ol sateloc, masanto ol elc'och masanil tas tz'ib'yajcan d'ay. 19 Ay juntzan̈ checnab'il d'a jun ley chi', ichato malaj val yelc'ochi, palta yaln̈ej mach max c'anab'ajan smasanil, syalanpax d'a eb' anima to max sc'anab'ajej pax eb', tato ol c'och eb' d'a yol sc'ab' Dios d'a satchaan̈, val yel malaj val ol aj yelc'och eb' d'a scal eb' ayec' ta'. Palta a eb' sc'anab'ajan tas syal jun ley chi', syalanpax d'a eb' anima to sc'anab'ajej eb', ayic ol c'och eb' d'a yol sc'ab' Dios chi', yel ton val te nivan ol aj yelc'och eb' d'a scal eb' ayec' ta'. 20 A eb' c'ayb'um d'a ley Moisés yed' eb' fariseo, ichato te tojol sb'eyb'al eb' d'a yichan̈ eb' anima, palta sval d'ayex, tato man̈ ec'octo svach'il e b'eyb'al chi' d'a eb', toton man̈ ton ol ex c'ochlaj d'a yol sc'ab' Dios.

Yalnac Jesús yuj chichonc'olal

(Lc 12.57-59)

21 Cab'nac tas alb'ilcan d'a eb' co mam quicham d'a peca'. Xchi icha tic: Man̈ e mac'cham eb' eyetanimail. Yaln̈ej mach smac'ancham junocxo anima, yovalil ol c'och d'a yichan̈ ley, axo ta' ol ch'olb'itaj tas yaji, xchi. 22 Palta a in sval d'ayex, yaln̈ej mach junoc schichonoch sc'ool d'a junoc yetanimail, ol ch'olb'itaj tas yaji. Yaln̈ej mach sb'uchvaj d'a junoc yetanimail, ol ch'olb'itaj yuj eb' sat yajal. An̈ejtona' yaln̈ej mach junoc sb'ajan junoc yetanimail, ay smay sb'atcan d'a infierno d'a scal c'ac'.

23 Yuj chi', ayic tzex c'och yed' eyofrenda b'aj tzeyac' d'a Dios, tato tze nacoti to ay b'aj ix och e mul d'a junocxo anima, 24 canocab' jun eyofrenda chi' b'ela. B'at e b'ocan yaj yed'oc. Slajvi chi', tzex jaxi, tzeyac'an eyofrenda chi'.

25 Q'uinaloc ay eb' tz'ac'anoch d'a eyib'an̈, tzex yic'anb'at eb' d'a vin̈ yajal, ayic van to e b'at d'a yol b'e, tze b'oancan yaj yed' eb', yic vach' maxtzac b'at ex yac'och eb' d'a yol sc'ab' vin̈ yajal chi'. Yujto a vin̈ yajal chi' tzex ac'anoch d'a yol sc'ab' eb' vin̈ polencía. Axo eb' vin̈ tzex ac'anb'at preso. 26 Val yel sval d'ayex, maxtzac ex actajeli masanto tze tup e multa smasanil.

Yalnac Jesús yuj ajmulal

27 Cab'nac pax tas alb'ilcan d'a sley Dios, ayic yalannaccani: Man̈ ex em ajmulal, xchi. 28 Palta a in tic sval d'ayex, yaln̈ej mach syiloch sc'ool d'a junoc ix ix, a jun chi' toxo ix em ajmulal yed' ix d'a spensar.

29 Q'uinaloc ayex, yuj yol e sat ay d'a e vach', tz'ixtaxel e pensar. Tato icha chi', vach' ama tzeyiq'uelta jun yol e sat chi', tzeyumaneli. Yujto vach' tato jab'n̈ej e nivanil satcaneli, d'a yichan̈ tzex b'atcan d'a infierno yed' e nivanil chi' smasanil. 30 Q'uinaloc ayex yuj e c'ab' ay d'a e vach' tz'ixtaxel e pensar. Tato icha chi', te vach' tato tze tzepel jun e c'ab' chi', tzeyumancaneli. Yujto vach' tato jab'n̈ej e nivanil satcaneli, d'a yichan̈ tzex b'atcan d'a infierno yed' e nivanil chi' smasanil.

Ix yalcan Jesús yuj eb' spuc sb'a yed' yetb'eyum

(Mt 19.9; Mr 10.11-12; Lc 16.18)

31 Atax d'a peca' alb'ilcan jun tic: A vin̈ spuc sb'a yed' ix yetb'eyum, yovalil sb'ocan junoc yumal ayic spucan sb'a eb' chi', syac'ancan vin̈ d'a ix, xchi. 32 Palta a in tic, sval d'ayex, tato ay mach spuc sb'a yed' ix yetb'eyum, tato man̈ yujoc ajmulal, tato icha chi', a vin̈ tz'ac'anoch ix d'a ajmulal. An̈ejtona', yaln̈ej mach junoc vin̈ tz'ic'an jun ix spucnac sb'a yed' vin̈ yetb'eyum, tz'ochpax vin̈ ajmulal.

Max yal co locan sb'i junoc tasi

33 Cab'nac tas alb'ilcan d'a eb' co mam quicham d'a peca', xchi icha tic: Tato tze loc sb'i Dios Cajal, tzeyac'an e ti', yovalil tze c'anab'ajej juntzan̈ tas tzeyalcan chi', xchi. 34 Palta a in tic sval d'ayex, mocab'a junoc tas tze loc sb'i. Max yal e locan sb'i satchaan̈, yujto a jun chi', aton sdespacho Dios. 35 Yed' pax sat luum tic, max yal e locan sb'i, yujto icha stec'nub' Dios yaji. Yed' pax Jerusalén, max yal e locan sb'i, yujto a jun chi', aton schon̈ab' jun co Reyal te nivan yelc'ochi. 36 An̈ejtona' e jolom, max yal e locan pax sb'i, yujto man̈ eyicoc e ch'ocoj, yujto max yal eyac'an sacb'oc junoc pitan̈ xil e jolom ma eyac'anxi q'uic'b'oc. 37 Ayic tzex loloni, Yel toni, xe chin̈ej, Maay, xe chi. Max yal e locan sb'i junoc tasi, yujto a jun locoj b'i chi' d'a vin̈ diablo scoti.

Max yal co pacan co b'a

(Lc 6.29-30)

38 Cab'nac tas alb'ilcan d'a peca'. Xchi icha tic: Tato ay junoc mach smac'an poj yol sat junocxo, mac'jocab' pax poj yico'. An̈ejtona' tato ay mach smac'anel ye junoc, mac'jocab' pax el yico', xchi. 39 Palta a in tic, sval d'ayex, man̈ eyac' oval yed' eb' chuc syutej sb'a d'ayex. Tato ay junoc mach sd'ob'anb'at e ti' d'a e vach', tze meltzitejb'at junxo pac'an̈ d'ay. 40 Tato ay mach sgana stoc'anec' e camix d'a yichan̈ ley, tzeyac'paxb'at e chumpa d'ay. 41 An̈ejtona', tato ay junoc mach tzex ac'an pural e cuchanb'at nan̈aloc legua yicatz, tato icha chi', jun legua tze cuchb'at d'ay.5.41 42 Yaln̈ej mach junoc sc'anan smajnej junoc tas d'ayex, man̈ ex b'at micnaj d'ay.

Sco xajanej eb' schichonoch sc'ool d'ayon̈

(Lc 6.27-28,32-36)

43 Cab'nac tas alb'ilcan d'a peca'. Xchi icha tic: Tze xajanej eb' vach' eyac'an yed'oc. Axo eb' eyajc'ool, schichonoch e c'ool d'a eb', xchi.

44 Palta a in tic sval d'ayex: Yovalil tze xajanej eb' ajc'ol yajoch d'ayex. Tzex lesalvipax yuj eb' tz'ac'anoch junoc chucal d'a eyib'an̈. 45 Icha chi' tzeyutej e ch'oxanel e b'a to yel yuninal ex co Mam ay d'a satchaan̈, yujto a tz'ac'anemta yoc c'u d'a yib'an̈ eb' chuc yed' d'a yib'an̈ eb' vach'. An̈ejtona', syac'anpax emta n̈ab' d'a yib'an̈ eb' man̈ tojoloc spensar yed' d'a yib'an̈ eb' tojol spensar. 46 Tato an̈ej eb' tzex xajanan tze xajanej, ¿tom ol e cha spac jun chi' tze na'a? Ina eb' vin̈ tecumel tumin, an̈eja' icha pax chi' syutej sb'a eb' vin̈. 47 An̈ejtona', tato an̈ej eb' e vach' c'ool tze c'umej, ¿tom ay yelc'och jun chi' e naani? Ina eb' man̈ ojtannacoc Dios, an̈eja' icha pax chi' syutej sb'a eb'. 48 Yovalil tz'acan ex d'a masanil tas vach', icha co Mam ayec' d'a satchaan̈, tz'acan d'a masanil tas vach'.

6

A tas scutej co colvaj d'a eb' meb'a'

1 Tzeyil val e b'a, man̈toc an̈ej d'a yichan̈ eb' anima vach' tzeyutej e b'a. Tato ichan̈ej chi' tzeyutej e b'a, malaj spac ol e cha d'a co Mam ayec' d'a satchaan̈. 2 Yuj chi', ayic tzex colvaj d'a eb' meb'a', malajocab' b'aj tzeyala', yujto a eb' chab' sat syac' eb' yojtaquejel masanil anima, icha chi' sc'ulej eb' d'a yoltac spatil sculto eb' yed' d'a yol calle yic slaj yal eb' anima to vach' eb'. Val yel sval d'ayex, toxo ix scha spac jun svach'il eb' chi'. Toxon malaj jab'oc spac ol scha eb' d'a Dios. 3 A exxo pax tic, a tzex colvaj d'a eb' meb'a', mocab' eyal d'a junocxo mach, vach'chom eyamigo val, man̈ eyal yab'i. 4 C'ub'eltacn̈ej tzex colvaj d'a eb' meb'a' chi'. Vach'chom c'ub'eltac tzex colvaj d'a eb', a co Mam Dios tz'ilani. Yuj chi', a' ol ac'an spac d'ayex.

Yalnaccan Jesús, chajtil scutej co b'a co lesalvi

(Lc 11.2-4)

5 Ayic tzex lesalvi, mocab' ex lesalvoc ichoc eb' chab'sat. Yujto a eb' chi', sgana eb' ton̈ej sq'ue lin̈an slesalvi d'a yoltac spatil culto yed' b'aj scha sb'a calle d'a esquina, yic slaj yal eb' anima to vach' eb'. Val yel sval d'ayex, toxo ix scha spac svach'il eb' chi'. Toxon malaj jab'oc spac ol scha eb' d'a Dios. 6 A exxo tic, ayic tzex lesalvi, tze macchejoch e b'a d'a yol e pat. Slajvi chi', d'a c'ub'eltac tzeyac' e lesal d'a co Mam Dios. Vach'chom d'a c'ub'eltac tzeyac' e lesal d'ay, a' ol ab'anoc, ol yac'an spac d'ayex.

7 Ayic tzex lesalvi, mantoc ton̈ej tzex comon loloni, icha syutej sb'a eb' man̈ ojtannacoc Dios. A eb' chi', yujn̈ej to najat syutej yoc slesal eb', syab'an Dios snaan eb'. 8 Yuj chi', man̈ lajanoc tzeyutej e lesalvi yed' eb', yujto yojtacxo co Mam Dios tas tz'och eyuuj ayic mantzac e c'an d'ay. 9 Yuj chi' icha tic tzeyutej e lesalvi:

Ach co Mam, ay ach ec' d'a satchaan̈. Nivanocab' yelc'och a b'i.

10 Ach ochocab' yajalil d'a tic. C'anab'ajaxocab' tas tza nib'ej d'a sat luum tic, icha tzach c'anab'ajax d'a satchaan̈.

11 Ac' tas sco va d'a c'u tic.

12 Ac' lajvoc co mul yujto a on̈ tic scac' nivanc'olal eb' tz'och smul d'ayon̈.

13 Man̈ on̈ a cha montajb'at d'a chucal.

Tzon̈ a colanel d'a yol sc'ab' vin̈ chuc. Yujto masanil tiempo Yajal achn̈ej. Te nivan a poder. Te nivan elc'ochi. Amén.

14 A ex tic, tato tzeyac' nivanc'olal eb' tz'och smul d'ayex, axo co Mam ayec' d'a satchaan̈ ol ac'an lajvoc e mul. 15 Palta tato max eyac' nivanc'olal eb' tz'och smul d'ayex, axo co Mam Dios max ac'an pax lajvoc e mul.

A tas tz'aj coch d'a tzec'ojc'olal

16 Ayic tzex och d'a tzec'ojc'olal, man̈ lajanoc tzeyutej e b'a yed' eb' chab' sat. Yujto a eb' chi', ejmeltac syutej sat eb', yic syil eb' anima to ayoch eb' d'a tzec'ojc'olal. Val yel sval d'ayex, toxo ix scha spac jun stzec'ojc'olal eb' chi'. Toxon malaj spac ol scha eb' d'a Dios. 17 A exxo pax tic, ayic tzex och tzec'ojc'olal, tze b'iquel e sat, tze jixb'an e jolom, 18 yic vach' malaj mach snaani tato ayex och d'a tzec'ojc'olal. Tato icha chi', an̈ej d'a yichan̈ co Mam Dios ayex och d'a tzec'ojc'olal. Vach'chom c'ub'eltac tzex ochi, ol yila', a' ol ac'anxi spac d'ayex.

A co b'eyumal d'a satchaan̈

(Lc 12.33-34)

19 Man̈ e mol e b'eyumal d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A juntzan̈ chi', tz'och ijaxoc, sc'ab'ati, tz'och eb' elc'um d'ay. 20 Más vach' d'a satchaan̈ tze mol e b'eyumal. Yujto a jun e b'eyumal d'a satchaan̈ chi', max ochlaj ijaxoc, max c'alaj. Max ochpaxlaj eb' elc'um d'ay. 21 Yujto a b'aj sco molb'ej co b'eyumal chi', ata' scac'b'at co pensar.

A scandilal co nivanil

(Lc 11.34-36)

22 A yol co sat, icha junoc candil, icha chi' yaj d'a co nivanil tic. Yuj chi' tato junn̈ej b'aj ayoch co sat, saquilq'uinal caji, vach' scutej co b'a yed' co nivanil. 23 Palta tato ayex ch'occh'oc b'aj tzeyac'och e sat, tzex can d'a q'uic'alq'uinal yuuj. A jun saquilq'uinal ayoch d'ayex, tato smeltzajoch q'uic'alq'uinalil d'ayex, ol ex can d'a q'uic'alq'uinal sic'lab'il.

A Dios yed' q'uen tumin

(Lc 16.13)

24 Malaj junoc on̈ syal cac'an servil chavan̈oc patrón, yujto ay junoc ol co patiquejeli, axo junocxo, ol co xajanej. Ay jun b'aj ol cac'och co pensar, axo junocxo malaj jab'oc yelc'och d'a co sat. Yuj chi' max yal-laj cac'an servil Dios, scac'anpax och co pensar d'a q'uen tumin.

A Dios tz'ilan eb' yuninal

(Lc 12.22-31)

25 Sval d'ayex, man̈ ex och ilc'olal yuj tas ol ic'an yec' tiempo eyuuj, yuj tas tze va'a yed' pax tas tz'aj e pichchaji. A Dios tz'ac'an co q'uinal, ocxom tas sco va'a, ¿tom man̈ ol yac'a'? A ix ac'an co nivanil, ¿tom man̈ ol yac' pax co pichul? 26 Tzeyilnab' noc' much tz'ec' jen̈en̈oc d'a satchaan̈. Malaj tas syavej noc'. Max jach'vilaj noc'. Malaj pax tas smol noc'. Palta a co Mam Dios ay d'a satchaan̈ tz'ac'an svael noc'. Inatax tz'ac'ji svael noc', oc exxom a ex tic, más nivan eyelc'och d'a yichan̈ noc'. 27 ¿Tom ay junoc ex syal eyac'anoch nan̈alocxo vara e teel vach'chom tzex och ilc'olal?

28 An̈ejtona', ¿tas yuj tze naub'tan̈ej yuj e pichul? Tzeyilnab' sq'uib' juntzan̈ an̈ xumac. A juntzan̈ chi' max munlajlaj. Max ch'alvilaj. 29 Palta sval d'ayex, a yec'nac vin̈aj rey Salomón, vach'chom man̈ jantacoc svach'il yilji vin̈ yed' spichul, palta maj tzac'vanlaj svach'il yilji vin̈ icha juntzan̈ an̈ xumac chi'. 30 A juntzan̈ an̈ chi', ton̈ej ayec' an̈ ticnaic, axo q'uic'an tz'och an̈ sc'ac'aloc horno. Vach'chom icha chi' an̈, palta a Dios tz'ac'an svach'il yilji an̈. Yuj chi', ol yac'pax e pichul. Palta inai, teveln̈ej tzeyac'och Dios d'a e c'ool. 31  Yuj chi' man̈ ex och ilc'olal. Man̈ eyala': ¿Tas ol co va'a? ¿B'aj ol cot co pichul? man̈ xe chioc. 32 Yujto a eb' man̈ ojtannacoc Dios, syac'och spensar eb' sayanec' juntzan̈ chi'. Palta a co Mam ayec' d'a satchaan̈, a ojtannac to ay tz'och juntzan̈ chi' cuuj. 33 Yuj chi', tzeyac' eyip eyac'anoch e b'a d'a yol sc'ab' Dios. Tojoln̈ej tzeyutej e b'eyb'al, icha sgana. Tato icha chi', ol yac' juntzan̈ chi' d'ayex smasanil. 34 Yuj chi', man̈ ex och ilc'olal yuj tas eyaj q'uic'an. Yujto man̈ eyojtacoc tas tzex ic'an q'uic'an chi', mocab' e naub'tan̈ej yuuj. C'ocb'iln̈ejocab' sco na tas tzon̈ aj d'a junjun c'u.

7

Max yal co ch'olb'itan tas yaj junocxo anima

(Lc 6.37-38,41-42)

1 Man̈ e ch'olb'itej tas yaj junoc anima yic man̈ ol ex ch'olb'itaj pax yuj co Mam Dios. 2 Yujto icha tz'aj e ch'olb'itan tas yaj eb' eyetanimail chi', icha chi' ol ex yutoc Dios ex sch'olb'itani. A eyechlab' tzeyac'lab'ej, a ol ac'lab'aj pax d'ayex. 3 Q'uinaloc ay junoc eyetanimail sb'at jab'oc c'alem d'a yol sat, a exxo tic ay junoc patzab' ayoch d'a yol e sat, tato max e na to ayoch jun patzab' chi' d'a yol e sat, ¿tom ol yal eyilan jab' c'alem ayb'at d'a yol sat junxo chi'?7.3 4 Tato ayoch jun patzab' chi' d'a yol e sat, ¿tom ol yal eyalan d'a jun chi': Ayb'at jun c'alem d'a yol a sat, in gana svic'q'ueta d'ayach, tom xe chi d'ay? 5 Tato icha chi' tzeyutej eyalani, chab' sat ex. Yovalil tze b'ab'laj iq'uejcanel jun patzab' chi' d'a yol e sat. Icha chi' b'ian, ol yal eyilani, axo eyic'anelta jun c'alem chi' d'a yol sat jun eyetanimail chi'.

6 A slolonel Dios yicn̈ej yaji, lajan icha juntzan̈ ton̈ perla7.6 sb'i, te caro stojol. Yuj chi', max yal cac'an d'a eb' malaj yelc'och Dios d'a sat. Yujto a eb' chi', lajan yaj eb' icha juntzan̈ noc' tz'i' scot d'ayon̈, tzon̈ schi'an noc'. Ay pax eb' icha juntzan̈ noc' chitam, ton̈ej slaj steq'uem tas scac' d'ay.

C'anec, sayec, avajan̈ecoch d'a sti' puerta

(Lc 11.9-13; 6.31)

7 C'anec, ol ac'joc d'ayex. Sayec, ol ilchaj eyuuj. Avajan̈ecoch d'a sti' puerta, ol jacchaj te' d'ayex. 8 Yujto a eb' sc'anani, ol scha eb'. Axo eb' sayani, ol ilchaj yuj eb'. An̈ejtona' eb' tz'avajoch d'a sti' puerta, ol jacjoc te' d'a eb'.

9 Q'uinaloc ayex, a eb' eyuninal sc'anan yooch d'ayex, ¿tom a junoc q'ueen ol eyac' d'a eb'? 10 Tato a junoc chay sc'an eb' d'ayex, ¿tom a junoc noc' chan tzeyac' d'a eb'? 11 A ex tic, vach'chom malaj e vach'il, palta eyojtac tas tzeyutej eyac'an juntzan̈ tas vach' d'a eb' eyuninal. Ocxom co Mam Dios ayec' d'a satchaan̈, ¿tom man̈ ol yac' junoc vach'il d'a eb' sc'anan d'ay?

12 E gana te vach' syutej sb'a eb' eyetanimail d'ayex. Ichaocab' pax ta' tzeyutej e b'a d'a eb'. Yujto icha chi' syal juntzan̈ ley Moisés aycani yed' juntzan̈ ch'an̈ uum tz'ib'ab'ilcan yuj eb' schecab' Dios d'a peca'.

A jun icha puerta yunen̈ej sat

(Lc 13.24)

13 Ay jun icha puerta yunen̈ej sat, ata' slaj ex ochi. Ay pax junxo icha puerta te levan yed' jun icha nivan b'e te levan, palta yic syaelal. Yuj chi' man̈ jantacoc eb' anima sb'atcan ta'. 14 Palta axo jun icha puerta yic q'uinal, yunen̈ej yed' jun b'e sc'och ta' icha utzin b'e. Yuj chi', malaj val eb' anima sb'at ta'.

A co b'eyb'al lajan icha sat te te'

(Lc 6.43-44)

15 Ay eb' nivanoc syaloch sb'a schecab'oc Dios. Tzeyil val e b'a d'a eb', yujto a ol c'och eb' d'ayex, nivanoc nanam ol yutoc sb'a eb', icha junoc noc' calnel. Palta axo spensar eb', te chuc, icha noc' oques te ov. 16 Yujn̈ej sb'eyb'al eb', ol eyojtaquejel eb', icha cojtacanel juntzan̈ te te' yuj sat. ¿Tom syal quic'anelta sat te' uva d'a te' q'uiix? ¿tom higo sat te' syac'a'? 17 Yujto a juntzan̈ snunal te te' vach', vach' sat syac'a'. Yed' pax juntzan̈ snunal te te' chuc, chucn̈ej sat syac'a'. 18 A junoc snunal te te' vach' max yac' junoc sat te' chuc. Yed' pax juntzan̈ snunal te te' chuc, max yal yac'an junoc sat vach'. 19 Icha juntzan̈ te' chuc sat syac'a', sch'acjieli, syumjib'at d'a yol c'ac', icha chi' ol aj eb' malaj svach'il sb'eyb'al. 20 Yuj chi', a eb' nivanoc syac'och sb'a schecab'oc Dios, yujn̈ej sb'eyb'al eb' chi' ol eyojtacanel eb'.

21 Ay eb' ol alan d'ayin: Ach Mamin Vajal, xcham eb', palta man̈ masaniloc eb' ol och d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈. Palta an̈ej val eb' sc'anab'ajan tas sgana in Mam ayec' d'a satchaan̈ chi', an̈ej val eb' ol c'ochoc. 22 Ato yic ol ja jun c'ual chi', tzijtum eb' ol alan d'ayin: Mamin, Mamin calnac val el a lolonel. Yuj a poder quic'naquel juntzan̈ enemigo d'a eb' anima. An̈ejtona' yuj a poder, tzijtum milagro co ch'oxnac, xcham eb' d'ayin. 23 Palta ol valan d'a eb': Toxon man̈ ex vojtacoc. Elan̈ec d'a in tz'ey, yujto an̈ej chucal ix laj e c'ulej, xin cham d'a eb'.

Yovalil sco c'anab'ajej icha syal Jesús

(Lc 6.47; Mr 1.22)

24 A eb' tz'ab'an in lolonel, tato sc'anab'ajej eb' tas svala', lajan eb' icha junoc vin̈ jelan ix b'oan spat d'a yib'an̈ q'ueen. 25 Axo ix yac'an jun yax n̈ab', ix ja a' eluma', ix ochpax chulan jun ic' te ov d'a jun pat chi'. Palta maj telvoclaj, yujto a d'a yib'an̈ q'ueen b'ob'ilq'uei. 26 Palta ay juntzan̈xo eb' tz'ab'an in lolonel, max sc'anab'ajej eb' tas svala'. Lajan eb' icha junoc vin̈ malaj spensar, ix sb'oq'ue spat d'a yib'an̈ q'uen arena. 27 Axo ix yac'an jun yax n̈ab'. Ix ja a' eluma', ix och pax chulan ic' te ov d'a spat vin̈ chi', yuj chi' ix c'an̈ val stelvi, xchi Jesús d'a eb'.

28 Axo yic ix lajvi yalan Jesús d'a eb' anima chi', ix sat sc'ool eb' yuj juntzan̈ sc'ayb'ub'al chi'. 29 Yujto ix c'ayb'aj eb' yuuj, ix checlajeli to ay yopisio yuj Dios. Man̈ lajanoclaj sc'ayb'an eb' icha sc'ayb'aj eb' yuj eb' c'ayb'um d'a ley Moisés.

8

B'oxinac sc'ool jun vin̈ penaay yuj jun yab'il scuchan lepra

(Mr 1.40-45; Lc 5.12-16)

1 Axo yic ix emixta Jesús d'a jun tzalan chi', tzijtum anima ix och tzac'an yuuj. 2 Ay jun vin̈ penaay yuj jun yab'il scuch lepra, ix c'och d'a Jesús. Ix em cuman vin̈ d'a yichan̈. Ix yalan vin̈ d'ay:

—Mamin, tato syal a c'ool, syal ac'an b'oxoc in c'ool, xchi vin̈ d'ay.

3 Yuj chi', ix maslaj vin̈ yuj Jesús.

—In gana tzach in b'oxicani, xchi d'a vin̈. D'a val jun rato chi' ix b'oxican vin̈ yuj jun yab'il chi'.

4 Ix lajvi chi', ix yalan d'a vin̈:

—Ab'i, ay ta b'aj tzal jun tic. Palta ixic, ch'ox a b'a d'a vin̈ sacerdote. Ac' jun silab' ix yalcan Moisés yic tz'ilji to ach b'oxi, xchi Jesús d'a vin̈.

Ix b'oxi sc'ool jun schecab' vin̈ yajal soldado

(Lc 7.1-10)

5 Axo yic ix c'och Jesús d'a chon̈ab' Capernaum, ix c'och jun vin̈ yajal soldado d'ay. Ix tevi vin̈ d'ay, 6 ix yalan vin̈:

—Mamin, ay jun vin̈ in checab' manb'ilel vuuj aycan d'a in pat, jichanec' vin̈ d'a sat sch'at. Te sicb'inaquel vin̈, te ya yaj vin̈, xchi vin̈ d'ay.

7 Yuj chi', ix yalan Jesús d'a vin̈:

—Tato icha chi', ol in b'at vac' b'oxoc vin̈, xchi d'a vin̈.

8 Ix yalanxi vin̈ d'ay:

—Palta Mamin, man̈ smojoc a c'och d'a in pat. Ton̈ejocab' tzala', sb'oxican jun vin̈ in checab' chi'. 9 Yujto a in tic, ay in och d'a vopisio, ay junxo tzin ac'an mandar. An̈ejtona' ay eb' soldado svac' mandar. Tato ay eb' b'aj svala' to sb'at eb', sb'atn̈ej eb'. Tato ay pax eb' b'aj svala' to scot eb', scotn̈ej eb'. An̈ejtona', tato ay junoc tas tzin chec sb'o junoc in checab', sb'on̈ej. Yuj chi', vojtac, icha svutej vac'an mandar eb' chi', icha chi' tzutej ac'an mandar masanil tas a ach tic, xchi vin̈.

10 Axo ix yab'an juntzan̈ chi' Jesús, ix sat sc'ool yab'ani. Yuj chi' ix yalan d'a eb' ajun yed'oc:

—Val yel sval d'ayex, manta junoc eb' quetisraelal svil yac'anoch sc'ool d'a Dios icha jun vin̈ tic. 11 Svalanpax d'ayex, tzijtum eb' ol cot b'aj sja c'u yed' b'aj tz'em c'u. Ol em c'ojjab' eb' sva yed' vin̈aj Abraham,8.11 vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Jacob d'a mexa b'aj ayoch Dios aj satchaan̈ Yajalil. 12 Axo eb' quetisraelal, smoj ton val sc'och eb' ta', palta ay eb' ol yumjoccanb'at d'a q'uic'alq'uinal.8.12 Ata' ol oc' eb'. Ol laj siq'uic'oc eb' yoq'ui yuj yab'an syail, xchi d'a eb'.

13 Ix lajvi chi', ix yalanxi d'a vin̈ yajal soldado chi':

—Paxan̈ d'a a pat. Icha val tzutej ac'anoch Dios d'a a c'ool, icha pax chi' ol aj sb'o d'ayach, xchi d'a vin̈.

Axo jun vin̈ schecab' vin̈ chi', a val d'a jun rato chi' ix b'oxican vin̈.

Tzijtum eb' anima ix b'oxi sc'ool yuj Jesús

(Mr 1.29-34; Lc 4.38-41)

14 Ix lajvi chi', ix b'at Jesús d'a spat vin̈aj Pedro. Axo ix c'ochi, ix yilani, jichanec' ix sn̈i' vin̈aj Pedro chi' yuj jun c'ac'al yab'il. 15 Yuj chi' ix yamji sc'ab' ix yuj Jesús. D'a jun rato chi', ix sicb'i jun c'ac'al yab'il chi' d'a ix. Yuj chi' ix q'ue vaan ix. Ix och ijan ix sc'atc'ancot eb'.

16 Axo d'a yic numumixo sq'uic'b'i, tzijtum eb' ayoch enemigo d'ay ix ic'jib'at d'a Jesús. Junn̈ej b'elan̈ lolonel ix yala', ix el eb' enemigo chi'. An̈ejtona' ix yac'can b'oxoc masanil eb' penaay. 17 Icha chi' ix aj yelc'och tas yalnaccan vin̈aj Isaías schecab' Dios d'a peca', xchi icha tic:

A ix ic'anel juntzan̈ co yaelal. Van yab'an syail co q'uexuloc, xchican Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani.

A eb' sgana yoch tzac'an yuj Jesús

(Lc 9.57-62)

18 Axo d'a junel, ix yilan Jesús, tzijtum anima ix smolb'ejc'och sb'a d'ay. Yuj chi', ix yalan d'a eb' sc'ayb'um:

—Coyec d'a sc'axepal jun a' nivan n̈ajab' tic, xchi d'a eb'.

19 Palta ayic manto b'at eb', ay jun vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés ix c'och d'ay. Ix yalan vin̈ d'ay:

—Ach in C'ayb'umal, yaln̈ej b'aj ol ach b'atoc, ol in och tzac'an uuj, xchi vin̈ d'ay.

20 Axo ix yalan Jesús d'a vin̈:

—A noc' vaax, ay sn̈aq'ueen noc'. A noc' much, ay pax so' noc' b'aj svayi. A inxo Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail, malaj in pat b'aj tzin vayi, xchi d'a vin̈.

21 Ay junxo vin̈ sc'ayb'um ix alani:

—Mamin, ol in b'at ed'oc, palta in gana tzac' in permiso. Ato ol cham vin̈ in mam ol in b'at ed'oc, xchi vin̈ d'ay.

22 Palta ix yalanpax d'a vin̈:

—Con̈ ved'oc. A eb' chamnacto el d'a yichan̈ Dios, a eb' chi' syal smucan eb' yetchamnaquil chi', xchi Jesús d'a vin̈.

Numc'ajnac ic' yed' a' n̈ajab' yuj Jesús

(Mr 4.35-41; Lc 8.22-25)

23 Ix lajvi chi', ix och Jesús d'a yol barco. Ix och pax eb' sc'ayb'um yed'oc. Ix b'at eb'. 24 Palta ayic van sb'ey eb', ix ja jun ic' te ov. Ix och chulnaj a' d'a yol te' barco chi'. Axo Jesús vaynacb'at d'a yol te'. 25 Yuj chi' ix pitzjiel svayan̈ yuj eb'.

—Mamin, col on̈. Van co b'at d'a yich a', xchi eb' d'ay.

26 —¿Tas yuj tzex te xivi? Te teveln̈ej tzeyac'och Dios d'a e c'ool, xchi d'a eb'.

Ix lajvi chi', ix q'ue vaan. Ix scachanoch vaan jun ic' chi' yed' a' n̈ajab' chi'. Yuj chi' ix numc'aj smasanil. 27 Ix te sat sc'ool eb' sic'lab'il. Ix laj yalan eb' junjun:

—¿Tas val yaj jun vin̈ tic? Inai ix c'anab'ajax vin̈ yuj ic' yed' a' n̈ajab' tic, xchi eb'.

A chavan̈ eb' tz'ixtax yuj eb' enemigo d'a lugar Gadara

(Mr 5.1-20; Lc 8.26-39)

28 Ix lajvi chi', ix c'och eb' d'a junxo sc'axepal b'at a', d'a chon̈ab' Gadara. Ata' ix cot chavan̈ eb' vin̈ b'aj smucji eb' chamnac. Ix c'och eb' vin̈ d'a Jesús. A chavan̈ eb' vin̈ chi', ayoch eb' enemigo d'a eb' vin̈. Yelxo te ov eb' vin̈. Yuj chi', malaj junoc mach sb'eyec' d'a jun b'e tz'ec' b'aj ayec' eb' vin̈ chi'. 29 Ix q'ue yav eb' vin̈ d'a Jesús:

—Ach Yuninal Dios, ¿tas och d'ayon̈? ¿Tom tzach ja ac'och yaelal d'a quib'an̈ yacb'an manto c'och stiempoal? xchi eb' d'ay.

30 Axo d'a slac'anil jun lugar chi', tzijtum juntzan̈ noc' chitam van sva'i. 31 Yuj chi' ix tevi eb' enemigo chi' d'a Jesús, ix yalan eb':

—Tato tzon̈ a pecheli, a d'a juntzan̈ noc' chitam chi' tzon̈ ac'b'ati, xchi eb' d'ay:

32 —Ixiquec, xchi Jesús chi' d'a eb'.

Yuj chi', ix el eb' enemigo chi' d'a eb' vin̈ chavan̈ chi'. Axo d'a noc' chitam chi' ix ochxican eb'. Axo d'a jun rato chi', ix b'at n̈ilnaj noc' elelal. Ix b'at noc' d'a sattac vitz, masanto ix c'och noc' d'a yol a' nivan n̈ajab'. Ata' ix sjic' a' noc', ix cham noc' smasanil.

33 Axo eb' stan̈vumal noc', ix xivb'at eb', ix b'at eb' elelal. Elan̈chamel ix c'och eb' d'a yol chon̈ab'. Ata' ix yalel eb' smasanil. Ix yalanpax eb' tas ix utaj eb' ayoch enemigo chi' d'ay. 34 Yuj chi' ix b'at eb' ay d'a chon̈ab' chi' smasanil yil Jesús. Axo yic ix yilan eb', ix laj tevi eb' d'ay, yic elan̈chamel tz'elxi d'a yol slugar eb' chi'.

9

B'oxinac sc'ool vin̈ sicb'inaquel yuj Jesús

(Mr 2.1-12; Lc 5.17-26)

1 Axo Jesús ix ochxi d'a yol te' barco. Ix b'atxi d'a junxo sc'axepal a'. Ix c'ochxi d'a schon̈ab'. 2 Ata' ay jun vin̈ sicb'inac eli, ix ic'jib'at vin̈ d'a sat svaynub' yuj juntzan̈ eb' vin̈ vinac d'a Jesús. Axo ix yilan Jesús to ix yac'och eb' d'a sc'ool. Yuj chi' ix yalan d'a vin̈ sicb'inac el chi':

—Ach vetanimail, tec'tec' tzutej a b'a. Ix ac'jican lajvoc a mul, xchi d'a vin̈.

3 Ata' ayec' jayvan̈ eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés, ix snaan eb' vin̈: A jun vin̈ tic, ton̈ej sb'uchvaj vin̈ d'a Dios, xchi eb' vin̈. 4 Axo Jesús yojtacxo tas sna eb' vin̈, yuj chi' ix yal d'a eb' vin̈:

—¿Tas yuj tze na juntzan̈ malaj svach'il tic? 5 ¿B'aja junoc secojtac calan tze na'a? ¿A a mul toxo ix ac'ji lajvoc, xco chama, ma: Q'uean̈ vaan, b'eyan̈, mato xco chi? 6 A ticnaic jun, ol in ch'ox d'ayex to a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ay vopisio vac'an lajvoc smul eb' ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, xchi d'a eb' vin̈.

Ix lajvi chi', ix yalan d'a vin̈ sicb'inaquel chi':

—Q'uean̈ vaan. Ic'chaan̈ a vaynub'. Paxan̈ d'a a pat, xchi d'a vin̈.

7 D'a jun rato chi', ix q'ue vaan vin̈, ix pax vin̈ d'a spat. 8 Ayic ix yilan jun chi' eb' anima, ix te sat sc'ool eb'. Ix laj yalan vach' lolonel eb' d'a Dios yujto te nivan spoder Jesús ix sch'ox d'a eb' anima.

Ix avtaj vin̈aj Mateo yuj Jesús

(Mr 2.13-17; Lc 5.27-32)

9 Ix b'atxi Jesús. Ayic van sb'eyi, ix yilani ayec' jun vin̈ scuch Mateo, c'ojanem vin̈ b'aj stequel alcabar.

—Ochan̈ in c'ayb'umoc, xchi Jesús d'a vin̈.

D'a jun rato chi' ix q'ue vaan vin̈, ix och tzac'an vin̈ yuj Jesús. 10 Ix lajvi chi', ix ic'jib'at Jesús yuj vin̈ vael d'a spat. Axo yic van sva yed' eb' sc'ayb'um, an̈ejtona' tzijtum eb' tecumel alcabar yed' juntzan̈xo eb' te chuc sb'eyb'al ix va yed' eb'. 11 Axo ix yilan jun chi' eb' vin̈ fariseo. Ix yalan eb' vin̈ d'a eb' sc'ayb'um Jesús:

—A jun e C'ayb'umal tic, ¿tas yuj junn̈ej sva yed' eb' tecumel alcabar yed' juntzan̈xo eb' malaj svach'il sb'eyb'al tic? xchi eb' vin̈.

12 Ayic ix yab'an jun chi' Jesús, ix yalan d'a eb' vin̈:

—A eb' vach' sc'ool, malaj tz'och vin̈ an̈tum yuj eb'. An̈ej eb' penaay, ay tz'och vin̈ yuuj. 13 Ixiquec an, ojtaquejequel tas syalelc'och jun yalnaccan Dios d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani, a ix yalan icha tic: In gana tz'oc' e c'ool d'a eb' eyetanimail. Man̈ocn̈ej juntzan̈ silab' sn̈usji chi' in gana, xchi. Man̈ yujoc vavtan eb' toxon vach' sb'eyb'al snaani, in javi. Palta in javi vavtejcot eb' toxonton ojtannac to malaj svach'il sb'eyb'al, xchi Jesús d'a eb' vin̈.

A sb'eyb'al eb' fariseo yed' sc'ayb'ub'al Jesús

(Mr 2.18-22; Lc 5.33-39)

14 A junel ix c'och eb' sc'ayb'um vin̈aj Juan, aton vin̈ tz'ac'an bautizar b'aj ayec' Jesús. Ix sc'anb'an eb' d'ay:

—¿Tas yuj max och eb' a c'ayb'um tic d'a tzec'ojc'olal? A on̈ tic, scac' val och co b'a d'a tzec'ojc'olal. Icha pax chi' syutej sb'a eb' fariseo, xchi eb' d'ay.

15 Yuj chi' ix yalan Jesús d'a eb':

—Q'uinaloc ay junoc q'uin̈ nupnajel. A eb' avtab'il sb'at ta', ¿tom syal yoch eb' d'a tzec'ojc'olal ayic ayto ec' vin̈ van yoch yetb'eyum chi' yed' eb'? Palta ato ol ja stiempoal man̈xo ayoquec' vin̈ yed' eb', ato ta' ol och eb' d'a tzec'ojc'olal.

16 Malaj mach tz'ac'anoch junoc ac' c'apac manto juc'ji juneloc snipuloc junoc c'a pichul. Yujto a jun ac' c'apac chi', tz'utz'i, svach' toc'ji n̈ic'chaj jun c'a pichul chi' yuuj. 17 Ol val junxo ch'oxnab'il: Max yal-laj yac'chajem vino manto sipji d'a yol junoc c'a tz'um yed'tal9.17 vino. Tato icha chi', sn̈ic'chaj jun tz'uum chi' yuj jun vino chi', tz'ixtax schab'il macan̈. Yuj chi', a d'a yol junoc ac' tz'uum tzeyaq'uem vino manto sipji, yic vach' ol aj schab'il.

A ix yisil vin̈aj Jairo yed' jun ix ix penaay

(Mr 5.21-43; Lc 8.40-56)

18 Ayic van yalan juntzan̈ chi' Jesús, ix c'och jun vin̈ sat yaj d'a spatil sculto eb', ix em cuman vin̈ d'a yichan̈ Jesús, ix yalan vin̈:

—A jun ix visil, toxomlaj ix cham ix naic. Palta con̈ ved'oc. In gana b'at aq'uec' a c'ab' d'a yib'an̈ ix, yic ol pitzvocxi ix, xchi vin̈.

19 Yuj chi' ix q'ue vaan Jesús. Ix b'at yed' vin̈. Ix b'at pax eb' sc'ayb'um yed'oc. 20 Axo d'a scal eb' anima van sb'at yed'oc, ay jun ix ix penaay. Slajchavilxo ab'il penaay ix yuj yel jun a' d'a snivanil ix. Yuj chi' ix c'och ix d'a spatic Jesús. Ix yamji sti' spichul yuj ix. 21 Yujto ix sna ix: Ton̈ejocab' tzin yamlej sti' spichul, sb'oxican in c'ool, xchi ix. 22 Yuj chi' ix meltzajb'at q'uelan Jesús d'a ix, ix yalan d'a ix:

—Ach ix, tec'tec' tzutej a b'a. Tzach b'oxican vuuj, yujto in ac'och d'a a c'ool, xchi d'a ix.

D'a jun rato chi' ix b'oxican ix.

23 Axo yic ix c'och Jesús d'a spat vin̈ yajal chi', ix yilani van spu'an sflauta eb' ay syamc'ab' yic b'it. Axo masanil eb' anima, toxon̈ej vejanchaan̈ eb' oq'uel. 24 Yuj chi' ix yalan Jesús d'a eb':

—Elan̈ec d'a tic. A ix tic, man̈ chamnacoclaj ix. Ton̈ej svay ix, xchi d'a eb'.

Palta ton̈ej ix tzetzaj Jesús chi' yuj eb'. 25 Axo yic ix lajvi yelta eb' anima chi', ix ochc'och b'aj ay ix cob'es chi'. Ix yamji sc'ab' ix yuuj, ix q'ue vaan ix b'ian. 26 A d'a smasanil jun lugar chi', masanil eb' anima ix ab'an tas ix uji chi'.

Ix jacvi sat chavan̈ eb' vin̈ max uji yilani

27 Ayic van sb'atxi Jesús d'a yol b'e, ix och tzac'an chavan̈ eb' vin̈ max uji yilan yuuj, ix syamanoch eb' vin̈ yalan icha tic:

—Ach yin̈tilal vin̈aj David, ¿tom max oc' a c'ool d'ayon̈? xchi eb' vin̈ d'ay.

28 Axo yic ix och d'a yol pat, ix c'och eb' vin̈ d'ay. Yuj chi' ix yalan d'a eb' vin̈:

—¿Tzam eyac'och d'a e c'ool to syal in b'oan tas e gana? xchi d'a eb' vin̈.

—I', scac'och Mamin, xchi eb' vin̈ d'ay.

29 Yuj chi' ix maslaj sat eb' vin̈ yuuj. Ix yalan d'a eb' vin̈:

—Icha tzeyutej eyac'anoch d'a e c'ool tic, icha chi' ol aj e b'oxi, xchi d'a eb' vin̈.

30 Icha chi' ix aj sjacvi sat eb' vin̈ chi'. Tzaxo uji yilan eb' vin̈. Yuj chi', ix cham val yalan Jesús chi' d'a eb' vin̈:

—Ayta b'aj tzeyal jun tic, xchi d'a eb' vin̈.

31 Palta axo yic ix b'at eb' vin̈, ix yalan eb' vin̈ d'a masanil lugar.

Ix lolonxi jun vin̈ max ujitaxon sloloni

32 Vanto spax eb' vin̈ chi', ix quetzjicot junxo vin̈ d'a Jesús. A jun vin̈ chi' max ujilaj slolon vin̈, yujto ayoch jun enemigo d'a vin̈. 33 Axo yic ix el jun enemigo chi' d'a vin̈ yuj Jesús, ix och ijan vin̈ sloloni. Yuj chi' ix te sat sc'ool eb' anima ayec' ta', ix yalan eb':

—A d'a co cal a on̈ aj Israel on̈ tic, manta b'aj squil junoc icha jun tic, xchi eb'.

34 Palta axo eb' vin̈ fariseo ix alani:

—A jun vin̈ tic, syal ton yic'anel eb' enemigo chi' vin̈, yujto a jun yajal yaj d'a eb' enemigo chi', a ayoch yed' vin̈, xchi eb' vin̈.

Ix oc' sc'ool Jesús d'a eb' anima

35 Axo Jesús ix laj ec' d'a juntzan̈ chon̈ab' yed' d'a juntzan̈ aldea. Ix ec' sc'ayb'ej eb' anima d'a yoltac spatil culto. Ix yalanel vach' ab'ix, chajtil tz'aj yoch eb' d'a yol sc'ab' Dios. Yaln̈ej tas juntzan̈ yaelal tz'ic'an eb' yed' tas ilyail, ix laj b'oxi sc'ool eb'. 36 Ayic ix och q'uelan d'a eb' anima chi', ix oc' sc'ool d'a eb', yujto ix yila' to lajan eb' icha juntzan̈ noc' calnel malaj stan̈vumal, te ayoch eb' d'a syaelal, te cusnac eb'. 37 Yuj chi' ix yalan d'a eb' sc'ayb'um:

—A eb' anima tic, lajan eb' icha ixim trigo stiempoalxo sjochchaji. Val yel, c'ojan ayto eb', palta jayvan̈n̈ej mach smunlaj d'a scal eb'. 38 Yuj chi' lesalvan̈ec d'a jun aj munlajel chi', yic ol schecb'at eb' smunlajvum d'a scal eb', xchi Jesús.

10

A Jesús ix checanb'at eb' sc'ayb'um yalel yab'ixal

(Mr 3.13-19; 6.7-13; Lc 6.12-19; 9.1-6)

1 Axo Jesús ix avtancot eb' sc'ayb'um slajchavan̈il. Ix ac'ji yopisio eb' yic'anel eb' enemigo. Ix yac'anpax yopisio eb' yac'an b'oxoc sc'ool eb' yalxon̈ej tas ilyail tz'ic'ani ma yaelal.

2 A eb' lajchavan̈ schecab' tic: Aton vin̈aj Simón, scuchan Pedro yed' jun vin̈ yuc'tac vin̈ scuchan Andrés, vin̈aj Jacobo yed' pax jun vin̈ yuc'tac vin̈ scuchan Juan. A eb' vin̈ chavan̈ tic, yuninal eb' vin̈ vin̈aj Zebedeo. 3 Yed' pax vin̈aj Felipe, vin̈aj Bartolomé, vin̈aj Tomás, vin̈aj Mateo, vin̈ tecumel alcabar d'a yalan̈taxo, vin̈aj Jacobo yuninal vin̈aj Alfeo yed' vin̈aj Tadeo. 4 Ay pax junxo vin̈ scuch Simón, yetb'eyumejnac eb' Zelote yed' vin̈aj Judas aj Queriot, aton vin̈ ix ac'anoch Jesús d'a yol sc'ab' chamel d'a slajvub'alxo.

5 Aton eb' lajchavan̈ tic ix checjib'at yuj Jesús. Ayic manto b'at eb', ix yalan juntzan̈ checnab'il tic d'a eb':

—Ayic tzex b'ati, man̈ ex ec' d'a juntzan̈ schon̈ab' eb' man̈ israeloc. Man̈ ex ec' pax d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a yol yic Samaria. 6 An̈ej d'a eb' satnacto d'a scal eb' quetisraelal, an̈ej ta' tzex eq'ui. Yujto icha juntzan̈ noc' calnel satnaqueq'ui, icha chi' yaj eb'. 7 B'at eyaleli to toxo ol vach' och Dios aj satchaan̈ Yajalil. 8 A eb' penaay yuj lepra, b'at eyac' b'oxoc eb'. Yed' juntzan̈xo eb' penaay, tzeyac' pax b'oxoc sc'ool eb'. Tzeyac'anpax pitzvoc eb' chamnac. An̈ejtona', slaj eyiq'uel eb' enemigo ayoch d'a eb' anima. Nab'an̈ej ix e cha jun opisio tic, yuj chi' nab'an̈ej tzex colvaj pax d'a eb'.

9 Ayic tzex b'ati, man̈ eyic'b'at e tumin. Malaj junoc centavo tzeyic'b'ati. 10 Man̈ eyic'b'at e pa. Junn̈ej e camix tzeyac'ochi, tzex b'ati. Man̈ eyic'b'at jun mojocxo e xan̈ab'. Man̈ eyic' e c'ococh. Sval juntzan̈ tic d'ayex, yujto a eb' smunlaji, smoj ton schaan eb' tas syab'lej.

11 Ayic tzex c'och d'a junjun chon̈ab', d'a junjun aldea, tze say junoc mach vach' sb'eyb'al b'aj smoj e cani, masanto tzex b'atxi d'a junocxo lugar. 12 Ayic tzex c'och d'a jun pat chi', tzeyal d'a eb' aj pat chi': Ayocab' sjunc'olal Dios eyed'oc, xe chi d'a eb'. 13 Tato smoj eb' icha chi', elocab'c'och icha tzeyal chi' d'a eb'. Palta tato man̈ smojoc eb' icha chi' jun, mocab' elc'och icha tzeyal chi' d'a eb'. 14 Tato max ex scha eb', tato malaj sgana eb' d'a tas tzeyal chi', tzex elixta d'a yol spat eb' yed' d'a yol schon̈ab' eb' chi'. Tze tzicancanel spococal eyoc,10.14 yic tze ch'oxancaneli to man̈xalaj eyalan eyic d'a eb'. 15 Val yel sval d'ayex, ayic ol ja jun c'ual sch'olb'itaj tas yaj eb' anima, yelxo val nivan syaelal eb' ol ac'joc d'a yichan̈ eb' aj Sodoma yed' eb' aj Gomorra.

A tastac ol ac'jococh d'a yib'an̈ eb' yic Cristo

16 Ab'ec, tzex in checb'ati. Icha juntzan̈ noc' calnel sb'at d'a scal noc' oques, icha chi' ol ex ajoc. Yuj chi', lista tzeyutej e b'a icha junoc noc' chan te jelan. Palta te nanam tzeyutej e b'a ichoc noc' paramuch. 17 Tzeyil val e b'a, yujto ay eb' ol ex ic'anb'at d'a eb' vin̈ yajal. Ol ex smac' eb' d'a yoltac spatil sculto. 18 Ol ex yic'b'at eb' d'a yichan̈ eb' vin̈ nivac yajal yed' d'a yichan̈ eb' vin̈ rey vuuj. Yuj chi' ol yal eyalanel vab'ixal d'a eb' vin̈ chi' yed' d'a eb' man̈ israeloc. 19 Palta ayic ol ex ac'jococh d'a yol sc'ab' eb' vin̈ yajal chi', man̈ e na yuj tas ol eyala'. Man̈ ex och ilc'olal yuj tas ol eyutoc eyalan d'a eb' vin̈, yujto a d'a jun rato chi', a Dios ol ac'an nachajel eyuuj tas ol eyala'. 20 Man̈oc ex ol ex lolonoc, yujto a Yespíritu Dios, aton co Mam ol ex majnanoc, ol eyalani.

21 A d'a jun tiempoal chi', ay eb' uc'tacab'il ol ac'anoch yuc'tac d'a yol sc'ab' chamel. Ay pax eb' mamab'il icha chi' ol yutoc sb'a d'a eb' yuninal. An̈ejtona', ay pax eb' uninab'il ol yac' oval yed' smam chi', ol yac'anoch smam eb' d'a yol sc'ab' chamel. 22 Masanil eb' anima ol chichonoch sc'ool d'ayex vuuj. Palta a mach ol ac'an techaj smasanil juntzan̈ chi', a eb' chi' ol colchajoc. 23 Ayic syac'an chucal eb' d'ayex d'a junoc chon̈ab' b'aj ayex eq'ui, elan̈ec d'a eb', tzex b'at d'a junocxo chon̈ab'. Val yel sval d'ayex, ayic manto ex ec'chaj d'a masanil juntzan̈ schon̈ab' eb' quetisraelal, ol in jax a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic.

24 Malaj junoc eb' c'ayb'um ec'to yelc'och d'a yichan̈ sc'ayb'umal. An̈ejtona', malaj junoc tz'ac'an servil ec'to yelc'och d'a jun tz'ac'an mandar. 25 Tato lajan tz'aj junoc c'ayb'um yed' sc'ayb'umal, smoj ton icha chi' tz'aji. Icha pax chi' junoc checab' yed' spatrón. A in tic, ichato aj pat in. A exxo tic, icha uninab'il ex. Ay eb' tz'alani to Beelzebú in, to yajal eb' enemigo vaji. Ocxom val d'ayex a ex tic.

An̈ej d'a Dios syal tzon̈ xivi

(Lc 12.2-7)

26 Yuj chi', man̈ ex xiv d'a eb' anima. Jantacn̈ej tas c'ub'eltac yaj ticnaic, ol laj checlajelta. Yed' jantacn̈ej tas c'ub'eltac yaji, ol laj ac'joc ojtacajeloc. 27 A juntzan̈ tas sval d'ayex d'a c'ub'eltaquil, tzeyalel d'a eb' anima. Yed' juntzan̈xo tas c'ub'eltac tzin sajoch d'a e chiquin, tzeyalel d'a yoltac calle. 28 Man̈ ex xiv d'a eb' syal smilan e nivanil tic, yujto a e pixan max yal smilan eb'. Palta a d'a Dios b'aj tzex xivi, yujto a syal satanel e pixan yed' e nivanil, syac'ancanb'at d'a infierno.

29 Tzeyilnab' juntzan̈ noc' cotac much. Ayic schon̈chaj noc', chavan̈ noc' d'a jun yune' tumin, palta malaj junoc noc' scomon chami, tato man̈ ichoc ta' sgana co Mam Dios. 30-31 Palta a exxo tic, yelxo val nivan eyelc'och d'a yichan̈ masanil noc' cotac much chi'. Ina masanil xil e jolom b'isb'il yuuj. Yuj chi', man̈ ex xivoc.

A eb' max q'uixvi yalani, to yic Cristo eb'

(Lc 12.8-9)

32 Yaln̈ej mach eb' max q'uixvi yalan d'a yichan̈ eb' anima to vico', a inxo tic, ol val eb' vicoc d'a co Mam Dios ayec' d'a satchaan̈. 33 Palta axo eb' tz'alan d'a yichan̈ eb' anima to man̈ vicoc eb', an̈ejtona' in, ol valpax d'a co Mam Dios ayec' d'a satchaan̈ to man̈ vicoc eb'.

Yuj Jesús, ay eb' syac' oval

(Lc 12.51-53; 14.24-27)

34 Man̈ e na' to in ja vac' junc'olal d'a scal eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Man̈ yujoc yoch junc'olal d'a scal eb' in javi. Palta yuj yoch oval d'a scal eb'. 35 In javi, yic vach' ay eb' vin̈ vinac ol yac' oval yed' smam. Ay eb' ix ix ol yac' oval yed' snun. Ay eb' ix alib'al ol yac' oval yed' ix yalib'. 36 Yuj chi', a eb' jun yaj yed' junoc mach d'a yol spat, aton eb' ol laj meltzajoch ajc'olal d'ay junjun.

37 A mach másxo val xajanej smam snun d'a vichan̈, man̈ smojoc yoch vicoc. An̈ejtona', a mach másxo val xajanej yuninal d'a vichan̈, man̈ smojoc yoch vicoc. 38 A mach man̈ b'ecanoc sc'ool yab'an syail vuuj, man̈ b'ecanoc sc'ool yoch chamel d'a yib'an̈, tz'och d'a spenec te' culus, man̈ smojoc yoch tzac'an vuuj. 39 A eb' sgana scol sb'a d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol satel sq'uinal eb' d'a juneln̈ej. Palta axo eb' sb'ec sb'a scham vuuj, aton eb' ol scha sq'uinal d'a juneln̈ej.

A eb' ol chaan spac d'a Dios

(Mr 9.41)

40 A eb' tzex chaani, a in tzin scha eb'. Axo eb' tzin chaan chi', van schaan pax jun checjinac in cot eb'. 41 A eb' schaan junoc schecab' Dios, yujn̈ej to schecab' Dios yaji, ol scha spac eb' icha yic eb' schecab' Dios chi'. A eb' schaan junoc mach tojol sb'eyb'al, yujn̈ej to tojol sb'eyb'al, ol scha spac eb' icha yic eb' tojol sb'eyb'al chi'. 42 Yaln̈ej junoc mach eb' sian junoc vaso siquila'10.42 d'a junoc eb' in c'ayb'um, yujn̈ej to in c'ayb'um, vach'chom junoc malaj val yelc'ochi, val yel ol scha spac eb'.

11

Ix schecb'at chavan̈ sc'ayb'um vin̈aj Juan d'a Jesús

(Lc 7.18-35)

1 Ayic ix lajvi yalan juntzan̈ checnab'il chi' Jesús d'a eb' sc'ayb'um slajchavan̈il, ix b'ati. Ix ec' yalel slolonel Dios yab' eb' anima d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a jun lugar chi', ix sc'ayb'anpax eb' anima chi'.

2 A d'a jun tiempoal chi', ayoch vin̈aj Juan d'a preso, vin̈ tz'ac'an bautizar. Ix yab'an vin̈ tastac van sc'ulan Cristo, yuj chi' ix schecb'at chavan̈ eb' vin̈ sc'ayb'um vin̈ d'a Jesús chi'. 3 Ix b'at sc'anb'an eb' vin̈ d'ay icha tic:

—¿Tom a ach tic tan̈vab'il a ja cuuj, mato ch'oc junocxo sco tan̈vej sjavi? xchi eb' vin̈ d'ay.

4 Yuj chi' ix yalan d'a eb' vin̈:

—Paxan̈ec d'a vin̈aj Juan chi', tzeyalan d'a vin̈ tastac van eyab'ani, eyilan d'a tic. 5 Tzeyal d'a vin̈ to a eb' max ujilaj yilani, tzaxo yal yilan eb'. A eb' max uji sb'eyi, tzaxo yal sb'ey eb'. A eb' slaj c'a yuj lepra, slaj b'oxican sc'ool eb'. A eb' max uji yab'ani, tzaxo yab' eb', yed' eb' chamnac, ay eb' van spitzvixi. Axo eb' meb'a', van yalji vach' ab'ix yic colnab'il d'a eb'. 6 Yuj chi' a eb' tzin ac'anoch yipoc sc'ool, te vach' yic eb'. Icha chi' tzeyutej eyalan d'a vin̈aj Juan chi' a tzex c'ochxi, xchi Jesús chi' d'a eb' vin̈.

7 Ayic toxo ix b'at eb' vin̈ schecab' vin̈aj Juan chi', ix och ijan Jesús yalan d'a eb' anima yuj vin̈aj Juan chi':

—¿Tas xid' eyilnac d'a tz'inan luum? ¿Tom a junoc te' aj tz'ib'xi yuj ic' xid' eyilnac? 8 Tato maay jun, ¿tas xid' eyilnac? ¿Mato a jun anima te vach' spichul xid' eyilnac? Cojtac to a eb' vach' spichul chi' ayec' eb' d'a spat eb' vin̈ rey. 9 Palta jun, ¿tas xid' eyilnac? ¿Tom xid' eyilnac jun vin̈ tz'alanel slolonel Dios? Yel, yalumel slolonel Dios yaj vin̈aj Juan chi', palta man̈ocn̈ej jun chi' yopisio vin̈. 10 Aton yab'ixal vin̈aj Juan chi' yalnaccan Dios d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani. Ayic ayocto yalannaccan yuj vin̈ icha tic:

Ol in checb'at jun in checab', ol b'ab'laj b'at uuj.

Icha tz'aj sb'o b'e, icha chi' ol yutoc sb'oan sb'eyb'al eb' anima, ayic manto ach c'ochi, xchican d'a Slolonel Dios chi'.

11 Sval d'ayex to a d'a scal eb' anima, malaj junoc mach ec'to yelc'och d'a vin̈aj Juan chi'. Palta d'a scal eb' ayoch d'a yol sc'ab' Dios, vach'chom eb' malaj val yelc'ochi, másxo ec'to svach'il yic eb' d'a yichan̈ yic vin̈aj Juan chi'.

12 Atax ix och ijan vin̈aj Juan chi' yac'an bautizar, masanto ticnaic, tzijtum eb' anima yelc'olal tz'och d'a yol sc'ab' Dios. Ay eb' tec'tec' syutej sb'a, syac' val pural sb'a eb' yac'anoch sb'a d'a yol sc'ab'. 13 Ayic manto alji vin̈aj Juan chi', yalnaccan eb' schecab' Dios smasanil to ol vach' och Dios Yajalil. An̈ejtona', icha pax chi' yalan ley Moisés. 14 Tato e gana tzeyac'och d'a e c'ool, a vin̈aj Juan chi' aton vin̈aj Elías, vin̈ tan̈vab'il sjavi eyuuj. 15 A juntzan̈ tzeyab' tic, naec val sic'lab'il.

16 —¿Mach yed'oc ol in lajb'ej eb' anima d'a jun tiempoal tic? ¿Chajtil yaj spensar eb' tze na'a? Lajan eb' icha eb' unin stajni d'a mercado. Ay eb' tz'alan d'a eb' yetuninal: 17 Ayic ix co pu'an co flauta eyuuj, maj ex chan̈alvoclaj. Ayic ix on̈ b'itan d'a cuseltaquil, maj ex oc'laj qued'oc, xchi eb'. Icha eb' unin malaj sgana d'a junoc tas chi', icha chi' eyaj a ex tic. 18 Yujto a sb'eyb'al vin̈aj Juan chi', malaj juntzan̈ tas vach' sva'a syuq'uej vin̈, yuj chi' tzeyalani to enemigo ayoch d'a vin̈. 19 Axo ticnaic in japax a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, tzin va'i, svuc'an a' d'a scal eb' anima. Tzeyalanpaxi to b'uc'tzin in, uc'um in an̈, svamigoan pax eb' vin̈ tecumel alcabar yed' juntzan̈xo eb' chuc sb'eyb'al. Palta a eb' ay sjelanil Dios d'ay, scheclajelta sjelanil eb' chi' d'a tastac sc'ulej, xchi Jesús d'a eb'.

A juntzan̈ chon̈ab' b'aj max sna sb'a eb' anima

(Lc 10.13-15)

20 Ix lajvi chi', ix och ijan Jesús yalani tas smul eb' anima d'a juntzan̈ chon̈ab' b'aj ix sb'o juntzan̈ milagro, yujto vach'chom te ay milagro ix sb'o ta', palta max sna jab'oc sb'a eb'. Ix yalani:

21 —A ex val tic ex aj Corazín, te chuc eyico'. Yed' ex aj Betsaida, te chuc pax eyico'. Octom d'a Tiro yed' d'a Sidón ix b'oji juntzan̈ milagro icha ix b'oji d'a e cal tic. Tato icha chi', pecataxom snanac sb'a eb'. Toxom ix yac'och juntzan̈ pichul eb' ya sva'i. Toxom ix yac'q'ue q'uen tic'aq'uil taan̈ eb' d'a sjolom, yic scheclajeli to ste cus eb' yuj smul. 22 Yuj chi' sval d'ayex, ato ol ja jun c'ual yic ol ch'olb'itaj yaj eb' anima, yelxo val nivan e yaelal ol ac'joc d'a yichan̈ eb' aj Tiro yed' eb' aj Sidón chi'. 23 An̈ejtona', icha ex chi' ex aj Capernaum. Nivanoc tze na' to smoj ol ex q'uec'och d'a satchaan̈. Palta ton̈ej ol ex emcan d'a scal eb' chamnac. Octom a d'a Sodoma b'ob'il juntzan̈ milagro icha ix b'oji d'a e cal. Tato icha chi', snanac am sb'a eb', axo schon̈ab' eb' chi', ay am ec' ticnaic. 24 Yuj chi' sval d'ayex, ato ol ja jun c'ual yic ol ch'olb'itaj yaj eb' anima, yelxo val nivan e yaelal ol ac'joc d'a yichan̈ eb' aj Sodoma chi', xchi Jesús.

A Jesucristo tz'ac'an quic' quip

(Lc 10.21-22)

25 A d'a jun tiempoal chi', ix lesalvi Jesús, ix yalan icha tic:

—Mamin, Yajal ach d'a satchaan̈ yed' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Yuj val dios d'ayach Mamin, yujto ix a c'ub'ejel juntzan̈ tic d'a eb' jelan, d'a eb' te ay spensar d'a yichan̈ eb' yetanimail, axo d'a eb' icha unin, ata' ix a ch'oxo'. 26 Icha chi' ix aj Mamin, yujto icha chi' a gana, xchi d'a Dios.

27 Ix lajvi chi', ix yalanxi:

—A in Mam ix ac'anoch masanil tas d'a yol in c'ab'. A in Yuninal in tic, malaj junoc mach ojtannac in sic'lab'il, an̈ej in Mam ojtannac in. An̈ejtona', malaj junoc mach ojtannac in Mam chi'. A inn̈ej Yuninal in, vojtac, ojtacab'il pax yuj eb' in gana svac' yojtaquejeli. 28 Cotan̈ec d'ayin masanil ex tz'el eyip e munlaji yed' ex te al eyaj yuj eyicatz, ol vac' eyic' eyip. 29 Ol vac' junoc icatz e cuch ved'oc. C'ayb'ejec d'ayin, yujto a in tic nanam in, emnaquil in. Tato icha chi', ol eyic' eyip. 30 Yujto a jun icatz svac' e cuch tic, man̈ aloc, man̈ ajaltacoc in eyac'an servil, xchi Jesús d'a eb'.

12

Telajb'ail yuj sc'ual ic'oj ip

(Mr 2.23—3.6; Lc 6.1-11)

1 A d'a jun sc'ual ic'oj ip, ix ec' Jesús d'a jun b'e d'a scal ixim trigo yed' eb' sc'ayb'um. Axo eb' sc'ayb'um chi', ix te och svejel eb'. Yuj chi', ix sc'utzelta ixim jolom trigo chi' eb',12.1-2 ix svuchanel ixim eb' sc'uxu'. 2 Palta ix yilan juntzan̈ eb' vin̈ fariseo tas ix sc'ulej eb', yuj chi' ix yalan eb' d'a Jesús:

—Ina eb' a c'ayb'um tic. Van smunlaj eb' d'a sc'ual ic'oj ip, palta man̈ sleyaloc sco c'ulej icha chi', xchi eb' vin̈.

3 Palta ix yalan d'a eb' vin̈:

—¿Tom manta b'aj tzeyil d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, tas sc'ulejnac vin̈aj David d'a junel, ayic ste ochnac svejel vin̈ yed' eb' ajun yed'oc? 4 Xid'naquec' vin̈ d'a scajnub' Dios. Svanac juntzan̈ ixim pan vin̈ yicn̈ej Dios yaji yed' eb' ajun yed'oc chi'.12.4 A juntzan̈ ixim pan chi', an̈ej eb' sacerdote ay yalan yic svaan ixim. Man̈ sleyaloc scomon vaan ixim vin̈ yed' eb' ajun yed'oc. Palta man̈ muloc jun sc'ulejnac vin̈ chi' yed' eb' d'a yichan̈ Dios. 5 ¿Tom malaj b'aj ix eyil d'a ley Moisés to a eb' sacerdote, eb' ay d'a yol stemplo Dios, man̈ sc'anab'ajejnacoc sc'ual ic'oj ip eb'? Palta man̈ ochnacoclaj smuloc eb'. 6 Palta a in tic sval d'ayex, ay jun d'a e cal tic ec'to yelc'och d'a yichan̈ stemplo Dios, a in ton tic. 7 Octom val snachajel eyuuj tas yalnaccan Dios d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani, ayic yalannaccan icha tic: In gana tz'oc' e c'ool d'a eb' eyetanimail. Man̈ocn̈ej juntzan̈ silab' sn̈usji chi' in gana, xchi. Octom snachajel jun tic eyuuj, max am eyala' to tz'och smul eb' malaj smul. 8 A in tic Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail, yuj chi' syal valani tas sco c'ulej d'a sc'ual ic'oj ip, xchi Jesús d'a eb' vin̈ fariseo chi'.

9 Ix lajvi chi', ix b'at Jesús, ix c'och d'a yol spatil sculto eb' vin̈. 10 Ata' ay jun vin̈ sicb'inaquel sc'ab', juneln̈ej taquin̈ roquinac. Axo eb' vin̈ chi', sgana eb' vin̈ ay junoc smul Jesús tz'ilchaji, yic syac'och eb' vin̈ d'a yib'an̈. Yuj chi', ix stz'acan sc'anb'ej eb' vin̈ d'ay:

—¿Ay am sleyal scac' b'oxoc junoc penaay d'a sc'ual ic'oj ip, mato maay? xchi eb' vin̈.

11 Yuj chi' ix yalan d'a eb' vin̈:

—Q'uinaloc ay junoc noc' e calnel sb'at d'a yol junoc xab' d'a sc'ual ic'oj ip, ¿tom max ex b'at eyic'q'ueta noc'? 12 Ocxom junoc anima, yelxo val nivan yelc'och d'a yichan̈ junoc noc' calnel chi'. Yuj chi', sleyal ton sco c'ulej juntzan̈ tas vach' d'a sc'ual ic'oj ip, xchi d'a eb' vin̈.

13 Ix lajvin̈ej chi', ix yalan d'a vin̈:

—Aq'uel lian a c'ab' chi', xchi d'a vin̈.

Ix slianel sc'ab' vin̈ chi', ix b'oxican b'ian. Lajan ix aj yed' jun toxonton vach' chi'. 14 Axo ix elta eb' vin̈ fariseo chi', ix slajtian sb'a eb' vin̈ tas ol yutoc eb' vin̈ smilan Jesús.

Ayocto yalannaccan Dios yuj Jesucristo

15 Ayic ix snaanel Jesús tas sgana eb' syutej, ix sb'esanel sb'a ta'. Tzijtum anima ix b'at yed'oc. Masanil eb' penaay, ix laj b'oxican sc'ool eb' yuuj. 16 Ix yalan d'a eb':

—Ayta b'aj tzeyaleli mach in, xchi.

17 Icha chi' ix aj yelc'och tas tz'ib'ab'ilcan yuj vin̈aj Isaías, vin̈ schecab' Dios d'a peca'. Xchican icha tic:

18 A jun tic, in checab' yaji, sic'b'il yajcanel vuuj.

Te xajan vuuj. Tzin q'ue val chaan̈ yed'oc. Ol vac' Vespíritu d'ay.

Ol yalanel d'a scal eb' man̈ israeloc to ol ch'olb'itaj tas yaj eb' d'a stojolal.

19 Malaj b'aj ol yac' oval. Malaj b'aj ol el yav. Malaj mach ol ab'an sjaj d'a yol calle.

20 Ay eb' ob'iltac, icha junoc te' aj spacchaji, ma icha junoc candil van stupi, icha chi' yaj eb', palta a' ol colvaj yed' eb', man̈ ol ixtaj eb' yuuj. Icha chi' ol yutoc sb'a, masanto ol vach' och yajalil, axo yac'an yajalil chi' d'a stojolal.

21 Axo eb' anima d'a junjun chon̈ab', ol yac'och eb' yipoc sc'ool, xchi Dios d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani.

Ay eb' aljinac to a vin̈ diablo ayoch yed' Jesús

(Mr 3.19-30; Lc 11.14-23; 12.10)

22 Ay jun vin̈ ix ic'jib'at d'a Jesús. Max ujilaj yilan vin̈, max yalpaxlaj slolon vin̈, yujto ixtab'il vin̈ yuj jun enemigo. Axo Jesús ix ac'an b'oxoc sc'ool vin̈. Yuj chi' ix yilxi vin̈, ix lolonxi vin̈. 23 Axo eb' anima smasanil ix te sat sc'ool eb' yilani. Ix laj yalan eb':

—A jun vin̈ tic, ¿tecan a jun yin̈tilal vin̈aj David vin̈ tan̈vab'il sja cuuj? xchi eb'.

24 Palta ayic ix yab'an juntzan̈ chi' eb' vin̈ fariseo, ix yalan eb' vin̈:

—A jun vin̈ tic, syalton yic'anel eb' enemigo vin̈, yujto a vin̈ Beelzebú, yajal eb' enemigo, a ayoch yed' vin̈, xchi eb' vin̈.

25 Axo Jesús, yojtacxo tas van snaan eb' vin̈ chi', yuj chi' ix yalan d'a eb' vin̈:

—A junoc nación spoj sb'a d'a yol yico', sjuvieli. An̈ejtona' junoc chon̈ab', ma junoc pat spoj sb'a d'a yol yico', sjuvipaxeli. 26 An̈ejtona', icha pax chi' vin̈ Satanás, tato spechel eb' yetenemigoal vin̈, spojnacxom sb'a eb', ¿tom ol najtilax yopisio vin̈? 27 A ex tic tzeyala', yujto ayoch vin̈ Beelzebú ved'oc yuj chi' tzin pechel eb' enemigo chi'. Tato yel tzeyala', ¿mach ayoch yed' eb' e c'ayb'um chi' ayic spechanel eb' enemigo chi' eb'? An̈ejtona' eb' e c'ayb'um chi' sch'oxanel e paltail. 28 Palta yujn̈ej Yespíritu Dios tzin pechel eb' enemigo chi'. Yuj chi', scheclajeli to toxo ix och Dios yac' yajalil d'a e cal.

29 Q'uinaloc ay junoc vin̈ te ay yip. Malaj junoc mach syal scomon och d'a yol spat vin̈, syic'anb'at tastac ay d'a vin̈. An̈ej tato tz'ac'ji ganar stzec'chajcan vin̈ aj pat chi', an̈ej icha chi', syal yic'jib'at tastac ay d'a yol spat vin̈ chi'.

30 A eb' man̈ ayococh ved'oc, ajc'ool eb' d'ayin. A eb' max molb'ancot eb' anima d'ayin, a eb' spechan saclem eb' anima chi'.

31 Yuj chi', sval d'ayex, yalxon̈ej tas smul eb' anima, yalxon̈ej tas malaj svach'il syal eb', ol yal yac'ji lajvoc yuj Dios. Palta a eb' sb'uchvaj d'a Yespíritu Dios, man̈xo ol ac'joclaj nivanc'olal eb'. 32 A eb' tz'alan junoc chucal d'a in patic a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, syal yac'ji lajvoc smul eb'. Palta axo eb' sb'uchvaj d'a spatic Yespíritu Dios, a smul eb' chi', man̈xo ol ec'b'atlaj, vach'chom ticnaic, vach'chom d'a junxo tiempoal toto ol javoc.

33 Naec sic'lab'il, tato ay junoc te te' vach', vach' sat te' syac'a'. Tato ay junoc te te' chuc, chuc sat te' syac'a'. Yuj sat te' chi', scojtaquejel tas te'al te'. 34 A ex tic, lajan ex icha juntzan̈ noc' chan. Malaj e vach'il. Yuj chi', ¿tom ay jab'oc tas vach' syal eyalani? Yujto an̈ej tas ay d'a e pensar, an̈ej chi' tzeyala'. 35 Tato vach' co pensar, vach' scutej co b'a, yujto an̈ej tas vach' chi' ay d'a co pensar. Axo ta chuc co pensar, chuc scutej co b'a, yujto an̈ej chucal sco na'a. 36 Yuj chi', sval d'ayex, ato yic ol ja jun c'ual yic ol ch'olb'itaj tas eyaji, jantacn̈ej juntzan̈ lolonel malaj yopisio tzeyala', ol ch'olb'itaj tas eyaj yuuj. 37 Yujto a Dios ol ex ch'olb'itan yuj tas tzeyala'. Ol yala', tato malaj e mul yuj tas slaj eyal chi', mato ay, xchi Jesús.

A eb' c'anjinac yil junoc milagro

(Mr 8.12; Lc 11.29-32)

38 Ay juntzan̈ eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés yed' juntzan̈ eb' vin̈ fariseo ix alan d'a Jesús:

—Ach co c'ayb'umal, co gana tza ch'ox junoc milagro quila', xchi eb' vin̈ d'ay.

39 Yuj chi' ix yalan d'a eb' vin̈:

—A ex d'a jun tiempoal tic, malaj e vach'il, man̈oc d'a Dios tzeyac'och e pensar. Ton̈ej tze c'an eyil junoc milagro, junoc sch'oxan spoder Dios. Palta a junoc milagro ol ch'oxjoc eyila', aton jun icha sch'oxnac Dios yed' jun vin̈ schecab' scuchan Jonás. 40 A vin̈aj Jonás chi', oxe' c'ual, oxe' ac'val ec'nac vin̈ d'a yol sc'ool jun noc' nivan chay. Icha ajnac vin̈aj Jonás chi', icha chi' ol in aj pax a in tic, a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic. Oxe' c'ual, oxe' ac'val ol in ec' d'a yol luum. 41 Ayic ec' yalannaccanel yab'ixal Dios vin̈aj Jonás d'a eb' aj Nínive, snanac val sb'a eb'. Axo ticnaic, ayinec' eyed'oc, ec'to velc'och d'a yichan̈ vin̈aj Jonás chi', palta max e nalaj e b'a. Yuj chi', ato ol javoc jun c'ual yic ol ch'olb'itaj tas eyaji, a eb' aj Nínive chi', ol q'ue vaan eb', ol yalan e mul eb'. 42 Icha pax chi' jun ix yajal d'a Sur d'a peca', te najat cotnac ix, ul yab'annac sjelanil vin̈aj Salomón ix. Axo ticnaic, ay in ec' d'a tic, ec'to velc'och d'a yichan̈ vin̈, palta max ul e c'anb'ej eyab' d'ayin. Yuj chi', ato ol javoc jun c'ual ayic ol ch'olb'itaj tas eyaji, ol q'ue vaan ix, ol yalan e mul ix.

A yab'ixal jun enemigo sc'ochxi d'a yed'tal

(Lc 11.24-26)

43 Q'uinaloc ay jun enemigo tz'el d'a junoc anima ticnaic. Tz'ec' d'a tz'inan luum, sayan b'aj syic' yip. Palta max ilchaj yuuj. 44 Yuj chi' snaani: Ol in pax d'a in pat b'aj cotnac in, xchi. Axo yic sc'ochxi, syilan jun anima chi', icha junoc pat mesesi yool, malaj yajal, vach' yilji. 45 Yuj chi' smeltzajxib'at d'a spatic, sb'at yic'ancot ucvan̈ocxo eb' enemigo ec'to schucal d'a yichan̈. Svach' och cajan eb' smasanil d'a jun anima chi'. Yuj chi', ste juviel jun anima chi' icha d'a sb'ab'elal. Icha jun anima chi', icha chi' ol aj svach' juviel e pensar a ex tic, xchi Jesús d'a eb'.

A ix snun Jesús yed' eb' yuc'tac

(Mr 3.31-35; Lc 8.19-21)

46 Vanto yalan Jesús d'a eb' anima chi', ix c'och ix snun yed' eb' yuc'tac. A d'a ti' pat ix c'och eb'. Sgana eb' sc'umej Jesús chi'. 47 Yuj chi' ay jun vin̈ ix alan d'a Jesús:

—Ix ja ix a nun yed' eb' uc'tac d'a ti' pat. Sgana eb' slolon ed'oc, xchi vin̈ d'ay.

48 Palta ix yalan Jesús d'a vin̈:

—¿Mach ix in nun, mach eb' vuc'tac chi' tza na'a? xchi.

49 Ix lajvi chi', ix sch'oxan eb' sc'ayb'um d'a vin̈.

—Aton eb' tic, icha in nun, icha vuc'tac yaj eb'. 50 Yujto a mach sc'ulan tas sgana in Mam d'a satchaan̈, aton eb' chi' icha vuc'tac, icha vanab', icha in nun yaji, xchi Jesús.

13

A yab'ixal vin̈ tzicumb'at in̈at trigo

(Mr 4.1-9; Lc 8.4-8)

1 D'a jun c'ual chi', ix elta Jesús d'a yol pat. Ix b'at em c'ojan d'a sti' a' n̈ajab'. 2 Tzijtum anima ix c'och b'aj ayec' chi'. Yuj chi', ix och d'a yol jun barco. Ata' ix em c'ojan. Axo eb' anima chi' ix can eb' d'a sti' a'. 3 Tzijtum juntzan̈ ab'ix ix yal d'a eb'. Ix yalan icha tic:

—Ay jun vin̈ ix b'at tzicojcanb'at in̈at trigo. 4 Ayic van stzicanb'at ixim vin̈, ay ixim ix emcan d'a yol b'e. Axo noc' much ix lojanq'ue ixim. 5 Ay juntzan̈xo ixim ix emcan d'a yib'an̈tac q'uen sam q'ueen, b'aj jab'n̈ej slumal. Elan̈chamel ix ja ixim, yujto quenn̈ej slumal. 6 Palta axo yic ix el yoc c'u, elan̈chamel ix tacjiel ixim, yujto malaj val sch'an̈al yib' ixim. 7 Ay juntzan̈xo ixim ix emcan d'a scaltac an̈ an̈c'ultac. Axo ix te q'uib' juntzan̈ an̈ an̈c'ultac chi', ix satel ixim in̈at chi' d'a scal an̈. 8 Ay pax juntzan̈xo ixim ix emcan b'aj yax sat luum. A juntzan̈ ixim chi', ix satan ixim. Ay ixim ix yac' sat d'a cien. Ay ixim ix yac' sat d'a 60. Ay ixim ix yac' sat d'a 30. 9 A juntzan̈ tzeyab' tic, naec val sic'lab'il, xchi Jesús chi' d'a eb'.

Max nachajel slolonel Dios yuj eb' anima

(Mr 4.10-12; Lc 8.9-10)

10 Axo eb' sc'ayb'um Jesús ix c'och d'a stz'ey. Ix sc'anb'an eb' d'ay:

—¿Tas yuj an̈ej juntzan̈ ab'ix sch'oxanel c'ayb'ub'al tzal d'a eb'? xchi eb' d'ay.

11 Yuj chi' ix yalan d'a eb':

—An̈ej d'ayex sch'ox co Mam Dios juntzan̈ tas mantalaj mach ojtannac, yic snachajel eyuuj tas tz'aj eyoch d'a yol sc'ab'. Palta axo d'a juntzan̈xo eb' quetanimail, max sch'oxlaj. 12 Yujto a mach snib'ej snachajel yuuj, ayto tas ol vach' nachajel yuuj. Axo eb' malaj sgana snachajel juntzan̈ tic yuuj, ol ic'joc ec' d'a eb'. 13 Yuj chi', an̈ej juntzan̈ ab'ix sch'oxanel c'ayb'ub'al sval d'a eb'.

Yujto vach'chom syil junoc tas eb', scanxi eb' d'a ichn̈ej ta'. Ichato malaj tas syil eb'. An̈ejtona', vach'chom syab' eb', palta max nachajel-laj yuj eb'.

14 Yuj eb' anima chi', icha tic ix aj yelc'och tas yalnaccan vin̈aj Isaías ayic yalannaccan vin̈ icha tic:

Val yel ol yab' eb', palta man̈ ol nachajel-laj yuj eb'.

Val yel ol yil eb', palta man̈ ol nachaj paxel-laj yuj eb'.

15 Yujto a eb' anima tic, toxo ix pitb'iel eb'.

Ichato macan schiquin eb', ichato smutz' sat eb', yic vach' max uji yilan eb', max yab' pax eb' yed' schiquin. Yuj chi' max nachajel-laj yuj eb'. Max sq'uex jab'oc spensar eb', max colchaj eb' vuuj, xchi Dios d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani.

16 Palta a ex tic, vach' eyico', jacan e sat eyilani, jacan pax e chiquin eyab'ani. 17 Val yel sval d'ayex, tzijtum eb' schecab' Dios d'a peca' yed' juntzan̈xo eb' te tojol sb'eyb'al, sgana eb' yilnac juntzan̈ tzeyil tic, palta maj yil-laj eb'. Sgana eb' yab'nac juntzan̈ tzeyab' tic, palta maj yab'laj eb'.

A tas syalelc'och yab'ixal vin̈ tzicumb'at trigo

(Mr 4.13-20; Lc 8.11-15)

18 Aq'uec och e chiquin d'ayin. Ol val d'ayex tas syalelc'och yab'ixal vin̈ tzicumb'at in̈at trigo. 19 A juntzan̈ in̈at ix emcan d'a yol b'e, syalelc'ochi, ay eb' anima tz'ab'an slolonel Dios, chajtil tz'aj yoch eb' d'a yol sc'ab', palta max nachajel-laj yuj eb'. Axo vin̈ diablo sc'och d'a eb', syic'anel slolonel Dios chi' vin̈ d'a spensar eb'. 20 Axo juntzan̈xo in̈at ix emcan d'a yib'an̈ q'uen q'ueen, syalelc'ochi, ay juntzan̈xo anima tz'ab'an slolonel Dios. Nivanoc sq'uechaan̈ eb' schaani. 21 Palta malaj stec'anil eb'. Axo yic sja junoc yaelal, mato tz'ac'jioch d'a yib'an̈ eb' yuj slolonel Dios, elan̈chamel sjuvixiel spensar eb'. 22 Axo juntzan̈xo in̈at ix emcan d'a caltac an̈c'ultac, syalelc'ochi, ay juntzan̈xo eb' tz'ab'an slolonel Dios, palta te ilc'olaln̈ej yaj eb' yuj juntzan̈ yic yolyib'an̈q'uinal tic. Syac'an musansatil sb'a eb' yuj sb'eyumal. Yuj juntzan̈ chi', sjuviel eb' d'a slolonel Dios. Lajan tz'aj eb' icha ixim trigo malaj sat syac'a'. 23 Palta axo juntzan̈ in̈at ix emcan b'aj ay syaxil sat luum, syalelc'ochi, ay juntzan̈xo eb' tz'ab'an slolonel Dios, snachajel yuj eb'. A eb' chi', lajan eb' icha juntzan̈ in̈at nivan sat syac'a'. Ay eb' lajan icha juntzan̈ in̈at syac' sat d'a cien. Ay pax eb' icha juntzan̈ syac' sat d'a 60 yed' d'a 30, xchi Jesús.

A yab'ixal an̈ avalan̈ ay d'a scal ixim trigo

24 Ix yalan junxo ab'ix tic Jesús d'a eb' sc'ayb'um:

—Ol val d'ayex chajtil tz'aj yoch eb' anima d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈. Lajan icha junoc vin̈ ix tzicanem yin̈at trigo te vach' d'a sat sluum. 25 Axo d'ac'valil, vaynac vin̈, ix c'och jun vin̈ ajc'ool d'a sluum vin̈ chi'. Ix stzicanem juntzan̈ in̈at avalan̈ d'a scal strigo vin̈ chi'. 26 Axo yic vanxo spoj ixim trigo chi', ix checlaji to ay an̈ avalan̈ d'a scal ixim. 27 Yuj chi', axo eb' schecab' vin̈ aj luum chi' xid' alan d'ay: Mamin, a juntzan̈ in̈at a tzicnaquem d'a jun a luum chi', te vach', palta ¿b'aj am ix cot juntzan̈ an̈ avalan̈ ix pac' d'a scal? xchi eb' d'a vin̈. 28 Tecan a junoc vajc'ool xid' tzicanem juntzan̈ chi' d'a scal ixim, xchi vin̈ d'a eb'. ¿Ay am a gana b'at co toq'uel juntzan̈ an̈ avalan̈ chi'? xchi eb' d'a vin̈. 29 Maay, yujto ayic ol e toc'anel juntzan̈ an̈ avalan̈ chi', ol el pax ixim trigo chi' yed'oc. 30 Canocab'n̈ej icha chi' masanto ol jochchaj ixim trigo chi'. Ato ta' ol val d'a eb' in majan, ol stoc'anel juntzan̈ an̈ avalan̈ chi' eb'. Ol stzec'an eb' manojail, ol sn̈usantz'a eb'. Ol lajvoc chi', ol sjochanel ixim trigo chi' eb' b'ian, ol smolb'ancan ixim eb' d'a yol spatil, xchi vin̈ d'a eb' schecab' chi', xchi Jesús.

A yab'ixal sat an̈ mostaza

(Mr 4.30-32; Lc 13.18-19)

31 Ix lajvi chi', ix yalanpax junxo ab'ix tic Jesús:

—Ol val d'ayex chajtil tz'aj sq'uib' sb'isul eb' anima yoch d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈. A sb'isul eb' chi', lajan icha junoc in̈at mostaza syavej junoc vin̈ d'a sat sluum. 32 A juntzan̈ in̈at chi', yelxo te cotac d'a yichan̈ masanil juntzan̈xo in̈at. Palta axo sq'uib'i, más nivac tz'aj d'a yichan̈ juntzan̈xo an̈ scavej d'a junjun ab'il. Lajan tz'aj icha juntzan̈ te te'. Axo noc' much, sc'och noc' d'a sc'ab', sb'oan so' noc' ta', xchi Jesús.

A yab'ixal yich pan

(Lc 13.20-21)

33 Ix yalanpax junxo ab'ix tic Jesús d'a eb':

—Ol valxi d'ayex chajtil tz'aj sq'uib' sb'isul eb' anima yoch d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈. Lajan icha jab' yich pan syac'och junoc ix ix d'a scal oxeoc echlab' harina. Masanil ixim harina chi' sipji yuuj, xchi Jesús.

Ab'ixn̈ej juntzan̈ yalnac Jesús d'a eb' anima

(Mr 4.33-34)

34 Ayic ix yalanel Jesús d'a scal eb' anima chi', an̈ej juntzan̈ ab'ix ajaltac snachajeli, a ix yal d'a eb'. An̈ej juntzan̈ ab'ix chi' ix yac'lab'ej ayic ix yalanel d'a eb'. 35 Icha chi' ix aj yelc'och tas tz'ib'ab'ilcan d'a peca' yuj jun schecab' Dios ayic ix yalani:

A juntzan̈ ab'ix ajaltac snachajeli, a ol val d'a eb' anima.

Ol val juntzan̈ tas malaj mach ojtannac yictax ix b'ojican yolyib'an̈q'uinal tic yuj Dios, xchi d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani.

A tas syalelc'och yab'ixal an̈ avalan̈

36 Axo Jesús, ix tac'lancan sb'a yed' eb' anima chi', ix ochxi d'a yol pat. Ix och pax eb' sc'ayb'um yed'oc. Ix yalan eb' d'ay:

—A yab'ixal an̈ avalan̈ ix al chi', al d'ayon̈ tas val syalelc'ochi, xchi eb' d'ay.

37 Yuj chi' ix yalan d'a eb':

—A jun tzicumb'at in̈at trigo te vach', syalelc'ochi, a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic. 38 Axo jun luum chi', syalelc'ochi, aton yolyib'an̈q'uinal tic. A juntzan̈ in̈at vach' chi', aton eb' ayoch d'a yol sc'ab' Dios. Axo juntzan̈ an̈ avalan̈ chi', aton eb' yic vin̈ diablo. 39 A jun yajc'ool vin̈ aj luum chi', aton vin̈ diablo chi'. A jun tiempoal ol jochchajel ixim trigo chi', syalelc'ochi, aton yic ol lajvoquec' yolyib'an̈q'uinal tic. Axo eb' jochum trigo chi', aton eb' ángel. 40 Icha stoc'jiel juntzan̈ an̈ avalan̈ chi' sn̈usjitz'aoc, icha chi' ol aj eb' anima ayic ol lajvoquec' yolyib'an̈q'uinal tic. 41 A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ol in checcot eb' vángel. Ol laj smolb'an juntzan̈ eb' tz'ac'an juvoquel spensar eb' yetanimail yed' juntzan̈xo eb' chuc sc'ulej. Ol laj ic'joc el eb' b'aj ol in och Yajalil. 42 Axo syumchajcanb'at eb' d'a yol jun icha horno b'aj ayoch c'ac'. Ol laj oc' eb' ta'. Ol siq'uic'oc eb' yoq'ui. 43 Axo eb' tojol sb'eyb'al, icha val yilji c'u, icha chi' ol aj yilji eb' d'a yol sc'ab' co Mam Dios. A val juntzan̈ tzeyab' tic, naec val sic'lab'il.

A yab'ixal jun tas c'ub'ab'il d'a yol luum

44 A b'aj tz'och eb' anima d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈, lajan icha junoc tas te vach', te caro stojol, c'ub'anel d'a yol luum. Ayic tz'ilchaj yuj junoc vin̈ vinac, d'a jun rato chi' svach' mucancan vin̈ junelxo. Ste tzalaj vin̈ yuuj. Yuj chi' schon̈el vin̈ masanil tas ay d'ay, yic smanan jun luum chi' vin̈ yicoc.

A yab'ixal jun q'uen ton̈ perla sb'i

45 A b'aj tz'och eb' anima d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈, lajan icha junoc manvajum tzec' sayan juntzan̈ q'uen ton̈ te caro stojol, perla sb'i. 46 Tato ay junoc te vach' tz'ilchaj yuuj, te caro stojol, schon̈el masanil tas ay d'ay, smanan jun perla chi' yicoc.

A yab'ixal jun chimpa yamlab' chay

47 Ol val junxo ab'ix tic d'ayex chajtil tz'aj yoch eb' anima d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈. Lajan icha junoc chimpa yamlab' chay tz'ac'jiem yol a', tzijtum macan̈il noc' chay tz'ochcan d'a yol ch'an̈. 48 Axo yic sb'ud'ji ch'an̈, syic'anq'ueta ch'an̈ eb' yamum chay chi', syic'anel eb' d'a sti' a'. Ata' tz'em c'ojan eb', sic'anel noc' vach' eb', smolb'an noc' eb' d'a yol junoc xuuc. Axo noc' schucal, syumcanel noc' eb'. 49 Icha chi' ol aj eb' anima, ayic ol lajvoquec' yolyib'an̈q'uinal tic, ol cot eb' ángel ul yiq'uel eb' chuc d'a scal eb' vach'. 50 Axo syumjicanb'at eb' chi' d'a yol jun icha horno b'aj ayoch c'ac'. Ol te oc' eb' ta'. Ol siq'uic'oc eb' yoq'ui, xchi Jesús.

A yopisio eb' sc'ayb'um Jesús

51 Ix lajvi chi' ix sc'anb'an Jesús d'a eb' sc'ayb'um:

—¿Tzam nachajel juntzan̈ tic smasanil eyuuj? xchi d'a eb'.

—Snachajel cuuj Mamin, xchi eb' d'ay.

52 —A ex tic, c'ayb'ab'il exxo, chajtil tz'aj yoch eb' anima d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈. Yuj chi', syal eyac'an c'ayb'aj juntzan̈ ac' c'ayb'ub'al yed' juntzan̈ ojtacab'ilxo, xchi d'a eb'.

Ayec' Jesús d'a Nazaret

(Mr 6.1-6; Lc 4.16-30)

53 A ix lajvi yalan juntzan̈ ab'ix chi' Jesús, ix elxi d'a jun lugar chi'. 54 Ix c'ochxi d'a schon̈ab'. Ix och d'a yol spatil culto. Ata' ix sc'ayb'ej eb' anima. A eb' anima chi' ton̈ej ix sat sc'ool eb' yuuj. Ix laj yalan eb':

—¿B'aj am ix sc'ayb'ej sjelanil jun vin̈ tic? ¿Tas syutej vin̈ sb'oan juntzan̈ milagro tic? 55 A jun vin̈ tic, yuninal vin̈ vin̈ n̈icum te'. Axo ix snun vin̈, aton ix María. Cojtac pax eb' yuc'tac vin̈, aton vin̈aj Jacobo, vin̈aj José, vin̈aj Simón yed' vin̈aj Judas. 56 An̈ejtona' pax eb' ix yanab' vin̈, ayec' eb' ix d'a co cal. Yuj chi', ¿b'aj am ix yic' jun sjelanil vin̈ tic? xchi eb'.

57 Yuj chi', ton̈ej ix somchajel spensar eb' yuuj. Palta ix yalan Jesús chi' d'a eb':

—A eb' schecab' Dios, ay yelc'och eb' d'a yichan̈ eb' anima smasanil. Palta axo d'a yichan̈ eb' yetchon̈ab' eb' yed' d'a yichan̈ eb' jun yaj yed' eb' d'a yol spat, malaj yelc'och eb', xchi Jesús.

58 Jayen̈ej milagro ix sb'o d'a jun lugar chi', yujto max yac'ochlaj eb' d'a sc'ool.

14

A schamel vin̈aj Juan, vin̈ tz'ac'an bautizar

(Mr 6.14-29; Lc 9.7-9)

1 A d'a jun tiempoal chi', ix yab'an specal Jesús vin̈aj Herodes, aton vin̈ yajal d'a yol yic Galilea. 2 Yuj chi' ix yalan vin̈ d'a eb' tz'ac'an servil:

—A jun vin̈ chi', aton vin̈aj Juan, vin̈ ac'jinac bautizar, ix pitzvixi vin̈ d'a scal eb' chamnac. Yuj chi' ay yopisio vin̈ sb'oan juntzan̈ milagro chi', xchi vin̈.

3-4 Icha chi' ix yutej vin̈ yalani, yujto a vin̈ miljinaccham vin̈aj Juan chi'. Icha tic yuuj chamnac vin̈aj Juan chi': Ay jun vin̈ yuc'tac vin̈aj Herodes chi' scuchan Felipe. Herodías sb'i ix yetb'eyum vin̈aj Felipe chi'. A vin̈aj Herodes chi' ix montanel ix yetb'eyum vin̈aj Felipe chi'. Yuj chi' a vin̈aj Juan chi' ix b'at alan d'a vin̈aj Herodes chi' icha tic:

—Man̈ smojoc tzic' jun ix tic, xchi vin̈.

Axo ix Herodías chi' ix ac'an sc'ool vin̈aj Herodes chi'. Yuj chi' ix checji yamjoc vin̈aj Juan chi', ix och vin̈ d'a preso, ix och q'uen cadena d'a vin̈. 5 Sgana vin̈ smilancham vin̈aj Juan chi', palta xiv vin̈ d'a eb' anima, yujto ix nachajel yuj eb' anima chi' smasanil to a Dios ay schecab' vin̈aj Juan chi'. 6 Axo yic ix och sq'uin̈al yab'ilal vin̈aj Herodes chi', ix yavtancot juntzan̈ eb' nivac vinac vin̈. Axo ix yune' ix Herodías chi', ix c'och ix d'a yichan̈ eb', ix chan̈alvi ix. Te vach' schan̈alvi ix ix yil vin̈aj Herodes chi'. 7 Yuj chi' ix yac' sti' vin̈ d'a ix, ix slocan sb'i Dios vin̈:

—Yaln̈ej tas junoc ol a c'an d'ayin, ol vac' d'ayach, xchi vin̈ d'a ix.

8 Axo ix snun ix, ix ac'an sc'uloc, yuj chi' ix yal ix d'a vin̈aj Herodes chi':

—Ac' sjolom vin̈aj Juan, vin̈ tz'ac'an bautizar d'ayin d'a yol junoc pultu, xchi ix. 9 Axo ix yab'an jun chi' vin̈ rey chi', ix te cus chaan̈ vin̈. Palta toxo ix sloc sb'i Dios vin̈, ix yab'anpax eb' vin̈ ayec' yed' vin̈. Yuj chi' ix yalan vin̈ to tz'ac'ji d'a ix. 10 Ix yac'an órden vin̈ to sb'at tzepjiel sjolom vin̈aj Juan chi' d'a preso. 11 Slajvi chi', tz'ic'chajcot d'a yol junoc pultu. Icha chi' ix yutej eb'. Ix ac'ji sjolom vin̈aj Juan chi' d'a ix. Axo ix ix ac'an d'a ix snun chi'.

12 Axo eb' sc'ayb'um vin̈aj Juan chi', ix c'och eb'. Ix yic'anb'at snivanil vin̈ eb', ix b'at smucanem eb'. Ix lajvi chi', ix b'at yalan eb' d'a Jesús tas ix aj vin̈aj Juan chi' schami.

Oye' mil vinac ix yac' va Jesús

(Mr 6.30-44; Lc 9.10-17; Jn 6.1-14)

13 A ix yab'an jun chi' Jesús, ix och d'a yol jun te' barco yed' eb' sc'ayb'um. Sch'ocojxon̈ej eb' ix b'at d'a jun lugar b'aj malaj anima. Palta ix yab'an eb' anima to sb'at eb'. Yuj chi' ix laj elta eb' d'a junjun chon̈ab'. Ix laj b'at eb' d'a yoc yic sc'och eb' b'aj sc'och Jesús chi'. 14 Axo ix elta d'a yol te' barco chi', ix yilani, man̈ jantacoc eb' anima ayxo ec' ta'. Yuj chi' ix oc' sc'ool d'a eb'. Ix yac'an b'oxoc sc'ool juntzan̈ eb' penaay ix ic'jib'at d'ay. 15 Axo d'a yemc'ualil, ix c'och eb' sc'ayb'um d'a stz'ey. Ix yalan eb':

—Ina vanxo yem c'u, palta d'a jun lugar tic malaj anima. Yuj chi', tecan vach' tza chec pax eb' anima tic d'a juntzan̈ aldea d'a slac'anil tic, yic vach' ol sman va sb'a eb' ta', xchi eb' d'ay.

16 —Man̈ yovaliloc b'at sman va sb'a eb'. Aq'uec va eb' a ex tic, xchi Jesús d'a eb' sc'ayb'um chi'.

17 —Palta oye'n̈ej ixim pan qued'nac yed' cha pitan̈ noc' chay, xchi eb' d'ay.

18 —Iq'ueccot d'ayin, xchi Jesús d'a eb'.

19 Ix lajvi chi', ix yalan d'a eb' anima to tz'em c'ojan eb' d'a jun ac'lic b'aj ayec' chi'. Ix yic'anchaan̈ o lechan̈ pan chi' yed' cha pitan̈ noc' chay chi'. Ix q'ue q'uelan d'a satchaan̈, ix yac'an yuj diosal yuuj. Ix xepanb'at ixim pan chi'. Ix lajvi chi', ix yac'anb'at d'a eb' sc'ayb'um chi'. Axo eb' ix pucanb'at d'a scal eb' anima chi'. 20 Ix va eb' smasanil, ix b'ud'ji eb'. Ayic ix lajvi sva eb' chi', ix smolanq'ue vaan lajchavexo xuuc ixim ix yac' sobre eb' sc'ayb'um chi'. 21 Oye' mil eb' vin̈ vinac ix va'i. Axo eb' ix ix yed' eb' unin ix va'i, maj b'isjoclaj eb'.

B'eynac Jesús d'a sat a' n̈ajab'

(Mr 6.45-52; Jn 6.16-21)

22 Ix lajvi chi', ix yalan Jesús d'a eb' sc'ayb'um to tz'ochxi eb' d'a yol te' barco chi', yic sb'ab'laj c'axpajcanec' eb' d'a a a' chi'. Axo Jesús ixto cani, ix yalan quilcob'a d'a eb' anima chi'. 23 Ix lajvi stac'lan sb'a yed' eb', ix b'at d'a jun tzalan, yic slesalvi ta'. Axo yic ix q'uic'b'i, ayec' ta' sch'ocoj. 24 Axo eb' sc'ayb'um, van snan̈alb'i yec'c'och eb' d'a snan̈al a'. Palta pural sb'ey te' barco chi' yuj a', yujto ov sja ic' d'a yichan̈ eb'. 25 Axo yic ayto sacb'i, ix c'och Jesús d'a stz'ey eb'. Van sb'eyb'at d'a sat a'. 26 Ayic ix yilan eb' sc'ayb'um chi' sb'ey d'a sat a', ix te xiv eb' yuuj. Ix el yav eb' yuj xivelal. Ix laj yalan eb':

—Tecan to lab' jun squil tic, xchi eb'.

27 Palta ix yal Jesús d'a eb':

—Tec'an tzeyutej e b'a. A in. Man̈ ex xivoc, xchi d'a eb'.

28 Axo ix yalan vin̈aj Pedro d'ay:

—Mamin, tato yel a ach, avtej in b'at ed' ta', yic ol in b'eyb'at d'a sat a' yic tzin c'och d'ayach, xchi vin̈ d'ay.

29 —Cotan̈, xchi d'a vin̈.

Yuj chi' ix elta vin̈ d'a yol te' barco chi'. Ix b'eyb'at vin̈ d'a sat a' yic sc'och vin̈ d'a Jesús chi'. 30 Axo ix yab'an vin̈, te ov ic', ix xivq'ue vin̈. Yuj chi' ijan ix b'at vin̈ d'a yich a', ix el yav vin̈.

—Mamin, colin, xchi vin̈.

31 Yed'n̈ej chi', ix b'at yamji sc'ab' vin̈ yuj Jesús, ix yalan d'a vin̈:

—A ach tic, te jab'n̈ej tzin ac'och d'a a c'ool. ¿Tas yuj tzac' chab'c'olal? xchi d'a vin̈.

32 Axo yic ix och eb' d'a yol te' barco chi', ix och vaan jun ic' chi'. 33 Axo eb' ayec' d'a yol te', ix em cuman eb' d'a yichan̈ Jesús. Ix yalan eb':

—Val yel a ach tic, Yuninal ach Dios, xchi eb' d'ay.

B'oxinac sc'ool eb' penaay d'a Genesaret

(Mr 6.53-56)

34 Ix c'axpajec' eb' d'a a' chi'. Ix c'och eb' d'a Genesaret. 35 Axo ix yilan eb' anima to a Jesús, ix laj yalanel eb' d'a juntzan̈ lugar chi'. Yuj chi' ix ic'jib'at masanil eb' penaay d'ay. 36 Ix sc'anan eb' syam jab'oc sti' spichul. A eb' ix yamani, ix b'oxican sc'ool eb' yuuj.

15

A juntzan̈ tas tz'ac'an juvoquel co pensar

(Mr 7.1-23)

1 Ay juntzan̈ eb' vin̈ fariseo yed' eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés, ix cot eb' vin̈ d'a Jerusalén. Ix smolb'an sb'a eb' vin̈ b'aj ayec' Jesús. Ix sc'anb'an eb' vin̈ d'ay:

2 —¿Tas yuj max sc'anab'ajej sb'eyb'al eb' co mam quicham eb' a c'ayb'um? ¿Tas yuj max sb'iquel sc'ab' eb' ayic sva eb' icha sley eb' co mam quicham chi'? xchi eb' vin̈ d'ay.

3 Yuj chi' ix yalan Jesús d'a eb' vin̈:

—A exxo tic, ¿tas yuj max e c'anab'ajej juntzan̈ schecnab'il Dios? An̈ej juntzan̈ sley eb' co mam quicham tze c'anab'ajej. 4 Yalnaccan Dios icha tic: Ayocab' yelc'och e mam e nun d'a e sat. A mach sb'ajan smam snun, smiljichamoc, xchi Dios. 5 Palta a exxo tic, tzeyala' to man̈ yovaliloc scolvaj junoc mach d'a smam snun. Tato ay junoc tz'alan d'a smam snun: Max yal in colvaj d'ayex, yujto masanil tas ay d'ayin, a Dios ay yico', tato xchi, te vach' tzeyab'i. 6 A exxo tic tzeyala', tato ay mach tz'alan icha chi', man̈xo yovaliloc scolvaj d'a smam snun. Icha chi' tzeyutej eyixtanel schecnab'il Dios, yujto an̈ej juntzan̈ sley eb' co mam quicham chi' tze c'anab'ajej. 7 Chab' sat ex. Yel ton val tas yalnaccan vin̈aj Isaías eyuuj icha tic:

8 A eb' anima tic, an̈ej yed' sti' eb' syal vach' lolonel d'ayin. Palta axo spensar eb', najat yajcaneli.

9 Nivanoc tzul yaq'uem sb'a eb' d'ayin. An̈ej juntzan̈ schecnab'il anima syac' eb' c'ayb'ajoc, xchi Dios d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani, xchi Jesús chi' d'a eb' vin̈.

10 Ix lajvi chi', ix yavtancot eb' anima. Ix yalan d'a eb':

—Ab'ec. Nachajocab' eyuuj tas svala': 11 A juntzan̈ tas scac'och d'a co ti', max on̈ juviel-laj yuuj d'a yichan̈ Dios. Palta a juntzan̈ tas tz'elta d'a co ti', a tzon̈ juanel d'a yichan̈, xchi d'a eb'.

12 Yuj chi', ix c'och eb' sc'ayb'um d'a stz'ey. Ix yalan eb':

—¿Ojtac ama to ix te cot yoval eb' vin̈ fariseo chi' yuj jun ix al chi'? xchi eb' d'ay.

13 Ix yalanpax d'a eb':

—Jantacn̈ej juntzan̈ te te' man̈ avab'iloc yuj co Mam Dios ayec' d'a satchaan̈, ol toc'jocq'ueta te' yed' sch'an̈al yib'. Yuj chi', icha junoc te te' stoc'jiq'ueta yed' sch'an̈al yib' chi', icha chi' ol aj eb'. 14 Yuj chi', yilxo eb'. Lajan eb' icha junoc mach max uji yilani, nivanoc squetzb'at junocxo mach max uji pax yilani. Q'uinaloc ay junoc mach max uji yilani, squetzanb'at junocxo mach max uji yilan chi' yed'oc, syetb'atej sb'a eb' d'a junoc vitz schavan̈il, xchi Jesús.

15 Axo ix yalan vin̈aj Pedro d'a Jesús:

—Al d'ayon̈ tas syalelc'och jun ab'ix ix al d'a eb' fariseo chi', xchi vin̈ d'ay.

16 Yuj chi' ix yalan Jesús:

—¿Tom max nachajpaxel jun chi' eyuuj? 17 ¿Tom man̈ eyojtacoc? A tas scac'och d'a co ti', a d'a yol co c'ool tz'emc'ochi, axo d'a junxo rato, tz'elxicani. 18 Palta a juntzan̈ tas tz'elta d'a co ti', a d'a co pensar spitzvicoti. Aton juntzan̈ chi' tzon̈ juanel d'a yichan̈ Dios. 19 Yujto a d'a spensar eb' anima spitzvi chuc pensaril, miloj anima, ajmulal, elc'al, testigoal d'a es yed' b'uchumtaquil. 20 Aton juntzan̈ chi' tz'ic'an sjuviel eb' anima d'a yichan̈ Dios. Palta vach'chom max co b'iquel co c'ab' tzon̈ va'i, max on̈ juviel-laj d'a yichan̈ Dios, xchi Jesús.

A jun ix ix man̈ israeloc yac'nacoch Jesús d'a sc'ool

(Mr 7.24-30)

21 Ix lajvi chi', ix b'atxi Jesús. Ix c'och d'a yol yic Tiro yed' d'a Sidón. 22 Ata' ay jun ix man̈ israeloc, aj Canaán ix. Ix c'och ix d'a Jesús. Ix avaj chaan̈ ix d'ay:

—Mamin, yin̈til ach vin̈aj David, oc'oc val a c'ool d'ayin. Ay jun ix vune' ayoch jun enemigo d'ay. Syab' val syail ix yuuj, xchi ix d'ay.

23 Palta max tac'vilaj d'a ix. Axo ix c'och eb' sc'ayb'um d'a stz'ey, ix yalan eb' d'ay:

—Octom tza chec meltzaj jun ix tic, yujto man̈ jantacoc yavaj ix d'a co patic, xchi eb' d'ay.

24 Ix lajvi chi', ix tac'vi Jesús:

—An̈ej d'a eb' quetisraelal checb'il in cot yuj Dios. Yujto icha yaj juntzan̈ noc' calnel sateq'ui, icha chi' yaj eb', xchi.

25 Palta ix ec'b'at ix d'a yichan̈ eb'. Ix em cuman ix d'a yichan̈ Jesús. Ix yalan ix d'ay:

—Mamin, colvajan̈ d'ayin, xchi ix d'ay.

26 —Palta man̈ vach'oc tato stoc'jiec' yooch eb' uninab'il, tz'ac'jib'at d'a noc' yunetac tz'i',15.26 xchi Jesús d'a ix.

27 Palta ix tac'vi ix d'ay:

—Yel ton Mamin, palta a noc' yunetac tz'i' chi' sic'anq'ue sc'ajil yooch eb' uninab'il d'a yalan̈ smexa vin̈ aj pat, xchi ix d'ay.

28 Yuj chi' ix yalanxi d'a ix:

—A ach tic, svila' tzac' val och Dios d'a a c'ool. Yuj chi', b'oocab' icha tas tza nib'ej chi', xchi d'a ix.

A d'a jun rato chi', ix b'oxican sc'ool ix yune' ix chi'.

Tzijtum eb' b'oxinac sc'ool yuj Jesús

29 Ix lajvi chi', ix b'atxi Jesús. Ix b'eyb'at d'a sti' a' n̈ajab' yic Galilea. Ix c'och d'a jun tzalan. Ix em c'ojan ta'. 30 Man̈ jantacoc eb' anima ix c'och b'aj ayec' chi'. Ix ic'jicot juntzan̈ eb' max yal sb'eyi, eb' max uji yilani, eb' max yal sloloni yed' eb' malaj sc'ab'. Tzijtumto juntzan̈xo eb' penaay ix ic'jicot d'ay. Ix ic'jicot eb' d'a yichan̈ Jesús. Axo ix ac'an b'oxoc sc'ool eb'. 31 A eb' max yal sloloni, ix lolonq'ue eb', a eb' malaj sc'ab', ix b'oxi eb'. A eb' max yal sb'eyi, ix b'eyxi eb'. An̈eja' eb' max uji yilani, ix yilxi eb'. Ayic ix yilan juntzan̈ chi' eb' anima, ix te sat sc'ool eb'. Ix yalan vach' lolonel eb' d'a Dios.

Ix ac'ji va chan̈e' mil eb' vinac

(Mr 8.1-10)

32 Ix yavtancot eb' sc'ayb'um Jesús, ix yalan d'a eb':

—Tz'oc' in c'ool yuj juntzan̈ anima tic, yujto chab'jitax jacan eb' d'ayin. A ticnaic man̈xa tas sva eb'. Max yal in c'ool tzin chec pax eb' d'a spat, tato max va eb' sb'ati. Ay smay tz'el yip eb' d'a yol b'e, xchi d'a eb'.

33 —Palta tzijtum eb'. ¿Tas ol cutoc cac'an va eb' d'a jun tz'inan luum tic? xchi eb' sc'ayb'um chi'.

34 —¿Jaye' ixim pan eyed'nac? xchi d'a eb'.

—Uquen̈ej ixim yed' jay c'otan̈ noc' chay, xchi eb' d'ay.

35 Ix lajvi chi', ix yalan d'a eb' anima chi' to tz'em c'ojjab' eb' d'a sat luum. 36 Ix yic'anchaan̈ ixim pan chi' yuquil yed' jay c'otan̈ noc' chay chi'. Ix yac'an yuj diosal d'a Dios yuuj. Ix xepanb'at ixim pan chi' yed' noc' chay chi'. Ix yac'an d'a eb' sc'ayb'um. Axo eb' ix pucanb'at d'a eb' anima chi'. 37 Ix va eb' smasanil, ix b'ud'ji eb'. A ix lajvi sva eb', uqueto xuuc ixim ix yac' sobre ix smolq'ue eb' sc'ayb'um chi'. 38 Chan̈e' mil eb' vin̈ vinac ix va'i. Axo eb' ix ix yed' eb' unin, maj b'isjoclaj eb'. 39 Ix lajvi chi', ix yalan quilcob'a Jesús d'a eb' anima chi'. Ix ochxi d'a yol te' barco. Ix b'at d'a yol yic Magadán.

16

A eb' c'anjinac yil junoc milagro d'a Jesús

(Mr 8.11-13; Lc 12.54-56)

1 Ay juntzan̈ eb' fariseo yed' eb' saduceo ix c'och d'a Jesús, yujto sgana eb' yac'an proval. Yuj chi' ix sc'an yil junoc milagro eb' scot d'a satchaan̈. 2 Palta ix yalan Jesús d'a eb':

—A ex tic, ay b'aj tzeyal icha tic d'a yemc'ualil: A q'uic'an maxtzac yac'laj n̈ab', yujto van stz'a asun, xe chi. 3 Ay b'aj tzeyal pax d'a q'uin̈ib'alil: A ticnaic musan, te q'uic' asun, ol yac' n̈ab', xe chi. Jelan eyilan juntzan̈ asun, tzeyalani tato ol yac' n̈ab', mato maay. Ay juntzan̈xo yechel sch'oxan tas yaj jun tiempoal tic, palta ina max nachajel juntzan̈ chi' eyuuj. Yuj chi', chab' sat ex. 4 A ex tic, te chuc ex, man̈oclaj d'a Dios tzeyac'och e pensar. Yuj chi' ton̈ej tze c'an eyil junoc milagro scot d'a Dios. Palta an̈ej jun milagro ol ac'joc eyila', aton jun icha sch'oxnac Dios yed' vin̈aj Jonás, xchi d'a eb'.

Ix lajvi chi', ix el d'a stz'ey eb', ix b'ati.

A juntzan̈ c'ayb'ub'al syal eb' fariseo

(Mr 8.14-21)

5 Ix b'at Jesús yed' eb' sc'ayb'um d'a junxo sc'axepal a' n̈ajab'. Axo eb' sc'ayb'um chi', maj snalaj eb' yic'b'at ixim pan yic sva'a. 6 Ix yalan Jesús d'a eb':

—Ab'ec tas sval tic. Tzeyil val e b'a yuj yich span eb' fariseo yed' yuj yich span eb' saduceo, xchi d'a eb'.

7 Yuj chi' ix yalub'tan̈an eb' yuj juntzan̈ ix yal chi'.

—Syal icha chi', yujto maj quic'cotlaj ixim co pan, xchi eb'.

8 Axo Jesús yojtacxo tas van yalan eb'. Yuj chi' ix yalanpax d'a eb':

—¿Tas yuj tzeyala' to malaj ixim e pan? Teveln̈ej tzeyac'och Dios d'a e c'ool. 9 ¿Tom an̈eja' max nachajel eyuuj? ¿Tom max e nacoti ayic vac'annac oye' pan d'a oye' mil vinac, jayeto xuuc yac'nac sobre e molnacxiq'uei? 10 Yed' vac'annac pax uque' pan d'a chan̈e' mil vinac, ¿tom max e nacoti jayeto xuuc yac'nac sobre e molnacxiq'uei? 11 Ayic ix valan d'ayex yuj yich span eb' fariseo yed' yich span eb' saduceo, ¿tas yuj max nachajel eyuuj tas syalelc'ochi? A e naani to a ixim pan svala', xchi d'a eb'.

12 Ayic ix yalan juntzan̈ chi' Jesús, ichato chi' ix nachajel yuj eb' to man̈oc yich pan b'aj syil sb'a eb', palta aton d'a juntzan̈ c'ayb'ub'al syal eb' fariseo yed' eb' saduceo.

Yalnac vin̈aj Pedro to a Jesús, aton Cristo

(Mr 8.27-30; Lc 9.18-21)

13 Ayic ix c'och Jesús yed' eb' sc'ayb'um d'a yol yic Cesarea yic Filipo, ix sc'anb'an d'a eb':

—A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ¿mach in am yalan eb' anima tzeyab'i? xchi d'a eb'.

14 —Ay eb' tz'alani, tob' a ach tic Juan ach, vin̈ ix ac'an bautizar. Ay pax eb' tz'alani tob' Elías ach. Ay pax eb' tz'alani, tob' Jeremías ach, mato junocxo schecab' Dios ec'nac d'a peca', xchi eb' d'ay.

15 —Xal ex tic, ¿mach in e naani? xchi d'a eb'.

16 Axo vin̈aj Pedro ix tac'vi d'ay, ix yalan vin̈ icha tic:

—A achton tic, Cristo ach, Yuninal ach Dios pitzan, xchi vin̈ d'ay.

17 Yuj chi' ix yalanxi Jesús d'a vin̈:

—Simón, yuninal ach vin̈aj Jonás, te vach' ico', yujto a jun ix al tic, man̈oclaj junoc anima ix ac'an nachajel uuj, palta aton in Mam ayec' d'a satchaan̈, a ix ac'an nachajel uuj. 18 A in sval d'ayach, a ach ton Pedro ach. (Pedro syalelc'ochi, q'ueen.) A d'a yib'an̈ jun tenam chi' ol in b'o viglesia. A viglesia chi', man̈ ol ac'joc ganar eb' yuj spoder chamel. 19 A d'ayach ol vac' sllaveal yic tz'och eb' anima d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈. A tas ol ala' to ay yovalil d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ay pax yovalil d'a satchaan̈. An̈ejtona' a tas ol ala' to malaj yovalil d'a yolyib'an̈q'uinal tic, malaj pax yovalil d'a satchaan̈, xchi Jesús d'a vin̈.

20 Ix lajvi chi', ix yalan d'a eb' sc'ayb'um chi':

—Ayta b'aj tzeyala' to a in tic Cristo in, xchi d'a eb'.

Ayocto yalancan Jesús yuj schamel

(Mr 8.31—9.1; Lc 9.22-27)

21 A d'a jun tiempoal chi', ix och ijan Jesús yalan d'a eb' sc'ayb'um tas ol ja d'a yib'an̈. Ix yalani:

—Yovalil ol in b'at d'a Jerusalén. Ata' ol ac'jococh d'a vib'an̈ yuj eb' ichamtac vinac ay yopisio, eb' sat sacerdote yed' eb' c'ayb'um d'a ley Moisés. Ol in smilcham eb', palta axo d'a schab'jial, ol in pitzvocxi, xchi d'a eb'.

22 Palta axo vin̈aj Pedro ix ic'anelta Jesús chi' sch'ocoj, yic syac'lan vin̈ scachani.

—Mamin, man̈ ichocta' sgana Dios. A juntzan̈ ix al chi', man̈ ol jalaj d'a ib'an̈, xchi vin̈ d'ay.

23 Palta ix och val q'uelan Jesús d'a vin̈, ix yalani:

—Elan̈ d'a in stz'ey ach Satanás, yujto a gana tzac' somchajel in pensar. Man̈oclaj juntzan̈ tas yic Dios b'aj tzac'och a pensar. An̈ej juntzan̈ yic anima tza na'a, xchi d'a vin̈.

24 Ix lajvi chi', ix yalanpax d'a eb' sc'ayb'um:

—Tato ay mach sgana tz'och in c'ayb'umoc, yovalil man̈xo yicoc sb'a sch'ocoj. Sb'ecocab' sb'a yab'an syail vuuj, taxon̈ej scham d'a te' culus. Tato icha chi', ochocab' tzac'an vuuj. 25 Yujto a eb' sgana scol sb'a d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol satel sq'uinal eb' d'a juneln̈ej. Axo eb' sb'ec sb'a scham vuuj, aton eb' chi' ol scha sq'uinal d'a juneln̈ej. 26 Q'uinaloc tato squiquej masanil tas ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, palta tato tzon̈ satcanel d'a juneln̈ej, ¿tas co ganar? ¿Tasto val ol cac' stojoloc yic tzon̈ colchajeli? 27 Yujto a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, a yed' spoder in Mam ol in ja yed' eb' vángel. Axo vac'an spac chi' d'a junjun anima, icha tastac ix sc'ulej eb'. 28 Val yel sval d'ayex, ay juntzan̈ ex ayex ec' d'a tic, manto ex chamlaj, olto eyil in javi, ol in och Yajalil, xchi d'a eb' sc'ayb'um chi'.

17

Q'uexmajnac yilji Jesús

(Mr 9.2-13; Lc 9.28-36)

1 Ob'xitax chi', axo Jesús ix ic'anb'at vin̈aj Pedro, vin̈aj Jacobo yed' vin̈ yuc'tac vin̈ scuchan Juan. Sch'ocojil eb' ix b'at yed'oc d'a jun nivan tzalan. 2 Ata' ix q'uexmaj yilji Jesús d'a yichan̈ eb'. Veei ix aj sat icha yoc c'u, axo spichul, te sac ix aj icha saquilq'uinal. 3 Axo d'a jun rato chi', ix ul sch'ox sb'a vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Elías. Ix lolon eb' yed' Jesús. 4 Yuj chi' ix yalan vin̈aj Pedro d'a Jesús chi':

—Mamin, te vach' cajec' d'a tic. Tato a gana, sco b'o oxeoc lechpat, jun ico', jun yic vin̈aj Moisés yed' jun yic vin̈aj Elías, xchi vin̈.

5 Van to yalan vin̈aj Pedro chi', ix c'och jun asun. Ix em moyan d'a yib'an̈ eb'. Toxon̈ej veei yilji. Ix lajvi chi', ix ab'chaj jun lolonel d'a scal asun chi', ix yalani:

—Aton jun tic Vuninal, te xajanab'il vuuj. Tzin tzalaj val yed'oc. Aq'uecoch e chiquin d'a tas syala', xchi.

6 Ayic ix yab'an jun chi' eb' sc'ayb'um, ix em lachaljoc eb'. Ix te xivb'at eb'. 7 Yuj chi' ix c'och Jesús d'a stz'ey eb'. Ix maslaj eb' yuuj.

—Q'uean̈ec vaan. Man̈ ex xivoc, xchi d'a eb'.

8 Axo ix yilan eb', man̈xalaj mach ayeq'ui. Axon̈ej Jesús ayeq'ui. 9 Ayic van yemxita eb' d'a jun tzalan chi', ix yalan Jesús d'a eb':

—Ayta b'aj tzeyalelta jun ix eyil chi'. A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ato yic ol in pitzvocxi d'a scal eb' chamnac, ato ta' ol eyaleli, xchi d'a eb'.

10 Ix lajvi chi', ix sc'anb'an eb' sc'ayb'um chi' d'ay:

—A eb' c'ayb'um d'a ley Moisés, syal eb': A vin̈aj Elías, yovalil ol b'ab'laj javoc, xchi eb'. ¿Tas am yuj syal eb' icha chi'? xchi eb' d'a Jesús.

11 Ix yalanxi d'a eb':

—Yel ton syal eb', yovalil ol javoc vin̈aj Elías chi', yic sna sb'a eb' anima. 12 Palta sval d'ayex ulnacxoec' vin̈. Palta max nachajel yuj eb' tato a vin̈. Yuj chi', yutejnac vin̈ eb' icha val sgana. Icha pax chi' ol aj vab'an syail yuj eb' a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, xchi Jesús d'a eb' sc'ayb'um chi'.

13 Icha chi' ix aj snachajel yuj eb' to aton vin̈aj Juan, vin̈ ac'annac bautizar, ix yal Jesús.

B'oxinac sc'ool jun unin ayoch jun enemigo d'ay

(Mr 9.14-29; Lc 9.37-43)

14 Axo ix c'ochxi eb' b'aj ay jun n̈ilan̈ anima. Ix c'och jun vin̈ d'a Jesús, ix em cuman vin̈ d'a yichan̈, ix yalan vin̈ d'ay:

15 —Mamin, ¿ma max oc' a c'ool d'a jun vuninal? Scot numnaj d'a sjolom. Te ya yaj yuuj. Tzijtum elxo sb'at d'a yol c'ac' yed' d'a yol a a' yuuj. 16 Ix vic'cot d'a eb' a c'ayb'um tic, palta maj b'olaj sc'ool yuj eb', xchi vin̈ d'a Jesús.

17 Yuj chi' ix yalan Jesús chi':

—A ex tic, max eyac'och Dios d'a e c'ool, te pit ex. Inai, ayxo tiempo ay in ec' eyed'oc. ¿B'aq'uin̈to val ol nachajel eyuuj? Svab' val syail eyuuj. Ixiquec b'at iq'ueccot vin̈ unin chi', xchi.

18 Axo ix c'och vin̈ unin chi' d'a Jesús, ix stuman jun enemigo ayoch chi' d'a vin̈. Yuj chi' ix el jun enemigo chi' d'a vin̈. D'a jun rato chi', ix b'oxican sc'ool vin̈ yuuj.

19 Axo yic ix can Jesús sch'ocoj yed' eb' sc'ayb'um, ix sc'anb'an eb' d'ay:

—¿Tas am yuj maj el jun enemigo chi' cuuj? xchi eb' d'ay.

20-21 —Maj el-laj yujto max eyac' val och Dios d'a e c'ool. Val yel sval d'ayex, tato tzeyac'och Dios chi' d'a e c'ool, vach'chom jab'n̈ej, icha junoc pitan̈ sat an̈ mostaza, ol yal eyalan icha tic d'a jun vitz tic: Elan̈ d'a ed'tal tic, ixic d'a junocxo lugar, xe chi. Tato icha chi', ol el eyuuj. Masanil tas ol yal eyuuj tato yel tzeyac'och Dios d'a e c'ool, xchi d'a eb'.

Ayocto ix yalancan Jesús yuj schamel

(Mr 9.30-32; Lc 9.43-45)

22 Ayic molanxoec' Jesús yed' eb' sc'ayb'um d'a yol yic Galilea, ix yalan d'a eb':

—A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ol in ac'jococh d'a yol sc'ab' eb' anima. 23 Ol in smilancham eb'. Axo d'a schab'jial, ol in pitzvocxoc, xchi d'a eb'.

Ayic ix yab'an juntzan̈ chi' eb', ix te cus eb'.

A jun tumin stecjiel yuj stemplo Dios

24 Ayic ix c'och eb' d'a Capernaum, a eb' tecumel tumin yuj stemplo Dios xid' alan d'a vin̈aj Pedro:

—A vin̈ e C'ayb'umal tic, ¿tzam yac' q'uen tumin vin̈ stecjiel yic stemplo Dios? xchi eb' vin̈.

25 —Syac' q'uen vin̈, xchi vin̈ d'a eb'.

Axo yic ix c'ochxi vin̈aj Pedro d'a yol pat, a Jesús ix b'ab'laj alan d'a vin̈:

—Simón, ¿tas tza na'a? A juntzan̈ tumin stecjiel yuj eb' rey, ¿mach am tz'ac'ani? ¿Am eb' yuninal eb' tz'ac'ani, mato a eb' anima? xchi d'a vin̈.

26 —A eb' anima, xchi vin̈.

Yuj chi', ix yalanxi Jesús d'a vin̈:

—Tato icha chi', a eb' uninab'il, man̈ yovaliloc syac' eb'. 27 Palta malaj co gana somchaj sc'ool eb'. Yuj chi', ixic d'a sti' a' n̈ajab'. B'at aq'uem q'uen anzuelo d'a yol a'. A jun noc' b'ab'el chay syamchaj uuj, tzic'q'ueta noc'. Axo d'a yol sti' noc' ol ilchaj jun tumin uuj. C'ocb'il ol yab' jun tumin stecjiel chi' d'ayon̈. Yuj chi' tzic'cot jun tumin chi', b'at ac'an d'a eb' tecumel tumin chi' cuuj co chavan̈il, xchi d'a vin̈.

18

¿Mach am junoc más nivan yelc'ochi?

(Mr 9.33-37; Lc 9.46-48)

1 A d'a jun tiempoal chi', ix c'och eb' sc'ayb'um Jesús d'ay. Ix sc'anb'an eb':

—¿Mach am junoc más nivan yelc'och d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈? xchi eb' d'ay.

2 Axo Jesús ix avtancot jun unin, ix yac'anoch d'a scal eb'. 3 Ix yalan d'a eb':

—Val yel sval d'ayex, tato max e q'uex e pensar, tato man̈ lajanoc tz'aj e pensar icha eb' unin, max yal eyoch d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈. 4 Yuj chi', a eb' te emnaquil syutej sb'a icha jun unin tic, an̈ej eb' te nivan yelc'och ta'. 5 A mach schaan junoc anima lajan icha jun unin tic, yujto vic jun anima chi', a in tzin scha'a.

6 Palta tato ay mach tz'ac'an somchaj spensar junoc anima tzin ac'anoch d'a sc'ool, aton junoc icha spensar eb' unin tic, chuc yic jun chi'. Octom b'ab'el spixjioch junoc nivan q'uen d'a sjaj, syumjicanb'at d'a yol a' mar yic sjic'vichamoc, yacb'an manto yac' somchaj spensar jun anima chi'. Tato icha chi', más vach' yico'. 7 Ob'iltac eb' anima yuj juntzan̈ tas tz'ac'an somchajel spensar. Masanil tiempo ay juntzan̈ chi', palta a val eb' tz'ac'an somchajel spensar eb' yetanimail, te chuc yic eb'.

8 Tato a junoc e c'ab', ma junoc eyoc tzex ic'anb'at d'a chucal, más vach' tze tzepeli, tzeyumaneli, yujto vach'chom man̈ ex tz'acanoc, tato ol e cha e q'uinal d'a juneln̈ej, te vach' eyico'. Palta vach'chom tz'acan e c'ab' yed' eyoc, tato ol ex b'atcan d'a scal jun c'ac' malaj b'aq'uin̈ stupi, te chuc eyico'. 9 Tato a junoc yol e sat tzex ic'anb'at d'a chucal, más vach' tzeyiq'uelta, tzeyumaneli. Yujto vach'chom junn̈ej yol e sat, tato ol e cha e q'uinal d'a juneln̈ej, te vach' eyico'. Palta vach'chom tz'acan yol e sat, tato ol ex b'atcan d'a scal c'ac' d'a infierno, te chuc eyico'.

A yab'ixal junoc noc' calnel satnac

(Lc 15.3-7)

10-11 Man̈ e patiquejel eb' unin tic. Sval d'ayex to a eb' ángel stan̈van junjun eb', masanil tiempo ayec' eb' yed' co Mam Dios d'a satchaan̈.

12 Q'uinaloc ay junoc mach ay junoc ciento scalnel. Tato satb'at junoc, syactancan noc' 99 b'aj ayec' chi', sb'at sayan noc' satcan chi'. 13 Tato tz'ilchaj noc' yuuj, ste tzalaj yuj noc'. Axo noc' 99 ayec' chi', ichato max tzalaj yuj noc'. 14 Icha pax chi' co Mam ay d'a satchaan̈. Malaj sgana ay junoc d'a scal eb' unin tic sateli.

Yovalil scac' nivanc'olal d'a junocxo anima

(Lc 17.3)

15 Tato ay junoc uc'tac tz'och smul d'ayach, b'at al d'ay sch'ocoj to ix och smul d'ayach. Tato scha yab' d'ayach, tzac' ganar a montan jun uc'tac chi'. 16 Palta tato max scha yab' d'ayach, tzic'b'at jun chavan̈ocxo mach, b'at yalan eb' d'ay. Ayocab' chavan̈ oxvan̈oc testigo, yic vach' ay yip masanil tas tz'alji, icha syal d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani. 17 Palta tato an̈eja' max scha yab'i, tzal d'a iglesia. Tato an̈eja' max scha yab' pax d'a eb', canocab' ichn̈ej ta'. Icha junoc comon anima d'a ch'oc chon̈ab'il, ma junoc tecumel tumin, ichocab' ta' tz'ajcan d'a ichan̈.

18 Val yel sval d'ayex, a tas ol eyala' to ay yovalil d'a yolyib'an̈q'uinal tic, a jun chi' ay pax yovalil d'a satchaan̈. An̈ejtona', a tas ol eyala' to malaj yovalil d'a yolyib'an̈q'uinal tic, a jun chi' malaj pax yovalil d'a satchaan̈.

19 Svalan pax d'ayex, tato ay chavan̈oc ex lajann̈ej e naan tas ol e c'ana', axo co Mam Dios ayec' d'a satchaan̈ ol ac'an d'ayex, 20 yujto a b'aj ay chavan̈ oxvan̈oc anima smolb'ej sb'a, yic syalan sb'a eb' d'ayin, ayinec' yed' eb', xchi Jesús.

21 Axo vin̈aj Pedro ix c'och d'a stz'ey, ix yalan vin̈ d'ay:

—Mamin, tato ay junoc vuc'tac tzijtum el tz'och smul d'ayin, ¿jayel svac' nivanc'olal d'ay? ¿Yovalil am svac' nivanc'olal uqueloc? xchi vin̈.

22 —Sval d'ayach, man̈ uquelocn̈ej tzac' nivanc'olal. Vach'chom 500 el18.22 tz'och smul d'ayach, yovalil an̈eja' tzac'n̈ej nivanc'olal, xchi Jesús.

A yab'ixal jun vin̈ max ac'an nivanc'olal

23 Ol val d'ayex chajtil ol aj eb' ayxo och d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈. Lajan icha junoc vin̈ rey sb'o yaj scuenta yed' eb' tz'ac'an servil. 24 Ayic ix och ijan sb'oan yaj juntzan̈ scuenta vin̈ chi', ix ic'jicot jun vin̈ tz'ac'an servil, man̈xo b'ischajb'enoc18.24 jantac sb'oc vin̈ d'a vin̈ rey chi'. 25 Palta a jun vin̈ chi', malaj stumin vin̈. Yuj chi' ix yal vin̈ rey chi' to yovalil schon̈jiel vin̈18.25 yed' ix yetb'eyum, eb' yuninal yed' jantacn̈ej tas ay d'a vin̈, talaj stupchajel sb'oc vin̈ chi'. 26 Axo vin̈ tz'ac'an servil chi', ix em cuman vin̈ d'a yichan̈ vin̈ rey chi'. Ix tevioch vin̈ d'a vin̈: Mamin, ac' in nivanc'olal. Jab'jab'il ol in tup in b'oc chi' smasanil d'ayach, xchi vin̈. 27 Yuj chi', ix yil sc'ol vin̈ rey chi' d'a vin̈. Ix ac'jican lajvoc sb'oc vin̈ smasanil. Ix el vin̈ d'a libre. 28 Axo yic ix el vin̈ d'a libre chi', ix ilchajel jun vin̈ yetmunlajvumal vin̈ yuuj, ay jab' sb'oc vin̈ d'a vin̈.18.28 Yuj chi' ix och b'inb'in vin̈ d'a sjaj vin̈, ix yalan vin̈: Ac'cot a b'oc chi' d'ayin val ticnaic, xchi vin̈. 29 Palta ix em cumnaj jun vin̈ ay sb'oc chi' d'a yichan̈ vin̈. Ix tevi vin̈ d'a vin̈: Ac' in nivanc'olal. Jab'jab'il ol in tup in b'oc chi' d'ayach smasanil, xchi vin̈. 30 Palta maj yal sc'ool vin̈ ix yac' nivanc'olal vin̈. Yuj chi', ix ic'jib'at vin̈ d'a preso yuj vin̈, masanto ix stup sb'oc vin̈ chi' d'a vin̈. 31 Axo ix yilan juntzan̈xo eb' vin̈ yetmunlajvumal vin̈ chi' tas ix sc'ulej vin̈, ix te och eb' vin̈ ilc'olal yilani. Yuj chi' ix b'at yal eb' vin̈ d'a vin̈ rey chi', tas ix sc'ulej vin̈. 32 Axo vin̈ rey chi', ix checan avtajcot vin̈. Ix yalan vin̈: Ach in checab', puch vinac ach. Inai, ix vac' lajvoc a b'oc chi' smasanil, yujto ix al a b'a d'ayin. 33 Octom val ix il a c'ol d'a vin̈ etb'eyum chi', icha ix oc' in c'ool d'ayach, xchi vin̈. 34 Yuj chi', ix te cot yoval vin̈ rey chi'. Ix ac'jioch vin̈ d'a preso yuj vin̈. Ix yalan vin̈ to tz'ac'jioch yaelal d'a yib'an̈ vin̈ masanto stup sb'oc vin̈ chi'. 35 Yuj chi', a ex tic, tato max eyac' nivanc'olal d'a eb' eyuc'tac eyanab' d'a smasanil e c'ool, icha chi' ol ex yutocxi co Mam Dios ay d'a satchaan̈, xchi Jesús d'a eb'.

19

Yalnac Jesús yuj eb' spuc sb'a

(Mr 10.1-12; Lc 16.18)

1 Ix lajvi yalan juntzan̈ chi' Jesús, ix elxi d'a Galilea b'aj ayec' chi'. Ix c'och d'a yol yic Judea d'a sc'axepalec' a' nivan Jordán. 2 Tzijtum eb' anima ix och tzac'an yuuj. Ix ac'ji b'oxoc sc'ool eb' penaay ta' yuuj.

3 Ay juntzan̈ eb' fariseo ix c'och d'ay. Sgana eb' yac'an proval. Yuj chi' ix sc'anb'an eb':

—¿Ay am sleyal spuc sb'a junoc vin̈ vinac yed' ix yetb'eyum yaln̈ej tas yuuj? xchi eb'.

4 Yuj chi', ix yalan d'a eb':

—¿Tom manta b'aj tzeyil d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, atax yic sb'oannac yolyib'an̈q'uinal tic Dios, b'ob'il vin̈ vinac yed' ix ix? 5 Yalnaccani: Yuj chi', a vin̈ vinac, yovalil syactejcan smam snun vin̈, yic junxon̈ej tz'ajcan vin̈ yed' ix yetb'eyum. Axo eb' schavan̈il, ichato junxon̈ej nivanil tz'aj eb', xchi Dios. 6 Yel man̈xo chavan̈oc eb', junxon̈ej yaj eb'. Yuj chi', a eb' junxon̈ej yajcan yuj Dios, max yal-laj yac'anoch sb'a anima yic spucan sb'a eb', xchi Jesús d'a eb'.

7 Ix yalanxi eb' d'ay:

—¿Palta tas yuj yalnaccan vin̈aj Moisés to a vin̈ vinac syal yac'an yumal yic pucojb'ail vin̈ d'a ix yetb'eyum, slajvi chi' schecan pax ix vin̈? xchi eb' d'ay.

8 —Yuj e pital, yuj chi' yalnaccan vin̈aj Moisés to syal e pucan e b'a yed' ix eyetb'eyum chi'. Palta atax sb'oannac yolyib'an̈q'uinal tic Dios, man̈ ichocta' yajcan yuuj. 9 Yuj chi', sval d'ayex, a mach spuc sb'a yed' ix yetb'eyum, syic'an junocxo ix, tz'em vin̈ ajmulal. An̈ej tato tz'em ix d'a mul yed' junocxo vinac, syal spucan sb'a vin̈ yed' ix, xchi d'a eb'.

10 Axo eb' sc'ayb'um ix alan d'ay:

—Tato icha chi', más am vach' max cac'och ix quetb'eyum, xchi eb'.

11 Yuj chi' ix yalan d'a eb':

—Palta man̈ masaniloc anima stechaj yuj jun tzeyal chi'. An̈ej eb' tz'och Dios yed'oc, an̈ej eb' stechaj yuuj. 12 Ay juntzan̈ eb', atax d'a yaljub'al aytaxon palta yaj eb'. Yuj chi' max yal yoch yetb'eyum eb'. Ay pax eb' toto sjuvi yuj eb' yetanimail. Yuj chi' max yal yoch yetb'eyum eb'. Ay pax eb' max yac'ochtaxon yetb'eyum, yujto axon̈ej Yajalil eb' ay d'a satchaan̈ sgana syac' servil. A eb' tz'ac'an techaj jun tic, techajocab' yuj eb', xchi Jesús d'a eb'.

A eb' unin ix ic'jib'at d'a Jesús

(Mr 10.13-16; Lc 18.15-17)

13 Ix lajvi chi', ay juntzan̈ eb' unin ix yic'b'at eb' anima d'a Jesús, yic syaq'uec' sc'ab' d'a sjolom eb', slesalvi yuj eb'. Palta axo eb' sc'ayb'um ix cachanoch vaan eb'.

14 Palta ix yalan d'a eb' sc'ayb'um chi':

—Chaeccot eb' unin d'ayin. Man̈ e cach eb' sja d'ayin. Yujto an̈ej eb' lajan spensar icha eb' unin tic, an̈ej eb' ol yal yoch d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈, xchi d'a eb'.

15 Ichato chi', ix yac'anec' sc'ab' d'a sjolom eb'. Ix lajvi chi', ix el d'a jun lugar chi'.

A jun vin̈ quelem b'eyum ix lolon yed' Jesús

(Mr 10.17-31; Lc 18.18-30)

16 A junel, ay jun vin̈ quelem ix c'och d'a Jesús. Ix yalan vin̈ d'ay:

—Ach in vach' C'ayb'umal, tzin c'anb'ej d'ayach, ¿tas vach' tzin c'ulej yic vach' ol in cha in q'uinal d'a juneln̈ej? xchi vin̈ d'ay.

17 —¿Tas yuj tzin al vach'il? Junn̈ej mach vach', aton Dios, malaj junocxo. Tato a gana tza cha a q'uinal, c'anab'ajej juntzan̈ checnab'il tic, xchi Jesús d'a vin̈.

18 —¿Tastac juntzan̈ checnab'il tzin c'anab'ajej chi'? xchi vin̈ d'ay.

—Man̈ e milcham eyetanimail. Man̈ ex em ajmulal. Man̈ ex elc'anoc. Man̈ e naq'ue lolonel d'a spatic eb' eyetanimail. 19 Ayocab' yelc'och e mam e nun d'a e sat. Ichaocab' eya'ilan e b'a, ichaocab' chi' e xajanan eb' ay d'a spatic schiquin e pat.

20 —Atax in cotoch uninal, tzin c'anab'ajej juntzan̈ checnab'il tic smasanil. Yuj chi' ¿tasto val in paltail? xchi vin̈.

21 —Tato a gana man̈xa jab'oc a paltail, ixic, b'at chon̈canel smasanil tastac ay d'ayach. Tzac'an stojol d'a eb' meb'a', yuj chi' ol a cha a b'eyumal d'a satchaan̈. Ichato chi' b'ian, tzach jaxi, axo och chi' in c'ayb'umoc, xchi Jesús d'a vin̈.

22 Ayic ix yab'an juntzan̈ chi' vin̈, cusc'olalxo ix pax vin̈, yujto man̈ jantacoc tas ay d'a vin̈.

23 Ix lajvi chi', ix yalanxi Jesús d'a eb' sc'ayb'um:

—Val yel sval d'ayex, a eb' b'eyum, tato ol och eb' d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈, te pural ol och eb'. 24 Svalan d'ayex: Q'uinaloc ay junoc noc' camello, ¿tom ol yal yec' noc' d'a yixal junoc q'uen acxa? Icha chi' yaj eb' b'eyum. Yelxo val pural ol och eb' d'a yol sc'ab' Dios, xchi d'a eb'.

25 Ayic ix yab'an jun chi' eb' sc'ayb'um, ix te sat sc'ool eb'. Ix laj yalan eb':

—Tato icha chi', ¿mach eb' ol colchaj jun? xchi eb'.

26 Yuj chi', ix och q'uelan Jesús d'a eb', ix yalani:

—A jun tic malaj junoc anima syal yuuj. Palta an̈ej Dios syal yuuj. Yujto masanil tas syaln̈ej yuuj, xchi d'a eb'.

27 Axo vin̈aj Pedro ix alan d'ay:

—Mamin, a on̈ tic, ix cactejcan masanil tas ay d'ayon̈, on̈ och a c'ayb'umoc. Yuj chi', ¿tas am spac ol co cha'a? xchi vin̈.

28 —Val yel sval d'ayex, ato yic ol ac'b'ocxi masanil tastac, ato ta' ol e cha spac eyico'. A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ol in em c'ojan d'a in c'ojnub', b'aj ol checlajel in poder. A exxo ix ex och in c'ayb'umoc tic, ol ex em c'ojan e lajchavan̈il d'a junjun e c'ojnub'. Ol e ch'olb'itan yaj eb' quetisraelal slajchavil macan̈. 29 A mach syactejcan spat vuuj, mato yuc'tac, yanab', mato smam snun, ma yuninal, mato sluum syactejcan vuuj, a jun chi', te nivan spac ol scha'a. An̈ejtona' ol schaan sq'uinal d'a juneln̈ej. 30 Ay eb' anima nivan yelc'och d'a co cal ticnaic. Palta a eb' chi', tzijtum eb' malaj jab'oc ol aj yelc'och d'a jun tiempoal chi'. An̈ejtona', ay eb' malaj jab'oc yelc'och d'a co cal ticnaic, palta a d'a scal eb' chi', ay eb' nivan ol aj yelc'och d'a jun tiempoal chi', xchi Jesús d'a eb'.

20

A jun ab'ix yic eb' munlajvum

1 Ix yalan Jesús d'a eb' sc'ayb'um icha tic:

—Ol val d'ayex tas tz'aj yoch eb' anima d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈. A junel, ay jun vin̈ patrón ayto sacb'i ix q'ue vaan. Ix b'at vin̈ say eb' smajan yic smolanel sat te' uva eb'. 2 Ayic ix ilchaj eb', ix yac' strato vin̈ yed' eb'. Ix yalan vin̈ d'a eb' to jun denario ol stup sc'u junjun eb' vin̈. Ichato chi' b'ian, ix checjib'at eb' d'a smunlajel vin̈ chi'. 3 Axo d'a q'uec'ualilxo, ix b'at vin̈ d'a mercado. Ix yilan vin̈ to ay juntzan̈xo eb' vin̈ ton̈ej ayeq'ui. 4 Yuj chi' ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈: Tato e gana tze say munlaj e b'a, ixiquec munlajel d'ayin. Tz'acan ol vac' e tojol, yaln̈ej jantac ol ex munlajoc, xchi vin̈. Yuj chi' ix b'at eb' vin̈ d'a vin̈ munlajel chi'. 5 Axo d'a chimxoc'ual, ix b'atxi vin̈. An̈eja' lajan ix yutej vin̈ yac'anxi strato yed' juntzan̈xo eb' vin̈, icha ix yutej vin̈ d'a q'uec'ualil. An̈eja' icha chi' ix yutej vin̈ d'a tz'eymajc'ualxo. 6 Axo d'a yemxoc'ualil, ix b'atxi vin̈ d'a mercado chi'. Axo ix yilan vin̈, ay juntzan̈xo eb' vin̈ ton̈ej ayeq'ui, ix yalanpax vin̈ d'a eb' vin̈: ¿Tas yuj ton̈ej ayex ec' d'a tic tz'ec' c'u? xchi vin̈. 7 Malaj mach tzon̈ manani, xchi eb' vin̈ d'a vin̈. Tato icha chi', ixiquec, munlajan̈ec jab'oc d'ayin. Ol vac' e tojol icha syal jantac ol ex munlajoc, xchi vin̈. 8 Axo d'a q'uic'b'alxo, ix yalan vin̈ d'a jun vin̈ scaporal: Avtejcot eb' vin̈ in majan chi', tza tupan eb' vin̈. A eb' vin̈ tzac'anto ix och d'a in munlajel chi', a eb' vin̈ tza b'ab'laj tupej. Axo eb' vin̈ b'ab'el ix ochi, tzac'anto tza tup eb' vin̈, xchi vin̈. 9 Yuj chi', a eb' vin̈ yemxoc'ualil ix ochi, a eb' vin̈ ix b'ab'lajc'och scha stojol. Junjun denario ix scha eb' vin̈ stojoloc. 10 Axo eb' vin̈ ix b'ab'laj och d'a smunlajel chi', a snaan eb' vin̈ to más nivan stojol eb' vin̈ ol scha'a. Palta an̈ejtona' junjunn̈ej denario ix scha eb' vin̈. 11 Ayic ix schaan stojol eb' vin̈ chi', ix cot yoval eb' vin̈ d'a vin̈ patrón chi'. 12 Ix yalan eb' vin̈: Ach co patrón, a eb' vin̈ ix och d'a slajvub'xo munlajel, junxon̈ej hora ix yac' eb' vin̈ qued'oc, palta lajan co tojol ix ac' yed' eb' vin̈. Palta a on̈ tic pural ix ec' c'u cuuj, man̈ jantacoc c'ac' ix cab'i, xchi eb' vin̈. 13 Axo vin̈ patrón chi' ix alan d'a jun vin̈ d'a scal eb' vin̈: Ach vamigo, man̈ chucoc svutej in b'a d'ayex. Inai, jun denario ix cutej co trato. 14 Yuj chi', cha a tojol. Ixic. Axo juntzan̈xo eb' vin̈ tzac'anto ix och d'a in munlajel, a in d'a in gana, tz'acan svac' stojol eb' vin̈. 15 Yujto a in, vic in tumin. Max yal scot oval d'ayin, yujto vach' svutej in b'a d'a junjun anima, xchi vin̈. Icha chi' syal jun ab'ix tic. 16 Yuj chi', a eb' malaj yelc'och ticnaic, más nivan ol aj yelc'och eb'. Axo eb' nivan yelc'och ticnaic, man̈xalaj ol aj yelc'och eb' ta', xchi Jesús d'a eb'.

Ayocto ix yalancan Jesús yuj schamel

(Mr 10.32-34; Lc 18.31-34)

17 Axo Jesús van sb'atxi d'a yol b'e yed' eb' ajun yed'oc, van sb'at eb' d'a Jerusalén. Ayic van sb'ey eb', ix yavtanelta eb' sc'ayb'um slajchavan̈il d'a scal eb' anima chi'. Ix yalan d'a eb':

18 Inai, ticnaic van co b'at d'a Jerusalén. A in tic, vach'chom Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail, palta ol in ac'jococh d'a yol sc'ab' eb' vin̈ sacerdote yed' d'a yol sc'ab' eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés. Ol yac'och chamel eb' vin̈ d'a vib'an̈. 19 Ol in ac'jococh d'a yol sc'ab' eb' man̈ israeloc. Ol in sb'uch eb'. Ol in smac'an eb'. Ol in culusajq'ueoc. Axo d'a schab'jial, ol in pitzvocxoc, xchi d'a eb'.

A tas sc'annac ix snun vin̈aj Jacobo yed' vin̈aj Juan

(Mr 10.35-45)

20 A ix yetb'eyum vin̈aj Zebedeo, ix c'och ix d'a Jesús yed' chavan̈ eb' yune', aton vin̈aj Jacobo yed' vin̈aj Juan. Ix em cuman ix d'a yichan̈, yujto sgana ix sc'an jab'oc tas d'ay. 21 Yuj chi' ix yalan d'a ix:

—¿Tas a gana tza c'an d'ayin? xchi.

—Ayic ol ach och Yajalil, comonoc tza cha em c'ojan eb' vin̈ vune' tic d'a a tz'ey, jun vin̈ d'a a vach', axo junxo vin̈ d'a a q'uexan̈, xchi ix d'ay.

22 Ix yalan Jesús d'a eb' vin̈ schavan̈il:

—Max nachajel-laj eyuj tas tze c'an d'ayin. ¿Tom ol techaj yaelal eyuuj icha ol in utaj a in tic? xchi d'a eb' vin̈.

—Ol techajoc, xchi eb' vin̈ d'ay.

23 —Val yel ol ex ac'joc proval icha ol in utajoc. Icha ol vab' syail a in tic, icha chi' ol aj eyab'anpax syail. Palta a in tic, malaj valan vic ex vac'an em c'ojan d'a in vach' ma d'a in q'uexan̈. Yujto a co Mam Dios b'ojinaccani mach eb' ol em c'ojan ta'. Yuj chi' ol ac'joc d'a eb', xchi Jesús d'a eb' vin̈.

24 Axo lajun̈van̈xo eb' sc'ayb'um, ayic ix yab'an juntzan̈ chi' eb', ix cot yoval eb' d'a eb' chavan̈ chi'. 25 Yuj chi' ix avtajcot eb' slajchavan̈il yuj Jesús. Ix yalan d'a eb':

—Eyojtacxo, a eb' ayoch yajalil d'a junjun nivac chon̈ab', a eb' tz'ac'an mandar. Axo eb' nivac vinac, yajal ton yaj eb' d'a yib'an̈ eb' anima. 26 Palta a ex tic, man̈ ichocta' ol aj d'a e cal. Tato ay mach sgana nivan tz'aj yelc'och d'a e cal, yovalil tz'och ex yac' servil. 27 A mach sgana sat tz'aj d'a e cal, yovalil tz'och e checab'oc. 28 Ichin pax ta' a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, man̈ yujoc in yac'an servil eb' anima in javi, palta yuj ul vac'an servil eb', in ja vac'cham in b'a yuj eb', yic vach' tzijtum mach ol colchaj vuuj, xchi d'a eb'.

Jacvinac sat chavan̈ vinac yuj Jesús

(Mr 10.46-52; Lc 18.35-43)

29 Ayic van yelxi eb' d'a Jericó, tzijtum anima ix och tzac'an yuj Jesús. 30 Axo d'a ti' b'e, c'ojanem chavan̈ vinac max uji yilani. Axo ix yab'an eb' to van yec' Jesús, te chaan̈ ix avaj eb':

—Mamin, ach Yin̈tilalcan vin̈aj David, ¿tom max oc' a c'ool d'ayon̈? xchi eb' d'ay.

31 Palta axo eb' anima ix cachan eb' yic tz'em numan eb'. Palta masn̈ej ix avaj chaan̈ eb':

—Mamin, ach Yin̈tilal can vin̈aj David, ¿tom max oc' a c'ool d'ayon̈? xchi eb'.

32 Yuj chi', ix och vaan Jesús, ix yavtancot eb':

—¿Tas e gana tzex vutej? xchi.

33 —Mamin, co gana tza jac co sat, xchi eb'.

34 Ix oc' sc'ool Jesús d'a eb'. Ix maslaj sat eb' chi' yuuj. D'a jun rato chi' ix jacvi sat eb', ix och tzac'an eb' yuuj.

21

C'ochnac Jesús d'a Jerusalén

(Mr 11.1-11; Lc 19.28-40; Jn 12.12-19)

1 Axo yic van sc'och Jesús yed' eb' sc'ayb'um d'a slac'anil Jerusalén, ix c'och eb' d'a chon̈ab' Betfagé, d'a yich lum tzalan scuch Olivo. Axo Jesús ix checanb'at chavan̈ eb' sc'ayb'um. 2 Ix yalan d'a eb':

—Ixiquec d'a jun aldea d'a quichan̈b'at tic. Ata' ol ilchaj jun noc' nun b'uru eyuuj, etzanoch noc'. Aypaxec' jun noc' quelem yune' noc' yed'oc. Tze tijelta noc' schavan̈il, tzeyic'ancot noc' d'a tic. 3 Tato ay mach tas tz'alan d'ayex, tzeyalan d'a eb': Ay ol och noc' yuj Cajalil. Ol ul cac'xican noc' d'a jun rato, xe chi, xchi Jesús d'a eb'.

4 Icha chi' ix aj yelc'och tas tz'ib'yajcan yuj jun schecab' Dios d'a peca', ayic ix yalan icha tic:

5 Tzeyal d'a eb' aj chon̈ab' Sion icha tic:

Ina sja e Reyal d'ayex. Emnaquil sja yed' jun noc' b'uru. Ayq'ue d'a yib'an̈ jun noc' quelem b'uru, yune' jun noc' nun b'uru, xe chi, xchi d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani.

6 Ix b'at eb' sc'ayb'um chi'. Ix sc'anab'ajej eb' icha ix yal Jesús. 7 Ix yic'ancot jun noc' nun b'uru chi' eb' yed' jun noc' quelem b'uru chi' d'a Jesús. Axo eb' sc'ayb'um chi' ix ac'anq'ue spichul stz'amoc noc'. Ix lajvi chi' ix q'ue Jesús d'a yib'an̈ noc' quelem b'uru chi'. 8 Ayic van sb'ey noc', tzijtum eb' anima ix laj slich'em spichul21.8 d'a yol b'e b'aj van sb'eyb'at chi'. Ay pax eb' ix laj xicanelta te c'ab'tac te' ay xiil. Ix laj yac'anem eb' d'a yol b'e. 9 Axo eb' b'ab'el yed' eb' tzac'an, ix laj yalanq'ue eb':

—Yuj val Dios d'a jun Yin̈tilalcan vin̈aj David. Calec vach' lolonel d'a vin̈ checb'ilcot yuj Dios Cajal. Caq'uec yuj diosal d'a Dios aj satchaan̈, xchi eb'.

10 Ayic ix c'och Jesús d'a yol chon̈ab' Jerusalén, masanil anima ix laj somchaj chaan̈. Ix laj yalan eb':

—¿Mach jun sja tic? xchi eb'.

11 Axo eb' n̈ilanec' yed' Jesús ix alani:

—Aton Jesús, aj Nazaret yic Galilea. Aton jun tic schecab' Dios, xchi eb'.

Ix pechjielta eb' anima yuj Jesús d'a yamaq'uil stemplo Dios

(Mr 11.15-19; Lc 19.45-48; Jn 2.13-22)

12 Ix lajvi chi', ix och Jesús d'a yol yamaq'uil stemplo Dios. Ix spechanelta eb' chon̈vajum yed' eb' manvajum. Ix laj slocan pac'laj smexa eb' q'uexum tumin yed' xila eb' chon̈um paramuch.21.12 13 Ix yalan d'a eb':

—Icha tic yalnaccan Dios d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani: A in pat ol aljoc yuuj to yicn̈ej lesal yaji, xchi. Palta a ex tic, icha junoc n̈aq'ueen b'aj sc'ub'ejel sb'a eb' elc'um, icha chi' tzeyutej, xchi d'a eb'.

14 Ayic ayec' d'a yamaq'uil stemplo Dios chi', ay juntzan̈ eb' max uji yilan ix c'och d'ay yed' juntzan̈ eb' max yal sb'eyi. Ix b'oxican eb' yuuj. 15 Palta axo eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés, ix yil juntzan̈ milagro eb' vin̈ ix sb'o chi'. Ix yab'anpax eb' vin̈ to ay juntzan̈ eb' unin tz'alan d'a yamaq'uil stemplo Dios chi': Yuj val Dios d'a jun Yin̈tilalcan vin̈aj David, xchi eb'. Yuj chi' ix te cot yoval eb' vin̈. 16 Ix yalan eb' vin̈ d'a Jesús:

—¿Tom max ab' tas syal eb' unin tic? xchi eb' vin̈ d'ay.

—Svab' yalan eb'. ¿Tom malaj b'aj tzeyil d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, b'aj tz'alji icha tic d'a co Mam Dios?

A eb' unin yed' eb' van to schuni, a eb' tzac'lab'ej yic syal vach' lolonel eb' d'ayach.

Icha chi' syala', xchi Jesús d'a eb' vin̈.

17 Ix lajvi chi', ix b'atxi Jesús chi', ix can eb' yuuj. Ix elxi d'a Jerusalén chi', ix c'och d'a Betania. Axo ta' ix ec' jun ac'val.

Tacjinaquel jun te' higo yuj Jesús

(Mr 11.12-14,20-26)

18 Axo d'a q'uin̈ib'alil, van spax Jesús d'a Jerusalén ix och svejel. 19 Axo ix yilani, ay jun te' higo d'a ti' b'e. Ix c'och d'a te', palta malaj junoc sat te' ix ilchaj yuuj. Ton̈ej c'ayum xil te'. Yuj chi' ix yalan d'a te':

—Man̈xa b'aq'uin̈ ol ach satanoc, xchi d'a te'.

D'a jun rato chi', ix tacjiel te'. 20 Ayic ix yilan jun chi' eb' sc'ayb'um, ix sat sc'ool eb'.

—¿Tastaxlaj yuj junn̈ej rato ix tacjiel jun te' tic? xchi eb'.

21 Val yel sval d'ayex, tato tzeyac'och Dios d'a e c'ool, tato malaj e chab'c'olal, yaln̈ej junoc tas ol yal eyuuj. Man̈ocn̈ej tas icha ix vutej jun te' tic ol yal eyuuj. Vach'chom ol eyal d'a jun tzalan tic: Elan̈ d'a ed'tal tic. Yumb'at a b'a d'a yol a' n̈ajab', tato xe chi, ol yaln̈ej eyuuj icha chi'. 22 Yaln̈ej tas tze c'ana' ayic tzex lesalvi, ol ac'joc d'ayex tato tzeyac'och d'a e c'ool, xchi d'a eb'.

A yopisio Jesús

(Mr 11.27-33; Lc 20.1-8)

23 Ix ochxi Jesús d'a yol yamaq'uil stemplo Dios. Ix sc'ayb'an eb' anima ta'. Axo eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ ichamtac vinac d'a scal eb' israel chi', ix c'och eb' vin̈, ix sc'anb'an eb' vin̈ d'ay:

—¿Tas elc'ochi, yuj chi' a comon b'oej juntzan̈ chi' evi? ¿Mach val ac'jinac opisio chi'? xchi eb' vin̈.

24 Yuj chi' ix yalan Jesús chi' d'a eb' vin̈:

—An̈ejtona', ol in c'anb'ejpax junoc tas d'ayex. Tato ol eyal d'ayin, ol valpax d'ayex mach ac'jinac vopisio in b'oan juntzan̈ chi'. 25 ¿Mach ac'jinac yopisio vin̈aj Juan, yic yac'annac bautizar eb' anima vin̈? ¿Am Dios ix ac'ani, mato anima? Alec d'ayin, xchi d'a eb' vin̈.

Yuj chi', ix slajtian sb'a eb' vin̈ yuj juntzan̈ ix yal chi'. Ix laj yalanq'ue eb' vin̈:

—¿Tas ol cutoc calan d'ay? Tato scala' to a Dios ac'jinac yopisio vin̈, axom ol yalan d'ayon̈: ¿Tas yuj maj eyac'och vin̈ d'a e c'ool jun? xchama. 26 Palta tato scala' to yicn̈ej anima yopisio vin̈, ay smay yuj eb' anima, yujto a vin̈aj Juan chi', schecab' Dios yaj vin̈ snaan eb' smasanil, xchi eb' vin̈.

27 Yuj chi' ix yalan eb' vin̈ d'a Jesús:

—Man̈ cojtacoclaj, xchi eb' vin̈ d'ay.

—Tato icha chi', man̈ ol val pax d'ayex mach ac'jinac vopisio in b'oan juntzan̈ chi', xchi Jesús d'a eb' vin̈.

A yab'ixal chavan̈ uninab'il

28 Ix yalan Jesús d'a eb' vin̈:

—¿Tas tze na yuj jun ab'ix ol val tic? Ay jun vin̈, ay chavan̈ yuninal vin̈. Ix yalan vin̈ d'a vin̈ b'ab'el unin: Ach vuninal, ixic d'a co munlajel, xchi vin̈. 29 Maay, man̈ ol in b'atlaj, xchi vin̈ d'a vin̈ smam chi'. Palta d'a jun rato chi', ix snaan sb'a vin̈, ix b'at vin̈ d'a smunlajel vin̈ smam chi'. 30 Ix yalanpax vin̈ d'a vin̈ schab'il icha ix yutej vin̈ yalan d'a vin̈ b'ab'el. Yuj chi' ix tac'vi vin̈ schab'il chi': Inye Mamin, ol in b'atoc, xchi vin̈. Palta maj b'atlaj vin̈. 31 A ticnaic, tzin c'anb'ej d'ayex, ¿mach junoc eb' uninab'il chi' ix c'anab'ajan icha sgana smam chi'? xchi Jesús d'a eb' vin̈.

—Aton vin̈ b'ab'el unin chi', xchi eb' vin̈.

Yuj chi' ix yalanxi Jesús d'a eb':

—Val yel sval d'ayex, tato ayex ol ex och d'a yol sc'ab' Dios, a val eb' tecumel tumin yed' eb' ix ajmul ix ol b'ab'laj och d'ayex. 32 Yujto a vin̈aj Juan chi' ix ul alancan d'ayex chajtil tzeyutej e tojolb'itan e b'a, palta maj eyac'ochlaj d'a e c'ool. Axo eb' tecumel tumin yed' eb' ix ajmul ix, ay eb' ix ac'anoch vin̈ d'a sc'ool. Vach'chom eyilnac tas yutejnac snaan sb'a eb', palta a exxo tic maj e nalaj e b'a yed' eb', maj eyac'och tas ix yal vin̈aj Juan chi' d'a e c'ool.

A yab'ixal eb' munlajvum chuc

(Mr 12.1-12; Lc 20.9-19)

33 Aq'uecoch e chiquin d'a junxo ab'ix ol val d'ayex. Ay jun vin̈ ix avan juntzan̈ te' uva21.33 d'a sat sluum. Ix smacan vin̈ yed' q'uen tz'alq'ueen. Ix sb'oan jun yed'tal b'aj stec'jiel yal sat te' uva chi' vin̈. Ix sb'oanq'ue jun b'aj tz'aj eb' stan̈van te' uva chi' vin̈, chaan̈ ix aji.

Ix lajvi chi', ix yac'anb'at sluum vin̈ chi' majanil yed' te' uva chi' d'a juntzan̈ eb' munlajvum. Ix b'atcan vin̈ d'a junxo chon̈ab' najat. 34 Axo yic ix ja stiempoal smolchajel sat te', ix checancot juntzan̈ eb' schecab' vin̈ d'a eb' vin̈ munlajvum chi'. Ix b'at sc'anan smajananub'al luum eb'. 35 Ayic ix c'och eb', ix yamchajcot eb' yuj eb' vin̈. Ay jun ix smac' eb' vin̈. Ay junxo smilcham eb' vin̈. Axo junxo ix sjulq'uenejcham eb' vin̈. 36 Axo vin̈ aj luum chi' ix checanb'at juntzan̈xo eb' schecab'. Ec'alto sb'isul eb' ix b'atxi chi' d'a eb' ix b'at d'a sb'ab'elal. Palta lajan ix aj eb' icha eb' ix b'ab'laj xid'ec' chi'.

37 Ichato chi' ix schecanb'at jun yuninal vin̈. Tato icha chi' ol xiv eb' vin̈ d'a jun vuninal tic, xchi vin̈. 38 Palta axo ix yilan eb' vin̈ to van sc'och jun yuninal vin̈ chi', ix laj yalan eb' vin̈: Ina sjavi vin̈ uninab'il tic. A ticnaic tato ol cham vin̈ smam vin̈, axo vin̈ ol ochcan ajluumal. Co mileccham vin̈, yic vach' a d'ayon̈ ol can luum, xchi eb' vin̈.

39 Yuj chi', ayic ix c'och vin̈, ix yamchajcot vin̈ yuj eb' vin̈. Ix sjachanb'at vin̈ eb' vin̈ d'a stitac avb'en chi'. Ata' ix smilcham vin̈ eb' vin̈.

40 Yuj chi', tzin c'anb'ej d'ayex, ayic ol c'och vin̈ aj luum chi', ¿tas ol yutoc eb' vin̈ munlajvum chi' vin̈ tze na'a? xchi Jesús d'a eb' vin̈ fariseo chi'.

41 —Man̈ ol ac'joc nivanc'olal eb' vin̈ yuj vin̈. Ol smilcham eb' vin̈ chuc spensar chi' vin̈. Ol yac'anxican sluum vin̈ chi' majanil d'a juntzan̈ocxo eb' vin̈. A eb' vin̈ chi' ol ac'an smajananub'al d'a vin̈ ayic ol c'och stiempoal, xchi eb' vin̈.

42 Yuj chi' ix yalanxi Jesús d'a eb' vin̈:

—¿Tom malaj b'aj tzeyil d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani b'aj syala'?

A jun q'uen q'ueen malaj yelc'och d'a yichan̈ eb' b'oum pat,

aton q'uen ix ochcan sjolomoc schiquin te' pat chi'.

Icha tic ix aj yuj Dios Cajal. Yuj chi' ayic squilani, ste sat co c'ool yuuj, xchi d'a Slolonel Dios chi'.

43 Yuj chi' sval d'ayex, ol yal Dios to man̈xalaj eyalan eyic eyoch d'a yol sc'ab'. Axo ol yalan d'a juntzan̈xo eb' anima, to ay yalan yic eb' yoch e q'uexuloc. Yujto a eb' chi', lajan eb' icha eb' tz'ac'an smajananub'al te' avb'en uva d'a vin̈ aj luum chi'. 44 Tato ay junoc mach tz'em tan̈naj d'a yib'an̈ jun q'ueen tic, choc' tz'aji. Tato a q'ueen tz'em tan̈naj d'a yib'an̈ junocxo, icha pococ tz'aji, xchi Jesús d'a eb' vin̈.

45 Axo eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ fariseo, ayic ix yab'an juntzan̈ ab'ix chi' eb' vin̈, ix snaanel eb' vin̈ to a yuj eb' vin̈ ix yal juntzan̈ chi' Jesús. 46 Yuj chi' sgana eb' vin̈ ix syama'. Palta ix xiv eb' vin̈ d'a eb' anima, yujto a Jesús schecab' ton Dios yaj d'a eb' anima chi'.

22

A yab'ixal jun nupnajel

1 Ix yalan junxo ab'ix tic Jesús d'a eb' vin̈, xchi icha tic:

2 —Ol val d'ayex chajtil ol aj yoch eb' anima d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈. Ay jun vin̈ rey ix yac'och sq'uin̈ jun yuninal yic snupnaji. 3 Ayic van syamchajoch jun q'uin̈ chi', ix checanb'at eb' schecab' vin̈, yic tz'ic'jicot eb' avtab'il yuj vin̈. Palta maj yal-laj sc'ool eb' ix cot d'a jun q'uin̈ chi'. 4 Yuj chi', ix yalanxi vin̈ d'a juntzan̈xo eb' schecab': Ixiquec, b'at alec d'a eb' avtab'il chi' vuuj to vach'xo yaj tas ol sva eb' vuj d'a tic. To ix vac' miljoc juntzan̈ noc' vacax yed' juntzan̈xo noc' noc' b'aq'uech yac'ji servil. Listaxo yaj smasanil ticnaic. Yuj chi', ixiquec, alec d'a eb' to elan̈chamel scot eb' d'a jun nupnajel tic, xchi vin̈ rey chi' d'a eb'. 5 Yuj chi', ix b'at eb' schecab' vin̈ chi' yala'. Palta axo eb' avtab'il chi', maj stac'cotlaj sb'a eb'. Ay jun ix b'atcan yil sluum. Ay junxo, ix b'at d'a snegocio. 6 Axo juntzan̈xo eb' ix yamancan eb' schecab' vin̈ chi'. Ix yac'an chucal eb' d'a eb'. An̈eja' ix miljicham eb' yuj eb'. 7 Axo vin̈ rey chi', ix cot yoval vin̈. Yuj chi', ix schecb'at juntzan̈ eb' soldado vin̈, yic b'at miljoccham eb' ix mac'ancham eb' schecab' vin̈ chi'. Axo schon̈ab' eb', ix n̈usjicantz'aoc. 8 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ d'a juntzan̈xo eb' schecab': Vach'xo yaj smasanil tas yic jun nupnajel tic, palta a eb' avtab'il chi', man̈ ton smojoc to a eb' tz'avtaji. 9 Yuj chi' ixiquec d'a calle. Jantacn̈ej eb' tz'ilchaj eyuuj, tzeyic'cot eb' d'a jun q'uin̈ tic, xchi vin̈ d'a eb'. 10 Yuj chi', ix b'at juntzan̈xo eb' schecab' vin̈ chi' d'a calle. Jantacn̈ej eb' ix ilchaj yuj eb', eb' chuc yed' eb' vach', ix molb'aj eb'. Yuj chi', ix te b'ud'ji jun pat b'aj ix och jun q'uin̈ chi' yuj eb' anima.

11 Ix lajvi chi', ix ochc'och vin̈ rey chi' yil eb' ix c'och chi'. Ix yilan vin̈, ay jun vin̈ man̈oclaj c'apac pichul yic nupnajel ayoch yuuj.22.11 12 Yuj chi', ix yalan vin̈ rey chi' d'a vin̈: Ach vetanimail, ¿tas yuj tzach comon ja d'a jun nupnajel tic? Ina man̈oclaj c'apac pichul yic nupnajel ayoch uuj, xchi vin̈. Maj tac'voclaj vin̈. 13 Yuj chi' ix yalan vin̈ rey chi' d'a juntzan̈ eb' schecab' ayec' yed' ta': Tzeq'uec pitan jun vin̈ tic. Tzeyic'anb'at vin̈. Tze yumancanb'at vin̈ b'aj ay q'uic'alq'uinal. Ata' ol oc' vin̈. Ol siq'uic'oc vin̈ yoq'ui, ol juch'uch'oc ye vin̈ yuj yab'an syail, xchi vin̈. 14 Icha chi' syal jun ab'ix tic, yujto tzijtum eb' avtab'il yuj Dios, palta jayvan̈n̈ej eb' sic'b'ileli, xchi Jesús d'a eb' vin̈.

A jun tumin sc'anjiel yuj eb' vin̈ yajal

(Mr 12.13-17; Lc 20.20-26)

15 Ix lajvi chi', ix yic'anel sb'a eb' vin̈ fariseo chi'. Ix slajtian sb'a eb' vin̈ d'a spatic Jesús, tas ol yutoc eb' vin̈ yac'anoch d'a yib'an̈ yuj slolonel, yujto sgana eb' vin̈ yac'anoch d'a yib'an̈. 16 Yuj chi', ix schecb'at jayvan̈ eb' sc'ayb'um eb' vin̈ d'a Jesús chi' yed' jayvan̈ eb' spartido vin̈aj Herodes.22.16 Ix b'at yalan eb' d'ay:

—Ach co C'ayb'umal, cojtac to te yel tzala'. Cojtac paxi, a jun c'ayb'ub'al sgana Dios, tza c'ayb'ej d'a yel. Junlajan tzutej a pensar d'a spatic eb' anima, yujto max ach och q'uelan d'a eb'. 17 ¿Tas tz'aj tza na'? A juntzan̈ tumin sc'anjiel d'ayon̈ yuj vin̈ yajal d'a Roma, ¿ay am sleyal scac'a', ma to maay? xchi eb' d'ay.

18 Palta yojtacxo Jesús to chuc snaan eb' d'a spatic. Yuj chi', ix yalan d'a eb':

—A ex tic, chab' sat ex. ¿Tas yuj tzin eyac' proval? 19 Ch'oxec vil junoc tumin tz'ac'ji d'a vin̈ yajal chi', xchi d'a eb' vin̈.

Yuj chi', ix ch'oxji jun tumin chi' yila'. 20 Ix sc'anb'anxi d'a eb' vin̈:

—¿Mach ayoch yechel d'a jun tumin tic? ¿Mach ay yic jun b'i tz'ib'ab'iloch tic? xchi d'a eb'.

21 —Aton yechel vin̈ yajal d'a Roma yed' sb'i vin̈, xchi eb'.

—Yuj chi', a tas yictaxon vin̈ yajal chi', aq'uec d'a vin̈. Palta a tas yictaxon Dios, aq'uec d'ay, xchi d'a eb' vin̈.

22 Ayic ix yab'an juntzan̈ chi' eb', ton̈ej ix sat sc'ol eb'. Yuj chi' ix el eb' d'a stz'ey Jesús chi', ix b'at eb' b'ian.

A eb' tz'alani to man̈ ol pitzvocxi eb' chamnac

(Mr 12.18-27; Lc 20.27-40)

23 A d'a jun c'u chi', ay juntzan̈ eb' vin̈ saduceo ix c'och d'a Jesús. A eb' vin̈ chi' tz'alani to man̈ ol pitzvocxi eb' chamnac. Yuj chi', ix yalan eb' vin̈ d'ay:

24 —Ach co C'ayb'umal, a vin̈aj Moisés tz'ib'annaccani: Q'uinaloc ay junoc vin̈ schami, scan ix yetb'eyum vin̈, palta malaj junoc yuninal vin̈. Tato icha chi', axo junoc yuc'tac vin̈ tz'ic'anxican ix, yic vach' tato tz'aj yuninal junxo vin̈ chi', ichato yuninal vin̈ ix cham chi' yaji. Icha chi' yaj yalancan vin̈aj Moisés chi'. 25 A junel, ay ucvaan̈ eb' vin̈ yuc'tac sb'a ec'nac d'a co cal. A vin̈ b'ab'el vinac ic'jinac jun ix ix, palta cham vin̈. Malaj yuninal vin̈ alji yed' ix. Axo vin̈ yuc'tac vin̈ ic'anpaxcan ix. 26 Palta champax junxo vin̈ chi', malaj pax yuninal vin̈ ajcan yed' ix. Icha chi' ajpax vin̈ yoxil. Ec' eb' vin̈ yucvan̈il d'a ix. 27 Chamel eb' vin̈ yucvan̈il, ichato chi' b'ian, scham ix. 28 Axo yic ol pitzvocxi eb' chamnac, ¿mach junoc eb' vin̈ ol ic'an ix? yujto yic'nac ix eb' vin̈ yucvan̈il, xchi eb' vin̈.

29 Yuj chi', ix yalan Jesús d'a eb' vin̈:

—Ton̈ej tzex somchaji, yujto man̈ eyojtacoc tas syal d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani. Man̈ eyojtacocpaxi jantac spoder Dios. 30 Yujto ayic ol pitzvocxi eb' chamnac, man̈xalaj ic'lajb'ail. Yujto lajan ol aj eb' yed' eb' yángel Dios ay d'a satchaan̈. 31 Palta toxon chequel yaji to ol pitzvocxi eb' chamnac. ¿Tom manta b'aj tzeyil d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, tas yalnaccan Dios, ayic yalannaccani? 32 A in ton tic, sDiosal in vin̈aj Abraham, sDiosal in vin̈aj Isaac, sDiosal in pax vin̈aj Jacob, xchi. Yuj chi' vach'chom chamnac eb' vin̈, palta cojtac to man̈ satnacoc el eb' vin̈ d'a juneln̈ej, yujto yalnac Dios to sDiosal eb' vin̈ yaji.

33 Ayic ix yab'an eb' anima juntzan̈ ix yal chi', ix te sat sc'ol eb'.

A jun checnab'il nivan yelc'ochi

(Mr 12.28-34)

34 Axo yic ix yab'an eb' vin̈ fariseo to ix em numnaj eb' vin̈ saduceo chi' yuj Jesús, yuj chi' ix smolb'ej sb'a eb' vin̈ d'a stz'ey. 35 Ay jun vin̈ d'a scal eb' c'ayb'um d'a ley Moisés. Sgana vin̈ syac' proval Jesús. Yuj chi', ix stz'ac sc'anb'ej vin̈ d'ay:

36 —Ach in C'ayb'umal, ¿b'aja junoc checnab'il d'a ley Moisés nivan yelc'och d'a yichan̈ smasanil? xchi vin̈ d'ay.

37 Ix yalan Jesús d'a vin̈:

—Tze xajanej Dios Cajal d'a smasanil e c'ool, d'a smasanil e pixan yed' d'a smasanil e pensar. 38 Aton jun checnab'il tic, nivan yelc'och d'a yichan̈ smasanil. 39 Axo junxo checnab'il tic, quen man̈ lajanoc yelc'och yed'oc, xchi icha tic: Ichaocab' eya'ilan e b'a, ichaocab' chi' e xajanan eb' ay d'a spatic schiquin e pat. 40 Tato sco c'anab'ajej chab' checnab'il tic, syalelc'ochi, van co c'anab'ajan sley Dios smasanil yed' jantacn̈ej tas tz'ib'yajcan yuj eb' schecab', xchi Jesús d'a vin̈.

A Cristo, aton Yuninal Dios

(Mr 12.35-37; Lc 20.41-44)

41 Aytoec' eb' vin̈ fariseo chi', ix sc'anb'an Jesús d'a eb' vin̈:

42 —¿Tas xe chi yuj Cristo? ¿Mach ay yin̈tilal tze na'a? xchi d'a eb' vin̈.

—A Cristo chi', yin̈tilalcan vin̈aj rey David, xchi eb' vin̈ d'ay.

43 Ix tac'vi Jesús:

—Palta yuj Yespíritu Dios yalnac vin̈aj David chi' to a Cristo, Yajal yaj d'a vin̈, xchi icha tic:

44 A Dios Cajal alannac d'a Vajalil icha tic: Eman̈ c'ojan d'a in vach' c'ab' tic,22.44 masanto ol vac'canoch eb' ayoch ajc'olal d'ayach d'a yalan̈ oc, xchi Dios d'a Vajalil, xchi vin̈.

45 Icha chi' yutejnac vin̈aj David yalancani to a Cristo Yajal yaj d'ay. Yuj chi', ¿tom yin̈tilaln̈ej vin̈aj David chi' yaji? xchi Jesús d'a eb' vin̈.

46 Palta malaj junoc mach ix pacan d'ay. Yuj chi', atax d'a jun c'u chi', malaj junoc mach stec'b'ej sb'a sc'anb'an junocxo tas d'ay.

23

A smul eb' vin̈ fariseo yed' eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés

(Mr 12.38-40; Lc 11.37-54; 20.45-47)

1 Ix lajvi chi', ix yalan Jesús d'a eb' anima yed' d'a eb' sc'ayb'um:

2 —A eb' c'ayb'um d'a ley Moisés yed' eb' fariseo, ay yopisio eb' yalan tas yaj ley chi'. 3 Yuj chi', yaln̈ej tas syal eb' chi', tze c'anab'ajej. Palta man̈ e c'ulej icha sc'ulej eb' chi'. Yujto a tas syal eb', max sc'anab'ajejlaj eb'. 4 A juntzan̈ schecnab'il eb', lajan icha junoc icatz te al. Syac'q'ue b'ulan eb' d'a yib'an̈ anima, palta max yac'och yiximal sc'ab' eb' sd'un̈anb'at jab'oc d'a yib'an̈ eb'. 5 Yujn̈ej to sgana eb' to vach' eb' d'a yichan̈ anima, nivanoc sc'ulej eb' juntzan̈ vach'il chi' yil eb'. Ay juntzan̈ tz'uum b'aj tz'ib'ab'iloch jab'oc slolonel Dios, syac'och eb' d'a sc'ab' yed' d'a snan̈al sat. Nivac syutejoch eb', yic vach' eb' d'a yichan̈ eb' anima snaani. Jucan pax syutejoch spichul eb', yelxo val te jucan yajoch schional yuj eb'. 6 Ayic tz'och juntzan̈ nivac vael, an̈ej b'aj te vach', an̈ej ta' tz'em c'ojan eb'. Yed' pax d'a yoltac spatil sculto eb', an̈ej val d'a juntzan̈ xila eb' nivac vinac tz'em c'ojan eb'. 7 Axo yic slaj ec' eb' d'a calle, stzalaj val eb' ayic slaj yac'anem sb'a eb' anima d'a eb'. Ste q'uechaan̈ eb' ayic tz'alji eb' yuj eb' anima sc'ayb'umaloc.

8 Palta a exxo tic, man̈ e cha aljoc e b'a c'ayb'umal, yujto junn̈ej e c'ayb'umal. A exxo tic, eyuc'tac e b'a, eyanab' e b'a e masanil. 9 Malaj junoc mach d'a yolyib'an̈q'uinal tic tze comon alej e mamoc. Yujto junn̈ej e Mam, aton Dios ay d'a satchaan̈. 10 Man̈ e cha aljoc e b'a cuchb'umal, yujto junn̈ej e Cuchb'umal, a in ton Cristo in tic. 11 A mach syac'och sb'a checab'oc d'a e cal, aton jun chi' te nivan yelc'ochi. 12 A mach syic'chaan̈ sb'a, ol ic'jocxiemi. Palta axo eb' syiq'uem sb'a, aton eb' ol ic'jocchaan̈.

13-14 A exxo tic ex c'ayb'um d'a ley Moisés yed' ex fariseo, te chuc eyico'. Chab' sat ex. Tze macoch vaan eb' anima, yic max och eb' d'a yol sc'ab' Dios aj satchaan̈. Max ex och a ex tic. Max e chapaxoch eb' sgana yochi.

15 A ex c'ayb'um ex d'a ley Moisés yed' ex fariseo, te chuc eyico'. Chab' sat ex. Tzex ec' d'a sat luum tic yed' d'a sat a' mar, yic ay mach tze montejoch eyed'oc. Axo eb' tz'och eyed' chi', ton̈ej svach' juviel spensar eb' eyuuj. Yuj chi', eyuuj ec'b'al yaelal ol ac'jococh d'a yib'an̈ eb' d'a eyichan̈.

16 A ex tic, lajan ex icha junoc mach max uji yilani, ch'oxum b'e syutej sb'a d'a junocxo. Te chuc eyico', yujto tzeyal icha tic: Tato ay mach slocan sb'i stemplo Dios, malaj tz'ochi, xe chi. Palta tato ay mach slocan sb'i q'uen oro ayoch d'a stemplo Dios chi', yovalil sc'anab'ajej, xe chi. 17 Yuj chi', te quistal ex, musansatil eyaji. ¿B'aja junoc más nivan yelc'och tze na'a? ¿Tom a q'uen oro chi' sch'ocoj, mato a stemplo Dios chi'? A q'uen oro chi', yujto ayoch q'uen d'a stemplo Dios, yujn̈ej chi' yic Dios yaj q'ueen. 18 Tzeyalan paxi: Tato ay mach slocan sb'i jun altar b'aj sn̈usjitz'a juntzan̈ silab' d'a Dios, malaj tz'ochi, xe chi. Palta axo mach slocan sb'i jun silab' ay d'a altar chi', yovalil sc'anab'ajej, xe chi. 19 Yuj chi' te quistal ex. Musansatil eyaji. ¿B'aja junoc más nivan yelc'och tze na'a? ¿Tom a jun silab' chi', mato a jun altar chi'? A jun silab' chi', yujto ayec' d'a yib'an̈ jun altar chi', yujn̈ej chi' yic Dios yaji. 20 Yuj chi', tato ay mach slocan sb'i altar, man̈ocn̈ej jun altar chi' sloc sb'i. Slocpax sb'i jantacn̈ej tas ayq'ue d'a yib'an̈. 21 An̈ejtona', tato ay mach slocan sb'i stemplo Dios, man̈ocn̈ej templo chi' sloc sb'i. Slocpax sb'i Dios yed'oc, yujto cajan Dios chi' ta'. 22 Tato ay pax mach slocan sb'i satchaan̈, syalelc'ochi, van slocan sb'i sdespacho Dios. Slocpax sb'i Dios yed'oc, yujto ata' ayec' Dios chi'.

23 A ex c'ayb'um ex d'a ley Moisés yed' ex fariseo, te chuc eyico'. Chab' sat ex. Tzeyac' sdiezmoal juntzan̈ an̈ alavena, juntzan̈ an̈ anix yed' juntzan̈ an̈ comino. Palta ay juntzan̈ schecnab'il Dios nivan yelc'ochi, max e c'anab'ajejlaj. A checnab'il chi' tz'alani to yovalil tojol scutej co b'a, tz'oc' pax co c'ool d'a eb' quetanimail, scac'anpaxelc'och tas scala'. Palta inai malaj tz'och juntzan̈ tic d'ayex. Octom tze c'anab'ajej juntzan̈ tic, tze c'anab'ajan pax juntzan̈xo chi'. 24 A ex pax tic, lajan ex icha junoc mach max uji yilani, ch'oxum b'e syutej sb'a d'a junocxo. An̈ej noc' us tzeyic'canel d'a scal tas tzeyuq'uej. Slajvi chi', axo noc' camello tze turb'ati.

25 A ex c'ayb'um ex d'a ley Moisés yed' ex fariseo, te chuc eyico'. Chab' sat ex. A ex tic lajan ex icha junoc mach an̈ej spatic svaso yed' yuc'ab' sb'iqueli, axo yool mictac. Ichex ton ta' a ex tic, te vach'n̈ej tzeyutej e b'a d'a yichan̈ anima, palta axo d'a elc'altac jun, ton̈ej tzex och b'eyumal yuj eyixtan anima, yuj eyac'an sgana e pec'al. 26 A ex fariseo ex tic, ichato max uji eyilan jab'oc. B'ab'laj b'oejec e pensar, ichato chi', vach' ol ex aj d'a yichan̈ anima.

27 A ex c'ayb'um ex d'a ley Moisés yed' ex fariseo, te chuc eyico'. Chab' sat ex. Lajan ex icha b'aj smucchaj eb' chamnac, sac yilji. A d'a spatic te vach' yilji, palta axo d'a yool, b'ud'an yuj sb'aquil juntzan̈ chamnac chi' yed' juntzan̈xo tas tzon̈ ixtanel d'a sat ley. 28 Ichex ta', yujto a d'a yichan̈ eb' anima, nivanoc vach' tzeyutej e b'a, palta axo e pensar, chab' sat yaji, te chuc.

29 A ex c'ayb'um ex d'a ley Moisés yed' ex fariseo, chuc eyico'. Chab' sat ex. A ex tic, tzato e b'oq'ue b'aj mucan eb' schecab' Dios. An̈eja' pax juntzan̈ eb' tojol spensar mucan ta', tzato e b'oq'ue smonumentoal. 30 Tzeyalani: Q'uinaloc ay on̈ ec' d'a stiempoal eb' co mam quicham d'a peca' chi', man̈ cac'nac am och co b'a yed' eb' ayic smilannaccham eb' schecab' Dios chi' eb', nivanoc xe chi. 31 Palta a tzeyalan icha chi', tze ch'oxeli to yin̈til ex eb' miljinac eb' schecab' Dios chi'. 32 A exxo, tze vach' aq'uejoch stz'acub' tas sc'ulejnac eb' e mam eyicham chi'.

33 A ex tic, te jelan ex d'a chucal icha noc' chan. An̈ejtona', icha pax chi' eb' e mam eyicham chi'. ¿Tom ol yal e colanel e b'a d'a jun yaelal d'a infierno? 34 Ab'ec. Ol in checb'at juntzan̈ eb' schecab' Dios d'ayex, eb' ay sjelanil d'a yic Dios yed' eb' c'ayb'um. Ay eb' ol e culusejq'uei, ol e milancham eb'. Ay eb' ol e mac' d'a yoltac spatil culto. Ol laj e pech b'eyec' eb' d'a junjun chon̈ab'. 35 Yuj chi', a d'a eyib'an̈ ol ja schamel masanil eb' tojol spensar ix miljicham d'a yolyib'an̈q'uinal tic, yictax ix cham vin̈aj Abel, jun vin̈ tojol spensar, masanto yic ix miljicham vin̈aj Zacarías yuninal vin̈aj Berequías. A vin̈aj Zacarías chi', ix miljicham vin̈ yuj eb' e mam eyicham chi' d'a snan̈al stemplo Dios yed' altar.23.35 36 Val yel sval d'ayex, a schamel junjun eb' chi', ol ochcan e muloc a ex ayex ec' ticnaic.

Cusnac Jesús yuj eb' aj Jerusalén

(Lc 13.34-35)

37 A ex val tic ex aj Jerusalén, chuc eyico', tz'oc' val in c'ool eyuuj. Slaj e miln̈ejcham eb' schecab' Dios. Axo juntzan̈xo eb' schecjicot d'ayex yuj Dios, ton̈ej slaj e julcham eb' d'a q'uen yax q'ueen. Tzijtum elxo in gana tzex vavtejcot d'ayin, icha junoc noc' caxlan̈ syavtejcot yune', smoyanq'ue yune' noc' chi', palta toxon max yal e c'ool. 38 Ab'ec. A jun e templo tic,23.38 ol can tz'inan. 39 Sval d'ayex to man̈xo ol in eyil-laj, masanto ol eyal icha tic: Calec vach' lolonel d'a jun checb'ilcot yuj Dios Cajal, xe chama, xchi Jesús d'a eb'.

24

Yalnac Jesús to ol em lan̈naj stemplo Dios

(Mr 13.1-2; Lc 21.5-6)

1 Ix elta Jesús d'a yamaq'uil stemplo Dios. Ayic van sb'ati, ix c'och eb' sc'ayb'um d'ay. Ix sch'oxan junjun macan̈il yic stemplo Dios chi' eb' d'ay. 2 Ix yalan d'a eb':

—¿Tzam eyil juntzan̈ nivac pat tic smasanil? Val yel sval d'ayex, a juntzan̈ q'uen q'ueen latz'b'ilq'ue tic, man̈xa junoc q'uen ol can d'a yib'an̈ q'uen yetq'ueenal. Ol juchajem smasanil, xchi d'a eb'.

A juntzan̈ yechel yic lajvub' c'ual

(Mr 13.3-23; Lc 21.7-24; 17.22-24)

3 Ix lajvi chi', ix b'at d'a tzalan Olivo. Ix em c'ojan ta'. Axo eb' sc'ayb'um, ix c'och eb' sch'ocoj d'ay, ix yalan eb':

—Sco nib'ej tzal d'ayon̈, ¿b'aq'uin̈ ol ja jun ix al chi'? ¿Tas junoc yechel ol ac'an checlajoc to toxo ol ach javoc, to toxo pax ol lajvoquec' jun tiempoal tic? xchi eb' d'ay.

4 Yuj chi' ix yalanxi Jesús chi' d'a eb':

—Te lista tzeyutej e b'a, yic malaj junoc mach ol ex ac'an musansatil. 5 Yujto tzijtum eb' ol esanel in b'i, ol laj yalan eb': A in ton tic Cristo in, xcham eb'. Tzijtum mach ol smusej sat eb'. 6 Ol eyab' yoch juntzan̈ nivac oval. Ol eyab'anpax specal juntzan̈xo ijan ol ochoc. Palta man̈ ex xivoc, yujto yovalil icha chi' ol ujoc elc'ochi. Palta manto ol lajvoc el-laj yolyib'an̈q'uinal tic ta'. 7 Yujto ay juntzan̈ nivac chon̈ab' ol yac' oval yed' juntzan̈xo nivac chon̈ab'. Ol yac'an oval eb' yajal yed' eb' yetyajalil. Ol ja pax vejel d'a yib'an̈ eb'. Ol laj ec' quixcab'. 8 A juntzan̈ chi', b'ab'el yaelal. Ayto juntzan̈xo ol javoc.

9 A ex tic, ol laj ex ac'jococh d'a yol sc'ab' eb' yajal, yic ol ex och d'a syaelal yuj eb'. Ol laj ex smilcham eb'. Masanil eb' anima ol laj och ajc'olal d'ayex vuuj. 10 A d'a jun tiempoal chi', tzijtum mach ol meltzajxican d'a spatic. Ol laj och eb' ajc'olal d'a eb' yetb'eyum taxon chi'. Ol laj yac'lajoch sb'a eb' d'a yol sc'ab' chamel. 11 Tzijtum mach ol yaloch sb'a schecab'oc Dios. Tzijtum eb' anima ol smusej sat eb'. 12 Ol te q'ue vaan chucal. Yuj chi' tzijtum eb' man̈xo ol xajanan Dios. 13 Palta a eb' tec'an syutej sb'a yab'an syail masanto d'a slajvub', aton eb' chi' ol colchajoc. 14 Axo jun vach' ab'ix tz'alani chajtil tz'aj yoch eb' anima d'a yol sc'ab' Dios, yovalil ol laj aljoquel d'a smasanil yolyib'an̈q'uinal tic, yic ol laj yab' eb' d'a junjun chon̈ab'. Ichato chi', ol ja slajvub' chi'.

15 A vin̈aj Daniel, vin̈ schecab' Dios d'a peca', a vin̈ aljinaccan yuj jun vin̈ tz'ac'an chucal, tz'ac'an juvoc juntzan̈ tasi. A mach tz'avtan jun ab'ix chi', nachajocab' el yuuj. Ayic ol eyilan jun chi' d'a yol stemplo Dios, 16 a eb' ayec' d'a Judea, b'atocab' eb' elelal d'a tzalquixtac. 17 A eb' ayq'ue d'a span̈anil yib'an̈ spat, man̈xoocab' emixta eb' yic tz'och eb' yiq'uelta junoc tas d'a yol spat, yic sb'at eb' elelal. 18 Yed' eb' ayb'at d'a smunlajel, man̈xoocab' ol ul yic' spichul eb' b'aj ix cani. 19 A d'a jun tiempoal chi', te chuc yic eb' ix yab'ix yed' eb' ix vanto schuni yune' ayic ol b'at eb' elelal. 20 C'anec d'a Dios, yic man̈oc d'a n̈ab'il q'uinal ol ex b'at elelal, mato d'a sc'ual ic'oj ip. 21 Yujto te nivan yaelal ol javoc d'a jun tiempoal chi'. Manta b'aj tzuji icha chi' yictax ix sb'oan yolyib'an̈q'uinal tic Dios. An̈ej val jun chi', man̈xa b'aq'uin̈ ol ujoc pax junelxo. 22 Tato max sc'ochlitej stiempoal jun yaelal chi' Dios, malaj am junoc mach ol colchajcanel d'a yol sc'ab' chamel, palta yuj eb' sic'b'ilxoel yuuj, ol sc'ochlitej.

23 Tato ay eb' ol alan icha tic d'ayex: Ina yajec' Cristo d'a tic, mato, ina yajec' d'a chi', ta xchi eb', man̈ e cha eyab'i. 24 Yujto ay eb' ol laj yaloch sb'a Cristoal. Ay pax eb' ol yaloch sb'a schecab'oc Dios. Ol laj sch'ox juntzan̈ yechel eb' yed' juntzan̈ milagro, ol laj musaj sat eb' anima yuj eb'. A eb' sic'b'ilxoel yuj Dios, ijan val ol yac' ganar eb' sjuanel spensar eb'. 25 Ayocto svalancan juntzan̈ tic d'ayex. 26 Yuj chi', tato ay eb' ol alan icha tic d'ayex: Ab'ec. Ayec' Cristo d'a tz'inan luum, tato xchi eb', man̈ ex b'at eyila'. Tato ay pax eb' ol alanoc: Ina yajec' d'a yol jun pat chi', tato xchi eb', man̈ e cha eyab'i. 27 Yujto ayic ol in javoc a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, masanil mach ol ilanoc, icha tz'aj yec' copnaj leb'lon b'aj sjavi c'u, scheclaj b'aj tz'em c'u, masanil mach tz'ilani. 28 Tato smolb'ej sb'a noc' ostoc, syalelc'ochi to ay junoc noc' chamnac noc', icha chi' ol ajoc ayic ol in javoc chi'.

A tas ol aj sja Jesús d'a schaelal

(Mr 13.24-37; Lc 21.25-33; 17.26-30,34-36)

29 Ayic ol ec'chaj juntzan̈ yaelal chi', a c'u ol q'uic'b'oqueloc, man̈xo ol yac'laj yoc q'uen uj. Axo q'uen c'anal, ol cot q'uen d'a satchaan̈. Axo juntzan̈ yipal satchaan̈ chi' ol tzicub'tan̈ajoc. 30 Ichato chi' b'ian, axo scheclaj jun yechel d'a satchaan̈ to a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic van vemuli. Axo eb' anima d'a junjun chon̈ab' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol laj siq'uic'oc eb' yoq'ui, yujto ol yil eb' vemul d'a scal asun. Man̈ jantacoc in poder, te nivan in tziquiquial. 31 A inxo, ol in checcot eb' vángel, te chaan̈ ol spu strompeta eb' yic smolchajcot eb' sic'b'ilel vuuj. Ol laj ic'joccot eb' b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal tic masanto b'aj ay yich chaan̈.

32 Ab'ec jun ab'ix ol val yuj te' higo. Ayic svolanxi te' sc'ab', eyojtacxo to toxo ol ja n̈ab'ilq'uinal. 33 An̈ejtona', ayic ol eyilan sja masanil juntzan̈ ix val tic, ol nachajel eyuuj to toxo ol in javoc, ichato ayinxo ec' d'a sti' puerta. 34 Val yel sval d'ayex, man̈ ol satel juntzan̈ anima tic, masanto ol ec'chaj juntzan̈ ix val tic smasanil. 35 A satchaan̈ yed' yolyib'an̈q'uinal tic, ol sateloc, palta a in lolonel, malaj b'aq'uin̈ ol lajvoqueloc.

36 Palta malaj mach ojtannac b'aja c'u, jantac yorail ol in javoc. A eb' ángel ay d'a satchaan̈, man̈ yojtacoclaj eb'. A inxo tic, Yuninal in Dios, palta man̈ vojtacoc paxlaj. An̈ej Dios Mamab'il ojtannac.

37 Icha d'a stiempoal vin̈aj Noé, icha chi' ol aj jun tiempoal ayic ol in ja a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic. 38 Yujto ayic manto ja jun oval a' mucvajum, ¿toc ay tas sna eb' anima? Ton̈ej sva eb', syuc'an a' eb', syic'lan sb'a eb'. Icha chi' van sc'ulan eb', ayic sjavinac sc'ual yoch vin̈aj Noé d'a yol te' arca chi'. 39 Maj nachajel-laj jab'oc yuj eb' masanto sjavinac jun oval a' mucvajum chi'. Ata' chamnac eb' smasanil. Icha ajnac eb' d'a jun tiempoal chi', icha chi' ol aj eb' anima ayic ol in javoc. 40 Q'uinaloc ay chavan̈oc vinac ayb'at munlajel ayic ol in ja chi', ay jun ol ic'jocb'atoc, axo junxo ol canoc. 41 An̈ejtona' tato ay chavan̈oc eb' ix ix van scheni: Jun ix ol ic'jocb'atoc, axo junxo ix ol canoc.

42 Yuj chi', te lista tzeyutej e b'a, yujto man̈ eyojtacoc jantac yorail ol in javoc, a in e Yajal vaji. 43 An̈ejtona' tato ay junoc vin̈ aj pat ticnaic, tato yojtac vin̈ janic' ol ja junoc elc'um d'ac'valil, lista syutej sb'a vin̈ yic max yal yoch jun elc'um chi'. 44 Yuj chi', an̈ejtona' ex, te lista tzeyutej e b'a, yujto ayic man̈ in maclab'iloc eyuuj, ata' ol in javoc.

A eb' checab' yed' spatrón

(Lc 12.41-48)

45 Q'uinaloc ay junoc vin̈ patrón yed' junoc schecab'. A vin̈ sc'anab'ajani, vin̈ ay spensar, aton vin̈ ol yac'och yopisio vin̈ yilan spat yed' masanil tas ay d'ay. ¿Palta mach jun sc'anab'ajan chi' tze na'a? 46 Aton vin̈ van smunlaj icha sgana vin̈ patrón chi' ayic ol jaxoc. Te vach' yic vin̈ chi'. 47 Val yel sval d'ayex, ol ac'jococh yopisio vin̈ d'a yib'an̈ masanil tas ay d'a vin̈ spatrón chi'. 48 Palta tato a vin̈ checab' chi' chuc spensar, a snaan vin̈ to man̈ ol ja vin̈ spatrón chi' d'a elan̈chamel, 49 tz'och ijan vin̈ smac'an eb' yetchecab'vumal chi'. Ton̈ej tz'ec' vin̈ vael yed' eb' uc'um an̈. Tz'uc'vi an̈ vin̈ yed' eb'. 50 Axo d'a jun c'ual man̈ maclab'iloc yuj vin̈ checab' chi', ata' ol jax vin̈ spatrón chi'. Man̈ yojtacoc yorail vin̈. 51 Ol ac'jocb'at jun vin̈ checab' chi' d'a syaelal. Ol ac'jocb'at vin̈ yed' eb' yetchab'satil. Ata' ol oc' eb'. Ol siq'uic'oc eb' yoc' yab'an syail, xchi Jesús d'a eb' sc'ayb'um.

25

A yab'ixal lajun̈van̈ eb' ix cob'estac

1 Ol val d'ayex, chajtil ol aj eb' anima, ayic ol vach' och Dios aj satchaan̈ Yajalil. Lajan icha lajun̈van̈ eb' ix cob'estac. Ix yic'b'at scandil eb' ix d'ac'valil. Ix b'at eb' ix d'a jun nupnajel. Ix b'at eb' ix scha vin̈ van snupnaj chi'.25.1 2 Ovan̈ eb' ix quistal, ovan̈ pax eb' ix ay spensar. 3 A eb' ix quistal chi', malaj yaceite eb' ix ix yic'b'at yed'oc yic scandil. An̈ej jab' aycanem d'a yol scandil eb' ix chi'. 4 Axo eb' ix ay spensar chi', ch'oc ix yic'b'at nan̈alxo yaceite eb' ix. 5 Axo vin̈ van snupnaj chi', ix ec' hora sjavi vin̈. Yuj chi', ix laj cot svayan̈ eb' ix. Ix laj vayb'at eb' ix. 6 Axo d'a chimilac'val, ay jun mach ix avaj d'a eb' ix: Van sja vin̈ van snupnaji, b'at chaec vin̈, xchi d'a eb' ix. 7 Yuj chi', ix laj q'ue vaan eb' ix. Ix yac'anoch sc'ac'al scandil eb' ix chi'. 8 Axo eb' ix quistal chi' ix alan d'a eb' ix ay spensar chi': Aq'uec jab'oc eyaceite tic co c'ana'. Axo val stup quic tic, xchi eb' ix. 9 Max cac'laj. Talaj ol lajvoc pax quic tic. Ixiquec, ix manec eyic b'aj schon̈chaji, xchi eb' ix. 10 Yuj chi' ix b'at eb' ix sman yico'. Aytob'at eb' ix, ix ja vin̈ van snupnaj chi'. A eb' ix lista yaj yed' scandil chi', ix ochcan eb' ix yed' vin̈ b'aj tz'och q'uin̈ nupnajel chi'. Ix macchajcan te' puerta b'aj ix ochcan eb' chi'. 11 Axo ix jax eb' ix quistal chi', ix to avajoch eb' ix: Mamin, Mamin, jacon̈ ochi, xchi eb' ix. 12 Axo ix yalan vin̈ d'a eb' ix: Val yel sval d'ayex, man̈ ex vojtacoclaj, xchi vin̈ d'a eb' ix.

13 Yuj chi', sval d'ayex, te lista tzeyutej e b'a, yujto man̈ eyojtacoc b'aja sc'ual, yorail ol in javoc, xchi Jesús d'a eb'.

A yab'ixal oxvan̈ eb' checab'

(Lc 19.11-27)

14 Ol val d'ayex, chajtil ol aj eb' anima, ayic ol vach' och Dios aj satchaan̈ Yajalil. Lajan icha jun vin̈ ix b'at d'a junxo chon̈ab' te najat. Ayic manto b'at vin̈, ix yavtancot eb' schecab' vin̈. Ix yac'ancan juntzan̈ stumin vin̈ d'a yol sc'ab' eb'.

15 Ay jun b'aj ix yac' oye' talento vin̈.25.15 Axo d'a junxo, chab' talento ix yac' vin̈. Ay pax junxo b'aj ix yac' jun talento vin̈, ato syal sjelanil junjun eb'. Ix lajvi chi', ix b'at vin̈. 16 Axo vin̈ checab' ix chaan oye' talento chi', ix yac' snegocio vin̈ yed' q'ueen. Ix yac'an ganar oyexo talento vin̈. 17 Icha pax chi' vin̈ ix chaan chab' talento chi', ix yac' ganar chab'xo talento vin̈. 18 Palta axo vin̈ junn̈ej talento ix chaan chi', ix sjoy b'aj ix smuquem q'uen tumin chi' vin̈.

19 Pecataxo chi' ix jax vin̈ spatrón eb' chi'. Ix sb'oan scuenta vin̈ yed' junjun eb'. 20 A vin̈ chajinac oye' talento chi', a vin̈ ix b'ab'laj c'och d'a vin̈. Ix yac'an oyexo talento ix yac' ganar vin̈ chi'. Ix yalan vin̈ d'a vin̈ spatrón chi': Mamin, ac'naccan oye' talento q'uen a tumin tic d'ayin, palta ticnaic, ina pax oyexo talento yune' q'ueen ix vac' ganar tic, xchi vin̈. 21 Yuj chi' ix yalan vin̈ spatrón vin̈ chi': Vach' jun. Te vach' ix utej a munlaj d'ayin. Ix a c'anab'ajej icha in gana. Yujto ix a c'anab'ajej yed' jab' tic, yuj chi' tzijtumto tas ol vac' d'ayach. Yuj chi' tzalajan̈ ved'oc, xchi vin̈ d'a vin̈ schecab' chi'. 22 Ix lajvi chi', ix c'och vin̈ b'aj cannac chab' talento chi'. Ix yalan vin̈ d'a vin̈ spatrón chi': Mamin, ac'naccan chab' talento q'uen a tumin tic d'ayin, palta ticnaic, ina chab'xo talento yune' q'uen ix vac' ganar tic, xchi vin̈. 23 Yuj chi' ix yalanxi vin̈ spatrón vin̈ chi': Vach' jun. Vach' ix utej a munlaj d'ayin. Ix a c'anab'ajej icha in gana. Yujto ix a c'anab'ajej yed' jab' tic, yuj chi' tzijtumto tas ol vac' d'ayach. Yuj chi', tzalajan̈ ved'oc, xchi vin̈ d'a junxo schecab' chi'. 24 Palta axo ix c'och vin̈ junn̈ej talento cannac chi' d'ay, ix yalan vin̈: Ach in patrón, vojtac to ov ach. Ton̈ej tzach jach'vi, palta malaj tas tzavej. Ton̈ej tza cha tas syac' ganar junocxo anima. 25 Yuj chi', in xiv d'ayach, in mucnaquem q'uen a tumin chi' d'a yol luum. Ina q'uen tic, xchi vin̈. 26 Axo ix yalan vin̈ spatrón vin̈ chi': A ach tic, nivanoc checab' ach, palta malaj a vach'il. Te jaragana ach. Tato ojtac to ton̈ej tzin jach'vi, palta malaj tas svavej, ton̈ej tzin cha viquej tas syac' ganar junocxo anima. 27 Tato icha chi', ¿tas yuj maj ac'b'at q'uen in tumin tic majanil, yic vach' tzin chapax q'uen yed' yune' in javi? xchi vin̈ d'a vin̈ schecab' chi'. 28 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ d'a juntzan̈ eb' ayec' ta: Iq'uequec' q'uen talento tic d'a vin̈. Aq'uec q'uen d'a vin̈ ay lajun̈e' talento yico'. 29 Yujto a mach ay yico', ol vach' ac'joc d'ay yic ol yac' sobre yic chi'. Axo eb' malaj val yico', ol vach' ic'joquec' jab' yic eb' chi'. 30 Axo vin̈ checab' malaj tz'och tic, b'at yumeccanb'at vin̈ d'a scal q'uic'alq'uinal. Ata' ol oc' vin̈. Ol siq'uic'oc vin̈ yoc' yuj yab'an syail, xchi vin̈, xchi Jesús d'a eb'.

Ayic ol ch'olb'itaj tas yaj eb' anima

31 A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ol in ja yed' eb' vángel smasanil, ol in och Yajalil. Ol in em c'ojan d'a in c'ojnub'. Ato ta' ol checlajelta to te nivan velc'ochi. 32 Ol laj och molan junjun chon̈ab' d'a vichan̈. Ol in pojan snan̈al eb' icha junoc vin̈ tan̈vum calnel spojanel noc' scalnel d'a scal noc' chiva. 33 A eb' icha noc' calnel chi', ol can eb' d'a in vach'. Axo eb' icha noc' chiva, ol can eb' d'a in q'uexan̈. 34 A in Rey in tic, ol val d'a eb' ay d'a in vach' chi': A ex tic, yac'nac svach'c'olal in Mam d'ayex. Ochan̈ec ved'oc b'aj svac' Yajalil. Yujto atax ix sb'oan yolyib'an̈q'uinal tic Dios ix sb'oancan jun tic eyicoc. 35 Yujto ayic yochnac in vejel, in eyac'nac vaoc. Ayic stacjinac in ti', eyac'nac a' vuq'uej. Ayic in b'eyec' icha yec' junoc b'eyum anima, eyac'nac in posado. 36 Ayic malaj in pichul, eyac'nac vico'. Ayic penaay in, xid'nac ex in eyila'. Axo yic ay in och preso, xid'nac ex in e c'umej, xin cham d'a eb'. 37 Axo eb' tojol sb'eyb'al chi' ol alan d'ayin: Mamin, ¿b'ac'n̈i ix quil yoch a vejel yed' stacji a ti'? ¿Toc ay tas ix cac' d'ayach? 38 ¿B'ac'n̈i ix quil a b'eyec' icha junoc b'eyum anima chi', yic tza c'an a posado chi'? Axo yic malaj a pichul, ¿toc ay tas cac'nac d'ayach? 39 Ayic penaay ach yed' d'a yic ay ach och d'a preso chi', ¿toc ay b'aj xid'nac on̈ ach quila'? xcham eb' d'ayin. 40 Icha to chi' b'ian, ol valan d'a eb': Val yel sval d'ayex, ayic ix eyac'an juntzan̈ tic d'a eb' vuc'tac, eb' vanab', vach'chom d'a eb' malaj yelc'ochi, syalelc'ochi, a d'ayin ix eyac'a', xin cham d'a eb'.

41 Ichato chi', ol valan d'a eb' ay d'a in q'uexan̈: Elan̈ec a ex tic d'a in tz'ey, yujto aycot yoval sc'ool Dios d'a eyib'an̈. Ixiquec d'a jun c'ac' malaj b'aq'uin̈ stupi, d'a jun lugar sb'onac Dios yicoc vin̈ diablo yed' eb' yángel. 42 Yujto ayic ix och in vejel, maj in eyac' vaoc. Ayic ix tacji in ti', malaj jab'oc tas ix eyac' vuq'uej. 43 Ayic ix in b'eyec' icha junoc b'eyum anima, maj eyac' in posado. Ayic malaj in pichul, malaj jab'oc in pichul ix eyac'a'. An̈ejtona', ayic penaay in yed' ayic ay in och d'a preso, maj xid' in eyil jab'oc, xin cham d'a eb'. 44 Yuj chi', icha tic ol yal eb' d'ayin: Mamin, ¿b'ac'n̈i ix ach quila' ayic ix och a vejel, ayic ix tacji a ti' chi', ayic ix ach b'eyeq'ui, ayic malaj a pichul chi', ayic penaay ach, ayic preso aji? ¿Tom ay b'aj maj on̈ colvaj d'ayach? xcham eb' d'ayin. 45 Palta ol valan d'a eb': Val yel sval d'ayex, ayic maj ex colvaj d'a juntzan̈ eb' tic, vach'chom malaj tz'och eb', syalelc'ochi, a d'ayin maj ex colvajoc, xin cham d'a eb'. 46 A eb' chi', ol b'at eb' d'a syaelal d'a juneln̈ej. Palta axo eb' tojol sb'eyb'al, ol scha sq'uinal eb' d'a juneln̈ej, xchi Jesús d'a eb'.

26

A tas ajnac syamchaj Jesús

(Mr 14.1-2; Lc 22.1-2; Jn 11.45-53)

1 Ayic ix lajvi yalan juntzan̈ chi' Jesús, ix yalanxi d'a eb' sc'ayb'um:

2 —Eyojtac, chab'ejocxo tz'och q'uin̈ yic sco naancoti tas aj yelnaccot eb' co mam quicham d'a Egipto. A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ata' ol in ac'jococh d'a yol sc'ab' eb' ol in culusanchamoc, xchi d'a eb'.

3 Axo eb' vin̈ sat sacerdote, eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés yed' eb' vin̈ ichamtac vinac, ix smolb'ej sb'a eb' vin̈ d'a spat vin̈aj Caifás, vin̈ sat sacerdote. 4 Ata' ix laj yal eb' vin̈ tas ol yutoc eb' vin̈ yac'anoch es d'a yib'an̈ Jesús, yic syamchaj yuj eb' vin̈, smilancham eb' vin̈. 5 Palta ix yalan eb' vin̈:

—Max yal-laj co yaman vin̈ d'a yol q'uin̈ tic, yujto ay smay ol q'ue somnaj eb' anima scot yoval d'ayon̈ yuj vin̈, xchi eb' vin̈.

Q'uenac jun suc'uq'ui sjab' d'a sjolom Jesús

(Mr 14.3-9; Jn 12.1-8)

6 Ix c'och Jesús d'a Betania. Ix ochc'och d'a yol spat vin̈aj Simón. A d'a yic yalan̈taxo, penaay vin̈ yuj jun yab'il scuchan lepra. 7 Ayic c'ojanem Jesús sva'i, ix c'och jun ix ix d'ay. Yed'nac jun limeta ix sb'onac yed' jun q'uen scuch alabastro.26.7 B'ud'ud'i q'ueen d'a jun suc'uq'ui sjab' te caro stojol. Ix stob'anq'ue jun chi' ix d'a sjolom Jesús. 8 Axo ix yilan jun chi' eb' sc'ayb'um Jesús chi', ix cot yoval eb' d'a ix. Ix laj yalanq'ue eb':

—¿Tas yuj nab'an̈ej tz'ixtax jun tic? 9 A jun suc'uq'ui sjab' tic, te caro stojol. Octom ix chon̈chaji, axo stojol chi' tz'ac'ji d'a eb' meb'a', xchi eb'.

10 Axo ix yab'an juntzan̈ chi' Jesús, ix yalan d'a eb':

—¿Tas yuj tze tzuntzej ix? A jun sc'ulej ix tic d'ayin, vach' toni. 11 A eb' meb'a' tzeyal chi', ayn̈ejec' eb' eyed'oc. Palta a inxo tic, man̈ masaniloc tiempo ay in ec' eyed'oc. 12 Ayocto ix yac'anoch jun suc'uq'ui sjab' tic ix d'a in nivanil tic, yic vach' listaxo vaj yed' in muquil. 13 Val yel sval d'ayex, yaln̈ej b'ajtil ol aljoquel vach' ab'ix yic colnab'il d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol aljoc pax yab'ixal tas ix sc'ulej ix tic, yic ol najoccot ix, xchi d'a eb' vin̈.

Chon̈b'il Jesús yuj vin̈aj Judas

(Mr 14.10-11; Lc 22.3-6)

14 Ay jun vin̈ d'a scal eb' vin̈ slajchavan̈il, aton vin̈aj Judas aj Queriot, ix b'at lolon vin̈ yed' eb' vin̈ sat sacerdote. 15 Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—Tato svac'och Jesús d'a yol e c'ab', ¿jantac tzin e tupu'? xchi vin̈.

Yuj chi', 30 plata tumin26.15 ix ac'ji d'a vin̈ yuj eb' vin̈. 16 Yuj chi' ix sayan modo vin̈ tas ol yutoc yac'anoch Jesús d'a yol sc'ab' eb'.

A Santa Cena

(Mr 14.12-25; Lc 22.7-23; Jn 13.21-30; 1Co 11.23-26)

17 A d'a jun sb'ab'el c'ual q'uin̈ svaji ixim pan malaj yich ayb'at d'a scal, ix c'och eb' sc'ayb'um Jesús d'ay, ix sc'anb'an eb':

—¿B'ajtil a gana sco b'o b'aj ol on̈ vaoc yic sco naancoti tas aj yelnaccot eb' co mam quicham d'a Egipto? xchi eb' d'ay.

18 —Ixiquec d'a chon̈ab'. Ay jun vin̈ b'aj ol ex c'och d'a spat. Icha tic ol eyal d'a vin̈: Xchicot co C'ayb'umal to quenxon̈ej tiempo ayeq'ui. Yuj chi' syala' to d'a a pat tic ol va qued' a on̈ sc'ayb'um on̈ tic, yic sco nacot yed'oc tas aj yelnaccot eb' co mam quicham d'a Egipto, xchi. Icha chi' tzeyutej eyalan d'a vin̈, xchi Jesús d'a eb'.

19 Yuj chi', ix b'at eb' sc'ayb'um chi' sb'o icha ix yal chi'. Ix sb'oan eb' tas ol schi eb' d'a q'uin̈ chi'.

20 Axo d'a q'uic'b'alil, ix c'och Jesús chi' vael yed' eb' sc'ayb'um chi'. 21 Ayic van sva yed' eb', ix yalani:

—Val yel sval d'ayex, ay jun d'a co cal tic ol in ac'anoch d'a yol sc'ab' chamel, xchi d'a eb'.

22 Ix laj och eb' ilc'olal yab'an jun chi'. Yuj chi', junjun eb' ix och ijan sc'anb'an yab' d'ay:

—Mamin, ¿tom a in? xchi junjun eb' d'ay.

23 Yuj chi' ix yalan d'a eb':

—A jun van sva ved' d'a jun uc'ab' ayec' d'a co nan̈al tic, a ol in ac'anoch d'a yol sc'ab' chamel. 24 A in tic, Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, palta yovalil ol in chamoc, icha yaj stz'ib'chajcan d'a Slolonel Dios. Palta te chuc yic jun ol in ac'anoch d'a yol sc'ab' chamel chi'. Octom maj uneajlaj. Tato icha chi', más vach' yico', xchi d'a eb'.

25 Axo vin̈aj Judas, vin̈ ol ac'anoch d'a yol sc'ab' chamel chi', ix alan d'ay:

—Ach in C'ayb'umal, ¿tom a in? xchi vin̈.

—A ach toni, xchi d'a vin̈.

26 Ayic van sva yed' eb' sc'ayb'um chi', ix yic'anchaan̈ ixim pan. Ix yac'an yuj diosal yuj ixim. Ix lajvin̈ej chi', ix xepanb'at ixim, ix yac'an d'a eb' sc'ayb'um.

—Vaan̈ec. Aton in nivanil tic, xchi d'a eb'.

27 Ix lajvi chi', ix syaman jun vaso ayem yal sat uva d'a yool. Ix yac'an yuj diosal d'a Dios yuuj. Ix yac'anpax d'a eb'.

—Mol uq'uejec jun tic e masanil. 28 Yujto aton jun tic in chiq'uil. Yuj in chiq'uil tic ol elc'och jun strato Dios eyed'oc.26.28 Ol elcan in chiq'uil tic, yic vach' tzijtum mach ol ac'joc lajvoc smul yuuj. 29 Palta svalcan d'ayex ticnaic to man̈xa b'aj ol vuc' yal sat te' uva, masanto d'a jun c'u ol vuc'xi eyed'oc, ayic ol vach' och co Mam Dios Yajalil, xchi d'a eb'.

Yalnaccan Jesús to ol yiq'uel vin̈aj Pedro d'a yib'an̈

(Mr 14.26-31; Lc 22.31-34; Jn 13.36-38)

30 Ix lajvi sb'itan jun b'it26.30 eb' d'a Dios, ix elta eb'. Ix b'at eb' d'a tzalan Olivo. 31 Ata' ix yal Jesús d'a eb':

—Masanil ex tic ol ex somchajcanel vuuj d'a jun ac'val tic. Yujto tz'ib'yajcan d'a Slolonel Dios: Ol in milcham vin̈ tan̈vum calnel. Axo noc' calnel chi', ol saclemcanb'at noc', xchi. 32 Palta axo yic ol in pitzvocxi, ol in b'ab'laj c'och eyuuj d'a Galilea, xchi d'a eb'.

33 Axo vin̈aj Pedro ix alan d'ay:

—Vach'chom ol somchajcanel spensar eb' d'ayach, palta a in tic, malaj b'aq'uin̈ ol in somchajeloc, xchi vin̈.

34 —Val yel sval d'ayach, a d'a jun ac'val tic, ayic manto oc' noc' caxlan̈, oxel ol iq'uel d'a ib'an̈ ol alani to man̈ in ojtacoc, xchi Jesús d'a vin̈.

35 —Vach'chom ol in miljoccham ed'oc, palta man̈ ol vala' to man̈ ach vojtacoc, xchi vin̈aj Pedro chi' d'ay.

An̈ejtona' icha chi' ix laj yal eb' sc'ayb'um chi' smasanil.

Lesalvinac Jesús d'a Getsemaní

(Mr 14.32-42; Lc 22.39-46)

36 Ix lajvi chi', ix c'och Jesús yed' eb' sc'ayb'um d'a Getsemaní. Ata' ix yal d'a eb':

—Canan̈ec d'a tic. Ol b'at in lesalvoc d'a chi', xchi d'a eb'.

37 Ix lajvi chi', ix yic'anb'at vin̈aj Pedro yed' chavan̈ eb' yuninal vin̈aj Zebedeo yed'oc. Ix och ijan Jesús scusi, ix och ilc'olal. 38 Yuj chi' ix yalan d'a eb':

—Tzin te cusi, ijan val tzin cham yuj cuselal. Canan̈ec d'a tic. Pitzanocab' ex ved'oc, xchi Jesús d'a eb'.

39 Ix lajvi chi', ix snitzanb'at sb'a, ix em cuman ix emc'och snan̈al sat d'a sat luum. Ix lesalvi icha tic:

—Mamin, tato syala', iq'uec' jun yaelal tic d'a vib'an̈. Palta mocab' ichoc in gana a in tic, palta ichocab' val a gana, xchi.

40 Ix lajvi chi', ix c'och d'a eb' vin̈ oxvan̈ chi', palta ix yilani, vaynac eb' vin̈. Yuj chi' ix yalan d'a vin̈aj Pedro:

—¿Tom max yal pitzan ex junoc hora ved'oc? 41 Aq'uec el e vayan̈. Lesalvan̈ec, yic man̈ ol ex telvoc ayic tzex montajb'at d'a chucal. A co pensar, tec'an toni, palta axo co nivanil, malaj yip, xchi d'a eb'.

42 Ix lajvi chi', ix b'atxi lesal, ix yalan icha tic:

—Mamin, tato max yal yec' jun yaelal tic d'a vib'an̈, elocab'c'och tas nab'il uuj, xchi.

43 Axo ix c'ochxi junelxo, ix yilani an̈eja' vaynac eb' sc'ayb'um chi', yujto max techaj vayan̈ yuj eb'. 44 Yuj chi' ix canxi eb' yuuj. Ix b'at lesalvixi d'a yoxelal. Ix yalanxi icha ix yutej yalan d'a sb'ab'elal. 45 Axo ix c'ochxi d'a eb' sc'ayb'um chi', ix yalan d'a eb':

—¿Tom an̈eja' vaynac ex? ¿Tom ton̈ej tzeyic' eyip? A ticnaic, a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ix c'och yorail vac'jioch d'a yol sc'ab' eb' vin̈ chuc. 46 Q'uean̈ec vaan, coyec, yujto lac'anxo ayec' vin̈ ol in ac'anoch d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool, xchi d'a eb' vin̈.

Yamchajnac Jesús

(Mr 14.43-50; Lc 22.47-53; Jn 18.2-11)

47 Vanto yalani, ix javi vin̈aj Judas. A vin̈ chi' nivanoc ayoch stz'acub'oc eb' uxluchvan̈ schecab' Jesús chi'. Tzijtum anima ix c'och yed' vin̈. Yed'nac yespada eb' yed' te te'. A eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ ichamtac vinac ay yopisio d'a scal eb' israel chi' ix checancot eb'. 48 A vin̈aj Judas chi', vin̈ ol ac'anoch Jesús d'a yol sc'ab' eb', toxo ix slajtiej sb'a vin̈ yed' eb'. Ix yalan vin̈ icha tic:

—A vin̈ ol in tz'ub'elta sti', aton vin̈ chi' tzeyama', xchi vin̈ d'a eb'.

49 Yuj chi', elan̈chamel ix c'och vin̈ d'a Jesús. Ix yalan vin̈ d'ay:

—Buenas noches, ach in C'ayb'umal, xchi vin̈ d'ay.

Ix lajvi chi', ix stz'ub'anelta sti' vin̈.

50 —Ach vamigo, c'ulej tas tzul a c'uloc chi' d'a tic, xchi d'a vin̈.

Ix lajvi chi', ix c'och umnaj eb' vin̈ d'ay. Ix syaman eb' vin̈. Ix stzec'an eb' vin̈.

51 Palta ay jun vin̈ sc'ayb'um Jesús chi' ix ic'anq'ueta q'uen yespada. Ix stzepanel schiquin jun vin̈ schecab' vin̈ sat sacerdote. 52 Yuj chi' ix yalan Jesús d'a vin̈ sc'ayb'um chi':

—Ac'xiem q'uen espada chi' d'a yol yatut, yujto a eb' tz'ac'an oval yed' q'uen espada, ol champax eb' yuj q'ueen. 53 ¿Tom man̈ ojtacoc, tato in gana tzin c'ancot d'a Dios, aton in Mam, ec'to d'a 72 mil26.53 eb' ángel ol yac'cot in scol d'a elan̈chamel? 54 Palta tato ol in c'ancoti, man̈ ol elc'ochlaj tas tz'ib'yajcan d'a Slolonel Dios, yujto tz'ib'yajcani to yovalil icha tic ol in ajoc, xchi Jesús.

55 Ix lajvi chi', ix yalanpax d'a eb' vin̈ ix c'och chi':

—¿Tom yajal in d'a scal eb' tz'ac'an oval yed' eb' yajal tzeyila', yuj chi' eyed' eyespada yed' e te', tzex ja in eyama'? Junjun c'u tzex in c'ayb'an d'a yol yamaq'uil stemplo Dios, palta maj in eyam ta'. 56 Palta icha ton tic ol aj yelc'och tas tz'ib'yajcan yuj eb' schecab' Dios d'a Slolonel, xchi d'a eb' vin̈.

Ix actajcan yuj eb' sc'ayb'um chi' sch'ocoj. Ix b'at eb' elelal smasanil.

C'ochnac Jesús d'a yichan̈ eb' vin̈ sat yajal

(Mr 14.53-65; Lc 22.54-55,63-71; Jn 18.12-14,19-24)

57 A eb' vin̈ ix yaman Jesús, ix yic'b'at eb' vin̈ d'a vin̈aj Caifás, aton vin̈ sat sacerdote. Ata' ix smolb'ej sb'a eb' c'ayb'um d'a ley Moisés yed' eb' vin̈ ichamtac vinac ay yopisio. 58 Axo vin̈aj Pedro, najat tzac'anto sb'at vin̈ yuuj. Ix ochc'och vin̈ d'a yamaq'uil spat vin̈ sat yaj d'a eb' vin̈ chi'. Ix em c'ojan vin̈ yed' eb' vin̈ polencía, yic syilan vin̈ tas ol ajoc.

59 Axo eb' vin̈ sat sacerdote, eb' vin̈ ichamtac vinac yed' masanil eb' vin̈ sat yajal, ix say juntzan̈ vinac eb' vin̈, yic syac'och es eb' d'a yib'an̈ Jesús chi' yic tz'och chamel d'a yib'an̈. 60 Man̈ jantacoc eb' ix c'ochi. Ix yac'anoch juntzan̈ es eb' d'a yib'an̈. Palta malaj junoc eb' ix elc'och tas ix yala'. C'ojanc'olal to ix q'ue van chavan̈xo vinac chi', ix yac'an val och es eb' d'a yib'an̈. 61 Ix yalan eb':

—Ix cab' yalani: A in tic, syal in satanel stemplo Dios, axo d'a schab'jial tzin b'oanxiq'uei, xchi, xchi eb'.

62 Axo vin̈ sat sacerdote, ix q'ue vaan, ix yalan vin̈ d'a Jesús:

—¿Tom max ach tac'vi jab'oc? ¿Tom max ab' juntzan̈ syac'och eb' vin̈ tic d'a ib'an̈? xchi vin̈ d'ay.

63 Axo Jesús tz'inn̈ej xchi. Yuj chi' ix yalanxi vin̈ d'ay:

—Al d'ayon̈, tato Cristo ach, tato Yuninal ach Dios. Yovalil tzal d'a sat Dios pitzan, tato yel tzala', xchi vin̈ d'ay.

64 —A in ton tic, icha tzal chi'. Svalanpax d'ayex, a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ol in eyila', c'ojan in em d'a svach' c'ab' Dios, aton Jun nivan spoder. Ol eyilpax vemul d'a scal asun d'a satchaan̈, xchi Jesús d'a vin̈.

65 Ayic ix yab'an juntzan̈ chi' vin̈ sat sacerdote chi', ix sn̈ic'chitan spichul vin̈ scot yoval. Ix yalan vin̈ d'a eb' yetyajalil chi':

—A jun vin̈ tic sb'uchvaj vin̈ d'a Dios. ¿Tasto tz'och testigo sco saya'? Toxo ix cab' sb'uchvaj vin̈. 66 ¿Tas xe chi yuj vin̈ ticnaic? xchi vin̈.

—Ix och smul vin̈. Smoj scham vin̈, xchi eb' vin̈.

67 Ix lajvi chi', ix tzub'aj sat Jesús chi' yuj eb'. Ix d'ob'jib'at sti', ay pax eb' ix tz'itanb'at sat. 68 Ix yalan eb' d'ay:

—A ach nivanoc tzach alnax Cristoal tic, ala' mach tzach mac'ani, xchi eb' d'ay.

Yic'naquel vin̈aj Pedro d'a yib'an̈

(Mr 14.66-72; Lc 22.56-62; Jn 18.15-18,25-27)

69 Axo vin̈aj Pedro, c'ojanec' vin̈ d'a yamaq'uil jun pat chi'. Ix c'och jun ix criada d'a vin̈.

—A ach tic, etb'eyum a b'a yed' Jesús aj Nazaret tic, xchi ix d'a vin̈.

70 Palta ix yiq'uel vin̈ d'a yib'an̈ d'a yichan̈ eb' smasanil:

—A jun tzal tic, man̈ vojtacoclaj, xchi vin̈ d'a ix.

71 Axo yic ix elta vin̈aj Pedro chi' d'a sti' spuertail amac', ix ilji vin̈ yuj junxo ix.

—Aton jun vin̈ tic, yetb'eyum sb'a yed' Jesús aj Nazaret tic, xchi ix.

72 Palta ix yic'anxiel vin̈ d'a yib'an̈. Ix slocan sb'i Dios vin̈:

—Man̈ vojtacoclaj jun vin̈ tic, xchi vin̈ d'a eb'.

73 Junanto rato chi', ix c'och eb' aytaxon ec' ta' d'a vin̈aj Pedro chi', ix yalan eb' d'a vin̈:

—Val yel, etb'eyum a b'a yed' eb' sc'ayb'um Jesús tic, yujto lajan a lolon yed' eb' scab'i, xchi eb'.

74 Yuj chi', ix sc'anancot yoval sc'ool Dios vin̈ d'a yib'an̈. Ix slocan sb'i Dios vin̈:

—A jun vin̈ tic, man̈ vojtacoclaj vin̈, xchi vin̈ d'a eb'.

Van to yalan jun chi' vin̈, ix oc' noc' caxlan̈. 75 Yuj chi', ix snaancot vin̈ tas ix yal Jesús, ayic ix yalan icha tic: Ayic mantzac oc' noc' caxlan̈, oxel ol iq'uel d'a ib'an̈ to man̈ in ojtacoc, xchi d'a vin̈. Yuj chi' ix sb'esanelta sb'a vin̈aj Pedro chi', ix te oc' vin̈ sic'lab'il.

27

Ic'b'ilb'at Jesús d'a yichan̈ vin̈aj Pilato

(Mr 15.1; Lc 23.1-2; Jn 18.28-32)

1 Axo ix q'uin̈ib'i, ix smolb'an sb'a eb' sat sacerdote smasanil yed' eb' ichamtac vinac ay yopisio d'a scal eb' israel. Ix laj yalan eb' tas ol yutoc eb' yac'anoch chamel d'a yib'an̈ Jesús. 2 Yuj chi', ix stzec' eb', ix yic'anb'at eb', xid' yac'anoch eb' d'a yol sc'ab' vin̈aj Poncio Pilato, aton vin̈ gobernador.

Schamel vin̈aj Judas

3 A vin̈aj Judas, vin̈ ix ac'anoch Jesús d'a yol sc'ab' eb' vin̈, ayic ix yab'an vin̈ to ix och chamel d'a yib'an̈ Jesús chi', ix snaan sb'a sc'ool vin̈. Ix b'atxi vin̈ b'aj ay eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ ichamtac vinac, yujto ix snib'ej vin̈ ix yac'xi meltzaj 30 plata tumin ix scha d'a eb' vin̈. 4 Yuj chi', ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈:

—Ix och val in mul, yujto ix vac'och Jesús chi' d'a yol sc'ab' chamel, palta malaj jab'oc smul, xchi vin̈.

Palta ix yalan eb' vin̈:

—A on̈ tic, malaj coch d'a a mul chi'. A chumxo d'a chi', xchi eb' vin̈.

5 A ix yab'an jun chi' vin̈, ix syumancan och juntzan̈ tumin chi' vin̈ d'a yol yamaq'uil stemplo Dios. Ix lajvi chi', ix b'at vin̈ sd'un̈b'ejcham sb'a.

6 Axo eb' vin̈ sat sacerdote ix sic'anq'ue q'uen tumin chi', ix yalan eb' vin̈:

—Max yal-laj cac'anoch juntzan̈ tumin tic d'a scal q'uen ofrenda, yujto ix manjicham jun vin̈ yuj q'ueen, xchi eb' vin̈.

7 Yuj chi', ix laj yal-lan yab' eb' vin̈. Ix yalan eb' vin̈ tas ol och q'ueen. Ix lajvi chi', ix smanan jun sluum jun vin̈ tz'acum eb' vin̈, yic ata' smucji eb' ch'oc chon̈ab'il slaj chami. 8 Yuj chi', Slumal Chic' ix sb'iejcan jun lugar chi'. Icha chi' ix sb'iejn̈ejcani. 9 Icha chi' ix aj yelc'och tas yalnaccan vin̈aj Jeremías schecab' Dios d'a peca', ayic yalannaccani: Ix yic' 30 plata tumin eb', aton stojol jantac snanac eb' aj Israel. 10 A d'a jun tumin chi' ix manjiel sluum jun vin̈ tz'acum. Icha chi' yalnaccan Dios Cajal d'ayin, xchi.

C'ochnac Jesús d'a yichan̈ vin̈aj Pilato

(Mr 15.2-5; Lc 23.3-5; Jn 18.33-38)

11 Ayic ix c'och Jesús d'a yichan̈ vin̈aj Pilato, vin̈ gobernador, ix sc'anb'an vin̈ d'ay:

—¿Tom a ach tic, Sreyal ach eb' israel? xchi vin̈ d'ay.

—Yel ton tzala', xchi.

12 Axo eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ ichamtac vinac, ix yac'b'at eb' vin̈ d'a yib'an̈, palta maj tac'voclaj. 13 Yuj chi' ix yalanxi vin̈aj Pilato chi' d'ay:

—¿Tom max ab' juntzan̈ tas syac'och eb' vin̈ d'a ib'an̈ tic? xchi vin̈ d'ay.

14 Palta man̈ val jab'oc ix tac'vi. Yuj chi' ix te sat sc'ool vin̈ yuuj.

Ochnac chamel d'a yib'an̈ Jesús

(Mr 15.6-20; Lc 23.13-25; Jn 18.38—19.16)

15 A d'a junjun ab'il d'a sc'ual q'uin̈, tz'ac'jielta junjun eb' preso yuj vin̈ gobernador, ato syala', mach sc'anelta eb' anima. 16 A d'a preso chi' ayoch jun vin̈ scuchan Barrabás. Ojtacab'il vin̈ yuj eb' anima smasanil. 17 Ayic molanec' eb' chi', ix sc'anb'an vin̈aj Pilato chi' d'a eb':

—¿Mach junoc e gana svaq'uel d'a libre, am vin̈aj Barrabás, mato a Jesús, syal eb' Cristoal? xchi vin̈ d'a eb'.

18 Icha chi' ix yal vin̈, yujto yojtactaxon vin̈ to yuj schichonc'olal eb' vin̈ sacerdote ix ac'jioch Jesús chi' d'a yol sc'ab' vin̈.

19 C'ojanem vin̈aj Pilato chi' d'a sdespacho, ix c'och schecab' ix yetb'eyum vin̈ d'ay. Ix yalanb'at ix: Man̈ a locb'ej a b'a d'a vin̈ tojol spensar chi', yujto ix in vayichej vin̈ q'uiq'ui. Tzin xivb'at yuj jun in vayich chi', xchi ix.

20 Palta axo eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ ichamtac vinac ix ac'an sc'ool eb' anima, yic a vin̈aj Barrabás sc'anelta eb'. Axo Jesús sc'an cham eb'. 21 Ix sc'anb'anxi vin̈ gobernador chi' d'a eb':

—¿Mach junoc eb' chavan̈ tic e gana svaq'uelta d'a libre? xchi vin̈.

—A vin̈aj Barrabás co gana tzaq'uelta, xchi eb'.

22 —Palta ¿tas ol vutoc Jesús, tz'aljipax Cristoal tic? xchi vin̈.

—Culusejq'uei, xchi eb' smasanil.

23 —Palta ¿tas val junoc chucal ix sc'ulej vin̈ tzeyila'? xchi vin̈.

Palta ix q'ue umnaj eb' yalani:

—Culusejq'uei, xchi eb'.

24 Axo ix yilan vin̈aj Pilato chi' to max yac' ganar vin̈ scolan Jesús, ton̈ej ix vach' q'ue somnaj eb' anima yalan yuuj. Yuj chi', ix schec vin̈ ic'jicot jab' yaal. Ix sb'icanel sc'ab' vin̈ d'a yichan̈ eb' anima chi' smasanil. Icha chi' ix yutej vin̈ sch'oxan d'a eb' to man̈ locanoc vin̈ yed' eb'. Ix yalanxi vin̈ d'a eb':

—A in tic malaj voch d'a schamel vin̈ tojol spensar tic. E chumxo d'a chi', xchi vin̈ d'a eb'.

25 Yuj chi', ix laj yalan eb' smasanil d'a vin̈:

—Ochocab'can schamel vin̈ chi' co muloc yed' d'a yib'an̈ eb' cuninal, xchi eb'.

26 Ayic ix yab'an jun chi' vin̈, ix ac'jielta vin̈aj Barrabás chi' d'a libre. Axo Jesús ix schec mac'joc vin̈. Ix ac'jioch d'a yol sc'ab' eb' sculusanq'uei.

27 Axo eb' vin̈ soldado yic vin̈ yajal chi', ix yic'anb'at Jesús eb' d'a spat vin̈. Ata' ix yavtejcot eb' soldado eb' masanil. 28 Ix squichan el spichul Jesús eb' vin̈. Ix yac'anoch junxo pichul chacchac eb' vin̈ d'ay. 29 Ix sjalan setan jun te' q'uiix eb' vin̈. Ix yac'anq'ue eb' vin̈ d'a sjolom scoronaoc, yic lajan tz'aj yilji icha junoc rey snaan eb' vin̈. Ix yac'och jun te' aj eb' vin̈ sc'ocochoc d'a svach' c'ab'. Ix lajvi chi', ix laj stz'acan em cuman sb'a eb' vin̈ d'a yichan̈. Ix laj b'uchvaj eb' vin̈ d'ay. Ix laj stz'acan yal eb' vin̈ d'ay:

—Tzalajan̈ ach sreyal eb' israel, xchi eb' vin̈.

30 Ix tzub'aj yuj eb' vin̈. Ix toc'jiec' te' aj chi' d'ay. Ix ste pajanoch te' eb' vin̈ d'a sjolom. 31 Ayic ix lajvi sb'uchvaj eb' vin̈ d'ay, ix squichanxiel jun pichul chacchac chi' eb' vin̈ d'ay. Ix yac'anxioch spichultaxon chi' eb' vin̈. Ichato chi' ix yic'anb'at eb' vin̈ b'aj ol culusajq'ueoc.

Ix culusajq'ue Jesús

(Mr 15.21-32; Lc 23.26-43; Jn 19.17-27)

32 Ayic van sb'at eb' vin̈ yed' Jesús, ix ilchajel jun vin̈ aj Cirene scuchan Simón yuj eb' vin̈. Ix ac'ji pural vin̈ yuj eb' vin̈ yic scuchanb'at te' sculusal Jesús chi'.

33 Icha chi' ix aj sc'och eb' d'a jun lugar scuch Gólgota. A Gólgota chi', syalelc'ochi, B'aj Ay Sb'aquil Jolom. 34 Ata' ix yac' yal uva eb' vin̈ yuq'uej, calan yaj yed' an̈ ixaj.27.34 Palta ayic ix yab'lani, maj schalaj yuq'uej d'a eb' vin̈.

35 Ichato chi' ix culusajq'ue Jesús chi'. Axo eb' vin̈ soldado chi', ix yac' suerte eb' vin̈, yic spojec' spichul Jesús eb' vin̈ d'a spatic. 36 Ix lajvi chi', ix em c'ojan eb' stan̈van yila'. 37 Axo d'a sjolom sculusal chi' ix och jun letra. A tz'alani tas yuj ix ac'jioch chamel d'a yib'an̈. Aton Jesús tic, Sreyal eb' israel, xchi jun letra chi'.

38 An̈ejtona' ay chavan̈ eb' elc'um ix culusajq'ue yed'oc, jun d'a svach', jun d'a sq'uexan̈. Junjun sculusal junjun eb'. 39 Axo eb' ix laj ec' ta', sb'uchvajq'ue eb' d'ay. 40 Ix yalan eb':

—A ach ton tic, ix ala' to tza satel stemplo Dios, axo d'a schab'jial tza b'oanxiq'ue sq'uexul. Col a b'a ticnaic. Tato yel Yuninal ach Dios, eman̈cot d'a te' culus chi', xchi eb' d'ay.

41 Icha pax chi' eb' vin̈ sat sacerdote, eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés, eb' vin̈ fariseo yed' eb' vin̈ ichamtac vinac, ix laj b'uchvaj eb' vin̈ d'ay. Ix laj yalanq'ue eb' vin̈:

42 —Nivanoc ix colchaj juntzan̈xo eb' yuj vin̈, palta ina max ujilaj scolan sb'a vin̈ ticnaic. A jun vin̈ tic nivanoc co Reyal a on̈ israel on̈ tic. A ticnaic, yic'ocab'emta sb'a vin̈ d'a te' culus tic quila'. Ichato chi', ol cac'anoch d'a co c'ool. 43 Nivanoc ix yac'och Dios vin̈ yipoc sc'ool. Yuj chi' colvajocab' Dios chi' yed' vin̈ quil ticnaic tato yel xajan vin̈ yuj Dios. Inato ix yal vin̈ to Yuninal Dios, xchi eb' vin̈.

44 Axo eb' elc'um culusab'ilq'ue yed' chi', ix b'uchvaj pax eb' d'ay.

A schamel Jesús

(Mr 15.33-41; Lc 23.44-49; Jn 19.28-30)

45 Axo d'a chimc'ualil, ix q'uic'b'i d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic, masanto d'a a las tres. 46 Ix lajvi chi', ix avajq'ue Jesús chi':

—Elí, Elí, ¿lama sabactani? xchi. Syalelc'ochi: Ach in Diosal, ach in Diosal, ¿tas yuj tzin actejcan in ch'ocoj? xchi.

47 Ay jayvan̈ eb' ayec' ta', ayic ix yab'an eb' jun ix yal chi', ix yalan eb':

—A d'a vin̈aj Elías, vin̈ schecab' Dios, ata' tz'avaji, xchi eb'.

48 D'a jun rato chi', ix b'at lemnaj jun vin̈. Ix yic'ancot jun tz'ub'lab' vin̈, ix slab'anem vin̈ d'a scal vinagre. Ix yac'anoch vin̈ d'a sjolom jun te' aj, ix yac'an vin̈ stz'ub'u'. 49 Palta ay juntzan̈xo eb' ix alan d'a vin̈:

—Yilxo vin̈, quil b'ela tato ol ja vin̈aj Elías chi' ul scol vin̈, xchi eb'.

50 Axo Jesús, te chaan̈ ix avajq'ue junelxo. Ichato chi' ix chami. 51 Val d'a jun rato chi', axo jun c'apac cortina ayoch smaculoc snan̈al stemplo Dios, chab'n̈ej ix aj snan̈al c'apac sn̈ic'chaji. Ix n̈ic'chajcot d'a sjolom masanto d'a yoctac. Ix ec' pax jun nivan quixcab'. Ix laj jat juntzan̈ nivac q'ueen. 52 Axo juntzan̈xo q'uen joyb'ilel yool b'aj ayoch eb' chamnac, ay q'uen ix laj jacvi. Axo juntzan̈ eb' yicxo Dios chamnacxo, tzijtum eb' ix pitzvixi yed' snivanil. 53 Ato yic ix pitzvixi Jesús, ato ta' ix elta eb' d'a juntzan̈ q'uen b'aj aycanoch chi'. Ix c'och eb' d'a yol chon̈ab' Jerusalén chi', aton jun chon̈ab' yicn̈ej Dios yaji. Tzijtum eb' anima ix laj ilan eb'.

54 Axo eb' vin̈ soldado stan̈vumal Jesús yed' vin̈ scapitanil eb', ix yab'an eb' vin̈ yec' jun quixcab' chi'. Ix yilanpax eb' vin̈ juntzan̈xo tas ix uji. Yuj chi', ix te xiv eb' vin̈. Ix laj yalan eb' vin̈:

—A jun vin̈ ix cham tic, val yel Yuninal ton Dios, xchi eb' vin̈.

55 Ay pax juntzan̈ eb' ix ix najattac aycoti, van yilan eb' ix. A eb' ix chi', ec'nac eb' ix yed' Jesús chi' ayic ayec' d'a Galilea. Axo scoti, scot eb' ix yed'oc yic tz'ac'ji servil yuj eb' ix. 56 A d'a scal eb' ix, ayec' ix María aj Magdala, ix María snun vin̈aj Jacobo yed' vin̈aj José yed' pax ix snun eb' yuninal vin̈aj Zebedeo.

Ac'jinacoch snivanil Jesús d'a yol jun q'ueen

(Mr 15.42-47; Lc 23.50-56; Jn 19.38-42)

57 Ay jun vin̈ b'eyum scuchan José aj chon̈ab' Arimatea. Sc'ayb'umpax Jesús yaj vin̈. 58 Axo d'a yemc'ualil ix c'och vin̈ d'a vin̈aj Pilato. Ix sc'ananemta snivanil Jesús chi' vin̈. Yuj chi' ix yalan vin̈aj Pilato chi' to tz'ac'ji snivanil Jesús chi' d'a vin̈. 59 Ix b'at yic'anemta vin̈. Ix spichanoch vin̈ d'a jun c'apac sábana te sac. 60 Ay jun q'ueen joyb'ilxoel yool,27.60 yictaxon vin̈aj José chi', mantalaj junoc chamnac tz'ac'jioch d'a yool. Ata' ix yac'canoch snivanil Jesús chi' vin̈. Ix sb'alanoch jun nivan q'ueen vin̈ smaculoc sti', ix pax vin̈. 61 Axo ix María aj Magdala yed' junxo ix María, ix c'och eb' ix ta', ix em c'ojan eb' ix d'a slac'anil q'ueen.

Stan̈vejnac eb' soldado b'aj mucchajnac Jesús

62 A d'a jun c'ual chi', sc'ual yac'an lista sb'a eb' israel, yujto q'uic'anocxo sc'ual ic'oj ip. Axo d'a junxo c'u ix c'och eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ fariseo d'a vin̈aj Pilato. 63 Ix yalan eb' vin̈:

—Ach cajal, sco nacot jun vin̈ esalvum chi', a ix yalani: Schab'jial in chami, ol in pitzvocxi, nivanoc xchi vin̈. 64 Yuj chi', ma max ac' pavor d'ayon̈. Tza checb'at stan̈vumal jun b'aj xid' ac'jicanoch snivanil vin̈ chi', masanto tz'el schab'jial chi'. Tato maay, tecan ol b'at eb' sc'ayb'um vin̈ yelq'uejelta snivanil chi'. Ol lajvoc chi', axo ol yalanel eb' d'a scal eb' anima: Ix pitzvixi Jesús d'a scal eb' chamnac, xcham eb'. Tato icha chi', axo jun slajvub'alxo es más nivan ol aj d'a yichan̈ jun b'ab'el es ix yal chi', xchi eb' vin̈ d'a vin̈aj Pilato chi'.

65 Yuj chi' ix yalan vin̈aj Pilato chi':

—A ex tic ay e soldado. Olxo eyila' tas ol eyutoc e tan̈vani, xchi vin̈.

66 Yuj chi', ix yic'anb'at eb' soldado eb' vin̈ chi'. Ix stan̈van q'uen eb' vin̈. Ix yac'och jun sello eb' vin̈ d'a smacul q'ueen. Axo eb' soldado chi', ix can eb' d'a sti' q'ueen stan̈vej.

28

Ix pitzvixi Jesús

(Mr 16.1-8; Lc 24.1-12; Jn 20.1-10)

1 Axo ix ec'b'at sc'ual ic'oj ip, ix q'uin̈ib'i d'a domingo, b'ab'el c'u yic semana. Ix b'at ix María aj Magdala yed' junxo ix María b'aj ix ac'jicanoch snivanil Jesús. 2 Axo yic van sc'och eb' ix ta', ix ec' jun nivan quixcab', yujto a jun yángel Dios Cajal ix emta d'a satchaan̈. Ix c'och d'a jun q'uen chi'. Ix yic'anelta q'uen smacul chi'. Ix em c'ojan d'a yib'an̈ q'ueen. 3 Icha yec' copnaj c'ac' yilji, te sac spichul icha q'uen sacb'at. 4 Axo eb' soldado, van stan̈van q'uen q'ueen chi', ayic ix yilan eb', ix te ib'xiq'ue eb' yuj xivelal. Ix laj telvi eb', icha chamnac ix aj eb'. 5 Axo jun ángel chi' ix alan d'a eb' ix:

—Man̈ ex xivoc. Vojtac to a Jesús tzec' e saya', aton jun ix culusajq'uei. 6 Man̈xo ayococh d'a tic. Toxo ix pitzvixi icha yaj yalancan d'ayex. Cotan̈ec, ilecnab'i, ilec yed'tal b'aj ix ul yac'och eb' vin̈. 7 Ixiquec, b'at alec elan̈chamel d'a eb' sc'ayb'um to ix pitzvixi d'a scal eb' chamnac. Ol b'ab'lajc'och eyuuj d'a Galilea. Ata' ol eyila'. Aton juntzan̈ tic tzul val d'ayex, xchi jun ángel chi' d'a eb' ix.

8 D'a jun rato chi', ix yactancan q'uen b'aj mucan chi' eb' ix. Ix xiv eb' ix, palta ix te tzalajpax eb' ix. Yuj chi', ix b'at lemnaj eb' ix yal d'a eb' sc'ayb'um Jesús chi'. 9 Axo yic vanto sb'ey eb' ix, ix sch'oxan sb'a Jesús d'a eb' ix. Ix c'anb'aj sc'ool eb' ix yuuj. Yuj chi', ix c'och eb' ix d'a stz'ey. Ix yac'anem sb'a eb' ix d'ay. Ix syaman yoc Jesús chi' eb' ix. 10 Ix yalan d'a eb' ix:

—Man̈ ex xivoc. Ixiquec, b'at alec d'a eb' in c'ayb'um to sb'at eb' d'a Galilea, yujto ata' ol in yil eb', xchi d'a eb' ix.

A tas yalnac eb' soldado

11 Ayic van sb'at eb' chi', a jayvan̈ eb' soldado ix tan̈van q'uen chi', ix b'at eb' d'a chon̈ab'. Ix c'och eb' d'a eb' vin̈ sat sacerdote. Ix laj yal eb' tas ix uji. 12 Ix lajvi yab'an juntzan̈ chi' eb' vin̈, ix b'at yal-lan yab' eb' vin̈ yed' eb' vin̈ ichamtac vinac ay yopisio. Ix laj yalan eb' vin̈ to nivan tumin ol yac' eb' vin̈ d'a eb' soldado chi'. 13 Yuj chi', ix yalan eb' vin̈ d'a eb' soldado chi':

—Yovalil tzeyala': Ayic vaynac on̈ d'ac'valil, a eb' sc'ayb'um xid' ic'anelta snivanil Jesús chi', xe chi. 14 Tato syab' specal jun tic vin̈ gobernador, malaj pena. Ol on̈ b'at co b'o yaj yed' vin̈, xchi eb' vin̈.

15 Yuj chi', ix scha juntzan̈ tumin chi' eb' vin̈ soldado chi'. Ix ec' yalan eb' vin̈ icha ix yal eb' vin̈ chi'. Yuj chi' an̈eja' tz'ab'chaj jun es chi' d'a scal eb' israel.

Schecnacb'at eb' sc'ayb'um Jesús

(Mr 16.14-18; Lc 24.36-49; Jn 20.19-23)

16 Axo eb' uxluchvan̈ sc'ayb'um Jesús chi', ix b'at eb' d'a Galilea. Ata' ix c'och eb' d'a jun tzalan yalnaccan Jesús. 17 Ata' ix yil Jesús eb'. Ix laj em cumjab' eb' d'ay. Palta ay jayvan̈ eb' ay schab'c'olal. 18 Axo Jesús, ix c'och d'a stz'ey eb'. Ix yalan d'a eb':

—In ac'jioch Yajalil d'a yib'an̈ masanil tas ay d'a satchaan̈ yed' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 19 Yuj chi', ixiquec, c'ayb'ejec eb' anima d'a junjun chon̈ab', yic ol laj och eb' in c'ayb'umoc. Slaj eyac' bautizar eb' d'a sb'i Dios Mamab'il yed' Dios Uninab'il, a in ton tic yed' Dios Espíritu Santo. 20 Tze c'ayb'ej eb', yic vach' a jantacn̈ej tas valnaccan d'ayex ol laj sc'anab'ajej eb'. Ab'ec, ay in ec' eyed' d'a masanil tiempo, masanto ol lajvoquec' yolyib'an̈q'uinal tic, xchi Jesús d'a eb'.

1.21 1:21 A Jesús, syalelc'ochi “A Dios Colvajum”.

4.15-16 4:16 A vin̈aj Zabulón yed' vin̈aj Neftalí, aton chab' in̈tilal eb' israel cajan d'a sti' a' mar yic Galilea. Aton eb' ix ixtaji ayic ix javi juntzan̈ chon̈ab' ay d'a norte yuj yac'an oval yed' eb'. Yuj chi' syala' to “ichato chamnac el eb'”.

5.41 5:41 A eb' israel ayoch eb' d'a yalan̈ smandar eb' yajal soldado. Yuj chi' a eb' yajal d'a Roma syal yac'an pural eb' yac'an scuch icatz eb'.

7.3 7:3 A jun tz'alji c'ajil c'alemal chi', aton junoc chucal quenn̈ej yaji. Axo tas tz'alji patzab'il chi', aton junoc chucal te nivan yaji.

7.6 7:6 Perla, a jun q'uen q'ueen sacsac, sveei paxi. Te caro stojol. An̈ej eb' b'eyum sc'anani.

8.11 8:11 Ol em c'ojan eb' vael yed' vin̈aj Abraham, syalelc'ochi to ol och eb' d'a yol sc'ab' Dios.

8.12 8:12 D'a cal q'uic'alq'uinal syalelc'ochi yaelal yed' cusc'olal.

9.17 9:17 Stz'isnac stz'umal noc' noc' eb' anima d'a peca' yed'taloc svino. Ayic spajb'i vino chi', sipjiq'uei, sn̈ic'chaj yed'tal c'axo chi' yuuj.

10.14 10:14 Stziccanel spococal yoc eb' c'ayb'um ayic max schaanlaj yab' eb' anima yab'ixal colnab'il, yuj sch'oxanel eb' to man̈ schon̈ab'oc Dios eb' anima chi'.

10.42 10:42 A slugar eb' israel, te q'uixin luum, taquin̈al luum paxi, yuj chi' a siaj junoc vaso siquila' te nivan colval d'a eb' b'eyum anima syab'i.

12.1-2 12:1 A ic'ojel jayeoc jolom trigo yed' vuchojel trigo chi', lajan icha jochoj trigo d'a yol sat eb' fariseo. A jun chi' ay yovalil sc'ulan eb' d'a sc'ual ic'oj ip, icha chi' yalan d'a Éxodo 20.8-11.

12.4 12:4 A jun ab'ix tic, tz'ilchaj d'a 1 Samuel 21.1-6.

15.26 15:26 A mach b'aj ix sb'ab'laj sch'oxej sb'a Jesús, aton d'a eb' israel, schon̈ab' Dios, palta a ix Sirofenisa man̈ israeloc ix, yuj chi' syal Jesús yuj eb' uninab'il yed' noc' yunetac tz'i'.

18.22 18:22 Ix yal Jesús: “70 el d'a uc'tac” xchi, (quen max elc'och d'a 500). Ato a spensar eb' israel, a jun número 7 chi', te tz'acan d'a yol sat eb', yuj chi' 70 el d'a uc'tac, syalelc'ochi to max on̈ tzac'van co b'isani jayel tz'och smul junoc mach d'ayon̈, yovalil scac' nivanc'olal d'ay.

18.24 18:24 Lajun̈e' mil talento ix aj yalan Jesús.

18.25 18:25 A d'a pecataxo, schon̈ji anima d'a checab'oc.

18.28 18:28 Cien denario ix aj yalan Jesús.

21.8 21:8 Syaq'uem spichul anima yed' xiltac te te' d'a yoltac b'e, yuj sch'oxanel eb' to stzalaj eb' ayic sjavi junoc rey, ma junocxo mach nivan yelc'ochi.

21.12 21:12 Schon̈vi noc' eb' anima d'a yamaq'uil templo yuj yac'ji noc' silab'il. Yuj chi' schon̈chaj noc' ta'. Ay pax eb' q'uexum tumin ta', yic sq'uexji stumin eb' anima scot d'a juntzan̈xo ch'oc chon̈ab'il, yic syal smanan silab' eb'. Tzijtum mach syixtej eb' d'a spatic juntzan̈ chi'.

21.33 21:33 Ay b'aj a chon̈ab' Israel sch'oxcot te' uva. Il Isaías 5.1-7.

22.11 22:11 A d'a jun tiempoal chi' tz'ac'ji spichul eb' avtab'il chi' d'a junoc q'uin̈ yuj vin̈ ay yic q'uin̈ chi'.

22.16 22:16 A eb' spartido vin̈aj Herodes, sgana eb' to an̈ej vin̈aj Herodes chi' yed' yuninal tz'och yajaliloc eb'.

22.44 22:44 A mach tz'em c'ojan d'a svach' junoc yajal, sch'oxo' to nivan yelc'och d'a yol sat jun chi'.

23.35 23:35 A vin̈ b'ab'el vinac mac'b'ilcham yuj yetanimail, aton vin̈aj Abel, icha chi' yalan d'a Génesis 4.1-8. Axo vin̈aj Zacarías, milb'ilcham yuj eb' yetisraelal, icha chi' yalan d'a ch'an̈ slibroal yab'ixal eb' israel chi'. 2 Crónicas 24.21.

23.38 23:38 Ix yalan Jesús: “A jun e pat ol can tz'inan,” syalelc'ochi a jun templo, ma syalelc'ochi a chon̈ab' Jerusalén.

25.1 25:1 Ato a' sb'eyb'al eb', sb'at vin̈ ol nupnaj chi' b'aj ay spat ix ix b'at yic'ancoti, yic sb'at ix d'a spat vin̈. Stan̈vaj sja eb' yuj eb' yamigo, yic vach' molan sb'at eb' d'a jun q'uin̈ chi'.

25.15 25:15 Ay 75 libra q'uen plata d'a junjun talento.

26.7 26:7 A q'uen alabastro, aton jun q'uen vach' yilji, c'un paxi, sc'anchaj q'ueen ayic sb'ochaj yed'tal an̈ flor yed' juntzan̈ limeta vach' yilji.

26.15 26:15 Treinta tumin plata, aton stojol vin̈ checab' yic smanchaji.

26.28 26:28 A jun trato tic, aton jun ac' trato yalnaccan vin̈aj Jeremías d'a peca', aton tz'ilchaj d'a Jeremías 31.31-33. Ayic sch'oxanel eb' to yel ol elc'och jun trato, toxonton tz'el schiq'uil junoc noc' noc' yuj eb'. Éxodo 24.8.

26.30 26:30 A jun b'it sb'itaj yic q'uin̈ yic snajicoti tas aj yelnaccot eb' israel d'a Egipto, tecan a Salmo 115 masanto d'a 118.

26.53 26:53 “Lajchave' legión ángel” ix yutej yalan Jesús, junjun legión, vaque' mil sb'isul.

27.34 27:34 Tz'ac'chaj jun yal uva calan yaj yed' jun c'a chi' d'a eb' culusab'il, yic vach' max yab' val syail eb'.

27.60 27:60 A eb' israel, syac'och schamnac eb' d'a yol juntzan̈ n̈aq'ueen, smacchan sti' eb' yed' jun nivan q'ueen.

SAN MARCOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

A Vach' Ab'ix Ix Stz'ib'ejcan

SAN MARCOS

San Marcos sb'i jun libro tic. Schael yich yalan yuj vach' ab'ix yic Jesucristo yuninal Dios. A Jesucristo yel Yuninal Dios, Ochnac Animail. Syalcoti to ay val tas sb'onac Jesús, syalanpaxcoti to ay val yopisio. A yopisio chi' scheclajel yuj sc'ayb'ub'al syac'a'. Ay yopisio d'a yib'an̈ eb' demonio, syalpax yac'an lajvoc mul. A Jesús chi' a val aljinac to a Dios ix checancot d'a scal eb' anima. Ulnac eq'ui yuj ul yac'ancham sb'a yic scolan eb' anima d'a yalan̈ smul.

A vin̈ tz'ib'annac jun libro tic yelxo val sna vin̈ yuj tas sb'onac Jesús yed' slolonel yed' sc'ayb'ub'al. Ayic slajvi yalan jayeoc versículo vin̈ yuj vin̈aj Juan Bautista, syalanpaxcot vin̈ yuj sbautismo Jesús yed' b'aj ac'ji proval. Slajvi chi' syalanpax vin̈ yuj smunlajel Jesús yed' tas syutej sb'oanxi sc'ol eb' penaay. Syalanpax vin̈ yuj sc'ayb'ub'al Jesús chi'. Yacb'an tz'ec' tiempo, a eb' sc'ayb'um Jesús chi' ix nachajel yuj eb' mach Jesús chi'. Axo pax eb' ajc'ool, junjun c'u syac'lan eb' scachanoch vaan Jesús chi'. A juntzan̈ slajvub' capítulo syalcot yuj jun semana d'a yalan̈to schamel Jesús, syalanpax yuj schamel d'a te' culus, yuj tas ajnac spitzvixi yed' tas ajnac spax d'a satchaan̈.

1

A vin̈aj Juan tz'ac'an bautizar‘R’ix alanel slolonel Dios

(Mt 3.1-12; Lc 3.1-9,15-17; Jn 1.19-28)

1 Icha tic ix aj yel yich vach' ab'ix yic Jesucristo, Yuninal Dios. 2 A jun schecab' Dios scuchan Isaías ix tz'ib'ancan tas xchi Dios d'a Yuninal. Ix yalan Dios icha tic:

Ol in checb'at jun in checab', ol b'ab'laj b'at d'ayach. Icha tz'aj sb'o b'e, icha chi' ol yutoc sb'oan sb'eyb'al eb' anima, ayic manto ach c'ochi, xchi.

3 A jun chi' ol avaj d'a tz'inan luum, ol yalan icha tic: Icha tz'aj sb'o b'e ayic sjavi junoc yajal, icha chi' tzeyutej e b'oan e b'eyb'al, yujto ol javoc vin̈ Cajal, icha chi' ol yala', xchican d'a Slolonel Dios chi'.

4 A vin̈aj Juan ix ac'an bautizar eb' anima d'a tz'inan luum chi', ix yalan vin̈ d'a eb' ix c'och d'ay: Yovalil tze na val e b'a yuj e mul yic tz'ac'jican lajvoc e mul chi' yuj Dios. Ichato chi' ol ex vac'an bautizar, xchi vin̈ d'a eb'. 5 Axo eb' anima d'a junjun chon̈ab' d'a yol yic Judea yed' smasanil eb' aj Jerusalén ix c'och eb' smaclej yab' d'a vin̈aj Juan chi'. Slajvi yalanq'ueta smul junjun eb', ichato chi' tz'ac'ji bautizar eb' yuj vin̈ d'a a' nivan Jordán.

6 A vin̈aj Juan chi', a xil noc' camello ayoch spichuloc vin̈, axo stzec'ul vin̈, tz'uum. Axo juntzan̈ noc' icha noc' yol sojoy schi vin̈. Axo noc' yal chab', a' noc' syuc' vin̈. 7 Ix yalanel vin̈ d'a scal eb' anima:

—Ay junxo mach tzac'an sja vuuj, ec'alto yopisio d'a vichan̈. Man̈ in mojoc vac'an servil, vach'chom ton̈ej tzin em n̈ojan in tijanel sch'an̈al xan̈ab'. 8 A in tic tzex vac' bautizar d'a a a'. Axo ol ac'an Yespíritu Dios d'ayex, ichato ol ex ac'joc bautizar yuuj, xchi.

Ix ac'ji bautizar Jesús

(Mt 3.13-17; Lc 3.21-22)

9 A d'a jun tiempoal chi', ix cot Jesús d'a Nazaret, d'a yol yic Galilea, xid' yac'an bautizar sb'a d'a vin̈aj Juan d'a a' nivan Jordán. 10 Ayic van sq'uexta d'a yol a', ix yilan sjacvi satchaan̈. Ix emul Yespíritu Dios d'a yib'an̈ icha noc' paramuch. 11 Ix ab'chaj yaljiemta jun lolonel d'a satchaan̈, ix yalan icha tic:

—A ach ton tic Vuninal ach, xajanab'il ach vuuj. Tzin tzalaj val ed'oc, xchi d'a Jesús.

A vin̈ Satanás ix ac'an proval Jesús

(Mt 4.1-11; Lc 4.1-13)

12 Ix lajvi chi' ix ic'jib'at Jesús yuj Yespíritu Dios d'a jun lum tz'inan luum. 13 Ata' ix xid'ec' 40 c'ual b'aj ay juntzan̈ noc' noc' ay smay. Ata' ix yac'lej vin̈ Satanás yac'an proval. Ix lajvi chi', axo eb' ángel ix ulec' yac' servil.

Ix el yich smunlaj Jesús d'a Galilea

(Mt 4.12-17; Lc 4.14-15)

14 Ayxo och vin̈aj Juan d'a preso, ix c'och Jesús d'a Galilea. Ata' ix yalcanel vach' ab'ix, tas ol aj yoch eb' anima d'a yol sc'ab' Dios. 15 Ix yalan icha tic:

—Ix c'och stiempoal, jab'xon̈ej yoch Dios Yajalil. Yuj chi', naec e b'a. Aq'uecoch jun vach' ab'ix yic colnab'il d'a e c'ool, xchi.

A Jesús ix avtancot chan̈van̈ eb' yamum chay

(Mt 4.18-22; Lc 5.1-11)

16 Van yec' Jesús d'a sti' a' n̈ajab' yic Galilea. Axo ix yilani, ata' ayec' vin̈aj Simón yed' jun yuc'tac scuchan Andrés. Van yac'anem ch'an̈ schimpa eb' yic yamlab' chay d'a yol a', yujto yamum chay eb'. 17 Ix yalan Jesús d'a eb':

—Ochan̈ec in c'ayb'umoc, ol vac'och eyopisio. Icha tzeyutej eyaman noc' chay tic, icha chi' ol eyutoc eyic'ancot eb' anima d'ayin, xchi Jesús d'a eb'.

18 Val d'a jun rato chi' ix yactancan ch'an̈ schimpa eb' chi', ix och eb' sc'ayb'umoc Jesús chi'.

19 Axo ix b'at jab'xo Jesús chi', ix yilanb'at eb' yuninal vin̈aj Zebedeo, aton vin̈aj Jacobo yed' vin̈aj Juan. Ayoch eb' d'a yol jun barco, van snipan schimpa eb'. 20 Ix yavtancot eb'. Yuj chi', ix yactancan smam eb' chi' yed' eb' smajan eb' d'a yol te' barco chi', ix b'at eb' yed'oc.

A jun vin̈ b'aj ix el jun enemigo

(Lc 4.31-37)

21 Ix c'och eb' d'a chon̈ab' Capernaum. Axo d'a sc'ual ic'oj ip, aton sábado, ix och ijan Jesús sc'ayb'an eb' d'a yoltac spatil culto. 22 Ix te sat sc'ool eb' yab'an juntzan̈ c'ayb'ub'al ix yala', yujto ayic ix c'ayb'aj eb' yuuj, ix checlajeli to ay yopisio yuj Dios, man̈ ichoc eb' c'ayb'um d'a ley Moisés. 23 Ata' ix c'och jun vin̈ ayoch jun enemigo d'ay. Ix q'ue yav jun enemigo chi', ix yalani:

24 —¿Tas alan ic d'ayon̈, ach Jesús aj Nazaret? ¿Tom tzach ja on̈ a sateli? Vojtac ach. A ach tic, sic'b'il ach el yuj Dios, xchi d'ay.

25 Axo Jesús ix tuman jun enemigo chi':

—Tz'in xa chi. Elan̈ d'a vin̈ tic, xchi.

26 Ix cot d'a sjolom vin̈ yuj jun enemigo chi'. Ix te el yav vin̈. Ichato chi' b'ian, ix el jun enemigo chi'. 27 Ix te sat sc'ool eb' anima smasanil yilani. Yuj chi', ix laj yalanq'ue eb':

—¿Tas yaj jun vin̈ tic? ¿Tas c'ayb'ub'al jun vin̈ sjavi tic? A vin̈ tic, ay spoder vin̈ scachan eb' enemigo. Ina ticnaic, sc'anab'ajax vin̈ yuj eb', xchi eb' anima chi'.

28 D'a val jun rato chi', ix pucax el yab'ixal Jesús d'a masanil yol yic Galilea chi'.

Tzijtum eb' ix b'oxi sc'ool yuj Jesús

(Mt 8.14-17; Lc 4.38-41)

29 Ix lajvi yelta eb' d'a yol spatil culto chi', ix b'at Jesús yed' vin̈aj Jacobo yed' vin̈aj Juan. Ix c'och eb' d'a spat vin̈aj Simón yed' vin̈aj Andrés. 30 Axo ix sn̈i' vin̈aj Simón chi', van scham ix yuj c'ac'al yab'il. Yuj chi' ix yalan eb' yab' Jesús to penaay ix. 31 Ichato chi' ix c'och d'a stz'ey ix. Ix syaman sc'ab' ix, ix yic'anq'ue vaan ix. Val d'a jun rato chi' ix b'oxi sc'ol ix yuj jun c'ac'al yab'il chi', ix och ijan ix sc'atc'ancot eb'.

32 Axo yic toxo ix b'at c'u, vanxo sq'uic'b'i, ix ic'jib'at eb' penaay smasanil d'a Jesús yed' eb' ayoch enemigo d'ay. 33 Ix smolb'an sb'a eb' aj chon̈ab' chi' smasanil d'a ti puerta. 34 Tzijtum macan̈il yab'il tz'ic'an eb', ix b'oxican eb' yuj Jesús chi'. Tzijtum eb' enemigo ix ic'jiel d'a eb'. Maj chajoclaj lolon eb' enemigo chi', yujto yojtacxo eb' to Yuninal Dios.

Ix ec' Jesús yalcanel slolonel Dios d'a Galilea

(Lc 4.42-44)

35 Ayto sc'ana' ix q'ue vaan Jesús, ix b'at d'a stiel chon̈ab'. Ata' ix lesalvi. 36 Axo vin̈aj Simón yed' eb' yetc'ayb'umal, ix b'at eb' sayeq'ui. 37 Axo ix ilchaj yuj eb', ix yalan eb' d'ay:

—Masanil eb' anima, van yec' eb' ach sayeq'ui, xchi eb' d'ay.

38 Palta ix yalan Jesús d'a eb':

—Coyec d'a juntzan̈ aldea d'a lac'an tic, yic b'at valcanel slolonel Dios d'a scal eb' anima ta'. Yuj jun tic in coti, xchi d'a eb'.

39 Ix lajvi chi', ix ec' yalancanel slolonel Dios d'a yoltac spatil culto d'a yol yic Galilea. Ix yic'anel eb' enemigo chi' d'a eb' anima.

B'oxinac sc'ool jun vin̈ penaay yuj lepra

(Mt 8.1-4; Lc 5.12-16)

40 Ay jun vin̈ penaay yuj jun yab'il scuchan lepra ix c'och d'a Jesús. Ix em cuman vin̈, ix yalan vin̈:

—Tato syal a c'ool, syal in ac'an b'oxoc, xchi vin̈ d'ay.

41 Axo Jesús ix oc' sc'ool, ix syamlan vin̈.

—Tzin nib'ej sb'oxican a c'ool, xchi d'a vin̈.

42 Ix lajvi yalan jun chi', ix tacji jun yab'il chi' d'a vin̈, ix b'oxi sc'ool vin̈. 43 Ix lajvi chi', ix checji pax vin̈ yuj Jesús. Ayic ix schecan pax vin̈ chi', ix cham val yalan d'a vin̈:

44 —Ab'i, ayta b'aj tzalel jun tic. Palta ixic, ch'ox a b'a d'a vin̈ sacerdote. B'at ac'an jun silab' d'a Dios icha yalnaccan Moisés, yic tz'ilji to ach b'oxi, xchi d'a vin̈.

45 Axo ix b'at vin̈, ix syamanoch vin̈ yalaneli chajtil ix aj sb'oxi. Ix spucanel specal vin̈, yuj chi' max yal yoch Jesús d'a yol junoc chon̈ab', yujto tzijtum eb' sgana sc'och d'ay. B'aj malaj val anima ix eq'ui, palta ix laj cot eb' anima d'a junjun lugar, ix c'och eb' d'ay.

2

B'oxinac sc'ool jun vin̈ sicb'inaqueli

(Mt 9.1-8; Lc 5.17-26)

1 Ayxom sjayiloc c'u, ix c'ochxi Jesús d'a chon̈ab' Capernaum. Axo ix yab'an eb' anima to ayec' d'a spat. 2 Yuj chi', man̈ jantacoc anima ix smolb'ej sb'a d'a spat chi', man̈xalaj b'aj tz'aj eb'. Axo Jesús ix alanel slolonel Dios d'a scal eb'. 3 Ay jun vin̈ sicb'inaquel ix ic'jicot yuj chan̈van̈ eb' vin̈. 4 Palta maj yal-laj yoch eb' b'aj ayec' Jesús chi', yujto tzijtum anima. Yuj chi' ix q'ue eb' d'a span̈anil yib'an̈ jun pat chi'. Axo d'a stojolal b'aj ayeq'ui, ata' ix yol eb'. Ix lajvi chi', ix yac'anem d'un̈un̈oc vin̈ sicb'inaquel chi' eb' yed' svaynub' b'aj ayec' chi'. 5 Ix yilan Jesús chi' to ix yac'och eb' d'a sc'ool, ix yalan d'a vin̈ sicb'inaquel chi':

—Ach vetanimail, ix ac'ji lajvoc a mul, xchi d'a vin̈.

6 Palta ay juntzan̈ eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés c'ojanem ta'. Ix snaan eb' vin̈ icha tic: 7 ¿Tas yuj syal vin̈ icha chi'? Te b'uchumtac vin̈ d'a Dios. Malaj junoc anima syal yac'an lajvoc co mul, an̈ej val Dios, xchi eb' vin̈. 8 Axo Jesús yojtacxo tas sna eb' vin̈. Yuj chi' ix yalan d'a eb' vin̈:

—¿Tas yuj van e naan juntzan̈ chi'? 9 ¿B'aja junoc secojtac calan tze na'a? Tic ix ac'ji lajvoc a mul, ¿tom xco chi? ¿Mato: Q'uean̈ vaan, b'eyan̈ xco chi? 10 Palta a ticnaic, ol in ch'ox d'ayex to a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ay vopisio vac'ancan lajvoc smul eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic, xchi d'a eb' vin̈.

Ix lajvi chi', ix yalan d'a vin̈ sicb'inaquel chi':

11 —A in tic sval d'ayach, q'uean̈ vaan. Ic'q'ue vaan a vaynub' tic. Paxan̈ d'a a pat, xchi Jesús chi' d'a vin̈.

12 D'a jun rato chi', ix q'ue vaan vin̈. Ix yic'anchaan̈ svaynub' vin̈ chi'. Q'uelanoch eb', ix pax vin̈. Yuj chi' ix te sat sc'ol eb' smasanil. Ix laj yalan vach' lolonel eb' d'a Dios.

—Malaj b'aj squiltaxon jun tic, xchi eb'.

Ix och vin̈aj Leví sc'ayb'umoc Jesús

(Mt 9.9-13; Lc 5.27-32)

13 Ix lajvi chi', ix c'ochxi Jesús d'a sti' a' n̈ajab' junelxo. Ix laj c'och masanil eb' anima d'ay, ix sc'ayb'an eb'. 14 Axo yic van sb'ati, ix yilani to ayec' jun vin̈ scuch Leví,2.14 vin̈ yuninal vin̈aj Alfeo, c'ojanem vin̈ b'aj stecchajel alcabar.

—Ochan̈ in c'ayb'umoc, xchi Jesús chi' d'a vin̈.

Yuj chi' ix q'ue vaan vin̈, ix och vin̈ sc'ayb'umoc Jesús. 15 Axo ix c'och Jesús d'a spat vin̈aj Leví chi', ayic ix em c'ojan vael yed' eb' sc'ayb'um, ay juntzan̈xo eb' tecumel alcabar ix em c'ojan yed' eb' yed' juntzan̈xo eb' chuc sb'eyb'al, yujto tzijtumxo eb' ix och tzac'an yuuj. 16 Axo eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés yed' eb' vin̈ fariseo, ix yilan eb' vin̈ to van sva Jesús yed' eb' malaj svach'il sb'eyb'al chi'. Yuj chi' ix yalan eb' vin̈ d'a eb' vin̈ sc'ayb'um Jesús chi':

—¿Tas yuj sva Jesús yed' eb' tecumel alcabar yed' juntzan̈xo eb' malaj svach'il sb'eyb'al tic? xchi eb' vin̈.

17 Axo ix yab'an Jesús, ix yalan d'a eb' vin̈:

—Q'uinaloc ay junoc vin̈ an̈tum, a eb' vach' sc'ool, malaj tz'och vin̈ yuj eb'. An̈ej eb' penaay ay tz'och vin̈ yuuj. Maj in javilaj vavtejcot eb' vach' sb'eyb'al snaani, palta yuj vavtan eb' ojtannac to malaj svach'il sb'eyb'al, xchi Jesús d'a eb' vin̈.

Max schalaj sb'a jun icham b'eyb'al yed' jun ac' c'ayb'ub'al

(Mt 9.14-17; Lc 5.33-39)

18 A junel ix och eb' sc'ayb'um vin̈aj Juan yed' eb' sc'ayb'um eb' fariseo d'a tzec'ojc'olal. Yuj chi' ay eb' ix c'och d'a Jesús, ix yalan eb' d'ay:

—A eb' sc'ayb'um vin̈aj Juan yed' eb' sc'ayb'um eb' fariseo, ayoch eb' d'a tzec'ojc'olal, palta axo eb' a c'ayb'um tic, ¿tas yuj max och eb' d'a tzec'ojc'olal? xchi eb' d'ay.

19 Yuj chi' ix yalan Jesús d'a eb':

—Q'uinaloc ay junoc nupnajel ticnaic, a eb' avtab'il ta', ¿tom syal yoch eb' d'a tzec'ojc'olal yacb'an aytoec' vin̈ snupnaj chi' yed' eb'? Ayic aytoec' vin̈ yed' eb', max yal yoch eb' d'a tzec'ojc'olal. 20 Palta ato yic ol ja stiempoal ol ic'joquel vin̈ d'a scal eb', ato ta' ol och eb' d'a tzec'ojc'olal.

21 Q'uinaloc ay junoc c'a pichul tzolchaji, ¿tom ay junoc mach tz'ac'anoch junoc ac' c'apac snipuloc jun c'a pichul chi'? Yujto a jun ac' c'apac chi' tz'utz'i, svach' toc'an n̈ic'chaj jun c'a c'apac chi'. Svach' ixtaxb'at jun c'a c'apac chi' yuuj. 22 An̈ejtona', malaj junoc mach syal yac'anem vino manto sipjoc d'a yol junoc c'a tz'uum yed'tal vino.2.22 Yujto a sipji vino chi', ton̈ej sn̈ic'chaj jun c'a tz'uum chi' yuuj. Ton̈ej tz'ixtax vino chi' yed' jun tz'uum chi'. Yuj chi', an̈ej d'a yool juntzan̈ ac' tz'uum, an̈ej ta' tz'em ac' vino chi', xchi Jesús d'a eb'.

Telajb'ail yuj sc'ual ic'oj ip

(Mt 12.1-14; Lc 6.1-11)

23 D'a jun sc'ual yic syic' yip eb' aj Israel, ix ec' Jesús yed' eb' sc'ayb'um d'a jun b'e d'a scal ixim trigo. Axo eb' sc'ayb'um chi' ix c'utzanelta ixim jolom trigo chi' ayic van sb'ey eb'. 24 Yuj chi', axo eb' fariseo ix alan d'a Jesús:

—A ticnaic, ¿tas yuj smunlaj eb' a c'ayb'um d'a sc'ual ic'oj ip? Malaj sleyal sc'ulan eb' icha chi', xchi eb'.

25 Palta ix yalan Jesús d'a eb':

—¿Tom malaj b'aj tzeyil d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, tas sc'ulejnac vin̈aj David d'a junel, ayic yoch svejel vin̈ yed' eb' ajun yed'oc? 26 Xid'nac ec' vin̈ d'a scajnub' Dios ayic ayoch vin̈aj Abiatar sat sacerdoteal. Ata' svanac juntzan̈ ixim pan vin̈ yic Dios yaji, yac'anpax ixim vin̈ d'a eb' ajun yed'oc. A juntzan̈ ixim pan chi', an̈ej eb' sacerdote ay yalan yic svaan ixim. Palta a jun sc'ulejnac eb' chi', man̈ muloclaj d'a sat Dios.

27 A Dios b'oannac sc'ual ic'oj ip yuj svach'iloc eb' anima, palta man̈ yujoc sc'anab'ajax sc'ual ic'oj ip chi', b'ojinac anima yuj Dios chi'. 28 A in tic syal valani tas sco c'ulej d'a sc'ual ic'oj ip, yujto Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail, xchi Jesús d'a eb'.

3

B'oxinac jun vin̈ sicb'inaquel sc'ab'

(Mt 12.9-14; Lc 6.6-11)

1 Ix ochxi Jesús d'a yol spatil culto. Ata' ay jun vin̈ sicb'inaquel sc'ab', juneln̈ej taquin̈ roquinac. 2 Ay eb' stan̈van yila' tato sb'oxi sc'ab' vin̈ yuj Jesús d'a sc'ual ic'oj ip, yujto sgana eb' yac'anoch d'a yib'an̈. 3 Ix yalan Jesús d'a vin̈ sicb'inaquel sc'ab' chi':

—Q'uean̈ lin̈an, cotan̈ d'a co nan̈al tic, xchi Jesús d'a vin̈.

4 Ix lajvi chi' ix yalan d'a eb' anima:

—¿B'aja junoc ay sleyal co c'ulan d'a sc'ual ic'oj ip tze na'a? ¿Tzam yal co c'ulan juntzan̈ tas vach', ma a juntzan̈ malaj svach'il syal co c'ulani? ¿Tzam yal scac' b'oxoc junoc penaay, ma to syal co vach' milanchamoc? xchi Jesús.

Palta tz'inxon̈ej xchi eb'. 5 Ix ec' q'ueleloc Jesús d'a eb', ix cot yoval. Ix te cusq'uei yujto te pit eb'. Ix yalan d'a vin̈:

—Aq'uel lian a c'ab' chi', xchi.

Ix yac'anel lian vin̈. Icha chi' ix aj sb'oxicani. 6 Ayic toxo ix elta eb' vin̈ fariseo, ix lolon eb' vin̈ yed' eb' spartido vin̈aj Herodes. Ix laj slajtian sb'a eb' chajtil ol yutoc eb' smilancham Jesús.

Tzijtum anima ix c'och d'a sti' a' n̈ajab'

7 Axo Jesús ix c'och d'a sti' a' n̈ajab' yic Galilea yed' eb' sc'ayb'um. Tzijtum eb' anima ix c'och yed' eb'. Ay eb' ix cot d'a yol yic Galilea, 8 d'a yol yic Judea, d'a chon̈ab' Jerusalén, d'a yol yic Idumea yed' d'a sc'axepal a' Jordán. Ay pax eb' ix cot d'a slac'anil Tiro yed' Sidón. Ix yab'an eb' to man̈xo jantacoc milagro ix sb'o Jesús. Yuj chi' tzijtum eb' ix c'och d'ay. 9 Yuj chi' ix yalan Jesús d'a eb' sc'ayb'um to syac' lista junoc barco eb', yic max vitz'c'aj yuj eb' anima. 10 Man̈ jantacoc eb' toxo ix b'oxi sc'ool yuuj. Yuj chi' tzijtum eb' penaay syecoch sb'a yic smaslan Jesús chi' eb'. 11 Axo juntzan̈ eb' enemigo, ayic syilan Jesús eb', tz'em cuman eb' d'a yichan̈, tz'avajq'ue eb':

—A ach tic, Yuninal ach Dios, xchi eb'.

12 Palta scachji eb' yuuj, yic max yalel eb' mach.

A Jesús sic'jinaquel lajchavan̈ eb' schecab'

(Mt 10.1-4; Lc 6.12-16)

13 Ix lajvi chi', ix b'at Jesús d'a jun tzalan. Axo eb' sgana to tz'ec' yed'oc, ix yavtejcot eb', ix c'och eb' d'ay. 14 Lajchavan̈ eb' ix ac'jioch yopisio, yic vach' tz'ec' eb' yed'oc, yic syalanpaxel slolonel Dios eb'. 15 Ix yac'anoch yopisio eb' yic'anel enemigo eb' d'a eb' anima. 16 A eb' lajchavan̈ chi' aton eb' tic: Vin̈aj Simón, scuchan pax Pedro yuj Jesús, 17 vin̈aj Jacobo yed' vin̈ yuc'tac vin̈ scuch Juan. A chavan̈ eb' tic, yuninal eb' vin̈aj Zebedeo. Ix ac'jican scuch eb' Boanerges. Boanerges syalelc'ochi, yuninal c'u sc'an̈i.3.17 18 Ayec' pax vin̈aj Andrés, vin̈aj Felipe, vin̈aj Bartolo, vin̈aj Mateo, vin̈aj Tomás, vin̈aj Jacobo yuninal vin̈aj Alfeo, vin̈aj Tadeo yed' vin̈aj Simón. A vin̈aj Simón tic, spartido sb'a vin̈ yed' eb' Zelote. 19 Ayec' pax vin̈aj Judas aj Queriot, aton vin̈ ix ac'anoch Jesús d'a yol sc'ab' chamel.

Ay eb' ix alani to a vin̈ diablo ayoch d'a Jesús

(Mt 12.22-32; Lc 11.14-23; 12.10)

20 Ix lajvi chi', ix b'at Jesús d'a jun pat yed' eb' sc'ayb'um. Tzijtum anima ix smolb'ej sb'a junelxo. Yuj chi' maxtzac yac' tiempo sva eb'. 21 A ix yab'an eb' sc'ab' yoc Jesús, ix javi eb', ijan ix syam eb', yujto a snaan eb' to loco yaji.

22 Ay juntzan̈ eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés ix cot d'a Jerusalén, ix yalan eb' vin̈:

—A Beelzebú yajalil eb' enemigo, ayoch yed' Jesús tic. Yuj chi', syal ton yic'anel eb' enemigo chi', yujto a' ayoch yed'oc, xchi eb'.

23 Axo Jesús ix avtancot eb' vin̈, ix yalan d'a eb' vin̈:

—A vin̈ Satanás chi', ¿tas ol yutoc vin̈ spechanel eb' yetenemigoal? 24 Q'uinaloc ay junoc nivan chon̈ab' b'aj slaj spoj sb'a eb' yajal, slaj yac'an oval eb'. Tato icha chi', d'a jun rato sjuviel jun chon̈ab' chi'. 25 Q'uinaloc ay junoc patil eb' anima, spoj sb'a yuj oval. Tato icha chi', jun rato sjuviel jun patil eb' anima chi'. 26 An̈ejtona', icha chi' yaj pax vin̈ Satanás. Q'uinaloc spoj sb'a vin̈ yed' eb' yetenemigoal, syac'an oval vin̈ yed' eb'. Tato icha chi', sjuviel vin̈. Icha chi' tz'aj yel yopisio vin̈.

27 Q'uinaloc ay junoc vinac te ay yip. Malaj junoc mach syal scomon och d'a yol spat vin̈, syic'anelta tastac ay d'ay. An̈ej ta syac' ganar eb' vin̈ stzec'ancan vin̈ aj pat chi' b'ab'el, ichato chi', syal yic'jiel tastac ay d'a vin̈.

28 D'a val yel sval d'ayex, yaln̈ej tas smul eb' anima yed' jantacn̈ej tas malaj svach'il syal eb' d'a spatic Dios, ol yal yac'an lajvoc Dios. 29 Palta a eb' b'uchumtac d'a Yespíritu Dios, a jun smul eb' chi', toxon man̈ ol ac'joc lajvoc. Scan d'a yib'an̈ eb' d'a juneln̈ej, xchi Jesús.

30 Icha chi' ix yutej yalani, yujto ix yal eb' to a vin̈ enemigo ayoch yed'oc.

A ix snun Jesús yed' eb' yuc'tac

(Mt 12.46-50; Lc 8.19-21)

31 Ix lajvi chi', ix c'och ix snun Jesús yed' eb' yuc'tac. An̈ej d'a ti' pat ix c'och eb'. Ix schecan avtajelta Jesús eb'. 32 Axo eb' c'ojanem d'a stz'ey ix alan d'ay:

—Ayec' ix a nun yed' eb' uc'tac d'a ti' pat, van ach sayan eb', xchi eb'.

33 Palta ix yalan Jesús d'a eb':

—¿Mach ix in nun chi', mach eb' vuc'tac chi' tze na'a? xchi d'a eb'.

34 Ix lajvi chi', ix ec' q'ueleloc d'a eb' c'ojanem d'a stz'ey chi', ix yalani:

—A ex tic, icha val in nun, icha val vuc'tac eyaji. 35 Yujto a eb' sc'anab'ajan icha sgana Dios, aton val eb' chi' icha vuc'tac, icha vanab', icha in nun yaji, xchi Jesús.

4

A yab'ixal vin̈ tzicumb'at in̈at trigo

(Mt 13.1-9; Lc 8.4-8)

1 Ayic ix syamanxi och Jesús sc'ayb'an eb' anima d'a sti' a' n̈ajab', tzijtum anima ix smolb'ej sb'a. Yuj chi', ix och d'a yol jun barco ayec' d'a sti' a', ix em c'ojan. Axo eb' anima chi', ix can eb' smasanil d'a sti' a'. 2 Tzijtum tas ix yac' sc'ayb'ej eb'. Ix yalan juntzan̈ ab'ix d'a eb'. Xchi icha tic:

3 —Ab'ec. Ay jun vin̈ ix b'at tzicojb'at in̈at trigo. 4 Ayic van stzicanb'at vin̈, ay ixim ix emcan d'a yoltac b'e. Axo noc' much ix ec' lojanq'ue ixim. 5 Ay pax juntzan̈xo ixim ix emcan d'a yib'an̈tac q'uen samq'ueen, b'aj jab'n̈ej slumal. Elan̈chamel ix javi ixim, yujto jab'n̈ej slumal. 6 Palta axo ix el yoc c'u, elan̈chamel ix tacjiel ixim, yujto malaj val sch'an̈al yib' ixim. 7 Ay pax juntzan̈xo ixim ix emcan d'a caltac an̈c'ultac. Axo ix te q'uib' juntzan̈ an̈c'ultac chi', ton̈ej ix satel juntzan̈ in̈at chi' d'a scal an̈. Yuj chi' majxo yac'laj sat. 8 Palta ay juntzan̈xo ix emcan b'aj yax sat luum. A juntzan̈ chi' ix javi, ix q'uib'i, ix aj sjolom. Ay ix yac' sat d'a 30. Ay ix yac' d'a 60. Ay ix yac' d'a jun ciento. 9 A juntzan̈ tzeyab' tic, naec val sic'lab'il, xchi Jesús d'a eb'.

A yopisio juntzan̈ ab'ix sch'oxanel c'ayb'ub'al

(Mt 13.10-17; Lc 8.9-10)

10 Ayic man̈xalaj eb' anima chi' ayec' yed' Jesús, axo eb' sc'ayb'um slajchavan̈il yed' eb' ayec' d'a stz'ey, ix sc'anb'ej eb' d'ay:

—¿Tas yuj ab'ixn̈ej tz'aj a c'ayb'an eb' anima? xchi eb'.

11 Yuj chi', ix yalan d'a eb':

—An̈ej d'ayex sch'ox Dios juntzan̈ tas manta mach ojtannac, yic vach' snachajel eyuuj chajtil tz'aj eyoch d'a yol sc'ab'. Palta axo d'a eb' anima smasanil, an̈ej juntzan̈ ab'ix sch'oxanel c'ayb'ub'al svala', 12 yic man̈ ol nachajel yuj eb'. Vach'chom syil junoc tas eb', scanxin̈ej eb' ichn̈ej ta'. Ichato malaj tas syil eb'. An̈ejtona', vach'chom syab' eb', palta max nachajel jab'oc yuj eb'. Yuj chi', max sq'uex spensar eb', max ac'ji lajvoc smul eb' yuj Dios.

A tas syalelc'och yab'ixal vin̈ tzicumb'at in̈at trigo

(Mt 13.18-23; Lc 8.11-15)

13 —Tato man̈ eyojtacoc tas syalelc'och jun ab'ix ix val tic, ¿tas ol eyutoc eyojtacanel juntzan̈xo ab'ix smasanil? 14 A vin̈ tzicumb'at in̈at trigo chi', syalelc'ochi, aton eb' tz'alanel slolonel Dios. 15 A juntzan̈ in̈at ix emcan d'a yoltac b'e chi', syalelc'ochi, a eb' ix ab'an slolonel Dios. Palta axo yic slajvi yab'an eb', sc'och vin̈ Satanás, syic'anel slolonel Dios vin̈ d'a eb'. 16 Axo juntzan̈ in̈at ix emcan d'a yib'an̈ q'uen q'ueen, syalelc'ochi, ay juntzan̈xo anima tz'ab'an slolonel Dios, te tzalajc'olal scha eb'. 17 Palta malaj jab'oc stec'anil eb', icha junoc te te' malaj sch'an̈al yib'. Axo yic sja junoc yaelal, mato tz'ac'jioch d'a yib'an̈ eb' yuj slolonel Dios, jun rato sjuviel spensar eb'. 18 Axo juntzan̈xo in̈at ix emcan d'a caltac an̈c'ultac, syalelc'ochi, ay juntzan̈xo eb' tz'ab'an slolonel Dios. 19 Palta an̈ej yic yolyib'an̈q'uinal tic sna eb'. Sjuviel spensar eb' yujto snib'ejoch sb'a eb' b'eyumal. Tzijtum juntzan̈ tas snib'ejoch eb'. Yuj chi', sjuviel eb' d'a slolonel Dios. Lajan tz'aj eb' icha juntzan̈ in̈at malaj jab'oc sat syac'a'. 20 Palta axo juntzan̈xo in̈at ix emcan b'aj yax sat luum, syalelc'ochi, ay juntzan̈xo eb' tz'ab'an slolonel Dios, syac'val och eb' d'a sc'ool. A eb' chi', lajan eb' icha juntzan̈ in̈at syac' sat d'a 30. Ay pax eb' lajan icha juntzan̈ syac' sat d'a 60, yed' d'a jun ciento, xchi Jesús.

A masanil tas c'ub'eltac yaji ol checlajelta

(Lc 8.16-18)

21 Ix yalanxi Jesús:

—Ayic sco tz'icanoch co candil, ¿tom a d'a yalan̈ junoc cajón, ma d'a yalan̈ junoc ch'at scac'cani? A d'a yib'an̈ junoc tas chaan̈, ata' scac'q'uei, yic vach' syac' yoc d'a yol co pat. 22 Icha pax chi' jantac tas c'ub'ab'ileli, ol checlajoc. Yed' jantacn̈ej tas c'ub'eltac yaji, ol checlajel smasanil. 23 A juntzan̈ van eyab'an tic, naec val sic'lab'il.

24 Aq'uec val och e chiquin d'a tas van eyab'ani, yujto icha tzeyutej eyac'anoch e chiquin, icha chi' ol yutoc Dios yac'anpax nachajel eyuuj. Ayto pax tas ol vach' ac'joc nachajel eyuuj. 25 Yujto a mach sgana snachajel yuuj, ol vach' ac'joc nachajel yuj eb'. Axo eb' malaj sgana snachajel yuuj, a jab'oc tas ijan snachajel yuj eb', ol vach' ic'joc ec' d'a eb', xchi Jesús.

A yab'ixal juntzan̈ in̈at sq'uib'i

26 —Ol val d'ayex chajtil tz'aj yoch eb' anima d'a yol sc'ab' Dios. Lajan icha junoc vin̈ stzicb'at yin̈at d'a sat junoc sluum. 27 Slajvi chi', svay vin̈ junjun ac'val, sq'uex van vin̈ d'a junjun c'u. Axo pax juntzan̈ in̈at chi' sq'ueuli, sq'uib'i. Palta man̈ yojtacoc vin̈ tas tz'aj sq'uib'i, 28 yujto yujn̈ej syaxil sat luum sq'uib'i. B'ab'el sq'ueul xiil. Slajvi chi', sq'ueul sjolom, tz'och sat. 29 Ayic sc'anb'i, sjochchaji, yujto sc'och stiempoal yeli.

A yab'ixal sat an̈ mostaza

(Mt 13.31-32; Lc 13.18-19)

30 ¿Chajtil tz'aj sq'uib' sb'isul eb' anima yoch d'a yol sc'ab' Dios tze na'a? Ol val jun ab'ix tic eyab'i, chajtil tz'aj sq'uib' sb'isul eb'. 31 A eb' chi', lajan eb' icha juntzan̈ in̈at mostaza tz'avchaj d'a junoc luum. A juntzan̈ in̈at chi', yelxo te cotac d'a yichan̈ masanil juntzan̈xo in̈at d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 32 Palta ayic toxo ix avchaji, sq'uib'i, ec'to tz'aj d'a yichan̈ masanil juntzan̈xo itaj scavej d'a junjun ab'il. Te nivac tz'aj sc'ab', syal sb'oan so' noc' much d'a yen̈ul, xchi Jesús d'a eb'.

Ab'ixn̈ej yalnac Jesús d'a eb' anima

(Mt 13.34-35)

33 Tzijtum juntzan̈ ab'ix icha jun tic ix yal Jesús d'a eb' ayic ix yalanel slolonel. An̈ej juntzan̈ tas snachajel yuj eb', ix yaleli. 34 An̈ej juntzan̈ ab'ix chi' ix yac'lab'ej a ix yalanel d'a eb' anima. Axo yic ayec' sch'ocoj yed' eb' sc'ayb'um, ix laj yal d'a eb' tastac syalelc'och masanil juntzan̈ chi'.

Ix numc'aj ic' yed' a' n̈ajab' yuj Jesús

(Mt 8.23-27; Lc 8.22-25)

35 An̈eja' d'a jun c'u chi' ayic van sq'uic'b'i, ix yalan Jesús d'a eb' sc'ayb'um:

—Coyec d'a junxo sc'axepal a' chi', xchi.

36 Yuj chi' ix yactejcan juntzan̈ eb' anima ayec' d'a sti' a' n̈ajab' chi'. Ix och eb' d'a yol te' barco d'a b'ajtaxon ayoch Jesús chi', ix b'at eb'. Ix b'at pax juntzan̈xo barco yed' eb'. 37 Palta ix javi jun ic' te ov d'a yib'an̈ a'. Ix och chulnaj a' d'a yol te' barco chi'. Ix mac'jioch a' d'a yol te' yuj ic' chi'. Ijan ix b'at te' d'a yich a'. 38 Axo Jesús vaynac d'a yichelc'och te' barco chi', ayoch sc'an̈ jolom. Yuj chi', ix pitzjiel svayan̈ yuj eb'.

—Mamin, ¿tom max a na jab'oc to van co b'at d'a yich a'? xchi eb' d'ay.

39 Yuj chi' ix q'ue vaan, ix cachji jun ic' chi' yuuj yed' a' n̈ajab' chi':

—Ochan̈ vaan. Numan tzach aji, xchi.

Ichato chi' b'ian, ix och vaan jun ic' chi', ix numc'aji.

40 Ix lajvi chi', ix yalan d'a eb' sc'ayb'um chi':

—¿Tas yuj tzex te xivi? ¿Tas yuj maxto eyac'och Dios d'a e c'ool? xchi d'a eb'.

41 Axo eb', ton̈ej ix te sat sc'ool eb' yuuj. Ix laj yalan eb':

—¿Tas yaj jun vin̈ tic? Ina sc'anab'ajax vin̈ yuj ic' yed' a' n̈ajab' tic, xchi eb'.

5

A jun vin̈ ayoch enemigo d'ay d'a Gerasa

(Mt 8.28-34; Lc 8.26-39)

1 Ix c'och Jesús yed' eb' sc'ayb'um d'a junxo sc'axepal a' n̈ajab' chi' d'a Gerasa. 2 Ayic van yelta Jesús d'a yol te' barco chi', ix cot jun vin̈ b'aj smucchaj eb' chamnac, ix c'och vin̈ d'ay. A jun vin̈ chi', ayoch enemigo d'a vin̈. 3 An̈ej b'aj mucan eb' chamnac, an̈ej ta' cajan vin̈. Malaj junoc mach syal stzec'an vin̈, vach'chom yed' q'uen cadena. 4 Yujto tzijtum elxo stzec'chaj vin̈ yed' q'uen d'a sjaj yoc yed' d'a sc'ab', palta d'a juntac el sd'in̈chajb'at q'ueen yuj vin̈. Malaj junoc mach stzac'van syaman vin̈. 5 Masanil tiempo, d'ac'valil yed' d'a c'ualil, ton̈ej sb'eyec' vin̈ d'a jolomtac vitz, yed' b'aj smucchaj eb' chamnac. Tz'avaj vin̈. Ste maq'uej lajvoc sb'a vin̈ d'a juntzan̈ q'uen q'ueen. 6 Najatto ix yilb'at Jesús chi' vin̈, ix spilan yip vin̈ scot d'ay. C'axel yem cuman vin̈ d'a yichan̈ sc'ochi. 7-8 Yuj chi' ix yalan Jesús:

—Ach enemigo, elan̈ d'a vin̈, xchi.

Ix lajvi chi', ix te q'ue yav vin̈ yalani:

—¿Tas alan ic d'ayin, ach Jesús? A ach tic, Yuninal ach Dios, jun te Nivan Yelc'ochi. Tzin tevi val d'ayach d'a yichan̈ Dios, man̈ in ixtej, xchi vin̈ d'ay.

9 Ix lajvi chi', ix sc'anb'an Jesús d'a vin̈:

—¿Tas a b'i? xchi d'a vin̈.

—Legión in b'i, yujto tzijtum co b'eyi, xchi vin̈.

10 Ix och ijan vin̈ stevi d'a Jesús, yic max checjiel eb' enemigo chi' d'a jun lugar chi'. 11 Ay juntzan̈ noc' chitam van sva d'a stz'ey jun tzalan chi'. 12 Yuj chi' ix tevioch masanil eb' enemigo chi' d'a Jesús:

—Checon̈canb'at d'a scal noc' chitam chi', yic a d'a noc' ol on̈ ochcanoc, xchi eb'.

13 Axo Jesús ix chaanb'at eb' d'a noc'. Yuj chi' ix el eb' d'a vin̈, axo d'a noc' chitam chi' ix b'at ochxican eb'. Ay am chab'oc mil noc'. Ix laj syumanb'at sb'a noc' smasanil d'a sattac vitz. Ix laj b'at noc' d'a yol a' n̈ajab' chi'. Ix laj sjic' a' noc', ix cham noc'.

14 Axo eb' stan̈vumal noc' ix te xiv eb'. Ix laj b'at eb' elelal. Ix laj ec' eb' yalcanel yab'ixal jun chi' d'a chon̈ab' yed' b'aj najat yajb'ati. Yuj chi', ix laj c'och eb' anima yila' tas jun ix uji chi'. 15 Axo ix c'och eb' b'aj ayec' Jesús, ix yilan eb' to a vin̈ b'aj ix el eb' enemigo chi', c'ojanec' vin̈ ta'. Ayxo och spichul vin̈, te vach'xo sc'ol vin̈. Yuj chi', ix te xiv eb'. 16 A eb' ix ilan tas ix sc'ulej Jesús chi', a eb' ix alan d'a juntzan̈xo eb' vanto sc'ochi. Ix laj yalan eb' tas ix aj yel eb' enemigo chi' yed' tas ix aj pax noc' chitam chi'. 17 Yuj chi', ix tevi eb' anima chi' d'a Jesús, yic tz'el d'a yol slugar eb' chi'.

18 Ayic ix ochxi Jesús d'a yol barco, axo vin̈ b'aj ix el eb' enemigo chi', ix sc'an pavor vin̈ d'a Jesús yic vach' sb'atcan vin̈ yed'oc. 19 Palta ix yalan d'a vin̈:

—Paxan̈ d'a a pat, b'aj ay a mam yed' eb' uc'tac. Tzalan icha tic d'a eb': Nivan tas ix sb'o Dios Cajal d'ayin. Ix te oc' sc'ool d'ayin, xa chi, xchi Jesús d'a vin̈.

20 Yuj chi', ix b'at vin̈. Ix ec' pax vin̈ d'a juntzan̈xo chon̈ab' d'a yol yic Decápolis. Ix laj yalanel vin̈ jantac tas ix sb'o Jesús d'ay. Yuj chi' ix te sat sc'ol eb' smasanil.

A ix yisil vin̈aj Jairo yed' junxo ix penaay

(Mt 9.18-26; Lc 8.40-56)

21 Ix lajvi chi', ix ec'xi Jesús d'a a' n̈ajab' b'aj ix coti. Axo yic ix c'ochxi d'a sti' a' chi', tzijtum anima ix smolb'ej sb'a. 22 Ix c'och jun vin̈ yajal yaj d'a spatil culto, scuch Jairo. Ayic ix yilan Jesús vin̈, ix em cuman vin̈ d'a yichan̈. 23 Ix te tevi vin̈ d'ay, ix yalan vin̈:

—Toxo val scham jun ix visil. Con̈ ved'oc, b'at aq'uec' a c'ab' d'a yib'an̈ ix, yic ol b'oxoc sc'ool ix yic man̈ ol cham ix, xchi vin̈ d'ay.

24 Yuj chi' ix b'at Jesús yed' vin̈. Tzijtum pax anima ix b'at yed'oc, ix ste vitz'ej sb'a eb'. 25 Palta ay junxo ix, ayxo slajchavil ab'il syamanoch yel jun a' d'a snivanil ix. 26 Tzijtum eb' an̈tum b'aj ix b'at yixtej sb'a ix. Masanil tastac ay d'a ix, ix schon̈el ix yuj stupan eb'. Palta maj b'oxilaj ix yuj eb', masn̈ej ix te nivtaj ix. 27 Palta ix yab'an yab'ixal Jesús ix. Yuj chi' ix c'och ix d'a spatic d'a scal eb' anima. Ix syaman sti' spichul Jesús chi' ix, 28 yujto ix sna' ix: Ton̈ejocab' tzin yam jab'oc sti' spichul, tzin b'oxicani, xchi ix. 29 D'a jun rato chi', ix och vaan jun syaelal ix chi'. Ix yab'an ix sb'oxi sc'ool yuj jun syaelal chi'. 30 Axo Jesús yojtac to ay mach ix b'oxi sc'ool yuj spoder. Yuj chi', ix meltzajb'at q'uelan d'a eb' anima chi', ix sc'anb'an d'a eb':

—¿Mach jun ix yaman in pichul tic? xchi d'a eb'.

31 Axo eb' sc'ayb'um ix alan d'ay:

—Ina te vitz'an yaj b'aj ayach ec' d'a scal eb' anima tic, slajvi chi' tza c'anb'ani: ¿Mach jun in yamani? xa chi, xchi eb' d'ay.

32 Palta ix ec' q'ueleloc d'a scal eb' anima sayani mach jun ix yaman chi'. 33 Axo ix ix chi', ix te ib'xiq'ue ix yuj xivelal. Yujto yojtacxo ix to ix b'oxi sc'ool ix yuuj. Yuj chi', ix c'och ix d'ay. Ix em cuman ix d'a yichan̈. Yelc'olal ix yal ix smasanil d'a yel. 34 Yuj chi' ix yal Jesús chi' d'a ix:

—Ach ix, yujto in ac'och d'a a c'ool, yuj chi' ach b'oxi. Paxan̈ d'a tzalajc'olal. Tic ach b'oxi d'a jun a yaelal tic, xchi d'a ix.

35 Ayic van yalan Jesús, ay juntzan̈ eb' vin̈ ix cot d'a spat vin̈ yajal yaj d'a spatil culto chi'. Ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈aj Jairo chi':

—A jun ix isil chi', toxo ix cham ix. Nab'axon̈ej tza tzuntzej co C'ayb'umal tic yic b'at yilani, xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

36 Palta ayic ix yab'an Jesús chi' tas ix yal eb' vin̈, ix yalan d'a vin̈:

—Man̈ a na jun chi'. Ac' val och Dios d'a a c'ool, xchi.

37 Ix lajvi chi', malaj eb' anima ix schab'at yed'oc. An̈ej vin̈aj Pedro, vin̈aj Jacobo yed' vin̈aj Juan yuc'tac vin̈aj Jacobo chi' ix schab'at yed'oc. 38 Axo ix c'och eb' d'a spat vin̈ yajal chi', ix yilani, vejanchaan̈ eb' oq'uel. Man̈ jantacoc yel yav eb'. 39 Yuj chi', ix och d'a yol pat chi', ix yalan d'a eb':

—¿Tas yuj tzex te oq'ui? A ix unin tic, man̈ chamnacoclaj ix, ton̈ej svay ix, xchi d'a eb'.

40 Palta ton̈ej ix tzevaj eb'. Axo ix lajvi yelta eb' anima chi' yuuj, ix yic'anoch smam snun ix, yed' eb' ajun yed'oc. Ix ochc'och eb' b'aj ayec' ix unin chi'. 41 Ix syaman sc'ab' ix, ix yalan d'a ix:

—Talita cumi, xchi. Syalelc'ochi: Ach ix unin, a in sval d'ayach, q'uean̈ vaan, xchi.

42 D'a jun rato chi', ix q'ue van ix, ix b'ey ix. Slajchavilxo ab'il ix. Axo eb' anima ayec' ta', ix te sat sc'ool eb'. 43 Palta ix cham val yalan Jesús d'a eb':

—Ayta b'aj tzeyalel jun tic. Aq'uec va ix unin tic, xchi d'a eb'.

6

Ayec' Jesús d'a chon̈ab' Nazaret

(Mt 13.53-58; Lc 4.16-30)

1 Ix paxta Jesús d'a jun lugar b'aj ayec' chi', ix c'ochxi d'a schon̈ab'. Ix c'och pax eb' sc'ayb'um yed'oc. 2 Axo d'a sc'ual ic'oj ip ix syamoch sc'ayb'an eb' anima d'a yol spatil culto. Tzijtum eb' ix ab'an sloloni. Palta ton̈ej ix sat sc'ool eb' yuuj. Ix laj yalan eb':

—¿B'ajtil ix sc'ayb'ej juntzan̈ tic jun vin̈ tic? ¿B'aj ix yic' jun sjelanil vin̈ tic? ¿Tas syutej vin̈ sb'oan juntzan̈ milagro tic? 3 Yujto a jun vin̈ tic, n̈icum te' vin̈, yune' vin̈ ix María. Yuc'tac sb'a vin̈ yed' vin̈aj Jacobo, vin̈aj José, vin̈aj Judas yed' vin̈aj Simón. Ay pax eb' ix yanab' vin̈ ayec' d'a co cal tic, xchi eb'.

Yuj chi', ton̈ej ix somchaj spensar eb' yuj Jesús chi'. 4 Palta ix yalan d'a eb':

—A eb' schecab' Dios, ay val yelc'och eb' d'a yichan̈ eb' anima smasanil. Palta axo d'a yichan̈ eb' yetchon̈ab' eb', d'a yichan̈ eb' sc'ab' yoc eb' yed' d'a yichan̈ eb' junn̈ej yaj yed' eb' d'a yol spat, malaj yelc'och eb', xchi Jesús.

5 Maj yal-laj sb'oan juntzan̈ milagro ta'. Ton̈ej ix yac'b'at sc'ab' d'a yib'an̈ jayvan̈ eb' penaay, yic sb'oxi sc'ool eb'. 6 Ix sat sc'ool Jesús yujto maj yac'ochlaj eb' d'a sc'ool. Ix lajvi chi', ix ec' sc'ayb'ej eb' ay d'a juntzan̈ aldea d'a slac'anil schon̈ab'.

Schecnacb'at eb' sc'ayb'um Jesús

(Mt 10.5-15; Lc 9.1-6)

7 Axo Jesús ix avtancot eb' sc'ayb'um slajchavan̈il. Ix lajvi chi', chatacvan̈il ix yutej schecanb'at eb'. Ix ac'ji yopisio eb' yic'anel eb' enemigo. 8 Ayic mantzac b'at eb', ix yalan d'a eb':

—Ayic tzex b'ati, man̈ eyic' jab'oc tas yic yol e b'e. Man̈ eyic' e pa, man̈ eyic' eyooch, man̈ eyic' e tumin. An̈ej e c'ococh tzeyic'a'. 9 An̈ej e pichul ayoch eyuuj yed' e xan̈ab'. 10 Yaln̈ej mach junoc pat b'aj tzex c'ochi, ata' tzex aji masanto tzex paxta. 11 Tato ay eb' max ex chaani, tato malaj sgana eb' schaan yab'i, man̈ ex aj ta'. Tze tziccanel spococal eyoc, yic tze ch'oxeli to man̈xa eyalan eyic d'a eb',6.11 xchi Jesús d'a eb'.

12 Axo ix b'at eb' sc'ayb'um chi', ix laj yalanel eb' to yovalil sna sb'a eb' anima yuj smul. 13 Man̈ jantacoc eb' enemigo ix yiq'uel eb' d'a eb' anima. Tzijtum val eb' penaay b'aj ix laj suquec' aceite eb'. Ix laj b'oxican sc'ool eb'.

A schamel vin̈aj Juan, vin̈ tz'ac'an bautizar

(Mt 14.1-12; Lc 9.7-9)

14 A d'a jun tiempoal chi', ayic ix yab'an vin̈aj rey Herodes juntzan̈ tastac ix sc'ulej Jesús, yujto ix te pucaxel yab'ixal d'a scal masanil eb' anima. Yuj chi' ix yalan vin̈:

—A jun vin̈ chi', aton vin̈aj Juan vin̈ ac'annac bautizar, ix pitzvixi vin̈ d'a scal eb' chamnac. Yuj chi', ay spoder vin̈ sc'ulan juntzan̈ chi', xchi vin̈.

15 Axo juntzan̈xo eb' anima ix alani:

—A jun vin̈ chi', aton vin̈aj Elías, xchi eb'.

Axo juntzan̈xo eb' ix alani:

Aton jun schecab' Dios, icha eb' ay d'a peca', xchi eb'.

16 Palta axo vin̈aj rey Herodes chi', ayic ix yab'an juntzan̈ chi' vin̈, ix yalan vin̈:

—A jun vin̈ syal eb' chi', aton vin̈aj Juan. Aton vin̈ ix viq'uel sjolom. A vin̈ ix pitzvixi d'a scal eb' chamnac, xchi vin̈.

17-19 Icha tic ix aj scham vin̈aj Juan yuj vin̈aj Herodes. Ay jun yuc'tac vin̈aj Herodes chi' scuchan Felipe, Herodías sb'i ix yetb'eyum vin̈. Axo vin̈aj Herodes chi' ix montanel ix yetb'eyum vin̈aj Felipe chi'. Axo vin̈aj Juan chi' ix b'at alan d'a vin̈aj Herodes chi':

—Man̈ sleyaloc tzic' ix yetb'eyum vin̈ uc'tac tic, xchi vin̈.

Yuj chi', ix te cot yoval ix Herodías chi'. Ix yac'an sc'ool vin̈aj Herodes chi' ix. Yuj chi', ix yal vin̈ to syamchaj vin̈aj Juan chi'. Ix yac'anoch vin̈ vin̈ d'a preso. Ix och q'uen cadena d'a vin̈. Axo ix Herodías chi', ix te chichonoch sc'ool ix d'a vin̈aj Juan chi'. Sgana ix smiljicham vin̈, palta max yal-laj yuj ix d'a elan̈chamel, 20 yujto toxon yojtac vin̈aj Herodes chi' to tojol spensar vin̈aj Juan chi', to yic Dios yaj vin̈. Yuj chi', ix xiv vin̈ yuj vin̈aj Juan chi', ix yac'anoch stan̈vumal vin̈ vin̈, yic max cham vin̈ yuj ix Herodías chi'. Ay b'aj syal slolonel Dios vin̈aj Juan d'a vin̈aj Herodes chi'. Ton̈ej ste somchaj sc'ool vin̈ yuj vin̈, palta ste tzalaj vin̈ yab'an d'a vin̈. 21 Palta ayic ix och jun q'uin̈ yic yab'ilal vin̈aj Herodes chi', ata' ix yil ix Herodías chi' tas ol yutoc ix yac'ancham vin̈aj Juan chi', yujto ay jun nivan vael ix och yuj vin̈ rey chi'. Ix yac' va eb' yetyajalil vin̈, eb' yajal eb' soldado yed' eb' nivac vinac d'a yol yic Galilea chi'. 22 Axo jun ix yune' ix Herodías chi' ix c'och b'aj van sva eb' chi'. Ix chan̈alvi ix. Axo vin̈aj Herodes yed' eb' vin̈ ayoch vael yed'oc, te vach' schan̈alvi ix ix yil eb'. Yuj chi', ix yalan vin̈ d'a ix:

—C'an d'ayin tas tza nib'ej, ol vac' d'ayach, xchi vin̈ d'a ix.

23 Ix yac'an sti' vin̈ d'a ix, ix slocan sb'i Dios vin̈:

—Yaln̈ej tas junoc tza c'an d'ayin, ol vac'n̈ej d'ayach. Vach'chom a masanil tas ay d'a yol in macb'en, nan̈al ol vac' d'ayach, xchi vin̈ d'a ix.

24 Axo ix elixta ix. Ix yalan ix d'a ix snun:

—¿Tas a gana ol in c'ana'? xchi ix.

Ix tac'vi ix snun ix chi':

—A sjolom vin̈aj Juan, vin̈ tz'ac'an bautizar tza c'ana', xchi ix.

25 Ix lajvi chi', ix c'ochxi ix d'a vin̈ rey chi', ix yalan ix:

—In gana tzac' sjolom vin̈aj Juan, vin̈ tz'ac'an bautizar d'ayin. D'a yol junoc pultu in gana tzac' d'ayin, xchi ix.

26 Ix te cusq'ue vin̈ rey chi' ayic ix yab'an vin̈. Palta majxo yal-laj stenanec' vin̈, yujto toxo ix sloc sb'i Dios vin̈. Ix yab'pax eb' vin̈ ayec' yed' vin̈. 27 Yuj chi', ix schecb'at jun vin̈ soldado vin̈ stzepel sjolom vin̈aj Juan chi', syic'ancoti. 28 Ix b'at jun vin̈ soldado chi' d'a te' preso, ix b'at yic'anel sjolom vin̈aj Juan chi' vin̈. Ix lajvi chi', ix yic'ancot vin̈ d'a yol jun pultu, ix yac'an vin̈ d'a ix. Axo ix ix ac'an d'a ix snun chi'.

29 Axo eb' sc'ayb'um vin̈aj Juan chi', ayic ix yab'an eb', ix c'och eb'. Ix yic'anb'at snivanil vin̈ eb', ix b'at smucanem eb'.

A Jesús ix ac'an va oye' mil vinac

(Mt 14.13-21; Lc 9.10-17; Jn 6.1-14)

30 A eb' schecab' Jesús ix c'ochxi eb' d'ay. Ix yalan eb' masanil tastac ix sc'ulej eb' yed' masanil tas ix sc'ayb'ej eb'. 31 Ixto lajvi yalan eb', ix yalan Jesús d'a eb':

—Coyec co ch'ocoj b'aj malaj anima, yic squic' quip ta', xchi.

Ix yal icha chi', yujto malaj scolanil eb' yuj eb' anima, yujto sc'ochn̈ej eb' anima d'ay. Max och jab'oc scolanil eb' sva yuj eb'.

32 Axo Jesús, ix och d'a yol jun te' barco yed' eb' sc'ayb'um. Sch'ocoj eb' ix b'at b'aj malaj anima. 33 Palta tzijtum mach ix ilan sb'at eb', yojtacxo eb' to a Jesús. Yuj chi', ay eb' ix cot d'a junjun chon̈ab' d'a slac'anil chi'. Ix b'at eb' d'a yoc, ix b'ab'laj c'och eb' b'aj ix c'och chi'. 34 Axo ix elta Jesús d'a yol te' barco chi', ix yilanb'ati to man̈ jantacoc anima ayxo ec' ta'. Ix oc' sc'ool d'a eb', yujto lajan eb' icha noc' calnel malaj stan̈vumal. Yuj chi', tzijtum tas b'aj ix sc'ayb'ej eb'. 35 Axo yic vanxo sb'at c'u ix c'och eb' sc'ayb'um d'a stz'ey. Ix yalan eb' d'ay:

—Ina vanxo sb'at c'u. Palta a jun lugar tic, te tz'inan. 36 Yuj chi' tecan vach' tza checb'at eb' anima tic b'ajtac ay anima yed' d'a juntzan̈ aldea d'a lac'an tic, yic vach' ol laj sman va sb'a eb' ta', yujto malaj tas sva eb' d'a tic, xchi eb'.

37 —Aq'uec va eb' a ex tic, xchi Jesús d'a eb' sc'ayb'um chi'. Palta ix yalan eb' d'ay:

—¿Tom syal co b'at co man chab'oc am ciento denario pan, yic ol cac' sva eb'? xchi eb'.

38 —¿Jaye' ixim pan chi' eyed' jun? Sayec eyila', xchi Jesús d'a eb'. Axo yic ix lajvi yilan eb', ix yalan eb' d'ay:

—An̈ej oye' ixim qued'nac yed' cha pitan̈ noc' chay, xchi eb'.

39 Ix lajvi chi', ix yalan Jesús, to tz'em c'ojan eb' anima smasanil d'a jun ac'lic chi', macquiltac tz'aj eb'. 40 A ix aj em c'ojan eb' vin̈, ay 100 d'a junjun macan̈ yed' 50 d'a juntzan̈xo. 41 Ix lajvi chi', ix yic'anchaan̈ oye' pan chi' Jesús yed' cha pitan̈ chay chi'. Ix q'ue q'uelan d'a satchaan̈, ix yac'an yuj diosal, ix xepanb'at ixim pan chi'. Ix lajvi chi', ix yac'an d'a eb' sc'ayb'um chi', yic spucanb'at eb' d'a eb' anima chi'. Ix spucanpaxb'at cha pitan̈ chay chi' d'a eb' smasanil. 42 Ix va eb' smasanil, ix b'ud'ji eb'. 43 Ayic ix lajvi sva eb' chi', ix sic'anq'ue lajchavexo xuuc ixim ix yac' sobre eb' yed' pax noc' chay chi'. 44 Oye' mil eb' vin̈ vinac ix va'i.

B'eynac Jesús d'a sat a' n̈ajab'

(Mt 14.22-27; Jn 6.16-21)

45 Ix lajvi chi', ix yalan Jesús d'a eb' sc'ayb'um to tz'ochxi eb' d'a yol te' barco, yic sb'ab'laj c'axpajcanec' eb' d'a junxo sc'axepal a' n̈ajab' chi', yic sc'och eb' d'a chon̈ab' Betsaida. Axo Jesús chi' ixto cani, ix yalan quilcob'a d'a eb' anima chi'. 46 Ix lajvi stac'lancan sb'a yed' eb', ix b'at d'a jun tzalan yic slesalvi ta'. 47 Axo yic toxo ix q'uic'b'i, vanxo sc'och eb' sc'ayb'um chi' yed' te' barco d'a snan̈al a'. Axo Jesús ix can sch'ocoj d'a sti' a'. 48 Axo yic ayto sc'ana' ix yilanb'at Jesús to van yel yip eb' smac'an a', yujto te ov sja ic' d'a yichan̈ eb'. Van sb'eyb'at d'a yoc d'a sat a' ix c'och d'a eb'. B'en̈ej ijan ix ec'b'at d'a eb'. 49 Palta ix yilb'at eb' to van sb'ey d'a sat a', a snaan eb' to lab' jun van sc'och chi' d'a eb'. Yuj chi' ix te el yav eb'. 50 Ix yil eb' smasanil, yuj chi' ix te xivq'ue eb'. Palta ix yalan Jesús d'a eb':

—Tec'b'ejec e b'a. A in. Man̈ ex xivoc, xchi d'a eb'.

51 Ix lajvi chi', ix och d'a yol te' barco chi' yed' eb'. Ix och vaan jun ic' chi' yuuj. Yuj chi', ix te sat sc'ool eb'. 52 Vach'chom toxo ix yil jun milagro ix sb'o Jesús eb' yed' ixim pan, palta max nachajel spoder yuj eb', yujto manto yac'och jab'oc spensar eb' d'ay.

B'onacxi sc'ool eb' penaay d'a Genesaret

(Mt 14.34-36)

53 Ix lajvi sc'axpajec' eb' d'a a' chi', ix c'och eb' d'a jun lugar scuchan Genesaret. Ix yac'ancanoch etzan te' barco chi' eb' d'a sti' a'. 54 Ix lajvin̈ej yelta eb' d'a yol te' barco chi', ix yilanoch eb' anima to a Jesús. 55 Yuj chi', ix laj yalan eb' d'a smasanil jun lugar chi'. Ix laj syamanoch eb' sb'achancot eb' penaay d'a sat svaynub' b'aj ayec' Jesús chi'. 56 Masanil b'ajtac ix ec' Jesús, d'a aldea, d'a chon̈ab' yed' b'ajtac ay anima, ix laj ic'jielta eb' penaay d'a yoltac calle. Ix sc'anan pavor eb' d'a Jesús chi', yic syamji jab'oc sti' spichul yuj eb' penaay chi'. Axo jantacn̈ej eb' ix yaman sti' spichul chi', ix b'oxican sc'ool eb' yuuj.

7

A juntzan̈ tas tz'ixtanel co pensar

(Mt 15.1-20)

1 Ay juntzan̈ eb' vin̈ fariseo yed' jayvan̈ eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés, ix cot eb' vin̈ d'a Jerusalén. Ix smolb'an sb'a eb' vin̈ b'aj ayec' Jesús. 2 Ix yilanoch eb' sc'ayb'um Jesús chi' eb' vin̈, to man̈ ichoc val yaj sleyal eb' vin̈ syutej eb' sb'ican sc'ab' ayic sva eb'. Ix och spaltail eb' d'a sat eb' vin̈ yuj sc'ab' chi'. Yuj chi', ix yalan eb' vin̈ to malaj svach'il eb'. 3 Yujto a eb' vin̈ fariseo chi' yed' smasanil juntzan̈xo eb' aj Israel, an̈ej sb'eyb'al smam yicham eb' sb'eyb'alej. Yuj chi', tato max sb'iquel sc'ab' eb' icha syal sb'eyb'al eb' chi', max valaj eb'. 4 Axo yic sjax eb' d'a mercado, max valaj eb' masanto sb'ic sc'ab' eb', icha chi' syalelc'och jun sb'eyb'al eb' chi'. Man jantacto juntzan̈xo tas sb'eyb'alej eb', icha yic sb'ican el svaso eb', xalu yed' juntzan̈xo q'uen yamc'ab' yic vael. 5 Yuj chi', a eb' vin̈ fariseo chi' yed' eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés, ix yal eb' vin̈ d'a Jesús:

—¿Tas yuj max sc'anab'ajej juntzan̈ sb'eyb'al eb' co mam quicham eb' a c'ayb'um tic? Ina max sb'ic sc'ab' eb' ayic sva eb', xchi eb' vin̈.

6 Yuj chi', ix yal Jesús d'a eb' vin̈:

—A ex tic, te chab' sat ex. Yel ton val yalnaccan vin̈aj Isaías eyuuj, ayic stz'ib'annaccan vin̈ icha tic:

A eb' anima tic, an̈ej d'a sti' eb' syal vach' lolonel d'ayin.

Palta axo spensar eb', najat yajcanel d'ayin.

7 Nivanoc tzul yaq'uem sb'a eb' d'ayin.

An̈ej juntzan̈ schecnab'il anima syac' eb' c'ayb'ajoc, xchi Dios d'a Slolonel.

8 Yujto a ex tic, ix eyactejcan schecnab'il Dios yic vach' an̈ej juntzan̈ sb'eyb'al e mam eyicham tze c'anab'ajej. 9 Ton̈ej tzeyixtejel schecnab'il Dios, yuj e c'anab'ajan juntzan̈ sb'eyb'al eb' e mam eyicham chi'. 10 Yalnaccan vin̈aj Moisés icha tic: Ayocab' yelc'och e mam e nun d'a e sat. A eb' sb'ajan smam snun, smiljicham eb', xchi. 11 Palta a exxo tic, tzeyala' to man̈ yovaliloc scolvaj junoc mach d'a smam snun. Tato ay junoc mach tz'alan icha tic d'a smam snun: Max yal in colvaj d'ayex, yujto a masanil tas ay d'ayin, yicn̈ej Dios yaji, tato xchi, te vach' tzeyab'i. 12 Tato ay mach tz'alan icha chi', a exxo tic tzeyala' to man̈xo yovaliloc scolvaj eb' d'a smam snun chi'. 13 Icha chi' tzeyutej eyixtanel schecnab'il Dios, yujto an̈ej sb'eyb'al eb' e mam eyicham tzeyac' sc'ayb'ej eb'. Tzijtumto juntzan̈xo tas tze c'ulej icha juntzan̈ tic, xchi Jesús d'a eb'.

14 Ix lajvi chi', ix yavtanxicot eb' anima Jesús. Ix yalan d'a eb':

—Maclejec eyab' e masanil tas ol vala'. Nachajocab'el eyuuj: 15-16 A juntzan̈ tas tz'och d'a co ti', max on̈ juviel-laj yuuj d'a yichan̈ Dios. Palta a juntzan̈ tas scot d'a co pensar, a tzon̈ ac'an juvoquel d'a yichan̈ Dios, xchi d'a eb'.

17 Ix lajvi chi', ix actajcan eb' anima yuj Jesús, ix och d'a yol pat yed' eb' sc'ayb'um. Ix sc'anb'an eb' d'ay:

—¿Tas syalelc'och jun ix al tic? xchi eb' d'ay.

18 Ix yalanpax d'a eb':

—¿Tom max nachajel eyuuj? ¿Tom man̈ eyojtacoc? A tas tz'och d'a co ti' max on̈ juviel-laj yuuj d'a yichan̈ Dios, 19 yujto man̈oc d'a co pensar sc'ochi. Ton̈ej tz'em d'a yol co c'ool, axo d'a junxo rato, tz'elixcani, xchi d'a eb'.

Icha chi' ix yutej yalani to a jantacn̈ej tas sco va'a, malaj yovalil yuj Dios. 20 Ix yalanxi junxo tic d'a eb':

—A juntzan̈ tas scot d'a co pensar, a tzon̈ juanel d'a yichan̈ Dios. 21 Yujto a d'a spensar eb' anima spitzvi juntzan̈ chuc pensaril tic. Ay eb' ayxo yetb'eyum tz'em d'a mul. Ay pax eb' malaj yetb'eyum tz'empaxi. Ay eb' smac'ancham yetanimail. 22 Ay eb' tz'elc'ani. Ay eb' syiloch sc'ool d'a junocxo. Ay eb' malaj svach'il syutej sb'a. Ay eb' tz'esani. Ay eb' malaj jab'oc sq'uixvelal scomon c'ulan junoc tasi. Ay eb' schichonoch sc'ool d'a junoc mach vach' yaji. Ay eb' comonn̈ej sb'uchvaji. Ay eb' ac'umtac syutej sb'a. An̈ejtona', ay pax eb' malaj jab'oc spensar. 23 A juntzan̈ chucal tic, a d'a spensar eb' anima spitzvi. A tz'ixtanel eb' d'a yichan̈ Dios, xchi Jesús.

Ay jun ix man̈ israeloc ix yac'och Jesús d'a sc'ool

(Mt 15.21-28)

24 Ix lajvi chi', ix elxi Jesús d'a jun lugar chi', ix c'och d'a yol yic Tiro yed' Sidón. Axo d'a yol jun pat ix och vaan. Yujto sgana to malaj mach tz'ojtacaneli tato ayec' ta', palta maj yal-laj sc'ub'anel sb'a. 25 Ata' ayec' jun ix unin, ayoch jun enemigo d'a ix, axo ix yab'an ix snun ix to ix c'och Jesús ta'. Yuj chi', ix b'at ix yila'. Ix b'at em cuman ix d'ay. 26 A jun ix chi', griega ix, aj Sirofenicia ix. Ix tevi ix d'a Jesús, yic syiq'uel jun enemigo chi' d'a ix yune' ix chi'. 27 Axo ix yalan d'a ix:

—B'ab'laj vaocab'can eb' unin. Man̈ vach'oc tato stoc'jiec' svael eb', tz'ac'jib'at d'a noc' yunetac tz'i', xchi.7.27

28 Palta axo ix tac'vi ix d'ay:

—Yel ton Mamin, palta a noc' yunetac tz'i' chi' sic'anq'uechaan̈ sc'ajil yooch eb' unin d'a yalan̈ mexa, xchi ix d'ay.

29 Yuj chi', ix yalanxi Jesús d'a ix:

—A jun ix al tic d'ayin, te vach'. Syalxo a pax d'a a pat, yujto toxo ix el jun enemigo chi' d'a ix une' chi', xchi d'a ix.

30 Axo ix c'ochxi ix d'a spat, ix yilan ix to c'otanec' ix yune' chi' d'a sat sch'at. Toxo ix el jun enemigo chi' d'a ix.

Ix jacvi schiquin jun vin̈ chacan̈

31 Ayic ix elxi Jesús d'a Tiro b'aj ayec' chi', ix ec' d'a chon̈ab' Sidón yed' d'a juntzan̈ chon̈ab' ay d'a yol yic Decápolis. Ix lajvi chi', ix c'och d'a sti' a' n̈ajab' yic Galilea. 32 Axo yic ayec' ta', ix ic'jicot jun vin̈ chacan̈ d'ay yuj eb' anima, pural syal pax slolon vin̈. Ix tevi eb' d'a Jesús yic syac'b'at sc'ab' d'a yib'an̈ vin̈. 33 Yuj chi', ix yic'anelta vin̈ d'a scal eb' anima chi', ix yac'anoch yiximal sc'ab' d'a yol schiquin vin̈. Ix stzub'ani. Ix lajvi chi', ix slatzanoch sc'ab' d'a sn̈i' yac' vin̈. 34 Ix q'ue q'uelan d'a satchaan̈, ix javi sic'son sc'ool.

—Efata, xchi. Syalelc'ochi: Jacvocab'i.

35 D'a jun rato chi', ix jacvi schiquin vin̈. Ix tijviel yac' vin̈. Ix lolonq'ue vin̈. 36 Ix lajvi chi', ix cham val yalan Jesús d'a eb' anima:

—Ayta b'aj tzeyalel jun ix eyil tic, xchi d'a eb'.

Axo yic ix yalan jun chi' d'a eb', masn̈ej ix ste alejel eb'. 37 Ix te sat sc'ool eb'. Ix laj yalan eb':

—Masanil tas sc'ulej, vach'n̈ej. Sjacvi schiquin eb' chacan̈. Slolonpax eb' max uji taxon sloloni, xchi eb'.

8

Ix ac'ji va chan̈e' mil eb' vinac

(Mt 15.32-39)

1 A d'a jun tiempoal chi', man̈ jantacoc eb' anima ix smolb'ejc'och sb'a d'a Jesús, palta malaj tas sva eb'. Yuj chi' ix yavtancot eb' sc'ayb'um Jesús, ix yalan d'a eb':

2 —A in tic, tz'oc' in c'ool yuj juntzan̈ eb' anima tic, yujto chab'jitax ix javican eb' ved' d'a tic, palta man̈xalaj tas sva eb'. 3 Tato malaj tas sva eb', tzin checan pax eb' d'a spat, tecan ol el yip eb' d'a yol b'e, yujto ay eb' najat ix coti, xchi Jesús d'a eb'.

4 —Palta, ¿tas ol cutoc cac'an va eb' d'a jun lugar tic? xchi eb' sc'ayb'um chi'.

5 —¿Jaye' ixim pan eyed'nac? xchi d'a eb'.

—Uquen̈ej ixim, xchi eb' d'ay.

6 Ix lajvi chi', ix yalan Jesús d'a eb' anima chi' to tz'em c'ojan eb' d'a sat luum. Ix yic'anchaan̈ ixim pan chi' yuquil, ix yac'an yuj diosal d'a Dios yuj ixim. Ix xepanb'at ixim pan chi', ix yac'an ixim d'a eb' sc'ayb'um. Axo eb' ix pucanb'at ixim d'a eb' anima chi'. 7 Ay jayvan̈ yunetac chay yed'nac eb'. Ix yac'anpax yuj diosal d'a Dios yuj noc'. Ix lajvi chi', ix yalanpax d'a eb' to spucb'at noc' chay chi' eb' d'a eb' anima chi'. 8 Ix va eb' smasanil, ix b'ud'ji eb'. Ix lajvi sva eb' chi', uqueto xuuc b'ud'an ix yac' sobre ix can yuj eb'. 9 Ay am chan̈eoc mil sb'isul eb' ix va'i. Ix lajvi chi', ix checji pax eb' yuuj. 10 Ix ochxi d'a yol te' barco yed' eb' sc'ayb'um chi'. Ix b'at eb' d'a yol yic Dalmanuta.

A eb' fariseo ix c'anan yil junoc milagro

(Mt 16.1-4; Lc 12.54-56)

11 Ay juntzan̈ eb' vin̈ fariseo ix c'och d'a Jesús. Ix och ijan eb' vin̈ stelan sb'a yed'oc, yujto sgana eb' vin̈ syac' proval. Yuj chi', ix sc'anan yil junoc milagro eb' vin̈ scot d'a Dios. 12 Axo Jesús ix ja sic'son sc'ool. Ix yalani:

—A ex tic, ¿tas yuj tze c'an eyil junoc milagro d'ayin? Val yel sval d'ayex, malaj junoc milagro ol in ch'ox eyila', xchi Jesús.

13 Ix lajvi chi', ix yactancan eb' vin̈ fariseo chi' Jesús, ix ochxi d'a yol te' barco chi' yed' eb' sc'ayb'um. Ix c'axpajec' eb' d'a junxo sc'axepal a' n̈ajab' chi'.

A juntzan̈ sc'ayb'ub'al eb' fariseo

(Mt 16.5-12)

14 Axo eb' sc'ayb'um Jesús, maj sna eb' yic'b'at jab'oc ixim span. An̈ej val jun pitan̈ ixim yed'nac eb' d'a yol te' barco chi'. 15 Ix yalan Jesús d'a eb':

—Ab'ec. Tzeyil val e b'a d'a yich span eb' fariseo yed' d'a yich span vin̈aj Herodes, yujto te ay smay tzex juviel yuuj, xchi d'a eb'.

16 Axo eb' sc'ayb'um chi', ix laj yalan eb' yuj tas ix yala':

—Syal icha tic, yujto malaj ixim co pan qued'nac, xchi eb'.

17 Palta yojtac Jesús tas van yalan eb'. Yuj chi', ix yal d'a eb':

—¿Tas yuj tzeyala' to malaj ixim e pan? ¿Tom max nachajel eyuuj? ¿Tom man̈ eyojtacoc tas syalelc'och jun tic? Te max in eyac'och d'a e c'ool. 18 ¿Tom maj eyila'? ¿Tom maj eyab'i? ¿Tom max e nacoti? 19 Ayic ix in pucanec' oye' ixim pan d'a scal oye' mil vinac, ¿jayeto xuuc ixim ix yac' sobre ix e sic'q'uei? xchi d'a eb'.

—Lajchave' xuuc, xchi eb'.

20 —Axo yic ix in pucanxiec' uque' ixim pan d'a scal chan̈e' mil anima, ¿jayeto xuuc ix b'ud'ji, ix yac' sobre ix e sic'q'uei? xchi.

Uque' xuuc, xchi eb'.

21 —¿Tas yuj max nachajel jab'oc eyuuj jun? xchi d'a eb'.

Ix jacvi sat jun vin̈ yuj Jesús

22 Ix lajvi chi', ix c'och eb' d'a chon̈ab' Betsaida. Ay jun vin̈ max uji yilani, ix quetzchajb'at vin̈ d'a Jesús yuj eb' anima. Ix tevi eb' d'a Jesús chi' to syamji vin̈ yuuj. 23 Axo Jesús ix yaman sc'ab' vin̈. Ix squetzanb'at vin̈ d'a stiel chon̈ab'. Ix sucanec' jab' stzub' d'a yol sat vin̈. Ix yac'anec' sc'ab' d'a yib'an̈ vin̈. Ix lajvi chi' ix sc'anb'ani tato tzaxo yal yilan vin̈. 24 Yuj chi', ix yac'lej vin̈ yilani. Ix yalan vin̈ d'a Jesús chi':

—Tzaxo vil juntzan̈ anima, an̈ejto lajan eb' yed' te te' svila', palta sb'eyec' eb', xchi vin̈.

25 Axo Jesús ix sucanxiec' sc'ab' d'a yib'an̈ sat vin̈. Ichato chi', ix vach' jacvi yol sat vin̈ chi'. Te vach'xo ix aj yilan vin̈. 26 Ix lajvi chi', ix checji pax vin̈ d'a spat yuuj. Ix yalan d'a vin̈:

—Man̈ ach ec' d'a yol chon̈ab'. Ayta mach b'aj tzal jun tic, xchi Jesús d'a vin̈.

Yalnac vin̈aj Pedro to a Jesús aton vin̈ Cristo

(Mt 16.13-20; Lc 9.18-21)

27 Ix lajvi chi', ix ec' Jesús d'a juntzan̈ aldea d'a yol yic Cesarea yic Filipos yed' eb' sc'ayb'um. Axo yic van sb'ey eb', ix sc'anb'an d'a eb':

—¿Mach in yalan eb' anima tzeyab'i? xchi d'a eb'.

28 —Ay eb' tz'alani, tob' a ach tic Juan ach, vin̈ ac'annac bautizar. Ay pax eb' tz'alani tob' Elías ach. Ay pax eb' tz'alani tob' schecab' ach Dios ec'nac d'a peca', xchi eb' sc'ayb'um chi' d'ay.

29 —Xal ex, ¿mach in eyalani? xchi d'a eb'. Yuj chi' ix tac'vi vin̈aj Pedro d'ay:

—A ach tic, Cristo ach, xchi vin̈ d'ay.

30 Palta ix yalanxi Jesús d'a eb':

—Ayta b'aj tzeyalel jun tic, xchi.

Ayocto ix yalancan Jesús yuj schamel

(Mt 16.21-28; Lc 9.22-27)

31 Axo d'a jun tiempo chi', ix syamoch Jesús sc'ayb'an eb' sc'ayb'um yuj tastac ol javoc d'a yib'an̈, ix yalan icha tic:

—A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, yovalil ol vab' syail. A val eb' ichamtac vinac ay yopisio, eb' sat sacerdote yed' eb' c'ayb'um d'a ley Moisés, ol in spatiquejcanel eb'. Ol in smilancham eb'. Palta axo d'a schab'jial, ol in pitzvocxoc, xchi d'a eb'.

32 Tojoln̈ej ix yutej Jesús yalan juntzan̈ chi' d'a eb'. Palta axo vin̈aj Pedro, ix ic'anelta Jesús chi' sch'ocoj. Ix yac'lan vin̈ scachanoch vaan yalani. 33 Palta axo Jesús, ix meltzajb'at q'uelan d'a juntzan̈xo eb' sc'ayb'um. Ix scachanoch vaan vin̈aj Pedro chi', ix yalan d'a vin̈:

—Ach Satanás, elan̈ d'a in tz'ey, yujto man̈oc juntzan̈ yic Dios b'aj tzac'och a pensar. An̈ej juntzan̈ yic anima b'aj ayoch a pensar, xchi d'a vin̈.

34 Ix lajvi chi', ix yavtancot eb' sc'ayb'um yed' eb' anima, ix yalan d'a eb':

—Tato ay eb' sgana tz'och in c'ayb'umoc, yovalil man̈xo yicoc sb'a eb' sch'ocoj. Yab'ocab' syail eb' vuuj, vach'chom d'a te' culus. Tato icha chi', ochocab' eb' in c'ayb'umoc. 35 Yujto yaln̈ej mach eb' sgana an̈ej d'a yolyib'an̈q'uinal tic scol sb'a, ol satel sq'uinal eb' d'a juneln̈ej. Palta axo eb' ol yac'cham sb'a vuuj, yuj pax jun vach' ab'ix yic colnab'il tic, aton eb' ol scha sq'uinal d'a juneln̈ej. 36 Q'uinaloc tato squiquej masanil tas ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, palta tato tzon̈ satcanel d'a juneln̈ej, ¿tas co ganar? 37 ¿Tasto val ol cac' stojoloc yic tzon̈ colchajeli? 38 A val eb' anima d'a jun tiempo tic, man̈oc d'a Dios syac'och spensar eb'. Malaj jab'oc svach'il eb'. A mach sq'uixvi vuuj d'a yichan̈ eb' anima, sq'uixvi pax yuj in lolonel, an̈ejtona', a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ol in q'uixvocpax yuuj, ayic ol in ja yed' spoder in Mam yed' eb' ángel yicxo yaji.

9

1 Val yel sval d'ayex, ay ex manto ex chamlaj ol eyil svach' och Dios Yajalil yed' spoder, xchi d'a eb'.

Ix q'uexmaj yilji Jesús

(Mt 17.1-13; Lc 9.28-36)

2 Ob'xitax chi', ix ic'jib'at vin̈aj Pedro, vin̈aj Jacobo yed' vin̈aj Juan yuj Jesús d'a jun nivan tzalan. Sch'ocoj eb' ix b'at yed'oc. Ata' ix q'uexmaj yilji d'a yichan̈ eb'. 3 A spichul, te tziquiqui ix aji. Te sac ix aj yilji. Malaj mach d'a yolyib'an̈q'uinal tic stzac'van sacb'itan junoc c'apac icha chi'. 4 Axo ix yilan eb', ayec' vin̈aj Elías yed' vin̈aj Moisés van slolon eb' yed'oc. 5 Yuj chi', ix yalan vin̈aj Pedro d'ay.

—Mamin, te vach' cajec' d'a tic. Tecan vach' sco b'o oxeoc lechpat, jun ico', jun yic vin̈aj Moisés yed' junoc yic vin̈aj Elías chi', xchi vin̈ d'ay.

6 Man̈ yojtacoc vin̈aj Pedro chi' tas syala' yujto te xivnac eb' sc'ayb'um chi'. 7 Ix lajvi chi', ix c'och jun asun, ix em moyan d'a yib'an̈ eb'. Ix aljiemta jun lolonel d'a scal jun asun chi', ix yalani:

—Aton jun tic Vuninal, te xajanab'il vuuj. Aq'uecoch e chiquin d'ay, xchi jun lolonel chi'.

8 Ix lajvi chi', ix yilan eb' to man̈xalaj mach ayeq'ui. Axon̈ej Jesús ayeq'ui.

9 Ayic van yemxita eb' d'a jun tzalan chi', ix yalan d'a eb':

—Ayta b'aj tzeyalel jun ix eyil tic. A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail, ato yic ol in pitzvocxi d'a scal eb' chamnac, ato ta' ol eyaleli, xchi Jesús d'a eb'.

10 Yuj chi', muniln̈ej yojtac jun chi' eb'. Malaj junoc mach b'aj ix yal eb'. Palta ix laj snaub'tan̈an eb' yuj tas ix yal chi' to ol pitzvocxi d'a scal eb' chamnac. 11 Ix lajvi chi', ix sc'anb'an eb' d'a Jesús:

—A eb' c'ayb'um d'a ley Moisés, slaj yal eb' icha tic: A vin̈aj Elías, yovalil ol b'ab'laj javoc, xchi eb'. ¿Tas am yuj syal eb' icha chi'? xchi eb' oxvan̈ chi'. 12 Yuj chi', ix yalan Jesús d'a eb':

—Yel toni, yovalil ol b'ab'laj javoc vin̈aj Elías chi', yic vach' listaxo yaj smasanil ayic tzin javi, palta ¿tas syal d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcan vuuj, a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic? Ata' syala' to ol vab' syail, ol in paticajcanel yuj eb' anima. 13 Palta sval d'ayex yuj vin̈aj Elías chi', ulnacxoec' vin̈. Ay eb' yac'nac sgana d'a spatic vin̈ icha snib'ej. Icha val tz'ib'ab'ilcan yuj vin̈ d'a Slolonel Dios, icha val chi' ix yutej eb', xchi d'a eb' sc'ayb'um chi'.

B'onacxi sc'ool jun vin̈ unin ayoch enemigo d'ay

(Mt 17.14-21; Lc 9.37-43)

14 Ayic vanxo sc'ochxi eb' b'aj aycan juntzan̈xo eb' sc'ayb'um chi', ix yilanb'at Jesús to man̈ jantacoc anima ayec' yed' eb'. Axo eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés, van stelan sb'a eb' vin̈ yed' eb' sc'ayb'um Jesús chi'. 15 Axo smasanil eb' ayec' ta', ayic ix yilanb'at Jesús chi' eb', ix te sat sc'ol eb'. Yuj chi', ix b'at lemnaj eb' scha'a. 16 Axo ix c'och eb' d'a stz'ey, ix sc'anb'an d'a eb':

—¿Tas yuj tze telaj e b'a yed' eb' vin̈? xchi d'a eb'.

17 Ay jun vin̈ ix tac'viq'ue d'a scal eb' anima chi':

—Mamin, ix vic'cot jun vuninal d'ayach. Ayoch jun enemigo d'ay, yuj chi' max ujilaj sloloni. 18 Yalxon̈ej b'aj scot d'ay, syumji telvoc yuuj. Svoman sti', sjuch'uch'i ye, stzatzb'icanel yuuj. Ix val d'a eb' a c'ayb'um to syiq'uel eb', palta maj yal-laj yic'anel eb' d'ay, xchi vin̈ d'a Jesús chi'.

19 Yuj chi' ix yalan Jesús chi':

—A... a ex tic, te max eyac'och Dios d'a e c'ool. Ina ayxo tiempo ayinec' eyed'oc. ¿B'aq'uin̈to val ol nachajel eyuuj? Svab' val syail eyuuj. Iq'ueccot jun unin chi' d'ayin, xchi.

20 Yuj chi', ix b'at yic'ancot jun yuninal vin̈ chi' eb'. A ix yilanoch jun enemigo chi' to a Jesús, masn̈ej ix cot yoval scot d'a sjolom jun unin chi'. Ix telvi d'a sat luum, ix te ec' b'alb'onoc. Ix voman sti'. 21 Yuj chi', ix sc'anb'an Jesús d'a smam jun unin chi':

—¿Jantacxo tiempo syamchaj yuuj? xchi.

Ix yalan vin̈:

—Atax d'a yuninal aytaxonoch d'ay. 22 Tzijtumxo el tz'och d'a yol c'ac' yuuj, sb'at d'a yol a', sgana scham yuuj snaani. Palta tato syal a b'oani, oc'oc val a c'ool d'ayon̈, xchi vin̈ d'ay.

23 —¿Tas yuj tzala' tato syal vuuj? Syala' ta tzac'och Dios d'a a c'ool. A mach tz'ac'anoch Dios d'a sc'ool, masanil tas ol yal yuuj, xchi Jesús d'a vin̈.

24 Yuj chi', te chaan̈ ix yal vin̈ smam vin̈ unin chi':

—Svac'och d'a in c'ool. Colvajan ved'oc d'a in chab'c'olal, xchi vin̈.

25 Axo ix yilan Jesús, man̈ jantacoc anima van smolchajc'och d'ay, yuj chi' ix stuman jun enemigo chi':

—Ach enemigo, ac'um chacan̈il, macum ti anima, sval d'ayach, elan̈ d'a jun unin tic. Man̈xo ach och d'ay junelxo, xchi Jesús.

26 Yuj chi', ix el yav jun enemigo chi'. Te ov ix cotxi d'a sjolom jun unin chi'. Ichato chi' b'ian ix el d'ay. Axo jun unin chi', icha chamnac ix ajcan yuuj. Yuj chi', tzijtum eb' ix alani:

—Ix chami, xchi eb'.

27 Palta axo Jesús ix yaman sc'ab', ix squetzanq'ue vaan.

28 Ix lajvin̈ej chi', ix och Jesús sch'ocoj yed' eb' sc'ayb'um d'a yol pat. Ata' ix sc'anb'ej eb' d'ay:

—¿Tas yuj maj yal quic'anel jun enemigo chi'? xchi eb'.

29 Yuj chi' ix yalan d'a eb':

—A jun macan̈ enemigo tic, man̈ comonoc tz'eli. An̈ej tato tzex lesalvi, ol yal eyic'aneli, xchi Jesús d'a eb'.

Ayocto ix yalanxi Jesús yuj schamel

(Mt 17.22-23; Lc 9.43-45)

30 Ayic ix elxi eb' ta', ix ec' eb' d'a yol yic Galilea. Sgana Jesús malaj mach tz'ab'an b'aj van sc'ochi, 31 yujto van sc'ayb'an eb' sc'ayb'um. Ix yalan d'a eb':

—A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ol in ac'jococh d'a yol sc'ab' juntzan̈ vinac. Ol in smilcham eb'. Palta axo d'a schab'jial chi', ol in pitzvocxi, xchi d'a eb'.

32 Palta max nachajel yuj eb' tas ix yala'. Ix xivpax eb' sc'anb'an d'ay tas syalelc'ochi.

¿Mach am junoc más nivan yelc'ochi?

(Mt 18.1-5; Lc 9.46-48)

33 Ix lajvi chi', ix c'och eb' d'a chon̈ab' Capernaum. Axo yic ayxoec' eb' d'a yol jun pat, ix sc'anb'an Jesús d'a eb':

—¿Tas yuj ix e telaj e b'a d'a yol b'e? xchi d'a eb'.

34 Palta tz'inxon̈ej xchi eb', yujto ayic van sb'ey eb', ix laj stelaj sb'a eb', mach junoc nivan yelc'och d'a scal eb'.

35 Yuj chi' ix em c'ojan Jesús. Ix yavtancot eb' slajchavan̈il. Ix yalan d'a eb':

—Tato ay junoc ex e gana nivan eyelc'och d'a e cal d'a yichan̈ Dios, yovalil más emnaquil tzeyutej e b'a d'a eyichan̈ e masanil. Yovalil tzex och eyac' servil eb' eyetc'ayb'umal tic smasanil, xchi Jesús d'a eb'.

36 Ix lajvi chi', ix yic'anoch jun unin Jesús d'a scal eb'. Ix schelanq'uei. Ix yalan d'a eb':

37 —A mach schaan junoc unin icha jun tic, yujto vico', a in ton tzin scha eb'. Man̈oc inn̈ej tzin scha eb'. Scha pax jun checjinac in cot eb', xchi.

A mach man̈ ajc'oloc d'ayon̈ ayoch qued'oc

(Mt 10.42; Lc 9.49-50)

38 Axo vin̈aj Juan ix alan d'a Jesús:

—Mamin, ay jun vin̈ ix quila' van yic'anel eb' enemigo vin̈ d'a eb' anima. Syalan vin̈ to yuj a poder sb'o juntzan̈ chi' vin̈. Palta ix co cachoch vaan vin̈, yujto man̈ junn̈ejoc yaj qued'oc, xchi vin̈ d'ay.

39 Palta ix yalan Jesús:

—Max yal-laj e cachanoch vaan vin̈, yujto malaj junoc mach sb'oan junoc milagro d'a in b'i, slajvi chi' syalan chuc d'a in patic. 40 Yujto a eb' man̈ ayococh ajc'olal d'ayon̈, junn̈ej caj yed' eb'. 41 Tato ay mach scolvaj d'ayex, yujto vic ex, a in Cristo in tic, vach'chom an̈ej junoc vaso a' siej eb', yovalil ol scha spac eb'.

Ay smay sjuviel co pensar

(Mt 18.6-9; Lc 17.1-2)

42 Palta tato ay mach tz'ac'an somchaj spensar junoc anima tzin ac'anoch d'a sc'ool, to icha spensar unin tz'aj spensar chi', chuc yic jun anima chi'. Octom b'ab'el spixjioch junoc nivaquil q'ueen9.42 d'a sjaj, syumjicanb'at d'a yol a' mar yic sjic'an a' schami, yacb'an mantzac yac' somchaj spensar jun anima chi'. Tato icha chi', más vach' yico'. 43-44 Tato yuj junoc e c'ab' sjuviel e pensar, más vach' tze tzepel jun e c'ab' chi', yic man̈ ol juvoquel e pensar yuj d'a juneln̈ej. Yujto vach'chom junxon̈ej e c'ab', tato ol e cha e q'uinal d'a juneln̈ej, te vach' eyico'. Palta vach'chom tz'acan e c'ab', tato ol ex b'atcan d'a infierno, d'a scal c'ac' malaj b'aq'uin̈ stupi, te chuc eyico'. 45-46 Tato yuj junoc eyoc sjuviel e pensar, más vach' tze tzepel jun eyoc chi', yic vach' max juviel e pensar yuuj d'a juneln̈ej. Yujto vach'chom junxon̈ej eyoc, tato ol e cha e q'uinal d'a juneln̈ej, te vach' eyico'. Palta vach'chom tz'acan eyoc, tato ol ex b'atcan d'a infierno, d'a scal c'ac' malaj b'aq'uin̈ stupi, te chuc eyico'. 47 Tato yuj junoc e sat sjuviel e pensar, más vach' tzeyiq'uelta, yic man̈ ol juvoquel e pensar yuuj d'a juneln̈ej. Yujto vach'chom junxon̈ej e sat, tato ol ex och b'aj ayoch Dios Yajalil, te vach' eyico'. Palta vach'chom tz'acan yol e sat, tato ol ex b'atcan d'a infierno, d'a scal c'ac' malaj b'aq'uin̈ stupi, te chuc eyico'. 48 A d'a jun lugar chi', malaj b'aq'uin̈ ol lajvoc yab'an syail eb' anima chi' ta'. Axo jun c'ac' chi', malaj b'aq'uin̈ ol tupoc.

49 Icha tz'aj yem yatz'amil tas sco chi'a, icha chi' ol aj yem c'ac' d'a yib'an̈ eb' smasanil. 50 A atz'am atz'am, te ay yopisio. Palta q'uinaloc satel sc'achial atz'am, ¿tasto val ol aj sc'achib'ixi? Icha yatz'amil tas schichaji, te ay yopisio, ichocab' ex ta'. Ayocab' pax junc'olal d'a e cal, xchi Jesús d'a eb'.

10

Yalnac Jesús yuj eb' spuc sb'a

(Mt 19.1-12; Lc 16.18)

1 Ix elxi Jesús d'a Capernaum b'aj ayec' chi', ix ec' d'a yol yic Judea. Ix c'och d'a junxo lugar ay d'a sc'axepal a' Jordán. Ata' ix smolb'ej sb'a eb' anima d'ay junelxo. Ix sc'ayb'an eb' ichataxon smodo. 2 Ay juntzan̈ eb' vin̈ fariseo ix c'och d'ay, yujto sgana eb' vin̈ syac' proval. Yuj chi', ix sc'anb'an eb' vin̈ d'ay tato ay sleyal spucan sb'a junoc vin̈ vinac yed' ix yetb'eyum. 3 Yuj chi', ix yalan Jesús d'a eb' vin̈:

—¿Tas schican schecnab'il Moisés d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani? xchi.

4 Ix yalan eb' vin̈:

—Yalnaccan vin̈aj Moisés chi' to syal yac'an junoc yumal vin̈ yic pucojb'ail d'a ix yetb'eyum, slajvi chi' spucan sb'a vin̈ yed' ix, xchi eb' vin̈ d'ay.

5 Ix yalanxi Jesús:

—Yuj val e pital, yuj chi' yalnaccan jun checnab'il chi' vin̈aj Moisés chi'. 6 Palta atax sb'oannac yolyib'an̈q'uinal tic Dios, sb'oannaccan vin̈ vinac yed' ix ix. 7 Atax ta' yalnaccan icha tic: A vin̈ vinac, ol yactejcan smam snun vin̈ yic junxon̈ej tz'ajcan vin̈ yed' ix yetb'eyum. 8 Junxon̈ej nivanil tz'ajcan eb' schavan̈il, xchi Dios. Yel, man̈xo chavan̈oc eb', junxon̈ej yaj eb'. 9 Yuj chi', a eb' junxon̈ej yajcan yuj Dios max yal-laj spojan sb'a eb' yuj eb' anima, xchi Jesús d'a eb' vin̈.

10 Ix lajvi chi' ix ochxi Jesús d'a yol pat yed' eb' sc'ayb'um, ix sc'anb'an eb' d'ay, tas syalelc'och jun ix yal chi'.

11 Yuj chi' ix yalan d'a eb':

—A mach spuc sb'a yed' ix yetb'eyum, syic'an junocxo ix, tz'em ajmulal. 12 An̈ejtona' a junoc ix ix spuc sb'a yed' vin̈ yetb'eyum, syic'an junocxo vinac ix, tz'em ix ajmulal, xchi Jesús d'a eb'.

Ic'b'ilcot eb' unin d'a Jesús

(Mt 19.13-15; Lc 18.15-17)

13 Ix lajvi chi', ay juntzan̈ unin ix ic'jicot d'a Jesús yuj eb' anima, yic syaq'uec' sc'ab' d'a sjolom eb'. Palta axo eb' sc'ayb'um ix cachanoch vaan eb' tz'ic'ancot eb' unin chi'. 14 A ix yilan jun chi' Jesús, ix cot yoval d'a eb', ix yalani:

—Chaeccot eb' unin d'ayin. Man̈ e cach eb', yujto an̈ej eb' lajan spensar icha eb' unin tic ay yalan yic yoch d'a yol sc'ab' Dios. 15 Val yel sval d'ayex, a eb' max chaan Dios Yajaloc icha syutej schaan junoc unin, man̈ ol och eb' d'a yol sc'ab', xchi Jesús d'a eb'.

16 Ix lajvi chi', ix schelanq'ue eb' unin chi'. Ix yac'anec' sc'ab' d'a sjolom eb'. Ix sc'anan svach'c'olal Dios d'a yib'an̈ eb'.

A yab'ixal jun vin̈ quelem b'eyum

(Mt 19.16-30; Lc 18.18-30)

17 Axo yic van sb'atxi Jesús d'a yol b'e, ay jun vin̈ ix spil yip scot d'ay. Ix em cumnaj vin̈ d'a yichan̈ sc'ochi. Ix yalan vin̈ d'ay:

—Ach in vach' C'ayb'umal, tzin c'anb'ej d'ayach, ¿tas ol vutoc in chaan in q'uinal d'a juneln̈ej? xchi vin̈ d'ay.

18 —¿Tas yuj tzin al vach'il? Junn̈ej mach vach', an̈ejton Dios. 19 Inai, ojtac juntzan̈ schecnab'il Dios tz'alan icha tic: Man̈ ach em ajmulal. Man̈ a milcham junoc etanimail. Man̈ ach elc'anoc. Man̈ ac'och es d'a yib'an̈ junoc etanimail. Man̈ ac' musansatil junoc etanimail. Ayocab' yelc'och a mam a nun d'a a sat, xchi Jesús d'a vin̈.

20 —Mamin, atax in cotoch uninal, tzin c'anab'ajej juntzan̈ checnab'il tic smasanil, xchi vin̈ d'ay.

21 Yuj chi', ix och q'uelan Jesús d'a vin̈. Ix te xajanaj vin̈ yuuj. Ix yalan d'a vin̈:

—Ayto junxo max ach tzac'vani. Ixic, b'at chon̈el jantac tas ay d'ayach. Tzac'an stojol d'a eb' meb'a', yic ol a cha a b'eyumal d'a satchaan̈. Slajvi chi', tzach jax d'ayin, axo och in c'ayb'umoc chi', xchi d'a vin̈.

22 Axo ix yab'an juntzan̈ chi' vin̈, ix te cus vin̈. Yuj chi' te cusc'olalxo ix pax vin̈, yujto man̈ jantacoc tas ay d'a vin̈.

23 Axo ix lajvi spax vin̈, ix meltzajb'at q'uelan Jesús d'a eb' sc'ayb'um. Ix yalan d'a eb':

—A val eb' b'eyum, ay val smay man̈ ol ochlaj eb' d'a yol sc'ab' Dios, xchi d'a eb'.

24 A eb' sc'ayb'um chi', ix te sat sc'ol eb' yab'an juntzan̈ chi'. Palta ix yalanxi d'a eb':

—Ex in c'ayb'um, a eb' syac'och sb'eyumal yipoc sc'ool, ay val smay man̈ ol ochlaj eb' d'a yol sc'ab' Dios. 25 Q'uinaloc ay junoc noc' camello ticnaic. ¿Tom ol yal yec' noc' d'a yixal junoc q'uen acxa? Icha chi' yaj eb' b'eyum, yelxo val pural ol och eb' d'a yol sc'ab' Dios, xchi.

26 Ayic ix yab'an jun chi' eb', ix te vach' satb'at sc'ool eb'. Ix laj yalan eb':

—Tato icha chi', ¿mach ol yal scolchaji? xchi eb'.

27 Yuj chi', ix och q'uelan Jesús d'a eb', ix yalani:

—A jun tic, malaj junoc anima syal yuuj. Palta a Dios syal yuuj. Yujto masanil tas syaln̈ej yuuj, xchi.

28 Axo vin̈aj Pedro ix alan d'ay:

—Mamin, a on̈ tic, ix cactejcan smasanil tastac, on̈ och a c'ayb'umoc, xchi vin̈ d'ay.

29 —Val yel sval d'ayex, a mach syactejcan spat vuuj, mato yuc'tac, yanab', smam snun, ma yuninal, ma sluum syactejcan vuuj, yuj pax jun vach' ab'ix yic colnab'il, te nivan spac ol scha'a. 30 Ol ac'joc junoc ciento spat, yuc'tac, yanab', snun, yuninal, yed' sluum d'a jun tiempo tic. Ol yab' ton syail eb' yuj eb' anima, palta axo d'a yic jun tiempoal ol javoc, ol scha sq'uinal eb' d'a juneln̈ej.

31 Ay eb' nivan yelc'och d'a co cal ticnaic, palta a eb' chi', malaj ol aj yelc'och eb' d'a jun tiempoal chi'. An̈ejtona' ay eb' malaj yelc'och d'a co cal ticnaic, palta a d'a jun tiempoal chi', nivan ol aj yelc'och eb', xchi Jesús d'a eb'.

Ayocto ix yalanxican Jesús yuj schamel

(Mt 20.17-19; Lc 18.31-34)

32 Axo Jesús ix b'atxi d'a yol jun b'e sc'och d'a Jerusalén. Ix b'ab'laj yuj eb' sc'ayb'um. A eb' sc'ayb'um chi', ton̈ej ix sat sc'ool eb'. Axo juntzan̈xo eb' anima ajun yed' eb', ix te xiv eb'. Axo Jesús, ix avtanelta eb' sc'ayb'um chi' slajchavan̈il d'a scal eb' anima chi'. Ix och ijan yalan d'a eb' tastac ol javoc d'a yib'an̈.

33 —Ina van co b'at d'a Jerusalén ticnaic. A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ol in ac'jococh d'a yol sc'ab' eb' sat sacerdote yed' d'a yol sc'ab' eb' c'ayb'um d'a ley Moisés. Ol yac'anoch chamel eb' d'a vib'an̈. Ol in ac'jococh d'a yol sc'ab' eb' ch'oc chon̈ab'il. 34 Ol in sb'uch eb'. Ol in smac'an eb'. Ol in stzub'ej eb'. Ol in smilancham eb'. Palta axo d'a schab'jial ol in pitzvocxi, xchi Jesús d'a eb'.

A tas ix sc'an vin̈aj Jacobo yed' vin̈aj Juan

(Mt 20.20-28)

35 A eb' vin̈ yuninal vin̈aj Zebedeo, aton vin̈aj Jacobo yed' vin̈aj Juan, ix c'och eb' vin̈ yal d'a Jesús:

—Mamin, a tas ol co c'an d'ayach, co gana tzac' d'ayon̈, xchi eb' vin̈ d'ay.

36 —¿Tas e gana svac' d'ayex? xchi d'a eb' vin̈.

37 —Ayic ol ach och yajalil, tzoc on̈ a cha em c'ojan d'a a tz'ey,10.37 jun on̈ d'a a vach', jun on̈xo d'a a q'uexan̈, xchi eb' vin̈ d'ay.

38 —Max nachajel eyuuj tas tze c'an d'ayin. ¿Tom ol techaj yaelal e yuuj icha ol in utaj a in tic? A val jun tas ol javoc d'a vib'an̈ ichato ol in ac'joc bautizar yuuj, ¿tom ol techaj eyuuj? xchi d'a eb' vin̈.

39 —Ol techajoc, xchi eb' vin̈.

—Val yel, ol ex ac'joc proval, icha ol in ajoc. Icha ol vab' syail, icha chi' ol aj eyab'anpax syail. 40 Palta a in tic, malaj valan vic ex vac'an em c'ojan d'a in vach' c'ab', ma d'a in q'uexan̈. Yujto a co Mam Dios b'ojinaccani mach eb' ol em c'ojan ta', xchi d'a eb' vin̈.

41 Ayic ix yab'an lajun̈van̈xo eb' yetc'ayb'umal eb' chi', ix cot yoval eb' d'a vin̈aj Jacobo yed' d'a vin̈aj Juan chi'. 42 Axo Jesús chi' ix avtancot eb' slajchavan̈il, ix yalan d'a eb':

—Toxon eyojtac to a eb' ayoch yajalil d'a junjun nivac chon̈ab', syac' mandar eb'. Axo eb' nivac vinac, yajal yaj eb' d'a yib'an̈ eb' anima. 43 Palta a exxo tic, man̈ ichoc ta' ol aj d'a e cal. Tato ay mach sgana nivan tz'aj yelc'och d'a e cal, yovalil tz'och ex yac' servil. 44 An̈ejtona', tato ay mach sgana sat tz'aj d'a e cal, yovalil tz'och e checab'oc. 45 Yujto a in tic, vach'chom Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail, man̈ yujoc vac'ji servil in javi, palta yuj vac'an servil. Ix in javi ul vac'cham in b'a sq'uexuloc eb' anima, yic vach' tzijtum eb' ol colchajcanel vuuj, xchi Jesús d'a eb'.

Ix jacvi sat vin̈aj Bartimeo yuj Jesús

(Mt 20.29-34; Lc 18.35-43)

46 Ix c'och Jesús d'a chon̈ab' Jericó yed' eb' sc'ayb'um. Axo yic ix b'atxi eb', man̈ jantacoc anima ix b'at yed' eb'. Axo d'a jun ti' b'e, ay jun vin̈ c'ojanemi, Bartimeo sb'i vin̈, yuninal vin̈aj Timeo, max ujilaj yilan vin̈. Ton̈ej sc'an jab'oc tas vin̈ d'a eb' anima. 47 Axo ix yab'an vin̈ to van yec' Jesús aj Nazaret, yuj chi' ix avaj chaan̈ vin̈:

—Jesús, ach Yin̈tilal vin̈aj David, ¿ma max oc' a c'ool d'ayin? xchi vin̈ d'ay.

48 Yuj chi', tzijtum eb' ix cachan vin̈aj Bartimeo chi' yic tz'em numan vin̈. Palta masn̈ej ix te avaj vin̈.

—Ach Yin̈tilal vin̈aj David, ¿ma max oc' a c'ool d'ayin? xchi vin̈ d'ay.

49 Yuj chi' ix och vaan Jesús, ix yalani:

—Avtejeccot vin̈ d'ayin, xchi.

Yuj chi', ix b'at eb' yal d'a vin̈:

—Tzalajan̈. Q'uean̈ vaan, yujto tzach yavtejb'at Jesús, xchi eb'. 50 Yuj chi', ix syumancanel jun sábana vin̈ b'ac'anoch d'ay. Ix q'ue jucnaj vin̈. Elan̈chamel ix b'at vin̈ d'a Jesús. 51 Ix sc'anb'an Jesús d'a vin̈:

—¿Tas a gana tzach vutej? xchi d'a vin̈.

—Mamin, in gana svilxi, xchi vin̈ d'ay.

52 Ix ach b'oxi yujto ix ac'och Dios d'a a c'ool. Yuj chi', syalxo a pax ticnaic, xchi Jesús d'a vin̈.

D'a jun rato chi' ix yilxi vin̈. Ix lajvi chi', ix och tzac'an vin̈ yed' Jesús b'aj van sb'ati.

11

Ix c'och Jesús d'a Jerusalén

(Mt 21.1-11; Lc 19.28-40; Jn 12.12-19)

1 Ayic van sc'och Jesús yed' eb' sc'ayb'um d'a slac'anil Betfagé yed' Betania, d'a yichan̈b'at tzalan Olivo d'a slac'anil Jerusalén, ix schecanb'at chavan̈ eb' sc'ayb'um, 2 ix yalan d'a eb':

—Ixiquec d'a jun chon̈ab' d'a quichan̈b'at tic. Ayic ol ex c'och ta', ol eyilan jun noc' quelem b'uru etzanochi. A jun noc' chi' mantalaj mach sq'ue juneloc d'a yib'an̈ noc'. Tze tijelta noc', tzeyic'ancot noc'. 3 Tato ay eb' tz'alan icha tic d'ayex: ¿Tas yuj tze tijelta noc'? ta xchi eb', tzeyalan d'a eb': Yujto ay tz'och noc' yuj jun Cajalil, ol ul cac'xican noc' d'a jun rato, xe chi, xchi Jesús d'a eb'.

4 Yuj chi' ix b'at eb', ix yilan noc' quelem b'uru chi' eb'. Etzanoch noc' d'a sti' jun pat d'a yol b'e. Ix stijanelta noc' eb'. 5 Palta ay juntzan̈ eb' ayec' ta' ix c'anb'an d'a eb':

—¿Tas tze c'ulej tic? ¿Tas yuj tze tijelta noc' b'uru tic? xchi eb'.

6 Ix yalan eb' icha ix yutej Jesús yalani. Yuj chi' ix ac'ji noc' d'a eb'. 7 Ix yic'anb'at noc' eb' d'a Jesús. Ix yac'anq'ue juntzan̈ spichul eb' stz'aamoc noc'. Ix lajvi chi', ix q'ue Jesús d'a yib'an̈ noc'. 8 Ayic van sb'ey yed' noc', tzijtum eb' anima ix laj lich'anem spichul d'a yol b'e b'aj van sb'eyb'at chi'.11.8 Ay pax juntzan̈xo eb' ix xicanelta te c'ab'tac te' ay xiil. Ix laj yac'anem te' eb' d'a yol b'e chi'. 9 Axo eb' b'ab'el yed' eb' tzac'an, ix laj avajq'ue eb':

—Yuj val dios. Calequel vach' lolonel d'a jun Ac'b'ilcot yuj Dios Cajal. 10 Calec vach' lolonel d'a jun ol och Cajaloc tic, icha yutejnac co mam quicham David yoch yajalil d'a peca'. Caq'uec yuj diosal d'a Dios, xchi eb'.

11 Axo ix c'och Jesús d'a Jerusalén, ix och d'a yol yamaq'uil stemplo Dios, ix ec' q'ueleloc yilan smasanil juntzan̈ tas ayec' ta'. Palta yujto vanxo yem c'u, yuj chi' ix b'at d'a chon̈ab' Betania yed' eb' sc'ayb'um slajchavan̈il.

A tas ix yal Jesús d'a te' higo

(Mt 21.18-19)

12 Axo yic ix q'uin̈ib'i d'a junxo c'u, ix elxi eb' d'a Betania chi', axo Jesús ix och svejel d'a yol b'e. 13 Najatto ix yilb'at jun te' higo, te ay xil te'. Ix b'at yilanb'ati, talaj ay junoc sat te' tz'ilchaj yuuj. Palta axo ix c'och d'a te', an̈ej xil te' ay, yujto man̈ stiempoaloc satan te'.

14 Yuj chi' ix yalan d'a te':

—Man̈xa junoc mach ol loan a sat, xchi d'a te'.

Ix yab' eb' sc'ayb'um yalan jun chi'.

Eb' pechb'ilelta d'a yol yamaq'uil stemplo Dios

(Mt 21.12-17; Lc 19.45-48; Jn 2.13-22)

15 Ix lajvi chi', ix c'ochxi eb' d'a Jerusalén. Ix och Jesús d'a yol yamaq'uil stemplo Dios. Ix och ijan spechanelta eb' schon̈vaj ta' yed' eb' smanvaji. Ix laj slocan pac'laj smexa eb' q'uexum tumin yed' xila eb' chon̈um paramuch.11.15 16 Man̈xalaj junoc mach ix chajiec' yed' syamc'ab' d'a yamaq'uil stemplo Dios yuuj. 17 Ix sc'ayb'an eb', ix yalani:

—Yalnaccan Dios icha tic d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani: A in templo ol alchaj yuuj to yicn̈ej lesal yaj yuj junjun chon̈ab', xchi. Palta a ex tic, icha junoc n̈aq'ueen b'aj sc'ub'ejel sb'a eb' elc'um, icha chi' tzeyutej, xchi Jesús d'a eb'.

18 Axo eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés, ayic ix yab'an eb' vin̈ tas ix sc'ulej Jesús, ix te xiv eb' vin̈ yuuj, yujto te nivan yelc'och juntzan̈ sc'ayb'ub'al d'a yichan̈ eb' anima smasanil. Yuj chi', ix sayan eb' vin̈ tas syutej smilancham Jesús chi'. 19 Axo d'a q'uic'b'alil, ix elxi Jesús yed' eb' sc'ayb'um d'a Jerusalén chi'.

Ix tacjiel te' higo

(Mt 21.20-22)

20 Axo d'a junxo q'uin̈ib'alil, a ix paxta eb', ix yilanxi te' higo eb', toxo ix tacjiel te' masanto d'a sch'an̈al yib'. 21 Axo vin̈aj Pedro ix naancoti. Yuj chi', ix yalan vin̈ d'a Jesús:

—Mamin, ina te' higo a catab'ej evi. Toxo ix tacjiel te', xchi vin̈ d'ay.

22 Yuj chi' ix yalan Jesús:

—Aq'uecoch Dios d'a e c'ool. 23 Q'uinaloc ayex tzeyal d'a jun vitz tic: Elan̈ d'a ed'tal tic. Yumb'at a b'a d'a yol a' mar, tato xe chi, tato malaj e chab'c'olal, ol elc'och icha tzeyal chi'. 24 Yuj chi', sval d'ayex, a tzeyac'an lesal, tzeyac'och d'a e c'ool to yel ol e cha jantac tas tze c'an chi'. Tato icha chi', ol ac'joc d'ayex. 25-26 Tato ay mach tz'och smul d'ayex, ayic tzeyac'an lesal, tzeyac' nivanc'olal. Tato icha chi', axo co Mam Dios ayec' d'a satchaan̈, syac' pax lajvoc e mul, xchi Jesús d'a eb'.

A yopisio Jesús

27 Ix lajvi sc'ochxi eb' d'a Jerusalén, ix ochxi Jesús d'a yamaq'uil stemplo Dios. Ix b'eyec' d'a yool. Axo eb' vin̈ sat sacerdote, eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés yed' eb' vin̈ ichamtac vinac, ix c'och eb' vin̈ d'ay. 28 Ix sc'anb'an eb' vin̈:

—¿Tas opisio, yuj chi' a comon c'ulej juntzan̈ chi' evi? ¿Mach ac'jinac opisio chi'? xchi eb' vin̈ d'ay.

29 Yuj chi' ix yalan d'a eb' vin̈:

—An̈ejtona' ol in c'anb'ej pax junoc tas d'ayex. Tato ol e yal d'ayin, ol val d'ayex mach ac'jinac vopisio in c'ulan juntzan̈ chi'. 30 ¿Mach ac'jinac yopisio vin̈aj Juan ayic yac'annac bautizar eb' anima vin̈? ¿A am Dios ac'jinac, mato a eb' anima? Alec d'ayin, xchi Jesús d'a eb' vin̈.

31 Yuj chi', ix laj slajtian sb'a eb' vin̈ yuj juntzan̈ ix yal chi'. Ix laj yalan eb' vin̈:

—¿Tas scutej calan d'a vin̈? Tato scala' to a Dios ac'jinac yopisio vin̈aj Juan chi', axom ol yalan vin̈ d'ayon̈: ¿Tas yuj maj eyac'och d'a e c'ool jun? xcham vin̈. 32 Palta max yal-laj calanpaxi to yic anima vin̈, xchi eb' vin̈.

Icha chi' ix yutej eb' vin̈ yalani, yujto xiv eb' vin̈ d'a eb' anima. Yujto a vin̈aj Juan chi', schecab' Dios yaj vin̈ d'a yichan̈ eb' anima smasanil. 33 Yuj chi' ix yalan eb' vin̈ d'a Jesús:

—Man̈ cojtacoc, mach am ac'jinac yopisio vin̈aj Juan chi', xchi eb' vin̈.

—Tato icha chi', man̈ ol valpaxlaj d'ayex mach ac'jinac vopisio in c'ulan juntzan̈ chi', xchi Jesús d'a eb' vin̈.

12

A yab'ixal eb' munlajvum chuc spensar

(Mt 21.33-46; Lc 20.9-19)

1 Axo Jesús ix och ijan yalan jun ab'ix. Ix yalan icha tic:

—Ay jun vin̈ ix avan juntzan̈ te' uva d'a sat sluum. Ix smacan vin̈ yed' q'uen tz'alq'ueen. Ix sb'oan jun yed'tal b'aj stec'chajel yal te' uva chi' vin̈.12.1 Ix sb'oanpaxq'ue jun b'aj tz'aj eb' stan̈van te' uva chi' vin̈, chaan̈ ix ajq'uei.

Ix lajvi chi', ix yac'anb'at sluum vin̈ chi' majanil yed' te' uva chi' d'a juntzan̈ eb' vin̈ munlajvum. Ix b'atcan vin̈ d'a junxo lugar najat. 2 Axo ix javi stiempoal smolchajel sat te', ix schecanb'at jun schecab' vin̈ d'a eb' vin̈ majnum luum chi', yic b'at schaan smajananub'al lum b'aj tz'el te' uva chi' yalani. 3 Axo ix c'ochi, ix syamancot eb' vin̈ smac'ani. Ix spechan paxta eb' vin̈. Malaj jab'oc tas ix yic'a'. 4 Axo vin̈ aj luum chi' ix checanb'at junxo schecab' d'a eb' vin̈. Axo ix c'ochi, ix ste b'ajej eb' vin̈, ix lajvi sjolom smac'an eb' vin̈. 5 Yuj chi', axo vin̈ aj luum chi' ix checanb'at junxo schecab'. Axo ix c'och junxo chi', ix smilancham eb' vin̈. Tzijtumto eb' schecab' vin̈ ix schecb'ati. Ay eb' ton̈ej ix mac'ji, ay eb' ix miljicham yuj eb' vin̈.

6 Palta ay jun yuninal vin̈ te xajan yuuj. Slajvub'xo chi', ix schecanb'at yuninal vin̈ chi'. Tecan ol xiv eb' vin̈ d'a jun vuninal tic, xchi vin̈. 7 Palta axo yic van sc'ochi, ix smol alan eb' vin̈: Ina sjavi vin̈ uninab'il tic. Q'uinaloc ol cham vin̈ smam vin̈, axo vin̈ ol icancan luum. Co mileccham vin̈, yic a d'ayon̈ ol can luum, xchi eb' vin̈. 8 Yuj chi' axo ix c'ochi, ix syamancot eb' vin̈. Ix smac'ancham eb' vin̈. Ix lajvi chi', ix b'at eb' vin̈ syumcanel snivanil d'a stitac avb'en chi'.

9 Yuj chi' tzin c'anb'ej d'ayex, a vin̈ aj luum chi', ¿tas ol yutoc eb' vin̈ majnum luum chi' vin̈ tze na'a? A vin̈ aj luum chi' ol b'at satanel eb' vin̈. Slajvi chi' ol yac'ancanb'at sluum vin̈ chi' majanil d'a juntzan̈xo.

10 ¿Tom manta b'aj tzeyil d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, b'aj syal icha tic?

A jun q'uen q'ueen malaj yelc'och d'a yichan̈ eb' b'oum pat, aton q'uen ix ochcan sjolomoc schiquin te' pat chi'.

11 Icha tic ix aj yuj Dios Cajal. Yuj chi' ayic squilani, ste sat co c'ool yuuj, xchi d'a Slolonel Dios chi', xchi Jesús d'a eb'.

12 Axo eb' vin̈ yajal ix sayani tas ol yutoc eb' vin̈ syamchaj Jesús chi', yujto ix nachajel yuj eb' vin̈ to yuj eb' vin̈ ix alji jun ab'ix chi'. Palta ix xiv eb' vin̈ d'a eb' anima. Yuj chi' ix yactejcan Jesús chi' eb' vin̈. Ix pax eb' vin̈.

A juntzan̈ tumin sc'anjiel yuj eb' vin̈ yajal

(Mt 22.15-22; Lc 20.20-26)

13 Ix lajvi chi', ix checjib'at jayvan̈ eb' fariseo yed' eb' spartido vin̈aj Herodes d'a Jesús. Sgana eb' syac' proval, talaj ay junoc slolonel ay palta syutej yalani. Yujto sgana eb' syac'och d'a yib'an̈. 14 Ix b'at yalan eb' d'ay:

—Ach co C'ayb'umal, cojtac to te yel tzala'. Cojtacpaxi to jun lajann̈ej yilji eb' anima d'ayach. Axo jun b'eyb'al sgana Dios, a tzac' c'ayb'aj d'a yel. ¿Tas tza na'a? A juntzan̈ tumin sc'anjiel d'ayon̈ yuj vin̈ yajal d'a Roma, ¿vach' am scac'a', mato maay? ¿Ay am sleyal scac'a', mato maay? xchi eb' d'a Jesús.

15 Palta yojtacxo Jesús to ton̈ej stz'ac sc'anb'ej eb' icha chi'. Yuj chi' ix yalan d'a eb':

—¿Tas yuj tzin eyac' proval? B'at iq'ueccot junoc tumin chi' vila', xchi d'a eb'.

16 Yuj chi' ix b'at yic'cot jun tumin chi' eb'. Ix sc'anb'an Jesús chi' d'a eb':

—¿Mach ayoch yechel sat d'a jun tumin tic? ¿Mach tz'ib'ab'iloch sb'i tic d'ay? xchi d'a eb'.

—Aton yechel vin̈ yajal d'a Roma yed' sb'i vin̈, xchi eb'.

17 —A tas yictaxon vin̈ yajal chi', aq'uec d'a vin̈. Palta a tas yictaxon Dios, a tzeyac' d'ay, xchi d'a eb'.

Axo ix yab'an juntzan̈ chi' eb', ix te sat sc'ool eb'.

A eb' tz'alani to man̈ ol pitzvocxi eb' chamnac

(Mt 22.23-33; Lc 20.27-40)

18 Ix lajvi chi', ay juntzan̈ eb' saduceo ix c'och d'a Jesús. A eb' chi' syal eb' to man̈ ol pitzvocxi eb' chamnac, yuj chi' ix yalan eb' d'ay:

19 —Ach co C'ayb'umal, a vin̈aj Moisés tz'ib'annaccan icha tic: Q'uinaloc ay junoc mach schami, scan ix yetb'eyum, palta malaj junoc yuninal. Tato icha chi', axo junoc yuc'tac yovalil tz'ic'ancan ix, yic vach' tato tz'aj yuninal junxo vin̈ chi', ichato yuninal vin̈ ix cham chi' tz'ajcani. Icha chi' yaj yalancan vin̈aj Moisés chi'. 20 A junel, ay ucvaan̈ vinac, yuc'tacn̈ej sb'a eb' vin̈. A vin̈ b'ab'el vinac ic'an jun ix ix. Palta cham vin̈. Malaj junoc yuninal vin̈ cani. 21 Axo vin̈ schab'il yuc'tac vin̈ ic'ancan ix. Palta champax junxo vin̈ chi', malaj pax junoc yuninal vin̈ cani. Icha chi' aj pax vin̈ yoxil. 22 An̈ejtona', icha chi' ec' eb' vin̈ yucvan̈il d'a ix. Malaj junoc yuninal eb' vin̈ ajnaccani. Slajvi scham eb' vin̈ yucvan̈il, ichato chi' scham ix. 23 Ayic ol pitzvocxi eb' chamnac, ¿mach junoc eb' vin̈ ol ic'an ix? Yujto yic'nac ix eb' vin̈ yucvan̈il, xchi eb' saduceo chi'.

24 Yuj chi' ix yalanxi Jesús d'a eb':

—Ton̈ej tzex te somchaji, yujto man̈ eyojtacoc tas syal d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani. Man̈ eyojtacoc jantac spoder Dios. 25 Ayic ol pitzvocxi eb' chamnac, man̈xalaj ic'lajb'ail, yujto lajan ol aj eb' yed' eb' ángel ay d'a satchaan̈. 26 Palta toxonton chequelxo yaji to ol pitzvocxi eb' chamnac. ¿Tom manta b'aj tzeyil tas stz'ib'ejnaccan vin̈aj Moisés d'a Slolonel Dios chi', a slolonnac Dios d'a scal te' q'uiix? Xchi Dios icha tic: A in ton tic sDiosal in vin̈aj Abraham, sDiosal in vin̈aj Isaac, sDiosal in pax vin̈aj Jacob, xchi. 27 Yuj chi' cojtac, vach'chom chamnac eb' d'a sat eb' anima, palta axo d'a sat Dios man̈ satnacoquel-laj eb', pitzan eb' d'a yichan̈, yujto yalnaccani to sDiosal eb' yaji. A ex tic te somchajnac ex, xchi Jesús d'a eb'.

A jun checnab'il te nivan yelc'ochi

(Mt 22.34-40)

28 Ay jun vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés ix c'och ta'. Ix yab'an vin̈ to van stelan sb'a eb' vin̈ saduceo chi' yed' Jesús. Ix yab'anpax vin̈ to vach' ix yutej Jesús spacan d'a eb' vin̈, yuj chi' ix sc'anb'an vin̈ d'ay:

—¿B'aja junoc checnab'il te nivan yelc'och d'a yichan̈ smasanil? xchi vin̈ d'ay.

29 Yuj chi' ix yalan Jesús:

—A jun checnab'il te nivan yelc'och d'a yichan̈ smasanil, xchi icha tic: Ab'ec ex vetisraelal, a Cajal co Diosal, junn̈ej toni. 30 Tze xajanej Cajal co Diosal d'a smasanil e c'ool, d'a smasanil e pixan, d'a smasanil e pensar yed' d'a smasanil eyip, xchi. Aton jun checnab'il tic te nivan yelc'och d'a yichan̈ smasanil. 31 Axo junxo ol val tic, quen man̈ lajanoc yelc'och yed'oc. Xchi icha tic: Ichaocab' tzeyutej eya'ilan e b'a, ichaocab' chi' tzeyutej e xajanan eb' ay d'a spatic schiquin e pat, xchi. Malaj junocxo checnab'il ec'al yelc'och d'a yichan̈ chab' tic, xchi Jesús.

32 Ix yalanxi vin̈ c'ayb'um chi' d'ay:

—Vach' ton Mamin, yel ton tzala'. Junn̈ej ton Dios, malaj junocxo. 33 Yovalil sco xajanej Dios d'a smasanil co c'ool, d'a smasanil co pensar yed' d'a smasanil quip. An̈ejtona' yovalil icha scutej co ya'ilan co b'a, ichaocab' chi' scutej co xajanan eb' ay d'a spatic schiquin co pat. Aton chab' checnab'il tic, te nivan yelc'och d'a yichan̈ masanil juntzan̈ silab' smilji yed' juntzan̈ silab' sn̈usji tz'ac'ji d'a Dios, xchi vin̈ d'ay.

34 Axo ix yab'an Jesús to vach' ix yutej vin̈ yalani, ix yalanxi d'a vin̈:

—Jab'xon̈ej val och d'a yol sc'ab' Dios, xchi d'a vin̈.

Yuj chi', malaj junocxo mach ix stec'b'ej sb'a sc'anb'an junocxo tas d'a Jesús chi'.

A Cristo aton Yuninal Dios

(Mt 22.41-46; Lc 20.41-44)

35 A junel, ix sc'ayb'ej eb' anima Jesús d'a yamaq'uil stemplo Dios, ix yalani:

—¿Tas yuj syal eb' c'ayb'um d'a ley Moisés to a Cristo yin̈tilal vin̈aj David? 36 Palta yuj Yespíritu Dios yalnac vin̈aj David chi' to a Cristo Yajal yaj d'a vin̈, xchi icha tic:

A Dios Cajal alannac d'a Vajalil icha tic: Eman̈ c'ojan d'a in vach' c'ab' tic,12.36 masanto ol vac'canoch eb' ayoch ajc'olal d'ayach d'a yalan̈ oc, xchi Dios d'a Vajalil, xchi vin̈aj David chi'.

37 Icha chi' yutejnac vin̈ yalancani to a Cristo Yajal yaj d'a vin̈. Yuj chi', ¿tom yin̈tilaln̈ej vin̈aj David chi' yaji? xchi Jesús d'a eb'.

Man̈ jantacoc eb' anima ix ab'an jun tic. Ix te tzalaj eb' yab'ani.

A smul eb' c'ayb'um d'a ley Moisés

(Mt 23.1-36; Lc 11.37-54; 20.45-47)

38 Ayic van sc'ayb'an eb' anima Jesús, ix yalani:

—Tzeyil val e b'a, yujto a eb' c'ayb'um d'a ley Moisés, te ay smay sb'eyb'al eb'. Sgana eb' sb'eyec' yed' spichul te jucan. Axo yic tz'ec' eb' d'a calle, ste q'uechaan̈ eb' ayic slaj yac'anem sb'a eb' anima d'a eb'. 39 A d'a yoltac spatil culto, an̈ej d'a xila eb' nivac vinac snib'ej eb' tz'em c'ojan. Yed' pax d'a yic tz'och juntzan̈ nivac vael, an̈ej d'a yed'tal eb' vin̈ nivac vinac tz'aj eb'. 40 Syic'anec' eb' tastac ay d'a eb' ix chamnac yetb'eyum. Slajvi chi', te najat syutej yoc slesal eb', yic sna eb' anima to malaj smul eb'. Yuj chi', yelxo val nivan yaelal ol och d'a yib'an̈ eb', xchi Jesús.

A yofrenda jun ix chamnac yetb'eyum

(Lc 21.1-4)

41 A junel, ix och Jesús d'a yol yamaq'uil stemplo Dios. Ix em c'ojan d'a stz'ey jun chalab' ofrenda. Ix yilani chajtil tz'aj yac'anem stumin eb' anima. Tzijtum eb' b'eyum ix ec' ta'. Nivac stumin eb' ix ec' yac'canemi. 42 Palta ix c'och jun ix chamnac yetb'eyum te meb'a'. Ix yac'anem chab' yunetac tumin ix, te jab'n̈ej yelc'ochi. 43 Ix yavtancot eb' sc'ayb'um Jesús chi', ix yalan d'a eb':

—Val yel sval d'ayex, a jun ix chamnac yetb'eyum tic, te meb'a' ix. Palta a jun yofrenda ix, ix yac' tic, ec'to yelc'och d'a yichan̈ yofrenda smasanil juntzan̈xo eb' ix ec' yaq'uem yic d'a yol jun chalab' ofrenda tic. 44 Yujto a tas syac' sobre d'a eb', a' ix laj yaq'uem eb'. Palta a jun ix tic, te meb'a' ix. A masanil yic sgasto ix, ix yaq'uemi. Man̈xalaj tas ix can d'a ix, xchi Jesús d'a eb'.

13

Yalnaccan Jesús yuj stemplo Dios

(Mt 24.1-2; Lc 21.5-6)

1 Ayic van yelta Jesús d'a yamaq'uil stemplo Dios, ix yalan jun sc'ayb'um d'ay:

—Mamin, inai te nivac juntzan̈ q'uen q'ueen tic. Te nivac pax juntzan̈ pat tic, xchi d'ay.

2 Palta ix yalan Jesús d'ay:

—¿Tzam il juntzan̈ nivac pat tic? Sval d'ayach, a juntzan̈ q'uen q'ueen latz'b'ilq'ue tic, man̈xo junoc ol can d'a yib'an̈ q'uen yetq'uenal. Ol ecjoquel q'uen d'a yed'tal smasanil, xchi d'ay.

A juntzan̈ yechel yic lajvub' c'ual

(Mt 24.3-28; Lc 21.7-24; 17.22-24)

3 Ix lajvi chi', ix b'at eb' d'a tzalan Olivo, d'a yichan̈b'at stemplo Dios. Ata' ix em c'ojan Jesús. Axo vin̈aj Pedro, vin̈aj Jacobo, vin̈aj Juan yed' vin̈aj Andrés, sch'ocoj eb' vin̈ ayec' yed'oc. Ix sc'anb'an eb' vin̈ d'ay:

4 —Co gana tzal d'ayon̈ ¿b'aq'uin̈ ol ujoc juntzan̈ ix al chi'? ¿Tas junoc yechel ol sch'ox Dios, ayic toxo val ol javoc juntzan̈ chi'? xchi eb' vin̈ d'ay.

5 Yuj chi' ix yalan Jesús d'a eb' vin̈:

—Tzeyil val e b'a yic malaj junoc mach ol ex ac'an musansatil. 6 Yujto tzijtum eb' ol javoc, ol yesanel in b'i eb'. Axo ol yalan eb' icha tic: A in ton tic Cristo in, xcham eb'. Tzijtum anima ol yac' musansatil eb'.

7 Ol eyab' yoch juntzan̈ nivac oval. Ol eyab'anpax specal juntzan̈xo oval ijan ol ochoc. Palta man̈ ex xivoc, yujto yovalil icha chi' ol ujoc. Palta manto slajvub'oclaj yolyib'an̈q'uinal tic. 8 Yujto ay juntzan̈ nivac chon̈ab' ol yac' oval yed' juntzan̈xo nivac chon̈ab'. Ol laj yac'an oval eb' yajal yed' eb' yetyajalil. Jantac b'aj ol ec' nivac quixcab'. Ol javoc nivac vejel d'a yib'an̈ eb' anima. A juntzan̈ chi', b'ab'el yaelal. Ayto juntzan̈xo ol javoc.

9 Palta a ex tic, te lista tzeyutej e b'a, yujto ol ex ac'jococh d'a yol sc'ab' eb' vin̈ yajal. Ol laj ex smac' eb' d'a yoltac spatil culto. Ol laj ex yic'anb'at eb' d'a yichan̈ eb' vin̈ yajal yed' d'a yichan̈ eb' vin̈ rey, yujto ayoch e pensar d'ayin. Icha chi' ol ex ajoc, yic ol yal eyalanel vab'ixal d'a eb'. 10 Yovalil ol b'ab'laj aljoquel jun ab'ix yic colnab'il tic d'a junjun chon̈ab', ichato chi' ol ja slajvub'al. 11 Ol ex ic'jocb'at d'a yichan̈ eb' vin̈ yajal. Palta man̈ ex och ilc'olal yuj tas ol eyala'. Yujto a juntzan̈ lolonel ol ac'joc d'ayex yuj Yespíritu Dios d'a jun rato chi', a ol eyala'. Yujto man̈oc ex ol ex lolonoc, palta a Yespíritu Dios ol lolonoc. 12 A eb' yuc'tac sb'a, ol yac'lajoch sb'a eb' d'a yol sc'ab' chamel. Icha chi' ol yutoc pax sb'a eb' mamab'il d'a eb' yuninal. A eb' uninab'il, ay eb' ol yac' oval yed' smam, ol yac'anoch eb' d'a yol sc'ab' chamel. 13 Ol chichonoch sc'ool masanil anima d'ayex, yujto ayoch e pensar d'ayin. Palta a eb' ol ac'an techajoc masanto schami, aton eb' chi' ol colchajoc.

14 Ayic ol eyilan vin̈ ajc'ol sjuanel masanil tastac b'aj man̈ smojoc yajeq'ui, nachajocab' el eyuuj. A eb' ayec' d'a Judea, b'atocab' eb' elelal d'a tzalquixtac. 15 Ay eb' ayq'ue d'a span̈anil yib'an̈ spat, man̈xoocab' emta eb' yiq'uelta junoc tas d'a yol spat chi', ayic sb'at eb' elelal. 16 Yed' eb' ayb'at d'a smunlajel, man̈xoocab' ul yic' spichul eb' b'aj aycani. 17 A d'a jun tiempoal chi', te chuc yic eb' ix yab'ix yed' eb' ix vanto schuni yune' ayic ol b'at eb' elelal. 18 C'anec d'a Dios yic man̈oc d'a stiempoal n̈ab'il q'uinal ol ex b'at elelal. 19 Yujto a jun nivan yaelal ol ja d'a jun tiempoal chi', manta b'aj ix yac' icha chi' yictax ix sb'oan yolyib'an̈q'uinal tic Dios. An̈ej jun chi', man̈xa b'aq'uin̈ pax ol yac'xi icha chi'. 20 Tato man̈ ol sc'ochlitej yoc jun yaelal chi' Dios Cajal, malaj am junoc mach ol colchajcanel d'a yol sc'ab' chamel, palta yuj eb' sic'b'ilxoel yuuj, ol sc'ochlitej.

21 Tato ay eb' ol alan icha tic d'ayex: Ina yajec' Cristo d'a tic, mato, ina yajec' d'a chi', ta xchi eb', man̈ e cha eyab'i. 22 Yujto ay eb' ol pitzvoc chaan̈, ol laj yalanoch sb'a eb' Cristoal. Ay pax eb' ol yaloch sb'a schecab'oc Dios. Ol sch'ox juntzan̈ yechel eb' yed' juntzan̈ milagro, yic somchajel eb' anima yuj eb'. Ijan val ay eb' sic'b'ilxoel yuj Dios ol yac' ganar eb' sjuanel spensar. 23 Palta a ex tic, te lista tzeyutej e b'a. Ayocto svalancan juntzan̈ tic smasanil d'ayex.

A tas ol aj sjavi Jesús d'a schaelal

(Mt 24.29-35,42-44; Lc 21.25-36)

24 Palta a d'a jun tiempoal chi', ayic ol lajvoquec' jun nivan yaelal chi', a c'u ol q'uic'b'oqueloc, axo q'uen uj, man̈xo ol yac'laj yoc q'ueen. 25 Axo q'uen c'anal, ol laj emta q'uen d'a satchaan̈ chi'. Axo juntzan̈ yipal satchaan̈, ol tzicub'tan̈ajoc. 26 Ichato chi' b'ian, axo ol yilanq'ue eb' anima to a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic ol in emul d'a scal asun. Man̈ jantacoc in poder, te nivan in tziquiquial ayic ol in javoc. 27 A in tic, ol in checcot eb' vángel yic ol ec' eb' smolb'ejcot eb' sic'b'ilel vuuj d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic. Ol ec' ic'joccot eb' b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal masanto b'aj ay yichchaan̈.

28 Ab'ec jun ab'ix ol val tic yuj te' higo. Ayic tz'uninb'i sc'ab' te', sja pax xiil te' sc'ab' chi', eyojtacxo to toxo ol ja n̈ab'il q'uinal. 29 An̈ejtona', ayic ol eyil sjavi juntzan̈ tic, nachajocab' el eyuuj to jab'xon̈ej sjavi slajvub', ichato ayinxo ec' d'a sti' puerta. 30 Val yel sval d'ayex, manto ol satel-laj juntzan̈ anima tic, masanto ol ec'can juntzan̈ ix val tic smasanil. 31 A satchaan̈ yed' yolyib'an̈q'uinal tic, ol lajvoqueloc, palta a in lolonel, malaj b'aq'uin̈ ol lajvoqueloc.

32 Palta malaj junoc mach ojtannac tas c'ual, jantac yorail ol in javoc. A eb' ángel ay d'a satchaan̈, man̈ yojtacoc pax eb'. A inxo pax tic, Yuninal in Dios, palta man̈ vojtacoc paxi. An̈ejton Dios Mamab'il ojtannac.

33 Yuj chi', te lista tzeyutej e b'a, macvajan̈ec. Lesalvan̈ec, yujto man̈ eyojtacoc b'aq'uin̈ ol javoc stiempoal jun chi'. 34 Q'uinaloc ay junoc vinac sb'at d'a junoc lugar najat, scan spat vin̈, syac'ancanoch yopisio junjun eb' smajan vin̈. Syalancan vin̈ tastac sc'ulej junjun eb'. Syalanpaxcan vin̈ d'a vin̈ stan̈vumal sti' spat: Macvajan̈, xchi vin̈. 35 Axo eb' smajan vin̈ chi', man̈ yojtacoc eb' b'aq'uin̈ ol jax vin̈ aj pat chi', mato q'uic'b'alil, mato chimilac'val, mato ayto sc'ana', mato van sacb'i. Icha vin̈ aj pat chi', ichin ta'. Man̈ eyojtacoc b'aq'uin̈ ol in jax d'a schaelal. Yuj chi', te lista tzeyutej e b'a 36 yic vach' mantoc ichato vaynac ex, ol in ja lemnajoc. 37 A jun sval tic d'ayex, yic eb' anima smasanil. Te lista tzeyutej e b'a, xchi Jesús.

14

A ajnac syamchaj Jesús

(Mt 26.1-5; Lc 22.1-2; Jn 11.45-53)

1 Chab'ejocxo yoch q'uin̈ yic snajicoti tas aj yelnaccot eb' israel d'a Egipto, aton jun q'uin̈ b'aj svaji ixim pan malaj yich ayb'ati. Axo eb' sat sacerdote yed' eb' c'ayb'um d'a ley Moisés, ix smolb'ej sb'a eb'. Ix laj yalan eb' tas ol yutoc eb' syaman Jesús d'a elc'altac, yic ol smilan eb'. 2 Palta ix yalan eb':

—Max yal co yaman vin̈ d'a yol q'uin̈ tic, yujto ay smay sq'ue n̈ilnaj eb' anima yuj vin̈, xchi eb'.

Q'uenac jun suc'uq'ui sjab' d'a sjolom Jesús

(Mt 26.6-13; Jn 12.1-8)

3 Axo Jesús ayec' d'a Betania, d'a yol spat vin̈aj Simón, d'a yalan̈taxo penaayaxnac vin̈ yuj jun yab'il scuch lepra. Ayic c'ojanem Jesús sva'i, ix c'och jun ix ix d'ay. Yed'nac jun limeta ix b'ob'il d'a jun q'uen scuch alabastro. B'ud'an q'ueen yed' jun suc'uq'ui sjab', te caro stojol scuchan nardo. Ix sb'ijanel sjaj q'ueen ix. Ix lajvi chi', ix stob'anq'ue jun chi' ix d'a sjolom Jesús. 4 Palta axo eb' ayec' ta', ay jayvan̈ eb' ix cot yoval. Ix laj yalan eb':

—¿Tas yuj nab'an̈ej tz'ixtax jun suc'uq'ui sjab' tic? 5 Octom ix chon̈chaji, axo d'a eb' meb'a' ix ac'ji stojol, yujto más am oxe' ciento denario stojol jun tic, xchi eb'.

Yuj chi', ix te cot yoval eb' d'a ix.

6 Palta ix yalan Jesús d'a eb':

—Actejec eyalan jun chi'. ¿Tas yuj tze tzuntzej ix? A jun ix sc'ulej ix tic d'ayin, te vach'. 7 A eb' meb'a' ix eyal chi', ayn̈ejec' eb' eyed'oc. Tato e gana tzeyac' junoc tas d'a eb', syaln̈ej e colvaj d'a eb'. Palta a inxo tic, man̈ masaniloc tiempo ay in ec' eyed'oc. 8 A jun ix tic, a tastac ay d'a ix, ix yac' d'ayin. Ayocto syac'anoch jun suc'uq'ui sjab' tic ix d'a in nivanil tic, yic vach' listaxo vaji ayic ol in mucchajoc. 9 Val yel sval d'ayex, yaln̈ej b'aj d'a yolyib'an̈q'uinal tic b'aj ol aljoquel vach' ab'ix yic colnab'il, ol aljocpaxel yab'ixal tas ix sc'ulej jun ix tic, yic ol nachajcot ix, xchi Jesús d'a eb'.

Ix yac'och Jesús vin̈aj Judas d'a yol sc'ab' chamel

(Mt 26.14-16; Lc 22.3-6)

10 Ay jun vin̈ scuchan Judas aj Queriot d'a scal eb' sc'ayb'um Jesús slajchavan̈il. Ix b'at lolon vin̈ yed' eb' sat sacerdote, yic syac'anoch Jesús vin̈ d'a yol sc'ab' eb'. 11 Ayic ix yab'an jun chi' eb', te vach' ix yab' eb'. Ix yac' sti' eb' to ol yac' q'uen tumin eb' d'a vin̈, yuj chi' ix och ijan vin̈ sayan tas ol yutoc vin̈ yac'anoch Jesús d'a yol sc'ab' eb'.

A Santa Cena

(Mt 26.17-29; Lc 22.7-23; Jn 13.21-30; 1Co 11.23-26)

12 A d'a b'ab'el c'u yic jun q'uin̈ b'aj svaji ixim pan malaj yich ayb'ati, ayic smiljicham noc' calnel yic q'uin̈ chi', ix sc'anb'an eb' sc'ayb'um Jesús d'ay:

—¿B'ajtil a gana sco b'o b'aj tzon̈ va'i, yic sco naancoti tas aj yelnaccot eb' co mam quicham d'a Egipto? xchi eb' d'ay.

13 Yuj chi' ix schecb'at chavan̈ eb' sc'ayb'um chi'. Ix yalan d'a eb':

—Ixiquec d'a chon̈ab'. Ata' ol eyilel jun vin̈ vinac ed'jinac jun ch'ub' a'. Tzex b'at yed' vin̈. 14 Axo b'aj tzex c'och chi' yed' vin̈, tzeyal d'a vin̈ aj pat chi' icha tic: Xchicot co C'ayb'umal icha tic: ¿B'ajtil ay jun cuarto b'aj ol in va yed' eb' in c'ayb'um, yic sco naancoti tas aj yelnaccot eb' co mam quicham d'a Egipto? xchicoti, xe chi d'a vin̈. 15 A vin̈ ol ch'oxan jun nivan cuarto chaan̈ yajq'ue d'ayex. Listaxo yaji. Ata' tze b'o tas ol co va'a, xchi Jesús chi' d'a eb'.

16 Yuj chi', ix b'at eb' sc'ayb'um, ix c'och eb' d'a chon̈ab'. Ata' ix ilchaj jun vin̈ chi' yuj eb', icha ix yal Jesús. Yuj chi' ix sb'oan eb' tas ol sva d'a jun q'uin̈ chi'.

17 Axo d'a q'uic'b'alil, ix c'och Jesús yed' eb' sc'ayb'um slajchavan̈il. 18 Ayic van sva eb' d'a mexa chi', ix yalan Jesús:

—Val yel sval d'ayex, ay jun d'a co cal tic ol in ac'anoch d'a yol sc'ab' chamel. A jun chi', van sva ved'oc, xchi d'a eb'.

19 Ix te cus eb' yab'an jun chi'. Yuj chi' junjunal ix sc'anb'ej eb' yab' d'a Jesús:

—¿Tom a in? xchi junjun eb'.

20 Yuj chi' ix yalan d'a eb':

—Ay jun ay d'a e cal tic e lajchavan̈il. Van sva ved' d'a jun pultu ayec' d'a co nan̈al tic. 21 A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic yovalil ol in och d'a yol sc'ab' chamel, icha tas tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios. Palta te chuc yic jun ol in ac'anoch d'a yol sc'ab' chamel chi'. Octom maj uneajoc. Tato icha chi', vach' am yico', xchi d'a eb'.

22 Ayic van sva eb', ix yic'anchaan̈ ixim pan Jesús. Ix yac'an yuj diosal yuj ixim. Ix lajvi chi' ix xepanb'at ixim, ix yac'an d'a eb'.

—Chaec. Aton jun in nivanil tic, xchi d'a eb'.

23 Ix lajvi chi', ix yic'an pax chaan̈ jun vaso. Ayic ix lajvi yac'an yuj diosal yuuj, ix yac'an d'a eb'. Ix smol uc'an eb' smasanil.

24 Aton jun tic in chiq'uil. Yuuj ol elc'och jun strato Dios syac' tic eyed'oc.14.24 Ol elcan in chiq'uil tic yic vach' tzijtum mach ol colchajel yuuj. 25 Palta svalcan d'ayex ticnaic to man̈xa b'aj ol vuc' yal sat te' uva, masanto d'a jun c'u ol vuc'xi, b'aj ayoch Dios Yajalil, xchi d'a eb'.

Ix yal Jesús to ol yiq'uel vin̈aj Pedro d'a yib'an̈

(Mt 26.30-35; Lc 22.31-34; Jn 13.36-38)

26 Ix lajvi sb'itan jun b'it eb' d'a Dios,14.26 ix elta eb'. Ix b'at eb' d'a tzalan Olivo. 27 Ata' ix yal Jesús d'a eb':

—A d'a jun ac'val tic, ol laj somchajel e pensar vuuj. Yujto icha tic yaj stz'ib'chajcan d'a Slolonel Dios: Ol in milcham vin̈ tan̈vum calnel. Axo noc' calnel chi', ol saclemcanb'at noc', xchi. 28 Palta axo ol in pitzvocxi, ol in b'ab'laj c'och eyuuj d'a Galilea, xchi d'a eb'.

29 Axo vin̈aj Pedro ix alan d'ay:

—Vach'chom ol laj somchajel spensar eb' tic, palta a in tic, man̈ val jab'oc ol somchajel in pensar, xchi vin̈.

30 —Val yel sval d'ayach, a d'a jun ac'val tic, ayic manto oc' noc' caxlan̈ d'a schaelal, oxel ol iq'uel d'a ib'an̈ to man̈ in ojtacoc, xchi Jesús d'a vin̈.

31 Palta axo vin̈aj Pedro chi', te yelc'olal ix yal vin̈:

—Vach'chom ol in miljoccham ed'oc, palta man̈ val jab'oc ol vala' to man̈ ach vojtacoc, xchi vin̈ d'ay.

An̈ejtona', icha chi' ix yutej eb' sc'ayb'um chi' yalan smasanil.

Ix lesalvi Jesús d'a Getsemaní

(Mt 26.36-46; Lc 22.39-46)

32 Ix lajvi chi', ix c'och Jesús yed' eb' sc'ayb'um d'a Getsemaní, ix yalan d'a eb':

—Eman̈ec c'ojan d'a tic, yacb'an tzin b'at lesal, xchi d'a eb'.

33 Ix lajvi chi', ix yic'anb'at vin̈aj Pedro, vin̈aj Jacobo yed' vin̈aj Juan yed'oc. Ix te och ijan scusi. Ix te och pitz'an cuselal d'a sc'ool. 34 Yuj chi' ix yalan d'a eb' vin̈:

—Ijan val tzin cham yuj cuselal. Canan̈ec d'a tic. Pitzanocab' ex ved'oc, xchi d'a eb' vin̈.

35 Ix lajvi chi', ix snitzanb'at jab'xo sb'a, ix em cuman, ix emc'och snan̈al sat d'a sat luum. Ix lesalvi tato syal yec' jun yaelal van sja d'a yib'an̈ chi'. 36 Ix yalani:

—Mamin, masanil tas syal uuj. Iq'uec' jun yaelal tic d'a vib'an̈. Palta man̈ ichaoc in gana a in tic, palta ichocab' a gana, xchi.

37 Ix lajvi chi', ix c'ochxi d'a eb' vin̈ oxvan̈ chi', palta ix yilani, vaynac eb' vin̈. Yuj chi' ix yalan d'a vin̈aj Pedro:

—Simón, ¿tom vaynac ach? ¿Tom max yal tzaq'uel a vayan̈ junoc hora ved'oc? 38 Aq'uequel e vayan̈. Lesalvan̈ec, yic man̈ ol ex ac'joc ganar yuj junoc proval. A co pixan, tec'an, palta axo co nivanil, malaj yip, xchi d'a eb' vin̈.

39 Ix lajvi chi', ix b'at lesalvixi. Icha val ix aj slesalvi d'a sb'ab'elal icha chi' ix aj slesalvixi. 40 Axo ix c'ochxi, ix yilani, vaynac pax eb' vin̈, yujto max techaj vayan̈ yuj eb' vin̈. Yuj chi', majxo nachajel yuj eb' vin̈, tas syutej tac'voc sb'a eb' vin̈ d'ay. 41 Axo ix jax lesal d'a yoxelal, ix yalan d'a eb' vin̈:

—¿Tom an̈eja' te vaynac ex? A ticnaic c'ocb'ilxo chi', syalxo e vayi. Ix c'och yorail vac'jioch a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic d'a yol sc'ab' eb' vin̈ chuc. 42 Q'uean̈ec vaan, coyec. Van sjavi vin̈ ol in ac'anoch d'a yol sc'ab' eb', xchi d'a eb' vin̈.

Ix yamchaj Jesús

(Mt 26.47-56; Lc 22.47-53; Jn 18.2-11)

43 Vanto yalan jun chi', ix c'och vin̈aj Judas. Aton vin̈ chi' yetc'ayb'umal sb'a yed' eb' uxluchvan̈ chi'. Tzijtum anima ix c'och yed' vin̈, yed'nac yespada eb', yed'nac ste' eb'. Ix checjicot eb' yuj eb' sat sacerdote, eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés yed' pax eb' ichamtac vinac ay yopisio. 44 A vin̈aj Judas chi', vin̈ van yac'anoch Jesús d'a yol sc'ab' eb' vin̈, toxo ix yal vin̈ d'a eb' tas ol yutoc sch'oxani. Ix yalan vin̈ icha tic:

—A jun vin̈ ol in tz'ub'elta sti', a jun vin̈ chi' tzeyama'. Tzatz tzeyutej vin̈ e tzec'ani, tzeyic'anb'at vin̈, xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

45 Yuj chi' a d'a Jesús ix c'och vin̈ d'a elan̈chamel.

—Ach in C'ayb'umal, xchi vin̈ d'ay.

Ix lajvin̈ej chi', ix stz'ub'anelta sti' vin̈. 46 Ix syaman Jesús eb' vin̈, ix yic'anb'at eb' vin̈. 47 Axo eb' ajun yed' Jesús chi', ay jun ix yic'q'ueta yespada. Ix stzepanel schiquin jun schecab' vin̈ sat sacerdote chi'. 48 Axo ix yalan Jesús d'a eb' ix c'och chi':

—¿Tom yajal in d'a scal eb' tz'ac'an oval yed' eb' yajal tzeyila', yuj chi' eyed' eyespada yed' e te', tzex javi in eyama'? 49 Junjun c'u in ec' eyed'oc d'a yol yamaq'uil stemplo Dios, a tzex in c'ayb'ani, palta maj in eyamlaj ta'. Palta ichaton tic tz'aji yic tz'elc'och tas tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios, xchi d'a eb'. 50 Ix actajcan yuj eb' sc'ayb'um chi' sch'ocoj. Ix b'at eb' elelal smasanil.

A jun quelem b'atnac elelal

51 Palta ay jun vin̈ quelem unin ix och tzac'an yuuj. An̈ej jun sábana b'ac'anoch d'a vin̈. Ayic ix och yub'naj eb' vin̈ d'a vin̈, 52 ix squichancanel jun sábana chi' vin̈, ix b'at vin̈ elelal.

Ix c'och Jesús d'a yichan̈ eb' yajal

(Mt 26.57-68; Lc 22.54-55,63-71; Jn 18.12-14,19-24)

53 Ix ic'jib'at Jesús d'a vin̈ sat sacerdote. Ata' ix smolb'ej sb'a eb' yetyajalil vin̈ chi' smasanil, eb' ichamtac vinac, yed' pax eb' c'ayb'um d'a ley Moisés. 54 Axo vin̈aj Pedro, najat tzac'anto sb'at vin̈ yuj Jesús. Ix ochc'och vin̈ d'a yamaq'uil spat vin̈ sat sacerdote chi'. Ix em c'ojan vin̈ yed' eb' polencía. Ix c'axni vin̈ yed' eb'.

55 A eb' sat sacerdote chi' yed' masanil eb' sat yajal, ix say eb' mach ol ac'anoch junoc tas d'a yib'an̈ Jesús, yic vach' tz'ac'jioch d'a yol sc'ab' chamel, palta malaj mach ix ilchaj yuj eb'. 56 Yujto tzijtum eb' ix ac'anoch es d'a yib'an̈, palta maj schalaj sb'a yalan eb'. 57 Ay eb' ix q'ue vaan. Ix yac'anoch es eb' d'a yib'an̈ Jesús. Ix yalan eb' icha tic:

58 —Ix cab' yalan icha tic: A in tic ol in satel jun stemplo Dios, jun b'ob'il yuj eb' anima. Axo d'a schab'jial ol in b'oanxiq'ue sq'uexul, jun man̈ animaoc sb'oani, xchi, xchi eb'.

59 Palta maj schalaj sb'a yalan eb'.

60 Axo vin̈ sat sacerdote ix q'ue vaan d'a scal eb'. Ix yalan vin̈ d'a Jesús:

—¿Tom max ach tac'vi jab'oc? ¿Tom max ab' juntzan̈ syac'och eb' tic d'a ib'an̈? xchi vin̈ d'ay.

61 Palta tz'inn̈ej xchi, maj tac'vi jab'oc. Yuj chi' ix yalanxi vin̈:

—¿Tom a ach tic Cristo ach? ¿Tom Yuninal ach Dios, b'aj tz'alji vach' lolonel? xchi vin̈.

62 —A in ton tic. A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ol in eyila', c'ojan in em d'a svach' c'ab' Dios, aton jun nivan spoder. Ol eyil vemul d'a scal asun d'a satchaan̈, xchi.

63 Yuj chi' axo vin̈ sat sacerdote chi', ix sn̈ic'chitejb'at spichul vin̈ scot yoval. Ix yalan vin̈:

—Man̈xa tz'och eb' testigo cuuj ticnaic. 64 Ina toxo ix cab'i to sb'uchvaj vin̈ d'a Dios. ¿Tas xe chi yuj vin̈ ticnaic? xchi vin̈.

Axo eb' vin̈ chi' smasanil ix yac'och chamel eb' vin̈ d'a yib'an̈ Jesús.

65 Ix lajvi chi', ix tzub'aj sat yuj eb'. Ix mac'ji sat yuj eb'. Ix tz'itjib'at sat yuj eb'. Ix sc'anb'an eb' d'ay:

—Ala', ¿mach tzach mac'ani? xchi eb'.

Ix lajvi chi', axo eb' polencía ix te mac'ani.

Ix yiq'uel vin̈aj Pedro d'a yib'an̈

(Mt 26.69-75; Lc 22.56-62; Jn 18.15-18,25-29)

66 Axo vin̈aj Pedro aytoec' vin̈ d'a yamaq'uil jun pat chi' ix c'och jun ix scriada vin̈ sat sacerdote. 67 Ix yilan ix van sc'axni vin̈, yuj chi' ix och q'uelan ix d'a vin̈, ix yalan ix:

—A ach tic, etb'eyum a b'a yed' Jesús aj Nazaret, xchi ix.

68 Palta ix yic'anel vin̈ d'a yib'an̈:

—A jun chi' toxonton man̈ vojtacoc. Te max nachajel vuuj tas juntzan̈ tzal chi', xchi vin̈ d'a ix.

Ix lajvi chi', ix elta vin̈ d'a sti' elta yamaq'uil jun pat chi'. Ix oc' noc' caxlan̈ b'ian. 69 Ayic ix yilanxi vin̈ ix criada chi', ix yalan ix d'a eb' ayec' ta':

—Aton jun vin̈ tic yetb'eyum sb'a yed' eb' sc'ayb'um Jesús, xchi ix.

70 Palta ix yic'xiel vin̈ d'a yib'an̈. Junanto rato chi', ix yalanpax eb' ayec' chi' d'a vin̈:

—Val yel a ach tic, etb'eyum a b'a yed' eb', yujto aj Galilea ach, xchi eb' d'a vin̈.

71 Yuj chi' ix sc'anancot yoval sc'ool Dios vin̈ d'a yib'an̈. Ix slocan sb'i Dios vin̈:

—A vin̈ tzeyal chi', man̈ vojtacoc jab'oc vin̈, xchi vin̈ d'a eb'.

72 D'a jun rato chi' ix oc'xi noc' caxlan̈ d'a schaelal. Yuj chi' ix snaancot vin̈ tas ix yal Jesús, a ix yalan icha tic: Ayic manto oc' noc' caxlan̈ d'a schaelal, yoxelalxo ic'anel d'a ib'an̈ to man̈ in ojtacoc, xchi Jesús d'a vin̈. Ayic ix snaancot jun chi' vin̈, ix te oc' vin̈.

15

C'ochnac Jesús d'a yichan̈ vin̈aj Pilato

(Mt 27.1-2,11-14; Lc 23.1-5; Jn 18.28-38)

1 Axo ix sacb'i, a eb' sat sacerdote yed' eb' ichamtac vinac yed' eb' c'ayb'um d'a ley Moisés yed' pax masanil juntzan̈xo eb' sat yajal, ix smolb'ej sb'a eb'. Ix laj lolon eb'. Ix lajvi chi' ix stzec'an Jesús eb'. Ix yic'anb'at eb'. Ix yac'anoch eb' d'a yol sc'ab' vin̈aj Pilato, aton vin̈ yajal. 2 Ix sc'anb'an vin̈ d'ay:

—¿Tom a ach tic sReyal ach eb' israel? xchi vin̈ d'ay.

—Yel ton tzala', xchi Jesús d'a vin̈.

3 Axo eb' sat sacerdote, tzijtum tas ix yac'och eb' d'a yib'an̈ Jesús. 4 Yuj chi', ix yalanpax vin̈aj Pilato chi' d'ay:

—¿Tom max ach tac'vi jab'oc? Ab'i, man̈ jantacoc tas syac'och eb' vin̈ d'a ib'an̈, xchi vin̈ d'ay.

5 Palta axo Jesús, majxo tac'voclaj. Yuj chi' ix och q'uelan vin̈aj Pilato chi' yuuj.

Ix ac'jioch Jesús d'a yol sc'ab' chamel

(Mt 27.15-31; Lc 23.13-25; Jn 18.38—19.16)

6 A d'a junjun ab'il, ayic tz'och q'uin̈, syac'anelta junjun eb' presovum vin̈aj Pilato chi', icha mach sgana eb' anima sc'anelta. 7 Ayoch jun vin̈ scuch Barrabás d'a preso yed' juntzan̈xo eb' vin̈ yetb'eyum, yac'lejnac oval eb' vin̈ yed' eb' vin̈ yajal. Smilnac juntzan̈ eb' anima eb' vin̈ ayic yochnac jun oval chi'. 8 Axo ix c'och eb' anima, ix sc'anb'an eb' d'a vin̈aj Pilato chi' tato tzato yiq'uelta junoc presovum chi' vin̈ d'a libre ichataxon sley d'a junjun q'uin̈. 9 Yuj chi', ix yalan vin̈aj Pilato chi' d'a eb':

—¿E gana am svaq'uel vin̈ e reyal d'a libre a ex israel ex tic? xchi vin̈ d'a eb'.

10 Icha chi' ix yal vin̈, yujto yojtactaxon vin̈ to yuj schichonc'olal eb' vin̈ sat sacerdote ix ac'jioch Jesús d'a yol sc'ab' vin̈. 11 Palta a eb' vin̈ yajal chi' ix ac'an sc'ool eb' anima chi', yic a vin̈aj Barrabás sc'anelta eb'. 12 Axo ix yalan vin̈aj Pilato d'a eb' anima chi':

—¿Tas e gana svutej vin̈ tzeyal e reyaloc tic? xchi vin̈.

13 Ix laj q'ue n̈ilnaj eb' yalani:

—Culusejq'ue vin̈, xchi eb'.

14 —Palta ¿tas smul vin̈ jun? xchi vin̈.

Ix te q'ue n̈ilnaj eb' yalanxi:

—Culusejq'ue vin̈, xchi eb'.

15 Axo vin̈aj Pilato chi', sgana vin̈ to vach' scan d'a yichan̈ eb' anima, yuj chi' ix ac'jielta vin̈aj Barrabás chi'. Ix lajvi chi' ix ac'ji mac'joc Jesús yuj vin̈. Ichato chi' ix yac'anoch Jesús chi' vin̈ d'a yol sc'ab' eb' sgana sculusanq'uei.

16 Axo eb' vin̈ soldado ix ic'anb'at Jesús d'a yamaq'uil spat vin̈ yajal. A jun pat chi' scuch Pretorio. Ata' ix yavtejcot eb' vin̈ soldado eb' vin̈ smasanil. 17 Ix yac'och jun q'uic'mutz'inac c'apac eb' vin̈ d'a Jesús. Ix sjalan jun q'uix corona eb' vin̈. Ix yac'anq'ue eb' vin̈ d'a sjolom. 18 Ix lajvi chi' ix och ijan eb' vin̈ yalan d'ay:

—Tzalajan̈ ach sreyal eb' israel, xchi eb' vin̈ d'ay.

19 Ix lajvi chi', ix laj spajanoch jun te' aj eb' vin̈ d'a sjolom. Ix laj stzub'an eb' vin̈. Ix laj stz'acan yaq'uem sb'a eb' vin̈ d'ay. 20 Axo ix lajvi sb'uchvaj eb' vin̈ d'ay, ix yic'anxiel jun q'uic'mutz'inac c'apac chi' eb' vin̈ d'ay. Ix yac'anxioch spichultaxon eb' vin̈. Ichato chi' ix yic'anb'at eb' vin̈ b'aj ix culusajq'uei.

Ix culusajq'ue Jesús

(Mt 27.32-44; Lc 23.26-43; Jn 19.17-27)

21 Ay jun vin̈ aj Cirene scuch Simón, smam vin̈aj Alejandro yed' vin̈aj Rufo. Van sjax vin̈ b'aj ix xid'eq'ui. Ix ac'ji pural vin̈ yuj eb' yic scuchanb'at sculusal Jesús vin̈. 22 Ix lajvi chi', ix yic'anb'at Jesús eb' d'a jun lugar scuch Gólgota. Syalelc'ochi: Lum B'aj Ay Sb'aquil Jolom. 23 Ata' ix yac' eb' yuc' yal uva calan yaj yed' jun te' scuch mirra,15.23 palta maj schalaj yuq'uej d'a eb'. 24 Ix lajvi chi', ix sculusanq'ue eb'. Axo eb' soldado chi', ix laj yac'an suerte eb' yic spucanec' spichul eb' d'a spatic, icha syala' tas ix yic' junjun eb'.

25 Axo d'a q'uec'ualil a las nueve, ix sculusanq'ue Jesús eb'. 26 Ay jun letra ix tz'ib'chajochi. A tz'alani tas yuj ix ac'jioch chamel d'a yib'an̈. A sReyal eb' aj Israel, xchi. 27-28 Ay pax chavan̈ eb' vin̈ elc'um ix culusajq'ue yed'oc, jun vin̈ d'a svach', jun vin̈ d'a sq'uexan̈. Junjun sculusal junjun eb' vin̈.

29 Axo eb' ix laj ec' ta', ix b'uchvaj eb' d'ay. Slaj svichub'tan̈an sjolom eb' d'ay. Syalan eb':

—E... a ach ton tic ix ala' to tza satel stemplo Dios, tza b'oanxiq'ue sq'uexul d'a schab'jial. 30 Col a b'a. Eman̈cot d'a te' culus chi', xchi eb' d'ay.

31 Icha pax chi' eb' sat sacerdote yed' eb' c'ayb'um d'a ley Moisés, ix laj b'uchjvaj eb' d'ay. Ix laj yalanq'ue eb':

—Ix laj colchaj juntzan̈ eb' yuj vin̈, palta max yal-laj scolan sb'a vin̈ ticnaic. 32 A Cristo tic, co reyal a on̈ israel on̈ tic. A ticnaic, emocab'cot d'a te' culus tic quila'. Ichato chi' ol cac'anoch d'a co c'ool, xchi eb'.

Axo eb' vin̈ ix culusajq'ue yed' chi', ix b'uchvajpax eb' vin̈ d'ay.

A schamel Jesús

(Mt 27.45-56; Lc 23.44-49; Jn 19.28-30)

33 Axo d'a chimc'ualil, ix q'uic'b'i d'a smasanil yolyib'an̈q'uinal tic masanto d'a yemc'ualil a las tres. 34 Ix lajvin̈ej chi', te chaan̈ ix avajq'ue Jesús:

—Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? xchi. Syalelc'ochi: Ach in Diosal, ach in Diosal, ¿tas yuj tzin actejcan in ch'ocoj? xchi.

35 Axo eb' ayec' ta', ay eb' ix ab'an jun lolonel chi', ix yalan eb':

—Ab'ec. A d'a vin̈aj Elías, vin̈ schecab' Dios, ata' tz'avaji, xchi eb'.

36 Ix lajvi chi', ay jun vin̈ ix b'at lemnajoc, ix slab'anem jun tz'ub'lab' vin̈ d'a scal vinagre. Ix yac'anoch vin̈ d'a sjolom jun te' aj. Ix yac'anq'ue vin̈ d'a sti' Jesús. Ix yalan vin̈:

—Yilxo, canocab'n̈ej icha chi' b'ela. Ol quila' tato ol ja vin̈aj Elías chi' ul yiq'uemta, xchi vin̈.

37 Axo Jesús, chaan̈ ix avaj junelxo. Ichato chi' b'ian, ix chami. 38 Axo jun cortina ayoch smaculoc snan̈al stemplo Dios, ix n̈ic'chaj snan̈al. Ix cot n̈ic'naj d'a sjolom masanto ix emul d'a yich. 39 Axo vin̈ yajal eb' soldado ayec' d'a yichan̈ Jesús, ix yilan vin̈ chajtil ix aj schami. Yuj chi' ix yalan vin̈:

—A jun vin̈ tic, val yel Yuninal Dios, xchi vin̈.

40 Ay pax juntzan̈ eb' ix ix najattac aycoti, van yilancot eb' ix. A d'a scal eb' ix, ayec' ix María aj Magdala, ix Salomé yed' ix María snun vin̈aj José yed' vin̈aj Jacobo, vin̈ tzac'an unin. 41 A eb' ix chi', ec'nac eb' ix yed' Jesús ayic ayec' d'a Galilea. A eb' ix ac'jinac servil. Tzijtum juntzan̈xo eb' ix ix ayec' yed' eb' ix. Aton eb' ix, ix c'och yed' Jesús d'a Jerusalén chi'.

Ac'b'iloch snivanil Jesús d'a yol jun q'uen q'ueen

(Mt 27.57-61; Lc 23.50-56; Jn 19.38-42)

42 A d'a jun c'u chi', sc'ual yac'an lista sb'a eb' israel, yujto q'uic'anocxo sc'ual ic'oj ip. Axo yic van sq'uic'b'i 43 ix c'och vin̈aj José, aj chon̈ab' Arimatea. Te nivan yopisio vin̈ d'a scal eb' yetyajalil. A jun vin̈ chi', tan̈vab'il yoch Dios Yajalil yuj vin̈. Ix stec'b'ej sb'a vin̈, ix c'och vin̈ d'a vin̈aj Pilato. Ix sc'ananemta snivanil Jesús vin̈ d'a vin̈. 44 Ix sat sc'ool vin̈aj Pilato chi' ayic ix yab'an vin̈ to toxo ix cham Jesús. Yuj chi' ix yavtancot vin̈ yajal eb' soldado vin̈. Ix sc'anb'an vin̈ d'a vin̈ tato toxo ix cham Jesús chi'. 45 Axo ix yab'an vin̈ to toxo ix chami, ix yalan vin̈ to syal b'at yic'anemta snivanil vin̈aj José chi'. 46 Ix smanan jun sábana te vach' vin̈aj José chi'. Ix lajvi chi', ix b'at vin̈ yiq'uemta snivanil chi'. Ix sb'ac'anoch c'apac sábana chi' vin̈ d'ay. Ix b'at yac'ancanoch vin̈ d'a yol jun q'uen q'ueen joyb'ilxo el yool. Ix yac'ancanoch jun q'uen vin̈ smaculoc. 47 Axo ix María aj Magdala yed' ix María snun vin̈aj José, ix yil eb' ix b'aj ix mucchajcanochi.

16

Ix pitzvixi Jesús

(Mt 28.1-10; Lc 24.1-12; Jn 20.1-10)

1 Axo ix ec'b'at sc'ual ic'oj ip, a ix María aj Magdala, ix Salomé yed' ix María snun vin̈aj Jacobo, ix sman juntzan̈ te suc'uq'ui sjab' eb' ix yic sb'at sucanec' eb' ix d'a snivanil Jesús. 2 Axo ix sacb'i d'a domingo, val sq'ueul c'u, ix b'at eb' ix b'aj ix mucchajcanoch chi'. 3 Axo yic van sb'ey eb' ix chi', ix yalan eb' ix:

—¿Mach ol ic'anel smacul q'ueen? xchi eb' ix.

4 Palta axo ix yilanb'at eb' ix, elnacxo smacul q'uen chi'. Te nivaquil q'ueen. 5 Axo ix ochc'och eb' ix d'a yol q'ueen, ix yilan eb' ix, c'ojanem jun ángel d'a svach' eb' ix icha yilji eb' vin̈ quelemtac. Ayoch jun pichul jucan yuuj, te sac. Ix te xiv eb' ix yuuj. 6 Palta ix yalan jun ángel chi' d'a eb' ix:

—Man̈ ex xivoc. Van e sayanec' Jesús aj Nazaret, aton jun ix culusajq'uei. Palta toxo ix pitzvixi. Man̈xo ayococh d'a yol q'uen tic. Ilecnab' b'aj ix ul yac'canochta eb' tic. 7 Ixiquec, b'at alec d'a eb' sc'ayb'um Jesús chi' yed' d'a vin̈aj Pedro to ol b'ab'laj c'och eyuuj d'a Galilea. Ata' ol eyila', icha yaj yalancan d'ayex, xchi d'a eb' ix.

8 Ix lajvi chi', elan̈chamel ix elixta eb' ix d'a yol q'ueen. Ix b'at lemnaj eb' ix. Ix te ib'xiq'ue eb' ix yuj xivelal. Malaj junoc mach b'aj ix yal eb' ix, yujto ix te xiv eb' ix.

Ix sch'ox sb'a Jesús d'a ix María aj Magdala

(Jn 20.11-18)

9 [A d'a domingo, ayto sacb'i, ata' ix pitzvixi Jesús. Ix lajvi chi', a d'a ix María aj Magdala b'aj ix sb'ab'laj ch'oxej sb'a. A d'a jun ix chi', ata' elnac ucvan̈ eb' enemigo yuj Jesús. 10 Axo ix, ix b'at alan d'a eb' ec'nac yed' Jesús d'a yalan̈taxo. Ste cus eb', van yoc' pax eb'. 11 Axo ix yalan ix d'a eb' to ix pitzvixi Jesús, to yel ix yil ix. Palta maj schalaj yab' eb' d'a ix.

Ix sch'ox sb'a Jesús d'a chavan̈ eb' sc'ayb'um

(Lc 24.13-35)

12 Ix lajvi chi', ix sch'oxan sb'a Jesús d'a chavan̈ eb' sc'ayb'um, ayic van sb'ey eb'. Ch'oc yilji ix yil eb'. 13 Yuj chi' ix meltzaj eb'. Ix b'at yalan eb' d'a juntzan̈xo eb' yetb'eyum. Palta an̈ejtona' maj schalaj yab' eb'.

A Jesús ix checanb'at eb' sc'ayb'um

(Mt 28.16-20; Lc 24.36-49; Jn 20.19-23)

14 Axo junelxo, ayic van sva eb' sc'ayb'um yuxluchvan̈il, ix sch'oxan sb'a Jesús d'a eb'. Ix tumaj eb' yuuj, yujto chab'c'olal yaj eb', pit eb'. Yujto maj scha yab' eb' d'a eb' ix ilani ayic toxo ix pitzvixi. 15 Ix lajvi chi', ix yalanxi d'a eb':

—Ixiquec d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic. Alequel vach' ab'ix yic colnab'il d'a scal eb' anima smasanil. 16 A mach ol ac'anoch d'a sc'ool, syac'an ac'joc bautizar sb'a, ol colchajoc. Palta a eb' max yac'och d'a sc'ool, ol ochcan yaelal d'a yib'an̈ eb'. 17 A eb' ol ac'anoch d'a sc'ool, ol sch'ox juntzan̈ milagro tic eb': Yuj in poder ol yic'anel juntzan̈ enemigo eb' d'a eb' anima. Ol lolon eb' d'a juntzan̈ ch'occh'oc ti'al. 18 Tato ol syam junoc noc' chan eb', tato ol yuc' junoc tas eb' to scham anima yuuj, malaj ol ic'an eb'. Tato ol yaq'uec' sc'ab' eb' d'a yib'an̈ eb' penaay, ol b'oxoc sc'ool eb', xchican Jesús.

Ix ic'ji pax Jesús d'a satchaan̈

(Lc 24.50-53)

19 Ayic ix lajvi yalan juntzan̈ tic Cajal Jesús d'a eb' schecab' chi', ix ic'jiq'ue d'a satchaan̈. Ata' ix em c'ojan d'a svach' c'ab' Dios. 20 Ix lajvi chi', ix b'atcan eb' schecab' chi' yalcanel slolonel Dios d'a junjun lugar. Axo Cajal Jesús ix och yed' eb'. Ix sch'ox juntzan̈ milagro yed' eb', yic chequel to yel jun lolonel tzec' yalel eb' chi'.]

2.14 2:14 Aton vin̈aj Leví scuchan pax Mateo d'a San Mateo 9.9.

2.22 2:22 Il nota d'a Mateo 9.17.

3.17 3:17 Am yujto ov slolon eb'.

6.11 6:11 Il nota d'a Mateo 10.14.

7.27 7:27 Il nota d'a Mateo 15.26.

9.42 9:42 Il nota d'a Mateo 18.6.

10.37 10:37 A juntzan̈ xila d'a tz'ey eb' vin̈ yajal, nivan yelc'och eb' tz'em c'ojan d'ay.

11.8 11:8 Il nota d'a Mateo 21.8.

11.15 11:15 Il nota d'a Mateo 21.12.

12.1 12:1 Il nota d'a Mateo 21.33.

12.36 12:36 Il nota d'a Mateo 22.44.

14.24 14:24 Il nota d'a Mateo 26.28.

14.26 14:26 Il nota d'a Mateo 26.30.

15.23 15:23 Il nota d'a Mateo 27.34.

SAN LUCAS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

A Vach' Ab'ix Ix Stz'ib'ejcan

SAN LUCAS

San Lucas sb'i jun libro tic, yujto a vin̈aj Lucas an̈tum tz'ib'annac. A jun libro tic syalcoti to a Jesús Scolumal chon̈ab' Israel yaji, Scolumal pax masanil anima. Syalanpaxi to a Jesús checb'ilcot ul yal vach' ab'ix d'a eb' meb'a'. Syalanpax yuj vin̈aj Juan Bautista yed' tastac sb'onac vin̈. Syalanpax yuj yaljub'al Jesús yed' pax yic ix ac'ji proval, yic ix el yich smunlajel d'a Galilea, yic pax ix och d'a yol chon̈ab' Jerusalén, yic ix ac'jioch d'a yol sc'ab' syaelal, yic ix chami yed' tas ix aj spitzvixi, tas pax ix aj spax d'a satchaan̈. A juntzan̈ tic syalpax d'a San Mateo yed' d'a San Marcos.

Palta ay juntzan̈xo tas max b'inajlaj d'a San Mateo yed' d'a San Marcos chi', axo d'a San Lucas tic sb'inaji, aton juntzan̈ tic: Sb'it eb' ángel, yab'ixal eb' vaymitum calnel xid'nac yil Jesús ayic yaljinac, yab'ixal ayic ix c'och Jesús d'a yol stemplo Dios ayic uninto, yab'ixal jun vin̈ aj Samaria, yab'ixal jun vin̈ uninab'il satnacb'ati. A d'a jun libro tic te nivan syal yuj lesal, yuj Yespíritu Dios, yab'ixal eb' ix ix ochnac tzac'an yuj Jesús yed' pax yuj spoder Jesús yac'an lajvoc mul.

1

Tz'ib'ab'ilb'at juntzan̈ ab'ix tic d'a vin̈aj Teófilo

1-2 Ach Teófilo tzin tz'ib'ejb'at juntzan̈ tic d'ayach. Ay juntzan̈ tas ujinac d'a co cal tic. A eb' tz'alanel slolonel Dios ticnaic, yilnac eb' smasanil chajtil ajnac yel yich juntzan̈ tic. Ichato chi' ix on̈ sc'ayb'an eb'. Tzijtumxo eb' ix naaneli, ix stz'ib'ancan yab'ixal juntzan̈ chi' eb', icha ajnac yel yich. 3 A inxo tic, ix in c'ayb'ej juntzan̈ chi' smasanil sic'lab'il. Yuj chi' ach mamin Teófilo, tzin nib'ej tzin tzolb'itej smasanil ab'i tastac ajnac sb'o junjun. 4 Icha chi' ol vutoc, yic ol a vach' ojtaquejeli to yel juntzan̈ ix a c'ayb'ej chi'.

Alb'ilcan yaljub'al vin̈aj Juan

5 Ayic ayoch vin̈aj Herodes reyal d'a Judea, ay jun vin̈ sacerdote scuchan Zacarías, yetb'eyum sb'a vin̈ yed' jun macan̈ eb' sacerdote1.5 scuch Abías. A ix yetb'eyum vin̈, Elisabet sb'i ix, a vin̈aj Aarón ay yin̈tilcan ix. 6 Te vach' spensar eb' d'a yichan̈ Dios. Sc'anab'ajej schecnab'il yed' juntzan̈xo sley Dios Cajal eb'. Yuj chi' malaj junoc mach syal yalani to ay smul eb'. 7 Malaj junoc yune' eb', yujto max unevilaj ix. Ichamtac animaxo eb' schavan̈il. 8 A junel ix ja sc'ual yoch vin̈aj Zacarías chi' d'a stzolal yed' eb' yetsacerdoteal, yic syac'anoch sti' eb' yetisraelal eb' d'a Dios. 9 Ix laj yac'an suerte eb', ichataxon smodo. Axo d'a yib'an̈ vin̈aj Zacarías chi' ix emi, yuj chi' ix och vin̈ d'a yol stemplo Dios Cajal. Ata' ix sn̈us incienso vin̈. 10 Ayic van sn̈usan vin̈ chi', masanil eb' anima van slesalvi d'a sti' templo chi'. 11 Axo yic ayoch vin̈ d'a yol templo chi', ix ul sch'oxan sb'a jun yángel Dios Cajal d'a vin̈. Lin̈anoch d'a stz'ey jun yed'tal b'aj van stz'a incienso chi' d'a svach'. 12 Axo ix yilan jun ángel chi' vin̈, ix te sat sc'ol vin̈. Ix te xivpaxb'at vin̈ yuuj. 13 Palta ix yalan jun ángel chi' d'a vin̈:

—Zacarías, man̈ ach xivoc, yujto ix yab' a lesal Dios. A ix etb'eyum ix Elisabet, ol yuneej jun vinac unin ix. Juan ol ac' sb'iej. 14 Te nivan a tzalajc'olal ol ja yuuj. Tzijtum eb' anima ol te q'uechaan̈, yujto ol aljoc jun unin chi', 15 yujto nivan ol aj yelc'och d'a yichan̈ Dios Cajal. Malaj b'aj ol yuc' vino, malaj pax b'aj ol yuc' an̈. Ayic manto aljoc, ayxo och Yespíritu Dios d'ay. 16 Yujn̈ej jun uninal chi', tzijtum eb' etisraelal ol meltzajoch spensar d'a Dios Cajal. 17 A vin̈aj Juan chi' ol b'ab'laj d'a yichan̈ Cajalil. Icha sc'ulejnac vin̈aj Elías d'a peca', icha chi' ol yutej sb'a vin̈. Lajan ol aj pax spoder vin̈ yed' vin̈aj Elías chi'. A vin̈ ol cachan eb' mamab'il yed' eb' uninab'il yic slajvi oval d'a scal eb'. A eb' spitej sb'a d'a Dios, yuj vin̈ ol q'uexmaj spensar eb' yic ol sc'anab'ajej eb'. Icha chi' ol yutoc sb'oan sb'a eb' anima, yic listaxo yaj eb' ayic ol javoc Cajalil, xchi jun ángel chi'.

18 Ix sc'anb'an vin̈aj Zacarías chi' d'a jun ángel chi':

—¿Tas ol vutoc vojtacaneli tato yel juntzan̈ tzal tic? A in tic icham vinac inxo, chichimxo pax ix vetb'eyum, xchi vin̈.

19 Ix yalanxi jun ángel chi' d'a vin̈:

—A in ton tic tzin cuch Gabriel, schecab' in Dios. A' ix in checancot val jun vach' ab'ix tic d'ayach. 20 A ticnaic, ol ach queecaxcanoc yujto max a cha tas svala', masanto ol aljoc jun unin chi', ichato chi' ol ach lolonxoc. A jun tic ol ujoc ayic ol ja stiempoal, xchi jun ángel chi'.

21 Axo eb' anima van stan̈vancan vin̈ d'a sti' chi', ix te sat sc'ol eb', yujto te junip ix ochcan vin̈ d'a yol templo chi'. 22 Axo ix elul vin̈, majxo yal-laj slolon vin̈. Ix snaanel eb' to ay tas ix sch'ox Dios d'a vin̈, yujto ayic snib'ej vin̈ sloloni, axon̈ej yed' sc'ab' vin̈ sch'oxo', yujto ix queecaxcan vin̈.

23 Axo ix lajvi sturno vin̈ chi', ix pax vin̈ d'a spat. 24 Ix lajvi chi', axo ix yetb'eyum vin̈, aton ix Elisabet, ix scuchoch jun unin chi' ix. Oye' ujal axon̈ej d'a spat ix ayeq'ui, ix yalan ix icha tic: 25 Yuj svach'c'olal Dios Cajal d'ayin, yuj chi' icha tic in aji, yuj chi' man̈xalaj mach ol alan in pecal to malaj vune', xchi ix.

Alb'ilcan yaljub'al Jesús

26-27 Ay jun ix cob'es scuchan María cajan d'a chon̈ab' Nazaret d'a yol yic Galilea. Ayxo strato ix yed' vin̈aj José. A vin̈aj José chi', yin̈tilal vin̈ vin̈aj rey David. Svaquilxo ujal sch'oxan sb'a ángel Gabriel d'a vin̈aj Zacarías, ix checjixicot yuj Dios d'a ix María chi'. 28 Ix ochc'och b'aj ayec' ix, ix yalan d'a ix:

—Tzalajan̈, yujto te xajan ach yuj Dios Cajal. A' ayn̈ej ec' ed'oc, xchi.

29 Ayic ix yab'an juntzan̈ chi' ix, ix te sat sc'ol ix. Ix snaub'tan̈an ix tas yuj icha chi' ix yutej jun ángel chi' yalani. 30 Ix yalan jun ángel chi' d'a ix:

—María, man̈ ach xivoc, yujto te nivan svach'c'olal Dios ol yac' d'ayach. 31 A ticnaic, ol a cuchcanoch jun vinac unin, JESÚS ol ac' sb'iej. 32 A jun chi', nivan ol aj yelc'ochi. Ol aljoc to Yuninal Dios, Jun Yelxo Nivan Yelc'ochi. Aton Dios Cajal ol ac'an och reyal sq'uexuloc vin̈aj rey David, aton smam yicham. 33 Aton ol och yajaloc eb' etisraelal d'a masanil tiempo. Malaj b'aq'uin̈ ol lajvoc jun yopisio chi', xchi d'a ix.

34 —¿Tas ol aj yelc'och jun tzal chi', yujto a in tic mantalaj vin̈ vetb'eyum? xchi ix d'ay.

35 —A Yespíritu Dios ol ja d'a ib'an̈. A spoder jun Nivan Yelc'ochi, a' ol emul d'a ib'an̈ icha asun. Yuj chi' a jun unin ol aljoc chi', yicn̈ej ton Dios ol ajoc. Ol yal eb' anima to Yuninal Dios. 36 A ix a c'ab' oc ix Elisabet, vach'chom chichimxo ix, ol aljoc jun yune' ix. Vach'chom tz'alji d'a ix to malaj b'aq'uin̈ ol aljoc yune' ix, palta a ticnaic svaquilxo ujal scuchanoch yune' ix chi', 37 yujto malaj junoc tas ajaltac d'a Dios, xchi jun ángel chi' d'a ix.

38 —A in tic schecab' in Dios Cajal, yuj chi' ujocab' icha ix al chi' d'ayin, xchi ix d'a jun ángel chi'.

Ix lajvi chi', ix pax jun ángel chi'.

Ix xid'ec' ix María yil ix Elisabet

39 A d'a jun tiempoal chi', elan̈chamel ix b'at ix María chi' d'a jun chon̈ab' ay d'a tzalquiltac d'a yol yic Judea. 40 Ix c'och ix d'a spat vin̈aj Zacarías chi', ix yac'an stzatzil sc'ool ix Elisabet chi' ix. 41 Ix te ib'xiq'ue jun unin d'a yol sc'ool ix Elisabet chi', ayic ix yab'an slolon ix María chi'. Ix te vach' och Yespíritu Dios d'a ix Elisabet chi'. 42 Yuj chi' te chaan̈ ix yal ix:

—A ach tic ec'al svach'c'olal Dios ix yac' d'ayach d'a yichan̈ eb' ix quetixal. Te nivan pax svach'c'olal ol yac' d'a jun une' ol aljoc chi'. 43 A in tic, ¿tom ay jab'oc vopisio? A ach tic snun ach Cajalil, palta tzach javi in a c'umej. 44 A ix vab'an a loloni, axo jun vune' tic, ix te ib'xiq'ue d'a yol in c'ool, ichato ste tzalaj svab'i. 45 A ach tic ix ac'och d'a a c'ool tas ix yal Cajal chi' d'ayach, yuj chi' te vach' ico', yujto yovalil ol ujoc elc'och tas ix yal chi', xchi ix Elisabet chi' d'a ix María chi'.

46 Yuj chi' ix yal ix María chi' icha tic:

Yed' smasanil in c'ool sval vach' lolonel d'a Cajalil.

47 Ste tzalaj in c'ool d'a Dios co Columal.

48 A in tic schecab' in Dios. Ix oc' sc'ol d'ayin, vach'chom malaj velc'ochi. Yuj chi' masanil tiempo ol yal eb' anima to vach' vico',

49 yujto a Dios te nivan spoder, man̈ jantacoc svach'il ix sch'ox d'ayin. Malaj junocxo mach lajan yed'oc.

50 Masanil tiempo tz'oc' sc'ol d'a jantacn̈ej eb' tz'och ejmelal d'ay.

51 Ix sch'oxeli to te nivan spoder. A eb' syic'chaan̈ sb'a, ix can eb' d'a yalan̈ yuuj.

52 Ix ic'jicanel eb' yajal d'a yopisio. Axo eb' nanam, ix ic'ji chaan̈ eb'.

53 Jantac tas ix ac'ji d'a eb' ay svejel. Axo eb' b'eyum, malaj tas ix ac'ji d'a eb', ix checji pax eb'.

54 Ix och Dios qued'oc a on̈ aj Israel on̈ tic, yujto schecab' caji. Tz'oc'n̈ej sc'ool d'ayon̈,

55 icha yutejnac yalancan d'a eb' co mam quicham, yujto yac'naccan sti' d'a vin̈aj Abraham yed' d'a eb' yin̈tilal d'a juneln̈ej, xchi ix María chi'.

56 Oxe' ujal ix ec' ix d'a spat ix Elisabet chi', ichato chi' ix paxta ix d'a spat.

A yaljub'al vin̈aj Juan

57 Axo ix c'och stiempoal yalji yune' ix Elisabet chi', vinac unin jun ix alji chi'. 58 A eb' cajan d'a slac'anil ix yed' eb' sc'ab' yoc ix, ix te tzalaj eb' yed' ix ayic ix yab'an eb' to a Dios Cajal ix ac'an svach'c'olal d'a ix. 59 Yucub'ixial yalji jun unin chi', ix smolb'an sb'a eb' d'a spat vin̈aj Zacarías chi' yic tz'ac'ji circuncidar jun unin chi'. Ix snib'ej eb' ijan a sb'i vin̈ smam ix yac'och eb' d'ay. 60 Axo ix snun chi' ix alan icha tic:

—Maay, Juan ol sb'iej, xchi ix.

61 Ix sc'anb'an eb':

—¿Tas yuuj? ¿Tom ay eb' a c'ab' oc icha chi' sb'i? xchi eb'.

62 Ichato chi' ix sc'anb'an eb' d'a vin̈aj Zacarías chi', ix yac'an yechel eb' sc'anb'ani tas ol sb'iej jun unin tic. 63 Ix sch'oxan yechel vin̈ to tz'ac'jib'at junoc b'aj syal stz'ib'anem vin̈. Yuj chi' ix stz'ib'anem vin̈: “Juan ol sb'iej” xchi vin̈. Masanil eb' ix sat sc'ol yuj jun chi'. 64 D'a jun rato chi' ix lolonxiq'ue vin̈aj Zacarías chi', ix och ijan vin̈ yalan vach' lolonel d'a Dios. 65 Yuj chi', masanil eb' cajan d'a slac'anil chi', ix te sat sc'ol eb'. Ix laj alji d'a juntzan̈ aldea smasanil d'a tzalquiltac d'a yol yic Judea chi' tas ix uji. 66 Masanil eb' ix ab'an jun tic, ix och ijan eb' snaub'tan̈ani, ix laj sc'anb'an yab' eb' d'ay junjun:

—¿Tas yaj jun unin tic? xchi eb'. Icha chi' ix yal eb' yujto ix sch'ox val spoder Dios d'ay.

A sb'it vin̈aj Zacarías

67 Axo vin̈aj Zacarías, vin̈ smam jun unin chi', ix och Yespíritu Dios d'a vin̈, yuj chi' ix ac'ji lolon vin̈ yuuj icha tic:

68 Calec vach' lolonel d'a Cajalil, aton co Diosal a on̈ aj Israel on̈ tic, yujto ix javi on̈ scolel a on̈ schon̈ab' on̈ tic.

69 Ol yac'cot jun co Columal te ay spoder. A d'a eb' yin̈tilalcan David, vin̈ schecab', ata' ol aljoc.

70 Icha chi' yutejnac yalancan d'a peca' yuj eb' schecab' sic'b'ileli.

71 Yalannac Dios to ol on̈ scolcanel d'a yol sc'ab' eb' cajc'ool yed' d'a masanil eb' tzon̈ chacaneli.

72 Ol sch'ox svach'c'olal d'a eb' co mam quicham. Man̈ ol satlaj sc'ol d'a jun strato yalnac to yicn̈ej yaji.

73 Aton jun strato chi' yalnac d'a vin̈ co mam quicham aj Abraham a yac'annaccan sti' d'a vin̈

74 to ol on̈ scol d'a yol sc'ab' eb' cajc'ool, yic man̈ xivc'olaloc scal co b'a d'ay.

75 D'a stojolal scutej co b'a d'ay, an̈ej d'ay scac'och co pensar d'a masanil tiempo.

76 A ach tic, vuninal ach, ol aljoc d'ayach to yalumal ach el slolonel Dios Te Nivan, yujto ol ach b'ab'laj b'at d'a yichan̈ vin̈ Cajal, ol sb'oan spensar eb' anima uuj icha tz'aj sb'o junoc b'e.

77 A ach ol ac' nachajel yuj schon̈ab' tas ol aj scolchaj eb', syalelc'ochi to ol ac'joc lajvoc smul eb'.

78 Yujto te xajan on̈ yuj co Diosal, tz'oc' sc'ool d'ayon̈, yuj chi' ix uji jun tic. Ichato van sacb'i q'uinal, icha chi' ol aj sja jun checb'ilcot yuuj,

79 yic ol och saquilq'uinal d'a eb' ay d'a q'uic'alq'uinal, eb' ay smay scot chamel d'a yib'an̈. A ol ch'oxan d'ayon̈ tas scutej co b'eyb'al yic vach' junc'olal ol on̈ ajoc, xchi vin̈aj Zacarías chi'.

80 Axo ix q'uib' jun unin chi', ix te och yip d'a yic Dios, ix cajnaj d'a tz'inan luum, masanto ix c'och stiempoal ayic ix sch'oxanelta sb'a d'a eb' yetisraelal.

2

A yaljub'al Jesús

(Mt 1.18-25)

1 A d'a jun tiempoal chi', ix yaq'uelta jun órden vin̈aj Augusto, aton vin̈ sat yajal d'a Roma, yic sq'ue vaan sb'isul masanil eb' anima d'a yol smacb'en Roma chi'. 2 A vin̈aj Cirenio ayoch gobernadoral d'a yol yic Siria ayic sb'ab'laj b'ischajnac eb' anima smasanil. 3 Masanil eb' anima sacleminac yajcanb'ati, tzul yac' tz'ib'chaj sb'a eb' d'a schon̈ab'. 4 Yuj chi' a vin̈aj José, ix cot vin̈ d'a chon̈ab' Nazaret d'a yol yic Galilea, ix c'och vin̈ d'a chon̈ab' Belén d'a yol yic Judea, aton b'aj aljinac vin̈aj David d'a peca', yujto a vin̈aj José chi', a vin̈aj David ay yin̈tilal vin̈. 5 Ix b'at vin̈ d'a Belén yic syac' tz'ib'chaj sb'a vin̈ yed' ix María, aton ix ayxo strato yed' vin̈, cuchb'iltooch yune' ix yuuj. 6 Ayic ayec' eb' d'a Belén chi', ix c'och sc'ual yalji yune' ix chi'. 7 Ata' ix alji jun sb'ab'el unin ix. Ix spich ix d'a sb'al, ix yac'anec' c'otan ix b'aj sva noc' chej, yujto man̈xalaj b'aj colan d'a yol mesón.

A eb' ángel yed' eb' tan̈vum calnel

8 D'a slac'anil chon̈ab' Belén chi' ayec' juntzan̈ eb' vaymitum calnel. 9 Elan̈chamel ix ja jun yángel Dios Cajal d'a eb'. Ix ja copnaj stziquiquial Dios Cajal d'a spatic yichan̈ eb'. Ix te xivq'ue eb'. 10 Ix yalan jun ángel chi' d'a eb' icha tic:

—Man̈ ex xivoc yujto ved'nac jun vach' ab'ix d'ayex. Yuj jun ab'ix tic, ol tzalaj masanil anima. 11 A d'a Belén, d'a schon̈ab' can vin̈aj David, ata' ix alji jun e Columal q'uiq'ui, aton Cristo Cajal. 12 Ol eyila', ayoch sb'al jun unin chi'. Ayec' d'a yol b'aj sva noc' chej, icha chi' ol aj snachajel eyuuj to a', xchi jun ángel chi'.

13 A d'a jun rato chi', tzijtum eb' ángel ix cot d'a satchaan̈ ix ul sch'oxan sb'a eb' yed' junxo ángel chi', ix yalan vach' lolonel eb' d'a Dios. Ix yalan eb' icha tic:

14 Calec vach' lolonel d'a Dios ay d'a satchaan̈. Ayocab' junc'olal d'a scal eb' anima b'aj ix sch'ox svach'c'olal, xchi eb' ángel chi'.

15 Ayic toxo ix pax eb' ángel chi' d'a satchaan̈, ix laj yalan junjun eb' tan̈vum calnel chi' icha tic:

—Coyec d'a Belén chi', b'at quilec tas ix uji ta', aton tas ix schec aljoc Cajalil d'ayon̈, xchi eb'.

16 Yelc'olal ix b'at eb'. Ix ilchaj ix María yed' vin̈aj José yuj eb'. Ix yilan jun unin chi' eb', c'otanec' b'aj sva noc' chej. 17 Ayic ix yilan eb', ix yalan eb' tas ix yal jun ángel chi' d'a eb'. 18 Masanil eb' ix ab'ani, ix te sat sc'ool eb' yuj tas ix yal eb' chi'. 19 Axo ix María chi', ton̈ej ix yab'can juntzan̈ chi' ix, ix ste naub'tan̈an ix. 20 A eb' tan̈vum calnel chi', ix meltzajxi eb', ix yalan vach' lolonel eb' d'a Dios. Ix yac'an yuj diosal eb' d'ay yuj masanil tas ix yab' eb' yed' yuj tas ix yil eb', yujto ix elc'och masanil icha ix alji d'a eb'.

Ix ic'jib'at Jesús d'a stemplo Dios

21 Ucub'ixitax chi', ix ac'ji circuncidar jun unin chi'. JESÚS ix sb'iejcani, aton jun b'i chi' ix aljican d'a ix María yuj jun ángel atax yic manto scuchoch ix.

22 Ay juntzan̈ checnab'il yalnaccan vin̈aj Moisés to sc'anab'ajej eb' ix tz'alji yune', yic vach' scan eb' ix d'a yichan̈ ley. D'a sc'ual yic sc'anab'ajan jun checnab'il chi' ix, ix yic'anb'at Jesús eb' d'a chon̈ab' Jerusalén yic syac'anoch jun unin chi' eb' d'a yol sc'ab' Dios Cajal. 23 Ix sc'ulej jun tic eb' yujto icha tic tz'ib'yajcan d'a sley Dios Cajal chi': “Junjun vinac unin sb'ab'laj alji, a tz'ac'ji yicoc Dios Cajal,” xchi. 24 Ix b'at eb' b'ian, ix yac'an jun silab' eb' d'a Dios icha silab' eb' meb'a' syac'a', icha tas syal sley Dios chi': “Yovalil tz'ac'ji chavan̈oc noc' cuvajte', mato chavan̈oc noc' paramuch,” xchi.2.24

25 A d'a jun tiempoal chi', ay jun vin̈ cajan d'a Jerusalén scuch Simeón. Te tojol sb'eyb'al jun vin̈ chi'. Slesalvi vin̈ d'a Dios. Van stan̈van vin̈ sc'och sc'ual yic ol colchaj chon̈ab' Israel chi'. Ayoch Yespíritu Dios d'a vin̈. 26 Yalnac Dios d'a vin̈ to manto ol cham vin̈ masanto ol yil Cristo vin̈, aton ol checjoccot yuj Cajalil. 27 Aton jun vin̈ tic ix checjib'at yuj Yespíritu Dios d'a yamaq'uil templo. Ayec' vin̈ ta' ix ic'jicot Jesús d'a yol yamaq'uil templo chi' yuj vin̈ tz'alji smamoc chi' yed' ix snun, yic sc'anab'ajej eb' tas syal ley. 28 Axo vin̈aj Simeón chi' ix chelanq'ue jun unin chi', ix yalan vach' lolonel vin̈ d'a Dios. Ix yalan vin̈:

29 Mamin Vajal, syalxo in cham d'a junc'olal ticnaic, yujto ix elc'och tas ix al d'ayin a in a checab' in tic.

30 Ix yil val in sat sjavican vin̈ Colvajvum tic.

31 Aton vin̈ tic ix ac' yopisio d'a yichan̈ eb' anima smasanil d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

32 A vin̈ tic ol ac'an saquilq'uinal d'a eb' man̈ israeloc. Axo jun a chon̈ab' Israel, te nivan ol aj yelc'och yuj vin̈, xchi vin̈.

33 Axo vin̈aj José yed' ix María, ix te sat sc'ool eb' yuj tas ix yalcan vin̈aj Simeón chi' yuj jun unin chi'. 34 Ix lajvi chi', ix sc'anan svach'c'olal Dios vin̈ d'a yib'an̈ eb', ix yalan vin̈ d'a ix María, ix snun Jesús chi' icha tic:

—Ina jun unin tic, chequeltaxon yaji to nivan eb' quetisraelal ol somchajel spensar yuuj. Tzijtum pax eb' ol b'o spensar yuuj. A' ol ch'oxanoc tas sgana Dios d'a eb', palta tzijtum eb' ol paticaneloc. 35 Icha chi' ol aj scheclajelta tas sna junjun anima. A ach tic, ol ja jun c'ual ol ochcan pitz'an cusc'olal d'a a pixan. Ichato ol tecchajoch junoc q'uen espada d'a a pixan, xchi vin̈aj Simeón chi'.

36 Ay pax jun ix ix ta' scuch Ana. A jun ix chi' syalel slolonel Dios ix. A vin̈ smam ix scuchan Fanuel, yin̈tilal vin̈aj Aser. Te chichimxo ix. Uninto ix snupnajnac ix, uque' ab'il ix yic'laj sb'a eb', ix cham vin̈ yetb'eyum ix. 37 84 ab'ilxo scan ix. Max yactejcan stemplo Dios ix, syac'n̈ej servil Dios Cajal ix d'a c'ual, d'ac'val, d'a tzec'ojc'olal yed' d'a lesal. 38 D'a jun rato chi' ix c'och ix b'aj ayec' eb' chi'. Ix yac'an yuj diosal ix d'a Dios, ix och ijan ix yalanel yab'ixal Jesús chi' d'a masanil eb' van stan̈van scolchajel chon̈ab' Jerusalén chi'.

Ayic ix paxta eb' d'a Nazaret

39 Ayic ix lajvi sc'anab'ajan juntzan̈ sleyal alb'ilcan yuj Dios Cajal eb', ix pax eb' d'a schon̈ab' scuch Nazaret, aton jun ay d'a yol yic Galilea. 40 Axo jun unin chi', ipan yel q'uinal d'ay, van sq'uib'i, van sjelanb'i, ay val och svach'c'olal Dios d'ay.

A ix c'och Jesús d'a stemplo Dios

41 A vin̈ tz'alji smamoc Jesús chi' yed' ix snun, junjun ab'il xid'ec' eb' d'a Jerusalén yuj q'uin̈ yic snajicoti tas aj yelnaccot eb' israel d'a Egipto. 42 Axo ix tz'acvi slajchavil ab'il sq'uinal Jesús, ix b'atxi eb' d'a Jerusalén d'a q'uin̈ chi' ichataxon sleyal. 43 Ayic ix lajvi jun q'uin̈ chi', ix paxta eb'. Axo yune' quelem Jesús, ix can d'a Jerusalén, max snalaj ix snun yed' vin̈aj José tato ix cani. 44 A snaan eb' to tzac'an yed' juntzan̈xo eb' tzijtumal anima. Yuj chi', jun c'ual ix b'ey eb'. Axo ix sayanec' eb' d'a scal eb' sc'ab' yoc yed' eb' yamigo, 45 malaj. Yuj chi', ix meltzajxi eb' d'a Jerusalén chi' sayxi.

46 Ato d'a schab'jial ix ilchaj yuj eb' d'a yamaq'uil stemplo Dios, c'ojanem d'a scal juntzan̈ eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés, van smaclan yab'i tas syal eb' vin̈, sc'anb'anpax yab' d'a eb' vin̈. 47 Masanil eb' ix ab'an sloloni, ix te och q'uelan eb', yujto te n̈ican, te jelan pax spacani. 48 Axo ix yilan eb' smam snun chi', ix te sat sc'ool eb'. Axo ix snun chi' ix alani:

—Ach vune', ¿tas yuj icha tic tzon̈ utej? A vin̈ a mam tic yed' in, te ilc'olal caji, van ach co sayaneq'ui, xchi ix d'ay.

49 Ix tac'vi Jesús d'a ix icha tic:

—¿Tas yuj tzin e sayeq'ui? ¿Tom man̈ eyojtacoc to yovalil a smunlajel in Mam tzul in b'o'o? xchi.

50 Palta maj nachajel-laj yuj eb' tas ix yala'.

51 Ichato chi' ix paxta yed' eb' d'a Nazaret, ix sc'anab'ajan tas ix yal eb'. Axo ix snun chi', ix can juntzan̈ chi' d'a spensar ix, ix ste naub'tan̈an ix. 52 Vann̈ej sq'uib' Jesús chi', ipan yaj spensar. Stzalaj val Dios yed'oc, stzalaj pax eb' anima yed'oc.

3

Ix yalel slolonel Dios vin̈aj Juan

(Mt 3.1-12; Mr 1.1-8; Jn 1.19-28)

1-2 A vin̈aj Juan yuninal vin̈aj Zacarías, ayec' vin̈ d'a tz'inan luum. Ata' ix yal Dios tas ol yal vin̈ d'a eb' anima. A jun tic ujinac ayic 15 ab'ilxo yoch vin̈aj Tiberio yajalil, ayic ayoch vin̈aj Poncio Pilato gobernadoral d'a Judea, axo vin̈aj Herodes ayoch gobernadoral d'a Galilea. Axo vin̈aj Felipe yuc'tac vin̈aj Herodes chi', ayoch gobernadoral d'a Iturea yed' d'a Traconite. Axo vin̈aj Lisanias ayoch gobernadoral d'a Abilinia. Axo eb' vin̈ sat sacerdote, aton vin̈aj Anás yed' vin̈aj Caifás. 3 A d'a jun tiempoal chi', ix schael yich vin̈aj Juan chi' yec' d'a masanil juntzan̈ lugar ay d'a slac'anil sti' a' Jordán. Ix laj yalan vin̈ d'a eb' anima to syac' bautizar sb'a eb', snaan sb'a eb' yic tz'ac'ji lajvoc smul eb'. 4 Icha chi' ix aj yelc'och tas tz'ib'ab'ilcan yuj vin̈aj Isaías schecab' Dios, ayic yalannaccan yab'ixal vin̈aj Juan chi' vin̈ icha tic:

Ay jun d'a tz'inan luum, ol yal icha tic: Icha tz'aj sb'o b'e ayic sjavi junoc yajal, icha chi' tzeyutej e b'oan e b'eyb'al, yujto ol javoc vin̈ Cajal.

5 Masanil ch'olquixtac ol laj pan̈anb'oc. Masanil lum vitz yed' lum tzalan ol pan̈lajoc. Axo juntzan̈ b'e cumquiltac ol tojolb'oc yed' juntzan̈ amquiltac tojolxon̈ej ol ajoc.

6 A junjun chon̈ab' ol ilanoc to ay colnab'il syac' Dios, xchicani.

7 Ayic ix javi eb' anima d'a vin̈aj Juan chi' yic tz'ac'ji bautizar eb' yuj vin̈, ix yalan vin̈ d'a eb':

—A ex tic, te jelan ex d'a chucal icha noc' chan. ¿Mach ix alan d'ayex tato ol yal e colan e b'a d'a jun nivan yaelal van sjavi yuj yoval sc'ol Dios? 8 Tato tze na e b'a d'a e mul, yovalil vach' tzeyutej e b'eyb'al, yic scheclajeli to yel ix e na e b'a. Man̈ eyal icha tic: Malaj pena, yin̈tilon̈can vin̈aj Abraham, man̈ xe chioc. Yujto a in tic sval d'ayex, tato sgana Dios, syal yoch juntzan̈ q'uen q'ueen tic yin̈tiloc vin̈aj Abraham chi' e q'uexuloc. 9 A jun nivan yaelal ol javoc, lajan icha junoc vin̈ lista yaj yed' sch'acab' d'a yich juntzan̈ te' avb'en te'. Jantacn̈ej te' chuclaj sat syac'a', ol laj sch'aquel te' vin̈. Ol syumanb'at te' vin̈ d'a cal c'ac', xchi vin̈aj Juan chi' d'a eb'.

10 —¿Tas vach' sco c'ulej jun? xchi eb' d'a vin̈.

11 —A eb' ay chab'oc scamix, yac'ocab' junoc eb' d'a eb' malaj yico'. A eb' ay tas sva'a, spucocab' ec' eb' d'a eb' malaj yico', xchi vin̈ d'a eb'.

12 Ix c'och pax juntzan̈ eb' tecumel alcabar yic syac'an bautizar sb'a eb'. Ix sc'anb'an eb' d'a vin̈:

—Ach co c'ayb'umal, ¿tas vach' sco c'ulej? xchi eb'.

13 —Ayic tze c'ananel stumin eb' anima, man̈ e c'an jab'ocxo d'a yib'an̈ icha syal ley, xchi vin̈ d'a eb'.

14 Ay pax eb' soldado ix c'anb'an d'a vin̈:

—A on̈xo pax tic, ¿tas sco c'ulej? xchi eb'.

—Man̈ e xib'tej eb' anima yuj eyesanoch junoc tas d'a yib'an̈ yic tzeyiq'uec' junoc tas d'a eb'. Schaocab' e c'ool ichataxon e tojol, xchi vin̈ d'a eb'.

15 Ay eb' anima chi' ix naub'tan̈ani, ix sc'anb'an eb' tato a vin̈aj Juan chi' aton Cristo. 16 Palta ix yalan vin̈ d'a eb' smasanil:

—Val yel, a in tic tzex vac' bautizar d'a a a', palta ay junxo toto ol javoc. A' ol ac'anoch Yespíritu Dios d'ayex, icha c'ac' ol em d'a eyib'an̈. Ichato ol ex ac'joc bautizar yuuj. A jun chi' ec'to yopisio d'a vichan̈. Man̈ in mojoc svac' servil, vach'chom ton̈ej tzin tij sch'an̈al xan̈ab'. 17 A jun chi' lajan icha junoc vin̈ schayej strigo, tz'el smatz'il d'a scal. Slajvi schayan ixim, syac'ancanem ixim d'a yol yed'tal. Axo smatz'il ixim tz'elcani, slan̈canb'at vin̈ d'a yib'an̈ jun c'ac' malaj b'aq'uin̈ stupi, xchi vin̈aj Juan chi'.

18 Tzijtumto juntzan̈xo c'ayb'ub'al icha juntzan̈ tic ix yalel vin̈ d'a eb' anima chi', ix yalanpax vach' ab'ix vin̈ d'a eb'. 19 A vin̈ ix cachanpax vin̈aj Herodes, vin̈ ayoch gobernadoral, yujto ix yic' ix smu' vin̈ scuchan Herodías. Ix scachanpax vin̈ yuj juntzan̈xo chucal sc'ulej. 20 Palta a vin̈aj Herodes chi' maj sc'anab'ajej vin̈ tas ix alji d'ay. Ay junxo chucal ix sc'ulej vin̈ yujto ix yac'och vin̈aj Juan chi' vin̈ d'a preso.

Ix ac'ji bautizar Jesús

(Mt 3.13-17; Mr 1.9-11)

21 Ayic mantzac och vin̈aj Juan chi' d'a preso, van yac'an bautizar eb' anima vin̈, ix yac' pax bautizar Jesús vin̈. Yacb'an van slesalvi Jesús, ix jacvi satchaan̈. 22 Axo Yespíritu Dios ix emul d'a yib'an̈ icha noc' paramuch. Ix yab'an yoch jun lolonel d'a satchaan̈ icha tic:

—A ach tic, Vuninal ach, xajanab'il ach vuuj. Tzin tzalaj val ed'oc, xchi jun av chi'.

Eb' smam yicham Jesús

(Mt 1.1-17)

23 A Jesús ayxom 30 ab'iloc sq'uinal ayic ix syamanoch smunlaji. Tz'alji d'ay to yuninal vin̈aj José. Aton sb'i smacan̈il eb' smam yicham tic: Schab'at d'a vin̈aj Elí masanto slajvican c'och d'a vin̈aj Adán. Vin̈aj Elí, 24 vin̈aj Matat, vin̈aj Leví, vin̈aj Melqui, vin̈aj Jana, vin̈aj José, 25 vin̈aj Matatías, vin̈aj Amós, vin̈aj Nahum, vin̈aj Esli, vin̈aj Nagai, 26 vin̈aj Maat, vin̈aj Matatías, vin̈aj Semei, vin̈aj José, vin̈aj Judá, 27 vin̈aj Joana, vin̈aj Resa, vin̈aj Zorobabel, vin̈aj Salatiel, vin̈aj Neri, 28 vin̈aj Melqui, vin̈aj Adi, vin̈aj Cosam, vin̈aj Elmadam, vin̈aj Er, 29 vin̈aj Josué, vin̈aj Eliezer, vin̈aj Jorim, vin̈aj Matat, 30 vin̈aj Leví, vin̈aj Simeón, vin̈aj Judá, vin̈aj José, vin̈aj Jonam, vin̈aj Eliaquim, 31 vin̈aj Melea, vin̈aj Mainán, vin̈aj Matata, vin̈aj Natán, 32 vin̈aj David, vin̈aj Isaí, vin̈aj Obed, vin̈aj Booz, vin̈aj Salmón, vin̈aj Naasón, 33 vin̈aj Aminadab, vin̈aj Admin, vin̈aj Aram, vin̈aj Esrom, vin̈aj Fares, vin̈aj Judá, 34 vin̈aj Jacob, vin̈aj Isaac, vin̈aj Abraham, vin̈aj Taré, vin̈aj Nacor, 35 vin̈aj Serug, vin̈aj Ragau, vin̈aj Peleg, vin̈aj Heber, vin̈aj Sala, 36 vin̈aj Cainán, vin̈aj Arfaxad, vin̈aj Sem, vin̈aj Noé, vin̈aj Lamec, 37 vin̈aj Matusalén, vin̈aj Enoc, vin̈aj Jared, vin̈aj Mahalaleel, vin̈aj Cainán, 38 vin̈aj Enós, vin̈aj Set, vin̈aj Adán. A vin̈aj Adán chi', a Dios b'oannac vin̈.

4

Ac'jinac proval Jesús yuj vin̈ diablo

(Mt 4.1-11; Mr 1.12-13)

1 A Jesús te ayoch Yespíritu Dios d'ay, ix el b'aj ayec' d'a a' nivan Jordán. Ix ic'jib'at yuj Espíritu chi' d'a tz'inan luum. 2 40 c'ual ix ec' ta', axo vin̈ diablo ix c'och yac' proval. Maj valaj Jesús chi' d'a juntzan̈ c'ual chi', yuj chi' ix och svejel. 3 Ix yalan vin̈ diablo chi' d'ay:

—Ina Yuninal ach Dios, al d'a jun q'ueen tic to tz'och panil, xchi vin̈ d'ay.

4 Ix tac'vi Jesús d'a vin̈:

—Syal d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcan icha tic: Man̈ yujocn̈ej tas svaji ay co q'uinal, xchi Slolonel chi', xchi d'a vin̈. 5 Ix lajvi chi', ix ic'jiq'ue Jesús d'a jun nivan tzalan yuj vin̈. Ix sch'oxan juntzan̈ nivac chon̈ab' vin̈ d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic d'a Jesús chi'. 6 Ix yalan vin̈ d'ay:

—Ol ach vac'och yajalil d'a masanil juntzan̈ chon̈ab' tzin ch'ox tic d'ayach. Ol ach och b'eyumal yuuj. A juntzan̈ tic d'a yol in c'ab' ay, svac'n̈ej d'a mach b'aj in gana svac'a'. 7 Tato tzach em cuman d'ayin, tzalan a b'a d'ayin, icn̈ej yaj juntzan̈ tic smasanil, xchi vin̈ diablo chi' d'ay.

8 Axo ix yalan Jesús d'a vin̈:

—Syal d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani: An̈ej d'a Dios Cajal tzeyal e b'a. An̈ej pax d'ay tzeyaq'uem e b'a, xchi d'a Slolonel chi', xchi d'a vin̈.

9 Ix lajvi chi', ix ic'jixib'at Jesús yuj vin̈ diablo chi' d'a chon̈ab' Jerusalén. Ix yic'anq'ue vin̈ d'a schon stemplo Dios, ix yalan vin̈ d'ay:

—Ina Yuninal ach Dios, eman̈ chennaj d'a sat luum chi', 10 yujto syal d'a Slolonel Dios chi':

Ol yal Dios d'a eb' yángel to tzach stan̈vej eb'.

11 Ol ach quetzchajq'ue yuj eb', yic vach' man̈ ol a tenoch oc d'a q'uen q'ueen, xchi Slolonel Dios chi', xchi vin̈ diablo chi'. 12 Ix yalan Jesús d'a vin̈:

—Tz'ib'yajpaxcani: Man̈ eyac' proval Cajal, aton co Diosal, xchi d'a Slolonel Dios, xchi Jesús.

13 Yujto man̈xa junocxo tas b'aj syal yac'ji proval Jesús yuj vin̈ diablo chi', yuj chi' ix actajcan yuj vin̈ junoc tiempoal.

Elnac yich smunlajel Jesús

(Mt 13.53-58; Mr 6.1-6)

14 Ix jax Jesús d'a Galilea, te ayoch spoder Yespíritu Dios d'ay. Ix laj ab'chaj yab'ixal d'a juntzan̈ lugar chi'. 15 Ix ec' sc'ayb'ej eb' anima d'a yoltac spatil culto. Masanil eb' ix alan vach' lolonel d'ay.

16 Ichato chi' ix c'och d'a chon̈ab' Nazaret b'aj q'uib'nac. Axo d'a sc'ual syic' yip eb' israel, ix och d'a yol spatil culto ichataxon smodo. Ix q'ue lin̈an yic syavtan Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani.4.16 17 Yuj chi', ix ac'jib'at jun b'aj tz'ib'ab'ilcan Slolonel Dios chi' d'ay, aton tas tz'ib'ab'ilcan yuj vin̈aj Isaías schecab' Dios. Ix xuyanb'ati, ix sayan b'aj syal icha tic:

18 A Yespíritu Dios Cajal ayoch d'ayin, yujto a' ac'jinac vopisio yic svalanel jun vach' ab'ix d'a eb' meb'a'. In scheccoti yic svac' snivanil sc'ool eb' ilc'olal yaji. Tzul val yab' eb' icha preso yaji chajtil tz'aj scolchaj eb'. In checjicot vac' b'oxoc eb' max uji yilani. Tzul vic'anel eb' ayoch tas d'a yib'an̈ d'a libre.

19 An̈ejtona' tzul valaneli to toxo sja stiempoal jun colnab'il syac' Dios Cajal. Icha chi' syal Slolonel Dios tic, xchi Jesús d'a eb'.

20 Ix chulanxican jun b'aj tz'ib'ab'ilcan chi', ix yac'anxi d'a vin̈ sic'umal. Ichato chi' ix em c'ojan4.20 sc'ayb'ej eb'. Axo masanil eb' ayoch d'a yol chi', ix te och q'uelan eb' d'ay. 21 Ix syamanoch sc'ayb'an eb', ix yalani:

—A val d'a jun c'ual tic, ix elc'och syal Slolonel Dios tic d'a eyichan̈, xchi d'a eb'.

22 Masanil eb' ix te sat sc'ool yuj juntzan̈ lolonel vach' ix yal Jesús, yuj chi' ix yal vach' lolonel eb' d'ay. Ix laj sc'anb'an yab' junjun eb':

—¿Man̈toc a vin̈ tic yuninal vin̈aj José? xchi eb'.

23 Yuj chi' ix yal Jesús d'a eb':

—A ex ton tic ol eyal d'ayin: Ach an̈tum, munil tzan̈tej a b'a. A tas a c'ulejnac d'a chon̈ab' Capernaum, c'ulej pax d'a a chon̈ab' tic quila', xe cham d'ayin. 24 Val yel sval d'ayex, malaj junoc schecab' Dios ay yelc'och d'a sat eb' yetchon̈ab'. 25 Tze nacot yab'ixal vin̈aj Elías d'a peca', chajtil ec'nac vin̈. Nan̈al schan̈il ab'il man̈xo yac'nacoc n̈ab'. Te nivan vejel janac d'a yib'an̈ eb' anima smasanil. A d'a jun tiempoal chi', tzijtum eb' ix chamnac yetb'eyum ay d'a scal eb' quetisraelal. 26 Palta man̈oc d'a junoc eb' ix chi' checjinacb'at vin̈aj Elías yuj co Mam Dios yic scolvaji. An̈ej d'a jun ix aj Sarepta d'a yol yic Sidón, an̈ej ta' c'ochnac vin̈. 27 An̈ejtona', tze napaxcot yab'ixal jun vin̈ schecab' Dios scuchan Eliseo. Tzijtum eb' quetisraelal yamchajnac yuj jun yab'il scuch lepra. Palta malaj junoc eb' b'oxinac yuj vin̈aj Eliseo chi', an̈ej jun vin̈ aj Siria scuchan Naamán, an̈ej vin̈ b'oxinac yuj vin̈, xchi Jesús d'a eb'. 28 Axo eb' ayec' yed' ta', ayic ix yab'an eb', ix te cot yoval eb' smasanil d'ay. 29 Yuj chi' ix laj q'ue vaan eb', ix spechanel eb' d'a stiel chon̈ab', yujto a jun chon̈ab' chi' d'a jolom tzalan ay, ata' ijan ix syumb'at eb' d'a sat c'acap. 30 Palta axo Jesús b'en̈ej ix ec'b'at d'a scal eb', ix b'ati.

Ix b'oxi sc'ool jun vin̈ ayoch enemigo d'ay

(Mr 1.21-28)

31 Ichato chi', ix emta Jesús d'a chon̈ab' Capernaum d'a yol yic Galilea. Ata' ix sc'ayb'ej eb' anima d'a sc'ual ic'oj ip. 32 Ix te sat sc'ool eb' yab'an juntzan̈ c'ayb'ub'al chi', yujto ayic ix yalaneli, ix checlaji to te ay yopisio yuj Dios.

33 A d'a yol spatil culto ay jun vin̈ ayoch enemigo d'ay. Ix el yav jun enemigo chi'.

34 —Ach Jesús aj Nazaret. ¿Tas yuj tzac'och a b'a qued'oc? ¿Tom tzach javi on̈ a sateli? Vojtac ach, a ach tic sic'b'il ach el yuj Dios, xchi jun enemigo chi'.

35 Axo Jesús ix tuman jun enemigo chi', ix yalan d'ay:

—Tz'in xa chi, actejcan jun vin̈ tic, xchi d'ay. Ix lajvin̈ej chi', ix syuman telvoc jun vin̈ b'aj ayoch chi', ix eli, maj lajvoclaj vin̈ yuuj. 36 Masanil eb' anima ayec' ta', ix te sat sc'ol eb' yuuj, ix laj yalan junjun eb':

—¿Tastaxlaj yaj juntzan̈ slolonel jun vin̈ tic? A slolonel vin̈ tic sch'oxaneli to ay spoder schecanel juntzan̈ enemigo tic, tz'el eb' b'ian, xchi eb'.

37 Ix laj el yab'ixal Jesús d'a juntzan̈ lugar ay d'a slac'anil chi'.

Ix laj b'oxi sc'ol eb' penaay yuj Jesús

(Mt 8.14-17; Mr 1.29-34)

38 Axo ix elta Jesús d'a yol spatil culto, ix c'och d'a spat vin̈aj Simón. A ix sn̈i' vin̈aj Simón chi', te penaay ix yuj c'ac'al yab'il. Ix tevi eb' d'a Jesús yuj ix. 39 Ix snitzanb'at sb'a Jesús chi' b'aj jichanec' ix chi', ix scachanoch vaan jun ilya chi'. Ix el jun c'ac'al yab'il chi' d'a ix. Junanto rato chi' ix q'ue vaan ix, ix c'atc'ajcot eb' yuj ix.

40 Axo d'a yemc'ualil, masanil juntzan̈ eb' penaay ix ic'jicot d'a Jesús. Ch'occh'oc ilyail tz'ic'an eb'. Ix yac'anec' sc'ab' d'a yib'an̈ eb', ix laj b'oxican eb'. 41 Tzijtum eb' anima b'aj ix laj el eb' enemigo, ix laj el yav eb', ix yalan eb':

—A ach tic Yuninal ach Dios, xchi eb' d'ay.

Palta axo Jesús ix cachan eb' enemigo chi', maj schalaj lolon eb', yujto ojtacab'il yuj eb' to Cristo.

Ix yalel slolonel Dios Jesús d'a Galilea

(Mr 1.35-39)

42 Ayic van sacb'i, ix b'at Jesús d'a stiel chon̈ab' b'aj tz'inan. Axo eb' anima, van sayjiec' yuj eb', ix c'och eb' b'aj ayec' chi'. Sgana eb' maj b'atlaj Jesús chi', 43 palta ix yalan d'a eb':

—Yovalil ol b'at val pax el yab'ixal d'a juntzan̈xo chon̈ab', yic syab' eb' chajtil tz'aj yoch eb' d'a yol sc'ab' Dios. Yuj chi' in checjicoti, xchi d'a eb'.

44 Ix ec'n̈ej Jesús d'a yoltac spatil culto d'a yol yic Judea. Ix yalanel slolonel Dios.

5

Tzijtum noc' chay ix yamchaji

(Mt 4.18-22; Mr 1.16-20)

1 A junel ayec' Jesús d'a sti' a' n̈ajab' Genesaret.5.1 Tzijtum anima ix c'och d'ay, ix te vitz'c'aj yuj eb' yujto snib'ej eb' syab' slolonel Dios. 2 Ix yilani ayec' chab' yunetac barco d'a sti' a', malaj mach ayoch d'a yool, yujto ix elta juntzan̈ eb' yamum chay d'a yol te', van sjuc'anel schimpa eb', yic syamlab' chay chi'. 3 Yuj chi' ix och Jesús d'a yol jun te' barco chi', aton te' yic vin̈aj Simón. Ix yalan d'a vin̈ to snitzoch jab'oc te' vin̈ d'a yol a'. Ix lajvi chi' ix em c'ojan d'a yol te', ix och ijan sc'ayb'an eb' anima chi' d'a sti' a'. 4 Ix lajvi sc'ayb'an eb', ix yalanpax d'a vin̈aj Simón chi':

—Coyec yed' te' e barco tic b'aj te jul a', ata' ol eyaq'uem e chimpa, xchi Jesús chi'.

5 —Ach co C'ayb'umal, jun ac'val ix cac'lej co yaman noc' q'uiq'ui, malaj val junoc noc' ix quic'a'. Palta yujn̈ej to a ach tzala', ol b'at caq'uem co chimpa tic junelxo, xchi vin̈aj Simón chi' d'ay.

6 Axo yic ix yac'anem eb', man̈xo jantacoc noc' ix yamchaji. A schimpa eb' chi' ijan ix n̈ic'chajb'ati. 7 Ix sb'echc'ab'ancot juntzan̈xo eb' yetb'eyum eb' d'a junxo barco yic tz'och eb' yed' eb'. Ix javi eb', ix b'ud'ji chab' te' barco chi'. Ijan ix b'at te' d'a yol a' yuj yalil noc'. 8 Axo ix yilan jun chi' vin̈aj Simón Pedro chi', ix em cuman vin̈ d'a yichan̈ Jesús, ix yalan vin̈ d'ay:

—Mamin, ma max ach el d'a in tz'ey, yujto a in tic, te chuc in, xchi vin̈.

9 Icha chi' ix yutej vin̈ yalani, yujto ix te sat sc'ol vin̈ yed' juntzan̈xo eb' yetb'eyum yuj juntzan̈ noc' tzijtumal chay ix syam eb' chi'. 10 An̈ejtona' vin̈aj Jacobo yed' vin̈aj Juan, aton eb' vin̈ yuninal vin̈aj Zebedeo, ix te sat sc'ol eb' vin̈. Yetyamum chayil sb'a eb' vin̈ yed' vin̈aj Simón chi'. Ix yalan Jesús d'a vin̈aj Simón chi':

—Man̈ ach xivoc. Icha tzutej a yaman noc' chay tic, icha chi' ol utoc ic'ancot eb' anima d'ayin, xchi d'a vin̈.

11 Axo ix elc'och juntzan̈ barco chi' d'a sti' a', ix yactancan juntzan̈ syamc'ab' eb' chi', ix och tzac'an eb' yuj Jesús.

B'oxinac sc'ool jun vin̈ penaay yuj lepra

(Mt 8.1-4; Mr 1.40-45)

12 A junel ayec' Jesús d'a jun chon̈ab', ix c'och jun vin̈ d'ay, ayq'ue yab'il lepra d'a snivanil vin̈ smasanil. A ix yilanoch Jesús chi' vin̈, ix em cumnaj vin̈, ix em n̈ojnaj vin̈ d'a sat luum, ix yalan vin̈ d'ay:

—Mamin, ta syal a c'ool tzin a b'oxicani, xchi vin̈.

13 Axo Jesús ix yamlan vin̈, ix yalani:

—In gana sb'oxican a c'ool, xchi d'a vin̈. Ayic ix yalan Jesús icha chi', ix el jun yab'il chi' d'a vin̈. 14 Ix lajvi chi', ix cham val yalan d'a vin̈:

—Ayta b'aj tzal jun tic. Palta ixic, b'at ch'ox a b'a d'a vin̈ sacerdote. B'at ac'an jun silab' d'a Dios, icha yalnaccan vin̈aj Moisés, yic tz'ilji to ach b'oxi, xchi Jesús chi' d'a vin̈.

15 A yab'ixal Jesús chi', ix pucaxn̈ej d'a scal eb' anima. Tzijtum eb' ix smolb'ej sb'a yic syab' eb' tas syala', yic sb'oxican sc'ol eb' yuuj. 16 Ix yiq'uel sb'a d'a scal eb', ix b'at lesal b'aj malaj eb' anima.

B'oxinac sc'ool jun vin̈ sicb'inaqueli

(Mt 9.1-8; Mr 2.1-12)

17 D'a jun c'u van sc'ayb'an eb' anima Jesús, c'ojc'umb'a juntzan̈ eb' fariseo yed' pax eb' c'ayb'um d'a ley Moisés. A d'a junjun chon̈ab' d'a yol yic Galilea yed' d'a yol yic Judea ix laj cot eb'. Ay pax eb' ix cot d'a Jerusalén. Axo Jesús ix checlajel spoder Dios d'ay, ayic ix yac'an b'oxoc sc'ol eb' penaay. 18 Ichato chi' ix c'och juntzan̈ eb' vin̈, b'achb'il jun vin̈ sicb'inaquel yuj eb' vin̈ yed' svaynub'. Sgana eb' vin̈ tz'och d'a yol pat syac'anoch eb' vin̈ d'a yichan̈ Jesús. 19 Palta maj ilchajlaj yuj eb' vin̈ b'aj tz'ochi yujto te vitz'an yuj eb' anima. Yuj chi' ix q'ue eb' vin̈ d'a span̈anil yib'an̈ jun pat chi', ix yolan yib'an̈ pat chi' eb' vin̈, ix yac'anemta vin̈ penaay chi' eb' vin̈ yed' svaynub' d'a scal eb' anima d'a yichan̈ Jesús chi'. 20 Axo ix yilan Jesús chi' to ix yac'och sc'ool eb' vin̈ d'ay, yuj chi' ix yalan d'a vin̈ penaay chi':

—Ach anima, toxo ix ac'ji lajvoc a mul, xchi d'a vin̈.

21 Yuj chi', axo eb' c'ayb'um d'a ley Moisés yed' eb' fariseo, ix och ijan eb' snaub'tan̈ani: ¿Tas yaj jun vin̈ tic? Van sb'uchvaj vin̈ d'a Dios. Malaj junoc mach syal yac'an lajvoc mul, an̈ej Dios, xchi eb' d'a spensar.

22 Palta a Jesús yojtacxo tas van snaan eb' chi', yuj chi' ix yalan d'a eb':

—¿Tas yuj tze naub'tan̈ej jun tic? 23 ¿Tas junoc secojtac calan tze na'a? ¿A a mul toxo ix ac'ji lajvoc, xco chama, ma: Q'uean̈ vaan, b'eyan̈, mato xco chi? 24 A ticnaic, ol in ch'ox d'ayex to a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ay vopisio vac'an lajvoc smul eb' anima ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

Ix yalan Jesús d'a vin̈ sicb'inaquel chi':

—A in tic sval d'ayach, q'uean̈ vaan, ic'chaan̈ a vaynub' tic, ixic d'a a pat, xchi d'a vin̈.

25 D'a jun rato chi', ix q'ue vaan vin̈ sicb'inaquel chi' d'a yichan̈ eb'. Ix yic'anchaan̈ svaynub' vin̈ b'aj jichan ec' chi'. Ix pax vin̈ d'a spat, ix yalan vach' lolonel vin̈ d'a Dios. 26 Ix laj och q'uelan eb' smasanil ix laj yalan vach' lolonel eb' d'a Dios, ix te sat sc'ol eb', yuj chi' ix laj yal eb':

—Ix te sat co c'ool quilan juntzan̈ tic, xchi eb'.

Ix avtaj vin̈aj Leví yuj Jesús

(Mt 9.9-13; Mr 2.13-17)

27 Ix lajvi chi', ix elta Jesús, ix yilan jun vin̈ tecumel alcabar scuchan Leví,5.27 c'ojanec' vin̈ b'aj stequel alcabar chi'. Ix yalan Jesús d'a vin̈:

—Ochan̈ in c'ayb'umoc, xchi.

28 Ix q'ue vaan vin̈, ix yactancan smasanil, ix och vin̈ sc'ayb'umoc Jesús chi'.

29 Ichato chi', ix och jun nivan vael d'a spat vin̈ yic sva Jesús yed'oc. Tzijtum eb' vin̈ tecumel alcabar yed' juntzan̈xo eb' anima ix och yed' eb' d'a mexa. 30 Axo eb' vin̈ fariseo yed' eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés chi', ix och ijan eb' vin̈ yalan d'a eb' sc'ayb'um Jesús chi' icha tic:

—¿Tas yuj tzex va'i, tzeyuc'an a' yed' juntzan̈ eb' vin̈ tecumel alcabar tic yed' eb' chuc sb'eyb'al tic? xchi eb' vin̈ d'a eb'.

31 Yuj chi', ix yal Jesús d'a eb' vin̈:

—Q'uinaloc ay junoc vin̈ an̈tum ticnaic. A eb' vach' sc'ool, ¿tom ay tz'och vin̈ yuj eb'? An̈ej eb' penaay ay tz'och vin̈ yuuj. 32 Man̈ yujoc vavtan eb' toxon vach' sb'eyb'al snaani, in javi. Palta yuj vavtan eb' yojtac to chuc sb'eyb'al, yic vach' sna sb'a eb' yuj smul, xchi d'a eb' vin̈.

Max schalaj sb'a jun icham b'eyb'al yed' jun ac' c'ayb'ub'al

(Mt 9.14-17; Mr 2.18-22)

33 Ix lajvi chi', ix yalan eb' vin̈ d'a Jesús:

—A eb' sc'ayb'um vin̈aj Juan, vin̈ tz'ac'an bautizar yed' eb' sc'ayb'um eb' vin̈ fariseo, tzijtum el tz'och eb' d'a tzec'ojc'olal, slesalvi eb'. Palta axo eb' a c'ayb'um tic, ¿tas yuj an̈ej vael syac' eb'? xchi eb' vin̈ d'ay.

34 Ix yalan Jesús d'a eb' vin̈:

—Q'uinaloc ay junoc nupnajel, ¿tom syal eyac'anoch eb' avtab'il d'a nupnajel chi' d'a tzec'ojc'olal yacb'an aytoec' vin̈ van yoch yetb'eyum chi' yed' eb'? 35 Palta ol ja sc'ual ol ic'joc el vin̈ d'a scal eb', ichato chi' ol och eb' d'a tzec'ojc'olal, xchi d'a eb' vin̈.

36 Ix lajvi chi', ix yalanxi junxo ab'ix tic d'a eb' vin̈:

—Malaj junoc on̈ ay junoc ac' pichul sco n̈iq'uelta jab'oc, scac'anoch snipuloc junoc c'a pichul. Tato icha chi' scutej, tz'ixtaxel jun ac'to chi'. An̈ejtona', tz'ixtax pax el jun c'a pichul chi' yuj jun ac'to chi'. 37 Ol val junxo ch'oxnab'il: Max yal-laj yac'chajem vino manto sipji d'a yol junoc noc' c'a tz'um yed'tal vino,5.37 tato icha chi', sn̈ic'chaj jun tz'uum chi' yuj vino chi', tz'ixtax scha macan̈il. 38 Yuj chi', a d'a yol noc' ac' tz'uum tzeyaq'uem vino manto sipji, icha chi' vach' ol can schab'il. 39 An̈ejtona', tato ay eb' an̈eja' tzato uc'an peca' vino, axo jun vino toto sb'oi, malaj yelc'och d'a sat eb'. Syalan eb': A jun peca' vino tic, más vach', xchi eb', xchi Jesús.

6

Yalnac Jesús yuj sc'ual ic'oj ip

(Mt 12.1-8; Mr 2.23-28)

1 A d'a jun sc'ual ic'oj ip ix ec' Jesús d'a jun b'e d'a scal juntzan̈ ixim trigo yed' eb' sc'ayb'um. Axo eb' sc'ayb'um chi', ix sc'utzelta sjolom ixim eb', ix svuchanel ixim eb', ix sc'uxan ixim eb'. 2 Axo juntzan̈ eb' fariseo ix c'anb'an d'a eb':

—¿Tas yuj tze c'ulej junoc tas to man̈ smojoc sc'ulaj d'a sc'ual ic'oj ip? xchi eb' vin̈.

3 Ix tac'vi Jesús d'a eb' vin̈ icha tic:

—¿Tom manta b'aj tzeyila' tas sc'ulejnac vin̈aj David yed' eb' ajun yed'oc ayic yochnac svejel eb' jun el? 4 Xid'naquec' vin̈ d'a scajnub' Dios, svanac juntzan̈ ixim pan vin̈ yicn̈ej Dios yaji, yac'annac pax ixim vin̈ d'a eb' ajun yed'oc. A juntzan̈ pan chi', an̈ej eb' vin̈ sacerdote ay yalan yic svaani, palta maj ochlaj smul vin̈aj David yed' eb' ajun yed' chi', xchi d'a eb' vin̈.

5 Ix yalanxi d'a eb' vin̈:

—A in tic Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail, yuj chi' syal valani tas smoj sco c'ulej d'a sc'ual ic'oj ip.

A jun vin̈ sicb'inaquel sc'ab'

(Mt 12.9-14; Mr 3.1-6)

6 D'a junxo sc'ual ic'oj ip, ix och Jesús d'a yol spatil culto, ix och ijan sc'ayb'an eb'. Ata' ay jun vin̈ sicb'inaquel svach' c'ab'. 7 Axo eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés yed' eb' vin̈ fariseo, van smaclan eb' vin̈ yila' tato ol b'oxoc sc'ab' jun vin̈ chi' yuj Jesús d'a sc'ual ic'oj ip chi', yic vach' syac'och eb' vin̈ d'a yib'an̈. 8 Palta axo Jesús, yojtacxo tas van snaan eb' vin̈, yuj chi' ix yalan d'a vin̈ sicb'inaquel sc'ab' chi':

—Q'uean̈ lin̈an d'a co cal tic, xchi d'a vin̈. Ix q'ue lin̈an vin̈ b'ian. 9 Ix yalan Jesús d'a eb' smasanil:

—Tzin c'anb'ej d'ayex: ¿Tas junoc smoj co c'ulan d'a sc'ual ic'oj ip? ¿Tzam yal co c'ulan juntzan̈ tas vach', mato a juntzan̈ chucal? ¿Tzam yal co colan junoc penaay, mato vach' sco mac'chamoc? xchi d'a eb'.

10 Ix lajvi chi', ix och q'uelan Jesús d'a eb' oyanec' chi', ix yalan d'a vin̈ penaay chi':

—Aq'uel lian a c'ab' chi', xchi d'a vin̈.

Ix slianel sc'ab' vin̈ chi', ix b'oxican vin̈. 11 Axo eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley chi' yed' eb' vin̈ fariseo, ix te cot yoval eb' vin̈, ix och ijan eb' vin̈ sc'anb'an d'ay junjun tas vach' syutej eb' vin̈ yic'ancot d'a yib'an̈ Jesús chi'.

A Jesús ix sic'anel eb' lajchavan̈ sc'ayb'um

(Mt 10.1-4; Mr 3.13-19)

12 A d'a juntzan̈ c'ual chi', ix b'at Jesús d'a jun tzalan lesal. Jun ac'val ix lesalvi d'a Dios. 13 Axo ix sacb'i ix sic'anel eb' vin̈ sc'ayb'um, ix sic'anelta lajchavan̈ eb' vin̈. A eb' vin̈ chi', ix yac'och schecab'oc. 14 Aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Simón, scuchan pax Pedro yuj Jesús, vin̈aj Andrés yuc'tac vin̈aj Simón chi', vin̈aj Jacobo, vin̈aj Juan, vin̈aj Felipe yed' vin̈aj Bartolomé. 15 Vin̈aj Mateo, vin̈aj Tomás, vin̈aj Jacobo yuninal vin̈aj Alfeo, vin̈aj Simón tz'alji pax Zeloteal. 16 Vin̈aj Judas, yuc'tac vin̈aj Jacobo yed' vin̈aj Judas aj Queriot, aton vin̈ ac'jinacoch Jesús d'a yol sc'ab' chamel d'a slajvub'alxo. Aton eb' vin̈ tic ix siq'uelta Jesús, yic tz'och eb' vin̈ schecab'oc.

Tzijtum eb' anima ix sc'ayb'ej Jesús

(Mt 4.23-25)

17 Ix emixta Jesús yed' eb' sc'ayb'um d'a jun tzalan chi', ix och vaan d'a jun ac'lic. Ata' ix smolb'ej sb'a jantac eb' anima tzac'anoch yuuj, yed' pax eb' cotnac d'a yol yic Judea, d'a chon̈ab' Jerusalén yed' d'a stitac a' mar d'a yol yic Tiro yed' Sidón. Ix javi eb' smaclej yab' tas syal Jesús chi', yic sb'oxipaxcan eb' penaay. 18 A eb' tz'ixtaj yuj eb' enemigo, ix b'oxipaxcan eb'. 19 Masanil eb' sgana syamlan Jesús, yujto sb'oxican sc'ool eb' smasanil yuj spoder.

Eb' vach' yico' yed' eb' chuc yico'

(Mt 5.1-12)

20 Axo Jesús ix ec' q'ueleloc d'a eb' sc'ayb'um, ix yalan d'a eb' icha tic:

—A ex meb'a' ex, te vach' eyico', yujto ayexxo och d'a yol sc'ab' Dios.

21 A ex ay e vejel ticnaic, te vach' eyico', yujto ol ex b'ud'joccanoc.

A ex tzex oq'ui, te vach' eyico' yujto slajvi chi' ol ex tzevajoc.

22 Vujn̈ej a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ol chichon sc'ool eb' anima d'ayex, ol ex spechelta eb' d'a scal, ol ex sb'uchan eb'. Te chuc ol yal eb' d'a e patic vuuj. Palta ayic ol ex yutan eb' icha chi', te vach' eyico'. 23 Tzex te q'uechaan̈, tzex te tzalaji, yujto te nivan spac ol e cha d'a satchaan̈, yujto icha chi' utab'il eb' schecab' Dios d'a peca' yuj smam yicham eb' anima tic.

24 Ob'iltac ex b'eyum ex, yujto toxo ix eyil svach'il d'a tic.

25 A ex b'ud'ann̈ej e c'ool ticnaic, te chuc eyico', yujto ol ja jun tiempoal ol te och e vejel.

Ob'iltac ex, mach ex tzex tzevaji, ol ex oc' pax yuj cusc'olal.

26 Ayic syalan eb' anima smasanil to vach' ex, te chuc eyico', yujto icha chi' ix utaj eb' ix yaloch sb'a schecab'oc Dios d'a peca' yuj eb' smam yicham eb' anima tic.

Sco xajanej eb' cajc'ool

(Mt 5.38-48; 7.12)

27 Palta a exxo tzeyab' tas sval tic, sval d'ayex: Xajanejec eb' eyajc'ool, vach' tzeyutej e b'a d'a eb' tzex chacaneli. 28 Tato ay eb' sc'anancot yaelal d'a eyib'an̈, a exxo, a svach'c'olal Dios tze c'ancot d'a yib'an̈ eb'. Tato ay eb' tzex b'uchani, tzex lesalvi yuj eb'. 29 Tato ay eb' stz'itanb'at junoc spac'ul e ti', meltzitejecb'at junxo pac'an̈ d'a eb'. Tato ay eb' tz'ic'anec' e chumpa, aq'uec pax b'at e camix d'a eb'. 30 Tato ay eb' sc'anan junoc tas d'ayex, tzeyac'n̈ej d'a eb'. Tato ay eb' tz'ic'anec' junoc tas eyico', man̈xo e c'anxi meltzaj d'a eb'. 31 Tato tze nib'ej vach' syutej sb'a eb' eyetanimail d'ayex, icha pax chi' tzeyutej e b'a d'a eb'.

32 Tato an̈ej eb' anima xajan ex yuuj tze xajanej, ¿b'aja svach'il jun tze c'ulej chi'? An̈eja' eb' chuc icha pax chi' syutej sb'a eb'. 33 Tato an̈ej eb' vach' syutej sb'a d'ayex b'aj vach' tzeyutej e b'a, ¿b'aja svach'il jun tze c'ulej chi'? An̈eja' eb' chuc icha pax chi' sc'ulej eb'. 34 Tato ay eb' sc'anan sq'uex junoc tas d'ayex, tato an̈ej d'a eb' syal yac'anxi d'ayex, an̈ej d'a eb' tzeyac'a' ¿tom vach' tze c'ulej icha chi'? Icha chi' syutej sb'a eb' chuc yac'an junoc tas majanil d'a eb' yetchucal, yujto sna eb' to ol schapax tas eb' d'a eb'. 35 Palta a ex tic, xajanejec eb' eyajc'ool, vach' tzeyutej e c'ool. Tato ay junoc tas tzeyac' majanil, man̈ e na to ol tupjoc d'ayex. Tato icha chi' tzeyutej e b'a, nivan spac ol e cha'a. Ol checlajeloc to yuninal ex Dios nivan yelc'ochi, yujto an̈eja' icha chi' Dios chi', vach' syutej sb'a d'a eb' max yac' yuj diosal yed' pax d'a eb' chuc sc'ulej d'ay. 36 Oc'ocab' e c'ool d'a eb' eyetanimail, icha tz'aj yoc' sc'ol Dios d'ayex.

Man̈ e ch'olb'itej tas yaj junocxo

(Mt 7.1-5)

37 Man̈ e ch'olb'itej tas yaj junocxo mach, yuj chi' man̈ ol ex sch'olb'itejpax Dios. Man̈ eyac'b'at d'a yib'an̈ junocxo mach, yic vach' a Dios man̈ ol ac'anb'at d'a eyib'an̈. Tzeyac' nivanc'olal, tato icha chi', axo Dios ol ac'an lajvoc e mul. 38 Aq'uec tas tz'och yuj junocxo mach. Axo Dios ol ac'anpax d'ayex. Icha junoc mucuc tz'och echlab'il, ste b'ud'ji, tenb'il tz'aji, man̈xa b'aj syal yem jab'ocxo, icha chi' ol yutoc Dios yac'an tastac d'ayex. Yujto icha tzeyutej eyac'an d'a eb' eyetanimail, icha pax chi' ol yutoc Dios yac'an d'ayex.

39 Ix yal jun ch'oxnab'il tic Jesús:

—Q'uinaloc a junoc mach max uji yilani, a sch'oxan b'e d'a junocxo mach max uji pax yilani, tato icha chi', syetb'atejb'at sb'a eb' d'a junoc jul. 40 Malaj junoc mach van sc'ayb'aji, ec'to d'a yichan̈ jun sc'ayb'umal chi', vach'chom ayic toxo ix yilel smasanil, lajan tz'aj yed' sc'ayb'umal chi'.

41 Q'uinaloc ay junoc eyetanimail, ayb'at jab'oc c'alem d'a yol sat, a exxo a junoc te' patzab'6.41 ayoch d'a yol e sat. Tato max eyila' to ayoch jun te' chi' d'a yol e sat, ¿tom ol yal eyilan jab' c'alem ayb'at d'a yol sat jun eyetanimail chi'? 42 Tato ayoch jun te' patzab' chi' d'a yol e sat, ¿tom smoj eyalan d'a junxo chi': Ina yajelta jab' c'alem d'a yol a sat chi', tzin nib'ej sviq'uelta d'ayach, tom xe chi d'ay? Tato icha chi' tzeyutej eyalani, te chab' sat ex. Yovalil tze b'ab'laj iq'uejelta jun te' patzab' chi' d'a yol e sat. Ichato chi', syal eyic'anelta jab' c'alem d'a yic jun eyetanimail chi'.

A te te' tz'ojtacajel yuj sat

(Mt 7.17-20; 12.34-35)

43 Malaj junoc te te' vach' chuclaj sat syac'a'. Malaj pax junoc te te' chuc vach' sat syac'a'. 44 Yujto a sat junjun te', a tz'ac'an cojtaquejeli tas yaj junjun te'. Q'uinaloc ay junoc te' q'uiix, ¿tom higo sat te' syac'a'? Q'uinaloc ay junoc te' mequiix, ¿tom uva sat te' syac'a'? 45 Icha pax chi' eb' anima vach', vach' tas syal eb', yujto a tas vach' sna eb'. A eb' anima chuc, chuc tas syal eb', yujto chuc tas sna eb'. A tas scala', a d'a co pensar scoti.

Chab' yich pat ayemi

(Mt 7.24-27)

46 ¿Tas yuj tzeyal d'ayin: Ach Mamin Vajal, xe chi, palta max e c'anab'ajej tas svala'? 47 Ol val d'ayex chajtil yaj eb' sjavi d'ayin, syab'an in lolonel eb', sc'anab'ajan pax eb': 48 Lajan eb' icha jun vin̈ ix sjuc yed'tal spat masanto ix c'och b'aj ay lum stzatzil.6.48 Ichato chi' ix sb'oanq'ue spat vin̈ chi'. Axo ix javi a' nivac eluma' d'a jun pat chi', maj ib'xoclaj yuj a', yujto a d'a lum stzatzil ayem yich. 49 Axo eb' tz'ab'an in lolonel, palta max sc'anab'ajej eb', lajan eb' icha jun vin̈ ix sb'oq'ue spat b'aj nab'a tza luum, man̈ tzatzoclaj ix ajem yich. Axo yic ix javi a' nivac eluma' d'a jun pat chi', ix em lan̈najoc, man̈xa jab'oc tas ix cani, xchi Jesús d'a eb'.

7

Ix b'oxi sc'ool jun vin̈ schecab' vin̈ yajal soldado

(Mt 8.5-13)

1 Ayic ix lajvi sc'ayb'an eb' anima Jesús, ix c'och d'a chon̈ab' Capernaum. 2 Ata' ay jun vin̈ yajal soldado romano, ay jun vin̈ schecab' vin̈ te xajan yuuj, palta te penaay vin̈, van scham vin̈. 3 Ayic ix yab'an yab'ixal Jesús vin̈, ix schecancot juntzan̈ eb' vin̈ ichamtac vinac israel vin̈, b'at yalan eb' vin̈ d'a Jesús yic scot yac' b'oxoc vin̈ schecab' vin̈ chi'. 4 Ayic ix ilchaj Jesús yuj eb' vin̈, ix och ijan eb' vin̈ yalani:

—Smoj ton tza col vin̈, 5 yujto xajan co chon̈ab' tic yuj vin̈. A vin̈ ix ac'an tumin ayic ix b'o spatil co culto.

6 Yuj chi', ix b'at Jesús yed' eb' vin̈. Vanxo sc'och eb' d'a slac'anil spat vin̈, axo vin̈ ix checancot juntzan̈ eb' yamigo yal d'a Jesús icha tic:

—Ix yalcot vin̈ yajal soldado icha tic: Mamin, mocab' ixtej a b'a a ja d'ayin, yujto man̈ in mojoc tzach och d'a yol in pat. 7 Yuj chi' in q'uixvi ach in sayaneq'ui. Ton̈ejocab' tzala', ol b'oxoc sc'ool vin̈ in checab' tic uuj. 8 Vojtac to a in tic ayin d'a yalan̈ smandar vin̈ tzin ac'an mandar, ay pax eb' soldado ayoch d'a yalan̈ in mandar. Tato sval d'a junoc: Ixic, ta xin xchi, sb'atn̈ej. Svalanpax d'a junocxo: Cotan̈, ta xin xchi, scotn̈ej. Tato tzin chec sc'ulej junoc tas junoc in checab', sc'ulejn̈ej. Icha svutej vac'an mandar eb' chi', icha chi' tzutej ac'an mandar smasanil tas a ach tic, xchicot vin̈, xchi eb'.

9 Ayic ix yab'an jun chi' Jesús, ix te sat sc'ool yuj vin̈, ix och q'uelan d'a juntzan̈ eb' anima tzac'anoch yuuj, ix yalan d'a eb':

—Val yel, manta b'aj svil junoc d'a scal eb' quetisraelal tzin ac'anoch d'a sc'ool icha jun vin̈ tic, xchi Jesús.

10 Ayic ix jax eb' schecab' vin̈ yajal soldado chi', ix yilan eb' to vach'xo sc'ol vin̈ penaay chi'.

Pitzvinacxi jun vin̈ quelem

11 Ix lajvi chi', ix b'at Jesús d'a jun chon̈ab' scuch Naín, tzijtum eb' sc'ayb'um ix b'at yed'oc yed' jantac pax eb' anima. 12 Axo yic van sc'och eb' d'a jun chon̈ab' chi', ix yilan eb', van b'at smucchaj jun chamnac. Tzijtum eb' ay d'a jun chon̈ab' chi' ed'jinac. A vin̈ ix cham chi', aton jun pitan̈ yune' jun ix chamnac yetb'eyum. 13 Ayic ix yilanoch ix snun vin̈ chamnac chi' Jesús, ix oc' sc'ol d'a ix, ix yalan d'a ix:

—Man̈ ach oc'oc, xchi d'a ix.

14 Ix snitzanoch sb'a Jesús d'a stz'ey b'aj ayec' b'achan jun chamnac chi', ix yac'anec' sc'ab' d'a yib'an̈. Ix och vaan eb' b'achjinac chi'. Ix yalan Jesús d'ay:

—Ach quelem, a in sval d'ayach: Q'uean̈ vaan, xchi.

15 Axo vin̈ quelem chi', ix q'uex c'ojan vin̈, ix och ijan vin̈ sloloni. Axo Jesús ix ac'anxican vin̈ d'a ix snun chi'. 16 Ayic ix yilan jun chi' eb', ix xivq'ue eb', ix och ijan eb' yalan vach' lolonel d'a Dios, ix yalan eb':

—Ay jun schecab' Dios ix checlaj d'a co cal tic, te nivan yelc'ochi, xchi eb'. Ix yalanpax eb':

—Ix ja Dios on̈ scol a on̈ schon̈ab' on̈ tic, xchi eb'.

17 A d'a masanil yol yic Judea yed' d'a spatic yichan̈, ix ab'chaj tas ix sc'ulej Jesús.

A eb' schecab' vin̈aj Juan

(Mt 11.2-19)

18 A eb' sc'ayb'um vin̈aj Juan, vin̈ ac'jinac bautizar, xid' alan d'ay yuj jantacn̈ej tas ix sc'ulej Jesús. Yuj chi', ix yavtancot chavan̈ eb' sc'ayb'um vin̈, 19 ix schecanb'at eb' vin̈ sc'anb'ej d'a Jesús tato a Cristo, mato ch'oc junocxo van stan̈van eb' sjavi. 20 Yuj chi', ix c'och eb' d'ay. Ix yalan eb' icha tic:

—A vin̈aj Juan, vin̈ ac'jinac bautizar on̈ checancoti yic tzul co c'anb'ej d'ayach tato a ach tan̈vab'iltaxon a javi, mato ch'oc junocxo sco tan̈vej sjavi, xchi eb' d'ay.

21 A ix c'och eb', man̈ jantacoc eb' penaay yuj juntzan̈ ilya ix b'oxi sc'ol yuj Jesús. Ay eb' b'aj ix ic'jiel juntzan̈ eb' enemigo yed' pax eb' max uji yilani ix laj b'oxi yilan eb'. 22 Ix tac'vi Jesús d'a eb' schecab' vin̈aj Juan chi':

—Paxan̈ec, ix alec d'a vin̈aj Juan chi' tas ix eyila', tas ix eyab'i. Alec d'a vin̈ to a eb' toxonton max uji yilani, vach'xo yilan eb'. A eb' max uji sb'eyi, sb'eyxi eb'. A eb' slaj c'a yuj yab'il lepra, ix b'oxi sc'ool eb'. A eb' max uji yab'ani, tzaxo yab' eb'. Ay eb' chamnac, ix pitzvixi. Axo d'a eb' meb'a' van yaljiel yab'ixal colnab'il. 23 A eb' max somchajel spensar vuuj, vach' yic eb'. Icha chi' tzeyutej eyalan d'a vin̈ e c'ochi, xchi Jesús d'a eb'.

24 Ayic toxo ix pax eb' schecab' vin̈aj Juan chi', ix och ijan Jesús yalan d'a eb' anima yuj vin̈:

—¿Tas xid' eyilnac d'a tz'inan luum? ¿Tom a junoc te' aj tz'ib'xi yuj ic' xid' eyilnac? 25 Tato malaj jun, ¿tas xid' eyilnac? ¿Mato a junoc anima te vach' spichul xid' eyilnac? Cojtac to a eb' vach' spichul chi' yed' eb' syac' sgana, ayec' eb' d'a spat eb' vin̈ yajal. 26 Palta jun, ¿tas xid' eyilnac? ¿Tom xid' eyilnac jun vin̈ tz'alanel slolonel Dios? Yel, yalumel slolonel Dios yaj vin̈aj Juan chi'. Palta man̈ocn̈ej jun chi' yopisio vin̈. 27 Aton yab'ixal vin̈aj Juan chi' yalnaccan Dios d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani. Ayocto yalannaccan yuj vin̈ icha tic:

Ol in checb'at jun in checab', ol b'ab'lajb'at uuj.

Icha tz'aj sb'o b'e, icha chi' ol aj sb'o sb'eyb'al eb' anima yuuj, yic manto ach c'ochi, xchi d'a Slolonel chi'.

28 Sval d'ayex to d'a scal eb' anima ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, malaj junoc mach ec'alto d'a vin̈aj Juan chi'. Palta d'a scal eb' ayoch d'a yol sc'ab' Dios, vach'chom eb' malaj val yelc'ochi, ec'alto svach'il yic eb' d'a yichan̈ vin̈aj Juan chi', xchi Jesús d'a eb'.

29 A eb' anima smasanil yed' eb' tecumel alcabar, ayic ix yab'an eb' tas ix yal Jesús, ix yalan eb' to te yel syal Dios, yujto ac'b'il bautizar eb' yuj vin̈aj Juan chi'. 30 Palta axo eb' vin̈ fariseo yed' eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés, man̈ ac'b'iloclaj bautizar eb' vin̈ yuj vin̈, icha chi' ix aj sch'oxani to a tas sgana Dios d'a eb' vin̈, malaj yelc'och d'a sat eb' vin̈. 31 Yuj chi' ix yalan Jesús:

—¿Mach yed' ol in lajb'ej eb' anima d'a jun tiempoal tic? ¿Chajtil yaj spensar eb' tze na'a? 32 Lajan eb' icha eb' unin stajni d'a mercado. Ay eb' tz'alan d'a eb' yetuninal: Ayic ix co pu'an co flauta, maj ex chan̈alvoclaj. Ayic ix on̈ b'itan d'a cuseltaquil, maj ex oc'laj qued'oc, xchi eb'. Icha eb' unin malaj sgana d'a junoc tas chi', icha chi' eyaj a ex tic. 33 Yujto ix ulec' vin̈aj Juan, maj valaj vin̈, maj yuc'laj vino vin̈ d'a scal eb' yetanimail. A exxo ix eyala' to ayoch enemigo d'a vin̈.

34 A ticnaic in ja paxi, a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, tzin va'i, svuc'an a' d'a scal eb' quetanimail. Tzeyalanpaxi to b'uc'tzin in, uc'um in an̈, svamigoan pax eb' tz'em d'a ajmulal yed' eb' vin̈ tecumel alcabar. 35 Palta a eb' ay sjelanil Dios d'ay, scheclajel sjelanil eb' chi' d'a tastac sc'ulej, xchi Jesús d'a eb'.

Ayec' Jesús d'a spat jun vin̈ fariseo

36 Ay jun vin̈ fariseo scuch Simón ix avtan Jesús d'a spat yic sva yed' vin̈. Ix c'och d'a spat vin̈, tz'eyan ix ajem d'a sat jun alan̈ lich'anem d'a sat luum yic vael. 37 Ay jun ix ay d'a chon̈ab' chi', ay specal to ajmul ix ix. Ix yab'an ix to ix c'och Jesús vael d'a spat vin̈ fariseo chi'. Yuj chi' ix c'och ix b'aj ay yoc Jesús, yed'nac jun alabastro7.37 ix, b'ud'an yuj jun yal suc'uq'ui sjab'. 38 Ix och ijan ix yoq'ui, ix sb'icanel yoc chi' ix yed' yal sat. Axo d'a xil sjolom ix, ix suc tacjoc. Ix stz'ub'anelta yoc chi' ix, ix stob'anec' jun yal suc'uq'ui sjab' chi' ix d'a yoc Jesús chi'. 39 Axo ix yilan vin̈ fariseo chi', ix snaan vin̈: Tato yel schecab' Dios jun vin̈ tic, tzam nachajel yuj vin̈ to a jun ix ix van syaman yoc vin̈ tic, ajmul ix ix, xchi vin̈ d'a spensar. 40 Yuj chi' ix yalan Jesús d'a vin̈:

—Ach Simón, ay jun tas ol val d'ayach, xchi d'a vin̈.

—Al d'ayin ach co C'ayb'umal, xchi vin̈.

41 —Ay chavan̈ eb' vin̈ vinac ay smajan tumin d'a spatrón. Ay jun vin̈, 500 denario smajan vin̈. Axo junxo vin̈ 50 denario n̈ej smajan vin̈ chi'. 42 Yujto maj tzac'van eb' vin̈ stupan sb'oc chi', yuj chi' ton̈ej ix ac'ji lajvoc sb'oc eb' vin̈ yuj vin̈ ay yic q'uen tumin chi'. Al d'ayin, ¿mach junoc eb' vin̈ más val stzalaj yed' vin̈ ay yic q'uen tumin chi'? xchi d'a vin̈.

43 —A tzin na'a, a vin̈ más nivan yic ix ac'ji lajvoc chi', a vin̈ más val stzalaj yed' vin̈, xchi vin̈aj Simón chi' d'ay.

—Yel tzala', aton vin̈, xchi Jesús.

44 Ix lajvi chi' ix och q'uelan Jesús d'a jun ix ix chi', ix yalan d'a vin̈aj Simón chi':

—¿Tzam il jun ix ix tic? Ayic in ochul d'a yol a pat, maj ac' jab'oc a' b'aj tzin b'iquel voc.7.44-46 Axo jun ix ix tic, a d'a yal sat ix sb'iquel voc, sucan tacjoc ix yed' xil sjolom. 45 Maj a tz'ub'laj in ti', yic tzac'an stzatzil in c'ool. Axo jun ix tic, yictax in ja d'a tic, max och van ix stz'ub'anelta voc tic. 46 Maj ac'q'ue aceite d'a in jolom, axo ix, ix tob'anec' jun yal suc'uq'ui sjab' d'a voc tic. 47 Yuj chi' sval d'ayach to nivan smul ix ix ac'ji lajvoc, yuj chi' tzin ste sxajanej ix. Xal junoc anima jab'n̈ej smul tz'ac'ji lajvoc, jab'n̈ej tzin sxajanej, xchi d'a vin̈.

48 Ix yalan Jesús d'a ix icha tic:

—A a mul toxo ix ac'ji lajvoc, xchi d'a ix.

49 A juntzan̈xo eb' avtab'il, c'ojjab' em eb' ta' yed'oc, ix och ijan eb' yalani:

—¿Tas yaj jun vin̈ tic, yuj chi' syal vin̈ to syac' lajvoc mul vin̈? xchi eb'.

50 Axo Jesús ix alan d'a ix:

—Ach colchaji yujto in ac'och d'a a c'ool. Yuj chi' junc'olal tzach paxi, xchi d'a ix.

8

A eb' ix ix scolvaj yed' Jesús

1 Ix lajvi juntzan̈ tic, ix och ijan Jesús yec' d'a juntzan̈ chon̈ab' yed' d'a juntzan̈ aldea, ix laj yalanel vach' ab'ix tas tz'aj yoch eb' anima d'a yol sc'ab' Dios. Ix ec' eb' lajchavan̈ schecab' yed'oc. 2 Ay pax juntzan̈ eb' ix ix elnac enemigo d'ay, ix ec' yed' eb' yed' juntzan̈xo eb' ix penaay b'onacxi sc'ol yuuj. D'a scal eb' ix chi', ay jun ix scuchan María aj Magdala, aton jun ix b'aj ic'b'ilel ucvaan̈ eb' enemigo. 3 Ay pax junxo ix scuchan Juana yetb'eyum vin̈aj Chuza, aton vin̈ smayordomo vin̈aj Herodes. Ay junxo ix scuchan Susana yed' juntzan̈xo eb' ix. Ix colvaj eb' ix d'a Jesús yed' jab'oc tastac ay d'a eb' ix.

A yab'ixal vin̈ tzicumb'at trigo

(Mt 13.1-23; Mr 4.1-20)

4 Tzijtum anima ix cot d'a junjun chon̈ab', ix smolb'an sb'a eb' b'aj ayec' Jesús. Yuj chi', ix yal jun ab'ix tic d'a eb'. Ix yalan icha tic:

5 —Ay jun vin̈ ix b'at tzicanb'at strigo. Axo yic van stzicanb'at ixim vin̈, ay juntzan̈ ixim ix emcan d'a yol b'e, ix laj tec'ji ixim, axo noc' much ix lojanq'ue ixim. 6 Ay juntzan̈xo ixim ix emcan d'a yib'an̈tac q'uen q'ueen. Axo ix javi ixim ix tacjiel ixim yujto jab'n̈ej sch'ayanil luum. 7 Ay juntzan̈xo ixim ix emcan d'a caltac an̈c'ultac, axo ix q'uib' ixim, ton̈ej ix tacjiel ixim yuj juntzan̈ an̈c'ultac ix ja chi' yed'oc. 8 Palta ay juntzan̈xo ixim ix emcan b'aj ay syaxil sat luum, axo yic ix q'uib' ixim, nivan sat ixim ix yac'a'. Ay ixim jun ciento sat d'a junjun sjolom, xchi Jesús.

Ayic ix yalan jun tic, te chaan̈ ix yutej yalani:

—A ex ix eyab' jun lolonel tic, naub'tan̈ejec, xchi d'a eb'.

9 Axo eb' sc'ayb'um ix c'anb'an d'ay tas syalelc'och jun ch'oxnab'il chi'. 10 Ix yalan d'a eb':

—A ex tic, ix ac'ji eyojtaquej juntzan̈ tas ix sch'ox Dios yic tz'och eb' anima d'a yol sc'ab'. Palta tzin lolon d'a juntzan̈xo eb' anima d'a ch'oxnab'il, yuj chi' vach'chom syil eb', an̈eja' yaj eb', ichato malaj tas syil eb', vach'chom syab' eb', palta max nachajel-laj yuj eb'.

11 A jun ch'oxnab'il tic syalelc'ochi: A juntzan̈ in̈at chi', a slolonel Dios sch'oxeli. 12 A ixim ix emcan d'a yol b'e sch'oxanel eb' anima tz'ab'ani, axo sc'och vin̈ diablo d'a eb', tz'ic'jipaxec' jun lolonel chi' d'a eb' yic max yac'och eb' d'a sc'ool, yic max colchaj eb'. 13 Axo juntzan̈xo ixim ix emcan d'a yib'an̈ q'uen q'ueen chi' sch'oxanel eb' anima tz'ab'an slolonel Dios, scha eb' d'a tzalajc'olal. Icha junoc te te' malaj sch'an̈al yib', icha chi' yaj eb'. Syac'och eb' d'a sc'ool jayeoc c'ual, axo sja syaelal eb', syic'anxiel sb'a eb'. 14 Axo juntzan̈xo ixim ix emcan d'a cal an̈c'ultac chi' sch'oxanel eb' tz'ab'an slolonel Dios, palta axo sb'ey tiempo, tzijtum tas sna eb'. Sna sb'eyumal eb', sna eb' yuj yic snivanil. Yuj val juntzan̈ chi', tz'ixtaxel spensar eb'. Lajan tz'aj eb' icha ixim trigo max och sat. 15 Axo juntzan̈xo ixim ix emcan b'aj ay syaxil sat luum chi' sch'oxanel eb' tz'ac'anoch jun lolonel chi' d'a sc'ool, sc'anab'ajan eb', tec'an syutej sb'a eb'. Aton eb' tic lajan yed' ixim trigo vach' sjolom syac'a'.

A jun ch'oxnab'il yuj candil

(Mr 4.21-25)

16 Ayic scac'anoch sc'ac'al co candil ¿tom a d'a yol junoc chen scaq'uemi, mato d'a yalan̈ te ch'at scac'ochi? Maay, palta d'a yib'an̈ junoc tas chaan̈ yajq'uei, ata' scac'q'uei, yic vach' syil eb' tz'ochc'och d'a yol pat chi'. 17 Jantacn̈ej tas c'ub'anel ticnaic, ol checlajelta yed' jantacn̈ej tas esalil ayeq'ui, ol ojtacajeloc, ol checlajeloc.

18 Yuj chi' scham val eyab'ani, yujto a mach sgana snachajel juntzan̈ tic yuuj, ol ac'joc sjelanil yic sic'lab'il ol nachajel yuuj. Axo mach malaj sgana snachajel juntzan̈ tic yuj jun, a jab'oc ijan ol nachajel yuuj ol vach' ic'joquec' d'ay, xchi Jesús.

A ix snun Jesús yed' eb' yuc'tac

(Mt 12.46-50; Mr 3.31-35)

19 A ix snun Jesús yed' eb' yuc'tac ix c'och eb' b'aj ayeq'ui, palta max yal-laj sc'och eb' d'ay yujto man̈xo jantacoc anima. 20 Yuj chi' ix alchaj d'ay:

—A ix a nun yed' eb' uc'tac van yec' eb' ach say d'a ti pat chi', xchi eb'.

21 Palta ix yalan d'a eb' ayec' yed' chi':

—A eb' tz'ab'an slolonel Dios, sc'anab'ajan eb', aton eb' chi' icha in nun, icha vuc'tac yaji, xchi Jesús d'a eb'.

Ix numc'aj ic' yed' a' n̈ajab'

(Mt 8.23-27; Mr 4.35-41)

22 D'a junel ix och Jesús d'a yol jun barco yed' eb' sc'ayb'um, ix yalan d'a eb':

—Coyec d'a sc'axepal a' n̈ajab' tic, xchi.

Ix b'at eb' b'ian. 23 Yacb'an van sb'ey te', ix vayb'at Jesús chi'. Elan̈chamel ix ja jun nivan ic', ix och ijan sb'ud'ji te' barco chi' yuj a'. Ijan sb'at te' d'a yich a'. 24 Axo eb' sc'ayb'um chi' ix pitzanel svayan̈, ix yalan eb' d'ay:

—Mamin, Mamin, van co b'at d'a yol a', xchi eb' d'ay.

Yuj chi' ix q'ue vaan, ix scachan jun ic' chi' yed' a' sq'ue chulan chi'. Ix numc'aj smasanil yuuj. 25 Ichato chi' b'ian, ix yalan d'a eb' sc'ayb'um chi':

—¿Tas yuj max eyac'och Dios d'a e c'ool? xchi d'a eb'.

Toxon̈ej ix och q'uelan eb', ix sat sc'ool eb', ix yalan eb':

—¿Tas yaj jun vin̈ tic? Scachji jun ic' tic yed' a a' tic yuj vin̈, ix c'anab'ajax vin̈ yuj juntzan̈ tic, xchi eb'.

A jun vin̈ aj Gerasa ayoch enemigo d'ay

(Mt 8.28-34; Mr 5.1-20)

26 Ix lajvi chi', ix c'och eb' d'a yol yic Gerasa, d'a sc'axepalec' a' n̈ajab' yic Galilea chi'. 27 Axo ix elta Jesús d'a yol te' barco chi' d'a sat luum, ix c'och jun vin̈ ay d'a chon̈ab' chi' d'ay. Ayxo scajvi yixtaj vin̈ yuj juntzan̈ eb' enemigo ayoch d'ay. Max yac'ochlaj spichul vin̈, max canlaj van vin̈ d'a yol junoc pat, axon̈ej b'aj mucan eb' chamnac ayec' vin̈. 28-29 Ayic ix yilan Jesús vin̈, ix em cuman vin̈ d'a yichan̈. Axo Jesús ix alan d'a eb' enemigo chi' to tz'el eb' d'a vin̈. Yuj chi' ix avajq'ue vin̈, ix yalan vin̈ d'a Jesús:

—Ach Jesús, Yuninal ach Dios Nivan Yelc'ochi, ¿tas alan ic d'ayin? Tzin tevi d'ayach, man̈ in ixtej, xchi vin̈ d'ay.

Tzijtum elxo syamchaj vin̈ yuj eb' enemigo chi', yuj chi' stzec'ji vin̈ d'a q'uen cadena yuj eb' anima, tz'och q'uen d'a yoc vin̈ yed' d'a sc'ab' vin̈. Palta sd'in̈chitejb'at q'uen vin̈. Ix ic'jib'at vin̈ yuj eb' enemigo chi' b'aj malaj anima. 30 Ix sc'anb'an Jesús d'a vin̈:

—¿Tas a b'i? xchi.

—Legión in b'i, xchi vin̈.

Ix yal jun chi' vin̈ yujto tzijtum eb' enemigo chuc ayoch d'a vin̈. 31 Axo juntzan̈ eb' enemigo chi', ix tevioch eb' d'a Jesús: Man̈ on̈ ac'b'at d'a jun xab' olan, xchi eb'. 32 Ay juntzan̈ noc' tzijtumal chitam van sva d'a jun tzalan. Ix tevi eb' enemigo chi' d'a Jesús to tz'ac'jib'at eb' d'a noc'. Ix schaanb'at eb'. 33 Ix elcan juntzan̈ enemigo chi' d'a vin̈, ix b'atcan eb' d'a noc' chitam chi'. Axo noc' chitam chi' ix b'at noc' d'a jun chaan̈, ix emc'och noc' d'a yol a' n̈ajab', ix sjic' a' noc', ix cham noc'.

34 Axo ix yilan eb' tan̈vum chitam chi' tas ix uji, ix b'at lemnaj eb' yal d'a eb' anima ay d'a chon̈ab' chi' yed' d'a eb' ayb'at munlajel. 35 Yuj chi' ix cot eb' anima yila' tas ix uji. Ayic ix c'och eb' b'aj ayec' Jesús, ix yilan eb' to ayec' jun vin̈ b'aj ix el juntzan̈ enemigo chi', c'ojanem vin̈ d'a yichan̈ Jesús. Ayxo och spichul vin̈, vach'xo spensar vin̈. Ix te xivb'at eb' yilani. 36 A eb' ix ilan chi', ix laj yalan eb' chajtil ix aj sb'oxi sc'ol vin̈ b'aj ix el juntzan̈ enemigo chi'. 37 Ix och ijan masanil eb' anima aj Gerasa chi' yalan d'a Jesús to tz'el b'aj ay eb' chi', yujto te xivnac eb' yuuj. Yuj chi' ix ochxi d'a yol te' barco chi' yic spaxi. 38 Ix yal vin̈ b'aj ix el eb' enemigo chi' d'a Jesús to sb'at vin̈ yed'oc, palta maj schab'atlaj vin̈.

39 —Paxan̈ d'a a pat, ixic, al masanil tas ix sb'o Dios d'ayach, xchi Jesús d'a vin̈.

Ix b'at vin̈, ix laj yalan vin̈ d'a masanil eb' anima tas ix utaj yuj Jesús.

A ix yisil vin̈aj Jairo yed' jun ix penaay

(Mt 9.18-26; Mr 5.21-43)

40 Ayic ix c'ochxi Jesús d'a sc'axepal a' n̈ajab' chi', ix chaji yuj eb' anima smasanil d'a tzalajc'olal, yujto tan̈vab'il yuj eb' smasanil. 41 Ix ja jun vin̈ scuch Jairo, vin̈ yajal yaj d'a spatil culto ta'. Ix em cuman vin̈ d'a yichan̈ Jesús chi', ix sc'anan vin̈ d'ay to sb'at yed'oc d'a spat, 42 yujto ay jun pitan̈ yisil vin̈ van schami, slajchavil ab'il sq'uinal ix. Ayic van sb'at Jesús, tzijtum anima ix b'at yed'oc, yuj chi' ix te vitz'c'aji.

43 D'a scal eb', ay jun ix slajchavilxo ab'il penaay yuj jun a' tz'el d'a snivanil. Ix lajviel masanil tastac ay d'a ix, yic stupan eb' tz'an̈tani, palta max b'olaj ix. 44 Ix snitzancot sb'a ix d'a stz'ey Jesús, ix syaman sti' spichul ix. D'a jun rato chi' ix b'o jun syaelal ix chi'.

45 Ix sc'anb'an Jesús:

—¿Mach tzin yaman chi'? xchi.

Yujto masanil eb' tz'alani to man̈oclaj eb', yuj chi' ix yal vin̈aj Pedro:

—Mamin, a eb' anima, tzach yec tic tzach yec tic eb', tzalanpaxi: ¿Mach tzin yamani? xa chi, xchi vin̈ d'ay.

46 —Ay jun mach ix in yamani, yujto ix vab' sb'oxi sc'ool jun anima chi' yuj in poder, xchi Jesús chi'.

47 Ayic ix yilan jun ix ix chi' to ix checlajelta tas ix sc'ulej ix chi', ix c'och ix d'a yichan̈ Jesús, sluclon ix yuj xivelal, ix em cuman ix d'ay. Ix yalan ix d'a yichan̈ eb' smasanil tas yuj ix syam spichul chi' ix, ix yalan ix tas ix aj sb'oxi ix d'a jun rato chi'. 48 Yuj chi' ix yalan Jesús d'a ix:

—Ach ix, yujto in ac'och d'a a c'ool, ach b'oxi. Junc'olal a paxi, xchi d'a ix.

49 Vanto yalan d'a ix, ix c'och jun spetoj d'a spat vin̈aj Jairo chi', ix yalani:

—A ix isil chi' toxo ix cham ix. ¿Tasto yuj tza tzuntzej vin̈ co c'ayb'umal tic? xchi vin̈.

50 Ayic ix yab'an jun chi' Jesús, ix yalan d'a vin̈aj Jairo chi':

—Man̈ ach xivoc, an̈ej to tzac'och Dios d'a a c'ool, a ix isil chi' ol b'oxoc sc'ool ix, xchi d'a vin̈.

51 Axo yic ix c'och Jesús chi' d'a spat vin̈, malaj mach ix chajiochi, an̈ej vin̈aj Pedro, vin̈aj Jacobo, vin̈aj Juan yed' smam snun ix unin chi'. 52 Tzijtum eb' anima tz'oc' yuj ix. Axo ix yalan Jesús d'a eb':

—Man̈ ex oc'oc. Man̈ chamnacoclaj ix, ton̈ej vaynac ix, xchi d'a eb'.

53 Ix tzetzaj yuj eb', yujto ix yil eb' to toxo ix cham ix. 54 Axo Jesús ix yaman sc'ab' ix, te chaan̈ ix yala':

—Ach cob'es unin, q'uean̈ vaan, xchi.

55 Ix pitzvixi ix d'a elan̈chamel, ix q'ue van ix. Axo Jesús ix alani to tz'ac'ji va ix. 56 Axo eb' smam snun ix chi', ix te satb'at sc'ol eb', palta ix yalan Jesús d'a eb' to malaj junoc mach b'aj syal eb' tas ix aj spitzvixi ix.

9

Schecnacb'at eb' sc'ayb'um Jesús

(Mt 10.5-15; Mr 6.7-13)

1 A Jesús ix molb'an eb' lajchavan̈ sc'ayb'um, ix yac'an yopisio eb' yic'anel masanil macan̈il enemigo yed' pax yac'an b'oxoc sc'ol eb' penaay eb'. 2 Ix checjib'at eb' yaleli chajtil tz'aj yoch eb' anima d'a yol sc'ab' Dios yed' yac'an b'oxoc sc'ool eb' penaay eb'. 3 Ix yalan d'a eb':

—Malaj tas tzeyic'b'at yicoc yol e b'e, man̈ eyic'b'at e c'ococh, e pa, e yooch yed' e tumin. An̈ej e pichul ayoch eyuj tzeyic'b'ati. 4 Yaln̈ej b'aj ay junoc pat b'aj tzex chaji, ata' tzex cani, masanto tzex b'at d'a junocxo chon̈ab'. 5 Tato max ex chaji d'a junoc chon̈ab', tzex el ta', tze tzicancanel spococal eyoc yic tze ch'oxancaneli to man̈xa eyalan eyic d'a eb', xchi Jesús d'a eb'.

6 Ix b'at eb', ix ec' eb' d'a junjun chon̈ab', ix yalanel yab'ixal colnab'il eb', ix b'oxican sc'ool eb' penaay yuj eb' d'a junjun lugar.

7 Ayic ix yab'an vin̈aj Herodes ayoch yajalil tastac sc'ulej Jesús, ton̈ej ix te sat sc'ol vin̈, yujto ay eb' ix alani to a vin̈aj Juan ix pitzvixi. 8 Ay juntzan̈xo eb' ix alani: Aton vin̈aj Elías tzul sch'ox sb'a, xchi eb'. An̈ejtona' ay eb' ix alanxi: Aton jun schecab' Dios ec'nac d'a peca' ix pitzvixi d'a scal eb' chamnac, xchi eb'.

9 Palta ix yalan vin̈aj Herodes chi' icha tic:

—A in tic in checnac ic'joquel sjolom vin̈aj Juan chi'. ¿Mach jun vin̈ svab' yalji chi' jun? xchi vin̈. Sgana vin̈aj Herodes chi' yilan Jesús.

A Jesús ix ac'an va oye' mil eb' vin̈ vinac

(Mt 14.13-21; Mr 6.30-44; Jn 6.1-14)

10 Ayic ix jax eb' schecab' Jesús b'aj ix xid'ec' chi', ix yalan eb' d'ay tastac ix sc'ulej eb'. Ix yic'anel eb' schecab' chi' d'a scal eb' anima, ix b'at eb' d'a slac'anil chon̈ab' Betsaida. 11 Axo ix yab'an eb' anima to ata' ayec' Jesús chi', ix och tzac'an eb' yuuj. Ayic ix c'och eb', ix chaji eb' yuuj. Ix och ijan yalan d'a eb' tas tz'aj yoch eb' d'a yol sc'ab' Dios, ix laj b'oxipax sc'ol eb' penaay yuuj.

12 Ayic ix yilan eb' lajchavan̈ sc'ayb'um chi' to van yem c'u, ix yalan eb' d'ay:

—Chec pax eb' anima tic yic syic' yip eb', b'atocab' eb' sman va sb'a d'a juntzan̈ chon̈ab' yed' d'a juntzan̈ lugar ay d'a co lac'anil tic, yujto malaj tas sva eb' b'aj ayon̈ ec' tic, xchi eb'.

13 Axo Jesús ix alan d'a eb':

—Aq'uec va eb' a ex tic, xchi d'a eb'.

—Oyexon̈ej ixim pan qued'nac yed' chavan̈ noc' chay. ¿Tom tzon̈ b'at co man va eb' anima tic smasanil? xchi eb'.

14 Ay am junoc oye' mil eb' vin̈ vinac ayec' chi' ta'. Axo Jesús ix alan d'a eb' sc'ayb'um chi':

—Chequec em c'ojan eb'. 50 tac tz'aj junjun macan̈ eb', xchi.

15 Icha chi' ix yutej eb', ix em c'ojan eb' smasanil. 16 Axo Jesús ix ic'anchaan̈ oye' ixim pan yed' chavan̈ noc' chay chi'. Ix q'ue q'uelan d'a satchaan̈ ix yac'an yuj diosal yuj ixim. Ix xepanb'at ixim. Ix yac'anb'at d'a eb' sc'ayb'um chi'. Axo eb' ix pucanb'at d'a eb' anima chi'. 17 Ix va eb' smasanil, ix laj b'ud'ji eb'. Ix lajvi chi', ix sic'anq'ue van lajchavexo xuuc ixim ix yac' sobre eb' sc'ayb'um chi'.

Yalnac vin̈aj Pedro to a Jesús aton Cristo

(Mt 16.13-19; Mr 8.27-29)

18 A junel, van yac'an lesal Jesús b'aj malaj eb' anima, ayec' eb' sc'ayb'um yed'oc, ix sc'anb'an d'a eb':

—¿Mach in yalan eb' anima tzeyab'i? xchi d'a eb'.

19 —Ay eb' tz'alani to a ach Juan ach, vin̈ ac'jinac bautizar. Ay pax eb' tz'alani to Elías ach. An̈ejtona' ay eb' tz'alanpaxi to a ach junoc schecab' Dios ec'nac d'a peca' pitzvinacxi, xchi eb' sc'ayb'um chi'.

20 Xal ex pax tic, ¿mach in e naani? xchi Jesús d'a eb'.

Axo vin̈aj Pedro ix alani:

—A ach ton tic Cristo ach, a ach ton Ac'b'il ach cot yuj Dios, xchi vin̈.

Ayocto ix yalan Jesús yuj schamel

(Mt 16.20-28; Mr 8.30—9.1)

21 Ix cham val yalan Jesús d'a eb' to malaj b'aj syalel jun chi' eb'. Ix yalanpax icha tic d'a eb':

22 —A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, yovalil ol vab' syaelal, ol in spatiquejel eb' ichamtac vinac yed' eb' yajal eb' sacerdote yed' eb' c'ayb'um d'a ley Moisés. Ol in smilancham eb', axo d'a schab'jial ol in pitzvocxi, xchi Jesús d'a eb'.

23 Ix lajvi chi', ix yalanxi d'a eb' smasanil:

—Tato ay eb' sgana tz'och in c'ayb'umoc, man̈xoocab' yicoc sb'a eb', sb'ecocab' sb'a eb' scham vuuj d'a junjun c'u, vach'chom d'a te' culus. Tato icha chi', tz'och eb' in c'ayb'umoc. 24 Yujto a eb' sgana scol sb'a d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol satel sq'uinal eb' d'a juneln̈ej. Palta axo eb' syac'cham sb'a vuuj, aton eb' chi' ol scha sq'uinal d'a juneln̈ej. 25 Q'uinaloc tato squiquej masanil tas ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, palta tato tzon̈ satcanel d'a juneln̈ej ¿tas co ganar? 26 Tato ay eb' sq'uixvi vuuj, tato sq'uixvi pax eb' yuj in lolonel, an̈ejtona' a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic ol in q'uixvoc pax yuj eb', a ol in javoc voch Reyal yed' in tziquiquial, aton stziquiquial in Mam yed' pax eb' ángel yicn̈ej yaji. 27 Val yel sval d'ayex, ay jayvan̈ ex d'a e cal tic, man̈ ol ex chamlaj masanto ol eyil yoch Dios Yajalil d'a yel.

Ix q'uexmaj yilji Jesús

(Mt 17.1-8; Mr 9.2-8)

28 Ucub'ixitax chi', ix q'uec'och Jesús d'a jun tzalan yac' lesal. A vin̈aj Pedro, vin̈aj Jacobo yed' vin̈aj Juan ix b'at yed'oc. 29 Yacb'an van slesalvi, ix q'uexmaj yilji sat yed' spichul. Ix te sacb'i, toxon̈ej ix tziquiqui. 30 Ay chavan̈ vinac ix sch'ox sb'a yed'oc, aton vin̈aj Moisés yed' vin̈aj Elías. Ix lolon eb' yed'oc. 31 Ix yalan eb' tas ol aj yelc'och schamel d'a Jerusalén. D'a spatic yichan̈ eb' toxon̈ej scopopi yuj saquilq'uinal chi'. 32 Te aycan svayan̈ vin̈aj Pedro chi' yed' eb' ajun yed' chi', palta maj vayb'atlaj eb'. Yuj chi' ix yil val stziquiquial Jesús chi' eb' yed' eb' chavan̈ ayec' yed' chi'. 33 Vanxo satxiq'ue eb' chavan̈ chi', ix yalan vin̈aj Pedro chi' d'ay:

—Mamin, te vach' cajec' d'a tic. Co b'o oxeoc lechpat, jun ico', jun yic vin̈aj Moisés yed' pax junoc yic vin̈aj Elías, xchi vin̈.

Palta man̈ yojtacoc vin̈ tas van yalani. 34 Yacb'an van yalan vin̈ chi', ix ja jun asun, ix em moynaj d'a yib'an̈ eb', ix xivq'ue eb' sc'ayb'um Jesús chi' d'a scal. 35 Ix lajvi chi', ix ab'chaj jun lolonel d'a scal asun chi', ix yalani:

—Aton jun tic Vuninal, sic'b'ilel vuuj. Aq'uec och e chiquin d'a tas syala', xchi jun lolonel chi'.

36 Ayic ix lajvi yab'an jun chi' eb' sc'ayb'um chi', ix yilan eb', axon̈ej Jesús ayec' sch'ocoj. Malaj mach b'aj ix yal eb' tas ix yil eb' d'a jun tzalan chi'.

Ix b'oxi sc'ool jun vin̈ ayoch jun enemigo d'ay

(Mt 17.14-21; Mr 9.14-29)

37 Axo d'a junxo c'u, ix paxta eb' d'a jun tzalan chi'. Tzijtum anima ix javi scha Jesús. 38 Ay jun vin̈ d'a scal eb' te chaan̈ ix yala':

—Mamin, tzin c'an d'ayach, il jun vunin tic in c'ana', yujto jun pitan̈n̈ej. 39 Ay b'aj tz'och jun enemigo d'ay, tz'el yav, scot numnaj d'a sjolom, svoman sti'. Tz'ixtaj vin̈ yuuj, max el-laj jab'oc d'ay. 40 Tzin tevi val d'a eb' a c'ayb'um yic syiq'uel eb', palta max ujilaj yic'anel eb', xchi vin̈ d'a Jesús chi'.

41 Yuj chi' ix yalanxi Jesús:

—A ex tic, man̈ jab'oc tzeyac'och Dios d'a e c'ool, te pit ex. Ina ayxo tiempo ayinec' eyed'oc. ¿B'aq'uin̈ val ol nachajel eyuuj? Svab' val syail eyuuj. B'at ic'cot vin̈ uninal chi' d'ayin, xchi.

42 Ayic vanxo slac'anb'ic'och jun unin chi' d'a Jesús, axo jun enemigo chi' ix yumanxi telvoc, ix cot numnaj d'a sjolom. Ix stuman jun enemigo chi' Jesús, ix b'oxi sc'ol vin̈ unin chi' yuuj, ix yac'anxi d'a vin̈ smam chi'. 43 Ix sat sc'ol eb' smasanil, yujto te nivan spoder Dios ix yil eb'.

Yacb'an satnac sc'ol eb' yuj tas ix sc'ulej chi', ix yalan Jesús chi' d'a eb' sc'ayb'um:

44 —Scham val eyab'an jun tic, man̈ eyac' sat e c'ool d'ay. A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ol in ac'joc och d'a yol sc'ab' eb' anima, xchi.

45 Palta maj nachajel-laj yuj eb' tas ix yal chi', yujto maj ac'jilaj nachajel yuj eb'. Ix xiv eb' sc'anb'an d'ay tas syalelc'och jun ix yal chi'.

¿Mach junoc ec'al yelc'ochi?

(Mt 18.1-5; Mr 9.33-37)

46 Ix och ijan eb' sc'ayb'um stelan sb'a mach junoc eb' nivan yelc'ochi. 47 Palta yojtac Jesús tas van snaan eb', yuj chi' ix yic'cot jun unin, ix yac'anoch d'a stz'ey. 48 Ix yalan d'a eb' sc'ayb'um chi':

—A mach schaan jun unin tic, yujto vico', a in tzin scha'a. A mach tzin chaani, a jun checjinac in coti, a scha'a. A junoc mach malaj yelc'och d'a e cal, a jun chi' te nivan yelc'ochi, xchi Jesús d'a eb'.

A eb' man̈ ajc'oloc d'ayon̈, qued' ayoch eb'

(Mr 9.38-40)

49 Yuj chi' ix yalan vin̈aj Juan d'a Jesús:

—Mamin, ay jun vin̈ ix quila', van yac'lab'an a b'i vin̈ yic'anel eb' enemigo d'a eb' anima. Ix co cach vin̈ yujto man̈ junn̈ejoc tz'ec' vin̈ qued'oc, xchi vin̈.

50 —Man̈ e cach vin̈, yujto a eb' man̈ ajc'oloc d'ayon̈, qued' ayoch eb', xchi Jesús d'a eb' vin̈.

Ix cachji vin̈aj Jacobo yed' vin̈aj Juan

51 Ayic van sc'och stiempoal spax Jesús d'a satchaan̈, tec'tec' ix yutej sb'a sb'at d'a Jerusalén. 52 Ix sb'ab'laj chequejb'at eb' schecab', yic b'at saychaj sposado eb' d'a jun aldea ay d'a yol yic Samaria. 53 Axo eb' aj Samaria chi' maj chaanlaj, yujto ix yil eb' to van sb'at d'a Jerusalén. 54 Ayic ix yab'an jun chi' eb' sc'ayb'um, aton vin̈aj Jacobo yed' vin̈aj Juan, ix yalan eb' d'ay:

—Mamin, ¿mama a gana sco c'ancot c'ac' d'a satchaan̈ yic stz'ab'at juntzan̈ anima tic? xchi eb' vin̈.

55-56 Axo Jesús ix och q'uelan d'a eb' vin̈, ix scachan eb' vin̈.

Ichato chi' ix b'at eb' d'a junxo chon̈ab'.

A eb' snib'ej tz'och sc'ayb'umoc Jesús

(Mt 8.19-22)

57 Ayic van sb'at eb' d'a yol b'e, ix yalan jun vin̈ d'a Jesús:

—Mamin, yaln̈ej b'aj ol ach b'atoc, ol in b'at ed'oc, xchi vin̈ d'ay. Ix yalan Jesús d'a vin̈:

58 —A noc' vaax ay sn̈aq'ueen noc' yed' pax noc' much ay so' noc'. Palta a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, malaj in pat b'aj tzin vayi, xchi d'a vin̈.

59 Ix lajvi chi' ix yalanpax d'a junxo vin̈:

—Ochan̈ in c'ayb'umoc, xchi d'a vin̈.

Palta ix yalan vin̈ d'ay:

—Mamin, ac' in permiso, ato yic ol cham vin̈ in mam, ato ta' ol in b'at ed'oc, xchi vin̈ d'ay.

60 —A eb' chamnacto d'a yichan̈ Dios, a eb' syal smucan eb' yetchamnaquil chi', palta a ach tic, ixic b'at aleli chajtil tz'aj yoch eb' anima d'a yol sc'ab' Dios, xchi d'a vin̈.

61 Icha pax chi' ix yal junxo vin̈:

—Mamin, in gana tzin och a c'ayb'umoc, palta in gana b'ab'el tzac' in permiso sb'at in tac'ancan in b'a d'a eb' ay d'a in pat, xchi vin̈.

62 Palta ix yalanpax d'a vin̈:

—Q'uinaloc ay junoc vin̈ vinac smunlaj yed' noc' vacax, syamem sd'oclab' lum noc', slajvi chi', smeltzajxi b'at q'uelan vin̈ d'a spatic. Tato ay eb' icha chi' yaj spensar, malaj jab'oc yopisio eb' d'a yol sc'ab' Dios, xchi Jesús.

10

A Jesús ix checanb'at 72 eb' sc'ayb'um

1 Ix lajvi chi', ix yac'an yopisio juntzan̈xo eb' sc'ayb'um Jesús, 72 sb'isul eb'. Ix sb'ab'laj checanb'at eb'. Chatacvan̈il ix aj sb'at eb' d'a junjun chon̈ab', d'a junjun lugar b'aj ol ec' pax Jesús chi'. 2 Ayic manto b'at eb', ix yalan d'a eb':

—A eb' anima tic, lajanxo eb' icha ixim trigo stiempoalxo sjochchaji. Val yel nivanto eb', palta jayvan̈n̈ej mach smunlaj d'a scal eb'. Yuj chi', lesalvan̈ec d'a jun aj munlajel chi', yic ol schecb'at eb' smunlajvum b'at yic'chaan̈ eb'. 3 Ixiquec a ex tic. Icha tz'aj sb'at noc' calnel d'a scal noc' oques, icha chi' tz'aj ex in checanb'ati. 4 Man̈ eyic'b'at e pa, yed'tal e tumin yed' pax e xan̈ab'. Man̈ ex och lin̈an lolonel yed' eb' anima tze cha d'a yoltac b'e. 5 Ayic tzex c'och d'a junoc pat, tzeyac'an stzatzil sc'ol eb' icha tic: Ayocab' junc'olal d'a yol e pat tic, xe chi d'a eb'. 6 Tato ay eb' snib'an junc'olal chi', ol ac'joc d'a eb' icha tz'aj eyalan chi'. Tato max snib'ej eb' jun, man̈ ol elc'ochlaj icha tzeyal chi' d'a eb'. 7 An̈ej d'a jun pat chi' tzeyac' e posado. A tas sva eb' tze va yed' eb', yujto a mach smunlaji, smoj schaan stojol. Max yal ton̈ej tzex b'eyec' d'a caltac pat. 8 Ayic tzex c'och d'a junjun chon̈ab' b'aj tzex chaji, tze van̈ej tas syac' eb' d'ayex. 9 Tzeyac' b'oxoc sc'ol eb' penaay b'aj tzex c'och chi', tzeyalan d'a eb': Stiempoalxo eyoch d'a yol sc'ab' Dios, xe chi d'a eb'. 10 Tato max ex chaji d'a junoc chon̈ab' b'aj tzex c'ochi, tzex ec' d'a yoltac calle, tzeyalan icha tic: 11 A spococal jun e chon̈ab' tic ix can d'a coc, sco tziccaneli,10.11 sco ch'oxancaneli to man̈xa calan quic d'ayex. Palta nachajocab'el eyuuj to stiempoalxo eyoch d'a yol sc'ab' Dios, xe chi d'a eb'. 12 A in tic sval d'ayex to ayic ol ja sc'ual yic ol ch'olb'itaj eb' anima, más nivan syaelal jun chon̈ab' chi' ol ac'joc d'a yichan̈ eb' aj Sodoma.

A juntzan̈ chon̈ab' max c'anab'ajani

(Mt 11.20-24)

13 A ex val tic ex aj Corazín yed' ex ex aj Betsaida, te chuc eyico'. Octom d'a chon̈ab' Tiro yed' d'a chon̈ab' Sidón b'ob'il juntzan̈ milagro icha ix in b'o d'a e cal tic. Tato icha chi', pecataxom snanac sb'a eb' ay d'a chon̈ab' chi'. Yac'nac am och juntzan̈ spichul eb' ya sva'i, yac'nac am q'ue q'uen tic'aq'uil taan̈ eb' d'a sjolom, yic scheclaji to scus eb' yuj smul. 14 Palta a d'a sc'ual yic ol ch'olb'itaj eb' anima, ec'al yaelal ol ac'jococh d'a eyib'an̈ d'a yichan̈ eb' aj Tiro yed' eb' aj Sidón chi'. 15 An̈ejtona' ex pax tic ex aj Capernaum, ¿tom tze na to ol eyic'chaan̈ e b'a? Sval d'ayex to ol ex lajvoqueloc.

16 Xal ex in c'ayb'um ex, a eb' ol chaan yab' d'ayex, syalelc'ochi, a d'ayin ol scha yab' eb'. A eb' tzex paticaneli, syalelc'ochi, a in tzin spatiquejel eb'. A eb' tzin paticanel chi', a jun checjinac in coti, a spatiquejel eb', xchi Jesús d'a eb' sc'ayb'um chi'.

Ix jax eb' 72 sc'ayb'um Jesús

17 Ix jax eb' 72 d'a tzalajc'olal, ix yalan eb':

—Mamin, a eb' enemigo ix sc'anab'ajej eb' tas ix cala' ayic ix cac'lab'an a b'i, xchi eb'.

18 Ix yalan Jesús d'a eb':

—A in tic vilnac tas ajnac scot vin̈ Satanás d'a satchaan̈ yemnac ul vin̈ d'a yolyib'an̈q'uinal tic, icha yec' copnaj leb'lon ayic sc'an̈ c'u. 19 A in tic svac' eyopisio yic syal eyem tec'tec' d'a yib'an̈ noc' chan yed' noc' sinaan, yic tzeyac'an ganar d'a yib'an̈ jantacn̈ej yipalil vin̈ eyajc'ool. Malaj junoc tas syal ex yixtani. 20 Man̈ yujoc to tzex sc'anab'ajej eb' enemigo tzex tzalaji, palta tzalajan̈ec yujto tz'ib'ab'ilxo e b'i d'a satchaan̈, xchi Jesús d'a eb'.

Ix tzalaj Jesús

(Mt 11.25-27; 13.16-17)

21 A d'a jun rato chi', a Jesús ix te tzalaj yuj Yespíritu Dios, ix yalani:

—Mamin, a ach Yajal ach d'a satchaan̈ yed' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, sval vach' lolonel d'ayach, yujto ix a c'ub'ejel juntzan̈ tic d'a eb' jelan yed' d'a eb' ec'al spensar d'a yichan̈ eb' yetanimail. Axo d'a eb' emnaquil syutej sb'a icha unin ix ac' ojtacajeloc. Icha chi' ix utej Mamin, yujto icha chi' ix el d'a a c'ool, xchi Jesús d'a slesal.

22 Ix lajvi chi', ix yalan d'a eb' anima ayec' ta':

—A in Mam ac'jinac masanil tastac d'a yol in c'ab'. Malaj mach ojtannac in a in Yuninal in tic. An̈ej in Mam chi' ojtannac in. An̈eja', malaj mach ojtannac in Mam chi', a inn̈ej Yuninal in vojtac yed' eb' in gana svac' yojtaquejeli, xchi Jesús d'a eb'.

23 Ix lajvi chi', ix ec' q'ueleloc d'a eb' sc'ayb'um, ix yalan d'a eb' icha tic:

—Vach' yic eb' tz'ilan juntzan̈ tzeyil tic. 24 Val yel sval d'ayex to tzijtum eb' schecab' Dios d'a peca' yed' eb' rey snib'ejnac yil jun van eyilan tic, palta man̈ yilnacoclaj eb'. An̈ejtona' jun van eyab'an tic, snib'ej eb' yab'nac, palta man̈ yab'nacoclaj eb', xchi d'a eb'.

A jun vin̈ aj Samaria vach' spensar

25 Ix lajvi chi', ay jun vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés ix q'ue lin̈an. Ix snib'ej vin̈ ix yac' proval Jesús, yuj chi' ix sc'anb'ej vin̈ d'ay:

—Ach co C'ayb'umal, ¿tas ol aj in chaan in q'uinal d'a juneln̈ej? xchi vin̈.

26 —¿Tas tz'ib'ab'ilcan d'a ley Moisés? ¿Tas xchi ayic tzavtan yab' eb' anima? xchi Jesús chi' d'a vin̈.

27 —Syal icha tic: Tze xajanej Cajal co Diosal d'a smasanil e c'ool, d'a smasanil e pixan, d'a smasanil eyip, d'a smasanil e pensar. Icha eya'ilan e b'a, ichaocab' chi' e xajanan eb' ay d'a spatic schiquin e pat, xchi vin̈ d'a Jesús.

28 —Vach' ix utej alani, tato icha chi' tzutej a b'a, ol a cha a q'uinal d'a juneln̈ej, xchi Jesús d'a vin̈. 29 Palta a vin̈, snib'ej vin̈ scol sb'a d'ay, yic max can vin̈ d'a q'uixvelal, yuj chi' ix yalanxi vin̈ d'a Jesús:

—¿Mach eb' yovalil tzin xajanej chi' syal chi'? xchi vin̈ d'ay.

30 Yuj chi' ix yalxi jun ab'ix tic Jesús d'a vin̈:

—A junel ay jun vin̈ van sb'ey d'a jun b'e scot d'a Jerusalén sc'och d'a Jericó. Ix yamji vin̈ yuj juntzan̈ eb' elc'um. Ix laj elc'ajel tastac yed'nac vin̈ yed' spichul vin̈. Ix mac'ji vecchaj vin̈, ijan ix cham vin̈ smac'an eb'. 31 Axo ix ec' jun vin̈ sacerdote d'a jun b'e chi', ton̈ej ix b'atcan q'uelan vin̈ d'a vin̈, b'en̈ej ix ec'b'at vin̈. 32 Ix c'ochpax jun vin̈ yin̈tilal Leví, axo ix yilanb'at vin̈ ix mac'ji vecchaj chi' vin̈, ix sq'uexb'ean sb'a vin̈ d'a vin̈, ix ec'b'at vin̈.10.32 33 Palta ix ec'pax jun vin̈ aj Samaria ta'. Ayic ix yilan vin̈, ix oc' sc'ool vin̈ d'a vin̈. 34 Ix c'och vin̈ d'a stz'ey vin̈, ix yan̈tan vin̈, ix yac'anoch aceite vin̈ yed' vino b'ajtac ix lajvi chi'. Ix sb'ac'an vin̈. Ix yac'anq'ue vin̈ d'a yib'an̈ schej, ix yic'anb'at vin̈ b'aj ay posado, ix stan̈van vin̈ ta'. 35 Axo d'a junxo c'u, ix yac'anelta chab' tumin vin̈ d'a vin̈ ay yic posado chi', ix yalan vin̈: Tzil val janic' jun vin̈ penaay tic. Tato nivan tza laj yuj vin̈, ol in tup d'ayach a ol in jax junelxo, xchican vin̈. 36 Yuj chi' tzin c'anb'ej d'ayach, ¿mach junoc eb' vin̈ oxvan̈ tic yetanimail sb'a yed' vin̈ ix yamji yuj eb' elc'um chi' tza na'a? xchi Jesús d'a vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés chi'.

37 —Aton vin̈ ix oc' sc'ool chi' d'a vin̈, xchi vin̈ d'a Jesús.

—Yel, atoni. Yuj chi', ixic, icha chi' tzutej a b'a, xchi Jesús d'a vin̈.

Ayec' Jesús d'a spat ix Marta yed' ix María

38 Axo ix b'at Jesús d'a yol b'e, ix c'och d'a jun aldea. Ata' ay jun ix scuch Marta. Ix schaanoch Jesús chi' ix d'a yol spat. 39 Ay pax junxo ix snulej ix scuchan María. A ix María chi', ix em c'ojan ix d'a yichan̈ Jesús yic syab' ix tas syala'. 40 Axo ix Marta chi', man̈ jantacoc tas sc'ulej ix, ix c'och ix d'a Jesús chi', ix yalan ix:

—Mamin, ¿tom max il jab'oc, to a ix in nulej tic, in yactejcan ix d'a yol sc'ab' in munlajel tic in ch'ocoj? Al d'a ix to scolvaj ix ved'oc, xchi ix.

41 Ix yalan Jesús d'a ix:

—Marta, Marta, te ay ach och d'a ilc'olal yuj jantac tas tza c'ulej chi'. 42 Palta junn̈ej val tas te yovalil sc'ulaji, aton jun chi' sgana ix María tic, yuj chi' malaj junoc mach ol yal yic'anec' d'a ix, xchi d'a ix.

11

A Jesús ix alancan yuj lesal

(Mt 6.9-15; 7.7-11)

1 A junel van slesalvi Jesús d'a jun lugar. Axo ix lajvi slesalvi, ix yalan jun sc'ayb'um d'ay:

—Mamin, ¿tom max on̈ a c'ayb'ej d'a lesal icha ix yutej vin̈aj Juan sc'ayb'an eb' sc'ayb'um? xchi vin̈ d'ay.

2 Yuj chi' ix yalan Jesús d'a eb':

—Icha tic tzeyutej e lesalvi:

Ach co Mam, nivanocab' elc'och d'a yichan̈ eb' anima. Ach ochocab' Yajalil d'a tic.

3 Ac' tas sco va yed' tas tz'och cuj d'a junjun c'u.

4 Ac' lajvoc co mul, yujto a on̈ tic scac' nivanc'olal eb' tz'och smul d'ayon̈.

Man̈ on̈ a cha ac'joc proval, xe chi, xchi Jesús.

5 Ix yalanxi Jesús chi' d'a eb':

—Q'uinaloc ayex tzex c'och d'a junoc eyamigo d'a chimilac'val, tzeyalani: Ach vetanimail, q'uean̈ vaan, ac' in q'uex jayeoc ooch, 6 yujto ay jun vamigo toto ix javi b'aj ix xid'eq'ui, malaj tas svac' d'ay, xe chi. 7 Tato ton̈ej stac'vielta d'ayex: Man̈ in a tzuntzejoch ta. Macanxo in pat, vaynac inxo yed' eb' unin. Max yal-laj in q'ue van vac' d'ayach, ta xchi. 8 Sval d'ayex, man̈ yujoc to yamigo ex sq'ue vaan yac' d'ayex, palta yujto av tzeyac'och d'ay syab'i syac' d'ayex jantac tas tze c'an d'ay yic maxtzac e tzuntzej. 9 Yuj chi' sval d'ayex: C'anec, a Dios ol ac'an d'ayex. Sayec, ol ilchaj eyuuj. Avajan̈ec och d'a ti' puerta, ol jacjoc te' d'ayex. 10 Yujto a mach sc'anani, scha'a. A eb' sayani, tz'ilchaj yuj eb'. An̈ejtona' eb' tz'avajoch d'a ti' puerta, sjacchaj te' d'a eb'.

11 A ex mamab'il ex, tato a junoc eyuninal sc'anan junoc noc' chay d'ayex, ¿tom a junoc noc' chan tzeyac' d'ay? 12 Ta a junoc noc' n̈olob' sc'an d'ayex, ¿tom a junoc noc' sinaan tzeyac' d'ay? 13 A ex tic eyojtac eyac'an jab'oc tas vach' d'a eb' eyuninal vach'chom chuc ex. Ocxom pax co Mam ay d'a satchaan̈, ol yac' Yespíritu d'a eb' sc'anan d'ay, xchi Jesús d'a eb'.

Ay eb' tz'alani to ayoch vin̈ diablo yed' Jesús

(Mt 12.22-30; Mr 3.20-27)

14 A junel ay jun vin̈ ayoch jun enemigo max uji slolon d'ay, yuj chi' max ujipaxlaj slolon vin̈ yuuj. Axo Jesús ix ic'anel jun enemigo chi' d'a vin̈. Ichato chi' ix lolonq'ue vin̈. Ix sat sc'ol eb' anima yuj jun chi'. 15 Palta ay eb' ix alani:

—A jun vin̈ tic syal yic'anel eb' enemigo vin̈ yujto a vin̈ Beelzebú yajalil eb' enemigo ayoch yed' vin̈, xchi eb'.

16 Ay juntzan̈xo eb' sgana yac'an proval Jesús. Yuj chi' ix sc'an yil junoc milagro eb' sch'oxan spoder Dios. 17 Palta yojtacxo Jesús tas van snaan eb', yuj chi' ix yalan d'a eb':

—Q'uinaloc ay junoc nación spoj sb'a eb' yajal d'ay, syac'an oval eb'. Tato icha chi', tz'ixtaxel snación eb' chi'. Q'uinaloc ay junoc patil eb' anima spoj sb'a yuj oval. Tato icha chi' sjuviel jun patil eb' chi'. 18 Icha chi' yaj vin̈ Satanás, tato spoj sb'a vin̈ d'a yol yico', ¿tom ol najtilax yopisio vin̈? A jun tic sval d'ayex, yujto a ex tic tzeyala' to sviq'uel eb' enemigo yuj spoder Beelzebú. 19 Palta tato icha chi', ¿mach ayoch yed' eb' e c'ayb'umal chi' ayic spechanel eb' enemigo eb'? Yuj chi' an̈eja' eb' e c'ayb'umal chi' sch'oxanel e paltail. 20 Palta yujn̈ej spoder Dios tzin pechel eb' enemigo chi', yuj chi' scheclaji to toxo ix syamoch Dios yac'an Yajalil d'a e cal.

21 Q'uinaloc ay junoc vin̈ vinac te ay yip, ay syamc'ab' vin̈ yic stan̈vej spat, man̈ comonoc syal yic'jielta sc'ael vin̈. 22 Palta tato sc'och junocxo mach ec'al yip d'a vin̈, tato tz'ac'ji ganar vin̈ yuuj, tz'ic'jiec' jantac syamc'ab' vin̈ ayoch yipoc sc'ool chi' yed' pax masanil tas ay d'a vin̈. Snaan vin̈ tas syutej juntzan̈ syiq'uec' chi'. Icha vin̈ aj pat chi', icha chi' yaj vin̈ diablo.

23 A eb' man̈ ayococh ved'oc, ajc'ool eb' d'ayin. A eb' max molb'ancot eb' anima ved'oc, a eb' spechan saclem eb' anima chi'.

A yab'ixal jun enemigo sc'ochxi d'a yed'tal

(Mt 12.43-45)

24 Q'uinaloc ay junoc enemigo tz'el d'a junoc anima ticnaic, tz'ec' d'a tz'inan luum, sayan b'aj syic' yip. Palta max ilchaj yuuj. Yuj chi' snaan icha tic: Ol in pax d'a in pat b'aj cotnac in, xchi. 25 Axo yic sc'ochxi, syilan spixan jun anima chi', icha junoc pat mesb'il yool, vach' yilji. 26 Yuj chi' sb'atxi, sb'at yic'ancot ucvan̈ocxo eb' enemigo másto chuc d'a yichan̈. Svach' och cajan eb' smasanil d'a jun anima chi'. Yuj chi', ste juviel jun anima chi' icha d'a sb'ab'elal, xchi Jesús d'a eb'.

A eb' vach' yico'

27 Yacb'an a Jesús van yalan juntzan̈ chi', ay jun ix ix, ix avajq'ue d'a scal eb' anima, ix yalan ix:

—Te vach' yic jun ix ix b'aj ach alji, b'aj ach chuni, xchi ix d'a Jesús.

28 Axo ix yalan Jesús chi' d'a ix:

—Más vach' yic eb' tz'ab'an tas syal Dios, sc'anab'ajan eb', xchi.

Ay eb' sc'anan yil junoc milagro

(Mt 12.38-42; Mr 8.12)

29 Tzijtum anima ix och oyan d'a spatic Jesús. Ix yalan d'a eb':

—A val eb' anima d'a jun tiempoal tic, te chuc eb'. Yuj chi' ton̈ej sc'an yil junoc milagro eb', junoc sch'oxan spoder Dios. Palta an̈ej jun milagro ol ch'oxjoc yil eb', aton jun icha sch'oxnac Dios yed' vin̈ schecab' scuchan Jonás. 30 Yujto a vin̈aj Jonás chi' ch'oxannaquel spoder Dios d'a eb' ay d'a chon̈ab' Nínive d'a peca'. Icha chi' vaj a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, yic tzin ch'oxel spoder Dios d'a e cal. 31 Ayic ol ja sc'ual sch'olb'itaj eb' anima, a jun ix yajal d'a Sur d'a peca', ol q'ue vaan ix, ol yalan e mul ix, yujto najat cotnac ix yab'i jantac sjelanil vin̈aj Salomón. A d'a tic, ay jun ec'al yopisio d'a yichan̈ vin̈aj Salomón chi', palta max cotlaj eb' anima smaclej yab' d'ay. 32 A eb' aj Nínive chi', snanac sb'a eb' yuj tas yalnac vin̈aj Jonás chi'. Axo d'a tic ay jun ec'al yopisio d'a yichan̈ vin̈aj Jonás chi', palta max e na e b'a. Yuj chi', ayic ol ja sc'ual sch'olb'itaj eb' anima, a eb' aj Nínive chi', ol q'ue vaan eb', ol yalan e mul eb'.

A yab'ixal candil

(Mt 5.15; 6.22-23)

33 Ayic scac'anoch sc'ac'al co candil, max cac'can b'aj man̈ chequeloc, max cac' pax och d'a yalan̈ junoc tasi. Palta chaan̈ scac'q'uei, yic vach' syil eb' tz'och d'a yol pat chi'. 34 A yol co sat, icha yaj candil yaj d'a co nivanil. Yuj chi' tato junn̈ej b'aj ayoch co sat, saquilq'uinal caji, vach' scutej co b'a yed' co nivanil. Palta tato ch'occh'oc b'aj scac'och co sat, tzon̈ can d'a cal q'uic'alq'uinal yuuj. 35 Tzeyil val e b'a, yic vach' a jun saquilq'uinal ayoch d'ayex, max meltzajxioch q'uic'alq'uinalil. 36 Tato saquilq'uinal yaj e nivanil smasanil, tato malaj jab'oc q'uic'alq'uinal ayoch d'ayex, saquilq'uinaln̈ej ton eyaji, icha junoc candil syac' saquilq'uinal, xchi Jesús.

A Jesús ix alan smul eb' fariseo yed' eb' c'ayb'um d'a ley Moisés

(Mt 23.1-36; Mr 12.38-40; Lc 20.45-47)

37 Ayic ix lajvi yalan juntzan̈ chi' Jesús, ay jun vin̈ fariseo ix avtan yed' vael d'a spat. Tz'eyan ix aj em c'ojan b'aj ix va chi'. 38 Axo vin̈ fariseo chi', ix sat sc'ol vin̈ yilani to maj sb'iclaj sc'ab' ichataxon smodo eb'. 39 Palta ix yalan Jesús d'a vin̈:

—A ex fariseo ex tic, lajan ex icha junoc mach an̈ej spatic svaso yed' yuc'ab' sb'iqueli, axo yool, miictac. Ichex ta', te vach'n̈ej tzeyutej e b'a d'a yichan̈ eb' anima. Palta axo d'a elc'altac, ton̈ej tzex och b'eyumal yuj eyixtan eb' anima chi', yuj eyac'an sgana e pec'al. 40 Te malaj jab'oc e pensar. ¿Tom man̈ eyojtacoc to a jun ix b'oan juntzan̈ tas squil tic, a' ix b'oanpax juntzan̈ tas man̈ chequeloclaj, aton co pensar? 41 Octom d'a smasanil e c'ool tzex colvaj d'a eb' meb'a'. Tato icha chi' scheclajeli to vach' ex d'a smasanil.

42 Ex fariseo, te chuc eyico'. A ex tic tzeyac' sdiezmoal te' alavena yed' te' ruda. Jantacn̈ej juntzan̈ itaj, tzeyac'n̈ej sdiezmoal. Palta tze na to man̈ yovaliloc tojol tzeyutej e b'a d'a anima. Malaj tze na' vach'chom man̈ xajanoc Dios eyuuj. Octom a juntzan̈ tic tze b'eyb'alej, max eyactejcan pax juntzan̈ chi'.

43 Ex fariseo, te chuc eyico'. A d'a spatil culto, an̈ej d'a xila eb' nivac vinac b'aj tze nib'ej tzex em c'ojan. Axo yic tzex ec' d'a yol calle, tze nib'ej tz'em n̈ojan eb' anima d'ayex, ayic tzex sc'uman eb'. 44 Ob'iltac ex, lajan ex icha b'aj smucji eb' chamnac,11.44 man̈xo chequeloc b'aj mucan. Tz'ec' eb' anima d'a yib'an̈, yujto man̈xo chequeloc tato ay anima mucan ta', xchi Jesús d'a eb'.

45 Ayic ix lajvi yalan juntzan̈ chi' Jesús, ay jun vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés ix alan d'ay:

—Ach co C'ayb'umal, ayic tzalan juntzan̈ tic, te chuc pax scab' a on̈ tic, xchi vin̈.

46 Ix yalanpax Jesús d'a eb':

—Ex c'ayb'um d'a ley Moisés, te chuc pax eyico', yujto a juntzan̈ e leyal, lajan icha junoc icatz te al. Ton̈ej tze tusb'ejq'uei yic scuchan eb' anima, palta max eyac'och junoc yiximal e c'ab' e d'un̈anb'at d'a yib'an̈ eb'.

47 Palta chuc eyico'. Tzato e vach' b'oej yed'tal eb' schecab' Dios d'a e campusante, aton eb' milb'ilcham yuj eb' e mam eyicham. 48 Ayic tze b'oan juntzan̈ chi', tze ch'oxeli to vach' yutejnac sb'a eb' e mam eyicham chi' e naani. A eb' miljinaccham eb', a exxo tic, tzato e b'opaxq'ue yed'tal eb' chi'.

49 Yuj chi' ix yalcan Dios yed' sjelanil: Ol in checb'at juntzan̈ eb' in checab' yalel in lolonel d'ayex. Ay eb' ol e milchamoc, ay pax eb' ton̈ej ol eyac'och d'a syaelal, xchi. 50 Yuj chi' d'a eyib'an̈ d'a jun tiempoal tic ol yac'can Dios masanil schamel eb' schecab' milb'ilcham yictax ix el yich jun yolyib'an̈q'uinal tic. 51 Man̈ jantacoc eb' schecab' Dios milb'ilchamoc yictax ix miljicham vin̈aj Abel,11.51 masanto ayic ix miljicham vin̈aj Zacarías d'a snan̈al altar yed' stemplo Dios. Yuj chi' sval d'ayex to a Dios ol ac'ancan schamel juntzan̈ eb' schecab' chi' d'a eyib'an̈.

52 Ex c'ayb'um d'a ley Moisés, te chuc eyico', yujto munil ix eyac'och eyopisio e jacan spensar eb' anima yed' slolonel Dios, palta max eyac'och e pensar d'a slolonel chi', axo eb' sgana syac'och spensar d'ay, max e chalaj yac'och eb', xchi Jesús chi'.

53 Ayic ix yalan juntzan̈ chi', ix te cot yoval eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley chi' yed' eb' vin̈ fariseo chi'. Ix och ijan eb' vin̈ stzuntzan yuj juntzan̈ tas sc'anb'ej eb' vin̈ d'ay. 54 Smaclej yab' eb' vin̈ tato ay junoc b'aj slectaj sloloni, yic syac'och eb' vin̈ d'a yib'an̈.

12

Ix yalcan Jesús yuj chab'satil

1 A junel smilalxo eb' anima ix smolb'ej sb'a d'a Jesús. Ix laj ste svitz'ej sb'a eb', ix laj stec'laj yoc eb'. Axo Jesús chi' ix b'ab'laj alan d'a eb' sc'ayb'um:

—Tzeyil val e b'a d'a yich span eb' fariseo, syalelc'ochi, aton schab'satil eb', 2 yujto jantacn̈ej tas c'ub'anel ticnaic, ol laj checlajelta. Yed' pax jantacn̈ej c'ub'eltac yaji, ol ojtacajeloc. 3 Yuj chi' masanil tas tzeyal d'a c'ub'eltac, ol laj yab' eb' anima smasanil. Yed' pax masanil tastac slaj e sajlajoch d'a e chiquin, ol laj pucaxel d'a scal eb' anima smasanil.

An̈ej d'a Dios yovalil tzon̈ xivi

(Mt 10.28-31)

4 Sval d'ayex ex vamigo, man̈ ex xiv d'a eb' smilan e nivanil tic, yujto ayic slajvi ex smilan eb', malaj junocxo tas syal ex yutan eb'. 5 Palta sval d'ayex mach b'aj yovalil tzex xivi: Xivan̈ec d'a Dios. Aton jun syal yic'anel e q'uinal, slajvi chi' tzex yac'anb'at d'a infierno. Yuj chi' val yel xivan̈ec d'ay.

6 Ilecnab' noc' cotac much, malaj yelc'och noc'. Ayic schon̈chaj noc', ovan̈ noc' d'a chab' cotac tumin, palta a Dios max satlaj sc'ool d'a junoc noc'. 7 A ex xo tic, ec'alto eyelc'och d'a yichan̈ jantac noc' yunetac much chi'. Inatax xil e jolom, b'isb'il yuj Dios chi'. Yuj chi' man̈ ex och ilc'olal.

Eb' max q'uixvi yalani to yic Cristo eb'

(Mt 10.32-33; 10.19-20)

8 A in sval d'ayex, yaln̈ej mach junoc eb' tz'alan d'a yichan̈ eb' anima to vic eb', icha in pax ta', a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ol val eb' vicoc d'a yichan̈ eb' yángel Dios. 9 A eb' tz'alan d'a yichan̈ eb' anima to man̈ vicoc eb', a in xo ol val pax el d'a yichan̈ eb' yángel Dios to man̈ vicoc eb'.

10 A eb' tz'alan junoc chucal d'a in patic, a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, syal yac'ji lajvoc smul eb'. Axo eb' tz'alan junoc chucal d'a spatic Yespíritu Dios, a jun mul chi', man̈xo ol ec'b'atlaj.

11 Ayic ol ex ic'jocb'at d'a spatil culto, ma tzex ic'jib'at d'a yichan̈ eb' vin̈ juez, ma eb' vin̈ yajal, man̈ eyac' pensar yuj tas ol eyutoc e colan e b'a d'a eb', ma yuj tas ol eyala', 12 yujto ayic ol c'och stiempoal eyalani, a Yespíritu Dios ol alan d'ayex tas ol eyala', xchi Jesús d'a eb'.

Ay smay jun b'eyumal

13 A d'a scal juntzan̈ anima chi', ay jun vin̈ ix alan d'a Jesús:

—Ach co C'ayb'umal, al d'a vin̈ vuc'tac to a tas aycan d'a vin̈ yuj vin̈ co mam syac' nan̈aloc vic vin̈ yed'oc, xchi vin̈.

14 Ix yalan Jesús d'a vin̈:

—Ach vamigo, ¿tom ay mach ix ac'an vopisio voch juezal d'ayex, yic tzin pucanb'at juntzan̈ e c'ael chi'? xchi d'a vin̈.

15 Ix lajvi chi', ix yalan d'a eb' anima:

—Tzeyil e b'a, tze tan̈vej val e b'a, yic malaj b'aj ol eyil e c'ool d'a junoc tas, yujto vach'chom tzijtum tas ay d'ayon̈, man̈ yujoc chi' tzalajc'olal tzon̈ ec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, xchi.

16 Yuj chi' ix yal jun ch'oxnab'il tic d'a eb':

—Ay jun vin̈ b'eyum, tzijtum sat tas syavej vin̈ ix el d'a sat sluum. 17 Ix snaub'tan̈an vin̈: ¿Tas svutej? Man̈xa b'aj syal in molancan sat tas ix vavej tic. 18 Ix snaan vin̈ icha tic: Ol in pojel juntzan̈ spatil sat vavb'en tic, ol in b'oan juntzan̈ocxo nivac. Ata' ol in molcanoch masanil tastac ix vavej yed' masanil in c'ael. 19 Ol lajvoc chi', ol valan icha tic: A ticnaic, nivan tas ix in molb'ejcani, nivan tiempo ol in c'ana', yuj chi' syal vic'an vip ticnaic, syal tzin va'i, svuc'an a', jantacn̈ej tas tzin nib'ej. Syal vac'an tzalajb'oc in c'ool, xin chama, xchi vin̈. 20 Palta ix yalan Dios d'a vin̈: A ach tic te malaj a pensar. D'a jun ac'val tic ol ach chamoc. A juntzan̈ molb'ilcan tic uuj, ¿mach ay yico'? xchi Dios d'a vin̈. 21 Icha chi' yaj eb' smolan sb'eyumal d'a yol yico', axo d'a yic Dios meb'a' eb', xchi Jesús d'a eb' anima.

A Dios tz'ilan eb' yuninal

(Mt 6.25-34)

22 Ix lajvi chi', ix yalan Jesús d'a eb' sc'ayb'um:

—Sval d'ayex, man̈ eyac' pensar yuj tas ol ic'an yec' tiempo eyuuj. Yuj tas tze va'a yed' pax yuj e pichul tzeyac'ochi. 23 A Dios tz'ac'an co q'uinal, ocxom tas sco va'a, ¿tom man̈ ol yac'a'? A ix ac'an co nivanil, ¿tom man̈ ol yac' pax co pichul? 24 Ina noc' much, ¿tom ay tas syavej noc'? ¿tom ay tas sjach' noc'? Malaj yed'tal b'aj smolb'ej jab'oc svael noc', palta a Dios tz'ac'ann̈ej tas sva noc'. A ex xo pax tic, ec'al eyelc'och d'a yichan̈ noc' much chi'. 25 ¿Tom ay junoc ex syal eyac'anoch nan̈alocxo vara e teel yujto tzeyac' pensar? 26 Yuj chi' tato max techaj e b'oan juntzan̈ tas malaj yelc'ochi, ¿tas yuj tzeyac' pensar yuj juntzan̈ocxo tasi?

27 Ilec nab' te' xumac sq'uib'i. Max munlaj te', max ch'alvi te'. Vach'chom icha chi', ayic yec'nac vin̈aj rey Salomón d'a peca', te vach' yilji vin̈ yed' spichul, palta maj tzac'van yilji vin̈ icha te' xumac chi'. 28 A juntzan̈ te' chi', ton̈ej ayec' te' d'a caltac te', axo d'a junxo c'u sn̈usjitz'a te' d'a yol horno. Vach'chom icha chi' yaj te', a Dios tz'ac'an svach'il yilji te'. Yuj chi' a ex tic, yelxo val ol yac' e pichul Dios, palta a ex pural tzeyac'och d'a e c'ool. 29 Yuj chi' man̈ eyac' pensar yuj tas ol e va'a, yed' yuj tas ol eyuq'uej. 30 A eb' man̈ ojtannacoc Dios, aton d'a spatic juntzan̈ tic q'uelanoch eb', palta yojtac Dios to ay tz'och juntzan̈ chi' cuuj, yujto co Mam yaji. 31 Yuj chi', aq'uec eyip e c'anab'ajan Dios Cajal. Tato icha chi' tze c'ulej, ol ac'jocpax masanil juntzan̈ chi' d'ayex.

Molec e b'eyumal d'a satchaan̈

(Mt 6.19-21)

32 A ex tic, icha in calnel eyaji. Vach'chom jayvan̈ exn̈ej, palta man̈ ex och ilc'olal, yujto a co Mam Dios ix ex ac'an och d'a yol sc'ab', yujto icha chi' ix el d'a sc'ool. 33 Chon̈eccan el tastac ay d'ayex, aq'uec d'a eb' malaj yico'. Icha chi' ol aj smolchaj e b'eyumal d'a satchaan̈, ichoc d'a yol junoc yed'tal malaj b'aq'uin̈ ol c'aoc. A jun chi' malaj b'aq'uin̈ ol lajvoc. Ata', malaj junoc elc'um syal yelc'anelta. An̈ejtona', man̈ ol och pax ijaxoc. 34 A b'aj ay co b'eyumal, ata' ayb'at co pensar.

Yovalil lista scutej co b'a

(Mt 24.45-51)

35 Te lista tzeyutej e b'a icha eb' ayoch spichul, ay pax och scandil eb' stan̈vani. 36 Q'uinaloc ay eb' checab' van stan̈van sjax spatrón d'a junoc q'uin̈ nupnajel, sjax d'a spat. A sjavi, tz'avajochi, lista yaj eb' checab' chi' sjacanoch d'a elan̈chamel. Icha syutej sb'a eb' checab' chi' stan̈vani, icha chi' tzeyutej e b'a. 37 Tato pitzan eb' checab' chi' ayic sjax spatrón eb' chi', te vach' yic eb'. Val yel sval d'ayex to a val vin̈ patrón chi' sb'oanem c'ojjab' eb' d'a mexa, tz'ac'ji va eb' yuj vin̈. 38 Vach'chom chimilac'valxo, ma ayto sc'ana', ta pitzan eb' schecab' chi', te vach' yic eb'. 39 Nachajocab'el jun ab'ix tic eyuuj. Q'uinaloc ay junoc vin̈ ix och elc'um d'a yol spat, tato yojtac vin̈ jantac hora sc'och jun elc'um chi', majam scha jacjoclaj spat vin̈ chi'. 40 A exxo pax tic, lista tzeyutej e b'a, tze maclani, yujto ayic manto in e na javoc, ol in ja jucnaj a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, xchi Jesús d'a eb'.

41 Yuj chi' ix sc'anb'an vin̈aj Pedro d'ay:

—Mamin, ¿cuujn̈ej a ma ix al jun ch'oxnab'il tic, ma yuj eb' anima smasanil? xchi vin̈.

42 Yuj chi' ix yalan Jesús d'a eb':

—¿Mach eb' sch'ox eb' checab' vach' chi' tze na'a? Q'uinaloc ay junoc patrón, tato ay junoc checab' sc'anab'ajani, jelan paxi, aton jun chi' tz'ac'jioch yopisio yoch mayordomoal yic syil eb' schecab' chi' smasanil, syac'an va eb' d'a junjuntac el. 43 Tato a jun checab' chi' van smunlaj icha sgana spatrón, te vach' yico' ayic ol jax spatrón chi'. 44 Val yel sval d'ayex to ol yac'och vin̈ yilumaloc jantac tas ay d'ay. 45 Palta q'uinaloc a jun checab' chi' snaani to manto ol ja spatrón chi', yuj chi' syamanoch smac'an eb' yetchecab'vumal chi' yed' eb' ix ix smunlaji, ton̈ej syac' sgana sva'i, syuc'an an̈. 46 Axo d'a junoc c'u sna'a to manto ol jalaj vin̈ spatrón chi', palta a d'a jun c'u chi' ol javoc vin̈. Ta sjavi vin̈ ayic man̈ tan̈vab'iloc, man̈ naanoc yuj jun checab' chi', te nivan syaelal ol ac'jococh d'a yib'an̈. Ol yac'anb'at vin̈ d'a scal eb' maj ac'an och Dios d'a sc'ool.

47 Q'uinaloc ay junoc checab' ojtannac tas sgana spatrón d'ay. Palta man̈ listaoc syutej sb'a, max sc'anab'ajej paxi. Te nivan yaelal ol ochcan d'a yib'an̈. 48 Palta q'uinaloc ay jun checab' man̈ ojtannacoc tas sgana spatrón, sc'ulej juntzan̈ tas smoj tz'ac'jicot yaelal d'a yib'an̈ yuuj, quenn̈ej yaelal chi' ol cot d'a yib'an̈. A eb' nivan tas ix ac'ji d'ay, nivan pax tas ol c'anb'aj d'a eb'. Yed' eb' nivan tas ix ac'jioch d'a yol sc'ab', nivan pax tas ol yac'xi entregar eb'.

Yuj Jesús ay eb' ol spojel sb'a

(Mt 10.34-36)

49 A in tic, in ja vac'och jun icha c'ac' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Comonoc val vanxo sq'ue tin̈ton sc'ac'al ticnaic. 50 Ay val jun nivan yaelal ol ja d'a vib'an̈, ichato ol in ac'joc bautizar yuuj. Tzin cus val sic'lab'il ticnaic masanto ol ujoc elc'ochi. 51 ¿Tom tze na a ex tic to in ja vac'och junc'olal d'a yolyib'an̈q'uinal tic? Sval eyab'i to maay. In javi vac' spoj sb'a eb' anima. 52 Q'uinaloc ay ovan̈oc d'a junoc pat, ol och oxvan̈oc ajc'olal d'a chavan̈xo. Axo eb' chavan̈ chi' ol och ajc'olal pax d'a eb' oxvan̈ chi'. Icha chi' ol aj eb' anima d'a jun tiempoal tic. 53 A eb' mamab'il, ol yac' oval eb' yed' eb' yuninal. An̈eja' pax eb' ix nunab'il, ol yac' oval eb' ix yed' yune'. Ay pax eb' ix alib'al ol yac' oval yed' eb' ix yalib', xchi Jesús d'a eb'.

A juntzan̈ yechel yic lajvub' c'ual

(Mt 16.1-4; Mr 8.11-13)

54 Ix yalan juntzan̈xo tic Jesús d'a eb' anima:

—Ayic tzeyilan sq'ue vaan asun b'aj tz'em c'u, elan̈chamel tzeyala' to ol yac' n̈ab'. Yel toni, icha chi' yaji. 55 Axo yic scot ic' d'a sur, tzeyalani to ol q'uixnajoc. Yel tzeyala', sq'uixnaji. 56 Palta a ex tic, chab' sat ex. Jelan snachajel juntzan̈ chi' eyuuj, juntzan̈ scot d'a satchaan̈ yed' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, palta ¿tas yuj max nachajel eyuuj tas syalelc'och jun tiempoal tic?

Sco b'o co b'a yed' eb' cajc'ool

(Mt 5.25-26)

57 ¿Tas yuj max e b'eyc'olej e b'a tato tojol tas tze c'ulej d'a yichan̈ Dios? 58 Q'uinaloc ay junoc mach tz'ac'anoch tas d'a eyib'an̈ ticnaic, ayic vanto e b'at yed' d'a yol b'e, tzeyalan e b'a d'ay, yic maxtzac ex c'och d'a yichan̈ vin̈ alcal. Yujto a vin̈ alcal chi' ol ex ac'anoch d'a yol sc'ab' eb' vin̈ polencía. Axo eb' vin̈ ol ex ac'anoch d'a preso. 59 Sval d'ayex, max ex el d'a libre, masanto tze tup e multa smasanil.

13

Yovalil sco na co b'a yuj co mul

1 A d'a jun tiempoal chi', ay juntzan̈ eb' ix c'och d'a Jesús, ix yalan yab'ixal juntzan̈ eb' aj Galilea eb', chajtil ix yutej vin̈aj Pilato smilancham eb' ayic van yac'an juntzan̈ silab' eb' d'a Dios. 2 Yuj chi' ix yalan Jesús d'a eb':

—¿Tzam e na tas yuj icha chi' ix aj eb' vin̈ aj Galilea chi'? ¿Yuj am to te chuc eb' vin̈ d'a yichan̈ juntzan̈ eb' yetchon̈ab' chi' tze na'a? 3 Sval d'ayex to maay. A ex tic, tato max e na e b'a yuj e mul, ol ex champax e masanil. 4 Naeccot yuj 18 eb' anima chamnac yuj jun pat te chaan̈ steel lan̈chajnac d'a Siloé. ¿Tas yuj icha chi' ajnac eb' tze na'a? ¿Tom te chuc eb' d'a yichan̈ juntzan̈xo eb' yetchon̈ab' d'a Jerusalén chi'? 5 Sval d'ayex to maay. A ex tic, tato max e na e b'a yuj e mul, e masanil ol ex champaxoc, xchi Jesús d'a eb'.

6 Ix lajvi chi', ix yalan jun ab'ix tic d'a eb':

—Ay jun vin̈ avab'il jun te' higo yuj d'a sat sluum. Ix b'at vin̈ yila' tato ay sat te', palta axo ix c'och vin̈, malaj junoc sat te' ix ilchaj yuj vin̈. 7 Yuj chi' ix yalan vin̈ d'a vin̈ smunlaj d'a sluum chi': Ina yoxilxo ab'il in cajvi vec' in say junoc sat te', palta malaj juneloc svil junoc pitan̈. Yuj chi' sval d'ayach, ch'aquel te'. Nab'an̈ej tz'ixtax lum luum macb'il tic yuj te', xchi vin̈. 8 Axo vin̈ smunlaj chi' ix alani: Mamin patrón, tan̈vej junocxo ab'il. Ol vac'lej in d'ocan c'unb'oc lum d'a yich te', ol vac'an och abono d'a te', 9 talaj icha chi' ol yac' sat te'. Palta tato maay, ol in ch'acanel te' icha tzal chi', xchi vin̈, xchi Jesús.

B'oxinac sc'ool jun ix ix d'a sc'ual ic'oj ip

10 A d'a sc'ual ic'oj ip ix c'och Jesús d'a yol spatil culto, yic sc'ayb'ej eb' anima. 11 Ayec' jun ix ix ta', 18 ab'ilxo yoch jun enemigo d'a ix. Ix coxob'ican snan̈al ix, toxon̈ej n̈ojanem ix. Maxtzac yal-laj stojolb'iq'ue lin̈an ix. 12 Axo yic ix ilchaj ix yuj Jesús, ix avtajcot ix yuuj, ix yalan d'a ix:

—Ach ix, toxo ach colchaj d'a jun a yaelal tic, xchi d'a ix.

13 Ix yac'anec' sc'ab' Jesús d'a yib'an̈ ix, val d'a jun rato chi' ix tojolb'iq'ue lin̈an ix. Ix och ijan ix yalan vach' lolonel d'a Dios. 14 Axo vin̈ yajal b'aj ayec' eb' chi', ix cot yoval vin̈ yujto a Jesús ix ac'an b'oxoc sc'ol jun ix ix chi' d'a sc'ual ic'oj ip, yuj chi' ix yalan vin̈ d'a eb' anima ayec' ta':

—Vaquen̈ej c'u smoj tzon̈ munlaj d'a yol semana. A d'a juntzan̈ c'ual chi' syal tzex ja e c'an b'oxoc e c'ool. Man̈oc d'a sc'ual ic'oj ip, xchi vin̈ yajal chi'.

15 Ix tac'vi Jesús d'a vin̈:

—A ex tic, chab' sat ex. Q'uinaloc ay junoc noc' e vacax, ma junoc noc' e b'uru etzan d'a sc'ual ic'oj ip, ¿tom man̈ ol eyiq'uelta noc' yic b'at eyac'an yuc' a' noc'? 16 A jun ix tic, yin̈tilal Abraham ix. Ayxo 18 ab'il yamb'il ix yuj vin̈ Satanás, ichato tzec'b'il ix yuj vin̈. ¿Tom man̈ smojoc scolchaj ix d'a jun syaelal tic yujto sc'ual ic'oj ip? xchi Jesús.

17 Ayic ix yalan jun chi', masanil eb' ayoch ajc'olal d'ay, ix te q'uixvi eb'. Palta masanil juntzan̈xo eb' anima, ix te tzalaj eb' yilan juntzan̈ tas ix sc'ulej Jesús chi', yujto te nivan yelc'och juntzan̈ milagro chi'.

A yab'ixal sat an̈ mostaza

(Mt 13.31-32; Mr 4.30-32)

18 Ix yalan Jesús:

—¿Chajtil ol aj sq'uib' sb'isul eb' anima tz'och d'a yol sc'ab' Dios tze na'a? Ol val jun ab'ix tic eyab'i yic ol nachajel eyuuj. 19 A jun chi' lajan icha sat an̈ mostaza ix yavej jun vin̈ d'a sat sluum. Sq'uib' an̈, lajan tz'aj an̈ yed' juntzan̈ te' nivac te'. Yuj chi' syal svay noc' much d'a sc'ab' an̈, xchi Jesús.

A yab'ixal yich pan

(Mt 13.33)

20 Ix yalan junxo ab'ix Jesús:

—Ol val junxo ab'ix d'ayex chajtil ol aj sq'uib' sb'isul eb' anima tz'och d'a yol sc'ab' Dios. 21 A jun chi' lajan icha jab'oc yich pan syac'och jun ix ix d'a scal oxe' almul harina. Spajb'i masanil ixim yuj jab' yich pan chi', sipji ixim yuuj, xchi Jesús.

A jun puerta yunen̈ej

(Mt 7.13-14,21-23)

22 An̈ejtona' van sb'at Jesús d'a sb'eal Jerusalén, ix laj ec' d'a juntzan̈ chon̈ab' yed' d'a juntzan̈ aldea b'aj ix sc'ayb'ej eb' anima. 23 Ay jun anima ix c'anb'an d'ay:

—Mamin, ¿tom jayvan̈n̈ej eb' ol colchajoc? xchi.

Yuj chi' ix yalan Jesús:

24 —Aq'uec eyip eyoch d'a jun puerta yunen̈ej, yujto sval d'ayex to tzijtum eb' sgana yochi palta max yal-laj yoch eb'. 25 A in tic, icha yajal pat vaji. Tato tzin q'ue lin̈an tzin macan in pat yacb'an ayexto ec' d'a sti' te' pat chi', ol ex avajochoc, Mamin, jac on̈ ochi, xe chama. Axo ol valani: Man̈ vojtacoc mach ex, xin chama. 26 Palta a on̈ tic vanac on̈, cuc'nac a' ed'oc. A c'ayb'ejnac on̈ d'a yoltac calle, xe cham d'ayin. 27 Axo ol valan d'ayex: Toxo ix val d'ayex, man̈ ex vojtacoc. Elan̈ec e masanil, yujto an̈ej chucal tze c'ulej, xin cham d'ayex. 28 Ato ta' ol ex siq'uic'oc eyoq'ui ayic ol eyilani, ayec' vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac, vin̈aj Jacob yed' smasanil eb' schecab' Dios ayxo ec' d'a yol sc'ab' Dios, a exxo tic, ayex can elta d'a spatic. 29 Yujto ay eb' ol cot d'a junjun chon̈ab', b'aj sja c'u, b'aj tz'em c'u, d'a norte yed' d'a sur, ol em c'ojan eb' sva d'a smexa eb' ayxo och d'a yol sc'ab' Dios chi'. 30 Ay eb' malaj yelc'och ticnaic, axo d'a jun tiempoal chi' nivan ol aj yelc'och eb'. Ay pax eb' nivan yelc'och ticnaic, axo d'a jun tiempoal chi', malaj jab'oc ol aj yelc'och eb', xchi Jesús.

Cusnac Jesús yuj eb' aj chon̈ab' Jerusalén

(Mt 23.37-39)

31 An̈eja' d'a jun c'u chi', ix c'och juntzan̈ eb' vin̈ fariseo d'a Jesús, ix yalan eb' vin̈:

—Elan̈ d'a tic, yujto sgana vin̈aj Herodes tzach smilchamoc, xchi eb' vin̈ d'ay.

32 Ix tac'vi Jesús chi' d'a eb' vin̈:

—A vin̈ chi', lajan vin̈ icha noc' vaax, ¿toc ay yelc'och noc'? Ixiquec, alec d'a vin̈: A ticnaic yed' q'uic'an sviq'uel eb' enemigo d'a eb' anima, ol laj b'oxoc eb' penaay vuuj. Axo chab'ej tzin vach' b'oan in munlajel tic, xchi Jesús, xe chi d'a vin̈. 33 Palta a in tic, an̈eja' ol in b'at ticnaic, q'uic'an yed' chab'ej, yujto an̈ej d'a Jerusalén tzon̈ miljicham a on̈ schecab' on̈ Dios tic.

34 A ex tic ex aj Jerusalén, chuc eyico', tz'oc' val in c'ol eyuuj. Tze miln̈ejcham eb' schecab' Dios. Axo juntzan̈xo eb' schecjicot yuj Dios d'ayex, ton̈ej slaj e julcham eb' d'a q'uen yax q'ueen. Tzijtum elxo in gana tzex vavtejcot d'ayin, icha junoc noc' caxlan̈ syavtejcot yune', smoyq'ue d'a yalan̈ sc'axil, palta max yal e c'ool tzex coti. 35 Ab'ec. A jun e templo tic ol can tz'inan,13.35 yujto sval d'ayex to man̈xo ol in eyil-laj, masanto ol eyal icha tic: Calec vach' lolonel d'a jun checb'ilcot yuj Dios Cajal, xe chama, xchi Jesús d'a eb'.

14

B'oxinac sc'ool jun vin̈ penaay

1 A d'a jun sc'ual ic'oj ip, aton d'a sábado, ix c'och Jesús vael d'a spat jun vin̈ yajal eb' vin̈ fariseo. Axo juntzan̈xo eb' vin̈ yetfariseoal vin̈ ix maclan yila' tas ol yutej sb'a. 2 Ata' ayec' jun vin̈ penaay yuj mal c'ab' oc d'a yichan̈ Jesús. 3 Axo Jesús chi' ix c'anb'an d'a eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés yed' d'a eb' vin̈ fariseo chi':

—¿Ay am sleyal scac' b'oxoc sc'ol junoc penaay d'a sc'ual ic'oj ip, mato maay? xchi d'a eb' vin̈.

4 Man̈xalaj tas ix yal eb' vin̈. Ichato chi' ix chaji vin̈ penaay chi' yuj Jesús, ix b'oxi sc'ool vin̈ yuuj, ix yalan d'a vin̈ to spax vin̈. 5 Ix lajvi chi', ix yalan d'a eb' vin̈ fariseo chi':

—Q'uinaloc a ex tic ay junoc eyuninal ma junoc e vacax, sb'at d'a yol junoc xab', ¿tom max b'at eyic'q'ueta d'a elan̈chamel, vach'chom sc'ual ic'oj ip? xchi d'a eb' vin̈.

6 Majxo nachajlaj tas syutej eb' vin̈ spacan d'ay.

A yab'ixal eb' avtab'il d'a jun nupnajel

7 Ix yilan Jesús tas ix yutej sb'a eb' avtab'il d'a jun vael. Snib'ej eb' tz'em c'ojjab' b'aj tz'em c'ojan eb' nivac vinac. Yuj chi' ix yalan jun tic d'a eb':

8 —Tato ay b'aj tzex avtaj d'a junoc q'uin̈ nupnajel, man̈ ex em c'ojan d'a sc'ojnub' eb' nivac vinac. Talaj icha chi' ay junoc vin̈ ec'al yelc'och d'ayex sc'och ta', 9 axo vin̈ tzex avtan chi' tz'alan d'ayex: Elan̈ d'a te' xila tic, ac'b'at te' d'a vin̈ tic, tato xchi. Tzex q'uixvi, axo d'a xila eb' malaj yelc'och tzex emcan c'ojan. 10 Palta ayic tzex avtaji, tzex em c'ojan b'aj malaj val yelc'ochi, yic axo sja vin̈ tzex avtan chi', syalan vin̈ d'ayex: Ach vamigo, ochan̈ d'a jun lugar b'aj tz'em c'ojan eb' nivac yelc'ochi, xcham vin̈. Ichato chi', nivan tz'aj eyelc'och d'a yichan̈ eb' ayec' d'a mexa chi'. 11 Yaln̈ej mach syic'chaan̈ sb'a, ol ic'joc emta. Axo eb' emnaquil syutej sb'a, ol ic'joc chaan̈ eb'.

12 Ix yalanpax d'a vin̈ ix avtan eb' vael chi':

—Ayic tza b'oan junoc nivan vael, man̈ avtej eb' amigo, eb' uc'tac, eb' a c'ab' oc yed' eb' b'eyum d'a a lac'anil. Yujto ol ach yavtej pax eb' d'a yico', icha chi' ol a chaanxi spac chi'. 13 Palta ayic tza b'oan junoc nivan vael, tzavtej eb' meb'a', eb' elnac sc'ab', eb' max uji sb'eyi yed' eb' max uji yilani. 14 Tato icha chi' tzutej, vach' ic syal chi', yujto vach'chom max a cha spac d'a eb', ol a cha spac ayic ol pitzvocxi eb' vach' sb'eyb'al, xchi Jesús d'a vin̈.

A yab'ixal jun nivan vael

(Mt 22.1-10)

15 Ay jun vin̈ ayoch d'a scal eb' ayoch d'a jun mexa chi', ayic ix yab'an juntzan̈ chi' vin̈, ix yalan vin̈ d'a Jesús:

—Te vach' yic eb' ol och vael b'aj ayoch Dios Yajalil, xchi vin̈.

16 Yuj chi' ix yal jun ab'ix tic Jesús:

—A junel, ay jun vin̈ ix b'oan jun nivan vael. Tzijtum eb' anima ix yavtej vin̈. 17 Axo ix c'och yorail jun vael chi', ix schecanb'at jun schecab' vin̈, ix b'at yalan d'a eb' avtab'il, ix yalan d'a eb': Cotan̈ec. Ix c'och yorail yoch vael, vach'xo yaj smasanil, xchi d'a eb'. 18 Palta ix laj sc'anan nivanc'olal sb'a eb'. A jun vin̈ b'ab'el, ix yal vin̈ icha tic: Ay jun in luum toto ix in mana', yovalil b'at vila'. Sval in b'a d'ayach, aq'uin nivanc'olal, xa chi, xchi vin̈. 19 Axo ix yalan junxo vin̈: Ato val slajvi in manan oye' par in vacax tic, ol b'at vac'lej proval noc'. Ac'ab' nivanc'olal, xa chi d'a vin̈, xchi vin̈. 20 Ix yalan junxo vin̈: Toto ix och vetb'eyum, yuj chi' max yal-laj in b'ati, xa chi, xchi vin̈. 21 Yuj chi' a vin̈ checab' chi' ix alan juntzan̈ tic d'a spatrón. Ix cot yoval vin̈ patrón chi', ix yalan vin̈ icha tic: Ixic elan̈chamel d'a yoltac calle d'a juntzan̈ b'e tz'ec' d'a cal chon̈ab' tic, tzic'cot eb' meb'a', eb' ay spaltail, eb' max uji sb'eyi yed' eb' max uji yilani, xchi vin̈. 22 Axo ix c'ochxi vin̈ schecab' chi' junelxo, ix yalan vin̈ d'a vin̈: Mamin patrón, ix in c'anab'ajej tas ix ala', palta ayto sc'an sb'ud'ji, xchi vin̈. 23 Ix yalanxi vin̈ d'a vin̈: Ixic d'a yoltac calle, d'a juntzan̈xo b'e tz'ec' d'a yol chon̈ab' tic, tzac'an pural eb' scoti yic sb'ud'ji in pat tic yuj eb'. 24 Yujto sval d'ayach, malaj junoc eb' ix in b'ab'laj avtej ol va d'a jun nivan vael tic, xchi vin̈ patrón chi', xchi Jesús.

A eb' tz'och sc'ayb'umoc Jesús yovalil syab' syail eb'

25 Tzijtum eb' anima ix och tzac'an yuj Jesús, yuj chi' ix meltzajb'at q'uelan d'a eb', ix yalani:

26 —Tato ay eb' sja d'ayin, palta ta más nivan yelc'och smam snun eb' d'a vichan̈ snaani, ma ix yetb'eyum, yuninal, eb' yuc'tac, eb' ix yanab', ma sq'uinal eb', tato icha chi', max yal-laj yoch eb' in c'ayb'umoc. 27 A eb' sb'eyb'alan in b'eyb'al, sb'ecanpax cham sb'a eb' d'a te' culus vuuj, an̈ej eb' smoj yoch in c'ayb'umoc. 28 Q'uinaloc ay junoc ex tze nib'ej tze b'o junoc nivan pat, ayic manto eyamoch e b'oani, ¿tom max ex em c'ojan tze naan yuj stojol tato c'ocb'il syab'i? 29 Tato maay, ton̈ej tzeyac'canem yich, axo eb' anima tzex b'uchani. 30 Syalan eb': A jun vin̈ tic, ix syamoch vin̈ sb'oan spat, palta maj b'olaj yuj vin̈, xcham eb'. 31 Q'uinaloc ay junoc vin̈ rey van sb'at yac' oval yed' junocxo vin̈ rey, palta an̈ej lajun̈e' mil soldado vin̈ yed'nac. Axo pax junxo vin̈ rey chi', ay 20 mil soldado vin̈ yed'nac. Ayic manto b'atlaj vin̈, ¿tom max em c'ojan vin̈ snaan sic'lab'il tato stechaj yac'an jun oval chi' vin̈? 32 Tato sna vin̈ to max techaj yuuj, schecanb'at junoc schecab' vin̈ d'a vin̈ yed'nac syac'an oval chi', yacb'an najatto van scot vin̈, yic syalan vin̈ to tz'och eb' d'a junc'olal. 33 Ichex pax ta', tato max eyactejcan jantac tas ay d'ayex, max yal eyoch in c'ayb'umoc.

Ayic slajviec' sc'achial atz'am atz'am

(Mt 5.13; Mr 9.50)

34 A atz'am atz'am, vach' ton atz'am. Palta q'uinaloc satel sc'achial atz'am, ¿tasto tz'aj sc'anchaji? 35 Man̈xalaj tz'ochi, man̈oc d'a lum luum, man̈oc d'a abonoal, toxon̈ej syumchajeli. A juntzan̈ tzeyab' tic, naec val sic'lab'il, xchi Jesús d'a eb'.

15

A yab'ixal jun noc' calnel satnac

(Mt 18.10-14)

1 Masanil eb' vin̈ tecumel alcabar yed' juntzan̈xo eb' te chuc d'a yol sat eb' anima, ix c'och eb' d'a stz'ey Jesús smaclej yab' tas syala'. 2 Yuj chi' a eb' vin̈ fariseo yed' eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés, b'uchumtac slolon eb' vin̈ d'a spatic Jesús chi', ix yalan eb' vin̈:

—A jun vin̈ tic schan̈ej eb' chuc sb'eyb'al vin̈ sc'och d'ay. Ina sva vin̈ yed' eb', xchi eb' vin̈.

3 Yuj chi' ix yal jun ch'oxnab'il tic Jesús d'a eb' vin̈:

4 —Q'uinaloc ay junoc vin̈ d'a e cal tic ay cienoc noc' scalnel. Tato ay junoc noc' satcani, scan noc' yetb'eyum noc' chi' d'a junoc ac'lic, sb'at vin̈ say noc' satcan chi', masanto schax noc' yuj vin̈. 5 Axo schaxc'och noc' chi', schelancot noc' vin̈. Ste tzalaj val vin̈. 6 Ayic sc'ochxi vin̈ d'a spat, syavtancot eb' yamigo vin̈ yed' eb' ay d'a slac'anil. Syalan vin̈ d'a eb': Tzalajan̈ec ved'oc, yujto ix sat jun noc' in calnel. Palta toxo ix ilchajxi noc' vuuj, xchi vin̈ d'a eb'. 7 An̈ejtona', q'uinaloc ay 99-oc anima, toxonton tojol spensar, man̈ yovaliloc sna sb'a eb' snaani, malaj tzalajc'olal d'a satchaan̈ yuj eb'. Palta a in sval d'ayex, tato ay junoc malaj svach'il sb'eyb'al, sna sb'a yuj smul, yelxo val nivan tzalajc'olal yuj jun chi' d'a satchaan̈.

A yab'ixal jun tumin sati

8 Q'uinaloc ay junoc ix ix ay lajun̈eoc stumin. Tato satb'at junoc, syac'och staj ix, slaj smesanelta yol spat ix. Syac' val sgana ix sayani masanto tz'ilchaji. 9 Axo schax q'uen yuj ix, smolb'an eb' ix svach'c'ool ix yed' eb' ay d'a slac'anil ix. Syalan ix d'a eb': Tzalajan̈ec ved'oc, yujto ay jun q'uen in tumin ix sati. Axo ticnaic, ix chax q'uen vuuj, xchi ix d'a eb'. 10 Val yel sval d'ayex, icha pax chi' stzalaj Dios yed' eb' yángel d'a satchaan̈ yuj junoc anima chuc sb'eyb'al sna sb'a d'a smul, xchi Jesús.

A yab'ixal jun vin̈ uninab'il satnacb'ati

11 Ix yalanpax junxo ab'ix tic Jesús:

—Ay jun vin̈ ay chavan̈ yuninal. 12 A vin̈ tzac'an unin ix alan d'a vin̈ smam icha tic: Mamin, pojcan snan̈al tastac ol ac'can d'ayon̈ ato syala' jantac ol ac' d'ayin, xchi vin̈. Yuj chi', a vin̈ mamab'il chi' ix pojancan d'a eb' vin̈. 13 Jayeanto c'ual chi', ix laj schon̈anel tastac ix ac'jican d'a vin̈ yuj smam chi', ix b'at vin̈ d'a junxo chon̈ab' te najat. Ata' ix b'at slajel stumin vin̈ d'a juntzan̈ chucal. 14 Ayic toxo ix lajviel q'uen tumin chi', ix ja jun nivan vejel d'a jun chon̈ab' chi'. Man̈xalaj tas sva vin̈, syac' val techaj vejel vin̈. 15 Yuj chi' ix b'at sc'an munlaj sb'a vin̈ d'a jun vin̈ ay d'a chon̈ab' chi'. Axo vin̈ ix checanb'at vin̈ d'a jun sluum tan̈voj chitam. 16 Scham vin̈ yuj vejel, yuj chi' ix snib'ej vin̈ yab'lej tas syab'lej noc' chitam chi', palta malaj mach tz'ac'an jab'oc tas d'a vin̈. 17 Ichato chi' ix snaan sb'a vin̈: ¿Tas yuj icha tic tzin c'ulej, svac'cham in b'a yuj vejel d'a tic, axom d'a vin̈ in mam jantac am tas sva eb' smajan vin̈, syac' sobre tas sva eb'? 18 Más vach' tzin pax b'aj ay vin̈ in mam chi'. Ol valan d'a vin̈: Mamin, ix och in mul d'a Dios yed' d'ayach. 19 Man̈xo in al uninaloc. Ichocab' junoc a majan tzin ajcani, xin chama, xchi vin̈. 20 Ix meltzaj vin̈ b'ian.

Najatto van scot vin̈, ix yilanb'at vin̈ smam vin̈ chi', ix te oc' sc'ool vin̈ d'a vin̈. Ix b'at lemnaj vin̈ schacot vin̈. Ix och lac'naj vin̈ d'a vin̈, ix stz'ub'anelta sti' vin̈ d'a tzalajc'olal. 21 Ix yalan vin̈ d'a vin̈ smam chi': Mamin, ix och in mul d'a Dios yed' d'ayach. Man̈xo smojoc tzin al uninaloc, xchi vin̈. 22 Axo vin̈ mamab'il chi' ix alan d'a eb' smajan: Lemec, iq'ueccot jun mojoc pichul te vach', tzeyac'anoch d'a vin̈ vuninal tic. Tzeyac'anpax och junoc colc'ab' d'a sc'ab' vin̈, tzeyac'anoch xan̈ab' vin̈. 23 Slajvi chi', tzeyic'ancot junoc noc' yune' vacax, aton noc' te b'aq'uech, tze milancham noc'. To ol och jun nivan vael, ol cac'anoch q'uin̈. 24 Yujto a vin̈ vuninal tic, chamnacxo vin̈ in naani, palta tob'an pitzan vin̈. Satnacb'at vin̈, axo ticnaic ix jax vin̈ d'ayin, xchi vin̈. Ichato chi', ix syamanoch eb' yac'anoch q'uin̈ chi'.

25 Axo vin̈ b'ab'el unin, ayb'at vin̈ d'a smunlajel. Axo ix jax vin̈, ix yab'an vin̈ ayoch son, van yec' eb' chan̈al. 26 Yuj chi' ix yavtancot jun smajan vin̈ smam vin̈ chi', ix sc'anb'an vin̈ d'ay: ¿Tas yuj ayoch jun q'uin̈ tic? xchi vin̈. 27 Yuj vin̈ uc'tac ix jaxi. A vin̈ a mam ix checan miljoccham noc' yune' vacax b'aq'uech, yujto vach' sc'ool vin̈ ix jax vin̈, malaj tas ix ic'an vin̈, xchi jun majan chi' d'a vin̈. 28 Yuj chi' ix cot yoval vin̈. Man̈xalaj sgana vin̈ yoch d'a yol pat. Yuj chi' ix elta vin̈ smam vin̈ chi', ix och ijan vin̈ smontan vin̈ yic tz'och vin̈. 29 Palta ix yalan vin̈ d'a vin̈ smam chi': Ojtac jantacxo tiempo tzin munlaji, malaj b'aj ix in pitej in b'a d'ayach. Manta b'aj tzac' junoc noc' yune' chiva yic svac'och in q'uin̈ yed' eb' vamigo. 30 Axo ticnaic ix jax vin̈ uninal xid' satanel a tumin yed' eb' ix ajmul ix. Axo yuj vin̈ tza milancham noc' vacax b'aq'uech, xchi vin̈ d'a vin̈ smam chi'. 31 Axo ix yalan vin̈ smam vin̈ chi': Ach vuninal, ay achn̈ej ec' ved'oc. Masanil tas ay d'ayin icn̈ej yaji. 32 Yuj chi' smoj ton cac'an och q'uin̈ yic tzon̈ tzalaji. Yujto a vin̈ uc'tac tic, chamnacxo vin̈ co naani, tob'an pitzan vin̈. Satnac b'at vin̈, palta ix jax vin̈ d'ayin, xchi vin̈ mamab'il chi', xchi Jesús.

16

A yab'ixal vin̈ mayordomo

1 Ix yalan jun ab'ix tic Jesús d'a eb' sc'ayb'um:

—Ay jun vin̈ patrón te b'eyum. Ay jun vin̈ smayordomo vin̈. Ix yab'an specal vin̈ to a vin̈ smayordomo vin̈ chi' van satanel tastac ay d'a vin̈. 2 Axo vin̈ patrón chi' ix avtan vin̈, ix yalan vin̈: Ay juntzan̈ tas ix vab' d'a a patic. Yuj chi' ac' entregar a cuenta d'ayin. Man̈xo ol ach munlaj d'a jun opisio tic d'ayin, xchi vin̈. 3 Yuj chi' ix snaan vin̈ mayordomo chi', ¿tas ol vutoc in b'a ticnaic? Ol in yiq'uel vin̈ d'a vopisio, palta max uji junocxo munlajel vuuj. Tzin q'uixvi vec' d'a titac pat in c'an va in b'a. 4 Toxo ix in na ticnaic tas ol vutoc in b'a. Yuj chi' vach'chom malaj in munlajel, tecan ay eb' ol in chaanoch d'a yol spat, xchi vin̈. 5 Ix lajvi chi', ix laj yavtancot eb' vin̈ ay sb'oc d'a vin̈ spatrón vin̈ chi'. Ix sc'anb'an vin̈ d'a vin̈ ix b'ab'lajc'ochi: ¿Jantac a b'oc d'a vin̈ patrón? xchi vin̈. 6 Cien barril in b'oc aceite d'a vin̈, xchi vin̈. Inye, tato icha chi' a b'oc aceite chi', ina jun yumal a b'oc chi'. Elan̈chamel tzach em c'ojan, tza b'oan junocxo, 50-n̈ej tza tz'ib'ejemi, xchi vin̈ mayordomo chi' d'a vin̈. 7 Ix lajvi chi', ix sc'anb'an vin̈ d'a junxo vin̈: Xal ach, ¿jantac pax ic d'a vin̈? xchi vin̈. A in tic, cien quintal in b'oc trigo d'a vin̈, xchi junxo vin̈ chi'. Tato icha chi', a tz'ajxican d'a yumal a b'oc chi', 80-xon̈ej tza tz'ib'ejemi, xchi vin̈ d'a vin̈. 8 Ix yalan vin̈ patrón chi' to te jelan ix yutej sb'a jun vin̈ mayordomo chi' d'a elc'al. Yujto a eb' ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, te jelan syutej sb'a eb' d'a yichan̈ eb' ayoch saquilq'uinal Dios d'ay. 9 A in sval d'ayex, a q'uen tumin, secojtac sc'anji q'uen d'a chucal. Palta vach' tzeyamc'ab'ej q'uen d'a vach'il, yic tz'aj eyamigo. Tato icha chi', ayic ol lajvoc yopisio q'uen e tumin chi', ol ex chajoc d'a jun eyed'tal ay d'a juneln̈ej. 10 A eb' tojol syutej sb'a yed' jab'oc tasi, an̈ejtona' tojol pax syutej sb'a eb' d'a jantac tas nivan ay d'ay. A eb' man̈ tojoloc syutej sb'a yed' jab'oc tasi, an̈ejtona' man̈ tojoloc ol yutoc sb'a eb' yed' junoc nivan ol ac'joc d'ay. 11 Yuj chi', tato man̈ tojoloc tzeyutej e b'a yed' q'uen tumin sc'anchaj d'a yolyib'an̈q'uinal tic, malaj mach ol ac'an junoc b'eyumal nivan yelc'och d'a yol e c'ab'. 12 Tato man̈ tojoloc tzeyutej e b'a d'a junoc tas ch'oc mach ay yico', malaj mach ol ac'an junoc eyico'.

13 Malaj junoc mach syal yac'an servil chavan̈oc spatrón, yujto ay jun malaj yelc'och d'ay. Axo junxo te nivan yelc'och d'ay. Vach' syutej sb'a d'a junoc, axo d'a junxo chuc syutej sb'a. Max yal-laj cac'an servil Dios yed' q'uen tumin, xchi Jesús d'a eb'.

14 Axo eb' vin̈ fariseo, an̈ej d'a q'uen tumin ayoch spensar eb' vin̈. Yuj chi', ayic ix yab'an jun chi' eb' vin̈, ix b'uchvaj eb' vin̈ d'a Jesús. 15 Ix yalanxi Jesús chi' d'a eb' vin̈:

—A ex pax tic, d'a yichan̈ eb' anima, vach' tzeyutej e b'a. Axo pax Dios yojtac tas yaj e pensar. Ay juntzan̈ tas nivan yelc'och d'a yichan̈ eb' anima, axo d'a yichan̈ Dios, chacb'ileli.

16 An̈ej ley Moisés yed' juntzan̈ tas tz'ib'ab'ilcan yuj eb' schecab' Dios d'a peca' aycanoch yopisio masantax ix ulec' vin̈aj Juan vin̈ ac'jinac bautizar. Axo ticnaic, atax ix ulec' vin̈ ix elcan yich yaljiel jun vach' ab'ix chajtil tz'aj yoch eb' anima d'a yol sc'ab' Dios. Yuj chi' masanil eb' syac' yip yoch d'a yol sc'ab' Dios.

17 Vach'chom ol lajvoc ec' satchaan̈ yed' yolyib'an̈q'uinal tic, axo pax jun ley chi', vach'chom junoc letra, malaj val junoc b'aj man̈ ol elc'och tas syala'.

Ix yalcan Jesús yuj eb' spuclaj sb'a

(Mt 19.1-12; Mr 10.1-12)

18 A junoc vin̈ spuc sb'a yed' ix yetb'eyum, syic'an junocxo ix, tz'em vin̈ ajmulal. Tato ay junoc vin̈ tz'ic'an pax junoc ix spucnac sb'a yed' vin̈ yetb'eyum chi', tz'empax vin̈ ajmulal.

A yab'ixal jun vin̈ b'eyum yed' vin̈aj Lázaro

19 A junel ay jun vin̈ te b'eyum. Vach' sb'o vin̈ yed' spichul te caro stojol. Junjun c'u syac'an q'uin̈ vin̈, tzijtum tas syac' chijoc vin̈. 20 Ay pax jun vin̈ meb'a' scuch Lázaro, ayq'ue yab'il yaxc'a d'a vin̈. Tz'em c'ojan vin̈ d'a sat luum d'a sti' spuertail spat vin̈ b'eyum chi'. 21 A vin̈ meb'a' chi', snib'ej vin̈ sva jab'oc juntzan̈ sc'ajil vael tz'em d'a yalan̈ smexa vin̈ b'eyum chi'. Axo noc' tz'i' b'at lec'anel sat yab'il yaxc'a ayq'ue chi' d'a vin̈. 22 Ix c'och sc'ual ix cham vin̈ meb'a' chi', axo eb' ángel ix ic'anb'at vin̈ d'a svach'ilal b'aj ayec' vin̈aj Abraham. Ix c'och pax sc'ual ix cham vin̈ b'eyum chi'. Ix mucchaj vin̈. 23 Ix c'och spixan vin̈ b'aj ay spixan eb' chamnacxo. Axo yic van yab'an syail vin̈, ix q'ue q'uelan vin̈, najatto ix yilb'at vin̈aj Abraham chi' vin̈. Ayec' vin̈aj Lázaro d'a stz'ey vin̈. 24 Yuj chi' ix avaj vin̈ b'eyum chi' icha tic: Mamin Abraham, oc'ocab' a c'ool d'ayin. Checcot vin̈aj Lázaro chi', sch'ayan yiximal sc'ab' vin̈, tzul yac'anoch vin̈ d'a sn̈i' vac' yic siclab' jab'oc, yujto max techaj vab'an syail d'a cal c'ac' tic, xchi vin̈. 25 Axo ix yalan vin̈aj Abraham chi': A ach tic, nacoti to te vach' ach ec' d'a yolyib'an̈q'uinal, axo vin̈aj Lázaro tic, d'a syaelal ix ec' vin̈. A ticnaic jun, van schaan snivanil sc'ol vin̈ d'a tic. An̈ejtona' ach, van ab'an syail ta'. 26 A junxo svala', ay jun nivan xab' olan d'a co cal eyed'oc. Yuj chi', vach'chom ay eb' ay d'a tic, sgana sc'axpaj ta', max yal-laj. An̈ejtona' ex, max yal-laj e c'axpajec' ta' d'a tic, xchi vin̈. 27 Tato icha chi' jun mamin, comonoc tza checb'at vin̈aj Lázaro chi' d'a spat vin̈ in mam. 28 Ata' ay ovan̈ eb' vin̈ vuc'tac. Syalan vin̈ yab' eb' vin̈ yic vach' man̈ ol ja eb' vin̈ ved' d'a scal yaelal tic, xchi vin̈. 29 Ix yalan vin̈aj Abraham chi': A d'a eb' ayec' juntzan̈ tas stz'ib'ejnaccan Moisés yed' eb' schecab' Dios. Yac'ocab'och eb' d'a sc'ool tas syal juntzan̈ chi', xchi vin̈. 30 Man̈ c'ocb'iloc jun chi' mamin, palta tato ol pitzvocxi junoc d'a scal eb' chamnac yal yab' eb', ol ton sna sb'a eb', xchi vin̈. 31 Ix yalanxi vin̈aj Abraham chi': Tato max yac'och sc'ol eb' d'a tas stz'ib'ejnaccan Moisés yed' eb' schecab' Dios chi', vach'chom ay junoc ol pitzvoc d'a scal eb' chamnac, an̈ejtona' man̈ ol yac'och eb' d'a sc'ool, xchi vin̈aj Abraham chi' d'a vin̈, xchi Jesús.

17

Ay smay cac'an somchaj spensar junoc mach

(Mt 18.6-7,21-22; Mr 9.42)

1 Ix yalan Jesús d'a eb' sc'ayb'um:

—Ay juntzan̈ tastac tz'ic'an somchajel spensar eb' anima, palta a val mach tz'ac'an somchajel spensar eb' yetanimail, te chuc yico'. 2 Octom b'ab'el spixjioch junoc nivaquil q'uen d'a sjaj, syumjicanb'at d'a yol a' mar yic sjic' a' schami, yacb'an manto yac' somchaj spensar junoc uninto. Tato icha chi', te vach' yico'.17.2 3 Yuj chi' tzeyil val e b'a.

Tato ay junoc eyetanimail tz'och smul d'ayex, tzeyal d'ay. Tato sna sb'a, tzeyac' nivanc'olal. 4 Vach'chom uquel tz'och smul d'ayex d'a junoc c'u, palta uquel sb'at yalxi sb'a d'ayex syalan icha tic: Aq'uin nivanc'olal, man̈xo ol in c'ulej junelxo, tato xchi, yovalil tzeyac' nivanc'olal, xchi Jesús.

Tato scac'och Dios d'a co c'ool

5 A eb' schecab' Jesús ix alan d'ay:

—Ochan̈ qued'oc yic sco vach' aq'uejoch Dios d'a co c'ool, xchi eb'.

6 Yuj chi' ix yalan d'a eb':

—Tato yel tzeyac'och Dios d'a e c'ool, vach'chom jab'n̈ej, icha quilan junoc pitan̈ sat an̈ mostaza, ol yal eyalan d'a jun nivan te' tic: Q'uean̈cot yed' sch'an̈al ib'. Tzach b'atcan d'a yol a' mar. B'at avejempax a b'a ta', tato xe chi, ol sc'anab'ajej te' icha tzeyal chi'.

A yopisio eb' tz'ac'an servil Dios

7 Q'uinaloc ay junoc co checab' tzon̈ ac'an servil. Tato ayb'at d'a co munlajel, mato ayb'at iloj calnel, ma iloj vacax, axo yic sjaxi, ¿tom naan calan d'ay? Ochan̈, eman̈ c'ojan, va'an̈, ¿tom xco chi d'ay? 8 Maay jun. Tecan icha tic scutej calan d'ay: Q'uexel a b'a, b'iquel a c'ab'. Tza b'oan in vael, tzac'ancot d'ayin. Ichato chi' ol ach va ach tic, xco chi d'ay. 9 ¿Tom scac' yuj diosal d'ay yujn̈ej to ix sc'anab'ajej tas ix cal chi'? Maay. 10 Icha jun checab' chi', ichex ta'. Ayic toxo ix lajvi e c'anab'ajan masanil schecnab'il Dios, smoj tzeyal icha tic: Te malaj vach' cochi, an̈ej juntzan̈ tas ix checji co c'ulej ix co b'o'o, xe chi, xchi Jesús d'a eb'.

Lajun̈van̈ eb' vin̈ vinac ix b'oxi sc'ol yuj Jesús

11 Axo Jesús, an̈eja' sb'at d'a sb'eal Jerusalén, ix c'och d'a smojonal Samaria yed' Galilea. 12 Ayic ix c'och d'a jun aldea, ay lajun̈van̈ eb' vin̈ penaay yuj jun yab'il scuch lepra. Yuj chi' maj snitzochlaj sb'a eb' vin̈ d'a stz'ey Jesús, 13 ton̈ej ix avajcot eb' vin̈ d'ay:

—Mamin Jesús, oc'oc val a c'ool d'ayon̈, xchicot eb' vin̈.

14 Axo ix iljib'at eb' yuj Jesús, ix yalanb'at d'a eb':

—Ixiquec, ix ch'oxec e b'a d'a eb' sacerdote, xchi d'a eb' vin̈.

Yacb'an van sb'ey eb' vin̈, ipan sb'oxi eb' vin̈. 15 Ay jun vin̈ d'a scal eb' vin̈ chi', ayic ix yilan vin̈ to toxo ix b'o sc'ool, ix meltzaj vin̈, ix och ijan vin̈ yalan vach' lolonel d'a Dios, ix avaj val chaan̈ vin̈. 16 Ix javi vin̈ d'a yichan̈ Jesús, ix em cumnaj vin̈ d'a sat luum yic syac'an yuj diosal vin̈ d'ay. Aj Samaria jun vin̈ chi'. 17 Yuj chi' ix yalan Jesús:

—¿Tom man̈ lajun̈van̈oc eb' vin̈ ix b'oxi sc'ool? ¿B'aj ay b'alun̈van̈xo eb' vin̈ chi'? 18 A jun vin̈ tic, ch'oc chon̈ab'il vin̈, palta an̈ej vin̈ ix ul alan vach' lolonel d'a Dios.

19 Ix yalan Jesús d'a vin̈:

—Q'uean̈ vaan, paxan̈. Ach b'oxi yujto in ac'och d'a a c'ool, xchi d'a vin̈.

A chajtil tz'aj yoch Dios Cajaloc

(Mt 24.23-28,36-41)

20 Ay juntzan̈ eb' vin̈ fariseo ix c'anb'an d'a Jesús:

—¿B'aq'uin̈ val ol och Dios Cajaloc? xchi eb' vin̈ d'ay.

—Ayic ol och Dios Cajaloc, max yal-laj quilan yed' co sat. 21 Max yal-laj calani: Ayec' d'a tic, ma ayec' d'a chi', man̈ xco chioc, yujto a d'a co pixan tz'och Yajalil, xchi Jesús d'a eb' vin̈.

22 Ix lajvi chi' ix yalan d'a eb' sc'ayb'um:

—Ay val jun tiempoal ol javoc, ol eyalan icha tic: Tzoc val jax junelxo jun Ac'b'ilcot yuj Dios d'a co cal tic, vach'chom junn̈ejlaj c'ual, xe chama. Palta man̈xo ol jalaj. 23 Ay eb' ol alanoc: Ina yajec' d'a tic, ma ina yajec' d'a chi', xcham eb', palta man̈ ex b'atoc, man̈ ex och tzac'an yuj eb'. 24 Yujto icha val yec' copnaj leb'lon, sacb'i smasanil satchaan̈ yuuj, icha chi' ol aj in ja d'a jun c'ual a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic. 25 Palta yovalil ol in b'ab'laj ab'ej val syail sic'lab'il. Ol in spatiquejel eb' anima d'a jun tiempoal tic. 26 Ayic ol in jaxoc, lajan ol aj icha jun tiempoal ayic yec'nac vin̈aj Noé. 27 Yujto a eb' anima d'a jun tiempoal chi', ichn̈ejta' yec' c'u yuj eb': Sva eb', syuc'an a' eb', ay eb' van yoch yetb'eyum, ay eb' van sc'anji yisil. Max snalaj eb' tato ay tas ol ja d'a yib'an̈ eb'. Icha chi' yec' tiempo yuj eb' masanto c'och sc'ual yoch vin̈aj Noé chi' d'a yol te' arca. Aton ta' cotnac jun nivan a' mucvajum, laj cham eb' smasanil. 28 Icha pax chi', ujinac d'a stiempoal pax vin̈aj Lot: Sva eb', syuc'an a' eb', smanvaj eb', schon̈vaj eb', syavej tastac eb', slaj sb'oan spat eb'. 29 A val yelcancot vin̈aj Lot d'a yol chon̈ab' Sodoma, yemul jun c'ac' yed' juntzan̈ cotac q'ueen chac xilinac. Icha val yem n̈ab', icha chi' yemta d'a satchaan̈. Icha chi' aj scham eb' smasanil. 30 Icha val ajnac d'a jun tiempoal chi', icha chi' ol aj in ja a in tic, xchi Jesús.

31 A d'a jun c'ual chi', tato ay eb' ayq'ue d'a yib'an̈ spat, vach'chom ay tas aycan yuj eb' d'a yol spat, mocxob' emtalaj eb' yiq'ueli. Tato ay eb' ayb'at munlajel, mocxob' meltzaj eb' d'a spat. 32 Tze nacot tas ajnac ix yetb'eyum vin̈aj Lot chi'. 33 A eb' snib'ej scol sb'a d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol satel sq'uinal eb' d'a juneln̈ej. Axo eb' syac'cham sb'a vuuj, ol scha sq'uinal eb' d'a juneln̈ej.

34 Sval d'ayex, tato ay chavan̈oc vaynac d'a sat sch'at d'a jun ac'val chi', ay jun ol ic'jocb'atoc, ay junxo ol canoc. 35-36 Q'uinaloc ay chavan̈oc eb' ix van smol cheni, jun ix ol ic'jocb'atoc, axo junxo ix ol canoc, xchi Jesús d'a eb' sc'ayb'um chi'.

37 Ayic ix yab'an jun chi' eb', ix sc'anb'an eb' d'ay:

—¿B'ajtil ol ujoc jun chi' Mamin? xchi eb'.

—Icha tz'ajc'och noc' ostoc b'aj ay junoc chamnac noc', icha chi' ol ajoc, xchi Jesús d'a eb'.

18

Ix chamnac yetb'eyum yed' vin̈ juez

1 Ay jun ab'ix ix yal Jesús d'a eb' sc'ayb'um, yic snachajel yuj eb' to max yal stzactzaj eb' yac'an lesal d'a masanil tiempo. 2 Icha tic ix yutej yalan d'a eb':

—A junel ay jun vin̈ juez d'a jun chon̈ab'. Malaj yelc'och Dios d'a sat vin̈. Malaj pax yelc'och eb' anima d'a vin̈. 3 A d'a jun chon̈ab' chi', ay jun ix chamnac yetb'eyum. Junjun c'u b'at sc'an ix d'a vin̈ juez chi' to sb'o yaj yoval ix. 4 Te nivanxo tiempo tz'eq'ui, malaj sgana vin̈ juez chi' sb'oan yaj d'a ix. Palta yib'an̈taquilto ix snaan vin̈: Vach'chom max in c'anab'ajej Dios, malaj pax tz'och eb' anima d'ayin, 5 palta a jun ix tic, ol in b'o yaj yoval ix, yujto junjun c'u tzul avaj ochta ix d'ayin. Tato maay, man̈xo ol techajlaj ix vuuj, xchi vin̈.

6 Icha chi' ix yutej vin̈ juez chuc chi' snaani. 7 Axo pax Dios, ¿tom man̈ ol sb'o yaj d'a eb' sic'b'ilel yuuj, eb' tz'avtan d'a c'ual d'ac'val? ¿Tom ol ec' tiempo scolvaj d'a eb' tze na'a? 8 Sval d'ayex, ol sb'o yaj d'a eb' d'a elan̈chamel. Palta a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ayic ol in jaxoc, ¿ay am eb' aytoec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, an̈eja' ayoch Dios d'a sc'ool? xchi Jesús Cajal.

Vin̈ fariseo yed' vin̈ tecumel alcabar

9 Ix yalanxi junxo ab'ix tic Jesús d'a juntzan̈ eb' vach' spensar snaani. A d'a sat eb' chi', malaj svach'il juntzan̈xo eb' anima. Yuj chi', icha tic ix aj yalan d'a eb':

10 —Ay chavan̈ eb' vin̈ vinac ix b'at lesal d'a yamaq'uil stemplo Dios. Ay jun vin̈ fariseo, ay pax jun vin̈ tecumel alcabar. 11 Ayic ix c'och vin̈ fariseo chi', ix q'ue lin̈an vin̈. Ix lesalvi vin̈ icha tic: Ach in Diosal, svac' yuj diosal d'ayach, yujto man̈ in lajanoc yed' juntzan̈xo eb' anima. A eb' chi', elc'um eb', man̈ vach'oc syutej sb'a eb', tz'em eb' d'a ajmulal. Yed' pax jun vin̈ tecumel alcabar tic, svac' yuj diosal d'ayach yujto man̈ in lajanoc yed' vin̈. 12 Yujto a in tic, chael tzin och d'a tzec'ojc'olal d'a junjun semana. An̈ejtona' svac' sdiezmoal d'ayach yuj jantac tas svac' ganar, xchi vin̈. 13 Axo pax vin̈ tecumel alcabar chi', najatto ix cotcan lin̈an vin̈, yujto xiv vin̈, man̈ jab'oc ix q'ue q'uelan vin̈ d'a satchaan̈. Ix smac' sn̈i' sc'ol vin̈, ix yalan vin̈ icha tic: Ach in Diosal, oc'oc val a c'ool d'ayin, te chuc in, xchi vin̈ d'a Dios. 14 A in tic svala' to ayic ix pax vin̈ tecumel alcabar chi', vach'xo vin̈ d'a yichan̈ Dios. Axo pax vin̈ fariseo chi', man̈ vach'oc vin̈ d'a yichan̈ Dios, yujto a eb' syic'chaan̈ sb'a, ol ic'jocxiemta eb'. Axo eb' syiq'uemta sb'a, nivan ol aj yelc'och eb', xchi Jesús.

Sch'oxnac svach'c'olal Jesús d'a eb' unin

(Mt 19.13-15; Mr 10.13-16)

15 Ay eb' mamab'il ix ic'ancot eb' yuninal d'a Jesús yic syaq'uec' sc'ab' d'a yib'an̈ eb'. Ayic ix yilan eb' sc'ayb'um to icha chi', ix cot yoval eb' d'a eb' ix ic'ancot eb' chi', ix cachji eb' yuj eb'. 16 Axo Jesús ix avtancot eb' sc'ayb'um chi', ix yalan d'a eb':

—Chaeccot eb' unin d'ayin. Man̈ e cachoch vaan eb', yujto an̈ej eb' lajan spensar icha eb' unin tic, an̈ej eb' ay yalan yic yoch d'a yol sc'ab' Dios. 17 Val yel sval d'ayex, a eb' max chaan Dios Yajaloc icha syutej eb' unin schaani, malaj b'aq'uin̈ ol och eb' d'a yol sc'ab', xchi Jesús.

A jun vin̈ b'eyum ix lolon yed' Jesús

(Mt 19.16-30; Mr 10.17-31)

18 Ay jun vin̈ yajal d'a scal eb' ix c'anb'an d'a Jesús:

—Ach vach' c'ayb'um, ¿tas vach' tzin c'ulej yic tzin chaan in q'uinal d'a juneln̈ej? xchi vin̈.

19 —¿Tas yuj tzin al vach'il? Malaj junoc mach vach', an̈ejton Dios vach'. 20 A ach tic, ojtac schecnab'il Dios syal icha tic: Man̈ ex em d'a ajmulal. Man̈ e milcham junoc eyetanimail. Man̈ ex elc'anoc. Man̈ eyac'och es d'a yib'an̈ junoc eyetanimail. C'anab'ajejec e mam e nun, xchi Jesús d'a vin̈.

21 —Yictax unin in, ix in c'anab'ajej masanil juntzan̈ checnab'il tic, xchi vin̈ d'ay.

22 —Palta ayto junxo a paltail. Ixic, chon̈canel masanil tastac ay d'ayach, tzac'an stojol d'a eb' meb'a', ichato chi' ol aj a b'eyumal d'a satchaan̈. Slajvi chi', tzach jaxi, tzach och in c'ayb'umoc, xchi Jesús d'a vin̈.

23 Axo ix yab'an juntzan̈ chi' vin̈, ix te cus vin̈, yujto te b'eyum vin̈. 24 Axo ix yilan Jesús to ix te och vin̈ ilc'olal, ix yalani:

—Ay val smay man̈ ol ochlaj eb' b'eyum d'a yol sc'ab' Dios. 25 Q'uinaloc ay junoc noc' camello, ¿tom ol yal yec' noc' d'a yixal junoc q'uen acxa? Icha chi' yaj eb' b'eyum. Tato ol och eb', pural ol och eb' d'a yol sc'ab' Dios, xchi Jesús d'a eb'.

26 Axo eb' ix ab'an jun chi' ix yalan eb':

—A... tato icha chi' jun, ¿mach pax eb' ol colchajoc? xchi eb'.

27 —A tas max yal-laj yuj eb' anima, axo Dios masanil syal yuuj, xchi Jesús d'a eb'.

28 Axo vin̈aj Pedro ix alan d'ay:

—Mamin, a on̈ tic ix cactejcan juntzan̈ tastac yic tzon̈ och a c'ayb'umoc, xchi vin̈.

29 Yuj chi' ix yalan Jesús d'a eb':

—Val yel sval d'ayex, a eb' syactejcan spat, ma smam snun, yuc'tac, yanab', ix yetb'eyum, yuninal yed' yisil yujto axon̈ej Dios sgana eb' syac' servil, 30 nivan spac ol scha eb' d'a jun tiempoal tic, axo d'a junxo tiempoal ol javoc, ol scha sq'uinal eb' d'a juneln̈ej, xchi Jesús d'a eb'.

Ayocto ix yalancan Jesús yuj schamel

(Mt 20.17-19; Mr 10.32-34)

31 A Jesús ix avtancot eb' lajchavan̈ chi' sch'ocojil, ix yalan d'a eb':

—A ticnaic van co b'at d'a Jerusalén. Ata' ol ujoc elc'och jantacn̈ej tas tz'ib'ab'ilcan yuj eb' schecab' Dios d'a peca' yic yalannaccan vab'ixal eb', a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic. 32 Ata' ol in ac'jococh d'a yol sc'ab' eb' ch'oc chon̈ab'il. Ol in sb'uch eb'. Ol laj yal chuc eb' d'ayin. Ol in stzub'ej eb'. 33 Ol in smac' eb'. Slajvi chi', ol in smilancham eb'. Axo d'a schab'jial, ol in pitzvocxi, xchi Jesús d'a eb'.

34 Palta maj nachajel-laj jab'oc yuj eb'. Man̈ yojtacoclaj eb' tas van yalan chi', yujto max nachajel-laj yuj eb'.

B'oxinac yol sat vin̈ aj Jericó yuj Jesús

(Mt 20.29-34; Mr 10.46-52)

35 Ayic vanxo sc'och Jesús d'a chon̈ab' Jericó, ay jun vin̈ max uji yilani, c'ojan ec' vin̈ d'a ti' b'e, van sc'anan stumin vin̈. 36 Ix yab'an vin̈ to tzijtum anima van yec' d'a yol b'e chi', yuj chi' ix sc'anb'an yab' vin̈ tas van yuji. 37 Ix yalan eb' d'a vin̈ to a Jesús aj Nazaret van yec' d'a yol b'e chi'. 38 Yuj chi', ix avajq'ue vin̈, ix yalan vin̈:

—Jesús, yin̈til ach can vin̈aj David, oc'oc val a c'ol d'ayin, xchi vin̈.

39 A eb' b'ab'el sb'at chi' ix cachan vin̈ yic tz'em numan vin̈. Palta masn̈ej ix avajq'ue vin̈:

—Ach yin̈tilalcan vin̈aj David, oc'oc val a c'ol d'ayin, xchi vin̈.

40 Yuj chi', ix och tec'naj Jesús chi', ix schecan ic'joccot vin̈. Axo yic ix ja vin̈ d'a slac'anil, ix sc'anb'an d'a vin̈:

41 —¿Tas a gana tzach vutej? xchi d'a vin̈.

—Mamin, in gana sb'oxican vilani, xchi vin̈.

42 —B'oocab'xican ilani. Tzach b'oxicani yujto in ac'och d'a a c'ool, xchi Jesús d'a vin̈.

43 D'a jun rato chi', ix b'oxican yilan vin̈, ix och tzac'an vin̈ yuj Jesús. Ix yalan vach' lolonel vin̈ d'a Dios. An̈ejtona', a jantac eb' ix ilan jun chi', ix yal pax vach' lolonel eb' d'a Dios.

19

A yab'ixal vin̈aj Zaqueo

1 Ix c'och Jesús d'a Jericó, ix ec' d'a yol chon̈ab' chi'. 2 Ata' ay jun vin̈ b'eyum scuchan Zaqueo. Yajal yaj vin̈ d'a eb' tecumel alcabar d'a jun chon̈ab' chi'. 3 Sgana vin̈ yilani chajtil yilji Jesús. Palta max yal-laj yilan vin̈, yujto tzijtum anima oyanoch d'a spatic Jesús chi' ayic van sb'eyi, yujto tzapan pax steel vin̈. 4 Ix b'ab'lajb'at lemnaj vin̈, ix q'ue vin̈ d'a sc'ab' jun te te' ayec' d'a ti' b'e, yic syil vin̈ yec' Jesús chi'. 5 Axo yic ix ec' Jesús chi' ta', ix q'ue q'uelnaj d'a vin̈, ix yalan d'a vin̈:

—Zaqueo, eman̈cot elan̈chamel, yujto a ticnaic a d'a a pat ol vac' in posado, xchi d'a vin̈.

6 Ayic ix yab'an vin̈ icha chi', elan̈chamel ix emta vin̈. Axo ix c'och Jesús chi' d'a spat vin̈, ix scha vin̈ d'a tzalajc'olal. 7 Axo masanil eb' anima, man̈ jantacoc ix yal eb' d'a spatic Jesús, yujto ix c'och yac' sposado d'a spat jun vin̈ chuc sb'eyb'al chi'. 8 Axo vin̈aj Zaqueo chi' ix q'ue lin̈an, ix yalan vin̈ d'a Jesús Cajal:

—A ticnaic Mamin, a jantac tas ay d'ayin, chapoj ol vutoc. Ol vac' junoc macan̈ d'a eb' meb'a'. Tato ay mach ix laj vixtej, ix velq'uej, chan̈el ol vac'pax sq'uexul d'a eb', xchi vin̈.

9 Yuj chi' ix yalan Jesús chi':

—A ticnaic, ix cha scolnab'il vin̈ aj pat tic, yujto val yel yin̈tilalpaxcan Abraham vin̈. 10 A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, in javi in say eb' satnac yic tzin colanel eb', xchi Jesús chi'.

A yab'ixal lajun̈e' q'uen tumin

11 Yacb'an van yab'an eb' anima tas ix yal Jesús chi', ay jun ab'ix ix yal d'a eb', yujto van sc'och eb' d'a slac'anil Jerusalén. A snaan eb' to toxo ol vach' och Dios Yajalil d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 12 Icha tic ix yutej yalan d'a eb':

—A junel ay jun vin̈ vinac yin̈tilcan eb' nivac yelc'ochi. Ix b'at vin̈ d'a jun chon̈ab' te najat, yic tz'ac'jioch vin̈ reyal d'a schon̈ab'. 13 Ayic manto b'at vin̈, ix yavtancot lajun̈van̈ eb' schecab' vin̈. Ix yac'an juntzan̈ q'uen tumin vin̈ d'a eb'. Nivac sat q'ueen. Jun lajan q'uen ix scha junjun eb'. Ix yalan vin̈ d'a eb': Aq'uec e negocio yed' q'uen tumin tic, masanto ol in jaxoc, ichato chi' ol eyac'anxi q'uen d'ayin, xchi vin̈ d'a eb'. Ix b'at vin̈ b'ian. 14 Axo eb' yetchon̈ab' vin̈, ix te chichon sc'ool eb' d'a vin̈. Ix schecanb'at jayvan̈ vinac eb' d'a spatic vin̈, yic syalan eb': A jun vin̈ tic, malaj co gana tz'och vin̈ reyal d'a co chon̈ab' tic, xchi eb'. 15 Vach'chom icha chi' ix yal eb', ix ochn̈ej vin̈ d'a yopisio chi'. Axo yic ix jax vin̈, ix laj yavtancot eb' schecab' vin̈ chi', machtac eb' b'aj yac'naccan q'uen tumin chi' vin̈, yic syab' vin̈ jantacxo yune' q'uen ix yac' ganar junjun eb'. 16 Ix b'ab'laj c'och jun d'a vin̈, ix yalani: Mamin patrón, a q'uen tumin ac'naccan d'ayin, lajun̈exo yune' q'uen ix yac' ganar, xchi d'a vin̈. 17 Axo ix yalan vin̈ yajal chi': Vach' jun. A ach tic, te vach' ach d'ayin. Vach'chom quenn̈ej ix vac' d'ayach, palta vach' ix utej a b'a yed'oc. Yuj chi', svac'och opisio och yajalil d'a lajun̈eoc chon̈ab', xchi vin̈ d'ay. 18 Ix lajvi chi', ix c'och junxo schecab' vin̈ chi'. Mamin patrón, a q'uen a tumin ac'naccan d'ayin, oyexo yune' q'ueen ix yac' ganar, xchi. 19 Yuj chi' ix yalanxi vin̈: Vach' jun. Yuj chi' ol ach vac'och yajalil d'a oye' chon̈ab', xchi vin̈. 20 Ix lajvi chi', ix c'och junxo schecab' vin̈ chi', ix yalan d'a vin̈: Patrón, ina q'uen a tumin tic. Sic'b'ilb'at q'uen vuuj d'a yol jun in payu'. 21 A in tic tzin xivi, yujto vojtac ach to junn̈ej b'elan̈ ach, yujto a ach tic, toxon̈ej tza cha iquej tas syac' ganar junxo anima. Toxon̈ej tza jach'a', palta malaj tas tzavej, xchi d'a vin̈. 22 Yuj chi' ix yalan vin̈ yajal chi': A ach tic vach'chom in checab' ach, palta te chuc ach. Yuj juntzan̈ tzal tic, svac'canb'at d'a ib'an̈. Yujto a ach val tzala' to junn̈ej b'elan̈ in. Toxon̈ej tzin cha viquej tas syac' ganar junxo anima. Toxon̈ej tzin jach'a', palta malaj tas svavej. 23 Tato icha chi' tzutej a naan d'a vib'an̈, ¿tas yuj maj ac'b'at q'uen majanil d'a junocxo, axo tzin jax tic tzin chaanxi q'uen yed' yune'? xchi vin̈ d'ay. 24 Ix lajvi chi' ix yalan d'a eb' ayec' yed' chi': Iq'uec ec' q'uen d'a vin̈, tzeyac'an q'uen d'a vin̈ ix ac'an ganar lajun̈e' yune' yico', xchi vin̈ d'a eb'. 25 Axo ix yalan eb': Palta mamin patrón, lajun̈exo q'uen ay d'a vin̈, xchi eb'. 26 Palta sval d'ayex, a mach ayxo yico', ol vach' ac'joc nan̈alocxo d'ay. Axo eb' malaj yico', ol vach' ic'joquec' tas ay d'a eb'. 27 Yed' pax eb' vajc'ool, eb' malaj sgana tzin och yajalil, iq'ueccot eb'. Mileccham eb' d'a vichan̈ tic, xchi vin̈ yajal chi', xchi Jesús.

Ix c'och Jesús d'a Jerusalén

(Mt 21.1-11; Mr 11.1-11; Jn 12.12-19)

28 Ix lajvi yalan jun ab'ix chi' Jesús, ix schaan pax sb'e, ix b'ab'laj yuj eb' sc'ayb'um yic sq'ue eb' d'a Jerusalén. 29 Ayic van sc'och Jesús chi' yed' eb' d'a slac'anil Betfagé yed' Betania, d'a yichan̈b'at tzalan Olivo d'a slac'anil Jerusalén, ix schecanb'at chavan̈ eb' sc'ayb'um. 30 Ayic manto b'at eb', ix yalan d'a eb':

—Ixiquec d'a jun chon̈ab' d'a quichan̈b'at tic. Ata' ol eyil jun noc' b'uru, etzanoch noc'. Mantalaj mach sq'ue d'a yib'an̈ noc'. Tze tijancot noc'. 31 Tato ay mach tz'alan d'ayex: ¿Tas yuj tze tijelta noc'? ta xchi eb', tzeyalan d'a eb': A Cajalil ay tz'och noc' yuuj, xe chi, xchi Jesús chi' d'a eb' vin̈.

32 Ix lajvi chi', ix b'at eb' sc'ayb'um chi'. Icha ix yutej yalan Jesús chi' d'a eb', icha chi' ix aj yilchaj noc' b'uru chi' yuj eb'. 33 Axo yic van stijanelta noc' eb', ix c'och eb' aj b'uru chi', ix yalan eb':

—¿Tas yuj tze tijelta noc'? xchi eb'.

34 —To ay ol och noc' yuj Cajalil, xchi eb'.

35 Ix lajvi chi', ix yic'anb'at noc' eb' d'a Jesús chi'. Ix yac'anoch spichul eb' stz'amoc noc', ix yac'anq'ue Jesús chi' eb' d'a yib'an̈ noc'. 36 Axo yic van sb'eyi, ay eb' ix laj lich'anem spichul d'a yol b'e19.36 d'a yichan̈ b'aj sb'eyb'at chi'. 37 Axo yic van sc'och eb' d'a jun b'e spichlaj em d'a tzalan Olivo, a jantac eb' sc'ayb'um, ix laj och ijan eb' yavajq'ue yuj tzalajc'olal. Ix laj yalan vach' lolonel eb' d'a Dios yuj juntzan̈ milagro ix yil eb'. 38 Ix laj yalan eb' icha tic:

—Calec vach' lolonel d'a co reyal checb'ilcot yuj Dios Cajal. Te ay junc'olal d'a satchaan̈, te nivan yelc'och co Diosal ta', xchi eb'.

39 Ay juntzan̈ eb' vin̈ fariseo ayec' d'a scal eb' anima chi' ix alan d'a Jesús chi':

—Ach C'ayb'um, ¿tas yuj max a cach eb' a c'ayb'um tic? xchi eb' vin̈.

40 Yuj chi' ix yalan Jesús d'a eb' vin̈:

—Sval d'ayex tato tz'em numan eb', axo juntzan̈ q'uen q'ueen tic ol avajq'ueoc, xchi d'a eb'.

41 Axo yic van sc'och Jesús d'a Jerusalén, ix yilanb'at jun chon̈ab' chi', ix oc' yuuj. 42 Ix yalani:

—Ex aj Jerusalén, octom val snachajel eyuuj d'a jun c'u tic chajtil tz'aj e chaan sjunc'olal Dios, palta a ticnaic, maxtzac yal-laj snachajel eyuuj, yujto toxo ix c'ub'chajel d'ayex. 43 Yuj chi' ay jun tiempoal ol ja d'a eyib'an̈, a eb' eyajc'ool, ol och oyan eb' d'a spatic yichan̈ e chon̈ab' tic. Ol laj yoyan sb'a eb' d'a e patic, ol yac'an oval eb' eyed'oc. 44 Ol laj smaq'uem vecnaj jun chon̈ab' tic eb' d'a sat luum. Ol smilancham eb' anima chi' eb'. Axo q'uen q'ueen latz'b'ilq'uei, man̈xa junoc q'uen ol can d'a yib'an̈ q'uen yetq'uenal chi'. A jun tic ol ja d'a eyib'an̈ yujto a d'a jun tiempoal tic ix ja Dios d'ayex, palta max nachajel eyuuj, xchi Jesús.

A eb' pechb'ilelta d'a yol stemplo Dios

(Mt 21.12-17; Mr 11.15-19; Jn 2.13-22)

45 Ix lajvi chi' ix c'och Jesús d'a yol yamaq'uil stemplo Dios. Ix spechanelta eb' schon̈vaji yed' eb' smanvaji. 46 Ix yalan d'a eb':

—Tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios icha tic: A in pat, yicn̈ej lesal yaji, xchi. A exxo tic, icha junoc q'uen n̈aq'ueen b'aj sc'ub'ejel sb'a eb' elc'um, icha chi' tzeyutej, xchi d'a eb'.

47 Junjun c'u ix c'och Jesús chi' sc'ayb'ej anima d'a yamaq'uil stemplo Dios chi'. Axo eb' vin̈ sacerdote, eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés yed' eb' vin̈ yajalil jun chon̈ab' chi', ix say eb' vin̈ tas syutej eb' vin̈ smilanchamoc. 48 Palta maj yal-laj yuj eb' vin̈, yujto ayoch d'a sc'ool eb' anima smaclan yab' d'ay.

20

A yopisio Jesús

(Mt 21.23-27; Mr 11.27-33)

1 D'a jun c'u chi' ix c'ayb'aj eb' anima d'a yamaq'uil stemplo Dios yuj Jesús. Ix yalan vach' ab'ix yic colnab'il d'a eb'. Ix c'och eb' vin̈ sacerdote, eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés yed' eb' vin̈ ichamtac vinac ay yopisio. 2 Ix yalan eb' vin̈ d'a Jesús chi':

—Al d'ayon̈, tas aji, yuj chi' tza c'ulej juntzan̈ chi', ¿mach ac'jinac opisio chi'? xchi eb' vin̈ d'ay.

3 —Ay pax jun tas tzin c'anb'ej d'ayex. Alec d'ayin, 4 ¿mach ac'jinac yopisio vin̈aj Juan ayic ix yac'an bautizar eb' ix laj c'och d'a vin̈? ¿Am Dios ac'jinac, mato anima? xchi Jesús chi' d'a eb' vin̈.

5 Ix yal-lan yab' eb' vin̈:

—¿Tas scutej co pacan d'a vin̈? Tato scala' to a Dios ix ac'ancot vin̈aj Juan chi', axom ol yalan vin̈: ¿Tas yuj maj eyac'och d'a e c'ol jun? xcham vin̈. 6 Palta tato scala' to yic eb' anima, axom eb' anima ol on̈ sjulq'uenejcham eb', yujto a vin̈aj Juan chi', schecab' ton Dios yaj vin̈ d'a yichan̈ eb', xchi eb' vin̈.

7 Yuj chi' ix yalan eb' vin̈ to man̈ yojtacoc eb' mach ac'jinac yopisio vin̈aj Juan chi'. 8 Ix yalan Jesús chi' d'a eb' vin̈:

—Tato icha chi', man̈ ol valpaxlaj d'ayex mach ac'jinac vopisio yic tzin c'ulan juntzan̈ tic, xchi d'a eb' vin̈.

A yab'ixal eb' munlajvum chuc spensar

(Mt 21.33-44; Mr 12.1-11)

9 Ix lajvi chi', ix yalan jun ab'ix tic Jesús d'a eb' ayec' chi' ta':

—Ay jun vin̈ ix avan juntzan̈ te' uva d'a sat sluum.20.9 Ix lajvi chi', ix yac'ancanb'at sluum vin̈ chi' majanil yed' masanil yavb'en te' chi'. Ix lajvi chi', nivan tiempo ix b'atcan vin̈. 10 Axo yic ix c'och stiempoal smoljiel sat te' uva chi', ix schecb'at jun schecab' vin̈ yic sc'anan smajananub'al luum. Axo eb' ix majnan luum chi' ix mac'ani, ix spechan meltzaj eb', malaj jab'oc tas ix yac' eb' d'ay. 11 Yuj chi' ix schecb'at junxo schecab' vin̈ aj luum chi'. Palta an̈eja' ix stumej eb', ix smac'an pax eb', ix spechan meltzaj eb', malaj jab'oc tas ix yac' eb' d'ay. 12 Ix schecanxib'at junxo schecab' vin̈, axo eb' ix majnan luum chi' ix mac'ani, ix spechan meltzaj eb'.

13 Axo ix snaan vin̈ aj luum chi': ¿Tas tzin c'ulej ticnaic? Ol in checb'at jun vuninal te xajan vuuj. Tecan ol xiv eb' d'ay, xchi vin̈. 14 Axo ix c'och vin̈ uninab'il chi', ix slajtian sb'a eb' majnum luum chi'. Ix yalan eb': Ina sja vin̈ uninab'il b'aj ol can lum luum tic. Co maq'ueccham vin̈, yic vach' a on̈xo ol quiquejcan luum, xchi eb'. 15 Yuj chi', ix sn̈eranel vin̈ eb' d'a stiel avb'en chi', ix smac'ancham vin̈ eb'. Tzin c'anb'ej d'ayex, ¿tas ol utaj eb' majnum lum chi' yuj vin̈ aj luum chi' tze na'a? 16 Axo lac'an vin̈ ol b'atoc. Ol b'at smac'ancham juntzan̈ eb' majnum luum chi' vin̈. Ol yac'anxicanb'at luum vin̈ majanil d'a juntzan̈xo, xchi Jesús d'a eb' vin̈.

Ayic ix yab'an jun tic eb' anima, ix yalan eb':

—Comonoc malaj b'aq'uin̈ ol ujoc icha chi', xchi eb'.

17 Axo Jesús ix och q'uelan d'a eb', ix yalani:

—Tato icha chi', ¿tas syalelc'och juntzan̈ tas tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios tze na'a? Syal icha tic:

A jun q'uen q'ueen malaj yelc'och d'a yichan̈ eb' b'oum pat, aton q'uen ix ochcan sjolomoc schiquin te' pat chi', xchicani. 18 Tato ay junoc mach tz'em tan̈naj d'a yib'an̈ jun q'ueen chi', choc' tz'aji. Tato a q'ueen tz'em tan̈naj d'a yib'an̈ junocxo, icha pococ tz'aji, xchi Jesús d'a eb'.

19 A eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés, ix snib'ej eb' vin̈ syam Jesús d'a elan̈chamel, yujto ix snael eb' vin̈ to a eb' vin̈ van yalani, palta ix xiv eb' vin̈ d'a eb' anima.

A juntzan̈ tumin sc'anel eb' yajal

(Mt 22.15-22; Mr 12.13-17)

20 Yuj chi' ix checjib'at jayvan̈ eb' vin̈ yila' talaj tz'och smul Jesús chi'. A ix c'och eb' vin̈, vach' ix yutej sb'a eb' vin̈ d'a yichan̈ Jesús chi'. Ix stz'acan sc'umej eb' vin̈ yic slectaj d'a slolonel, yic syac'anoch eb' vin̈ d'a yol sc'ab' eb' vin̈ yajal. 21 Yuj chi' ix stz'ac sc'anb'ej eb' vin̈ d'ay:

—Mamin c'ayb'um, cojtac to tojol tzutej a loloni yed' pax on̈ a c'ayb'ani. Man̈oclaj yilji anima tzila', yujto lajann̈ej yelc'och junjun anima d'ayach. Cojtac paxi to tzon̈ a c'ayb'ej d'a tas sgana Dios d'a val yel. 22 Yuj chi' al d'ayon̈: ¿Tom vach' scac' juntzan̈ tumin sc'anjiel d'ayon̈ yuj vin̈ yajal d'a Roma, mato maay? xchi eb' vin̈ d'ay.

23 Ix snael Jesús to chuc spensar eb' vin̈ sc'anb'an eb' vin̈. Yuj chi' ix yalan d'a eb' vin̈:

24 —Ch'oxec junoc tumin chi' vila'. ¿Mach jun ayoch sat tic yed' sb'i tic d'a q'ueen? xchi d'a eb' vin̈.

—Aton sat vin̈ yajal d'a Roma yed' sb'i vin̈, xchi eb' vin̈.

25 Yuj chi', ix yalan d'a eb' vin̈:

—A tas yictaxon vin̈ yajal chi' yaji, aq'uec d'a vin̈. Palta a tas yictaxon Dios yaji, aq'uec d'a Dios chi', xchi d'a eb' vin̈.

26 Malaj junoc tas ix yal chi' b'aj ix ac'ji ganar yuj eb' yic syaman eb'. Ix te sat sc'ool eb' yab'an tas ix spac chi', man̈xalaj tas ix yal eb'.

A eb' tz'alani to man̈ ol pitzvocxi eb' chamnac

(Mt 22.23-33; Mr 12.18-27)

27 Ix lajvi chi', ay juntzan̈ eb' vin̈ saduceo ix c'och d'a Jesús. Aton eb' vin̈ tic tz'alani to man̈ ol pitzvocxi eb' chamnac, yuj chi' ix yalan eb' vin̈ d'ay:

28 —Mamin C'ayb'um, a vin̈aj Moisés tz'ib'annaccan icha tic: Tato ay junoc vin̈ vinac schami, scan ix yetb'eyum vin̈, palta malaj yuninal vin̈ scani, tato icha chi', axo vin̈ yuc'tac vin̈, tz'ic'anpaxcan ix ix chi', yic vach' tato tz'aj yuninal eb', ichato a vin̈ ix cham chi' ay yico'. Icha chi' ix yalcan vin̈aj Moisés chi'. 29 A junel ay ucvan̈ eb' vin̈ yuc'tac sb'a. A vin̈ b'ab'el vinac ic'an jun ix ix, palta cham vin̈, malaj yuninal eb' cani. 30 Axo junxo yuc'tac vin̈ ic'anxican ix. Palta cham junxo vin̈ chi'. Malaj yuninal eb' canxi. 31 Slajvi chi', axo vin̈ yoxil ic'anxi ix. An̈ejtona' yic'nac ix eb' vin̈ yucvan̈il. Cham eb' vin̈ smasanil. Malaj junoc eb' vin̈ elcan yuninal yed' ix. 32 Axo d'a slajvub'xo, scham ix. 33 Axo ol pitzvocxi eb' chamnac, ¿mach junoc eb' vin̈ ol ic'an ix yujto yic'nac ix eb' vin̈ yucvan̈il? xchi eb' vin̈.

34 Yuj chi' ix yalan Jesús d'a eb' vin̈ saduceo chi':

—A d'a yolyib'an̈q'uinal tic, syic'laj sb'a eb' anima. 35 Palta ay val junxo lugar. A eb' ol pitzvocxi d'a scal eb' chamnac, eb' smoj sc'ochcan ta', ata' man̈xalaj ic'lajb'ail. Man̈xo ol yac'b'at yisil eb' c'anjoc. 36 Yujto a d'a jun tiempoal chi', man̈xo ol chamlaj eb'. Lajan ol aj eb' yed' eb' ángel. Yuninal ton Dios ol aj eb', yujto ol pitzvocxi eb'. 37 An̈ejtona' d'a vin̈aj Moisés chi' yalnaccan Dios d'a scal te' q'uiix ayoch sc'ac'al, ata' yac'nac cojtaquejeli to ol pitzvocxi eb' chamnac, b'aj yalnaccan icha tic: A in ton tic sDiosal in vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Jacob, xchi. 38 Yuj chi', vach'chom chamnac eb' vin̈ chi', cojtac to man̈ satnacoquel eb' vin̈ d'a juneln̈ej, yujto yalnac Dios to sDiosal eb' vin̈ yaji. A d'a sat Dios, pitzan eb' anima smasanil, xchi Jesús.

39 Ay juntzan̈ eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés ix alan d'ay:

—Yel ton tzal Mamin C'ayb'um, xchi eb' vin̈.

40 Yuj chi' man̈xalaj tas syal sc'anb'an eb' vin̈ d'ay.

A Cristo, Yuninal Dios

(Mt 22.41-46; Mr 12.35-37)

41 Ix yalan Jesús d'a eb' vin̈:

—¿Tas yuj ay eb' tz'alani to a Cristo yin̈tilal David yaji? 42 Yujto an̈eja' vin̈aj David chi' alanxican d'a jun libro yic Salmos:

A Dios Cajal alannac d'a Vajalil icha tic: Eman̈ c'ojan d'a in vach' c'ab' tic,

43 masanto ol vac'canoch eb' ayoch ajc'olal d'ayach d'a yalan̈ oc, xchi Dios d'a Vajalil, xchi vin̈aj David chi'.

44 Icha chi' yutejnaccan vin̈aj David yalani to a Cristo ayoch yajaloc vin̈, yuj chi' cojtac to a Cristo chi', man̈ yin̈tilalocn̈ej David chi' yaji, xchi Jesús d'a eb' vin̈.

A smul eb' c'ayb'um d'a ley Moisés

(Mt 23.1-36; Mr 12.38-40; Lc 11.37-54)

45 Ayic van yab'an eb' anima smasanil, ix yalan Jesús icha tic d'a eb' sc'ayb'um:

46 —Tzeyil val e b'a yic man̈ ol ex juvoquel yuj sb'eyb'al eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés, yujto scham val b'at eb' vin̈ yed' juntzan̈ spichul jucan. Snib'ej eb' vin̈ to tz'em n̈ojan eb' anima d'a eb' vin̈ b'aj ay mercado. A sc'an eb' vin̈ to a d'a xila eb' nivac vinac tz'em c'ojjab' eb' vin̈ d'a yoltac spatil culto. Ayic tz'och vael, snib'ej eb' vin̈ tz'em c'ojjab' b'aj tz'em c'ojan eb' vin̈ nivac yelc'ochi. 47 Syic'anpaxec' eb' vin̈ tas ay d'a eb' ix chamnac yetb'eyum yed' pax spat eb' ix. Slajvi chi', najat syutej yoc slesal eb' vin̈, yic a snaan eb' anima to malaj smul eb' vin̈. Palta a eb' vin̈ chi', yelxo val nivan yaelal ol ac'jococh d'a yib'an̈ eb' vin̈, xchi Jesús chi'.

21

A yofrenda ix chamnac yetb'eyum

(Mr 12.41-44)

1 A junel, ayec' Jesús d'a yamaq'uil templo. Van yilani chajtil syutej eb' b'eyum yac'anem yofrenda d'a yol jun chalab' ofrenda. 2 Ix yilani ix c'och jun ix chamnac yetb'eyum te meb'a'. Ix yac'anem chab' cotac tumin ix d'a yool. 3 Yuj chi', ix yalan Jesús chi' d'a eb' ayec' ta' yed'oc:

—Val yel sval d'ayex, a jun ix te meb'a' tic, ec'alto yic ix, ix yac' d'a yichan̈ eb' ix laj yac' yico'. 4 Ay eb' axon̈ej sobreal stumin syac'a'. Axo ix meb'a' tic, jantacn̈ej jab' stumin ix ayeq'ui ix yaq'uem ix yofrendaoc. Man̈xalaj tas ix can d'a ix, xchi d'a eb'.

A juntzan̈ yechel yic lajvub' c'ual

(Mt 24.1-28; Mr 13.1-23)

5 Ay juntzan̈ eb' van yalani to te vach' yilji stemplo Dios, vach' yaj yed' juntzan̈ q'uen q'ueen latz'b'ab'iloch d'ay yed' juntzan̈ tastac siaj d'ay. Yuj chi' ix yal Jesús d'a eb':

6 —A juntzan̈ van eyilan tic, ay jun tiempoal ol lajvoquel smasanil. Man̈xalaj junoc q'uen latz'b'ab'ilq'ue tic ol can d'a yib'an̈ q'uen yetq'ueenal, xchi Jesús d'a eb'.

7 Yuj chi' ix sc'anb'ej eb' d'ay:

—Ach co C'ayb'umal, ¿b'aq'uin̈ ol ujoc juntzan̈ chi'? ¿Tas val yechel ol sch'ox Dios, ayic toxo ol ujoc jun chi'? xchi eb' d'ay.

8 Yuj chi' ix yalan d'a eb':

—Tzeyil val e b'a yic man̈ ol ex ac'joc musansatil, yujto tzijtum eb' ol javoc, ol yesanel in b'i eb'. Ol yalan eb': A in tic Cristo in, xcham eb'. Ol yalanpax eb': Axo val sja stiempoal tic, xcham eb'. Man̈ ex b'at q'uelan d'a eb'. 9 Ayic ol eyab'an specal yoch nivac oval, axo yac'anpax oval eb' comon anima yed' eb' yajal, man̈ ex te xivoc, yujto a juntzan̈ chi' yovalil ol b'ab'laj ujoc, palta man̈oclaj d'a jun ratoal chi' ol lajvoquel yolyib'an̈q'uinal tic, xchi Jesús chi' d'a eb'.

10 Ix yalanpaxi:

—Ol och oval d'a scal juntzan̈ nivac nación. 11 Ay juntzan̈ nivac quixcab' ol laj ec'oc. Ol laj javoc vejel, ol laj yamchaj juntzan̈ anima yuj nivac ilya d'a junjun chon̈ab'. Axo d'a satchaan̈, tzijtum tas ol laj sch'ox sb'a. Ay pax juntzan̈ nivac yechel ol sch'ox sb'a d'a satchaan̈, ol te xivpax eb' anima yuj juntzan̈ chi'.

12 Palta ayic manto ujoc juntzan̈ chi', ay eb' ol ex yamanoc, ol yac' chucal eb' d'ayex. Yujto in c'ayb'um ex, yuj chi' ol laj ex yic'b'at eb' d'a yoltac spatil culto yic ol yac'anoch eb' d'a eyib'an̈. Ol ex yac'och eb' d'a preso, ol ex yic'b'at eb' d'a yichan̈ eb' vin̈ rey yed' eb' vin̈ yajal. 13 Yuj juntzan̈ tas ol ac'jococh d'a eyib'an̈ chi' ol yal eyalanel vab'ixal d'a yichan̈ eb' vin̈ yajal chi'. 14 Man̈ e b'ab'laj naej yuj tas ol eyutej e colan e b'a d'a eb', 15 yujto a in ol in b'o eyala'. Ol vac' e jelanil d'a tas ol eyala'. Yuj chi' malaj eb' ajc'ool ol yal spacan d'ayex. Malaj junoc eb' ol tzac'van sjelanil d'ayex icha e jelanil ol vac'a'. 16 Palta a ex tic, a e mam e nun, eb' eyuc'tac, eb' e c'ab' eyoc yed' eb' eyamigo, ol meltzaj och eb' ajc'olal d'ayex. Ay ex ol ex smilcham eb'. 17 Axo masanil eb' anima ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol och eb' ajc'olal d'ayex, yujto ayoch e pensar d'ayin. 18 Palta man̈ ol ex satel-laj, man̈ val junoc xil e jolom ol satb'atoc. 19 Tato tec'an tzeyutej e b'a, ol eyac' ganar e chaan e q'uinal d'a val yel.

20 Ayic ol eyilani to oyb'ilxoq'ue Jerusalén yuj eb' soldado, nachajocab'el eyuuj to van slajviel jun chon̈ab' chi'. 21 Axo eb' ayec' d'a yol yic Judea tic, b'atocab'can eb' elelal d'a tzalquixtac. A eb' ayec' d'a chon̈ab' Jerusalén tic, b'atocab' pax eb' elelal. Axo eb' ayb'at d'a smunlajel, man̈xoocab' ochta eb' d'a yol chon̈ab' tic, 22 yujto a val d'a jun tiempoal chi', ol ja jun nivan yaelal yuj yoval sc'ool Dios. Ato ta' ol elc'och jantac tas tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios. 23 Ob'iltac eb' ix yab'ix d'a jun tiempoal chi' yed' eb' ix vanto schuni yune', yujto nivan yaelal ol ja d'a yib'an̈ eb' anima d'a juntzan̈ lugar tic. Ol yac'cot yoval sc'ool Dios d'a yib'an̈ eb' quetisraelal. 24 Nan̈al eb' ol cham yuj jun oval chi'. Axo nan̈alxo eb', ol b'atcan eb' preso d'a ch'oc chon̈ab'il. Axo eb' ch'oc chon̈ab'il chi' ol ixtan Jerusalén tic, masanto ol lajvoc stiempoal yac'an yajalil eb', icha yalnaccan Dios.

Sjaub'al Jesús d'a schaelal

(Mt 24.29-35,42-44; Mr 13.24-37)

25 Ay pax juntzan̈ yechel ol sch'ox sb'a d'a c'u, d'a q'uen uj yed' d'a q'uen c'anal. Axo juntzan̈ nación, ol laj somchaj eb' yuj xivelal, yujto ol c'an̈ sq'ue vaan a' mar, ol c'an̈ pax yemxi pon̈naj a'. 26 Ol laj te xiv eb' anima ayic ol snaan eb' tas ol ujoc d'a jun yolyib'an̈q'uinal tic, yujto ol tzicub'tan̈aj pax juntzan̈ yipal d'a satchaan̈. 27 Ichato chi' ol yilan eb' to a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ol in emul d'a scal asun yed' jantac in poder yed' in nivan tziquiquial. 28 Ayic ol syamanoch yuji juntzan̈ chi', tzex tzalaji, tzex q'ue q'uelan, yujto toxo ol ex colchajeloc, xchi Jesús chi' d'a eb'.

29 Ix lajvi chi', ix yalan jun ab'ix tic d'a eb':

—Tzeyilnab' te' higo, ma juntzan̈xo te te' slaj c'ajb'anel xiil. 30 Ayic tzeyilani to vanxo svolanxi te' sc'ab', snachajel eyuuj to vanxo sja stiempoal n̈ab'ilq'uinal. 31 An̈ejtona' juntzan̈ sval tic, ayic ol eyilan sja juntzan̈ chi', nachajocab'el eyuuj to toxo ol vach' och Dios Yajalil.

32 Val yel sval d'ayex, masanil juntzan̈ tas sval tic ol ujoc ayic manto satel-laj juntzan̈ anima tic. 33 A satchaan̈ yed' yolyib'an̈q'uinal tic, ol lajvoqueloc, palta a in lolonel, malaj b'aq'uin̈ ol lajvoqueloc.

34 Tzeyil val e b'a. Man̈ eyac' pitb'oc e b'a yuj pec'al, yuj uq'uel an̈, ma yuj juntzan̈xo tas b'aj tzeyac'och e pensar. Ta maay, ayic ol ja jun c'ual chi', man̈ listaoc eyaji. 35 Icha tz'aj yem junoc yaal, icha chi' ol aj sja jun c'ual chi' d'a yib'an̈ eb' anima smasanil d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 36 Yuj chi' lista tzeyutej e b'a. Lesalvan̈ec d'a masanil tiempo yic vach' tec'an eyaji. Yuj chi' ol yal eyel d'a tas d'in̈an sjavi, yic pax man̈ ol ex q'uixvoc eyoch d'a vichan̈ a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, xchi Jesús d'a eb'.

37 Junjun c'u sc'ayb'ej eb' anima Jesús d'a yamaq'uil stemplo Dios. Axo d'a tzalan Olivo tz'ec' ac'val yuuj. 38 Masanil c'u, spet c'och eb' anima chi' smasanil d'a yamaq'uil templo chi'. Sb'at smaclan yab' eb' d'ay.

22

A eb' vin̈ sayjinac tas syutej syaman Jesús

(Mt 26.1-5,14-16; Mr 14.1-2,10-11; Jn 11.45-53)

1 Van sja stiempoal q'uin̈ yic snachajcoti tas aj yelnaccot eb' israel d'a Egipto, aton yic svaan ixim pan eb' malaj yich. 2 Axo eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés ix sayan modo tas ol aj smilancham Jesús eb' vin̈ d'a c'ub'eltac, yujto xiv eb' vin̈ d'a eb' anima.

3 Ay jun vin̈ scuch Judas, vin̈ aj Queriot. Yetb'eyum sb'a vin̈ yed' eb' vin̈ uxluchvan̈ sc'ayb'um Jesús, palta a vin̈ Satanás ix och d'a vin̈. 4 Yuj chi' ix b'at vin̈ sc'umej eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ yajal yaj d'a eb' vin̈ stan̈van stemplo Dios. Ix yalan vin̈ tas ol yutoc yac'anoch Jesús d'a yol sc'ab' eb' vin̈. 5 Yuj chi' te vach' ix yab' eb' vin̈. Ix yac'an strato eb' vin̈ yed' vin̈ d'a jantac tumin ol yac' eb' vin̈ d'a vin̈. 6 Yuj chi' ix schaan yab' vin̈ tas ix yal eb' vin̈. Ix och ijan vin̈ sayani tas syutej vin̈ yac'anoch Jesús chi' d'a yol sc'ab' eb' vin̈ d'a elc'altac.

A Santa Cena

(Mt 26.17-29; Mr 14.12-25; Jn 13.21-30; 1Co 11.23-26)

7 Ix c'och sc'ual svaan ixim pan eb', aton ixim malaj yich ayemi, yic smiljipaxcham noc' calnel yic snaancot eb' tas aj yelnaccot eb' d'a Egipto. 8 Axo Jesús ix checanb'at vin̈aj Pedro yed' vin̈aj Juan, ix yalani:

—Ixiquec, b'at b'oec tas ol cab'lej d'a jun q'uin̈ tic, xchi d'a eb' vin̈.

9 —¿B'ajtil a gana sco b'o'o? xchi eb' vin̈ d'ay.

10 —Ayic ol ex c'och d'a yol chon̈ab', ay jun vin̈ ol ilchajel eyuuj, cuchb'il jun ch'ub' a a' yuj vin̈. Tzex och tzac'an yuj vin̈, masanto tzex c'och yed' vin̈ d'a spat. 11 Ol eyalan d'a vin̈ aj pat chi: Icha tic ix aj yalancot co C'ayb'umal d'ayach: ¿B'ajtil ay jun a cuarto b'aj ol in va yed' eb' vin̈ in c'ayb'um yic sco naancot tas aj yelnaccot eb' co mam quicham d'a Egipto? xchicoti, xe chi d'a vin̈. 12 Axo vin̈ ol ch'oxan jun nivan cuarto d'ayex d'a jun chaan̈. Listaxo yaji. Axo ta' ol e b'o tas ol cab'lej chi', xchi Jesús d'a eb' vin̈.

13 Ix lajvi chi', ix b'at eb' vin̈. Axo ix c'och eb' vin̈, ix yilan eb' vin̈ to ix elc'och icha ix aj yalan Jesús chi'. Yuj chi' ata' ix sb'o eb' vin̈ tas ol yab'lej d'a jun q'uin̈ chi'.

14 Ayic ix c'och yorail, ix c'och Jesús yed' juntzan̈xo eb' vin̈ sc'ayb'um, ix och oyan eb' vin̈ vael d'a spatic te' mexa. 15 Ix yalan Jesús d'a eb' vin̈:

—Toxon nab'il vuuj to in gana tzin va eyed'oc d'a jun q'uin̈ tic, yacb'an manto in chamoc. 16 Sval d'ayex, man̈xa b'aq'uin̈ ol in va d'a jun q'uin̈ tic, masanto ol och junelxo ayic ol vach' och Dios Yajalil, xchi d'a eb' vin̈.

17 Ix lajvi chi', ix yic'anq'ue vaan jun vaso. Ix yac'an yuj diosal d'a Dios yuuj. Ix yalanxi d'a eb' vin̈:

—Chaec jun tic. Mol uq'uejec. 18 Yujto sval d'ayex, man̈xalaj b'aq'uin̈ ol vuc' yal uva tic, masanto ol vach' och Dios Yajalil, xchi d'a eb' vin̈.

19 Ix lajvi chi', ix yic'anq'ue van jun ixim pan. Ix yac'an yuj diosal d'a Dios yuj ixim. Ix xepanb'at ixim d'a eb' vin̈. Ix yalani:

—A jun tic, aton in nivanil tic ol ac'joc eyuuj. Vaec ixim. Tze c'ulejn̈ej jun tic, yic tzin e naancoti, xchi d'a eb' vin̈.

20 Icha pax chi' ix yutej junxo vaso ayic toxo ix lajvi sva eb', ix yalani:

—A jun ay d'a yol jun vaso tic sch'oxanel jun schab'il strato Dios toto ix b'oi. Yuj in chiq'uil ol el eyuuj ol elc'och jun trato chi'.

21 Palta a vin̈ ol in ac'anoch d'a yol sc'ab' eb' ol in milanchamoc, ayec' vin̈ ved' d'a jun mexa tic. 22 A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, yovalil ol in paxoc, ichataxon yaj sb'ocani. Palta a val vin̈ ol in ac'anoch d'a yol sc'ab' chamel chi', te chuc yic vin̈, xchi Jesús d'a eb' vin̈.

23 Yuj chi' ix yal-lan yab' junjun eb' vin̈, ¿mach on̈taxlaj ol cac'och d'a yol sc'ab' chamel chi'? xchi eb' vin̈.

Mach junoc ec'al yelc'ochi

24 Ix lajvi chi', ix laj stelan sb'a eb' sc'ayb'um yuj mach junoc eb' ec'al yelc'ochi. 25 Axo Jesús ix alan d'a eb':

—A eb' rey d'a junjun nación, yajal ton yaj eb'. Yed' eb' yajal, vach' eb' yalan eb' anima. 26 A exxo tic, man̈ eyutoc e b'a icha eb' chi'. Tato ay junoc mach d'a e cal tic ec'al yelc'ochi, yic'ocab'emta sb'a icha junoc unin. An̈ejtona' tato ay junoc yajal yaj d'a e cal, ichaocab' junoc checab' syutej sb'a. 27 Q'uinaloc tz'och junoc nivan vael. ¿Mach junoc más nivan yelc'och tze na'a? ¿Am jun c'ojanem van sva'i, mato a jun van yac'an servil? Aton jun c'ojanem van sva chi' más nivan yelc'ochi, palta a in tic ayinec' d'a e cal icha junoc tz'ac'an servil.

28 A ex tic, ix e tec'b'ej e b'a eyec' ved'oc ayic ix ja juntzan̈ yaelal d'a vib'an̈. 29 Yuj chi', icha in yutej co Mam Dios in yac'anoch yajalil, icha chi' ol ex vutej pax ex vac'anoch yajalil. 30 Yuj chi' ol yal e va ved' d'a jun in mexa b'aj ay in och yajalil chi'. An̈ejtona' ol ex em c'ojjab' d'a junjunoc e c'ojnub'. Axo eyoch chi' yajalil d'a eb' lajchave' macan̈ quetisraelal, xchi Jesús d'a eb' sc'ayb'um chi'.

Yalnaccan Jesús to ol yiq'uel vin̈aj Pedro d'a yib'an̈

(Mt 26.31-35; Mr 14.27-31; Jn 13.36-38)

31 Ix yalanpax Jesús:

—Ach Simón, ina ix sc'an spermiso vin̈ Satanás d'a Dios, yujto snib'ej vin̈ tzex yac' proval icha tz'aj ixim trigo schayaji.22.31 32 Palta ix in tevi val d'a Dios uuj, yic max iq'uel a c'ool d'ay. A ach tic, ayic ol meltzajxoc och a pensar d'ayin, tzac' stec'anil eb' uc'tac, xchi Jesús.

33 Yuj chi' ix yalan vin̈aj Simón chi':

—Mamin, b'ecan in c'ol in b'at ed' d'a preso, vach'chom tzin cham ed'oc, xchi vin̈.

34 —Pedro, sval d'ayach, ayic manto oc' noc' caxlan̈ d'a jun ac'val tic, oxel ol iq'uel d'a ib'an̈ to man̈ in ojtacoc, xchi Jesús chi' d'a vin̈.

35 Ix yalanxi Jesús d'a eb' sc'ayb'um:

—Tze nacoti, ayic ex in checannacb'at junel, maj eyic' e moral, maj eyic' e tumin, maj eyic'paxb'at e xan̈ab'. ¿Tom ay tas yac'nac palta d'ayex ta'? xchi d'a eb'.

—Maay, malaj tasi, xchi eb'.

36 Axo ticnaic, mach ex ay e moral, e tumin, tzeyic'b'at eyed'oc. Mach ex malaj eyespada, tze chon̈el e chumpa, tze manan eyico'. 37 Yujto sval d'ayex, yovalil ol elc'och d'a vib'an̈ icha tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios, b'aj syalcan icha tic: Icha tz'utaj eb' anima chuc, icha chi' ix utaj vin̈, xchi. Jantacn̈ej vab'ixal tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios chi', yovalil ol ujoquelc'ochi, xchi Jesús d'a eb'.

38 Yuj chi' ix yal eb' sc'ayb'um chi' d'ay:

—Mamin, ina chab' q'uen espada tic, xchi eb' d'ay.

—Yechelxo chi', xchi Jesús d'a eb'.

Ix yac' lesal Jesús d'a Getsemaní

(Mt 26.36-46; Mr 14.32-42)

39 Ix lajvi chi', ix elta Jesús d'a yol jun pat b'aj ix va eb' chi', ix b'at d'a tzalan Olivo ichataxon smodo. Ix och pax tzac'an eb' sc'ayb'um yuuj. 40 Axo ix c'och ta', ix yalan d'a eb':

—Lesalvan̈ec, yic man̈ ol ex ac'joc proval, xchi d'a eb'.

41 Ix lajvi chi', ix sb'esanel sb'a d'a stz'ey eb'. Icha am snajatil sb'at junoc jul-lab', icha chi' ix b'ati. Axo ta' ix em cuman, ix lesalvi. 42 Ix yalan icha tic:

—Mamin, tato a gana, iq'uel jun yaelal tic d'a vib'an̈, palta man̈oc icha in gana, palta ichaocab' val a gana, xchi.

43 Ix lajvi chi', ix sch'oxan sb'a jun ángel ix cot d'a satchaan̈. Ix ul yac'an stec'anil. 44 Ix te och pitz'an d'a spixan. Yuj chi' yelc'olal ix lesalvi. Axo yalil tz'em d'a sat luum, calan yaj yed' chic', icha val yem tz'uj yem d'a sat luum chi'.

45 Ix lajvi slesalvi, ix meltzajxicot b'aj aycan eb' sc'ayb'um chi'. Axo ix c'och d'a eb', vaynacb'at eb', yujto ix te och pitz'an cuselal d'a spixan eb'. 46 Yuj chi', ix yalan d'a eb':

—¿Tas yuj tzex te vayi? Q'uean̈ec vaan, lesalvan̈ec, yic vach' man̈ ol ex meltzaj d'a e patic ayic ol ex ac'joc proval, xchi d'a eb'.

Yamchajnac Jesús

(Mt 26.47-56; Mr 14.43-50; Jn 18.2-11)

47 Vanto slolon Jesús chi', ix c'och eb' tzijtumal anima. Axo vin̈aj Judas, yetb'eyum sb'a yed' eb' uxluchvan̈ sc'ayb'um Jesús chi', a vin̈ b'ab'el sc'och yuj eb'. Ix snitzanb'at sb'a vin̈ stz'ub' sti' Jesús chi'. 48 Axo Jesús chi' ix alan d'a vin̈:

—Judas, ¿tom icha tic tz'aj in ac'anoch d'a yol sc'ab' chamel a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic? xchi.

49 Axo eb' ayec' yed' Jesús chi', ayic ix yilan eb' tas van sja d'a yib'an̈ ix sc'anb'an eb' d'ay:

—Mamin, ¿tzam yal co xican eb' d'a q'uen espada tic? xchi eb' d'ay.

50 Val d'a jun rato chi', ay jun vin̈ d'a scal eb' sc'ayb'um Jesús chi' ix tzepanel schiquin jun vin̈ schecab' vin̈ sat sacerdote d'a svach'. 51 Axo Jesús ix alan d'a eb':

—Actejec, c'ocb'ilxo chi', xchi d'a eb'.

Axo Jesús ix yaman schiquin vin̈ chi', yed'n̈ej chi' ix ochxicani. 52 A eb' vin̈ sat sacerdote, eb' vin̈ yajal yaj d'a stemplo Dios yed' eb' vin̈ ichamtac vinac ay yopisio, ix c'och eb' vin̈ syam Jesús chi'. Yuj chi' ix yal Jesús chi' d'a eb' vin̈:

—¿Tas vaj tzeyila'? ¿Tom cuchb'um in d'a eb' sc'ulan chucal yuj chi' tzex ja d'ayin yed' q'uen espada yed' te te'? 53 Ayinn̈ej ec' eyed' d'a yamaq'uil stemplo Dios d'a junjun c'u, palta maj in eyama'. Palta ato ticnaic yorail e c'ulan jun tic yed' yipalil vin̈ aj q'uic'alq'uinal, xchi d'a eb' vin̈.

Ix yiq'uel vin̈aj Pedro d'a yib'an̈

(Mt 26.57-58,69-75; Mr 14.53-54,66-72; Jn 18.12-18,25-27)

54 Ix lajvi chi', ix yamji Jesús yuj eb' vin̈. Ix yic'anb'at eb' vin̈ d'a spat vin̈ sat sacerdote chi'. Axo vin̈aj Pedro, najat tzac'anto sb'at vin̈ yuuj. 55 Axo d'a yamaq'uil ti' pat chi' ix yac'och jun c'ac' eb' vin̈. Ix och oyan eb' vin̈ d'a sti' te', ix em c'ojan eb' vin̈. Ix em c'ojan pax vin̈aj Pedro chi' d'a scal eb' vin̈. 56 Axo jun ix criada, ayic ix yilan ix to c'ojanem vin̈aj Pedro chi' d'a sti' te' c'ac' chi', ix och q'uelan ix d'a vin̈, ix yalan ix:

—A jun vin̈ tic, yetb'eyum sb'a vin̈ yed' Jesús tic, xchi ix.

57 Axo vin̈, elan̈chamel ix yiq'uel vin̈ d'a yib'an̈, ix yalan vin̈:

—Ach ix, man̈ vojtacoc jun vin̈ tzal chi', xchi vin̈ d'a ix.

58 Junanto rato chi', ay junxo ix och q'uelan d'a vin̈, ix yalani:

—A ach tic, etb'eyum a b'a yed' eb', xchi d'a vin̈aj Pedro chi'.

—Val yel maay, man̈ vetb'eyumoclaj in b'a yed' eb', xchi vin̈.

59 Ay am tom junoc hora chi', yelc'olal ix yal junxo vin̈:

—Val yel a jun vin̈ tic, yetb'eyum sb'a vin̈ yed'oc, yujto aj Galilea eb', xchi vin̈.

60 —Toton maay, man̈ vojtacoc juntzan̈ tzal chi', xchi vin̈aj Pedro chi' d'a vin̈.

Ayic vanto yalan juntzan̈ chi' vin̈ ix oc' noc' caxlan̈. 61 Ix cot q'ueleloc Jesús Cajal chi' d'a vin̈. Yuj chi' ix snacot vin̈ tas ix yalcan Jesús. Ichaton tic ix yutej yalancan d'a vin̈: Ayic manto oc' noc' caxlan̈ d'a jun ac'val tic, oxel ol iq'uel d'a ib'an̈ to man̈ in ojtacoclaj, xchi d'a vin̈. 62 Yuj chi' ix sb'eselta sb'a vin̈ d'a scal eb'. Ix te oc' val vin̈ sic'lab'il.

Ix b'uchji Jesús yuj eb'

(Mt 26.67-68; Mr 14.65)

63 Axo eb' stan̈vumal Jesús ix och ijan eb' sb'uchvaj d'ay. Ix laj smac'an pax eb'. 64 Ix smacan sat eb'. Ix stz'itanb'at sti' eb'. Ix lajvi chi', ix sc'anb'an eb' d'ay:

—Al d'ayon̈ mach tzach mac'ani, xchi eb' d'ay.

65 Man̈ jantacoc tas ix yal eb' d'ay yic sb'uchvaj eb' d'ay.

Ix c'och Jesús d'a yichan̈ vin̈ sat yajal

(Mt 26.59-66; Mr 14.55-64; Jn 18.19-24)

66 Axo ix sacb'i, ix smolb'an sb'a eb' ichamtac vinac ay yopisio d'a scal eb' israel, eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés. Ix yic'anb'at Jesús eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈ sat yajal. Axo ta' ix sc'anb'ej eb' vin̈ d'ay:

67 —Al d'ayon̈, ¿tom a ach tic Cristo ach? xchi eb' vin̈ d'ay.

—Nab'an̈ej sval d'ayex, ¿tom ol e cha eyab' d'ayin? 68 Tato a in tzin c'anb'ej junoc tas d'ayex, ¿tom ol eyal d'ayin? ¿Tom ol in eyaq'uel d'a libre? 69 Palta a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, a ticnaic ol in c'ochcan c'ojan d'a svach' c'ab' Dios, aton jun masanil tas syal yuuj, xchi Jesús d'a eb' vin̈.

70 Masanil eb' vin̈ ix c'anb'an d'ay:

—¿Tom Yuninal ach Dios jun? xchi eb' vin̈ d'ay.

—A in ton tic Yuninal in, icha tzeyal chi', xchi d'a eb' vin̈.

71 Yuj chi' ix yal eb' vin̈.

—¿Tasto tz'och testigo cuuj? Yujto a on̈ val lac'an ix cab' yalan vin̈, xchi eb' vin̈.

23

Ix c'och Jesús d'a yichan̈ vin̈aj Pilato

(Mt 27.1-2,11-14; Mr 15.1-5; Jn 18.28-38)

1 Ix lajvi chi' ix q'ue vaan eb' smasanil. Ix yic'anb'at Jesús eb' d'a yichan̈ vin̈aj Pilato. 2 Ata' ix syamoch eb' yac'anoch juntzan̈ es d'a yib'an̈. Ix laj yalan eb':

—Ix quila' to a vin̈ van yac'an somchajel eb' quetchon̈ab'. Syalanpax vin̈ to max yal cac'an q'uen tumin sc'anjiel d'ayon̈ yuj vin̈ yajal d'a Roma. A val vin̈ tz'alanpaxi to Cristo vin̈, syalelc'ochi to rey vin̈, xchi eb' d'a vin̈aj Pilato chi'.

3 Yuj chi' ix sc'anb'ej vin̈aj Pilato chi' d'ay:

—Tzin c'anb'ej d'ayach, ¿tom sreyal ach eb' israel? xchi vin̈ d'ay.

—A in toni, ichaton tzutej alan chi', xchi Jesús d'a vin̈.

4 Yuj chi', ix yal vin̈aj Pilato chi' d'a eb' vin̈ sat sacerdote yed' d'a eb' anima chi':

—Malaj jab'oc smul jun vin̈ tic tz'ilchaj vuuj, xchi vin̈.

5 Palta axo eb', yelc'olal yalan eb':

—A vin̈ tic, masanil eb' anima aj Judea tic van somchajel yuj juntzan̈ c'ayb'ub'al syac' vin̈. Ato d'a Galilea ix schael yich vin̈ yalani, masanto ix javi vin̈ d'a Judea tic, xchi eb' d'a vin̈aj Pilato chi'.

Ix c'och Jesús d'a yichan̈ vin̈aj Herodes

6 Ayic ix yab'an juntzan̈ chi' vin̈aj Pilato chi', ix sc'anb'an vin̈ yab' d'a eb', tato a Jesús aj Galilea. 7 Axo yic ix yab'an vin̈ to aj Galilea, yuj chi' ix yac'anb'at d'a vin̈aj Herodes yajal d'a Galilea chi' yujto ayec' vin̈ d'a Jerusalén d'a juntzan̈ c'ual chi'. 8 Ayic ix yilan vin̈aj Herodes chi' sc'och Jesús, te vach' ix yab' vin̈, yujto ayxo stiempoal yab'an specal vin̈. Yuj chi' sganaxo vin̈ slolon yed'oc. Snib'ej val vin̈ syil sb'oan junoc milagro. 9 Tzijtum tas ix sc'anb'ej vin̈ d'ay, axo Jesús man̈ jab'oc ix tac'vi d'a vin̈. 10 Axo eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés ayec' ta', yelc'olal ix yac'och eb' vin̈ d'a yib'an̈. 11 Yuj chi' a vin̈aj Herodes chi' yed' eb' soldado, ix sb'aj Jesús chi' eb'. Ix sb'uchan pax eb'. Ix stz'acan yac'och juntzan̈ pichul eb' te vach' d'ay, icha spichul eb' vin̈ rey. Ix lajvi chi', ix yac'anxi meltzaj Jesús vin̈ d'a vin̈aj Pilato. 12 A d'a jun c'ual chi' ix yamigoejq'ue sb'a vin̈aj Pilato chi' yed' vin̈aj Herodes, yujto a d'a yalan̈taxo yajc'ool sb'a eb' vin̈.

Ix ac'jioch chamel d'a yib'an̈ Jesús

(Mt 27.15-26; Mr 15.6-15; Jn 18.39—19.16)

13 Axo vin̈aj Pilato chi' ix molb'an eb' vin̈ sat sacerdote, eb' vin̈ ay yopisio yed' pax eb' anima smasanil. 14 Ix yalanelta vin̈ d'a scal eb':

—A vin̈ ix ul eyac' tic d'ayin, yujto tzeyala' to somchajel eb' anima yuj vin̈, palta ina d'a eyichan̈ ix in c'anb'ej vab' d'a vin̈, palta malaj jab'oc smul vin̈ scheclajelta vuj icha ix aj eyalani. 15 An̈eja' pax vin̈aj Herodes, malaj tas ix ilchaj yuj vin̈ d'a vin̈. Yuj chi' ix schecxicot vin̈ d'ayon̈. Inai, malaj jab'oc smul vin̈ yic smoj schami. 16-17 Yuj chi', ton̈ej ol in chec mac'joc vin̈, ol vac'anxiel vin̈ d'a libre, xchi vin̈ d'a eb'. 18 Axo yic ix yab'an eb' anima to icha chi', ix laj avajq'ue eb':

—A vin̈ tic, chamocab' vin̈. Aocab' vin̈aj Barrabás chi' tz'el d'a libre, xchi eb'.

19 A vin̈aj Barrabás chi', preso yaj vin̈, yujto locan vin̈ yed' eb' vin̈ ix ac'an oval yed' eb' vin̈ yajal d'a yol chon̈ab' chi'. Mac'umcham anima pax vin̈. 20 Axo vin̈aj Pilato chi' snib'ej vin̈ syaq'uel Jesús d'a libre. Yuj chi' icha chi' ix yutej vin̈ yalanxi d'a eb' anima. 21 Palta ayic ix yab'an eb' to icha chi', ix q'ue umnaj eb' yavaji:

—Culusejq'ue vin̈. Culusejq'ue vin̈, xchi eb'.

22 Ix yalanxi vin̈aj Pilato chi' yoxelal d'a eb':

—¿Tas val smul vin̈ d'ayex jun? Malaj val jab'oc smul vin̈ tz'ilchaj vuuj yic smoj schami. Yuj chi' ton̈ej ol in chec mac'joc vin̈, ol vac'anxiel vin̈ d'a libre, xchi vin̈ d'a eb'.

23 Axo eb', ix te q'ue umnaj yavaji to yovalil sculusajq'uei. Te chaan̈ ix avajq'ue eb' yed' eb' vin̈ sat sacerdote. Yuj chi' ix yac' ganar eb'. 24 Ix yalan vin̈aj Pilato chi': Ujocab' icha sgana eb', xchi vin̈. 25 Axo vin̈ locan d'a scal oval chi', vin̈ mac'umcham anima chi', vin̈ preso yaji, a vin̈ ix ac'jielta d'a libre icha sgana eb'. Axo Jesús ix ac'jicanoch d'a yol sc'ab' eb' icha sgana.

Ix culusajq'ue Jesús

(Mt 27.32-44; Mr 15.21-32; Jn 19.17-27)

26 Ayic van yic'anb'at Jesús eb' b'aj ol chamoc, ay jun vin̈ aj Cirene scuchan Simón, spetoj vin̈ d'a smunlajel, ix yamchaj vin̈ yuj eb' soldado. Axo vin̈ ix checji scuchb'at sculusal Jesús chi'. Ix och tzac'an vin̈ yuuj.

27 Tzijtum eb' anima ix och tzac'an yuuj. Yed' pax eb' ix ix, veq'ueq'ui yel yav eb' ix yoc' yuuj. 28 Axo Jesús ix meltzajb'at q'uelan d'a eb' ix, ix yalani:

—Ex ix aj Jerusalén, man̈ ex oc' vuuj. Oc'an̈ec eyuuj yed' yuj eb' eyune', 29 yujto ay val jun c'ual ol javoc, ol eyalani: A val eb' ix malaj yune', eb' ix toxon max unevi yed' eb' ix man̈ yojtacoc yac'an chunoc yune', te vach' yic eb' ix, xe chama. 30 A d'a jun tiempoal chi', ol laj yal eb' anima icha tic: Tzoc val cot juntzan̈ vitz yed' juntzan̈ tzalquixtac tic d'a quib'an̈ yic tzon̈ sc'ub'ejeli, xcham eb'. 31 A in tic, lajan in icha junoc te te' yaax, palta ina val tas syac'och eb' d'a vib'an̈. Ocxom val a ex tic. Yelxo val nivan tas ol ac'jococh d'a eyib'an̈, yujto lajan ex icha junoc te te' taquin̈xo, xchi Jesús d'a eb' ix.

32 Ay pax chavan̈ eb' vin̈ ay smul ix ic'jib'at yed' Jesús chi', yic sculusajq'ue eb' vin̈ yed'oc. 33 Ix c'och eb' d'a jun lugar scuchan B'aj Ay Sb'aquil Jolom. Ata' ix culusajq'ue Jesús yuj eb' vin̈ soldado. Ix culusajpaxq'ue chavan̈ eb' vin̈ ay smul chi' yed'oc, jun vin̈ d'a svach', jun vin̈ d'a sq'uexan̈. Junjun sculusal junjun eb'. 34 Ayic van sq'ue d'un̈un̈oc Jesús yuj eb', ix yalani:

—Mamin, ac' nivanc'olal eb', yujto man̈ yojtacoc eb' tas van sc'ulani, xchi d'a Dios.

Axo eb' vin̈ soldado, ix yac' suerte eb' vin̈ yic spojanec' spichul Jesús chi' eb' vin̈ d'a spatic. 35 Axo eb' anima, van yilan eb' tas van yuji chi'. An̈eja' pax eb' vin̈ yajal, ix sb'uch Jesús eb' vin̈. Ix laj yalan eb' vin̈:

—Ab'i chi' colvajvum vin̈ d'a juntzan̈xo. Scolocab' pax sb'a vin̈ ticnaic, tato d'a val yel Cristo vin̈, vin̈ sic'b'ilel yuj Dios, xchi eb' vin̈.

36 An̈eja' ix b'uchji pax yuj eb' vin̈ soldado. Ix c'och eb' vin̈ d'a stz'ey. Ix yac'an vinagre eb' vin̈ yuq'uej. 37 Ix yalan eb' vin̈ d'ay:

—Tato yel Sreyal ach eb' israel, colto naic a b'a quila', xchi eb' vin̈ d'ay.

38 Ay jun letra ix tz'ib'ajoch d'a sjolom te' sculusal, xchi icha tic: A vin̈ tic Sreyal eb' israel, xchi.

39 Ay pax jun vin̈ culusab'ilq'ue yed'oc ix b'uchani, ix yalan vin̈ icha tic:

—Tato yel Cristo ach, col a b'a quila', tzon̈ a colan paxi, xchi vin̈ d'ay.

40 Axo junxo vin̈ yetb'eyum vin̈ ix cachani, ix yalan vin̈:

—¿Tom max ach xiv d'a Dios? Ina lajan cajoch d'a yol sc'ab' jun yaelal tic yed'oc. 41 A on̈ tic, smoj val scab' syail co chaan spac co mul, palta a jun vin̈ tic, malaj tas ix smulej, xchi vin̈.

42 Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ d'a Jesús:

—Ach Jesús, tzin a nacoti ayic ol ach ja ac' Yajalil, xchi vin̈ d'ay.

43 Ix yalan Jesús d'a vin̈:

—Val yel sval d'ayach, a d'a jun c'u tic ol ach c'och ved' d'a svach'ilal, xchi d'a vin̈.

A schamel Jesús

(Mt 27.45-56; Mr 15.33-41; Jn 19.28-30)

44 Ayic toxo tz'och chimc'ualil, ix q'uic'b'i q'uinal d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic masanto d'a a las tres yic yemc'ualil. 45 A yoc c'u, majxo yac'laj yoc. Axo c'apac cortina ayoch smaculoc snan̈al yol stemplo Dios, ix n̈ic'chaj snan̈al c'apac. 46 Axo Jesús te chaan̈ ix avaji, ix yalan icha tic:

—Mamin, svab'enejcanoch in pixan d'a yol a c'ab', xchi d'a Dios.

Ix lajvin̈ej yalan jun chi', ix chami.

47 Axo jun vin̈ capitán aj Roma, ayic ix yilan juntzan̈ chi' vin̈, ix yal vach' lolonel vin̈ d'a Dios, ix yalan vin̈ icha tic:

—Val yel a jun vin̈ tic, te malaj smul vin̈, xchi vin̈.

48 Axo masanil eb' anima ayec' chi' ta', ix yil eb' tas ix uji chi'. Ix laj paxta eb', ix och val pitz'an cusc'olal d'a spixan eb'. 49 Axo jantacn̈ej eb' ojtannac Jesús yed' juntzan̈ eb' ix ix cotnac yed' d'a Galilea, najatto ix laj cotcan d'an̈jab' eb' ix.

Mucb'il snivanil Jesús d'a yol q'uen n̈aq'ueen

(Mt 27.57-61; Mr 15.42-47; Jn 19.38-42)

50 Ay jun vin̈ scuchan José, aj chon̈ab' Arimatea d'a yol yic Judea. Vach' vin̈, tojol spensar vin̈. Ay pax yopisio vin̈ yed' eb' vin̈ yajal. 51 Palta maj yac'och sb'a vin̈ yed' eb' vin̈ ix ac'anoch chamel d'a yib'an̈ Jesús chi'. Van stan̈van vin̈ svach' och Dios Yajalil. 52 Ix c'och vin̈ d'a vin̈aj Pilato, yic sc'ananemta snivanil Jesús vin̈. 53 Ix lajvi yic'an spermiso vin̈ chi', ix b'at yac'an ic'joquemta snivanil chi' vin̈. Ix sb'ac'anoch jun sábana vin̈ d'a spatic. Ix lajvi chi' ix b'at yac'an ac'joc och snivanil vin̈ d'a yol jun q'uen q'ueen joyb'ilel yool. A d'a jun q'ueen chi', manta junoc mach smucchaji. 54 Aton d'a jun c'ual chi' vanxo yac'an lista sb'a eb' yuj sc'ual ic'oj ip toxo ol yamchaj ochoc.

55 Axo eb' ix ix cotnac yed' Jesús d'a Galilea, ix b'at eb' ix yil q'uen q'ueen b'aj ix mucchaj chi'. Ix yilan eb' ix chajtil ix yutej eb' yac'anoch snivanil chi' d'a yol q'ueen. 56 Ix lajvi chi', ix paxta eb' ix d'a sposado. Ix laj sb'oan juntzan̈ yal suc'uq'ui sjab' eb' ix yed' juntzan̈ vach' sucjioch d'a snivanil Jesús chi'. Axo yic ix c'och yorail sc'ual ic'oj ip, ix yic'an yip eb' ix icha yalan jun checnab'il d'a ley.

24

Pitzvinacxi Jesús

(Mt 28.1-10; Mr 16.1-8; Jn 20.1-10)

1 Ayic ayto sc'an sacb'i d'a domingoal, aton jun b'ab'el c'u yic semana, ix b'at eb' ix ix chi' b'aj mucb'il snivanil Jesús chi'. Yed'nac juntzan̈ yal suc'uq'ui sjab' chi' eb' ix b'ob'il yuuj. 2 Axo ix c'och eb' ix, ix yilan eb' ix to toxo ix el q'uen smacul chi'. 3 Ix och eb' ix d'a yol q'ueen, ix yilan eb' ix to man̈xalaj snivanil Jesús Cajal ayeq'ui. 4 Ix te satb'at sc'ool eb' ix yilani. Axo ix yilan eb' ix ayec' chavan̈ ángel icha yilji vinac, lin̈jab'ec' d'a stz'ey eb' ix. Toxon̈ej stziquiqui spichul eb'. 5 Yuj chi' ix te xiv eb' ix, ix em cumjab' eb' ix d'a sat luum. Axo ix yalan eb' ángel chi' d'a eb' ix:

—¿Tas yuj tze say jun pitzan d'a yol b'aj smucchaj eb' chamnac tic? 6 Man̈xo ayoquec'laj d'a tic. Toxo ix pitzvixi. Naeccot tas yalnac d'ayex, ayic aytoec' eyed'oc d'a Galilea. 7 Ayic yalani to a jun Ac'b'ilcot yuj Dios yoch animail, yovalil ol ac'jococh d'a yol sc'ab' eb' anima chuc spensar, ol culusajq'ue yuj eb'. Axo d'a schab'jial ol pitzvocxi. Icha chi' yutejnac yalancan d'ayex, xchi eb' ángel chi' d'a eb' ix.

8 Ix snacot eb' ix tas yalnaccan Jesús chi', 9 yuj chi' ix paxta eb' ix ta', ix b'at yalan eb' ix d'a eb' uxluchvan̈ sc'ayb'um Jesús chi' yed' d'a eb' sc'ayb'um smasanil. 10 A eb' ix ix b'at alan ab'ix tic, aton ix María aj Magdala, ix Juana yed' ix María snun vin̈aj Jacobo. Ay pax juntzan̈xo eb' ix yetb'eyum sb'a yed' eb' ix. 11 Palta a eb' schecab' Jesús chi', ton̈ej ste comon lolon eb' ix snaan eb'. Maj schalaj yab' eb' d'a eb' ix.

12 Axo vin̈aj Pedro yelc'olal ix b'at vin̈ b'aj mucan chi'. Ayic ix c'och vin̈, ix em n̈ojan vin̈ yilanoch d'a yol q'ueen, ix yilan vin̈ to axon̈ej c'apac sábana ix b'ac'chajoch d'a snivanil Jesús chi' aycan sch'ocoj. Ix paxta vin̈, ix te sat sc'ool vin̈ yuj tas ix uji chi'.

Sch'oxnac sb'a Jesús d'a chavan̈ eb' d'a yol b'e

(Mr 16.12-13)

13 A d'a jun c'ual chi', ay chavan̈ eb' sc'ayb'um van sb'at d'a jun b'e sc'och d'a chon̈ab' Emaús. A jun chon̈ab' chi', ay am oxeoc legua scal yed' Jerusalén. 14 Van sb'ey eb', van yalub'tan̈an eb' tas juntzan̈ ix uji. 15 Ayic van yalub'tan̈an eb' chi', ix c'och Jesús, ix yetb'atan sb'a yed' eb'. 16 Ix moyjican sat eb' yuuj. Vach'chom tz'ilji yuj eb', palta maj nachajel-laj yuj eb' tato a'. 17 Ix sc'anb'an Jesús d'a eb':

—¿Tas val eyalub'tan̈ej tzex b'eyi? xchi d'a eb'. Ix och vaan eb', te cuseltac yilji eb'.

18 Ay jun vin̈ scuch Cleofas ix tac'vi d'ay:

—Inatax yojtac eb' anima smasanil tas ix uji d'a Jerusalén d'a evi chab'ji tic. A achxo tic, ¿tom maj ab' jab'oc? Ina ach ec' ta', xchi vin̈ d'ay.

19 —¿Tas juntzan̈ ix uji chi' jun? xchi Jesús chi' d'a eb' vin̈.

—Ay jun aj Nazaret scuch Jesús. Schecab' ton val Dios yaji. A d'a yichan̈ Dios yed' d'a yichan̈ eb' chon̈ab', te nivan yelc'och tas ix sc'ulej yed' tas ix yala'. 20 Palta a eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ yajal ix ac'anoch d'a yol sc'ab' chamel. Yuj chi' ix culusajq'uei. 21 Ix cac'och yipoc co c'ool to ol on̈ scolel a on̈ aj Israel on̈ tic. Chab'jitax ix uji jun chi' ticnaic. 22 Palta ay juntzan̈ eb' ix quetb'eyum co b'a yed'oc, sat co c'ool yuj tas syal eb' ix, a ix sacb'i ix b'at eb' ix yil jun q'ueen b'aj ochcan snivanil Jesús chi'. 23 Ix ab' yilan eb' ix, man̈xalaj snivanil ayeq'ui. Ix lajvi chi', xid' yalan eb' ix d'ayon̈ to icha vayich ix aj yilan chavan̈ ángel eb' ix. Ix ab' yalan eb' ángel chi' d'a eb' ix to a Jesús toxo ix pitzvixi. 24 Ix lajvi chi', ix b'at juntzan̈ eb' quetb'eyum yila'. Icha val ix aj yalan eb' ix chi', icha val chi' ix aj yilan eb'. Axo pax Jesús, maj yil-laj eb', xchi eb' d'ay.

25 Axo Jesús ix alan d'a eb':

—A ex tic malaj jab'oc e pensar, max e b'alaj aq'uejochlaj d'a e c'ool tastac yalnaccan eb' schecab' Dios d'a peca'. 26 A Cristo chi', yovalil ix yab' syail, ayic mantzac och Yajalil, xchi d'a eb'.

27 Ix lajvi chi', ix och ijan yalan d'a eb' b'ajtactil tz'ib'ab'ilcan yab'ixal d'a Slolonel Dios. Ix schaancot yalan tastac tz'ib'ab'ilcan yuj vin̈aj Moisés, masanto d'a tas tz'ib'ab'ilcan yuj eb' schecab' Dios d'a peca'.

28 Ayic ix c'och eb' d'a jun chon̈ab' b'aj van sb'at eb' chi', axo Jesús ijan b'en̈ej ix ec'b'ati. 29 Axo eb' ix ac'an pural scani. Ix yalan eb' d'ay:

—Canan̈ qued'oc, ina vanxo yem c'u, toxo val ol q'uic'b'oc, xchi eb' d'ay.

Yuj chi' ix och d'a yol spat eb', ix can yed' eb'. 30 Ayic ix em c'ojan d'a te' mexa yed' eb', ix yic'anq'ue vaan jun ixim pan. Ix yac'an yuj diosal d'a Dios yuj ixim. Ix lajvi chi', ix och ijan spucanb'at ixim d'a eb'. 31 A d'a jun rato chi', ichato ix jacvi sat eb'. Ix yilanoch eb' to a Jesús. Palta ix satem d'a stz'ey eb', axo ix yilan eb', man̈xalaj mach. 32 Ix yalan eb':

—Yel toni, ix och pitz'an d'a co c'ool yuuj a ix yalan d'ayon̈ d'a yol b'e, ayic ix yac'anpax nachajel cuuj tastac tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios, xchi eb'.

33 D'a jun rato chi' ix q'ue vaan eb', ix pax eb' d'a Jerusalén. Ata' ix ilchaj eb' uxluchvan̈ schecab' Jesús yuj eb' yed' juntzan̈xo yetb'eyum eb'. Molanec' eb'. 34 Axo eb' chi', ix alan d'a eb' chavan̈ chi':

—D'a val yel ix pitzvixi Jesús Cajal. Ix sch'ox sb'a d'a vin̈aj Simón tic, xchi eb'.

35 Ix lajvi chi', axo eb' chavan̈ chi' ix alani tas ix sc'ulej eb' d'a yol b'e yed' pax tas ix aj snachajel yuj eb' to a Jesús ayic ix spucanec' jun ixim pan chi'.

Sch'oxnac sb'a Jesús d'a eb' sc'ayb'um

(Mt 28.16-20; Mr 16.14-18; Jn 20.19-23)

36 Vanto yalan jun chi' eb', axo ix yilan eb' ayxo ec' Jesús d'a scal eb'. Ix yalani:

—Junc'olalocab' eyaji, xchi d'a eb'.

37 A eb' chi', ton̈ej ix satb'at sc'ool eb'. Ix laj xivq'ue eb'. A snaan eb' to a junoc pixan sch'ox sb'a d'a eb'. 38 Ix yalan Jesús d'a eb':

—¿Tas yuj tzex te xivi? ¿Tas yuj ay e chab'c'olal d'ayin? 39 Ilecnab' in c'ab' yed' voc tic. An̈ejtona' a in. Yamlejecnab'i, tzeyilani tato a junoc pixan, ¿tom ay sb'ac'chil junoc pixan yed' sb'aquil syal tze yam icha vic tic? xchi d'a eb'.

40 Ix lajvi yalan jun chi' d'a eb', ix sch'oxan sc'ab' yed' yoc d'a eb'. 41 Vach'chom stzalaj eb', palta an̈eja' maj yac'ochlaj eb' d'a sc'ool, yujto ton̈ej ste sat sc'ool eb'. Yuj chi' ix yal d'a eb':

—¿Mama jab'oc tas tzin va d'a tic? xchi.

42 Axo eb' ix ac'an jab' b'olb'il chay d'ay.

43 Ix schaan d'a eb', ix yab'lan d'a yichan̈ eb'. 44 Ix lajvi chi' ix yalan d'a eb':

—A ticnaic, ix elc'och tas ix valcan d'ayex ayic ayinto ec' eyed'oc. Valnaccan d'ayex to yovalil ol elc'och jantacn̈ej vab'ixal tz'ib'yajcan d'a ley Moisés, tas tz'ib'ab'il pax can yuj eb' schecab' Dios yed' juntzan̈ vab'ixal d'a libro Salmos, xchi d'a eb'.

45 Ichato chi', ix ac'ji jacvoc spensar eb' yuuj, yic snachajel yuj eb' tas tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios. 46 Ix yalan d'a eb':

—A d'a Slolonel Dios tz'ib'ab'ilcan vab'ixal a in Cristo in tic, to yovalil in chami, axo d'a schab'jial in pitzvixi d'a scal eb' chamnac. 47 An̈ejtona', yovalil ol aljoquel vab'ixal d'a scal eb' anima d'a junjun nación. Ol aljoquel d'a scal eb' to yovalil sna sb'a eb', yic ol ac'joc lajvoc smul eb'. Schael yich d'a Jerusalén tic masanto b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal tic. 48 A ex tic, ol eyac' testigoal e b'a d'a juntzan̈ tic. 49 A in xo, ol b'at in checcot jun yalnac Dios to ol yac'cot d'ayex. Palta tan̈vejeccan d'a Jerusalén tic, masanto ol e cha jun poder ol ac'joquemta d'ayex d'a satchaan̈, xchi Jesús d'a eb'.

Paxnacq'ue Jesús d'a satchaan̈

(Mr 16.19-20)

50 Ix lajvi chi' ix yic'anb'at eb' sc'ayb'um d'a slac'anil chon̈ab' Betania. Ata' ix yic'chaan̈ sc'ab', ix sc'anan svach'c'olal Dios d'a yib'an̈ eb'. 51 Vanto sc'anan jun chi', ix paxq'ue d'a satchaan̈, ix can eb' yuuj. 52 Ix lajvi yac'anem sb'a eb' d'ay, te tzalajc'olal ix pax eb' d'a Jerusalén. 53 Junjun c'u ix och eb' d'a yol yamaq'uil stemplo Dios. Ix yalan vach' lolonel eb' d'ay.

1.5 1:5 A eb' sacerdote d'a scal eb' israel chi', ay 24 macan̈ eb'. Junjun macan̈ smunlajn̈ej a sc'och stzolal d'a yib'an̈.

2.24 2:24 A noc' paramuch, tz'och noc' silab'oc eb' meb'a'.

4.16 4:16 Sq'ue lin̈an mach tz'avtan Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani.

4.20 4:20 Tz'em c'ojan eb' ayic syalanel slolonel co Mam Dios eb'.

5.1 5:1 An̈eja' sb'i a' n̈ajab' yic Galilea.

5.27 5:27 A vin̈aj Leví, Mateo pax sb'i vin̈ d'a Evangelio San Mateo 9.9.

5.37 5:37 Il nota d'a Mateo 9.17.

6.41 6:41 Il nota d'a Mateo 7.3.

6.48 6:48 “Masanto tz'emc'och d'a q'uen q'ueen,” icha chi' ix aj yalan Jesús d'a jun versículo tic.

7.37 7:37 Il nota d'a Mateo 26.7.

7.44-46 7:44 A sc'och eb' paxyalvum d'a junoc pat d'a peca' chi', sb'icji yoc eb', stz'ub'jielta sti' eb', sb'onjiec' aceite d'a eb', yuj sch'oxan eb' aj pat chi' to xajan eb'.

10.11 10:11 Il nota d'a Mateo 10.14.

10.32 10:32 A eb' levita yed' eb' sacerdote ay yopisio eb' yac'an servil Dios, yuj chi' smoj ton yoc' sc'ool eb' d'a vin̈ lajvinac chi'.

11.44 11:44 A juntzan̈ b'aj smucji eb' chamnac, syac' uc' eb' d'a sacsac pintura, yic vach' max ixtaxel eb' d'a yichan̈ ley, talaj c'uxan syamchajc'och junoc smucnab'il chamnac.

11.51 11:51 Il nota d'a Mateo 23.35.

13.35 13:35 Il nota d'a Mateo 23.38.

17.2 17:2 Il nota d'a Mateo 18.6.

19.36 19:36 Il nota d'a Mateo 21.8.

20.9 20:9 Il nota d'a Mateo 21.33.

22.31 22:31 Ayic tzex chayaj ichoc trigo, syalelc'ochi to syac'lej vin̈ diablo ex yac'an meltzaj d'a e patic.

SAN JUAN

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

A Vach' Ab'ix Ix Stz'ib'ejcan

SAN JUAN

San Juan sb'i jun libro tic, yujto a d'ay tz'ib'alb'ican yab'ixal Jesucristo yuj vin̈aj apóstol Juan. Tzac'anto tz'ib'ab'il jun libro tic, syalcoti to a Jesús aton Slolonel Dios sb'i, Yuninal ton Dios, yac'nacoch sb'a animail. Ulnaquec' cajan jun tiempoal d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

A jun libro tic syala' to yovalil scac'och Jesús d'a co c'ool, yujto Yuninal Dios, a tz'ac'an co q'uinal d'a juneln̈ej. A Jesús chi', icha yopisio noc' calnel yic silab', icha chi' yopisio yuj Dios. Man̈ jantacoc juntzan̈ tas satub'tac sch'oxnac, stelaj sb'a yed' eb' anima, yalannacxi tas syalelc'och junjun macan̈ milagro chi'. Syalanpaxcot jun libro tic yuj eb' anima ac'annacoch Jesús d'a sc'ool yed' pax eb' ochnac ajc'olal d'ay.

A capítulo 13 masanto d'a 17, ata' syalcot tastac sc'ulejnac Jesús yed' eb' sc'ayb'um d'a slajvub'xo. A d'a jun tiempoal chi', yac'can snivanil sc'ol eb' sc'ayb'um, yujto yojtac to van sjavi chamel d'a yib'an̈. Axo d'a slajvub'xo jun libro tic, ata' syalcani tas ajnac syamchaj Jesús, tas ajnac sc'och d'a yichan̈ eb' ay yopisio, tas ajnac sculusajq'uei, schamel yed' tas ajnac smucchaji. Palta pitzvinacxi d'a scal eb' chamnac, sch'oxannacxi sb'a d'a eb' sc'ayb'um.

An̈ej jun libro tic tzijtum el tz'alancot yuj silab' Dios scha junoc mach tz'ac'anoch Jesús d'a sc'ool, aton q'uinal ay d'a juneln̈ej.

1

A Slolonel Dios yac'nacoch sb'a animail

1 Ayic mantalaj jun yolyib'an̈q'uinal tic, aytaxon ec' jun Slolonel Dios sb'i. A jun chi' aytaxon ec' yed' Dios, Dios ton val. 2 Ayic manto sb'o jun yolyib'an̈q'uinal tic Dios, aytaxon ec' yed'oc. 3 A' yac'lab'ejnac Dios chi' ayic sb'oannac masanil tastac. Malaj junoc tas b'onac tato man̈ yujoc. 4 A Slolonel Dios chi', aj q'uinal. Yuj jun q'uinal chi' ay saquilq'uinal d'ayon̈ anima on̈ tic. 5 A jun saquilq'uinal chi' tz'ac'an saquilq'uinal b'aj ay q'uic'alq'uinal. Axo jun q'uic'alq'uinal chi', max yal-laj yac'an tup jun saquilq'uinal chi'.

6 Ay jun vin̈ checb'ilcot yuj Dios scuchan Juan. 7 Ulnaquec' vin̈ yac' testigoal sb'a yuj jun saquilq'uinal chi', yic vach' masanil mach tz'ac'anoch jun saquilq'uinal chi' d'a sc'ool. 8 Man̈oclaj vin̈aj Juan chi' aj saquilq'uinal, ton̈ej ul yac'nac testigoal sb'a vin̈ yuuj. 9 A jun yel saquilq'uinal chi', van sjavi d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A' tz'ac'an saquilq'uinal d'a masanil eb' anima.

10 A jun Slolonel Dios sb'i chi', ulnaquec' d'a tic. A b'ojinac yolyib'an̈q'uinal tic. Palta ayic ix uleq'ui, maj nachajel-laj yuj eb' anima tato a'. 11 A d'a juntzan̈ eb' yico', ata' ulnac eq'ui, palta maj chajoclaj yuj eb' yic chi'. 12 Palta a jantacn̈ej eb' schaani, jantacn̈ej eb' tz'ac'anoch d'a sc'ool, a tz'alani to ay yalan yic eb' yoch yuninaloc Dios. 13 Ayic tz'och eb' yuninaloc Dios, ichato tz'aljixi eb'. Palta man̈ lajanoc icha tz'aj yalji eb' anima. Man̈ animaoc ay sgana tz'alji eb'. Man̈ yujoc sgana junoc vinac, palta a Dios tz'ac'anoch eb' yuninaloc.

14 A jun Slolonel Dios sb'i chi', ochnac snivanil icha quico'. Ulnaquec' cajan d'a co cal. A jun chi' te yel. Nivan svach'c'olal Dios ul sch'oxnac d'ayon̈. Quilnac val snivanil yelc'ochi, yujto an̈ej val jun chi' Yuninal Dios, cotnac d'a Smam. 15 A vin̈aj Juan aljinaccan yab'ixal jun chi' icha tic:

—Ay jun tzac'an sja vuuj, palta ec'alto val yelc'och yopisio d'a vichan̈, yujto ayic manto in alji, aytaxon eq'ui. Valnacxo yab'ixal d'ayex, xchi vin̈.

16 A jun chi', tz'acan yaj svach'c'olal, yuj chi' tz'acan sch'ox svach'c'olal chi' d'ayon̈. 17 A vin̈aj Moisés ac'jinaccan sley Dios d'ayon̈. Axo Jesucristo sch'oxan svach'c'olal Dios d'ayon̈, syac'an jun sc'ayb'ub'al te yel. 18 Malaj junoc mach ix ilan Dios juneloc. Palta a jun pitan̈ Yuninal, Dios ton paxi, a ul ch'oxjinaqueli. A jun Yuninal tic junn̈ejtaxon yaj yed' Smam chi'.

Yalnac yab'ixal Jesucristo vin̈aj Juan tz'ac'an bautizar

(Mt 3.11-12; Mr 1.7-8; Lc 3.15-17)

19 A junel, ay juntzan̈ eb' israel aj Jerusalén, ix schecb'at jayvan̈ eb' sacerdote eb' yed' jayvan̈ eb' yin̈tilal Leví. A d'a vin̈aj Juan ix c'och eb'. Ix sc'anb'an eb' d'a vin̈:

—¿Mach ach? xchi eb'.

20 Ix yalan sjichanil vin̈aj Juan chi' d'a eb':

—A in tic, man̈oc in Cristo in, xchi vin̈ d'a eb'.

21 Ix sc'anb'an pax eb' d'a vin̈:

—¿Mach ach jun? ¿Mato a ach Elías ach? xchi eb'.

—Man̈oc in laj, xchi vin̈.

—¿Mato a ach tic schecab' ach Dios tan̈vab'il cuuj? xchi eb'.

—Maay, xchi vin̈.

22 Ix sc'anb'anxi eb' d'a vin̈:

—¿Mach ach pax jun? Al d'ayon̈ mach ach, yujto yovalil ol b'at calxi yab' eb' on̈ checancoti. Al d'ayon̈ tas aji, xchi eb'.

23 Yuj chi', ix yalan vin̈ d'a eb':

—A in tic tzin avaj d'a tz'inan luum, svalan icha tic: Icha tz'aj sb'o b'e ayic sjavi junoc yajal, icha chi' tzeyutej e b'oan e b'eyb'al, yujto ol ja vin̈ Cajal, xin chi. Yujto icha chi' yajcan stz'ib'aj vab'ixal yuj vin̈aj Isaías schecab' Dios d'a peca', xchi vin̈ d'a eb'.

24 A juntzan̈ eb' xid'nac ec' d'a vin̈aj Juan chi', aton eb' vin̈ fariseo checannacb'at eb'. 25 Ix sc'anb'an pax eb' d'a vin̈:

—¿Tas yuj tzac' bautizar eb' anima tato man̈ ach Cristooc, tato man̈ ach Elíasoc, tato man̈oc ach schecab' Dios tan̈vab'il cuuj? xchi eb' d'a vin̈.

26 —A in tic svac' bautizar eb' anima d'a a a'. Palta ay jun ayxoec' d'a co cal tic manto eyojtacoc. 27 A jun chi', tzac'an sja vuuj, ec'al yopisio d'a vichan̈. Man̈ in mojoc vac'an servil, vach'chom ton̈ej tzin tijel sch'an̈al xan̈ab' d'a yoc, xchi vin̈aj Juan chi' d'a eb'.

28 A d'a sc'axepal a' Jordán, d'a jun lugar scuch Betania, ata' ix ac'ji bautizar eb' anima yuj vin̈aj Juan chi'. Ata' pax ix b'at sc'anb'ej juntzan̈ tic eb' d'a vin̈.

A Jesús icha noc' calnel, icha chi' yopisio yuj Dios

29 Axo d'a junxo c'u, ix yilanb'at vin̈aj Juan to van sc'och Jesús, ix yalan vin̈:

—Inai, a yopisio jun van sja tic, icha yopisio noc' calnel,1.29 icha chi' yaj yopisio yuj Dios, yujto a' ix javi yic'canel co mul co masanil d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 30 Aton jun tic valnac: Ay jun tzac'an sja vuuj, palta ec'al yopisio d'ayin, yujto ayic manto in alji, aytaxon eq'ui, xin chi. 31 Max nachajel vuuj mach jun chi', palta in ja vac' bautizar eb' anima d'a a a', yic vach' ol nachajel yuj eb' quetisraelal mach jun chi', xchi vin̈aj Juan chi'.

32 Ix yalanpax vin̈:

—Ix vil yemul Yespíritu Dios d'a satchaan̈ d'a yib'an̈ icha junoc noc' paramuch, ix em d'a yib'an̈, ix ochcan d'ay. 33 Max nachajel vuuj, mach jun chi'. Palta a jun checjinac in cot vac' bautizar eb' anima d'a a a', a' ix alan d'ayin: Ol il yemul Vespíritu d'a yib'an̈ junoc mach, ol ochcan d'ay. A jun chi' ol ac'anoch Espíritu Santo d'a eb' anima, ichato ol ac'joc bautizar eb' yuuj, xchi Dios d'ayin. 34 A in tic ix vil jun chi'. Yuj chi' svac' testigoal in b'a yuuj to a Jesús tic, Yuninal ton Dios, xchi vin̈.

Eb' sb'ab'el c'ayb'um Jesús

35 Axo d'a junxo c'u, ayec' vin̈aj Juan yed' chavan̈ eb' vin̈ sc'ayb'um. 36 Axo ix yilanb'at vin̈, van yec' Jesús ta'. Yuj chi' ix yal vin̈:

—Inai, a jun tz'ec' chi', icha yopisio junoc noc' calnel, icha chi' yopisio yuj Dios, xchi vin̈.

37 Ayic ix yab'an jun chi' eb' vin̈ sc'ayb'um vin̈aj Juan chi', ix och tzac'an eb' vin̈ yuj Jesús. 38 Axo ix meltzajb'at q'uelan Jesús chi' d'a spatic. Ix yilani, tzac'anoch eb' vin̈ yuuj.

—¿Tas tze saya'? xchi d'a eb' vin̈.

—Ach co C'ayb'umal ¿b'ajtil ay a posado? xchi eb' vin̈ d'ay.

39 —Cotan̈ec, b'at quilecnab'i b'aj ay in posado chi', xchi d'a eb' vin̈.

Ix b'at eb' vin̈ yed'oc, ix b'at yilan eb' vin̈ b'aj ayeq'ui. Vanxo yem c'u ix b'at eb' vin̈, yuj chi' q'uic'b'alxo ix jax eb' vin̈.

40 Ix yab' chavan̈ eb' vin̈ chi' tas ix yal vin̈aj Juan chi', yuj chi' ix och tzac'an eb' vin̈ yuj Jesús. Ay jun vin̈ scuch Andrés, yuc'tac sb'a vin̈ yed' vin̈aj Simón Pedro. 41 Ix lajvi slolon vin̈aj Andrés chi' yed' Jesús chi', ix b'at sayan vin̈ yuc'tac vin̈ chi'. Axo ix chax vin̈ yuj vin̈, ix yalan vin̈:

—Ix ilchaj vin̈ Mesías cuuj, xchi vin̈. (Mesías syalelc'ochi, Cristo, Ac'b'il Yopisio).

42 Junanto rato chi', ix yic'anb'at vin̈ yuc'tac vin̈ chi' d'a Jesús. Ix och q'uelan Jesús d'a vin̈aj Simón, ix yalan d'a vin̈:

—Simón, yuninal ach vin̈aj Juan. Cefas ol a b'iejcani, xchi d'a vin̈. (Cefas syalelc'ochi, Pedro, ma a q'uen q'ueen.)

Avtab'il vin̈aj Felipe yed' vin̈aj Natanael

43 Axo d'a junxo c'u, ix snaan Jesús sb'at d'a yol yic Galilea. Ix ilchaj vin̈aj Felipe yuuj.

—Ochan̈ in c'ayb'umoc, xchi d'a vin̈.

44 A vin̈aj Felipe chi', aj chon̈ab' Betsaida vin̈, aton schon̈ab' vin̈aj Andrés yed' vin̈aj Pedro. 45 Axo vin̈aj Felipe chi' xid' sayancot vin̈aj Natanael. Axo ix ilchaj vin̈ yuj vin̈, ix yalan vin̈:

—Ay jun ix ilchaj cuuj. Aton jun chi' tz'ib'ab'ilcan yab'ixal yuj vin̈aj Moisés d'a ley, tz'ib'ab'ilpaxcan yuj eb' schecab' Dios d'a peca', aton Jesús, yuninal vin̈aj José aj chon̈ab' Nazaret, xchi vin̈.

46 Ix yalan vin̈aj Natanael chi':

—¿Tom ay junoc tas vach' syal scot d'a Nazaret chi'? xchi vin̈.

—Cotan̈, b'at quilnab'i, xchi vin̈aj Felipe chi'.

47 Axo ix yilan Jesús to van sc'och vin̈aj Natanael chi', ix yalani:

—A jun vin̈ sjavi tic, yel ton val israel vin̈ d'a yichan̈ Dios, malaj b'aj chab' sat syutej sb'a vin̈, xchi Jesús.

48 Yuj chi' ix sc'anb'an vin̈aj Natanael chi' d'ay:

—¿Tas ix utej in ojtacaneli? xchi vin̈.

—Ayic manto ach yavtejcot vin̈aj Felipe tic, toxo ix ach vila'. Ayach ec' d'a yich jun te' higo, xchi Jesús d'a vin̈.

49 —Ach in C'ayb'umal, yel Yuninal ach Dios. Co Reyal ach a on̈ israel on̈ tic, xchi vin̈ d'ay.

50 —¿Yujn̈ejto ix vala': Ix ach vil d'a yich jun te' higo, yuj chi' tzin ac'och d'a a c'ool? Palta ayto juntzan̈xo ch'oxnab'il satub'tac ol ila', te nivan yelc'ochi, xchi d'a vin̈.

51 Ix yalanxi Jesús d'a eb' ayec' chi' yed'oc:

—Val yel sval d'ayex, ol eyila' to jacan spuertail satchaan̈. Axo eb' yángel Dios ol eyil sq'ue eb' yed' yemxul eb' d'ayin1.51 a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, xchi Jesús.

2

A jun nupnajel d'a chon̈ab' Caná

1 Chab'jitax chi', ix och jun nupnajel d'a chon̈ab' Caná d'a yol yic Galilea. A ix snun Jesús, ayec' ix ta'. 2 Ix c'och pax Jesús yed' eb' sc'ayb'um, yujto avtab'il eb'. 3 Axo vino, maj yab'laj, yuj chi' ix yal ix snun Jesús chi' d'ay:

—Ix lajvi vino, xchi ix.

4 Palta ix yalan Jesús d'a ix:

—Nunin, ¿tas yuj a d'ayin tzala'? Manto c'ochlaj yorail in ch'oxanel in poder, xchi.

5 Axo ix yalan ix snun chi' d'a eb' vin̈ van yac'an servil chi':

—Jantacn̈ej tas ol yal Jesús d'ayex, tze c'anab'ajejn̈ej, xchi ix d'a eb' vin̈.

6 Ata' ayec' vaque' q'uen q'ueen yed'tal a a'. Ay am otac ch'ub'oc a a' tz'em d'a yol junjun q'ueen. A yed' a' sb'iquel juntzan̈ tastac eb', ichataxon smodo eb' israel chi'. 7 Ix yalan Jesús d'a eb' vin̈ tz'ac'an servil chi':

—B'ud'ec juntzan̈ q'uen yed'tal a' tic, xchi d'a eb' vin̈.

Axo ix lajvi sb'ud'an q'uen eb' vin̈, 8 ix yalanxi d'a eb' vin̈:

—A ticnaic, iq'uec q'ueta jab'oc a', aq'uec d'a vin̈ stan̈van jun nupnajel tic, xchi d'a eb' vin̈. Yuj chi' ix yac'an eb' vin̈ d'a vin̈ chi'.

9 Axo ix yab'lan jab' vin̈, toxo ix och a' vinoal. Man̈ yojtacoc vin̈ b'ajtil ix cot jun vino chi'. Axo eb' van yac'an servil chi', yojtacxo eb', yujto a eb' ix ic'anq'ueta jun a' chi'. Axo vin̈ ix avtancot vin̈ van snupnaj chi'. 10 Ix yalan vin̈ d'a vin̈:

—A smodo eb' anima, a vino vach', a syac' b'ab'laj uc'nax eb'. Axo yic nivanxo ix laj yuq'uej eb' avtab'il chi', tz'ac'jipax jun vino ayxo val syala'. Palta a ach tic, ix a sic'b'at jun vino vach'. Ato ticnaic van ac'anelta uc'naxoc, xchi vin̈ d'a vin̈.

11 Ix sch'ox jun milagro chi' Jesús d'a chon̈ab' Caná d'a yol yic Galilea. B'ab'el ch'oxnab'il satub'tac jun ix sch'ox chi'. Icha chi' ix yutej sch'oxani to nivan spoder. Axo eb' sc'ayb'um, ix yac' val och Jesús chi' eb' d'a sc'ool.

12 Ix lajvi chi', ix em Jesús d'a chon̈ab' Capernaum. Ajun pax ix snun yed'oc, eb' yuc'tac yed' pax eb' sc'ayb'um. Ata' ix ec' jaye' c'ual eb'.

Eb' pechb'ilelta d'a yamaq'uil stemplo Dios

(Mt 21.12-13; Mr 11.15-18; Lc 19.45-46)

13 Vanxo sja sq'uin̈ eb' israel yic snachajcot tas aj yelnaccot eb' d'a Egipto. Yuj chi' ix q'uex Jesús d'a chon̈ab' Jerusalén. 14 Ata' ix och d'a yol yamaq'uil stemplo Dios. Ix yilani, ay eb' chon̈um vacax, ay eb' chon̈um calnel. Ay pax eb' chon̈um paramuch.2.14 Ay pax juntzan̈xo eb' q'uexum tumin c'ojjab'eq'ui. 15 Axo ix yilan icha chi', ix sb'oan jun ch'an̈ ch'an̈ smac'lab'oc. Ix spechanelta eb' smasanil d'a yol yamaq'uil templo chi' yed' noc' scalnel eb' yed' noc' svacax eb'. Ix laj tob'b'at juntzan̈ stumin eb' q'uexum tumin chi' d'a sat luum, ix laj locji pac'laj juntzan̈ smexa eb' yuuj. 16 Ix yalan d'a eb' chon̈um paramuch chi':

—Iq'uequel juntzan̈ noc' tic. A stemplo in Mam tic, man̈ eyac'och mercadoal, xchi d'a eb'.

17 Ix snaancot eb' sc'ayb'um tas syal Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcan icha tic: Te pitz'anoch in c'ool d'a jun a templo tic, xchi.

18 Axo eb' vin̈ aj Judea ix alan d'ay:

—¿Tas junoc satub'tac tza ch'ox d'ayon̈, yic snachajel cuuj to ay alan ic a c'ulan juntzan̈ tic? xchi eb' vin̈ d'ay.

19 Yuj chi' ix yalan d'a eb' vin̈:

—Pojequel jun stemplo Dios tic, axo d'a schab'jial ol in b'oanxiq'uei, xchi d'a eb' vin̈.

20 Yuj chi', ix yalanxi eb' vin̈ aj Judea chi' d'ay:

—A jun stemplo Dios tic, 46 ab'ilxo scajvi sb'oi. A achxo tic, ¿tom ol b'o uuj d'a oxe' c'ual chi'? xchi eb' vin̈ d'ay.

21 A stemplo Dios chi' ix yal snaan eb' vin̈, palta a snivanil ix yala'. 22 Yuj chi', ato yic ix pitzvixi d'a scal eb' chamnac, ix snaancot eb' sc'ayb'um tas ix yala'. Ix yac'anoch eb' d'a sc'ool tas tz'ib'yajcan d'a Slolonel Dios yed' tas yalnaccan Jesús chi' d'a eb'.

A Jesús yojtac spensar eb' anima

23 Ayic ayec' Jesús d'a Jerusalén yuj sq'uin̈ eb' israel yic snachajcot tas aj yelnaccot eb' d'a Egipto, tzijtum eb' ix ac'anoch Jesús d'a sc'ool, yujto ix yil juntzan̈ satub'tac eb' ix sch'oxo'. 24 A Jesús maj yac'ochlaj eb' yipoc sc'ool, yujto yojtac spensar masanil eb' anima. 25 Man̈ yovaliloc tz'alji d'ay tas co pensar junjun on̈, toxonton yojtac tas sco na'a.

3

Ix lolon Jesús yed' vin̈aj Nicodemo

1 Ay jun vin̈ fariseo scuch Nicodemo, yajal yaj vin̈ d'a scal eb' yetyajalil d'a Judea. 2 Ix c'och vin̈ d'a Jesús d'ac'valil, ix yalan vin̈ d'ay icha tic:

—Ach co C'ayb'umal, cojtac to a Dios checjinac ach cot on̈ a c'ayb'ej, yujto ay juntzan̈ satub'tac tza ch'oxo'. Malaj junoc mach syal sc'ulan juntzan̈ chi', tato man̈ ayoc och Dios yed'oc, xchi vin̈ d'ay.

3 Ix yalan Jesús d'a vin̈:

—Val yel sval d'ayach, a mach max aljixi d'a schaelal,3.3 man̈ ol yal-laj yoch d'a yol sc'ab' Dios, xchi d'a vin̈.

4 Yuj chi' ix sc'anb'an vin̈aj Nicodemo chi':

—A junoc icham animaxo, ¿tasto ol yutoc yaljixi d'a schaelal? ¿Tom tzato yal yoch d'a yol sc'ol snun yic tz'aljixi? xchi vin̈.

5 Ix yalanxi Jesús chi' d'a vin̈ icha tic:

—Val yel sval d'ayach, a mach max alji d'a a a' yed' pax yuj Yespíritu Dios, man̈ ol yal-laj yoch d'a yol sc'ab' Dios. 6 A eb' tz'alji d'a snun, animan̈ej eb'. Palta axo eb' tz'alji pax yuj Yespíritu Dios, espíritu ton eb'. 7 Man̈ ac' sat a c'ool yuj tas sval tic, yovalil tzex aljixi d'a schaelal. 8 A ic' yalxon̈ej b'aj sb'ati. Scab' sc'an̈i, palta malaj mach ojtannac b'aj scoti yed' b'aj sc'ochi. Icha jun ic' chi',3.8 icha chi' yaj eb' tz'alji yuj Yespíritu Dios, xchi Jesús d'a vin̈.

9 Ix sc'anb'anxi vin̈:

—¿Tas syalelc'och jun tic? xchi vin̈.

10 Yuj chi' ix yalanxi Jesús:

—¿Tom max nachajel juntzan̈ sval tic uuj? Ina te c'ayb'um ach d'a scal eb' quetisraelal. 11 Val yel sval d'ayach, a tas cojtac, a scala'. A tas squila', a scala'. Palta max e cha eyab' tas sval d'ayex. 12 Tato max e cha eyab' tas sval d'ayex yuj tastac ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ¿tom ato tas ay d'a satchaan̈ ol e cha eyab'i?

13 Malaj junoc mach ix xid'q'ue d'a satchaan̈. Palta a in tic, ata' cotnac in, yujto Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail, aj satchaan̈ in. 14 Icha yutejnac vin̈aj Moisés sd'un̈b'anq'ue jun q'uen yechel chan d'a taquin̈ luum,3.14 icha chi' ol in ajq'ue d'un̈an. 15 Icha chi' ol in ajoc, yic vach' a jantacn̈ej eb' tzin ac'anoch d'a sc'ool, man̈ ol satel eb', palta to ol scha sq'uinal eb' d'a juneln̈ej.

Xajan eb' anima smasanil yuj Dios

16 Yujto te xajan eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic yuj Dios, yuj chi' vach'chom a inn̈ej Yuninal in, palta in yac'coti yic vach' a eb' tzin ac'anoch d'a sc'ool, man̈ ol satel-laj eb', palta ay sq'uinal eb' d'a juneln̈ej. 17 A in tic, Yuninal in ton Dios. Man̈ yujoc vac'an syaelal eb' anima in ac'jicot d'a yolyib'an̈q'uinal tic, palta yuj ul in colancanel eb'.

18 A eb' tzin ac'anoch d'a sc'ool, man̈ ol b'atcan eb' d'a syaelal. Axo eb' max in ac'anoch d'a sc'ool jun, ayxocot syaelal eb' d'a yib'an̈, yujto a inn̈ej Yuninal in Dios, palta max in yac'och eb' d'a sc'ool. 19 A in tic in emul d'a yolyib'an̈q'uinal tic yic svac' saquilq'uinal d'a eb' anima. Palta ay pax eb' malaj sgana d'a jun saquilq'uinal tic. Yuj chi', ol cann̈ej syaelal eb' d'a yib'an̈. An̈ej val yic q'uic'alq'uinal sgana eb', yujto an̈ej chucal sc'ulej eb'. 20 Jantacn̈ej eb' sc'ulan chucal, malaj tz'och jun saquilq'uinal tic d'a eb'. Malaj sgana eb' schaani, yujto xiv eb' scheclajelta juntzan̈ chucal sc'ulej chi'. 21 Palta a eb' sc'anab'ajan jun c'ayb'ub'al te yel, scha jun saquilq'uinal tic eb', yic vach' scheclajeli to ayoch Dios yed' eb' d'a tas sc'ulej, xchi Jesús d'a vin̈aj Nicodemo chi'.

Yalnac el yab'ixal Jesús vin̈aj Juan junelxo

22 Ix lajvi chi', ix b'at Jesús yed' eb' sc'ayb'um d'a yol yic Judea. Ata' ix ec' jaye' c'ual yed' eb'. Ix yac'an bautizar eb' anima ta'. 23 An̈ejtona' ix yac'pax bautizar eb' anima vin̈aj Juan d'a jun lugar scuch Enón, d'a slac'anil Salim, yujto man̈ jantacoc a a' ta'. Ix laj c'och eb' anima, ix yac'an bautizar sb'a eb' d'a vin̈. 24 Ayic manto ac'jioch vin̈aj Juan chi' d'a preso, ix sc'ulan juntzan̈ chi' vin̈.

25 Ay jayvan̈ eb' sc'ayb'um vin̈aj Juan chi' ix stelaj sb'a yed' jun vin̈ aj Judea yuj tas syutej sb'oan sb'a eb' anima icha yalan ley. 26 Yuj chi', xid' yalan eb' d'a vin̈aj Juan chi':

—Ach co c'ayb'umal, a jun ec'nac ed'oc d'a sc'axepal a' Jordán, jun alnaccan d'ayon̈, a jun chi' van yac'an bautizar eb' anima ticnaic. Ix laj och eb' sc'ayb'umoc, xchi eb' d'a vin̈.

27 Yuj chi' ix yalan vin̈ d'a eb':

—Malaj junoc mach syal scomon och yopisio tato man̈oc Dios tz'ac'an d'ay. 28 A ex tic, eyab'nac valani to man̈ in Cristooc. A in ton tic b'ab'laj checb'il in cot d'a yichan̈ Cristo chi'. 29 Q'uinaloc ay junoc nupnajel3.29 tz'och ticnaic, a vin̈ van snupnaj chi', a vin̈ tz'ic'an ix ix chi'. A jun yamigo vin̈ snupnaj chi', ayic syab'an yavaj vin̈ snupnaj chi', ste tzalaji. Icha chi' in tzalaj ticnaic, yujto van yoch eb' anima sc'ayb'umoc Jesús. 30 A Cristo chi', yovalil ol te q'uib'n̈ej yopisio chi'. A inxo tic, yovalil c'ojanc'olal ol satxiem vopisio tic, xchi vin̈ d'a eb'.

A jun ix emul d'a satchaan̈

31 —A jun emnaccot d'a satchaan̈ chi', ec'to yopisio d'a smasanil anima. A on̈xo ayon̈ d'a yolyib'an̈q'uinal tic, anima on̈n̈ej co masanil. An̈ej val yic yolyib'an̈q'uinal tic scala'. Palta axo jun emnaccot d'a satchaan̈ chi', ec'to yopisio d'ayon̈ co masanil. 32 A tas yab'nac yed' tas yilnac, a syala', palta malaj mach schaan yab' d'ay. 33 Tato ay eb' schaan yab' d'ay, sch'oxel eb' to yel syal Dios. 34 Yujto a jun chi', a Dios ix checancoti. Yuj chi' a slolonel Dios syala'. Tz'acan yajoch Yespíritu Dios d'ay. 35 A Yuninal co Mam Dios, te xajan yuuj. Yuj chi', a Smam chi' ix ac'anoch masanil tastac d'a yol sc'ab'. 36 A eb' tz'ac'anoch Yuninal Dios d'a sc'ool, ayxo sq'uinal eb' d'a juneln̈ej. Axo eb' malaj sgana yac'anoch d'a sc'ool jun, man̈ ol schalaj sq'uinal eb' d'a juneln̈ej, palta aycot yoval sc'ol Dios d'a yib'an̈ eb'.

4

Ix lolon Jesús yed' jun ix ix aj Samaria

1 Axo ix yab'an eb' fariseo to a eb' sc'ayb'um Jesús ix te ec' sb'isul eb' d'a yichan̈ eb' sc'ayb'um vin̈aj Juan, ec'to pax eb' tz'ac'ji bautizar yuuj. 2 Palta man̈oclaj Jesús chi' tz'ac'an bautizar eb', a eb' sc'ayb'um. 3 Ayic ix yab'an Jesús to yojtac jun chi' eb' fariseo chi', ix el d'a yol yic Judea, ix b'atxi d'a Galilea.

4 Yovalil a d'a yol yic Samaria tz'eq'ui ayic smeltzaji. 5 Yuj chi' ayic van yec' d'a yol yic Samaria chi', ix c'och d'a chon̈ab' Sicar. A jun chon̈ab' chi', a d'a slac'anil jun lum luum yac'naccan vin̈aj Jacob d'a jun yuninal scuch José, ata' ay. 6 Ata' ay jun sjaj a a' joyb'ilcan yuj vin̈aj Jacob chi'. Axo Jesús chi', chimc'ualil ix c'och ta'. Yujto ix c'unb'i sb'eyi, yuj chi' ix c'ojnaj d'a sti' jun a' chi'. 7-8 Axo eb' sc'ayb'um, ix b'at eb' sman yic schimc'ualil d'a jun chon̈ab' ay d'a slac'anil a' chi'. Ayic toxo ix b'at eb', ix c'och jun ix ti'avum aj Samaria. Ix yalan Jesús d'a ix:

—Ac' jab'oc a' tic vuq'uej, xchi d'a ix.

9 Ix yalan ix:

—A ach tic, israel ach. ¿Tas yuj tza c'an a' uc' d'ayin? ¿Tom man̈ ojtacoc to aj Samaria in? xchi ix d'ay.

Icha chi' ix yutej ix yalani, yujto a eb' israel yed' eb' aj Samaria chi', max sc'umejlaj sb'a eb'. 10 Ix lajvi chi', ix yalanxi Jesús d'a ix:

—Tzin c'an vuc' jab'oc a' d'ayach, palta man̈ ojtacoc mach in. Man̈ ojtacoc paxi tas sgana Dios syac' d'ayach. Octom val ojtac, a ach am tza c'an d'ayin, a inxo svac' jun a a' tz'ac'an a q'uinal, xchi Jesús d'a ix.

11 —Mamin, ina malaj junoc a lechlab' b'aj syal ic'anq'ueta a'. Te jul yajem a'. ¿B'ajtil ol ic' jun a a' ol ac'an in q'uinal chi'? 12 Joyb'ilcan sjaj a a' tic yuj vin̈ co mam quicham aj Jacob. A vin̈ uc'jinac a' yed' eb' yuninal d'a tic yed' masanil noc' smolb'etzal noc'. Chamnac vin̈, scannac jun a' tic d'ayon̈. A achxo tic ¿tom ec'al opisio d'a vin̈aj Jacob chi'? xchi ix d'ay.

13 Yuj chi' ix yalan d'a ix:

—A mach tz'uc'an jun a a' tic, stacjixi sti' eb'. 14 Palta axo eb' tz'uc'an jun a' svac'a', man̈xa b'aq'uin̈ ol tacjocxi sti' eb', yujto a jun a' svac' chi', ol aj sjaj a' d'a spixan eb', axo a' ol ac'an sq'uinal eb' d'a juneln̈ej, xchi Jesús d'a ix.

15 Ix yalanxi ix:

—Mamin, ac' jun a a' chi' d'ayin, yic man̈xo ol tacjoc in ti', yic pax man̈xo yovaliloc ol ul vic'q'ueta jun a' tic, xchi ix.

16 Ix yalanxi d'a ix:

—Ixic, ix ic'cot vin̈ etb'eyum, tzex ja d'a tic, xchi Jesús d'a ix.

17 —Malaj vin̈ vetb'eyum, xchi ix.

—Telan, yel ton tzala' malaj vin̈ etb'eyum ticnaic. 18 Palta ovan̈xo eb' vin̈ b'aj xid'nac ach. Axo vin̈ b'aj ay ach ec' ticnaic, man̈ etb'eyumoc ton vin̈. Yuj chi' yelton tzala': Malaj vin̈ vetb'eyum xa chi, xchi Jesús d'a ix.

19 Ayic ix lajvi yab'an juntzan̈ chi' ix, ix yalanxi ix:

—Mamin, a svutej vab'ani to schecab' ach Dios. 20 A eb' co mam quicham a on̈ aj Samaria on̈ tic, a d'a jun vitz tic yalnac sb'a eb' d'a Dios. Palta a exxo israel ex tic, tzeyala': A d'a Jerusalén, ata' yovalil b'at cal co b'a d'a Dios, xe chi, xchi ix.

21 Ix yalanxi Jesús d'a ix:

—Ach ix, ac'och d'a a c'ool tas svala'. Ay jun tiempoal ol javoc, man̈xooclaj d'a jun vitz tic ol ul eyal e b'a d'a co Mam Dios. An̈ejtona' d'a Jerusalén, man̈xo yovaliloc ol ex c'och eyal e b'a ta'. 22 A ex aj Samaria ex tic, nivanoc tzeyal e b'a d'a Dios, palta man̈ eyojtacoclaj. Xal on̈ israel on̈ tic, cojtac co Diosal b'aj scal co b'a. A d'a co cal ol elta jun Colvajum. 23 Ay eb' to d'a co Mam Dios syal sb'a icha val d'a smojal. Axo ticnaic, toxo ix ja stiempoal, ol yal sb'a eb' d'a Dios cuchb'ab'il eb' yuj Espíritu icha val d'a smojal, yujto a co Mam Dios, sgana icha chi' tz'aj yalan sb'a eb' d'ay. 24 A Dios, Espíritu. Yuj chi', tato ay eb' syal sb'a d'ay, yovalil a Espíritu scuchb'an eb' icha val d'a smojal, xchi Jesús d'a ix.

25 Ix yalanxi ix d'ay:

—A in tic, vojtac to ol ja jun Mesías. Ayic ol javoc ol yalan masanil tastac d'ayon̈, xchi ix d'ay. (Mesías syalelc'ochi Cristo, Ac'b'il Yopisio.)

26 —A in ton van valan tic d'ayach, xchi Jesús d'a ix.

27 A val slajvi yalan juntzan̈ chi' Jesús ix jax eb' sc'ayb'um. Ix sat sc'ool eb' yilani to van slolon Jesús yed' jun ix ix. Palta malaj junoc eb' ix c'anb'an d'ay tas sc'anb'ej d'a ix, ma tas yuj slolon yed' ix. 28 Ix yactejcan sch'ub' ix d'a sti' a a' chi'. Ix b'at yalan ix d'a eb' anima ay d'a schon̈ab'. Ix yalan ix d'a eb':

29 —Ay jun vin̈ masanil tas ojtannac yictax in cotoch uninal. Ix yal vin̈ d'ayin smasanil. Coyec ved'oc, b'at quilecnab'i. ¿Tope alaj vin̈ Cristo? xchi ix d'a eb'.

30 Yuj chi' ix elta eb' d'a yol schon̈ab' chi'. Ix javi eb' b'aj ayec' Jesús. 31 Ayic manto c'och eb', ix yalan eb' sc'ayb'um Jesús chi' d'ay:

—Ach co C'ayb'umal, va'an̈ jab'oc, xchi eb'.

32 Palta ix yalan d'a eb':

—Ay jun in vael man̈ eyojtacoc a ex tic, xchi d'a eb'.

33 Yuj chi' ix laj sc'anb'an eb' d'ay junjun:

—¿Tom ay mach ix ul ac'an vaoc? xchi eb'.

34 Palta ix yalanxi d'a eb':

—Ayic tzin c'ulan tas sgana jun in checancoti, yic syic'an sb'a smunlajel, ichato tzin va svab'i. 35 A ex tic tzeyala': Chan̈eto ujal sja stiempoal sjochchaj ixim trigo, xe chi. Palta a in sval d'ayex: Q'uean̈ec q'uelan, ilecnab'i, toxo ix c'och sc'ual smolchajcot eb' anima d'ayin icha tz'aj sjochchaj ixim trigo. 36 Ay mach van schaan stojol yuj smolb'ancot eb' anima d'ayin yic schaan sq'uinal eb' d'a juneln̈ej icha yaj eb' jochum trigo. Yuj chi' a mach tz'alanel Slolonel Dios icha tz'aj stzicjib'at ixim trigo yed' eb' smolb'ancot eb' anima icha tz'aj sjochchaj ixim, junn̈ej ol tzalaj eb'. 37 Yujto yel syal jun ab'ix tic: Jun stzicanb'ati, ch'ocxo mach sjochani, xchi. 38 A in tic, ix ex in checb'at munlajel d'a scal eb' anima icha eb' sjochvi trigo, maj eyab' syail e tzicanb'ati. Ch'oc eb' b'ab'laj munlajnac d'a scal eb' icha eb' tzicumb'at trigo chi'. A exxo tic, toxon̈ej tze jochq'ue vaan ixim trigo chi', xchi Jesús d'a eb' sc'ayb'um chi'.

39 A d'a jun chon̈ab' d'a yol yic Samaria chi', tzijtum eb' ix ac'anoch Jesús d'a sc'ool, yujto a jun ix ix chi' ix alan d'a scal eb': Yojtacn̈ej tastac tzin c'ulej yictax in cotoch uninal, xchi ix. 40 Ix javi eb', ix tevioch eb' d'a Jesús to scan yed' eb'. Yuj chi' chab' c'ual ix ec' yed' eb'. 41 Tzijtumto eb' ix ac'anoch d'a sc'ool ayic ix yab'an eb' tas ix yala'. 42 Yuj chi' ix yal eb' d'a ix ix chi':

—A ticnaic scac'och d'a co c'ool, man̈ocn̈ej yuj tas ix al chi' d'ayon̈, yujto scab' val yed' co chiquin. Scojtacan val el sic'lab'il to d'a val yel a jun tic co Columal yaj d'a yolyib'an̈q'uinal tic, xchi eb' d'a ix.

B'oxinac sc'ol jun yuninal jun vin̈ yajal

43 Ayic ix ec' chab' c'ual chi', ix elxi Jesús d'a Samaria, ix b'atxi d'a yol yic Galilea, 44 yujto yalnac Jesús to malaj yelc'och junoc schecab' Dios d'a eb' anima b'aj cajan. 45 Ayic ix c'ochxi d'a Galilea, ix te tzalaj eb' anima schaan sc'ochi, yujto ayic ix xid'ec' eb' d'a Jerusalén d'a jun sq'uin̈ eb' israel yic snaancot eb' tas aj yelnaccot eb' d'a Egipto, ix yil eb' juntzan̈ tastac xid' sc'ulej Jesús chi' ta'.

46 Ix lajvi chi', ix c'ochxi Jesús chi' d'a chon̈ab' Caná d'a yol yic Galilea, aton b'aj ochnac a a' vinoal yuuj. Axo d'a chon̈ab' Capernaum ay jun vin̈ yajal yaj d'a vin̈ rey, ay jun yuninal vin̈ te penaay. 47 Ayic ix yab'an vin̈ to ix cotxi Jesús d'a Judea, ix jaxxi d'a Galilea, ix b'at vin̈ yil Jesús. Ix tevi vin̈ d'ay yic sb'at yed' vin̈ d'a spat, yic sb'at yac'an b'oxoc sc'ool jun yuninal vin̈ chi', yujto vanxo schami.

48 Ix yalan Jesús d'a vin̈:

—Tato max eyil juntzan̈ satub'tac tzin ch'oxo', juntzan̈ sch'oxanel in poder, tecan malaj junoc ex tzin eyac'och d'a e c'ool, xchi.

49 Palta ix yalanxi vin̈ yajal chi':

—Mamin, con̈ ved' elan̈chamel, yacb'an manto cham jun vuninal chi', xchi vin̈ d'ay.

50 Ix yalanxi Jesús icha tic:

—Paxan̈. Man̈ ol chamlaj jun uninal chi', xchi d'a vin̈.

Ix yac'anoch vin̈ d'a sc'ool tas ix yal Jesús chi', yuj chi' ix pax vin̈. 51 Vanto sc'ochxi vin̈ d'a spat, axo eb' schecab' vin̈ ix elta scha'a. Ix yalan eb':

—Pitzan vin̈ uninal chi', xchi eb' d'a vin̈. 52 Ix sc'anb'an vin̈ d'a eb':

—¿Janic' ix b'oxi sc'ool vin̈ jun? xchi vin̈.

—Atax d'a evi d'a tz'eymaj c'ual sicb'i jun c'ac' chi' d'a vin̈, xchi eb'.

53 Yuj chi' ix snaancot vin̈ to icha chi' yorail yal Jesús chi' d'a vin̈ icha tic: Man̈ ol chamlaj jun uninal chi', xchi. Yuj chi', ix yac'och Jesús vin̈ d'a sc'ool yed' jantac eb' ay d'a yol spat.

54 Aton jun schab'il yechel satub'tac sch'ox Jesús tic. Ayic spetoj d'a Judea ix c'ochxi d'a Galilea, ata' ix sb'o junxo tic.

5

B'oxinac sc'ol jun vin̈ penaay

1 Ix lajvi chi' ix q'uexxi Jesús d'a Jerusalén, ix b'at yilan jun sq'uin̈ eb' yetisraelal. 2 A d'a yol chon̈ab' Jerusalén chi', d'a slac'anil jun puerta b'aj tz'och noc' calnel, ata' ay jun tanque scuch Betesda d'a sti' eb' israel chi'. Oye' val stentail. 3-4 Tzijtum eb' penaay ayec' ta. Ay eb' max yal yilani, ay eb' max yal sb'eyi, ay eb' sicb'inaqueli. 5 Ay jun vin̈ 38 ab'ilxo penaay. 6 Axo ix yilan Jesús jichanec' vin̈. Yojtac to pecatax icha chi' yaj vin̈. Yuj chi' ix sc'anb'an d'a vin̈:

—¿Tzam a nib'ej tzach b'oxicani? xchi d'a vin̈.

7 Ix yalan vin̈ penaay chi':

—Mamin, malaj mach tzin ac'anem d'a yol a' tic ayic tz'ib'xi a' d'a juntac el. Ayic tzin nib'ej tzin emi, ch'ocxo eb' sb'ab'laj em d'a vichan̈, xchi vin̈ d'a Jesús.

8 Yuj chi' ix yalan Jesús d'a vin̈:

—Q'uean̈ vaan, ic'chaan̈ a vaynub' tic, b'eyan̈, xchi d'a vin̈.

9 D'a jun rato chi', ix b'oxi sc'ool vin̈. Ix yic'anchaan̈ svaynub' vin̈ chi', ix syamanoch vin̈ sb'eyi. Palta sc'ual ic'oj ip. 10 Yuj chi' ay jayvan̈ eb' aj Judea ix alan d'a vin̈:

—A ticnaic, sc'ual ic'oj ip. Man̈ sleyaloc tzic'chaan̈ a vaynub' tic, xchi eb' d'a vin̈.

11 Ix tac'vi vin̈ d'a eb' icha tic:

—A jun vin̈ in ac'an b'oxoc, a vin̈ ix alan d'ayin: Ic'chan̈ a vaynub' tic, tzach b'eyi, xchi vin̈, xchi vin̈.

12 Ix sc'anb'an eb' d'a vin̈:

—¿Mach jun vin̈ ix alan chi' d'ayach to tzic'chaan̈ a vaynub' tic, tzach b'eyi? xchi eb'.

13 Palta man̈ yojtacoc vin̈ tas sb'i jun ix ac'an b'oxoc sc'ool vin̈ chi', yujto ix satb'at Jesús chi' d'a scal jantac anima ayec' chi' ta'. 14 Axo d'a junelxo ix ilchaj vin̈ yuj Jesús d'a yamaq'uil stemplo Dios, ix yalan d'a vin̈:

—Inai ach b'oxi. Man̈xo a c'ulej chucal, yic man̈xo ol ja junocxo yaelal más te nivan d'a ib'an̈, xchi d'a vin̈.

15 Yuj chi' ix b'at vin̈ yal d'a eb' vin̈ aj Judea chi' to a Jesús chi' ix ac'an b'oxoc sc'ool vin̈.

16 Yuj chi' ix te och eb' vin̈ ajc'olal d'a Jesús chi', yujto a d'a sc'ual ic'oj ip ix sc'ulej juntzan̈ chi'. 17 Palta ix yalan Jesús d'a eb':

—A in Mam smunlajn̈ej. Yuj chi' an̈eja' tzin munlajn̈ejpaxi, xchi d'a eb'.

18 Yujto ix yal juntzan̈ chi' Jesús, ijanxo val sgana eb' smilchamoc. Man̈ocn̈ej yuj b'aj max sc'anab'ajej sc'ual ic'oj ip chi', palta yujto slajb'ej sb'a yed' Dios ayic syalanoch Dios chi' Smamoc.

A yopisio Yuninal Dios

19 Ix yalanxi Jesús d'a eb':

—Val yel sval d'ayex, a in tic Yuninal in Dios, max yal in c'ulan junoc tas d'a yol vico', an̈ej tas svil sc'ulan in Mam tzin c'ulej. A jantacn̈ej tas sc'ulej in Mam chi', a tzin c'ulejpaxi. 20 A in Mam chi', te xajan in yuuj a in Yuninal in tic. A jantacn̈ej tas sc'ulej, sch'oxpax d'ayin. Ayto val juntzan̈xo tas te nivan ol sch'oxo', ol te sat e c'ool eyilani. 21 Yujto a in Mam chi' tz'ac'an pax pitzvoc eb' chamnac, syac'an sq'uinal eb'. Ichinpaxta' a in Yuninal in tic svac' sq'uinal eb' in gana svac' sq'uinal. 22 A in Mam chi', max sch'olb'itej junoc anima. Palta a in Yuninal in tic, ix ac'ji vopisio in ch'olb'itan yaj eb' anima smasanil, 23 yic vach' lajan tz'aj vic'jichaan̈ icha tz'aj yic'jichaan̈ in Mam chi' yuj masanil anima. Tato ay eb' malaj tzin och d'ay, an̈ejtona' malaj tz'ochpax in Mam d'a eb', yujto a checjinac in coti.

24 Val yel sval d'ayex, a eb' tz'ab'an in lolonel, syac'anpaxoch jun in checancot eb' d'a sc'ool, ay sq'uinal eb' d'a juneln̈ej. Man̈xo ol b'atcan eb' d'a syaelal, yujto toxo ix colchajel eb' d'a yol sc'ab' chamel, ix schaan sq'uinal eb'. 25 Val yel sval d'ayex, a ticnaic toxo ix ja stiempoal yab'an in jaj eb' chamnac a in Yuninal in Dios tic. A eb' tz'ab'ani, ol scha sq'uinal eb' d'a juneln̈ej. 26 Yujto a in Mam aj q'uinaltaxon d'a yol yico'. Yac'annaccan jun chi' d'ayin to aj q'uinal in paxi. 27 Yac'annacpaxcan vopisio in ch'olb'itan masanil eb' anima, yujto Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail. 28 Man̈ eyac' sat e c'ol yuj juntzan̈ sval tic, yujto ay jun tiempoal ol javoc, a val eb' mucanxo ol yab' in jaj eb'. 29 Ol laj q'uex vaan eb' b'aj mucan chi'. A eb' vach' syutej sb'a d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol pitzvocxi eb', ol schaan sq'uinal eb' d'a juneln̈ej. Axo eb' sc'ulan chucal, ol pitzvocxi eb', palta ol b'atcan eb' d'a syaelal d'a juneln̈ej. 30 A in tic, malaj jab'oc tas syal in b'oan d'a yol vico', tzin ch'olb'itej icha tas schec in Mam chi' in c'ulej. Tzin ch'olb'itej d'a stojolal, yujto man̈oc tas icha in gana tzin c'ulej, palta icha sgana jun checjinac in coti, aton in Mam.

A eb' sch'oxanel yopisio Jesús

31 Tato munil svala' to ay vopisio, malaj yelc'och jun vic sval chi'. 32 Palta ay junxo tz'alani tas vopisio. A jun chi', vojtac to te yel syala'. 33 A ex tic xid' e chec c'anb'aj d'a vin̈aj Juan tas yopisio vin̈. A tas yalnac vin̈ vuuj, te yel. 34 Palta a in tic, max vac'ochlaj yipoc in c'ool tas syal junoc anima vuuj. Ton̈ej svec e nacoti tas yalnaccan vin̈aj Juan chi' d'ayex, yic tzex colchaji. 35 A tas ix yal vin̈aj Juan chi', lajan icha junoc tas tz'ac'an saquilq'uinal ayel yoc. Yuj chi', ix ex te tzalaj jayeoc c'ual eyab'ani. 36 Palta ay junxo ec'al yelc'och d'a vin̈aj Juan chi'. A sch'oxaneli tas vopisio, yujto a juntzan̈ tas syac' in Mam in c'ulej, a tzin c'ulej. Icha chi' tz'aj scheclajeli to a in Mam chi' checjinac in coti. 37 A in Mam chi', a checjinac in coti, a syac' testigoal sb'a vuuj. A ex tic, malaj b'aj ix eyab' sjaj sloloni. Malaj b'aj ix eyil juneloc. 38 Max eyac'och slolonel d'a e c'ool, yujto max in eyac'och d'a e c'ool a in checb'il in cot yuuj tic. 39 A ex tic scham val e sayan eyil d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, yujto a e naani to icha chi' ol aj yilchaj e q'uinal d'a juneln̈ej. Palta vach'chom syal vab'ixal Slolonel Dios chi', 40 malaj e gana tzex ja d'ayin yic tze cha e q'uinal.

41 Malaj yelc'och d'ayin tato syal vach' lolonel eb' anima vuuj. 42 Vojtac tas yaj e pensar, man̈ xajanoc Dios eyuuj. 43 A in tic, ac'b'il in cot yuj in Mam, palta max in e cha'a. Tato ay junocxo munil ol javoc d'a yol yico', a jun chi' ol e cha'a. 44 ¿Tas ol aj in eyac'anoch d'a e c'ool, yujto an̈ej d'a eyichan̈ junjun ex e gana ay eyelc'ochi, malaj pax e gana ay eyelc'och d'a yichan̈ Dios te yel? 45 Xe natalaj to a in ol val d'a in Mam chi' tas e chucal. Palta a vin̈aj Moisés ol alanoc, aton vin̈ tze tz'ac eyac'och d'a e c'ool. 46 Tato tzeyac'och d'a e c'ool tas stz'ib'ejnaccan vin̈aj Moisés chi', tzam in eyac'ochlaj d'a e c'ool, yujto a vin̈aj Moisés chi' tz'ib'annaccan vab'ixal. 47 Palta tato max eyac'och tas stz'ib'ejnaccan vin̈ chi' d'a e c'ool, ¿tas ol aj eyac'anoch d'a e c'ool tas sval tic d'ayex? xchi Jesús d'a eb' vin̈ aj Judea chi'.

6

Yac'nac va oye' mil vinac Jesús

(Mt 14.13-21; Mr 6.30-44; Lc 9.10-17)

1 Ix lajvi chi' ix b'atxi Jesús, ix c'ochxi d'a junxo sc'axepalec' a' n̈ajab' yic Galilea, scuchan pax a' Tiberias. 2 Tzijtum eb' anima ix och tzac'an yuuj, yujto ix yil juntzan̈ satub'tac sch'ox yil eb' ayic syac'an b'oxoc sc'ol eb' penaay. 3 Axo Jesús chi', ix b'at yed' eb' sc'ayb'um d'a jun tzalan. Ata' ix em c'ojan yed' eb'. 4 Vanxo sja stiempoal sq'uin̈ eb' israel yic snajicot tas aj yelnaccot eb' smam yicham eb' d'a Egipto. 5 Axo ix yilan Jesús, tzijtum eb' anima van sc'och d'ay. Yuj chi' ix yalan d'a vin̈aj Felipe:

—¿B'ajtil ol co man tas sva eb' anima tic? xchi d'a vin̈. 6 Palta ton̈ej ix yal icha chi', yic syab'i tas ol yal vin̈aj Felipe chi', yujto yojtacxo tas ol yutoc. 7 Ix yalan vin̈aj Felipe chi' d'ay:

—Vach'chom qued'nac chab'oc ciento denario pan, palta max yab'laj yic tz'ac'chaj jab' jab'oc d'a junjun eb', xchi vin̈.

8 Ay pax junxo sc'ayb'um Jesús, scuch Andrés, yuc'tac sb'a vin̈ yed' vin̈aj Simón Pedro. Ix yalan vin̈ d'a Jesús chi':

9 —Ay jun vin̈ unin ayec' qued' d'a tic, yed'nac oye' ixim pan cebada vin̈ yed' cha pitan̈ noc' chay. Palta ¿tom ol yab' jab' tic d'a scal eb' smasanil? Ina te tzijtum eb', xchi vin̈.

10 Yuj chi', ix yalan Jesús d'a eb' sc'ayb'um chi':

—Alec d'a eb' anima tic to tz'em c'ojan eb' smasanil, xchi d'a eb'. A jun lugar b'aj ayec' eb' chi', nivan ac'lic. Ix em c'ojan eb' smasanil, ay am oyeoc mil eb' vin̈ vinac. 11 Axo Jesús ix ic'anchaan̈ ixim pan chi', ix yac'an yuj diosal d'a Dios yuj ixim. Ix schecan pucjocb'at ixim d'a eb' c'ojanem chi'. Icha pax chi' ix yutej noc' chay chi'. Ix yab'lej eb', ato syala' jantac snib'ej eb'. 12 Axo yic ix lajvi sva eb' sic'lab'il, ix yalan Jesús d'a eb' sc'ayb'um chi':

—Molec jantacto ix can chi', yic malaj tas tz'ixtaxi, xchi d'a eb'.

13 Axo ix lajvi smolan eb' chi', lajchaveto xuuc ix b'ud'ji yuj ixim pan ix yac' sobre d'a ixim oye' pan cebada chi'. 14 A eb' anima chi', ix yil eb' jun tas satub'tac ix sch'ox Jesús chi'. Yuj chi' ix yal eb':

—Aton jun tic, schecab' Dios tan̈vab'iltaxon sja d'a yolyib'an̈q'uinal tic, xchi eb'.

15 Palta yojtacxo Jesús to sgana eb' yac'an pural yoch sreyaloc. Yuj chi' ix sb'esel sb'a d'a scal eb', ix b'atcan d'a scal lum tzalquixtac chi' sch'ocoj.

Ix b'ey Jesús d'a sat a' n̈ajab'

(Mt 14.22-27; Mr 6.45-52)

16 Ayic vanxo sq'uic'b'i, ix emc'och eb' sc'ayb'um Jesús d'a sti' a' n̈ajab'. 17 Ix och eb' d'a yol te' barco, ix b'atxi eb'. Sgana eb' sc'axpajec' d'a chon̈ab' Capernaum ay d'a sti' a' n̈ajab' chi'. Te q'uic'b'alxo ix b'at eb'. Manto jaxlaj Jesús ix b'at eb'. 18 Axo yic van sb'ey eb', ix ovajchaan̈ jun ic' te ov d'a sat a' n̈ajab' chi'. Ix te q'ue chulan a' yuj jun ic' chi'. 19 Ayxom junoc nan̈al schab'il legua sb'at eb' d'a sat a', axo ix yilan eb' van sc'och Jesús d'a eb'. Ton̈ej sb'eyb'at d'a sat a'. Yuj chi' ix te xivq'ue eb'. 20 Palta ix yalan d'a eb':

—Man̈ ex xivoc, A in, xchi d'a eb'.

21 Ichato chi' junc'olalxo ix chajioch yuj eb' d'a yol te' barco chi'. Elan̈chamel ix ec'c'och eb' d'a sc'axepal a' b'aj van sc'och eb' chi'.

A eb' anima sayan ec' Jesús

22 Axo d'a junxo c'u, an̈eja' yajcan eb' anima chi' d'a sc'axepal a' chi'. Axo ix snaancot eb' to junn̈ej te' barco chi' ix b'ati, an̈ej pax eb' sc'ayb'um Jesús ix och d'a yol te', maj ochlaj Jesús chi' yed' eb'. 23 Yacb'an chi' ay juntzan̈xo barco ix cot d'a chon̈ab' Tiberias, ix c'och d'a slac'anil jun lugar b'aj ix sva ixim pan chi' eb', aton b'aj ix yac' yuj diosal Cajalil yuj ixim. 24 Axo ix yilan eb' anima chi', man̈xo ayoc ec' Jesús chi' yed' eb' yed' pax eb' sc'ayb'um. Yuj chi' ix laj och eb' d'a yol juntzan̈ barco chi'. Ix b'at sayanec' Jesús chi' eb' d'a chon̈ab' Capernaum.

A Jesús tz'ac'an vael yic q'uinal

25 Axo ix c'och eb' anima chi' d'a sc'axepalec' a' n̈ajab' chi', ata' ix ilchaj Jesús yuj eb'. Ix sc'anb'an eb' d'ay:

—Ach co C'ayb'umal, ¿tom d'a tic ayach eq'ui? ¿Janic' ach javi? xchi eb' d'ay.

26 Ix yalan d'a eb':

—Val yel sval d'ayex, yujn̈ej to ex b'ud'ji e vaan ixim pan, yuj chi' tzin e saya', man̈ yujoc to ix nachajel eyuuj tas syalelc'och juntzan̈ satub'tac ix in ch'ox chi'. 27 Man̈ eyac' eyip e sayan ec' tas svaji, yujto elan̈chamel slajvieli. Palta sayequec' jun vael max lajviel-laj, yujto a' ol ac'an e q'uinal d'a juneln̈ej. Ol vac' jun chi' d'ayex, yujto Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail, a co Mam Dios sch'oxaneli to chab'il in yuuj, xchi Jesús d'a eb'.

28 Yuj chi' ix sc'anb'an eb' d'ay:

—¿Tas ol cutoc co c'ulan tas snib'ej Dios sco c'ulej chi'? xchi eb' d'ay.

29 Ix yalanxi Jesús chi' d'a eb':

—Aton jun tic snib'ej Dios tze c'ulej, to tzin eyac' val och d'a e c'ool, yujto a checjinac in coti, xchi d'a eb'.

30 Ix sc'anb'anxi eb' d'ay:

—¿Tas val junoc satub'tac tza ch'ox quila' yic ol ach cac'och d'a co c'ool? ¿Tas tza c'ulej? 31 A eb' co mam quicham ec'nac d'a peca', yilnac jun tas satub'tac eb', svanac jun maná eb' d'a taquin̈ luum6.31 icha syal d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani. Aton jun tz'alan icha tic: A Dios ac'jinaccot tas sva eb' d'a satchaan̈, xchi, xchi eb' d'a Jesús chi'.

32 Yuj chi' ix yalanxi Jesús chi' d'a eb':

—Val yel sval d'ayex, man̈oclaj vin̈aj Moisés tz'ac'an jun vael yic satchaan̈ chi'. Palta a in Mam tz'ac'an jun vael te yel scot d'a satchaan̈. 33 Yujto a jun vael syac' Dios tic, a d'a satchaan̈ emnaccoti. Ay eb' ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic ol scha sq'uinal d'a juneln̈ej yuuj, xchi Jesús.

34 Ix yalanxi eb':

—Mamin, ac' jun vael chi' d'ayon̈ d'a masanil tiempo, xchi eb' d'ay.

35 Ix yalanxi d'a eb':

—A in ton tic icha vael vaji, Ac'um in q'uinal. A eb' sja d'ayin, man̈xa b'aq'uin̈ ol och svejel eb'. A eb' tzin ac'anoch d'a sc'ool, man̈xa b'aq'uin̈ ol tacjoc sti' eb'. 36 Palta toxo ix val d'ayex, vach'chom tzin eyila', max in eyac'och d'a e c'ool. 37 Masanil eb' tz'ac'ji d'ayin yuj in Mam, ol ja eb' d'ayin. A eb' sjavi d'ayin, man̈ ol in pechel eb'. 38 A in tic, cotnac in d'a satchaan̈ yic tzul in b'o icha snib'ej Dios checjinac in coti. Man̈ yujoc ul in b'oan icha tas tzin nib'ej cotnac in. 39 A tas snib'ej in Mam checjinac in coti, to man̈ ol satel junoc mach d'a scal eb' syac' d'ayin. Sgana to a in ol vac' pitzvocxi eb' d'a slajvub' c'ual. 40 A in tic, Yuninal in Dios. Yuj chi' jantacn̈ej eb' tzin ilani, tato tzin yac'och eb' d'a sc'ool, snib'ej in Mam chi' to scha sq'uinal eb' d'a juneln̈ej. Yuj chi' a in ol vac' pitzvocxi eb' d'a slajvub' c'ual, xchi Jesús d'a eb'.

41 Ayic ix yab'an juntzan̈ chi' eb' aj Judea, chuc tas ix yalub'tan̈ej eb' d'a spatic Jesús chi', yujto ix yala': A in ton tic icha vael vaji, cotnac in d'a satchaan̈, xchi d'a eb'.

42 Yuj chi' ix yalan eb':

—A Jesús tic, yuninal vin̈aj José. Cojtac smam snun vin̈, palta syala' to d'a satchaan̈ cotnac, xchi eb' aj Judea chi'.

43 Palta ix yalanxi Jesús d'a eb':

—Man̈ in eyalub'tan̈ej. 44 A in Mam checjinac in coti. Malaj junoc mach syal scomon ja d'ayin, schaan sq'uinal tato man̈oc in Mam tz'ac'ancot d'ayin. A eb' sja d'ayin, ol vac' pitzvocxi eb' d'a slajvub' c'ual. 45 Tz'ib'ab'ilcan yuj eb' schecab' Dios icha tic: Ol c'ayb'aj masanil anima yuj Dios, xchi eb'. Yuj chi', a jantacn̈ej eb' syac'och schiquin d'a tas syal co Mam Dios, tato snachajel yuj eb' tas syala', ol ja eb' d'ayin.

46 Man̈ vanoc valani to ay mach ix ilan co Mam Dios. Palta a in tic, a d'ay cotnac in, a inn̈ej vilnac. 47 Val yel sval d'ayex, a mach tzin ac'anoch d'a sc'ool, ay sq'uinal d'a juneln̈ej. 48 A in tic, icha vael vaji, Ac'um in q'uinal. 49 A eb' co mam quicham, svanac jun maná eb' d'a taquin̈ luum, palta an̈ejtona' chamnac eb' smasanil. 50 Palta a eb' svaan jun vael cotnac d'a satchaan̈, malaj b'aq'uin̈ ol cham eb'. 51 A in cotnac in d'a satchaan̈ tic, icha vael vaji, yujto Ac'um in q'uinal. Yuj chi', a eb' svaan jun vael tic, ay sq'uinal eb' d'a juneln̈ej. A jun vael svac' vajoc tic, aton in nivanil, xchi Jesús d'a eb'.

52 Axo eb' aj Judea chi', ix stelaj sb'a eb' yuj tas ix yal chi', ix laj yalan eb':

—A jun vin̈ tic, ¿tas ol yutoc vin̈ yac'an snivanil co chi snaani? xchi eb'.

53 Yuj chi' ix yalxi d'a eb':

—Val yel sval d'ayex, tato man̈ ol e chi in nivanil a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, man̈ ol eyuc'anpaxlaj in chiq'uil, man̈ ol e chalaj e q'uinal. 54 Yuj chi', yaln̈ej mach tz'ab'lan in nivanil tic, syuc'anpax in chiq'uil, ay sq'uinal d'a juneln̈ej. A in ol vac' pitzvocxi d'a slajvub' c'ual. 55 Yujto a jun in nivanil tic, yel lajan yopisio yed' tas svaji. A in chiq'uil lajan yopisio yed' tas tz'uc'ji. 56 Yaln̈ej mach schi'an in nivanil tic, syuc'an pax in chiq'uil, junxon̈ej tz'ajcan ved'oc. Ayin pax och d'ay. 57 A co Mam Dios pitzan d'a masanil tiempo, a checjinac in coti. Yuuj pitzan in. Yuj chi', a mach schi'an in nivanil tic, ol vac' sq'uinal. 58 A ticnaic, van valan yuj jun icha vael cotnac d'a satchaan̈. A jun tic, man̈ lajanoc yed' jun maná svanac eb' co mam quicham d'a peca'. Nivanoc svanac eb', palta chamnac pax eb'. Palta a mach ol vaan jun icha vael tic, ol scha sq'uinal eb' d'a juneln̈ej, xchi Jesús d'a eb'.

59 A d'a yol spatil culto d'a chon̈ab' Capernaum, ata' ix yal juntzan̈ c'ayb'ub'al tic Jesús.

Yalnac Jesús yuj q'uinal d'a juneln̈ej

60 Ayic ix yab'an juntzan̈ chi' jantac eb' anima tzac'anoch yuj Jesús chi', ix yalan eb':

—Te ya juntzan̈ slolonel syal tic. ¿Tom ay mach syal schaan yab'i? xchi eb'.

61 Axo Jesús chi', yojtacxo tas jun syal eb' chi', yuj chi' ix yalanxi d'a eb':

—¿Tom a jun tic tz'ic'an somchajel e c'ool? 62 A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, tato ol eyil in q'uex b'aj cotnac in, ¿tas ol eyutoc eyalani? 63 A Espíritu tz'ac'an q'uinal. Axo co nivanil tic malaj yopisio. A juntzan̈ lolonel ix val tic d'ayex, te yel, yic pax Espíritu, a tz'ac'an q'uinal d'a juneln̈ej. 64 Palta ayex max in eyac'och d'a e c'ool, xchi d'a eb'.

Icha chi' ix yutej yalan d'a eb', yujto atax d'a yichb'anil yojtactaxoni mach eb' max ac'anoch d'a sc'ool. Yojtac paxi mach jun ol ac'anoch d'a yol sc'ab' chamel. 65 Ix yalanxi:

—Yujto ayex maj in eyac'och d'a e c'ool, yuj chi' valnac d'ayex, malaj junoc mach syal scomon ja d'ayin tato man̈oc in Mam tz'ac'ancot eb' d'ayin, xin chi, xchi Jesús d'a eb'.

66 Atax ta', tzijtum eb' tzac'anoch yuuj ix meltzajxi d'a spatic. Man̈xa sgana eb' tz'och tzac'an yuuj. 67 Yuj chi' ix sc'anb'an Jesús d'a eb' lajchavaan̈:

—Xal ex tic, ¿ay am pax e gana tzex meltzajxi d'a e patic? xchi d'a eb'.

68 Axo vin̈aj Simón Pedro ix tac'vi d'ay:

—Mamin, ¿mach b'aj ol on̈ och tzac'an jun? Malaj junxo mach icha tic sloloni yic sco cha co q'uinal d'a juneln̈ej. 69 A on̈ tic, toxo ix ach cac'och d'a co c'ool. Cojtac, a ach tic Sic'b'il ach el yuj Dios, xchi vin̈aj Pedro chi'.

70 Ix yalanxi Jesús d'a eb':

—A ex e lajchavan̈il, a in ex in sic'caneli. Palta ay jun d'a e cal, schecab' vin̈ diablo yaji, xchi d'a eb'.

71 A jun ix yal chi', aton vin̈aj Judas yuninal vin̈aj Simón aj Queriot. Yujto a vin̈aj Judas chi' ol ac'anoch Jesús d'a yol sc'ab' chamel. Palta yetc'ayb'umal sb'a vin̈ yed' eb' uxluchvan̈ chi'.

7

Eb' yuc'tac Jesús

1 Ix lajvi chi', ix och ijan Jesús yec' d'a yol yic Galilea. Axo d'a yol yic Judea, malaj sgana ix ec' ta', yujto a eb' vin̈ aj Judea chi', sgana eb' vin̈ smilanchamoc. 2 Van sja stiempoal sq'uin̈ eb' israel scuch q'uin̈ chinama. 3 Yuj chi' ix yal eb' yuc'tac Jesús chi' d'ay:

—Man̈ ach can d'a tic. Ixic d'a Judea, yic vach' a eb' a c'ayb'um ayec' ta', ol yil pax eb' tastac satub'tac tza ch'oxo'. 4 Tato ay junoc mach sgana scheclajel d'a yichan̈ eb' anima, max yal-laj elc'altac tz'eq'ui. Yuj chi', tato yel ay juntzan̈ satub'tac tza ch'oxo', yovalil tza ch'oxel a b'a d'a yichan̈ eb' anima, xchi eb' d'ay.

5 Ix stz'ac yal eb' yuc'tac d'ay icha chi', yujto max yac'och Jesús chi' eb' d'a sc'ool. 6 Yuj chi' ix yal d'a eb':

—Manto stiempoaloc in ch'oxanel in b'a. A exxo tic, yaln̈ej tas tiempoal syal e naani. 7 A eb' ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic eyed'oc, max ex schaquel-laj eb'. A inxo tic, tzin schaquel eb', yujto tzin ch'oxeli to malaj svach'il sb'eyb'al eb'. 8 Ixiquec e ch'ocoj d'a jun q'uin̈ chi'. Yujto a in tic, manto ol in q'uec'ochlaj, yujto manto stiempoaloc in ch'oxanel in b'a, xchi Jesús d'a eb'.

9 Ix lajvi yalan juntzan̈ chi', ix can yuj eb' d'a Galilea chi'.

Ix b'at Jesús d'a jun q'uin̈ chinama

10 Palta axo yic toxo ix q'ue eb' yuc'tac Jesús chi', ix q'ue paxi, palta elc'altacn̈ej ix aj sq'uei. 11 A eb' aj Judea, ix smaclej eb' sc'och Jesús chi' d'a jun q'uin̈ chi'.

—¿B'ajtil ayec' jun vinac chi'? xchi eb'.

12 Man̈ jantacoc yalub'tan̈an eb' anima. Ay eb' tz'alani: Te vach' vin̈, xchi eb'. Ay pax eb' tz'alanxi: Maay, syac' eb' anima vin̈ musansatil, xchi eb'.

13 Palta elc'altac syalub'tan̈ej eb', yujto xiv eb' yab'an eb' vin̈ aj Judea chi'.

14 Vanxo snan̈alb'i jun q'uin̈ chi', ix q'uec'och Jesús d'a yamaq'uil templo. Ix och ijan sc'ayb'an eb' anima ta'. 15 Axo eb' ay yopisio d'a scal eb' aj Judea chi', ix te sat sc'ol eb' yab'ani. Ix laj yalan eb':

—¿Tas val syutej yojtacanel juntzan̈ syal tic? Ina man̈ c'ayb'ab'iloc, xchi eb'.

16 Yuj chi' ix yalan Jesús chi' d'a eb':

—A juntzan̈ c'ayb'ub'al sval d'ayex tic, man̈ vicoc. Yic Dios checjinac in coti. 17 Tato ay eb' syal sc'ol sc'ulej icha sgana Dios, ol nachajel yuj eb' tato yic Dios juntzan̈ c'ayb'ub'al tic, mato munil sval d'a yol vico'. 18 A mach slolon d'a yol yico', ton̈ej syic'chaan̈ sb'a, yic ay yelc'och d'a yichan̈ eb' anima snaani. Palta a in tic, in gana a Dios checjinac in cot ay yelc'och d'a eyichan̈. Yuj chi', te yel svala'. Malaj jab'oc es svala'.

19 Aton val vin̈aj Moisés ac'jinaccan sley Dios d'ayex. Palta ina malaj junoc ex tze c'anab'ajej tas syal jun ley chi'. ¿Tas yuj e gana tzin e milchamoc? xchi Jesús d'a eb'.

20 Axo eb' anima ayec' chi' ta', ix yal eb' d'ay:

—A ach tic, tecan ayoch junoc enemigo d'ayach. ¿Mach junoc sgana ach smilancham tzila'? xchi eb' d'ay.

21 Yuj chi' ix yalanxi d'a eb':

—Ay jun tas ix in c'ulej d'a sc'ual ic'oj ip. E masanil ix sat e c'ool yuuj. 22 Yuj eb' co mam quicham d'a peca', elnaccan yich jun b'eyb'al scuch circuncisión. Axo vin̈aj Moisés aljinaccani to yovalil sco b'eyb'alej jun chi'. Yuj chi' vach'chom sc'ual ic'oj ip, slaj eyac' circuncidar eb' unin tzato alji. 23 A ex tic tzeyac' circuncidar eb' unin d'a sc'ual ic'oj ip, yic max ex ec' d'a yib'an̈ jun ley Moisés chi'. Tato icha chi', ¿tas yuj scot eyoval d'ayin yujto ix vac' b'oxoc sc'ol jun vin̈ penaay d'a sc'ual ic'oj ip chi'? 24 Man̈ e comon ch'olb'itej junoc mach d'a ichn̈ejta'. Tato ay mach tze ch'olb'itej, d'a stojolal tzeyutej e ch'olb'itani, xchi Jesús d'a eb'.

Yalnac Jesús b'aj cotnac

25 Yuj chi' ay jayvan̈ eb' aj Jerusalén ix alani:

—A jun vin̈ tic, ¿tom man̈oc vin̈ sgana eb' smilchamoc? 26 Palta ina yajec' vin̈ tic, van slolon vin̈ d'a co cal. Ina malaj jab'oc tas syal eb' d'a vin̈. Tecan toxo ix snael eb' yajal chi' to a Cristo. 27 Ayic ol ja Cristo chi', malaj mach ojtannac b'aj ol cotoc. Palta a jun vin̈ tic, cojtac b'aj cotnac vin̈, xchi eb'.

28 Yacb'an van sc'ayb'an eb' anima chi' Jesús d'a yamaq'uil templo chi', te chaan̈ ix yalelta d'a scal eb':

—Ina eyojtac in. Eyojtacpax b'aj cotnac in. Palta man̈ muniloc in ja d'a yol vico'. A Dios te yel checjinac in coti. Palta a Dios chi' man̈ eyojtacoc. 29 A inxo tic vojtac, yujto ata' cotnac in. A' checjinac in coti, xchi d'a eb'.

30 Yuj chi' ay eb' ix alani to tz'ac'jioch d'a preso. Palta malaj mach ix yamani, yujto manto c'och stiempoal schami. 31 Tzijtum eb' anima ix ac'anoch Jesús d'a sc'ool, ix yalan eb':

—Ayic ol javoc Cristo, ¿tom más ec'to tas satub'tac ol sch'ox d'a yichan̈ jun vin̈ tic? xchi eb'.

Checb'ilb'at eb' polencía syam Jesús

32 Ix yab' eb' vin̈ fariseo tas syal eb' anima yuj Jesús. Yuj chi', a eb' vin̈ yed' eb' vin̈ sat sacerdote ix checanb'at juntzan̈ eb' stan̈vumal stemplo Dios, yic b'at yic'cot Jesús eb', yic syac'anoch eb' d'a preso snaani. 33 Axo Jesús ix alan d'a eb' anima:

—Jayexon̈ej c'ual ayinec' eyed'oc, ol lajvoc chi' ol in meltzaj d'a mach checjinac in coti. 34 A exxo tic, ol in e sayeq'ui, palta man̈xo ol in ilchaj eyuuj, yujto max yal e c'och b'aj ol in c'och chi', xchi d'a eb'.

35 Axo eb' aj Judea chi', ix laj yal eb':

—¿B'ajtil ol c'och vin̈ snaani, yuj chi' syal vin̈ to man̈xo ol ilchaj vin̈ cuuj? Ina ay eb' quetchon̈ab' ayb'at d'a scal eb' griego. ¿Tom sgana vin̈ ata' ol c'och d'a scal eb', sb'at sc'ayb'an masanil eb' griego chi' vin̈ snaani? 36 Ina ix yal vin̈ d'ayon̈: A ex tic, ol in e sayeq'ui, palta man̈xo ol in ilchaj eyuuj, yujto max yal e c'och b'aj ol in c'ochoc, xchi vin̈ d'ayon̈. ¿Tas val syalelc'och jun ix yal vin̈ tic d'ayon̈? xchi eb'.

A jun icha a a' spac' d'a co pixan

37 A d'a slajvub' c'ual q'uin̈ chi', aton jun c'u te nivan yelc'ochi, ata' ix elta lin̈an Jesús d'a yichan̈ eb' anima. Te chaan̈ ix yalelta d'a scal eb':

—Tato ayex tze nib'ej tze cha e q'uinal d'a juneln̈ej, cotan̈ec d'ayin. Icha tz'aj eyuc'an a a', ayic stacji e ti', icha chi' ol aj e chaan e q'uinal d'ayin. 38 Tato ayex tzin eyac'och d'a e c'ool, icha to ay jun a a' tz'el yoc ol pac' d'ayex. Aton jun chi' tz'ac'an e q'uinal d'a juneln̈ej. Yujto icha chi' syalcan d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, xchi Jesús d'a eb' anima chi'.

39 Icha chi' ix yutej yalani to a eb' tz'ac'anoch d'a sc'ool, ol ac'jococh Yespíritu Dios d'a eb'. A d'a jun tiempoal chi', manto ac'ji Yespíritu Dios d'a eb' anima, yujto manto q'uex Jesús d'a satchaan̈.

Ix stelaj sb'a eb' anima yuj Jesús

40 Ix lajvi yab'an eb' anima tas ix yal Jesús chi', ay eb' ix laj alani:

—Val yel, aton jun tic schecab' Dios tan̈vab'iltaxon sja cuuj, xchi eb'.

41 Ay pax eb' ix laj alani:

—A jun tic aton Cristo, xchi eb'.

Palta ay eb' ix alanxi:

—A Cristo chi', ¿tom aj Galilea icha jun vin̈ tic tze na'a? 42 A Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcan tz'alani to a Cristo yovalil ol aljoc d'a chon̈ab' Belén b'aj ec'nac vin̈aj David d'a peca', yujto yin̈tilalcan vin̈aj David chi', xchi eb'.

43 Yuj chi' ix och ijan eb' anima stelan sb'a yuj Jesús chi'. 44 Ay eb' sgana syac'och d'a preso, palta malaj mach syamani.

Maj yac'ochlaj Jesús eb' vin̈ yajal d'a sc'ool

45 Axo eb' stan̈vumal stemplo Dios, an̈eja' sch'ocoj eb' ix c'ochxi b'aj aycan eb' vin̈ ix checanb'at eb' chi', aton eb' vin̈ fariseo yed' eb' vin̈ sat sacerdote. Yuj chi' ix yalan eb' vin̈ d'a eb':

—¿Tas yuj maj eyic'cot Jesús chi'? xchi eb' vin̈.

46 —Malaj junoc mach stzac'van slolon icha slolon chi', xchi eb'.

47 Yuj chi' ix yalanpax eb' vin̈ fariseo chi' d'a eb':

—¿Tom ix ex ac'jipax musansatil a ex tic? 48 ¿Tom ay junoc co yajalil ix ac'anoch vin̈ d'a sc'ool? An̈ejtona' a on̈ fariseo on̈ tic, ¿toc ay junoc on̈ ix cac'och vin̈ d'a co c'ool? 49 An̈ej eb' comon anima ix ac'anoch vin̈ d'a sc'ool. Palta a eb' chi', man̈ yojtacoc jab'oc ley Moisés eb'. Yuj chi' aycot yoval sc'ol Dios d'a yib'an̈ eb', xchi eb' vin̈ fariseo chi'.

50 Palta ay jun vin̈ fariseo chi' scuch Nicodemo. Aton jun vin̈ xid'naquec' lolonel yed' Jesús d'ac'valil. Ix yalan vin̈ d'a eb':

51 —A jun ley aycan d'ayon̈, syala' to man̈ sleyaloc scac'b'at d'a yib'an̈ junoc anima, tato manto cab'i tas smul, xchi vin̈ d'a eb'.

52 Yuj chi' ix yalanxi eb' d'a vin̈:

—¿Tom aj Galilea ach yed' vin̈? C'ayb'ej Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani. Ata' ol ila' to man̈oclaj d'a Galilea ol cot vin̈ schecab' Dios tan̈vab'il cuuj, xchi eb' d'a vin̈. 53 [Ix laj pax junjun eb' d'a spat.

8

A yab'ixal jun ix ajmul ix

1 Axo Jesús ix b'at d'a tzalan Olivo. 2 Vanxo sacb'i, ix c'ochxi d'a yol yamaq'uil templo chi'. Ayic ix c'och ta', masanil eb' anima ix c'och yed'oc. Ix em c'ojan, ix sc'ayb'an eb'. 3 Axo eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés yed' eb' vin̈ fariseo ix ic'ancot jun ix ix d'a Jesús, ix yamchaj ix yuj eb' vin̈ ayic van smulan ix. Ix ac'jioch ix yuj eb' vin̈ d'a yichan̈ Jesús yed' eb' ayec' yed'oc. 4 Ix yalan eb' vin̈ d'ay:

—Ach co c'ayb'umal, a jun ix ix tic, van smulan ix ayic ix yamchaj ix cuuj. 5 A ley Moisés tz'alani, tato ay junoc ix ix sc'ulan icha tic, yovalil sjulq'uenajcham ix. Xal ach, ¿tas xa chi? xchi eb' vin̈ d'ay.

6 Palta ton̈ej stz'ac sc'anb'ej eb' vin̈, yic syil eb' vin̈ tas syal Jesús chi', yujto sgana eb' vin̈ yac'anoch d'a yib'an̈. Palta ton̈ej ix em n̈ojan, van stz'ib'an yed' yiximal sc'ab' d'a sat luum. 7 Ix sc'anb'anxi eb' vin̈ d'ay:

—¿Tas xa chi yuj jun tic jun? xchi eb' vin̈ d'ay.

Yuj chi' ix q'ue q'uelan, ix yalan d'a eb' vin̈:

—Tato ay junoc ex malaj jab'oc e mul, b'ab'laj julejecoch q'uen d'a ix, xchi d'a eb' vin̈.

8 Ix lajvi yalan juntzan̈ chi', ix emxi n̈ojan, ix stz'ib'anxiem juntzan̈xo tas d'a sat luum chi'. 9 Ayic ix yab'an jun tic eb' vin̈, ix laj snaan sb'a junjun eb' vin̈, ayn̈ej smul eb' vin̈. Yuj chi' junjunal ix laj b'at eb' vin̈. A eb' vin̈ ichamtac vinac ix b'ab'laj b'ati, axo eb' vin̈ quelemtac, tzac'anto ix laj b'at eb' vin̈. Axon̈ej Jesús ix can sch'ocoj b'aj lin̈anec' jun ix ix chi'. 10 Ix lajvi chi', ix q'ue q'uelan Jesús chi', ix yilani sch'ocojxon̈ej ix ayeq'ui. Yuj chi' ix yalan d'a ix:

—Ach ix, ¿b'aj ay eb' vin̈ van yac'anoch chi' d'a ib'an̈? ¿Tom malaj junoc eb' vin̈ tz'ac'anoch d'a ib'an̈? xchi d'a ix.

11 —Maay Mamin, man̈xalaj eb' vin̈, xchi ix.

—An̈ejtona' in, malaj tas svac'och d'a ib'an̈. Yuj chi' ixic. Man̈xo ach mulan junelxo, xchi Jesús chi' d'a ix.]

A Jesús tz'ac'an saquilq'uinal d'a eb' anima

12 Ix yalanxi Jesús d'a eb' anima:

—A in tic, icha saquilq'uinal vaj d'a eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A mach tz'och tzac'an vuuj, ol vac' saquilq'uinal d'ay. Yuj jun saquilq'uinal chi', ol scha sq'uinal d'a juneln̈ej. Man̈xo ol b'eyec' d'a q'uic'alq'uinal, xchi Jesús.

13 Axo eb' vin̈ fariseo ix alan d'ay:

—A ach tic, yoln̈ej ic tzala' to ay opisio. Yuj chi' malaj yelc'och jab' ic tzal chi', xchi eb' vin̈ d'ay.

14 Ix yalanxi d'a eb' vin̈:

—Vach'chom munil svala' to ay vopisio, palta toton yel svala', yujto a in tic vojtac b'aj cotnac in. An̈ejtona', vojtac b'ajtil ol in c'ochxoc. A exxo tic, man̈ eyojtacoc b'aj cotnac in, an̈ejtona' man̈ eyojtacoc b'aj ol in c'ochpaxoc. 15 A ex tic, ton̈ej tze comon ch'olb'itej yaj junoc anima d'a elan̈chamel. Xal in, malaj mach tzin ch'olb'itej yaji. 16 Palta q'uinaloc tato a in tzin ch'olb'itej yaj junoc anima, tojoln̈ej svutej in ch'olb'itan yaji. Yujto man̈oc inn̈ej tzin ch'olb'itej yaji, yujto a in Mam checjinac in coti, a sch'olb'itan pax ved'oc. 17 A jun ley aycan d'ayon̈, a tz'alani: Tato ay chavan̈oc testigo lajan syutej yalani, yovalil sco cha cab' tas syal eb'. 18 Palta ina ay chavan̈ testigo tz'alan vuuj. A in ton tic testigo in. Testigo pax in Mam ved'oc, aton checjinac in coti, xchi d'a eb' vin̈.

19 —Palta ¿b'ajtil ay a Mam chi'? xchi eb' vin̈ d'ay.

Yuj chi' ix yalanpax d'a eb' vin̈:

—A ex tic, man̈ eyojtacoc mach in. Man̈ eyojtacoc pax in Mam chi'. Octom tzin eyojtaquejeli mach in, yic ol eyojtaquej pax in Mam chi', xchi d'a eb' vin̈.

20 A d'a yol yamaq'uil templo d'a slac'anil jun chalab' ofrenda, ata' ix yal juntzan̈ chi' Jesús. Ata' ix c'ayb'aj eb' anima yuuj. Malaj junoc mach ix yamani, yujto manto c'och stiempoal schami.

21 Ix yalan Jesús d'a eb' vin̈:

—A in tic ol in b'atoc. A exxo tic ol in e sayeq'ui, palta a d'a scal e mul ol ex chamoc. Man̈ ol yal e comon c'och b'aj ol in c'och chi', xchi d'a eb' vin̈.

22 Yuj chi', ix laj yal eb' vin̈ aj Judea chi':

—Tecan ol smilcham sb'a vin̈, yuj chi' ix yal vin̈ to max yal co c'och b'aj ol c'och vin̈ chi', xchi eb' vin̈.

23 Ix yalanxi d'a eb' vin̈:

—A ex tic, aj sat luum ex, yujto yic ex yolyib'an̈q'uinal tic. Xal in tic, man̈ in yicoc yolyib'an̈q'uinal tic, yujto aj satchaan̈ in. 24 Yuj chi' sval d'ayex, d'a scal e mul ol ex chamoc. Tato max eyac'och d'a e c'ool to A In Ton Tic,8.24 a d'a scal e mul ol ex chamoc, xchi.

25 —¿Mach ach jun? xchi eb' vin̈ d'ay.

Palta ina valnacxo d'ayex d'a yalan̈taxo, mach in. 26 Tzijtumto tas ol val eyuuj yed' ex in ch'olb'itani. A jun checjinac in coti, te yel syala'. A tas yalnaccan d'ayin, an̈ej chi' sval d'ayex a ex ayex d'a yolyib'an̈q'uinal tic, xchi d'a eb' vin̈.

27 Palta max nachajel yuj eb' vin̈ tato a co Mam Dios van yalani. 28 Yuj chi' ix yalanxi d'a eb' vin̈:

—Ato yic ol in e d'un̈b'anq'ue a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, ato ta' ol nachajel eyuuj to A In Toni. Ata' ol nachajel eyuuj to malaj tas munil tzin c'ulej in ch'ocoj. An̈ej juntzan̈ c'ayb'ub'al yalnac in Mam d'ayin, an̈ej svala'. 29 A Dios in checancoti, ay paxoch ved'oc. Max in yactejcan in ch'ocoj, yujto an̈ej tas snib'ej tzin c'ulej d'a masanil tiempo, xchi d'a eb' vin̈.

30 Ayic ix yalan juntzan̈ chi' Jesús, tzijtum eb' ix ac'anoch sc'ool d'ay.

Ol ex el d'a libre yuj jun lolonel yel

31 Axo ix yalan Jesús d'a eb' israel ix ac'anoch d'a sc'ool:

—Tato masanil tiempo tzeyac'och e pensar d'a in lolonel, yelton val in c'ayb'um ex. 32 Tato icha chi', ol eyojtaquejel slolonel Dios te yel. Yuj jun lolonel yel chi', ol ex el d'a libre, xchi Jesús d'a eb'.

33 Palta ix yalanxi eb' d'ay:

—A on̈ tic yin̈til on̈ pax Abraham ed'oc. Malaj juneloc ix on̈ och schecab'oc junoc anima. ¿Tas yuj tzala' to ol on̈ el d'a libre? xchi eb'.

34 Val yel sval d'ayex, a mach an̈eja' sc'ulan chucal, checab' yaj d'a chucal chi'. 35 Q'uinaloc ay junoc schecab' junoc anima ticnaic, max yal scajnaj yed' jun anima chi' d'a juneln̈ej. Palta a junoc yuninal jun anima chi', val yel yuninal yaj d'a juneln̈ej. 36 Yuj chi' tato a in tzex vaq'uel d'a libre, val yel libre tzex ajcani, yujto yuninal in Dios. 37 A in tic, vojtacxo to yin̈til ex can vin̈aj Abraham chi' ved'oc. Palta ina e gana tzin e milchamoc yujto a tas svala' malaj tz'och d'ayex. 38 A tas vilnac d'a in Mam, a sval d'ayex. A exxo tic, ch'oc jun e mam van e c'anab'ajan tas syal d'ayex, xchi Jesús d'a eb'.

39 Palta a vin̈aj Abraham chi' co mam yaj vin̈, xchi eb' d'ay.

—Octom val yel yin̈til ex vin̈, tato icha chi', tzam e c'anab'ajej icha sc'ulejnac vin̈. 40 A juntzan̈ tas yel yalnaccan Dios d'ayin, an̈ej sval d'ayex. Palta ina e gana tzin e milchamoc. Man̈ ichocta' ix yutej sb'a vin̈aj Abraham chi'. 41 A ex tic, a tas sc'ulej jun e mam tze c'anab'ajej, xchi Jesús d'a eb'.

—Palta a on̈ tic, man̈ on̈ mitz'uninoclaj. Junn̈ej co Mam, aton Dios, xchi eb' d'ay.

42 —Octom yel to yuninal ex Dios chi'. Tato icha chi' tzam in e xajanej, yujto a in tic d'a Dios cotnac in, in ja d'a tic. Man̈ yoloc vic in javi, yujto a Dios checjinac in coti. 43 ¿Tas yuj max nachajel eyuuj tas sval d'ayex? Tecan malaj e gana tze cha eyab' tas sval tic. 44 A ex tic, a jun e mam, aton vin̈ diablo. Yuj chi', an̈ej d'a vin̈ tzeyac'och e pensar. An̈ej tas snib'ej vin̈ tze c'ulej. Yictax ix b'oji yolyib'an̈q'uinal tic, milumcham anima vin̈. Malaj yelc'och jab'oc tas yel d'a vin̈, yujto an̈ej es sgana vin̈. Ayic syesan vin̈, d'a spensar vin̈ scoti, yujto esalvum vin̈. A d'a vin̈ pitzvinaccot es chi'. 45 A inxo tic, yujto a juntzan̈ tas te yel sval d'ayex, yuj chi' max e cha eyab'i. 46 ¿Mach junoc ex syal e ch'oxanel jab'oc in mul? Te yel juntzan̈ tas sval d'ayex tic. Yuj chi', ¿tas yuj max e cha eyab'i? 47 A eb' yic Dios, syac'och schiquin eb' d'a slolonel. Palta a exxo tic, man̈ ex yicoc Dios, yuj chi' max yal e c'ol tzeyac'och e chiquin d'ay, xchi Jesús d'a eb' vin̈.

Ayic manto alji vin̈aj Abraham, aytaxon ec' Jesús

48 Ix yalanpax eb' vin̈ aj Judea chi' d'ay:

—Tecan yel scala' to aj Samaria ach, tecan to ayoch junoc enemigo d'ayach, xchi eb' d'ay.

49 —Maay, malaj junoc enemigo ayoch d'ayin. Van in c'anab'ajan tas syal in Mam. Palta a ex tic, ton̈ej tzex b'uchvaj d'ayin. 50 A in tic, malaj in gana ay velc'ochi. Palta ay junxo tz'alani to ay velc'och d'a sat. A jun chi sch'olb'itani mach yel syala'. 51 Val yel sval d'ayex, a eb' sc'anab'ajan tas svala', malaj b'aq'uin̈ ol cham eb', xchi d'a eb' vin̈.

52 —A ticnaic scojtaquejeli to ayoch enemigo d'ayach. A vin̈aj Abraham yed' jantacn̈ej eb' schecab' Dios d'a peca', chamnacxo eb' smasanil. A achxo tic tzala': Tato ay mach sc'anab'ajan tas svala', malaj b'aq'uin̈ ol chamoc, nivanoc xa chi. 53 ¿Tom ec'to elc'och d'a yichan̈ vin̈ co mam quicham aj Abraham chi'? Ina chamnac vin̈, chamnacxo pax eb' schecab' Dios chi', ¿mach ach a naan ticnaic? xchi eb' vin̈ d'ay.

54 Yuj chi' ix yalxi d'a eb' vin̈:

—Tato munil svic'chaan̈ in b'a, malaj velc'ochi. Palta a in Mam tz'alani to ay velc'ochi. A in Mam chi' tzeyaloch e Diosaloc, 55 palta nivanoc tzeyal icha chi', yujto man̈ eyojtacoc Dios chi'. A in tic, vojtac sic'lab'il. Q'uinaloc svala' to man̈ vojtacoc, svesej icha ex tic. Palta yel vojtac, yujto a tas syala', a tzin c'anab'ajejn̈ej. 56 A vin̈ co mam quicham aj Abraham chi', tzalajnac vin̈ yujto aljinac d'a vin̈ to ol yil vin̈ in javi. Ix yilan vin̈, yuj chi' ix te tzalaj vin̈, xchi d'a eb' vin̈.

57 —¿Tom ilnacto vin̈aj Abraham chi'?8.57 Ina manto ach c'och d'a 50 ab'il, xchi eb' vin̈ d'ay.

58 —Val yel sval d'ayex, ayic manto alji vin̈aj Abraham chi', ayintaxoneq'ui, xchi Jesús chi' d'a eb' vin̈.

59 Ix laj sic'anq'ue q'uen q'ueen eb' vin̈ yic sjulanoch q'uen eb' vin̈ d'ay. Ix sc'ub'anel sb'a d'a eb' vin̈, ix elta d'a yamaq'uil templo chi'. Ix ec'b'at d'a scal eb' vin̈, ix b'ati.

9

Jacvinac sat jun vin̈ max uji yilani

1 Ayic van yec' Jesús, ix yilanb'at jun vin̈ max ujitaxon yilani. 2 Axo eb' sc'ayb'um ix c'anb'an d'ay:

—Ach co c'ayb'umal, ¿tas am yuj max yal yilan jun vin̈ tic yictax yaljub'al? ¿tom yuj smul smam snun vin̈, mato yuj smul vin̈? xchi eb' d'a Jesús.

3 Ix yalan Jesús chi' d'a eb':

—A jun vin̈ tic, man̈ yujoc smul smam snun vin̈, man̈ yujoc pax smul vin̈ icha chi' yajcani. Yujto snib'ej Dios sch'ox tas satub'tac yuj vin̈, yuj chi' icha tic yaj vin̈. 4 Yovalil tzin b'o smunlajel Dios, aton checjinac in coti, yacb'an ayto c'u, yujto ayic toxo ix b'at c'u, man̈xalaj mach syal smunlaji. 5 Ayic ayin to ec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, icha saquilq'uinal vaj d'a eb' anima, xchi Jesús chi'.

6 Ix lajvi yalan juntzan̈ chi', ix tzub'anem d'a sat luum. Ix och jab' lum soc'omal yuj stzub' chi'. Ix sucanoch lum d'a yol sat vin̈ max yal yilan chi'. 7 Ix lajvi chi', ix yalan d'a vin̈:

—Ixic, b'at b'iquel d'a jun b'aj molb'ab'il a a' scuch Siloé, xchi d'a vin̈. (Siloé syalelc'ochi, Ac'b'ilcoti.)

Ix b'at sb'icanel vin̈, axo ix meltzaj vin̈, tzaxo yal yilan vin̈. 8 Axo ix yilan eb' ay d'a spatic schiquin spat vin̈ yed' juntzan̈xo eb' tz'ilantaxon sc'anan stumin vin̈, ix laj yalan eb':

—¿Tom man̈oc jun vin̈ tic tz'em c'ojan c'anoj tumin? xchi eb'.

9 —A vin̈ jun, xchi juntzan̈ eb'.

Palta ay juntzan̈xo eb' ix alani:

—Maay. A jun vin̈ tic, ton̈ej lajan yilji vin̈ yed' jun vin̈ max yal yilan chi', xchi eb'.

Palta axo vin̈ ix alani:

—A in toni, xchi vin̈.

10 —¿Tas ix aj sb'o ilan jun? xchi eb' d'a vin̈.

11 —A jun vin̈ scuchan Jesús ix b'oan jab' lum soc'om, ix sucanoch vin̈ d'a yol in sat tic. Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ d'ayin: Ixic, b'iquel a sat d'a a a' scuch Siloé, xchi vin̈ d'ayin. Ix b'at in b'icaneli. Icha chi' ix aj sb'o vilani, xchi vin̈.

12 —¿B'ajtil ayec' vin̈ ticnaic? xchi eb' vin̈.

—Ma chequel, xchi vin̈.

Ix sc'anb'ej eb' fariseo tas ix aj sb'o yilan vin̈

13 Ix lajvi chi', ix ic'jib'at vin̈ d'a yichan̈ eb' vin̈ fariseo. 14 A d'a sc'ual ic'oj ip, ata' ix b'o yilan vin̈ yuj Jesús yed' lum soc'om ix sb'o chi'. 15 Yuj chi' ix sc'anb'an eb' vin̈ fariseo chi' d'a vin̈:

—¿Tas val ix aj sb'o ilani? xchi eb' vin̈.

—A Jesús ix b'oani. Ix sucoch jab' lum soc'om d'a yol in sat tic. Ix lajvi chi', ix in schecanb'at in b'iqueli. Yuj chi' vach'xo vilan ticnaic, xchi vin̈.

16 Yuj chi' ay jayvan̈ eb' vin̈ ix alan d'a vin̈:

—A jun vin̈ chi', man̈ yicoclaj Dios yaj vin̈, yujto max sc'anab'ajej sc'ual ic'oj ip vin̈, xchi eb' vin̈.

Palta ix laj yalan juntzan̈xo eb' vin̈:

—Tato chuc vin̈, ¿tom syal sch'oxan juntzan̈ satub'tac vin̈? xchi eb' vin̈.

Yuj chi' chapoj ix aj eb' vin̈. 17 Yuj chi' ix sc'anb'an eb' vin̈ d'a jun vin̈ ix b'o yilan chi':

—A achxo tic, ¿tas tzutej a naan yuj vin̈ ix b'oan a sat tic? xchi eb' d'a vin̈.

—A in tic tzin na'a to schecab' Dios yaj vin̈, xchi vin̈.

18 Palta axo eb' vin̈ aj Judea chi', max schalaj yab' eb' vin̈, tato toto ix b'o yilan vin̈. A snaan eb' vin̈ to toxonton vach' yilan vin̈. Yuj chi' ix avtaj smam snun vin̈. 19 Ix c'anb'aj d'a eb':

—¿Eyune' am jun vin̈ tic? Palta to tzeyala' to max yaltaxon yilan vin̈. Tato icha chi', ¿tas val ix aj sb'o yilan vin̈? xchi eb' d'a smam snun vin̈ chi'.

20 —A jun vin̈ tic, quic vin̈. Toxonton max yal yilan vin̈. 21 Palta man̈ cojtacoc, tas am ix aj sb'o yilan vin̈. Man̈ cojtacoc, mach am ix b'oan sat vin̈ tic. Ina ayxo sq'uinal vin̈. ¿Tas yuj man̈oc d'a vin̈ tze c'anb'ej eyab'i? A vin̈ syal yalan d'ayex, tas ix aj sb'o sat vin̈ chi', xchi eb'.

22 Icha chi' ix yutej eb' yalani, yujto xiv eb' yalan yuj eb' vin̈ yajal d'a scal eb' aj Judea chi'. Yujto toxo ix yal eb' vin̈ yajal chi': Tato ay eb' ol alanoc to a Jesús aton Cristo, ol co pechel eb' d'a yoltac spatil culto, xchi eb' vin̈. 23 Yuj chi', an̈ej jab' tic ix yal smam snun vin̈: Ina ayxo sq'uinal vin̈. ¿Tas yuj man̈oc d'a vin̈ tze c'anb'ej eyab'i? xchin̈ej eb'.

24 Ix lajvi chi', ix avtajxicot vin̈, ix yalan eb' d'a vin̈:

—Val yel tzach lolon d'a yichan̈ Dios. Yujto cojtac a on̈ tic to te chuc jun vin̈ ix b'oan a sat tzal chi', xchi eb' vin̈.

25 —A in tic, man̈ vojtacoc tato chuc vin̈, mato maay. Max yal-laj valani. An̈ej tas vojtac: A d'a yalan̈taxo, max yal vilani, palta a ticnaic tzaxo vila', xchi vin̈.

26 —Palta ¿tas val ix ach yutej vin̈? ¿Chajvaltil ix yutej vin̈ sb'oan a sat tic? xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

27 —Toxo ix vala', palta max e cha eyab' d'ayin. ¿Tas yuj e gana tze c'anb'ej eyab' d'ayin junelxo? ¿Tom e gana tzex och pax sc'ayb'umoc vin̈? xchi vin̈ d'a eb' vin̈ aj Judea chi'.

28 Ayic ix yab'an juntzan̈ chi' eb' vin̈, ix te b'uchji vin̈ yuj eb' vin̈. Ix yalan eb' vin̈:

—A ach tic, sc'ayb'um ach ton jun vin̈ chi'. Xal on̈ tic, sc'ayb'um on̈ Moisés. 29 Cojtac to yalnaccan slolonel Dios d'a vin̈aj Moisés chi'. Palta a jun vin̈ chi', man̈ cojtacoc mach ac'jinac yopisio vin̈, xchi eb' vin̈.

30 —E... ¿jantac am b'ian? A ex tic tzeyala' to man̈ eyojtacoc mach ac'jinac yopisio vin̈, palta ina ix b'o vilan yuj vin̈. 31 Cojtac to a Dios max ab'an slesal eb' chuc sc'ulej. An̈ej eb' syal sb'a d'ay, eb' sc'anab'ajan tas syala', an̈ej yic eb' syab'i. 32 Manta b'aj scab' sb'o sat junoc max yaltaxon yilani. 33 Q'uinaloc man̈oc Dios ix checancot Jesús chi', tecan malaj jab'oc tas syal yuuj, xchi vin̈.

34 —A ach tic, te chuc ach yictax ach alji. ¿A achxo ijan tzon̈ a c'ayb'ej? xchi eb' vin̈.

Yuj chi' ix spechelta vin̈ eb' vin̈ d'a spatil culto chi'.

A eb' ix nachajel yic Dios yuuj

35 Axo ix yab'an Jesús to ix pechjiel vin̈ ix b'oxi sat chi', yuj chi' ix sayjiec' vin̈ yuuj. Axo yic ix ilchaj vin̈ yuuj, ix yalan d'a vin̈:

—¿Tzam ac'och jun Ac'b'ilcot yuj Dios yoch Animail d'a a c'ool? xchi d'a vin̈.

36 —Mamin, al d'ayin mach jun chi', yic ol vac'och d'a in c'ool, xchi vin̈.

37 —Toxo ix ila'. A in ton van valan d'ayach, xchi d'a vin̈.

38 Ix lajvi yalan jun chi' Jesús, ix em cumnaj vin̈ d'a yichan̈. Ix yalan vin̈ d'ay:

—Mamin, tzach vac'och d'a in c'ool, xchi vin̈.

39 Ix yalanxi Jesús d'a vin̈:

—Yuj sb'o eb' anima vuuj in ja d'a yolyib'an̈q'uinal tic, yujto ay eb' max yal-laj yilan yic Dios ticnaic, palta vuuj ichato ol jacvoc sat eb'. Ay pax nan̈alxo eb' ichato syal yilan yic Dios snaani, palta a eb' chi', vuuj ichato ol juvocb'at sat eb', xchi Jesús.

40 Ay jayvan̈ eb' vin̈ fariseo ayec' ta'. Ayic ix yab'an jun chi' eb' vin̈, ix yalan eb' vin̈ d'a Jesús:

—¿Tom tza na to max uji quilan yic Dios? xchi eb' vin̈.

41 —Octom snachajel eyuuj to max yal eyilan yic Dios chi'. Tato icha chi', max am can e mul d'a eyib'an̈. Palta ina tzeyala' to syal eyilan yic Dios chi', yuj chi' ol cann̈ej e mul chi' d'a eyib'an̈.

10

Yab'ixal jun te' macte' calnel

1 Q'uinaloc ay junoc te' macte' calnel ticnaic, ta ay junoc vin̈ tz'och d'a yol te', palta tato man̈oc d'a sti' te' tz'och vin̈, val yel elc'um vin̈ syal chi'. 2 Axo vin̈ tz'och d'a sti' te' smacte' noc' calnel chi', aton vin̈ chi' stan̈vumal noc'. 3 Axo vin̈ svaymitan noc' calnel chi', a vin̈ sjacan te' macte' chi' d'a vin̈ stan̈vumal noc' chi'. Axo noc' calnel chi', c'aynac noc' yed' vin̈ stan̈vumal chi'. Yojtac sb'i junjun noc' vin̈. A vin̈ sjacanelta noc'.10.3 4 Slajvi sjacanelta noc' scalnel vin̈ chi', sb'ab'laj vin̈ yuj noc', tz'och tzac'an noc' yuj vin̈, yujto c'aynac noc' yed' vin̈. 5 Palta q'uinaloc ay junoc vin̈ man̈ c'aynacoc noc' yed'oc, ton̈ej tz'el lemnaj noc' d'a vin̈, yujto man̈ ojtacab'iloc sjaj vin̈ yuj noc', xchi Jesús d'a eb' vin̈ fariseo chi'.

6 A jun ch'oxnab'il ix yal Jesús chi', maj nachajel-laj yuj eb' vin̈ tas syalelc'ochi.

Lajan Jesús yed' junoc tan̈vum calnel te vach'

7 Ix yalanxi Jesús d'a eb' vin̈:

—Val yel sval d'ayex, icha yaj sti' te' smacte' noc' calnel, icha chi' vaji. 8 Ay eb' ix b'ab'laj ja d'ayex ayic manto in javoc, nivanoc yalnacoch sb'a eb' colvajumal. Icha junoc elc'um tz'och d'a te' macte', icha chi' yaj eb' smasanil. Palta axo eb' yic Dios, max yac'och spensar eb' d'a eb'. 9 A in tic, lajan in yed' sti' te' macte' chi'. A eb' tz'och d'ayin, ol colchaj eb'. Icha noc' calnel tz'och d'a yol smacte', tz'elxita noc', sb'at va noc', icha chi' yaj eb'.

10 Ay eb' icha junoc elc'um sjavi, syelc'al milan noc' calnel chi' eb'. Palta a in tic, ix in ja vac' sq'uinal eb' d'a juneln̈ej, yic vach' te nivan svach'c'olal Dios ol scha eb'. 11 A in tic, lajan in yed' junoc tan̈vum calnel te vach'. A junoc tan̈vum calnel vach' chi', sb'ec sb'a scham yuj noc' scalnel chi'. 12 Ay b'aj ton̈ej stupji junoc vin̈ stan̈van noc' calnel, man̈ toxonoc tan̈vum calnel vin̈, man̈ yicoc noc' vin̈. Tato sc'och noc' oques d'a noc', syactejcan noc' calnel chi' vin̈ sch'ocoj, sb'at vin̈ elelal, yujto man̈ yicoc noc' vin̈. Axo noc' oques chi' sja jucnajoc, schianb'at noc' calnel chi', saclemcanb'at noc'. 13 Tz'el lemnaj vin̈, yujto majan yaj vin̈, yujto man̈ yicoc noc' vin̈, malaj tz'och noc' d'a vin̈.

14-15 A in tic, lajan in yed' junoc tan̈vum calnel te vach'. A eb' vico', ichato in calnel yaj eb'. A in Mam yojtac in. An̈ejtona' in, vojtac pax in Mam chi'. Icha vojtac in b'a yed' in Mam chi', icha pax chi' vojtac in b'a yed' eb' vic chi'. B'ecan in vac'an cham in b'a yuj eb'. 16 Ay pax juntzan̈xo eb' ol in ac'anoch d'a sc'ool, palta man̈ quetisraeloclaj eb'. Yovalil ol in molb'ejcot eb'. A eb' chi', ol in sc'anab'ajej eb'. Junn̈ej ol aj eb' smasanil, a in ol in tan̈vej eb'.

17 Xajan in yuj in Mam, yujto b'ecan in c'ool in chami yic ol in pitzvocxi. 18 A in tic, b'ecan in c'ol in chami, yujto icha chi' in gana. Malaj mach tz'ic'anec' in q'uinal tic. A in svala' to tzin chami, an̈ejtona' in svala' to tzin pitzvixi, yujto icha chi' yaj yalancan jun schecnab'il in Mam d'ayin, xchi Jesús d'a eb' vin̈.

19 Ayic ix yalan juntzan̈ tic, ix laj spojan sb'a eb' aj Judea chi' junelxo yuj tas ix yal chi'. 20 Ay nan̈al eb' ix alani:

—¿Tas yuj tzeyac'och e chiquin d'a tas syal jun vin̈ tic? Ina ayoch jun enemigo d'a vin̈, yuj chi' aycot d'a sjolom vin̈, xchi eb'.

21 Palta ay nan̈alxo eb' ix alani:

—Tato ayoch junoc enemigo d'a vin̈, ¿tom syal yalan vin̈ icha chi'? A junoc enemigo, ¿tom syal sb'oan sat junoc mach max yaltaxon yilani? xchi eb'.

Eb' aj Judea ix paticanel Jesús

22 A d'a jun tiempoal ix uji jun tic, aton d'a stiempoal siic, stiempoal pax yoch sq'uin̈al stemplo Dios d'a Jerusalén. 23 Axo Jesús van sb'eyec' d'a jun stentail sti' yamaq'uil templo chi' scuch yic Salomón. 24 Axo eb' aj Judea ayec' ta', ix och oyan eb' d'a spatic Jesús. Ix yalan eb':

—¿B'aq'uin̈to ol al sjichanil d'ayon̈? Tato yel Cristo ach, al d'ayon̈ ticnaic, xchi eb' d'ay.

25 Yuj chi' ix tac'vi d'a eb':

—Ina toxo ix val d'ayex, palta max in eyac'och d'a e c'ool. A juntzan̈ satub'tac tzin ch'oxo', yujn̈ej spoder in Mam tzin ch'oxo'. Yujn̈ej juntzan̈ chi' scheclaji mach in. 26 Palta a ex tic, max in eyac'och d'a e c'ool, yujto man̈ ex vicoc icha valnac d'ayex junel. 27 A eb' vico', syac'och schiquin eb' d'ayin. A inxo tic, vojtac eb'. Icha noc' calnel tz'och tzac'an yuj stan̈vumal, icha chi' tz'ajoch tzac'an eb' vuuj. 28 A in svac' sq'uinal eb' d'a juneln̈ej. Yuj chi', man̈xa b'aq'uin̈ ol satel eb'. Malaj mach syal yic'anel eb' d'a yol in c'ab'. 29 A in Mam, te nivan yelc'och d'a yichan̈ smasanil. A ix ac'an eb' d'ayin. Malaj mach syal yic'anel eb' d'a yol sc'ab' in Mam chi'. 30 A in tic, lajan in yed' co Mam Dios, yujto junn̈ej vaj yed'oc, xchi Jesús d'a eb'.

31 Ix laj sic'anchaan̈ q'uen q'ueen eb' yic sjulancham eb' yalani. 32 Palta ix yalanxi Jesús d'a eb':

—Tzijtum tas vach' ix in c'ulej d'a e cal yuj spoder in Mam. ¿Tas yuj junoc ijan tzin e julchamoc? xchi d'a eb'.

33 —Man̈ yujoc junoc vach' ix a c'ulej tzach co julchamoc, palta yujn̈ej to tzach b'uchvaj d'a Dios. A ach tic anima achn̈ej, palta ina tzaloch a b'a Diosal, xchi eb'.

34 Yuj chi' ix yalanxi d'a eb':

—A d'a ch'an̈ ley aycan d'ayon̈ tz'ib'ab'ilcani to a Dios alannac: Junjun ex, dios ex,10.34 xchi d'a ley chi'. 35 Cojtac to a tas tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios chi', max yal sco maq'ueq'ui. A eb' ab'annac slolonel chi', alchajnac eb' diosal. 36 Ocxom in tic, a Dios sic'jinac in eli, ix in schecancot d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Yuj chi', ¿tas yuj tzeyala' to tzin b'uchvaj d'a Dios, ayic ix valani to Yuninal in Dios? 37 Tato max in c'ulej icha tas sc'ulej in Mam chi', man̈ in eyac'och d'a e c'ool. 38 Palta a in tic, yel van in c'ulan icha sc'ulej in Mam chi'. Yuj chi', vach'chom max eyac'och d'a e c'ool tas svala', palta aq'uec in och d'a e c'ool yuj juntzan̈ tzin c'ulej tic, yic ol nachajel eyuuj to ayoch co Mam Dios d'ayin, ayin pax och d'ay, xchi Jesús chi' d'a eb'.

39 Yuj chi' ix yac'lej eb' syaman junelxo, palta ix scol sb'a d'a eb'.

40 Ix lajvi chi', ix c'axpajxican ec' d'a sc'axepal a' Jordán. Axo b'aj yac'nac bautizar eb' anima vin̈aj Juan ix aji. 41 Tzijtum anima ix c'och ta'. Ix laj yalan eb':

—A vin̈aj Juan, malaj b'aj ix sch'ox junoc tas satub'tac vin̈, palta jantacn̈ej tas ix yal vin̈ yuj Jesús tic, te yel, xchi eb'. 42 A d'a jun lugar chi', tzijtum eb' ix ac'anoch Jesús d'a sc'ool.

11

A schamel vin̈aj Lázaro

1 Ay jun vin̈ d'a chon̈ab' Betania scuchan Lázaro, te penaay vin̈. Ata' pax cajan chavan̈ eb' ix yanab' vin̈, jun ix scuch María, axo junxo ix, Marta sb'i ix. 2 A ix María chi' sucjinaquec' jun yal suc'uq'ui sjab' d'a yoc Jesús Cajal, axo yed' xil sjolom ix sucnac tacjoc. Ix penaayax vin̈aj Lázaro chi'. 3 Yuj chi', ix yac'cot sti' eb' ix d'a Jesús, ix yalancot eb' ix icha tic:

—Mamin, a vin̈ te xajan uuj, penaay vin̈, xchicot eb' ix.

4 Ayic ix yab'an Jesús tas ix yalcot eb' ix chi', ix yalan icha tic:

—A jun ilya chi', man̈ ol chamlaj vin̈ yuuj d'a juneln̈ej. Ix yamchaj vin̈ yuj jun yab'il chi' yic ol sch'ox Dios to te nivan yelc'ochi, yic scheclajpaxeli to te nivan velc'och a in Yuninal in Dios tic, xchi Jesús.

5 Te xajan vin̈aj Lázaro chi', ix María yed' ix Marta yuj Jesús chi'. 6 Ayic ix yab'an Jesús chi' to te penaay vin̈, maj b'atlaj d'a elan̈chamel. Chab'to c'ual ix can b'aj ayec' chi'. 7 Axo yic ix c'och sc'ual sb'at chi' jun, ix yalan d'a eb' sc'ayb'um:

—Coyec d'a yol yic Judea junelxo, xchi d'a eb'.

8 Ix yalan eb' d'ay:

—Ach co C'ayb'umal, ina ijan sjulnac ach cham eb' aj Judea chi' jun, ¿tom tzach b'atxi? xchi eb'.

9 Ix yalanxi d'a eb':

—Cojtac to lajchave' hora tz'ec' d'a junjun c'u. Tato tzon̈ b'eyec' d'a c'ualil, man̈ comonoc tzon̈ telvi, yujto sacq'uinal. 10 Palta a eb' sb'eyec' d'ac'valil, scomon telvi eb', yujto malaj saquilq'uinal d'a eb', xchi Jesús.

11 Ix lajvi yalan jun chi', ix yalanpax yuj vin̈aj Lázaro:

—A vin̈ co vach' c'ool chi', ton̈ej svay vin̈. Palta ol b'at in pitzel svayan̈ vin̈, xchi d'a eb'.

12 —Mamin, tato ton̈ej svay vin̈, tecan ol b'oxoc sc'ol vin̈, xchi eb' sc'ayb'um chi' d'ay.

13 Ayic ix yalan Jesús to svay vin̈aj Lázaro chi', syalelc'ochi to chamnacxo vin̈. Palta a snaan eb' ton̈ej svay vin̈. 14 Yuj chi', tojol ix yutej yalan d'a eb':

—Toxo ix cham vin̈. 15 A ticnaic tzin tzalaji, yujto man̈ in ayoquec' ta' ix cham vin̈, yic ol in eyac'och d'a e c'ool. Yuj chi' coyec b'at quilec, xchi d'a eb'.

16 Axo vin̈aj Tomás, jun vin̈ tz'alji Tioxal, ix yal vin̈ d'a eb' yetc'ayb'umal chi':

—Coyec, b'at caq'ueccham co b'a yed'oc, xchi vin̈.

A Jesús tz'ac'an q'uinal d'a juneln̈ej

17 Axo yic ix c'och eb', ix yab'an eb' to oxjitax ix mucchaj vin̈aj Lázaro chi'. 18 A chon̈ab' Betania b'aj ay vin̈ chi', d'a slac'anil Jerusalén ay. Ay am nan̈aloc legua scal. 19 Yuj chi', tzijtum eb' israel aj Jerusalén chi' xid' nivanan sc'ool ix María yed' ix Marta yuj vin̈ snulej eb' ix, ix cham chi'.

20 Ayic ix yab'an ix Marta to van sc'och Jesús, ix ja ix scha'a. Axo ix María aycan ix d'a yol pat. 21 Ix yalan ix Marta chi' d'a Jesús icha tic:

—Mamin, ayocach ec'laj d'a tic ayic ix cham vin̈ in nulej chi', tecan maj chamlaj vin̈. 22 Palta a ticnaic, vojtac yaln̈ej tas ol a c'an d'a Dios, A' ol ac'an d'ayach, xchi ix d'ay.

23 —A vin̈ a nulej chi' ol pitzvocxi vin̈, xchi Jesús chi' d'a ix.

24 —Yel toni, vojtac to ol pitzvocxi vin̈, palta ato d'a slajvub' c'ual ayic ol pitzvocxi eb' chamnac, xchi ix d'ay.

25 —A in tic, svac' pitzvocxi eb' chamnac, aj q'uinal in. A mach tzin ac'anoch d'a sc'ool, vach'chom ol chamoc, palta ol pitzvocxi. 26 A mach pitzanto tzin yac'anoch d'a sc'ool, man̈xa b'aq'uin̈ ol chamoc. ¿Tzam ac'och jun tic d'a a c'ool? xchi Jesús d'a ix.

27 —I'... Mamin, svac'och d'a in c'ool to Cristo ach, Yuninal ach Dios. A ach tic tan̈vab'il a ja d'a yolyib'an̈q'uinal tic, xchi ix d'ay.

Ix oc' Jesús yuj vin̈aj Lázaro

28 Ix lajvi yalan jun chi' ix Marta chi', ix pax ix. Ix b'at ix yavtejcot ix María ix snulej chi'. Ix sajanoch ix d'a schiquin ix d'a elc'altac:

—Ix ja co C'ayb'umal, tzach yavtej, xchi ix.

29 Ayic ix yab'an jun chi' ix María chi', ix q'ue jucnaj ix. Ix b'at ix b'aj ayec' Jesús chi', 30 yujto manto och d'a yol jun chon̈ab' chi'. An̈eja' ayec' b'aj xid' scha ix Marta chi'. 31 Palta ay eb' aj Judea ayec' yed' ix d'a yol spat chi'. Ayec' eb' snivanej sc'ol ix. Axo ix yilan eb', ix q'ue jucnaj ix, ix b'at lemnaj ix, tzac'anxon̈ej ix b'at eb' yuj ix, yujto a snaan eb' to sb'at oc' ix b'aj mucan vin̈ snulej chi'.

32 Ayic ix c'och ix b'aj aycan Jesús chi', ix em cumnaj ix d'a yichan̈, ix yalan ix d'ay:

—Mamin, ayocach ec'laj d'a tic a ix cham vin̈ in nulej chi', tecan maj chamlaj vin̈, xchi ix.

33 Ayic ix yilan Jesús to tz'oc' ix, tz'oc' pax eb' aj Judea ix c'och yed' ix, ix te cusq'ue yed' eb'. 34 Ix sc'anb'an d'a eb' ix:

—¿B'ajtil ix e muquem vin̈? xchi d'a eb' ix.

—Mamin, coyec b'at quilecnab'i, xchi eb' ix.

35 Ix oc' Jesús. 36 Axo eb' aj Judea ayec' chi' ta', ix laj yalan eb':

—Te xajan vin̈ yuuj, xchi eb'.

37 Ay pax eb' ix laj alani:

—A Jesús tic, a' b'ojinacxi sat jun vin̈ max yaltaxon yilani. ¿Tom maj yal ix colvaj d'a vin̈aj Lázaro tic, yic vach' maj chamlaj vin̈? xchi eb'.

Pitzvinacxi vin̈aj Lázaro

38 Te cusnac Jesús ayic ix c'och b'aj mucan vin̈aj Lázaro chi'. A d'a yol jun q'uen q'ueen joyb'ilel yool, ata' ayoch snivanil vin̈. Aypaxoch jun q'uen q'ueen smaculoc sti' q'ueen.

39 —Iq'uequel q'uen smacul tic, xchi Jesús.

Axo ix Marta ix alan d'ay:

—Mamin, oxjitax cham vin̈, ayxomlaj sjab' vin̈ ticnaic, xchi ix.

40 Toxo ix val d'ayach, tato tzin ac'och d'a a c'ool, ol il spoder Dios, xchi d'a ix.

41 Ichato chi' ix yic'anel q'uen smacul chi' eb' b'aj ayoch snivanil vin̈ chi'. Ix q'ue q'uelan Jesús d'a satchaan̈, ix yalani:

—Mamin, svac' yuj diosal d'ayach yujto ix ab' tas svala'. 42 Vojtactaxoni, masanil tiempo tzab' tas svala'. Palta yuj eb' anima tic sval juntzan̈ tic d'ayach, yic vach' ol yac'och eb' d'a sc'ool to a ach a checnac in coti, xchi Jesús.

43 Ix lajvi yalan juntzan̈ chi', te chaan̈ ix yala':

—Lázaro, elan̈coti, xchi.

44 Axo vin̈ chamnac chi', ix elta vin̈, b'ac'b'il yoc vin̈ yed' sc'ab' d'a jun c'apac, b'ac'b'il pax snan̈al sat vin̈ yed' junxo c'apac. Ix yalanxi Jesús:

—Xuyequel juntzan̈ c'apac ayoch tic d'a vin̈,11.44 tzeyactanel vin̈, xchi.

Saynac modo eb' vin̈ yajal tas tz'aj scham Jesús

(Mt 26.1-5; Mr 14.1-2; Lc 22.1-2)

45 Axo eb' aj Judea ajun yed' ix María chi', ayic ix yilan eb' tas ix sc'ulej Jesús chi', tzijtum eb' ix ac'anoch d'a sc'ool. 46 Palta ay juntzan̈xo eb' ix b'at alan yab' eb' vin̈ fariseo tas ix yutej sb'a Jesús chi'. 47 Axo eb' vin̈ fariseo chi' yed' eb' vin̈ sat sacerdote, ix slajtiej sb'a eb' vin̈ yed' eb' vin̈ sat yajal. Ix laj yalan eb' vin̈ icha tic:

—¿Tas scutejec vin̈ tze na'a? Yujto tzijtum val juntzan̈ satub'tac sch'ox vin̈. 48 Tato ton̈ej squiloch vin̈ ticnaic, masanil eb' quetchon̈ab' ol ac'anoch vin̈ d'a sc'ool. Axo eb' vin̈ yajal d'a Roma ol ul smac'poj jun stemplo Dios tic eb' vin̈, ol ul on̈ satanel eb' vin̈ co masanil, xchi eb' vin̈.

49 Palta ay jun vin̈ scuchan Caifás, aton vin̈ sat sacerdote d'a jun ab'il chi'. A vin̈ ix alan d'a eb' vin̈:

—A ex tic, malaj jab'oc e pensar. 50 Max nachajel jab'oc eyuuj, más vach' d'ayon̈ tato scham jun vin̈ chi' sq'uexuloc eb' anima smasanil. Tato icha chi', man̈ ol on̈ satel co masanil, xchi vin̈.

51 A vin̈aj Caifás chi', man̈oc d'a yol yic vin̈ ix yal jun chi', palta yujto sat sacerdote yaj vin̈ d'a jun ab'il chi', yuj chi' a Dios ix ac'an yal vin̈ to ol cham Jesús sq'uexuloc eb' israel smasanil. 52 A schamel chi', man̈ yujocn̈ej eb' israel chi', palta yuj pax smolb'anxi eb' yuninal Dios sacleminac yajcanb'ati, yic junxon̈ej tz'aj eb'. 53 Yuj chi', atax d'a jun c'u chi' ix och ijan eb' vin̈ snaan tas ol yutoc smilancham Jesús.

54 Yuj chi' maxtzac ec' Jesús d'a scal eb' aj Judea chi'. Ix el d'a jun lugar chi'. Ix b'at d'a jun chon̈ab' scuchan Efraín ay d'a sti' jun lum taquin̈ luum. Ata' ix can yed' eb' sc'ayb'um.

55 Ayic van sja stiempoal jun q'uin̈ tz'ochi yic snaancot eb' israel tas aj yelnaccot eb' smam yicham eb' d'a Egipto, tzijtum val eb' najat ix laj coti, ix laj c'och eb' d'a Jerusalén. Ayic manto yamchajoch jun q'uin̈ chi', ix c'och eb' ta' yic sb'o sb'a eb' icha yalan ley. 56 Ayic ayec' eb' ta', tzijtum val eb' ix ec' sayanec' Jesús, axo d'a yamaq'uil templo ix laj yal eb':

—¿Tas tze na'a? ¿Ol am ja Jesús d'a q'uin̈ tic, mato maay? xchi eb'.

57 Axo eb' vin̈ fariseo yed' eb' vin̈ sat sacerdote ix ac'anelta jun ab'ix tz'alan icha tic: Tato ay b'aj tzeyil Jesús, tzul eyal d'ayon̈, xchi eb' vin̈. Icha chi' ix yutej eb' vin̈ yalani, yujto snib'ej eb' vin̈ syac'och Jesús d'a preso.

12

Ochnac jun suc'uq'ui sjab' d'a Jesús

(Mt 26.6-13; Mr 14.3-9)

1 Ob'ixxon̈ej yoch q'uin̈ d'a Jerusalén yic snaancot eb' israel tas aj yelnaccot eb' smam yicham eb' d'a Egipto, ix c'ochxi Jesús d'a Betania, b'aj cajan vin̈aj Lázaro, aton vin̈ ix pitzvixi yuuj. 2 Ayic ix c'och Jesús chi' ta', ix ac'jioch jun nivan vael yuj eb' yuj Jesús. Ix va vin̈aj Lázaro yed' eb'. A ix Marta ix c'atc'ancot eb'. 3 Axo ix María, yed'nac nan̈al litro yal suc'uq'ui sjab' ix, scuch nardo. A jun chi' te caro stojol. Axo ix c'och ix, ix stob'anoch ix d'a yoc Jesús. Ix lajvi chi' ix sucan tacjoc ix d'a xil sjolom. Ix el numan sjab' d'a yol pat chi'. 4 Ay jun vin̈ sc'ayb'um Jesús scuchan Judas aj Queriot yuninal vin̈aj Simón, aton vin̈ ol ac'anoch Jesús d'a yol sc'ab' chamel. Ix yal vin̈ icha tic:

5 —A jun suc'uq'ui sjab' tic, ay am junoc 300 denario stojol. Octom ix co chon̈o', axo stojol chi' scac' d'a eb' meb'a', nivanoc xchi vin̈. 6 Palta yes vin̈. Max snalaj jab'oc eb' meb'a' chi' vin̈. Yujto sic'um tumin yaj vin̈, yuj chi' snib'ej vin̈ sic' stojol chi', yic vach' syic'canel jab'oc yic vin̈, yujto elc'um vin̈. 7 Axo ix yalan Jesús d'a vin̈:

—Man̈ a tzuntzej ix, yujto a jun suc'uq'ui sjab' tic, sic'b'ilb'at yuj ix yic vach' listaxo yaj in muquiloc. 8 Axo eb' meb'a' tzal chi', ayn̈ejec' eb' eyed'oc. A inxo tic, man̈ masaniloc tiempo ayinec' eyed'oc, xchi d'a vin̈.

A eb' sgana smilan vin̈aj Lázaro

9 Tzijtum eb' israel ix ab'ani to ayec' Jesús d'a Betania. Yuj chi' ix b'at eb' yila'. Man̈ocn̈ej Jesús snib'ej eb' syila'. Snib'ej pax eb' syil vin̈aj Lázaro, yujto ix pitzvixi vin̈ d'a scal eb' chamnac yuj Jesús. 10-11 Yuj vin̈aj Lázaro chi', tzijtum eb' ix ac'anoch Jesús d'a sc'ool. Maxtzac yac'och spensar eb' d'a eb' vin̈ sacerdote. Yuj chi' ix slajtiej sb'a eb' vin̈ sat sacerdote chi' tas syutej eb' vin̈ smilanpaxcham vin̈aj Lázaro chi'.

C'ochnac Jesús d'a Jerusalén

(Mt 21.1-11; Mr 11.1-11; Lc 19.28-40)

12 Tzijtum anima ix c'och d'a Jerusalén yuj sq'uin̈ eb' israel yic snajicoti tas aj yelnaccot eb' smam yicham eb' d'a Egipto. Axo d'a junxo c'u ix yab'an eb' to van sc'och Jesús ta'. 13 Yuj chi', tzijtum eb' ix laj tzepan el xil an̈ q'uib'. Ix yic'anb'at eb', ix b'at schaan Jesús eb'. Ix avaj chaan̈ eb' icha tic:

Yuj val Dios. Calec vach' lolonel d'a jun checb'ilcot yuj Dios Cajal. Calec vach' lolonel d'a co reyal a on̈ israel on̈ tic, xchi eb'.

14 Axo Jesús ix ilchaj jun noc' yune' b'uru yuuj. Ix q'ue d'a yib'an̈ noc' icha yaj stz'ib'chajcan d'a Slolonel Dios icha tic:

15 Ex aj Sion, man̈ ex xivoc. Ilecnab' sjavi e reyal. Ayq'ue d'a yib'an̈ jun noc' b'uru, xchi.

16 A juntzan̈ tic, maj nachajel-laj yuj eb' sc'ayb'um Jesús d'a jun c'u chi'. Ato yic ix ic'jiq'ue d'a satchaan̈, ato ta' ix snacot eb' to a yab'ixal tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios, ix elc'och icha yajcani.

17 A juntzan̈ eb' ayec' yed' Jesús ayic ix yavtanelta vin̈aj Lázaro b'aj mucb'il yic ix pitzvixi vin̈, ix laj yalel eb' tas ix yil eb' chi'. 18 Yuj chi' ix b'at eb' anima scha Jesús, yujto ix laj yab' yab'ixal jun satub'tac ix sc'ulej chi' eb'. 19 Ix laj yalan eb' vin̈ fariseo icha tic:

—Man̈xa tas vach' cutanec ticnaic. Ilecnab' eb' anima, ix laj och eb' masanil yed' vin̈, xchi eb' vin̈.

Eb' griego sgana yilan Jesús

20 Ay juntzan̈ eb' griego ix c'och d'a Jerusalén d'a jun q'uin̈ chi', yic b'at yac'anem sb'a eb' d'a Dios. 21 Ix c'och eb' d'a vin̈aj Felipe aj Betsaida d'a yol yic Galilea. Ix yalan eb' d'a vin̈:

—Mamin, co gana squil Jesús, xchi eb'.

22 Ix b'at vin̈aj Felipe chi' yal d'a vin̈aj Andrés, junn̈ej ix b'at eb' vin̈ schavan̈il, ix b'at yalan eb' vin̈ d'a Jesús chi'. 23 Ix yalan d'a eb' vin̈:

—A in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic, a ticnaic van sc'och yorail scheclajeli to te nivan velc'ochi. 24 Val yel sval d'ayex, q'uinaloc ay junoc in̈at trigo scan pitan d'a sat luum, scann̈ej icha chi'. Palta tato smucji, ichato schami, axo yic sjavi, nivan sat syac'a'. 25 A mach an̈ej sq'uinal ay yelc'och d'a sat, ol satel sq'uinal chi'. Axo mach malaj yelc'och sq'uinal d'a yolyib'an̈q'uinal tic d'a sat, aton jun chi' ol scha sq'uinal d'a juneln̈ej. 26 Tato ay eb' snib'ej tz'och in checab'oc, ochocab' tzac'an eb' vuuj. A eb' in checab' chi', ol aj eb' ved' b'aj ayin eq'ui. Tato ay eb' tz'och in checab'oc, axo in Mam ol ch'oxanoc to nivan yelc'och eb' d'a sat, xchi Jesús.

Yalnac Jesús chajtil ol aj schami

27 A ticnaic, te pitz'anoch cusc'olal d'a in pixan. ¿Tas ol vutoc valani? ¿Tom ol val icha tic d'a Dios: Mamin, colinelta d'a yol sc'ab' jun yaelal sja d'a vib'an̈ tic, tom xin chi? Palta yujn̈ej val jun tic yac'nac in coti. 28 Mamin, checlajocab'eli to nivan elc'ochi, xchi Jesús.

Ix lajvi chi', ix lolonemta jun d'a satchaan̈, ix yalan icha tic:

—Toxo ix in ch'oxeli to nivan velc'ochi, axo ticnaic ol in ch'oxel junelxo, xchi.

29 Axo eb' anima ayec' ta', ayic ix yab'an jun chi' eb', ix yalan eb' to ix c'an̈ c'u. Ay juntzan̈xo eb' ix alani:

—Tecan a junoc ángel ix lolonemta d'a Jesús tic, xchi eb'.

30 Yuj chi' ix yal Jesús d'a eb':

—Man̈ vujoc ix aljiemta juntzan̈ tic, palta eyuuj. 31 A ticnaic, ol ch'olb'itaj tas yaj eb' ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Axo vin̈ tz'ac'an mandar jun yolyib'an̈q'uinal tic, ol pechjoquel vin̈. 32 A in tic, ayic ol in ic'jocq'ue d'a chaan̈, ol vic'cot masanil eb' anima d'ayin, xchi Jesús.

33 Icha chi' ix yutej yalani chajtil ol aj schami. 34 Axo ix yalan eb' anima d'ay:

—A d'a ley aycan d'ayon̈, ata' ix cab'i to a Cristo ayn̈ejec' d'a masanil tiempo. Yuj chi', ¿tas yuj tzala' to a jun Ac'b'ilcot yuj Dios yoch animail, yovalil ol ic'jocq'ue d'a chaan̈? ¿Mach jun Ac'b'ilcot tzal chi'? xchi eb' d'ay.

35 Yuj chi' ix yal d'a eb':

—A in svac' saquilq'uinal d'ayex, ayinec' d'a e cal ticnaic, palta quenxon̈ej tiempo ayin eq'ui. Tojolb'itejec e b'a yacb'an ayin to ec' jab'ocxo eyed'oc. Tato maay, ol somchajel e pensar. Icha junoc mach sb'eyec' d'a q'uic'alq'uinal, max uji yilan b'aj sb'ati, icha chi' ol ex ajoc.

36 A in tic, aj saquilq'uinal in. Yuj chi', aq'uec in och d'a e c'ool yacb'an ayin to ec' eyed'oc, yic ol vac' saquilq'uinal d'ayex d'a juneln̈ej, xchi Jesús d'a eb'.

Ix lajvi yalan juntzan̈ chi', ix sb'esanel sb'a, ix sc'ub'anel sb'a d'a eb'.

Maj yac'och Jesús eb' israel d'a sc'ool

37 Vach'chom tzijtum tas satub'tac ix sch'ox Jesús yil eb', palta malaj val eb' ix ac'anoch d'a sc'ool. 38 Icha chi' ix aj yelc'och tas yalnaccan vin̈aj Isaías schecab' Dios. Aton jun tz'alan icha tic:

Mamin Cajal, ¿tom ay mach tz'ac'anoch d'a sc'ol tas scaleli? ¿Tom ay mach snachajel yuuj to a a poder scheclaj d'a jun ab'ix tic? xchi vin̈ d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcan chi'.

39 Yuj chi' max yal-laj yac'anoch eb' d'a sc'ool. An̈eja' vin̈aj Isaías chi' aljinacxican icha tic:

40 A Dios tz'ac'an eb' musansatil, svach' ac'an pitb'oc spensar eb',

yic vach' max yil eb', max nachajel yuj eb', yic max q'uexmaj spensar eb'.

Yuj chi' a Dios max colan eb', xchi vin̈aj Isaías chi'.

41 Yalnac juntzan̈ tic vin̈aj Isaías chi', yujto ayocto yilannac stziquiquial Jesús vin̈, yuj chi' aton yab'ixal yalnaccan vin̈.

42 Vach'chom yalnaccan vin̈ icha chi', palta ay eb' israel ix ac'anoch Jesús d'a sc'ool. Tzijtum pax eb' yajal ix ac'anoch d'a sc'ool. Palta max sch'oxel-laj sb'a eb', yujto xiv eb' d'a eb' vin̈ fariseo, talaj spechjielta eb' d'a yol spatil culto. 43 Icha chi' ix yutej sb'a eb', yujto an̈ej d'a yichan̈ eb' anima sgana eb' ay yelc'ochi. Malaj tz'och d'a eb' tato ay yelc'och eb' d'a yichan̈ Dios.

Ix ulec' Jesús yuj yac'an co colnab'il

44 Ayic manto sb'esel-laj sb'a Jesús d'a scal eb' anima chi', te chaan̈ ix yal d'a scal eb':

—Ab'ec jun sval tic d'ayex: A eb' tzin ac'anoch d'a sc'ool, man̈oc inn̈ej tzin yac'och eb' d'a sc'ool. A in Mam checjinac in cot syac'paxoch eb' d'a sc'ool. 45 A eb' tzin ilani, syil pax jun checjinac in cot chi' eb'. 46 A in tic, ac'um in saquilq'uinal. In javi d'a yolyib'an̈q'uinal tic yic vach' a eb' tzin ac'anoch d'a sc'ool, man̈xo ayoquec' eb' d'a q'uic'alq'uinal. 47 A eb' tz'ab'an in lolonel, palta max sc'anab'ajejlaj eb', man̈oc in laj ol vac'och d'a yib'an̈ eb', yujto man̈ yujoc vac'anoch d'a eyib'an̈, in ja d'a yolyib'an̈q'uinal tic, palta yuj vac'an e colnab'il in javi. 48 A eb' tzin paticaneli, eb' max chaan pax yab' in lolonel, toxonton ayec' jun ol ac'anoch d'a yib'an̈ eb' chi', aton in lolonel svalcan tic. Yuj in lolonel tic, ol ac'jococh d'a yib'an̈ eb' d'a slajvub' c'ual. 49 Yujto a in tic, max in lolonlaj d'a yol vico'. A in Mam checjinac in coti, a alannac tas yovalil svala' yed' tas svutej valani. 50 Vojtac to yuj schecnab'il chi', syal e chaan e q'uinal d'a juneln̈ej. Yuj chi', icha yaj yalan in Mam d'ayin, icha chi' svutej valan d'ayex, xchi Jesús.

13

A Jesús ix b'icanel yoc eb' sc'ayb'um

1 Q'uic'anocxo tz'och sq'uin̈ eb' israel yic snajicoti tas aj yelnaccot eb' smam yicham eb' d'a Egipto, yojtacxo pax Jesús to toxo sja stiempoal yactancan jun yolyib'an̈q'uinal tic, axo sq'uex chi' d'a co Mam Dios. A eb' yicxo ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ix xajanejn̈ej eb'. Ix xajanejn̈ej pax eb' masanto d'a slajvub'.

2-4 Axo vin̈aj Judas yuninal vin̈aj Simón aj Queriot, toxo ix och vin̈ diablo d'a vin̈, yic vach' a vin̈ tz'ac'anoch Jesús d'a yol sc'ab' eb' ayoch ajc'olal d'ay. Palta yojtac Jesús to a d'a Dios cotnac, ata' ol c'ochxoc. Yojtac to a co Mam Dios ac'jinacoch masanil tas d'a yol sc'ab'. Ayic van sva yed' eb' sc'ayb'um, ix q'ue lin̈an, ix squichanel jun col spichul, ix stzec'anoch jun c'apac toalla d'a snan̈al. 5 Ix lajvi chi' ix secanem a a' d'a yol jun palangana, ix och ijan sb'icanel yoc eb' sc'ayb'um chi'.13.5 Axo yed' c'apac toalla chi' ix suc tacjoc yoc eb' chi'.

6 Axo ijan ix sb'icanel yoc vin̈aj Simón Pedro, ix yalan vin̈ d'ay:

—Mamin, ¿tom ijan tza b'iquel voc tic a naani? xchi vin̈.

7 —A ticnaic, maxto nachajel uuj tas van in c'ulan tic. C'ojanc'olalto ol nachajel uuj, xchi Jesús chi' d'a vin̈.

8 —Maay, man̈ val jab'oc ol vac' voc tic a b'iqueli, xchi vin̈aj Pedro chi'.

—Tato max ac' in b'iquel jun, malaj alan ic ved'oc, xchi Jesús d'a vin̈.

9 —Tato icha chi' an Mamin, man̈ocn̈ej voc tic tza b'iqueli. B'iquel in c'ab', tza b'acanpaxel in jolom, xchi vin̈aj Pedro chi'.

10 Palta ix yalanxi Jesús:

—Q'uinaloc ay junoc mach toto sb'iquel sb'a, man̈ yovaliloc sb'icchaj snivanil smasanil. An̈ej yoc sb'icchaji, yujto sacto snivanil. A ex tic icha junoc mach b'icb'ilxo, icha chi' eyaji, yujto toxo ix tojolb'i e pensar. Palta man̈ e masaniloc ix tojolb'i e pensar, xchi Jesús.

11 Yojtacxo mach jun ol ac'anoch d'a yol sc'ab' chamel, yuj chi' ix yala': Man̈ e masaniloc ix tojolb'i e pensar, xchi.

12 Ix lajvi sb'ican yoc eb' chi', ix yac'anxioch sc'apac. Ix emxi c'ojan yed' eb'. Ix yalanxi:

—¿Tzam nachajel eyuuj tas yuj icha tic tzex vutej? 13 A ex tic, tzin eyal e c'ayb'umoc, eyajaloc. Yel ton tzeyala'. 14 C'ayb'um in d'ayex. Yajal vaj d'ayex. Palta ina ix in b'iquel eyoc tic. Yuj chi' smoj icha chi' tzeyutej e b'a junjun ex. 15 Ix in ch'ox jun tic d'ayex, yic vach' icha tzex vutej tic, icha chi' ol eyutoc e b'a junjun ex. 16 Val yel sval d'ayex, malaj junoc checab' ec'al d'a yichan̈ spatrón. Icha pax chi' eb' checab', malaj junoc eb' ec'al d'a yichan̈ jun schecan chi'. 17 Tato snachajel juntzan̈ tic eyuuj, tze c'anab'ajani, te vach' eyico'. 18 Man̈ eyujoc e masanil sval jun tic, yujto vojtacxo tas eyaj a ex sic'b'il exxo el vuuj. Palta yovalil ol elc'och tas tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios b'aj syalcan icha tic: A vin̈ sva ved'oc, a vin̈ smeltzajoch ajc'olal d'ayin, xchi. 19 Ayocto svalancan juntzan̈ tic d'ayex, yic vach' ayic ol ja d'a vib'an̈ chi', ol eyac'och d'a e c'ool to a in ton Cristo in. 20 Val yel sval d'ayex, a mach schaan eb' in checab', syalelc'ochi a in tzin scha eb'. A eb' tzin chaan chi', scha pax jun checjinac in cot eb', xchi Jesús.

Yalnac Jesús mach ol ac'anoch d'a yol sc'ab' chamel

(Mt 26.20-25; Mr 14.17-21; Lc 22.21-23)

21 Ix lajvi yalan juntzan̈ chi' Jesús, ix te och ilc'olal, ix yalani:

—Val yel sval d'ayex, a d'a e cal tic ay jun vin̈ ol in ac'anoch d'a yol sc'ab' chamel, xchi d'a eb' vin̈.

22 Axo eb' vin̈ sc'ayb'um chi', ix och q'ueljab' eb' vin̈ d'ay junjun, yujto man̈ yojtacoc eb' vin̈ mach jun syal chi'. 23 Ayic van sva eb', a vin̈ sc'ayb'um Jesús te xajanab'il yuuj, a d'a stz'ey ayec' vin̈. 24 Axo vin̈aj Simón Pedro ix ac'an yechel d'a vin̈, yuj chi' tope sc'anb'ej vin̈ d'a Jesús machtaxlaj jun syal chi'. 25 Yuj chi' ix svach' nitzanoch sb'a vin̈ d'a stz'ey Jesús. Ix sc'anb'an vin̈ d'ay:

—Mamin, ¿mach jun tzal chi'? xchi vin̈.

26 —Ol in lab'ejem jab' ixim pan tic d'a scal yal vinagre, axo jun vin̈ b'aj ol vac'a', aton jun vin̈ chi', xchi Jesús d'a vin̈.

Ix lajvin̈ej yalan jun chi', ix slab'anem jab' ixim pan chi' d'a scal vinagre chi', ix yac'an d'a vin̈aj Judas yuninal vin̈aj Simón aj Queriot.

27 Ix lajvi schaan jab' ixim pan chi' vin̈, ix vach' och vin̈ Satanás d'a vin̈, ix yalan Jesús d'a vin̈:

—A tas nab'il uuj, c'ulej d'a elan̈chamel, xchi d'a vin̈.

28 Axo eb' vin̈ ayoch yed' d'a te' mexa chi', malaj junoc eb' vin̈ ix nachajel yuuj tas yuj icha chi' ix yal d'a vin̈. 29 A vin̈aj Judas chi', sic'um tumin yaj vin̈, yuj chi' ay eb' ix naani to syal Jesús chi' d'a vin̈ yuj tas sman vin̈ yuj q'uin̈ chi', mato a jab'oc tumin chi' b'at yac' vin̈ d'a eb' meb'a'. 30 Axo vin̈aj Judas chi', ix lajvin̈ej svaanb'at jun pan chi' vin̈, ix elta vin̈ d'a scal eb'. Toxo ix q'uic'b'i.

Jun ac' checnab'il

31 Ix lajvi yelta vin̈aj Judas chi', ix yalan Jesús:

—A ticnaic, ol checlajel snivanil velc'och a in Ac'b'il in cot yuj Dios voch animail tic. Ol in ch'oxpaxel snivanil yelc'och Dios. 32 Tato ol in ch'oxel snivanil yelc'ochi, axo ol ch'oxanpaxel snivanil velc'och d'a elan̈chamel. 33 Ex xajanab'il vuuj, quenxon̈ej tiempo ayinec' eyed'oc. Ol in e sayeq'ui, palta manto ol yal-laj e c'och b'aj ol in c'och chi', icha vutejnac valancan d'a eb' aj Judea. 34 Ay junxo ac' checnab'il ol valcan d'ayex ticnaic, to slaj e xajanej e b'a junjun ex. Icha tzex vutej ex in xajanan tic, icha chi' tzeyutej e xajanan e b'a. 35 Tato tze xajanej e b'a junjun ex, ol yojtaquejel eb' anima smasanil to yel in c'ayb'um ex, xchi Jesús d'a eb'.

Yalnac Jesús to ol yiq'uel vin̈aj Pedro d'a yib'an̈

(Mt 26.31-35; Mr 14.27-31; Lc 22.31-34)

36 Axo vin̈aj Simón Pedro ix c'anb'an d'ay:

—Mamin, ¿b'ajvaltil ol ach c'och jun? xchi vin̈.

—A b'aj ol in c'och chi', man̈ ol yal-laj a c'och ved' ticnaic. C'ojanc'olalto ol ach c'och ved' ta', xchi Jesús d'a vin̈.

37 —Palta Mamin, ¿tas yuj max yal in b'at ed' ticnaic jun? In b'ecnacxo cham in b'a uuj, xchi vin̈aj Pedro chi' d'ay.

38 —A... ¿tom yel tza b'ec a b'a a cham vuuj? Val yel sval d'ayach, ayic manto oc' noc' caxlan̈ d'a jun ac'val tic, oxel ol iq'uel d'a ib'an̈ to man̈ in ojtacoc, xchi Jesús d'a vin̈.

14

Yujn̈ej Jesús tzon̈ c'och b'aj ay Dios

1 Ix yalanxi Jesús d'a eb' sc'ayb'um:

—Man̈ eyac' somchaj e c'ool. Tzeyac'och Dios d'a e c'ool, tzin eyac'anpaxoch d'a e c'ool. 2 A b'aj ay in Mam, man̈ jantacoc cajnub' ay. Q'uinaloc tato malaj, tas am gana sval d'ayex to tzin b'at in b'o eyed'tal b'aj ol ex c'ochoc. 3 Ol lajvoc in b'oan eyed'tal chi' ta', ol in jax junelxo. Axo ul ex vic'an chi' ved'oc, yic vach' a b'aj ayinec' chi', ata' ol ex aj ved'oc. 4 A ex tic eyojtacxo b'aj ol in c'ochoc. Eyojtac pax jun b'e b'aj ol in b'atoc, xchi d'a eb'.

5 Axo vin̈aj Tomás ix alan d'ay:

—Palta Mamin, man̈ cojtacoc b'ajtil tzach b'at chi'. Yuj chi', ¿tas ol cutoc cojtacanel jun b'e chi'? xchi vin̈.

6 Ix yalan Jesús d'a vin̈:

—A jun b'e sval tic, a in toni. A inn̈ej syal ex vic'anb'at b'aj ay co Mam Dios. Yeln̈ej svala'. Ac'um in q'uinal. 7 Yujto a ex tic eyojtac inxo, yuj chi' ol eyojtaquejpaxel in Mam. A ticnaic, eyojtacxo in Mam chi', yujto toxo ix eyila', xchi d'a eb'. 8 Axo vin̈aj Felipe ix alan d'ay:

—Mamin, ch'ox a Mam chi' quila'. C'ocb'iln̈ej chi', xchi vin̈.

9 Yuj chi' ix yalanxi Jesús d'a vin̈:

—Felipe, ina pecatax ayinec' eyed'oc, ¿tom manto in ojtacoc? A eb' tzin ilani, syalelc'ochi van yilan in Mam eb'. Yuj chi', ¿tas yuj tzato al d'ayin: Ch'ox a Mam chi' quila', xa chi? 10 ¿Tom max ac'och d'a a c'ool to ayin och d'a in Mam, ay pax och d'ayin? A tas sval d'ayex, man̈ yoloc vic svala', palta a' ayoch d'ayin, a van smunlaj ved'oc. 11 Aq'uecoch d'a e c'ool to junn̈ej vaj yed' in Mam chi', junn̈ej pax yaj ved'oc. Tato max in eyac'och d'a e c'ool yuj tas sval tic, aq'uec in och d'a e c'ool yuj juntzan̈ satub'tac tzin ch'oxo'. 12 Val yel sval d'ayex, a mach tzin ac'anoch d'a sc'ool, ol sb'o juntzan̈ munlajel tzin b'o tic. Ayto juntzan̈xo ec'alto ol sb'o d'a yichan̈ juntzan̈ tzin b'o tic, yujto ol in paxq'ue b'aj ay in Mam chi'. 13 Yaln̈ej tas ol e c'an d'a Dios d'a in b'i, ol ac'joc d'ayex. Icha pax chi' ol vutej a in Yuninal in Dios tic, yic vach' ol checlajelta to te nivan yelc'och co Mam Dios. 14 Yaln̈ej tas ol e c'an d'a Dios d'a in b'i, ol ac'joc d'ayex.

Yalnaccan Jesús to ol scheccot Espíritu Santo

15 Tato tzin e xajanej, c'anab'ajejec in checnab'il. 16 A in tic, ol in c'an d'a co Mam, axo ol ac'ancot junxo ol colvaj eyed'oc, aton Yespíritu te yel syala'. A ol can eyed' d'a masanil tiempo. 17 A eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic, max yal-laj schaan eb', yujto max yil-laj eb', man̈ ojtacab'iloc yuj eb'. A exxo tic, eyojtacxo Yespíritu chi', yujto aytaxon ec' eyed'oc. A ol ochcan cajan d'ayex d'a juneln̈ej. 18 A in tic, man̈ ol ex vactejcanlaj e ch'ocoj, ol in jax d'ayex junelxo. 19 Quenxon̈ej tiempoal, man̈xo ol in yil-laj eb' man̈ vicoc d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A exxo pax tic, ol in eyila'. Yujto pitzan inn̈ej, pitzan ex pax d'a juneln̈ej. 20 A d'a jun c'ual yic ol ochcan Espíritu d'ayex, ato ta' ol nachajel eyuuj to ayin och d'a in Mam. Axo snachajel chi' eyuuj to ayex och d'ayin, ayin pax och d'ayex. 21 A eb' syac'och spensar d'a in checnab'il, sc'anab'ajan eb', aton eb' chi' xajan in yuuj. A eb' tzin xajanani, xajan pax eb' yuj in Mam. A in ol in xajanej eb', ol in ch'ox in b'a d'a eb', xchi Jesús.

22 Ay junxo sc'ayb'um vin̈ scuch Judas, man̈oclaj vin̈ aj Queriot, a vin̈ ix alani:

—Mamin, ¿tas yuj axon̈ej d'ayon̈ ol a ch'ox a b'a? ¿Tas yuj man̈xo ol a ch'ox a b'a d'a eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic? xchi vin̈ d'a Jesús.

23 Yuj chi' ix yalxi Jesús chi':

—A eb' xajan in yuuj, sc'anab'ajej pax in lolonel eb'. Yuj chi' axo in Mam ol xajanan eb'. A in yed' in Mam chi' ol on̈ ochcan cajan d'a eb'. 24 Axo eb' max in xajanani, max sc'anab'ajej paxlaj eb' tas svala'. A juntzan̈ lolonel sval tic d'ayex, man̈ vicoc, yic in Mam checjinac in coti.

25 Svalcan juntzan̈ tic d'ayex yacb'an ayinto ec' eyed'oc. 26 A co Mam Dios ol checancot Yespíritu d'ayex in q'uexuloc. A' ol colvaj eyed'oc, ol ex sc'ayb'an d'a masanil tastac. Ol yec e nacot jantacn̈ej tas valnacxocan d'ayex.

27 A ticnaic, svac'can in junc'olal d'ayex. A in junc'olal svac'can d'ayex tic, man̈ lajanoc icha junc'olal syac' eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic. Man̈ eyac' somchajel e c'ool, man̈ ex xivoc. 28 Toxo ix val eyab'i to ol in paxoc, palta ol in jax d'ayex. Tato yel tzin e xajanej, tzex tzalaji, yujto ol in pax d'a co Mam, yujto ec'alto d'a vichan̈. 29 Ayocto svalancan juntzan̈ tic d'ayex, yic vach' ayic ol ujoc jun sval tic, ol in e vach' aq'uejoch d'a e c'ool.

30 Man̈xo nivanoc tas sval d'ayex, yujto vanxo sja vin̈ yajal yolyib'an̈q'uinal tic. A vin̈ chi', malaj yalan yic vin̈ d'ayin. 31 Palta tzin c'anab'ajej checnab'il ix yac' co Mam Dios d'ayin, yic vach' ol nachajel yuj eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic to xajan vuuj. Axo ticnaic, q'uean̈ec vaan, coyec, xchi Jesús.

15

A yab'ixal te' uva yed' te' sc'ab'

1 Ix yalanpax Jesús d'a eb' sc'ayb'um:

—A in tzin sch'ox jun te' nunal uva vach'.15.1 Axo jun tz'aq'uenan te', a in Mam sch'oxo'. 2 Tato ay te' sc'ab' max satani, axo ol tzepanel te'. Tato ay te' sc'ab' vach' satani, axo ol aq'uenan te' yic tzijtum sat te' syac'a'. Icha syutej yaq'uenan te' chi', icha chi' ol yutoc in Mam eb' syac'och spensar d'ayin. 3 A exxo tic, toxo ix b'o e pensar yuj juntzan̈ in c'ayb'ub'al ix val d'ayex. 4 Ochan̈ec cajan d'ayin, a inxo ol in ochpax cajan d'ayex. Icha junoc te' sc'ab' tz'elta jecnaj d'a snunal maxtzac satanlaj, icha chi' ol ex ajoc tato man̈ ex ayococh d'ayin.

5 A in tic, icha snunal te' uva vaji. A exxo tic, icha te' sc'ab' eyaji. Tato junn̈ej eyaj ved'oc, junn̈ej pax vaj eyed'oc, icha junoc te' sc'ab' tzijtum sat syac'a', icha chi' ol ex ajoc. Palta malaj jab'oc tas syal eyuj e ch'ocoj. 6 Q'uinaloc ay eb' man̈ ayococh d'ayin, lajan ol aj eb' icha junoc te' sc'ab' stzepjiel d'a snunal, stacji. Slajvi chi', smolb'aji, sn̈usjitz'aoc.

7 Tato junn̈ej eyaj ved'oc, tato tzeyac'n̈ejoch e pensar d'a in lolonel, c'anec tas tze nib'ej ol ac'joc d'ayex. 8 Tato nivan tas vach' scheclajel d'a e b'eyb'al, ol aljoc in Mam vach'il eyuuj. Ichaton chi' ol eyutoc e ch'oxaneli to in c'ayb'um ex. 9 Icha ix yutej in Mam in xajanani, icha pax chi' tzex vutej ex in xajanani. Yuj chi' tzin e c'anab'ajejn̈ej, yic vach' ol eyab'i to xajanexn̈ej vuuj. 10 Tato tze c'anab'ajej juntzan̈ in checnab'il, ol eyab'i to xajanexn̈ej vuuj, yujto icha chi' vaj yed' in Mam. A in tic tzin c'anab'ajej juntzan̈ schecnab'il in Mam chi', yuj chi' svab'i to xajan inn̈ej yuuj.

11 Svalcan juntzan̈ tic d'ayex yic vach' icha tzin tzalaji, icha pax chi' ol ex tzalajoc, yuj chi' tz'acan ol aj e tzalajc'olal. 12 A ticnaic ay jun in checnab'il ol valcan d'ayex to tze xajanej e b'a junjun ex icha svutej ex in xajanani. 13 Tato ay junoc mach syac'cham sb'a yuj eb' yamigo, syalelc'ochi to tz'ec' val d'a yib'an̈ xajanan eb' yamigo chi'. 14 A ex tic, tato tze c'anab'ajej juntzan̈ in checnab'il tic, val yel vamigo ex toni. 15 A ticnaic sval d'ayex, man̈ ton̈ejoc in checab' eyaji, yujto a junoc checab', man̈ yojtacoc tas sna spatrón. Palta a ticnaic vamigo ex, yujto a jantacn̈ej tas yalnaccan in Mam d'ayin, ix valxican d'ayex. 16 Man̈oquexlaj ix in e sayeq'ui, palta a in ix ex in siq'uelta, yic vach' tze c'ulej tas tzin nib'ej. A tas tze c'ulej chi', ol cann̈ej d'a juneln̈ej. Yuj chi' a jantacn̈ej tas tze c'an d'a co Mam Dios d'a in b'i, ol yac'n̈ej d'ayex. 17 Aton jun in checnab'il tic svalcan d'ayex, to slaj e xajanej e b'a junjun ex.

A schichonc'olal eb' yic yolyib'an̈q'uinal

18 Tato ay eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic tz'och ajc'olal d'ayex, naeccoti to a d'ayin sb'ab'lajoch eb' ajc'olal. 19 Q'uinaloc yic ex yolyib'an̈q'uinal tic yed' eb', tecan xajanex yuj eb'. Palta man̈xo ex yicoc yolyib'an̈q'uinal tic, yujto toxo ex in sic'canelta d'a scal eb'. Yuj chi' tz'och eb' ajc'olal d'ayex, yujto man̈xo eyetb'eyumoc e b'a yed' eb'. 20 Tze na val cot jun lolonel ix val tic d'ayex: Malaj junoc checab' ec'al yelc'och d'a yichan̈ spatrón, xin chi d'ayex. Icha yutejnac eb' yac'anoch in yaelal, icha pax chi' ol yutoc eb' yac'anoch eyaelal. Tato ix sc'anab'ajej in c'ayb'ub'al eb', ol sc'anab'ajej pax eyic eb'. 21 Ol laj yac'och yaelal eb' d'a eyib'an̈ vuuj, yujto man̈ yojtacoclaj eb' mach checjinac in coti.

22 Q'uinaloc max ul val d'a eb', malaj am smul eb'. Palta a ticnaic, man̈xa b'aj vach' scolan sb'a eb' yuj smul. 23 A eb' tz'och ajc'olal d'ayin, tz'ochpax eb' ajc'olal d'a in Mam. 24 A juntzan̈ satub'tac ix laj in ch'ox d'a scal eb', malaj junocxo mach syal yuuj icha chi'. Q'uinaloc malaj juntzan̈ satub'tac chi' ix in ch'oxo', malaj am smul eb'. Axo ticnaic, vach'chom ix yil juntzan̈ chi' eb', palta an̈eja' ayoch eb' ajc'olal d'ayin, ajc'ool pax eb' d'a in Mam. 25 Palta icha tic ix aj yelc'och juntzan̈ tic, yic tz'elc'och tas tz'ib'yajcan d'a ley b'aj nivanoc syac'och spensar eb'. Aton jun tz'alan icha tic: Nab'an̈ej scomon och eb' ajc'olal d'ayin, xchi d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani.

26 Palta ay junxo Colvajum ol cot d'a co Mam Dios, aton Yespíritu yel syala'. Ol b'at in checcoti. A' ol yac' testigoal sb'a vuuj. 27 An̈ejtona', ich ex ta', ol eyac' testigoal e b'a, yujto junn̈ej ec'nac ex ved'oc yictax ix el yich in munlajel tic.

16

1 Svalcan juntzan̈ tic d'ayex, yic man̈ ol ex somchajeloc. 2 Yujto ol laj ex pechjielta yuj eb' quetisraelal d'a yol spatil culto. Ay jun tiempoal ol javoc, yalxon̈ej mach ol ex milanoc, a snaan eb' to pavor syac' eb' d'a Dios. 3 Icha chi' ol yutoc sb'a eb', yujto man̈ yojtacoc in Mam eb', man̈ in yojtacoc pax eb'. 4 Svalcan juntzan̈ tic d'ayex, yic vach' ayic ol ja jun tiempoal chi', ol e nacoti to valnacxocan d'ayex. Maj val-laj juntzan̈ tic d'ayex d'a yic yalan̈, yujto ayinto ec' eyed' ta'.

A yopisio Yespíritu Dios

5 Axo ticnaic, ol in pax d'a jun checjinac in coti. Palta malaj junoc ex tze c'anb'ej d'ayin b'ajtil ol in c'ochoc. 6 Ton̈ej tzex te och ilc'olal yuj juntzan̈ svalcan tic d'ayex. 7 Val yel sval d'ayex, te vach' eyico' yujto ol in paxoc. Tato man̈ ol in paxoc, man̈ ol javoclaj jun d'in̈an scolvaj chi' eyed'oc. Palta ayic ol in paxoc, ol in checancot d'ayex. 8 Axo ol javoc, a' ol ac'an yojtaquejel eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic to ay smul eb'. An̈eja' ol ac'an yojtaquejel eb' to vach'n̈ej ix vutej in b'a. Ol yac'an yojtaquejel eb' to ol ch'olb'itaj tas yaj eb' yuj Dios. 9 Ol sch'oxan d'a eb' to ay smul eb', yujto max in yac'och eb' d'a sc'ool. 10 A' ol ac'an yojtaquejel eb' to vach'n̈ej ix vutej in b'a, yujto ol in pax b'aj ay co Mam Dios, b'aj man̈xo ol yal-laj in eyilani. 11 Ol sch'oxan d'a eb' to ol ch'olb'itaj yaj eb' yuj Dios, yujto toxo ix ch'olb'itaj yaj vin̈ yajal yolyib'an̈q'uinal tic.

12 Tzijtumto tas in gana sval d'ayex, palta maxto techaj eyab'an ticnaic. 13 Ato val ol ja Espíritu yel syala', ato ta' ol ac'joc nachajel eyuuj masanil tas yel. Man̈ ol lolonlaj d'a yol yico', a jantacn̈ej tas ol aljoc d'ay, an̈ej ol yala'. Ol laj yalan juntzan̈ tastac toto ol ujoc. 14 Yuuj ol checlajeloc to nivan velc'ochi. Jantacn̈ej tas ol val d'ay, a' ol alan pax d'ayex. 15 Jantacn̈ej tas ay d'a co Mam Dios, vicn̈ej yaji. Yuj chi' ix vala' to a tas ol val d'a Espíritu chi', a' ol yal d'ayex.

Stzalajc'olal eb' sc'ayb'um Jesús

16 Junxon̈ej rato ol in eyila', slajvi chi', man̈xo ol in eyil-laj. Ol ec' junocxo rato, ol in eyilanxi, yujto ol in paxq'ue b'aj ay in Mam, xchi Jesús d'a eb'.

17 Ix lajvi yalan jun chi', ay jayvan̈ eb' sc'ayb'um ix laj alani:

—¿Tas syalelc'och jun syal tic d'ayon̈? To ix yala': Junxon̈ej rato ol in eyila', slajvi chi', man̈xo ol in eyil-laj. Ol ec' junocxo rato, ol in eyilanxi, xchi. Ix yalanpaxi: Yujto ol in paxq'ue b'aj ay in Mam, xchi d'ayon̈. 18 A jun “junxon̈ej rato” syal tic, ¿tastaxlaj syalelc'ochi? Man̈ jab'oc snachajel cuuj tas syala', xchi eb'.

19 Axo Jesús, yojtacxo to sgana eb' sc'anb'ej d'ay tas syalelc'och jun ix yal chi', yuj chi' ix yalanxi d'a eb':

—Toxo ix val d'ayex: Junxon̈ej rato ol in eyila', slajvi chi', man̈xo ol in eyil-laj. Palta ol ec' junocxo rato, ol in eyilanxi, xin chi d'ayex. ¿Tom yuj juntzan̈ sval tic tze c'anb'an eyab' d'ayex junjun ex? 20 Val yel sval d'ayex, ol ex cusoc, ol ex oc'oc. Axo eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic, ol laj q'ue chan̈ eb'. A ex tic, ol ex cusoc, palta ol meltzajxoc och e cusc'olal chi' d'a tzalajc'olal. 21 Q'uinaloc ay junoc ix ix van yalji yune', scus ix, yujto ayoch ix d'a syaelal, palta ayic toxo ix aj yune' ix chi', maxtzac snacotlaj syaelal ix chi', toxon̈ej ste tzalaj ix, yujto ix aj jun unin chi' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 22 Icha jun ix chi', icha chi' ol ex ajoc. Ol ex cus ton ticnaic, palta ato yic ol in eyilanxi ol ex tzalajoc. Axo jun e tzalajc'olal chi', malaj junoc mach ol yal yic'anec' d'ayex.

23 A d'a jun c'ual chi' man̈xa tas ol e c'anb'ej d'ayin. Val yel sval d'ayex, masanil tas ol e c'an d'a co Mam Dios d'a in b'i, ol yac' d'ayex. 24 A ticnaic, mantalaj tas tze c'an d'a Dios d'a in b'i. C'anec, ol e chaa, ol ac'joc d'ayex yic ol tz'acvoc e tzalajc'olal.

Cannac yolyib'an̈q'uinal tic d'a yalan̈ yuj Jesús

25 Q'uexan̈ ix vutej valan juntzan̈ lolonel tic d'ayex. Palta ay jun tiempoal ol javoc, man̈xo ichoc ta' ol aj valan d'ayex, yujto tojolxon̈ej ol vutoc valan yab'ixal in Mam d'ayex. 26 Ayic ol ja jun c'ual chi', ato ta' ol e c'an tas tze nib'ej d'a in b'i. Max val-laj d'ayex tato a in ol in c'an tas d'a in Mam eyuuj. 27 Xajan ex yuj in Mam chi', yujto xajan in eyuuj, ix eyac'och d'a e c'ool to a d'ay cotnac in. 28 Yel toni a d'ay cotnac in, in javi d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A ticnaic, ol vactejcani, axo in paxq'ue d'a in Mam chi', xchi d'a eb'.

29 Axo eb' sc'ayb'um chi' ix alan d'ay:

—A ticnaic te tojolxo tzutej alan d'ayon̈. Man̈xo q'uexan̈oc tzutej alan icha d'a junel. 30 A ticnaic, snachajel cuuj to ojtacn̈ej masanil tasi. Man̈ yovaliloc tzato co c'anb'ej d'ayach ayic tzalan d'ayon̈. Yuj chi' scac'och d'a co c'ool to a d'a Dios cotnac ach, xchi eb' d'ay.

31 Yuj chi' ix yalxi d'a eb':

—¿Tzam in eyac'och d'a e c'ool ticnaic? 32 Palta vanxo sja stiempoal ol ex saclemcanb'atoc. Ol laj ex b'at elelal junjun ex. Ol in eyactejcan in ch'ocoj, palta man̈ in ch'ocojoc ol in canoc, ayec' in Mam ved'oc. 33 Ix val masanil juntzan̈ tic d'ayex, yic vach' junc'olalxo ol ex aj vuuj. A d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol eyab' ton syail. Palta tec'an tzeyutej e b'a, yujto a eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic, toxo ix can eb' d'a yalan̈ vuuj, xchi Jesús d'a eb'.

17

Ix lesalvi Jesús yuj eb' sc'ayb'um

1 Ix lajvi yalan juntzan̈ chi' Jesús, ix q'ue q'uelan d'a satchaan̈, ix yalani:

—Mamin, toxo ix ja stiempoal a ch'oxaneli to nivan velc'och a in Uninal in tic, yic ol in ch'oxpaxel snivanil elc'ochi. 2 Yujto a ach ac'nac vopisio d'a yib'an̈ masanil eb' anima yic vach' svac' sq'uinal jantacn̈ej eb' ix ac' d'ayin. 3 A jun q'uinal d'a juneln̈ej tic, syalelc'ochi to tzach yojtaquejel eb' anima to a achn̈ejton Dios ach d'a val yel yed' pax in yojtacanel eb' a in Jesucristo checb'il in cot uuj tic.

4 Ayic ayinec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ix in ch'oxo' to te nivan elc'ochi. A jun munlajel ac'b'ilcan tic d'ayin uuj, toxo ix yic' sb'a. 5 Ayic manto b'o jun yolyib'an̈q'uinal tic, ayinec' ed' b'aj ay co vach'il. Axo ticnaic Mamin, cha in paxq'ue ed' b'aj ay co vach'il chi' ichataxon vaj ed'oc.

6 A eb' ix a siq'uelta d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ix ac' eb' d'ayin, ix in ch'ox d'a eb' tas nab'il uuj. A eb' ix ac' d'ayin, toxonton ic eb'. Ix laj sc'anab'ajej a lolonel eb'. 7 A ticnaic, a jantacn̈ej tas ac'nac d'ayin, yojtac eb' to a d'ayach cotnac. 8 A a lolonel ac'nac d'ayin, ix laj val d'a eb'. Ix schaan yab' eb', yuj chi' yojtac eb' to yel d'ayach cotnac in. Syac'och eb' d'a sc'ool to a ach a checnac in coti.

9 Tzin lesalvi yuj eb' ix ac' d'ayin, yujto icxo eb'. Axo eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic, max in lesalvilaj yuj eb'. 10 Jantacn̈ej eb' vico', icxo pax yaj eb'. An̈ejtona' eb' ico', vicxo pax eb' ed'oc. Aton eb' tic sch'oxaneli to te nivan velc'ochi.

11 Jab'xon̈ej tiempo ayinec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, axo in paxq'ue chi' ed'oc. Axo pax eb' tic jun, ol to can eb' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Mamin, te tojol achn̈ej. A eb' ix ac' d'ayin, tza tan̈vej eb' yed' a poder, aton jun ix ac' d'ayin, yic junxon̈ej tz'aj eb' icha vaj ed'oc. 12 Ayic ayinec' yed' eb' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ix in tan̈vej eb' yed' a poder chi'. A eb' ix ac' d'ayin, ix in tan̈vej eb' yic malaj tz'ic'an eb', malaj junoc eb' ix sateli, an̈ej jun d'in̈antaxon sateli yic tz'elc'och tas tz'ib'ab'ilcan d'a a lolonel.

13 A ticnaic jun, ol in paxixq'ue d'ayach. Yacb'an ayinto ec' jab'ocxo d'a yolyib'an̈q'uinal tic, svalancan juntzan̈ tic yic vach' ol tzalaj eb' icha in tzalaj tic. 14 Toxo ix laj valcanel a lolonel d'a eb'. Palta a eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic tz'och eb' ajc'olal d'a eb', yujto man̈xo yicoc yolyib'an̈q'uinal eb' yed' eb'. Icha in tic, man̈ in yicoc yolyib'an̈q'uinal tic. 15 Mantoc svala' to elan̈chamel tziq'uel eb' d'a tic. Palta tzin c'an d'ayach to tza tan̈vej eb', yic malaj eb' tz'ixtaxel yuj vin̈ chuc chi'. 16 A in tic, man̈ in yicoc yolyib'an̈q'uinal tic. An̈ejtona' icha chi' eb', man̈ yicoc yolyib'an̈q'uinal tic eb'. 17 A ach tza tojolb'itej spensar eb' yed' a lolonel te yel. 18 Icha ix utej in a checancot d'a scal eb' anima tic, icha chi' svutej in checanpaxb'at eb' d'a scal eb' anima chi'. 19 Yuj svach'iloc eb' yuj chi' svac' in b'a d'ayach, yic vach' tz'och eb' icoc d'a val yel.

20 Man̈ yujocn̈ej eb' tzin lesalvi. Tzin lesalvi pax yuj eb' toto ol in ac'anoch d'a sc'ool yuj tastac ol yal eb' in checab' tic. 21 Tzin c'an d'ayach yic junxon̈ej ol aj spensar eb' smasanil. Mamin, junn̈ej vaj ed'oc, junn̈ej pax aj ved'oc. Ichoc val caji, ichocab' ta tz'aj pax eb', junn̈ejocab' tz'aj eb' qued'oc. Tato icha chi', axo eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol yac'och eb' d'a sc'ool to a ach a checnac in coti. 22 A snivanil velc'och ix ac'a', a ix vac'pax d'a eb', yic junxon̈ej tz'aj spensar eb' icha vaj ed'oc. 23 A in ayin och d'a eb', a achxo ayach och d'ayin, yic vach' junxon̈ej ol aj spensar eb'. Yuj chi' ol nachajel yuj eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic to a ach a checnac in coti. Ol nachajel yuj eb' to icha tzutej in a xajanani, icha pax chi' tzutej a xajanan eb' quicxo.

24 Mamin, a eb' tzac' d'ayin, in gana ol aj eb' ved' b'aj ol in c'ochoc, yic ol yil in vach'il eb' ac'b'il d'ayin uuj, yujto xajanintaxon uuj atax yic mantzac b'o jun yolyib'an̈q'uinal tic. 25 Mamin, tojol a pensar, a eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic, man̈ ach yojtacoc eb'. Xal in tic, vojtac ach. Axo eb' tic, yojtacxo eb' to a ach a checnac in coti. 26 A in ix vac' yojtaquejel eb' tas aji. An̈ejtona' ol in vach' aq'uej yojtaquejxiel eb', yic vach' icha tzutej in a xajanani, icha pax chi' tzutej a xajanan eb'. A inxo ol in och cajan d'a eb' d'a juneln̈ej, xchi Jesús d'a co Mam Dios.

18

Ix yamchaj Jesús

(Mt 26.47-56; Mr 14.43-50; Lc 22.47-53)

1 Ix lajvi yalan juntzan̈ chi' Jesús, ix b'at yed' eb' sc'ayb'um. Ix c'axpajec' eb' d'a sch'olanil a' Cedrón b'aj ay juntzan̈ te' avb'en te'. Ix c'och eb' d'a scal te'. 2 Axo vin̈aj Judas, vin̈ ol ac'anoch Jesús d'a yol sc'ab' chamel, yojtac pax jun lugar chi' vin̈, yujto tzijtum el ix smolb'ej sb'a Jesús chi' yed' eb' sc'ayb'um ta'. 3 Yuj chi' ix c'och vin̈ ta', ajun jun uman̈ eb' soldado yed' vin̈ yed' pax eb' stan̈vumal stemplo Dios ix checjicot yuj eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ fariseo. Tz'icb'il sc'ac' eb', ma scandil eb' yuuj. Yed'nac pax syamc'ab' eb' yic oval ix c'och eb'. 4 Axo Jesús yojtacxo jantac tas ol javoc d'a yib'an̈. Yuj chi' ix sch'oxan sb'a, ix sc'anb'an d'a eb' vin̈ ix c'och chi':

—¿Mach tzec' e saya'? xchi d'a eb' vin̈.

5 —A Jesús aj Nazaret, a sco sayeq'ui, xchi eb' vin̈ d'ay.

—A in ton tic, xchi d'a eb' vin̈.

A vin̈aj Judas, vin̈ van yac'anoch Jesús d'a yol sc'ab' eb' ajc'ool chi', ajun vin̈ yed' eb' vin̈. 6 Ix lajvin̈ej yalan Jesús d'a eb' vin̈, ix b'at pac'aljoc eb' vin̈ d'a spatic, ix laj telvi eb' vin̈ d'a sat luum. 7 Ix sc'anb'anxi Jesús d'a eb' vin̈:

—¿Mach tzec' e saya'? xchi.

—A Jesús aj Nazaret, a tzec' co saya', xchixi eb' vin̈.

8 —Palta toxo ix val d'ayex to a in ton tic. Tato a in tzin e saya', axo eb' vin̈ ved'nac tic, actejec el eb' vin̈, xchi d'a eb' vin̈.

9 Icha chi' ix aj yelc'och tas ix yal Jesús yuj eb' sc'ayb'um, ayic ix yalan icha tic: A eb' ix ac' d'ayin malaj junoc eb' ix sat vuuj, xchi d'a Dios. 10 Axo vin̈aj Simón Pedro, ix yic'anq'ueta q'uen yespada vin̈ d'a yol yatut, ix b'at jucnaj vin̈ d'a jun vin̈ scuch Malco, schecab' vin̈ sat sacerdote. Ix slesanel schiquin vin̈ vin̈ d'a svach'. 11 Axo ix yalan Jesús d'a vin̈aj Pedro chi':

—Aq'uem q'uen espada chi' d'a yol yatut. ¿Tom man̈ ol vac' in b'a d'a jun yaelal syac'cot in Mam d'a vib'an̈ tic a naani? xchi d'a vin̈.

Ix ic'jib'at Jesús d'a yichan̈ vin̈aj Anás

(Mt 26.57-58; Mr 14.53-54; Lc 22.54)

12 Ix syaman Jesús chi' eb' vin̈ soldado yed' vin̈ syajalil eb' yed' eb' vin̈ aj Judea stan̈vumal templo. 13 Ichato chi' ix ic'jib'at d'a spat vin̈aj Anás, sn̈i' vin̈aj Caifás. A vin̈aj Caifás chi' sat sacerdote yaj d'a jun ab'il chi'. 14 Aton vin̈ alannac d'a eb' aj Judea chi' to yovalil scham junoc mach sq'uexuloc eb' anima smasanil.

Yic'naquel vin̈aj Pedro d'a yib'an̈

(Mt 26.69-70; Mr 14.66-68; Lc 22.55-57)

15 Ayic ix ic'jib'at Jesús, tzac'anoch vin̈aj Simón Pedro yuuj yed' junxo vin̈ sc'ayb'um Jesús chi'. A junxo vin̈ sc'ayb'um chi', ojtacab'il vin̈ yuj vin̈aj Anás chi'. Ix ochc'och vin̈ yed' Jesús d'a yamaq'uil spat vin̈aj Anás chi'. 16 Axo vin̈aj Pedro chi', ix can vin̈ d'a ti' pat chi'. Yuj chi' ix elixta junxo vin̈ sc'ayb'um Jesús chi', ix yalan vin̈ d'a ix stan̈vumal ti' pat chi' to tz'och vin̈aj Pedro chi' yed' eb'. 17 Axo ix stan̈vumal ti' pat chi' ix alan d'a vin̈aj Pedro chi':

—A ach tic, tecan sc'ayb'um ach jun vin̈ ix yamchaj tic, xchi ix d'a vin̈.

—Maay, man̈ in sc'ayb'umoclaj vin̈, xchi vin̈ d'a ix.

18 A d'a jun tiempoal chi' te ay siic, yuj chi' axo eb' vin̈ ayoch checab'oc yed' eb' vin̈ stan̈vumal templo, ix yac'och sc'ac' eb' vin̈ d'a te' ac'al. Lin̈jab'och eb' vin̈ c'axnel. Axo vin̈aj Pedro chi', ix c'och vin̈ yed' eb' vin̈ d'a sti' te' c'ac' chi', ix c'axni vin̈ yed' eb' vin̈.

C'ochnac Jesús d'a yichan̈ vin̈ sat sacerdote

(Mt 26.59-66; Mr 14.55-64; Lc 22.66-71)

19 Axo vin̈ sat sacerdote ix c'anb'an d'a Jesús:

—¿Mach eb' a c'ayb'um? ¿Tas juntzan̈ a c'ayb'ub'al b'aj tza c'ayb'ej eb'? xchi vin̈ d'ay.

20 Ix yalan Jesús chi' d'a vin̈:

—A juntzan̈ in c'ayb'ub'al chi', ix valel d'a scal eb' anima smasanil. Masanil tiempo ix valel d'a yoltac spatil culto yed' d'a yamaq'uil stemplo Dios yed' b'aj smolb'ej sb'a eb' anima. Malaj junoc tas c'ub'eltac ix vala'. 21 ¿Tas yuj a d'ayin tza c'anb'ej? C'anb'ej d'a eb' ix ab'an valani. Yalocab' eb' d'ayach tas juntzan̈ in c'ayb'ub'al chi'. Ina yojtacxo eb' tas ix vala', xchi d'a vin̈.

22 Ix lajvin̈ej yalan juntzan̈ chi', axo jun vin̈ stan̈vumal templo ayec' ta' ix tz'itanb'at sat. Ix yalan vin̈ d'ay:

—Tas yuj icha chi' tz'aj a pacan sti' vin̈ sat sacerdote tic, xchi vin̈ d'a Jesús.

23 —Tato chuc ix vala', al d'ayin tas chucal ix val chi'. Palta tato a tas vach' ix vala', ¿tas yuj tzin a comon maq'uej? xchi Jesús chi' d'a vin̈.

24 Ix lajvi chi', axo vin̈aj Anás chi' ix checan ic'jocb'at Jesús d'a vin̈aj Caifás, vin̈ sat sacerdote. An̈eja' tzec'b'il yuj eb' vin̈ ix b'ati.

Yalnacxi vin̈aj Pedro to man̈ yojtacoc Jesús

(Mt 26.71-75; Mr 14.69-72; Lc 22.58-62)

25 Axo vin̈aj Pedro an̈eja' van sc'axni vin̈ yed' eb' vin̈ stan̈vumal templo chi'. Yuj chi' ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈:

—A ach tic, tecan sc'ayb'um ach Jesús, xchi eb' vin̈.

Ix yic'anxiel vin̈ d'a yib'an̈, ix yalan vin̈:

—Maay, man̈ in sc'ayb'umoclaj, xchi vin̈.

26 Ix lajvi chi', ay jun schecab' vin̈ sat sacerdote, sc'ab' yoc sb'a yed' vin̈ ix el schiquin yuj vin̈aj Pedro chi' ix alan d'a vin̈:

—¿Tom man̈oc ach ix vil ec' yed' Jesús b'aj ay te' avb'en te' jun? xchi d'a vin̈.

27 Ix yic'anxiel vin̈aj Pedro chi' d'a yib'an̈ junelxo. A val slajvi yic'anxiel vin̈ chi' d'a yib'an̈, ix oc' noc' caxlan̈.

Ix ic'jib'at Jesús d'a yichan̈ vin̈aj Pilato

(Mt 27.1-2,11-14; Mr 15.1-5; Lc 23.1-5)

28 Axo yic van sacb'i, ix ic'jiel Jesús d'a yol spat vin̈aj Caifás chi' yuj eb' yajal d'a scal eb' israel, ix ic'jib'at d'a sdespacho vin̈aj Pilato, vin̈ yajal. A sley eb' aj Judea chi', max yal yoch eb' d'a yol sdespacho vin̈ chi'. A snaan eb', talaj tz'och smul eb' d'a yichan̈ Dios, talaj man̈ smojoc svaan jun vael eb' yic q'uin̈ van sjavi, yic snaancot eb' tas aj yelnaccot eb' smam yicham eb' d'a Egipto. 29 Yuj chi' ix elta vin̈aj Pilato chi' d'a sti' sdespacho. Ix sc'anb'an vin̈ d'a eb':

—¿Tas smul jun vin̈ tzul eyac' tic d'ayin? xchi vin̈.

30 —Tato man̈ chucoc vin̈, ¿tom ol ul cac' vin̈ d'a yol a c'ab'? xchi eb' vin̈.

31 Yuj chi' ix yalan vin̈aj Pilato chi':

—Iq'uecb'at vin̈ a ex tic, tzeyac'anoch d'a yib'an̈ vin̈ icha syal e ley, xchi vin̈.

—Palta a on̈ israel on̈ tic, max yal-laj co comon ac'anoch chamel d'a yib'an̈ junoc anima, xchi eb' vin̈.

32 Icha chi' ix aj yelc'och tas ix yal Jesús chajtil ol aj schami. 33 Axo vin̈aj Pilato chi', ix ochxican vin̈ d'a yol sdespacho. Ix yac'an avtajcot Jesús vin̈, ix sc'anb'an vin̈ d'ay:

—¿Tom a ach tic sreyal ach eb' israel? xchi vin̈.

34 —¿Tom a ach tza nael jun chi', mato ch'oc mach ix alan d'ayach vuuj? xchi Jesús chi' d'a vin̈.

35 —¿Tom israel in tzila'? A eb' etchon̈ab' yed' eb' sat sacerdote, a eb' ix ul ach ac'anoch d'a yol in c'ab'. Palta ¿tas ix a mulej? xchi vin̈ d'ay.

36 —A in tic, man̈oc d'a yolyib'an̈q'uinal tic rey in. Q'uinaloc tato icha chi', a eb' tzin ac'an servil, tzam yac' yovalil eb', yic max in ac'jioch d'a yol sc'ab' eb' aj Judea. Palta man̈oc d'a tic rey in, xchi Jesús chi' d'a vin̈.

37 —¿Tom yel val jun to rey ach? xchi vin̈aj Pilato chi' d'ay.

—Yel toni, rey in, ichaton tzal chi'. A in tic, in javi d'a yolyib'an̈q'uinal tic yic tzul valel jun tas te yel. Yuj val chi' in alji. Jantacn̈ej eb' yictaxon jun yel tic, syac'och schiquin eb' d'a tas svala', xchi Jesús chi'.

38 Axo ix yalan vin̈aj Pilato chi' d'ay:

—¿Tas jun yel tzal chi'? xchi vin̈ d'ay.

Ochnac chamel d'a yib'an̈ Jesús

(Mt 27.15-31; Mr 15.6-20; Lc 23.13-25)

Ix lajvi yalan jun chi' vin̈aj Pilato chi', ix elixta vin̈ d'a sti' b'aj aycan eb' aj Judea chi'. Ix yalanelta vin̈ d'a scal eb':

—A jun vin̈ tic, malaj jab'oc smul vin̈ svila'. 39 Palta ay jun e ley d'a junjun q'uin̈ tic to tze c'anelta junoc mach d'a preso. Yuj chi', ¿mama e gana svaq'uel jun vin̈ e reyal a ex israel ex tic d'a libre ticnaic? xchi vin̈ d'a eb'.

40 Yuj chi' ix avaj chaan̈ eb' smasanil, ix yalan eb':

—A jun vin̈ tic, malaj co gana d'a vin̈. A vin̈aj Barrabás tzaq'uel d'a libre, xchi eb' d'a vin̈.

Palta a vin̈aj Barrabás chi', milumcham anima vin̈.

19

1 Axo vin̈aj Pilato ix checan ic'jocb'at Jesús yic' b'at mac'joc. 2 Ix lajvi chi', ix sjalan setan jun q'uiix eb' vin̈ soldado, ix yac'anq'ue eb' vin̈ scoronaoc Jesús chi'. Ix yac'anoch jun c'apac eb' vin̈ d'ay, q'uic' mutz'inac icha yic eb' rey. 3 Ix laj c'och eb' vin̈ d'a stz'ey, ix stz'acan yal eb' vin̈ d'ay:

—Tzalajan̈ ach sreyal eb' israel, xchi eb' vin̈ d'ay.

Ix tz'itjib'at sat yuj eb' vin̈.

4 Ix lajvi chi', ix elta vin̈aj Pilato d'a sti' b'aj aycan eb' aj Judea chi'. Ix yalanelta vin̈ d'a scal eb':

—Ilecnab'i, tic tzin ch'oxelta vin̈ d'ayex, yic vach' tzeyojtaquejeli to malaj jab'oc smul vin̈ ix ilchaj vuuj, xchi vin̈ d'a eb'.

5 Ichato chi' ix elta Jesús d'a sti'. An̈eja' ayq'ue jun q'uiix chi' d'a sjolom, an̈eja' aypaxoch jun q'uic' mutz'inac c'apac chi' yuuj. Ix yalanxielta vin̈aj Pilato chi' d'a eb':

—Ina vin̈ tic, xchi vin̈.

6 Ayic ix yilan eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ stan̈vumal templo yelc'och Jesús d'a sti' chi', ix q'ue umnaj eb' vin̈ yalani:

—Culusejq'ue vin̈. Culusejq'ue vin̈, xchi eb' vin̈.

Ix yalanpax vin̈aj Pilato chi' d'a eb':

—Iq'uecb'at vin̈ a ex tic, tze culusanq'ue vin̈ e ch'ocoj. Xal in tic, malaj jab'oc smul vin̈ tz'ilchaj vuuj, xchi vin̈.

7 Ix yalanpax eb' aj Judea chi' d'a vin̈:

—Palta ay jun ley aycan d'ayon̈. Yuj jun ley chi' yovalil ol miljoccham jun vin̈ tic, yujto ix yaloch sb'a vin̈ Yuninaloc Dios, xchi eb'.

8 Axo ix yab'an jun chi' vin̈aj Pilato chi', ix te xivb'at vin̈. 9 Yuj chi' ix ochxic'och vin̈ d'a yol sdespacho, ix sc'anb'an vin̈ d'a Jesús:

—¿B'ajtil cotnac ach jun? xchi vin̈ d'ay.

Palta maj tac'voclaj Jesús chi' d'a vin̈.

10 Yuj chi' ix yalanxi vin̈ d'ay:

—¿Tas yuj max ach tac'vi d'ayin? ¿Tom man̈ ojtacoc to ay vopisio ach vac'anel d'a libre, ay pax vopisio ach in culusanq'uei? xchi vin̈ d'ay.

11 Ix yalan Jesús d'a vin̈:

—Palta aton Dios ac'jinac opisio chi'. Tato maay, malaj alan jab'oc ic d'ayin. Yuj chi' a vin̈ ix in ac'anoch d'a yol a c'ab', te ec'alto smul vin̈ d'a ichan̈, xchi d'a vin̈.

12 Ix lajvi yab'an juntzan̈ chi' vin̈, ix snaan vin̈ tas syutej yac'anel Jesús chi' d'a libre. Axo eb' aj Judea chi', ix q'ue umnaj eb' yalani:

—Tato tzaq'uel vin̈ d'a libre, ajc'ool ach d'a vin̈ yajal d'a Roma syal chi'. A vin̈ tic ix yaloch sb'a vin̈ reyal. Palta a mach tz'alan icha chi', ajc'ool d'a vin̈ yajal d'a Roma chi', xchi eb' d'a vin̈.

13 Ix lajvi yab'an jun chi' vin̈, ix yalan vin̈ to tz'ic'jicot Jesús chi' b'aj ayec' vin̈ chi'. Ix lajvi chi', ix em c'ojan vin̈ d'a sc'ojnub' b'aj sb'o yaj oval. A jun lugar chi', Gabata sb'i d'a hebreo. Syalelc'ochi, b'aj latz'b'ilem q'uen q'ueen. 14 Ayic ix em c'ojan vin̈ chi', vanxo yoch chimc'ualil. Q'uic'anocxo sq'uin̈ eb' israel yic snaancot eb' tas aj yelnaccot eb' smam yicham eb' d'a Egipto. Axo ix yalanpaxelta vin̈ d'a scal eb' aj Judea chi':

—Ina vin̈ e reyal tic, xchielta vin̈ d'a eb'.

15 Palta ix laj avaj chaan̈ eb' junelxo:

—Chamocab' vin̈. Chamocab' vin̈. Culusejq'ue vin̈, xchi eb'.

—¿Tom svac' culusejq'ue vin̈ e reyal tic? xchi vin̈ d'a eb'.

Axo eb' vin̈ sat sacerdote ix tac'vi:

—A on̈ tic, an̈ej vin̈ yajal d'a Roma co reyal. Malaj junocxo, xchi eb' vin̈.

16 Ichato chi' ix ac'jioch Jesús d'a yol sc'ab' eb' yic sculusajq'uei. Yuj chi' ix yic'b'at Jesús chi' eb'.

Ix culusajq'ue Jesús

(Mt 27.32-44; Mr 15.21-32; Lc 23.26-43)

17 Axo Jesús ix cuchan sculusal, ix ic'jib'at d'a jun lugar scuchan Gólgota d'a hebreo. Syalelc'ochi: B'aj Ay Sb'aquil Jolom. 18 Ata' ix culusajq'ue Jesús yuj eb'. Ay chavan̈xo eb' vin̈ ix culusajq'ue yed'oc, jun vin̈ d'a svach', junxo vin̈ d'a sq'uexan̈, axo d'a snan̈al sculusal eb' vin̈ chi' ix culusajq'ue Jesús chi'. 19 Axo vin̈aj Pilato chi' ix ac'an tz'ib'chajoch juntzan̈ lolonel d'a jun yune' chem te'. Ix yac'an ac'jococh vin̈ d'a sjolom sculusal Jesús chi'. Icha tic syal jun chi': A Jesús aj Nazaret, Sreyal eb' israel, xchi. 20 A jun lugar b'aj ix culusajq'ue Jesús chi', a d'a ti' chon̈ab' ay. Yuj chi' tzijtum eb' israel ix ilan juntzan̈ lolonel chi'. A d'a hebreo, d'a griego yed' pax d'a latín, aton sti' eb' aj Roma, ata' ix tz'ib'chajochi. 21 Yuj chi' ix yal eb' vin̈ sat sacerdote d'a vin̈aj Pilato chi':

—Octom man̈oc Sreyal eb' israel ix ac' tz'ib'chajochoc. Octom tzac' tz'ib'chaj icha tic: A vin̈ tic, ix yaloch sb'a vin̈ Sreyaloc eb' israel, xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

22 —A tas ix vac' tz'ib'chajoc, scann̈ej icha chi', xchi vin̈aj Pilato chi' d'a eb' vin̈.

23 Axo eb' vin̈ soldado, ayic manto sculusejq'ue Jesús eb' vin̈, ix quichjiel spichul yuj eb' vin̈. Ix spucanec' eb' vin̈ d'a spatic. Chan̈ poj ix aji. Junjun yic junjun eb' vin̈. Palta axo jun colxo spichul, jalb'ilcot d'a sjolom masanto d'a yoctac, malaj stz'isul. 24 Yuj chi' ix yal eb' vin̈ icha tic:

—Tecan a jun tic man̈ ol co n̈ic'chitejb'ati. Vach' ama to scaq'uec co suerte d'a yib'an̈, yaln̈ej mach on̈ ol quic'a', xchi eb' vin̈.

Icha chi' ix aj yelc'och tas tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios, ayic yalannaccani: Ol spuquec' in pichul eb' d'a spatic, ol yac'an suerte eb' d'a yib'an̈ junxo, xchi. Yuj chi' icha chi' ix yutej eb' vin̈ soldado chi'.

25 Lin̈anoch ix snun Jesús d'a stz'ey te' culus chi', ajun ix snulej ix yed'oc yed' ix María ix yetb'eyum vin̈aj Cleofas yed' ix María aj Magdala.

26 Ay pax ec' jun vin̈ sc'ayb'um Jesús d'a stz'ey ix snun chi', aton jun vin̈ te xajan yuuj. Ayic ix iljicot eb' yuj Jesús, ix yalan d'a ix snun chi':

—Nunin, a jun ayec' ed' tic, icha une' tzutej, xchi d'a ix.

27 Ix lajvin̈ej chi', ix yalan d'a jun vin̈ sc'ayb'um chi':

—A ix in nun tic, icha a nun tzutej ix, xchi.

Yuj chi', a jun vin̈ sc'ayb'um chi' ix ic'ancanoch ix snun Jesús chi' d'a yol spat. Atax ta' cannac ix yed'oc.

A schamel Jesús

(Mt 27.45-56; Mr 15.33-41; Lc 23.44-49)

28 Ix lajvi chi', yojtacxo Jesús to ix elc'och masanil tas tz'ib'ab'ilcan d'a yib'an̈. Yuj chi' ix yal icha tic:

—Stacji val in ti', xchi.

Icha chi' ix yutej yalani yic tz'elc'och tas tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios.

29 Ayec' jun chen vinagre ta'. Ix yac'anoch jun tz'ub'lab' eb' d'a sjolom jun te' hisopo, ix slab'anem eb' d'a scal jun vinagre chi', ix yac'anoch eb' d'a sti' Jesús chi'. 30 Ix stz'ub'an jun vinagre chi', ix lajvi chi' ix yalani:

—Toxo ix yic' sb'a smasanil, xchi.

Ix lajvi chi', ix em n̈ojnaj schami.

Tipjinacoch q'uen lanza d'a scostil Jesús

31 A d'a jun c'u chi', q'uic'anocxo tz'och sq'uin̈ eb' israel yic snaancot eb' tas aj yelnaccot eb' smam yicham eb' d'a Egipto, sc'ual ic'oj ip yaj d'a eb'. A eb' vin̈ aj Judea malaj sgana eb' vin̈ scan snivanil eb' culusab'il d'a te' culus chi', yujto a jun q'uin̈ sja chi', te nivan q'uin̈ syutej eb'. Yuj chi' ix b'at eb' sc'an d'a vin̈aj Pilato to syac' mac'joc poj sb'aquil sat spenec19.31 eb' vin̈, yic tz'ic'jiemta eb' d'a te' culus chi'. 32 Yuj chi' ix c'och eb' vin̈ soldado b'aj ix culusajq'ue eb' chi'. A eb' vin̈ culusalb'ilq'ue yed' Jesús chi', ix mac'jipoj sb'aquil sat spenec eb' vin̈. 33 Palta axo yic ix c'och eb' vin̈ d'a stz'ey Jesús chi', ix yilan eb' vin̈ to chamnacxo, majxo smac'pojlaj sb'aquil sat spenec chi' eb' vin̈.

34 Palta ay jun vin̈ soldado ix tipanoch q'uen slanza d'a scostil Jesús chi'. Yuj chi' ix elta usnaj chic' yed' a a'. 35 A in tic, ix vil val juntzan̈ tic. Yuj chi' svac' testigoal in b'a yuuj, yic ol eyac'och d'a e c'ool. A juntzan̈ tzin tz'ib'ejcan tic, te yel. A in tic vojtac to te yel svala'. 36 Ix uji juntzan̈ tic, yic tz'elc'och tas tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios ayic syalan icha tic: Malaj junoc sb'aquil ol smac' poj eb', xchi. 37 Syalanpax junxo tic d'a Slolonel chi': Ol yil jun mach b'aj stipnacoch q'uen lanza eb', xchi.

Ix mucchaj Jesús

(Mt 27.57-61; Mr 15.42-47; Lc 23.50-56)

38 Ay jun vin̈ scuchan José aj chon̈ab' Arimatea. Sc'ayb'um vin̈ Jesús d'a c'ub'eltac, yujto xiv vin̈ d'a eb' vin̈ aj Judea. Xid' sc'anan spermiso vin̈ d'a vin̈aj Pilato yic syiq'uemta snivanil Jesús chi' vin̈ d'a te' culus, b'at smucan vin̈. Axo vin̈aj Pilato chi' ix ac'an spermiso vin̈ yic'anemta. Yuj chi' ix yic'anb'at vin̈. 39 Ajun pax vin̈aj Nicodemo vin̈ xid'naquec' sc'umej Jesús d'ac'valil yed'nac vin̈. Ay am oxeoc arroba juntzan̈ suc'uq'ui sjab' scuchan mirra calan yaj yed' junxo scuchan áloes yed'nac vin̈aj Nicodemo chi'. 40 Ix yic'anb'at snivanil Jesús chi' eb' vin̈. Ix spichan eb' vin̈ d'a jun c'apac. Ix yac'anoch jun suc'uq'ui sjab' chi' eb' vin̈ d'ay, yujto icha chi' sley eb' israel chi' ayic smucan eb' chamnac eb'. 41 Axo d'a slac'anil b'aj ix culusajq'ue Jesús chi' ay jun avb'en te'. Ata' ay jun q'uen q'ueen joyb'ilel yool. A jun q'ueen chi', manta junoc chamnac tz'ac'jioch d'a yol q'ueen. 42 Axo jun sc'ual ic'oj ip, toxo syamchajochi. Yuj chi' a d'a yol jun q'ueen chi' ix ac'jioch snivanil Jesús chi', yujto lac'an ay q'ueen b'aj ix cham chi'.

20

Ix pitzvixi Jesús

(Mt 28.1-10; Mr 16.1-8; Lc 24.1-12)

1 A d'a domingoal, ayto sacb'i, ix b'at ix María Magdalena b'aj ix mucchajcanoch snivanil Jesús chi'. Ix yilan ix to toxo ix ic'jiel smacul b'aj mucan chi'. 2 Yuj chi' elan̈chamel ix b'at lemnaj ix, axo ix c'och ix d'a vin̈aj Simón Pedro yed' d'a junxo vin̈ sc'ayb'um Jesús, aton vin̈ te xajan yuj Jesús chi'. Ix yalan ix d'a eb' vin̈:

—Toxo ix ic'jib'at snivanil Cajal Jesús b'aj mucan, ¿b'aj am ix yac' eb'? xchi ix d'a eb' vin̈. 3 Ix lajvi yab'an jun chi' vin̈aj Pedro yed' junxo vin̈ sc'ayb'um Jesús chi', ix b'at eb' vin̈, ix b'at yilan eb' vin̈ b'aj ay q'uen q'ueen chi'. 4 Elan̈chamel ix b'at eb' vin̈ schavan̈il. Palta ix tzac'lajcan vin̈aj Pedro chi'. Yuj chi' a junxo vin̈ c'ayb'um chi' ix b'ab'lajc'ochi. 5 Ix och d'an̈an vin̈ d'a sti' q'ueen. Ix yilanoch jun c'apac vin̈ lan̈aneq'ui. Palta maj ochlaj vin̈ d'a yol q'ueen. 6 Axo vin̈aj Simón Pedro chi' tzac'anto ix c'och vin̈. B'en̈ej ix ochb'at vin̈ d'a yol q'ueen. Ix yilan vin̈, lan̈anec' juntzan̈ c'apac chi'. 7 A junxo c'apac sb'ac'ul sjolom Jesús chi', pacb'ilcan c'apac, ch'oc aycancot c'apac. 8 Ichato chi' ix ochc'och junxo vin̈ c'ayb'um ix b'ab'laj c'och chi'. Ayic ix yilan jun chi' vin̈, ix yac'och vin̈ d'a sc'ool to ix pitzvixi Jesús. 9 Maxto nachajel yuj eb' vin̈ tas tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios to yovalil ol pitzvocxi Jesús d'a scal eb' chamnac. 10 Ix lajvi chi', ix paxcan eb' vin̈ d'a spat junjun.

Sch'oxnac sb'a Jesús d'a ix María aj Magdala

(Mr 16.9-11)

11 Axo ix María aj Magdala, ix can ix d'a stz'ey jun q'ueen chi'. Maj ochlaj ix d'a yol q'ueen. Van yoc' ix, ix och d'an̈an ix d'a sti' q'ueen. 12 Axo ix yilan ix, ayelta chavan̈ ángel d'a yol q'ueen. Te sac spichul eb'. C'ojjab'em eb' b'aj ix em snivanil Jesús chi', jun d'a sjolomtac, jun d'a yoctac. 13 Ix sc'anb'anelta eb' d'a ix:

—Ach ix, ¿tas yuj tzach oq'ui? xchielta eb'.

—Tzin oq'ui yujto ix ic'jib'at snivanil vin̈ Vajal d'a tic. ¿B'aj am ix yac' eb'? xchi ix d'a eb'.

14 Vanto yalan jun chi' ix, ix b'at q'uelan ix d'a spatic. Axo ix yilan ix ayec' Jesús chi', palta maj yilochlaj ix tato a'. 15 Yuj chi' ix sc'anb'an d'a ix:

—Ach ix, ¿tas yuj tzach oq'ui? ¿Mach tza sayeq'ui? xchi d'a ix.

Palta a snaan ix to a vin̈ yilumal te' avb'en te' chi' lin̈anec' ta'. Yuj chi' ix yalan ix:

—Ach vetanimail, tato a ach ix ul iq'uel snivanil Jesús chi', al val d'ayin b'ajtil ix b'at ac'cani yic ol vic'b'ati, xchi ix d'ay.

16 —María, xchi Jesús chi' d'a ix.

Yuj chi' ix meltzajb'at q'uelan ix d'ay. Ix yalan ix d'a sti' hebreo:

—Raboni, xchi ix. Syalelc'ochi, Ach in C'ayb'umal.

17 Ix yalan d'a ix:

—Man̈ in a yama', yujto manto in paxq'ue b'aj ay in Mam. Ixic al d'a eb' vuc'tac yed' d'a eb' vanab' smasanil to ol in paxq'ue b'aj ay in Mam. A in Mam chi', e Mam pax ved'oc. A in Diosal, e Diosal pax ved'oc, xchi Jesús chi' d'a ix.

18 Yuj chi' ix b'at ix yal d'a eb' sc'ayb'um Jesús chi':

—Ix vil Cajal Jesús, xchi ix d'a eb'. Ix laj yalan ix d'a eb' tastac ix yal d'a ix.

Sch'oxnac sb'a Jesús d'a eb' sc'ayb'um

(Mt 28.16-20; Mr 16.14-18; Lc 24.36-49)

19 An̈eja' d'a jun domingo chi' d'a q'uic'b'alil, ix smolb'ej sb'a eb' sc'ayb'um Jesús chi'. N̈ab'ab'i ix aj spuertail jun pat chi', yujto xiv eb' d'a eb' vin̈ aj Judea. Axo ix yilan eb' ayxoec' Jesús d'a scal eb', ix yalan d'a eb':

—Junc'olalocab' eyaji, xchi d'a eb'.

20 Ix lajvi chi', ix sch'oxan yol sc'ab' yed' scostil d'a eb'. Axo eb' sc'ayb'um chi', ix te tzalaj eb' yilan Cajal Jesús chi'. 21 Ix yalanpax junelxo:

—Junc'olalocab' eyaji. Icha ix yutej co Mam Dios in schecancoti, icha chi' svutej ex in checanb'ati, xchi d'a eb'.

22 Ix lajvi yalan juntzan̈ chi', ix spu'anec' yic' d'a yib'an̈ eb', ix yalani:

—Chaec Yespíritu Dios. 23 Tato ay eb' tzeyac' nivanc'olal smul, an̈ejtona' ol ac'jocpax lajvoc smul eb' yuj Dios. Tato ay eb' max eyac' nivanc'olal smul chi', ol cann̈ej smul eb' chi' d'a yib'an̈, xchi d'a eb'.

Yilnac Jesús vin̈aj Tomás

24 Palta ay jun vin̈ yetb'eyum eb' sc'ayb'um Jesús chi' scuchan Tomás, tz'alji Tioxal. Man̈ ayoquec'laj vin̈ yed' eb' ayic ix ec' Jesús chi' ta'. 25 Yuj chi' ix yal eb' yetc'ayb'umal vin̈ chi' d'ay:

—Ix quil Cajal Jesús, xchi eb' vin̈.

—Oc in val svil b'aj ix ec' q'uen lavux d'a yol sc'ab', svecanoch yiximal in c'ab' d'a yolanil b'aj ix ec' q'uen chi', svac'anpaxoch in c'ab' d'a scostil, ichato chi', ol vac'anoch d'a in c'ool tato a val Jesús chi', xchi vin̈aj Tomás chi'.

26 Ucub'ixitax chi', ix smolb'anxi sb'a eb' d'a yol jun pat chi'. Ayxo pax ec' vin̈aj Tomás chi' yed' eb'. N̈ab'ab'i yaj jun pat chi' sch'apan eb', palta ix yilan eb', ayxoec' Jesús chi' d'a scal eb'. Ix yalan d'a eb':

—Junc'olalocab' eyaji, xchi.

27 Ix lajvin̈ej chi', ix yalan d'a vin̈aj Tomás chi':

—Ilnab' in c'ab' tic. Ecoch yiximal a c'ab' d'a yolanil tic. Tzac'anpaxoch a c'ab' d'a yolanil in costil tic. Man̈ ac' chab'c'olal. Ac' in val och d'a a c'ool, xchi d'a vin̈.

28 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈aj Tomás chi' d'ay:

—Ach Vajalil, ach in Diosal, xchi vin̈.

29 Ix yalanxi Jesús chi' d'a vin̈:

—In ac'och d'a a c'ool yujto in ila'. A eb' max in ilani, tato tzin yac'och eb' d'a sc'ool, te' vach' yic eb', xchi d'a vin̈.

Tas yuj tz'ib'ab'ilcan jun libro tic

30 Tzijtumto juntzan̈xo tas satub'tac ix sch'ox Jesús d'a yichan̈ eb' sc'ayb'um, palta man̈ tz'ib'ab'iloclajcan d'a jun uum tic. 31 Palta a juntzan̈ tic tz'ib'ab'ilcani yic tzeyac'och d'a e c'ool to a Jesús aton Cristo, Yuninal Dios. Tato icha chi' ol eyutoc eyac'anoch d'a e c'ool, ol e cha e q'uinal d'a juneln̈ej yuuj.

21

Sch'oxnac sb'a Jesús d'a ucvaan̈ eb' sc'ayb'um

1 Axo junelxo, ix sch'oxxi sb'a Jesús d'a eb' vin̈ sc'ayb'um ayic ayec' eb' vin̈ d'a sti' a' n̈ajab' Tiberias. Icha tic ix aj sch'oxan sb'a d'a eb' vin̈. 2 Ayec' vin̈aj Simón Pedro yed' vin̈aj Tomás tz'alji Tioxal. Ajun pax vin̈aj Natanael aj Caná d'a yol yic Galilea. An̈ejtona', ayec' pax eb' vin̈ yuninal vin̈aj Zebedeo yed' chavan̈xo eb' vin̈ yetc'ayb'umal eb' vin̈. 3 Axo vin̈aj Simón Pedro ix alan d'a eb' vin̈:

—Ol in b'at yamoj chay, xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

—Ol on̈ b'at ed'oc, xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

Yuj chi' ix b'at eb' vin̈. Ix och eb' vin̈ d'a yol jun te' barco. Palta a d'a jun ac'val chi', malaj junoc noc' ix yamchaj yuj eb' vin̈. 4 Axo yic vanxo sacb'i, ayec' Jesús d'a sti' a' chi'. A eb' vin̈ sc'ayb'um chi' maj snalaj eb' vin̈ tato a'. 5 Ix yalancot d'a eb' vin̈:

—Ex vetanimail, ¿ay am noc' ix eyic'a'? xchi d'a eb' vin̈.

—Maay. Malaj noc', xchi eb' vin̈ d'ay.

6 —Aq'uequem ch'an̈ e chimpa chi' d'a svach' te' barco chi', ata' ol yamchaj noc' eyuuj, xchi d'a eb' vin̈.

Ix yac'anem ch'an̈ eb' vin̈. Ix yac'lan eb' vin̈ stoc'anq'ueta ch'an̈, majxo yal-laj sq'ueta ch'an̈ yuj yalil noc', yujto te tzijtum noc'.

7 Axo jun vin̈ sc'ayb'um Jesús te xajan yuuj, a vin̈ ix alan d'a vin̈aj Pedro chi':

—Inai, a Cajal Jesús ayec' chi', xchi vin̈.

Ix lajvin̈ej yab'an chi' vin̈aj Simón Pedro chi', ix yac'anoch spichul vin̈, yujto an̈ej yol spichul vin̈ ayochi. Ix syumanelta sb'a vin̈ d'a yol te' barco chi', ix elc'och vin̈ d'a sti' a'. 8 Ay am chan̈eoc ch'an̈il ayb'at eb' vin̈ d'a sat a'. Axo juntzan̈xo eb' vin̈ yetc'ayb'umal eb' vin̈, tzac'anto ix c'och eb' vin̈ yed' jun yune' barco, n̈erb'il ch'an̈ chimpa b'ud'an yuj noc' chay chi' yuj eb' vin̈. 9 Axo ix elta eb' vin̈, ix yilan eb' vin̈, ayoch jun c'ac' toxo ix el ichan. Van sb'olan jun noc' chay Jesús chi'. Ay pax ec' juntzan̈ ixim pan d'a stz'ey. 10 Axo ix yalan d'a eb' vin̈:

—Iq'ueccot jayvan̈oc noc' e chay ix e yam chi', xchi.

11 Yuj chi' ix ochxi vin̈aj Simón Pedro d'a yol te' barco chi'. Ix stoc'anelta ch'an̈ chimpa chi' vin̈ d'a staquin̈al sti' a'. Ix yilan eb' vin̈ to b'ud'an ch'an̈ yuj juntzan̈ noc' nivac chay chi'. 153 sb'isul noc' smasanil. Palta vach'chom te al noc', maj d'in̈chajlaj ch'an̈. 12 Ix lajvi chi', ix yalan Jesús d'a eb' vin̈:

—Cotan̈ec, vaan̈ec, xchi.

Malaj junoc eb' sc'ayb'um chi' ix c'anb'ani: ¿Mach ach? man xchioc eb' vin̈, yujto yojtacxo eb' vin̈ to a Cajalil. 13 Ix snitzanoch sb'a Jesús d'a stz'ey eb' vin̈. Ix yic'anq'ue ixim pan chi', ix spucanec' ixim d'a eb' vin̈. An̈ejtona' icha chi' ix yutej spucanec' noc' chay chi'.

14 Yoxelalxo sch'oxan sb'a Jesús d'a eb' sc'ayb'um chi' yictax ix pitzvixi d'a scal eb' chamnac.

Lolonnac Jesús yed' vin̈aj Pedro

15 Ix lajvi sva eb', ix yalan Jesús d'a vin̈aj Simón Pedro:

—Ach Simón yuninal vin̈aj Jonás, tzin c'anb'ej d'ayach, ¿más am tzin a xajanej d'a yichan̈ eb' vin̈ tic? xchi d'a vin̈.

—Yel ton Mamin. Ojtacxo to xajan ach vuuj, xchi vin̈aj Pedro chi' d'ay.

—Tato icha chi', icha junoc tan̈vum calnel syac' va noc' yunetac scalnel, icha chi' tzutej a c'ayb'an eb' vico', xchi Jesús d'a vin̈.

16 Ix lajvin̈ej yalan juntzan̈ chi', ix yalanxi:

—Ach Simón yuninal vin̈aj Jonás, ¿tzam in a xajanej? xchi d'a vin̈.

—Yel ton Mamin. Ojtacxo to tzach in xajanej, xchixi vin̈.

—Tato icha chi', icha junoc tan̈vum calnel stan̈van noc' scalnel, icha chi' tzutej a tan̈van eb' vicxo, xchi Jesús chi' d'a vin̈.

17 Ix yalanxi d'a yoxelal:

—Ach Simón yuninal vin̈aj Jonás, ¿tzam in a xajanej? xchi d'a vin̈.

Yuj chi' ix te cusq'ue vin̈aj Pedro chi', yujto yoxelalxo sc'anb'an Jesús chi' d'a vin̈ tato xajan yuj vin̈. Yuj chi' ix yalanxi vin̈:

—Mamin, ojtacxo smasanil, ojtac to xajan ach vuuj, xchi vin̈ d'ay.

—Tato icha chi', icha junoc tan̈vum calnel syac' va noc' scalnel, icha chi' tzutej a c'ayb'an eb' vicxo.

18 Val yel sval d'ayach, a d'a yic quelem achto, munil tza pich a b'a. Tzach b'eyec' b'aj ay a gana. Palta ayic ol ach ichamaxoc, ton̈ej ol aq'uel lian a c'ab', ch'oc mach ol tzec'an a nan̈al, ol ach ic'jocb'at b'aj max yal a c'ool, xchi Jesús d'a vin̈aj Pedro chi'.

19 Icha chi' yutejnac yalan yuj tas ol aj scham vin̈aj Pedro chi', yic ol sch'oxel vin̈ to nivan yelc'och Dios. Ix lajvi chi', ix yalanxi d'a vin̈:

—Ochan̈ tzac'an vuuj, xchi d'a vin̈.

A jun sc'ayb'um Jesús xajan yuuj

20 Axo ix meltzajb'at q'uelan vin̈aj Pedro chi' d'a spatic, ix yilan vin̈, a vin̈ sc'ayb'um Jesús xajan yuuj, tzac'anxooch vin̈ yuj eb'. Aton jun vin̈ chi' ix em c'ojan d'a stz'ey Jesús ayic ix va eb' junel, ayic ix sc'anb'an vin̈ d'a Jesús chi': Mamin, ¿mach ol ach ac'anoch d'a yol sc'ab' chamel chi'? xchi vin̈ d'ay. 21 Ayic ix yilan jun vin̈ chi' vin̈aj Pedro, ix sc'anb'an vin̈ d'a Jesús:

—Mamin, xal jun vin̈ sja tic, ¿tas ol ic'an scham vin̈? xchi vin̈ d'ay.

22 Yuj chi' ix yalan Jesús chi' d'a vin̈:

—Taxon̈ej in gana pitzanto vin̈ ayic ol in jaxoc, malaj ochi. A ach tic, ochan̈ tzac'an vuuj, xchi d'a vin̈.

23 Yuj chi' ix el specal d'a scal eb' yicxo Dios to man̈ ol cham jun vin̈ sc'ayb'um Jesús chi'. Palta maj yal-laj Jesús tato man̈ ol cham vin̈, an̈ej ix yala': Taxon̈ej in gana pitzanto vin̈ ayic ol in jaxoc, malaj ochi, xchi.

24 Aton jun vin̈ c'ayb'um tic syac' testigoal sb'a d'a juntzan̈ tic, ix stz'ib'ejcan vin̈. Cojtac to te yel juntzan̈ ix stz'ib'ejcan vin̈ tic.

25 Tzijtumto juntzan̈xo tas ix sc'ulej Jesús. Q'uinaloc tato ix tz'ib'chajcan d'a junjunal, tzin na'a to max yab'laj jun yolyib'an̈q'uinal tic yic smolchajcan juntzan̈ uum b'aj tz'ib'ab'ilcan chi'. Amén

1.29 1:29 Syac' noc' calnel eb' israel silab'oc d'a Dios, yic sc'anan nivanc'olal sb'a eb' yuj smul.

1.51 1:51 A jun pasaje tic tz'ac'an najicot svayich vin̈aj Jacob sb'inaj d'a Génesis 28.12.

2.14 2:14 Il nota d'a Mateo 21.12.

3.3 3:3 A jun lolonel tic d'a griego chab' syalelc'ochi. Tz'alji d'a schaelal, ma tz'alji d'a sq'uinal scot d'a satchaan̈.

3.8 3:8 A juntzan̈ ti' ix yal Jesús, aton griego yed' hebreo. A d'a chab' ti'al chi', junn̈ej lolonel syalelc'ochi “espíritu,” syalpaxelc'ochi “ic'”.

3.14 3:14 A d'a Números 21.6-9 tz'ilchaj yab'ixal jun q'ueen chan.

3.29 3:29 Ay b'aj syal ch'an̈ Biblia yuj nupnajel to yechel Dios yed' israel, ma Cristo yed' iglesia. A d'a jun pasaje tic, a vin̈ snupnaji, aton Cristo, a pax jun yamigo vin̈ snupnaj chi' sch'oxcot yechel vin̈aj Juan, vin̈ tz'ac'an bautizar.

6.31 6:31 A yab'ixal maná, tz'ilchaj d'a Éxodo 16.

8.24 8:24 A Jesús syala' to “A In Ton Tic” sb'i, syalelc'ochi to Dios paxi, yujto a jun b'i tic tz'alji d'a Dios d'a Antiguo Testamento.

8.57 8:57 Toxo slajvi chab' mil ab'il scham vin̈aj Abraham, ichato chi' ix alji Jesús.

10.3 10:3 A sb'eyb'al eb' ay noc' scalnel d'a scal eb' israel to junn̈ej macte' b'aj tz'och noc' scalnel eb' chi' smasanil. Junn̈ej mach stan̈van noc' d'ac'valil. Junjun eb' aj calnel tzul yiq'uelta noc' eb' d'a yol macte' chi' d'a c'ualil.

10.34 10:34 A Dios ix alani: “Ix val a in tic to dios ex,” a d'a eb' juez tz'alji, yujto sq'uexul Dios yajoch eb' d'a eb' anima.

11.44 11:44 A sb'eyb'al eb' israel, tato ay mach schami, sb'ac'och juntzan̈ c'apac eb' d'ay. Yuj chi' ix yal Jesús to xuyjiel c'apac c'apac b'ac'anoch d'a vin̈aj Lázaro chi'.

13.5 13:5 A junoc checab' malaj jab'oc yelc'ochi, a' ayoch d'a yib'an̈ sb'ican oc.

15.1 15:1 A d'a Antiguo Testamento icha d'a Isaías 5, syalcoti to a eb' israel lajan eb' icha junoc ib' te' uva yic Dios, palta chuclaj sat te' syac'a'. A d'a jun pasaje tic, syal Jesús to a d'ay ol elc'och tas sgana Dios d'a spatic israel chi'.

19.31 19:31 A sgana eb' to smac'poj sat penec eb' ayq'ue d'a te' culus chi' eb', yic vach' elan̈chamel scham eb', tz'ic'jiemta eb'. A sb'eyb'al eb' romano to scan d'un̈an snivanil eb' masanto syal sc'ab'at d'a te' culus chi'.

HECHOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

A Tas Sc'ulejnac Eb' Schecab' Jesús

HECHOS

Hechos sb'i jun libro tic, yujto a d'ay tz'ib'ab'ilcan tastac sc'ulejnac eb' schecab' Jesús. A vin̈aj Lucas tz'ib'annaccan jun libro tic. Syalcoti to a Yespíritu Dios ix cuchb'an eb' schecab' ayic ix yalanel yab'ixal Jesús eb' d'a Jerusalén, d'a Judea, d'a Samaria masanto b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal. Syalcoti to a jun c'ayb'ub'al tic, ix el yich d'a scal eb' israel, ix pucaxb'at d'a scal masanil anima. Ix snib'ej vin̈aj Lucas tic sch'oxeli to man̈ chucoc jun c'ayb'ub'al tic d'a sat eb' yajal d'a Roma ayic ix el yich. Icha ton tic ix aj yelc'och tas tan̈vab'il yuj eb' israel chi'.

A jun libro tic, ox macan̈ yaji: B'ab'el macan̈, tz'el yich d'a capítulo 1 masanto d'a 7, syalcot tas ix aj sq'uib' sb'isul eb' b'ab'el creyente d'a Jerusalén. Schab'il macan̈, tz'el yich d'a capítulo 8 masanto d'a 12, syalcot tas ix aj sc'och jun c'ayb'ub'al tic d'a juntzan̈xo lugar d'a yol yic Palestina. Yoxil macan̈, tz'el yich d'a capítulo 13 masanto d'a slajvub' jun libro tic, syalcot tas ix aj sc'och vach' ab'ix yic colnab'il d'a scal eb' man̈ israeloc, masanto d'a Roma.

Te nivan tas syalcot yuj tas sch'oxnac Yespíritu Dios ayic ix em d'a yib'an̈ eb' b'ab'el creyente d'a sc'ual Pentecostés. Yac'nac val spoder d'a eb', ix cuchb'aj eb' yuuj. A val sc'ayb'ub'al eb' b'ab'el creyente chi', a tz'ac'an checlajeli to te nivan spoder evangelio d'a junjun creyente.

1

Ix yal Jesús to ol yac' Espíritu Santo

1 Ay jun b'ab'el uum tz'ib'ab'ilxo b'at d'ayach vuuj, ach Teófilo.1.1 Ata' ix vala' jantac tas ix sc'ulej Jesús yed' tas ix yac' c'ayb'ajoc, yictax ix syamanoch sc'ayb'ani 2 masanto ix ja jun c'ual ayic ix pax d'a satchaan̈. Ayic manto paxi, ix yalancan juntzan̈ schecnab'il d'a eb' schecab', aton eb' sic'b'ilel yuuj, icha ix ac'ji yal yuj Yespíritu Dios. 3 Ayic toxo ix ec' chamel d'a yib'an̈, tzijtum elto ix sch'ox sb'a d'a eb' schecab' chi'. 40 c'ualto ix eq'ui, ixto sch'ox sb'a d'a eb' to yel ix pitzvixi. Ix yalancan d'a eb' to ol vach' och Dios Yajalil.

4 Ayic ayto ec' yed' eb' schecab' chi', ix yalan icha tic d'a eb':

—Man̈ ex el d'a yol chon̈ab' Jerusalén tic. Tan̈vejec jun tas yalnaccan Dios d'ayex, icha vutejnac valan d'ayex. 5 Yel toni, a vin̈aj Juan ac'jinac bautizar eb' anima d'a a a'. Palta ato d'a yic jayexo c'u, ol ac'joc Yespíritu Dios d'ayex. Ichato ol ex ac'joc bautizar yuuj, xchi Jesús.

Paxnacq'ue Jesús d'a satchaan̈

6 Ayic ayto ec' Jesús yed' eb' sc'ayb'um chi', ix sc'anb'an eb' d'ay:

—Mamin, ¿am ticnaic ol a colelta eb' quetchon̈ab' israel, yic munil scac'och junoc yajal d'a co cal junelxo? xchi eb'.

7 Yuj chi' ix yalan d'a eb':

—Max ac'jilaj eyojtaquejel sc'ual, ma stiempoal b'aq'uin̈ ol ujoc, yujto a juntzan̈ chi', an̈ej Dios co Mam ay yalan yic d'ay. 8 Palta ol yac' spoder Dios d'ayex, ayic ol ochcan Espíritu Santo d'ayex. Ol lajvoc chi', axo eyalanel vab'ixal d'a Jerusalén tic, d'a masanil yol yic Judea tic, d'a yol yic Samaria yed' d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic, xchi d'a eb'.

9 Axo ix lajvi yalan juntzan̈ chi', ix q'uex d'a satchaan̈. Q'uelanq'ue eb' d'ay ix satq'ue d'a scal jun asun.1.9 Majxo yil-laj eb'. 10 Q'uelanto q'ue eb' d'a satchaan̈ chi' ayic vanto sq'uex Jesús, axo ix yilan eb', ayxoec' chavan̈ ángel icha yilji anima d'a stz'ey eb', te sac spichul eb'. 11 Ix yalan eb':

—Ex vinac aj Galilea, ¿tas yuj an̈eja' eyajq'ue q'uelan d'a satchaan̈? A Jesús, ix el d'a e cal, ix pax d'a satchaan̈, icha ix aj eyilan sq'uex tic, icha pax chi' ol aj yemxuli, xchi eb' ángel chi' d'a eb'.

Ochnaccan vin̈aj Matías sq'uexuloc vin̈aj Judas

12 Ix lajvi chi', ix emixta eb' sc'ayb'um Jesús chi' d'a tzalan Olivo chi'. Ix b'atxi eb' d'a Jerusalén. A jun tzalan chi', ay am nan̈aloc legua scal yed' Jerusalén chi'. 13 Ix lajvi sc'och eb' d'a chon̈ab' chi', ix q'ue eb' d'a jun cuarto chaan̈ yajq'uei. Aton b'aj ay sposado vin̈aj Pedro, vin̈aj Jacobo, vin̈aj Juan, vin̈aj Andrés, vin̈aj Felipe, vin̈aj Tomás, vin̈aj Bartolomé, vin̈aj Mateo, vin̈aj Jacobo yuninal vin̈aj Alfeo, vin̈aj Simón, aton vin̈ yetb'eyumejnac sb'a yed' eb' Zelote yed' vin̈aj Judas yuninal vin̈aj Jacobo. Ata' ay sposado eb' vin̈ smasanil. 14 Junjun c'u smolb'an sb'a eb' vin̈ smasanil ta', yic slesalvi eb' vin̈ d'a Dios yed' eb' vin̈ yuc'tac Jesús, ix María ix snun Jesús chi' yed' juntzan̈xo eb' ix ix.

15 A d'a jun tiempoal chi', ay am junoc 120 eb' creyente ix smolb'ej sb'a. Axo vin̈aj Pedro ix q'ue vaan d'a scal eb'. Ix yalan vin̈:

16 —Ex vuc'tac ex vanab', yovalil ix elc'och icha tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios. Yujto a Yespíritu Dios ac'annac stz'ib'ejcan vin̈aj David yuj vin̈aj Judas, aton vin̈ ch'oxjinac Jesús d'a eb' yamjinac. 17 A vin̈aj Judas chi', quetb'eyum co b'a yed' vin̈ d'a yalan̈taxo, junn̈ej copisio yed' vin̈. 18 Palta a yed' q'uen tumin ix scha vin̈ d'a spatic jun chucal ix sc'ulej chi', a yed' q'uen ix sman jun lum luum vin̈, ix cot pichnaj vin̈, ix elta usnaj yol sc'ool vin̈. 19 A eb' ay d'a Jerusalén tic, ix laj yab' specal jun chi' eb'. Yuj chi' ix yac' scuch jun luum chi' eb', Acéldama d'a sti' eb'. Syalelc'ochi: Lum Schiq'uil Anima. 20 Syal pax icha tic d'a jun libro Salmos:

Canocab' tz'inan b'aj cajan vin̈.

Man̈xaocab' mach ol cajnaj d'ay, xchi.

Syalanxi icha tic:

Ch'ocxoocab' mach tz'ochpaxcan d'a yopisio, xchicani.

21-22 Yuj chi' co siq'uequelta junoc mach tz'och sq'uexuloc vin̈. Scac'anoch yopisio yalaneli to ix pitzvixi Jesús. A jun ol co siq'uelta chi', yovalil toxonton quetb'eyum co b'a yed'oc ayic on̈ ec' yed' Cajal Jesús, yictax yac'jinac bautizar eb' anima yuj vin̈aj Juan, masanto ix pax Jesús d'a satchaan̈, xchi vin̈aj Pedro chi' d'a eb'.

23 Yuj chi', ix naji d'a yib'an̈ chavan̈ eb' vin̈, aton vin̈aj José Barsabás, scuchan pax Justo yed' vin̈aj Matías. 24 Ix lajvi chi', ix lesalvi eb' smasanil. Ix yalan eb' icha tic:

—Mamin, ojtac tas yaj co pensar co masanil. Yuj chi' ch'ox d'ayon̈ mach junoc eb' chavan̈ tic tza siq'uelta 25 yic vach' ol och yopisio schecab'oc Jesucristo. Yujto ix ic'jiel vin̈aj Judas d'a yopisio yuj smul. Ix b'at vin̈ b'aj smoj sc'ochi, xchi eb'.

26 Ix lajvi chi', ix och suerte d'a yib'an̈ eb' vin̈ schavan̈il. Yuj chi' ix checlajelta to a vin̈aj Matías ix ochcan d'a yib'an̈. A vin̈ ix ochcan stz'acub'oc eb' vin̈ uxluchvan̈ schecab' Jesucristo chi'.

2

Emnacul Espíritu Santo d'a yib'an̈ eb' creyente

1 Ayic ix ja sc'ual q'uin̈ Pentecostés,2.1 junn̈ej b'aj ix smolb'ej sb'a eb' creyente smasanil. 2 Axo d'a jun rato chi', ix c'an̈ jun d'a satchaan̈, icha sc'an̈ junoc ic' te ov. Ix laj c'an̈ yec' d'a yol jun pat b'aj c'ojanem eb' chi'. 3 Ix yilan juntzan̈ tas eb' icha sq'ue n̈iln̈on te' c'ac'. Ix pucaxb'at d'a scal eb'. Ix em d'a yib'an̈ junjun eb'. 4 Ix laj ochcan Yespíritu Dios d'a junjun eb'. Ix och ijan eb' slolon d'a juntzan̈xo ch'occh'oc tial, ato syala' tas ix ac'ji yal eb' yuj Espíritu Santo chi'.

5 A d'a jun tiempoal chi' ayec' juntzan̈ eb' israel d'a Jerusalén chi', aton eb' scot d'a ch'occh'oc chon̈ab'il d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A d'a Dios syal sb'a eb'. 6 Ayic ix c'an̈ jun chi', tzijtum anima ix smolb'ej sb'a d'a jun pat chi'. Ix laj somchaj spensar eb', yujto ix laj yab'laj sti' eb', yujto a eb' creyente syal sti' junjun chon̈ab' eb'. 7 Ix te sat sc'ool eb', ix laj och q'ueljab' eb'. Ix laj yalan eb':

—A val eb' van slolon tic, aj Galilea eb' smasanil. 8 Yuj chi', ¿tas yuj scab' yalan co ti' eb'? Palta ina ch'occh'oc co ti' junjun on̈. 9 A d'a co cal tic ay eb' aj Parta. Ay eb' aj Media, ay eb' aj Elam, ay eb' aj Mesopotamia, ay eb' aj Judea, ay eb' aj Capadocia, ay eb' aj Ponto yed' d'a juntzan̈xo chon̈ab' d'a yol yic Asia. 10 Ay eb' aj Frigia, eb' aj Panfilia, eb' aj Egipto. Ay pax eb' aj Libia d'a yichan̈b'at Cirene. Ay pax juntzan̈ eb' aj Roma, aytaxon ec' d'a tic. Quetisraelal nan̈al eb'. Axo nan̈alxo eb' man̈ israeloclaj eb', palta ochnac eb' d'a co c'ayb'ub'al. 11 Ay pax eb' aj Creta yed' eb' aj Arabia. Co masanil scab' slolon eb' d'a co ti' yic syalan eb' jantac val tas satub'tac sb'o Dios, xchi eb'.

12 Ix laj sat sc'ool eb' smasanil, ix laj somchaj eb'. Ix laj yalan eb':

—¿Tas val yaj juntzan̈ tic? xchi eb'.

13 Palta ay juntzan̈xo eb' jun, ton̈ej ix b'uchvaj eb'. Ix yalan eb':

—A juntzan̈ eb' tic, uc'uman̈ eb', xchi eb'.

Yalnaquel slolonel Dios vin̈aj Pedro

14 Yuj chi', ix q'ue lin̈an vin̈aj Pedro yed' eb' vin̈ uxluchvan̈ yetchecab'vumal. Te chaan̈ ix yal vin̈ d'a scal eb' anima chi':

—Ex aj Judea yed' ex e masanil ayextaxonec' d'a Jerusalén tic, svac' eyojtaquejel tas yaj jun tic. Aq'uecoch e chiquin d'a tas ol val d'ayex. 15 ¿Tom tze na'a to uc'um on̈ an̈? Maay, ina q'ue c'ualto ticnaic. 16 Palta a vin̈aj Joel, vin̈ schecab' Dios d'a peca', ayocto yalannaccan vin̈ d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, xchi icha tic:

17 Ix yalan Dios: A d'a yic slajvub' c'ual, ol vac'och Vespíritu d'a masanil anima.

Axo eb' eyuninal yed' eb' eyisil ol alanel in lolonel.

A d'a eb' quelemtac ol in ch'ox juntzan̈ tas d'a vayichal.

Axo d'a eb' ichamtac vinac, ol in lolon d'a eb' d'a svayich.

18 A d'a jun tiempoal chi', ol vac'och Vespíritu d'a jantacn̈ej eb' tzin ac'an servil, vach'chom vinac, mato ix, ol yalel in lolonel eb'.

19 Ol in ch'oxan juntzan̈ tas d'a satchaan̈ yed' d'a yolyib'an̈q'uinal, ol sat sc'ool eb' anima yilani. Ol in ch'oxpax juntzan̈xo tas sch'oxanel in poder, aton chic', c'ac' yed' jun nivan tab' icha asun.

20 A c'u ol q'uic'b'oqueloc.

Axo q'uen uj, te chac ol aj q'ueen icha chic'.

Icha chi' ol ajoc ayic manto ja sc'ual yoval in c'ool a in Yajal in tic.

A jun c'ual chi', te nivan yelc'ochi. Ol te sat sc'ool eb' anima yuuj.

21 Axo eb' syal sb'a d'ayin a in Yajal in tic, ol laj colchaj eb', xchi Dios d'a Slolonel chi'.

22 Ex vetisraelal, aq'uecoch e chiquin d'a juntzan̈xo ol val tic d'ayex. A Dios ix ch'oxani chajtil yopisio Jesús aj Nazaret d'ayex, ayic ix sb'oan juntzan̈ milagro, juntzan̈ malaj b'aj squila' yed' juntzan̈xo tas sch'oxanel spoder. A juntzan̈ chi' ix sb'o Dios yed' Jesús. Ina eyojtactaxon juntzan̈ tic. 23 Palta a Jesús chi', ix ac'jicanoch d'a yol e c'ab', yujto icha chi' ix el d'a sc'ool Dios. Yictax d'a pecataxo yojtacxo Dios tas ol javoc d'a yib'an̈ Jesús chi'. A ex tic ix e majnej sc'ab' eb' chuc, yic ix eyamani, ix e culusanq'uei. Icha chi' ix eyutej e milanchamoc. 24 Palta axo Dios ix ac'an pitzvocxi. Ix yac'an ganar spitzvixi, yujto a chamel malaj tz'och d'ay. 25 A vin̈aj David alannaccan yab'ixal Jesús chi' to ol pitzvocxi. Xchi icha tic:

Masanil tiempo naan achn̈ej vuuj. Yujto ayachec' d'a in vach' c'ab', yuj chi' max somchajel-laj in c'ool.

26 Yuj chi' ste tzalaj in c'ool, tzin b'itan d'a tzalajc'olal. Malaj tas tzin na yuj in nivanil tic, yujto tzach vac'och yipoc in c'ool.

27 Yujto man̈ ol actejcanlaj in pixan d'a scal eb' chamnac, man̈ ol a cha c'ab'at in nivanil tic, a in ton tic sic'b'il in el uuj.

28 Ix ac' vojtaquejel sb'eal q'uinal, ol ac' tzalajb'oc in c'ool ayic ayachec' ved'oc.

Icha chi' yaj stz'ib'ancan vin̈aj David d'a Slolonel Dios.

29 Ex vetchon̈ab', te chequel tas ajnac vin̈ co mam quicham aj David chi'. Cojtac to chamnac vin̈, mucnajnac vin̈. A jun yed'tal b'aj mucan vin̈ chi', an̈eja' chequelto yajec' ticnaic. 30 Palta a vin̈aj David chi', ac'b'il yopisio vin̈ yalancani tastac ol javoc. Yojtac vin̈ to te yel sti' Dios yac'naccan d'ay, to a Cristo ol elixcan yin̈tiloc, axo yochcan reyal chi' sq'uexuloc vin̈. 31 Ayocto ix yojtacanel vin̈aj David chi' tas ol aj Cristo. Yuj chi' yalnaccan vin̈ to ol pitzvocxi Cristo chi'. Ix yalanpaxcan vin̈ to a Dios man̈ ol actancan spixan d'a scal eb' chamnac. Axo snivanil, man̈ ol c'aoc. 32 Yuj chi' a Jesús tic, a Dios ix ac'anxi pitzvoc. Co masanil scac'och co b'a testigoal yuj jun tic, yujto ix quila'. 33 An̈ejtona', ix pax d'a satchaan̈ yuj spoder Dios, yic b'at em c'ojan d'a svach' c'ab' Dios chi', axo ix ac'an Espíritu Santo d'ay, icha yutejnac yalancani. Axo Jesús chi' ix ac'ancot jun tzeyil tic yed' jun tzeyab' tic. 34 A vin̈aj David chi' maj b'atlaj vin̈ d'a satchaan̈ yed' snivanil. Palta yalnaccan vin̈ icha tic:

A Dios Cajal alannac d'a Vajalil: Eman̈ c'ojan d'a in vach' c'ab',2.34

35 masanto ol vac'canoch eb' ayoch ajc'ool d'ayach d'a yalan̈ oc, xchi Dios d'a Vajalil, xchi vin̈aj David chi'.

36 Palta in gana tzeyojtaquejel sic'lab'il e masanil ex vetisraelal to a Jesús ix e culusejq'ue chi', aton ix ac'jioch Cajaloc yuj Dios. Ix ac'jioch Cristoal, aton jun tan̈vab'iltaxon sjavi cuuj, xchi vin̈aj Pedro chi'.

37 Ayic ix yab'an juntzan̈ chi' eb' chon̈ab', ix te och pitz'an cusc'olal d'a spixan eb'. Ix yalan eb' icha tic d'a vin̈aj Pedro yed' d'a juntzan̈xo eb' schecab' Jesús:

—Ex vetanimail, ¿tas vach' co c'ulan ticnaic jun? xchi eb'.

38 Yuj chi', ix yal vin̈aj Pedro chi' d'a eb':

—Naec e b'a. Aq'uec bautizar e b'a d'a sb'i Jesucristo, yic vach' ol ac'joc lajvoc e mul yuj Dios. Ichato chi', ol yac'an Espíritu Santo d'ayex. 39 Yujto icha chi' ajnac yac'annaccan sti' d'ayon̈, d'a eb' cuninal yed' pax d'a masanil mach najat ay. Yujto a Cajalil co Diosal syac' Yespíritu d'a jantacn̈ej eb' syavtejcot yicoc, xchi vin̈aj Pedro chi' d'a eb'.

40 Tzijtumto tas ix yal vin̈ d'a eb'. Ix yac'anpax razón vin̈ d'a eb':

—Iq'uequel e b'a d'a scal eb' malaj svach'il tic, xchi vin̈.

41 Yuj chi' ay eb' ix ac'anoch d'a sc'ool tas ix yal vin̈aj Pedro chi'. Ix yac'an ac'joc bautizar sb'a eb'. A eb' ix och creyenteal d'a jun c'u chi', ay am oxeoc mil eb'. 42 Ix yac'an val och spensar eb' d'a juntzan̈ c'ayb'ub'al ix yal eb' schecab' Jesús chi'. Junxon̈ej ix yutej spensar eb' smasanil. Slesalvi eb', smolb'an sb'a eb', svaan ixim pan eb' yic vach' snaancot Jesús Cajal eb'.

A sb'eyb'al eb' b'ab'el creyente

43 A eb' schecab' Jesús, tzijtum milagro ix sch'ox eb' yuj spoder Dios. Yuj chi' ix laj xiv eb' anima smasanil. 44 Jantacn̈ej eb' ix ac'anoch Cristo d'a sc'ool, junxon̈ej ix aj eb'. Jantacn̈ej tastac ay d'a eb', junxon̈ej ix laj yutej eb'. 45 Ay eb' ix laj schon̈el sluum yed' jantacn̈ej tastac ay d'a eb'. Ix laj spucanec' stojol eb' d'a scal, icha syala' tastac tz'och yuj junjun eb'. 46 Junjun c'u smolb'an sb'a eb' d'a yol yamaq'uil stemplo Dios. Axo d'a spat eb' smolb'ej sb'a yic smol va eb'. Junxon̈ej slaj va eb' d'a tzalajc'olal. Te junc'olal ix aj eb'. 47 Slaj yalan vach' lolonel eb' d'a Dios, ste tzalaj pax eb' anima smasanil yed' eb'. Axo Jesús Cajal tz'ac'an q'uib' sb'isul eb' d'a junjun c'u, yuj eb' van scolchaj chi' yuuj.

3

B'onacxi yoc jun vin̈ max yal sb'eyi

1 A junel, d'a a las tres yic yemc'ualil, molan ix b'at vin̈aj Pedro yed' vin̈aj Juan d'a stemplo Dios, yujto icha chi' yorail slesalvi eb' aj Israel ta'. 2 Ay jun vin̈, junjun c'u tzul chelchajcan d'a yol sti' jun spuertail yamaq'uil templo chi', aton d'a jun scuch Vach' Yilji, yic sc'an tumin vin̈ d'a eb' sc'och d'a yol yamaq'uil templo chi', yujto max yal sb'ey vin̈ yictax ix alji. 3 Axo ix yilan vin̈ sc'och vin̈aj Pedro yed' vin̈aj Juan d'a stemplo Dios chi', ayic van yoch eb' vin̈ ta', ix sc'anan stumin vin̈ d'a eb' vin̈. 4 Axo vin̈aj Pedro yed' vin̈aj Juan chi' ix och q'uelan d'a vin̈.

—Cotan̈ q'uelan d'ayon̈, xchi vin̈aj Pedro chi' d'a vin̈.

5 Yuj chi', ix och q'uelan vin̈ d'a eb' vin̈. A snaan vin̈ to ol ac'joc jab'oc stumin vin̈ yuj eb' vin̈. 6 Palta ix yalan vin̈aj Pedro chi' d'a vin̈:

—A in tic, malaj in tumin. Palta ay jun syal vuuj, a yed' jun chi' ol in colvaj d'ayach. Yuj spoder Jesucristo aj Nazaret q'uean̈ vaan, b'eyan̈, xchi vin̈ d'a vin̈.

7 Axo vin̈aj Pedro chi' ix yaman sc'ab' vin̈ d'a svach'. Ix squetzanq'ue vaan vin̈. Elan̈chamel ix och yip yoc vin̈ yed' yip sjaj yoc vin̈ schab'il. 8 Ix q'ue jucnaj vin̈, ix och ijan vin̈ sb'eyi. Ix och vin̈ d'a yol yamaq'uil templo chi' yed' eb' vin̈, sq'ue chennaj vin̈ ayic sb'eyec' vin̈. Ix yalanpax vach' lolonel vin̈ d'a Dios. 9 Axo eb' anima ayec' ta', ix laj yil eb' sb'eyec' vin̈, ix yab'an eb' yalan vach' lolonel vin̈ d'a Dios. 10 Yuj chi' ix te sat sc'ool eb' yuj tas ix aj sb'o vin̈, yujto yojtac eb' to junjun c'u c'ojanem vin̈ sc'an tumin d'a sti' spuertail yamaq'uil templo chi', aton d'a jun scuch Vach' Yilji.

Ix lolon vin̈aj Pedro d'a stentail yic Salomón

11 A vin̈ ix b'oxi yoc chi', junn̈ej tz'ec' vin̈ yed' vin̈aj Pedro yed' vin̈aj Juan chi'. Axo eb' anima smasanil, ix te sat sc'ool eb'. Yuj chi' ix smolb'an sb'a eb' smasanil d'a stz'ey eb' vin̈ ayic ayec' eb' vin̈ d'a jun stentail stemplo Dios scuchan Yic Salomón. 12 Ayic ix yilan jun chi' vin̈aj Pedro chi', ix yalan vin̈ d'a eb':

—Ex vetisraelal, ¿tas yuj ste sat e c'ool on̈ eyilani? ¿Tas yuj tzex och q'uelan d'ayon̈? Man̈ e na'a to yuj co jelanil mato yuj co vach'il ix b'oxi sb'ey jun vin̈ tic. 13 A co Diosal, an̈eja' jun Dios b'aj yac'naquem sb'a eb' co mam quicham, aton vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Jacob. Yuuj paxi te nivan ix aj yelc'och Jesús, aton Yuninal. Palta a ex tic, ix eyac'och d'a yol sc'ab' eb' yajal. A vin̈ yajal scuchan Pilato, sgana vin̈ ix yaq'uel d'a libre. A exxo maj yal-laj e c'ool. 14 A Jesús chi', yicn̈ej Dios yaji, te tojol sb'eyb'al. Palta a exxo tic, maj e cha el-laj d'a libre. Axo jun vin̈ mac'umcham anima ix e c'anelta sq'uexuloc. 15 Icha chi' ix eyutej e milancham jun aj q'uinal. Palta a Dios ix ac'anxi pitzvoc d'a scal eb' chamnac. A jun tic scac' val och co b'a testigoal yuuj. 16 A jun vin̈ tzeyil tic, eyojtac vin̈, toxonton max yal sb'ey vin̈. Palta a Jesús ix ac'an b'oxoc vin̈. Yujn̈ej to scac'och Jesús chi' d'a co c'ool ix b'oxi sc'ool vin̈ sic'lab'il d'a eyichan̈ e masanil.

17 Axo ticnaic ex vetchon̈ab', vojtac to ix eyac' miljoccham Jesús chi' yujto man̈ eyojtacoc tas van e c'ulani. Icha pax chi' eb' yajal, man̈ yojtacoc eb'. 18 Palta icha chi' ix yutej Dios yac'an elc'och tas alb'ilcan yuj eb' schecab'. Yujto yalnaccan eb' to a Cristo yovalil ol yab' syail. 19 Yuj chi', naec e b'a. Q'uexec e b'eyb'al, aq'uec och e pensar d'a Dios, yic vach' ol succhaj sat e mul. Tato icha chi', ay jun tiempoal ol yac' Dios Cajal tzalajc'olal d'ayon̈ a on̈ israel on̈ tic. 20 A Dios ol checanxicot Jesús d'a schaelal, yujto a ac'jinac yopisio yoch Cristoal d'ayex yed' d'ayon̈. 21 Palta a ticnaic, yovalil ol cann̈ej Jesucristo d'a satchaan̈, masanto ol javoc jun tiempoal ayic ol b'o yaj masanil tas yuj Dios. Icha chi' yutejnac yalancanel d'a sti' eb' schecab' d'a peca', aton eb' yicn̈ej Dios yaji. 22 Axo vin̈aj Moisés alannaccan icha tic d'a eb' co mam quicham: A Dios Cajal ol sic'anelta jun schecab' d'a scal eb' quetchon̈ab', icha ix yutej in sic'anelta a in tic. Tzeyac' val och e chiquin d'a jantacn̈ej tas ol yal d'ayex. 23 Yujto a mach man̈ ol ac'anoch schiquin smaclan yab' tas ol yala', ol satxicanel d'a scal eb' quetchon̈ab', xchinaccan Moisés chi' d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani.

24 A jantacn̈ej eb' schecab' Dios ec'nac d'a peca', yictax yec'nac vin̈aj Samuel, ix laj yalcan yab'ixal jun tiempoal van yec' tic eb'.

25 Palta a ex tic, yin̈til ex can eb' vin̈ alannaccanel slolonel Dios chi' qued'oc. Yuj chi', ayic yac'annacpaxcan strato Dios yed' eb' co mam quicham chi', yac'nacpaxcan d'ayon̈ yed' eb'. Aton jun strato tic yac'naccan d'a vin̈aj Abraham chi'. Xchi icha tic: Yuj in̈tilal, ol vac' in vach'c'olal d'a eb' anima d'a junjun chon̈ab' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, xchi Dios d'a vin̈aj Abraham chi'. 26 Ayic ix yac'anxi pitzvoc Yuninal, a d'ayon̈ ix sb'ab'laj chequejcoti, yic vach' tzon̈ colchaji, scactancan co chucal junjun on̈, xchi vin̈aj Pedro chi' d'a eb'.

4

Ic'jinacb'at vin̈aj Pedro yed' vin̈aj Juan d'a eb' yajal

1 Ayic van yalan vin̈aj Pedro yed' vin̈aj Juan d'a eb' anima, ix c'och eb' vin̈ sacerdote, vin̈ yajalil4.1 eb' stan̈vumal stemplo Dios yed' eb' vin̈ saduceo. 2 Ix cot yoval eb' vin̈, yujto a vin̈aj Pedro yed' vin̈aj Juan chi', van sc'ayb'an eb' anima eb' vin̈. Van yalan eb' vin̈ to ol pitzvocxi eb' chamnac, yujto icha chi' ix aj spitzvixi Jesús. 3 Yuj chi' ix yamji eb' vin̈ yuj eb' vin̈, ix ac'jioch eb' vin̈ d'a preso. Yujto yemxo c'ualil, yuj chi' jun ac'val ix ochcan eb' vin̈. 4 Palta a val eb' ix ab'an slolonel Dios d'a scal eb' anima chi', tzijtum eb' ix ac'anoch Jesús d'a sc'ool. Yuj chi' ix te q'uib' sb'isul eb' creyente. A sb'isul eb' vin̈ vinac, ay am oyeoc mil.

5 Axo d'a junxo c'u ix smolb'ej sb'a eb' vin̈ sat yajal d'a Jerusalén chi', eb' vin̈ ichamtac vinac ay yopisio yed' eb' vin̈ c'ayb'um d'a ley Moisés. 6 Ajun vin̈aj Anás, vin̈ sat sacerdote ix c'ochpax yed' eb' vin̈, an̈ejtona' ix c'ochpax vin̈aj Caifás, vin̈aj Juan yed' vin̈aj Alejandro yed' jantacn̈ej eb' sc'ab' yoc eb' vin̈ sat sacerdote. 7 Ix b'at yac'an ic'joccot vin̈aj Pedro yed' vin̈aj Juan d'a yichan̈ eb' vin̈. Ix sc'anb'an eb' vin̈ d'a eb' vin̈:

—¿B'ajtil ix eyic' jun eyopisio tic yic tze c'ulan juntzan̈ tic? ¿Mach tz'ac'an e c'uloc? xchi eb' vin̈. 8 Axo vin̈aj Pedro chi', te ayoch Yespíritu Dios yed' vin̈, yuj chi' ix yal vin̈ icha tic:

—Ex yajal eyaj d'a eb' chon̈ab' yed' ex yichamtac vinaquil israel, 9 tze c'anb'ej d'ayon̈, yujto ay jun vach'il ix cac' d'a jun vin̈ max yaltaxon sb'ey tic, tecan e gana tzeyab'i tas ix aj sb'oxi vin̈. 10 Yuj chi' a jun tic ol cal d'ayex, yic ol yojtaquejel eb' quetisraelal smasanil. A vin̈ ix javi d'a eyichan̈ tic, ix b'oxi vin̈ yujn̈ej spoder Jesucristo aj Nazaret, aton jun ix e culusejq'uei. Palta axo Dios ix ac'anxi pitzvoc d'a scal eb' chamnac. 11 A ex tic, icha junoc b'oum pat, icha chi' eyaji. Axo Jesús, icha q'uen q'ueen alb'ilcan d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani to malaj tz'och d'ayex. Palta axo ix och yopisio, icha q'uen q'ueen ix och sjolomoc chiquin pat. 12 Malaj junocxo mach syal on̈ scolani, yujto a d'a yolyib'an̈q'uinal tic, malaj junocxo mach ix ac'ji yopisio yuj Dios yac'an co colnab'il, an̈ej val Jesús, xchi vin̈ d'a eb'.

13 Axo ix yilan eb' vin̈ yajal chi' to ix stec'b'ej sb'a vin̈aj Pedro chi' yed' vin̈aj Juan yalani. Ix yilanpax eb' vin̈ to man̈ c'ayb'ab'iloc eb' vin̈, comon anima eb' vin̈. Yuj chi' ix te sat sc'ool eb' vin̈. Ichato chi' ix nachajel yuj eb' vin̈ to junn̈ej ec'nac eb' vin̈ yed' Jesús. 14 Ix yilanpax eb' vin̈ to lin̈anoch vin̈ ix b'oxi yoc chi' d'a stz'ey eb' vin̈. Yuj chi' maj yal yac'anoch junoc tas eb' vin̈ d'a yib'an̈ eb' vin̈. 15 Yuj chi' ix yalan eb' vin̈ to tz'ic'jiel vin̈aj Pedro yed' vin̈aj Juan chi' d'a yichan̈ eb' vin̈, yacb'an slolon can eb' vin̈ sch'ocoj. 16 Ixn̈ej elta eb' vin̈, ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—¿Tas val scutej eb' vin̈ schavan̈il tze na'a? Yujto yojtacn̈ej eb' aj Jerusalén tic to ix sb'o jun nivan milagro eb' vin̈. Yuj chi' max yal calani to es. 17 Axo ticnaic, yic max spuquel jun ab'ix tic eb' vin̈ d'a scal eb' anima, co xib'tejec eb' vin̈, yic vach' man̈xo ol yalel yab'ixal Jesucristo eb' vin̈ d'a junocxo anima, xchi eb' vin̈ yajal chi'.

18 Ix lajvi chi', ix yavtanxioch eb' vin̈ eb' vin̈. Ix yalan val eb' vin̈ d'a eb' vin̈ to man̈xa b'aq'uin̈ syalel yab'ixal Jesús eb' vin̈, man̈xa pax b'aq'uin̈ sc'ayb'ej eb' anima eb' vin̈ d'a jun c'ayb'ub'al chi'. 19 Palta axo ix tac'vi vin̈aj Pedro yed' vin̈aj Juan chi' d'a eb' vin̈ icha tic:

—Scham val e naani. ¿Tom vach' d'a sat Dios tze na'a, tato a eyic chi' sco c'anab'ajej, axo Dios max co c'anab'ajej tas syala'? 20 Yuj chi', max yal cactan calanel yab'ixal tas ix quila' yed' tas ix cab'i, xchi eb' vin̈.

21 Yuj chi', ix vach' xib'taj eb' vin̈ yuj eb' vin̈. Ix ac'jiel eb' vin̈ d'a libre. Max nachaj yuj eb' vin̈ tas syutej eb' vin̈ yac'anoch yaelal d'a yib'an̈ eb' vin̈. Yujto masanil eb' chon̈ab' van yalan vach' lolonel d'a Dios yuj jun ix sc'ulej eb' vin̈ chi'. 22 A vin̈ ix b'oxi yoc chi', másxo 40 ab'il sq'uinal vin̈.

Sc'an stec'anil eb' creyente d'a Dios

23 Ix lajvi yac'jiel vin̈aj Pedro yed' vin̈aj Juan chi' d'a libre, ix b'at eb' vin̈. Ix c'ochxi eb' vin̈ b'aj aycan juntzan̈xo eb' yetb'eyum. Ix laj yalan eb' vin̈ jantac tas ix yal eb' vin̈ sat sacerdote yed' eb' vin̈ ichamtac vinac ay yopisio. 24 Axo ix yab'an eb' yetb'eyum eb' vin̈ chi', junn̈ej molan̈ ix aj slesalvi eb' d'a Dios. Ix yalan eb' icha tic:

—Mamin, ach co Diosal, a ach a b'onac satchaan̈ yed' lum luum tic, a' mar yed' smasanil tastac. 25 A ach lolonnac ach yed' Espíritu d'a jun a checab' scuch David ayic yalannaccan icha tic:

¿Tas val yuj tz'el veq'uec'oc yav eb' ch'oc chon̈ab'il sq'uechaan̈? ¿Tas val yuj slajtiej sb'a eb' d'a junoc tas man̈ ol tzac'van eb' sb'oani?

26 A eb' vin̈ rey yed' eb' vin̈ yajal d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', schichonoch sc'ool eb' vin̈, smolb'an sb'a eb' vin̈, junlajanxon̈ej syutej slajtian sb'a eb' vin̈ d'a spatic vin̈ Yajal yed' d'a spatic vin̈ rey sic'b'ilel uuj, xchi d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani.

27 D'a val yel, a vin̈aj Herodes, vin̈aj Poncio Pilato, eb' man̈ israeloc yed' pax eb' israel, ix smolb'ej sb'a eb' d'a yol chon̈ab' tic. Ix slajtian sb'a eb' d'a spatic Uninal, aton jun sic'b'ilelta uuj, aton jun ac'b'ilcan yopisio uuj. 28 Ix laj sb'o eb' jantacn̈ej tas alb'ilcan uuj d'a peca', yujto elnacxo d'a a c'ool to icha chi' sc'ulej eb'. 29 Axo ticnaic Mamin, ina val eb' tic, ste cot yoval eb' d'ayon̈. Yuj chi', ac' co tec'anil yic max on̈ xiv calanel a lolonel, yujto a checab' on̈. 30 Ac' val a poder d'ayon̈, yic vach' ol b'oxoc sc'ool eb' penaay. Ac' co b'o juntzan̈ milagro sch'oxanel a poder, yujn̈ej Uninal aton Jesús, sic'b'ilcaneli, xchi eb' d'a Dios.

31 Ayic ix lajvi slesalvi eb' chi', axo jun pat b'aj ayec' eb' chi' ix te tzicub'tan̈aj yuj Dios. Ix te och val Yespíritu Dios yed' eb' smasanil. Yuj chi' ix stec'b'ej sb'a eb' yalanel slolonel Dios chi'.

Junn̈ej yaj masanil tas yuj eb'

32 Jantacn̈ej eb' ix ac'anoch Jesús d'a sc'ool, jun lajann̈ej ix yutej spensar eb'. Junc'olalxon̈ej ix aj eb'. Malaj junoc mach ix alan yicoc junoc tas sch'ocoj. Yujto a jantacn̈ej tas ay d'a eb', junn̈ej ix yutej eb' smasanil. 33 Axo eb' schecab' Jesús ix tec'b'an sb'a yalaneli to ix pitzvixi Cajal Jesús chi'. Axo Dios ix och yed' eb' creyente smasanil. 34 Malaj junoc mach meb'a' ix ajcan d'a scal eb', yujto a jantacn̈ej eb' ay sluum ma spat, ix laj schon̈el eb'. Axo stojol ix yic'cot eb'. 35 Ix yac'anoch eb' d'a yol sc'ab' eb' schecab' Jesús chi'. Axo eb' ix pucanb'at d'a eb' creyente chi', ato syala' tas tz'och yuj junjun eb'. 36 Ay jun vin̈ creyente scuch José, ix ac'ji scuch Bernabé yuj eb' schecab' Jesús. A Bernabé syalelc'ochi, Ac'umoch Tec'anil. A vin̈ chi' yin̈tilalcan Leví vin̈, aj chon̈ab' Chipre vin̈. 37 Ay jun sluum vin̈ ix schon̈eli. Ix yic'ancot stojol vin̈, ix ul yac'ancan vin̈ d'a eb' schecab' Jesús.

5

A smul vin̈aj Ananías yed' ix Safira

1 Ay jun vin̈ scuchan Ananías, axo ix yetb'eyum vin̈ Safira sb'i ix. Ay jun sluum vin̈ ix schon̈eli. 2 Ix schaan stojol jun sluum vin̈ chi', palta ix yic'canel nan̈al yic vin̈ yed' ix yetb'eyum chi', yuj chi' man̈ tz'acanoc stojol ayic xid' yac'ancan vin̈ d'a eb' schecab' Jesús. Palta axo ix aj yalan vin̈ to tz'acan q'uen tumin chi' smasanil. Yojtac pax ix yetb'eyum vin̈ to icha chi' yaji. 3 Axo ix yalan vin̈aj Pedro d'a vin̈:

—¿Tas yuj ix yac' a c'ool vin̈ Satanás, yuj chi' tzesej d'a Yespíritu Dios? Ina ix ic'canel nan̈al q'uen ic d'a stojol jun a luum chi'. 4 Ayic manto a chon̈ luum, yel ic luum. An̈ejtona' icha pax chi', ayic ix a chon̈aneli, yel ic ton stojol chi'. Yuj chi', ¿tas yuj ix a na jun chucal tic? Man̈oclaj d'a eb' anima tzesej, palta a d'a Dios tzesej, xchi vin̈aj Pedro chi' d'a vin̈.

5 Ix lajvin̈ej yab'an jun chi' vin̈aj Ananías chi', ix ec' telnaj vin̈, ix cham vin̈. Axo eb' ix ab'an specal jun chi', ix te xiv eb'. 6 Axo juntzan̈ eb' quelemtac ix javi, ix sb'ac'anoch jun c'apac eb' d'a snivanil vin̈. Ix yic'anelta vin̈ eb', ix b'at smucancan vin̈ eb'.

7 Ayxom oxeoc hora scham vin̈aj Ananías chi', ix c'och ix yetb'eyum vin̈. Ix och ix d'a yol pat. Man̈ yojtacoc ix tato ay tas ix ic'an vin̈ yetb'eyum ix chi'. 8 Axo vin̈aj Pedro ix c'anb'an d'a ix:

—Al d'ayin, ¿tom yel to icha tic ix e chon̈b'at jun e luum chi'? xchi vin̈ d'a ix.

—I', ichaton chi', xchi ix d'a vin̈.

9 Yuj chi' ix yal vin̈ d'a ix:

—¿Tas yuj tze mol lajtiej e b'a yic tzeyac'an proval Yespíritu Dios Cajal? Ina yajec' eb' vin̈ ix xid' mucancan vin̈ etb'eyum d'a ti' pat chi'. Axo ticnaic ol ach yic'paxb'at eb' vin̈ a ach tic, xchi vin̈ d'a ix.

10 D'a jun rato chi', ix telvi ix d'a yichan̈ vin̈aj Pedro chi'. Ix cham ix. Axo ix ochc'och eb' quelemtac chi', ix yilan eb' chamnacxo pax ix. Yuj chi' ix yic'b'at ix eb'. Ix b'at smucanem ix eb' d'a stz'ey vin̈ yetb'eyum chi'. 11 Yuj chi' ix xivq'ue eb' creyente smasanil yed' jantacn̈ej eb' ix ab'an specal jun chi'.

Tzijtum milagro ix sb'o eb' schecab' Jesús

12 Axo eb' schecab' Jesús chi', tzijtum milagro ix sb'o eb'. Ix sch'ox val el spoder Dios eb' d'a scal eb' anima. A d'a jun stentail stemplo Dios scuchan yic Salomón, ata' ix smolb'ej sb'a eb' creyente smasanil. 13 Axo eb' man̈ creyenteoc, malaj eb' stec'b'ej sb'a sc'ochi yic smolb'an sb'a eb' yed' eb'. Palta yojtac eb' to te vach' eb' creyente chi'. 14 Tzijtum eb' vin̈ vinac yed' eb' ix ix, ix ac'anoch Jesús d'a sc'ool. 15 Tz'ic'jipaxelta eb' penaay d'a yoltac calle. Ay eb' tz'ic'jielta d'a sat ch'at, ay eb' d'a sat svaynub'. Ata' ix stan̈vej eb' yec' vin̈aj Pedro, yic tope tz'ec' jab'oc yen̈ul vin̈ d'a yib'an̈ eb' snaani. 16 Tzijtum eb' anima ix cot d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a slac'anil Jerusalén. Ix yic'ancot juntzan̈ eb' penaay eb' yed' eb' tz'ixtax yuj eb' enemigo. Ix laj b'oxican sc'ool eb' smasanil.

Ochnac d'a yib'an̈ eb' schecab' Jesús

17 Axo vin̈ sat sacerdote yed' eb' yetb'eyum smasanil, aton eb' spartido eb' saduceo, ix te och chichonc'olal d'a spixan eb'. 18 Yuj chi' ix schec yamjoc eb' vin̈ schecab' Jesús chi' eb'. Ix ac'jioch eb' vin̈ d'a jun preso yic eb' chon̈ab'. 19 Axo d'ac'valil ay jun yángel Dios Cajal ix ul jacan te' preso chi'. Ix ic'jielta eb' vin̈. Ix lajvi chi', ix yalan d'a eb' vin̈:

20 —Ixiquec d'a stemplo Dios. Tzex och d'a yol yamaq'uil. Tzex aj lin̈an ta', tzeyalanel vach' ab'ix yic q'uinal d'a juneln̈ej, xchi jun ángel chi' d'a eb' vin̈.

21 Yuj chi' toxo van sacb'i ayic ix ochc'och eb' vin̈ d'a yol yamaq'uil stemplo Dios chi', ix sc'ayb'an eb' anima eb' vin̈ ta'.

Axo vin̈ sat sacerdote chi' yed' eb' vin̈ yetb'eyum ix avtancot eb' vin̈ sat yajal, aton jantacn̈ej eb' vin̈ yajal yaj d'a eb' israel. Ix lajvi chi', ix schecanb'at jayvan̈ eb' vin̈ polencía eb', yic sb'at eb' vin̈ yiq'uelta eb' vin̈ schecab' Jesús chi' d'a preso. 22 Axo ix c'och eb' vin̈ d'a te' preso chi', man̈xalaj mach ayeq'ui. Ix lajvi yilan eb' vin̈ to man̈xalaj mach, ix b'at yalan eb' vin̈ icha tic:

23 —Ix quila', vach' yajoch sc'ab' te' preso chi'. Axo eb' stan̈vumal te' chi', lin̈anec' eb' d'a sti' te'. Palta axo ix co jacan te', ix quilani man̈xalaj mach ayec' d'a yol te', xchi eb' vin̈.

24 Axo vin̈ sat sacerdote chi', eb' yetb'eyum yed' pax vin̈ yajal eb' vin̈ stan̈vumal stemplo Dios, ayic ix yab'an juntzan̈ chi' eb' vin̈, ix te sat sc'ool eb' vin̈. Maj nachajel-laj yuj eb' vin̈ tas val yaji. 25 Junanto rato chi' ix c'och junxo vin̈. Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈:

—A eb' vin̈ ix eyac'och d'a preso, ayxo ec' eb' vin̈ d'a yamaq'uil stemplo Dios ticnaic. Van sc'ayb'aj eb' anima yuj eb' vin̈, xchi vin̈.

26 Yuj chi', axo vin̈ yajal eb' stan̈van templo chi' yed' eb' vin̈ polencía, ix b'at eb' vin̈ yic'cot eb' vin̈. Palta ac'an̈c'olal ix yutej eb' vin̈ yic'ancot eb' vin̈ schecab' Jesús chi', yujto ix xiv eb' vin̈ sjulq'uenaj yuj eb' anima. 27 Ix b'at ac'ji eb' vin̈ schecab' Jesús chi' d'a yichan̈ eb' vin̈ sat yajal. Axo vin̈ sat sacerdote chi' ix alan d'a eb' vin̈.

28 —Ina ix cham val calan d'ayex to maxtzac e c'ayb'ej eb' anima d'a sc'ayb'ub'al Jesús. ¿Tom max e c'anab'ajej? A ticnaic, ix te pucaxb'at e c'ayb'ub'al d'a Jerusalén tic, masanto e gana tze ch'oxelta to a on̈ ix co milcham Jesús chi', xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

29 Palta ix tac'vi vin̈aj Pedro yed' juntzan̈xo eb' vin̈ schecab' Jesús, ix yalan eb' vin̈:

—Yovalil a tas syal Dios, a sco c'anab'ajej. Axo juntzan̈ schecnab'il anima, tato max scha sb'a yed' yic Dios, max co c'anab'ajejlaj. 30 A ex tic ix eyac' miljoccham Jesús, ayic ix d'un̈b'ajq'ue d'a te' culus. Palta a jun Dios b'aj yac'nac em sb'a eb' co mam quicham, an̈eja' co Diosal a on̈ tic. A' ix ac'an pitzvocxi Jesús chi' d'a scal eb' chamnac. 31 A ix ac'an yopisio, ix yic'anb'at d'a svach'c'ab'. Ix yac'anoch Cajaloc yed' co Columaloc, yic vach' sco na co b'a a on̈ israel on̈ tic, yic slajvican co mul yuuj. 32 A on̈ tic, scac' testigoal co b'a yuj juntzan̈ scal tic d'ayex. An̈ejtona' Yespíritu Dios syac' pax testigoal sb'a qued'oc. A Dios tz'ac'an Yespíritu tic d'a jantacn̈ej mach sc'anab'ajan tas syala', xchi eb' vin̈.

33 Ayic ix yab'an jun chi' eb' vin̈ yajal chi', ix te cot yoval eb' vin̈. Ix snib'ej eb' vin̈ smilcham eb' vin̈ d'a elan̈chamel. 34 Palta a d'a scal eb' vin̈ yajal chi' ay jun vin̈ fariseo scuch Gamaliel ayeq'ui. Te c'ayb'um vin̈ d'a sley Dios. B'inajnac vin̈ d'a vach'il yuj eb' anima. Ix q'ue lin̈an vin̈. Ix schecan vin̈ ic'joccanelta eb' vin̈ schecab' Jesús chi' junoc rato. 35 Ix lajvi yelcancot eb' vin̈ chi', ix yalan vin̈:

—Ex vetisraelal, naec val sic'lab'il tas tzeyutej e b'oan yaj juntzan̈ eb' vin̈ tic. 36 Co naeccot jun vin̈ scuch Teudas5.36-37 ec'nac d'a yalan̈taxo. Yac'nacoch sb'a vin̈ yajalil d'a scal eb' anima. Yalannaquel vin̈ to te ay yopisio vin̈. Ay am junoc chan̈e' ciento vinac ochnac yed' vin̈. Palta miljicham vin̈. Axo jantac eb' ochnac yed' vin̈ chi', saclemnaccanb'at eb'. Satnacpaxcanem jun yic eb' chi'. 37 Ix lajvi chi', ay jun vin̈ scuch Judas aj Galilea, yac'nacoch sb'a vin̈ yac'an oval yed' eb' vin̈ yajal ayic ix ic'jichaan̈ sb'isul eb' anima. Tzijtum anima ochnac yed' vin̈. An̈eja' ix miljipaxcham junxo vin̈ chi'. Axo jantacn̈ej eb' ochnac yed' vin̈, saclemnacpaxcanb'at eb'. 38 Yuj chi' sval d'ayex, cactejec quixtan eb' vin̈ schecab' Jesús tic, yil eb' vin̈. A jun yic eb' vin̈ tic, tato an̈ej eb' anima ay yico', munil ol satxicanemoc. 39 Palta tato a Dios ay yico', man̈ ol yal-laj cac'an lajvoc. Ay smay to van cac'an oval yed' Dios chi', xchi vin̈.

40 Ix snaan eb' vin̈ yajal chi' to te yel syal vin̈. Yuj chi' ix avtajxioch eb' vin̈ schecab' Jesús chi' yuj eb' vin̈. Ix yalan eb' vin̈ to smac'ji eb' vin̈. Ix yalanpax eb' vin̈ d'a eb' vin̈ to maxtzac yalel yab'ixal Jesús eb' vin̈. Ix lajvi chi', ix actajel eb' vin̈. 41 Yuj chi' ix elta eb' vin̈ schecab' Jesús chi' d'a yichan̈ eb' vin̈ sat yajal. Te vach' ix yab' eb' vin̈, yujto yujn̈ej Jesús ix yab' syail eb' vin̈ icha sgana Dios. 42 Masanil c'u ix yalel yab'ixal Jesús eb' vin̈ to Cristo toni, syalelc'ochi Jun Sic'b'ilel yuj Dios. Ix laj ec' yalel eb' vin̈ d'a yol yamaq'uil stemplo Dios yed' d'a caltac pat.

6

Sic'b'ilel ucvan̈ eb' diácono

1 A d'a jun tiempoal chi', ix te q'uib' sb'isul eb' creyente. Palta a eb' creyente aj Grecia, ix cot yoval eb' d'a eb' creyente aj Israel, yujto ayic tz'ac'ji va eb' meb'a' d'a junjun c'u, man̈ tz'acanoc tz'ac'ji svael eb' ix chamnac yetb'eyum aj Grecia chi'. 2 Yuj chi' ix avtajcot eb' creyente smasanil yuj eb' schecab' Jesús chi'. Ix yalan eb':

—Man̈ smojoc scactejcan calanel slolonel Dios tic yic axon̈ej vael tic squila'. 3 Yuj chi', ex vuc'tac, tze say ucvan̈oc vinac d'a co cal tic, tzeyac'anoch yopisio eb' sb'oan jun munlajel tic. A eb' tze say chi', aton eb' te vach' sb'eyb'al, eb' snachaj val el yic Dios yuuj, eb' te ay val och Yespíritu Dios yed'oc. 4 A on̈xo tic, an̈eja' ol on̈ lesalvoc, ol calanpaxel slolonel Dios, xchi eb' lajchavan̈ chi'.

5 Ix te tzalaj eb' smasanil yuj jun lolonel chi'. Axo eb' vin̈ ix sic'jiel chi', aton eb' vin̈ tic: Vin̈aj Esteban, te ay val och spensar vin̈ d'a Dios, te ay val och Yespíritu Dios yed' vin̈, vin̈aj Felipe, vin̈aj Prócoro, vin̈aj Nicanor, vin̈aj Timón, vin̈aj Parmenas yed' vin̈aj Nicolás aj Antioquía. A vin̈aj Nicolás tic, ochnac vin̈ d'a sc'ayb'ub'al eb' israel d'a yalan̈taxo. 6 Ix lajvi sic'jielta eb' vin̈ chi', ix ic'jib'at eb' vin̈ d'a yichan̈ eb' vin̈ schecab' Jesús. Axo eb' vin̈ schecab' Jesús chi' ix lesalvi yuj eb' vin̈, ix yac'anpaxec' sc'ab' eb' vin̈ d'a sjolom eb' vin̈.

7 Axo slolonel Dios ix te pucaxb'at d'a scal eb' anima. Yuj chi' ix te q'uib' sb'isul eb' creyente d'a Jerusalén chi'. Ay pax juntzan̈ eb' vin̈ sacerdote ix ac'anoch Cristo d'a sc'ool.

Yamchajnac vin̈aj Esteban

8 Axo vin̈aj Esteban chi', nivan svach'c'olal Dios ix scha vin̈. Ix och val Dios yed' vin̈, yuj chi' tzijtum milagro ix sch'oxel vin̈ d'a scal eb' anima. 9 Palta ay juntzan̈ eb' israel smolb'ej sb'a d'a jun spatil culto scuch Yic eb' Ac'b'ilxocanel d'a Libre. Ay pax juntzan̈xo eb' aj chon̈ab' Cirene, eb' aj Alejandría, eb' aj Cilicia yed' eb' aj Asia. Ix c'och eb' d'a vin̈aj Esteban chi'. Ix stelan sb'a eb' yed' vin̈. 10 Palta maj yac'laj ganar vin̈ eb', yujto a Espíritu Santo ix ac'an sjelanil vin̈. 11 Axo eb' chi', ton̈ej ix sman jayvan̈ stestigo eb'. Ix ac'ji sc'ool eb' yuj eb', yic syal eb' icha tic:

—Ix cab' sb'uchvaj vin̈aj Esteban tic d'a spatic vin̈ co mam quicham aj Moisés yed' d'a Dios, xchi eb'.

12 Icha chi' ix yutej eb' stzuntzan chaan̈ eb' chon̈ab', eb' ichamtac vinac yed' eb' c'ayb'um d'a ley Moisés. Yuj chi' ix cot jucnaj eb' d'a vin̈aj Esteban chi', ix syaman vin̈ eb', xid' yac'anoch vin̈ eb' d'a yichan̈ eb' vin̈ sat yajal. 13 Ix lajvi chi', ix manji juntzan̈xo eb' tz'ac'anoch es d'a yib'an̈ vin̈aj Esteban chi' yuj eb'. Ix stz'acan yal eb' icha tic d'a eb' vin̈ yajal chi':

—A vin̈aj Esteban tic, max yactejcan vin̈ sb'uchvaj d'a jun templo yicn̈ej Dios yaj tic. Sb'uchvaj pax vin̈ d'a ley Moisés. 14 Ix cab' yalan vin̈ icha tic: A Jesús aj Nazaret ol pojanem stemplo Dios tic. Ol q'uexchaj juntzan̈ co b'eyb'al ac'b'ilcan d'ayon̈ yuj Moisés chi', xchi vin̈, xchi eb'.

15 Axo eb' vin̈ yajal chi' yed' eb' c'ojanem ta' smasanil, ix och q'uelan eb' d'a vin̈aj Esteban chi', ix yilanoch sat vin̈ eb', lajan yilji icha sat junoc ángel.

7

A slolonel vin̈aj Esteban

1 Axo vin̈ sat sacerdote ix c'anb'an d'a vin̈aj Esteban chi':

—¿Yel am juntzan̈ ix yal eb' tic? xchi vin̈.

2 Yuj chi', ix yal vin̈aj Esteban chi' icha tic:

—Ex vetchon̈ab' yed' ex ichamtac vinac, ab'ec nab'i. A Dios, te nivan yelc'ochi. Sch'oxnac sb'a d'a vin̈ co mam quicham aj Abraham ayic ayec' vin̈ d'a yol yic Mesopotamia, ayic manto c'och cajan vin̈ d'a chon̈ab' Harán. 3 Yalannac Dios chi' icha tic d'a vin̈: Actejcan lum a luum tic yed' jantac eb' a c'ab' oc. Ixic d'a junxo lugar ol in ch'ox d'ayach, xchi d'a vin̈. 4 Slajvi chi', yactannaccan slugar eb' caldeo vin̈ b'aj ayec' chi'. Axo d'a chon̈ab' Harán c'ochnaccan cajan vin̈. Axo yic schamnac vin̈ smam vin̈, yic'jinaccot vin̈ yuj Dios d'a jun lugar b'aj ay on̈ ec' tic. 5 Palta malaj jab'oc luum yac'nac Dios chi' yicoc vin̈ d'a tic. Malaj jab'oc ac'jinac d'a vin̈, palta yac'naccan sti' Dios chi' d'a vin̈, ayic yalannaccan icha tic: Ol vac' jun a luum. Axo yic ol ach chamoc, ol can jun a luum chi' yicoc eb' in̈tilal, xchi Dios chi' d'a vin̈. Ayic mantalaj junoc yuninal vin̈, ata' yalnaccan jun chi' Dios. 6 Yalannacpaxcan Dios chi' icha tic d'a vin̈: A eb' in̈tilal ol c'och cajan eb' d'a yol yic junxo ch'oc chon̈ab'il. Ol ac'joc och eb' schecab'oc eb' ch'oc chon̈ab'il chi'. Chan̈e' ciento ab'il ol yab' syail eb' yuj eb'. 7 Palta a in ol vac'och yaelal d'a yib'an̈ eb' ch'oc chon̈ab'il chi'. Ol lajvoc chi', ol elta eb' in̈tilal chi' d'a jun lugar chi', ol in yac'an servil eb' d'a jun lugar tic, xchinac Dios chi'. 8 An̈ejtona', yac'nacxican sti' Dios d'a vin̈aj Abraham chi'. Yalannaccan d'a vin̈ to tz'och jun yechel d'a snivanil vin̈ yed' d'a jantacn̈ej eb' yin̈tilal vin̈, yic vach' scheclajeli to ay strato Dios yed' eb'. A jun yechel chi', aton jun scuch circuncisión. Yuj chi', ayic yalji jun yuninal vin̈aj Abraham scuch Isaac, yucub'ixial yalji, yac'ji circuncidar yuj vin̈aj Abraham chi'. An̈ejtona' yalji pax jun yuninal vin̈aj Isaac chi' scuch Jacob, ac'jipax circuncidar yuj vin̈aj Isaac chi'. Axo vin̈aj Jacob chi', lajchavan̈ eb' yuninal vin̈ aljinac. Laj ac'ji circuncidar eb' smasanil. A eb' lajchavan̈ chi', aton eb' co mam quicham a on̈ israel on̈ tic. 9 A d'a scal eb' co mam quicham chi', ay jun vin̈ yuc'tac eb' scuchan José. A junel meltzajoch eb' yuc'tac vin̈aj José chi' ajc'olal d'ay. Yuj chi' schon̈b'at vin̈ eb' d'a Egipto, palta axo Dios och yed' vin̈. 10 A Dios chi' colanelta vin̈ d'a scal juntzan̈ syaelal. Yac'an sjelanil d'a vin̈. Och yed' vin̈, yic vach' syutej sb'a vin̈ d'a yichan̈ vin̈ sreyal eb' aj Egipto chi'. Yuj chi' yac'och yopisio vin̈aj José chi' vin̈ yoch yajalil d'a Egipto chi'. An̈ejtona', yac'och vin̈aj José chi' vin̈ yilumaloc spat.

11 Palta a d'a jun tiempoal chi', ja jun nivan vejel d'a yib'an̈ masanil eb' aj Egipto chi' yed' d'a yib'an̈ eb' aj Canaán. Te ya' ec' eb' yuj jun vejel chi'. Icha pax chi' eb' co mam quicham ay d'a Canaán chi', man̈xa b'aj vach' scot tas syab'lej eb'. 12 Axo yab'an vin̈aj Jacob chi' to ay ixim trigo d'a Egipto chi'. Yuj chi' schecb'at eb' yuninal vin̈ chi' ta', aton eb' co mam quicham. Sb'ab'elalto eb' b'at d'a jun chi'. 13 Axo schecjixib'at eb' d'a schaelal, ato ta' yal vin̈aj José chi' d'a eb' to yuc'tac sb'a vin̈ yed' eb'. Icha chi' aj yojtacanel vin̈aj Faraón chi' mach eb' yetchon̈ab' vin̈aj José chi'. 14 Axo vin̈aj José chi' checan ic'jib'at vin̈aj Jacob d'ay, aton vin̈ smam vin̈. Schecan ic'jib'at eb' yuc'tac yed' eb' ix yetb'eyum eb' yed' pax eb' yuninal eb' smasanil, 75 sb'isul eb'. 15 Icha chi' aj sc'och vin̈aj Jacob chi' d'a Egipto chi'. Ata' cham vin̈. Junjunal champax eb' co mam quicham chi' ta'. 16 Ichato chi' yic'jixicot snivanil vin̈ chi' yuj eb' junelxo d'a chon̈ab' Siquem. Axo ta' ac'jinacoch snivanil eb' chi' d'a yol jun q'uen n̈aq'ueen. A jun q'uen chi', atax vin̈aj Abraham manannaccanel q'ueen d'a eb' yuninal vin̈aj Hamor aj chon̈ab' Siquem chi'.

17 Axo yic vanxo sc'och stiempoal yelc'och tas yalnaccan Dios d'a vin̈aj Abraham chi', ayic yac'annaccan sti' d'a vin̈, q'uib'chaan̈ sb'isul eb' yin̈tilal vin̈ d'a Egipto chi'. Te tzijtum aj sb'isul eb' ta'. 18 C'ojanc'olalto och junxo vin̈ sreyal eb' aj Egipto chi'. A jun vin̈ chi', man̈xo yojtacoc yab'ixal vin̈aj José chi' vin̈. 19 A jun vin̈ rey chi', yixtejnac val eb' co mam quicham chi' vin̈. Yac'nac val chucal vin̈ d'a eb'. Yalannac vin̈ d'a eb' to yovalil syumel jantacn̈ej eb' svinac unin eb' tzato alji, yic munil syac'cham sb'a eb' b'aj sb'at yumjicanel chi'. 20 Aton d'a jun tiempoal chi' alji vin̈aj Moisés. Te vach' aj vin̈ d'a yichan̈ Dios. Oxen̈ej ujal q'uib'tzitaj vin̈ yuj smam snun d'a yol spat. 21 Slajvi chi', yactajcan vin̈ yuj ix snun icha syal jun ley chi'. Axo jun ix yisil vin̈ rey chi' ilanelta vin̈. Yic'anb'at vin̈ ix d'a spat. Sq'uib'tzitan vin̈ ix icha val junoc yune'. 22 Axo vin̈aj Moisés chi' sc'ayb'ej vin̈ jantacn̈ej tas yojtac eb' aj Egipto chi'. Yuj chi' te jelan aj slolon vin̈. Jelan pax aj vin̈ sc'ulan masanil tastac.

23 Ayic 40 ab'ilxo sq'uinal vin̈, sja d'a spensar vin̈ b'at yilan eb' yetchon̈ab', aton eb' quetisraelal. 24 Axo sc'och vin̈, yilan vin̈ to ay jun vin̈ aj Egipto chi' van yac'an chucal d'a jun vin̈ yetchon̈ab' vin̈. Yuj chi' och vin̈ yed' vin̈. Axo vin̈ ac'anec' spac vin̈ yetchon̈ab' chi' ayic smac'ancham vin̈ aj Egipto chi' vin̈. 25 Snaan vin̈aj Moisés chi' to snachajel yuj eb' yetchon̈ab' vin̈ chi' to a Dios van yac'lab'an vin̈ yic scolancanel eb'. Palta maj nachajel-laj yuj eb'. 26 Axo d'a junxo c'u sc'och vin̈ d'a chavan̈xo eb' yetchon̈ab'. Yilan vin̈ to van stzuntzan sb'a eb'. A sgana vin̈aj Moisés chi' to tz'och eb' d'a junc'olal, yuj chi' yal vin̈ d'a eb': Ex vetchon̈ab', ¿tas yuj tzeyac' oval? Ina eyetchon̈ab' e b'a, xchi vin̈ d'a eb'. 27 Palta axo vin̈ van yac'an oval chi' ic'anel vin̈aj Moisés chi'. Yalan vin̈ d'a vin̈: ¿Mach ix ach ac'anoch juezal, yic tzon̈ ac'an mandar? 28 ¿Tom a gana tzin a mac'paxchamoc icha utej jun vin̈ aj Egipto evi? xchi vin̈. 29 Slajvin̈ej yab'an jun chi' vin̈aj Moisés chi', sb'atcan vin̈ elelal. Sc'ochcan cajan vin̈ d'a scal eb' ch'oc chon̈ab'il d'a yol yic Madián. Axo ta' alji chavan̈ yuninal vin̈.

30 Ayxom 40 ab'iloc sc'och vin̈ ta', sb'at vin̈ d'a tzalan Sinaí, b'aj malaj anima. Axo ta' sch'ox sb'a jun ángel d'a vin̈. Ayec' d'a scal jun c'ac' b'aj van stz'a jun te' q'uiix. 31 Axo yic yilanb'at jun chi' vin̈, ton̈ej te sat sc'ool vin̈. Yuj chi' b'at vin̈ yilb'ati, axo Dios Cajal alan d'a vin̈: 32 A in ton tic, jun Dios b'aj yac'nac em sb'a eb' a mam icham, aton vin̈aj Abraham, vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Jacob, xchi d'a vin̈. Axo vin̈aj Moisés chi', te ib'xiq'ue vin̈ yuj xivelal. Majxo ochlaj q'uelan vin̈ d'ay. 33 Yalan Dios Cajal chi' d'a vin̈: Quichel a xan̈ab', yujto a d'a jun lugar b'aj ayach ec' tic, a inton ayinec' d'ay. 34 A eb' in chon̈ab' ayec' d'a Egipto, svila' to van yab'an syail eb' ta'. Svab'anpaxi to sc'acvi eb' yab'an syail. Yuj chi' in javi viq'uelta eb' d'a scal syaelal chi'. Yuj chi', ixic. Ol ach in checb'at d'a Egipto chi', xchi Dios chi' d'a vin̈.

35 D'a peca' maj chajoclaj vin̈ yuj eb' yetchon̈ab' chi'. Malaj ochnac vin̈ d'a eb'. Yalannac eb' d'a vin̈: ¿Mach ach ac'anoch juezal, yuj chi' tzon̈ ac' mandar? xchi eb' d'a vin̈. Palta a Dios ac'an yopisio vin̈ yac'an mandar eb'. Yac'jipax yopisio vin̈ yic syiq'uelta eb' d'a scal yaelal chi'. A jun ángel sch'ox sb'a d'a vin̈ d'a scal te' q'uiix chi', a och yed' vin̈. 36 Aton vin̈aj Moisés chi' ic'annaquelta eb' quetchon̈ab' d'a Egipto chi'. 40 ab'il sch'oxnac juntzan̈ milagro vin̈ d'a Egipto chi' yed' d'a a' Chacchac Mar yed' pax d'a tz'inan luum. 37 Aton vin̈ alannac icha tic d'a eb' quetisraelal chi': A Dios ol sic'anelta jun schecab' d'a scal eb' quetchon̈ab' icha ix yutej in sic'anelta a in tic, xchi vin̈ d'a eb'. 38 Ec'nac vin̈ yed' eb' co mam quicham d'a jun taquin̈ luum. Aypaxec' jun ángel yed' eb', aton jun lolonnac yed' vin̈ d'a tzalan Sinaí. A d'a vin̈aj Moisés chi', ata' yalnaccan juntzan̈ lolonel Dios tz'ac'an co q'uinal. Axo vin̈ alannaccan d'ayon̈.

39 Palta a eb' co mam quicham chi', maj yal sc'ool eb' sc'anab'ajej tas yal vin̈ chi'. Yuj chi' spatiquejel vin̈ eb'. Snib'ej eb' meltzaj d'a Egipto. 40 Yalan eb' d'a vin̈aj Aarón: B'o juntzan̈oc co diosal yic tzon̈ scuchb'ani, yujto a vin̈aj Moisés chi', jun vin̈ ix on̈ ic'anelta d'a Egipto, man̈ cojtacoc tas ix ic'an vin̈, xchi eb'. 41 Yuj chi', sb'oan jun q'ueen eb' icha quelem vacax. A jun chi' yac'och eb' sdiosaloc. Smilanpax juntzan̈ noc' noc' eb' silab'oc d'ay. Yac'anoch sq'uin̈al jun sdiosal eb' sb'o chi'. 42 Yuj chi', yiq'uel sb'a Dios d'a scal eb'. Actajcan eb' sch'ocoj yic vach' syaq'uem sb'a eb' d'a juntzan̈ c'anal ay d'a satchaan̈. Stz'ib'ejnaccan jun schecab' Dios icha tic:

Ex israel, ayic yec'nac 40 ab'il eb' e mam eyicham d'a tz'inan luum, man̈oc d'ayin sn̈usnac silab' eb' yed' yofrenda.

43 Malaj jab'oc tas eyac'nac d'ayin. Palta a jun e diosal scuch Moloc,7.43 b'achb'il yed'tal eyuuj yed' jun yechel c'anal scuch Renfán, a juntzan̈ chi' eyalnac och e diosaloc. A d'a juntzan̈ yechel e b'onac chi', ata' eyalnac e b'a. Yuj chi' ol ex vic'canel d'a jun e luum tic, axo ex vac'ancanb'at d'a yichan̈b'at Babilonia, xchican Dios d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani.

44 Palta ayic yec'nac eb' co mam quicham chi' d'a tz'inan luum chi', yed'nac jun yed'tal sley Dios eb'. Aton jun yed'tal chi' b'onaccan yuj vin̈aj Moisés chi', icha ajnac yalan Dios chi' d'a vin̈, ayic sch'oxannac jun yechel d'a vin̈. 45 A jun yed'tal chi', c'ojanc'olal cannac d'a juntzan̈xo eb' co mam quicham. Axo vin̈aj Josué ic'annaccot jun chi' yed' eb'. Ayic yicannac jun sluum eb' ch'oc chon̈ab'il tic eb', aton eb' pechb'ilel yuj Dios. A jun yed'tal sley Dios chi', yed'nac eb', masanto ochnac vin̈aj David sreyaloc eb'. 46 A vin̈aj David chi', te nivan svach'c'olal Dios schanac vin̈. Yuj chi', snib'ej vin̈ sb'onac jun stemplo Dios, aton jun Dios b'aj yac'naquem sb'a vin̈aj Jacob, aton pax co Diosal. 47 Palta ato val vin̈aj Salomón b'oannac stemplo Dios chi', 48 vach'chom a Dios yelxo val te nivan yelc'ochi, max aj d'a junoc templo b'ob'il yuj eb' anima. Yalnaccan jun schecab' d'a peca' icha tic:

49 A satchaan̈, aton in despacho. Axo yolyib'an̈q'uinal, icha sc'an̈ voc yaji. Yuj chi', ¿tasto val ol eyutoc e b'oan junoc in templo? Malaj junoc lugar b'aj syal vic'an vip.

50 Yujto a in ix in b'o masanil juntzan̈ tic, xchi Dios d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani.

51 Palta a ex tic, te pit ex. Lajan val e pensar yed' eb' man̈ ojtannacoc Dios. Max eyac'och e chiquin d'a slolonel. Ton̈ej tze macoch vaan Yespíritu Dios. Yuj chi', lajan ex yed' eb' co mam quicham chi'. 52 Ina eb' schecab' Dios d'a peca', laj yab'nac syail eb' yuj eb' co mam quicham chi'. Aton eb' schecab' Dios chi' alannaccani to ol javoc vin̈ tojol spensar, palta milb'ilcham eb' yuj eb' co mam quicham chi'. Axo ix javi jun tojol spensar chi', a exxo ix eyac'och d'a yol sc'ab' chamel, ix eyac'an miljocchamoc. 53 Vach'chom ac'b'ilcan juntzan̈ schecnab'il Dios d'ayex yuj eb' ángel, palta max e c'anab'ajej, xchi vin̈aj Esteban chi' d'a eb'.

A schamel vin̈aj Esteban

54 Ayic ix yab'an juntzan̈ chi' eb', ix te och pitz'an d'a spixan eb', ix cot yoval eb' d'a vin̈aj Esteban chi'. Ix sc'ux val ye eb' scot yoval. 55 Palta axo vin̈aj Esteban chi', te ay val och Yespíritu Dios yed' vin̈, yuj chi' ix q'ue q'uelan vin̈ d'a satchaan̈, ix yilanq'ue stziquiquial Dios vin̈. Ix yilan vin̈ to lin̈anec' Jesús d'a svach'c'ab' Dios chi'. 56 Yuj chi' ix yalan vin̈:

—Inai, a svilani to jacan spuertail satchaan̈. Svilani to a jun Ac'b'ilcot yuj Dios yoch animail, lin̈anec' d'a svach' c'ab' Dios chi' ticnaic, xchi vin̈.

57 Axo eb' ayec' ta', ix q'ue n̈ilnaj eb' yavaji. Ix smacan schiquin eb'. Ix cot n̈ilnaj eb' d'a vin̈, ix jachjiel vin̈ d'a stiel chon̈ab' yuj eb'. 58 A eb' ix ac'anb'at d'a yib'an̈ vin̈aj Esteban chi', ix squichel spatic sc'apac junjun eb', ix yac'ancanb'at eb' d'a jun vin̈ scuch Saulo, yic vach' a vin̈ tz'ilancani. Ix lajvi chi', ix och ijan eb' sjulancham vin̈aj Esteban chi' yed' q'uen q'ueen. 59 Ayic van sjulq'uenan cham vin̈ chi' eb', ix lesalvi vin̈ d'a Dios.

—Mamin Jesús, cha in pixan, xchi vin̈.

60 Ix lajvi chi' ix em cuman vin̈. Te chaan̈ ix yutej sjaj vin̈ slesalvi d'a Dios:

—Mamin, man̈ ac'canoch jun smul eb' tic d'a yib'an̈, xchi vin̈.

Ix lajvi yalan jun chi' vin̈, ix cham vin̈.

8

Yac'nac chucal vin̈aj Saulo d'a eb' creyente

1 Te locan vin̈aj Saulo yed' eb' ix milancham vin̈aj Esteban chi'. Aton val d'a jun c'u chi' ix och ijan eb' anima yac'anoch syaelal eb' creyente d'a Jerusalén chi'. Ix yab'an val syail eb' sic'lab'il. Yuj chi' ix laj saclemb'at eb'. Ix laj b'at eb' d'a yol yic Judea yed' Samaria. Axon̈ej eb' schecab' Jesús ix can d'a Jerusalén chi'. 2 Ix lajvin̈ej scham vin̈aj Esteban chi', ay juntzan̈ eb' vin̈ ayoch spensar d'a Dios ix ic'anb'at snivanil vin̈ chi', ix b'at smucanem vin̈ eb'. Ix te oc' eb' vin̈ yuj vin̈. 3 Axo vin̈aj Saulo chi', ix yac' val chucal vin̈ d'a eb' creyente. Yaln̈ej b'aj ayec' eb', ix laj och vin̈ d'a yol spat eb'. Ix laj yiq'uelta eb' vin̈ vinac vin̈ yed' eb' ix ix, ix b'at yac'anoch eb' vin̈ d'a preso.

Ix aljiel vach' ab'ix d'a Samaria

4 Axo eb' creyente ix el d'a Jerusalén, ix laj saclemb'at eb'. Masanil b'ajtac ix laj c'och eb' ix laj yalel vach' ab'ix yic colnab'il eb'. 5 Ay jun vin̈ scuch Felipe ix c'och d'a jun chon̈ab' d'a yol yic Samaria. Ix yalcanel yab'ixal Cristo vin̈ d'a scal eb'. 6 Axo eb' anima ayec' ta', ix smaclej val yab' eb' tas ix yal vin̈ chi'. Ix yilanpax juntzan̈ milagro eb' ix sb'o vin̈. 7 A d'a jun chon̈ab' chi', tzijtum eb' anima ayoch eb' enemigo d'ay, axo vin̈aj Felipe chi' ix laj ic'anel eb' d'a eb'. Ix laj el yav eb' yel d'a eb'. Tzijtum eb' sicb'inaqueli yed' eb' max yal sb'eyi, ix laj b'oxican eb' yuj vin̈. 8 Yuj juntzan̈ chi' ix te tzalaj sc'ool eb' anima smasanil d'a jun chon̈ab' chi'.

9 Palta ay jun vin̈ vinac scuch Simón ta'. Ste aq'uej val musansatil eb' anima vin̈, yujto te nivan yelc'och vin̈ yalani, ay tas syal yuj vin̈ yalani. 10 Masanil eb' malaj yelc'ochi yed' eb' nivan yelc'ochi, jun lajan syac'och spensar eb' d'a vin̈, syalan eb':

—A vin̈aj Simón, aton jun dios scuchan Nivan Spoder, xchi eb' d'a vin̈.

11 Syac' val och spensar eb' d'a vin̈, yujto pecatax syamnacoch vin̈ yac'an musansatil eb', syalan vin̈ to tzuji yuuj. 12 Axo vin̈aj Felipe chi' ix alanel d'a scal eb' tas tz'aj yoch eb' d'a yol sc'ab' Dios. Ix yalanel yab'ixal Jesucristo vin̈ d'a eb'. Yuj chi' ay eb' vin̈ vinac yed' eb' ix ix, ix ac'anoch d'a sc'ool tas ix yal vin̈ chi'. Ix lajvi chi', ix schaan sbautismo eb'. 13 Icha pax chi' vin̈aj Simón chi', ix yac'och slolonel Dios vin̈ d'a sc'ool. Ix schaan pax sbautismo vin̈. Ix lajvin̈ej chi', junxon̈ej ix ec' vin̈ yed' vin̈aj Felipe chi'. Ay juntzan̈ milagro ix sch'ox vin̈aj Felipe chi', te nivan yelc'ochi. Yuj chi', ix te sat sc'ool vin̈aj Simón chi' yilani.

14 Axo eb' schecab' Jesús ayec' d'a Jerusalén, ayic ix yab'an eb' to ay eb' aj Samaria ix ac'anoch slolonel Dios d'a sc'ool, ix schecb'at vin̈aj Pedro eb' yed' vin̈aj Juan yil eb'. 15 Ayic ix c'och eb' vin̈, ix lesalvi eb' vin̈ yuj eb' creyente aj Samaria chi', yic vach' tz'ac'ji Espíritu Santo d'a eb', 16 yujto manta junoc eb' schaani. An̈ejanto d'a sb'i Cajal Jesús b'aj ix ac'ji bautizar eb'. 17 Axo vin̈aj Pedro yed' vin̈aj Juan chi' ix ac'anec' sc'ab' d'a sjolom eb'. Ichato chi' ix schaancan Espíritu Santo chi' eb'.

18 Ix yilan vin̈aj Simón chi' to ayic ix yac'anec' sc'ab' eb' vin̈ d'a sjolom eb' creyente chi', ix schacan Espíritu Santo eb', yuj chi' ix yaltej tumin vin̈ d'a eb' vin̈ schecab' Jesús chi'. 19 Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈ icha tic:

—Aq'uec vopisio eyed'oc yic vach' yaln̈ej mach ol vaq'uec' in c'ab' d'a sjolom, ol schacan Espíritu Santo chi', xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

20 Yuj chi' ix yalan vin̈aj Pedro d'a vin̈:

—Ach satocab'el yed' q'uen a tumin chi', yujto a jun tas syac' Dios d'a nab'an̈ej ix a nib'ej a man yed' jab' a tumin tic. 21 Malaj alan ic qued'oc. Malaj och d'a jun copisio tic, yujto man̈ tojoloc a pensar d'a yichan̈ Dios. 22 Yuj chi' na a b'a yuj jun a chucal tic. C'an d'a Dios, tope ol ach yac' nivanc'olal yuj tas van a naan tic. 23 Yujto svila' to an̈ej chichonc'olal tza na'a, yujto an̈ej chucal van ac'an servil, xchi vin̈aj Pedro chi' d'a vin̈.

24 Yuj chi' ix yalxi vin̈:

—Tze c'an val d'a Dios Cajal vuuj, yic man̈ ol javoc jun yaelal tzeyal tic d'a vib'an̈, xchi vin̈.

25 Axo pax vin̈aj Pedro yed' vin̈aj Juan chi', ix yalel yab'ixal Jesús eb' vin̈. Ix yalanpaxel slolonel Dios Cajal eb' vin̈ d'a Samaria chi'. Ix lajvi chi', yacb'an van smeltzajxib'at eb' vin̈ d'a Jerusalén, tzijtum juntzan̈ yunetac chon̈ab' d'a yol yic Samaria chi' b'aj ix ec' eb' vin̈ yalcanel vach' ab'ix yic colnab'il.

A vin̈aj Felipe yed' vin̈ aj Etiopía

26 Ay jun yángel Dios Cajal ix alan icha tic d'a vin̈aj Felipe chi':

—Ac' lista a b'a. Ixic d'a sur, d'a jun b'e scot d'a Jerusalén, sc'och d'a chon̈ab' Gaza, xchi.

A jun b'e chi', aton jun tz'ec' d'a tz'inan luum. 27 Yuj chi', ix yac' lista sb'a vin̈, ix b'at vin̈. Axo d'a yol b'e chi', ix yil-laj sb'a vin̈ yed' jun vin̈ aj Etiopía. A jun vin̈ chi' ay yopisio vin̈ yuj ix Candace, ix yajal yaj d'a Etiopía chi'.8.27 Sic'um tumin yaj vin̈ d'a ix. Ix xid'ec' vin̈ yaq'uem sb'a d'a Dios d'a Jerusalén. 28 Van spax vin̈ d'a Etiopía chi'. C'ojanem vin̈ d'a yol jun scarruaje. Van yilan Slolonel Dios vin̈ tz'ib'ab'ilcan yuj vin̈aj Isaías, aton vin̈ schecab' Dios. 29 Axo Yespíritu Dios ix alan d'a vin̈aj Felipe chi':

—Ixic, nitzb'at a b'a d'a stz'ey jun carruaje chi', xchi.

30 Axo ix c'och vin̈ d'a stz'ey, ix yab'an vin̈ to van yavtan Slolonel Dios vin̈, aton jun tz'ib'ab'ilcan yuj vin̈aj Isaías. Yuj chi' ix yal vin̈ d'a vin̈:

—¿Tzam nachajel uuj tas van avtan chi'? xchi vin̈.

31 Ix yalan vin̈:

—Tato malaj mach tzin c'ayb'ani, ¿tas ol aj snachajel vuuj? ¿Max am yal a q'ueta d'a yol carruaje tic yic tzach em c'ojan ved'oc? xchi vin̈ d'a vin̈aj Felipe chi'

32 A Slolonel Dios van yavtan vin̈ chi', aton jun tz'alan icha tic:

Icha junoc noc' calnel tz'ic'jib'at b'aj ol b'at chamoc, icha chi' ol aj yic'jib'at jun Schecab' Dios Cajal schami.

Icha junoc noc' calnel tz'inn̈ej xchi sjoxchaji, icha pax chi' ol ajoc.

33 Te q'uixvelal ol yutej eb'. Toxonton man̈ ol sb'o yaj jab'oc eb' d'ay.

Malaj junoc mach ol alanoc tato ay yin̈tilal ol canoc, yujto ol miljocchamoc, xchi d'a Slolonel Dios chi'.

34 Yuj chi' ix sc'anb'ej vin̈ d'a vin̈aj Felipe chi':

—Al d'ayin, ¿mach ay yab'ixal jun yalnaccan vin̈ schecab' Dios chi'? ¿Tom a yab'ixal vin̈ yalnaccani, ma to ch'oc junocxo mach yalnaccan yab'ixal vin̈? xchi vin̈ aj Etiopía chi'.

35 Axo vin̈aj Felipe chi' ix alan d'a vin̈ tas syalelc'och Slolonel Dios chi'. Ix syamanoch vin̈ yalan yab'ixal Jesucristo d'a vin̈. 36-37 Ayic van sb'at eb' vin̈ d'a yol b'e chi', ix c'och eb' vin̈ d'a jun a a'. Ix yalan vin̈ aj Etiopía chi' d'a vin̈:

Ina jun a a' tic, ¿max am yal in ac'ancan bautizar ticnaic? xchi vin̈.

38 Ix lajvin̈ej chi', ix yalan vin̈ to syamjioch vaan jun scarruaje vin̈ chi'. Ix em eb' vin̈ schavan̈il d'a yol jun a a' chi'. Axo ta' ix ac'jican bautizar vin̈. 39 Ayic ix lajvi sq'uexta eb' vin̈ d'a yol a a' chi', axo Yespíritu Dios ix ic'anb'at vin̈aj Felipe chi'. Yuj chi' majxo iljilaj vin̈ yuj vin̈ aj Etiopía chi', majxo yil-laj vin̈ b'aj ix c'och vin̈. Palta te tzalajc'olal ix b'atxican vin̈ aj Etiopía chi' d'a yol b'e chi'. 40 Axo vin̈aj Felipe chi', a d'a chon̈ab' Azoto ix c'och vin̈. Ix lajvin̈ej chi', ix b'atxi vin̈. Ix laj ec' yalancanel vach' ab'ix yic colnab'il vin̈ d'a juntzan̈xo chon̈ab', masanto ix c'och vin̈ d'a chon̈ab' Cesarea.

9

Schanac Cristo vin̈aj Saulo

(Hch 22.6-16; 26.12-18)

1 Axo vin̈aj Saulo, max yactej vin̈ yalani to ol smilcham eb' tz'ac'anoch Jesús Cajal d'a sc'ool. Yuj chi' ix c'och vin̈ d'a vin̈ sat sacerdote. 2 Ix sc'anan juntzan̈ ch'an̈ carta vin̈, yic syic'anb'at ch'an̈ vin̈ d'a yoltac spatil culto ay d'a chon̈ab' Damasco. A juntzan̈ carta chi' tz'ac'an sderecho vin̈ yic syaman jantacn̈ej eb' syac'och spensar d'a Jesús, vach'chom vinac ma ix, yic syic'cot eb' vin̈ preso d'a Jerusalén. 3 Ix lajvi chi' ix b'at vin̈, palta axo yic van sc'och vin̈ d'a slac'anil chon̈ab' Damasco chi', ix emul copnaj jun saquilq'uinal d'a satchaan̈ d'a yib'an̈ vin̈.

4 Yuj chi' ix telvi vin̈ d'a sat luum. Ix yab'an vin̈ yoch jun lolonel. Ix yalan icha tic:

—Saulo, Saulo, ¿tas yuj tzin ixtej? xchi d'a vin̈.

5 —Mamin, ¿mach ach? xchi vin̈.

—A in ton tic Jesús in. A in val tzin ixtej.

6 —Q'uean̈ vaan, ixic d'a chon̈ab' chi'. Ata' ol alchaj d'ayach tas yovalil ol a c'ulej, xchi Jesús chi' d'a vin̈.

7 Axo eb' vin̈ yetb'eyum vin̈aj Saulo chi', ix vanaj eb' vin̈, ix sat sc'ol eb' vin̈ yuj xivelal. Ix yab' eb' vin̈ to ay mach sloloni, palta malaj mach ix yil eb' vin̈. 8 Ix lajvi chi', ix q'ue vaan vin̈aj Saulo chi' d'a sat luum. Axo yic ix elta q'uelan vin̈, majxo yal-laj yilan jab'oc vin̈. Yuj chi' a eb' vin̈ yetb'eyum vin̈ ix yaman sc'ab', ix squetzanb'at vin̈ eb' vin̈ d'a yol chon̈ab' Damasco chi'. 9 Axo ix c'och vin̈ ta', oxe' c'ual majxo yal-laj yilan vin̈. Majxo valaj vin̈. Majxo yuc'paxlaj a' vin̈.

10 A d'a Damasco chi' ay jun vin̈ creyente scuchan Ananías, axo Jesús Cajal ix alan d'a vin̈ icha d'a vayichal icha tic:

—Ach Ananías, xchi.

—Tic ay in Mamin, xchi vin̈.

11 —Ixic d'a jun calle scuch Tojol. Ayic tzach c'och d'a spat vin̈aj Judas, tza c'anb'an d'a vin̈ yuj vin̈aj Saulo aj Tarso. Ol ilani to van slesalvi vin̈. 12 Ay jun tas ix in ch'ox d'a vin̈. Ix yilan vin̈ to a ach ol ach c'ochoc, ol ac'anec' a c'ab' d'a sjolom vin̈, yic vach' ol jacvocxican sat vin̈, xchi Jesús Cajal chi' d'a vin̈.

13 Palta axo ix yalan vin̈:

—Mamin, tzijtum mach ix alan d'ayin yuj vin̈aj Saulo chi'. A d'a Jerusalén man̈ jantacoc chucal ix yac' vin̈ d'a eb' tzach ac'anoch d'a sc'ool. 14 Xal ticnaic ix ja vin̈ d'a tic, yic syamji jantacn̈ej eb' syal sb'a d'ayach yuj vin̈, yujto ac'b'il yopisio vin̈ yuj eb' vin̈ sat sacerdote, xchi vin̈.

15 Palta ix yalanxi Jesús Cajal chi' d'a vin̈:

—Ixic, yujto a vin̈aj Saulo chi', ix in siq'uel vin̈, yic vach' ol yalel in lolonel vin̈ d'a scal eb' man̈ israeloc, d'a yichan̈ eb' rey yed' d'a scal eb' eyetisraelal. 16 A in ol in ch'ox d'a vin̈, jantac syaelal yovalil ol yab' vin̈ vuuj, xchi Jesús Cajal chi'.

17 Yuj chi', ix b'at vin̈aj Ananías chi' d'a jun pat chi'. Axo ix c'och vin̈, ix och vin̈ d'a yool. Ix yac'anec' sc'ab' vin̈ d'a sjolom vin̈aj Saulo chi'. Ix yalan vin̈:

—Vuc'tac Saulo, a Cajal Jesús, jun ix sch'ox sb'a d'ayach d'a yol b'e b'aj ach javi chi', a' in checancot d'ayach, yic vach' ol jacvocxi a sat, axo yochcan Espíritu Santo d'ayach, xchi vin̈ d'a vin̈.

18 Junanto rato chi' ix elta tzicnaj juntzan̈ icha stumin noc' chay ayoch d'a yol sat vin̈, ichato chi' ix b'oxican yilan vin̈. Ix q'ue vaan vin̈, ix yac'an ac'joc bautizar sb'a vin̈. 19 Ix lajvi chi', ix va vin̈, ix yic'anxi yip vin̈. Ix aj jaye' c'ual vin̈ yed' eb' creyente d'a Damasco chi'.

Yalnaquel slolonel Dios vin̈aj Saulo d'a Damasco

20 A vin̈aj Saulo chi', ix syamoch vin̈ yalel slolonel Dios d'a yoltac spatil culto. Ix yalan vin̈ to a Jesús, Yuninal ton Dios. 21 Jantacn̈ej eb' ix ab'an yalan vin̈, ix te sat sc'ool eb'. Ix yalan eb':

—Aton jun vin̈ tic ix ac'anoch syaelal eb' syal sb'a d'a Jesús d'a Jerusalén. A co naani to sja vin̈ ul syam eb' creyente d'a tic, yic syic'b'at eb' vin̈ d'a eb' vin̈ sat sacerdote, xchi eb'.

22 Axo vin̈aj Saulo chi', ix ste aq'uej yip vin̈ yalaneli, yic vach' scheclajeli to a Jesús d'a val yel Cristo toni, aton jun tan̈vab'il yuj eb'. Axo eb' israel aj Damasco chi', maj nachajel jab'oc yuj eb' tas syutej eb' spacan d'a vin̈.

Colchajnaquel vin̈aj Saulo d'a yol sc'ab' eb' yetisraelal

23 Ayic nivanxo tiempo ix eq'ui, ix slajtian sb'a eb' israel d'a spatic vin̈aj Saulo chi'. Ix yalan eb' to ol smilcham vin̈ eb'. 24 Palta ix yab' specal vin̈ to c'ual d'ac'val stan̈van eb' d'a juntzan̈ b'e sb'at d'a stiel chon̈ab', yic ata' smilcham vin̈ eb' snaani. 25 Yuj chi', a eb' creyente ix ac'anem vin̈ d'a yol jun xuuc, axo d'a sventenail smuroal jun chon̈ab' chi' ix yaq'uem d'un̈un̈oc vin̈ eb' d'ac'valil. Icha chi' ix aj scolchajel vin̈.

Ayec' vin̈aj Saulo d'a Jerusalén

26 Axo yic ix c'och vin̈aj Saulo chi' d'a Jerusalén, ix snib'ej vin̈ smolb'ej sb'a yed' eb' creyente ta', palta ton̈ej ix xivq'ue eb' smasanil d'a vin̈. Maj schalaj yab' eb' tato yel creyentexo vin̈. 27 Palta a jun vin̈ scuch Bernabé ix ic'anb'at vin̈ d'a eb' vin̈ schecab' Jesús. Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈:

—A vin̈aj Saulo tic, ix yil Cajal Jesús vin̈ d'a yol b'e. Ix lolonpax Cajal Jesús chi' yed' vin̈. Yuj chi' malaj mach b'aj ix xiv vin̈ yalanel yab'ixal Jesús d'a chon̈ab' Damasco chi', xchi vin̈aj Bernabé chi'.

28 Yuj chi' ix aj vin̈aj Saulo d'a Jerusalén chi'. Junn̈ej ix ec' vin̈ yed' eb' creyente ta'. 29 Ix ste tec'b'an sb'a vin̈ yalanel yab'ixal Cajal Jesús. Ix stelan sb'a vin̈ yed' eb' yetisraelal tz'alan sti' eb' griego. Palta a eb' chi', ix slajtiej sb'a eb' yic smilancham vin̈ eb'. 30 Axo ix yab'an specal jun chi' eb' creyente, ix yic'anb'at vin̈aj Saulo chi' eb' d'a chon̈ab' Cesarea. Ix lajvi sc'och eb' yed' vin̈ ta', ix schecancanb'at vin̈ eb' d'a chon̈ab' Tarso.

31 Ichato chi', ix och vaan spechji b'eyec' eb' creyente d'a masanil chon̈ab' d'a yol yic Judea, d'a yol yic Galilea yed' d'a yol yic Samaria. Ix laj stec'b'itan sb'a eb'. Te naann̈ej Cajal Jesús yuj eb'. Ix och Yespíritu Dios yed' eb', yuj chi' ix te q'uib' sb'isul eb'.

B'onacxi sc'ool vin̈aj Eneas

32 A junel, ayic ix ec' vin̈aj Pedro yil eb' yetcreyenteal, ix c'och vin̈ d'a eb' creyente d'a chon̈ab' Lida. 33 Ata' ix ilchaj jun vin̈ scuch Eneas yuj vin̈. Svajxaquilxo ab'il stelvican vin̈, yujto sicb'inaquel vin̈. 34 Yuj chi' ix yal vin̈ d'a vin̈:

—Ach Eneas, sval d'ayach, a Jesucristo tz'ac'an b'oxoc a c'ool. Yuj chi' q'uean̈ vaan, pac a vaynub' tic, xchi vin̈ d'a vin̈.

Val d'a jun rato chi', ix q'ue van vin̈. 35 Axo eb' anima smasanil aj Lida chi' yed' eb' aj Sarón, ix yil eb' to ix b'oxican vin̈. Yuj chi' ix sq'uex sb'eyb'al eb', ix yac'anoch spensar eb' d'a Cajal Jesús.

Pitzvinacxi ix Dorcas

36 A d'a chon̈ab' Jope, ay jun ix creyente scuchan Tabita. Axo d'a ti' griego Dorcas sb'i ix. Te vach' ix, scolvaj ix d'a eb' meb'a'. 37 Axo d'a jun tiempo chi', ix yamchaj ix yuj jun yab'il, ix cham ix. Ix lajvi chi', ix b'icchajel snivanil ix, ix ic'jiq'ue d'a yol jun cuarto d'a chaan̈. 38 A jun chon̈ab' Jope chi', a d'a slac'anil chon̈ab' Lida ay, aton b'aj ayec' vin̈aj Pedro chi'. Axo ix yab'an eb' creyente to ata' ayec' vin̈, ix schecanb'at chavan̈ vinac eb' d'a vin̈, ix yalan eb' vin̈:

—Cotan̈, con̈ qued'oc d'a Jope val ticnaic, xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

39 Yuj chi' ix b'at vin̈aj Pedro chi' yed' eb' vin̈. Axo ix c'och vin̈, ix ic'jiq'ue vin̈ d'a jun cuarto b'aj ay snivanil ix Dorcas chi'. Ata' molanec' eb' ix chamnac yetb'eyum. Van yoc' eb' ix yuj ix. Ay juntzan̈ spichul eb' ix yed' juntzan̈ scamix sb'onac ix Dorcas chi' ayic pitzanto ix. Ix sch'oxan juntzan̈ chi' eb' ix d'a vin̈aj Pedro chi'. 40 Axo vin̈ ix checanxiemta eb' smasanil. Ix lajvi chi' ix em cuman vin̈, ix lesalvi vin̈. Ix och q'uelan vin̈ d'a ix Dorcas chi'. Ix yalan vin̈ d'a ix:

—Ach Tabita, sval d'ayach, q'uean̈ vaan, xchi vin̈ d'a ix. Axo ix elta q'uelan ix. Ix yilanoch vin̈aj Pedro chi' ix, ix q'ue c'ojan ix. 41 A vin̈ ix yaman sc'ab' ix. Ix squetzanq'ue vaan ix vin̈. Ix lajvi chi', ix yavtanxiq'ue eb' ix ix chi' vin̈ yed' juntzan̈xo eb' creyente. Ix sch'oxanelta ix vin̈ d'a eb' to ix pitzvixi ix. 42 Axo eb' aj Jope chi', ix laj yab' specal jun chi' eb'. Yuj chi' tzijtum eb' ix ac'anoch Cajal Jesús d'a sc'ool. 43 A vin̈aj Pedro chi', ixto ec' jayexo c'ual vin̈ d'a Jope chi', axo d'a spat jun vin̈ scuchan Simón smunlaj yed' noc' tz'um ix aj vin̈.

10

A vin̈aj Pedro yed' vin̈aj Cornelio

1 A d'a chon̈ab' Cesarea ay jun vin̈ scuch Cornelio, yajal yaj vin̈ d'a jun macan̈ eb' soldado scuchan aj Italia. 2 Syac' val och spensar vin̈ d'a Dios. Te ay xivc'olal vin̈ d'ay yed' jantac eb' ayec' d'a yol spat vin̈ yed'oc. Tzijtum tas syac'pax vin̈ d'a eb' israel te meb'a'. Slesalvi val vin̈ d'a Dios. 3 Axo junel d'a tz'eymajc'ualxo, ix yilan vin̈ icha d'a vayich, ay jun yángel Dios ayoch d'a yol jun cuarto b'aj ayec' vin̈ chi'. Ix yalan jun ángel chi' d'a vin̈:

—Cornelio, xchi.

4 Ix och q'uelan vin̈ d'ay. Ix te xiv vin̈ yuuj.

—Mamin, ¿tas tzal d'ayin? xchi vin̈ d'ay.

Yuj chi' ix yalan d'a vin̈:

—A Dios ix ab'an a lesal. Ix yilanpax juntzan̈ a silab' ix ac' d'a eb' meb'a'. Maj satlaj sc'ool d'a juntzan̈ chi'. 5 A ticnaic, checb'at jayvan̈oc eb' vin̈ vinac d'a chon̈ab' Jope, yic b'at yic'cot vin̈aj Simón eb' vin̈, aton vin̈ scuchpax Pedro. 6 Ayec' vin̈ d'a spat jun vin̈ sq'uexul, aton jun vin̈ smunlaj yed' noc' tz'uum. A spat vin̈ chi', a d'a sti' a' mar ay, xchi jun ángel chi' d'a vin̈.

7 Ix lajvi spax jun ángel chi', ix yavtancot chavan̈ eb' vin̈ schecab' vin̈aj Cornelio chi' yed' pax jun vin̈ soldado yac'umaltaxon servil vin̈ yaji. A jun vin̈ soldado chi', an̈ej d'a Dios ayoch spensar vin̈. 8 Jantacn̈ej tas ix yal jun ángel chi', ix laj yal vin̈ d'a eb' vin̈. Ix lajvi chi', ix schecanb'at eb' vin̈ d'a chon̈ab' Jope chi'. 9 Axo d'a junxo c'u d'a chimc'ualil, ayic van sc'och eb' vin̈ d'a slac'anil Jope chi', axo vin̈aj Pedro chi', ix q'ue vin̈ lesal d'a span̈anil yib'an̈ spat vin̈aj Simón chi'. 10 Ayic ayec' vin̈ ta', ix och svejel vin̈. Ix sc'anan va sb'a vin̈. Palta axo yic van to sb'oji tas ol yab'lej vin̈ chi', icha d'a vayichal 11 ix aj yilan vin̈ sjacvi satchaan̈. Axo ix yilan vin̈ ichato ay jun c'apac yamb'il schiquintac schan̈il, ix emul d'a span̈anil yib'an̈ pat b'aj ayec' vin̈ chi'. 12 Axo d'a yol jun c'apac chi', ata' ayoch junjun macan̈ noc' noc'. Ay noc' chan̈e' yoc. Ay pax noc' chan yed' noc' much.10.12 13 Ix lajvi yemul jun chi', ix yab'an vin̈aj Pedro chi', ix och jun lolonel, ix yalan icha tic:

—Pedro, mac'cham juntzan̈ noc' tic a chi'a, xchi.

14 Palta ix yalan vin̈:

—Ach Vajalil, max yal-laj, yujto manta jun eloc tzin chi junoc comon tasi, ma junoc tas ay yovalil yuj ley Moisés, xchi vin̈.

15 Yuj chi' ix yalan junelxo:

—A juntzan̈ tas syal Dios to malaj yovalil, a achxo tic, man̈ ala' to ay yovalil, xchi.

16 Oxel ix alchaj icha chi'. Ix lajvin̈ej chi', ix ic'jixiq'ue jun c'apac chi' d'a satchaan̈. 17 Vanto snaan vin̈aj Pedro tas yaj jun chi', ix c'och eb' vin̈ schecab' vin̈aj Cornelio d'a sti' jun pat chi'. Toxo ix sc'anb'ej eb' vin̈ yab'i b'aj ay spat vin̈aj Simón chi'. 18 Yuj chi' ix avajoch eb' vin̈, ix sc'anb'an eb' vin̈:

—¿Ay am ec' vin̈aj Simón d'a tic, vin̈ scuchpax Pedro? xchi eb' vin̈.

19 An̈eja' vanto snaan vin̈aj Pedro yuj juntzan̈ ix yil chi', ix yalan Yespíritu Dios d'a vin̈:

—Ay oxvan̈ eb' vin̈ vinac tzach c'anb'ani. 20 Yuj chi' eman̈. Ixic yed' eb' vin̈, man̈ chab'c'olaloc tzach b'ati, yujto a in ix in checcot eb' vin̈, xchi d'a vin̈.

21 Yuj chi' ix emta vin̈ b'aj ayec' eb' vin̈ schecab' vin̈aj Cornelio chi'. Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈:

—Ina in tzin e c'anb'ej tic. ¿Tas e checab'il d'ayin yuj chi' tzex javi? xchi vin̈.

22 Ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈:

—Ay jun vin̈ yajal soldado scuch Cornelio. Te vach' sb'eyb'al vin̈, syac'paxem sb'a vin̈ d'a Dios. Te vach' vin̈ d'a yichan̈ eb' etisraelal smasanil. Axo jun yángel Dios ix alan d'a vin̈ to scheccot eb' schecab' vin̈ yic tzach yic'b'at eb' d'a spat vin̈, yic vach' smaclej yab' vin̈ tas ol ala', xchi eb' vin̈ d'a vin̈aj Pedro chi'.

23 Yuj chi' ix ic'jioch eb' vin̈ d'a yol pat chi' yuj vin̈. Ata' ix ec' ac'val yuj eb' vin̈. Axo d'a junxo c'u ix b'at vin̈ yed' eb' vin̈. Ix b'at jayvan̈ eb' creyente aj Jope chi' yuc'levoc vin̈. 24 Ato d'a schab'jial ix c'och eb' d'a chon̈ab' Cesarea. Axo vin̈aj Cornelio ix tan̈van sc'och eb' ta'. Toxo ix yavtejcot eb' sc'ab' yoc vin̈ yed' juntzan̈xo eb' yamigo vin̈. 25 Ayic van sc'och vin̈aj Pedro chi', ix elta vin̈aj Cornelio chi' d'a sti' spat. Ix schaan vin̈ sc'och vin̈. Ix em cuman vin̈ yaq'uem sb'a d'a vin̈aj Pedro chi'. 26 Palta a vin̈aj Pedro chi' ix quetzanq'ue vaan vin̈. Ix yalan vin̈ d'a vin̈ icha tic:

—Q'uean̈ lin̈an, yujto quetanimail co b'a, xchi vin̈.

27 Van slolon eb' vin̈, ix och eb' vin̈ d'a yol pat. Ix yilan vin̈aj Pedro chi' to tzijtumxo eb' molaneq'ui. 28 Yuj chi' ix yal vin̈ d'a eb':

—Ex vetanimail, eyojtac to a on̈ israel on̈ tic, ay yovalil co c'umlan co b'a yed' junoc ch'oc chon̈ab'il, ma coch d'a yol spat. Palta a Dios ix ac'an vojtaquejeli to max yal valani to ay yovalil tzin c'umej junoc mach. 29 Yuj chi' malaj tas ix vala' ayic ix b'at in eyic'ancoti. Xal ticnaic, alec d'ayin, tas yuj ix b'at in eyic'coti, xchi vin̈ d'a eb'.

30 Yuj chi' ix yalan vin̈aj Cornelio chi' d'a vin̈ icha tic:

—Yab' am icha hora tic oxji, van in lesalvi d'a yol in pat tic, ichataxon tzin c'ulej d'a junjun tz'eymajc'ualil. Ay jun sch'ox sb'a d'ayin, copopi quilan spichul. 31 Yalan d'ayin: Cornelio, a Dios ix ab'an a lesal. Ix snaanpaxcot juntzan̈ a silab' tzac' d'a eb' meb'a'. 32 Axo ticnaic, checb'at jayvan̈oc vinac d'a chon̈ab' Jope, b'at yic'ancot vin̈aj Simón eb', scuch pax Pedro. Ayec' vin̈ d'a spat jun vin̈ sq'uexul, aton jun vin̈ smunlaj yed' noc' tz'uum. A spat vin̈ chi', a d'a sti' a' mar ay, xchi. 33 Slajvi chi', in checanb'at eb' in checab' ach sayeq'ui. Yuj val dios d'ayach ix a c'anab'ajej a coti. A ticnaic, ayon̈ ec' co masanil d'a yichan̈ Dios Cajal. Yuj chi' sco snib'ej scab'i jantacn̈ej tas alb'ilcan d'ayach yuuj, yic tzalan d'ayon̈, xchi vin̈aj Cornelio chi' d'a vin̈.

A smensaje vin̈aj Pedro d'a yol spat vin̈aj Cornelio

34 Axo vin̈aj Pedro chi', ix och ijan vin̈ yalan d'a eb':

—A ticnaic vojtac to d'a val yel, jun lajann̈ej yelc'och masanil anima d'a yichan̈ Dios. 35 A eb' xiv d'a Dios, vach'chom man̈ israeloc eb', ste tzalaj yed' eb' tato vach' sb'eyb'al eb'. 36 A Dios ac'jinaccan slolonel d'ayon̈ a on̈ israel on̈ tic. Yalannaccan d'ayon̈ to ay junc'olal yuj Jesucristo, aton Cajal co masanil. 37 A exxo tic, ina eyojtac tas ix sc'ulej Dios d'a co lugar. A d'a Galilea elnac yich, ayic slajvinac yalancanel slolonel Dios vin̈aj Juan, a slajvinac yac'an bautizar eb' anima vin̈. 38 Eyojtac to a Dios yac'nac Yespíritu d'a Jesús aj Nazaret, yac'annacpax spoder d'ay. Eyojtac paxi to a Jesús ix colvaj d'a eb' anima. Jantacn̈ej eb' ixtab'il yuj vin̈ diablo, ix laj yac' b'oxoc sc'ool eb'. Icha chi' yutejnac sb'a yujto a Dios ayoch yed'oc. 39 A on̈ tic scac' testigoal co b'a yuj juntzan̈ tastac ix sc'ulej chi'. Jantacn̈ej tas ix ec' sc'ulej d'a yol yic Judea yed' d'a chon̈ab' Jerusalén, ix quila'. Ix lajvi chi', ix culusajq'ue yuj eb' vetisraelal. Icha chi' ix yutej eb' smilanchamoc. 40 Palta axo d'a schab'jial ix pitzvixi yuj Dios. Yuj spoder Dios chi' ix sch'ox sb'a d'ayon̈. 41 Palta maj sch'oxlaj sb'a d'a masanil eb' anima. An̈ej d'ayon̈ ix sch'ox sb'a, yujto atax d'a peca' sic'b'ilon̈xocanel yuuj yic tzon̈ och stestigooc. On̈ va pax yed'oc ayic toxo ix pitzvixi d'a scal eb' chamnac chi'. 42 Ix yalancan d'ayon̈ to yovalil tzec' calel yab'ixal d'a eb' anima, to a Dios ac'jinac yopisio sch'olb'itan tas yaj eb' anima smasanil, vach'chom eb' pitzanto ma eb' chamnacxo. 43 Atax d'a peca', ayocto yalannaccanel yab'ixal Jesús eb' schecab' Dios. Yalnaccan junjun eb' to a jantacn̈ej eb' ol ac'anoch Jesús chi' d'a sc'ool, ol ac'joccan lajvoc smul eb' yuuj, xchi vin̈aj Pedro chi' d'a eb'.

Ay eb' man̈ israeloc ix chaan Yespíritu Dios

44 Axo yic van yalan vin̈aj Pedro chi', ix ochcan Yespíritu Dios d'a masanil eb' van yab'an chi'. 45 Axo eb' creyente aj Israel ajun yed' vin̈aj Pedro chi', ix te sat sc'ool eb', yujto ix yac'pax Yespíritu Dios d'a eb' man̈ israeloc. 46 Yujto ix yab' eb' to ch'occh'oc ti'al syal eb' b'aj ix ochcan cajan Espíritu Santo chi'. Ix yab'anpax eb' yalan vach' lolonel eb' d'a Dios. Ix lajvi chi' ix yalan vin̈aj Pedro chi':

47 —Max yal sco cachoch vaan eb' tic, yic max ac'ji bautizar eb'. Ina to ix ac'ji Yespíritu Dios d'a eb' icha ix aj yac'ji d'ayon̈, xchi vin̈.

48 Yuj chi' ix yal vin̈aj Pedro chi' to tz'ac'ji bautizar eb' d'a sb'i Jesucristo. Ix lajvi yac'ji bautizar eb' chi', ix sc'anan pavor eb' d'a vin̈, yic vach' tz'aj jayeoc c'ual vin̈ yed' eb'.

11

A vin̈aj Pedro yed' eb' creyente d'a Jerusalén

1 Axo eb' schecab' Jesús yed' eb' creyente ay d'a yol yic Judea, ix yab' eb' to ay eb' man̈ israeloc ix ac'anoch slolonel Dios d'a sc'ool. 2 Yuj chi' ayic ix c'ochxi vin̈aj Pedro d'a Jerusalén, ix yalan eb' creyente israel to man̈ vach'oc ix yutej sb'a vin̈. 3 Ix yalan eb' icha tic d'a vin̈:

—¿Tas yuj ix ach xid'ec' a c'umej eb' man̈ israeloc, ach va pax yed' eb'? xchi eb' d'a vin̈.

4 Yuj chi' ix och ijan vin̈ yalan d'a eb' tastac ix uji chi', ix yalan vin̈ icha tic:

5 —Ayinec' d'a chon̈ab' Jope. Axo d'a jun c'u, van in lesalvi, icha vayich ix aj vilan yemul jun nivan c'apac ix cot d'a satchaan̈. Yamb'il schiquintac schan̈il, ix emul b'aj ay in ec' chi'. 6 Ix in och q'uelan d'ay yic svila' tas ayoch d'a yool. Axo ix vilani, ay juntzan̈ noc' caltacte'al noc' chan̈e' yoc. Ay noc' ay smay. Ay noc' chan yed' juntzan̈ noc' much. 7 Ix lajvi chi', ix vab'an yoch jun lolonel, ix yalani: Pedro, milcham juntzan̈ noc' tic a chi'a, xchi. 8 Palta ix in tac'vi d'ay: Maay, ach Vajal, yujto manta juneloc tzin chi junoc comon tas, ma junoc tas ay yovalil yuj ley Moisés, xin chi d'ay. 9 Yuj chi', ix yalanemta junelxo d'ayin d'a satchaan̈: A juntzan̈ tas syal Dios to malaj yovalil, a achxo tic, man̈ ala' to ay yovalil, xchi. 10 Oxel ix yal juntzan̈ chi' icha chi'. Ix lajvi chi' ix ic'jixiq'ue jun c'apac chi' d'a satchaan̈. 11 Junanto rato chi' ix c'och oxvan̈ eb' vin̈ d'a jun pat b'aj ayinec' chi'. A eb' vin̈ chi', a d'a chon̈ab' Cesarea ix checjicot eb' vin̈, yic sb'at in sayan eb' vin̈ d'a chon̈ab' Jope. 12 Axo Yespíritu Dios ix alan d'ayin icha tic: Ixic, man̈ chab'c'olaloc tzach b'at yed' eb' vin̈, xchi. Ix b'at pax vacvan̈xo eb' vin̈ cuc'tac tic ved'oc. Axo ix on̈ c'och ta', ix on̈ och d'a yol spat jun vin̈. 13 Ix yalan vin̈ d'ayon̈ to ix yil jun ángel vin̈, lin̈anec' d'a yol spat vin̈ chi'. Ix yalan d'a vin̈: Checb'at jayvan̈oc eb' vin̈ d'a chon̈ab' Jope, b'at yic'ocab'cot vin̈aj Simón eb' vin̈, scuchan pax Pedro. 14 A vin̈ ol alan d'ayach tas ol aj a colchaji yed' jantacn̈ej eb' ayec' d'a yol a pat, xchi jun ángel chi' d'a vin̈. 15 Axo yic ix in och ijan valan d'a eb', d'a jun rato chi' ix och Yespíritu Dios d'a eb', icha ix aj yoch d'ayon̈ d'a sb'ab'elal. 16 Yuj chi' ix in naancot tas alb'ilcan yuj Cajal Jesús, ayic ix yalan icha tic: Yel toni, a vin̈aj Juan ix ac'an bautizar eb' anima d'a a a'. Palta a ex tic, ol ex ac'joc bautizar yuj Yespíritu Dios, xchi. 17 A Dios ix ac'an Yespíritu d'a eb' icha ix yutej yac'an d'ayon̈ ayic ix cac'anoch Cajal Jesucristo d'a co c'ool. Yuj chi', ¿tom a in tic, syal in cachanoch vaan tas sc'ulej Dios? xchi vin̈aj Pedro chi' d'a eb'.

18 Axo eb' creyente d'a Jerusalén chi', ayic ix yab'an juntzan̈ chi' eb', man̈xalaj tas ix yal eb'. Axon̈ej vach' lolonel ix yal eb' d'a Dios. Ix yalan eb':

—An̈ejtona' pax eb' man̈ israeloc, a Dios ix ac'an sna sb'a eb' yic vach' scha sq'uinal eb' d'a juneln̈ej qued'oc, xchi eb'.

A yab'ixal eb' creyente d'a Antioquía

19 Ayic ix miljicham vin̈aj Esteban, ix ac'jipax och syaelal eb' creyente smasanil. Yuj chi' ix b'at eb' elelal. Ay eb' ix c'och masanto d'a chon̈ab' Fenicia, d'a Chipre yed' d'a Antioquía.11.19 Ix laj yalanel vach' ab'ix eb' d'a eb' yetisraelal ayec' ta'. Palta malaj tas ix yal eb' d'a eb' man̈ israeloc. 20 Palta ay jayvan̈ eb' creyente aj Chipre yed' eb' aj Cirene ix c'och d'a chon̈ab' Antioquía chi'. Ata' ix yalel yab'ixal Jesucristo eb' d'a eb' man̈ israeloc. 21 Axo Jesús Cajal ix och yed' eb' creyente chi', yuj chi' tzijtum anima ix sq'uex sb'eyb'al. Ix yac'anoch Cajal Jesús eb' d'a sc'ool.

22 Axo eb' creyente aj Jerusalén, ayic ix yab'an specal jun chi' eb', ix schecb'at vin̈aj Bernabé eb' d'a Antioquía chi'. 23 Axo ix c'och vin̈, ix yilan vin̈, te nivan svach'c'olal Dios ix yac' d'a eb'. Yuj chi' ix te tzalaj vin̈ yuj eb'. Ix ac'ji stec'anil eb' yuj vin̈. Ix yalan vin̈ to tec'an syutej sb'a eb', syac'anpax och spensar eb' d'a Cajal Jesús d'a masanil tiempo.

24 Icha chi' ix yutej vin̈aj Bernabé chi' yalan d'a eb', yujto te vach' spensar vin̈. Te ayoch Espíritu Santo yed' vin̈. Syac' val och Dios vin̈ d'a sc'ool. Yuj chi' tzijtum val eb' aj chon̈ab' chi' ix ac'anoch Cajal Jesús d'a sc'ool yuj vin̈.

25 Ix lajvi chi', ix b'at vin̈aj Bernabé chi' d'a chon̈ab' Tarso, ix b'at sayanec' vin̈aj Saulo vin̈ ta'. Axo ix ilchaj vin̈ yuj vin̈, ix yic'ancot vin̈ vin̈ d'a chon̈ab' Antioquía chi'. 26 Axo ta' ix ec' jun ab'il eb' vin̈ d'a scal eb' creyente chi'. Tzijtum mach ix sc'ayb'ej eb' vin̈. A d'a jun chon̈ab' chi', ata' ix ac'ji scuch eb' creyente cristiano d'a sb'ab'elal.

27 A d'a jun tiempoal chi', ay jayvan̈ eb' vin̈ schecab' Dios ix b'at alanel slolonel. Ix cot eb' vin̈ d'a Jerusalén, ix javi eb' vin̈ d'a Antioquía chi'. 28 Ay jun vin̈ yetb'eyum eb' vin̈ scuch Agabo. Ix q'ue vaan vin̈ d'a scal eb' creyente. Axo Yespíritu Dios ix ac'an yal vin̈ icha tic:

—Ay jun nivan vejel ol javoc d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic, xchi vin̈.

(A jun vejel ix yal vin̈ chi', a d'a stiempoal ayoch vin̈aj Claudio yajalil, ata' ix yac'a'). 29 Yuj tas ix yal vin̈aj Agabo chi', axo eb' creyente aj Antioquía chi', ix el d'a sc'ool eb' to scolvaj eb' d'a eb' creyente aj Judea, ato syala' jantac stzac'van eb' yac'ani. 30 Icha chi' ix sc'ulej eb'. Ix yac'anb'at yofrenda eb' d'a eb' vin̈ anciano aj Judea chi'. Axo vin̈aj Bernabé yed' vin̈aj Saulo ix ic'anb'at jun ofrenda chi'.

12

Schamel vin̈aj Jacobo, preso yaj pax vin̈aj Pedro

1 A d'a yic jun tiempoal chi', a vin̈aj rey Herodes,12.1 ix och ijan vin̈ yac'an chucal d'a eb' creyente. 2 Ix schecan vin̈ tzepchajel sjolom vin̈aj Jacobo, aton vin̈ yuc'tac vin̈aj Juan. 3 Ayic ix yilan vin̈ to vach' ix yab' eb' israel yuj jun chi', yuj chi' ix schec vin̈ yamjocpax vin̈aj Pedro. A d'a jun sq'uin̈ eb' israel, yic svaan ixim pan eb' malaj yich, ata' ix yamji vin̈. 4 Axo ix yamchaj vin̈ chi', ix ac'jioch vin̈ d'a preso. Ix ac'jioch vin̈ d'a yol sc'ab' vaclajun̈van̈ eb' soldado, yic stan̈vaj vin̈ yuj eb'. Chan̈tacvan̈ eb' ix tan̈van vin̈ d'a juntac el. Ix snaan vin̈aj Herodes chi' to ayic ol lajvoc q'uin̈ yic snajicoti tas aj yelnaccot eb' israel d'a Egipto chi', ol sch'oxanelta vin̈aj Pedro chi' vin̈ d'a yichan̈ eb' anima, ichato chi' ol sch'olb'itan vin̈ rey chi' tas yaj vin̈. 5 Yuj chi' te ay val och yilumal vin̈aj Pedro d'a yol te' preso chi'. Axo eb' creyente, d'a smasanil sc'ool eb' ix lesalvi d'a Dios yuj vin̈. Maj ochlaj vaan eb' slesalvi.

Colchajnac elta vin̈aj Pedro d'a preso

6 Axo d'a jun ac'val, q'uic'anocxo tz'elta vin̈aj Pedro chi' d'a yichan̈ eb' anima yuj vin̈aj Herodes chi', vaynac vin̈ d'a snan̈al chavan̈ eb' soldado. Tzec'b'il vin̈ d'a chab' q'uen cadena. Axo d'a sti' te' preso chi' ayec' chavan̈xo eb' vin̈ stan̈vej. 7 Palta d'a jun rato chi' ix c'och jun yángel Dios Cajal. Te sac q'uinal ix aj d'a yol te' preso chi' yuuj. Ix yecub'tan̈an scostil vin̈aj Pedro chi' jun ángel chi', yic tz'el svayan̈ vin̈, ix yalan d'a vin̈:

—Q'uean̈ vaan val ticnaic, xchi.

Axo q'uen cadena ayoch chi' d'a sc'ab' vin̈aj Pedro chi', munil ix el q'ueen, ix em lan̈naj q'ueen. 8 Ix yalanpax jun ángel chi' d'a vin̈:

—Tzatzb'itej a tzec'ul, tzac'anoch a xan̈ab', xchi.

Ix lajvi chi', ix yalan d'a vin̈:

—Ac'och jun spatic a pichul. Tzach och tzac'an vuuj, xchi.

9 Yuj chi' ix och tzac'an vin̈ yuuj. Ix elta vin̈ d'a jun cuarto b'aj ayec' chi'. Van svayichan vin̈ snaani. Man̈ yojtacoc vin̈ tato yel to van yelta vin̈. 10 Ix ec' eb' d'a scha macan̈il b'aj ayec' eb' soldado van stan̈van te' preso chi', ichato chi' ix c'och eb' b'aj ay q'uen smacul preso chi' b'aj sjacviel d'a yol calle. A jun q'uen chi' munil ix jacvi q'uen sch'ocoj. Ix el eb' b'ian. Axo ix b'at eb' d'a jun calle chi', ix actajcan vin̈aj Pedro chi' yuj jun ángel chi'. 11 Axo ix yilan vin̈ to yel. Yuj chi' ix yalan vin̈:

—A ticnaic, svila' to yel ix scheccot jun yángel Dios Cajal tzul in scolanel d'a yol sc'ab' vin̈aj Herodes. In colchajelta d'a yalan̈ jantacn̈ej tas sgana eb' vetisraelal syac'och d'a vib'an̈, xchi vin̈.

12 Vanto snaan juntzan̈ chi' vin̈, ix c'och vin̈ d'a spat ix María, snun vin̈aj Juan, aton vin̈ scuchpax Marcos. Tzijtum eb' molanec' d'a jun pat chi', van slesalvi eb' yuj vin̈. 13 Yuj chi' ix sc'on̈ub'tan̈ej spuertail yamaq'uil jun pat chi' vin̈. Axo jun ix cob'es scuch Rode, a ix ix ul tac'voquelta d'a vin̈. 14 Palta axo ix yab'an ix to a vin̈aj Pedro, maj sjaclaj te' puerta chi' ix. Ton̈ej ix te tzalaj ix. Ix ochxi lemnaj ix. Ix yalan ix d'a eb' ayec' chi' ta' to a vin̈aj Pedro ayec' d'a sti' puerta chi'.

15 Yuj chi' ix yal eb' d'a ix:

—Tecan ton̈ej tzach comon loloni, xchi eb'.

Palta ix yalxi ix to yel a vin̈aj Pedro chi' ayeq'ui.

Axo ix yalanxi eb':

—Tecan man̈oclaj vin̈aj Pedro chi'. Tecan a junoc ángel ayoch stan̈vumaloc vin̈, tecan a ix javi, xchi eb' d'a ix.

16 Axo vin̈aj Pedro chi', an̈eja' sc'on̈c'on̈an och vin̈. Axo ix sjacan eb', ix yilan eb' to yel a vin̈aj Pedro chi' ayeq'ui. Ix te sat sc'ool eb'. 17 Palta ix yac'an yechel vin̈ yed' sc'ab' d'a eb' yic numan tz'aj eb'. Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ d'a eb' tas ix aj yic'jielta vin̈ yuj Dios Cajal d'a preso chi'. Ix yalanpax vin̈ d'a eb':

—Tzeyal juntzan̈ tic d'a vin̈aj Jacobo yed' d'a juntzan̈xo eb' creyente, xchi vin̈.

Ix lajvi chi', ix elta vin̈ d'a scal eb'. Ix b'at vin̈ d'a junxo lugar.

18 Axo yic ix sacb'i, ix q'ue somnaj eb' soldado yalani, yujto maj nachajel yuj eb' tas ix yutej sb'a vin̈aj Pedro chi'. 19 Axo vin̈aj Herodes chi' ix ac'an órden yic saychaj vin̈, palta majxo ilchajlaj vin̈ yuj eb'. Ix sc'anb'an vin̈ d'a eb' soldado chi' tas ix aj yel vin̈aj Pedro chi' d'a yol sc'ab' eb'. Ix lajvi chi', ix yac'an órden vin̈ scham eb'.

Ix lajvi chi', ix el vin̈aj Herodes d'a yol yic Judea b'aj ayec' chi'. Ix c'och cajan vin̈ d'a chon̈ab' Cesarea.

A schamel vin̈aj Herodes

20 A junel, ix te cot yoval vin̈aj rey Herodes chi' d'a eb' anima aj Tiro yed' Sidón. Yuj chi' ix slajtiej sb'a eb' tas syutej eb' b'at yalan sb'a d'a vin̈. Ix yac'an sc'ol jun vin̈ scuchan Blasto eb'. Aton vin̈ sat yaj yac'an servil vin̈ rey chi'. Yuj chi', axo vin̈ ix c'anan nivanc'olal eb' d'a vin̈ rey chi'. Icha chi' ix yutej sb'a eb', yujto a d'a schon̈ab' vin̈ rey chi', ata' tz'ac'jicot jantacn̈ej tas sva eb'. 21 Axo vin̈ rey chi' ix alani tas c'ual sc'och eb' d'a yichan̈ vin̈. Axo d'a jun c'u chi', ix yac'och juntzan̈ spichul vin̈ te vach', icha yic eb' rey smasanil. Ix lajvi chi', ix em c'ojan vin̈ d'a sc'ojnub'. Ix och ijan vin̈ slolonelta d'a eb' anima chi'. 22 Ix lajvi yab'an eb', ix laj yalanq'ue eb':

—A jun slolon tic, man̈ animaoc, aton dios, xchi eb'.

23 Yujto maj yic'chaan̈ sb'i Dios vin̈, yuj chi' d'a jun rato chi' ix ac'jioch syaelal vin̈ yuj jun yángel Dios, ix och noc' a'ay d'a yol sc'ool vin̈, ix cham vin̈.

24 Palta axo slolonel Dios Cajal ix pucaxn̈ejel d'a scal eb' anima. Ix laj alchajel d'a junjun lugar.

25 Axo vin̈aj Bernabé yed' vin̈aj Saulo, ayic ix lajvi schecnab'il eb' vin̈ d'a Jerusalén, ix b'atxi eb' vin̈. Ix yic'anb'at vin̈aj Juan eb' vin̈, aton vin̈ scuch pax Marcos. Ix c'ochxi eb' vin̈ d'a Antioquía chi'.

13

Ochnac yopisio vin̈aj Bernabé yed' vin̈aj Saulo

1 A d'a scal eb' creyente d'a chon̈ab' Antioquía chi', ay juntzan̈ eb' vin̈ syac' Dios yalanel slolonel. Ay pax ec' juntzan̈ eb' vin̈ sc'ayb'umal eb' creyente. Ayec' vin̈aj Bernabé, vin̈aj Simón scuchanpax Niger, vin̈aj Lucio aj chon̈ab' Cirene yed' vin̈aj Saulo. Ayec' pax vin̈aj Manaén, aton vin̈ junn̈ej q'uib'nac yed' vin̈aj Herodes, vin̈ ac'jinac yajalil d'a Galilea. 2 A junel van yalan sb'a eb' d'a Dios Cajal. Ay pax och eb' d'a tzec'ojc'olal. Axo Yespíritu Dios ix alan d'a eb':

—Tze siq'uelta vin̈aj Bernabé yed' vin̈aj Saulo, yic ol munlaj eb' vin̈ b'aj ol vac'och yopisio, xchi.

3 Yuj chi' ix och eb' d'a tzec'ojc'olal. Ix lesalvi eb'. Ix lajvi chi', ix yac'anq'ue sc'ab' eb' d'a sjolom vin̈aj Bernabé yed' vin̈aj Saulo chi', ix schecanb'at eb' vin̈ eb'.

Yalnaquel slolonel Dios eb' d'a Chipre

4 Ix checjib'at vin̈aj Bernabé yed' vin̈aj Saulo yuj Yespíritu Dios. Ix c'och eb' vin̈ d'a chon̈ab' Seleucia. Axo ta' ix och eb' vin̈ d'a yol jun barco, ix b'at eb' vin̈ d'a jun lugar scuch Chipre ay d'a snan̈al a' mar. 5 Ayic ix c'och eb' vin̈ d'a chon̈ab' Salamina, ix ec' yalancanel slolonel Dios eb' vin̈ d'a yoltac spatil culto. Axo vin̈aj Juan Marcos, ajun pax vin̈ yed' eb' vin̈, yic scolvaj vin̈ yed' eb' vin̈. 6 Ix b'atxi eb' vin̈. Ix c'axpajec' eb' vin̈ d'a Chipre chi', ix c'och eb' vin̈ d'a chon̈ab' Pafos. Ata' ix schalaj sb'a eb' vin̈ yed' jun vin̈ israel scuch Barjesús. A jun vin̈ chi', syaloch sb'a vin̈ ajb'aalil. Syal pax vin̈ to a Dios tz'ac'an yalel slolonel. 7 A jun vin̈ chi', junn̈ej tz'ec' vin̈ yed' vin̈aj Sergio Paulo, vin̈ yajal d'a Chipre chi'. Te jelan spensar vin̈aj Sergio chi'. Ix yavtejcot vin̈aj Bernabé vin̈ yed' vin̈aj Saulo, yujto sgana vin̈ syab' slolonel Dios d'a eb' vin̈. 8 Palta axo vin̈ syaloch sb'a ajb'aalil chi', aton vin̈ scuchan pax Elimas, ix yaq'uelta yoval vin̈ d'a eb' vin̈, yujto sgana vin̈ max yac'och slolonel Dios vin̈aj Sergio chi' d'a sc'ool. 9 Axo vin̈aj Saulo chi', aton vin̈ scuchpax Pablo, te ayoch Espíritu Santo d'a vin̈. Ix och q'uelan vin̈ d'a vin̈ syaloch sb'a ajb'aalil chi'. 10 Ix yalan vin̈ d'a vin̈:

—A ach tic, tzac' musansatil eb' anima. Te chuc a pensar. Yuninal ach vin̈ diablo. Ajc'ol ach d'a masanil tas vach'. A slolonel Cajal Jesús te yel. Yuj chi', ¿tas yuj max actejcan ixtani? 11 A ticnaic, ol yac'cot yaelal Cajal Jesús d'a ib'an̈. Ol yac' ixtax yol a sat, yuj chi' man̈xo ol yal-laj ilan yoc c'u junoc tiempoal, xchi vin̈aj Pablo chi' d'a vin̈.

D'a jun rato chi', ix ixtax yol sat vin̈. Majxo yal yilan jab'oc vin̈. Yuj chi', ix machmonec' vin̈, ix snib'ej vin̈ to ay junoc mach squetzan b'eyec'oc. 12 Ayic ix yilan jun chi' vin̈ yajal d'a Chipre chi', ix yac'och Dios vin̈ d'a sc'ool. Ix te sat pax sc'ool vin̈ yab'an juntzan̈ sc'ayb'ub'al Cajal Jesús.

Ayec' eb' vin̈ d'a chon̈ab' Antioquía d'a yol yic Pisidia

13 Axo vin̈aj Pablo yed' eb' vin̈ ajun yed'oc, ix och eb' vin̈ d'a yol jun barco. Ix b'atxi eb' vin̈ d'a chon̈ab' Pafos, ix c'och eb' vin̈ d'a chon̈ab' Perge d'a yol yic Panfilia. Palta axo vin̈aj Juan Marcos, ix actajcan eb' vin̈ yuj vin̈, ix meltzajcan vin̈ d'a chon̈ab' Jerusalén. 14 Ix b'atxi eb' vin̈ d'a Perge chi', ix c'och eb' vin̈ d'a chon̈ab' Antioquía13.14 d'a yol yic Pisidia. Axo d'a sc'ual ic'oj ip, ix och eb' vin̈ d'a yol spatil culto, ix em c'ojjab' eb' vin̈ ta'. 15 Ata' ix avtaj ch'an̈ ley Moisés yed' juntzan̈ tas tz'ib'ab'ilcan yuj eb' schecab' Dios d'a peca'. Ix lajvi chi', a eb' scuchb'an eb' d'a culto ix alan d'a vin̈aj Pablo yed' d'a vin̈aj Bernabé chi':

—Ex quetanimail, tato ay junoc tas e gana tzeyac' sc'ayb'ej eb' anima, syal eyalan ticnaic, xchi eb'.

16 Yuj chi' ix q'ue vaan vin̈aj Pablo chi'. Ix yic'an chaan̈ sc'ab' vin̈ yic numan tz'aj eb'. Ix yalan vin̈ d'a eb':

—Ex vetisraelal yed' ex man̈ ex israeloc ay e xivc'olal d'a Dios, ab'ec: 17 A co Diosal a on̈ aj Israel on̈ tic, a sic'jinaccanel eb' co mam quicham. Ayic yec'nac eb' d'a scal eb' ch'oc chon̈ab'il d'a Egipto, A' ac'jinaccan och eb' nivac chon̈ab'il. Slajvi chi', yic'annaquelta eb' d'a Egipto chi' yed' snivan poder. 18 Yac'nac techaj Dios chi' sb'eyb'al eb' 40 ab'il d'a tz'inan luum chi'. 19 An̈ejtona', A' ac'jinac satel uque' nación ay d'a yol yic Canaán. Axo sluum eb' b'aj satnaquel chi', ac'jinaccan yicoc eb' co mam quicham. 20 450 ab'il yac'nac eb' icha chi'. Slajvinac chi', axo Dios ac'annac yopisio juntzan̈ eb' juez yac'an mandar eb', masanto yochnac vin̈aj Samuel schecab'oc Dios. 21 Axo d'a jun tiempoal chi', sc'annac junoc sreyal eb' d'a Dios, yic a scuchb'an eb', axo vin̈aj Saúl ac'jioch sreyaloc eb' yuj Dios. A vin̈aj Saúl chi', a vin̈aj Cis ay yuninal vin̈, vin̈ yin̈tilal Benjamín. 40 ab'il ochnac vin̈ sreyaloc eb'. 22 Axo Dios ic'jinaquel vin̈ d'a yopisio chi'. Axo vin̈aj David yac'xicanoch sq'uexuloc vin̈. Yalannac Dios icha tic yuj vin̈: Ina yajec' vin̈aj David vin̈ yuninal vin̈aj Isaí, aton jun vin̈ tic tzin tzalaj yed'oc. A vin̈ ol b'oan masanil tas in gana, xchi. 23 Axo Jesús, a vin̈aj David chi' ay yin̈tilalcani. A Dios ac'jinaccan yopisio yoch co Columaloc a on̈ israel on̈ tic, icha ix aj yac'ancan sti'. 24 Ayic manto yamchajoch smunlajel chi', a vin̈aj Juan ix alanel d'a eb' quetisraelal to yovalil sna sb'a eb', syac'an ac'joc bautizar sb'a eb'. 25 Axo yic vanxo slajvi yopisio vin̈aj Juan chi', ix yalan vin̈ icha tic: A e naani to e Columal in, palta maay. Ay jun tzac'an sja vuuj, a jun chi' te nivan yelc'ochi. An̈ejtona' in, man̈ in mojoc vac'an servil, vach'chom ton̈ej tzin tijel xan̈ab', xchi vin̈.

26 Ex vetanimail, ex yin̈tilal Abraham ved'oc yed' ex ay e xivc'olal d'a Dios, a jun ab'ix yic colnab'il tic, eyic ved'oc. 27 Palta a eb' aj Jerusalén yed' eb' yajal, max nachajel-laj yuj eb' tato a Jesús chi' Yuninal Dios, vach'chom d'a junjun c'ual ic'oj ip, ix yab'an eb' yavtaj tas tz'ib'ab'ilcan yuj eb' schecab' Dios, palta maj nachajel-laj yuj eb'. Yuj chi', ayic ix yac'anoch chamel eb' d'a yib'an̈ Jesús chi', ix yaq'uelc'och juntzan̈ tas tz'ib'ab'ilcan chi' eb'. 28 Malaj jab'oc smul ix ilchaj yuj eb', man̈ smojoc smilancham eb'. Palta xid' sc'anoch chamel eb' d'a yib'an̈ d'a vin̈aj Pilato, aton vin̈ yajal. 29 Ix laj yaq'uelc'och eb' d'ay icha yaj stz'ib'chajcan d'a Slolonel Dios. Ix lajvi chi', ay eb' ochnac tzac'an yed' Jesús ix ic'anemta snivanil d'a spenec te' culus. Ix b'at smucanoch eb' d'a yol jun q'uen q'ueen. 30 Axo Dios ix ac'anxi pitzvoc d'a scal eb' chamnac. 31 Ix lajvi chi', tzijtumto c'ual ix ec' yed' eb' sc'ayb'um. Aton eb' cot yed' d'a Galilea sc'och eb' d'a Jerusalén yed'oc ayic manto chami. A eb' chi', van yalanel yab'ixal eb' d'a scal eb' anima ticnaic.

32 Ichon̈ pax ta' a on̈ tic van calan pax el jun vach' ab'ix tic d'ayex, to a Dios yac'naccan sti' d'a eb' co mam quicham. 33 Axo d'ayon̈ ix yaq'uelc'och sti' chi'. Ayic ix pitzvixi Jesús, ix elc'och jun yalnaccan chi'. Icha yaj stz'ib'chajcan d'a Salmo 2, b'aj syal icha tic: A d'a jun c'u tic, ix vac' checlajoc to Vuninal ach, xchican Dios d'a Slolonel chi'. 34 Yalnaccan Dios to ol yic'q'ue vaan Jesús d'a scal eb' chamnac, yic malaj b'aq'uin̈ ol c'a snivanil. Yalnacpaxcan icha tic d'a Slolonel Dios chi': Ol vac' in vach'c'olal d'ayex, icha ix vutej vac'ancan in ti' d'a vin̈aj David, xchi. 35 Yuj chi', ayocto yalannaccan yab'ixal Cristo vin̈aj David chi' d'a junxo Salmo b'aj syal icha tic: Mamin, man̈ ol a cha c'ab'at in nivanil tic, a in ton tic sic'b'il in el uuj, xchi. 36 A vin̈aj David chi' ac'jinac servil eb' anima d'a jun tiempoal chi', icha sgana Dios. Slajvi chi' scham vin̈, smucchajnac vin̈ b'aj mucan eb' smam yicham. Axo snivanil vin̈ chi' c'anacb'ati. 37 Palta axo jun ix yac' pitzvocxi Dios d'a scal eb' chamnac, maj c'alaj snivanil. 38 Yuj chi' in gana tzeyojtaquejeli to an̈ej Jesús syal yac'an lajvoc co mul. Yuj chi' van calan jun ab'ix tic d'ayex. 39 A ley Moisés max yal-laj yac'an lajvoc co mul. Palta a mach tz'ac'anoch Jesucristo d'a sc'ool, slajvican smul smasanil yuuj. 40 Yuj chi' naec val e b'a. Tato maay, a tas tz'ib'ab'ilcan yuj eb' schecab' Dios ol javoc d'a eyib'an̈, yujto yalnaccan eb' icha tic:

41 Ex b'uchumtac, ilecnab'i. Satocab' e c'ool eyilani, axo e satel chi'. Yujto a in Dios in ol in b'o junoc tas d'a e tiempoal tic, vach'chom ay mach ol alan d'ayex, palta man̈ ol e cha eyab'i, xchi Dios chi', xchi vin̈aj Pablo chi' d'a eb'.

42 Axo vin̈aj Pablo chi' yed' vin̈aj Bernabé, ayic van yelta eb' vin̈ d'a yol spatil culto chi', ay eb' man̈ israeloc ix c'anan d'a eb' vin̈, yic sc'och eb' vin̈ sc'ayb'ej eb' d'a juntzan̈ c'ayb'ub'al chi' d'a junxo sc'ual ic'oj ip. 43 Axo yic ix lajvi jun culto chi', a eb' israel, ix b'at eb' yed' vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Bernabé chi'. Ay pax eb' ochnac d'a sc'ayb'ub'al eb' israel chi' ix b'at pax yed' eb' vin̈. Yuj chi' ix yal vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Bernabé chi' d'a eb' to tec'an syutej sb'a eb' yac'anoch d'a sc'ool to xajan eb' yuj Dios.

44 Axo d'a junxo sc'ual ic'oj ip, quenxon̈ej maj smolb'ej sb'a eb' anima smasanil d'a jun chon̈ab' chi' smaclej yab' slolonel Dios. 45 Palta axo ix yilan eb' israel to tzijtum anima ix smol sb'a, ix chichonoch sc'ool eb' d'a vin̈aj Pablo chi'. Ix laj yalan eb' to es juntzan̈ syal vin̈ chi'. Ton̈ej ix b'uchvaj eb' d'a vin̈. 46 Yuj chi', ix stec'b'ej sb'a vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Bernabé chi'. Ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—Ex quetisraelal, yovalil a d'ayex sco b'ab'laj alejel slolonel Dios. Palta ina malaj e gana tzeyac'och d'a e c'ool. Tecan a e naani to man̈ e mojoc e chaan e q'uinal d'a juneln̈ej. Yuj chi' a ticnaic, a d'a eb' man̈ israeloc ol on̈ b'at caleli. 47 Yujto icha tic yalnaccan Cajal Jesús d'ayon̈:

Ix vac' opisio a ch'oxan in saquilq'uinal d'a eb' man̈ israeloc, yic vach' ay eb' ol colchajel d'a junjun lugar masanto b'aj slajvic'och yolyib'an̈q'uinal, xchi, xchi eb' vin̈.

48 Axo eb' man̈ israeloc ix te tzalaj sc'ool eb' yab'an juntzan̈ chi'. Ix och ijan eb' yalani to te vach' slolonel Cajal Jesús. Axo eb' sic'b'ilxoel yuj Dios yic scha sq'uinal eb' d'a juneln̈ej, ix yac'och eb' d'a sc'ool. 49 Icha chi' ix aj spucaxb'at slolonel Cajal Jesús chi' d'a jun lugar chi' smasanil. 50 Palta axo eb' israel ix ac'an sc'ool eb' yajal d'a jun chon̈ab' chi'. Ay pax juntzan̈ eb' ix ix ochnac d'a sc'ayb'ub'al eb' israel chi', chequel yaj eb' ix d'a sat eb' anima, ix ac'jipax sc'ool eb' ix. Ix och ijan eb' yac'an chucal d'a vin̈aj Pablo yed' d'a vin̈aj Bernabé chi'. Ix pechjiel eb' vin̈ d'a jun lugar chi' yuj eb'. 51 Axo vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Bernabé chi', ix stziccanel spococal yoc eb' vin̈,13.51 yic sch'oxanel eb' vin̈ to man̈xa yalan yic eb' vin̈ d'a eb' anima chi'. Ix lajvi chi', ix b'at eb' vin̈ d'a chon̈ab' Iconio. 52 Axo eb' creyente aj Antioquía chi', ix te tzalaj eb'. Te ay val och Espíritu Santo d'a eb'.

14

Ayec' vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Bernabé d'a Iconio

1 Ayic ix c'och vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Bernabé d'a chon̈ab' Iconio chi', yaman ix och eb' vin̈ d'a yol spatil sculto eb' yetisraelal. Te vach' ix yutej eb' vin̈ yalanel slolonel Dios ta'. Yuj chi', tzijtum eb' israel ix ac'anoch d'a sc'ool yed' pax eb' man̈ israeloc. 2 Palta ay eb' israel maj ac'anochlaj d'a sc'ool, ix yac'an sc'ool juntzan̈ eb' man̈ israeloc eb', yic schichonoch sc'ool eb' d'a eb' creyente chi'. 3 Axo vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Bernabé chi', nivan tiempo ix aj eb' vin̈ d'a jun chon̈ab' chi'. Maj xivlaj eb' vin̈ yalanel yab'ixal svach'c'olal Cajal Jesús, axo Cajal chi' ix ch'oxani to yel syal eb' vin̈, yujto ix yac' spoder d'a eb' vin̈ sch'oxan juntzan̈ milagro. 4 Palta axo eb' anima d'a jun chon̈ab' chi', cha poj ix aj eb'. Nan̈al eb' ix can yed' eb' israel chi'. Axo nan̈alxo eb', a yed' eb' schecab' Jesús chi' ix och eb'. 5 Axo eb' israel chi' yed' juntzan̈ eb' man̈ israeloc, ix laj slajtiej sb'a eb' yed' eb' scuchb'umal jun chon̈ab' chi'. Ix yalan eb' to ol yac' chucal eb' d'a vin̈aj Pablo yed' d'a vin̈aj Bernabé chi', ol sjulancham eb' vin̈ eb' snaani. 6 Axo ix yab'an specal jun ix alchaj chi' eb' vin̈ d'a spatic, ix b'at eb' vin̈ elelal. Ix c'och eb' vin̈ d'a Listra yed' d'a Derbe d'a yol yic Licaonia. Ix ec' eb' vin̈ d'a juntzan̈ chon̈ab' d'a slac'anil chi'. 7 Ata' ix ec' eb' vin̈ yalcanel vach' ab'ix yic colnab'il.

Julq'uenab'il vin̈aj Pablo d'a Listra

8 A d'a chon̈ab' Listra ay jun vin̈ atax yaljinac max yal sb'eyi. Malaj b'aj sb'ey jab'oc vin̈. Axo junel c'ojanem vin̈, 9 van yab'an vin̈ tas syal vin̈aj Pablo. Axo vin̈aj Pablo chi' ix och q'uelan d'a vin̈. Ix yilan vin̈ to syac'och vin̈ d'a sc'ool to syal sb'oxi vin̈ yuj Dios. 10 Yuj chi' te chaan̈ ix yal vin̈ d'a vin̈:

—Q'uean̈ vaan, tojol tzach ajq'ue lin̈an, xchi vin̈.

D'a jun rato chi', ix q'ue lin̈an vin̈. Ix och ijan vin̈ sb'eyeq'ui. 11 Ayic ix yilan eb' anima tas jun ix sc'ulej vin̈aj Pablo chi', ix och ijan eb' yalan chaan̈ d'a sti' eb' aj Licaonia chi', ix yalan eb' icha tic:

—A eb' co diosal ix yac'och sb'a eb' animail, ix emul eb' d'a co cal, xchi eb'. 12 A vin̈aj Bernabé, Júpiter ix sb'iej vin̈ yuj eb'.14.12 Axo vin̈aj Pablo, Mercurio ix yac' eb' sb'ioc vin̈, yujto a vin̈ ix lolon d'a scal eb'.

13 Ay jun vin̈ sacerdoteal Júpiter chi', yajal yaj vin̈ d'a stemplo Júpiter d'a stiel chon̈ab'. Ix b'at yic'cot juntzan̈ noc' toro vin̈ yed' juntzan̈ xumaquil te te'. Axo yed' eb' anima chi' smasanil ijan ix yac' jun silab' n̈usb'il vin̈ d'a vin̈aj Pablo yed' d'a vin̈aj Bernabé chi'. 14 Palta axo yic ix yab'an eb' vin̈ schecab' Jesús chi', ix sn̈ic'chitej spichul eb' vin̈ sch'oxanel scusc'olal. Elan̈chamel ix b'at eb' vin̈ d'a scal eb' anima, te chaan̈ ix yal eb' vin̈ d'a scal eb' icha tic:

15 —Ex quetanimail, ¿tas yuj icha tic tzeyutej e b'a? A on̈ tic, anima on̈ icha ex tic. Yuj chi' tzul cal d'ayex to tzeyactejcan juntzan̈ e b'eyb'al tic, yujto nab'an̈ej tzeyixtej e b'a. Q'uexec e b'eyb'al, aq'uec och e pensar d'a jun Dios to d'a val yel pitzan. A' b'ojinac satchaan̈ yed' sat luum tic. Sb'oannac pax a' mar yed' masanil tastac. 16 D'a peca', ton̈ej ix yil Dios tas ix sc'ulej eb' anima, ix yac'an sgana eb'. 17 Palta ix yac' co pensar yic scojtaquej eli tas yaji ayic syac'ancot n̈ab' d'a quib'an̈. Syac'an masanil tas scavej. A' tz'ac'an masanil tas sco va'a. Syac'anpax co tzalajc'olal, xchi eb' vin̈.

18 Palta ayic ix lajvi yalan juntzan̈ chi' vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Bernabé chi', puralxon̈ej ix och vaan eb' anima chi' scachji yuj eb' vin̈. Yujto sgana eb' syac' noc' vacax chi' silab'il d'a eb' vin̈.

19 Palta ay jayvan̈ eb' israel aj Antioquía yic Pisidia ix c'och yed' jayvan̈xo eb' aj Iconio. Ix yac'an sc'ool eb' anima chi' eb'. Yuj chi', ix laj sjuloch q'uen q'ueen eb' d'a vin̈aj Pablo chi'. Axo ix snaan eb' to toxo ix cham vin̈, ix sn̈eranb'at vin̈ eb', ix syumancanel vin̈ eb' d'a stiel chon̈ab' chi'. 20 Palta ix c'och oyan eb' creyente d'a stz'ey vin̈, ix q'uex vaan vin̈. Ix ochxi vin̈ d'a yol chon̈ab' chi'. Axo d'a junxo c'u, ix b'atxi vin̈ yed' vin̈aj Bernabé chi' d'a chon̈ab' Derbe. 21 Ata' ix ec' yalcanel vach' ab'ix yic colnab'il eb' vin̈. Tzijtum anima ix ac'anoch Cajal Jesús d'a sc'ool. Ix lajvi chi', ix b'atxi eb' vin̈. Ix ec'xi eb' vin̈ d'a chon̈ab' Listra, d'a Iconio yed' d'a Antioquía yic Pisidia chi'. 22 Ix laj ec' eb' vin̈ yiptzitej eb' creyente d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', ix ec' ac'jican stec'anil spensar eb' yuj eb' vin̈. Ix yalancan eb' vin̈ icha tic d'a eb':

—Tec'an tzeyutej e b'a eyac'anoch Cajal Jesús d'a e c'ool, yujto ayic manto on̈ c'och d'a yol sc'ab' Dios, yovalil nivan yaelal ol ja d'a quib'an̈, xchi eb' vin̈.

23 Ayic ix ec' vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Bernabé chi' d'a junjun iglesia, ix yac'och yopisio eb' tz'och ancianoal eb' vin̈. Ix yac'an lesal eb' vin̈ d'a Dios, ix och pax eb' vin̈ d'a tzec'ojc'olal. Ix lajvi chi', ix ac'jicanoch eb' creyente ab'enal d'a yol sc'ab' Cajal Jesús, aton jun ix yac'och eb' d'a sc'ool.

C'ochnacxi eb' d'a Antioquía d'a yol yic Siria

24 Ix lajvi chi', ix ec' vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Bernabé chi' d'a yol yic Pisidia. Ix c'och eb' vin̈ d'a Panfilia. 25 Ix yalanel slolonel Dios eb' vin̈ d'a chon̈ab' Perge. Ix lajvi chi', ix b'atxi eb' vin̈ d'a chon̈ab' Atalia. 26 Axo ta' ix och eb' vin̈ d'a yol jun barco. Ix jax eb' vin̈ d'a Antioquía yic Siria. Aton d'a jun chon̈ab' chi' sc'annac svach'c'olal Dios eb' creyente d'a yib'an̈ vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Bernabé chi', yic ix b'at yalancanel slolonel Dios eb' vin̈. Xal ticnaic ix yic' sb'a jun smunlajel eb' vin̈ chi'. 27 Ayic ix c'ochxi eb' vin̈, ix laj yavtejcot eb' creyente eb' vin̈ ayec' ta'. Ix yalan eb' vin̈ d'a eb' jantac tas ix sc'ulej Dios yed' eb' vin̈. Ix laj yalanpax eb' vin̈ to a Cajal Jesús ix chaan yac'och eb' man̈ israeloc d'a sc'ool. 28 Najtil ix aj eb' vin̈ yed' eb' creyente chi' ta'.

15

A jun c'umlajb'ail ochnac d'a Jerusalén

1 A d'a yic jun tiempoal chi', ay juntzan̈ eb' vin̈ ix cot d'a yol yic Judea, ix c'och eb' vin̈ d'a chon̈ab' Antioquía. Ix och ijan eb' vin̈ yalan d'a eb' creyente icha tic:

—Tato maj e cha jun yechel circuncisión d'a e nivanil, icha yalnaccan vin̈aj Moisés, man̈ ol ex colchajlaj, xchi eb' vin̈.

2 Axo vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Bernabé, ix stelaj sb'a eb' vin̈ yed' eb' vin̈, palta maj b'olaj yaj yuj eb' vin̈. Yuj chi' ix yal eb' creyente to sb'at eb' vin̈ chavan̈ chi' d'a Jerusalén. Sb'atpax juntzan̈xo eb' creyente yed' eb' vin̈. Ix b'at eb' sc'anb'ej razón d'a eb' vin̈ schecab' Jesús yed' d'a eb' vin̈ anciano d'a jun iglesia chi'.

3 Ix lajvi schecjib'at eb' vin̈ yuj eb' creyente chi', ix ec' eb' vin̈ d'a yol yic Fenicia yed' d'a Samaria. Ata' ix ec' eb' vin̈ yalel d'a eb' creyente to ay eb' man̈ israeloc ix sq'uex sb'eyb'al, ix yac'anoch spensar eb' d'a Dios. A ix yab'an jun chi' eb' creyente, ix te tzalaj eb' smasanil.

4 Ayic ix c'och eb' vin̈ d'a Jerusalén chi', ix chaji sc'och eb' vin̈ yuj eb' creyente smasanil, eb' vin̈ schecab' Jesús yed' eb' vin̈ anciano. Ix laj yalan eb' vin̈ jantac tas ix sc'ulej Dios yed' eb' vin̈. 5 Palta ay jayvan̈ eb' vin̈ fariseo ac'annacoch Cristo d'a sc'ool. Ix q'ue van eb' vin̈, ix yalan eb' vin̈ icha tic:

—A eb' man̈ israeloc tz'ac'anoch Cristo d'a sc'ool, yovalil tz'ac'ji circuncidar eb'. Yovalil scal d'a eb' to sc'anab'ajej ley Moisés eb', xchi eb' vin̈.

6 Axo eb' vin̈ schecab' Jesús, ix smolb'ej sb'a eb' vin̈ yed' eb' vin̈ anciano yic snaan eb' vin̈ tas tz'aj jun chi'. 7 Axo ix lajvi ste telan sb'a eb' vin̈, ix q'ue lin̈an vin̈aj Pedro, ix yalan vin̈:

—Ex vuc'tac, eyojtactaxoni, ayxo stiempoal in sic'jicanel yuj Dios yic svalanel vach' ab'ix yic colnab'il d'a eb' man̈ israeloc, yic vach' syac'och Cristo eb' d'a sc'ool. 8 Yujto yojtac Dios tas ay d'a spensar junjun anima, yuj chi' ix yac' Yespíritu d'a eb' man̈ israeloc chi', icha ix yutej yac'an d'ayon̈, yic scheclaji to vach' eb' d'a yichan̈. 9 A d'a yichan̈ Dios lajann̈ej eb' qued'oc, yujto a' ix tojolb'itan sb'eyb'al eb' ayic ix yac'anoch Cristo eb' d'a sc'ool. 10 A ticnaic, ¿tas yuj malaj e gana tze cha tas van sc'ulan Dios? A ley Moisés, lajan yed' junoc icatz te al max q'ue co cuchani. Maj techaj sc'anab'ajan eb' co mam quicham. An̈ejtona', max techaj pax co c'anab'ajan a on̈ tic. Yuj chi', ¿tas yuj e gana tzeyac'och jun chi' d'a yib'an̈ eb' creyente man̈ israeloc? 11 Man̈ e c'ulej jun chi', yujto cojtac to yujn̈ej svach'c'olal Cajal Jesús tzon̈ colchaji. An̈ejtona', icha pax chi' eb' man̈ israeloc chi', xchi vin̈aj Pedro chi'.

12 A ix yab'an juntzan̈ chi' eb', ix em numnaj eb' smasanil. Ix lajvi chi', ix smaclan yab' eb' tas syal vin̈aj Bernabé yed' vin̈aj Pablo. Ix yalan eb' vin̈ to tzijtum milagro ix sb'o Dios, ayic ix ec' eb' vin̈ d'a scal eb' man̈ israeloc. 13 Ayic ix lajvi yalan juntzan̈ chi' eb' vin̈, ix yalan vin̈aj Jacobo icha tic:

—Ex vuc'tac, ab'ec tas ol val d'ayex. 14 Ix yal vin̈aj Simón Pedro d'ayon̈ tas ix aj yel yich sch'oxan svach'il Dios d'a eb' man̈ israeloc. Ix sic'jielta jayvan̈ eb' yic vach' tz'och eb' yicoc. 15 A jun ix uji tic, lajan icha tas tz'ib'ab'ilcan yuj eb' schecab' Dios d'a peca', aton b'aj syal icha tic:

16 A d'a yic junxo tiempoal ol in jaxoc.

Ol ul vac'ancanpaxoch jun yin̈til vin̈aj rey David sq'uexuloc d'a yopisio.

Yujto icha junoc pat ix em lan̈najoc, icha chi' ajnaccan yopisio vin̈ chi'.

Palta ol in b'oq'ue junelxo,

17 yic vach' a eb' man̈ israeloc ol yac'och spensar eb' d'ayin, a in Yajal in,

aton jantac eb' vic sic'b'iltaxonel vuuj d'a junjun nación.

18 Icha chi' yutejnac Dios Cajal yalani.

A ac'jinac cojtaquejel juntzan̈ tic yictax d'a peca', xchi d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani.

19 Yuj chi' tzin na a in tic, max yal cac'anoch junoc icatz ajaltac d'a yib'an̈ eb' man̈ israeloc van yac'anoch spensar d'a Dios. 20 An̈ejocab' co carta scac'b'at d'a eb', scalanb'ati to maxtzac schilaj eb' juntzan̈ tas tz'ac'ji silab'oc d'a comon dios. Maxtzac sc'ulej ajmulal eb'. Maxtzac schi schiq'uil noc' noc' eb'. Maxtzac schi noc' noc' eb' sud'jichamoc yujto ayto schiq'uil noc'. 21 Sval icha chi', yujto atax d'a peca' ay eb' tz'avtan ley Moisés d'a yoltac spatil culto. An̈ejtona' ticnaic, an̈eja' yalanel eb' d'a junjun sc'ual ic'oj ip, xchi vin̈aj Jacobo chi' d'a eb'.

22 Yuj chi', a eb' vin̈ schecab' Jesús yed' eb' vin̈ anciano ix smol alej eb' vin̈ yed' eb' creyente smasanil. Ix snaan eb' to ol siq'uel jayvan̈oc eb' creyente eb', yic sb'at eb' d'a chon̈ab' Antioquía yuc'levoc vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Bernabé. Ix lajvi chi', ix sic'chajel vin̈aj Judas, scuchan pax Barsabás yed' vin̈aj Silas yuj eb'. A chavan̈ eb' vin̈ chi', chequel yaj eb' vin̈ d'a yichan̈ eb' creyente. 23 Ix checjib'at eb' vin̈ yac' jun carta chi'. Axo d'a yol ch'an̈ carta chi', icha tic tas ix yal eb':

A on̈ schecab' on̈ Jesús, eb' anciano yed' eb' creyente smasanil, tic scac'b'at stzatzil e c'ool a ex man̈ ex israeloc d'a chon̈ab' Antioquía, d'a yol yic Siria yed' d'a Cilicia. 24 Ix cab'i to ay juntzan̈ eb' munil ix b'at d'a co cal, ix c'och eb' d'ayex. Palta man̈oc on̈ ix co checb'at eb'. Ix cab'i to tzex ixtax yuj tas syal eb' d'ayex ta', to ijan somchajel e pensar yuj eb'. 25 Yuj chi' ix co mol alej, ix co sic'anel jayvan̈ eb' vin̈ d'a co cal tic, yic sb'at eb' vin̈ d'ayex ta'. Junn̈ej ol b'at eb' vin̈ yed' vin̈ cuc'tac aj Bernabé yed' vin̈ cuc'tac aj Pablo. A eb' vin̈ tic, xajanab'il eb' vin̈ cuuj. 26 Toxo ix yac'och sb'a eb' vin̈ d'a yol sc'ab' yaelal yuj Cajal Jesucristo. Ay b'aj ijan ix miljicham eb' vin̈. 27 Axo vin̈aj Judas yed' vin̈aj Silas tic, aton eb' vin̈ sco checb'at d'ayex. Ol b'at yal eb' vin̈ d'ayex d'a val sjichanil, tas ix co c'ulej d'a tic. 28 Sco na'a, to man̈ nivanoc co checnab'il scalb'at d'ayex. Icha chi' sna pax Yespíritu Dios qued'oc. Yuj chi', a juntzan̈ checnab'il scalb'at tic d'ayex, an̈ej val yovalil tze c'anab'ajej ta': 29 Man̈ e chi noc' chib'ej tz'ac'jioch silab'oc d'a juntzan̈ comon dios. Man̈ e chi schiq'uil noc' noc'. Man̈ e chi noc' noc' ton̈ej sud'jichamoc. Man̈ e c'ulej ajmulal. Tato tze c'anab'ajej juntzan̈ tic, vach' ol eyutoc e b'a. An̈ej jay b'elan̈ tic scalb'at d'ayex.

30 A eb' vin̈ ix checjib'at chi', ix b'at eb' vin̈ d'a chon̈ab' Antioquía. Ayic ix c'och eb' vin̈, ix smolb'ej eb' creyente chi' eb' vin̈ smasanil. Ix yac'an entregar ch'an̈ carta chi' eb' vin̈. 31 Ayic ix yavtan ch'an̈ eb' creyente chi', ix te tzalaj eb', yujto ix ac'ji snivanil sc'ool eb' yuj ch'an̈. 32 Axo vin̈aj Judas yed' vin̈aj Silas chi', aton eb' vin̈ yalumalel slolonel Dios, ix yac' snivanil sc'ool eb' creyente eb' vin̈. Tzijtum tas ix yal eb' vin̈ d'a scal eb', ix yac'ancan stec'anil eb' creyente chi' eb' vin̈. 33-34 Ix lajvi yec' jaye' c'ual eb' vin̈ ta', ix stac'lancan sb'a eb' vin̈ yed' eb' creyente chi'. Junc'olal ix meltzaj eb' vin̈ b'aj aycan eb' vin̈ checancot eb' vin̈ chi'. 35 An̈ejtona', vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Bernabé, ix can eb' vin̈ d'a jun chon̈ab' chi'. Ix sc'ayb'ej eb' creyente eb' vin̈. Tzijtum pax eb' ix c'ayb'an eb' yed' eb' vin̈ ta'. Ix yalanel slolonel Cajal Jesús eb' vin̈.

Ix b'atxi vin̈aj Pablo yalel slolonel Dios

36 Axo ix ec'b'at jayexo semana, ix yalan vin̈aj Pablo d'a vin̈aj Bernabé chi':

—Con̈, b'at quil eb' creyente d'a junjun chon̈ab' b'ajtac ec'nac on̈ calel slolonel Cajal Jesús. B'at quilxi eb', tato an̈eja' tec'an eb', xchi vin̈.

37 Axo vin̈aj Bernabé chi', sgana vin̈ syic'b'at vin̈aj Juan Marcos. 38 Palta ix sna vin̈aj Pablo chi' to man̈ smojoc sb'at vin̈ yed' eb' vin̈, yujto actajcan eb' vin̈ yuj vin̈ junel d'a yol yic Panfilia. Maj yac' lajvoc yopisio vin̈ smunlaj yed' eb' vin̈.

39 Ix stelaj sb'a eb' vin̈ yuj vin̈. Palta maj scha sb'a yalan eb' vin̈. Yuj chi' ch'occh'oc b'aj ix b'atcan eb' vin̈. A vin̈aj Bernabé chi' ix och vin̈ d'a yol barco. Ix b'atcan vin̈ d'a yol yic Chipre. Ix yic'anb'at vin̈aj Marcos chi' vin̈ yed'oc. 40 Axo vin̈aj Pablo ix sic'anelta vin̈aj Silas d'a scal eb' creyente, yic sb'at vin̈ yed'oc. Axo eb' creyente chi', ix sc'an svach'c'olal Dios eb' d'a yib'an̈ eb' vin̈. Ix lajvi chi', ix b'at eb' vin̈. 41 Ix ec' eb' vin̈ d'a yol yic Siria yed' d'a Cilicia. Ix ec' eb' vin̈ yac' stec'anil eb' creyente d'a junjun iglesia.

16

B'atnac vin̈aj Timoteo yuc'levoc eb' vin̈

1 Ix c'och vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Silas chi' d'a chon̈ab' Derbe. Ix b'atxi eb' vin̈ ta', ix c'och eb' vin̈ d'a chon̈ab' Listra. Ata' ix yil-lajel sb'a eb' vin̈ yed' jun vin̈ creyente scuch Timoteo. A jun vin̈ chi', a jun ix creyente israel ay yune' vin̈, axo vin̈ smam vin̈, griego vin̈. 2 A eb' creyente d'a chon̈ab' Listra yed' d'a Iconio ix laj yal eb' smasanil to te' vach' sb'eyb'al vin̈aj Timoteo chi'. 3 Ix snaan vin̈aj Pablo chi' to ol yic'b'at vin̈ yed'oc. Yuj chi' ix ac'ji circuncidar vin̈ yuj vin̈, yic max cot yoval eb' israel d'a juntzan̈ lugar b'aj ol ec' eb' vin̈ chi', yujto yojtac eb' to griego vin̈ smam vin̈. 4 Axo d'a junjun chon̈ab' b'ajtac ix laj ec' eb' vin̈, ix yalanel eb' vin̈ juntzan̈ checnab'il alb'il yuj eb' vin̈ schecab' Jesús yed' eb' vin̈ anciano ay d'a Jerusalén. Ix yalan vin̈aj Pablo chi' d'a eb' creyente to yovalil sc'anab'ajej eb' tas syal juntzan̈ checnab'il chi'. 5 Axo eb' creyente d'a junjun chon̈ab' chi', ix stec'b'ej sb'a eb' d'a jun c'ayb'ub'al yac'nac och eb' d'a sc'ool chi'. Sq'uib' pax sb'isul eb' d'a junjun c'u.

Jun tas yilnac vin̈aj Pablo

6 Sgana eb' vin̈ sb'at yalel slolonel Dios d'a yol yic Asia, palta axo Yespíritu Dios maj chaanb'atlaj eb' vin̈. Yuj chi' a d'a yol yic Frigia yed' d'a Galacia ix b'at eb' vin̈. 7 Ayic ix c'och eb' vin̈ d'a sti' smojonal yol yic Misia, ix snaan eb' vin̈ to a d'a yol yic Bitinia sb'at eb' vin̈. Palta axo Yespíritu Dios maj chaanb'atlaj eb' vin̈ ta'. 8 Yuj chi' ix c'axpajec' eb' vin̈ d'a sti' yol yic Misia chi'. Ix c'och eb' vin̈ d'a chon̈ab' Troas, aton jun ay d'a sti' a' mar. 9 Axo d'a jun ac'val, icha d'a vayich ix aj yilan jun vin̈ aj Macedonia vin̈aj Pablo chi', lin̈anec' vin̈ ix yil vin̈. Ix tevioch vin̈ d'a vin̈: “Cotan̈ d'a Macedonia. Colvajan̈ d'ayon̈,” xchi vin̈. 10 Ix lajvi yilan jun chi' vin̈aj Pablo chi', ix cac'an lista co b'a yic tzon̈ b'at d'a Macedonia chi'. Yujto ix cojtaquejeli to a Dios ix ac'an copisio calanel vach' ab'ix yic colnab'il d'a eb' anima chi'.

Ochnac vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Silas d'a preso

11 Ichato chi', ix on̈ och d'a yol jun barco d'a chon̈ab' Troas chi'. Te d'in̈ann̈ej ix on̈ b'ati, ix on̈ c'och d'a yol yic Samotracia. Axo d'a junxo c'u ix on̈ c'och d'a jun chon̈ab' scuch Neápolis. 12 Ix lajvi chi', ix on̈ b'atxi, ix on̈ c'och d'a chon̈ab' Filipos. A jun chon̈ab' chi', axo d'a yol yic Roma ay. An̈ej te nivan yelc'och d'a yichan̈ juntzan̈xo chon̈ab' d'a yol yic Macedonia chi'. Ata' ix on̈ ec' jaye' c'ual. 13 Axo d'a jun sc'ual ic'oj ip ix on̈ b'at d'a sti' jun a' nivan a' d'a stiel chon̈ab'.16.13 Ata' xid'taxon ec' anima lesal. Axo ix on̈ c'och ta', ix on̈ em c'ojan. Ix calanel vach' ab'ix d'a juntzan̈ eb' ix ix toxonton smolb'ej sb'a ta'. 14 Ata' ay jun ix scuch Lidia, aj chon̈ab' Tiatira ix. A c'apac c'apac q'uic' mutz'inac te caro stojol schon̈ ix. Syac' val och Dios ix d'a sc'ool. Ayic van yab'an jun ab'ix chi' ix, axo Cajal Jesús ix jacan spensar ix. Yuj chi' ix yac' val och spensar ix d'a tas ix yal vin̈aj Pablo chi'. 15 Ix ac'ji bautizar ix yed' jantac eb' junn̈ej yaj yed' ix d'a yol spat. Ix lajvi chi', ix yalan ix d'ayon̈:

—Tato tzeyila' to yel svac'och Cajal Jesús d'a in c'ool, ol ex b'at ved' d'a in pat. Vach' tzex aj ta', xchi ix d'ayon̈.

Ix tevioch ix d'ayon̈, yuj chi' ix on̈ aj ta'.

16 Axo junel, ayic van co b'at b'aj slesalvi eb' anima, ix c'och jun ix cob'es ix d'ayon̈. Ayoch jun enemigo d'a ix. Yuj chi' naumel lolonel ix. Juneln̈ej ayoch ix checab'oc d'a juntzan̈ vinac. A juntzan̈ vinac chi', syac' val ganar tumin eb' vin̈ d'a spatic ix, yujto syal ix tastac toto ol ujoc. 17 Ix och tzac'an ix cuuj yed' vin̈aj Pablo chi'. Ix syamanoch ix yavaji, syalan ix:

—A juntzan̈ eb' vin̈ tic, schecab' ton val Dios yaj eb' vin̈, aton jun Dios yelxo nivan yelc'ochi. Van yalan eb' vin̈ d'ayex tas tz'aj e colchaji, xchi ix.

18 Tzijtum el ix ec' ix qued'oc. An̈ej val jun chi' syal ix d'a juntac el. Axo vin̈aj Pablo chi', majxo techaj yuj vin̈ yab'ani. Yuj chi' ix meltzajb'at q'uelan vin̈ d'a ix. Ix yalan vin̈ d'a jun enemigo chi':

—Sval d'ayach d'a sb'i Jesucristo, elan̈ d'a ix, xchi vin̈ d'ay.

D'a jun rato chi' ix el d'a ix.

19 Palta axo ix yilan eb' vin̈ b'aj checab' yaj ix chi' to ix el jun enemigo chi' d'a ix, to maxtzac yal-laj yac'an ganar stumin eb' vin̈ d'a spatic ix. Yuj chi' ix yic'b'at vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Silas chi' eb' vin̈ d'a yichan̈ eb' vin̈ yajal. 20 Ix c'och eb' vin̈ d'a yichan̈ eb' vin̈ juez. Ix yalan eb' vin̈ b'aj checab' yaj ix chi' icha tic:

—A eb' vin̈ israel tic, ton̈ej tzul yac' somchajel co chon̈ab' tic eb' vin̈. 21 Van sc'ayb'an eb' anima eb' vin̈ yed' juntzan̈ b'eyb'al ay yovalil yuj ley. Max yal co c'ulan juntzan̈ chi' a on̈ tic yujto aj Roma on̈, xchi eb' vin̈.

22 Axo eb' anima ayec' ta', ix te cot yoval eb' d'a vin̈aj Pablo yed' d'a vin̈aj Silas chi'. Axo eb' vin̈ juez ix checan ic'joquel spichul eb' vin̈ schavan̈il. Ix lajvi chi', ix schecan mac'joc eb' vin̈ eb' vin̈ d'a te' jixc'ab' te'. 23 Man̈ jantacoc ix aj eb' vin̈ yic'ani. Ix lajvi chi', ix yumjioch eb' vin̈ d'a preso. Ix yalan eb' vin̈ juez chi' d'a vin̈ stan̈vumal preso chi':

—Tza tan̈vej val eb' vin̈ sic'lab'il, xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

24 Ix lajvi yab'an jun chi' vin̈, ix b'at vin̈ yac'canoch eb' vin̈ d'a jun cuarto d'a slajvub'xo c'ochi. Ix yac'anoch yoc eb' vin̈ d'a slod'il jun te' cepo. 25 Axo d'ac'valil, ix lesalvi vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Silas chi'. Ix sb'itan juntzan̈ b'it eb' vin̈ d'a Dios. Axo juntzan̈xo eb' ayoch yed' eb' vin̈ d'a preso chi', ix yab' eb' sb'itan eb' vin̈. Axo d'a chimilac'val 26 ix ec' jun nivan quixcab', te ov ix yutej sb'a. Ix laj ib'xiq'ue yich preso chi'. Axo d'a jun rato chi', munil ix laj jacvi spuertail jun preso chi' smasanil. Axo q'uen cadena ayoch d'a eb' preso chi', ix laj elta chocoljoc q'ueen. 27 Axo ix el svayan̈ vin̈ tan̈vum preso chi', ix yilan vin̈ to jacanxo jantacn̈ej spuertail preso chi'. Yuj chi' ix yic'q'ueta q'uen yespada vin̈ d'a yol yatut yic smilancham sb'a vin̈ snaani.16.27 A snaan vin̈ to ix b'at eb' elelal smasanil. 28 Palta axo vin̈aj Pablo chi' ix avajelta d'a vin̈:

—Man̈ a milcham a b'a, ayon̈ ec' co masanil, xchielta vin̈.

29 Yuj chi' ix sc'ancot sc'ac' vin̈. Ix och vin̈ b'aj ay eb' chi'. Ix te ib'xiq'ue vin̈ yuj xivelal. Ix em cuman vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Silas chi'. 30 Ix lajvi chi', ix yic'anelta eb' vin̈ chavan̈ chi' vin̈, ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈:

—Ex mamin, ¿tas yovalil tzin c'ulej yic tzin colchaji? xchi vin̈.

31 —Ac'och Cajal Jesucristo d'a a c'ool, yic vach' ol ach colchaj yed' jantac eb' junn̈ej yaj ed' d'a yol a pat, xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

32 Ix lajvi chi', ix yalan slolonel Cajal Jesús eb' vin̈ d'a vin̈ yed' d'a jantac eb' ayec' d'a yol spat vin̈. 33 An̈eja' d'a jun rato chi' ix b'icjiel schiq'uil eb' vin̈ b'aj ix lajvi smac'ji chi' yuj vin̈ tan̈vum preso chi'. Ix lajvi chi', ix yac'an ac'joc bautizar sb'a vin̈ yed' eb' junn̈ej yaj yed' vin̈ d'a yol spat chi'. 34 Ichato chi' ix ac'jioch eb' vin̈ yuj vin̈ d'a yol spat. Ix ac'ji va eb' vin̈ yuj vin̈. Ix te tzalaj vin̈ yed' eb' cajanec' yed' chi' yujto ix yac'och Dios eb' d'a sc'ool.

35 Axo d'a junxo q'uin̈ib'alil, ix checjib'at juntzan̈ eb' vin̈ polencía yuj eb' vin̈ juez. Ix b'at yalan eb' vin̈ d'a vin̈ tan̈vum preso chi' to tz'el vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Silas chi' d'a libre. 36 Yuj chi' ix yal vin̈ d'a vin̈aj Pablo chi':

—Ix in cha jun órden yuj eb' vin̈ juez chi', tob' tzex vaq'uel d'a libre. Yuj chi' ixiquec. Paxan̈ec d'a tzalajc'olal, xchi vin̈ d'a eb' vin̈.

37 Palta ix yalan vin̈aj Pablo chi' d'a eb' vin̈ polencía chi':

—A on̈ tic, aj Roma on̈. Maj sc'anb'ej yab' eb' vin̈ tato ay co mul. Palta ina ix on̈ smac' eb' vin̈ d'a yichan̈ eb' chon̈ab'.16.37 Axo ticnaic, ¿tom sgana eb' vin̈ d'a elc'altac tzon̈ yaq'uel d'a libre? Man̈ ol on̈ el-laj. Cotocab' eb' vin̈ juez chi'. A val lac'an eb' vin̈ ol on̈ ic'aneloc, xchi vin̈.

38 Yuj chi' ix b'at eb' vin̈ yal d'a eb' vin̈ juez chi'. Axo yic ix yab'an eb' vin̈ to aj Roma eb' vin̈, ix te xivq'ue eb' vin̈. 39 Axo val lac'an eb' vin̈ ix b'at c'anan nivanc'olal sb'a d'a vin̈aj Pablo yed' d'a vin̈aj Silas chi'. Ix lajvi chi' ix ic'jielta eb' vin̈ yuj eb' vin̈ d'a preso chi'.

—Sco c'an pavor d'ayex, comonoc tzex el d'a jun chon̈ab' tic, xchi eb' vin̈ juez chi' d'a eb' vin̈.

40 Ix lajvi yelta eb' vin̈ d'a preso chi', ix b'atxi eb' vin̈ d'a spat ix Lidia. Ix sc'umlan sb'a eb' vin̈ yed' eb' creyente. Ix ac'jican yip sc'ool eb' yuj eb' vin̈. Ix lajvi chi' ix b'atxi eb' vin̈.

17

Q'uenac somnaj eb' anima d'a Tesalónica

1 Ix ec' vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Silas chi' d'a chon̈ab' Anfípolis yed' d'a chon̈ab' Apolonia. Ix lajvi chi', ix c'och eb' vin̈ d'a chon̈ab' Tesalónica b'aj ay jun spatil culto. 2 Axo vin̈aj Pablo chi' ix och vin̈ yed' eb' ta' ichataxon smodo vin̈. Oxe' c'ual ic'oj ip ix yac' vin̈ yac'lab'an Slolonel Dios yalan d'a eb' israel 3 chajtil to a Cristo yovalil ix yab' syail, ix miljichamoc. Yovalil pax ix pitzvixi d'a scal eb' chamnac. Ix yalanpax vin̈ d'a eb' icha tic:

—A Jesús van valan yab'ixal tic d'ayex, aton Cristo, xchi vin̈ d'a eb'.

4 Ay jayvan̈ eb' israel ix ac'anoch Cristo d'a sc'ool. Yuj chi' ix och eb' yetb'eyumoc vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Silas chi'. Tzijtum eb' griego ochnac d'a sc'ayb'ub'al eb' israel ix ac'anpaxoch d'a sc'ool. Tzijtum pax eb' ix ix ojtacab'il yuj eb' anima ix ac'anoch d'a sc'ool. 5 Palta axo eb' israel maj ac'anochlaj d'a sc'ool, ayic ix yilan eb', ix te cot yoval eb'. Ix smolb'an juntzan̈ eb' chuc spensar eb'. A eb' chi', an̈ej chucal tzec' sayec' eb' d'a yol chon̈ab' chi'. Ix lajvi yac'ji sc'ool eb' yuj eb', ix ec' smolb'an eb' anima eb' smasanil. Ix q'ue somnaj eb' anima chi' ste cot yoval. Ix yac'an yip eb' yecanoch sb'a d'a yol spat jun vin̈ scuch Jasón, yujto a snaan eb' to ata' ayec' vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Silas chi', yujto sgana eb' syiq'uelta eb' vin̈ yic syac'anoch eb' vin̈ eb' d'a yichan̈ eb' chon̈ab'. 6 Palta malaj eb' vin̈ ayec' d'a yol pat chi'. Yuj chi', ix syam vin̈aj Jasón eb' yed' jayvan̈xo eb' creyente. Ix ic'jib'at eb' yuj eb' vin̈ d'a eb' vin̈ yajal. Axo ta' ix yal chaan̈ eb':

—A vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Silas, tz'ec' eb' vin̈ yac' somchajel eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Axo ticnaic ix ja eb' vin̈ d'ayon̈. 7 A vin̈aj Jasón tic ix chaanoch eb' vin̈ d'a yol spat. A eb' vin̈ tic toxon max sc'anab'ajej sley vin̈ cajal d'a Roma eb' vin̈, yujto syal eb' vin̈ to ay junxo rey scuchan Jesús, xchi eb' d'a eb' vin̈ yajal chi'.

8 Ayic ix yab'an jun chi' eb' vin̈ yajal yed' eb' chon̈ab' chi', ix q'ue somnaj eb' scot yoval. 9 Axo q'uen tumin ix sc'an eb' yajal chi' d'a vin̈aj Jasón yed' d'a eb' ajun yed' vin̈ chi'. Ichato chi', ix actajel eb'.

Ec'nac vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Silas d'a Berea

10 Axo yic ix q'uic'b'i, ix checjib'at vin̈aj Pablo yed' vin̈aj Silas chi' yuj eb' creyente d'a chon̈ab' Berea. Axo ix c'och eb' vin̈ ta', ix och eb' vin̈ d'a yol spatil culto. 11 A eb' israel aj Berea chi' más vach' spensar eb' d'a yichan̈ eb' aj Tesalónica chi', yujto ix smaclej val yab' slolonel Dios eb'. Axo d'a junjun c'u, sc'ayb'an eb' tas tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios yic syil eb' tato yel syal vin̈aj Pablo chi'. 12 Yuj chi' tzijtum eb' israel yed' eb' griego ix ac'anoch Cristo d'a sc'ool. A d'a scal eb' chi' ay eb' ix ix ojtacab'il yuj eb' anima yed' pax eb' vin̈ vinac. 13 Palta axo eb' israel aj Tesalónica, ayic ix yab'an eb' to van yalanel slolonel Dios vin̈aj Pablo d'a Berea chi', ix b'at eb' ta'. Ayic ix c'och eb', ix yac'q'ue somnaj eb' chon̈ab' chi' eb' scot yoval. 14 Palta elan̈chamel ix checjib'at vin̈aj Pablo chi' d'a sti' a' mar yuj eb' creyente. Axo vin̈aj Silas yed' vin̈aj Timoteo ix can eb' vin̈ d'a chon̈ab' Berea chi'. 15 A eb' creyente ix b'at yed' vin̈aj Pablo chi', ix b'atn̈ej eb' yed' vin̈ masanto d'a chon̈ab' Atenas.17.15 Ayic ix c'och eb' ta' ix yalan vin̈ d'a eb':

—Tzeyal d'a vin̈aj Silas yed' d'a vin̈aj Timoteo to scot eb' vin̈ d'a elan̈chamel, xchi vin̈ d'a eb'. Ix lajvi chi' ix meltzajxi eb'.

Ayec' vin̈aj Pablo d'a Atenas

16 Ayic van stan̈van vin̈aj Pablo sc'och vin̈aj Silas yed' vin̈aj Timoteo chi' d'a chon̈ab' Atenas, ix yilan vin̈, man̈ jantacoc juntzan̈ tas syaloch eb' anima sdiosaloc. Yuj chi' ix te cus vin̈ yilani. 17 Ichato chi' ix och vin̈ d'a yol spatil culto. Ix stelan sb'a vin̈ yed' eb' israel yed' eb' ochnac d'a sc'ayb'ub'al eb'. Axo d'a junjun c'u ix laj yalub'tan̈ej pax vin̈ yed' eb' anima ayec' d'a mercado. 18 Ay juntzan̈ eb' vin̈ vinac te jelan sc'ayb'an sjelanil eb' scuch epicúreo yed' juntzan̈ eb' scuch estoico.17.18 Ix och ijan eb' vin̈ slolon yed' vin̈aj Pablo chi'. Axo nan̈alxo eb' vin̈ ix alub'tan̈an icha tic:

—A jun vin̈ te jelan slolon tic, ¿tastaxlaj ol yal vin̈ d'ayon̈? xchi eb' vin̈.

Axo juntzan̈xo eb' vin̈ ix alan icha tic:

—A co naani to tzul yal yab'ixal juntzan̈xo ch'oc diosal vin̈, xchi eb' vin̈.

Icha chi' ix aj yalan eb' vin̈ yujto ix yalel yab'ixal Jesucristo vin̈aj Pablo chi'. Ix yalanpax vin̈ to ol pitzvocxi eb' chamnac. 19 Axo eb' vin̈ jelan chi' ix ic'anb'at vin̈aj Pablo chi' d'a jun yune' tzalan scuch Areópago, aton jun b'aj smolb'ejtaxon sb'a eb' vin̈ yic syac'an slajti' eb' vin̈. Ayic ix c'och eb' vin̈ ta' ix sc'anb'an eb' vin̈ d'a vin̈:

—A jun ac' c'ayb'ub'al tzalel tic, ¿tzam yal cab'an smasanil? 20 Yujto manta b'aj scab' juntzan̈ tic, yuj chi' co gana scojtaquejeli tas syalelc'ochi, xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

21 Icha chi' ix aj yalan eb' yujto masanil eb' anima d'a Atenas chi' yed' pax eb' ch'oc chon̈ab'il ayec' ta', ch'oc smodo eb'. Tato ay junoc ac' c'ayb'ub'al tz'alji, sgana eb' syab' smasanil, syalan paxel eb' junelxo. An̈ej ta' syac'och spensar eb'.

22 Axo vin̈aj Pablo chi', ix q'ue lin̈an vin̈ d'a scal eb' d'a Areópago chi', ix yalan vin̈:

—Ex yajal d'a Atenas tic, ix vila' to te ay val och e pensar d'a juntzan̈ e diosal. 23 Yujto ayic ix in b'eyec' d'a yol e chon̈ab' tic, ix in ec' vil b'ajtac slaj eyaq'uem e b'a d'a juntzan̈ e diosal chi'. Ix vilan pax jun sb'achnub' silab' b'ajtil tz'ib'ab'ilcan och eyuj icha tic: A d'a tic scaq'uem co b'a d'a jun Dios man̈ ojtacab'iloc, xchi.17.23 A jun Dios chi', nivanoc tzeyaq'uem e b'a d'ay, palta man̈ eyojtacoc. Aton jun Dios chi' tzul val yab'ixal d'ayex.

24 A jun Dios sval tic, a b'ojinac yolyib'an̈q'uinal tic yed' masanil tas ay d'ay. Aton yajal yaj d'a satchaan̈, yajal pax yaj d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A jun Dios chi', max cajnaj d'a junoc pat b'ob'il yuj eb' anima. 25 Man̈ yovaliloc ay tas tz'ac'ji d'ay yuj eb' anima. Yujto aton tz'ac'an co q'uinal co masanil. A tz'ac'an quic' quic', a tz'ac'anpax masanil tas ay d'ayon̈.

26 Aton b'ojinac jun vin̈ b'ab'el vinac ochnac smam yichamoc junjun nación, yic ayn̈ej anima d'a masanil sat luum tic. A tz'alani jantac tiempoal tz'ec' junjun nación. A tz'alanpaxi b'ajtil sc'och c'aman smacb'en junjun. 27 Icha chi' syutej yic vach' tz'ilchaj yuj eb' anima. Vach'chom ton̈ej tz'ec' machmon eb' sayeq'ui yic tope val tz'ilchaj yuj eb'. Palta sval d'ayex, man̈ najatoc ayec' Dios chi'. Lac'an ayec' d'a co tz'ey junjun on̈. 28 Yel, yujn̈ej Dios chi' pitzan on̈. Yuuj ay co q'uinal. Yuuj ay on̈ ec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Ay juntzan̈ eb' eyetchon̈ab' jelan sloloni. Syalan eb' icha tic: Yuninal on̈ Dios co masanil, xchi eb'. 29 Yel ton syal eb', yuninal on̈ Dios. Yuj chi' man̈xo smojoc sco na'a to Dios juntzan̈ yechel b'ob'il tic yed' q'uen oro, q'uen plata yed' juntzan̈xo q'uen q'ueen. A juntzan̈ yechel tic yujn̈ej sjelanil eb' anima sb'oi. 30 A d'a peca' man̈ yojtacoc eb' anima chajtil yaj Dios. Yuj chi' nivan yutejnac sc'ool d'a eb'. Palta a tz'alan ticnaic to yovalil sna sb'a eb' anima smasanil d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 31 Yujto yalnaccani to ay jun c'ual ol sch'olb'itej tas yaj eb' anima smasanil. Tojol ol yutoc sch'olb'itan tas yaj eb', icha tas tz'el sc'ulan junjun eb'. Axo jun sic'b'ilcanel yuuj, aton jun chi' ol ch'olb'itan tas yaj eb'. Ix sch'ox Dios d'a eb' anima smasanil to te yel jun tic ayic ix ic'jiq'ue vaan jun sic'b'ilcanel yuuj chi' d'a scal eb' chamnac, xchi vin̈aj Pablo chi' d'a eb'.

32 Palta ayic ix yab'an eb' to ol pitzvocxi eb' chamnac, ay eb' ix laj b'uchvaj d'a vin̈. Palta ay juntzan̈xo eb' ix alani:

—Olto co c'anb'ejxi cab' juntzan̈ tic d'ayach, xchi eb' vin̈ d'a vin̈.

33 Ix lajvi yalan juntzan̈ chi' eb', ix el vin̈ d'a scal eb'. 34 Palta ay jayvan̈ eb' ix ac'anoch Cristo d'a sc'ool. Ix och eb' yetb'eyumoc vin̈aj Pablo chi'. A d'a scal eb' chi', ata' ayec' vin̈aj Dionisio, vin̈ yetyajalil sb'a yed' eb' smolb'ej sb'a d'a Areópago chi'. Ay pax jun ix ix scuchan Dámaris yed' juntzan̈xo eb'.

18

Ayec' vin̈aj Pablo d'a Corinto

1 Ix lajvi slolon vin̈aj Pablo d'a Areópago chi', ix elxi vin̈ d'a chon̈ab' Atenas chi', axo d'a chon̈ab' Corinto ix c'och vin̈. 2 Ata' ay jun vin̈ israel scuch Aquila. A d'a yol yic Ponto aljinac vin̈. Axo ix yetb'eyum vin̈, Priscila sb'i ix. Ec'nac vin̈ d'a yol yic Italia yed' ix yetb'eyum chi', palta a vin̈ yajal scuchan Claudio, a vin̈ pechjinaquel jantac eb' israel ayec' d'a chon̈ab' Roma d'a yol yic Italia chi'. Yuj chi' ix elxi eb' ta', ix c'ochcan eb' d'a Corinto chi'. Axo vin̈aj Pablo ix c'och d'a spat eb'. 3 Ata' ix can vin̈ yed' eb' yujto lajan smunlajel vin̈ yed' eb' schavan̈il. A juntzan̈ mantiado sb'o eb', yuj chi' junn̈ej ix munlaj vin̈ yed' eb' ta'. 4 Axo d'a junjun sc'ual ic'oj ip, sb'at vin̈aj Pablo chi' yalel yab'ixal Jesús d'a scal eb', syac'an vin̈ yojtaquejel eb' israel yed' eb' man̈ israeloc yic syac'och eb' d'a sc'ool.

5 Axo vin̈aj Silas yed' vin̈aj Timoteo, ix cotxi eb' vin̈ d'a yol yic Macedonia. Ayic ix c'och eb' vin̈ d'a Corinto chi', a vin̈aj Pablo, axon̈ej slolonel Dios ix yalel vin̈. Ix ste ac'an val vin̈ yojtaquejel eb' israel to a Jesús aton Cristo, jun tan̈vab'iltaxon sja yuj eb'. 6 Palta ton̈ej ix cot yoval eb' d'a vin̈. Ix laj te b'uchvaj eb'. Yuj chi' ix stzicub'tan̈ej spichul vin̈ yil eb', yic sch'oxanel vin̈ to man̈xalaj yalan yic vin̈ d'a eb'. Ix yalancan vin̈ d'a eb' icha tic:

—A ex tic, munil tzeyic'cot eyaelal d'a eyib'an̈ d'a juneln̈ej. A in xo tic man̈xa valan vic d'ayex. A ticnaic ol in b'at valel d'a eb' man̈ israeloc, xchi vin̈ d'a eb'.

7 Ix lajvi chi' ix elta vin̈ b'aj tz'och culto chi', ix b'at vin̈ d'a spat jun vin̈ scuch Ticio Justo. A jun vin̈ chi' syac' val och Dios vin̈ d'a sc'ool. A spat vin̈ a d'a stz'ey spatil culto chi' ay. 8 Ay jun vin̈ scuch Crispo cuchb'um yaj d'a culto. Ix yac'och Cajal Jesús vin̈ d'a sc'ool yed' jantac eb' junn̈ej yaj yed' vin̈ d'a yol spat. Tzijtum eb' aj Corinto chi' ayic ix yab'an slolonel Dios eb', ix yac'och eb' d'a sc'ool, ix ac'jipax bautizar eb'. 9 Axo d'a jun ac'val, icha vayich ix yutej Cajal Jesús yalan d'a vin̈aj Pablo chi':

—Man̈ ach xivoc. Man̈ ach och vaan alanel in lolonel, 10 yujto ay in ec' ed'oc. Malaj junoc mach ol yal scot jucnaj d'ayach, yujto tzijtum mach sic'b'iltaxonel vuuj d'a jun chon̈ab' tic, xchi d'a vin̈.

11 Yuj chi' nan̈al schab'il ab'il ix aj vin̈ d'a Corinto chi'. Ix sc'ayb'an eb' anima vin̈ d'a slolonel Dios ta'. 12 Ayic ayoch vin̈aj Galión yajalil d'a yol yic Acaya, ix slajtiej sb'a eb' israel d'a spatic vin̈aj Pablo chi', ix syaman vin̈ eb', ix yic'anb'at vin̈ eb' d'a yichan̈ vin̈ yajal. 13 Ix yalan eb' d'a vin̈ yajal chi':

—A jun vin̈ tic tzec' ac'an sc'ool eb' anima, yic vach' nivanoc syal sb'a eb' d'a Dios, palta man̈ ichaoc yaj ley, xchi eb'.

14 Vanxo val yalan yic vin̈aj Pablo chi', palta ix yalan vin̈aj Galión chi' d'a eb' israel chi':

—Man̈ ex avajochta d'ayin. Q'uinaloc ay junoc chucal sc'ulej vin̈ tic, mato ay junoc smul vin̈ te chuc d'a yichan̈ ley, tato icha chi' tzam in cha vab' tas tzeyala'. 15 Palta ina ton̈ej e gana tzeyac' oval yuj juntzan̈ lolonel syal vin̈, yuj juntzan̈ mach tz'ac'an b'inaj vin̈ yed' pax yuj e ley. Yuj chi' ixiquec, b'at b'oec yaj jun tic e ch'ocoj. Xal in tic, max yal in c'ol tzin b'o juntzan̈ tic, xchi vin̈ d'a eb'.

16 Ix lajvi yalan juntzan̈ chi' vin̈, ix spechanelta eb' vin̈ d'a yol sdespacho chi'. 17 Axo vin̈aj Sóstenes ix syam eb', aton jun vin̈ scuchb'an eb' d'a culto. Ix smac'an vin̈ eb' d'a sti' sdespacho vin̈ yajal chi'. Palta ton̈ej ix och q'uelan vin̈ yajal chi', malaj jab'oc tas ix yal vin̈ d'a eb'.

C'ochnacxi vin̈aj Pablo d'a Antioquía

18 Axo vin̈aj Pablo chi', nivanto tiempo ix ec' vin̈ d'a Corinto chi'. Ix lajvi chi' ix yalancan quil co b'a vin̈ d'a eb' creyente chi'. Ix b'at ix Priscila yed' vin̈aj Aquila yed' vin̈. Ix c'och eb' d'a chon̈ab' Cencrea. Axo ta' ix och eb' d'a yol jun barco van sb'at d'a Siria. Ayic manto och eb' d'a yol barco chi', ix joxchajcanel vin̈aj Pablo chi' ta'. A jun chi' yechel yaji to ay jun sti' vin̈ ix yac' d'a Dios.18.18 19 Axo ix c'och eb' d'a chon̈ab' Éfeso b'aj ix can ix Priscila yed' vin̈aj Aquila chi', ix b'at vin̈aj Pablo chi' d'a spatil culto. Axo ta' ix lolon vin̈ yed' eb' yetisraelal. 20 Ix sc'an val eb' d'a vin̈ to scan jayeoc c'ual vin̈ yed' eb', palta maj yal-laj sc'ol vin̈. 21 Axo yic van yalancan quil co b'a vin̈ d'a eb', ix yalan vin̈:

—Tato ol el d'a sc'ol Dios, ol in ec' d'ayex junelxo, xchican vin̈ d'a eb'.

Ix lajvi chi', ix b'atxi vin̈ d'a yol te' barco. 22 Ix c'och vin̈ d'a chon̈ab' Cesarea. Ix lajvi chi', ix elxi vin̈ ta'. Ix q'ue vin̈ d'a Jerusalén b'at sc'umej eb' creyente. Ix lajvi yec' vin̈ ta', ix em vin̈ d'a chon̈ab' Antioquía. 23 Ata' ix ec' jun tiempoal vin̈. Ix lajvi chi' ix b'atxi vin̈. Ix ec' vin̈ d'a junjun chon̈ab' d'a yol yic Galacia yed' d'a yol yic Frigia. Ix laj ec' yac'can stec'anil eb' creyente vin̈ b'aj ix laj eq'ui.

Yalnaquel slolonel Dios vin̈aj Apolos d'a Éfeso

24 Axo d'a jun tiempoal chi', ay jun vin̈ israel scuchan Apolos. Aj chon̈ab' Alejandría vin̈, ix c'och vin̈ d'a chon̈ab' Éfeso. Te vach' ix yutej vin̈ yalaneli, yujto yojtac val slolonel Dios tz'ib'ab'ilcani. 25 C'ayb'ab'il vin̈ d'a sc'ayb'ub'al Jesús. Ix yal val el vach' ab'ix vin̈ d'a smasanil sc'ool. Te vach' ix yutej vin̈ yalanel yab'ixal Jesús chi', vach'chom an̈ejanto juntzan̈ sc'ayb'ub'al vin̈aj Juan, vin̈ ac'annac bautizar yojtac vin̈. 26 Axo junel, ix b'at yalel slolonel Dios vin̈ d'a yol spatil culto. Te tec'an ix yutej sb'a vin̈ yalaneli. Axo yic ix yab'an ix Priscila yed' vin̈aj Aquila, ix yic'anb'at vin̈ eb' yed'oc. Ix svach' c'ayb'an vin̈ eb' d'a sc'ayb'ub'al Dios. 27 Ix lajvi chi', ix el d'a sc'ool vin̈aj Apolos chi' sb'at d'a yol yic Acaya. Yuj chi', axo eb' creyente ix colvaj yed' vin̈. Ix stz'ib'an jun carta eb', yic syic'b'at vin̈ d'a eb' creyente, yic vach' schaji vin̈ yuj eb' sc'ochi. Ayic ix c'och vin̈ ta', a eb' yac'nacoch Jesús d'a sc'ool yuj svach'c'olal Dios, ix te cuchb'aj eb' yuj vin̈. 28 Ix yac' val yip vin̈ sch'oxaneli to yelc'olal satnac sc'ool eb' israel. A slolonel Dios tz'ib'ab'ilcani, a' ix yac'lab'ej vin̈ yalan d'a eb' anima yic vach' snachajel yuj eb' to a Jesús aton Cristo, jun tan̈vab'iltaxon sja yuj eb'.

19

Ayec' vin̈aj Pablo d'a Éfeso

1 Ayic ayec' vin̈aj Apolos d'a Corinto, ix ec' vin̈aj Pablo d'a juntzan̈ chon̈ab' ay d'a tzalquixtac. Ix lajvi chi', ix c'och vin̈ d'a chon̈ab' Éfeso. Ata' ix yil-lajel sb'a vin̈ yed' juntzan̈ eb' creyente. 2 Ix sc'anb'an vin̈ d'a eb':

—¿Ix am e cha Yespíritu Dios ayic ix eyac'anoch Cristo d'a e c'ool? xchi vin̈ d'a eb'.

—Maay, manta b'aj ix cab'i tato ay Yespíritu Dios chi', xchi eb'.

3 —Palta ayic ix ex ac'ji bautizar, ¿tas yaj jun bautismo ix e cha chi'? xchi vin̈ d'a eb'.

—Aton jun bautismo yic vin̈aj Juan ix co cha'a, xchi eb' d'a vin̈.

4 Yuj chi', ix yalxi vin̈ d'a eb':

—A sbautismo vin̈aj Juan chi', a' sch'oxaneli to sna sb'a eb' anima d'a smul. Palta yalnac vin̈ d'a eb' to ay jun tzac'anto sja yuj vin̈. Yovalil a d'a jun chi' syac'och spensar eb'. A jun ix yal vin̈ chi', a Jesús, xchi vin̈aj Pablo chi' d'a eb'.

5 Ayic ix yab'an juntzan̈ chi' eb', ix ac'ji bautizar eb' d'a sb'i Cajal Jesús. 6 Ix lajvi chi', ix yac'anec' sc'ab' vin̈aj Pablo chi' d'a sjolom junjun eb'. Ichato chi' ix ochcan Yespíritu Dios d'a eb'. Ix lolon eb' d'a juntzan̈ ch'occh'oc ti'al, ix yalanel juntzan̈ lolonel ix ac'ji yal eb' yuj Dios. 7 A eb' ix ac'anoch d'a sc'ool chi', ay am lajchavan̈oc eb'.

8 Oxe' ujal xid' yalel slolonel Dios vin̈aj Pablo chi' d'a yol spatil culto d'a chon̈ab' Éfeso chi'. Malaj junoc mach b'aj ix xiv vin̈ yalanel d'a eb' ayec' chi' ta'. Ix yac'lej vin̈ yac'an nachajel yuj eb' sic'lab'il tas tz'aj yoch eb' d'a yol sc'ab' Dios. 9 Palta ay juntzan̈ eb' te pit d'a scal eb' chi'. Juneln̈ej malaj sgana eb' syac'och d'a sc'ool. Ix laj ec' eb' yal d'a eb' anima to chuc jun c'ayb'ub'al yic eb' creyente chi'. Yuj chi' ix yiq'uel sb'a vin̈aj Pablo chi' d'a scal eb'. Ix yic'anb'at eb' creyente chi' vin̈ d'a jun escuela yic jun vin̈ scuch Tirano. Axo ta' ix yalel slolonel Dios vin̈ d'a scal eb' d'a junjun c'u. 10 Chab' ab'il ix sc'ulej eb' icha chi'. Yuj chi', ix laj yab' yab'ixal Cajal Jesús masanil eb' israel yed' eb' man̈ israeloc ay d'a yol yic Asia chi'. 11 Axo Dios ix och yed' vin̈aj Pablo chi', yic sb'oan juntzan̈ milagro vin̈ te satub'tac. 12 Ay eb' ix ic'ancot spayu' yed' spichul, ix sucanec' eb' d'a snivanil vin̈, slajvi chi' axo d'a snivanil eb' penaay sb'at suquec' eb'. Icha chi' tz'aj sb'oxican sc'ool eb'. Ay pax eb' vin̈ enemigo ix el d'a eb' anima chi' yuj vin̈.

13 Palta ay jayvan̈ eb' israel scomon b'eyeq'ui. Ix yac'lej eb' yic'anel eb' enemigo d'a eb' anima. Ix yac'lej eb' yic'anel eb' d'a sb'i Cajal Jesús. Yuj chi' ix scomon alej eb' d'a eb' enemigo chi':

—A d'a sb'i Jesús, scal d'ayex, elan̈ec. A Jesús chi', aton jun tzec' yalel yab'ixal vin̈aj Pablo, xchi eb'.

14 Sc'ulej pax jun tic ucvan̈ eb' yuninal jun vin̈ israel scuch Esceva vin̈ sat sacerdote. Ix yac'lej eb' yic'anel jun enemigo. 15 Axo ix tac'vi jun enemigo chi' d'a eb':

—Vojtac Jesús chi'. Toxo ix vab'paxi mach jun vin̈ tzeyal Pabloal chi'. Palta a exxo tic, ¿mach ex? xchi.

16 Axo vin̈ b'aj ayoch jun enemigo chi', ix cot jucnaj vin̈ d'a eb'. Ix ac'ji ganar eb' smasanil yuj vin̈. Te ya' ix ec' eb' yuj vin̈. Tzijtum b'aj ix lajvi eb'. Ix quichjiel sc'apac eb' yuj vin̈, yuj chi' b'eranel eb' ix elta lemnaj eb' d'a jun pat chi'. 17 Axo eb' aj Éfeso chi' smasanil, eb' israel yed' eb' man̈ israeloc, ix laj yab' specal jun chi' eb'. Yuj chi' ix te xiv eb' smasanil. Ix yalan vach' lolonel eb' d'a Cajal Jesús.

18 An̈ejtona', tzijtum eb' ayoch Cristo d'a sc'ool ix laj c'ochi. Ix yalanq'ueta jantacn̈ej juntzan̈ chucal ix laj sc'ulej eb'. 19 Te tzijtum eb' yac'nacoch sb'a ajb'aalil ix och creyenteal. Ix yic'cot juntzan̈ yumal b'aj sc'ayb'ej jun ajb'aalil chi' eb'. Ix sn̈usantz'a juntzan̈ chi' eb' d'a yichan̈ eb' anima smasanil. Ayic ix sb'isan stojol juntzan̈ ch'an̈ uum chi' eb', ix elc'och am d'a junoc 50,000 dracma. 20 Ix te pucaxel slolonel Dios, tzijtum pax eb' anima ix ac'anoch d'a sc'ool. Icha chi' ix aj scheclajeli to te nivan spoder slolonel chi'.

21 Ix lajvi juntzan̈ chi', ix snaan vin̈aj Pablo chi' to tz'ec' vin̈ d'a yol yic Macedonia yed' d'a yol yic Acaya, axo sc'och vin̈ chi' d'a Jerusalén. Ix yalan vin̈:

—Ol lajvoc chi', yovalil ol in c'och d'a Roma, xchi vin̈.

22 Yuj chi' ix schec b'ab'laj chavan̈ eb' schecab' vin̈ d'a Macedonia chi', aton vin̈aj Timoteo yed' vin̈aj Erasto. Palta axo vin̈aj Pablo chi', najtiltacto ix can vin̈ d'a yol yic Asia chi'.

Ix q'ue n̈ilnaj eb' aj Éfeso scot yoval

23 Axo d'a jun tiempoal chi', ix te q'ue n̈ilnaj eb' anima scot yoval yuj sc'ayb'ub'al Cajal Jesús. 24 Ay jun vin̈ b'oum plata scuch Demetrio. A juntzan̈ yechel stemplo jun sdiosal eb' scuchan Diana sb'o vin̈. Ix jun sdiosal eb' chi'. A eb' sb'oan juntzan̈ yechel chi', nivan tumin syac' ganar eb' d'a spatic. 25 A vin̈ ix molb'an jantacn̈ej eb' sb'oan juntzan̈ yechel chi' yed' juntzan̈xo eb' lajan yopisio yed' vin̈. Ix yalan vin̈ d'a eb':

—Ex vetmunlajvumal, eyojtac jantac co tumin scac' ganar d'a jun copisio tic. 26 Palta ina tzeyila', tzeyab'anpaxi, tas van sc'ulan vin̈aj Pablo. Syalan vin̈ to a juntzan̈ dios b'ob'il yuj anima, man̈ diosoc. Tzijtum anima ix yac' sc'ool vin̈. Man̈ocn̈ej d'a chon̈ab' Éfeso tic, palta quenxon̈ej maj ac'joc sc'ool masanil eb' ay d'a yol yic Asia tic yuj vin̈. 27 Te ay smay jun tic. Tecan man̈xo ol b'atlaj co chon̈ yuuj. Axo pax co diosal Diana, tecan man̈xalaj ol elc'och stemplo d'a yichan̈ eb' anima. A jun co diosal tic, te nivan yelc'och d'a yichan̈ eb' anima smasanil d'a Asia tic yed' d'a smasanil yolyib'an̈q'uinal. Palta axo ticnaic ay smay, tecan ol lajvoquel yopisio d'a yichan̈ eb', xchi vin̈.

28 Axo ix yab'an juntzan̈ chi' eb', ix te cot yoval eb', ix avaj chaan̈ eb':

—Te nivan yelc'och ix co diosal Diana a on̈ aj Éfeso on̈ tic, xchi eb'.

29 Axo eb' chon̈ab' chi' smasanil, ix te q'ue somnaj eb' scot yoval. Ix syaman vin̈aj Gayo eb' yed' vin̈aj Aristarco. A chavan̈ eb' vin̈ chi', aj Macedonia eb' vin̈, ajun eb' vin̈ ix c'och yed' vin̈aj Pablo d'a Éfeso chi'. Ix ic'jib'at eb' vin̈ schavan̈il d'a jun lugar b'aj smolb'ej sb'a eb' anima. 30 Axo vin̈aj Pablo chi', sgana vin̈ sb'at yal d'a eb' anima chi', palta maj chajib'atlaj vin̈ yuj eb' creyente. 31 Ay pax jayvan̈ eb' vin̈ yajal yaj d'a Asia chi' vach' yac'an yed' vin̈aj Pablo chi'. Ix schecan aljoc eb' vin̈ d'a vin̈ to max b'at sch'ox sb'a vin̈ d'a eb' anima chi'. 32 Axo eb' anima ix smolb'ej sb'a chi', ch'occh'oc ix laj yalq'ue junjun eb', yujto ton̈ej ix laj q'ue somnaj eb' yalani. Ec'to nan̈al eb' man̈ ojtannacoc tas yuj smolb'ej sb'a eb'. 33 Palta ay jun vin̈ scuch Alejandro, a vin̈ ix ic'jib'at d'a yichan̈ eb' anima chi' yuj eb' yetisraelal. Ix alchaj d'a vin̈ tas yuj molanec' eb' anima chi'. Ix lajvi chi', ix yic'anchaan̈ sc'ab' vin̈ d'a eb', yic vach' numan tz'aj eb', yujto sgana vin̈ scol sb'a yed' eb' yetisraelal. 34 Palta ayic ix yilan eb' anima chi' to israel vin̈, yuj chi' ix te vach' q'ue yav eb' smasanil. Ay am chab'oc hora ix avajq'ue eb', ix yalan eb' icha tic:

—Te nivan yelc'och ix co diosal Diana a on̈ aj Éfeso on̈ tic, xchi eb'.

35 Axo vin̈ secretarioal chon̈ab' chi', c'ojanc'olal ix smontej eb' vin̈ yic vach' numan tz'aj eb'. Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ d'a eb':

—Ex vetchon̈ab', masanil anima ojtannac to a on̈ aj Éfeso on̈ tic ay copisio co tan̈van jun stemplo co diosal Diana nivan yelc'ochi yed' jun yechel ix cotnac d'a satchaan̈. 36 Malaj junoc mach syal yalani to es juntzan̈ sval tic. Yuj chi' numan tzex aji. Naec val sic'lab'il, yic vach' malaj junoc tas tze comon c'ulej. 37 Yujto a eb' ix eyic'cot tic, malaj junoc chucal ix sc'ulej eb' d'a spatic co diosal. Max b'uchvaj pax eb' d'a ix. 38 A vin̈aj Demetrio yed' eb' yetb'eyum, tato sgana eb' syac'och d'a yib'an̈ junoc mach, syal sb'at eb' d'a juzgado, b'at yalan eb' d'a vin̈ juez. Syal b'at yalan sb'a eb' d'a eb' vin̈ yajal chi'. 39 Tato ay junocxo tas e gana, syal tze c'umlaj e b'a yed' eb' vin̈ yajal chi', tze b'oan yaj ta'. 40 Yujto te ay smay jun tas sco c'ulej tic, syal snaan eb' vin̈ yajal to a yed' eb' vin̈ van cac'an oval. Tato sc'anb'ej eb' d'ayon̈: ¿Tas yuj ix ex q'ue b'ulnaj eyac'an oval? tato xchi eb' vin̈, max yal-laj co colan co b'a calan junoc tas d'a eb' vin̈, xchi vin̈ d'a eb'.

41 Ix lajvi yalan juntzan̈ chi' vin̈ secretario chi', ix schecan pax eb' anima chi' vin̈ smasanil d'a spat.

20

Ec'nac vin̈aj Pablo d'a Macedonia yed' d'a Grecia

1 Ayic toxo ix lajvi jun oval chi', ix smolb'an eb' creyente vin̈aj Pablo. Ix ac'jican stec'anil eb' yuj vin̈. Ix lajvi chi', ix yalancan quil co b'a vin̈ d'a eb', ix b'atxi vin̈ d'a yol yic Macedonia. 2 Ayic ix c'och vin̈ ta', ix laj ec' vin̈ yil eb' creyente d'a junjun chon̈ab'. Ix ec' yac'an stec'anil eb' vin̈. Ix lajvi chi', ix b'at vin̈ d'a yol yic Grecia. 3 Ata' ix ec' oxe' ujal vin̈. Ix lajvi chi', ayic toxo van yoch vin̈ d'a yol te' barco yic sb'at vin̈ d'a Siria, ix yab'an vin̈ to ay tas sna eb' israel d'a spatic vin̈. Yuj chi', ix snaan vin̈: Más vach' tzin meltzajxiec' d'a Macedonia, xchi vin̈. 4 Axo ix b'at vin̈, ay juntzan̈xo eb' creyente ix b'at yed' vin̈. Ix b'at vin̈aj Sópater yuninal vin̈aj Pirro aj Berea yed' vin̈, vin̈aj Aristarco, vin̈aj Segundo aj Tesalónica, vin̈aj Gayo aj Derbe yed' pax vin̈aj Timoteo. Ay pax chavan̈ eb' vin̈ aj Asia ix b'at yed' vin̈, aton vin̈aj Tíquico yed' vin̈aj Trófimo. 5 Ayic ix c'och eb' vin̈ d'a chon̈ab' Filipos b'aj ayin eq'ui, ix yactejcan vin̈aj Pablo chi' eb' vin̈ ved' ta'. Ix b'ab'laj b'at eb' vin̈ d'a chon̈ab' Troas. Axo ta' ix on̈ stan̈vej eb' vin̈. 6 A on̈xo tic, a d'a chon̈ab' Filipos chi' ix co tan̈vej quil jun q'uin̈ b'aj svaji ixim pan malaj yich. Ix lajvi yec' jun q'uin̈ chi', ix on̈ b'at d'a yol barco. Oye' c'ual ix on̈ b'ey d'a sat a a'. Ichato chi' ix on̈ c'och d'a chon̈ab' Troas chi'. Axo ta' ix quil-laj co b'a yed' eb' vin̈ ix b'ab'laj cuuj chi'. Uque' c'ual ix on̈ ec' ta'.

Ayec' vin̈aj Pablo d'a Troas

7 Axo d'a domingo ix co molb'ej co b'a yed' eb' creyente smasanil yic sco vaan ixim pan yic Santa Cena. Axo vin̈aj Pablo ix c'ayb'an eb' quetcreyenteal. Yujto q'uic'anocxon̈ej sb'at vin̈, yuj chi' tzijtum tas ix yalcan vin̈ d'a eb', masanto ix och chimilac'val. 8 A d'a jun cuarto chaan̈ yajq'uei, ata' molan on̈ eq'ui. Tzijtum candil ayoch sc'ac'al. 9 Ay jun vin̈ quelem scuchan Eutico c'ojanem d'a sti' ventena. Toxon̈ej snecnecan vin̈ svayi, yujto junip ix yac' vin̈aj Pablo chi' sloloni. Yuj chi' ix te cot svayan̈ vin̈, ix elta pichnaj vin̈ d'a sti' jun ventena chi'. Ato d'a yoxil piso ix elta sutnaj vin̈. Axo ix emul eb' creyente chi', ix schelan chaan̈ vin̈ eb', palta chamnacxo vin̈. 10 Axo ix emul vin̈aj Pablo chi', ix em lachan vin̈ d'a yib'an̈ vin̈. Ix yalan vin̈ d'a eb' creyente chi':

—Man̈ ex och ilc'olal. Ix pitzvixi vin̈, xchi vin̈.

11 Ix lajvi chi', ix q'uex vin̈aj Pablo chi' d'a yol cuarto chi' junelxo. Ix spucanb'at ixim pan yic Santa Cena vin̈ d'a co cal. Ix co vaani. Tzijtumto tas ix yal vin̈aj Pablo chi', masanto ayic van sacb'i. Ix lajvi chi', ix b'at vin̈. 12 Axo vin̈ quelem ix pitzvixi chi', ix yic'anb'at vin̈ eb' d'a spat. Ix te tzalaj eb', yujto ix pitzvixi vin̈.

Ix on̈ b'at d'a Mileto

13 A on̈ tic, ix on̈ b'ab'laj och d'a yol jun barco, ix on̈ b'at d'a chon̈ab' Asón. Ata' ix co tan̈vej sc'och vin̈aj Pablo chi' icha ix cutej calan yed' vin̈, yujto d'a yoc vin̈ ix b'ati. 14 Axo ix c'och vin̈ d'ayon̈, ix och vin̈ d'a yol barco qued'oc. Ix lajvi chi, ix on̈ b'at yed' vin̈ d'a chon̈ab' Mitilene. 15 Ix on̈ elxi ta', axo d'a yichan̈cot chon̈ab' Quío ix on̈ vanaj jun c'ual. Axo d'a junxo c'u, ix on̈ c'och d'a jun chon̈ab' scuch Samos ay d'a sti' a' mar chi'. A d'a junxo c'u ix on̈ b'atxi, axo d'a chon̈ab' Mileto ix on̈ c'ochi. 16 Icha chi' ix aj co b'ati, yujto maj yal sc'ol vin̈aj Pablo chi' ix on̈ ec' d'a chon̈ab' Éfeso, yujto sgana vin̈ elan̈chamel tzon̈ ec' d'a Asia chi', yic talaj c'ocb'ilto tzon̈ c'och quil jun q'uin̈ Pentecostés d'a Jerusalén.

Yalnac vin̈aj Pablo d'a eb' anciano aj Éfeso

17 Ayic ix on̈ c'och d'a chon̈ab' Mileto, ix yac'anb'at schecab' vin̈aj Pablo chi' d'a eb' vin̈ anciano aj Éfeso, yic b'at ic'joccot eb' vin̈.

18 Axo ix ja eb' vin̈, ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈:

—A ex tic, eyojtactaxon in b'eyb'al yictax ix in ulec' sb'ab'elal d'a Asia tic. 19 Masanil tiempo ix vac' servil Cajal Jesús d'a emnaquilal. Ay b'aj te oc'nac in yuj spital eb' anima. Tzijtum el ix in ac'ji proval yuj juntzan̈ chucal ix yac'och eb' vetisraelal d'a vib'an̈. 20 Palta eyojtac, maj in och vaan valan masanil juntzan̈ c'ayb'ub'al vach' d'ayex, yic tze tec'b'ej e b'a. Ix valel slolonel Dios d'ayex d'a yichan̈ eb' chon̈ab' yed' pax d'a yol e pat. 21 Ix valanpaxel d'a eb' israel yed' d'a eb' man̈ israeloc, to yovalil sna sb'a eb' d'a yichan̈ Dios, syac'anoch Cajal Jesucristo eb' d'a sc'ool. 22 Axo ticnaic, van in b'at d'a Jerusalén, yujto a Yespíritu Dios tzin ic'anb'ati. Man̈ vojtacoc tas ol javoc d'a vib'an̈ ta'. 23 Palta vojtac to tzijtum yaelal ol ac'jococh d'a vib'an̈. Ol in och d'a preso, yujto icha chi' syal Yespíritu Dios d'ayin d'a junjun chon̈ab' b'aj in eq'ui. 24 Palta a juntzan̈ chi', malaj tas tzin na yuuj. Vach'chom ol in smilcham eb', palta b'alaj malaj yelc'och jun chi' d'ayin. An̈ej jun tzin na'a to svac'can lajvoc jun in munlajel ayoch tic d'a vib'an̈ d'a tzalajc'olal, yic slajvi vopisio yac'nac Cajal Jesús d'ayin, yic svalanel vach' ab'ix to nivan svach'c'olal Dios d'a eb' anima.

25 Ec'nac in val d'ayex chajtil tz'aj e yoch d'a yol sc'ab' Dios. Axo ticnaic vojtac to man̈xa b'aq'uin̈ ol quil co b'a d'a tic. 26 Yuj chi', a d'a jun c'u tic, man̈xalaj valan vic d'ayex, 27 yujto ix valcanel masanil juntzan̈ sc'ayb'ub'al Dios d'ayex, malaj jab'oc ix in c'ub'ejeli. 28 Yuj chi', tzeyil val e b'a. Tzeyilanpax eb' creyente smasanil, yujto ac'b'il eyopisio yuj Yespíritu Dios eyilan eb' manb'ilxo yuj schiq'uil Cajal Jesús ayic ix cham cuuj. 29 Yujto vojtac, ayic toxo ix in pax d'a e cal, ay juntzan̈ eb' ol ja d'ayex, ol yac'lan eb' ex yixtani, icha syutej noc' oques yic'anelta noc' calnel. 30 D'a e cal paxi, ay juntzan̈xo eb' ol q'ue vaan. Ol yesan eb', ol yac'an sc'ool eb' creyente eb' yic tz'och eb' yed' eb'. 31 Yuj chi' tzeyil val e b'a. Naeccoti to ayic ix ex in c'ayb'an junjunex d'a oxe' ab'il tic, d'a c'ual d'ac'val ix ex in c'ayb'ej, ay pax b'aj ix in oc' eyuuj.

32 Xal ticnaic, ex vuc'tac, tzex vac'canoch d'a yol sc'ab' Dios, yic a' ol ex tan̈van yed' slolonel. Yuj slolonel chi' syac' svach'c'olal d'ayon̈, yuj pax to ay spoder yac'an co tec'anil. Yuj chi' ol yac' jun tas altab'il yuj d'ayex, yujto ay eyalan eyic yed' juntzan̈ eb' sic'b'ilxoel yuuj. 33 A in tic, malaj b'aj ix viloch in c'ool d'a stumin, ma d'a spichul junoc mach. 34 Ina eyojtac, munil ix in munlaj val yed' in c'ab' yuj tas ay ix och vuuj yed' yuj tas ay ix och yuj eb' ajun ved'oc. 35 Masanil tiempo ix in ch'ox d'ayex to yovalil icha chi' scutej co b'oan co munlajel, yic syal co colvaj d'a eb' ay tas ay tz'och yuuj. Yovalil sco nacot slolonel Cajal Jesús, ayic ix yalancan icha tic: A eb' tz'ac'an junoc tas, ec'alxo val vach' yic eb' d'a yichan̈ eb' schaani, xchi Cajal Jesús chi', xchi vin̈ d'a eb' vin̈ anciano chi'.

36 Ix lajvi yalan juntzan̈ chi' vin̈aj Pablo chi', ix em cuman vin̈. Ix lesalvi vin̈ yed' eb' smasanil. 37 Ix lajvi slesalvi eb', ix och ijan eb' yoc' smasanil. Junjunal ix och lac'naj eb' d'a vin̈aj Pablo chi', ix stz'ub'ancanelta sti' vin̈ eb'. 38 Ix te cus eb' yujto ix yal vin̈ d'a eb' to man̈xa b'aq'uin̈ ol yil-lajxi sb'a eb'. Ix lajvi chi' ix b'at yac'ancan vin̈ eb' d'a yol barco chi'.

21

Ix b'at vin̈aj Pablo d'a Jerusalén

1 Ix cactejcan eb' creyente chi', ix on̈ och d'a yol barco. D'in̈ann̈ej ix on̈ b'ati, ix on̈ c'och d'a chon̈ab' Cos. Axo d'a junxo c'u, ix on̈ b'atxi, ix on̈ c'och d'a chon̈ab' Rodas. Ix lajvi chi' ix on̈ b'atxi, ix on̈ c'och d'a chon̈ab' Pátara. 2 Ata' ayec' jun barco van sb'at d'a yol yic Fenicia. Ix on̈ och d'a yool, ix on̈ b'atxi. 3 Ayic vanxo co b'eyi, ix quilancanb'at jun luum scuch Chipre ay d'a snan̈al a' mar. A d'a co q'uexan̈ ix cani. Ix lajvi chi', ix on̈ c'och d'a chon̈ab' Tiro d'a yol yic Siria, yujto ata' ix can yicatz te' barco chi'. 4 Axo ix on̈ elta d'a yol te', ay eb' creyente ix ilchajel cuuj. Ix on̈ aj yed' eb' uque' c'ual ta'. A eb' chi' ix alan icha tic d'a vin̈aj Pablo chi':

—Oc val max ach b'at d'a Jerusalén, xchi eb'.

Icha chi' ix aj yalan eb', yujto a Yespíritu Dios ix ac'an yojtaquejel eb' tas ol ja d'a yib'an̈ vin̈ ta'.

5 Axo yic ix ec'b'at uque' c'ual chi', ix on̈ b'atxi. Axo eb' vin̈ cuc'tac chi' smasanil yed' eb' ix yetb'eyum eb' vin̈ yed' pax eb' yuninal eb' vin̈, ix xid'ec' eb' on̈ yac'canel d'a stiel chon̈ab' chi'. Axo ta' ix on̈ em cuman d'a sti' a' mar, ix on̈ lesalvi. 6 Ix lajvi chi', ix calancan quil co b'a d'a eb'. Ix on̈ ochxican d'a yol barco chi'. Ix laj paxixcan eb' d'a spat.

7 Ayic ix on̈ elxi d'a chon̈ab' Tiro chi', ix on̈ c'och d'a chon̈ab' Tolemaida. Ata' ix cactejcan te' barco chi'. Ix on̈ lolon yed' eb' creyente ta'. Jun c'ual ix on̈ ec' yed' eb'. 8 Axo d'a junxo c'u ix on̈ b'atxi, ix on̈ c'och d'a chon̈ab' Cesarea. A d'a spat vin̈aj Felipe, vin̈ tz'alanel vach' ab'ix yic colnab'il, ata' ix on̈ vanaji. A jun vin̈ chi', aton vin̈ sic'b'iloch diáconoal d'a Jerusalén yed' vacvan̈xo eb' vin̈. 9 Ay chan̈van̈ yisil vin̈aj Felipe chi', mantalaj yetb'eyum eb' ix. Syalel slolonel Dios eb' ix. 10 Ayic ix on̈ ec' jaye' c'ual ta', ix c'och jun vin̈ tz'alanel slolonel Dios scuchan Agabo d'ayon̈, a d'a yol yic Judea cot vin̈. 11 Ix xid'ec' vin̈ on̈ sc'umej. Ayic van co lolon yed' vin̈, ix yic'anel stzec'ul vin̈aj Pablo chi' vin̈. Ix tzec'an c'otan sb'a vin̈ yed'oc. Ix lajvi chi' ix yalan vin̈:

—A Yespíritu Dios tz'alani to icha ix vutej in tzec'an in b'a tic, icha chi' ol aj stzec'chaj vin̈ ay yic jun tzec'ul tic yuj eb' israel d'a Jerusalén. Ol lajvoc chi', ol yac'anoch vin̈ eb' d'a yol sc'ab' eb' man̈ israeloc, xchi vin̈.

12 A on̈xo tic yed' eb' aj Cesarea chi', ayic ix cab'an tas ix yal vin̈ chi', ix on̈ tevioch d'a vin̈aj Pablo chi', yujto co gana max b'atlaj vin̈ d'a Jerusalén chi'. 13 Palta ix yal vin̈ d'ayon̈:

—¿Tas yuj tzex oq'ui? ¿Tas yuj tzeyac'och in cusc'olal? Malaj yelc'ochi tato tzin stzec' eb'. Vach'chom tzin smilcham eb' d'a Jerusalén chi' yujn̈ej valanel yab'ixal Cajal Jesús, ol in b'ecn̈ej in b'a d'a yol sc'ab' eb', xchi vin̈.

14 Juneln̈ej maj cac'laj ganar vin̈ co cachanoch vaan. Yuj chi' ix cactej co tevi d'a vin̈. Ton̈ej ix cal icha tic:

—A tas sgana Cajal Jesús, ujocab'i, xco chi.

15 Ix lajvi chi' ix cac'an lista co b'a, ix on̈ b'at d'a Jerusalén chi'. 16 Ay pax jayvan̈ eb' creyente aj Cesarea chi' ix b'at qued'oc, ix on̈ yic'anb'at eb' d'a spat jun vin̈ b'ab'el creyente aj Chipre scuch Mnasón, yujto a d'a spat vin̈ chi' ix on̈ cani.

Ix c'och vin̈aj Pablo sc'umej vin̈aj Jacobo

17 Ayic ix on̈ c'och d'a Jerusalén chi', tzalajc'olal ix on̈ scha eb' creyente ta'. 18 Axo d'a junxo c'u ix on̈ b'at yed' vin̈aj Pablo chi' d'a spat vin̈aj Jacobo. Ayec' pax eb' vin̈ anciano ta' smasanil. 19 Yuj chi' ix sc'anb'ej sc'ol eb' vin̈ vin̈aj Pablo chi'. Ix laj yal vin̈ d'a eb' yuj jantac tas ix sc'ulej Dios yed'oc d'a scal eb' man̈ israeloc. 20 Axo ix yab'an juntzan̈ chi' eb' vin̈, ix yal vach' lolonel eb' vin̈ d'a Dios. Ix lajvi chi', ix yalan eb' vin̈ d'a vin̈aj Pablo chi':

—Te vach' vuc'tac, palta ojtac, tzijtum eb' quetisraelal ix ac'anoch Cristo d'a sc'ool. Axo slaj yalan eb' smasanil to yovalil sco c'anab'ajej ley Moisés. 21 Ix yab' specal eb' to tzach ec' a c'ayb'ej eb' israel ay d'a scal masanil eb' man̈ israeloc. Tob' ix al d'a eb' israel chi' to maxtzac sc'anab'ajej ley Moisés eb'. Tob' ix al d'a eb' to maxtzac yac' circuncidar eb' yuninal eb', maxtzac sc'anab'ajej co b'eyb'al eb' a on̈ israel on̈ tic. 22 ¿Tas ol cutoc? A ticnaic ol yab' eb' to ix ach javi. 23 Yuj chi', vach' icha tic tzutej a b'a. Ay chan̈van̈ eb' vin̈ d'a co cal tic, yac'nacxo sti' eb' vin̈ d'a Dios. Vanxo sc'och stiempoal b'aj yac'naccan sti' eb' vin̈ chi'. 24 Ic'b'at eb' vin̈ ed'oc. Tza b'oancan a b'a yed' eb' vin̈ icha syal ley Moisés. Tzac' stumin eb' vin̈ yic smanan juntzan̈ noc' noc' eb' vin̈ silab'oc. Ol lajvoc chi', ol yac'an joxchajel sb'a eb' vin̈ schan̈van̈il. Tato icha chi' ol utoc a b'a, ol yil eb' anima smasanil to a jun a pecal ix yab' eb' chi', to es. Axo ol yilan eb' to tza c'anab'ajej pax tas syal ley Moisés. 25 Axo eb' man̈ israeloc ix ac'anoch Cristo d'a sc'ool, tz'ib'ab'ilxob'at co carta d'a eb' to man̈ yovaliloc sc'anab'ajej juntzan̈ tic eb'. An̈ej juntzan̈ checnab'il tic ix calb'at d'a eb': To max schi noc' chib'ej eb' tz'ac'ji silab'il d'a juntzan̈ comon dios. Max schi schiq'uil junoc noc' noc' eb'. Max schi noc' noc' eb' sud'jichamoc. Max em eb' d'a ajmulal. Icha chi' ix cutej calanb'at d'a eb', xchi eb' anciano chi' d'a vin̈aj Pablo chi'.

Yamchajnac vin̈aj Pablo

26 Axo vin̈aj Pablo chi' ix ic'anb'at eb' vin̈ chi' schan̈van̈il. Axo d'a junxo c'u ix sb'o sb'a vin̈ yed' eb' vin̈ icha syal ley Moisés. Ix lajvi chi' ix och vin̈ d'a yol yamaq'uil stemplo Dios yic syalan vin̈ d'a vin̈ sacerdote tas c'ual ol lajvocc'och stiempoal sb'oan sb'a eb' vin̈, yic syac'an silab' eb' vin̈ d'a Dios.

27 Axo yic vanxo slajvi uque' c'ual chi', ay jayvan̈ eb' israel aj Asia, ayic ix yilan eb' to ayec' vin̈aj Pablo d'a yol yamaq'uil stemplo Dios, ix yac'anq'ue somnaj eb' anima eb' smasanil scot yoval. Ix syaman vin̈aj Pablo chi' eb'. 28 Te chaan̈ ix yal eb':

—Ex quetisraelal, ochan̈ec qued'oc. Aton vin̈ tic tzec' c'ayb'an eb' anima d'a junjun lugar d'a chucal. Syalan chucal vin̈ d'a co patic a on̈ israel on̈ tic. Syalanpax vin̈ d'a spatic ley Moisés yed' d'a spatic stemplo Dios tic. Axo ticnaic ix scomon iq'uejochta jayvan̈ eb' griego vin̈ d'a yol yamaq'uil stemplo Dios tic. A jun templo tic, yicn̈ej Dios yaji, palta ix te juvi yuj vin̈ d'a yichan̈ Dios, xchi eb'.

29 Icha chi' ix aj yalan eb', yujto ix yil eb' to junn̈ej ix ec' vin̈aj Trófimo yed' vin̈aj Pablo chi' d'a yol chon̈ab' chi'. A vin̈ chi', griego vin̈, aj Éfeso vin̈. A snaan eb' to a vin̈aj Pablo chi' ix ic'anoch vin̈ d'a yol yamaq'uil stemplo Dios yed'oc.

30 Axo eb' chon̈ab' smasanil, ix te cot yoval eb'. Ix smolb'an sb'a eb'. Ix b'at sjachanelta vin̈aj Pablo chi' eb' d'a yol yamaq'uil stemplo Dios chi'. Ix smacan puerta eb' d'a vin̈. 31 Toxo val smilcham vin̈ eb', palta ayic ix yab'an vin̈ coronel to ix q'ue somnaj eb' aj chon̈ab' chi' scot yoval, 32 ix yic'b'at eb' soldado vin̈ yed' juntzan̈xo eb' yetyajalil. Te yelc'olal ix b'at eb' b'aj van smolb'an sb'a eb' anima chi'. Axo ix yilanb'at eb' anima chi' to van sc'och vin̈ coronel chi' yed' eb' soldado smasanil, ix yactan eb' smac'an vin̈aj Pablo chi'. 33 Axo ix c'och vin̈, ix syaman vin̈aj Pablo chi' vin̈. Ix schecan vin̈ ac'joc och chab' cadena d'a vin̈. Ix lajvi chi', ix sc'anb'an vin̈ d'a eb' anima chi' icha tic:

—¿Mach jun vin̈ tic? ¿Tas smul vin̈? xchi vin̈.

34 Palta axo eb' anima chi', ton̈ej ix q'ue somnaj eb' yalani. Ch'occh'oc ix yal junjun eb'. Maj yab' vin̈ tas ix yal eb' yujto ton̈ej ix q'ue somnaj eb' yavajq'uei. Yuj chi' ix schec vin̈ ic'jocb'at vin̈aj Pablo chi' d'a cuartel. 35 Axo ix c'och eb' d'a sb'achquiltaquil sti' cuartel chi', ix b'achjiq'ue vin̈aj Pablo chi' yuj eb' soldado chi', yujto sgana eb' anima chi' smilcham vin̈. 36 Masanil eb' tzac'anoch yuj vin̈ ix laj avaj chaan̈ eb':

—Chamocab' vin̈ d'a elan̈chamel, xchi eb'.

Slolonel vin̈aj Pablo d'a eb' anima

37 Ayic van yic'anoch vin̈aj Pablo chi' eb' d'a yol cuartel chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈ coronel chi':

—¿Ma max yal in lolon jab'oc ed'oc? xchi vin̈ d'a vin̈. Yuj chi' ix yal vin̈:

—¿Tom syal alan ti' griego? 38 Valoc to aj Egipto ach. A valani to a ach tic ic'nacchaan̈ jun oval d'a spatic vin̈ yajal d'a peca'. A jun vin̈ chi', yic'nacb'at chan̈e' mil eb' mac'umcham anima vin̈ d'a tz'inan luum, xchi vin̈.

39 Yuj chi' ix yalxi vin̈aj Pablo chi' d'a vin̈:

—Maay. A in tic, israel in. A d'a chon̈ab' Tarso d'a yol yic Cilicia, jun chon̈ab' te nivan yelc'ochi, ata' aljinac in. Tzin c'an d'ayach, cha in lolon d'a scal eb' anima tic, xchi vin̈.

40 —Lolonan̈, xchi vin̈.

Ix lajvi chi' ix elta lin̈an vin̈aj Pablo chi' d'a sb'achquiltaquil sti' cuartel chi'. Ix yic'anchaan̈ sc'ab' vin̈ yic vach' tz'em numan eb' anima chi'. Axo ix em numan eb', ix yalan vin̈ d'a eb' d'a ti' hebreo icha tic:

22

1 —Ex vetchon̈ab' yed' ex ichamtac vinac, ab'ec in lolonel sval tic d'ayex, xchi vin̈. 2 Axo ix yab'an eb' to ix lolon vin̈ d'a ti' hebreo, te numan ix aj eb'. Yuj chi' ix yalan vin̈ d'a eb':

3 —A in tic, israel in eyed'oc. A d'a chon̈ab' Tarso d'a yol yic Cilicia, ata' aljinac in, palta a d'a Jerusalén tic q'uib'nac in. Axo vin̈aj Gamaliel22.3 c'ayb'annac in. Ix in sc'ayb'ej val vin̈ sic'lab'il d'a sley eb' co mam quicham. Svac'anpax val servil Dios d'a smasanil in c'ool, icha tzeyutej e b'a e masanil ticnaic. 4 A d'a yalan̈taxo vixtejnac val eb' ayoch d'a jun c'ayb'ub'al b'aj ay in och ticnaic. Ay b'aj in yamnaccot eb'. Vach'chom vinac, ma ix, laj vac'nacoch eb' d'a preso. Ay b'aj vac'nacoch chamel d'a yib'an̈ eb'. 5 A vin̈ sacerdote yed' eb' vin̈ yajal smasanil syal yalan eb' vin̈ to yel svala', yujto yac'nac juntzan̈ carta eb' vin̈ d'ayin yic svic'anb'at d'a eb' quetisraelal d'a chon̈ab' Damasco. B'at in d'a chon̈ab' chi' yujto in gana tzin sayec' eb' creyente ta'. In gana sb'at in tzec'cot eb', tzul vac'an eb' d'a Jerusalén tic yic tz'ac'jioch syaelal eb'.

Ix yal vin̈aj Pablo tas ix aj schaan Jesús

(Hch 9.1-19; 26.12-18)

6 Palta axo yic van in b'eyi, ayic vanxo in c'och d'a slac'anil chon̈ab' Damasco chi', tecan chimc'ualil ama, ay jun saquilq'uinal te ov yoc cot copnaj d'a satchaan̈, yemul d'a vib'an̈, in can d'a scal, 7 in telvi d'a sat luum yuuj. Axo vab'ani, yavaj jun d'ayin, yalan icha tic: Saulo, Saulo, ¿tas yuj tzin ixtej? xchi d'ayin. 8 ¿Mach ach Mamin? xin chi d'ay. A in ton Jesús aj Nazaret in. A in val tzin ixtej, xchi d'ayin. 9 Axo eb' ajun ved' chi', yil jun saquilq'uinal chi' eb', te xiv eb'. Palta maj nachajel-laj yuj eb' tas jun alji chi' d'ayin. 10 Slajvi chi' valan d'ay: Mamin, ¿tas a gana tzin c'ulej? xin chi d'ay. Q'uean̈ vaan. Ixic d'a chon̈ab' Damasco. Ata' ol aljoc d'ayach tas yovalil ol a c'ulej, xchi Cajal Jesús chi' d'ayin. 11 Yujto majxo yal-laj vilan jab'oc yuj jun saquilq'uinal chi', yuj chi' a eb' ajun ved'oc chi' quetzan in b'at d'a chon̈ab' Damasco chi'. 12 Axo ta' ay jun vin̈ scuch Ananías, sc'anab'ajej val ley Moisés vin̈ sic'lab'il. Te vach' syutej sb'a vin̈ d'a yichan̈ eb' israel smasanil d'a chon̈ab' Damasco chi'. 13 C'och vin̈ d'ayin, yalan vin̈: Vuc'tac Saulo, jacvocab' a sat, xchi vin̈. D'a jun rato chi', jacvixi in sat. Vilan vin̈. 14 Yalanxi vin̈ d'ayin icha tic: A co Diosal, aton jun Dios b'aj yac'naquem sb'a eb' co mam quicham, a' ix ach sic'aneli yic vach' ol ojtaquejel tas sgana d'ayach. Yujto sgana to tzil Jesús, aton jun tojol spensar, ix ab'an pax tas ix yal d'ayach. 15 Xal ticnaic ol alel yab'ixal Jesús d'a scal anima smasanil. Ol ala' tas ix ila' yed' tas ix ab'i. 16 Axo ticnaic man̈ a tan̈vej. Ac' ac'joc bautizar a b'a. Al a b'a d'a Jesucristo yic vach' ol ac'joccan lajvoc a mul, xchi vin̈.

Yalnac vin̈aj Pablo chajtil ajnac schecjib'at d'a eb' man̈ israeloc

17 Axo yic in jax d'a Jerusalén tic, in lesalvi d'a stemplo Dios tic. Ayic in lesalvi chi', ichato vayichan in. 18 Vilan Cajal Jesús, yalan d'ayin icha tic: Elan̈chamel tzach el d'a Jerusalén tic, yujto toxon man̈ ol scha yab' jun vab'ixal eb' ol ala', xchi. 19 Yuj chi', val d'ay: Mamin, toxon yojtac eb' to ix in ec' in say eb' ix yac'och sc'ol d'ayach d'a junjun spatil culto. Ix laj in yam eb', ix vac'anoch eb' d'a preso, ix in mac'an pax eb'. 20 Axo vin̈aj Esteban, vin̈ aljinaquel ab'ixal, ayic smilannac cham vin̈ eb', locan in ta'. A in vilnaccan spichul eb' ayic sjulannaccham vin̈ eb', xin chi d'ay. 21 Palta yalanxi d'ayin: Ixic, yujto najat tzach in checb'ati, aton d'a scal eb' man̈ israeloc. Icha chi' aj yalan Cajal Jesús chi', xchi vin̈aj Pablo chi' d'a eb'.

Ayoch vin̈aj Pablo d'a yol sc'ab' vin̈ coronel

22 Ix smaclej yab' eb' anima chi' tas van yalan vin̈aj Pablo chi', masanto d'a juntzan̈ ix yal vin̈ chi', ix och ijan eb' ste avajq'uei, ix yalan eb':

—Chamocab' vin̈. Man̈xo smojoc pitzan vin̈, xchi eb'.

23 Ix te q'ue somnaj eb' scot yoval. Ix laj stzicub'tan̈an spichul eb'. Ix stzipanq'ue lum pococ eb' d'a chaan̈ yic sch'oxanel eb' to te yoval eb' d'a vin̈. 24 Ayic ix yilan jun chi' vin̈ coronel chi', ix yalan vin̈ to tz'ic'jioch vin̈aj Pablo chi' d'a yol cuartel chi'. Ix yalan vin̈ to smac'ji vin̈ yic vach' syal vin̈ tas yuj sq'ue yav eb' anima chi' scot yoval yuj vin̈. 25 Axo yic toxo ix tzec'ji vin̈ chi' yic smac'ji vin̈, ix yalan vin̈ d'a jun vin̈ capitán ayec' ta'

—¿Tom ay sleyal tzin e comon maq'uej? Ina aj Roma in. An̈ejtona', malaj jab'oc in mul ix checlaji, xchi vin̈.

26 Ayic ix yab'an vin̈ capitán jun ix yal vin̈ chi', ix b'at vin̈ yal d'a vin̈ coronel chi' icha tic:

—Te ay smay jun van a c'ulan tic. Ab'i to aj Roma vin̈aj Pablo chi', xchi vin̈ d'a vin̈. 27 D'a jun rato chi' ix b'at vin̈ coronel chi' sc'anb'ej d'a vin̈aj Pablo chi':

—¿Tom yel aj Roma ach? xchi vin̈ d'a vin̈.

—I', aj Roma in, xchi vin̈ d'a vin̈.

28 —Ichin pax ta'. An̈ejto te nivan tumin ix vac'a', ix in manoch in b'a aj Romail, xchi vin̈.

—Palta a in tic, atax yic ix in alji toxonton aj Roma in, xchi vin̈aj Pablo chi' d'a vin̈.

29 Yuj chi', a eb' soldado ijan ix mac'an vin̈ chi', ix yactejxiel vin̈ eb'. Ayic ix yab'an vin̈ coronel chi' to aj Roma vin̈aj Pablo chi', ix te xiv vin̈, yujto ix yac' tzec'chaj vin̈ yed' q'uen cadena.

C'ochnac vin̈aj Pablo d'a yichan̈ eb' sat yajal

30 Axo d'a junxo c'u, sgana vin̈ coronel chi' syab'i tas yuj ix ac'jioch d'a yib'an̈ vin̈aj Pablo chi' yuj eb' israel. Yuj chi' ix schec vin̈ ic'joquel q'uen cadena chi' d'a vin̈. Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ to smolb'ej sb'a eb' vin̈ sat sacerdote yed' masanil eb' vin̈ sat yajal. Ix yic'anelta vin̈aj Pablo chi' vin̈ d'a yol cuartel chi', ix ac'ji entregar vin̈ yuj vin̈ d'a eb' vin̈.

23

1 Axo ix ec' q'ueleloc vin̈aj Pablo chi' d'a scal eb' vin̈ sat yajal chi'. Ix yalan vin̈ icha tic d'a eb' vin̈:

—Ex vetchon̈ab', tojoln̈ej yaj in pensar d'a yichan̈ Dios, masanto d'a jun c'u tic, xchi vin̈.

2 Axo vin̈aj Ananías, vin̈ sat sacerdote, ix alan d'a eb' ayec' d'a stz'ey vin̈aj Pablo chi' to stz'itb'at sti' vin̈ eb'. 3 Axo ix yalan vin̈aj Pablo chi':

—A Dios ol ach mac'anpaxoc. A ach tic, chab' sat ach. C'ojan ach em in a ch'olb'itan icha syal ley Moisés. Palta ina tzin a chec mac'joc, palta man̈ sleyaloc tza c'ulej icha chi', xchi vin̈ d'a vin̈.

4 Yuj chi' ix yal juntzan̈ eb' ayec' ta':

—¿Tom tzach b'uchvaj d'a vin̈ sat sacerdote yaj tic yuj Dios? xchi eb' d'a vin̈.

5 Ix yalanpax vin̈aj Pablo chi':

—Ex vetchon̈ab', man̈ vojtacoc tato a vin̈ tic sat sacerdote yaj vin̈. Yujto syal d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani: Man̈ eyal chucal lolonel d'a spatic vin̈ yajal yaj d'a e chon̈ab', xchicani, xchi vin̈.

6 Ayic ix yilan vin̈ to saduceo nan̈al eb' sat yajal chi', axo nan̈alxo eb', fariseo eb', yuj chi', te chaan̈ ix yal vin̈ d'a eb':

—Ex vetchon̈ab', a in tic fariseo in, yuninal in pax fariseo. Axo ticnaic, van in e ch'olb'itani yujto svac'och d'a in c'ool to ol pitzvocxi eb' chamnac, xchi vin̈ d'a eb'.

7 Ayic ix lajvi yalan jun chi' vin̈, axo eb' fariseo chi' ix och ijan eb' stelan sb'a yed' eb' saduceo. Ix spojan sb'a jun smolanil eb' chi'. 8 Yujto a eb' saduceo syal eb' to man̈ ol pitzvocxi eb' chamnac. Syalan eb' to malaj eb' ángel, malaj pax juntzan̈ espíritu. Axo eb' fariseo syal eb' to ay juntzan̈ chi'. 9 Yuj chi' ix q'ue n̈ilnaj eb' masanil yalani. Ay juntzan̈ eb' c'ayb'um d'a ley Moisés yetb'eyum sb'a yed' eb' fariseo, ix q'ue vaan eb', ix yalan eb':

—Malaj jab'oc chucal sc'ulej vin̈aj Pablo tic. Talaj icha chi' ay junoc espíritu, ma junoc ángel ix alan d'a vin̈, xchi eb'.

10 Ix lajvi chi', ix ste ac'an oval eb' sic'lab'il. Axo vin̈ coronel chi' ix te xiv vin̈. A snaan vin̈ to van stoc'an jecchaj vin̈aj Pablo chi' eb'. Yuj chi' ix yavtejcot eb' soldado vin̈, axo eb' ix ic'anelta vin̈aj Pablo chi' d'a scal eb'. Ix lajvi chi' ix yic'anxib'at vin̈ eb' d'a cuartel.

11 Axo d'a jun ac'val chi' ix ul sch'ox sb'a Cajal Jesús d'a vin̈aj Pablo chi'. Ix yalan d'a vin̈:

—Pablo, man̈ ach och ilc'olal, yujto icha ix utej alanel vab'ixal d'a Jerusalén tic, icha pax chi' ol utoc alanel d'a chon̈ab' Roma, xchi d'a vin̈.

A eb' yac'lejnac smilan vin̈aj Pablo

12 Axo d'a junxo q'uin̈ib'alil, ay jayvan̈ eb' israel ix smolb'ej sb'a. Ix slajtian sb'a eb' to ol smilcham vin̈aj Pablo chi' eb'. Ix yalan eb':

—Man̈ ol on̈ vaoc, man̈ ol cuc'pax a' masanto sco milcham vin̈aj Pablo chi'. Axo tato man̈ ol co c'anab'ajej icha scal tic jun, yac'ocab' co yaelal Dios, xchi eb'.

13 Másto 40 eb' ix alan icha chi'.

14 Yuj chi', ix b'at eb' d'a eb' vin̈ sat sacerdote yed' d'a eb' vin̈ ichamtac vinac ay yopisio yac'an mandar eb' israel. Ix yalan eb':

—Ix cac' co ti' to maxto on̈ va'i masanto sco milcham vin̈aj Pablo chi'. Ix co c'ancot co yaelal d'a Dios tato man̈ ol elc'och icha tas ix cal chi'. 15 Axo ticnaic, a ex tic yed' juntzan̈xo eb' sat yajal tze c'an d'a vin̈ coronel chi' to syic'cot vin̈aj Pablo chi' vin̈ d'ayex q'uic'an. Tze tz'acan eyal d'a vin̈ to ayto val tas e gana tzeyab' d'a vin̈. A on̈xo tic, lista ol cutoc co b'a co mac'ancham vin̈ b'aj ol javoc chi', xchi eb' israel chi'.

16 Palta ay jun vin̈ yune' ix yanab' vin̈aj Pablo chi' ix ab'an tas ix yal eb' chi'. Yuj chi' ix b'at vin̈ d'a cuartel chi'. Ix b'at yalan vin̈ d'a vin̈aj Pablo chi'. 17 Ix lajvi yab'an jun chi' vin̈, ix yavtancot jun vin̈ capitán vin̈. Ix yalan vin̈ d'a vin̈:

—Ic'b'at vin̈ quelem tic d'a vin̈ coronel yujto ay tas sgana vin̈ b'at yal d'a vin̈, xchi vin̈.

18 Axo vin̈ capitán chi' ix ic'anb'at vin̈ d'a vin̈ coronel chi'. Axo ix c'och eb' vin̈, ix yalan vin̈ capitán chi' d'a vin̈:

—A vin̈aj Pablo, vin̈ ayoch d'a preso ix in avtanb'ati. Ix yalan vin̈ d'ayin to tzul vac' jun vin̈ quelem tic d'ayach. Tob' ay tas sgana vin̈ syal d'ayach, xchi vin̈.

19 Axo vin̈ coronel chi' ix quetzanel vin̈, ix snitzanel sb'a eb' vin̈ schavan̈il.

—¿Tas a gana tzal d'ayin? xchi vin̈ d'a vin̈.

20 Yuj chi' ix yalan vin̈ quelem chi':

—Ay eb' israel ix alani, tob' ol sc'an eb' d'ayach yic tzic'b'at vin̈aj Pablo d'a yichan̈ eb' vin̈ sat yajal q'uic'an. Ol stz'acan yal eb' d'ayach to ayto val tas sgana eb' syab' d'a vin̈. 21 Palta man̈ a cha ab'i. Yujto más am 40 eb' ol sc'ub'ejel sb'a d'a yol b'e, yic ol smac'cham vin̈ eb'. Yujto ix yac' sti' eb' to man̈ ol va eb', malaj pax tas ol yuc' eb' masanto ol smac'cham vin̈ eb'. Ix sc'anancot syaelal eb' d'a Dios tato man̈ ol elc'och icha ix yal eb' chi'. A ticnaic listaxo yaj eb'. Van stan̈van eb' yab'i tato ol ac'b'at vin̈, xchi vin̈.

22 Axo vin̈ coronel chi' ix checan pax vin̈ quelem chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈:

—Malaj junoc mach b'aj tzala' tato ix ul al jun tic d'ayin, xchi vin̈ d'a vin̈.

Checb'ilb'at vin̈aj Pablo d'a vin̈ yajal scuchan Félix

23 Ix lajvi chi' ix yavtancot chavan̈ eb' vin̈ capitán vin̈ coronel chi'. Ix yalan vin̈ d'a eb' vin̈:

—Tzeyac' lista chab'oc ciento soldado ol b'at d'a yoc, 70 oc eb' ol b'at d'a yib'an̈ chej yed' chab'oc ciento eb' syic' slanza, yic sb'at eb' d'a chon̈ab' Cesarea d'a q'ue ac'valil tic. 24 Tzeyac'an lista jayvan̈oc schejal vin̈aj Pablo. Yujto yovalil ol eyic'b'at vin̈ d'a vin̈aj Félix, vin̈ yajal. Te lista tzeyutej e b'a yic malaj ol ic'an vin̈ d'a yoltac b'e, xchi vin̈.

25 Ix yac'anb'at jun scarta vin̈ d'a vin̈aj Félix chi'. A jun carta chi' icha tic syala':

26 A in Claudio Lisias in, tzin tz'ib'ejb'at jun in carta tic d'ayach, ach vajalil Félix. Svac'b'at stzatzil a c'ool ta'. 27 Tic svac'b'at jun vin̈ scuch Pablo d'ayach. A eb' israel ix yaman vin̈. Ijan ix mac'jicham vin̈ yuj eb', palta ix in col vin̈ yed' eb' soldado yujto ix vab'i to aj Roma vin̈. 28 In gana ix vab'i tas yuj ix ac'jioch d'a yib'an̈ vin̈ yuj eb' israel chi'. Yuj chi' ix vic'b'at vin̈ d'a yichan̈ eb' vin̈ sat yajal yaj d'a scal eb'. 29 Axo ix vab'ani to yujn̈ej sley eb' ix och smul vin̈ d'a eb'. Palta man̈ smojoc smac'jicham vin̈, an̈ejtona' man̈ smojoc yoch vin̈ d'a preso. 30 Palta ix vab'i to ay eb' israel ix slajtiej sb'a, ix yalan eb' to ol smilcham vin̈ eb'. Yuj chi' svac'b'at vin̈ d'ayach. Ix valan d'a eb' tz'ac'anoch d'a yib'an̈ vin̈ chi' to syal sb'at eb' d'ayach, b'at yalan eb' tas val spensar eb' d'a spatic vin̈. An̈ej tic svalb'at d'ayach, xchi vin̈ d'a scarta chi'.

31 Axo eb' soldado chi' ix sc'anab'ajej eb' tas ix yal vin̈. Ix yic'anb'at vin̈aj Pablo chi' eb' d'ac'valil. Ix c'och eb' d'a chon̈ab' Antípatris. 32 Axo d'a junxo c'u, a eb' soldado ix cot d'a yoc chi' ix meltzajxican eb' b'aj ay scuartel chi'. Axo eb' ayq'ue d'a yib'an̈ chej ix b'at eb' yed' vin̈. 33 Axo yic ix c'och eb' d'a chon̈ab' Cesarea chi', ix yac'an ch'an̈ carta chi' eb' d'a vin̈ yajal chi'. Ix yac'ancan vin̈aj Pablo chi' eb' d'a vin̈. 34-35 Ix lajvi yilan ch'an̈ carta chi' vin̈, ix sc'anb'an vin̈ d'a vin̈aj Pablo chi' tas chon̈ab'il b'aj cotnac vin̈. Axo ix yab'an vin̈ to aj Cilicia vin̈, ix yalan vin̈ d'a vin̈:

—Javocab' eb' tz'ac'anoch d'a ib'an̈ chi'. Ichato chi' ol vab'ani tas ol ala', xchi vin̈.

Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ to stan̈vaj vin̈ d'a yol spat vin̈aj Herodes b'aj syac' yajalil.

24

Slolonel vin̈aj Pablo d'a vin̈aj Félix

1 Yoilxo c'ual sc'och vin̈aj Pablo d'a Cesarea chi', ix c'och vin̈aj Ananías, vin̈ sat sacerdote. Ajun pax jayvan̈ eb' vin̈ ichamtac vinac ay yopisio yed' jun vin̈ licenciado scuch Tértulo. Ix c'och eb' vin̈ d'a yichan̈ vin̈aj Félix chi' yic syac'anb'at eb' vin̈ d'a yib'an̈ vin̈aj Pablo chi'. 2 Ayic ix ic'jicot vin̈, ix och ijan vin̈aj Tértulo chi' yac'anb'at d'a yib'an̈ vin̈. Ix yalan vin̈ icha tic d'a vin̈aj Félix chi':

—Ach cajal Félix, yuj val dios d'ayach, uuj junc'olal caji. Te vach' yaj jantacn̈ej tas d'a yol a c'ab', yujto te jelan ach. 3 Te vach' ach. A d'a junjun lugar chequel yaji to vach'n̈ej tas tza c'ulej. Yuj val dios d'ayach. 4 Palta yic max quiq'uec' nivanoc tiempo d'ayach, ¿ma max ac' pavor ab'an jay b'elan̈ lolonel co gana scal tic d'ayach? 5 A vin̈aj Pablo tic, scab' val syail yuj vin̈. Ijan max techaj cuuj. Slaj ec' vin̈ stzuntzej chaan̈ oval d'a scal eb' quetisraelal d'a junjun lugar. Yajal yaj vin̈ d'a junxo macan̈ c'ayb'ub'al, aton eb' syac'och spensar d'a jun vin̈ aj Nazaret. 6 Ix yac'lej vin̈ yic'anoch eb' man̈ israeloc d'a yol yamaq'uil stemplo Dios yic tz'ixtaxel d'a yichan̈ Dios. Yuj chi' ix co yam vin̈. Co gana ix co ch'olb'itej yaj vin̈, icha syal ch'an̈ ley aycan d'a yol co c'ab', 7 palta axo vin̈aj Lisias, vin̈ coronel ix yecoch sb'a d'a co cal. Ix b'at vin̈ yiq'uelta vin̈ d'a yol co c'ab'. 8 Ix yalan vin̈ d'a eb' tz'ac'anoch d'a yib'an̈ vin̈aj Pablo tic to yovalil scot eb' d'ayach. A ach tic, syal a c'anb'an ab' d'a vin̈aj Pablo tic. Ichato chi' ol ilanelta to yel, man̈ nab'an̈ejoc squic'cot d'a yib'an̈ vin̈, xchi vin̈aj Tértulo chi'.

9 Axo eb' vin̈ israel ajun yed' vin̈, ix yal pax eb' vin̈:

—Te yel syal vin̈aj Tértulo tic, xchi eb' vin̈.

10 Ix lajvi chi', ix yac'an yechel vin̈ yajal chi' yic slolon vin̈aj Pablo chi'. Yuj chi' ix yal yic vin̈ icha tic:

—Mamin Félix, a ach tic, vojtac to nivanxo tiempo ayach och juezal d'a co nación tic. Yuj chi' tzin tzalaji svalan tas vaj d'ayach. 11 Syal ojtacaneli to yel juntzan̈ ol val tic d'ayach. Manto c'ochlaj slajchavil c'ual in c'och d'a Jerusalén, yic sval in b'a d'a Dios. 12 Malaj junoc anima tzin telaj in b'a yed'oc. Malaj pax junoc lugar b'aj tzec' vac'q'ue somnaj eb' anima. Man̈oc d'a yamaq'uil stemplo Dios, man̈oc d'a yol spatil culto, man̈oc pax d'a junocxo lugar d'a Jerusalén chi'. Malaj jab'oc in mul ix ilchaj yuj eb'. 13 A eb' tz'ac'anoch tic d'a vib'an̈, malaj jab'oc tas sch'ox eb' tato yel juntzan̈ tas syac'och eb' tic d'a vib'an̈. 14 Yel toni, a Dios, aton sDiosal eb' in mam vicham, a d'ay svac' em in b'a, icha syal co c'ayb'ub'al, aton jun macan̈xo c'ayb'ub'al tic syal eb'. Palta a in tic, svac'och d'a in c'ol jantac tas tz'ib'ab'ilcan d'a ley Moisés yed' jantac tas tz'ib'ab'ilcan yuj eb' schecab' Dios. 15 Svac' val och Dios yipoc in c'ool to ol pitzvocxi eb' chamnac smasanil, jantacn̈ej eb' tojol spensar yed' pax eb' man̈ tojoloc. Icha pax chi' sna eb' tic ved'oc. 16 Yuj chi' svil val in b'a, yic max och in mul d'a Dios, yic max och pax in mul d'a eb' vetanimail.

17 Ay xom sjayiloc ab'il man̈xo in ayoc ec' d'a Jerusalén chi'. Yuj chi' in c'ochxi, yic svac' jab'oc in colval d'a eb' meb'a' d'a scal eb' vetchon̈ab' tic, yic svac'an pax jab'oc in silab' d'a Dios. 18 Ayinec' d'a yol yamaq'uil stemplo Dios, yic svac'an in silab' chi'. Toxo ix in b'o in b'a ichataxon co ley. Jayvan̈n̈ej anima ayoch ved'oc, malaj mach n̈ilanochi. Malaj jab'oc oval ix in saya'. Palta ata' ix in syam juntzan̈ eb' israel aj Asia. 19 Tato ay val in mul ix yil eb', cotocab' eb' d'a ichan̈ tic, ul yalocab' eb' tas in mul chi'. Octom a val eb' ix javi. 20 A eb' tz'ac'anoch d'a vib'an̈ ayec' tic, yalocab' eb', tato ay in mul ix ilchaj yuj eb' vin̈ sat yajal yaj d'a scal eb' israel ayic ix in sch'olb'itan eb'. An̈ej tato mul jun tic: 21 Ayic ay in ec' d'a yichan̈ eb' vin̈ yajal chi', te chaan̈ ix val icha tic: Van in ch'olb'itaji yujto svac'och d'a in c'ool to ol pitzvocxi eb' chamnac, xin chi, xchi vin̈aj Pablo chi' d'a vin̈.

22 Axo vin̈aj Félix chi' yojtac vin̈ sic'lab'il tas yaj sc'ayb'ub'al eb' creyente. Yuj chi' ayic ix yab'an juntzan̈ chi' vin̈, ix yalan vin̈:

—Cotocab' vin̈aj Lisias, vin̈ coronel chi'. Ol ul yalan vin̈ d'ayin tas val yaj jun eyoval tic. Ichn̈ejocab' ta' scan b'ela, xchi vin̈.

23 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈ capitán to an̈eja' stan̈vaj vin̈aj Pablo chi'. Palta libre val tz'aj vin̈. Syal slolon vin̈ yed' eb' svach'c'ool, syal pax yac'an eb' tas yovalil tz'och yuj vin̈.

24 Ayxom jayeoc c'ual chi', ix jax vin̈aj Félix d'a Cesarea chi' junelxo. Ajun ix yetb'eyum vin̈ scuch Drusila yed'oc, israel ix. Axo vin̈ ix avtancot vin̈aj Pablo chi' yic sc'anb'ej yab' vin̈ d'a vin̈ tas scutej cac'anoch Jesucristo d'a co c'ool. 25 Ix yalan vin̈aj Pablo chi' d'a vin̈ to yovalil vach' scutej co b'eyb'al, sco cachanoch vaan co b'a yic max co c'ulej chucal. Ix yalanpax vin̈ to ol ch'olb'itaj yaj eb' anima smasanil. Ayic ix yab'an juntzan̈ chi' vin̈, ix te xiv vin̈. Ix yalan vin̈ d'a vin̈:

—C'ocb'ilxo chi' tzala'. Tato ay b'aj ol och in colanil, ol ach vavtejxicoti, xchi vin̈.

26 A vin̈aj Félix chi', sgana vin̈ to ix yac' jab'oc tumin vin̈aj Pablo chi' d'a vin̈ d'a elc'altac, yic tz'actajel vin̈ yuj vin̈. Yuj chi' tzijtum el ix avtajcot vin̈ yuj vin̈ yic slolon vin̈ yed' vin̈. 27 Chab' ab'il ix yac' vin̈ icha chi' yed' vin̈aj Pablo chi'. Ix lajvi chi', ix el vin̈ d'a yopisio. Axo vin̈aj Porcio Festo ix ochcan sq'uexuloc vin̈. Axo yic ix el vin̈aj Félix chi' d'a yopisio chi', ix cann̈ej vin̈aj Pablo chi' d'a yol preso chi' yuj vin̈ yic vach' stzalaj eb' israel yed' vin̈.

25

C'ochnac vin̈aj Pablo d'a yichan̈ vin̈aj Festo

1 Axo vin̈aj Festo chi', ix c'och vin̈ d'a Cesarea, yic tz'och vin̈ yajalil. Yoxil c'ual schaan yopisio vin̈ chi', ix q'ue vin̈ d'a Jerusalén. 2 Axo eb' vin̈ sat sacerdote yed' juntzan̈xo eb' ay yopisio, ix c'och eb' d'a vin̈ yic sc'anoch eb' d'a yib'an̈ vin̈aj Pablo chi'. 3 Ix och ijan eb' sc'anan d'a vin̈aj Festo chi', yic vach' tz'ic'jicot vin̈aj Pablo chi' d'a Jerusalén chi'. Ix yal eb' icha chi' yujto sgana eb' smilcham vin̈ d'a yoltac b'e. 4 Palta ix yalan vin̈ d'a eb':

—Preso yaj vin̈aj Pablo chi' d'a Cesarea ticnaic. Yicto jaye' c'ual tic ol in b'atxoc ta'. 5 Yuj chi' syal sb'at eb' eyajalil d'a Cesarea chi' ved'oc. Tato ay smul vin̈aj Pablo chi', syal b'at yalan eb' ta', xchi vin̈ d'a eb'.

6 Ix am ec' vajxaqueoc, ma lajun̈eoc c'ual vin̈aj Festo d'a Jerusalén chi'. Ix lajvi chi' ix paxxi vin̈ d'a Cesarea chi'. Axo d'a junxo c'u ix em c'ojan vin̈ d'a sc'ojnub' b'aj sb'o yaj oval. Ix lajvi chi' ix yac'an ic'joccot vin̈aj Pablo chi' vin̈. 7 Ayic ix c'och vin̈ d'a yichan̈ vin̈, a eb' israel ix cot d'a Jerusalén ix c'och oyan eb' d'a stz'ey vin̈. Tzijtum tas ix yac'och eb' d'a yib'an̈ vin̈, palta malaj jab'oc tas sch'oxani tato yel syal eb'. 8 Ix yalanpax vin̈aj Pablo chi' d'a eb' icha tic:

—Toxon malaj jab'oc in mul ochnac d'a sley eb' vetisraelal. Malaj in mul ochnac d'a stemplo Dios. Malaj pax in mul ochnac d'a vin̈ cajal d'a Roma, xchi vin̈.

9 Palta yujto sgana vin̈aj Festo chi' to vach' scan vin̈ d'a eb' israel, yuj chi' ix sc'anb'ej vin̈ d'a vin̈aj Pablo chi':

—¿Tzam yal a c'ol tzach b'at d'a Jerusalén yic vach' ata' ol ach in ch'olb'itej? xchi vin̈.

10 Axo ix yalan vin̈aj Pablo chi' d'a vin̈:

—A d'a yichan̈ vin̈ cajal d'a Roma tzin c'anb'at in b'a. An̈ej ta' syal in ch'olb'itaji. Ina ojtac, malaj in mul ix och d'a eb' israel tic. 11 Tato ay junoc in mul smoj in cham yuj jun, in chamocab'i. Palta tato malaj in mul scheclaj yuj eb' israel tic, malaj junoc mach syal in yac'anoch d'a yol sc'ab' eb'. Tic tzin c'anb'at in b'a d'a vin̈ cajal d'a Roma. Ato vin̈ ol in ch'olb'itanoc, xchi vin̈.

12 Axo vin̈aj Festo chi' ix lolon vin̈ yed' eb' tz'ac'an spensaril. Ix lajvi chi' ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Pablo chi':

—A ach tic ix a c'anb'at a b'a d'a vin̈ cajal d'a Roma. Yuj chi' ata' ol ach vac'b'ati, xchi vin̈.

C'ochnac vin̈aj Pablo d'a yichan̈ vin̈ rey Agripa

13 Ayxom sjayiloc c'ual, ichato chi' ix ja vin̈aj rey Agripa25.13 yed' ix Berenice d'a Cesarea chi', yic tzul sc'uman vin̈aj Festo chi' eb', yujto toto ix och vin̈ d'a yopisio. 14 Ix ec' jaye' c'ual eb' ta'. Ay jun c'u ix yal vin̈aj Festo chi' d'a vin̈ rey chi' tas yaj vin̈aj Pablo chi'. Ix yalan vin̈ icha tic:

—Ayic ix el vin̈aj Félix d'a yopisio ay jun vin̈ scuch Pablo ix can d'a preso yuj vin̈. 15 Ayic ix in xid'ec' d'a Jerusalén, a eb' sat sacerdote yed' eb' ichamtac vinac ay yopisio ix c'och eb' d'ayin, ix yac'anoch eb' d'a yib'an̈ vin̈aj Pablo chi'. Sgana eb' ix vac'och chamel d'a yib'an̈ vin̈. 16 Yuj chi' ix val icha tic d'a eb': A yaj ley d'ayon̈ aj Roma on̈ tic, max yal scomon ac'jioch chamel d'a yib'an̈ junoc anima. Yovalil syil-lajoch sat yed' eb' tz'ac'anoch d'a yib'an̈ chi' d'a yichan̈ vin̈ juez yic syac'lej yic'anel d'a yib'an̈, xin chi d'a eb' aj Jerusalén chi'. 17 Yuj chi' axo ix ja eb' d'a tic maj viq'uec' tiempo. A d'a junxo c'u ix in och d'a in despacho b'aj sb'o yaj oval. Ix in checan ic'joccot vin̈aj Pablo chi'. 18 A in naani to ay val smul vin̈. Palta axo eb' ix ac'anoch d'a yib'an̈ vin̈ chi', malaj val smul vin̈ ix yac'och eb' d'a yib'an̈ icha ix vutej in naani. 19 An̈ej ix yal eb' to ay smul vin̈ d'a sc'ayb'ub'al eb'. Ix yalan eb' yuj jun vin̈ chamnacxo scuch Jesús. Axo yujto syal vin̈aj Pablo chi' to pitzan vin̈, yuj chi' syac'och eb' d'a yib'an̈ vin̈. 20 A in xo tic max nachaj vuuj tas svutej in b'oan yaj d'a eb'. Yuj chi' ix in c'anb'ej icha tic d'a vin̈aj Pablo chi': ¿Tzam yal a c'ool tzach b'at d'a Jerusalén yic vach' ata' tzach in ch'olb'itej? xin chi d'a vin̈. 21 Palta axo ix yalan vin̈ d'ayin: Tic tzin c'anb'at in b'a d'a vin̈ cajal d'a Roma. Ato vin̈ ol in ch'olb'itanoc, xchi vin̈ d'ayin. Yuj chi' a inxo ix vala' to scan vin̈ d'a preso, masanto ol vac'b'at vin̈ d'a vin̈ cajal chi', xchi vin̈aj Festo chi'.

22 Ix lajvi yab'an juntzan̈ chi' vin̈aj rey Agripa chi', ix yalan vin̈ d'a vin̈aj Festo chi':

—A inxo tic, in gana svab' tas syal vin̈aj Pablo chi', xchi vin̈.

Ix yalan vin̈aj Festo chi' d'a vin̈:

—Tato icha chi', q'uic'anto tzab' tas syal vin̈, xchi vin̈ d'a vin̈.

23 Axo d'a junxo c'u, ix c'och vin̈aj rey Agripa yed' ix Berenice chi'. Yelxo val te vach' yilji eb' yed' spichul, ix och eb' b'aj sb'o yaj oval. Ix och pax eb' yajal soldado yed' eb' ichamtac vinac d'a jun chon̈ab' chi'. Axo vin̈aj Festo chi' ix checan ic'joccot vin̈aj Pablo chi'. 24 Ix lajvi chi', ix yalan vin̈ icha tic:

—Ach Rey Agripa yed' e masanil ix e molb'ej e b'a tic qued'oc, ina vin̈aj Pablo tic. Masanil eb' israel ix alan d'ayin to ay smul vin̈. Ix yal eb' d'ayin d'a Jerusalén, ix yalanpax eb' d'ayin d'a Cesarea tic to man̈xo smojoc pitzan vin̈. 25 Palta tzin na a in tic to malaj junoc smul vin̈, yic smoj scham vin̈ yuuj. Toxo ix sc'anb'at sb'a vin̈ d'a vin̈ cajal Augusto, yic vach' a vin̈ ol ch'olb'itan vin̈. Yuj chi' tzin na'a to ol vac'b'at vin̈. 26 Palta malaj tas vach' tzin tz'ib'ejb'at d'a vin̈ cajal chi' yuj vin̈. Yuj chi' ix vic'cot vin̈ d'a ichan̈ ach rey Agripa yed' d'a eyichan̈ e masanil. A ticnaic, c'anb'ejec eyab' d'a vin̈, ta icha chi' ay junoc smul vin̈ tz'ilchaj eyuuj, yic a jun chi' ol in tz'ib'ejb'at d'a vin̈ cajalil chi'. 27 ¿Tom ol yal vac'anb'at junoc presovum tato max in tz'ib'ejb'at smul tz'och d'a yib'an̈? xchi vin̈aj Festo chi'.

26

Slolonel vin̈aj Pablo d'a vin̈aj rey Agripa

1 Axo vin̈aj rey Agripa chi' ix alan d'a vin̈aj Pablo chi':

—Syal alan ticnaic tas aji, xchi vin̈.

Ix yic'anchaan̈ sc'ab' vin̈aj Pablo chi', ix och ijan vin̈ yalan icha tic:

2 —Ach rey Agripa, tzin te tzalaji yujto tzin a cha lolon d'a ichan̈, yujto in gana sviq'uel jantacn̈ej tas ix yac'och eb' vetisraelal d'a vib'an̈. 3 Te vach' sval d'ayach, yujto ojtactaxon co ley a on̈ israel on̈ tic. Ojtac pax tas tz'ic'an co telan co b'a. Yuj chi' tzin c'an d'ayach to nivan tzutej a c'ol d'ayin yic tzab'an tas ol val d'ayach.

A sb'eyb'al vin̈aj Pablo d'a yalan̈taxo

4 A eb' vetisraelal smasanil, yojtactaxon eb' tas vutejnac in b'eyb'al d'a in chon̈ab' yed' d'a Jerusalén yictax ix in cotoch uninal. 5 Tato ay sgana eb' syala', syal yalan eb' to ayxo tiempo fariseo in. A eb' fariseo chi' yelxo val sc'anab'ajej juntzan̈ b'eyb'al yic co c'ayb'ub'al eb'. 6 Axo ticnaic, syac'och eb' d'a vib'an̈ yujn̈ej to svac'och yipoc in c'ol tas yalnaccan Dios ayic yac'annaccan sti' d'a eb' co mam quicham. 7 A eb' quetisraelal slajchavil macan̈, van stan̈van eb' yelc'och tas yalnaccan Dios chi'. Yuj chi' c'ual d'ac'val yac'anem sb'a eb' d'a Dios. Ach rey Agripa, yujn̈ej to tzin tan̈vej yelc'och jun chi', yuj chi' syac'och eb' vetisraelal chi' d'a vib'an̈ ticnaic. 8 A exxo tic, ¿tas yuj max eyac'och d'a e c'ool to a Dios tz'ac'an pitzvocxi eb' chamnac?

9 A in pensar d'a yalan̈taxo, to svac' chucal d'a eb' yic Jesús aj Nazaret. A in naani to te vach' svutej in b'a. 10 Icha chi' vutejnac in b'a d'a Jerusalén. Ochnac vopisio yuj eb' vin̈ sat sacerdote, yuj chi' tzijtum eb' creyente vac'nacoch d'a preso. Ayic smac'jicham eb', tzin tac'vib'at d'a spatic eb'. 11 Tzijtum el vac'nacoch syaelal eb' yic maxtzac yac'och Jesús eb' d'a sc'ool in naani. Icha chi' ec' vutejnac in b'a d'a yoltac spatil culto. Te nivan chichonnac in c'ol d'a eb'. Xid'nac in pax ec' d'a juntzan̈ chon̈ab' te najat, xid' vac'annacoch syaelal eb'.

Chajtil aj schaannac Cristo vin̈aj Pablo

(Hch 9.1-19; 22.6-16)

12 Yuj val in chichonc'olal chi', a junel b'at in d'a chon̈ab' Damasco. Yujto ay vopisio yuj eb' vin̈ sat sacerdote, yuj chi' schec in b'at eb' vin̈. 13 Palta ach rey sval d'ayach, tas aj in. Ayic van in b'ey d'a chimc'ualil, vilan scot copnaj jun saquilq'uinal d'a satchaan̈. Ec'alto yoc d'a yoc c'u. Emul copnaj d'a vib'an̈ yed' d'a yib'an̈ eb' ajun ved'oc. 14 Telvi on̈ d'a sat luum yuj jun saquilq'uinal chi' co masanil. Vab'an yavaj jun, yalan d'a ti' hebreo icha tic: Saulo, Saulo, ¿tas yuj tzin ixtej? Palta munil tzixtej a b'a icha junoc noc' vacax stec'vaj och d'a junoc te te' stecjioch d'ay, xchi d'ayin. 15 Valan d'ay: Mamin, ¿mach ach? xin chi. Yuj chi', yalan Cajal Jesús d'ayin: A in ton tic, Jesús in. A in ton tzin ixtej. 16 Palta q'uean̈ vaan. Tzul in ch'ox in b'a d'ayach yic ol ach och in checab'oc, ol alanel yab'ixal tas ix il tic yed' jantacn̈ej tas toto ol in ch'ox ila'. 17 A ticnaic, tzach in checb'at d'a eb' man̈ israeloc. Ol ach in colelta d'a yol sc'ab' eb' yed' d'a yol sc'ab' eb' etisraelal. 18 Tzach in checb'at d'a eb' yic vach' ol javoc spensar eb', yic syactejcan jun sb'eyb'al eb' yic q'uic'alq'uinal, axo yoch eb' d'a jun saquilq'uinal yic Dios. Ol elcan eb' d'a yol sc'ab' vin̈ diablo, axo d'a yol sc'ab' Dios ol ochcan eb'. Ol in yac'och eb' d'a sc'ool yic vach' ol ac'joccan lajvoc smul eb'. Ichato chi' ol och eb' yetb'eyumoc eb' ayxo och yicoc Dios, yujn̈ej in yac'anoch eb' d'a sc'ool, xchi Jesús d'ayin.

19 Yuj val chi', ach rey Agripa, in c'anab'ajej tas ul yalcan Jesús chi' d'ayin, ayic scot d'a satchaan̈ ul sch'oxan sb'a. 20 Yuj chi' a d'a Damasco chi' in b'ab'laj alejel slolonel Dios. Slajvi chi' ec' valanel d'a Jerusalén yed' d'a masanil yol yic Judea, svalanpax d'a eb' man̈ israeloc to sna sb'a eb', syac'anpaxoch spensar eb' d'a Dios. Svalan pax d'a eb' to yovalil vach' syutej sb'eyb'al eb', yic vach' scheclaji to yel sna sb'a eb'. 21 Yujto ix valel juntzan̈ chi', yuj chi' ix in syam eb' israel d'a yol yamaq'uil stemplo Dios. Ix yac'lan eb' in smilanchamoc. 22 Palta a Dios ix colvaj ved'oc. Yuj chi' te tec'an ix vutej in b'a. An̈ejtona' pax ticnaic, tec'an svutej in b'a valanel slolonel Dios d'a masanil anima. Sval d'a eb' nivan yelc'ochi, sval pax d'a eb' malaj yelc'ochi. A eb' schecab' Dios d'a peca' yed' vin̈aj Moisés, ayocto stz'ib'annaccan eb' tastac ol javoc. An̈ej juntzan̈ chi' tzec' valeli. 23 Svalaneli to a Cristo yovalil ix yab' syail, ix chami. Ix lajvi chi', axo ix b'ab'laj pitzvixi d'a scal eb' chamnac yic syalanel yab'ixal colnab'il d'a eb' quetchon̈ab' yed' d'a eb' anima smasanil, xchi vin̈aj Pablo chi'.

24 Ayic van yalan juntzan̈ chi' vin̈aj Pablo chi', axo vin̈aj Festo chi' ix q'ue jucnaj vin̈, ix yalan vin̈ d'a vin̈:

—Pablo, tecan to ay tas tz'ixtan yol a jolom. Man̈ jantacoc tas a c'ayb'ejnac, yuj chi' a' ix q'ue d'a a jolom, xchi vin̈ d'a vin̈.

25 Palta ix tac'vi vin̈aj Pablo chi':

—Ach vajalil Festo, malaj tas tz'ixtan yol in jolom. A juntzan̈ lolonel sval tic d'ayex, te yel, te nivan yelc'ochi. 26 Axo vin̈aj rey Agripa tic, yojtactaxon juntzan̈ tic vin̈ sic'lab'il. Yuj chi', tec'an val svutej in b'a valan juntzan̈ tic d'a yichan̈ vin̈. A juntzan̈ sval tic, man̈ c'ub'eltacoc yaji, yojtacn̈ej eb' anima smasanil. Yuj chi' vojtac to yojtac pax vin̈ rey tic. 27 A achxo tic ach rey Agripa, ¿tzam ac'och d'a a c'ool tas yalnaccan eb' schecab' Dios d'a peca'? Vojtac to tzac'och d'a a c'ool, xchi vin̈aj Pablo chi'.

28 Yuj chi' ix tac'vi vin̈ rey chi' d'a vin̈:

—¿Tom yujn̈ej jab' tzal tic tzin och cristianoal tza na'a? xchi vin̈.

29 Yuj chi', ix yalan vin̈aj Pablo chi':

—Vach'chom yujn̈ej jab' ix val tic d'ayach, mato yujto tzijtumto tas ol eyab'i, comonoc tz'el d'a sc'ool Dios to icha ix in aj tic icha pax chi' tzach aj yed' jantac eb' ix ab'an tas ix val tic, palta max ex tzec'chajlaj d'a q'uen cadena icha vaj tic, xchi vin̈aj Pablo chi' d'a eb'.

30 Ix lajvi yalan juntzan̈ chi' vin̈, ix q'ue lin̈an vin̈ rey chi' yed' ix Berenice. An̈ejtona' ix q'uepax lin̈an vin̈aj Festo yed' jantacn̈ej eb' ayec' chi' ta'. 31 Ix sb'esanel sb'a eb', yic smol alej eb' tas ol aj jun chi'. Ix yalan eb':

—Man̈ smojoc scham jun vin̈ tic, yujto malaj jab'oc smul vin̈, an̈ejtona' man̈ smojoc ayoch vin̈ d'a preso tic, xchi eb' vin̈.

32 Ix yalan vin̈aj Agripa d'a vin̈aj Festo chi':

—Syal cac'anel vin̈ d'a libre ticnaic, ichocta' maj sc'anb'at sb'a vin̈ d'a vin̈ cajal d'a Roma chi', xchi vin̈.

27

Ac'b'ilb'at vin̈aj Pablo d'a Roma

1 Ix slajtian sb'a eb' vin̈ yajal to sb'at vin̈aj Pablo d'a Roma d'a yol yic Italia. Yuj chi' ix ac'ji entregar vin̈ yed' jayvan̈xo eb' yetpresovumal d'a yol sc'ab' jun vin̈ capitán scuchan Julio. A jun vin̈ chi', yetb'eyum sb'a vin̈ yed' jun macan̈ eb' soldado vin̈aj Augusto. 2 Ix on̈ och d'a yol jun barco yic chon̈ab' Adramitio. A te' barco chi', d'in̈an yec' te' d'a junjun lugar d'a stitac Asia. Ayic ix on̈ b'at d'a yol te', ix b'at pax vin̈aj Aristarco qued'oc, aton vin̈ aj Tesalónica d'a yol yic Macedonia. 3 Axo d'a junxo c'u ix on̈ c'och d'a chon̈ab' Sidón. A vin̈aj Julio chi', te vach' ix yutej spensar vin̈ d'a vin̈aj Pablo chi', yuj chi' ix ac'ji spermiso vin̈ yuj vin̈ b'at sc'uman eb' svach'c'ool, yic syac' eb' tas yovalil tz'och yuj vin̈. 4 Ix on̈ elxi d'a Sidón chi', ix on̈ ec' d'a slac'anil Chipre ay d'a snan̈al a' mar. A d'a co q'uexan̈ ix can Chipre chi' yujto man̈ tojoloc sb'ey ic'. 5 Ix on̈ ec' d'a stitac Cilicia yed' d'a stitac Panfilia. Ix on̈ c'och d'a chon̈ab' Mira, aton jun ay d'a yol yic Licia.

6 Axo vin̈ capitán chi' ix sayanec' junxo te' barco ta'. Ix ilchaj jun te' barco yic Alejandría yuj vin̈ van sb'at d'a Italia. Yuj chi' d'a yol te' ix on̈ yac'xioch vin̈. 7 Ayic ix on̈ b'atxi te tzijtum c'ual ix on̈ b'eyi, yujto c'ojanc'olal sb'ey te' barco chi'. Pural ix on̈ c'och d'a yichan̈cot chon̈ab' Gnido. Ix lajvi chi', ix on̈ ec' d'a slac'anil chon̈ab' Salmón, ix on̈ ec' pax d'a Creta, aton jun ay d'a snan̈al a' mar, yujto a jun ic' chi' an̈eja' man̈ tojoloc sb'eyi. 8 Pural ix on̈ ec' d'a sti' Creta chi' masanto ix on̈ c'och d'a jun chon̈ab' scuch “B'aj Vach' Tz'och vaan Te' Barco” ay d'a slac'anil chon̈ab' Lasea.

9 Te ayxo smay sb'eyec' te' barco chi' d'a yib'an̈ a' mar chi', yujto toxo ix te ec' tiempo, vanxo sja n̈ab'il q'uinal. 10 Yuj chi' ix yal vin̈aj Pablo d'a eb' icha tic:

—Ex vetanimail, svila' to te ay smay co b'at ticnaic. Ol lajvoquel te' barco tic yed' yicatz smasanil. An̈ejtona' ay pax smay ol on̈ chamoc, xchi vin̈ d'a eb'.

11 Palta a vin̈ capitán chi', maj schalaj yab' vin̈ tas ix yal vin̈aj Pablo chi'. An̈ej tas ix yal vin̈ tz'ic'an b'ey te' barco yed' vin̈ aj barco chi' ix scha yab' vin̈. 12 A d'a jun lugar chi', malaj b'aj syal scan vaan te' barco chi' yic tz'ec' n̈ab'il q'uinal chi'. Yuj chi' quenxon̈ej man̈ masaniloc eb' ix naani to vach' tzon̈ b'atn̈ej, ta icha chi' colan tzon̈ c'och d'a chon̈ab' Fenice d'a yol yic Creta chi'. Ata' sgana eb' ix co tan̈vej ec' n̈ab'il q'uinal chi', yujto man̈ ovoc sc'och ic' ta'.

Pitzvinac chaan̈ jun nivan ic' d'a yib'an̈ a' mar

13 Ix sna eb' to vach' tzon̈ b'ati, yujto ay jun ic' c'ojanc'olal van scot d'a sur. Yuj chi' ix on̈ b'ati. Ix on̈ ec' d'a slac'anil stitac Creta chi'. 14 Palta junanto rato chi' ix pitzvichaan̈ junxo nivan ic' tz'ec' d'a jun luum chi'. 15 Ix och chulan ic' d'a te' barco chi', majxo yal-laj sb'at te' b'aj sja ic' chi'. Yuj chi' ix cactej quic'anb'at te' b'aj sja ic' chi', munilxon̈ej ix b'at te' b'aj sb'at ic' chi'. 16 Ix on̈ ec' d'a stz'ey jun yune' lugar scuch Clauda ay d'a snan̈al a' mar. Ata' man̈xo ovoclaj ic' icha ix aj sja d'a sb'ab'elal chi'. Aytaxon jun te' co yune' barco toc'b'il yuj te' nivan chi'. Pural ix q'ueta te' co toc'an d'a yib'an̈ te' nivan chi'. 17 Ix lajvi sq'uec'och te' d'a yib'an̈ te' nivan chi', axo eb' aj barco chi', ix sc'an juntzan̈ nivac lasu eb', yic stzec'an tzatzb'oc te' nivan chi' eb'. Yujto ix xiv eb' spoc'anem sb'a te' d'a yib'an̈ jun yarenail jun scuchan Sirte, ay d'a sjayil sti' a', yuj chi' ix stijemta juntzan̈ icha mantiado eb' ayq'ue d'a yib'an̈ te' barco chi', aton juntzan̈ smac'ji yuj ic'. Ix lajvi chi', ix on̈ can ichn̈ej ta'. Munilxon̈ej ix on̈ yic'b'at te' yed' ic' chi'. 18 An̈ejtona' d'a junxo c'u, te ov jun ic' chi'. Yuj chi', ix och ijan eb' syumancanel yicatz te' d'a yol a'. 19 Axo d'a yoxil c'ual, ix on̈ colvaj yed' eb' aj barco chi'. Ay pax juntzan̈ syamc'ab'il te' barco chi' ix co yumcanel yed' eb'. 20 Nivan tiempo majxo quil-laj c'u yed' q'uen c'anal. Axo yuj jun ic' te ov ix c'och chi' d'ayon̈, majxo co nalaj tato tzato on̈ colchaji.

21 Nivan tiempo majxo on̈ valaj. Ix lajvi chi' ix q'ue lin̈an vin̈aj Pablo chi' d'a co cal. Ix yalan vin̈:

—Ex vetanimail, octom val ix e cha eyab' tas ix vala'. Octom maj on̈ cotlaj d'a Creta chi'. Tato icha chi', maj am ja jun tic d'a quib'an̈, malaj am pax jab'oc tas ix sateli. 22 Axo ticnaic sval d'ayex, tec'an tzeyutej e b'a, yujto malaj junoc on̈ ol on̈ chamoc. Vach'chom ol lajvoquel te' barco tic. 23 Yujto a q'uiq'ui d'ac'val ix ul sch'ox sb'a jun yángel Dios d'ayin. Aton jun Dios b'aj svac' em in b'a, yujto a' ay in yico'. 24 Ix yalan jun ángel chi' d'ayin icha tic: Pablo, man̈ ach xivoc, yujto yovalil ol ach c'och d'a yichan̈ vin̈ yajal d'a Roma. Uujn̈ej ol colchajcanel eb' ayec' ed' d'a yol te' barco tic yuj Dios, xchi d'ayin. 25 Yuj chi', tec'an tzeyutej e b'a ex vetanimail, yujto svac'och Dios yipoc in c'ool to yovalil ol elc'och icha ix yal jun ángel chi' d'ayin. 26 Palta yovalil ol on̈ yumjoccanel d'a jun lum luum ay d'a snan̈al a', xchi vin̈aj Pablo chi'.

27 Ayic ix lajvi schan̈lajun̈il c'ual, an̈eja' ay on̈ ec' d'a a' mar yic Adria. Toxo ix on̈ c'axpajec' d'a jun a' mar chi' yuj ic'. Axo d'a chimilac'val, a snaan eb' smunlaj d'a te' to van co c'och d'a junoc luum. 28 Ix yechtan sjulal a' eb'. Ay am junoc 40 vara sjulal a'. Ix b'at janic'xo te', ix yechtanxi eb', ayxon̈ej am junoc 30 vara sjulal a'. 29 Ix xiv eb' smac'an poj sb'a te' d'a q'uen q'ueen ay d'a yich a'. Yuj chi' ix yac'och d'un̈an chan̈e' q'uen nivac q'uen eb' d'a spatic elc'och te'. Axo q'uen ix yamanoch vaan te'. Ix lajvi chi', ix stan̈van eb' sacb'i. Ix snib'ej eb' elan̈chamel ix sacb'i. 30 Axo eb' smunlaj d'a te' barco chi', ix snib'ej el sb'a eb' d'a elan̈chamel. Yuj chi', c'ub'eltac ix yaq'uem d'un̈un̈oc te yune' barco chi' eb' d'a yib'an̈ a' mar chi'. Axo ix yutej eb' yalani to a juntzan̈xo q'uen q'ueen ix yaq'uem eb' d'a sn̈i' te', yic malaj mach snaaneli tas van sc'ulan eb'. 31 Palta axo vin̈aj Pablo ix b'at alan d'a vin̈ capitán yed' d'a eb' soldado.

—Tato tz'el eb' d'a yol te' barco tic, val yel man̈ ol on̈ colchajlaj, xchi vin̈.

32 Axo eb' soldado chi' ix tzepan sch'an̈al te' yune' barco chi'. Ix elcan d'in̈naj te' sch'ocoj. 33 Axo yic van sacb'i, ix yalan vin̈aj Pablo chi' d'a eb' smasanil to yovalil sva jab'oc eb'. Ix yalan vin̈ icha tic:

—Schan̈lajun̈ilxo c'ual maxtzac ex vayi, maxtzac ex va yuj xivelal. 34 Yuj chi' tzin tevi d'ayex to tzex va'i yic vach' ol ochxoc eyip, yujto malaj junoc on̈ ol on̈ chamoc. An̈ejtona' malaj junoc on̈ ol on̈ lajvoc, xchi vin̈ d'a eb'.

35 Ix lajvi yalan jun chi' vin̈, ix yic'ancot jun pan vin̈. Ix yac'an yuj diosal vin̈ d'a Dios d'a yichan̈ eb' smasanil. Ix xepan snan̈al ixim pan chi' vin̈. Ix syamanoch vin̈ svaan ixim. 36 Ichato chi', ix snivanan sb'a co c'ool co masanil. Ix on̈ vaxi. 37 276 co b'isul d'a yol te' barco chi'. 38 Ix lajvi co vaan tas icha co gana, ix vach' yumchajcanb'at nan̈alxo ixim trigo d'a yol a' mar chi' yic seb'b'i te' barco chi'.

Smac' poj sb'a te' barco d'a sat luum

39 Axo yic ix sacb'i, ix yilanb'at lum luum eb' munlajvum d'a te' barco chi', palta man̈ yojtacoc eb' b'ajtil ay jun lugar chi'. Ix yilanb'at jun sc'ab' a' mar chi' eb', nab'a arena stitac. Ix snaan eb' to syac'lej eb' yic'anb'at te' barco chi' ta', talaj syal sc'och te' ta'. 40 Ix stzepan d'in̈chaj sch'an̈al q'uen syamanoch vaan te' barco chi' eb'. Ix can juntzan̈ q'uen q'ueen chi' d'a yol a' mar chi'. Ix stijanel sch'an̈al b'aj sch'umji te' eb', yic vach' syal sch'uman te' eb' junelxo. Ix yac'anxiq'ue jun icha mantiado eb' d'a chaan̈, yic a smac'ji yuj ic' sb'eyxi te'. Yuj chi' ix och ijan te' sb'at b'aj ay yarenail sti' a' chi'. 41 Palta ix spoq'uem sb'a te' d'a yib'an̈ q'uen arena ay d'a yich a'. Yuj chi' ix can ch'apan te' d'a q'uen arena chi'. Majxo ib'xoclaj jab'oc te'. Axo te' spatic elc'ochi van smac'jiel vecnaj te' yuj yipal a'. 42 Axo eb' soldado, ix snib'ej eb' smilcham eb' preso yaji yic vach' malaj eb' tz'eli, sb'atcan eb' elelal. 43 Palta a vin̈ capitán chi' maj stac'laj vin̈ smiljicham eb' presovum chi', yujto sgana vin̈ scolcanel vin̈aj Pablo chi'. Yuj chi' ix yal vin̈ to a eb' syal smac'an a', syal sb'ab'laj b'at eb' d'a yib'an̈ a', yic tz'elc'och eb' d'a sti' a' b'aj ay lum luum. 44 Axo eb' tzac'an sb'ati, ay eb' sb'at d'a yib'an̈ te' chemte'. Ay eb' sb'at d'a yib'an̈ juntzan̈xo ste'al te' barco chi'. Icha chi' ix cutej co b'a. Yuj chi' ix on̈ colchajcanel co masanil. Ix on̈ elcanc'och d'a sti' a' b'aj ay jun lum luum chi'.

28

Ayec' vin̈aj Pablo d'a jun luum scuchan Malta

1 Axo yic ix on̈ colchajcaneli ix cab'ani to a jun lum luum d'a snan̈al a' chi', Malta sb'i luum. 2 Axo eb' aj chon̈ab' chi' te vach' ix yutej spensar eb' d'ayon̈. Ix yac'anoch jun nivan c'ac' eb' yujto te siic, ay pax n̈ab'. Ix on̈ yavtanb'at eb' c'axnel. 3 Axo vin̈aj Pablo chi' ix b'at mec'ancot juntzan̈xo te' b'olob'. Ayic van yac'anb'at te' vin̈ d'a yib'an̈ c'ac', ay jun noc' chan ix elta d'a scal te' yuj te' c'ac' chi'. Ix chiji sc'ab' vin̈ yuj noc', ix can chinan noc' d'ay. 4 Ayic ix yilan eb' aj chon̈ab' chi' to ix can chinan noc' d'a sc'ab' vin̈, ix yalan eb':

—A jun vin̈ tic, tecan mac'umcham anima vin̈. Vach'chom ix yac' ganar vin̈ scolchaj d'a yib'an̈ a' mar tic, palta yovalil ol scha spac smul vin̈ chi', ol cham vin̈, xchi eb'.

5 Axo vin̈aj Pablo chi', ton̈ej ix stzicub'tan̈ej sc'ab' vin̈, ix em lan̈naj noc' d'a scal te' c'ac' chi'. Malaj jab'oc ix ic'an vin̈ yuj noc'. 6 Axo eb' smasanil, ix stan̈vej eb' smal sc'ab' vin̈ chi'. A snaan eb' to d'a jun rato chi' ol cham vin̈. Axo ix yilan eb' ix ec' tiempo, malaj jab'oc tas ix ic'an vin̈. Yuj chi' ix sq'uex spensar eb'. Ix yalan eb' icha tic:

—A vin̈aj Pablo tic, tecan dios vin̈, xchi eb'.

7 A d'a slac'anil b'aj ay on̈ ec' chi', ata' ay sluum jun vin̈ yajal yaj d'a Malta chi', aton jun vin̈ scuch Publio. Ix on̈ schaoch vin̈ d'a yol spat. Oxe' c'ual ix on̈ ec' yed' vin̈, te vach' ix yutej spensar vin̈ d'ayon̈. 8 Palta a vin̈ smam vin̈aj Publio chi', te penaay vin̈. Van scham vin̈ yuj c'ac'al yab'il yed' chic'. Axo vin̈aj Pablo chi' ix och yed' vin̈ d'a yol scuarto. Ix lesalvi vin̈. Ix lajvi chi' ix yac'anec' sc'ab' vin̈ d'a yib'an̈ vin̈. Ichato chi' ix b'oxican sc'ool vin̈. 9 Ixn̈ej b'oxi sc'ool vin̈ chi', a juntzan̈xo eb' penaay d'a jun chon̈ab' chi', ix laj c'och eb' d'a vin̈. Ix b'oxipaxcan sc'ool eb'. 10 Te xajan ix on̈ yil eb' anima d'a jun lugar chi'. Axo yic ix c'och stiempoal co b'atxi d'a yol junxo barco, ix laj yac' eb' tastac tz'och cuuj.

C'ochnac vin̈aj Pablo d'a Roma

11 Oxe' ujal ix on̈ ec' d'a Malta chi'. Ata' vaan och jun te' barco, van stan̈van yec' n̈ab'il q'uinal te' ta'. A te' barco chi', yic chon̈ab' Alejandría te'. A d'a sat te' ayoch yechel chavan̈ sdiosal eb', aton Cástor yed' Pólux.28.11 A d'a yol te' ix on̈ ochi, ix on̈ b'ati. 12 Ix on̈ c'och d'a chon̈ab' Siracusa. Axo ta' ix on̈ vanaj oxe' c'ual. 13 Ix lajvi chi', ix on̈ b'atxi, ix on̈ ec' d'a slac'anil stitac lum luum, masanto ix on̈ c'och d'a chon̈ab' Regio. Axo d'a junxo c'u, ix cot jun ic' d'a sur. Yuj chi' ix on̈ b'atxi, chab' c'ual ix on̈ b'eyxi d'a sat a'. Ichato chi' ix on̈ c'och d'a chon̈ab' Puteoli. 14 Ata' ix ilchajel jayvan̈ eb' creyente cuuj. Ix yalan eb' to tzon̈ can uqueoc c'ual ta' yed' eb'. Ix lajvi chi', axo d'a coc ix on̈ b'at d'a chon̈ab' Roma. 15 Axo eb' creyente aj Roma chi', ayic ix yab'an eb' to van co c'ochi, ix ul on̈ scha eb' d'a b'e. Ay eb' ix ul on̈ chaan d'a Apio b'aj ay jun mercado, ay pax eb' d'a Oxe' Posado. Axo ix yilanb'at vin̈aj Pablo chi' to van sc'och eb' d'a vin̈, ix yac'an yuj diosal vin̈ d'a Dios. Ix te tzalajq'ue vin̈. 16 Axo yic ix on̈ c'och d'a Roma chi' ix yac'anoch eb' presovum chi' vin̈ capitán d'a yol sc'ab' junxo vin̈ yajal eb' soldado ayec' ta'. Axo vin̈aj Pablo chi' maj ochlaj vin̈ d'a preso yed' eb'. Ton̈ej ix can vin̈ d'a jun majan pat b'aj ix tan̈vaj vin̈ yuj jun vin̈ soldado.

Ix yalel slolonel Dios vin̈aj Pablo d'a Roma

17 Schab'ilxo c'ual co c'och ta', ix yavtancot eb' yichamtac vinaquil eb' israel aj Roma chi' vin̈aj Pablo chi'. Axo yic ix c'och eb' d'a vin̈ ix yalan vin̈ d'a eb':

—Ex vetchon̈ab', malaj jab'oc in mul d'a eb' quetisraelal. Maj in ju pax sb'eyb'al eb' co mam quicham. Palta a d'a Jerusalén in och d'a preso yuj eb', in yac'och eb' d'a yol sc'ab' eb' aj Roma. 18 Sc'anb'ej eb' aj Roma chi' d'ayin tas in mul. Palta ix yil eb' to malaj jab'oc in mul smoj in cham yuuj. Yuj chi' ix snib'ej eb' in yaq'uel d'a libre. 19 Palta a eb' quetisraelal chi', maj yal-laj sc'ol eb' icha chi'. Yuj chi' ix in c'ancot in b'a d'a vin̈ cajal d'a Roma tic, ato vin̈ ol ch'olb'itanoc tas in mul. Palta malaj jab'oc tas ol vac'b'at d'a yib'an̈ eb' quetchon̈ab' chi'. 20 Yuj chi' tzex vavtejcoti, yujto in gana tzex vila', tzex in c'umej jab'oc. Yujto ay jun co Columal tan̈vab'iltaxon sjavi cuuj a on̈ israel on̈ tic. Yujn̈ej to svac'och in pensar d'a jun chi', ayoch q'uen cadena tic d'ayin, xchi vin̈aj Pablo chi' d'a eb'.

21 Yuj chi', ix yal eb' d'a vin̈:

—Malaj junoc carta ix cot d'a eb' aj Judea chi' b'aj syal uuj. Malaj pax junoc eb' quetchon̈ab' israel ix ul alan junoc tas d'a a patic. 22 Palta co gana scab' a on̈ tic tas van a naani. Yujto ix cab' specal to a d'a junjun lugar, slaj yal chucal eb' d'a spatic jun e c'ayb'ub'al toto pitzvinac chi', xchi eb' d'a vin̈.

23 Ix lajvi chi', ix yac'an slajtial eb' tas c'ual smolb'ej sb'a eb' junelxo. Axo d'a junxo c'u chi' tzijtum eb' ix smolb'ej sb'a b'aj ayec' vin̈aj Pablo chi'. Ix och ijan vin̈ yalan d'a eb' d'a q'uin̈ib'alil, masanto ix b'at c'u. Ix yalan val vin̈ d'a eb' sic'lab'il tas tz'aj yoch eb' d'a yol sc'ab' Dios. Ix yavtan pax juntzan̈ tz'ib'ab'ilcan d'a ch'an̈ ley Moisés vin̈ yed' tas tz'ib'ab'ilcan yuj eb' schecab' Dios d'a peca' yic syac' vin̈ yojtaquejel eb' to yel tas syal vin̈ yuj Jesús chi'. 24 Ay eb' ix ac'anoch d'a sc'ool. Ay pax eb' maj chaan yab'i tas ix yal vin̈. 25 Yujto maj scha sb'a spensar eb', ix laj pax eb' d'a spat. Yuj chi' ix yal vin̈aj Pablo chi' d'a eb':

—A Yespíritu Dios ac'annac yal vin̈aj Isaías d'a eb' co mam quicham d'a peca'. Te yel jun yalnac vin̈ chi', aton jun syal icha tic:

26 Ixic b'at al d'a eb' anima tic, tzalan icha tic: Val yel ol eyab'i, palta man̈ ol nachajel-laj eyuuj. Vach'chom ol eyila', palta an̈ejtona' man̈ ol nachajel-laj eyuuj, xa chi d'a eb'.

27 Yujto a eb' anima tic, toxo ix pitb'iel eb'. Icha to smac schiquin eb', yic max yab' in lolonel eb'. An̈ejtona', icha to smutz' sat eb', yic max yil jun yel chi' eb'. Toxon max nachajel-laj jab'oc yuj eb'. Max sq'uex sb'eyb'al eb'. Max yac'och spensar eb' d'ayin, yic tzin colan eb', xchi Yespíritu Dios d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani.

28-29 Yuj chi', nachajocab' el eyuuj to a Dios van yac'an jun colnab'il tic d'a eb' man̈ israeloc. Yujto a eb' chi' syac'och schiquin eb' d'ay, xchi vin̈aj Pablo chi' d'a eb'.

30 Axo vin̈aj Pablo chi', chab' ab'il ix aj vin̈ d'a yol jun smajan pat chi'. Axo eb' ix laj c'och sc'umej vin̈ ix chaji eb' yuj vin̈. 31 Ix stec'b'ej sb'a vin̈ yalaneli, chajtil tz'aj yoch eb' anima d'a yol sc'ab' Dios. Ix yalanel juntzan̈ sc'ayb'ub'al Cajal Jesucristo vin̈. Malaj mach ix cachanoch vaan jab'oc vin̈.

1.1 1:1 Ayic sco lajb'an jun versículo tic yed' juntzan̈ versículo d'a Lucas 1.1-3, snachajel cuuj to a vin̈aj Lucas ix tz'ib'an pax jun libro Hechos tic.

1.9 1:9 A d'a Antiguo Testamento, a d'a scal asun sch'ox sb'a Dios d'a eb' anima.

2.1 2:1 D'a scal q'uin̈ b'aj snajicoti tas aj yelnaccot eb' israel d'a Egipto yed' q'uin̈ Pentecostés ay 50 c'ual. A d'a sc'ual q'uin̈ Pentecostés chi' syac' silab' eb' d'a Dios yuj sb'ab'el sat juntzan̈ tas tz'avchaji.

2.34 2:34 Il nota d'a Mateo 22.44.

4.1 4:1 A eb' yajalil templo, aton eb' saduceo, syalan eb' to max pitzvixi eb' chamnac. Yuj chi' ix cot yoval eb' d'a sc'ayb'ub'al eb' schecab' Cristo.

5.36-37 5:36 A vin̈aj Teudas yed' vin̈aj Judas, a eb' cuchb'annac eb' anima d'a oval yed' eb' aj Roma, am d'a stiempoal yalji Jesús.

7.43 7:43 Moloc sb'i jun syaloch eb' sdiosaloc, syac'an yuninal eb' silab'il d'ay. Renfán sb'i jun c'anal b'aj syaq'uem sb'a eb' anima.

8.27 8:27 A d'a Etiopía d'a jun tiempoal chi', an̈ej eb' ix ix tz'och yajalil. Candace sb'i eb' ix a tz'och eb' ix yajalil chi'.

10.12 10:12 A eb' israel max yal schi'an noc' comon noc' eb', icha juntzan̈ noc' ix checji schi vin̈aj Pedro chi'.

11.19 11:19 A Antioquía, nivan chon̈ab' yajoch d'a yol yic Siria. Ay junxo Antioquía d'a yol yic Pisidia.

12.1 12:1 A vin̈aj Herodes sb'inaj d'a tic, yixchiquin vin̈ vin̈aj Herodes, vin̈ ix snib'ej smilancham Jesús ayic neneto. Mateo 2.13-16.

13.14 13:14 Ay junxo Antioquía d'a yol yic Siria.

13.51 13:51 Il nota d'a Mateo 10.14.

14.12 14:12 A eb' aj Grecia, Júpiter sb'i yajalil masanil sdiosal eb', Mercurio sb'i schecab' sdiosal eb' chi' yala'.

16.13 16:13 A b'aj malaj spatil sculto eb' israel, a junoc lugar b'aj numan say eb', b'aj syaq'uem sb'a eb' d'a Dios.

16.27 16:27 Icha yalan sley eb' aj Roma, tato ay junoc ilum preso tz'actanel junoc preso yaji, icha smul jun tz'el chi', icha chi' tz'aj yochcan d'a yib'an̈ junoc ilum preso chi', ay b'aj scham eb' ilum preso chi' yuuj.

16.37 16:37 Ay yovalil smac'ji junoc aj Roma tato manto checlaj smul.

17.15 17:15 A d'a Atenas b'at c'ay eb' aj Grecia, tz'och eb' d'a nivac jelanil.

17.18 17:18 A d'a stiempoal vin̈aj Pablo, ay chab' macan̈ c'ayb'ub'al d'a Atenas, ch'occh'oc yoch spensar. Ay jun macan̈ scuchan estoico yed' junxo macan̈ scuchan epicúreo.

17.23 17:23 A eb' anima d'a Atenas, ay junxo sb'achnub' silab' ix sb'oq'ue eb', yujto talaj ay junocxo dios man̈ yojtacoc eb' sc'ochi, max cotlaj yoval d'a eb' yalani.

18.18 18:18 A tas syal d'a tic, a d'a Números 6 ix el yich, b'aj syalcot sleyal yic syac'an sti' anima sc'ulan junoc tasi.

22.3 22:3 A d'a jun tiempoal chi', a vin̈aj Gamaliel c'ayb'um val to te b'inajnac d'a scal eb' israel.

25.13 25:13 A jun vin̈ scuch Agripa sb'inaj d'a tic, a vin̈aj rey Herodes ay yuninal vin̈, vin̈ ix snib'ej yac'ancham vin̈aj Pedro, syalcot d'a Hechos 12.

28.11 28:11 Cástor yed' Pólux ab' sb'i sdiosal eb' aj Roma, tz'och yed' eb' d'a yib'an̈ a' d'a yol barco yalan eb'.

ROMANOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

A Scarta San Pablo

D'A EB' AJ ROMA

Romanos sb'i jun libro tic, aton jun scarta vin̈aj apóstol Pablo stz'ib'ejnacb'at d'a eb' creyente d'a Roma. A d'a tic syalb'at vin̈ to ol c'och vin̈ yil eb' creyente chi'. Snib'ej vin̈ smunlaj yed' eb' junoc tiempoal, slajvi chi' sb'at vin̈ d'a España. Stz'ib'ejb'at jun carta tic vin̈ yuj yalan tas val syalelc'och jun vach' ab'ix yic colnab'il yed' b'eyb'al smoj sb'eyb'alan eb' creyente. A jun libro tic, tz'acan syala' tas val tz'aj snachajel yuj vin̈aj apóstol Pablo chi'.

Ayic slajvi yac'jib'at stzatzil sc'ol eb' creyente ay d'a Roma chi', syalanb'at vin̈ d'a eb' to slesalvi vin̈ yuj eb'. Slajvi chi', syalanb'at vin̈ tas snib'ej syalb'at d'a eb'. Aton yuj vach' ab'ix ch'oxb'il yuj Dios, to tz'ochxi junc'olal d'a scal eb' anima yed' Dios tato syac'och eb' d'a sc'ool. Masanil anima ayoch yac'an servil chucal vach'chom israel mato man̈ israeloc, yuj chi' smoj schaan jun colnab'il tic eb'. Tz'ochxi vach'il d'a co cal yed' Dios an̈ej tato scac'och Jesús d'a co c'ool. Tato vach'on̈xo yuj Cristo, ayxo co junc'olal yed' Dios, axo co colchajel d'a yol sc'ab' chucal yuj Yespíritu Dios, yuj chi' smoj to sq'uexmaj co b'eyb'al.

Syalanpax vin̈aj Pablo tas nab'il yuj Dios d'a yib'an̈ eb' israel yed' d'a yib'an̈ eb' man̈ israeloc. Syalanpax vin̈ to yuj spitalil eb' israel tz'altaj jun colnab'il tic d'a masanil anima, yujto a eb' israel chi' maj scha eb' tato a Jesús scolomal eb' tan̈vab'il sjavi ayec' d'a scal eb'. Palta c'ojanc'olalto ol yojtaquejel eb'. Syalanpaxcoti tas tz'aj co xajanan co b'a yed' eb' quetanimail, yovalil sco c'anab'ajej eb' yajal. Syalanpaxi to max yal co comon telan co b'a d'a yib'an̈ junoc c'ayb'ub'al max nachajel cuuj. Slajvi chi' syac'an stzatzil sc'ol eb' creyente vin̈ d'a Roma chi'.

1

Tz'el yich scarta vin̈aj Pablo

1 A in Pablo in schecab' in Jesucristo tzin tz'ib'ej jun carta tic. Yavtejnac in och Jesucristo chi' schecab'oc. Sic'b'il in el yuuj, yic svalel vach' ab'ix yic colnab'il syac' Dios.

2 A Dios altannaccan jun vach' ab'ix tic d'a peca'. A eb' schecab' Dios d'a peca' chi' tz'ib'annaccan jun tic d'a Slolonel Dios to yicn̈ej yaji. 3 A jun vach' ab'ix tic aton yab'ixal Cajal Jesucristo Yuninal Dios. A Jesucristo ayic ix alji, a d'a yin̈tilal vin̈aj rey David ix cot snivanil, yuj chi' scheclaji to anima toni. 4 Axo Yespíritu Dios ix ch'oxani to Yuninal Dios yaji, to ay spoder, yujto ix pitzvixi d'a scal eb' chamnac. 5 Yuj Jesucristo chi' ix sch'ox svach'c'olal Dios d'ayin, ix in yac'anoch schecab'oc, yic vach' d'a masanil nación ay mach syac'och sc'ool d'ay, sc'anab'ajan tas syala'. Icha chi' tz'aj scheclajel snivanil yelc'ochi. 6 Icha chi' ex pax yed' eb', avtab'il ex yuj Dios qued'oc, yic tzex och yicoc Jesucristo.

7 Tzin tz'ib'ejb'at jun in carta tic d'ayex e masanil ex aj Roma, ex xajanab'ilxo yuj Dios. A avtannac ex, yic vach' yicn̈ej tzex aji. In gana to a co Mam Dios yed' Cajal Jesucristo syac' svach'c'olal d'ayex ta', syac'anpax sjunc'olal.

Snib'ej vin̈aj Pablo sb'at yil eb' aj Roma

8 A jun tic in gana tzin b'ab'laj alejb'at d'ayex. Yuj Jesucristo svac' yuj diosal d'a co Mam Dios eyuuj. Yujto ix pucaxb'at eyab'ixal d'a junjun nación, ix eyac' val och Cristo d'a e c'ool. 9 A in tic, svac' servil Dios d'a smasanil in c'ool, svalanpaxel yab'ixal Yuninal. Syil Dios to ayic tzin lesalvi juntac el, tzin lesalvi eyuuj. 10 Van in c'anan d'a Dios, ta tz'el d'a sc'ol syal in b'at ex vila', yujto pecatax in gana tzin b'at ta'. 11 Tzin nib'ej tzin b'at ex vila', yic tzin colvaj jab'oc d'ayex d'a yic Dios, yic tze vach' tec'b'ej e b'a. 12 In gana ayic ol in c'och ta', ol quiptzitej co b'a junjun on̈, yujto jun lajann̈ej scutej cac'anoch Cristo d'a co c'ool. 13 Yuj chi' ex vuc'tac ex vanab', in gana tzeyojtaquejeli to tzijtum elxo in gana tzin b'at ex vila', palta maxto yal-laj in b'ati. In gana tzin c'och d'a e cal, yic vach' tzin munlaji, icha ix in munlaj d'a scal juntzan̈xo nación. 14 Yujto vib'an̈ yaj valan d'a masanil anima, vach'chom griego, mato maay, vach'chom eb' jelan yed' eb' man̈ jelanoc. 15 Yuj chi', lista vaj in b'at valel vach' ab'ix yic colnab'il d'a e cal a ex aj Roma ex chi'.

A spoder vach' ab'ix yic colnab'il

16 A in tic, max in q'uixvilaj valanel jun vach' ab'ix yic co colnab'il tic, yujto spoder Dios yaji, yic vach' scolchajel jantacn̈ej eb' syac'och d'a sc'ool, eb' israel d'a sb'ab'elal slajvi chi' eb' man̈ israeloc. 17 A jun vach' ab'ix yic co colnab'il tic, a tz'ac'an nachajel cuuj tas tz'aj coch vach'il d'a yichan̈ Dios, an̈ej to scac'och d'a co c'ool. Yuj chi' co vach' aq'uejecoch d'a co c'ool, icha syal d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani: A eb' tz'ac'anoch Dios d'a sc'ool, vach' eb' d'a yichan̈. Yuj chi' ay sq'uinal eb' d'a juneln̈ej, xchi.

A smul eb' anima d'a Dios

18 Cojtac to a Dios tz'ac'ancot yoval sc'ol d'a satchaan̈, sjavi d'a yib'an̈ jantacn̈ej eb' malaj yelc'och Dios d'ay, aton eb' sc'ulan chucal. A eb' chi', te chuc eb'. Yuj chi' malaj sgana eb' yalchajel jun c'ayb'ub'al te yel tic. 19 Scot yoval sc'ol Dios d'a yib'an̈ eb' yujto a juntzan̈ tas syal cojtacanel d'a Dios, yojtactaxon eb', yujto a Dios chi' tz'ac'an yojtaquejel eb'. 20 Vach'chom man̈ chequeloc Dios, palta scheclaj yuj juntzan̈ tastac sb'onaccani. Yujto atax sb'oannac yolyib'an̈q'uinal tic, scheclajnac eli to Dios toni, aytaxon spoder. Yuj chi' malaj mach syal stec'b'an sb'a d'a yichan̈. 21 Vach'chom yojtac eb' to ay Dios, palta max yaloch eb' sDiosaloc, malaj tz'och d'a eb'. Max yac'laj yuj diosal eb' d'ay. Palta a juntzan̈ tas malaj yopisio, a' snaub'tan̈ej eb', yujto malaj spensar eb', yuj chi' te aycan eb' d'a q'uic'alq'uinal. 22 Vach'chom jelan eb' snaani, palta te quistal eb'. 23 Ix yactejcan eb' yalan sb'a d'a Dios, jun malaj b'aq'uin̈ sateli, te ay pax spoder, axo juntzan̈ yechel anima chamelb'a yaji, a' syac'och eb' sdiosaloc. Syac'paxoch juntzan̈ yechel noc' much eb' sdiosaloc, noc' chan yed' noc' chan̈e' yoc.

24 Yuj chi' ix actajcan eb' yuj Dios, yic svach' b'atcan eb' d'a juntzan̈ chucal b'aj sgana eb' sb'ati. Yuj chi', sc'ulej juntzan̈ tas eb' q'uixvub'tac yed' snivanil. 25 A d'a juntzan̈ es syac'och sc'ool eb'. Axo slolonel Dios te yel max schalaj yab' eb'. A d'a juntzan̈ tas sb'onac Dios, ata' syal sb'a eb', slaj comon em cuman eb' d'ay. Axo d'a Dios max yaq'uem sb'a eb'. Palta masanil tiempo smoj calan vach' lolonel d'ay. Amén.

26 Yuj juntzan̈ sc'ulej eb' chi', yuj chi' ix actajcan eb' yuj Dios yic vach' sc'ulej juntzan̈ tas sgana eb', aton juntzan̈ q'uixvub'tac. A eb' ix ix, man̈oc yed' eb' vin̈ vinac sc'ulej eb' ix icha d'a stzolal, axo eb' ix yetixal eb' ix yed'nac syixtan sb'a. Maxtzac sc'anab'ajej eb' ix tas ac'b'ilcan d'ay yuj Dios. 27 Icha pax chi' eb' vin̈ vinac, man̈oc yed' eb' ix ix sc'ulej eb' vin̈ icha d'a stzolal. Axo eb' vin̈ yetvinaquil eb' vin̈ yed'nac syixtan sb'a. Ay eb' vin̈ slaj c'ulan juntzan̈ tas te q'uixvub'tac yed' eb' yetvinaquil. Yuj chi' an̈eja' d'a snivanil eb' vin̈ van schaan syaelal juntzan̈ man̈ smojoc sc'ulej chi'.

28 Yujto malaj sgana eb' ay yelc'och Dios d'a sat, yuj chi' tz'actajcan eb' yuj Dios chi', yic svach' juviel spensar eb'. Yuj chi' svach' c'ulejn̈ej juntzan̈ tas eb' man̈ smojoc. 29 C'ajan eb' yed' juntzan̈ chucal yed' ajmulal. An̈ej chucal sgana eb'. Snib'ej val och sb'a eb' b'eyumal. Te chuc eb'. Syiloch sc'ool eb' d'a tastac ay d'a junocxo anima, mac'umcham anima eb'. Ac'um oval eb', ixtum anima eb'. An̈ej d'a chucal ayoch spensar eb', an̈ej aloj pecal sc'anji eb'. 30 Syal chucal eb' d'a spatic anima. Ajc'ool eb' d'a Dios. Puch vinac eb'. Nivac vinac syutej sb'a eb'. Ac'umtac yec' eb'. Jelan syutej sb'a eb' snaanel chucal. Max sc'anab'ajej smam snun eb'. 31 Max snalaj sb'a sc'ool eb'. Max yaq'uelc'och sti' eb' syac'a'. Max sxajanej yetanimail eb'. Malaj snivanc'olal eb'. Max oc'laj sc'ool eb' d'a junocxo. 32 Yojtac val jun sley Dios eb' tz'alani to a eb' sc'ulan juntzan̈ chi', smoj sb'atcan eb' d'a chamel d'a juneln̈ej. Palta an̈eja' sc'ulan eb'. Ste tzalaj eb' yed' eb' yetanimail sc'ulan juntzan̈ chi' yed'oc.

2

Ol sch'olb'itej Dios tas caji

1 A junoc on̈ sco ch'olb'itej yaj junoc quetanimail, max yal-laj calani to malaj co mul. Yuj chi' ayic sco ch'olb'itan junocxo, van quic'ancot yaelal d'a quib'an̈. Yujto van co ch'olb'itan tas yaji, palta lajan van co c'ulan yed'oc. 2 Cojtac to a eb' icha chi' sc'ulej, a Dios ol ch'olb'itan yaj eb' d'a stojolal, ol yac'anb'at d'a yib'an̈ eb'. 3 A exxo tic, tato tze ch'olb'itej yaj eb' sc'ulan chucal, ¿tom a e naani to ol yal e colanel e b'a d'a jun yaelal ol yac' Dios? Yujto an̈eja' icha chi' tzeyutej pax e b'a. 4 A Dios te nivan svach'il. Ay snivanc'olal. Man̈ comonoc scot yoval. Palta tecan ayex malaj tz'och juntzan̈ tic d'ayex. ¿Tom man̈ eyojtacoc to tzon̈ ac'ji nivanc'olal yuj Dios yic vach' sco na co b'a? 5 Palta a exxo tic, te pit ex. Max e na val jab'oc e b'a. Yuj chi', ton̈ej tze molb'ej yoval sc'ool Dios d'a eyib'an̈. Axo ol ja sc'ual yaelal chi', ol cot d'a eyib'an̈. Ato d'a jun c'ual chi' ol checlajelta yujto ol sch'olb'itej Dios d'a stojolal. 6 Ato ta' ol scha spac yic junjun anima, ato syala' tas ix sc'ulej junjun. 7 Ay eb' ol ac'joc sq'uinal d'a juneln̈ej yuj Dios, yujto tec'an syutej sb'a eb' sc'ulan vach'il, yuj pax to sgana svach'il eb' icha svach'il Dios chi'. Sgana eb' ay yelc'och d'a yichan̈. Sgana eb' scha sq'uinal d'a juneln̈ej. 8 Palta a eb' sgana te nivan yelc'ochi, eb' max c'anab'ajan jun c'ayb'ub'al te yel yed' eb' an̈ej d'a chucal ayoch spensar, ol cotcan yoval sc'ol Dios d'a yib'an̈ eb'. 9 Jantacn̈ej eb' sc'ulan chucal, ol yab' val syail eb' sic'lab'il. Ol te cus eb'. B'ab'el ol yab' syail eb' vetisraelal, ichato chi' eb' man̈ israeloc. 10 Axo eb' vetisraelal yed' eb' man̈ israeloc, ol yac' svach'il Dios d'a eb'. Nivan ol aj yelc'och eb' d'a yichan̈. Junc'olal ol aj eb' yed'oc, tato vach' syutej sb'a eb'.

11 A d'a sat Dios lajan yelc'och junjun anima. 12 Jantacn̈ej eb' man̈ ojtannacoc ley Moisés, tato chuc sb'eyb'al eb', ol ac'joccanb'at eb' d'a chamel d'a juneln̈ej. Man̈ yovaliloc a jun ley chi' ol ac'ancanb'at d'a yib'an̈ eb'. Palta jantacn̈ej eb' ojtannac jun ley chi', tato an̈eja' chuc sb'eyb'al eb', a ley chi' ol ch'olb'itan tastac yaj eb'. 13 A eb' sb'eyb'alan tas syal Dios, vach' eb' d'a yichan̈. Axo eb' ton̈ej tz'ab'an jun ley chi', man̈ vach'oc eb' d'a yichan̈. 14 A eb' man̈ israeloc man̈ yojtacoc ley Moisés eb'. Palta ay b'aj munil scomon b'eyb'alej eb'. Vach'chom man̈ yojtacoc jun ley chi' eb', munil ayec' d'a spensar eb'. 15 Yuj sb'eyb'al eb' scheclaji to a tas syal jun ley chi' ayec' d'a spensar eb'. Nab'il yuj eb' d'a spensar to vach' jun ley chi', yujto a spensar eb' chi', ay b'aj syala' to chuc tas sc'ulej eb', ay pax b'aj syala' to vach' tas sc'ulej eb'. 16 Ayic ol ja jun c'ual, ayic ol ch'olb'itaj eb' anima smasanil yuj Dios yuj tastac c'ub'eltac yaj yuj eb', a Jesucristo ol ch'olb'itan tas yaj eb' icha syal vach' ab'ix yic colnab'il svalel tic.

A eb' israel yed' ley Moisés

17 Palta ayex tzeyic'chaan̈ e b'a, yujto israel ex, an̈ej val ley Moisés tzeyac'och yipoc e c'ool. Tzeyic'anpax chaan̈ e b'a, yujto schon̈ab' ex Dios. 18 Eyojtacxo tas sgana Dios. Eyojtacpaxi tas junoc vach' sco c'ulej, yujto e c'ayb'ejnac ley Moisés chi'. 19 A eb' man̈ ojtannacoc b'aj ay Dios, ichato max yal yilan eb'. A exxo tze na'a to syal e ch'oxan b'aj ay Dios d'a eb'. A eb' q'uic'alq'uinal to yaji, syal eyac'an saquilq'uinal d'a eb' e naani. 20 Tze naani to syal e c'ayb'an eb' malaj tas yojtac. Axo eb' manto nachajel yuuj, syal eyac'an nachajel yuj eb' e naani. Yuj ley Moisés snachajel juntzan̈ c'ayb'ub'al tic eyuuj, eyojtacxo b'aja c'ayb'ub'al yel. 21 Te c'ayb'um ex d'a juntzan̈xo anima, palta ¿tas yuj max e c'ayb'ej e b'a a ex tic? Tzeyala' to max yal quelc'ani, palta ina elc'um ex. 22 Tzeyalanpaxi to max yal quem ajmulal. Palta ayex tzex em ajmulal. A juntzan̈ comon dios, chacb'ilel eyuuj, palta ina elc'um ex d'a templo. 23 Tze yic'chaan̈ e b'a, yujto eyojtac ley Moisés, palta max e c'anab'ajej tas syal jun ley chi'. Yuj chi' sb'uchji Dios eyuuj. 24 A d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, ata' syal icha tic: Yuj tas tze c'ulej, ton̈ej sb'uchvaj eb' man̈ israeloc d'a Dios, xchi.

25 Tato tze c'anab'ajej masanil tas syal ley Moisés chi', yel ay yopisio jun yechel scuch circuncisión ayoch d'a e nivanil. Palta tato max e c'anab'ajej jun ley chi', a d'a yichan̈ Dios, ichato man̈ ex ac'b'iloc circuncidar. 26 Axo eb' man̈ ayococh jun yechel chi' d'a snivanil, tato sc'anab'ajej eb' tas syal jun ley chi', a d'a yichan̈ Dios, ichato ac'b'il circuncidar eb'. 27 Ay eb' man̈ ayococh jun yechel chi' d'a snivanil, palta sc'anab'ajej jun ley chi' eb'. Yuj eb' ol ch'olb'itaj tas eyaji. Vach'chom ayoch jun yechel chi' d'ayex, ay pax ec' jun ley chi' d'a yol e c'ab', palta max e c'anab'ajej. 28 Ay eb' tz'alji israelal yuj eb' anima, man̈ yeloc israel eb'2.28-29 d'a yichan̈ Dios. A eb' ayoch circuncisión d'a snivanil, man̈ yeloc ac'b'il circuncidar eb' d'a yichan̈ Dios. 29 Palta a val eb' yel ayoch spensar d'a Dios, aton eb' chi' yel israel d'a yichan̈. Yujto a jun circuncisión ayoch d'a co pensar, aton jun chi' yel circuncisión d'a yichan̈ Dios. Man̈ yujoc junoc ley tz'ib'ab'ilcani tz'ac'jioch d'ayon̈, palta a Yespíritu Dios tz'ac'an d'ayon̈. Yuj chi' man̈oc eb' anima tzon̈ alan vach'il. A Dios tzon̈ alan vach'il.

3

1 Palta a eb' vetisraelal, ¿tom man̈ vach'oc yic eb' tze na ticnaic? Yed' pax jun yechel circuncisión, ¿tom malaj yopisio e naani? 2 Ay toni. Ol valb'at d'ayex tas yuuj. Aton val d'a eb' chi' b'aj yac'nac slolonel Dios. 3 Ay eb' man̈ ac'jinacoc och Slolonel Dios chi' d'a sc'ool, palta ¿tom yuj chi' malaj yelc'och icha yalnaccan Dios chi'? 4 Elnacc'och tas syala'. Vach'chom syesej junjun anima, palta a Dios yeln̈ej syala', tz'eln̈ejc'och masanil tas syala'. Icha tic syalcan d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani:

Mamin, ayic tza ch'olb'itan eb' anima scheclajeli to yel tojol ach.

Ayic tza ch'olb'itan eb', max yal-laj yalji chucal d'ayach, xchi.

5 Yuj co chucal, svach' checlajeli to tojol ton val Dios sch'olb'itani. Palta ¿tas am tze na a ex tic? ¿Tom man̈ tojoloc Dios, yuj chi' syac'cot co yaelal yuj co chucal chi'? Ay eb' anima snaan icha chi'. 6 Palta man̈ ichocta'. Q'uinaloc tato man̈ tojoloc Dios, max am yal-laj on̈ sch'olb'itan a on̈ cajan on̈ d'a yolyib'an̈q'uinal tic.

7 Ay eb' snaan icha tic: A svesani, van in ch'oxaneli to an̈ej Dios te yel. Tato ec'to yelc'och Dios yuj juntzan̈ tas svesej chi', ¿tas yuj syac'och d'a vib'an̈ icha junoc mach tz'och smul? xchi eb'. 8 Q'uinaloc tato icha chi' yaji, ste ochxopax co mul, yic vach' scheclajeli to an̈ej Dios vach'. Ay eb' nivanoc tz'alan d'a in patic to sval icha chi'. A eb' tz'alan juntzan̈ chi', smoj ton tz'ac'jib'at eb' d'a syaelal.

Malaj mach vach'

9 ¿Tas tze na'a? A on̈ israel on̈ tic, ¿tom ec'alto co vach'il d'a yichan̈ eb' man̈ israeloc? Maay, lajan on̈ yed' eb'. Yujto toxo ix vala' to co masanil ayon̈xo ec' d'a yol sc'ab' chucal, vach'chom israel on̈, mato maay. 10 A d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, ata' syal icha tic:

Malaj junoc mach sc'ulan vach'il. Toton malaj val junoc mach.

11 Malaj junoc mach tz'ac'anoch spensar d'a Dios.

Malaj pax junoc mach naan yuuj.

12 A juntzan̈ b'eyb'al chuc sb'eyb'alej eb' smasanil. Junlajanxon̈ej tz'aj sjuvib'at eb'. Malaj junoc mach sb'oan vach' b'eyb'al. Toton malaj val junoc mach.

13 Icha b'aj toto smucchaj junoc chamnac, sjacchajxi q'ueta, man̈ jantacoc sjab', icha chi' schucal juntzan̈ lolonel tz'elta d'a sti' eb' anima.

Ton̈ej sq'uexan̈tiej eb' yetanimail eb'.

Icha svenenoal sti' noc' chan, icha chi' schucal juntzan̈ tas syal eb' chi'.

14 Ton̈ej scomon b'ajvaj eb'. Ovn̈ej slolon eb'.

15 Scomon milejcham junoc yetanimail eb'.

16 Masanil b'aj tz'ec' eb', slaj juvi yuj eb', syac'och cusc'olal eb'.

17 Max sayec'laj junc'olal eb'.

18 Maxtzac xiv jab'oc eb' d'a Dios, xchi d'a Slolonel chi'.

19 Cojtac to a jantacn̈ej tas tz'ib'ab'ilcan d'a ley, a tz'alan d'a eb' ayoch d'a yol sc'ab', yic vach' malaj junoc mach syal scolan sb'a. Palta ol ch'olb'itaj eb' anima smasanil yuj Dios. 20 Yujto malaj junoc mach man̈ ol ac'joc och d'a yib'an̈ yujn̈ej to sc'anab'ajej tas syal jun ley chi'. Yujto a jun ley chi' ay yopisio sch'oxan d'ayon̈ to ay co mul co masanil.

A eb' tz'ac'anoch Cristo d'a sc'ool

21 A ticnaic, ix checlajelta chajtil tz'aj coch vach'il d'a yichan̈ Dios. Man̈ yujoc to sco c'anab'ajej ley Moisés chi', man̈ yujoc chi' icha chi' tzon̈ aji. Palta a d'a Slolonel Dios tz'ib'yajcani tas tz'aj coch vach'ilal. Icha chi' ajnac pax yalan eb' schecab' Dios d'a peca'. 22 Yujn̈ej to scac'och Jesucristo d'a co c'ool, tzon̈ och vach'il d'a yichan̈ Dios chi' yujto a eb' tz'ac'anoch d'a sc'ool, tz'och eb' vach'il d'a yichan̈. Jun lajan tzon̈ aj co masanil d'a yichan̈ Dios. 23 Yujto ochnac co mul co masanil d'ay, yuj chi' malaj calan quic d'a svach'ilal. 24 Palta yujn̈ej svach'c'olal Dios tzon̈ och vach'il d'a yichan̈, yujto colb'il on̈xo yuj Cristo Jesús. 25 Ix ac'ji Cristo silab'il yuj Dios yic stupji smul eb' anima. Yuj schamel Cristo chi' ix tup yoval sc'ool Dios d'a quib'an̈ yuj co mul, tato scac'och d'a co c'ool. Icha chi' yutejnaccan Dios sch'oxani to te tojol yutejnac sb'a d'a peca', ayic yac'annac nivanc'olal eb' ochnac smul d'ay. 26 Icha chi' yutejnac sch'oxan paxi to an̈eja' tojol syutej sb'a ticnaic, ayic syalani to vach' on̈ d'a yichan̈ tato scac'och Jesús d'a co c'ool.

27 A ticnaic, ¿tom syal quic'anchaan̈ co b'a? Max yal-laj. Yujto man̈ yujoc to sco c'anab'ajej ley Moisés tzon̈ colchaji. Palta yujn̈ej to scac'och Jesús d'a co c'ool tzon̈ colchaji. Yuj chi' max yal-laj quic'anchaan̈ co b'a. 28 Yuj chi' scal icha tic: Yujto ix cac'och Dios d'a co c'ool, yuj chi' cojtac to vach' on̈ d'a yichan̈, man̈ yujoc co c'anab'ajan tas syal jun ley chi'.

29 A Dios, ¿tocval an̈ej eb' vetisraelal ay yico'? Maay, sDiosal pax eb' man̈ israeloc. Co Diosal ton yaj co masanil. 30 Yujto junn̈ej Dios ay, yuj chi', yalxon̈ej mach, vach'chom israel, mato maay, an̈ej tato syac'och Jesús d'a sc'ool, tz'och vach'il d'a yichan̈ Dios. 31 Tato icha chi' yaji, ¿tom yuj chi' syal quic'anel yopisio ley Moisés chi'? Maay, max yal-laj calan icha chi'. Palta van co ch'oxaneli to nivan yelc'och jun ley chi'.

4

A vin̈aj Abraham ch'oxnab'il yaj d'ayon̈

1 A vin̈ co mam quicham Abraham, ¿tas ajnac vin̈ d'a yichan̈ Dios tze na'a? 2 Tato yuj tas vach' sc'ulejnac vin̈ ochnac vin̈ vach'il d'a yichan̈ Dios, yalnac am yic'anchaan̈ sb'a vin̈. Palta maj yal-laj yic'anchaan̈ sb'a vin̈ d'a yichan̈ Dios chi'. 3 Yujto icha tic syalcan d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani: A vin̈aj Abraham, yac'nacoch Dios vin̈ d'a sc'ool, yuj chi' yalnac Dios chi' to vach' vin̈ d'a yichan̈, xchi. 4 Q'uinaloc tzon̈ munlaj d'a junoc anima, slajvi chi' tzon̈ stupani, a jun co tojol chi', sb'ocxo yaj d'ayon̈, man̈ ton̈ejoc siej. 5 Palta a on̈ tic, max on̈ munlaji yic sco cha co colnab'il, palta yujn̈ej to scac'och Dios d'a co c'ool, yuj chi' syala' to vach' on̈ d'a yichan̈, yujto ichan̈ej chi' tz'aj coch vach'il d'a yichan̈ a on̈ ajmulon̈ tic. 6 A vin̈aj rey David aljinaccani to vach' yic eb' syal Dios to vach' eb' d'a yichan̈, palta man̈ yujoc tas vach' sc'ulej eb' syal icha chi'. 7 Yalannaccan icha tic:

Te vach' yic eb' tz'ac'chaj lajvoc smul, succhaj sat schucal eb' yuj Dios.

8 Te vach' yic eb' syal Dios Cajal to man̈xa smul d'a yichan̈, xchi.

9 A jun vach'ilal syal chi', man̈ocn̈ej eb' ac'b'il circuncidar ay yico'. Yic pax eb' man̈ ac'b'iloc circuncidar. Toxo ix val d'ayex to a vin̈aj Abraham, yac'nacoch Dios vin̈ d'a sc'ool. Yujn̈ej chi', yalnaccan Dios chi' to vach' vin̈ d'a yichan̈. 10 Naeccoti, b'ac'n̈itax yalnaccan Dios icha chi'. ¿Tom ac'b'ilxo circuncidar vin̈ ta'? Maay, manto. 11 C'ojanc'olalto ac'b'il circuncidar vin̈. A jun chi' sch'oxani to yujn̈ej to yac'nacoch Dios vin̈ d'a sc'ool, ochnac vin̈ vach'il d'a yichan̈, ayic manto ac'ji circuncidar vin̈. Yuj chi' a vin̈, icha mamab'il yaj d'a jantacn̈ej eb' man̈ ac'b'iloc circuncidar, tato syac'och Dios eb' d'a sc'ool, yujto vach' pax eb' d'a yichan̈ Dios chi' yed' vin̈. 12 An̈ejtona' mamab'il pax yaj vin̈ d'a eb' ac'b'ilxo circuncidar. A eb' maj ac'anoch jun circuncisión chi' yipoc sc'ool, aton eb' tz'ac'anoch Dios d'a sc'ool, icha yac'nac vin̈aj Abraham chi' ayic manto ac'joc circuncidar vin̈.

Yac'naccan sti' Dios

13 Yac'naccan sti' Dios d'a vin̈aj Abraham chi' yed' d'a eb' yin̈tilal to ol yiquej jun yolyib'an̈q'uinal tic eb'. Yac'naccan sti' Dios chi' d'a vin̈, man̈ yujoc to sc'anab'ajejnac sley Dios chi' vin̈, palta yujn̈ej to ochnac vin̈ vach'il d'a yichan̈ Dios yujto yac'nacoch slolonel Dios chi' vin̈ d'a sc'ool. 14 Q'uinaloc tato an̈ej eb' sc'anab'ajan jun ley chi' ol ican jun yolyib'an̈q'uinal tic, nab'an̈ej am scac'och Dios d'a co c'ool syal chi'. Axo sti' Dios yalnaccani, malaj am yopisio. 15 Yuj jun ley chi', tz'ac'jicot yaelal d'a quib'an̈. Q'uinaloc malaj jun ley chi', malaj am mach tz'och smul d'ay.

16 Yac'naccan sti' Dios d'a vin̈aj Abraham chi', yujto yac'nacoch vin̈ d'a sc'ool. Icha chi' ix aj scheclajeli to yujn̈ej svach'c'olal Dios yac'naccan sti' d'a vin̈. Vach'xo yaj d'ayon̈ yed' a on̈ yin̈til on̈ vin̈aj Abraham tic. Man̈ocn̈ej eb' syac'och spensar d'a jun ley chi' ay yico', palta quic yaj co masanil a on̈ scac'och Dios d'a co c'ol icha ajnac vin̈aj Abraham chi'. Yujto yac'nacoch vin̈ d'a sc'ool, yuj chi' mamab'il yaj vin̈ d'ayon̈. 17 Icha yajcan yalan d'a Slolonel Dios: Vuuj, tzijtum chon̈ab' ol pitzvoccan in̈tiloc, xchi Dios d'a vin̈aj Abraham chi'. A Dios tz'ac'an pitzvocxi eb' chamnac. Ton̈ej syala' scheclaj juntzan̈ tas manto ayoc eq'ui.

18 A sc'ulejnac vin̈aj Abraham chi' junel, malaj junoc tas yac'nac vin̈ yipoc sc'ool, palta yac'nacoch tas yalnac Dios vin̈ d'a sc'ool. Yuj chi', tzijtum juntzan̈ chon̈ab' pitzvinaccan yin̈tiloc vin̈, icha ajnac yalancan Dios chi' d'a vin̈: Icha tic ol aj sb'isul eb' in̈tilal ol pitzvoccaneli, xchi d'a vin̈. 19 A vin̈aj Abraham chi', cien ab'ilxo sq'uinal vin̈. Yojtac vin̈ to icham vinacxo vin̈. Yojtac pax vin̈ to chichim ixxo ix Sara. Ichato man̈xa b'aq'uin̈ ol yil sat junoc unin eb'. Palta an̈eja' yac'nacoch vin̈ d'a sc'ool, tas yalcan Dios chi' d'a vin̈. 20 Man̈ schab'c'olejnacoc vin̈. Yac'nac val och vin̈ d'a sc'ool. Tec'tec' yutejnac spensar vin̈. Yuj chi' yalnac vach' lolonel vin̈ d'a Dios. 21 Yojtac vin̈ sic'lab'il to ay spoder Dios sb'oan icha yutejnac yac'ancan sti'. 22 Yuj chi', yalnac Dios to vach' vin̈ d'a yichan̈, yujto yac'nac val och vin̈ d'a sc'ool.

23 Tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel to ochnac vin̈aj Abraham chi' vach'il d'a yichan̈ Dios, yujto yac'nacoch vin̈ d'a sc'ool. Palta man̈ yujocn̈ej vin̈ tz'ib'ab'ilcani. 24 Tz'ib'ab'il pax can cuuj a on̈ tic. Yujto syal pax Dios to vach' on̈ d'a yichan̈, tato scac'och d'a co c'ool, aton jun ix ac'anxi pitzvoc Cajal Jesús d'a scal eb' chamnac. 25 A Cristo ac'b'iloch d'a yol sc'ab' chamel yuj co mul. Ix lajvi chi', ix pitzvixi, yic tzon̈ och vach'il d'a yichan̈ Dios.

5

Junc'olalxo caj yed' Dios

1 A ticnaic, toxo ix yal Dios to vach' on̈ d'a yichan̈, yujto scac'och d'a co c'ool. Yuj chi' junc'olalxo tzon̈ aj yed'oc, yujn̈ej Cajal Jesucristo. 2 Ay calan quic co chaan svach'c'olal Dios, yujto scac'och Cristo d'a co c'ool. Yuj chi' tzon̈ tzalaji, yujto scac'och yipoc co c'ool to a Dios ol ac'an tz'acvoc co vach'il icha yico'. 3 Man̈ yujocn̈ej chi' tzon̈ tzalaji, palta tzon̈ tzalaji ayic scab'an syail yuuj. Yujto cojtac to yuj juntzan̈ yaelal chi', ec'alxo tec'an tzon̈ aji. 4 Yuj co tec'anil chi', stzalaj Dios qued'oc. Yuj chi' syal cac'anoch Dios yipoc co c'ool. 5 Palta max on̈ q'uixvilaj ayic scac'anoch Dios chi' yipoc co c'ool, yujto yuj Yespíritu ix yac' d'ayon̈, scab' d'a co pixan to te xajan on̈ yuuj.

6 Maj yal-laj co colan jab'oc co b'a d'a yalan̈taxo. Te chuc on̈ co masanil. Axo ix ja stiempoal, ix cham Cristo cuuj. 7 Q'uinaloc ay junoc mach vach' sb'eyb'al ticnaic, tecan malaj junoc mach syac'cham sb'a yuuj. Yicxon̈ej am tato ay junoc mach vach' spensar, tzam yal stec'b'an sb'a scham yuuj. 8 Palta ix sch'ox Dios to te xajan on̈ yuuj, yujto ayic te chuc on̈, ix yac'cham sb'a Cristo cuuj. 9 Xal ticnaic, vach'on̈xo d'a yichan̈, yujto ix cham cuuj. Yuj chi', yel ton val ol on̈ svach' colejel d'a jun nivan yaelal toto ol javoc. 10 A d'a yalan̈taxo, vach'chom ajc'ol on̈ d'a Dios, palta ix on̈ och junc'olal yed'oc, yujto ix cham Yuninal cuuj. Axo ticnaic, yujto junc'olalxo caj yed' Dios, yuj chi' yel ton val ol on̈ vach' colchajel yuuj, yujto pitzan Yuninal chi'. 11 Man̈ocn̈ej yuj juntzan̈ tic, palta an̈eja' tzon̈ te tzalaj pax yed' Dios yuj Cajal Jesucristo. Yujto yuuj, ix och junc'olal d'a co cal yed' Dios.

A vin̈aj Adán yed' Jesucristo

12 Yujn̈ej jun vin̈ vinac, aton vin̈aj Adán, pitzvinac chucal d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Yuj schucal vin̈ chi' pitzvinac chamel. Yuj chi' ochnaccan chamel d'a quib'an̈ co masanil, yujto co masanil ochnac co mul d'a Dios. 13 Ayic mantalaj ley Moisés, ochnacxo smul eb' anima d'a Dios, palta maj canlaj smul eb' chi' d'a yib'an̈, yujto mantalaj ley chi' ta'. 14 Palta atax d'a stiempoal vin̈aj Adán chi' masanto ix ac'jielta ley Moisés, ix laj cham eb' anima smasanil, vach'chom man̈ lajanoc smul eb' icha smul vin̈aj Adán chi', ayic maj sc'anab'ajej jun schecnab'il Dios vin̈. A vin̈aj Adán chi', ch'oxnab'il yaj vin̈ d'a jun tzac'anto ix javi.

15 Palta a smul vin̈ chi', max yal-laj co lajb'an yed' jun co colnab'il syac' Dios. Tzijtum pax eb' ix cham yuj smul vin̈ chi'. Palta yelxo val nivan yelc'och jun colnab'il syac' Dios chi' d'ayon̈, aton jun ton̈ej tz'el d'a sc'ool yac'ani. Yujto yuj val jun mach, aton Jesucristo, tzijtum on̈ sco cha svach'c'olal Dios. 16 A smul vin̈aj Adán chi', max yal-laj co lajb'an yed' jun co colnab'il syac' Dios. Yujn̈ej jun smul vin̈ chi', ix ac'jicanoch yaelal d'a quib'an̈ co masanil. Palta vach'chom te ay co mul ix och d'a Dios chi', ton̈ej ix el d'a sc'ool yac'an co colnab'il, yuj chi' syala' to vach' on̈ d'a yichan̈ ticnaic. 17 A smul vin̈ chi' ic'annaccancot chamel d'a quib'an̈ co masanil. Palta yujn̈ej junxo mach, aton Jesucristo, te nivan svach'c'olal Dios sch'oxnac d'ayon̈, yujto syala' to vach' on̈ d'a yichan̈. Yuj val chi', ol co cha co q'uinal d'a juneln̈ej, axo coch cac'an yajalil chi' yed'oc.

18 Yuj chi', yuj jun smul vin̈aj Adán chi', ix ac'jicanoch yaelal d'a quib'an̈ co masanil, palta yujto vach' sc'ulejnac Jesucristo, yuj chi' syal Dios to vach' on̈ d'a yichan̈, syic'anpaxel jun yaelal ochnac can chi' d'a quib'an̈. 19 Yuj jun vin̈ maj c'anab'ajanoc, yuj chi' tzijtum on̈ ochnac on̈ ajmulal. Palta yuj junxo ix c'anab'ajani, yuj chi', masanil on̈ tzon̈ och pax vach'ilal d'a yichan̈ Dios ticnaic.

20 Ac'b'ilcot ley Moisés yic svach' checlajel co chucal. Vach'chom nivan ix aj co mul, palta a svach'c'olal Dios, yelxo val nivan yelc'och d'a yichan̈. 21 Ay on̈ och co masanil d'a yol sc'ab' jun chucal chi'. Yuj spoder jun chucal chi', slaj on̈ chami. Palta a svach'c'olal Dios te ay pax spoder. Yuuj, vach' on̈ d'a yichan̈ ticnaic. Icha chi' syutej yac'an co q'uinal d'a juneln̈ej yuj Cajal Jesucristo.

6

Man̈xa yalan yic chucal d'ayon̈

1 ¿Tas tze na jun? ¿Tom vach' sco c'ulejn̈ej chucal, yic tzon̈ ste aq'uej nivanc'olal Dios, axo svach' checlajel svach'c'olal icha chi'? 2 Maay, man̈xoocab' co na icha chi'. Yujto ichato chamnac on̈xo eli, yuj chi' man̈xa yalan yic chucal d'ayon̈. Yuj chi', ¿tom tzato yal co b'eyb'alan chucal chi'? 3 Ina eyojtac, ayic ix on̈ ac'ji bautizar, ix checlajeli to junxon̈ej ix on̈ aj yed' Cristo Jesús. Ata' scheclajeli to icha ix aj schami, icha chi' ix aj co cham yed'oc. 4 Yuj chi', scheclajeli ichato chamnac on̈xo, junxon̈ej ix aj co mucji yed' Cristo chi'. Yuj chi', icha ix aj spitzvixi d'a scal eb' chamnac yuj snivan poder Dios, icha pax chi' ol aj co pitzvixi. Syalelc'ochi, a jun ac' b'eyb'al sco b'eyb'alej ticnaic.

5 Junn̈ej ix aj co cham yed' Cristo, icha ix aj schami. Tato icha chi', icha ix aj spitzvixi, icha pax chi' ol aj co pitzvixi yed'oc, yujto junxon̈ej caj yed'oc. 6 Cojtac to a jun co pensar d'a yic yalan̈, d'un̈b'ab'ilq'ue yed' Cristo d'a te' culus, yic vach' satel spoder co chuc pensaril, ichato schami, yic vach' maxtzac cac' servil jun co chucal chi' ticnaic. 7 Yujto a mach chamnacxo, man̈xa yalan yic chucal d'ay. 8 Yujto a d'a yichan̈ Dios chamnac on̈ yed' Cristo, yuj chi' scac'paxoch d'a co c'ool to pitzan on̈ yed' d'a juneln̈ej. 9 Cojtac to pitzvinacxi Cristo d'a scal eb' chamnac, yuj chi' man̈xa b'aq'uin̈ ol cham junelxo. Man̈xa pax yalan yic chamel chi' d'ay. 10 Yujto ix chami, yuj chi' man̈xa yalan yic chucal d'ay d'a juneln̈ej. Axo ticnaic, pitzan d'a juneln̈ej, yic syac'an servil Dios. 11 An̈ejtona' ich on̈ pax ta'. Co naec to chamnac on̈xo, man̈xa yalan yic chucal d'ayon̈. Nachajocab'el cuuj to pitzan on̈xo, yic scac'an servil Dios, yujto junxon̈ej caj yed' Cristo Jesús.

12 Yuj chi', a chucal, man̈xoocab' co cha och yac' yajalil d'a jun co nivanil chamelb'a yaj tic, yic maxtzac co c'anab'ajej co c'ulan juntzan̈ chucal icha co gana. 13 Man̈xo caq'uec och jun co nivanil tic d'a yol sc'ab' chucal yic sb'oan juntzan̈ tas malaj svach'il. Yovalil an̈ej d'a Dios scac'och co b'a, yujto chamnac on̈xo d'a yichan̈, palta ix on̈ pitzvixi. Yuj chi', caq'uec val co nivanil tic d'a Dios chi', yic vach' an̈ej juntzan̈ tas vach' sco c'ulej yed'oc. 14 Man̈xo co chaec yac' yajalil juntzan̈ chucal d'ayon̈. Yujto man̈xotoc ayon̈ och d'a yol sc'ab' ley Moisés chi'. Axo d'a yol sc'ab' svach'c'olal Dios ay on̈ ec' ticnaic.

Man̈xotoc yac'umal on̈ servil chucal

15 A ticnaic ay on̈ och d'a yalan̈ svach'c'olal Dios, man̈xooc d'a yalan̈ ley Moisés. Palta ¿tas tze na jun? ¿Tom yuj chi' syal an̈eja' cac'an chucal? Maay, max yal-laj. 16 Q'uinaloc ay junoc mach schon̈nacb'at sb'a checab'oc d'a junocxo, cojtac to yicn̈ej jun chi' yaj d'a juneln̈ej. An̈ejtona', ich on̈ pax ta'. Tato sco c'anab'ajej chucal, axo co cham chi' yuuj d'a juneln̈ej. Palta tato sco c'anab'ajej Dios, axo svach' tojolb'i co pensar chi' yuuj. 17 Palta svac' yuj diosal d'a Dios eyuuj. Yujto vach'chom e c'anab'ajejnac chucal d'a yalan̈taxo, palta a ticnaic, d'a smasanil e c'ool van e c'anab'ajan jun c'ayb'ub'al b'aj ix ex ac'jiochi. 18 Ix ex colchajel d'a yol sc'ab' chucal, ix ex och eyac' servil vach'il. 19 A juntzan̈ van valan tic d'ayex, ch'oxnab'iln̈ej yaji, yujto max yal snachajel val juntzan̈ c'ayb'ub'al tic eyuuj. A d'a yalan̈taxo, cac'nacoch juntzan̈ co nivanil sc'ulan chucal yic ste q'uechaan̈ co chucal chi'. Axo ticnaic, an̈ejtona' icha chi' scutej cac'anoch juntzan̈ co nivanil tic sc'ulan vach'il, yic vach' an̈ej d'a Dios scac'och co pensar.

20 Ayic ix co c'ulan chucal d'a yalan̈, malaj yalan yic vach'il d'ayon̈. 21 Malaj jab'oc co ganar d'a spatic juntzan̈ ix co c'ulej chi'. Ton̈ej tzon̈ te q'uixvi yuj ticnaic. Yuj val juntzan̈ chi', sb'atcan eb' anima d'a chamel d'a juneln̈ej. 22 Axo ticnaic, colchajnac on̈xo el d'a yol sc'ab' juntzan̈ chucal chi'. Man̈xa yalan yic d'ayon̈. Ix on̈ och schecab'oc Dios. Yuj chi' ay co ganar ticnaic, yujto ayoch co pensar d'ay. Axo co chaan co q'uinal d'a juneln̈ej. 23 Tato a chucal sco c'ulejn̈ej, a stojol ol co cha'a, aton chamel d'a juneln̈ej. Axo jun silab' syac' Dios d'ayon̈, aton co q'uinal d'a juneln̈ej, yujto junxon̈ej caj yed' Cristo Jesús, aton Cajal.

7

A jun c'ayb'ub'al squiq'uelta d'a sleyal ic'lajb'ail

1 Ex vuc'tac ex vanab', eyojtac to a juntzan̈ ley ay yalan yic d'ayon̈ yacb'an pitzan on̈to. 2 Q'uinaloc ay junoc ix ix ay yetb'eyum, ayic pitzanto vin̈ yetb'eyum ix chi', ichato tzec'b'iloch ix d'a vin̈ yuj sleyal ic'lajb'ail. Palta tato scham vin̈, libre tz'ajcan ix. 3 Tato pitzanto vin̈ yetb'eyum ix chi' scomon b'at ix d'a junocxo vin̈ vinac, tz'em ix ajmulal. Axo tato scham vin̈ yetb'eyum ix chi', libre tz'aj ix d'a jun ley chi'. Vach'chom syic' junocxo vin̈ vinac ix, palta man̈ muloclaj sc'ulej ix chi'.

4 Ex vuc'tac ex vanab', junxon̈ej caj yed' snivanil Cristo. Yujto ix chami, yuj chi' chamnac on̈xo elta d'a yalan̈ ley Moisés. Ay junxo mach icha quetb'eyum yaji, aton Cristo, jun pitzvinacxi d'a scal eb' chamnac. Icha chi' caj yed'oc yic scac'an servil Dios d'a vach'il. 5 A d'a yalan̈taxo, an̈ej co chuc pensaril sco c'anab'ajej. Yuj ley Moisés chi' ix pitzvi juntzan̈ chucal sgana co nivanil. A juntzan̈ chucal chi' tzon̈ ic'anb'at d'a chamel d'a juneln̈ej. 6 A d'a yalan̈tax chi', a jun ley chi' ay yalan yic d'ayon̈, axo ticnaic, chamnac on̈xo el d'a yalan̈ ley d'a yichan̈ Dios. Yuj chi' quicxo co b'a, yic axon̈ej Dios scac' servil. Yuj chi' van co b'eyb'alan jun ac' b'eyb'al yac'nac Yespíritu Dios d'ayon̈. Axo jun peca' ley tz'ib'ab'ilcan chi', man̈xa yalan yic d'ayon̈ ticnaic.

A chucal ayoch d'ayon̈

7 Palta ¿tas tze na jun? A ley Moisés, ¿tom chuc? Maay. Yujn̈ej jun ley chi' snachajel chucal cuuj. Q'uinaloc sviloch in c'ool d'a junoc tas ticnaic, vojtac to chuc tzin c'ulej yujto a ley tz'alani: Man̈ iloch a c'ool d'a junoc tas, xchi. Q'uinaloc malaj tas syala', man̈ vojtacoc ama tato chuc. 8 Palta yuj juntzan̈ checnab'il chi', ix pitzvi juntzan̈ chucal chi' d'ayin. Tzijtum macan̈il chucal ix in c'ulej. Q'uinaloc malaj jun ley chi', malaj am yelc'och juntzan̈ chucal chi'. 9 Ayic manto vojtacoc jun ley chi', pitzan in d'a yichan̈ Dios in naani. Axo yic ix vojtacaneli, ix nachajel vuuj to te malaj in vach'il. Ichato chi' b'ian ix vojtacaneli to ayoch chamel d'a vib'an̈ yuuj d'a yichan̈ Dios. 10 A jun ley chi' ay yopisio yac'an co q'uinal. Palta a ix ac'ancot chamel d'a vib'an̈. 11 Yuj jun ley chi', ix te pitzvi chucal d'ayin, in te ixtax yuj juntzan̈ chi'. A chucal chi' ix ac'lab'an jun ley chi' yic syic'ancot chamel d'a vib'an̈.

12 A jun ley chi', malaj spaltail. An̈ejtona', icha pax chi' smasanil juntzan̈ checnab'il ay d'a jun ley chi', te tojol, te vach'. 13 Palta, ¿tas tze na jun? ¿Tom a jun ley te vach' chi' tz'ic'ancot chamel d'a vib'an̈? Maay, man̈oclaj. Aton jun in chuc pensaril tz'ic'ancoti. Icha chi' ix aj scheclajeli to yel te chuc jun chi'. A jun chucal chi' ix yac'lab'ej jun ley to vach' yic syic'ancot chamel d'a vib'an̈. Ichato chi' ix checlajelta to a jun in chuc pensaril chi', te chuc toni.

14 Cojtac to a Yespíritu Dios ac'jinaccot jun ley chi'. Palta a in tic an̈eja' ved' jun in chuc pensaril tic. Ichato chon̈b'il in och vac'an servil chucal. 15 Yujto a juntzan̈ tas tzin c'ulej chi', man̈ vach'oc svila'. Ay juntzan̈ tas vach' in gana tzin c'ulej, palta max in c'ulejpaxlaj. Axo juntzan̈ tas malaj svach'il, a tzin c'ulej. 16 Tato chuc vilan juntzan̈ tas malaj svach'il tzin c'ulej chi', syalelc'ochi to ec'alxo svach'il jun ley chi' d'a vichan̈. 17 Yujto man̈oc in tzin c'ulej juntzan̈ chi'. A jun chucal toxon ayoch d'ayin, a jun chi' sc'ulani. 18 Vojtac to max yal in c'ulan junoc tas vach' d'a yol vico' yujto chuc in pensar. In gana tzin c'ulej juntzan̈ tas vach', palta max yal-laj vuuj. 19 A tas vach' in gana tzin c'ulej, max in c'ulejlaj. Palta a juntzan̈ tas malaj svach'il max in nib'ej tzin c'ulej, a tzin c'ulej. 20 Palta tato a juntzan̈ tas malaj in gana, a tzin c'ulej, syalelc'ochi, man̈oc in van in c'ulani. A jun chucal ayoch d'ayin, a jun chi' van sc'ulani.

21 Yuj chi' icha tic tzin c'ulej. In gana tzin c'ulej juntzan̈ tas vach', axo svilani, axon̈ej juntzan̈ chucal tzin c'ulej. 22 A in tic, tzin tzalaj yed' sley Dios. 23 Palta a in nivanil tic, a jun chucal ayoch d'ay, a tz'ac'an mandar. A tz'ac'an oval yed' junxo ley b'aj tzin tzalaji. Yuj chi', icha val to preso vaj yuj chucal, yujto a tz'ac'an mandar in nivanil tic.

24 Ob'iltac in. ¿Mach junoc syal in scolanelta d'a yol sc'ab' in nivanil tic, yujto a tzin ic'anb'at d'a chamel d'a juneln̈ej? 25 An̈ej Dios syal yuuj, yuj Cajal Jesucristo. Yuj chi', svac' yuj diosal d'a Dios chi'. Icha vaj tic, a yed' in pensar, svac' servil Dios. Palta axo jun in chuc pensaril tic, ayoch yac'an servil chucal.

8

A b'eyb'al snib'ej Yespíritu Dios

1 A ticnaic, junxon̈ej caj yed' Cristo Jesús, yuj chi' man̈xalaj yoval sc'ol Dios aycot d'a quib'an̈. 2 A Yespíritu Dios tz'ac'an co q'uinal d'a juneln̈ej, yujto junxon̈ej caj yed' Cristo Jesús. Yuj spoder Espíritu, ix on̈ colchajelta d'a yol sc'ab' chucal yed' d'a yol sc'ab' chamel. 3 Yuj co chuc pensaril, max yal co c'anab'ajan tas syal ley Moisés. Yuj chi' malaj yopisio jun ley chi' on̈ scolani. Palta axo Dios ix on̈ colani. A ac'jinaccot Yuninal yed' snivanil icha co nivanil b'aj ayoch co chuc pensaril a on̈ anima on̈ tic. A Jesús ix ul cham yuj co mul. Ayic ix cham yed' snivanil ix yac' ganar d'a yib'an̈ chucal, yic vach' man̈xalaj yalan yic jun chucal chi' d'ayon̈. 4 Icha chi' yutejnac sb'a, yic vach' syal tojolxon̈ej scutej co b'a icha syal ley. Yujto a on̈ tic, man̈xo vanoc co b'eyb'alan icha sgana co chuc pensaril. Palta van co b'eyb'alan icha sgana Yespíritu Dios.

5-6 Axo eb' tz'ac'an sgana jun chuc pensaril, an̈ej ta' syac'och spensar eb'. Yuj val chi' sb'atcan eb' d'a chamel d'a juneln̈ej. A on̈xo tic, van co b'eyb'alan icha sgana Yespíritu Dios, an̈ej pax ta' scac'och co pensar, yuj chi' ol co cha co q'uinal d'a juneln̈ej yed' junc'olal. 7 Palta axo eb' sb'eyb'alan icha sgana jun chuc pensaril chi', ton̈ej syajc'olej sb'a eb' yed' Dios. Malaj sgana eb' sc'anab'ajan sley. An̈eja' max yal paxlaj yuj eb'. 8 Yuj chi', a eb' tz'ac'an sgana jun chuc pensaril chi', max yal-laj sc'ulan eb' icha tas sgana Dios.

9 Palta a on̈ tic, maxtzac cac' sgana jun chuc pensaril chi'. An̈ej sgana Yespíritu Dios sco b'eyb'alej, yujto a ayoch d'ayon̈. A eb' man̈ ayococh Yespíritu Cristo d'ay, man̈ yicoc Cristo eb'. 10 Palta a on̈ tic, ayxo och Cristo d'ayon̈, yuj chi' vach'chom ayoch chamel d'a yib'an̈ co nivanil tic yuj chucal sco c'ulej, palta a yuj Yespíritu Dios ayn̈ej co q'uinal, yujto vach' on̈xo d'a yichan̈ Dios. 11 A Dios ac'jinac pitzvocxi Jesús d'a scal eb' chamnac yuj Yespíritu. Tato ayoch Yespíritu d'ayon̈, yuuj ol ac'jocxi sq'uinal co nivanil chamelb'a yaj tic yuj Dios, icha ix aj yac'ji pitzvocxi Cristo Jesús yuuj.

12 Yuj val chi', ex vuc'tac yed' ex vanab', quib'an̈ yaj co b'eyb'alan icha sgana Yespíritu Dios. Man̈xo ayoc ochlaj d'a quib'an̈ cac'an sgana co chuc pensaril. 13 Tato an̈eja' co b'eyb'alan icha sgana co chuc pensaril chi', ol on̈ cham yuuj d'a juneln̈ej. Palta tato yuj scolval Yespíritu Dios, scactejcan co c'ulan juntzan̈ chucal sgana co nivanil tic, ol co cha co q'uinal d'a juneln̈ej.

14 A jantacn̈ej eb' sb'eyb'alan icha sch'ox Yespíritu Dios, a eb' chi', yel yuninal Dios eb'. 15 A jun Espíritu chab'ilxo cuuj, max on̈ yac'och cac' servil Dios d'a xivc'olal, palta A' tzon̈ ac'anoch yuninaloc Dios. Yuj Yespíritu chi', ayic tzon̈ avaj d'a Dios: Mamin, xco chi d'ay. 16 Cojtac junjun on̈ d'a co pensar to yel yuninal on̈xo Dios. An̈eja' syalpax Yespíritu Dios chi' d'ayon̈. 17 Yujto yuninal on̈xo Dios, yuj chi' ol co cha co macb'en, aton jun svach'ilal ol spucb'at d'ayon̈. A jun chi', ol co cha yed' Cristo. Tato junn̈ej scutej cab'an syail yed'oc, junn̈ej pax ol on̈ aj yed' b'aj ay svach'ilal.

18 A in tic tzin na'a, a juntzan̈ yaelal van cab'an ticnaic, max yal co lajb'an yed' jun svach'il Dios ol yac' d'ayon̈ d'a slajvub'alxo. 19 Masanil juntzan̈ tastac b'ob'il yuj Dios d'a yolyib'an̈q'uinal tic, stan̈vej yila', smaclanpax yila' b'aq'uin̈ ol on̈ checlaj elta a on̈ yuninal on̈xo Dios tic. 20 Yujto a juntzan̈ tas sb'onac Dios, maj elc'och icha tas snanac Dios chi' yuuj. Palta man̈ yoloc yic juntzan̈ chi' icha chi' ajnac, a Dios chi' icha chi' elnac d'a sc'ool 21 yic ol colchajel juntzan̈ chi' smasanil, yic man̈xa tas ol ic'anoc. Icha ol aj co colchajel a on̈ yuninal on̈ Dios tic, yic ol on̈ och d'a svach'il, icha pax chi' ol aj scolchajel juntzan̈ chi'. 22 Cojtac to atax d'a peca', masanil juntzan̈ tas b'ob'ilcan yuj Dios aycanoch d'a syaelal. Icha junoc ix ix tz'ab'an syail, ayic tz'alji yune', icha chi' yaj juntzan̈ chi' yab'an syail ticnaic. 23 Man̈ocn̈ej juntzan̈ chi' van yab'an syail. An̈ejtona', icha chi' caj pax a on̈ tic. Ayxo och Yespíritu Dios d'ayon̈ yic scheclajeli to ayto tas ol yac' Dios d'ayon̈. Vach'chom icha chi', palta van cab'an syail ticnaic yacb'an van co tan̈vani b'aq'uin̈ ol on̈ vach' och yuninaloc Dios chi', yic ata' ol vach' colchajel co nivanil tic. 24 Atax yic ix on̈ colchaji, scac'och yipoc co c'ool to ol co vach' chaej co colnab'il. Q'uinaloc tato toxo ix co cha jun chi' ticnaic, man̈xo yovaliloc tzato co tan̈vej sjavi. Yujto a tas squil yed' co sat maxtzac co tan̈vej sjavi. 25 Palta a jun scac'och yipoc co c'ool, max quilochlaj yed' co sat, yuj chi' yovalil tec'an scutej co b'a co tan̈van sjavi.

26 An̈ejtona' tz'och Yespíritu Dios qued'oc ayic man̈ tz'acanoc co pensar. Yujto man̈ cojtacoc chajtil scutej co lesalvi icha sgana Dios. Ay b'aj ton̈ej tzon̈ c'acvi yujto max nachaj cuuj tas scutej calan co b'a d'a Dios chi'. Yuj chi', a Yespíritu Dios slesalvi cuuj. 27 Axo Dios syila' tas ay d'a co pensar junjun on̈. Snachajel yuuj tas syal Yespíritu. Yujto a Yespíritu chi' slesalvi cuuj a on̈ yic on̈xo tic, icha sgana Dios chi'.

Xajan on̈ yuj Cristo d'a masanil tiempo

28 Cojtac to a Dios tz'ac'lab'an jantacn̈ej juntzan̈ tas sja d'a quib'an̈ yuj co vach'iloc, a on̈ sco xajanej tic, a on̈ avtab'il on̈xo yuuj yic tzon̈ och icha ajnac snaani. 29 Atax d'a pecataxo yojtacxo Dios to yic on̈. Atax ta', sic'nac on̈ eli yic vach' lajan tzon̈ aj yed' Yuninal. Icha chi' ix on̈ yutej Dios, yic vach' axo Yuninal tz'och co b'ab'el uc'tacoc co masanil. 30 A on̈ sic'b'il on̈ el yuuj, avtab'il on̈ pax yuuj. A on̈ avtab'il on̈ tic yuuj, a tz'alani to vach' on̈ d'a yichan̈. Ix yac'pax svach'il d'ayon̈.

31 Yuj juntzan̈ sval tic, man̈xa tas sco na ticnaic. Ayxo och Dios qued'oc. Yuj chi', ¿tom ay junoc mach syal stec'b'an sb'a yoch ajc'olal d'ayon̈? 32 A Dios ac'jinacoch Yuninal d'a yol sc'ab' chamel cuuj co masanil. Vach'chom Yuninal, palta maj scol-laj. Tato yac'nac Yuninal chi' cuuj, ocxom masanil tas vach', ¿tom man̈ ol yac' d'ayon̈ yed'oc? 33 A on̈ sic'b'il on̈ el yuj Dios, ¿tom ay junoc mach syal yac'anoch d'a quib'an̈? A Dios tz'alani to vach' on̈ d'a yichan̈. 34 Yuj chi', ¿mach junoc syal yac'anoch d'a quib'an̈? A Cristo Jesús ix chami, ix ac'jixi pitzvoc. Axo ticnaic, ayec' d'a svach' c'ab' Dios, van stevi d'a Dios chi' cuuj. 35 Malaj junoc tas sch'oxani to man̈xo on̈ xajanoc yuj Cristo. Vach'chom yaelal, junoc nivan cusc'olal, taxon̈ej ay mach tz'ac'anoch junoc tas d'a quib'an̈, vejel, man̈ pichulal, junoc tas ay smay, vach'chom tzon̈ miljichamoc, man̈ jab'oc syactej Cristo on̈ xajanani. 36 Yujto syalcan d'a Slolonel Dios icha tic:

Palta jun, uuj val d'a junjun rato ijan tzon̈ smilcham eb', icha junoc noc' calnel tz'ic'jib'ati yic schami, icha chi' tzon̈ yutej eb', xchicani.

37 Vach'chom ol ja juntzan̈ tic d'a quib'an̈, palta ol ton co vach' aq'uej ganar yuj scolval jun tzon̈ xajanani. 38 Yuj chi' vojtacxo to vach'chom ay tastac, an̈eja' te xajan on̈ yuj Dios. Vach'chom chamel, ma co q'uinal, vach'chom junoc ángel, mato junoc ay yopisio, taxon̈ej junoc tas ayec' ticnaic, ma tas toto ol javoc, 39 vach'chom junoc ayec' d'a satchaan̈, ma junoc ayec' d'a yalan̈ tic, yaln̈ej tas junocxo b'ob'il yuj Dios, toxon max yal yoch d'a co cal yed' co Mam Dios chi', an̈eja' te xajan on̈ yuuj. A Dios tzon̈ xajanan yuj Cristo Jesús, aton Cajal.

9

A eb' israel sic'b'ilel yuj Dios

1 Yujto yic inxo Cristo eyed'oc, yuj chi' a juntzan̈ tas ol valb'at tic d'ayex te yel, man̈ esoc. A jun in pensar tic tzin cuchb'ani, a sch'oxani to yel juntzan̈ ol val tic d'ayex, yujto a Yespíritu Dios tz'ac'an in na'a. 2 A in tic, te nivan in cusc'olal. Masanil tiempo pitz'anoch d'a in c'ool ayic tzin naan eb' vetisraelal, yujto in gana scolchaj eb'. 3 Q'uinaloc tato syala' tzin c'ancot yoval sc'ool Cristo d'a vib'an̈ ticnaic, yic tzin el d'a yol sc'ab' axo eb' vetchon̈ab' chi' scolchajcaneli. Tato icha chi', ay in gana vac'an in b'a yuj eb'. 4 A eb' chi', yin̈tilal Israel eb' ved'oc. A Dios ac'jinacoch eb' yuninaloc, sch'oxnacpax sb'a yed' stziquiquial d'a scal eb', yac'annaccan juntzan̈ strato yed' eb'. Yac'annacpaxcan ley Moisés d'a eb'. Yalnaccan d'a eb' tas syutej yalan sb'a eb' d'ay. Ay pax juntzan̈ tas b'aj yac'naccan sti' d'a eb'. 5 A juntzan̈ eb' nivan yelc'och d'a yichan̈ Dios d'a peca', aton eb' smam yicham eb'. A Cristo, ata' ul yac'nacoch sb'a animail, yochnac yetchon̈ab'oc eb'. A Cristo chi', aton Dios Yajal yaj d'a yib'an̈ smasanil tasi. Masanil tiempo ol aljoc vach' lolonel d'ay. Amén.

6 Vach'chom maj colchaj eb' israel smasanil, max yal calani to maj elc'och tas yalnaccan Dios chi' d'a eb'. Yujto a eb' israel chi', a d'a yichan̈ Dios, man̈ masaniloc eb' israel d'a val yel. 7 A eb' israel chi', yin̈tilal ton Abraham yaj eb', palta man̈ masaniloc eb' yel yin̈tilal vin̈ d'a yichan̈ Dios. Yujto yalnaccan Dios d'a vin̈aj Abraham chi' icha tic: A d'a vin̈aj Isaac tic ol b'eyn̈ejb'at jantac in̈tilal, xchicani. 8 A jun tic syalelc'ochi to malaj junoc mach yuj smam yicham syal yoch yuninaloc Dios. A eb' yin̈tilal vin̈aj Abraham pitzvinaquel icha yutejnac Dios yac'annaccan sti' d'a vin̈, an̈ejton eb' yel yin̈tilal vin̈ d'a yichan̈ Dios chi'. 9 Yalnaccan Dios d'a vin̈aj Abraham chi' icha tic: Yab' val icha tic junab' tzin jax junelxo vac' a paxyal. Ata' ol aljoc junoc svinac unin ix Sara tic, xchican Dios chi' d'a vin̈.

10 Man̈ocn̈ej juntzan̈ tic sval d'ayex. A vin̈ co mam quicham Isaac, a ix Rebeca yic'nac vin̈. Axo yic scuchanoch yune' ix, ay chavan̈ unin yuneej ix. A vin̈aj Isaac chi' ay yic eb' schavan̈il. 11-13 A chavan̈ eb' unin chi' tiox eb'. Ayic manto alji eb', manta tas vach', mantalaj pax tas chuc sc'ulej eb'. Palta icha tic yutejnac Dios chi' yalan d'a ix Rebeca chi': A vin̈ b'ab'el, ol can vin̈ d'a yalan̈ smandar vin̈ tzac'an, xchi. Tz'ib'yajpaxcan junxo tic d'a Slolonel Dios, aton b'aj syal icha tic: A vin̈aj Jacob, xajanab'il vin̈ vuuj. Axo vin̈aj Esaú, chacb'ilel vin̈ vuuj, xchicani. A juntzan̈ tic sch'oxani to a Dios ay yalan yic sic'anel junjun mach sgana. Man̈ yujoc tas sco c'ulej tzon̈ yavtejoch yicoc.

14 Palta ¿tas scutej co naani? ¿Tom man̈ tojoloc Dios d'a icha chi'? Maay. Tojol toni. 15 Yujto icha tic yutej yalannaccan d'a vin̈aj Moisés: “Ol vac' in vach'c'olal d'a eb' b'aj syal in c'ool svac'a'. Ol oc' in c'ool d'a eb' b'aj syal in c'ool,” xchi Dios. 16 Vach'chom co gana tzon̈ colchaji, vach'chom scac' val quip, man̈ yujoc chi' tzon̈ colchaji, palta yujn̈ej val to tz'oc' sc'ool Dios d'ayon̈. 17 Tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel tas yalnaccan Dios d'a vin̈ yajal Egipto. Syal icha tic: Ix ach vac'och d'a opisio yic vach' uuj tzin ch'oxel in poder, yic ay smay in b'inaj d'a masanil yolyib'an̈q'uinal, xchi Dios d'a vin̈. 18 Yuj chi', a eb' sgana Dios b'aj tz'oc' sc'ool, aton eb' chi' b'aj tz'oc' sc'ool. Yed' pax eb' sgana Dios spitb'i, aton eb' chi' spitb'i yuuj.

19 Palta tecan ayex tzeyal icha tic d'ayin: Tato icha chi', ¿tas yuj syal Dios jun to ay co mul? ¿Toc ay mach syal scachanoch vaan tas sgana Dios chi'? tecan xe chi. 20 Palta max yal-laj calan icha chi'. Malaj junoc mach syal stelan sb'a yed' Dios. A junoc lum chen, ¿tom syal yalan luum icha tic d'a mach stz'acani, tas yuj icha tic tzin utej, tom xchi luum? 21 Yujto a jun tz'acum, ay yalan yic stz'acan luum icha d'a sgana. Vach'chom junn̈ej slumal sc'ana', palta ay yalan yic sb'oan junoc te vach' yilji yed' junoc palta yilji.

22 Icha pax chi' yaj co Mam Dios qued'oc a on̈ anima on̈ tic. Vach'chom snib'ej sch'ox yoval sc'ool d'a yib'an̈ chucal, snib'ej pax sch'ox spoder, palta syac' techaj d'a yib'an̈ eb' anima smoj sb'atcan d'a syaelal yuj schucal, aton eb' yictaxon yaj sateli. 23 Icha chi' yutejnac Dios sch'oxanel snivan vach'c'olal d'ayon̈, yujto ix oc' sc'ool d'ayon̈. Atax d'a peca' sic'nac on̈ och yicoc, yic ay calan quic d'a svach'il. 24 Yavtejnac on̈ och yicoc, vach'chom israel on̈, vach'chom man̈ on̈ israeloc. 25 Yujto icha chi' syal Dios d'a slibro vin̈aj Oseas, b'aj syal icha tic:

A juntzan̈ man̈ in chon̈ab'oc d'a yic yalan̈, ol vac'och eb' in chon̈ab'oc. A eb' man̈ xajanoc vuuj d'a yic yalan̈, ol in xajanejpax eb', xchi Dios.

26 A d'a jun lugar b'aj yalnaccan Dios d'a eb': A ex tic, man̈ ex in chon̈ab'oc, xchi. An̈eja' ta' ol aljoc d'a eb' to yuninal Dios pitzan yaj eb', xchi d'a Slolonel Dios chi'.

27 Palta yalnaccan yab'ixal eb' israel vin̈aj Isaías, b'aj syal icha tic:

A eb' yin̈tilal vetisraelal, vach'chom te nivan ol aj sb'isul eb' icha sb'isul yarenail sti' a' mar, palta jayvan̈n̈ej eb' ol colchajoc.

28 Yujto a Dios Cajal, man̈xo ol stan̈vej ec' tiempo, yic ol sch'olb'itan tas yaj eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Icha chi' ol yutoc yac'an tz'acvoc elc'och slolonel, xchi.

29 An̈ejtona' vin̈aj Isaías chi' aljinaccan junxo tic:

A Dios Cajal aton Syal yuj smasanil, ix el d'a sc'ool on̈ yactancan jayvan̈on̈xo tic. Q'uinaloc maay, ix am on̈ satel co masanil icha ajnac eb' aj Sodoma yed' eb' aj Gomorra, xchi

Majxo yac'och jun vach' ab'ix tic eb' israel d'a sc'ool

30 A ticnaic ol val d'ayex, tas syalelc'och juntzan̈ sval tic. A eb' man̈ israeloc, max snalaj eb' tas syutej eb' yoch vach'il d'a yichan̈ Dios. Palta syal Dios to ay eb' vach' d'a yichan̈. Icha chi' syal Dios yuj eb', yujto syac'och Cristo eb' d'a sc'ool. 31 Axo eb' israel, syac'och spensar eb' d'a ley Moisés yic tz'och eb' vach'il d'a yichan̈ Dios yuuj, palta max tzac'vanlaj yoch eb' vach'il yuj ley chi' d'a yichan̈ Dios. 32 ¿Tas yuj icha chi' tz'ajcan eb' tze na'a? Scann̈ej eb' icha chi', yujto max yac'och Cristo eb' d'a sc'ool. A snaan eb' to syal yoch eb' vach'il d'a yichan̈ Dios yuj juntzan̈ tas munil sc'ulej eb'. Yuj chi', icha yaj junoc q'ueen b'aj sco tenoch coc, icha chi' yaj Cristo d'a eb'. 33 Yalnac yab'ixal Cristo Dios d'a Slolonel, b'aj syal icha tic:

A d'a chon̈ab' Sion, ata' ol in ch'ox junoc mach icha junoc q'ueen b'aj stenoch yoc eb', stelvi eb' yuuj, palta a eb' tz'ac'anoch jun chi' yipoc sc'ool, man̈ ol somchajel-laj eb' yuuj, xchi Dios chi'.

10

1 Ex vuc'tac ex vanab', d'a smasanil in c'ool, in gana scolchajel eb' vetisraelal. Jantac val tzin c'an jun tic d'a Dios. 2 Yel toni, ayoch spensar eb' yac'an servil Dios, palta man̈ yojtacoc eb' tas syutej eb' yac'an servil icha val sgana. 3 Man̈ yojtacoc eb' tas tz'aj yoch eb' vach'il d'a yichan̈ Dios. Ton̈ej snib'ej eb' munil tz'och eb' vach'il d'a yichan̈, palta max sc'anab'ajej eb' tas yalnac Dios yuj tas tz'aj coch vach'il yed'oc. Yuj chi' max yal-laj yoch eb' icha sgana Dios. 4 Yuj Cristo man̈xalaj yalan yic ley Moisés yac'anoch anima vach'il d'a yichan̈ Dios, yujto a eb' tz'ac'anoch Cristo d'a sc'ool, tz'och eb' vach'il d'a yichan̈ Dios chi'.

5 Yalnaccan vin̈aj Moisés tas sco c'ulej tato co gana tzon̈ och vach'il d'a yichan̈ Dios yuj jun ley chi'. Aton jun syal icha tic: Tato ay mach sc'anab'ajan masanil tas syal ley, ol scha sq'uinal yuuj, xchi. 6 Palta ay junxo tz'alani to ol yal Dios to vach' on̈ d'a yichan̈ tato scac'och d'a co c'ool. Aton jun syal icha tic: Man̈ e na icha tic, ¿mach junoc ol q'ue d'a satchaan̈? xchi. Syalelc'ochi, mach ol b'at ic'anemta Cristo. 7 Syalanpax icha tic: An̈ejtona' man̈ e na icha tic: ¿Mach junoc ol b'at d'a yol luum? xchi. Syalelc'ochi, mach junoc ol b'at ic'anq'ueta Cristo d'a scal eb' chamnac. 8 Palta ay junxo tz'alan icha tic: A jun ab'ix tic, eyojtacxo. Syal eyalani. Ayxo och d'a e c'ool, xchi. A jun ab'ix syal tic, aton jun ab'ix scaleli. A tz'alani to yovalil scac'och Cristo d'a co c'ool. 9 Tato scal yed' co ti' to a Jesús Yajal yaj d'ayon̈, tato d'a val yel scac'och d'a co c'ool to a Dios ac'jinac pitzvoc d'a scal eb' chamnac, tato icha chi' ol on̈ colchajoc. 10 Yujto scac'och Cristo d'a co c'ool, yuj chi' syal Dios to vach' on̈ d'a yichan̈. Yujto scal yed' co ti' to a Jesucristo Yajal yaj d'ayon̈, yuj chi' tzon̈ colchaji.

11 Syalcan d'a Slolonel Dios: Yaln̈ej mach ol ac'anoch Jesucristo chi' yipoc sc'ool, man̈ ol somchajel-laj yuuj, xchicani. 12 A eb' israel yed' eb' man̈ israeloc, lajann̈ej eb' smasanil d'a yichan̈ Dios. Yujto a Dios Cajal, Yajal yaj d'a quib'an̈ co masanil. Yaln̈ej mach on̈ scal co b'a d'ay, nivan svach'c'olal syac' d'ayon̈. 13 Icha syal d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani: Jantacn̈ej eb' syal sb'a d'a Dios Cajal, ol colchaj eb' smasanil, xchi. 14 Palta a eb' manto ac'anoch Dios Cajal d'a sc'ool, ¿tas ol yutoc eb' yalan sb'a d'ay? ¿Tas ol yutoc eb' yac'anoch d'a sc'ool, tato manto yab' yab'ixal eb'? An̈ejtona', ¿tas ol yutoc eb' yab'an yab'ixal, tato malaj mach tz'alan yab' eb'? 15 Palta, ¿tas ol yutoc eb' b'at yalanel yab'ixal, tato malaj mach schecanb'at eb'? Syalanpax d'a Slolonel Dios: Man̈xo jantacoc svach'il yilji, ayic sjavi eb' tz'alanel vach' ab'ix, xchi.

16 Palta man̈ masaniloc eb' schaan yab' jun ab'ix yic colnab'il tic. Icha ix yalcan vin̈aj Isaías: Mamin, malaj val eb' tz'ac'anoch jun ab'ix scal tic d'a sc'ool, xchi. 17 An̈ej tas scab'i, a scac'och d'a co c'ool. A jun ab'ix yovalil tz'alji, aton yab'ixal Cristo.

18 Palta, ¿tas tze na jun? A eb' israel, ¿tom maj yab' jun vach' ab'ix tic eb'? Maay, ix yab' eb' smasanil. Yujto icha tic syalcan d'a Slolonel Dios:

Ix b'eyb'at yab'ixal d'a masanil sat luum tic, masanto ix pucaxb'at d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic, xchicani.

19 Palta an̈eja' maj yac'och eb' d'a sc'ool. ¿Tas tze na yuj eb'? ¿Tom max nachajel jun ab'ix chi' yuj eb' israel chi'? Yalnaccan vin̈aj Moisés yuj tas xchi Dios d'a eb' israel, ayic yalannac icha tic:

Vuuj, ol tz'a e c'ool yuj juntzan̈xo chon̈ab' malaj yelc'ochi. An̈ejtona', ol in tzuntzejcot eyoval yuj tas ol vac' d'a juntzan̈xo anima manto nachajel yuuj, xchi Dios chi' d'a Slolonel.

20 An̈ejtona' vin̈aj Isaías, stec'b'ejnac sb'a vin̈ yalani tas xchi Dios yuj eb' man̈ israeloc. Yalannac icha tic:

A eb' maj in sayanlaj, ix in ilchaj yuj eb'. Yed' pax eb' maj in c'anb'ani, ix in ch'ox pax in b'a d'a eb', xchi Dios chi'.

21 A vin̈aj Isaías chi' aljinaccani tas ix yal Dios yuj eb' yetisraelal. Aton b'aj syal icha tic: Masanil tiempo svavtejcot eb' israel d'ayin, palta max sc'anab'ajej jab'oc eb'. Te pit eb', xchi Dios chi'.

11

A svach'c'olal Dios d'a eb' israel

1 A eb' schon̈ab' Dios chi', ¿tom paticab'ilel eb' yuuj d'a juneln̈ej? Maay. Ina in tic, israel in pax yed' eb'. Yin̈tilal in pax vin̈aj Abraham yed' eb'. A d'a jun macan̈ eb' yin̈tilal vin̈aj Benjamín, ata' cotnac in. 2 Atax d'a peca', a Dios ic'jinac och eb' israel yicoc. Axo ticnaic, man̈ ol spatiquej el-laj eb'. Cojtac yab'ixal vin̈aj Elías11.2-4 d'a Slolonel Dios. A junel ix lesalvi vin̈ d'a Dios, ix yalan vin̈ tas smul eb' yetchon̈ab' israel chi', ix yalan vin̈: 3 Mamin, a eb' vetchon̈ab' tic, ix smac'cham juntzan̈xo eb' a checab' eb'. A juntzan̈ yed'tal b'aj tz'ac'ji silab' d'ayach, ix laj smac'poj eb'. A ticnaic, a inxon̈ej ix in cani. Palta an̈eja' sgana eb' tzin smilpaxi, xchi vin̈ d'a Dios. 4 Yuj chi' ix yal Dios chi' d'a vin̈: Maay, ayto uquexo mil vinac sic'b'ilcanel vuuj. Malaj b'aj ix em cuman eb' d'a jun syaloch eb' sdiosaloc scuch Baal, xchi d'a vin̈. 5 An̈ejtona' icha chi' yaj ticnaic. Ay eb' yic ton Dios d'a scal eb' vetisraelal chi'. Aton eb' sic'naquel Dios chi' yuj svach'c'olal. 6 Yuj val svach'c'olal Dios sic'b'ilel eb', man̈ yujoc tas vach' ix sc'ulej eb'. Q'uinaloc yuj tas vach' ix sc'ulej eb' sic'b'ilel eb', tato icha chi', man̈oc am yuj svach'c'olal Dios, scolchajel eb'.

7 Palta ¿tas tz'aj eb' israel tze na'a? Ix yac'lej eb' sayani chajtil tz'aj yoch eb' vach'il d'a yichan̈ Dios, palta maj yal-laj yuj eb', yuj chi' an̈ej eb' sic'b'ilel d'a scal eb' chi' yuj Dios ix yal yuuj. Axo juntzan̈xo eb', ton̈ej ix vach' pitb'icanel eb'. 8 Yujto syal d'a Slolonel Dios icha tic: A Dios ix ac'an quistalax eb'. Yuj chi', vach'chom syil spoder eb', palta max nachajel-laj yuj eb'. Vach'chom syab' slolonel eb', palta max nachajel-laj yuj eb'. An̈ejtona', icha pax chi' eb' ticnaic, xchi. 9 Yalnacpaxcan vin̈aj David:

Ichaocab' junoc yaal tz'aj juntzan̈ sq'uin̈ eb' chi'. Telvocab' eb' yuj juntzan̈ sq'uin̈ chi'. B'atocab' d'a yib'an̈ eb' yuuj.

10 Mocxob' yal-laj yilan eb' uuj. Icha junoc vin̈ n̈ojanem d'a yalan̈ icatz, ichaocab' chi' tz'ajcan eb' d'a juneln̈ej, xchi vin̈aj David chi'.

11 Palta tzin c'anb'ej d'ayex, ayic ix juviel eb' israel chi', ¿tom juneln̈ej ix juviel eb'? Maay. Palta yujto ix juviel eb' yuj schucal, yuj chi' ay eb' man̈ israeloc scolchaji. Axo eb' israel ol ilanoc, ol chichon sc'ol eb' yilani. 12 Yujto juvinaquel eb' israel chi', yuj chi' te vach' yic eb' anima smasanil d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Yujto cannac eb' israel chi' d'a yalan̈, yuj chi' te vach' yic eb' man̈ israeloc. Tato icha chi', ¿jantacxom val svach'il quic co masanil, ayic ol meltzajxoc och spensar eb' israel chi' smasanil junelxo?

13 Palta ay tas in gana sval d'ayex a ex man̈ ex israeloc chi'. A Dios ac'jinac vopisio in munlaj d'a e cal. Yuj chi' nivan yelc'och jun vopisio tic d'ayin, 14 talaj icha chi' syil sc'ool eb' vetchon̈ab' to van e colchaji, yuj chi' tope ay eb' ol colchajpaxoc. 15 A eb' israel chi', paticab'il el eb' yuj Dios junoc tiempoal. Yuj chi', masanil juntzan̈xo anima, syal yoch eb' junc'olal yed' Dios. Axo ol chajocxioch eb' israel chi' junelxo, man̈xom jantacoc svach'il. Ichato ol pitzvocxi eb' anima d'a scal eb' chamnac, yujto te nivan svach'il ol scha eb'. 16 Q'uinaloc a ixim b'ab'el pan tz'elta d'a ixim harina yic ton Dios yaji, ta icha chi', yic ton Dios ixim masanil. Icha junoc te te', tato yic Dios yaj sch'an̈al yib' te', an̈ejtona' yicn̈ej pax yaj te' sc'ab'. 17 Palta a eb' israel elnac d'a yol sc'ab' Dios, icha junoc sc'ab' te' olivo stzepchajel d'a snun, icha chi' aj yelnac eb'. A exxo, icha sc'ab' jun te' caltacte'al olivo scomon q'uib'i, icha chi' eyaji, yujto man̈ ex israeloc. Palta ichato ix ex ac'jicanoch sq'uexuloc eb' d'a jun sc'ab' b'aj tzepb'ilelta d'a snun chi', yujto ay eyalan eyic yed' eb' smam yicham eb'. 18 Palta man̈ e na to ec'to e vach'il d'a yichan̈ eb' israel chi'. Yujto icha junoc sc'ab' te te', icha chi' eyaji. A junoc c'ab' te', max yal yac'an yaxb'oc te' yib'. Palta a sch'an̈al yib' te', a tz'ac'an yaxb'oc te' sc'ab' chi'.

19 Tecan ayex tzeyal icha tic: A eb' israel chi', ichato tzepb'ilel eb' d'a snun, yic vach' a on̈ tzon̈ ochcan sq'uexuloc eb', tecan xe chi. 20 Yel toni, ichato tzepb'ilel eb' israel chi', yujto max yac'och Dios eb' d'a sc'ool. Palta a ex tic, yujn̈ej to ix eyac'och Dios d'a e c'ool tzex ochcan sq'uexuloc eb'. Yuj chi', xeyic'tachaan̈ e b'a, tzeyil val e b'a. 21 Tato maj yac'laj nivanc'olal Dios d'a yib'an̈ eb' icha sc'ab' te' yaji, ocxom ex pax tic, ¿tom ol ex yac' nivanc'olal tato tzeyiq'uel e b'a d'ay? 22 Nachajocab'el eyuuj to nivan svach'c'olal Dios. Palta an̈ejtona', ov pax sic'lab'il. A eb' juvinacxoel chi', aycot yoval d'a eb'. A exxo tic, man̈ jantacoc svach'c'olal syac' d'ayex. Yuj chi' yovalil tzex ochcan d'a svach'c'olal, tato maay, an̈ejtona' ol ex ic'jocxieloc. 23 A eb' israel chi', tato ol yac'xioch eb' d'a sc'ool, ol ochxoc eb' yicoc Dios chi'. Ichato ol ac'jocxioch eb' d'a te' snunal chi' junelxo. Yujto a Dios ay spoder sb'oan icha chi'. 24 A exxo man̈ ex israeloc, ichato tzepb'il ex el d'a snunal junoc te te' munil sq'uib'i, ix ex ac'jioch sc'ab'oc junoc te te' vach'. Vach'chom man̈ ex yicoc jun chi' d'a yalan̈taxo, palta ix ex och yicoc. Tato icha chi' ix ex aji, an̈ejtona' icha pax chi' eb' israel. Ichato ol ac'jocxioch eb' d'a snunal b'aj elnaccoti, aton jun yic val eb' d'a peca'. Yuj chi', yelxo val ol och eb' yicoc junelxo.

Ay jun tiempoal ol colchaj eb' israel masanil

25 Ex vuc'tac ex vanab', a juntzan̈ sval tic d'ayex, malaj mach ojtannac d'a peca'. Palta a ticnaic, in gana to tzeyojtaquejeli yic max eyic'chaan̈ e b'a, yujto jelan ex e naani. A eb' vetisraelal chi', tzijtum eb' pitb'inaccaneli. Ol cann̈ej eb' icha chi' masanto ol tz'acvoc sb'isul eb' man̈ israeloc ol colchajoc. 26 Ichato chi' ol colchajpax eb' vetisraelal smasanil. Yujto syal d'a Slolonel Dios icha tic:

A d'a chon̈ab' Sion d'a scal eb' israel, ata' ol q'ue vaan jun Colvajum. A' ol ic'anel schucal eb' yin̈tilal Jacob.

27 Icha tic ol vutoc vac'an in trato yed' eb', ayic ol vac'an lajvoc smul eb', xchi Dios.

28 A eb' israel chi', ajc'ol eb' d'a Dios, yujto max yac'ochlaj jun vach' ab'ix yic colnab'il eb' d'a sc'ool. Icha chi' yaj eb', yic a ex tic syal e colchaji. Palta an̈eja' xajanab'il eb' yuj Dios, yujto sic'b'ilcanel smam yicham eb' yuuj. 29 Yujto a tas syac' Dios, juneln̈ej syac'a'. Maxtzac yiq'uec'laj. A eb' avtab'il yuj Dios yicoc, juneln̈ej avtab'il eb'. 30 A d'a yalan̈taxo, max e c'anab'ajej Dios, palta a ticnaic, ix oc' sc'ool d'ayex, yujto maj c'anab'ajajlaj yuj eb' israel. 31 Yel toni, a ticnaic max sc'anab'ajejlaj Dios eb' vetisraelal chi'. Palta icha chi' yaj eb' ayic ol oc'xoc sc'ol d'a eb', icha tz'aj yoc' sc'ol d'ayex. 32 A d'a yichan̈ Dios, max co c'anab'ajejlaj co masanil a on̈ anima on̈ tic. Icha chi' ix on̈ yutej, yic vach' jun lajann̈ej tz'aj yoc' sc'ol d'ayon̈ co masanil.

33 A Dios, man̈ jantacoc svach'il, man̈ jantacoc sjelanil. Yojtacn̈ej masanil tastac. Malaj junoc mach syal snachajel yuuj tas syutej. Malaj pax junoc mach snachajel sb'eyb'al chi' yuuj. 34 Icha syal d'a Slolonel: ¿Mach val junoc syal yojtacanel spensar Dios Cajal? ¿Mach val junoc syal sc'ayb'ani? 35 ¿Mach val junoc sb'ab'laj ac'an junoc silab' d'ay, axo tzac'anto tz'ac'an junocxo yic d'ay? xchi. 36 Yujto a masanil tastac, an̈ej d'a Dios scoti. Aypax ec' yuuj, yic scheclajelta svach'il. Nivanocab' yelc'och Dios d'a masanil tiempo. Amén.

12

Chajtil scutej cac'an servil Dios

1 Ex vuc'tac ex vanab', ix te oc' val sc'ool Dios d'ayon̈, yuj chi' tzin tevi d'ayex to tzeyac'och e b'a d'a yol sc'ab', icha junoc silab' pitzan, icha chi' scutej co b'a cac'an servil, yujto yic on̈n̈ej, yic stzalaj sc'ool qued'oc. Ichaton val chi' smoj scutej calan co b'a d'ay. 2 Man̈xoocab' lajanoc scutej co b'a yed' eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic. Yovalil scac' q'uexmaj co pensar, yic ol vach' b'o co b'eyb'al d'a juneln̈ej. Tato icha chi' scutej co b'a, ol vach' nachajel cuuj tas sgana Dios d'ayon̈. Aton juntzan̈ tas vach', tas syac' tzalajb'oc sc'ool Dios yed'oc yed' tas malaj jab'oc spaltail d'a yichan̈.

3 A Dios ac'jinac vopisio tic yuj svach'c'olal. Yuj chi' svalb'at juntzan̈ tic d'ayex e masanil. Malajocab' junoc on̈ sco na'a to te jelan on̈. Yovalil emnaquil scutej co b'a, ato syala' tas copisio syac' Dios d'ayon̈, yujto ix cac'och d'a co c'ool. 4 A co nivanil tzijtum macan̈il yaji. Palta man̈ lajanoc yopisio smasanil. 5 Icha yaj co nivanil chi', icha chi' caj a on̈ creyente on̈ tic. Vach'chom tzijtum on̈, palta junn̈ej animail caj d'a yol sc'ab' Cristo. Icha yaj junjun macan̈ co nivanil junn̈ej yaji, ich on̈ ta', junn̈ej caj co masanil.

6 Ch'occh'oc copisio junjun on̈, ato syala' tastac tz'el d'a sc'ool Dios yac'an d'ayon̈. Yuj chi' yovalil tzon̈ munlaj val d'a junjun copisio chi'. A mach ac'b'il yopisio yalanel slolonel Dios, yovalil syaleli, ato syala' jantac syutej yac'anoch d'a sc'ool. 7 A mach ac'b'il yopisio yac'an servil, yovalil vach' syutej yac'an servil. A mach ay yopisio sc'ayb'an eb' yetcreyenteal chi', yovalil syac' val och spensar sc'ayb'an eb'. 8 Tato ay junoc mach tz'iptzitan eb' yetcreyenteal, yovalil syac' yip smunlaj d'a yopisio chi'. Tato ay mach sian junoc tas d'a eb' ay stzapan smajanil, yed' ocab' d'a smasanil sc'ool siej. A mach ay yopisio scuchb'an eb' yetcreyenteal, yac'ocab' yip scuchb'an eb'. An̈ejtona', a mach tz'oc' sc'ool d'a eb' ayoch d'a syaelal, yovalil scolvaj d'a eb' d'a tzalajc'olal.

A tas scutej co b'eyb'al

9 Yelc'olalocab' sco xajanej co b'a. Sco chacanel masanil chucal. Axo d'a tastac vach' scaq'uec och co pensar. 10 Sco xajanej co b'a, yujto cuc'tac canab' co b'a. Yovalil squic' emta co b'a junjun on̈, yic vach' ay quelc'och junjun on̈.

11 C'asanocab' scutej co b'a d'a Cajal Jesús. Man̈ jaraganaoc scutej co b'a d'ay. Smasanilocab' co c'ool scac' servil.

12 Ayocab' co tzalajc'olal d'a masanil tiempo, yujto scac'och Dios yipoc co c'ool. Tec'an scutej co b'a ayic sjavi yaelal d'a quib'an̈. Man̈ cactejeccan co lesalvi d'a masanil tiempo.

13 Yovalil tzon̈ colvaj d'a stzapanil smajanil eb' yicxo Dios. Vach' pax scutej co b'a d'a eb' tz'ec' d'ayon̈.

14 Tato ay eb' chuc syutej sb'a d'ayon̈, yovalil sco c'ancot svach'c'olal Dios d'a yib'an̈ eb', man̈oc yoval sc'ool sco c'ancot d'a yib'an̈ eb', palta a svach'c'olal.

15 A eb' stzalaji, con̈ tzalajec yed' eb', axo eb' scusi, con̈ cusec pax yed' eb'.

16 Junn̈ej molan̈il tzon̈ aj co masanil. Max yal-laj quic'anchaan̈ co b'a. Junn̈ejocab' tzon̈ ec' yed' eb' malaj yelc'och d'a eb' anima. Max yal co naani to te jelan on̈.

17 Tato ay eb' chuc syutej sb'a d'ayon̈, max yal-laj chuc scutej pax co b'a d'a eb'. Vach'n̈ej scutej co b'eyb'al d'a yichan̈ eb' anima smasanil. 18 Caq'uec val quip yic junc'olal tzon̈ aj yed' eb' anima, tato syala' yed' masanil mach. 19 Ex xajanab'il vuuj, max yal co pacan co b'a d'a eb' quetanimail. Yovalil sco tan̈vej, yic vach' munil a Dios ol ac'an syaelal eb'. Yujto yalnaccan Dios d'a Slolonel icha tic: A in ton tic ay valan vic vac'an syaelal eb'. A in tic ol in pactzitej d'a eb', xchi Dios Cajal. 20 Syalanpax icha tic d'a Slolonel chi': Tato ay svejel eb' ayoch ajc'olal d'ayex, aq'uec va eb', tato ay staquin̈tial eb', aq'uec yuq'uej a' eb'. Tato icha chi' tzeyutej e b'a d'a eb', ol chacb'oc sat eb' yuj q'uixvelal d'a eyichan̈. 21 Man̈ co cha on̈ yac' ganar chucal tz'ac'jioch d'a quib'an̈. Yovalil vach' scutej co b'a, yic a on̈ scac' ganar d'a yib'an̈ juntzan̈ chucal chi'.

13

1 Yovalil sco c'anab'ajej eb' yajal co masanil, yujto a Dios tz'ac'anoch eb' d'a yopisio. Q'uinaloc ta maay, malaj am junoc eb' ay yopisio. 2 Tato ay on̈ scac' oval yed' eb' yajal chi', syalelc'ochi to van schichonoch co c'ool d'a tas ix sb'ocan Dios. Tato icha chi' tz'aj cac'an oval yed' eb', munil scac'och yaelal d'a quib'an̈. 3 Yujto a eb' yajal chi', ay yopisio eb' man̈ yicoc xiv eb' vach' sb'eyb'al d'a eb', palta yic xiv eb' chuc sb'eyb'al d'a eb'. Yuj chi', tato co gana max on̈ xiv d'a eb', yovalil vach' scutej co b'eyb'al. Tato icha chi' stzalaj eb' qued'oc. 4 Ayoch yopisio eb' yuj Dios, yuj svach'iloc eb' anima smasanil. Palta tato chuc scutej co b'a, smoj ton co xiv d'a eb', yujto yel ay yalan yic eb' yac'anoch yaelal d'a quib'an̈. Yujto ayoch yopisio eb' yuj Dios, yic tz'ac'jioch syaelal eb' chuc syutej sb'a yuj eb'. 5 Yuj chi' yovalil sco c'anab'ajej tas syal eb' yajal chi'. Man̈ yujocn̈ej to tzon̈ xiv yac'anoch yaelal eb' d'a quib'an̈ sco c'anab'ajan eb', palta sco c'anab'ajej eb', yujto cojtac to icha chi' sgana Dios. 6 Yuj chi' yovalil scac' co tumin d'a eb' icha syal ley, yujto a Dios tz'ac'an yopisio eb'. Van pax smunlaj eb' d'a jun yopisio chi'.

7 A eb' yajal sc'anan tumin yuj ley, yovalil scac' d'a eb'. Vach'chom ch'an̈ ornato, ch'an̈ co derecho, yovalil sco tup d'a eb' icha syal ley. A eb' yajal chi', tato smoj co xiv d'a eb', xivoc on̈ d'a eb'. Tato smoj ay yelc'och eb', ayocab' yelc'och eb' d'ayon̈. 8 Tato ay on̈ ay co b'oc, yovalil sco tupu'. Palta ay val junxo icha co b'oc d'a eb' quetanimail, aton co xajanan co b'a yed' eb', yujto yovalil sco xajanej co b'a. Tato icha chi' scutej co b'a, syalelc'ochi van co c'anab'ajan sley Dios smasanil. 9 Ay juntzan̈ checnab'il tz'alan icha tic: Man̈ ex em ajmulal. Man̈ e milcham junoc eyetanimail. Man̈ eyelq'uej junoc tasi. Man̈ eyiloch e c'ool d'a junocxo tas, xchi. A juntzan̈ checnab'il tic yed' juntzan̈xo, junxon̈ej checnab'il b'aj syiq'uelc'och sb'a, aton jun tz'alan icha tic: Icha eya'ilan e b'a, ichaocab' chi' tzeyutej e xajanan eb' ay d'a spatic schiquin e pat, xchi. 10 A mach xajanan eb' yetanimail, malaj juneloc chuc syutej sb'a d'a eb'. Yuj chi' tato sco xajanej eb', man̈xa b'aj scac' palta d'a sley Dios.

11 Svalb'at junxo tic d'ayex. Nachajocab'el eyuuj tas yaj jun tiempo tic. Yujto a ticnaic, stiempoal ichato scaq'uel co vayan̈, yujto toxo ol ja co Columal. Te lac'anxo ay ticnaic, man̈ ichoc ix aj co b'ab'laj chaan d'a yalan̈taxo. 12 A jun tiempoal tic, lajan yaj yed' d'ac'valil. Axo yic ol ja co Columal, ichato c'ualil ol ajoc. Palta ipan yec' stiempoal ticnaic, toxo val ol javoc. Yuj chi', cactejeccan co c'ulan juntzan̈ sc'ulej eb' anima ayto d'a q'uic'alq'uinal. Icha syutej sb'a eb' soldado yac'an oval yed' juntzan̈ syamc'ab', ichaocab' chi' scutej cac'an quip d'a yic Dios, yujto axo d'a saquilq'uinal ayon̈. 13 Ichaocab' syutej sb'a eb' vach' d'a c'ualil, ichaocab' chi' scutej co b'a. Tojol scutej co b'a. Max yal co ch'eneni uq'uel an̈. Max yal tzon̈ em d'a ajmulal yed' d'a juntzan̈xo tastac chucal yed' co nivanil. Max yal scac' oval yed' junocxo quetanimail. Max yal yoch chian co c'ool d'a junocxo yuj tas ay d'ay. 14 Yovalil sco chaec spoder Cajal Jesucristo icha schaan syamc'ab' eb' soldado yic oval. Man̈xoocab' cac'och co pensar d'a juntzan̈ sgana co chuc pensaril.

14

Max yal co ch'olb'itan eb' quetcreyenteal

1 Ay eb' creyente manto tec'anoclaj, yujto manto nachajel sc'ayb'ub'al Cristo yuj eb'. A eb' icha chi', chaec och eb' eyed'oc. Man̈ e telaj e b'a yed' eb' yuj juntzan̈ tas manto nachajel yuj eb'. 2 A eb' creyente tec'anxo, yojtac eb' smasanil tas syal co chi'ani. Axo eb' manto tec'anoc, tzato xiv eb' schi'an noc' chib'ej, an̈ej an̈ itaj schi eb'. 3 Palta a on̈ sco chi masanil tasi, max yal co b'uchan eb' max chi'an qued'oc. An̈ejtona', a eb' max chi'an juntzan̈ chi' qued'oc, max yal on̈ yalub'tan̈an eb', yujto chab'ilon̈xo yuj Dios yed' eb'. 4 Q'uinaloc ay junoc mach smunlaj d'a spatrón, ¿tom ay calan quic co ch'olb'itan tas yaji? An̈ejton jun spatrón chi' ay yalan yic yalan d'ay tato vach' d'a yichan̈ mato maay. An̈ejtona' ich on̈ pax ta' d'a Cajal Jesús. Palta vach' ol on̈ aj d'a yichan̈, yujto ay spoder yoch qued'oc, yic vach' scutej co b'a d'ay.

5 Ay eb' creyente tz'alani to ay juntzan̈ c'ual nivan yelc'ochi. Ay pax eb' tz'alani, lajann̈ej junjun c'u, malaj junoc c'ual ec'al yelc'och d'a yichan̈ junocxo, xchi eb'. Yuj chi' co naec jun tic d'a co pensar junjun on̈ b'aj tzon̈ cani. 6 A eb' sc'anab'ajan juntzan̈ c'u sval tic, icha chi' syutej sb'a eb', yic sch'oxel eb' to ay yelc'och Cajal Jesús d'a yichan̈ eb'. An̈ejtona' a mach max c'anab'ajan juntzan̈ c'u chi', icha chi' syutej sb'a eb', yujto ay yelc'och Cajal Jesús d'a eb'. Yed' pax junxo tic: A mach yaln̈ej tas schi'a, schin̈ej yic sch'oxo' to ay yelc'och Cajal Jesús d'ay, yujto syac' yuj diosal d'a Dios yuuj ayic schi'ani. Axo mach max chi'an juntzan̈ chi' smasanil, icha chi' sc'ulej yic sch'oxo' to ay yelc'och Cajal Jesús chi' d'ay, yujto syac' pax yuj diosal d'a Dios yuj tas schi'a.

7 Yacb'an pitzanon̈to, malaj junoc on̈ quic co b'a. An̈ejtona' ayic ol on̈ chamoc, malaj junoc on̈ quic pax co b'a. 8 Tato pitzan on̈, yuj quic'anchaan̈ Cajal Jesús pitzan on̈. Tato tzon̈ chami, yuj quic'anpaxchaan̈ tzon̈ chami. Yuj chi', vach'chom pitzan on̈ ma tzon̈ chami, yic on̈n̈ej Cajal Jesús chi'. 9 Yujto ix cham Cristo, ix pitzvixi, yic vach' tz'och Yajalil d'a yib'an̈ eb' chamnac yed' pax d'a quib'an̈ a on̈ pitzan on̈to tic.

10 Yuj chi', max yal co ch'olb'itan tas yaj junoc cuc'tac canab'. Max yal calani to malaj vach' yochi. Yujto co masanil ol on̈ c'och d'a yichan̈ Dios, ato ta' ol sch'olb'itej tas caj junjun on̈. 11 Yujto syalcan d'a Slolonel icha tic:

A in Yajal in tic, yel pitzan in. Yuj chi', val yel ol laj em cumjab' eb' anima smasanil d'a vichan̈. Yovalil ol laj yal eb' to a inn̈ej Dios in, xchicani.

12 Yuj chi', yovalil junjun on̈ ol cal d'a Dios tastac ix co c'ulej.

Ay smay cac'an somchaj spensar eb' yicxo Dios

13 Yuj chi', max yal-laj co ch'olb'itan tas caj junjun on̈. Más vach' a val junxo tic sco c'ulej: Vach' scutej co b'a yil eb' cuc'tac eb' canab', yic vach' malaj junoc eb' ol b'at d'a schucal cuuj, yic malaj pax junoc eb' ol somchajel spensar cuuj. 14 A in tic, yujto ayoch Cajal Jesús d'a in c'ool, vojtacxo sic'lab'il to malaj junoc tas ay yovalil yuj d'a yol yico'. Palta tato ay junoc mach snaani to ay yovalil junoc tas yuj Dios, max yal sc'ulani, yujto ayton yovalil d'a yol yico'. 15 Q'uinaloc tato ay junoc tas ay yovalil schiji yuj eb' cuc'tac eb' canab', tato sco chi'a, scus eb' cuuj. Tato icha chi' scutej co b'a, man̈ vanoc co xajanan eb' syal chi'. Palta aytalaj junoc eb' ix cham Cristo yuuj satel yuj junoc tas sco chi'a. 16 A on̈ tic cojtac to vach' juntzan̈ chi', palta tato ay eb' tz'alani to chuc, más vach' max co chilaj d'a yichan̈ eb'. 17 A ticnaic, ayon̈xooch d'a yol sc'ab' Dios. Yuj chi', man̈xo smojoc scac'och co pensar d'a tas sco chi'a yed' d'a tas scuq'uej. Palta smoj tojol scutej co pensar, junc'olal tzon̈ aji. Sco chaan jun tzalajc'olal syac' Espíritu Santo d'ayon̈. 18 Tato icha chi' scutej cac'an servil Cristo, ol tzalaj Dios qued'oc. Ol yilanpax eb' quetanimail to vach' co b'eyb'al.

19 Yuj chi', co naec val tas scutej co b'a, yic junc'olal tzon̈ aj co masanil. Sco naani chajtil scutej co b'a cac'an stec'anil junjun eb' yicxo Dios. 20 Ay smay sjuviel smunlajel Dios d'a eb' quetcreyenteal yuj tas sco chi'a. Yuj chi', man̈ co c'ulejec icha chi'. Yel toni, malaj junoc tas ay yovalil co chi'an d'a yichan̈ Dios, palta tato ay eb' somchajel spensar yuj tas sco chi'a, yovalil scactejcan co chi'ani. 21 Yuj chi', tato ay eb' somchajel spensar yujto sco chi noc' chib'ej, ma yujto scuq'uej vino, ma yuj junocxo tas sco c'ulej, tato icha chi', más vach' scactejcan co c'ulan juntzan̈ chi'. 22 Yujto cac'nacoch Dios d'a co c'ool, yuj chi' snachajel cuuj to malaj junoc tas ay yovalil yuj Dios chi'. Palta munil sco na juntzan̈ tic d'a yichan̈ Dios. A juntzan̈ tas sco c'ulej, tato cojtac to malaj yovalil d'a yichan̈ Dios chi', te vach' quico'. 23 Palta ayic sco chi'an junoc tasi, tato sco na'a to ay yovalil d'a yichan̈ Dios, tato icha chi', tz'och co mul d'ay, yujto max cac'och d'a co c'ool to vach' scutej co b'a. Yaln̈ej tas sco c'ulej, tato max cac'och d'a co c'ool to vach' d'a yichan̈ Dios, tato icha chi', tz'och co mul d'ay.

15

Co c'ulejec icha sgana eb' yicxo Dios

1 A on̈ tec'an on̈xo tic, snachajel cuuj to malaj yovalil juntzan̈ chi', palta ay eb' manto tec'anoc, xiv eb' yuuj. Yuj chi' quic yaj cac'an techajoc, yujto manto te tec'anoc eb', yic max somchajel eb' cuuj. Max yal an̈ej tas co gana sco saya'. 2 Co c'ulejec junjun on̈ icha sgana eb' yicxo Dios, sec yuj chi' vach' ol aj snaan eb'. Tato icha chi', ol tec'c'aj eb'. 3 Yujto a Cristo, man̈oc tas sgana ix sc'ulej. Palta janac d'a yib'an̈ icha syal d'a Slolonel Dios, aton b'aj syal icha tic: Mamin, ayic sb'uchvaj eb' d'ayach, a in jun svab' pax syail, xchi. 4 Jantacn̈ej tas tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel Dios d'a peca', ay yopisio on̈ sc'ayb'ani. Yuj Slolonel chi' sco tec'b'ej co b'a, syac'anpax snivanil co c'ool yic vach' scac'och Dios chi' yipoc co c'ool. 5 A Dios tz'ac'an co tec'anil, syac'anpax snivanil co c'ool. In gana a tz'och eyed'oc, yic vach' junc'olal slaj eyutej e b'a, icha yutejnac sb'a Cristo Jesús. 6 Tato icha chi', junxon̈ej ol aj e pensar. Junxon̈ej ol eyutoc eyalan vach' lolonel d'a Dios, aton sDiosal Cajal Jesucristo, Smam ton paxi.

Ec'nac vin̈aj Pablo yalel vach' ab'ix d'a eb' man̈ israeloc

7 Yuj chi' yovalil vach' scutej quil-lan co b'a junjun on̈, yujto icha chi' ix yutej Cristo on̈ yilani, yic vach' scheclajeli to te nivan svach'il Dios. 8 Svalb'at juntzan̈ tic d'ayex, yujto a Cristo ulnaquec' yac' servil eb' yetisraelal. Ulnac eq'ui, yic tz'elc'och tas yalnaccan Dios d'a eb' co mam quicham ayic yac'annac sti' d'a eb'. Icha chi' yutejnac Cristo sch'oxani to yel syal Dios. 9 An̈ejtona', yuj eb' man̈ israeloc ulnacpaxec' Cristo chi', yic vach' syal vach' lolonel eb' d'a Dios, yujto ix oc' sc'ool d'a eb'. Yujto icha chi' syal d'a Slolonel:

Yuj chi' jun, sval vach' lolonel d'ayach d'a scal juntzan̈ nivac chon̈ab', yuj chi' tzach in b'itej.

10 Syalanpax junxo tic d'a Slolonel Dios chi':

A exxo man̈ ex israeloc, tzalajan̈ec yed' eb' yic Dios, aton eb' israel, xchi.

11 Ay b'aj syal pax icha tic:

E masanil ex nación yed' ex chon̈ab' man̈ israeloc, alec vach' lolonel d'a Dios Cajal, xchi.

12 A vin̈aj Isaías tz'ib'annaccan d'a Slolonel Dios:

Ay jun ol pitzvocchaan̈ d'a scal eb' yin̈tilal vin̈aj Isaí, a' ol ac'joc och yajaloc eb' man̈ israeloc. Aton jun chi' ol yac'och eb' yipoc sc'ool, xchicani.

13 A Dios yipc'olal yaj cuuj. In gana, a svach' ac'an e tzalajc'olal yed' e junc'olal, yujto tzeyac'och e c'ol d'ay. Tato icha chi', ol e vach' aq'uejoch yipoc e c'ool, yujto a Yespíritu tz'ac'an spoder d'ayex.

14 Ex vuc'tac ex vanab', vojtacxo, to vach' e pensar, jelan ex d'a yic Dios. Vojtac to syal tze c'ayb'ej e b'a ta'. 15 Vach'chom icha chi' e b'eyb'al, max in xiv in tz'ib'anb'at juntzan̈ c'ayb'ub'al tic d'ayex, yic man̈ ol sat e c'ool d'ay. Icha chi' svutej in b'a, yujto a Dios ac'jinac jun vopisio tic yuj svach'c'olal. 16 A ac'annac vopisio vac'an servil Jesucristo d'a scal eb' man̈ israeloc. Ay vopisio valanel vach' ab'ix yic Dios, yic vach' ay eb' man̈ israeloc ol vac'och d'a yol sc'ab'. Icha junoc tas vach' siaj d'a yichan̈ Dios, icha chi' yaj eb' d'a yichan̈, yujto a Yespíritu tz'ic'anoch eb' yicoc.

17 Yujto vac'nacoch Cristo Jesús d'a in c'ool, yuj chi' syal valani to nivan yelc'och jun munlajel tzin c'ulej tic d'a Dios. 18 Max yal vic'anchaan̈ in b'a yuj tas sc'ulejnac juntzan̈xo eb' tz'ac'an servil Dios. Palta max in xiv valani tas ix sc'ulej Cristo ved'oc, yic svac' sc'anab'ajej eb' man̈ israeloc. Ix in ec' vac' yab'ix eb'. Ay pax juntzan̈ tas ix in ch'ox d'a scal eb'. 19 Aton juntzan̈ milagro ix in ch'ox d'a eb', yed' juntzan̈xo tas sch'oxanel spoder Dios. A Yespíritu Dios ix yac' spoder d'ayin. Icha chi' ix vutej ec' valanel vach' ab'ix yic Cristo d'a junjun chon̈ab'. A d'a Jerusalén ix in b'ab'laj yamejoch valaneli. Ix laj in ec' d'a junjun chon̈ab', masanto ix in c'och d'a yol yic Ilírico. 20 Yujto svac' vip valanel vach' ab'ix yic colnab'il b'aj manto yab' yab'ixal Cristo eb' anima. Yuj chi' man̈xa in gana tzin ec' valel b'aj toxo ix ec' juntzan̈xo eb' yaleli. 21 Icha syal d'a Slolonel Dios:

A eb' manto och yab'ix, ol yab' eb'. Yed' eb' manta b'aj tz'ab'an ab'ix, ol nachajel yuj eb', xchicani.

Sgana vin̈aj Pablo sb'at d'a Roma

22 Yuj vopisio tic, maxto yal-laj in b'at ex vila', vach'chom tzijtum elxo in naan jun chi'. 23 Ayxo yab'ilal voch ijan in naani. Xal ticnaic, man̈xalaj in munlajel d'a juntzan̈ lugar tic. 24 Yuj chi' tzin na' to ayic ol in b'at d'a España ol in ec' ex vila', yic ol in tzalaj ex vilani. Ol lajvoc vec' jayeoc c'ual eyed' ta', in gana ol ex colvaj ved'oc yic ol in c'och d'a España chi'. 25 Palta a ticnaic, ol in b'ab'laj ec' d'a Jerusalén yic ol vic'b'at jun ofrenda d'a eb' creyente ta'. 26 Yujto a eb' aj Macedonia yed' eb' aj Acaya, ix el d'a sc'ool eb', ix yic'chaan̈ jun ofrenda eb' yic eb' creyente meb'a' d'a Jerusalén chi'. 27 Ix el d'a sc'ol eb' yac'an jun ofrenda chi', yujto ichato ay sb'oc eb' d'a eb'. Yujto a eb' aj Jerusalén chi', a eb' colvajnac d'a eb' man̈ israeloc chi' yuj yojtacanel co Mam Dios eb'. Yuj chi', a eb' man̈ israeloc chi' ay ton yalan yic eb' scolvaj d'a eb' yed' yofrenda chi'. 28 Yuj chi' yovalil ol ec' vac'can jun ofrenda chi' d'a eb' aj Jerusalén chi'. Ol lajvoc chi', ol ec' ex vilani ayic van in b'at d'a España chi'. 29 Vojtac to ayic ol in c'och eyed' ta', man̈ jantacoc svach'c'olal Cristo ol yac' d'ayon̈ eyed'oc.

30 Ex vuc'tac ex vanab', a Yespíritu Dios tz'ac'an co xajanej co b'a. Yuj chi' tzin tevi d'ayex to tzeyac' eyip eyoch ved' d'a lesal. Tzex lesalvi vuuj d'a Dios yujto icha chi' sgana Cajal Jesucristo. 31 Tze c'an d'a Dios vuuj yic ol in scolcanel d'a yol sc'ab' eb' man̈ creyenteoc d'a yol yic Judea. Tzex lesalvi pax yuj jun ofrenda ol vic'b'at tic d'a eb' creyente d'a Jerusalén, yic tzalajc'olal ol scha eb'. 32 Tzex lesalvi pax vuuj yic tzalajc'olal ol in c'och eyed' ta', ta icha chi' sgana Dios. Axo ta' ol vic' vip jayeoc c'ual. 33 Ochocab' Dios jun ac'um junc'olal eyed' e masanil ta'. Amén.

16

Tz'ac'jib'at stzatzil sc'ool eb' creyente

1 A ix canab' Febe tic, yac'nac servil ix d'a jun iglesia d'a chon̈ab' Cencrea. Tzeyil janic' ix. 2 Vach' tzeyutej e chaan ix sc'och ta', yujto yicxo ix Cajal Jesús qued'oc. Yujto a on̈ creyente on̈ tic, smoj icha chi' scutej co chaan eb' cuc'tac eb' canab' tz'ec' d'ayon̈. Tzex colvaj d'a ix yuj tastac yovalil tz'och yuuj. Yujto tzijtum eb' b'aj ix colvaj ix. An̈ejtona' colvajnac pax ix d'ayin.

3 Tic svac'b'at stzatzil sc'ool ix canab' Priscila yed' vin̈ cuc'tac Aquila, aton eb' junn̈ej ix in munlaj yed'oc d'a yic Cristo Jesús. 4 Ijan chamnac eb' vuuj, ayic xid' in scolanelta eb' d'a yol sc'ab' chamel. Yuj chi' svac' yuj diosal d'a eb'. Man̈oc inn̈ej svac' yuj diosal d'a eb', a eb' creyente d'a junjun iglesia d'a scal eb' man̈ israeloc, syac'pax yuj diosal eb' d'a eb'. 5 Svac'b'at stzatzil sc'ol eb' creyente smolb'ej sb'a d'a spat eb' chi'. Svac'anpaxb'at stzatzil sc'ol vin̈ cuc'tac Epeneto. Te xajanab'il vin̈ vuuj. A vin̈ ix b'ab'laj ac'anoch Cristo d'a sc'ool d'a yol yic Asia. 6 Svac'anpaxb'at stzatzil sc'ol ix María, jun ix smunlaj val d'a e cal. 7 Svac'anpaxb'at stzatzil sc'ol eb' vetchon̈ab', aton vin̈aj Andrónico yed' ix Junias. Junn̈ej ochnac on̈ yed' eb' preso junel. Nivan yelc'och eb' d'a co cal a on̈ schecab' on̈ Cristo tic. A eb' b'ab'el creyente d'a vichan̈.

8 Svac'anpaxb'at stzatzil sc'ol vin̈ cuc'tac Amplias. Xajan vin̈ vuuj, yujto yac'nacoch Cajal Jesús vin̈ d'a sc'ool. 9 Svac'anpaxb'at stzatzil sc'ol vin̈ cuc'tac Urbano, yujto junn̈ej tzon̈ munlaj yed' vin̈ d'a yic Cristo Jesús. Svac'anb'at yic vin̈ cuc'tac Estaquis, xajanab'il pax vin̈ vuuj. 10 Svac'anpaxb'at stzatzil sc'ol vin̈ cuc'tac Apeles. A vin̈ chi' ix checlaj val eli to ayoch Cristo d'a sc'ool vin̈. Svac'anpaxb'at stzatzil sc'ol eb' yic vin̈aj Aristóbulo. 11 Svac'anpaxb'at stzatzil sc'ol vin̈ vetchon̈ab' scuch Herodión yed' eb' yic vin̈aj Narciso creyentexo. 12 Svac'paxb'at stzatzil sc'ol eb' ix canab' Trifena yed' ix Trifosa. A eb' ix chi' smunlaj val eb' ix d'a yic Cajal Jesús. Svac'paxb'at yic ix canab' Pérsida. Xajan ix vuuj, nivanxo ix munlaj ix d'a yic Cajal Jesús. 13 Svac'anpaxb'at stzatzil sc'ol vin̈ cuc'tac Rufo, aton vin̈ nivan yelc'och d'a scal eb' yicxo Dios yed' pax stzatzil sc'ol ix snun vin̈. A ix snun vin̈ chi', icha val in nun yutejnac sb'a ix d'ayin. 14 Svac'paxb'at stzatzil sc'ol vin̈ cuc'tac Asíncrito, vin̈aj Flegonte, vin̈aj Hermas, vin̈aj Patrobas, vin̈aj Hermes yed' juntzan̈xo eb' vin̈ cuc'tac ayec' yed' eb' vin̈. 15 An̈ejtona', svac'paxb'at stzatzil sc'ool vin̈ cuc'tac Filólogo, ix canab' Julia, vin̈ cuc'tac Nereo yed' ix yanab' vin̈, ix canab' Olimpas yed' pax masanil eb' cuc'tac ayec' yed' eb'.

16 Slaj eyac'laj stzatzil e c'ool d'a tzalajc'olal yujto yic exxo Dios. A eb' yicxo Cristo d'a junjun chon̈ab' d'a tic, syac'b'at stzatzil e c'ool eb'.

17 Ex vuc'tac ex vanab', ay eb' ay d'a e cal van yac'lan e poj e b'a. Syac'lan pax eb' yac'an juvoquel e pensar. Palta man̈ ichoc ta' syal juntzan̈ c'ayb'ub'al b'aj c'ayb'ab'il ex. Yuj chi', tzeyil val e b'a d'a eb'. Yovalil tzeyiq'uel e b'a d'a eb'. 18 Yujto a eb' chi', man̈oc Cajal Jesucristo syac' servil eb'. An̈ej juntzan̈ tas sgana snivanil eb' syac' servil. Syac'an musansatil juntzan̈ eb' maxto nachajel yuuj eb'. Te nanam syutej sb'a eb' yalani. Ichato vach' syal eb', palta man̈ vach'oclaj. 19 Palta a ex tic, masanil anima ojtannac tas tzeyutej e c'anab'ajan Dios. Yuj chi' tzin tzalaj eyuuj. In gana jelan tzeyutej e b'a d'a juntzan̈ tas vach'. Axo juntzan̈ tas malaj svach'il, man̈ e comon c'ulej. 20 A Dios ac'um junc'olal. A ol ac'an eyac' ganar vin̈ Satanás d'a elan̈chamel, ol can vin̈ d'a yalan̈ eyuuj. In gana syac' svach'c'olal Cajal Jesucristo d'ayex ta'.

21 A vin̈aj Timoteo tic, junn̈ej tzin munlaj yed' vin̈ d'a tic. Syac'b'at stzatzil e c'ool vin̈ yed' eb' vetchon̈ab' tic, aton vin̈aj Lucio, vin̈aj Jasón yed' vin̈aj Sosípater.

22 A in Tercio in, a in van in tz'ib'anb'at jun scarta vin̈aj Pablo tic d'ayex, svac'paxb'at stzatzil e c'ool, yujto yic ex Cajal Jesús ved'oc.

23 Syac'paxb'at stzatzil e c'ool vin̈ cuc'tac Gayo. A d'a spat vin̈ ayon̈ eq'ui. A d'a tic smolb'ej sb'a eb' creyente smasanil. A vin̈ cuc'tac Erasto, tesorero yic jun chon̈ab' tic yaj vin̈, syac'b'at stzatzil e c'ool vin̈ yed' vin̈ cuc'tac Cuarto.

Syal vach' lolonel vin̈aj Pablo d'a Dios

24-25 A ticnaic, calec vach' lolonel d'a Dios, yujto syal yac'an co tec'anil d'a masanil tiempo. Yujto icha chi' syal jun vach' ab'ix svalcaneli, aton yab'ixal Jesucristo. Yictax ix sb'oan yolyib'an̈q'uinal tic Dios, c'ub'ab'ilxo yab'ixal Cristo yuuj. 26 Palta axo ticnaic, syac' jun ab'ix tic yojtaquejel eb' anima yuj Slolonel tz'ib'ab'ilcan yuj eb' schecab' d'a peca'. A Dios chi', ayn̈ej ec' d'a masanil tiempo. A tz'alani to a eb' anima ay d'a junjun chon̈ab', yovalil syojtaquejel jun ab'ix tic eb', yic ol yac'och eb' d'a sc'ool, axo sc'anab'ajan eb' chi' ta'.

27 An̈ej Dios te jelan. Calec vach' lolonel d'ay yuj Jesucristo d'a masanil tiempo. Amén.

2.28-29 2:28 A eb' tz'alji judíoal d'a tic, an̈ejtona' eb' israel. A d'a jun b'i Judá, ata' scot jun lolonel judío. Judá syalelc'ochi “aloj vach' lolonel”.

11.2-4 11:2 A jun ab'ix tic, tz'ilchaj pax d'a 1 Reyes 19.1-18. Baal sb'i sdiosal eb' anima cajan d'a slac'anil eb' israel.

1 CORINTIOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

A Sb'ab'el Carta San Pablo

D'A EB' AJ CORINTO

B'ab'el Corintios sb'i jun carta tic, aton jun sb'ab'el carta vin̈aj apóstol Pablo stz'ib'ejnacb'at d'a eb' creyente d'a chon̈ab' Corinto. Syalb'at vin̈ d'a eb' to sya'ilej sb'a eb' d'a chucal yed' d'a juntzan̈ c'ayb'ub'al malaj svach'il. A d'a jun tiempoal chi', a chon̈ab' Corinto chi', a nivan chon̈ab' yaj d'a juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a yol yic Acaya. A d'a Corinto chi', man̈ jantacoc eb' chon̈vajum, yuj chi' man̈ jantacoc comon c'ayb'ub'al ay ta', man̈ jantacocpax chucal.

Och vin̈aj apóstol Pablo chi' ilc'olal, yujto slaj spoj sb'a eb' creyente, ay pax eb' tz'em d'a ajmulal, slaj yic'lanb'at sb'a eb' d'a yichan̈ eb' yajal man̈ creyenteoc. A juntzan̈ noc' chib'ej tz'ac'ji d'a comon dios, schipax noc' eb'. Syalanpaxb'at vin̈ yuj juntzan̈ opisio tz'ac'ji d'a eb' creyente yuj Yespíritu Dios, yuj tas tz'aj yoch culto d'a stzolal yed' pax yuj juntzan̈ comon c'ayb'ub'al tz'alji yuj eb' creyente schami. Palta syal vin̈aj apóstol Pablo chi' to a eb' creyente yic Cristo schami, ol pitzvocxi eb'. A d'a capítulo 13 syala' tas tz'aj co xajanan co b'a, yic scheclaji to ayec' Dios d'a co cal.

1

Tz'el yich scarta vin̈aj Pablo

1 A in Pablo in tic, avtab'il in och schecab'oc Cristo Jesús, yujto icha chi' ix el d'a sc'ol Dios d'a vib'an̈. A in yed' vin̈ cuc'tac Sóstenes 2 sco tz'ib'ejb'at jun co carta tic d'ayex yiglesia exxo Dios d'a chon̈ab' Corinto. Yic exxo Dios, yujto junxon̈ej eyaj yed' Cristo Jesús, yujto a Dios avtannac ex och yicoc yed' jantacn̈ej eb' syal sb'a d'a Cajal Jesucristo d'a junjun chon̈ab'. A Jesucristo, Yajal yaj d'ayon̈ yed' eb'. 3 In gana, a co Mam Dios yed' Cajal Jesucristo tz'ac'an svach'c'olal d'ayex, syac'anpax sjunc'olal d'ayex ta'.

Vach'c'olal sco cha yuj Jesucristo

4 Masanil tiempo svac' yuj diosal d'a Dios eyuuj, yujto sch'oxnacxo svach'c'olal d'ayex yuj Cristo Jesús. 5 Man̈ jantacoc svach'c'olal Dios syac' d'ayex, yujto junxon̈ej eyaj yed' Cristo. Yuj chi' tz'acan ix nachajel eyuuj tas ix yac' Dios chi' d'ayex. An̈ejtona' tz'acan ix yac' eyalel masanil juntzan̈ chi'. 6 A d'a e cal ix checlajelta yab'ixal Cristo, to yel. 7 A ticnaic, van e tan̈van jun c'ual ayic ol jax Cajal Jesucristo. Axo Dios tz'acan syutej yac'an masanil yic d'ayex. 8 A' ol ac'an stec'anil e pensar masanto ol ja slajvub' c'ual, yic vach' ayic ol jax Cajal Jesucristo chi', malaj jab'oc e paltail d'a yichan̈. 9 A Dios tz'eln̈ejc'och tas syala'. A' ix on̈ avtanoch yicoc, yic ay calan quic yed' Yuninal, aton Cajal Jesucristo.

Ay eb' sgana spojel sb'a

10 Ex vuc'tac ex vanab', tzin tevi d'ayex d'a sb'i Cajal Jesucristo chi' to junxon̈ej tzeyutej e pensar e masanil ta'. Man̈ e comon pojej e b'a. Jun lajann̈ej tzeyutej e pensar, jun lajann̈ej tzeyutej pax e naan masanil tastac. 11 Ex vuc'tac ex vanab', svalb'at juntzan̈ tic d'ayex, yujto a eb' yic ix Cloé ix alan d'ayin to van spitzvi oval d'a e cal ta'. 12 Syalelc'ochi to ch'occh'oc van eyalan junjun ex. Yujto ay ex van eyalan icha tic: Yic in vin̈aj Pablo, xe chi. Ay ex pax tzeyala': A in tic yic in vin̈aj Apolos, xe chi. Ay ex pax tzeyala': Yic in vin̈aj Pedro, xe chi. Ay ex pax tzeyala': Yic in Cristo, xe chi. 13 Palta ¿tom cha ox macan̈ yaj Cristo chi' tze na'a? A in Pablo in tic, ¿tom tze na'a to a in chamnac in d'a te' culus eyuuj? ¿Tom a d'a in b'i a in Pablo in tic ix ex ac'ji bautizar? 14 Yuj val dios, yujto an̈ej vin̈aj Crispo yed' vin̈aj Gayo vac'nac bautizar ta', man̈ tzijtumoc ex vac'nac bautizar. 15 Yuj chi', max yal-laj eyalani to a d'a in b'i ac'b'il ex bautizar. 16 A... an̈ejtona' vac'nac pax bautizar vin̈aj Estéfanas yed' eb' yal yuninal. Tzin na'a, tecan man̈xa val eb' vac'nac bautizar ta'. 17 Man̈ yujoc vac'an bautizar ix yac' vopisio Cristo, palta yuj valanel vach' ab'ix yic colnab'il. Man̈ jelanoc svutej in b'a yic svalanel vach' ab'ix tic, yic vach' a schamel Cristo d'a te' culus, an̈ej te nivan yelc'och d'a eb' tz'ab'ani.

Ayoch spoder Dios d'a Cristo

18 A yab'ixal schamel Cristo d'a te' culus, malaj yelc'och d'a yichan̈ eb' anima van sateq'ui. Palta a on̈ van on̈ scolanel tic, spoder Dios yaj yab'ixal tic d'ayon̈. 19 Yujto syalcan icha tic d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani:

A eb' jelan, ol in satel sjelanil eb' chi'. Axo eb' ay spensar, ol vac' somchajel eb', xchicani.

20 Yuj chi', malaj vach' yoch eb' jelan yed' eb' c'ayb'um. Malaj pax vach' yoch eb' jelan syutej scolan sb'a, yujto a Dios ix ch'oxani to a jun jelanil yic yolyib'an̈q'uinal tic, malaj jab'oc yelc'ochi. 21 Yujto yuj sjelanil Dios ix snacani to a eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic, man̈ yujoc sjelanil eb' syal yojtacanel Dios chi' eb'. Palta ix el d'a sc'ool Dios chi' to a yuj jun ab'ix scalel tic tzon̈ colchaji, tato scac'och d'a co c'ool, vach'chom a d'a eb' anima malaj yelc'och jun ab'ix tic.

22 A eb' israel, snib'ej eb' syil juntzan̈ smilagro Dios. Axo eb' griego, an̈ej sjelanil eb' tzec' sayeq'ui. 23 Palta a on̈xo pax tic, scalel yab'ixal Cristo, chajtil ix aj scham d'a te' culus. A eb' israel chi', ton̈ej somchaj sc'ool eb' yuuj. Axo eb' man̈ israeloc, quistalil yaj jun ab'ix tic d'a eb'. 24 Palta a on̈xo pax tic, ix on̈ yavtejoch Dios yicoc. Yuj chi', vach'chom israel on̈, mato man̈ on̈ israeloc, cojtac to a Dios ayoch spoder d'a Cristo, ay pax och sjelanil d'ay. 25 Yujto a Dios ac'annaccot Cristo yic schami, axo snaan eb' anima to ichato malaj spensar Dios chi', malaj pax spoder snaan eb'. Palta ix checlajeli to ec'to sjelanil d'a yichan̈ eb' smasanil, ec'to pax spoder. 26 Ex vuc'tac ex vanab', a on̈ mach on̈ tzon̈ yavtejoch Dios yicoc, yovalil snachajel jun tic cuuj to a eb' syavtejoch yicoc, jayvan̈n̈ej eb' ay tas yojtac d'a yichan̈ eb' yetanimail. Jayvan̈n̈ej eb' yajal, jayvan̈n̈ej pax eb' ay yelc'och d'a yichan̈ eb' yetanimail syavtejoch yicoc. 27 Yujto a eb' malaj val tas yojtac d'a yichan̈ eb' yetanimail, a eb' ix sic'chaan̈ Dios, yic vach' axo eb' jelan sq'uixvicanel eb'. A eb' malaj yelc'och d'a yichan̈ eb' yetanimail, a eb' ix sic'chaan̈, yic vach' axo eb' ay yelc'ochi, sq'uixvipaxcanel eb'. 28 A Dios sic'anpaxchaan̈ eb' malaj vach' yoch d'a yichan̈ eb' anima yed' eb' paticab'ilcanel yuj eb', aton eb' malaj yelc'ochi. Icha chi' syutej Dios sch'oxani to a juntzan̈ tas ay yelc'och d'a yichan̈ eb' anima, malaj jab'oc yelc'och d'a yichan̈ Dios chi'. 29 Yuj chi' malaj junoc mach syal yic'anchaan̈ sb'a d'a yichan̈ Dios. 30 Palta A' ix on̈ ac'anoch yicoc Cristo Jesús. Aton sjelanil Cristo chi' syac' d'ayon̈. Yuuj syala' to vach' on̈ d'a yichan̈, tzon̈ yac'anpax och yicoc. An̈ejtona' yuj Cristo chi', colchajnac on̈xo eli. 31 Tz'ib'yajcan d'a Slolonel Dios icha tic: Tato ay mach sgana syac'och junoc tas yipoc sc'ool, más am vach' tato an̈ej Dios Cajal syac'och yipoc sc'ool, xchicani.

2

An̈ej yab'ixal Cristo yalnaquel vin̈aj Pablo

1 Ex vuc'tac ex vanab', ayic ix in ec' valel yab'ixal Dios te yel d'a e cal, man̈ jelanoc ix vutej in loloni. Man̈oc juntzan̈ lolonel syal eb' jelan ix ec' valeli. 2 Yujto ayic ix in ec' d'ayex, ix in na to malaj junocxo tas svac' eyojtaquejeli. An̈ej val yab'ixal Jesucristo ix ec' valel d'ayex, to ix cham d'a te' culus. 3 Ayic ix in ec' ta', icha junoc anima malaj yelc'ochi, icha chi' ix vutej in b'a. Ix in ib'xiq'ue yuj xivelal. 4 Ix in nib'ej to man̈oc in ix ex in montej. Yuj chi' ayic ix in lolon eyed'oc, ix valan eyab'i. Man̈ jelanoc ix vutej in b'a ayic ix valan d'ayex. A Yespíritu Dios, montannac ex yed' spoder Dios chi'. 5 Yuj chi', man̈ yujoc sjelanil anima van eyac'anoch Dios d'a e c'ool ticnaic, palta yujn̈ej spoder chi'.

A Espíritu tz'ac'an cojtaquejeli chajtil yaj Dios

6 Palta axo d'a eb' creyente tec'anxo, ay jun jelanil svalel d'a scal eb'. A jun jelanil svalel chi', man̈ yicoc yolyib'an̈q'uinal tic, man̈oc pax d'a eb' yajalil yolyib'an̈q'uinal tic scoti, yujto a juntzan̈ tic, toxo ol lajvoqueloc. 7 Palta a jun jelanil svalel chi', aton sjelanil Dios. A jun jelanil chi', max nachajel yuj eb' anima, yujto c'ub'ab'ilel d'a eb'. A Dios najinacxocan jun tic yuj co vach'iloc, ayic manto sb'o yolyib'an̈q'uinal tic. 8 Malaj junoc eb' yajal snachajel jun tic yuuj. Q'uinaloc tato ix nachajel yuj eb', maj am yac'och Cajal Jesús eb' te nivan yelc'och d'a te' culus. 9 Palta syal d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcan icha tic:

Ay val jun tas sb'onaccan Dios, yic syac' d'a eb' xajanani. Manta junoc mach tz'ilan jun chi', manta pax mach tz'ab'ani. Malaj pax junoc mach syal snaaneli, xchicani.

10 Palta a Dios tz'ac'an cojtaquejel juntzan̈ tic yuj Yespíritu. Yujto a Yespíritu chi' tz'ojtacanel masanil tasi. A juntzan̈ tas yic Dios, max nachajel yuj anima, palta axo Yespíritu Dios chi' yojtac.

11 A d'a scal anima, malaj junoc mach ojtannac tas yaj spensar junocxo anima. Yujto munil cojtac junjun on̈ tas ay d'a co pensar. Icha pax chi' Dios, an̈ej Yespíritu ojtannac tas sna'a. 12 A on̈ tic, man̈oclaj espíritu yic yolyib'an̈q'uinal tic co chanac. Palta a jun Espíritu cotnac d'a Dios, a jun chi' co chanac. Yuj chi', a juntzan̈ tas syac' Dios d'ayon̈ yuj svach'c'olal, snachajel cuuj. 13 A juntzan̈ lolonel scal tic, man̈ yujoc co jelanil snachajel cuuj. Palta a Yespíritu Dios tz'ac'an nachajel cuuj. A juntzan̈ c'ayb'ub'al tic, yic Yespíritu Dios chi'. Yuj chi', a eb' b'aj ayochi, aton eb' syal co c'ayb'ani.

14 A eb' man̈ ayococh Yespíritu Dios d'ay, max yac'och juntzan̈ c'ayb'ub'al tic eb' d'a sc'ool, yujto malaj tz'och d'a eb'. Max yal-laj scomon nachajel juntzan̈ tic yuj eb', yujto an̈ej Yespíritu Dios chi' tz'ac'an cojtaquejeli. 15 Palta a eb' b'aj ayxo och Yespíritu Dios chi', syal sch'olb'itan tas yaj masanil tastac eb', tato vach' d'a yichan̈ Dios, mato maay. Palta malaj junoc anima syal sch'olb'itan tas yaj eb'. 16 Yujto tz'ib'yajcan d'a Slolonel Dios: ¿Tom ay val junoc mach ojtannac tas sna Dios Cajal? ¿Toc ay junoc mach ol yal sc'ayb'ani? xchicani. Palta a on̈xo tic, ayxo och spensar Cristo d'ayon̈.

3

Quetmunlajvumal co b'a d'a yic Dios

1 Ex vuc'tac ex vanab', ayic ix in ec' d'a e cal, maj yal-laj valan d'ayex icha svutej valan d'a eb' sc'anab'ajan Yespíritu Dios. Yujto a e pensar tzex ac'an mandar, ichato unin exto d'a yic Cristo. 2 Lajanexto icha junoc nene' unin maxto yal svaan ixim vail. Yuj chi', icha tz'utaj yac'ji chunoc junoc nene' unin, icha chi' ix vutej valan juntzan̈ c'ayb'ub'al d'ayex. An̈ej juntzan̈ c'ayb'ub'al man̈ ajaltacoc ix ec' val d'ayex, yujto a juntzan̈ c'ayb'ub'al ya, maxto techaj eyuuj. Palta an̈ejtona' icha ex ta' ticnaic, 3 yujto an̈eja' a e pensar tzex ac'an mandar. Ina an̈eja' ay e chichonc'olal, an̈eja' e gana tze poj e b'a. Yuj chi' syalelc'ochi to an̈eja' e pensar tzex ac'an mandar. Lajan val tzeyutej e b'a yed' eb' manto ojtannacoc Dios. 4 Yujto ayex tzeyala': A in tic, yic in vin̈aj Pablo, xe chi. Ay ex pax tzeyala': Yic in vin̈aj Apolos, xe chi. Ayic tzeyalan icha chi', syalelc'ochi to te lajan e pensar yed' eb' manto ojtannacoc Dios.

5 ¿Tom ay velc'och a in Pablo in tic? An̈ejtona' vin̈aj Apolos chi', ¿tom ay yelc'och vin̈? Yujto a on̈ tic, yac'umaln̈ej servil Dios caji. Cuuj eyac'nacoch Cajal Jesús d'a e c'ool. Ton̈ej tzon̈ munlaj junjun on̈, ato syala' tas copisio ix yac'a'. 6 A in tic, ayic ix in ec' d'a e cal, ichato ix in ec' vavejcan juntzan̈ in̈at. Axo vin̈aj Apolos chi', ichato a vin̈ ix ac'anoch yalil. Palta a Dios ix ex ac'an q'uib'oc. 7 Yuj chi', a eb' tz'avani yed' eb' tz'ac'anoch yalil, malaj yelc'och eb'. An̈ej Dios ay yelc'ochi, yujto a tz'ac'an q'uib'oc. 8 A eb' tz'avani yed' eb' tz'ac'anoch yalil, lajann̈ej yelc'och smunlajel eb' chi'. Palta ol scha spac eb' d'a Dios, ato syala' jantac smunlajel junjun eb'. 9 Yuj chi' a on̈ tic, quetmunlajvumal co b'a cac'an servil Dios. A exxo, icha yaj juntzan̈ avb'en chi' eyaj d'a yichan̈ Dios.

An̈ejtona', icha yaj junoc pat van sb'oan Dios, icha chi' eyaji. 10 A inxo tic, icha yaj junoc ojtannac sb'oan pat, icha chi' vaj yuj svach'c'olal Dios. A in tic, ayic vec'nac d'a e cal ta' ichato ec' vac'nac em yipumal yich junoc pat. Axo ticnaic, ch'ocxo mach van smunlaj d'a e cal. Yuj chi' ichato van yac'anq'ue xan d'a yib'an̈ jun yich chi'. A junjun mach smunlaj ta', yovalil syil eb' tas syac'q'ue eb' d'a yib'an̈ chi'. 11 Malaj junocxo mach syal yac'anem junocxo yich d'a e cal ta', yujto a jun yich ayxoem chi', aton Jesucristo. 12 Axo eb' smunlaj d'a jun munlajel chi', ay eb' te vach' smunlaji. Ichato a q'uen oro, q'uen plata yed' juntzan̈xo q'uen te caro stojol syac'q'ue eb' d'a yib'an̈, yujto te vach' smunlaj eb'. Ay pax eb' man̈ vach'oc smunlajel. Ichato a te te' syac'lab'ej eb', an̈ ac, te' aj, icha chi' juntzan̈ syac'q'ue eb' d'a yib'an̈. 13 Palta a co munlajel junjun on̈ ol checlajeloc ayic ol ja sc'ual sch'olb'itaji. Icha junoc c'ac' sjavi, icha chi' ol aj yilji co munlajel junjun on̈, a to syala' tom vach', mato maay. 14 A eb' man̈ ol tz'ab'at smunlajel chi', aton eb' chi' ol chaan spac. 15 Palta ay pax eb' malaj svach'il smunlajel. Icha junoc pat, a an̈ ac ayoch yichtacoc, c'un stz'ab'ati, icha chi' ol aj smunlajel eb' chi' ayic ol iljoc. Yuj chi', malaj jab'oc spac ol scha eb'. Ol colchaj eb', palta icha tz'aj junoc scolchajelta d'a scal c'ac', icha chi' ol aj scolchaj eb'.

16 ¿Tom man̈ eyojtacoc to stemplo Dios eyaji, axo Yespíritu cajan ec' d'a e cal e masanil? 17 Tato ay mach sjuanel stemplo Dios chi', a Dios chi' ol satanpaxeloc. Yujto a stemplo chi', yicn̈ej yaji. A stemplo sval tic, a ex toni.

18 Malajocab' mach syac' musansatil sb'a. Tato ayex tze na'a to jelan ex d'a yic yolyib'an̈q'uinal tic, yovalil tzeyiq'uemta e b'a, ichato malaj tas eyojtac, yic vach' ol yac' e jelanil Dios. 19 Yujto a jelanil yic yolyib'an̈q'uinal tic, malaj yelc'och d'a yichan̈ Dios. Yujto icha chi' yaj stz'ib'chajcan d'a Slolonel Dios, aton b'aj syal icha tic: A eb' jelan syutej sb'a, a Dios ol yaman eb' d'a scal sjelanil chi', xchi. 20 Syalanpax junxo tic: Yojtac Dios Cajal to a tas sna eb' jelan, toxon malaj jab'oc yelc'ochi, xchicani. 21 Yuj chi', max yal eyac'anoch e pensar d'a junoc anima yic tzeyic'chaan̈ e b'a yuuj. Yujto masanil tas syac' Dios eyiquej. 22 Vach'chom a in Pablo in tic, ma vin̈aj Apolos, ma vin̈aj Pedro, jun yolyib'an̈q'uinal tic, co q'uinal, chamel, juntzan̈xo tas ay ticnaic yed' juntzan̈ tas toto ol javoc, masanil syac' Dios eyiquej yuj e vach'iloc. 23 A ex tic, yic exxo Cristo qued'oc. Axo Cristo chi', a Dios ay yico'.

4

A smunlajel eb' schecab' Jesucristo

1 Man̈ eyac'och e pensar d'ayon̈, yujto yac'umaln̈ej servil Cristo caji. A copisio to scac' c'ayb'aj juntzan̈ sc'ayb'ub'al Dios, aton juntzan̈ sch'oxnac d'ayon̈. 2 A mach scha yopisio, yovalil jichan syutej smunlaj d'a jun tz'ac'an yopisio chi'. 3 Palta a in tic, max in ochlaj ilc'olal tato a ex tzin e b'eytzitej yuj jun vopisio tic. Vach'chom ch'oc juntzan̈xo eb' tzin b'eytzitani, palta malaj jab'oc tzin na'a. An̈ejtona' in, max yal-laj in b'eytzitan in b'a yuj jun vopisio tic. 4 Vach'chom a in pensar tz'alani to malaj jab'oc in paltail, man̈ yujoc chi' syal valani to malaj in paltail d'a yichan̈ Dios, yujto an̈ej Cajal Jesús syal sch'olb'itan tas vaji. 5 Yuj chi', max yal-laj e ch'olb'itan yaj junocxo mach ticnaic. An̈ej to tze tan̈vej sja Cajal Jesús, yujto a' ol ch'oxanel masanil tastac. Icha tz'aj scheclajel junoc tas c'ub'ab'ilel d'a scal q'uic'alq'uinal ayic sc'och saquilq'uinal d'ay, icha chi' ol aj scheclaj masanil tastac ta'. A Cajal Jesús chi' ol ac'an checlajoc tas ay d'a co pensar co masanil. Ato val ta' ol yal co vach'il Dios, ato syala' tas co munlajel junjun on̈.

6 Ex vuc'tac ex vanab', ix valb'at juntzan̈ tic d'ayex, tas vaji yed' tas pax yaj vin̈aj Apolos chi', yic vach' snachajel juntzan̈ c'ayb'ub'al tic eyuuj. Yujto a in tic yed' vin̈, ch'oxnab'il caj d'ayex, yic vach' tzeyojtaquejeli to max yal-laj eyec' d'a yib'an̈ tas syal Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani. Yujto max yal-laj eyic'anchaan̈ e b'a yuj tas syal yuj junoc mach, axo junocxo mach max yal yuuj tze patiquejeli. 7 Malaj junoc on̈ syal quic'anchaan̈ co b'a, yujto ec'al copisio d'a junocxo, yujto a tas syal cuuj, a Dios tz'ac'an d'ayon̈. Yuj chi', max yal-laj quic'anchaan̈ co b'a yuuj. Max yal-laj calani to munil quico', yujto a Dios chi' tz'ac'an d'ayon̈.

8 A exxo tic, ¿tom tz'acan exxo e naani? ¿Tom e chanacxo masanil yic Dios e naan ticnaic? Tecan yajal exxo e naani. Palta a on̈xo pax tic, man̈ on̈ yajaloclaj eyed'oc. Comonoc to d'a val yel yajal ex, yic a on̈ tic, tzon̈ ochpax yajalil chi' eyed'oc. 9 Tzin na'a to ix sch'ox Dios to a on̈ schecab' on̈ Cristo tic, slajvub'xo caji. Icha yaj junoc anima ayxo och chamel d'a yib'an̈, icha chi' caji. Axo eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic yed' eb' ángel, ton̈ej tz'och q'uelan eb', sat sc'ool eb' on̈ yilani. 10 Ichato malaj co pensar d'a yichan̈ anima, yujto ayoch co pensar d'a Cristo. Palta a exxo tic, te jelan exxo d'a yic Cristo e naani. Cojtac to man̈ on̈ tec'anoc. A exxo tic, ichato te tec'an exxo. A on̈ tic, tzon̈ spatiquejel eb' anima. Palta a exxo tic, te ay val eyelc'och d'a sat eb'. 11 An̈ejtona' ticnaic, ay b'aj ya tzon̈ ec' yuj vejel yed' yuj taquin̈tial. Malaj pax co pichul. Ay b'aj tzon̈ smac' eb' anima. Malaj pax co pat. 12 Tz'el val quip co munlaj yed' co c'ab' tic. Ay mach tzon̈ b'uchani, palta sco c'ancot svach'c'olal Dios d'a yib'an̈ eb'. Ay b'aj syac'och yaelal eb' d'a quib'an̈, palta scac'n̈ej techajoc. 13 Syal co pecal eb', te chuc syal eb', palta te emnaquil scutej co b'a cac'an yab'ix eb'. A d'a yolyib'an̈q'uinal tic, icha c'alem, icha chi' caj d'a eb' anima. An̈ejtona' masanto ticnaic, icha canlemal anima cajcan d'a yichan̈ eb'.

14 Man̈ yujoc ex vac'an q'uixvelal tzin tz'ib'ejb'at juntzan̈ tic d'ayex. Palta tzex in cacha', yujto icha junoc vuninal te xajan vuuj icha chi' eyaji. Icha chi' eyaj vuuj ticnaic. 15 Vach'chom ay lajun̈eoc mil eb' e c'ayb'umal tzex c'ayb'an d'a yic Cristo, palta junn̈ej jun icha e mam yaji. A in ton tic, icha mamab'il vaj d'ayex, yujto a in in b'ab'laj alejnac el vach' ab'ix d'ayex ta'. 16 Yuj chi', tzin tevi d'ayex to tze c'anab'ajej val in b'eyb'al tic.

17 Yuj val jun tic, tzin checb'at vin̈aj Timoteo tic d'ayex. Icha val to vuninal yaj vin̈ d'a yichan̈ Cajal Jesús. Te xajanab'il vin̈ vuuj, tzin sc'anab'ajej val vin̈. A vin̈ ol b'at alan d'ayex, ol e naancoti tas ix vutej in b'eyb'al ayic ix vac'anoch in pensar d'a Cristo. Icha svutej in c'ayb'an eb' creyente d'a junjun iglesia, icha chi' ol yutoc vin̈ ex sc'ayb'anxi. 18 Ay ab' jayvan̈ eb' syic'chaan̈ sb'a d'a e cal, yujto a snaan eb' to man̈xo ol in b'at ex vila'. 19 Palta a tz'aj in naani to toxo ol in b'at ex vila', tato icha chi' sgana Cajal Jesús. Ato ta' ol vila' tato yel ay tas syal yuj eb', ma to ton̈ej syal eb'. 20 Yujto man̈ yujocn̈ej junoc tas scala' scheclajeli to ayon̈xo och d'a yol sc'ab' Dios. Palta tato ayoch spoder Dios chi' qued'oc, yel ayon̈xo och d'a yol sc'ab'. 21 Palta a ticnaic, ¿b'aja junoc tas e gana sb'at in b'o d'ayex? ¿Tom e gana b'at vac'och e yaelal yuj e mul? ¿Mato e gana b'at in ch'oxeli to xajan ex vuuj, nanam b'at vutej in b'a d'ayex?

5

Jun ajmul sch'olb'itaj yaji

1 Ix vab'i to ay jun vin̈ te ajmul d'a e cal. Tob' ix yic' ix schab'il snun vin̈. A jun chi', te chuc. A d'a scal eb' manto ojtannacoc Dios, malaj jun chi'. 2 Eyojtac to icha chi' ix sc'ulej vin̈, palta an̈eja' eyic'anchaan̈ e b'a. Smoj val to tzex och ilc'olal yuuj. A jun vin̈ ix c'ulan jun chucal chi', yovalil tzeyiq'uel vin̈ d'a e cal. 3 A inxo tic, vach'chom man̈ in ayoc ec' eyed' ta', palta ichato ay in val ec' eyed'oc. Yuj chi', toxo ix in b'eytzitej tas yaj jun vin̈ chi', yujto ichato ay in ec' eyed' ta'. 4 Yuj chi', ayic tze molb'an e b'a d'a sb'i Cajal Jesús ta' yed' yipalil yac'an mandar, a inxo tic, ichato ol in c'och eyed'oc. 5 Axo jun vin̈ chi', ac'jocab'can och vin̈ d'a yol sc'ab' vin̈ Satanás, yic ol satcanel snivanil vin̈, yic vach' ol colchaj vin̈ ayic ol jax Cajal Jesús.

6 Yuj jun chucal d'a e cal chi', man̈ smojoc tzeyic'chaan̈ e b'a. ¿Tom man̈ eyojtacoc to a jab'oc yich pan, spajb'ib'at ixim pan chi' smasanil yuuj? 7 A juntzan̈ co b'eyb'al d'a yalan̈taxo, lajan icha yich pan chi'.5.7 Yuj chi' actejeccan juntzan̈ e b'eyb'al chi' yic icha chi' ol aj e yoch icha ixim pan to malaj jab'oc spaltail, aton ixim svaji d'a q'uin̈ chi'. Yujto val yel icha ex chi' d'a yichan̈ Cristo, yujto a ix cham co q'uexuloc, icha noc' calnel smiljicham yicoc silab' eb' israel yic snaancot eb' tas aj yelnaccot eb' d'a Egipto. 8 Mocab' co nacot schamel chi' d'a scal chucal. Yovalil d'a stojolal sco nacoti, yujto a chucal yed' ajmulal lajan yed' yich pan chi'.

9 Valnacxob'at d'a jun in carta d'ayex to max yal-laj junn̈ej tzon̈ ec' yed' eb' sc'ulan ajmulal. 10 Man̈ yujoc eb' ajmul d'a yolyib'an̈q'uinal tic svalb'ati. An̈ejtona' eb' syiloch sc'ool d'a junocxo, eb' elc'um yed' eb' tz'em cuman d'a juntzan̈ comon dios, tato yic yolyib'an̈q'uinal tic eb', man̈ yujoc eb' svala' to max yal-laj jun tzon̈ ec' yed' eb'. Yacb'an ayon̈ ec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ol co c'umlaj co b'a yed' eb', yujto ayon̈ ec' d'a scal eb'. 11 Palta a jun valnacxob'at d'ayex, syalelc'ochi tato ay eb' tz'alani to creyente eb', palta chuc sb'eyb'al eb', man̈xo toc syal junn̈ej tzex ec' yed' eb'. A eb' sval chi', aton eb' tic: Eb' ajmul, eb' syiloch sc'ool d'a junocxo, eb' tz'em cuman d'a juntzan̈ comon dios, eb' b'ajvajum, eb' uc'um an̈ yed' eb' elc'um. A eb' icha chi' sb'eyb'al, tato syal eb' to creyente eb', vach'chom ton̈ej tzon̈ va yed' eb', max yal-laj. 12-13 Yujto a eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic, malaj calan quic co ch'olb'itan tas yaj eb', yujto a Dios ol ch'olb'itan eb'. Palta a eb' creyente, yovalil sco ch'olb'itej tas yaj eb'. Yuj chi', a jun vin̈ chuc chi', pechequel vin̈ d'a e cal ta'.

6

A eb' syac' queja sb'a d'a eb' yajal

1 Ix vab'i to ay oval d'a e cal, tob' b'at eyac'lajoch e b'a d'a alcal. ¿Tas yuj tze tec'b'ej e b'a e b'at d'a vin̈ alcal man̈ creyenteoc chi'? ¿Tas yuj man̈oc d'a eb' yicxo Dios tzex b'at e b'o yaji? 2 ¿Tom man̈ eyojtacoc to a on̈ yic on̈xo Dios tic, ol co ch'olb'itej tas yaj eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic? Yuj chi' smoj a on̈ sco b'o yaj juntzan̈ chequel yaj tic. 3 ¿Tom maxto nachajel eyuuj to a on̈ tic, ol co ch'olb'itej tas yaj eb' ángel? Yuj chi', a juntzan̈ tas ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, smoj co b'oan yaji. 4 Ayic ay juntzan̈ oval d'a e cal, ¿tas yuj a d'a eb' malaj yopisio yuj iglesia b'at e b'o yaji? 5 Svalb'at juntzan̈ tic d'ayex, yic vach' tzex q'uixvieli. ¿Tom malaj junoc mach d'a e cal snachajel yuuj sb'oan yaji? ¿Tom malaj junoc mach syal sb'oan yaj d'ayex a ex creyente exxo? 6 Ina ayex b'at eyujej e b'a d'a yichan̈ eb' vin̈ yajal, palta man̈ creyenteoc eb' vin̈.

7 Ayic tzeyac'lanoch d'a eyib'an̈ chi', tz'och e mul d'a yichan̈ Dios. Tato ay junoc eb' yicxo Dios man̈ vach'oc syutej sb'a d'ayex, tzoc eyac' val techajoc. Tato ay mach tz'elc'an junoc tas d'ayex, aq'uec nivanc'olal. 8 Palta ina ayex man̈ vach'oc tzeyutej e b'a. Ina ayex elc'umex. Icha pax chi' tzeyutej e b'a d'a eb' eyuc'tac d'a eb' eyanab'.

9-10 ¿Tom manto eyojtacoc to a eb' man̈ vach'oc syutej sb'a, malaj yalan yic eb' sc'och d'a yol sc'ab' Dios? Man̈ eyac' musansatil e b'a. A eb' scomon em d'a mul, eb' tz'em cuman d'a juntzan̈ comon dios, eb' ayxo yetb'eyum tz'em d'a ajmulal, eb' syixtej sb'a yed' eb' yetvinaquil. An̈ejtona', pax eb' elc'um, eb' syiloch sc'ool d'a junocxo, eb' uc'um an̈, eb' b'ajvajum yed' eb' scomon toc'anec' junoc tas d'a yetanimail, aton eb' man̈ ol c'ochlaj d'a yol sc'ab' Dios.

11 Ay ex icha chi' ix eyutej e b'a d'a yalan̈taxo. Axo ticnaic, ic'b'ilxo el e mul qued'oc. Ac'b'il exxo och yicoc Dios qued'oc. A Dios chi' tz'alani to vach' on̈xo d'a yichan̈. Icha chi' tzon̈ aj yuj Cajal Jesucristo ticnaic yed' pax yuj Yespíritu co Diosal.

A co nivanil yicn̈ej Dios yaji

12 Tecan ayex tzeyala': A on̈ tic, libre co c'ulan masanil tasi, xe chi. Yel toni, palta man̈ smojoc co c'ulan smasanil. Yel toni, libre co c'ulan juntzan̈ chi' smasanil, palta malaj junoc tas b'aj syal cac'an co b'a, yic tzon̈ yac' mandar. 13 Tecan ay ex pax tzeyala': A tas co va'a yic co c'ool yaji, yujto a co c'ool tic, a ay yic pax juntzan̈ chi', xe chi. Yel toni, palta a Dios ol ac'an lajvoquel juntzan̈ chi' smasanil. A co nivanil tic, man̈ yicoc ajmulal, palta to a Cajal Jesús ay yico'. A Cajal Jesús chi', stan̈vumal yaji. 14 Yuj chi' icha yutejnac Dios yac'an pitzvocxi Cajal Jesús, icha chi' ol yutoc on̈ yac'anxi pitzvoc yuj spoder.

15 Ina eyojtacxo to a co nivanil tic, icha junoc macan̈ snivanil Cristo yaji. Yuj chi', ¿tom syal quic'anb'at junoc macan̈ snivanil chi', b'at cac'anoch yetb'eyumoc junoc ix ajmul ix, yic junxon̈ej tz'aj yed' ix? 16 Eyojtacxo to a junoc mach syic'laj sb'a yed' junoc ix ajmul ix, junxon̈ej nivanil tz'ajcan yed' ix. Yujto icha chi' syal d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, aton b'aj syal icha tic: A eb' schavan̈il, junxon̈ej nivanil tz'ajcan eb', xchi. 17 Palta ayic scac'anoch co b'a d'a Cajal Jesús, junxon̈ej animail tzon̈ ajcan yed'oc.

18 Yuj chi' tzeyic' val el e b'a d'a jun ajmulal chi'. Yujto yaln̈ej tas juntzan̈xo chucal sc'ulej eb' anima, man̈oc yed' snivanil eb' sc'ulej. Palta a eb' tz'em d'a ajmulal chi', yed' snivanil eb' smulani. 19 Palta eyojtacxo to a co nivanil tic, stemplo Espíritu Santo yaji. A ayoch cajan d'ayon̈, yujto a Dios ac'jinacoch d'ayon̈ junjun on̈. Man̈xo quicoclaj co b'a ticnaic, 20 yujto manb'il on̈xo eli. Yuj chi', quic'ocab' chaan̈ Dios yed' co nivanil tic.

7

Yalnaccan vin̈aj Pablo yuj eb' tz'och yetb'eyum

1 Ol valb'at yuj juntzan̈ tas e c'anb'ejnac d'a jun e carta d'ayin. Vach' toni tato ay eb' vin̈ max och yetb'eyum. 2 Palta ay smay sayan ajmulal eb' vin̈. Yuj chi', vach' tz'och yetb'eyum eb' vin̈. Yed' pax eb' ix ix, vach' tz'och yetb'eyum eb' ix. 3 A exxo ay ix eyetb'eyum, tzeyac' sgana eb' ix eyetb'eyum chi', yujto eyetb'eyum e b'a. An̈ejtona', icha chi' tzeyutej e b'a a ex ix ex ayxo vin̈ eyetb'eyum. 4 Yujto malaj yalan yic jun e nivanil chi' sch'ocoj. A vin̈ eyetb'eyum chi' ay yalan yic d'ay. An̈ejtona', icha pax chi' ex ay ix eyetb'eyum, malaj yalan yic jun e nivanil chi' sch'ocoj. A ix eyetb'eyum chi' ay yalan yic d'ay. 5 Yuj chi', yovalil tze c'anab'ajej tas sgana eb' ix e yetb'eyum d'ayex. An̈ej, tato jun tz'aj e pensar tzeyactancan jun chi' jayeoc c'ual, yic vach' tzex lesalvi d'a Dios d'a smasanil e c'ool. Slajvi yec'b'at jaye' c'ual chi', junn̈ej tzex ajxicani, yic vach' max ex juviel yuj vin̈ Satanás. Yujto ay smay, max yal e cachan och vaan e nivanil chi'.

6 A juntzan̈ svalb'at tic d'ayex, man̈ checnab'iloc. Ton̈ej svalb'at d'ayex icha tic, yic vach' syal e c'ulan juntzan̈ chi'. 7 A in tic, tzin na'a to vach' max och eyetb'eyum e masanil icha in tic. Palta ch'occh'oc co pensar junjun on̈ yuj Dios, yujto ay eb' yovalil tz'och yetb'eyum. Ay pax eb' man̈ yovaliloc.

8 Svalanpaxb'at juntzan̈xo tic d'ayex, a ex manto och eyetb'eyum yed' ex chamnacxo eyetb'eyum. Vach' ama tzex cann̈ej e ch'ocoj, icha in tic. 9 Palta tato max techaj eyuj e ch'ocoj, ochocab' eyetb'eyum. Yujto vach' tz'och eyetb'eyum, yic max e nib'ej em e b'a ajmulal.

10 A exxo ayxo eyetb'eyum, ol valb'at juntzan̈ checnab'il tic d'ayex. A juntzan̈ checnab'il tic, man̈ vicoc, yic Cajal Jesús: A ex vanab' ex, max yal-laj e pucan e b'a yed' vin̈ eyetb'eyum. 11 Palta tato ay junoc ix spuc sb'a yed' vin̈ yetb'eyum, yovalil scann̈ej ix ichn̈ej ta'. An̈ej yed' vin̈ yetb'eyum ix chi' syal yic'lanxi sb'a junelxo. An̈ejtona', icha ex pax chi' ex vuc'tac ex, max yal-laj e pucan e b'a yed' ix eyetb'eyum.

12 Ay pax juntzan̈ exxo, ay junxo ol valb'at d'ayex. Palta man̈ schecnab'iloc Cajal Jesús juntzan̈ tic, yujto munil tzin naelta d'a yol vico'. Tato ay junoc vin̈ cuc'tac max och ix yetb'eyum creyenteal yed'oc, palta tato ay sgana ix tz'aj yed' vin̈, max yal-laj spucan sb'a vin̈ yed' ix. 13 An̈ejtona', tato ay junoc ix canab' max och vin̈ yetb'eyum creyenteal yed'oc, palta tato sgana vin̈ syic' sb'a yed' ix, max yal-laj spucan sb'a ix yed' vin̈. 14 Yujto a vin̈ yetb'eyum ix chi', vach'chom man̈ creyenteoc vin̈, ichato yic Dios yaj vin̈ yed' ix, yujto junn̈ej yaj vin̈ yed' ix creyente chi'. An̈ejtona' icha pax chi' junoc ix man̈ creyenteoc, ichato yic Dios yaj ix, yujto junn̈ej yaj ix yed' vin̈ creyente chi'. Tato man̈ yicoc Dios yaj eb', axo yuninal eb', comon animan̈ej am yaj eb'. Palta maay, yic pax Dios yaj eb'. 15 Palta tato a jun man̈ creyenteoc chi' sgana spucan sb'a yed' jun creyente chi', spucocab' sb'a eb'. Tato icha chi', axo jun creyente chi', libre tz'ajcani. Max mulanlaj d'a icha chi', yujto sgana Dios to junc'olaln̈ej tzon̈ aji. 16 Yujto a ex vanab' ex, man̈ eyojtacoc tato ol colchajel vin̈ eyetb'eyum chi', yujn̈ej eyic'lan e b'a yed' vin̈. An̈ejtona' ex vuc'tac ex ay eyetb'eyum, man̈ eyojtacoc tato ol colchajel ix eyetb'eyum chi', yujn̈ej eyic'lan e b'a yed' ix.

17 Junjun on̈, a tas cajcan yuj Cajal Jesús ayic ix on̈ yavtanoch Dios yicoc, tzon̈ cann̈ej ichn̈ej ta'. Icha chi' svutej pax valan d'a eb' creyente d'a junjun iglesia. 18 Yuj chi', tato ayex chab'ilxo jun yechel circuncisión d'a e nivanil ayic ix ex yavtanoch Dios yicoc, max yal e c'ub'aneli to chab'ilxo jun chi' eyuuj. An̈ejtona', tato ayex man̈ chab'iloc jun yechel chi' eyuuj, ayic ix ex yavtanoch yicoc, maxtzac yal-laj e chaan ticnaic. 19 Taxon̈ej chab'il jun yechel circuncisión chi' cuuj, mato maay, malaj yelc'ochi. Palta ay val junxo te nivan yelc'ochi to sco c'anab'ajej icha sgana Dios. 20 Más vach' tzon̈ can junjun on̈ ichataxon caji, ayic ix on̈ yavtanoch Dios yicoc. 21 Tato ay ex, ayex och checab'vumal ayic ix ex yavtanoch Dios yicoc, man̈ ex och ilc'olal. Palta tato syal e colanelta e b'a d'a yol sc'ab' vin̈ tzeyac' servil chi', más vach' tzeyac' eyip e colanelta e b'a. 22 Yujto a mach ayoch checab'vumal ayic tz'avtajoch yicoc Cajal Jesús, vach'chom manto libreoc yelta b'aj smunlaj chi', palta libre yic'jielta d'a yol sc'ab' chucal yuj Cajal Jesús. Palta axo mach yic sb'a ayic tz'avtajoch yicoc Cristo chi', a ticnaic checab' yaj d'a Cristo. 23 A on̈ tic, manb'il on̈xo yuj Dios. Yuj chi', maxtzac yal co chon̈an co b'a d'a eb' anima yic tzon̈ can d'a yalan̈ smandar eb' d'a juneln̈ej. 24 Yuj chi', ex vuc'tac ex vanab', a d'a yichan̈ Dios, vach' tzon̈ can junjun on̈ ichataxon caji, ayic ix on̈ yavtanoch yicoc.

25 A ex manto och eyetb'eyum, malaj junoc schecnab'il Cajal Jesús ol valb'at d'ayex. A tas ol valb'at tic d'ayex, munil tzin na d'a yol vico'. Palta a tas svala', ochocab' yopisio eyuuj, yujto ix oc' sc'ool Dios d'ayin, ix yac'an vopisio tic. 26 Yuj juntzan̈ yaelal van sja d'a quib'an̈ tic, tzin na'a to vach' tzon̈ can junjun on̈ ichataxon caji. 27 Yuj chi', a ex ayxo ix eyetb'eyum, man̈ e say tas tzeyutej e pucan e b'a. A exxo mantalaj ix eyetb'eyum, vach' ama tato max e say eb' ix. 28 Palta tato ayex tzeyac'och ix eyetb'eyum, man̈ muloclaj. Yed' ex pax cob'estac ex, man̈ muloclaj tato tzeyac'och vin̈ eyetb'eyum. Palta a eb' tz'och yetb'eyum, más ol yil syaelal eb' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Yuj chi' svalb'at juntzan̈ tic d'ayex, yujto in gana max ja juntzan̈ yaelal tic d'a eyib'an̈.

29 Ex vuc'tac ex vanab', a junxo tic sval d'ayex: A tiempo jab'xon̈ej ticnaic, yuj chi', a eb' vin̈ ay ix yetb'eyum, max yal-laj an̈ej d'a ix yetb'eyum eb' vin̈ chi' syac'och spensar. 30 A eb' scusi, max yal-laj an̈ej jun scuselal eb' chi' sna'a. Yed' eb' stzalaji, max yal-laj an̈ej jun stzalajc'olal eb' chi' sna'a. Yed' eb' smanvaji, man̈ocn̈ejocab' ta' syac'och spensar eb'. 31 An̈ejtona' eb' syamc'ab'an juntzan̈ tas ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, max yal-laj an̈ej d'a juntzan̈ chi' syac'och spensar eb', yujto a jun yolyib'an̈q'uinal squil tic, vanxo slajvi eq'ui.

32 In gana to max ex och ilc'olal. A vin̈ quelemto, an̈ej d'a juntzan̈ tas stzalaj Cajal Jesús yed'oc, an̈ej ta' syac'och spensar vin̈. 33 Axo vin̈ ayxo ix yetb'eyum, a val tas ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic sna vin̈. Yujto sna vin̈ tas syutej yac'an tzalajb'oc sc'ool ix yetb'eyum chi'. 34 Yuj chi' chab' tz'aj spensar vin̈. An̈ejtona', man̈ lajanoc ix ayxo vin̈ yetb'eyum yed' ix cob'esto. Yujto a ix cob'es chi', an̈ej d'a juntzan̈ tas stzalaj Cajal Jesús yed'oc, a sna ix, yujto syac' val snivanil ix yicoc Dios yed' spensar. Axo ix ayxo vin̈ yetb'eyum, a val tas ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic snaub'tan̈ej ix, yujto sna ix tas syutej yac'an servil vin̈ yetb'eyum ix chi'.

35 Svalb'at juntzan̈ tic d'ayex, palta man̈ yujoc ex in cachanoch vaan svalanb'ati. Palta svalb'ati yic vach' tzeyutej e b'a. Yujto in gana tze c'anab'ajej tas sgana Cajal Jesús, tzeyac'anpax servil d'a smasanil e c'ool.

36 A ticnaic svalb'at d'ayex a ex mamab'il ex, yujto ay ex ay eb' ix eyisil stiempoalxo yoch vin̈ yetb'eyum. Tato tze na'a to vach' tz'och yetb'eyum eb' ix, tato tzeyila' to ay smay scan eb' ix, ujocab' icha e gana. Ochocab' yetb'eyum eb' ix, yujto a jun chi', man̈ muloclaj. 37 Palta tecan ayex ay eb' ix eyisil man̈ yovaliloc tz'och yetb'eyum. Libre eyaj e c'ulan icha e gana. Tato tec'an tzeyutej e b'a e naan yuj eb' ix eyisil max e cha ochlaj yetb'eyum chi', vach' ton tze c'ulej. 38 Yuj chi', a eb' tz'ac'anoch yetb'eyum eb' ix yisil, vach' ton sc'ulej eb'. Axo eb' max ac'anoch yetb'eyum eb' ix, más vach' sc'ulej eb'.

39 A junoc ix ix ay vin̈ yetb'eyum, yacb'an pitzanto vin̈, ichato tzec'b'il ix yed' vin̈ yuj sleyal Dios. Axo tato scham vin̈ jun, libre tz'ajxican ix. Syal yic'lan sb'a ix yed' junocxo vin̈ b'aj scan sgana ix, an̈ej tato creyente vin̈. 40 Palta tzin na a in tic, más vach' yic ix tato maxtzac yic' junocxo vin̈ vinac ix. Tzin na'a to a Yespíritu Dios ayoch ved'oc svalan juntzan̈ tic.

8

A juntzan̈ silab' tz'ac'ji d'a juntzan̈ comon dios

1 A ticnaic, sval yuj juntzan̈ tas tz'ac'ji silab'il d'a juntzan̈ comon dios, slajvi chi' schiji paxi. Yel toni, cojtac co masanil to malaj vach' yoch juntzan̈ comon dios chi', palta tato an̈ej d'a tas cojtac chi' scac'och co pensar, squic'chaan̈ co b'a yuuj. Axo tato sco xajanej eb' yicxo Dios syic' stec'anil eb' cuuj. 2 A eb' jelan snaani, palta max c'ochlaj ijan snaan eb' icha sgana Dios. 3 Palta a eb' xajanab'il Dios yuuj, ojtacab'il pax eb' yuj Dios chi'.

4 A ticnaic ol val yuj juntzan̈ tas schiji ayic toxo ix altajoch d'a juntzan̈ comon dios. A juntzan̈ comon dios chi', cojtac to malaj jab'oc vach' yoch d'a yolyib'an̈q'uinal tic, yujto junn̈ej Dios ay, malaj chavan̈ oxvan̈oc. 5 Ay juntzan̈ comon dios, tz'ec' d'a satchaan̈ yed' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Yujto a eb' anima, man̈ jantacoc juntzan̈ tas syac'och eb' sdiosaloc, yajaliloc. 6 Palta a on̈xo tic, junn̈ej co Diosal, aton co Mam. A co Mam chi', aton b'ojinac masanil tasi. A b'ojinac on̈ paxi, yic vach' sco ch'oxel svach'il. Junn̈ej pax Cajal, aton Jesucristo. Yuuj ayec' masanil tasi. Yuuj ayon̈ pax ec' a on̈ tic.

7 Palta man̈ masaniloc eb' yicxo Dios snachajel juntzan̈ tic yuuj. Ay eb' c'ajanto yed' juntzan̈ comon dios chi'. Yuj chi', ayic schi'an chib'ej eb', yicn̈ej juntzan̈ comon dios chi' snaan eb'. Yujto a jun spensar eb' tz'ac'an cuenta chi', manto tec'anoc. Yuj chi' tz'ixtax spensar eb' ayic schi'an juntzan̈ chib'ej chi' eb'. 8 Palta a juntzan̈ tas sco chi'a, max on̈ sch'olb'itejlaj Dios yuuj. Man toc yujto sco chi'a más vach' on̈, an̈ejtona', tato max co chi'a, man̈ on̈ chucoclaj. 9 Vach'chom libre co chi'an masanil tasi, palta ay smay cuuj sjuviel eb' manta stec'anil. Yuj chi' yovalil squil val co b'a. 10 A exxo snachajel eyuuj to man̈ chucoclaj schiji juntzan̈ chi', palta ay eb' manto tec'c'aj val, manto yojtacoc jun tic eb'. Q'uinaloc syil eb' to tzex em c'ojan vael b'aj ay juntzan̈ syaloch eb' anima sdiosaloc. Tato icha chi', tze montejb'at spensar eb', axo schi'an pax eb' juntzan̈ silab' tz'ac'ji yicoc juntzan̈ comon dios chi'. 11 Tato icha chi' tzeyutej e b'a, sjuviel eb' manta stec'anil chi' eyuuj. Palta ina to yuj eb' ix champax Cristo. 12 Yuj chi', a eb' mantalaj stec'anil chi', tato eyuuj tz'ixtaxel spensar eb', a d'a Cristo tz'och e mul. 13 Yuj chi', q'uinaloc ay junoc mach tz'ixtax spensar yuj junoc tas tzin chi'a, tato icha chi', más vach' maxtzac in chi juntzan̈ chib'ej chi', yic vach' malaj junoc eb' sjuviel vuuj.

9

A tas smoj schaan eb' schecab' Jesucristo

1 A in tic, val yel schecab' in Jesucristo. Vilnac Cajal Jesús chi', yuj chi' ay val valan vic icha eb' schecab' smasanil. A exxo, ochnac ex creyenteal yuj in munlajel d'a yic Cajal Jesús. 2 Vach'chom ay eb' tz'alani to man̈ in schecab'oc Cristo, palta a ex tic eyojtac to schecab' vaji. Ch'oxnab'il eyaji to schecab' in, yujto vuuj eyac'nacoch Cajal Jesús chi' d'a e c'ool.

3 Ay eb' tz'alan chucal d'a in patictac. Palta icha tic svutej valanxi spac d'a eb'. 4 A in tic, ay valan vic in chaan tas tzin va yed' tas svuq'uej. 5 Q'uinaloc ay junoc ix canab' svic'laj in b'a yed'oc ticnaic, ay valan vic vic'an b'eyec' ix ved'oc. Yujto icha chi' syutej sb'a vin̈aj Pedro yed' juntzan̈xo eb' schecab' Cajal Jesús yed' pax eb' yuc'tac Cajal Jesús chi'. 6 ¿Tom max yal vactancan in munlajel yed' vin̈aj Bernabé tic tze na'a? ¿Tom an̈ej juntzan̈xo eb' schecab' chi' ay yalan yic e naani? 7 Ina eb' soldado, ¿tom ay eb' an̈eja' sayan sgasto? Yed' eb' tz'avan junoc tasi, yovalil sva eb' yeluli. An̈ejtona', icha chi' pax eb' tan̈vum noc', ay yalan yic eb' yuc'an yal yim noc'. 8 Palta a juntzan̈ svalb'at tic d'ayex, man̈oclaj eb' anima ay spensar. A d'a ley Moisés, ata' yalnaccan juntzan̈ tic Dios. 9 An̈eja' d'a jun ley chi' tz'ib'ab'ilcan junxo tz'alan icha tic: Man̈ eyac'och spail sti' noc' vacax ayic stec'vi trigo noc', xchi. Man̈ocn̈ej yuj noc' vacax chi' yalnaccan juntzan̈ chi' Dios, 10 palta cuuj paxi. A jun ley chi' tz'ib'ab'ilcani, yic snachajel cuuj. Yujto a eb' d'ocum luum yed' eb' tec'um trigo, ayic smunlaj eb', syac' val och eb' yipoc sc'ool to ol sva eb' yeluli. Icha eb' smunlaj chi', icha chi' caj pax a on̈ schecab' on̈ Cristo tic. 11 Ayic quec'nac d'a e cal, ichato ay tas ec' cavejnaccan d'ayex. A jun chi', yic Dios. Yuj chi', ¿tom man̈ smojoc sco cha co gasto d'ayex, syalelc'ochi aton stojol co munlajel chi'? 12 Ay pax juntzan̈xo eb' ay yalan yic schaan yic d'ayex. Yuj chi' a on̈ tic, yelxo val ec'al ay calan quic d'ayex.

Vach'chom ay calan quic d'ayex, palta manta juneloc sco c'an co gasto d'ayex. Scac' val techaj smasanil, yic vach' nivan yelc'och yab'ixal Cristo d'a b'ajtac tzon̈ ec' caleli. 13 Eyojtacxo, a eb' smunlaj d'a stemplo Dios, a d'a spatic smunlajel eb' chi' scha tas sva'a. Yujto a eb' ay yopisio sn̈usantz'a juntzan̈ silab', syal schi'an schib'ejal noc' noc' sn̈usjitz'a silab'il chi' eb'. 14 An̈ejtona', icha chi' yaj eb' tz'ec' yalel vach' ab'ix yic colnab'il. Yujto yalnaccan Cajal Jesús to yovalil scha sgasto eb' d'a spatic b'aj smunlaj chi'. 15 A in tic, vach'chom ay valan vic in chaan vic yed' eb', palta mantalaj juneloc tzin c'ana'. Ton̈ej svalb'at juntzan̈ tic d'ayex, man̈ yujoc to tzin c'an in gasto d'ayex tzin tz'ib'anb'at juntzan̈ tic. Tzin na'a, más am vach' tzin chami, d'a yichan̈ to tzin c'an in gasto d'ayex. Yuj jun tic ay valan vic in tzalaj d'a yichan̈ Dios. Malaj mach syal yic'anec' jun in tzalajc'olal tic.

16 A in tic, vach'chom tzin ec' valel vach' ab'ix yic colnab'il, palta man̈ yujoc chi' syal vic'anchaan̈ in b'a, yujto yovalil tzin ec' valeli. Te ob'iltac in, tato max in ec' valel jun vach' ab'ix tic. 17 Q'uinaloc tato in munlajel yaji, yovalil am tzin cha in tojol. Palta svaleli yujto vib'an̈ yaj valaneli. Yujto a Dios ac'jinac jun vopisio tic. 18 Yuj chi', a jun spac van in chaan ticnaic, aton tzalajc'olal yujto ix in ec' valel vach' ab'ix d'a nab'an̈ej. Yuj chi' vach'chom ay valan vic in c'anan in gasto d'a spatic vopisio tic, palta malaj tas tzin c'ana'.

19 Vach'chom malaj yalan yic anima d'ayin, palta svac'och in b'a vac'an servil eb' smasanil, yic vach' tzijtum eb' ol in montejoch yicoc Cristo. 20 Ayic ay in ec' d'a scal eb' vetisraelal, icha sb'eyb'al eb', icha pax chi' svutej in b'eyb'al, yic ay eb' tzin montejochi. A eb' chi', ay val och spensar eb' d'a ley Moisés. Yuj chi', ayic ay in ec' yed' eb', vach'chom man̈ ayoc och in pensar d'a jun ley chi' yed' eb', palta tzin c'anab'ajej, yic tzin montejoch eb'. 21 Axo yic ay in ec' d'a scal eb' man̈ israeloc, aton eb' max yac'och spensar d'a jun ley chi', lajan svutej in pensar yed' eb', yic ay eb' ol in montejochi. Palta masanil tiempo, yovalil tzin c'anab'ajej sley Dios, yujto ayoch in pensar d'a sley Cristo ticnaic. 22 Ayic ay in pax ec' d'a scal eb' manto tec'anoc, lajan svutej in b'a yed' eb'. Ichato manto in tec'anoc paxi, yic ay eb' tzin montejochi. Yaln̈ej mach eb' b'aj tzin eq'ui, lajann̈ej svutej in b'a yed' eb' smasanil, yic talaj icha chi' ay eb' ol colchajcanel vuuj. 23 Jantacn̈ej juntzan̈ tzin c'ulej tic, yuj vach' ab'ix yic colnab'il tzin c'ulej, yic ay pax svach'il ol in cha yuuj.

24 Q'uinaloc tato ay eb' ayoch d'a junoc tajnel ticnaic, a carrera syac' eb'. Eyojtacxo, vach'chom syac' carrera chi' eb' smasanil, palta an̈ej jun mach sb'ab'laj c'ochi, a jun chi' schaan spac. Yuj chi', ichocab' syutej sb'a eb' tz'ac'an carrera chi', yovalil icha chi' scutej co b'a d'a yic Cristo, sec yuj chi' ol co cha spac quic junjun on̈. 25 A jantacn̈ej eb' tz'och d'a jun tajnel chi', syil val sb'a eb' d'a masanil tas malaj svach'il. Icha chi' syutej sb'a eb', yujto an̈ej yuj jun chi' scha spac eb'. Palta a spac scha eb' chi', junn̈ej rato tz'eq'ui.9.25 Axo pax spac quic ol co cha a on̈ tic, malaj b'aq'uin̈ ol lajvoc eloc. Yuj chi', yovalil squil val co b'a. 26 A inxo tic, icha junoc mach tz'ac'an carrera chi', syac' val yip yic syac' ganar, icha chi' svutej in b'a d'a yic Dios. Icha eb' stajni d'a mac'val, smac'vaj val eb' yic syac' ganar, icha chi' svutej in b'a a in tic. 27 Tzin cach pax och vaan in nivanil tic. Svil val in b'a sic'lab'il. Yujto vach'chom tzijtum eb' b'aj ix valel slolonel Dios, palta tato max vil in b'a, ay smay tzin paticajcaneli.

10

Max yal calan co b'a d'a juntzan̈ comon dios

1 Ex vuc'tac ex vanab', in gana tzeyojtaquejeli, tas ajnac eb' co mam quicham d'a peca' ayic yochnac tzac'an eb' yuj vin̈aj Moisés. Ec'nac eb' smasanil d'a yalan̈ jun asun, c'axpajnac pax ec' eb' smasanil d'a a' Chacchac Mar. 2 Ichato ac'jinac bautizar eb' yuj jun asun chi' yed' pax d'a a' mar chi'. Ichato ac'jinac och eb' yicoc vin̈aj Moisés d'a jun tiempoal chi'. 3 Jun lajan svanac eb' jun tas yac'naccot Dios d'a satchaan̈. 4 An̈ejtona', masanil eb' uc'annac pax jun a a' yac'naccot Dios, aton jun a' elnaccot d'a sat jun q'uen tenam. A jun q'uen tenam chi', sch'oxnab'il Cristo yaj q'ueen. 5 Vach'chom icha chi' ajnac eb', palta an̈eja' tzijtum eb' malaj svach'il spensar d'a yichan̈ Dios. Yuj chi', sacleminac ajnaccanb'at snivanil eb' d'a jun taquin̈ luum b'aj ec'nac eb' chi'.

6 A juntzan̈ tas janac d'a yib'an̈ eb' chi', ch'oxnab'il yaj d'ayon̈ yic max co nib'ejoch juntzan̈ chucal icha yutejnac eb' snib'anochi. 7 Yuj chi', max yal calan co b'a d'a juntzan̈ comon dios, icha yutejnac sb'a juntzan̈ eb' d'a scal eb' chi'. A Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, a tz'alan yuj eb' icha tic: Ix em c'ojjab' eb' chon̈ab' smasanil, ix va eb', ix yuc'an a' eb'. Ix lajvi chi', ix q'ue b'ulnaj eb' schan̈alvi yed' sc'ulan chucal d'a yichan̈ sdiosal chi', xchicani. 8 Max yal quem d'a ajmulal. Yujto icha chi' yutejnac sb'a juntzan̈ eb' d'a scal eb' chi'. Yuj jun chi', 23 mil eb' chamnac d'a jun c'u. 9 Max yal cac'an proval Cajal Jesús yic squila' tato syac' nivanc'olal. Yujto icha chi' yutejnac sb'a juntzan̈ eb' d'a scal eb' chi', yuj chi' lajvinac el eb' yuj juntzan̈ noc' chan. 10 Max yal calan specal Cajal Jesús chi'. Yujto ay eb' aljinac specal, yuj chi' lajvinac el eb' yuj jun ángel ay yopisio smilancham anima.

11 Masanil juntzan̈ tas janac d'a yib'an̈ eb' co mam quicham chi', ch'oxnab'il yaj d'ayon̈. Tz'ib'ab'ilcan juntzan̈ chi' d'a Slolonel Dios yic scojtaquejeli to ay smay yoch co mul, yujto a on̈ tic, ay on̈xo ec' d'a slajvub' tiempoal. 12 Yuj chi', a mach snaani to te tec'anxo, yovalil syil val sb'a, yujto ay smay sjuvieli. 13 Jantacn̈ej juntzan̈ proval sja d'a quib'an̈, lajann̈ej yed' juntzan̈ sja d'a yib'an̈ eb' anima smasanil. Palta a Dios tz'eln̈ejc'och tas syala'. Max scha on̈ yac' proval junoc tas max techaj cuuj. Ayic sja junjun proval chi', a tz'ac'an tas scutej co colan co b'a d'ay, yic vach' stechaj cuuj.

14 Yuj chi', ex xajanab'il vuuj, man̈ eyal e b'a d'a juntzan̈ comon dios. 15 Svalb'at juntzan̈ tic d'ayex, yujto jelan exxo. Tze cham naej val sic'lab'il tato yel svala'. 16 A jun vaso yic Cajal Jesús, jun scac' yuj diosal yuuj, a sch'oxani to ay calan quic yed' schiq'uil Cristo. An̈ejtona' jun pan spucjiec' d'a co cal, a sch'oxan paxi to ay calan quic d'a snivanil. 17 Vach'chom tzijtum on̈, junn̈ej pan sco va co masanil. Yuj chi', icha jun pan junn̈ej chi', junn̈ej pax nivanil tzon̈ aj co masanil, vach'chom tzijtum on̈. 18 Tze na jab'oc ved'oc tas yutejnac sb'a eb' vetisraelal. A eb' schi'an juntzan̈ silab' sn̈usji d'a yib'an̈ altar, ay yalan yic eb' yed' Dios, yujto a' ay yic jun altar chi'. 19 Mantoc svala' to ay yelc'och juntzan̈ comon dios. An̈ejtona' pax juntzan̈ tas tz'ac'ji silab'il d'ay, man̈ toc svala' to ay yelc'ochi. 20 Palta a jun sval tic, aton yic syac'an juntzan̈ silab' chi' eb' man̈ israeloc, man̈oc d'a Dios syac' eb'. A d'a eb' enemigo, ata' syac' juntzan̈ silab' chi' eb'. Palta malaj in gana ay eyalan eyic yed' eb' enemigo chi'. 21 Max yal co comon uc'lab'an jun vaso yic Cajal Jesús, slajvi chi' scuc'lab'anxi jun yic eb' enemigo chi'. An̈ejtona', max yal co comon vaan jun pan tz'ac'ji d'ayon̈ d'a smexa Cajal Jesús, slajvi chi' sco vaan juntzan̈ tas tz'ac'ji d'a smexa eb' enemigo chi'. 22 ¿Tom co gana sco tzuntzejcot yoval sc'ool Cajal Jesús chi' d'a quib'an̈? ¿Tom a e naani to ec'al co poder d'a yichan̈?

Max yal cac'an ixtaxel spensar junocxo

23 Tecan ayex tzeyal icha tic: Libre co c'ulan masanil tasi. Yel toni, palta man̈ smojoc sco c'ulej smasanil. Yel toni, syaln̈ej co c'ulan juntzan̈ chi' smasanil, palta man̈ masaniloc juntzan̈ chi' tz'ac'an co tec'anil. 24 Junjun on̈, max yal cac'an co gana d'a yol quico'. Yovalil sco say tas scutej cac'an stec'anil juntzan̈xo eb'.

25 Axo ticnaic, yaln̈ej tas chib'ejal schon̈ji b'aj schon̈ji noc' chib'ej, syaln̈ej e manan noc' e chi'a. Man̈ e c'anb'ej b'aj scot noc', yic vach' axo jun tz'ac'an mandar e pensar, max ixtax el yuuj. 26 Yujto a yolyib'an̈q'uinal tic yed' masanil tas ay d'ay, yicn̈ej Cajal Jesús yaj smasanil.

27 Q'uinaloc ay eb' man̈ creyenteoc tzex avtanb'at vael d'a spat. Tato e gana tzex b'ati, syaln̈ej e chi'an masanil tas syac' eb' d'ayex. Man̈ e c'anb'ej d'a eb' b'aj ix cot juntzan̈ syac' eb' chi' d'ayex, yic vach' axo jun tz'ac'an mandar e pensar, max juviel yuuj. 28 Palta tato ay junoc mach tz'alan d'ayex: A jun chib'ej syac' vin̈ tic, ix ac'ji silab'il d'a juntzan̈ comon dios, ta xchi d'ayex, man̈ e chi'a. Yujto a jun tz'alan d'ayex chi', ay smay, talaj sjuviel jun tz'ac'an mandar spensar eyuuj. 29 Svalb'at juntzan̈ tic d'ayex, yic man̈ eyuujoc sjuviel spensar eb' mantalaj stec'anil. Man̈ yujoc jun tz'ac'an mandar e pensar chi', svalb'at juntzan̈ tic d'ayex.

Palta tecan ayex tzeyal icha tic: A on̈ tic syaln̈ej co chi'an masanil tasi. Yuj chi', ¿tas yuj tzon̈ yalub'tan̈ej juntzan̈xo eb' xiv schi'an noc' chib'ej chi'? 30 Tato scac' yuj diosal d'a Dios yuj noc' chib'ej chi', sco chi'an noc', malaj mach syal yalan chucal d'a co patic, tecan xe chi. Tecan ayex icha chi' tze na ticnaic. 31 Palta svalb'at d'ayex, vach'chom tzon̈ va'i, ma scuq'uej junoc tasi, yaln̈ejocab' tas sco c'ulej, co c'ulejocab'i yic squic'anchaan̈ Dios. 32 Vach'chom eb' israel, ma eb' man̈ israeloc, max yal cac'an juvoquel spensar eb'. An̈ejtona' eb' yiglesia Dios, max yal cac'an juvoquel spensar eb'. 33 A inxo tic, yuj jantacn̈ej tas tzin c'ulej, svac'lej vac'an stzalajc'olal eb' anima smasanil. Man̈toc munil tzin sayec' in vach'il d'a yol vico', palta tzin say yic juntzan̈xo anima, yic vach' ta icha chi' ol colchajel eb'.

11

1 Yuj chi', icha svutej in b'a in c'anab'ajan tas yutejnac sb'a Cristo, ichocab' chi' tzeyutej e b'a.

A tas smoj syutej sb'a eb' ix ix d'a culto

2 Ex vuc'tac ex vanab', tzex val vach'il, yujto masanil tiempo tzin e nacoti, yujto van e c'anab'ajan pax juntzan̈ c'ayb'ub'al valnaccan d'ayex. 3 Palta in gana tzeyojtaquejeli to a Cristo Yajal yaj d'a junjun eb' vin̈ vinac, ichato sjolomal yaj d'a eb' vin̈. Axo vin̈ yetb'eyum junjun eb' ix ix, a vin̈ yajal yaj d'a eb' ix, icha yaj Dios, yujto A' Yajal yaj d'a Cristo. 4 A junoc vin̈ vinac, ayic slesalvi vin̈, mato ayic syalanel slolonel Dios vin̈, tato ayq'ue junoc tas d'a sjolom vin̈, syac' q'uixvelal sjolom vin̈ chi'. 5 Axo eb' ix ix, tato malaj jab'oc sc'ox eb' ix ayq'uei, ayic slesalvi eb' ix, mato ayic syalanel slolonel Dios eb' ix, syac' q'uixvelal sjolom eb' ix chi'.11.5 Ichato joxb'ilel sjolom eb' ix chi'. 6 Tato ay eb' ix max yal sc'ool syac'q'ue sc'ox, vach' joxchajocab' el xil sjolom eb' ix chi'. Axo tato sq'uixvi eb' ix sjoxchajel xil sjolom chi', yac'ocab' q'ue sc'ox eb' ix. 7 A on̈ vinac on̈, man̈ smojoc scac'q'ue co c'ox, yujto ichato yechel Dios caji, sco ch'oxanel svach'il. Axo eb' ix ix tzon̈ ch'oxanel a on̈ vinac on̈ tic. 8 Yujto ayic sb'oannac jun vin̈ b'ab'el vinac Dios, man̈oc d'a ix ix elnaccot vin̈, palta a ix ix chi', a d'a vin̈ elnaccot ix. 9 A ix ix chi', b'ob'il ix yuj svach'il vin̈ vinac. Man̈ yujoc svach'il ix b'ob'il vin̈ vinac chi'. 10 Yuj chi', smoj syac'q'ue sc'ox eb' ix. Icha chi' tz'aj sch'oxanel eb' ix to ayoch eb' ix d'a yalan̈ smandar vin̈ yetb'eyum. Smoj ton icha chi' syutej sb'a eb' ix, yujto q'uelanoch eb' ángel d'ayon̈. 11 Palta a d'a yichan̈ Cajal Jesús, man̈ocn̈ejlaj vin̈ vinac ay yelc'ochi, man̈ocn̈ejpaxlaj ix ix ay yelc'ochi. 12 Yel toni, a d'a vin̈ vinac chi' elnaccot ix b'ab'el ix. Axo ticnaic, a d'a eb' ix tzon̈ pitzvielta. Palta co masanil a Dios b'ojinac on̈.

13 A exxo, naec ved'oc, ¿tom smoj slesalvi junoc ix ix d'a Dios ayic malaj sc'ox ix? 14 Ina yojtac anima smasanil, tato a on̈ vinac on̈ tic nivac xil co jolom icha junoc ix ix, tzon̈ q'uixvi. 15 Axo eb' ix ix, tato nivac xil sjolom eb' ix, vach' yilji eb' ix yuuj. A yopisio xil sjolom eb' ix chi', a sch'oxani to smoj syac'q'ue sc'ox eb' ix. 16 Tato ayex mach ex scot eyoval d'a jun c'ayb'ub'al tic, yovalil snachajel eyuuj to a on̈ tic, toxon max co cha junocxo ch'oc b'eyb'al. An̈ejtona', icha pax chi' yaj eb' creyente d'a junjun yiglesia Dios, max scha junocxo ch'oc b'eyb'al eb'.

A eb' man̈ vach'oc syutej sb'a d'a Santa Cena

17 Ay juntzan̈xo tas ol valb'at d'ayex. Palta maxto yal ex valan vach'il, yujto ayex ayto e paltail. Yujto ayic tze molb'an e b'a ta', malaj jab'oc svach'il tze cha'a. Ton̈ej tzex juviel yuuj. 18 Yuj chi' a jun tic ol in b'ab'laj alejb'at d'ayex. Svab'i to a b'aj tze molb'ej e b'a d'a e culto, man̈ lajanoc tas tze na'a. Palta a tz'aj in naani to yel juntzan̈ svab' chi'. 19 Tecan yovalil ay pojlajb'ail d'a e cal, yic scheclajelta mach eb' nivan yelc'och d'a e cal chi'. 20 Yuj chi', ayic tze molb'an e b'a, man̈ yicoc Cajal Jesús jun cena tze va chi'.11.20 21 Yujto ayic van sc'och yorail jun cena chi', ton̈ej tze comon yamejoch e vaan eyic d'a elan̈chamel junjun ex. Yuj chi' ayex maxtzac e cha eyico', ton̈ej ste och e vejel. Ay ex pax tzex och uc'uman̈il yuuj. 22 ¿Tom malaj e pat junjun ex b'aj syal e va'i, tzeyuc'an a'? ¿Tom e gana tzeyac' q'uixvelal junoc mach meb'a'? Ayic tze c'ulan juntzan̈ chi', tze patiquejel eb', palta yiglesia pax Dios eb' eyed'oc. ¿Tas tze na'a? ¿Tom ol yal valan e vach'il yuj juntzan̈ tze c'ulej chi'? Maay, max yal-laj.

A Santa Cena

(Mt 26.26-29; Mr 14.22-25; Lc 22.14-20)

23 A juntzan̈ c'ayb'ub'al yic cena valnaccan d'ayex, a Cajal Jesús ac'jinaccan vojtaquejeli. Aton juntzan̈ chi' ol valxib'at d'ayex: D'a jun ac'val ix ac'jioch Cajal Jesús chi' d'a yol sc'ab' eb' ix milani. Ayic manto yamchaji, ix yic'anchaan̈ ixim pan. 24 Ix lajvi yac'an yuj diosal yuj ixim, ix spojanb'at ixim pan chi'. Ix yalan d'a eb' sc'ayb'um: Vaan̈ec. A jun tic, aton in nivanil ol yab' syail eyuuj. Ayic tze c'ulan jun tic, tzin e nacoti, xchi. 25 An̈ejtona' icha chi' ix yutej yic'anchaan̈ jun vaso ayic ix lajvi sva eb', ix yalan d'a eb': A tas ay d'a yol jun vaso tic, a sch'oxan junxo strato Dios. Yuj in chiq'uil, ol elc'och jun strato tic. Ayic tzeyuc'an jun tic d'a juntac el, icha tic ol eyutoc, yic ol in e nacoti, xchi Jesucristo chi'.11.25 26 A juntac el sco va jun pan tic, ayic scuc'lab'an pax jun vaso tic, syalelc'ochi to van calanxiel schamel Cajal Jesús. Ichan̈ej chi' ol co c'uloc masanto ol jaxoc.

A tas scutej co b'a d'a Santa Cena

27 Yuj chi', tato ay mach malaj yelc'och d'ay ayic svaan jun pan tic, ayic syuc'lab'an pax jun vaso tic, tz'och smul d'a snivanil Cajal Jesús yed' d'a schiq'uil. 28 Yuj chi', yovalil sco cham naej junjun on̈ tas caji, ayic mantzac co va jun pan tic yed' yic scuc'lab'an jun vaso tic. 29 Yujto ayic sco vaani, scuc'ani, tato max cham val co naan snivanil Cajal Jesús, squic'cot yaelal d'a quib'an̈. 30 Yuj juntzan̈ tic, tzijtum eb' spenaayax d'a e cal, ay eb' tz'ontac, ay pax eb' schami. 31 Palta tato sco ch'olb'itej tas caj junjun on̈, a Cajal Jesús man̈xo yovaliloc tzon̈ sch'olb'itej. 32 Ayic tzon̈ sch'olb'itan Cajal Jesús chi', syac'och co yaelal, yic vach' max on̈ b'atcan d'a junxo nivan yaelal yed' eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic.

33 Yuj chi', ex vuc'tac ex vanab', ayic tze molb'an e b'a yuj jun cena tic, slaj e tan̈vej e b'a, yic molann̈ej tzex va e masanil. 34 Tato ayex mach ex ay e vejel, yovalil tzex cham vacan d'a e pat, yic icha chi' vach' ol eyutoc e b'a ayic tze molb'an e b'a ta'. Axo Dios, man̈ ol yac'cotlaj eyaelal. Axo juntzan̈xo tas tzato yac' palta d'ayex, ol to in b'o yaji ayic ol in c'och d'ayex ta'.

12

A tas tz'ac'ji co c'ulej yuj Yespíritu Dios

1 Ex vuc'tac ex vanab', in gana snachajel eyuuj tastac juntzan̈ opisio syac' Yespíritu Dios d'ayon̈ junjun on̈. 2 Eyojtacxo to ayic manto ex och creyenteal, ix ex ic'jib'at d'a juntzan̈ ix eyaloch e diosaloc. Tzex b'at tic, tzex b'at tic e sayan ec' juntzan̈ max yal-laj slolon chi'. 3 Yuj chi', in gana tzeyojtaquejel juntzan̈xo tic. Tato ay junoc mach tz'alani: Cotocab' yoval sc'ool Dios d'a yib'an̈ Jesús, tato xchi, a jun chi', man̈ ayoc och Yespíritu Dios yed'oc syalani. Tato ay junoc mach tz'alani: A Jesús, Vajal, tato xchi, axon̈ej yuj Yespíritu Dios syal yalan icha chi'.

4 A on̈ tic, ch'occh'oc copisio sco cha junjun on̈, palta junn̈ej mach tz'ac'an d'ayon̈, aton Yespíritu Dios. 5 Ch'occh'oc scutej cac'an servil junjun on̈, palta junn̈ej mach scac' servil co masanil, aton Cajal Jesús. 6 An̈ejtona', ch'occh'oc co munlajel junjun on̈, palta junn̈ej Dios van smunlaj qued' co masanil. 7 A tz'ac'an junoc opisio d'ayon̈ junjun on̈, yic sch'oxani to ayoch Yespíritu chi' qued'oc, yic co vach'iloc co masanil. 8 Yuj Yespíritu tic, ay eb' tz'ac'ji yal sjelanil Dios, ay pax eb' snachajel yuj sc'ayb'ani. 9 Yuj Yespíritu tic, ay pax eb' svach' aq'uejoch Dios d'a sc'ool. Yuuj paxi, ay eb' tz'ac'ji spoder yac'anxi b'oxoc sc'ool eb' penaay. 10 Ay eb' tz'ac'ji spoder sch'oxanel juntzan̈ milagro yuuj. Ay pax eb' tz'ac'ji yalel slolonel Dios yuuj. Yuj Yespíritu tic, ay eb' tz'ac'ji yojtaquejeli tato a' ayoch yed' junoc mach, mato a junoc enemigo ayoch yed'oc. Yuuj ay pax eb' tz'ac'ji lolon d'a juntzan̈ ch'occh'oc tial. Ay pax juntzan̈xo eb' tz'ac'ji alanel tas syalelc'och jun syal eb' chi'. 11 Tzijtum val juntzan̈ tas tz'ac'ji co c'ulej, palta junn̈ej Espíritu tz'ac'an co c'ulej. Ch'occh'oc tas syac' co c'ulej junjun on̈, ato syala' tas sgana d'ayon̈.

Ichato junn̈ej nivanil caj co masanil

12 A jun co nivanil tic, vach'chom tzijtum macan̈il yaji, palta junn̈ej. Icha juntzan̈ tas ayoch d'a co nivanil tic, icha chi' cajoch d'a Cristo. Ichato snivanil Cristo caj co masanil. 13 Yujto co masanil, vach'chom israel on̈, mato maay, palta junn̈ej caj co masanil. Vach'chom ayon̈ och checab'oc d'a junoc anima, ma quic co b'a co ch'ocoj, palta junn̈ej caji. Yujto ayic ix on̈ ac'ji bautizar, junn̈ej ix on̈ ajcan yed' Cristo. Yujn̈ej Yespíritu Dios, ichato junn̈ej nivanil caji, yujto a ochnaccan d'ayon̈ co masanil.

14 Ilecnab' co nivanil tic. Tzijtum macan̈il yaji, man̈ junocn̈ej. 15 Q'uinaloc a voc tz'alan ticnaic: A in tic, man̈ in c'ab'oc, yuj chi' malaj voch d'a jun nivanil tic, tato xchi. Vach'chom syal icha chi', palta an̈eja' yic jun in nivanil tic. 16 Ma tato a jun in chiquin tic tz'alan ticnaic: A in tic, man̈ in yol satoc, yuj chi' man̈ in yicoc jun nivanil tic, tato xchi. Vach'chom syal icha chi', palta an̈eja' yic jun in nivanil tic. 17 Q'uinaloc a jun in nivanil tic, nab'a yol satn̈ej yaji, tato icha chi', ¿tas svutej vab'ani? Q'uinaloc nab'a chiquinn̈ej yaji, tato icha chi', ¿tas pax svutej in suc'lan junoc tasi? 18 Palta a Dios ix b'oan junjun tas d'a co nivanil tic icha sgana. 19 Q'uinaloc a jun co nivanil tic, junn̈ej tas ay d'ay, tato icha chi', man̈ nivaniloc. 20 Cojtac to tzijtum macan̈il yaj co nivanil tic, palta junn̈ej yaji.

21 A yol co sat, max yal-laj yalan d'a co c'ab' to malaj yopisio yuuj. An̈ejtona' co jolom, max yal-laj yalan d'a coc to malaj yopisio yuuj. 22 Ay juntzan̈ yetb'eyum co nivanil tic, ichato malaj yopisio, palta aton juntzan̈ tic más ay yopisio cuuj. 23  Yed' pax juntzan̈ yetb'eyum co nivanil tic, ichato malaj yelc'ochi, palta aton val juntzan̈ chi' más ay yelc'och d'ayon̈. A juntzan̈ man̈ smojoc yilji, a' scac'och spichul. Icha chi' scutej co ch'oxani to ay yelc'och d'ayon̈. 24 Axo juntzan̈ tas vach' yilji, man̈ yovaliloc scac'och spichul. Icha chi' ix yutej Dios sb'oan co nivanil tic, sec yuj chi' a juntzan̈ malaj yelc'ochi, a juntzan̈ chi' nivan yelc'och d'ayon̈. 25 Yuj chi' max yal-laj spojan sb'a co nivanil tic, yujto scol-laj sb'a junjun macan̈. 26 Q'uinaloc ay junoc syab' syail, an̈eja' syab' pax syail smasanil yed'oc. Tato ay pax junoc stzalaji, stzalaj smasanil yed'oc.

27 Yuj chi' a on̈ tic, ichato snivanil Cristo caji. Icha junjun macan̈ ay d'a snivanil chi', icha chi' cajoch co masanil d'ay. 28 Yuj chi' ay on̈ ix yac' copisio Dios d'a yiglesia. D'a sb'ab'elal, schecab' Cristo caji. Schab'il, tz'ac'ji copisio calanel slolonel Dios. Yoxil, ay on̈ c'ayb'um on̈. An̈ejtona', ay on̈ sco ch'oxel milagro. Ay on̈ syal cac'an b'oxoc sc'ool eb' penaay. Ay on̈ syal tzon̈ colvaji. Ay on̈ tzon̈ cachvaji. Ay on̈ pax tzon̈ lolon d'a juntzan̈xo ch'oc tial. 29 Palta man̈ on̈ schecab'oc Cristo co masanil. Man̈ co masaniloc tz'ac'ji copisio calanel slolonel Dios. Man̈ on̈ c'ayb'umoc co masanil. Max yal-laj co ch'oxan milagro co masanil. 30 Man̈ co masaniloc syal cac'an b'oxoc sc'ool eb' penaay. Man̈ co masaniloc syal tzon̈ lolon d'a juntzan̈ ch'occh'oc tial. An̈ejtona', man̈ co masaniloc syal calani tas syalelc'och juntzan̈ ch'occh'oc tial chi'. 31 Yuj chi', tzeyac' eyip e sayan juntzan̈ opisio más nivan yelc'och syac' Dios. Palta ayto val junxo modo más vach' ol val d'ayex.

13

Sco xajanej co b'a

1 Q'uinaloc tato te jelan on̈ calan juntzan̈ ti' tz'alchaj d'a yolyib'an̈q'uinal tic yed' calan pax sti' eb' ángel, palta tato max co xajanej co b'a, lajan quelc'och icha junoc tan̈b'il, mato icha juntzan̈ pachquiltac son ton̈ej stzin̈iljub'i. 2 Vach'chom ac'b'il copisio calanel slolonel Dios, vach'chom snachajel masanil tas mantalaj mach ojtannac cuuj, taxon̈ej cojtac masanil tas d'a yolyib'an̈q'uinal tic, vach'chom scac' val och Dios d'a co c'ool, yic syal quic'anel junoc vitz d'a yed'tal, palta tato max co xajanej co b'a, te malaj jab'oc quelc'ochi. 3 Vach'chom sco siej masanil tas ay d'ayon̈ d'a eb' meb'a', mato scac'och co b'a d'a yol sc'ab' chamel yic stz'ab'at co nivanil tic, palta tato max co xajanej co b'a, nab'an̈ej squixtej co b'a, malaj jab'oc spac ol co cha'a.

4 Ol vala' tas scutej co b'a, tato yel sco xajanej co b'a: Te nivan scutej co c'ool d'a eb' quetanimail, sco ch'oxan pax co vach'c'olal d'a eb'. Max quiloch co c'ool d'a junocxo. Malaj b'aj squic'chaan̈ co b'a, malaj pax b'aj scac' ac'umtaquil. 5 Tato yel sco xajanej co b'a, malaj b'aj scac' q'uixvelal junocxo mach. Co gana man̈oc on̈n̈ej ay calan quico'. Man̈ utzinoc scutej co c'ool. Malaj b'aj sco na tas scutej co pacan co b'a d'a eb' quetanimail. 6 Max on̈ tzalaj yuj junoc chucal sc'ulej junoc anima. An̈ej val juntzan̈ yel tzon̈ tzalaj yed'oc. 7 Tato yel sco xajanej co b'a, scac' techaj masanil tasi, scac'och d'a co c'ool to vach'n̈ej sc'ulej eb' quetanimail, scac'n̈ejoch eb' yipoc co c'ool. Yaln̈ej tas junoc sja d'a quib'an̈, tec'ann̈ej scutej co b'a.

8 A jun b'aj sco xajanej co b'a tic, malaj b'aq'uin̈ ol lajvoc. Ay jun tiempoal ol javoc, man̈xo yovaliloc ay mach tz'ac'ji yopisio yuj Dios yalanel slolonel. A d'a jun tiempoal chi', man̈xo yovaliloc ay mach slolon d'a juntzan̈ ch'occh'oc tial. An̈ejtona', man̈xa yopisio co jelanil tic ta'. 9 A ticnaic manto tz'acanoc co jelanil. An̈ejtona', manto tz'acanoc scutej calanel slolonel Dios. 10 Palta ayic ol tz'acvoc smasanil, ato ta' ol lajvoc yopisio masanil juntzan̈ man̈ tz'acanoc sco c'ulej tic.

11 A in tic, ayic unin in, in lolon icha slolon eb' cotac unin. In nanac juntzan̈ tas icha sna eb' unin chi', yujto lajan in pensar yed' eb'. Axo ticnaic, icham vinac inxo, yuj chi' vactejnaccan in b'eyb'al yic vuninal chi'. Icha vaji ayic unin in chi', icha chi' caj co masanil, 12 yujto a ticnaic, maxto nachajel val yic Dios cuuj. Ichato van quilan juntzan̈ tas d'a junoc nen tzaxo moymon quilani. Palta a d'a jun tiempoal ayic ol tz'acvoc masanil tas chi', sic'lab'il ol quil masanil. A ticnaic, manto tz'acvilaj cojtacanel yic Dios, palta a d'a jun tiempoal chi', ol cojtaquejeli. Icha ix aj on̈ yojtacanel Dios ticnaic, icha chi' ol aj cojtacanel smasanil ta'. 13 A ticnaic, scac'och Dios d'a co c'ool, scac'anpax och yipoc co c'ool. Sco xajanej Dios yed' eb' quetanimail. A oxe' sco c'ulej tic, ay yopisio d'a masanil tiempo. Palta ay junxo ec'al d'a yichan̈ chab' tic, aton co xajanan Dios yed' eb' quetanimail.

14

Juntzan̈ ch'occh'oc tial

1 Tzeyac' val eyip e xajanan e b'a junjun ex. An̈ejtona' tzeyac' pax eyip e sayan juntzan̈ opisio syac' Yespíritu Dios d'ayex. Ay jun opisio más vach', aton jun aloj el slolonel Dios. 2 Ay juntzan̈ eb' syal slolon d'a juntzan̈ ch'occh'oc tial. A d'a Dios slolon eb', man̈oclaj d'a anima, yujto malaj mach tz'ab'an tas syal eb'. Aton Yespíritu Dios tz'ac'an yal eb', palta malaj junoc mach snachajel yuuj. 3 Palta a mach tz'alanel slolonel Dios, a d'a eb' yetanimail eb' syaleli, yic vach' stec'c'aj eb'. Tato icha chi', svach' nachajel yuj eb', tz'ac'jipax snivanil sc'ool eb'. 4 A eb' slolon d'a juntzan̈ ch'occh'oc tial, munil stec'c'aj eb' sch'ocoj. Palta axo eb' tz'alanel slolonel Dios, aton eb' tz'ac'an stec'anil eb' yetcreyenteal.

5 In gana tzex lolon d'a juntzan̈ ch'occh'oc tial e masanil. Palta tzin nib'ej val to a slolonel Dios tzeyaleli. Yujto a jun tic, más val ay yopisio d'a yichan̈ juntzan̈ ch'occh'oc tial chi'. A juntzan̈ chi', ay ton yopisio tato ay mach tzuji snaaneli tas val syalelc'ochi, yic vach' tz'och stec'anil eb' creyente chi' yuuj. 6 Yuj chi', ex vuc'tac ex vanab', q'uinaloc tzin c'och valel juntzan̈ ch'oc tial d'ayex ticnaic, ¿tas val jab'oc svach'il tzeyic'cani? An̈ej tato svac' eyojtaquejel juntzan̈ tas ac'b'il d'ayin yuj Dios, juntzan̈ sjelanil, mato svalel slolonel Dios yed' juntzan̈xo c'ayb'ub'al d'ayex, an̈ej yuj chi' syal eyic'an svach'il.

7 Q'uinaloc tato ay juntzan̈ son ticnaic, tz'oc' junoc flauta, sc'an̈ pax junoc arpa. Tato ton̈ej sn̈ilili sjaj, ¿tom scab'i tas jajil b'aj van sc'an̈ junjun? 8 Q'uinaloc tato ay junoc oval ticnaic, ayic sc'och yorail sb'at eb' soldado, tz'oc' strompeta eb', sb'at eb'. Palta tato man̈oclaj yaj yoc' q'ueen tz'aj yoq'ui, ¿tom syal yac'an lista sb'a eb' sb'at d'a oval chi'? 9 An̈ejtona', ich on̈ ta', tato scal juntzan̈ lolonel malaj mach tz'ab'ani, ¿tas ol aj snachajel yuj eb' tas scala'? Nab'an̈ej am tzon̈ comon lolon icha chi'. 10 A ticnaic, tzijtum macan̈il ti' ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Masanil juntzan̈ ti' chi', ay val yelc'och junjun. 11 Q'uinaloc tato ay junoc mach sloloni, palta max cab'laj tas syala', tato icha chi', ichato ch'oc chon̈ab'il caj d'ay. An̈ejtona', ichato ch'oc chon̈ab'il yaj pax d'ayon̈. 12 Vojtacxo to e gana juntzan̈ opisio syac' Yespíritu Dios d'ayex. Yuj chi', svala' to tzeyac' val eyip yic vach' ol e cha jun opisio más vach'. Tato icha chi', ol yal eyac'an stec'anil eb' eyetcreyenteal. 13 Yuj chi', tato ay junoc mach tz'ac'ji lolon d'a junoc ch'oc ti'al, yovalil sc'an d'a Dios yic syal yalani tas syalelc'och jun chi'. 14 Q'uinaloc tato d'a junoc ch'oc tial tzin lesalvi ticnaic, a in pixan, slesalvi, palta axo in pensar max nachajel yuuj tas juntzan̈ sval chi'. 15 Yuj chi', ¿tas am sco c'ulej tze na'a? Man̈ocn̈ej yed' co pixan tzon̈ lesalvi. Yovalil tzon̈ lesalvi pax yed' co pensar yic snachajel cuuj. An̈ejtona', ayic tzon̈ b'itani, man̈ ton̈ejoc tzon̈ b'itan yed' co pixan. Yovalil tzon̈ b'itan pax yed' co pensar, yic vach' snachajel cuuj. 16 Q'uinaloc tato ay junoc ex ticnaic, tzeyal vach' lolonel d'a Dios d'a junoc ch'oc ti'al, tato icha chi', an̈ej yed' e pixan tzeyala'. Axo eb' ayec' eyed'oc, max nachajel yuj eb' tas jun tzeyal chi'. Yuj chi', ayic tzeyac'an yuj diosal d'a Dios, max yal junn̈ej slesalvi eb' eyed'oc. 17 Vach'chom vach' jun e lesal chi' ayic tzeyac'an yuj diosal chi', palta malaj mach tz'ac'ji stec'anil yuuj. 18 Yuj val dios d'a co Mam Dios yujto más val syal in lolon d'a juntzan̈ ch'occh'oc tial chi' d'a eyichan̈ e masanil. 19 Palta ayic sco molb'an co b'a d'a culto, más vach' a e ti' svala' yic tzex in c'ayb'ej. Yujto vach'chom oye'n̈ej b'elan̈ lolonel sval d'ayex d'a e ti' chi', palta ec'al yopisio d'a yichan̈ lajun̈eoc mil lolonel max nachajel eyuuj.

20 Ex vuc'tac ex vanab', man̈ ichoc eb' unin tzeyutej e b'a e naan juntzan̈ tic. Axo e b'eyb'al, ichaocab' yic eb' nenetac unin, icha chi' tzeyutej, yujto max saylaj chucal eb', ichocab' ta tzeyutej e b'a. Tec'an val tzeyutej e pensar, yujto man̈ ex uninoc. 21 A d'a sley Dios, tz'ib'yajcan icha tic: A in tic ol in lolon d'a jun chon̈ab' tic d'a juntzan̈ ch'occh'oc tial yed' d'a sti' eb' ch'occh'oc chon̈ab'il. Palta an̈eja' man̈ ol yac'och spensar eb' d'ayin, xchi Dios Cajal. 22 Yuj chi', a juntzan̈ ch'occh'oc tial tz'alji, ch'oxnab'il yajcan d'a eb' man̈ creyenteoc, man̈oc d'a eb' creyente. Palta ayic tz'aljiel slolonel Dios, yic eb' creyente yaji, man̈oc eb' man̈ creyenteoc ay yico'. 23 Q'uinaloc tze molb'ej e b'a e masanil a ex creyente ex ta', mato a ex masanil ex tzex lolon d'a juntzan̈ ch'occh'oc ti'al, tato sc'och junoc man̈ creyenteoc, mato man̈ yojtacoc tas yaj jun quic tic, tecan syal icha tic: Ichato ay tas scot d'a sjolom eb', xchama. 24 Palta q'uinaloc van eyalanel slolonel Dios e masanil, ayic sc'och junoc man̈ creyenteoc, vach'chom man̈ yojtacoc tas yaj jun quic tic, snachajel yuuj to ay smul. Sb'eyc'olej sb'a ayic syab'an tas tzeyal junjun ex. 25 Ichato chi' scheclajeli tas ay d'a spensar. Yuj chi', tz'em cuman, syalan sb'a d'a Dios. Axom syalani: Yel toni, ay val och Dios eyed'oc, xchama.

Vach'ocab' scutej co c'ulan masanil tasi

26 Yuj chi' ex vuc'tac ex vanab', ol valb'at d'ayex tas yovalil tzeyutej e b'a ta' ayic tze molb'an e b'a. Ay ex tzex b'itani, ayex tzeyac' junoc c'ayb'ub'al, ayex tzeyaleli tas syac' Dios d'ayex, ayex tzex lolon d'a junoc ch'oc tial, ayex pax tzeyala' tas syalelc'och jun tzeyal chi'. A masanil tas tze c'ulej chi', c'ulejec yic tzex tec'c'aj e masanil. 27 Tato ayex tzex lolon d'a juntzan̈ ch'occh'oc tial, chavan̈ ma oxvan̈exn̈ej tzex loloni. Junjunal tzeyal eyico'. An̈ejtona' yovalil ay junoc ex tzeyala' tas syalelc'ochi. 28 Tato malaj mach syal yalani tas syalelc'och jun chi', más vach' max ex lolonlaj d'a juntzan̈ ch'occh'oc tial b'aj tze molb'ej e b'a chi'. Más vach' munil tzex lesalvi d'a Dios e ch'ocoj. 29 An̈ejtona', tato ayex tzeyalel slolonel Dios, chavaan̈ ma oxvan̈exn̈ej tzeyaleli. A exxo e masanil, tzeyac' val och e chiquin d'a tas tz'alji d'ayex, yic snachajel eyuuj. 30 Q'uinaloc tato ay junoc ex van eyalanel slolonel Dios d'a e cal chi'. Palta tato ay junocxo tz'ac'ji yal junocxo tas yuj Dios, yovalil tzex och vaan eyalan eyic chi', syalan yic junxo chi'. 31 Tato icha chi', a jantac ex tz'ac'ji eyalel slolonel Dios, junjunal syal eyalan eyico', yic vach' tzeyic' e c'ayb'ub'al e masanil, tzeyic'an pax e tec'anil. 32 Mach ex tz'ac'ji eyalel slolonel Dios, tzeyil val e b'a, yic junjunal tzeyal eyico'. 33 Tato ton̈ej tzon̈ q'ue somnaj calani, man̈oc d'a Dios scot jun chi', yujto a Dios chi' sgana to a d'a stzolal tzon̈ loloni.

A syutej sb'a eb' creyente d'a junjun iglesia to a eb' ix ix numan tz'aj eb' ix. 34 An̈ejtona', icha chi' d'ayex, yovalil numan tz'aj eb' ix ix b'aj tze molb'ej e b'a, yujto malaj spermiso eb' ix slolon d'a culto. Sc'anab'ajejocab' eb' ix, yujto icha chi' syal sley Dios. 35 Tato ay junoc eb' ix sgana sc'anb'an junoc tas, yovalil a d'a vin̈ yetb'eyum ix sc'anb'ej yab'i ayic sc'ochxi eb' d'a spat. Yujto man̈ smojoc slolon eb' ix d'a culto chi'.

36 Yovalil tze nacoti to man̈oc d'ayex ix b'ab'laj ac'ji slolonel Dios chi'. An̈ejtona', man̈ e ch'ocojoc ix e cha slolonel Dios chi'. 37 Tato ayex tze na'a to ay eyopisio eyalanel slolonel Dios, mato tze na'a to a Yespíritu Dios smunlaj d'ayex, nachajocab'el eyuuj to schecnab'il Cajal Jesús yaj juntzan̈ tzin tz'ib'ejb'at tic d'ayex. 38 Tato ay eb' malaj yelc'och juntzan̈ checnab'il tic d'a sat, an̈ejtona' malajocab' pax yelc'och eb' d'ayex.

39 Yuj chi', ex vuc'tac ex vanab', tzeyac' eyip, sec yuj chi' ol yal eyalanel slolonel Dios. Axo eb' slolon d'a juntzan̈ ch'occh'oc tial, man̈ e cachoch vaan eb'. 40 Vach'n̈ej tzeyutej e b'oan masanil tasi, ichaocab' val d'a stzolal tzeyutej.

15

Yab'ixal yic ix pitzvixi Cristo

1 A ticnaic, ex vuc'tac ex vanab', in gana tze nacot jun vach' ab'ix yic colnab'il valnaccan d'ayex. A jun ab'ix tic, e chanacxo. Tec'an exxo d'ay ticnaic. 2 Tato an̈eja' ayoch e pensar d'a jun ab'ix valnaccan d'ayex chi', tato yel eyac'nacoch d'a e c'ool, ay e colnab'il yuuj. 3 A juntzan̈ c'ayb'ub'al in chanac, aton ix val d'ayex. A juntzan̈ te nivac yelc'och ix val d'ayex. To a Cristo ix cham yuj co mul, icha yaj stz'ib'chajcan d'a Slolonel Dios. 4 Ix mucchaji, palta ix pitzvixi d'a schab'jial, icha yaj stz'ib'chajpaxcan d'a Slolonel chi'. 5 Ix sch'ox sb'a d'a vin̈aj Pedro. Ichato chi' ix sch'oxan sb'a d'a juntzan̈xo eb' schecab'. 6 Ix lajvi chi', ix sch'oxan sb'a d'a juntzan̈xo eb' quetcreyenteal, ec'al am oye' ciento sb'isul eb', ayic molanec' eb' ix yilan eb' smasanil. Tzijtumto eb' pitzan ticnaic, palta ay jayvan̈ eb' chamnacxo. 7 An̈ejtona', ix sch'ox sb'a d'a vin̈aj Jacobo. Ix lajvi chi', ix sch'oxan sb'a d'a eb' schecab' smasanil.

8 Slajvub'alxo ix sch'oxanpax sb'a d'ayin. Yujto icha junoc unin manto yaljub'aloc, icha chi' vaji. Yujto slajvub'alxo ix in och schecab'oc. 9 Yuj chi', a in tic malaj velc'och d'a scal juntzan̈xo eb' schecab' Jesucristo chi'. Man̈ smojoc pax valji schecab'oc Jesús yed' eb', yujto vac'nac val och yaelal d'a yib'an̈ eb' yiglesia Dios. 10 Palta yujn̈ej svach'c'olal Dios schecab' Cristo vaj ticnaic. Man̈ nab'an̈ejoc ix sch'ox svach'c'olal tic d'ayin, yujto ec'to in munlaj d'a yichan̈ eb' vetb'eyum chi' smasanil. Palta man̈oc in tzin munlaj in ch'ocoj. A Dios smunlaj ved'oc yuj svach'c'olal. 11 Yuj chi', vach'chom a in tzin munlaji, vach'chom a eb' chi' smunlaji, palta an̈eja' ix alchajel jun vach' ab'ix tic. An̈eja' jun vach' ab'ix tic ix eyac'och d'a e c'ool.

Ayic ol pitzvocxi eb' chamnac

12 A jun vach' ab'ix scalel tic, a tz'alani to ix pitzvixi Cristo d'a scal eb' chamnac. Yuj chi', ¿tas yuj ayex van eyalan ticnaic to man̈ ol pitzvocxi eb' chamnac? 13 Tato yel man̈ ol pitzvocxi eb' icha tzeyal chi', man̈ pitzvinacoc amxi Cristo chi' syal chi'. 14 An̈ejtona', tato man̈ pitzvinacocxi Cristo chi', a jun vach' ab'ix scalel tic, malaj am jab'oc yelc'ochi. Tato icha chi', nab'an̈ej am tzeyac'och d'a e c'ool. 15 Tato icha chi', a on̈ tic, squesej stioc Dios, yujto ix caleli to a Dios ix ac'anxi pitzvoc Cristo. Q'uinaloc max yal spitzvixi eb' chamnac icha tzeyal jayvan̈ ex chi', maj am ac'jixi pitzvoc Cristo chi' yuj Dios. 16 Tato max yal spitzvixi eb' chamnac chi', an̈ejtona' icha pax chi' Cristo, maj am pitzvocxilaj. 17 Palta q'uinaloc tato maj pitzvixi Cristo chi', nab'an̈ej am tzeyac'och d'a e c'ool, yujto an̈ej ama ayoch e mul d'a eyib'an̈. 18 Axo eb' creyente chamnacxo, juneln̈ej am chamnac eb'. 19 Tato yujn̈ej val co vach'iloc d'a yolyib'an̈q'uinal tic scac'och Cristo yipoc co c'ool, más am ob'iltac on̈ d'a yichan̈ eb' anima smasanil.

20 Palta d'a val yel pitzvinac Cristo chi' d'a scal eb' chamnac. Icha junoc b'ab'el ajan tz'eluli, icha chi' aj sb'ab'laj pitzvinacxi Cristo chi' d'ayon̈, yic vach' sch'oxo' to ol on̈ pitzvocxi pax a on̈ tic. 21 Yuj jun vin̈ vinac, aton vin̈aj Adán ix ac'jicancot chamel d'a quib'an̈ co masanil. An̈ejtona' yuj junxo mach, aton Cristo ol ac'jocxi pitzvoc eb' chamnacxo. 22 Masanil anima schami, yujto yin̈tilal eb' vin̈aj Adán. An̈ejtona', a on̈ yic on̈xo Cristo ol on̈ pitzvocpax co masanil. 23 Palta d'a stzolal ol aj co pitzvixi. A Cristo chi' b'ab'laj pitzvinac. Axo yic ol jax junelxo, ato ta' ol on̈ pitzvocxi co masanil a on̈ yic on̈xo tic. 24 Ol lajvoc chi', ol ja slajvub'. Ato ta' ol can masanil eb' yajal d'a yalan̈ yuj Cristo, masanil eb' ay yopisio yed' masanil eb' ay spoder. Ichato chi' ol ac'joc och eb' d'a yol sc'ab' Dios Mamab'il yuuj. 25 Yujto a Cristo chi', yovalil ol ochcan Reyal, masanto ol can masanil juntzan̈ ayoch ajc'olal d'ay d'a yalan̈ yuuj. 26 Ay pax junxo icha ajc'ool yajoch d'ayon̈, aton chamel. A jun chi', ol ac'joccan lajvoc yuj Cristo d'a slajvub'alxo. 27 Yujto syal d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcan icha tic: A Dios ix ac'anoch masanil tas d'a yol sc'ab' Cristo chi', yic vach' a' tz'ac'an mandar smasanil, xchi. Ayic syalani to ix ac'jioch masanil yuj Dios d'a yol sc'ab' chi', man̈ locanoc yac'ji mandar Dios chi' yuuj. Yujto A' tz'ac'anoch masanil tas d'a yol sc'ab' Cristo chi'. 28 Ayic ol vach' ac'jococh masanil tas d'a yol sc'ab' Yuninal Dios, axo svach' ac'anoch sb'a d'a yol sc'ab' Dios Mamab'il chi'. Yujto a Dios chi' ac'jinac och smasanil tas d'a yol sc'ab'. Ichato chi', axon̈ej Dios ol och yajalil d'a yib'an̈ smasanil.

29 A ticnaic, ay eb' syac' bautizar sb'a sq'uexuloc eb' chamnac. Palta tato man̈ ol pitzvocxi eb' chamnac chi', ¿tas yuj ay eb' syac' bautizar sb'a sq'uexuloc eb'?

30 A on̈xo pax tic, ¿tas yuj scac'och co b'a d'a yol sc'ab' yaelal d'a masanil tiempo? 31 A in tic, ex vuc'tac ex vanab', junjun c'u ijan tzin miljichamoc. Val yel sval d'ayex, tzin tzalaj eyuuj, yujto ix eyac'och Cajal Jesucristo d'a e c'ool ved'oc. 32 A d'a Éfeso tic, ay juntzan̈ eb' cotnac yoval d'ayin. Te ov eb' icha junoc noc' noc' ay smay. Tato man̈ ol on̈ pitzvocxi, ¿tas gana vixtejnac in b'a icha chi'? Tato man̈ ol pitzvocxi eb' chamnac, más am vach' ton̈ej scac' co gana ticnaic. Con̈ vaec, cuq'uec junoc an̈, talaj q'uic'an chamnac on̈xo.

33 Man̈ eyac' e b'a musansatil yuj junoc es. Tato junn̈ej tzon̈ ec' yed' eb' chuc, tz'ixtaxel co vach' b'eyb'al yuj eb'. 34 Naec val e b'a, tze b'oan e pensar. Man̈xo e c'ulej juntzan̈ chucal, yujto ayex manto eyojtaquej val el Dios. Svalb'at juntzan̈ tic d'ayex, sec yuj chi' ol ex q'uixvoqueli.

A tas ol on̈ aj co pitzvixi

35 Tecan ay junoc ex ol e c'anb'ej d'ayin: A eb' chamnac tzal chi', ¿chajtil ol aj spitzvixi eb'? ¿Chajxomtil yilji snivanil eb', ayic ol pitzvocxi eb'? tecan xe chi. 36 Tato tze c'anb'ej icha chi', mantalaj e pensar. Q'uinaloc ay junoc in̈at ticnaic, tato scavej, yovalil sc'ab'at jun in̈at chi' yic spaq'ui. 37 Ayic scavan jun in̈at chi', man̈oclaj steel scavej. Vach'chom ixim trigo, ma juntzan̈xo in̈at, an̈ej val sat scavej. 38 Axo Dios tz'ac'an steel chi' icha sgana, ato syala' tas in̈atil junjun. 39 Axo masanil tas sb'eyec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ch'occh'oc snivanil junjun macan̈. Ch'oc co nivanil a on̈ anima on̈ tic. Ch'oc pax snivanil noc' noc' chan̈e' yoc. Ch'oc pax snivanil noc' much. An̈ejtona', ch'oc pax snivanil noc' chay. 40 Ay juntzan̈ tas ay d'a satchaan̈. Ay pax juntzan̈ tas d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Ch'oc svach'il juntzan̈ tas ay d'a satchaan̈. Ch'oc pax svach'il juntzan̈ tas ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 41 A juntzan̈ tas ay d'a satchaan̈ chi' ch'occh'oc yilji stziquiquial. Ch'oc yilji stziquiquial yoc c'u. Ch'oc pax yilji stziquiquial q'uen uj. Axo q'uen c'anal, ch'occh'oc pax yilji stziquiquial junjun q'ueen. 42 An̈ejtona', icha chi' ol aj eb' chamnac, ayic ol pitzvocxi eb'. A co nivanil tic, a' smucchaji, yujto yic chamel yaji. Palta ayic ol on̈ pitzvocxi, a co nivanil chi', man̈xalaj b'aq'uin̈ ol chamoc. 43 Ayic ol mucchaj co nivanil tic, malaj jab'oc yelc'ochi, toxon malaj jab'oc svach'il. Palta ayic ol on̈ pitzvocxi, te nivanxo yelc'ochi, yelxo vach' jun co nivanil chi'. 44 Ayic ol mucchaj co nivanil tic, nab'a chib'ej. Axo yic ol on̈ pitzvocxi, a jun co nivanil chi', yicxo espíritu. Yujto ay jun co nivanil nab'a chib'ej tic, yuj chi' cojtac to ay pax junxo co nivanil yicxo espíritu.

45 Icha chi' yaj stz'ib'chajcan d'a Slolonel Dios, aton b'aj syalcan icha tic: A vin̈ b'ab'el vinac b'ob'il, aton vin̈aj Adán, vin̈ ac'b'il sq'uinal, xchi. Palta ay junxo tzac'anto sjavi, icha vin̈aj Adán chi' yaji, palta a jun chi', aton jun Espíritu ac'um q'uinal. 46 Man̈oc jun co nivanil yic espíritu ix b'ab'laj ac'ji d'ayon̈. A jun co nivanil yic chib'ejal tic, a' ix b'ab'laj ac'ji. Axo co nivanil yic espíritu, tzac'anto ol ac'joc. 47 A vin̈ b'ab'el vinac, a' d'a lum luum b'ojinac vin̈. Yuj chi' yic yolyib'an̈q'uinal tic yaj vin̈. Axo junxo schab'il, aton Cajal Jesús, yic satchaan̈ yaji. 48 Icha snivanil jun vin̈ b'ob'il d'a lum luum chi', icha chi' co nivanil tic, yic yolyib'an̈q'uinal tic yaji. Palta icha snivanil jun yic satchaan̈ chi', icha chi' junxo co nivanil yic satchaan̈ ol co cha'a. 49 A ticnaic, lajan co nivanil tic yed' jun vin̈ b'ob'il d'a lum luum chi'. Palta a d'a jun tiempoal chi', lajan ol aj jun co nivanil tic yed' jun yic satchaan̈ chi'. 50 Ex vuc'tac ex vanab', in gana svalb'at junxo tic d'ayex. A jun co nivanil tic, nab'a chic', nab'a chib'ej. Yuj chi', man̈ ol yal-laj sc'och b'aj syac' Yajalil Dios. A co nivanil tic, chamelb'a yaji. Yuj chi' max yal schaan sq'uinal d'a juneln̈ej. 51 Palta ay jun tas tzin nib'ej tzeyojtaquejel ticnaic, aton jun tas malaj mach ojtannac d'a yol yico'. A on̈ creyente on̈ tic, man̈ co masaniloc ol on̈ chamoc, palta co masanil ol q'uexmaj co nivanil tic. 52 A jun chi', elan̈chamel ol ujoc. Junn̈ej mutz'satil ol aj sjavi ayic ol oc' jun q'uen slajvub' trompeta. Ayic ol oc' jun trompeta chi', ol laj pitzvocxi masanil eb' creyente chamnacxo, man̈xalaj b'aq'uin̈ ol chamxoc eb'. A on̈xo pitzan on̈to ta', ol q'uexmaj jun co nivanil tic. 53 Yujto a co nivanil tic, man̈ najtiloc tz'eq'ui, yuj chi' yovalil ol co cha junxo co nivanil malaj b'aq'uin̈ ol ixtaxoc. A jun co nivanil tic, chamelb'a yaji. Yuj chi', yovalil ol co cha junxo co nivanil man̈xa b'aq'uin̈ ol chamoc. 54 Yel toni, a jun co nivanil tic tz'ixtaxeli, yujto chamelb'a yaji. Palta a junxo co nivanil ol ac'joc d'ayon̈, man̈xa b'aq'uin̈ ol ixtaxoc, malaj pax b'aq'uin̈ ol chamoc. Ato ta' ol elc'och jun tas tz'ib'yajcan d'a Slolonel Dios, aton jun tz'alan icha tic: A chamel ol can d'a yalan̈, yujto ol ac'joc ganar. 55 Yuj chi' a ticnaic, sch'oxocab' yipal chamel chi' yuj yac'an satel anima. Sch'oxocab'cot yopisio chamel chi' sataneli, xchicani. 56 Yuj co mul ay spoder chamel chi' on̈ smilani. Yuj sley Dios ix ac'jican spoder co mul chi' yic tzon̈ cham yuuj. 57 Palta scac' val yuj diosal d'a Dios, yujto yuj tas ix sc'ulej Cajal Jesucristo yuj chi' scac' ganar chamel chi'.

58 Yuj chi' ex xajanab'il vuuj, tec'an val tzeyutej e b'a. Man̈ eyac' somchajel e pensar. D'a smasanil e c'ool tzex munlaj d'a yic Cajal Jesús d'a smasanil tiempo, yujto eyojtacxo to a jun munlajel sco b'o d'a yol sc'ab' Cajal Jesús, man̈ nab'an̈ejoc.

16

Jun ofrenda sq'ue vaan

1 A ticnaic, ol valb'at d'ayex yuj jun ofrenda ol q'ue vaan d'a e cal, yic ol ac'joc d'a eb' yicxo Dios. A juntzan̈ checnab'il ol valb'at d'ayex tic, valnacxo d'a eb' creyente d'a yol yic Galacia. Yuj chi', icha syutej sb'a eb' chi', icha chi' ol eyutoc e b'a. 2 Junjun ex tzeyiq'uel eyofrenda d'a junjun domingoal, ato syala' jantac tzeyac' ganar, tze molb'ani. Tato icha chi', man̈octo tzin c'ochi, tzeyac'an lista eyofrenda. 3 Tze say jayvan̈oc eb' ol in checb'at d'a Jerusalén. Ato ol in c'ochoc ol in b'oan jun carta ol b'at yed' eb', yic ol ilchajoc to ay yopisio eb'. Aton eb' chi' ol ic'anb'at eyofrenda d'a eb' creyente ta'. 4 Ayic ol in c'och eyed' ta', ol vila' talaj a in ol in b'at lac'an yed' eb' d'a Jerusalén chi'. Tato icha chi', ved' ol b'at eb'.

Sna vin̈aj Pablo yuj sviaje

5 Ayic ol in b'at ex vila', yovalil ol in ec' chab' oxeoc c'ual d'a yol yic Macedonia, ichato chi' ol in c'och d'ayex. 6 Ta icha chi' ol in ec' nivanoc tiempo eyed' ta'. Talaj ay in ec' ta' ol ec' n̈ab'ilq'uinal. Axo yic ol in b'atxoc, ol ex colvaj d'ayin d'a yol b'e b'aj ol in b'atxoc chi'. 7 In gana man̈ elan̈chameloc tzin ec' d'ayex. In gana tzin ec' nivanoc tiempo eyed'oc, tato icha chi' tz'el d'a sc'ool Cajal Jesús. 8 Palta ay in to ec' d'a Éfeso tic, masanto ol ec' q'uin̈ Pentecostés, axo in b'at chi'. 9 Yujto svila' to te vach'n̈ej tz'elc'och in munlajel d'a yic Cajal Jesús d'a tic. Vach'chom tzijtum eb' schichonoch sc'ool d'ayin, palta jacann̈ej in munlaji, ay pax tas svic' d'a in munlajel tic.

10 Tato ol c'och vin̈aj Timoteo d'ayex ta', tzeyac' tzalajb'oc sc'ool vin̈ eyed'oc, yic man̈ ol cus vin̈, yujto a d'a yic Cajal Jesús smunlaj vin̈ icha in tic. 11 Yuj chi', malaj junoc ex tze patiquejel vin̈ ta'. A inxo tic, van in tan̈van sja vin̈ d'a tic yed' juntzan̈xo eb' cuc'tac ol ja yed' vin̈, yuj chi' ayic ol cot vin̈ d'a yol b'e, tzex colvajcot d'a vin̈, sec yuj chi' tzalajc'olal ol cot vin̈.

12 Axo vin̈ cuc'tac Apolos, ix in tevi d'a vin̈, yic sb'at vin̈ ex yila'. Palta max yal sc'ool vin̈ sb'at ex yil d'a jun tiempoal tic. Ato yic ol och scolanil vin̈, ol b'at ex yilan vin̈.

Tz'ac'jib'at stzatzil sc'ool eb'

13 Macvajan̈ec. Tec'an tzeyutej e b'a eyac'anoch Cajal Jesús d'a e c'ool. Man̈ ex xiv jab'oc. Tec'b'ejec e b'a junjun ex. 14 A jantacn̈ej tas tze c'ulej, tze c'ulej d'a smasanil e c'ool yuj svach'iloc eb' quetanimail.

15 A ticnaic ex vuc'tac ex vanab' eyojtac to a vin̈aj Estéfanas yed' eb' cajan yed' vin̈ d'a spat, b'ab'el creyente vin̈ yed' eb' d'a yol yic Acaya b'aj ayex chi'. A eb' chi', syac' val servil eb' yetcreyenteal eb' d'a smasanil sc'ool. 16 Tzin c'an pavor d'ayex to tze c'anab'ajej tas syal eb'. Tze c'anab'ajan pax jantacn̈ej eb' lajan syutej sb'a icha eb' chi', aton eb' scolvaji, yed' smunlaj d'a yic Cajal Jesús. 17 Tzin tzalaj ticnaic, yujto ix ja vin̈aj Estéfanas ved' d'a tic yed' vin̈aj Fortunato yed' vin̈aj Acaico. A eb' vin̈ tic, scolvaj val eb' vin̈ d'ayin. Ichato e q'uexul yaj eb' vin̈ scolvaj d'ayin d'a tic, yujto max yal-laj e javi. 18 Icha ix yutej eb' vin̈ yac'an snivanil e c'ool ta', icha chi' syutej eb' vin̈ yac'anpax snivanil in c'ool d'a tic. Ayocab' yelc'och eb' vin̈ d'ayex. Tato ay juntzan̈xo eb' icha eb' vin̈ tic, ayocab' pax yelc'och eb' d'ayex.

19 A eb' ay d'a junjun iglesia d'a yol yic Asia tic, syac'b'at stzatzil e c'ool eb' e masanil ta'. An̈ejtona' vin̈aj Aquila yed' ix Priscila yed' eb' creyente smolb'ej sb'a d'a spat eb', syac'paxb'at stzatzil e c'ool eb' d'a sb'i Cajal Jesús. 20 Syac'b'at stzatzil e c'ool masanil eb' creyente d'a tic. Slaj eyac'laj stzatzil e c'ool d'a tzalajc'olal ta'. 21 A stzatzil e c'ool svac'b'at tic, a in val Pablo in tzin tz'ib'ejb'at yed' in c'ab'.

22 Tato ay junoc mach max xajanan Cajal Jesucristo, cotocab' yoval sc'ool Dios d'a yib'an̈. Ach Cajal, cotan̈ d'a elan̈chamel.

23 Sch'oxocab' svach'c'olal Cajal Jesucristo d'ayex ta'. 24 Xajan ex e masanil vuuj yuj Cristo Jesús.

5.7 5:7 A d'a q'uin̈ yic snajicoti tas aj yelnaccot eb' israel d'a Egipto max vajilaj ixim pan ayem yich, max yal paxlaj to ay yich pan ayec' d'a spat eb' israel.

9.25 9:25 A tas syic' anima d'a tajnel d'a peca', corona xilte', yuj chi' elan̈chamel stacjieli.

11.5 11:5 A d'a scal eb' griego, a sb'eyb'al eb' ix ix vach' sb'eyb'al, smusej sat eb' ix yed' jun macan̈ c'apac stziquiqui. Q'uinaloc tato max smusej sat eb' ix creyente, chuc am tz'alji d'a evangelio yuj eb' ix.

11.20 11:20 A d'a peca', tz'em lean eb' creyente vael d'a tzalajc'olal sb'ab'elal, ichato chi' svaan Santa Cena eb'. Aton jun vael chi' syal vin̈aj Pablo d'a eb' to chuc syutej eb'.

11.25 11:25 Il nota d'a Mateo 26.28.

2 CORINTIOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

A Schab'il Carta San Pablo

D'A EB' AJ CORINTO

Schab'il Corintios sb'i jun carta tic, aton schab'il carta vin̈aj apóstol Pablo stz'ib'ejnacb'at d'a eb' aj Corinto, b'aj syal vin̈ yuj telajb'ail sq'ue vaan d'a scal eb' creyente d'a jun chon̈ab' chi'. Icha val to ay juntzan̈ eb' creyente d'a jun iglesia chi' ya ix alan d'a vin̈. Palta te xajan eb' yuj vin̈, sgana vin̈ junc'olal tz'aj yed' eb', yuj chi' sch'ox stzalajc'olal vin̈ yil eb', yujto vanxo sb'o yaj juntzan̈ chi'.

Ayic ix el yich jun libro tic, ix sch'ox vin̈aj Pablo tas yuj ov ix yutej sb'a vin̈ d'a jun mach ya ix alan d'a vin̈ yed' d'a juntzan̈xo eb' yac'lejnac syamanoch vaan vin̈. Stzalaj val vin̈, yujto ov ix yutej vin̈ yalan d'a eb', yujto yuj chi' ix sna sb'a eb' creyente chi', junc'olal ix aj eb'. Ix lajvi chi', ix sc'anan jun ofrenda vin̈ d'a eb', yic scolvaj eb' d'a eb' creyente meb'a' d'a Judea. An̈ejtona' syalpax vin̈ yuj yopisio to yel schecab' Cristo yaj vin̈, yujto ay juntzan̈ eb' aj chon̈ab' Corinto chi' syaloch sb'a schecab'oc Cristo, axo vin̈aj Pablo chi' to man̈ schecab'oc Cristo vin̈ yalan eb'.

1

Tz'el yich scarta vin̈aj Pablo

1 A in Pablo in, schecab' in Jesucristo, yujn̈ej to icha chi' ix el d'a sc'ool Dios. A in yed' vin̈ cuc'tac Timoteo, sco tz'ib'ejb'at jun co carta tic d'ayex yiglesia exxo Dios d'a chon̈ab' Corinto. Sco tz'ib'anpaxb'at d'ayex e masanil ex yiquexxo Dios d'a yol yic Acaya. 2 Co gana syac' svach'c'olal co Mam Dios yed' Cajal Jesucristo d'ayex ta', syac'anpax sjunc'olal.

A tas ajnac yab'an syaelal vin̈aj Pablo

3 Calec vach' lolonel d'a Dios, aton Smam Cajal Jesucristo, co Mam ton paxi, tz'oc' sc'ool d'ayon̈, syac' val snivanil co c'ool yujto co Diosal yaji. 4 Ayic sja co yaelal, a Dios tz'ac'an snivanil co c'ool, yic vach' syal pax cac'an snivanil sc'ool eb' tz'ab'an pax syail. Icha syutej Dios yac'an snivanil co c'ool, icha pax chi' scutej cac'an snivanil sc'ool eb'. 5 Icha val tz'aj cab'an syaelal yed' Cristo, icha pax chi' syutej yac'an snivanil co c'ool. 6 Yuj chi', icha chi' tzon̈ aji ayic scab'an syail, yic vach' syal cac'an snivanil e c'ool yic tec'an tzeyutej e b'a. An̈ejtona', ayic syac'an snivanil co c'ool Dios, icha chi' tzon̈ aji, yic vach' syal cac'an snivanil e c'ool, yuj chi' syal e tec'b'an e b'a eyac'an techaj juntzan̈ yaelal ol ac'joc och d'a eyib'an̈ icha tz'ac'jioch d'a quib'an̈ a on̈ tic. 7 Tec'an scutej co b'a cac'anoch Dios yipoc co c'ool eyuuj, yujto cojtac to icha tzeyutej eyab'an syail qued'oc, icha pax chi' ol aj yac'anpax snivanil e c'ool Dios qued'oc.

8 Ex vuc'tac ex vanab', sco nib'ej scal d'ayex jantac syail ix cab'i ayic ix on̈ ec' d'a yol yic Asia. Yujto te ya' ix on̈ ec' ta', ijan maj techajlaj cuuj. Ix co na' to ijan val maj on̈ colchajel-laj d'a yol sc'ab' chamel. 9 A co naani to ol on̈ cham ta'. Icha chi' utab'il on̈ ta', yic vach' an̈ej Dios scac'och yipoc co c'ool, yujto a' tz'ac'an pax pitzvoc eb' chamnac. Xal on̈, maxtzac co na' tato tzon̈ colchaji. 10 Jab'xon̈ej val maj on̈ cham yuj jun nivan yaelal chi', axo Dios on̈ colanel d'a yol sc'ab' chamel, van on̈ scolan paxel ticnaic. An̈eja' scac'och yipoc co c'ool to ol on̈ scolelta d'a juntzan̈ syaelal chi', 11 tato tzex colvaj qued' d'a lesal. Tato tzijtum ex tzex lesalvi cuuj, an̈ejtona' nivan ex ol eyac' yuj diosal d'a Dios yuj svach'c'olal ol yac' d'ayon̈.

A tas yuuj pural ix c'och vin̈aj Pablo d'a Corinto

12 Tzon̈ tzalaji, yujto cojtac val to tojol scutej co b'eyb'al d'a masanil eb' anima yed' pax d'ayex. Malaj spaltail co b'eyb'al, yujto scolvaj Dios yed' svach'c'olal d'ayon̈. Man̈ yujoc co jelanil vach' co b'eyb'al. 13-14 Ayic sco tz'ib'anb'at juntzan̈ carta d'ayex, an̈ej juntzan̈ tas tzeyila' yed' juntzan̈ tas snachajel eyuuj, a sco tz'ib'ejb'at d'ayex. Tzaxo nachajel jab'oc eyuuj tas caji. Yuj chi', svac'och yipoc in c'ool to ol vach' nachajel eyuuj to ayic ol jax Cajal Jesús, ol yal e q'uechaan̈ cuuj, ich on̈ pax ta' ol on̈ q'uepaxchaan̈ eyuuj.

15 Icha chi' vutejnac vac'anoch yipoc in c'ool. Yuj chi', tzin b'ab'laj ec' ex vila' yic vach' chael tzin ec' d'ayex d'a elan̈chamel in naani, axo e vach' chaan svach'c'olal Dios. 16 A in naani to tzin ec' ex vila', ichato chi' b'ian tzin ja d'a Macedonia tic. Axo tzin meltzaji, tzex ec' vilanxi. Tato icha chi', a ex syal tzex colvaj d'ayin yic tzin b'atxi d'a Judea. 17 Ayic ix in naan juntzan̈ tic, ¿tom man̈ chamoc ix in na e naani? ¿Tom tze na'a to ton̈ej tzin na juntzan̈ tic icha sna eb' comon anima? ¿Tom tze na'a, to an̈ej yed' in ti', inye, xin chi, palta axo d'a in pensar van in naani to maay? 18 Syil Dios, aton tz'eln̈ejc'och tas syala', a on̈ tic malaj juneloc sco tac'vej co ti'oc, slajvi chi' scalanxi to man̈xo. 19 A in tic, vin̈aj Silvano yed' vin̈aj Timoteo ec'nac on̈ calel yab'ixal Cristo Jesús Yuninal Dios d'ayex. A Cristo chi', malaj juneloc yalnac: Inye, palta axo d'a spensar yojtac to maay. 20 A tz'ac'an elc'och masanil tas ix yalcan Dios. Yuj chi', a scalan vach' lolonel d'a Dios, scalan amén yuj Cristo Jesús. 21 A Dios tz'ac'an stec'anil e pensar qued'oc, yujto ay on̈xo och d'a yol sc'ab' Cristo. A Dios ac'jinac copisio coch schecab'oc. 22 A ac'jinac och jun sello d'ayon̈ junjun on̈, aton Yespíritu. A Yespíritu tic sch'oxani to yic on̈xo Dios, sch'oxanpax d'ayon̈ to d'a val yel ol co cha juntzan̈xo tas yalnac Dios chi' to ol yac' d'ayon̈.

23 Malaj in gana tz'och e cusc'olal vuuj, yuj chi' majto in ec' d'ayex d'a Corinto chi'. Val yel svala', syil co Mam Dios yujto yojtac masanil tas ay d'a in pensar. 24 Malaj co gana tzex cac' pural, scalan d'ayex tas tzeyutej eyac'anoch Dios d'a e c'ool. Yujto tec'anxo tzeyutej eyac'anoch d'a e c'ool. Palta co gana tzon̈ colvaj d'ayex, yic sco vach' aq'uej e na'a, yic vach' ol ja e tzalajc'olal ta'.

2

1 Yuj chi', a tzin na'a, man̈xo ol in c'och d'ayex d'a scal cusc'olal. 2 Tato sb'at vac'och e cusc'olal, ¿machto junoc ol ac'anxi in tzalajc'olal? Yuj chi', malaj in gana sb'at vac'och e cusc'olal yujto a exn̈ej syal eyac'an snivanil in c'ool. 3 Yuj chi', icha chi' vutejnac valanb'at d'ayex d'a jun in carta, yujto malaj in gana b'at vac'och e cusc'olal. Yujto a ex val smoj eyac'an in tzalajc'olal. Svac'anoch yipoc in c'ool, yujto tzin na'a, tato sja in tzalajc'olal, ol japax e tzalajc'olal ved'oc. 4 Ayic in tz'ib'annacb'at jun in carta chi' d'ayex, te ochnac in ilc'olal eyuuj. Ochnac val pitz'an d'a in c'ool, an̈ejtona' oc'nac in pax eyuuj. Palta man̈ yujoc vac'anoch e cusc'olal in tz'ib'ejnacb'ati. In tz'ib'ejnacb'ati yic tzeyojtaquejeli to te xajan ex vuuj.

Ac'b'il nivanc'olal vin̈ ochnac smul

5 Malaj in gana tzin ec' d'a yib'an̈ in b'oan yaj jun tic, palta a jun vin̈ ac'jinac och co cusc'olal, man̈oc inn̈ej cusnac in, ayex pax cusnac ex janic' ved'oc. 6 A jun yaelal ix eyac'och d'a yib'an̈ vin̈ ayic ix e molb'an e b'a, c'ocb'ilocab'i. 7 Axo ticnaic, más vach' tzeyac' nivanc'olal vin̈. Tzeyac'anpax snivanil sc'ol vin̈, yic vach' max te juviel vin̈ yuj cusc'olal. 8 Yuj chi' tzin tevi d'ayex to tze ch'ox e vach'c'olal d'a vin̈. 9 Yuj jun chi' in tz'ib'ejnacb'at jun in carta d'ayex, yic vach' tzex vac' proval. Yujto in gana svojtaquejeli tato yel tze c'anab'ajej tas svala'. 10 Yuj chi' tato tzeyac' nivanc'olal d'a yib'an̈ jun vin̈ chi', a inxo pax tic, ol vac'pax nivanc'olal vin̈. Tato a in svac' nivanc'olal vin̈, a d'a yol sat Cristo svac' nivanc'olal syal chi', palta yuj e vach'iloc a ex tic. 11 Icha chi' svutej, yic vach' max on̈ yac' ganar vin̈ Satanás, yujto cojtacxo tas sgana vin̈ d'ayon̈.

Ochnac vin̈aj Pablo ilc'olal d'a chon̈ab' Troas

12 Ayic in c'och d'a chon̈ab' Troas, yic svalanel jun vach' ab'ix yic Cristo, ilchaj vuuj to a Cajal Jesús b'oan yaj masanil yic svalel slolonel. 13 Palta och in ilc'olal, yujto maj ilchaj vin̈ cuc'tac Tito vuj ta'. Yuj chi' valcan quil co b'a d'a eb' ay chi' ta', in cotxi ta', in ja d'a yol yic Macedonia tic.

A tas yopisio yab'ixal Cristo

14 Palta caq'uec yuj diosal d'a Dios, yujto masanil tiempo a' tzon̈ ic'anoch tzac'an yed' Cristo Jesús yic scheclajeli to a' ix ac'an ganar. Cuuj spucaxb'at yab'ixal Cristo d'a junjun lugar, icha spucaxb'at sjab' junoc tas suc'uq'ui sjab'. 15 Icha sjab' stab'il junoc tas suc'uq'ui sjab' syac' Cristo d'a Dios, ich on̈ ta' ayic tzec' calanel yab'ixal. Spucaxb'at d'a scal eb' scolchaji yed' pax d'a scal eb' vanto sateq'ui. 16 Ayic scalan d'a eb' van sateq'ui, lajan yab'ixal chi' icha sjab' junoc tas tzon̈ cham yuuj. Axo tato a d'a eb' van scolchaj scaleli, lajan yab'ixal chi' icha junoc tas te suc'uq'ui sjab' d'a eb', sch'oxan paxi to ol scha sq'uinal eb'. Yuj chi', ¿mach val junoc syal yalanel jun ab'ix tic? 17 A on̈ tic, man̈ yujoc cac'an ganar d'a spatic slolonel Dios, yuj chi' tzec' caleli, icha syutej sb'a juntzan̈xo eb'. Nivanoc tzec' yal eb', palta soman syutej eb' yalani. Palta a on̈ tic, yel scala', yujto a Dios ix ac'an copisio tic. A d'a yichan̈ Dios scala' yujto yic on̈xo Cristo eyed'oc.

3

A yab'ixal jun schab'il strato Dios

1 Ayic scalanb'at juntzan̈ tic d'ayex, ¿tom tze na' to scal co b'a vach'ilal d'ayex junelxo? Man̈ yovaliloc sco ch'ox juntzan̈ carta d'ayex tz'alani tas copisio, icha syutej sb'a juntzan̈xo eb'. An̈ejtona', man̈ yovaliloc sco c'ancot e carta, tzeyalancoti to ay copisio d'a eyichan̈. 2 Yujto a ex val van e ch'oxaneli to ay copisio. Lajan ex icha junoc carta tz'ib'ab'iloch d'a co pensar, yujto syil eb' anima masanil tas eyaji. 3 Icha junoc carta tz'ib'ab'ilcan yuj Cristo a on̈ quic'nacb'ati, ich ex ta'. A jun icha carta tic, man̈oc d'a tinta tz'ib'ab'ilcani, palta a Yespíritu Dios pitzan, a tz'ib'annaccani. Man̈oc d'a junoc q'ueen tz'ib'ab'ilochi, palta a d'a co pensar, ata' tz'ib'ab'ilochi.

4 Icha chi' sco na', yujto yuj Cristo scac'och Dios yipoc co c'ool. 5 Mantoc sco na'a to munil syal cuuj co ch'ocoj. Palta yujn̈ej scolval Dios syal junoc tas cuuj. 6 A ac'jinac copisio yic scac' servil, yic scalanpaxel yab'ixal jun schab'il trato. A jun strato tic, man̈ yujoc to sco c'anab'ajej junoc tas tz'ib'ab'ilcani tz'elc'ochi, palta yujn̈ej Yespíritu tz'elc'ochi. A jun ley tz'ib'ab'ilcani ay yopisio yac'anoch chamel d'a quib'an̈. Palta axo Yespíritu Dios ay yopisio yac'an co q'uinal d'a juneln̈ej.

7 A jun ley chi', a d'a q'uen q'ueen tz'ib'ab'ilcani. Ayic yac'jinaccan jun ley chi', janac copnaj stziquiquial Dios. Axo eb' israel, maj yal-laj yilan sat vin̈aj Moisés eb', yujto veei yilji sat vin̈ chi'.3.7 Palta a jun svevon chi', c'ojanc'olal tupnac yoc. Vach'chom ay yopisio jun ley chi' on̈ smilanchamoc, palta ayic sjanac, te nivan ajnac yelc'ochi. Tato icha chi' ajnac yelc'och jun ley chi', 8 te ec'to val nivan yelc'och jun ab'ix syic'cot Yespíritu Dios d'ayon̈. 9 A jun ley tz'ac'anoch chamel d'a quib'an̈ chi', nivan ton yelc'ochi. Yuj chi', a junxo ab'ix tz'alani to vach' on̈ d'a yichan̈ Dios, másxo val nivan yelc'och d'a yichan̈ jun chi'. 10 Vach'chom a d'a peca' te nivan yelc'och jun ley chi', palta malaj yelc'och d'a yichan̈ junxo tic, yujto yelxo val nivan yelc'och junxo ab'ix tic. 11 Tato nivan yelc'och jun ley quenn̈ej tiempo ec'nac yopisio chi', syalelc'ochi to a jun ayec' d'a juneln̈ej, másxo val nivan yelc'ochi.

12 Yujto scac'och jun tic yipoc co c'ool, yuj chi' max on̈ xiv calaneli. 13 Man̈ lajanoc scutej co b'a icha sc'ulejnac vin̈aj Moisés chi'. Yujto smusejnac sat vin̈ d'a jun c'apac, yic vach' max yil eb' yetisraelal vin̈ stup yoc jun svevon chi' d'a sat. 14 Palta maj nachajel yuj eb' tas syalelc'och jun chi'. An̈ejtona' ticnaic, ayic tz'avtaj b'aj tz'ib'ab'ilcan jun b'ab'el trato d'a eb', max nachajel-laj yuj eb'. Yujto icha jun c'apac b'aj smusejnac sat vin̈aj Moisés chi', icha chi' yajoch d'a spensar eb'. Max yal-laj yel jun chi' d'a spensar eb' chi', palta yuj Cristo syal yeli. 15 An̈ejtona' ticnaic, ayic syab'an eb' yavtaj juntzan̈ libro yic Moisés chi', ichato an̈eja' musan sat eb' yuj jun icha c'apac chi'. 16 Palta ayic smeltzaj co pensar d'a Dios Cajal, ichato tz'elxi jun icha c'apac chi' d'a co pensar. 17 A Cajal, aton Espíritu. A on̈ mach on̈ b'aj ayoch Yespíritu Cajalil tic, librexo caji, jacanxo co sat quilani. 18 Yuj chi', man̈xo ayoc och jun icha c'apac chi' d'a co pensar. A ticnaic, lajan on̈ icha junoc nen. Cuuj scheclajel svach'il Cajal Jesús. Van slajanb'i pax co pensar yed' Cristo chi', yujto van yac'an svach'il d'ayon̈. Icha chi' van on̈ yutan Cajal, aton Yespíritu Dios.

4

1 Yujto tz'oc' sc'ool Dios d'ayon̈ ix yac'an jun copisio tic, yuj chi' max tac co c'ool d'ay. 2 Ay juntzan̈ tas sc'ulej eb' anima d'a elc'altac, yujto q'uixvelal yaji. A on̈xo tic, sco chaquel juntzan̈ b'eyb'al chi' d'a juneln̈ej. Max cac'laj musansatil eb' anima yuj juntzan̈ tas jelan scutej calani. Max co q'uex jab'oc tas syalcan Dios, yujto an̈ej val juntzan̈ tas yel, aton scala'. Icha chi' scutej co ch'oxanel copisio d'a junjun anima d'a yichan̈ Dios, yic snachajel yuj eb' tas caji. 3 Ayic tzec' calanel jun vach' ab'ix yic colnab'il, a eb' vanto sateq'ui, max nachajel-laj yuj eb'. 4 A eb' chi' max yac'ochlaj eb' d'a sc'ool, yujto a vin̈ sdiosal jun yolyib'an̈q'uinal tic tz'ac'an juvoc spensar eb'. Ichato a vin̈ tz'ac'an juvoc yol sat eb', yic max och saquilq'uinal d'a spensar eb' yuj jun ab'ix tz'alani to a Cristo te nivan yelc'ochi, yuuj paxi scheclajeli chajtil yaj Dios. 5 Ayic tzon̈ ec' caleli, man̈oc cab'ixal tzec' caleli. Palta an̈ej tic scala', a Jesucristo Cajal yaji. Scalan paxi to a on̈ tic tzex cac' servil yujto sco xajanej Jesús. 6 A Dios alannaccani: Ayocab' saquilq'uinal d'a scal q'uic'alq'uinal tic, xchi. A val tz'ac'anoch saquilq'uinal d'a co pensar yic vach' scojtaquejeli to te nivan svach'ilal Dios. A d'a Jesucristo, ata' scheclajel svach'ilal Dios chi'.

Axon̈ej Dios scac'och yipoc co c'ool

7 A jun copisio nivan yelc'och tic, a' ayoch d'ayon̈, palta a on̈ tic lajan on̈ icha junoc lum chen, yujto malaj vach' cochi, yuj chi' scheclajeli to a jun nivan poder tic, an̈ej d'a Dios scoti, man̈ quicoc. 8 Vach'chom oyanoch yaelal d'a co patic quichan̈, palta max on̈ canlaj d'a yalan̈ yuuj. Vach'chom somc'olal caji, palta max co vach' aq'uej somchajel co b'a. 9 Vach'chom tzon̈ pechji b'eyec' b'aj tzon̈ b'eyeq'ui, palta man̈ on̈ actab'iloccani. Vach'chom tzon̈ mac'ji telvoc, palta max on̈ chamlaj. 10 Masanil b'ajtac tzon̈ eq'ui, scab'n̈ej syaelal yed' co nivanil tic, icha ajnac yab'an syail Jesús ayic schamnac. Icha chi' tzon̈ aji, yic scheclajeli to a sq'uinal Jesús ayoch d'ayon̈. 11 Yacb'an pitzan on̈, masanil tiempo ayoch chamel d'a quib'an̈, yujto junxon̈ej caj yed' Jesús, yic vach'chom chamelb'a yaj co nivanil tic, van scheclajel sq'uinal Jesús d'ay. 12 Yuj chi' a on̈ tic, ayxo och chamel d'a quib'an̈. A exxo pax tic, ayxo e q'uinal d'a juneln̈ej.

13 A d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani ay jun syalcan icha tic: Ix vac'och d'a in c'ool, yuj chi' ix valeli, xchi. A on̈xo tic, lajan scutej cac'anoch d'a co c'ool yed' eb'. Scalpaxeli, yujto ix cac'och d'a co c'ool. 14 Cojtac to a jun ix ac'an pitzvoc Cajal Jesús d'a scal eb' chamnac, A' ol on̈ ac'anxi pitzvoc yuj Jesús. Ol ex pitzvocpax qued'oc, axo on̈ yic'anb'at chi' b'aj ayeq'ui. 15 Masanil juntzan̈ sval tic, eyuuj ix ac'jioch d'a quib'an̈. Icha chi' tzon̈ utaji, yic tzijtum eb' ol chaan svach'c'olal Dios. An̈ejtona' tzijtum pax eb' ol ac'an yuj diosal d'ay. Yuj chi' scheclajeli to nivan svach'ilal Dios.

16 Yuj chi', malaj b'aj staquel co c'ool. Vach'chom van yichamax jun co nivanil tic, palta a co pensar junjun c'u stec'c'aji. 17 A juntzan̈ yaelal sja d'a quib'an̈, malaj yelc'och d'ayon̈, yujto elan̈chamel tz'ec'b'ati. Palta yuuj ol co cha jun te nivan yelc'ochi. A jun chi' man̈ jantacoc svach'il, ayn̈ejec' d'a juneln̈ej. 18 Max cac'och co pensar d'a juntzan̈ tas squila', yujto a juntzan̈ tas squil tic elan̈chamel tz'ec'b'ati. A d'a juntzan̈ tas max quila', ata' scac'och co pensar, yujto a juntzan̈ max quil chi', ayn̈ejec' d'a juneln̈ej.

5

1 A jun co nivanil tic, lajan yaj yed' c'apac mantiado, junn̈ej rato tz'ixtaxi. Cojtac to ayic ol lajvoquec' jun co nivanil tic, ay junxo ol yac' Dios d'ayon̈ d'a satchaan̈. A jun chi' malaj b'aq'uin̈ ol sateloc. Lajan icha junoc pat vach' yaj sb'ocani, aton jun man̈oc anima b'oannac, palta aton val Dios b'oannac. 2 Yel toni, yacb'an ay on̈ ec' d'a jun co nivanil tic, tzon̈ c'acvi yed'oc, yujto co gana tz'ac'ji junxo yic satchaan̈ d'ayon̈, aton junocxo icha pat. 3 Ol ac'joc jun chi' d'ayon̈, ichato spichul co pixan ol ajoc, yic man̈xo ol el b'eran. 4 Ayic aytooch jun co nivanil tic, tzon̈ c'acvi, scab'an pax syail yed'oc. Mantoc co gana tz'ic'jiec' jun co nivanil tic, palta to co gana tz'ac'ji junxo co nivanil, yic ol co cha co q'uinal d'a juneln̈ej. A jun chi' ol co cha'a, ayic ol satel jun chamelb'a yaj tic. 5 Ix on̈ sb'ocan Dios yujn̈ej val jun tic, ix yac'anpaxoch Yespíritu d'ayon̈, yic scojtaquejeli to d'a val yel ol co cha jun tic d'ay.

6 Yuj chi', scac'och Dios yipoc co c'ool d'a masanil tiempo. Cojtac to yacb'an ayto ec' co pixan d'a jun co nivanil tic, manto on̈ ayoc ec' d'a co pat, aton jun b'aj ayec' Cajal Jesús. 7 Ayic tzon̈ ec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, an̈ej d'a Dios scac'och co pensar. Man̈oc juntzan̈ tas squil yed' co sat b'aj scac'och co pensar. 8 Yuj chi' a Dios scac'och yipoc co c'ool. D'a val yel co gana scactejcan jun co nivanil tic, yic ol yal co c'och d'a junxo co pat b'aj ayec' Cajal Jesús. 9 Yuj chi' sco say tas vach' scutej co b'a, yic ol tzalaj Cajal Jesús chi' qued'oc, vach'chom ayon̈ to ec' yed' co nivanil tic, mato toxo ix on̈ c'och b'aj ay Co Mam Dios. 10 Yujto yovalil ol on̈ c'och d'a yichan̈ sdespacho Cristo, yic junjun on̈ ol co cha spac tastac ix co c'ulej yacb'an ay on̈ ec' yed' jun co nivanil tic, tato ay ix och tas ix co c'ulej chi', mato maay.

A yab'ixal yic junc'olal

11 A on̈xo tic, scojtaquejel xivc'olal d'a Cajal Jesús, yuj chi' scac' val quip quecan sna eb' anima. A Dios yojtac tas yaj co pensar. A exxo, co gana tzeyojtaquej pax eli tas yaji. 12 Mantoc ton̈ej scal co b'a vach'il d'ayex junelxo. Palta co gana tzex tzalaj qued'oc, yic ol yal e pacan e b'a d'a juntzan̈ eb' ton̈ej scomon iq'uejchaan̈ sb'a yuj juntzan̈ tas scheclajel d'a co sat. Axo tas ay d'a spensar eb', max snalaj eb' tato vach', mato chuc. 13 A on̈xo tic, tato ichato ay tas tz'ixtan yol co jolom eyilani, yuj cac'an servil Dios icha chi' tzon̈ aji. Palta d'a val yel vach' co pensar. Icha chi' tzon̈ aji yuj ex cac'an servil. 14 Yujto xajan Cristo cuuj, yuj chi' scac' pural co b'a cac'an servil. Yujto ix cham cuuj co masanil, yuj chi' ichato ix on̈ champax yed'oc. 15 A Cristo ix cham cuuj co masanil, yic vach' a on̈ pitzan on̈ tic, maxtzac cac' co gana junjun on̈. Palta yic scac' sgana jun ix chami ix ac'jixi pitzvoc yuj Dios cuuj. 16 Yuj chi' a on̈ tic, maxtzac yal calub'tan̈an junoc mach yuj tas scheclaj d'ay. Vach'chom a d'a yalan̈, ix calub'tan̈ej Cristo yuj tas chequel d'ay, palta a ticnaic, man̈xo ichoc ta' tz'aj co naan d'a spatic. 17 A mach junxon̈ej tz'aj yed' Cristo, toxo ix q'uexmaj spensar, ichato ix och ac' animail. A juntzan̈ peca' b'eyb'al, toxo ix lajvi eq'ui. Toxo ix ac'b'ixican smasanil.

18 Masanil juntzan̈ sval tic, a Dios ix b'oancan d'ayon̈. Yuj Cristo ix on̈ yac'och Dios d'a junc'olal yed'oc. A ac'jinac copisio calaneli tas tz'aj yoch eb' anima junc'olal yed'oc. 19 A jun tic syalelc'ochi to a Dios ayoch yed' Cristo, ayic ix uleq'ui, yic tz'och eb' anima masanil junc'olal yed'oc. Maxtzac ac'jioch co mul d'a quib'an̈ yuj Dios. A ac'jinaccan jun ab'ix tic d'a yol co c'ab', yic tzec' caleli chajtil tz'aj yoch eb' anima junc'olal yed'oc. 20 Yuj chi' schecab' ton Cristo caji. Icha val to a Dios van stevioch d'ayex ayic scalan juntzan̈ tic. Yuj chi', sq'uexul Cristo caji, tzon̈ tevi d'ayex to tzex och junc'olal yed' Dios. 21 A Cristo, malaj jab'oc chucal sc'ulejnac. Palta a Dios ac'jinacoch masanil co mul d'a yib'an̈, yuj chi' syal Dios to vach' on̈xo d'a yichan̈, yujto junxon̈ej caj yed' Cristo.

6

1 A on̈ tic quetmunlajvumal co b'a d'a smunlajel Dios, yuj chi' tzon̈ tevi d'ayex to max e patiquejel-laj svach'c'olal ix yac' d'ayex. 2 Yujto A' alannaccan icha tic d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani:

A d'a jun tiempoal vach', ix vab'i tas ix ala'. Yed' d'a stiempoal yac'ji colnab'il ix in och ed'oc, xchi Dios.

A ticnaic, toxo ix ja jun tiempoal vach' yalnaccan chi'. Toxo ix ja pax stiempoal yac'ji co colnab'il chi' ticnaic.

3 Malaj b'aj chuc scutej co b'a d'a junoc mach, yic malaj mach sb'uchan co munlajel. 4 Masanil tiempo sco ch'oxel co vach' b'eyb'al, yujto schecab' Dios caji. Tec'tec' scutej co b'a cac'an techaj juntzan̈ yaelal, juntzan̈ co tzapanil co majanil yed' juntzan̈ tas sja d'a quib'an̈. 5 Ay b'aj tzon̈ mac'ji, tzon̈ ac'jioch d'a preso. Ay b'aj sq'ue b'ulnaj eb' anima cuuj. Ay b'aj tz'el quip co munlaji. Ay b'aj max on̈ vaylaj. Ay b'aj scac' techaj vejel. 6 Scheclajeli to schecab' Dios caji yujto te tojoln̈ej scutej co pensar, cojtacxo juntzan̈ sch'oxnaccan Dios chi', nivan scutej co c'ool, vach' scutej co pensar, axo Yespíritu Dios ayoch d'ayon̈, d'a val yel xajan eb' anima cuuj. 7 A jun c'ayb'ub'al scalel tic, te yel. Ayoch spoder Dios qued'oc. Icha junoc soldado scol sb'a yed' juntzan̈ syamc'ab', syac'lab'an pax yac'an oval, icha chi' scutej co b'a, yujto te tojol scutej co pensar. 8 Ay b'aj ay quelc'och d'a sat eb' anima, ay pax b'aj malaj tzon̈ ochi. Ay b'aj tzon̈ alji vach'il, ay pax b'aj tzon̈ b'uchji. Ay eb' snaani to ton̈ej squesej, palta yel scala'. 9 Syalan eb' to man̈ on̈ yojtacoc eb', palta ojtacab'il on̈. Ay b'aj tzon̈ ac'jioch d'a yol sc'ab' chamel, palta an̈eja' pitzan on̈. Tz'ac'jioch co yaelal, palta max on̈ chamlaj. 10 Vach'chom tz'ac'ji co cusc'olal, palta masanil tiempo tzon̈ tzalaji. Vach'chom meb'a' on̈, palta tzijtum eb' sb'eyumaxcan cuuj. Vach'chom malaj tas ay d'ayon̈, palta icha val to quic tastac smasanil.

11 A exxo ex aj Corinto, syaln̈ej calan d'ayex. Masanil tas ay d'a co pensar ix cal d'ayex. 12 Malaj junoc tas ix co c'ub'ejeli. Palta a ex tic, ay juntzan̈ tas tze c'ub'ejel d'ayon̈. 13 Icha stevi junoc mamab'il d'a eb' yuninal, icha chi' tz'aj in tevi d'ayex to tze jac e pensar d'ayon̈, icha ix cutej co jacan quic d'ayex.

Stemplo on̈ Dios pitzan

14 Max yal junn̈ej scutej co b'a yed' eb' man̈ creyenteoc, yujto man̈ smojoc icha chi'. Icha saquilq'uinal max yal junn̈ej tz'aj yed' q'uic'alq'uinal, icha pax chi' tojolal, max scha sb'a yed' chucal. 15 A spensar Cristo, max scha sb'a yed' yic vin̈ Satanás. A on̈ creyente on̈ tic, man̈ lajanoc co pensar yed' eb' man̈ creyenteoc. 16 A juntzan̈ comon dios, malaj yalan yic yed' eb' scajnub'xo Dios yaji. Yujto a on̈ tic, scajnub' on̈xo Dios pitzan, icha ix yalcani:

A in tic, ol in och cajan d'a eb', ol in b'eyec' yed' eb'. Ol in och sDiosaloc eb'. Axo eb' ol och in chon̈ab'oc, xchi.

17 Yuj chi' yalnacpaxcan Dios Cajal chi' icha tic:

Elan̈ec d'a scal eb', iq'uec el e b'a. Man̈ eyam pax junoc malaj svach'il. Tato icha chi' tzeyutej e c'anab'ajani, ol ex in cha vicoc.

18 Ol in och e Mamoc.

A exxo ol ex och vuninaloc, visiloc, xchi Cajal chi', aton Dios masanil tas syal yuuj, xchi d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcan chi'.

7

1 Yuj chi', ex xajanab'il vuuj, aton juntzan̈ tic yalnaccan Dios d'ayon̈. Yuj chi' co vach' actejeccan masanil juntzan̈ tz'ac'an juvoquel co nivanil yed' co pensar d'a yichan̈ Dios. Caq'uec val quip co vach' ac'anoch co pensar d'a Dios, yujto te ay yelc'och d'ayon̈.

Ochnac scusc'olal eb' aj Corinto

2 Aq'uec och e c'ool d'ayon̈. Malaj junoc ex b'aj ochnac co mul. Malaj junoc ex co junaquel e pensar. Malaj pax junoc ex co q'uexan̈ tiejnac ex. 3 Man̈ yujoc vac'anoch junoc tas d'a eyib'an̈ svalanb'at juntzan̈ tic d'ayex. Yujto toxo ix val d'ayex to te naan ex cuuj. Yuj chi', vach'chom pitzan on̈, mato tzon̈ chami, palta junn̈ej caj eyed'oc. 4 Tzex vac'och yipoc in c'ool, tzex valan vach'il. Vach'chom nivan yaelal tz'ac'jioch d'a quib'an̈, palta eyuuj snivanaj in c'ool svab'i. Tzin tzalaj val eyuuj.

5 Yictax ix on̈ javi d'a Macedonia tic, maxtzac yal quic'an jab'oc quip, yujto a juntzan̈ yaelal tic oyanoch d'a co patic quichan̈. An̈ej oval tz'ac'jioch d'a quib'an̈. Xivelaln̈ej caji. 6 Palta a Dios tz'ac'an snivanil sc'ool jantac mach ayoch d'a scusc'olal. A ix ac'an snivanil co c'ool, yujto ix ja vin̈aj Tito d'a tic. 7 Man̈ yujocn̈ej to ix ja vin̈aj Tito chi' ix ac'ji snivanil in c'ool, palta tzon̈ tzalaj pax eyuuj, yujto ix eyac' snivanil sc'ool vin̈ ayic ix ec' vin̈ d'ayex. Ix yalan vin̈ d'ayon̈ to e gana tzin e yila'. Ix yalanpax vin̈ to tzex cus val yuj jun ix uji d'a e cal chi'. Ix yalanpax vin̈ to tzin e nacoti. Yuj chi' ix vach' ja in tzalajc'olal eyuuj.

8 Vach'chom te cusnac ex yuj jun carta in tz'ib'ejnacb'at d'ayex, palta maxtzac in cus yuuj ticnaic. Vach'chom d'a sb'ab'elal cusnac in yuj jun carta chi', yujto vab'nac to cusnac ex jaye' c'ual yuuj. 9 Axo ticnaic, tzin tzalaji man̈ yujoc to cusnac ex yuuj, palta tzin tzalaj ticnaic, yujto yuj jun e cusc'olal chi' ix e na e b'a. Ix ex cus icha val d'a sgana Dios, yuj chi' man̈ jab'oc ix juviel e pensar vuuj. 10 Tato tzon̈ cus icha val sgana Dios, yuj jun co cusc'olal chi' sco na co b'a yic tzon̈ colchaji. Tato icha chi', max on̈ te cuslaj yuuj. Palta ay junxo macan̈ cusc'olal. A jun chi', yic yolyib'an̈q'uinal tic yaji. A eb' scus icha chi', ton̈ej sb'atcan eb' d'a chamel d'a juneln̈ej yuuj. 11 Palta a exxo tic, ochnac e cusc'olal icha sgana Dios. Yuj chi' naeccoti tas ajnac ex yuuj. Ochnac ex val d'a ilc'olal sic'lab'il. E sayannac modo tas tz'aj e colan e b'a. Cotnac eyoval yuj jun chucal ujinac d'a e cal chi', xivnac ex pax yuuj. E nib'ejnac val in e c'umej. E nanac eyac'b'at d'a yib'an̈ jun vin̈ ochnac smul chi'. Icha chi' eyutejnac e ch'oxani to man̈xo ex locanoc d'a jun chucal chi'. 12 A jun in carta chi', man̈ yujoc jun vin̈ ochnac smul chi' in tz'ib'ejnacb'ati. Man̈ yujoc pax jun mach yab'nac syail yuj jun chucal chi'. Palta in tz'ib'ejnacb'at d'ayex yic snachajel eyuuj to a d'a yichan̈ Dios, te xajan on̈ eyuuj. 13 Yuj chi' ix ac'ji snivanil co c'ool.

Man̈ocn̈ej ix ac'ji snivanil co c'ool. Ix vach' ja pax co tzalajc'olal ayic ix yalan vin̈aj Tito to ix te tzalaj vin̈ eyed'oc, yujto ix vach' ja snivanil sc'ool vin̈ eyuuj e masanil. 14 A d'a yalan̈, ix valel e vach'il d'a vin̈aj Tito tic. Axo ticnaic, max in q'uixvi, yujto valnac jun chi'. Masanil tas calnac d'ayex, te yel. An̈ejtona', ayic scalan e vach'il d'a vin̈aj Tito tic, te yel juntzan̈ scal chi'. 15 A vin̈ tic, te xajan exxo pax yuj vin̈ ticnaic, yujto snacot vin̈ tas eyutejnac e c'anab'ajan tas yalnac vin̈ d'ayex. Snaanpaxcot vin̈ to emnaquil eyutejnac e b'a e chaan vin̈, xivc'olal eyutejnac e b'a d'a vin̈. 16 Tzin tzalaj ticnaic, yujto syal ex vac'anoch yipoc in c'ool.

8

A tas scutej cac'an cofrenda

1 A ticnaic, ex vuc'tac ex vanab', tzin nib'ej sval d'ayex tas ix aj scheclajel svach'c'olal Dios d'a eb' creyente d'a junjun iglesia d'a yol yic Macedonia tic. 2 Vach'chom ix ac'ji proval eb' yuj juntzan̈ yaelal ix ja d'a yib'an̈ eb', palta ix te tzalaj eb'. Vach'chom te meb'a' eb', palta axo svilani, nivan slaj yac' eb', icha yac'an eb' b'eyum. 3 Svac' testigoal in b'a yuj eb', yujto yelc'olal ix yac' jantac ix techaj yuj eb'. Te ec'alto val ix yac' eb'. 4 Ix tevi eb' d'ayon̈ yic sco cha yac' scolval eb', yujto sgana pax eb' scolvaj d'a eb' yicxo Dios. 5 Ix co naani to quenn̈ej jab'oc ol yac' eb', palta yelxo val más nivan ix yac' eb'. B'ab'el ix yac'och sb'a eb' d'a yol sc'ab' Cajal Jesús. An̈ejtona' ichato ix yac'pax sb'a eb' d'ayon̈ icha sgana Dios. 6 Yuj chi' sco c'anxi pavor d'a vin̈aj Tito tic yic sb'atxi vin̈ ex yila'. A vin̈ ol b'at chaan eyofrenda ol eyac' yuj svach'il e c'ool. Yujto a d'a vin̈ ix e chael yich eyac'ani. 7 Man̈ jantacoc svach'il tzeyutej e b'a. Tzeyac'an val och d'a e c'ool. Jelan tzeyutej e b'a e c'ayb'ani. Yelc'olal te vach' tzeyutej e b'a e c'ulan junoc tasi. Tzon̈ e xajanan paxi. Yuj chi' tze ch'ox pax e vach'il eyac'an eyofrenda chi'.

8 A jun svalb'at tic d'ayex, man̈ checnab'iloc yaji. Ton̈ej in gana tzeyab'i chajtil syutej juntzan̈xo eb' yac'an scolval, yic scheclajeli to d'a val yel tze xajanej eb' quetcreyenteal. 9 Cojtac to a Cajal Jesucristo, te nivan svach'c'olal. Vach'chom man̈ jantacoc sb'eyumal d'a satchaan̈, palta ix ul yac'och sb'a meb'ail cuuj. Icha chi' ix yutej sb'a, yic vach' yuj smeb'ail chi' tzon̈ och b'eyumal.

10 Yuj e vach'iloc svalb'at d'ayex tas tzin na yuj eyofrenda chi'. Ix el yab'ilal e chaanel yich e yac'ani, yujto ix el val d'a e c'ool eyac'ani. 11 A ticnaic, in gana to tzeyac' eyip e vach' ac'ancani. Icha ix eyutej e chaanel yich eyac'an d'a smasanil e c'ool, icha chi' tzeyutej e lajancan ticnaic, ato syala' tastac ay d'ayex. 12 Chab'il cofrenda chi' yuj Dios ato syala' tastac ay d'ayon̈, tato man̈oc yed' chab'c'olal scac'a'. Max sc'anlaj tato malaj tas d'ayon̈.

13 Mantoc in gana tzex ochcan meb'ail, yuj slajviel tastac ay d'ayex, yic tzex colvaj d'a juntzan̈xo eb'. 14 Palta in gana lajan tzon̈ aj co masanil. A ticnaic, a tas syac' sobre d'ayex, syal eyac'an d'a eb' max tzac'van yico'. Axo d'a junelxo, axo eb' ol ac'anxoc pax d'ayex ayic man̈ ol ex tzac'van d'a e yico'. Tato icha chi', lajan ol on̈ aj co masanil. 15 Yujto icha tic syalcan d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani: A eb' nivan tas smolcani, max yac'laj sobre yic eb', axo eb' jab'n̈ej tas smolcani, max yac'laj palta d'a eb', xchi.

A vin̈aj Tito yed' eb' ix b'at yed'oc

16 Svac' yuj diosal d'a Dios, yujto a tz'ac'an sna vin̈aj Tito yic tzex sya'ilej vin̈, icha ix vutej ex vilan a in tic. 17 Ayic ix co c'anan pavor d'a vin̈ yic sb'at vin̈ ex yila', elan̈chamel ix tac'vi vin̈. Toxon sgana pax vin̈ sb'at ex yila', yuj chi' ol b'at vin̈.

18 Ay junxo vin̈ cuc'tac ol co checb'at yed' vin̈. A jun vin̈ cuc'tac tic, tz'alji vin̈ vach'il yuj eb' creyente ay d'a junjun iglesia, yujto smunlaj val vin̈ yalanel vach' ab'ix yic colnab'il. 19 An̈ejtona', aton jun vin̈ cuc'tac tic sic'naquelta eb' creyente d'a junjun iglesia, yic tzec' schaan jun ofrenda chi' vin̈ qued'oc. Van co molan jun ofrenda tic, yic ol checlaj svach'il Cajal Jesús yed' svach'il e c'ool a ex tic. 20 Co gana a on̈ tic to malaj mach tzon̈ alub'tan̈an yuj chajtil tz'aj ec' quic'anchaan̈ juntzan̈ ofrenda tic. 21 Yuj chi' te tojol scutej juntzan̈ tic. Man̈ocn̈ej d'a yichan̈ Cajal Jesús tojol scutej co b'a, an̈ejtona' tojol scutej co b'a d'a yichan̈ eb' quetanimail.

22 Ay junxo vin̈ cuc'tac ol co checb'at yed' eb' vin̈ tic. A jun vin̈ tic, tzijtum elxo squila' to vach' smunlaj vin̈ d'a yic Cajal Jesús. A ticnaic, yel ay sgana vin̈ smunlaji, yujto tzex yac' val och vin̈ yipoc sc'ool. 23 Tato ay eb' sc'anb'an vin̈aj Tito chi' d'ayex, tzeyal d'a eb': Yetb'eyum sb'a vin̈ yed' vin̈aj Pablo, ayul vin̈ munlajel d'a co cal tic, xe chi. Tato ay pax mach sc'anb'an yuj chavan̈ eb' vin̈ cuc'tac yetb'eyum sb'a yed' vin̈aj Tito tic, tzeyal d'a eb': A eb' vin̈ tic, checb'ilcot eb' vin̈ yuj juntzan̈xo iglesia, scheclaj val el svach'il Cristo yuj eb' vin̈, xe chi. 24 Ayic ol c'och eb' vin̈ ta', tze xajanej eb' vin̈. Tato icha chi' tzeyutej e b'a d'a eb' vin̈, ol e ch'ox d'a eb' creyente d'a junjun iglesia to yel scala' ayic ix ex calan vach'il.

9

A jun ofrenda sq'ue vaan

1 A eyofrenda ol eyac' d'a eb' yicxo Dios, man̈ yovaliloc tzato valb'at d'ayex yuuj. 2 Yujto vojtacxo to ay val e gana tzex colvaj d'a eb'. Van ex valan vach'il d'a eb' aj Macedonia tic. Icha tic sval d'a eb' eyuuj: A eb' ay d'a yol yic Acaya, yab'ilalxo scajvi eb' yac'an yofrenda, xin chi. Ayic ix yab'an eb' aj Macedonia tic to yelc'olal tzeyac' eyico', tzijtum eb' ix e cuchb'ej yac' yico'. 3 Palta ol in checb'at eb' vin̈ cuc'tac tic d'ayex, yic man̈ ol juvoc jun ix val tic eyuuj, yujto ix vala' to vach' ex. Ol in checb'at eb', yic vach' listaxo yaj eyofrenda, icha ix vutej valan chi' eyuuj. 4 Talaj ay eb' aj Macedonia sb'at ved'oc, axo syilan eb' to man̈ listaoc eyaj eyac'an eyofrenda chi', axom in q'uixvib'at chi' b'ian. Yujto toxo ix ex vac'och yipoc in c'ool. A exxo tic ol ex q'uixvoc paxi. 5 Yuj chi' ix in na to yovalil tzin c'an pavor d'a eb' vin̈ cuc'tac tic, yic ol b'ab'laj b'at eb' vin̈ d'ayex. Ol b'at colvaj eb' vin̈ eyed'oc eyic'anchaan̈ eyofrenda icha ix eyutej eyalancani. Tato icha chi', lista ol eyutoc eyofrenda chi', ol eyac'an yed' smasanil e c'ool, yic man̈ ol on̈ b'at ex cac' pural eyac'ani.

6 Tze nacot jun tic. A eb' jab'n̈ej tz'avani, jab'n̈ej sjach' eb'. Axo eb' nivan tz'avani, nivan pax sjach' eb'. 7 Junjun ex tze na jantac tzeyac'a'. Man̈ chab'c'olaloc tzeyac'a'. Man̈ ac'b'iloc pural, yujto a Dios sxajanan eb' tz'ac'an val d'a tzalajc'olal. 8 A Dios syal yac'an masanil tas d'ayex yuj svach'c'olal. Syac'anpax masanil tas tz'och eyuuj d'a masanil tiempo. Ol to yac'pax sobre d'ayex, yuj chi' tzijtum tastac b'aj syal tzex colvaji. 9 Yujto icha tic syalcan d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani:

Tzijtum tas ix yac' d'a eb' meb'a'. Axo svach' spensaril jun chi', ol snacot Dios d'a masanil tiempo, xchi.

10 A Dios tz'ac'an jantac in̈at tz'avchaji. Syac'anpax jantac tas svaji. A' ol ac'an d'ayex juntzan̈ tas ol eyac' eyofrendaoc. Ichato ol eyavej. Axo jun spac ol yac' d'ayex yuj svach'il e c'ool chi' ol yac' q'uib'oc, ol e jach'ani. 11 Yuj chi' nivan svach'il ol e cha'a, yic ol eyac'an nan̈alocxo. Ayic ol quic'anb'at eyofrenda chi' d'a eb' yicxo Dios, tzijtum eb' ol ac'an yuj diosal d'a Dios yuuj ayic ol schaan eb'. 12 Yujto a jun colval chi', man̈ yujocn̈ej scolvaj d'a eb' d'a stzapan majanil, palta a yopisio, to yuuj ol yac' yuj diosal eb' d'a Dios d'a smasanil sc'ool. 13 Ol yal vach' lolonel eb' d'a Dios, yujto a jun eyofrenda chi' van sch'oxani to van e c'anab'ajan tas ix yalcan jun vach' ab'ix yic Cristo. An̈eja' ol yal pax vach' lolonel eb' d'a Dios yuj jun nivan colval tzeyac' d'a eb'. Yujto a jun chi', ol colvaj d'a masanil eb' yicxo Dios. 14 A eb' ol chaanoc, ol yac' lesal eb' eyuuj. Ol ex sxajanej eb', yujto nivan svach'c'olal Dios ol yac' d'a eb' eyuuj. 15 Caq'uec yuj diosal d'a Dios yuj jun Colvajum ix yac'cot d'ayon̈, man̈xo jantacoc svach'il.

10

A yopisio vin̈aj Pablo

1 A Cristo, te emnaquil yutejnac sb'a, te vach' yutejnac spensar. Icha yutejnac sb'a chi', icha chi' svutej in tevib'at d'ayex a in Pablo in tic. Tz'alji, tob' emnaquil svutej in b'a ayic ay in ec' eyed'oc, axob' yic ayinec' d'a najat, tob' te ov in. 2 Palta tzin tevi d'ayex to ayic ol in c'och ta', man̈ yovaliloc ov ol vutoc in b'a. Yujto ayex tzeyala' to icha eb' comon anima svutej in b'a. A in tic max in xivlaj vilan pax och in sat yed' eb' tz'alan icha chi'. 3 Yel toni, anima on̈. Palta man̈ lajanoc scutej cac'an oval icha syutej eb' comon anima chi'. 4 Man̈oc juntzan̈ tas ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic sco yamc'ab'ej ayic scac'an oval. Palta an̈ej juntzan̈ tas b'aj ayoch spoder Dios sco yamc'ab'ej, yic vach' a juntzan̈ tz'alji to ay yip, scan d'a yalan̈ cuuj. 5 Scan juntzan̈ comon jelanil cuuj d'a yalan̈. Ay eb' max ojtacanel Dios yuj yac'umtaquil, palta yaln̈ej tas junoc ac'umtaquil chi', scan d'a yalan̈ cuuj. Axo juntzan̈ comon pensar, scac'och d'a yol sc'ab' Cristo smasanil, yic vach' a eb' snaan juntzan̈ chi', sc'anab'ajejn̈ej Cristo chi' eb'. 6 Axo yic tzaxo on̈ e c'anab'ajej, a on̈xo tic lista ol cutej co b'a cac'an syaelal eb' man̈ ol on̈ c'anab'ajanoc.

7 A exxo, an̈ej tas tzeyil yed' e sat snachajel eyuuj. Ay eb' d'a e cal tz'alani to a Cristo ay yic eb'. Nachajocab'el yuj eb' to an̈ejtona' yic in pax Cristo chi' yed' eb'. 8 Vach'chom tzin ec' d'a yib'an̈ valan d'ayex yuj jun vopisio tic, palta man̈ ol in q'uixvoc yuuj. A Cajal Jesús ac'jinacoch vopisio, yic svac'och e tec'anil. Man̈ yujoc ex vac'an juvoc ix yac'an vopisio tic. 9 Icha tic svutej valan d'ayex, yic man̈ ol e na' to ton̈ej in gana tzex in xib'tej yuj juntzan̈ in carta svac'b'at d'ayex. 10 Yujto ay eb' tz'alan d'a in patic icha tic: A juntzan̈ scarta vin̈, te ov yalani, te ay yip. Palta axo vin̈, malaj vach' yoch vin̈. A yic slolon vin̈, malaj svach'il slolonel vin̈ syala', xchi eb'. 11 Tato ayex tzeyal icha chi', nachajocab'el jun tic eyuuj. Icha svutej in tz'ib'anb'at d'ayex ayic ayinec' d'a najat tic, icha chi' ol vutoc pax in b'a ayic ol in c'och ta'.

12 A in tic, max in tec'b'ej in b'a in naani to lajan in icha juntzan̈xo eb' munil syal sb'a vach'il. Max yal in lajb'an in b'a yed' eb'. A eb' chi', malaj spensar eb', yujto ichato a eb' mismo syechtej sb'a d'a yechlab'. Slajb'ej sb'a eb' yed' juntzan̈xo eb'. 13 A in tic max vic'chaan̈ in b'a yuj juntzan̈ tas b'aj malaj tzin ochi. A Dios ch'oxjinac d'ayin b'ajtac lugar b'aj tzin munlaji. A chajinac in b'at d'ayex d'a Corinto chi'. 14 Yuj chi' maj in c'axpaj och d'a junocxo lugar. Q'uinaloc maj in xid'ec' juneloc d'ayex, malaj am valan vic in munlaj d'a e cal ticnaic. Palta a in b'ab'el c'ochnac in d'ayex yed' yab'ixal Cristo. 15 Malaj b'aj svic'chaan̈ in b'a d'a spatic smunlajel junocxo. Max val-laj tato vic jun munlajel chi'. Palta svac'och junxo tic yipoc in c'ool. Ayic ol e vach' ac'anoch Dios d'a e c'ool, eyuuj ol yal in vach' munlaj d'a juntzan̈xo lugar b'aj manta junocxo mach smunlaji, palta man̈ ol in c'axpajec' b'aj ix sch'ox Dios d'ayin. 16 Ol b'at valanel jun vach' ab'ix yic colnab'il tic d'a yichan̈b'at e chon̈ab' chi', palta man̈ ol vic'chaan̈ in b'a d'a spatic smunlajel juntzan̈xo eb' ec'nacxo ta'.

17 Tato ay mach sgana syic'chaan̈ sb'a, max yal-laj. An̈ej Cajal Jesús squic'chaan̈. 18 Ay eb' munil syal sb'a vach'il, palta man̈ yeloc to vach' eb'. An̈ej eb' syal Cajal Jesús vach'il, an̈ej eb' chi' vach'.

11

Vin̈aj Pablo yed' eb' syaloch sb'a schecab'oc Cristo

1 Comonoc tzeyac' techaj juntzan̈ svalb'at tic d'ayex. Ichato malaj in pensar svalanb'ati, palta tzeyac' techajoc. 2 Tzex in ya'ilej val, icha syutej Dios ex syailani. Yujto toxo ix vac' in trato yed' Cristo to ol ex vac'och d'a yol sc'ab'. Icha junoc ix cob'es ix manta vinac tz'ec' d'ay, tz'ac'ji entregar d'a vin̈ yetb'eyum, icha chi' ol ex vutoc vac'an och d'a yol sc'ab' Cristo. 3 Palta tzin xivi, talaj icha ajnac ix Eva yac'ji musansatil yuj sjelanil jun yac'nacoch sb'a chanil, talaj icha chi' tzex aj eyac'ji musansatil. Axo tz'aji tzeyiq'uel e pensar d'a spatic Cristo, man̈xo tojoloc pax tzeyutej e b'a icha snib'ej. 4 A ex tic stechaj eyuuj, vach'chom yaln̈ej mach tzec' alanel junocxo ch'oc c'ayb'ub'al d'a e cal, yujto ichato ch'oc junocxo Jesús tzec' yalel eb', man̈oc jun tzec' valel a in tic, palta van e chaan eyab' d'a eb'. Van e chaan junxo espíritu d'a eb', palta man̈ ichoc jun chab'ilxo eyuuj. Van eyac'anoch e c'ol d'a junxo ab'ix yic colnab'il tzec' alji, palta man̈oc jun ix eyab' d'ayin. 5 A eb' chi', schecab' Cristo yaj eb' yalani. Palta a tzin naan a in tic, to man̈ ec'aloc yelc'och eb' d'ayin. 6 Vach'chom malaj svach'il in loloni, palta a tas vojtac, ay val yip. Jantacn̈ej juntzan̈ tas ec' in c'ulejnac d'a e cal, a sch'oxan d'ayex to ay tas vojtac.

7 Ayic vec' valel vach' ab'ix yic Dios d'a e cal ta', malaj in tojol in c'an d'ayex, yujto a in tic, emnaquil vutej in b'a ta', yic a ex tzex vic'chaan̈. Palta tzeyala' to malaj svach'il vutejnac in b'a ta'. 8 Icha val to ochnac in elc'al d'a juntzan̈xo iglesia eyuuj, yujto ata' in cha in tojol, ayic in ec' d'a e cal. 9 Ayic in ec' d'ayex, vach'chom ay tas yovalil tz'och vuuj, palta maj in c'anlaj d'ayex. A eb' cuc'tac aj Macedonia tic xid' ac'an jab' tas ay ochnac vuuj ta'. Malaj junoc ex vac'nac och jab'oc in gasto d'a eyib'an̈. An̈ejtona' icha chi' ol vutoc in b'a ticnaic. 10 Vach'chom svic'chaan̈ in b'a valan juntzan̈ tic, palta malaj junoc ex aj Acaya ex chi' syal in e cachanoch vaan. Yel sval yuj jun tic, yujto a Cristo ayoch ved'oc, yel syala'. 11 ¿Tas yuj svalb'at juntzan̈ tic d'ayex tze na'a? ¿Tom yujto man̈ ex xajanoc vuuj? A Dios ojtannac jantac tzex in xajanej.

12 Palta an̈eja' icha chi' ol vutoc in b'a, ichataxon svutej in b'a vec' d'a e cal. Icha chi' ol vutoc in b'a, yic vach' a eb' sayanec' tas syutej yic'anchaan̈ sb'a, ol can eb' d'a yalan̈ vuuj. Yujto syal eb' to lajan yopisio eb' ved'oc. 13 A eb' chi', ton̈ej stz'ac yaloch sb'a eb' schecab'oc Cristo. Syixtej anima eb' yed' slolonel chi'. Munil scomon aq'uej och sb'a eb' schecab'oc Cristo chi'. 14 Palta a jun sc'ulej eb' chi', max sat co c'ool yuuj. Yujto icha chi' vin̈ Satanás, stz'ac yac'och sb'a vin̈ yángeloc Dios. 15 Yuj chi' max sat co c'ool, tato icha pax chi' syutej sb'a eb' schecab' vin̈ to syaloch sb'a eb' tojolal. Palta a val eb' lac'an ol chaan spac, ato syala' tas ix sc'ulej eb' junjun.

A tas ec'nac d'a yib'an̈ vin̈aj Pablo

16 Tic svalb'at junelxo d'ayex, man̈ e na to malaj in pensar. Palta tato tze na icha chi', aq'uec in permiso in lolon icha junoc malaj spensar, yic ol yal vic'anchaan̈ jab'oc in b'a, icha juntzan̈ eb' syic'chaan̈ sb'a. 17 A juntzan̈ svalb'at tic d'ayex, man̈oc Cajal Jesús schecan vala'. Ichato man̈ pensaril vaji svalanb'at d'ayex, yujto ton̈ej svic'chaan̈ in b'a valani. 18 Tzijtum eb' syic'chaan̈ sb'a yuj tas ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Yuj chi' ol vic'paxchaan̈ jab'oc in b'a yed' eb'. 19 Yujto a ex tic, jelan ex. Yuj chi', tzeyac' techaj eb' man̈ pensaril yaj d'ayex, tzex tzalaj yed' eb'. 20 Ay eb' tzex ac'an pural yic tzeyac'an servil eb'. Axo jantacn̈ej tas ay d'ayex, syiq'uec' eb' smasanil, syac'och sb'a eb' yajalil d'ayex, syic'anchaan̈ sb'a eb'. Ichato ay b'aj stz'itb'at e sat eb', palta tzeyac' val techaj eb'. 21 Tzin q'uixvi valanb'at d'ayex, a in tic malaj vip in c'ulan icha syutej sb'a eb' chi'.

Palta icha syutej eb' stec'b'an sb'a yalani, icha pax chi' svutej in tec'b'an in b'a valani. Palta van valan icha junoc mach malaj spensar. 22 A eb' chi', hebreo eb', an̈ejtona' in, hebreo in paxi. Israel eb', israel in paxi. Yin̈til Abraham eb', an̈eja' yin̈til in pax Abraham yed' eb'. 23 Tato schecab' Cristo yaj eb', a in tic más val schecab' in d'a yichan̈ eb'. Vach'chom ayic svalanb'at juntzan̈ tic d'ayex, svalb'at icha yaj junoc mach malaj spensar. Más nivan in munlaj d'a yichan̈ eb'. Más tzijtum el ix in mac'ji d'a yichan̈ eb'. Tzijtum el ix in och d'a preso. Tzijtum el pax ix in ac'jioch d'a yol sc'ab' chamel. 24 Oel val smac'nac in eb' vetisraelal, 39 val tz'uum vic'nac yuj eb' d'a juntac el ayic smac'annac in eb' chi'. 25 Oxel mac'b'il in pax d'a te' jixc'ab' te'. Junel julb'il in cham yed' q'uen yaxq'ueen. Oxel b'atnac te' barco d'a yol a' mar d'a valan̈. A junel, jun c'ual yed' jun ac'val cannac in d'a sat a'. 26 Tzijtum b'aj ec'nac in. Ay b'aj ay smay yuj a nivac a' yed' pax yuj eb' elc'um. Ay b'aj ay smay yuj eb' vetchon̈ab' yed' pax yuj eb' man̈ vetchon̈ab'oc. Ay b'aj ay smay d'a juntzan̈ chon̈ab', b'aj cuseltac yed' d'a yib'an̈ a' mar. Ay pax b'aj ay smay d'a scal eb' syaloch sb'a creyenteal. 27 Ay b'aj te c'unb'inac in, in munlaji. Vab'nac val syail. Tzijtum el man̈ in vaynacoc. Ay b'aj te ochnac in vejel, te tacjinacpax in ti'. Tzijtum el ochnac in d'a tzec'ojc'olal. Ay b'aj vab'nac syail yuj siic. Ay b'aj elnac in b'eran yuj man̈ pichulal.

28 Man̈ocn̈ej juntzan̈ yaelal tic vab'nac. Yujto junjun c'u, svab' syaelal ayic tzin och ilc'olal yuj eb' creyente d'a junjun iglesia. 29 Tato ay eb' creyente manto tec'anoc, ichato mantalaj in tec'anil yed' eb'. Tato ay junoc eb' tz'ac'ji telvoc d'a junoc chucal, tzin q'uixvi yuj eb', scot voval. 30 Tato e gana svic'chaan̈ in b'a, ol vic'chaan̈ in b'a yuj juntzan̈ svalb'at tic d'ayex. Yujto a juntzan̈ tic sch'oxani to malaj jab'oc velc'ochi. 31 A Dios, aton Smam Cajal Jesucristo, smoj tz'alji vach' lolonel d'ay d'a masanil tiempo. A ojtannac to te yel svala'. 32 Ayic vec'nac d'a chon̈ab' Damasco, ata' ayec' jun vin̈ gobernador munlajnac d'a jun vin̈ rey scuch Aretas. A jun vin̈ chi', yalnac vin̈ to stan̈vaj spuertail jun chon̈ab' chi', yic tzin syam vin̈ snaani. 33 Palta a d'a sventenail smuroal schon̈ab' eb' chi' el in ta, vac'jiem d'un̈un̈oc d'a yol jun xuuc d'a sat luum. Icha chi' ajnac in colchajel d'a yol sc'ab' vin̈.

12

A juntzan̈ tas sch'oxnac Dios d'a vin̈aj Pablo

1 Nab'an̈ej svixtej in b'a valan in b'a vach'il. Más vach' svalb'at d'ayex yuj juntzan̈ icha vayich yed' juntzan̈xo tas sch'oxnac Cajal Jesús d'ayin. 2 Ay jun vin̈ vojtac, jichan sc'ool vin̈ d'a Cristo. A ticnaic schan̈lajun̈ilxo ab'il xid'ec' vin̈ d'a satchaan̈ b'aj ay Dios. Man̈ vojtacoc tato ic'jinacb'at snivanil vin̈ yed'oc, mato maay. An̈ej Dios ojtannac. 3 Vach'chom b'atnac vin̈ yed' snivanil, mato maay, man̈ vojtacoc. An̈ej Dios ojtannac. Palta a jun vojtac 4 to xid'naquec' vin̈ d'a jun lugar scuchan paraíso. Ata' yab'nac juntzan̈ lolonel vin̈ malaj mach ojtannac. Malaj pax spermiso vin̈ yalan d'a junocxo anima. 5 A jun vin̈ chi', syal valan svach'il vin̈, palta a inxo tic, man̈ ol vic'chaan̈ in b'a. Ay juntzan̈ tas ayoch d'ayin sch'oxani to malaj velc'ochi. A juntzan̈ chi', ol vala' yic svic'chaan̈ jab'oc in b'a. 6 Q'uinaloc yelc'olal in gana svic'chaan̈ in b'a ticnaic, tato icha chi', max am val icha junoc malaj spensar, yujto an̈ej juntzan̈ tas yel, an̈ej am svala'. Palta man̈ ol vic'chaan̈ in b'a icha chi', yujto malaj in gana syal eb' to más nivan velc'och d'a tas syil eb' yed' d'a tas syab' eb' d'ayin.

7 A juntzan̈ tas ch'oxb'il d'ayin d'a satchaan̈ chi', yelxo val nivan yelc'ochi, ay smay vic'anchaan̈ in b'a yuuj. Yuj chi' ay jun in yaelal yac'nac vin̈ Satanás yic tzin ixtani. A jun chi' lajan icha junoc nivan q'uiix tz'isanb'at d'ayin. Icha chi' ajnac in, yic vach' max vic'chaan̈ in b'a. 8 Oxel in c'annac d'a Cajal Jesús, yic talaj syiq'uel d'ayin. 9 Palta icha tic ajnac yalan d'ayin: Stechaj uuj yujto tzin och ed'oc. Yujto a d'a eb' malaj val yip d'a yol yico', ata' vach' scheclajel in poder, xchi d'ayin. Yuj chi', svac' val och d'a in c'ool to ol in te tzalajoc, yujto malaj val vip, yic svach' aq'uej spoder Cristo d'ayin. 10 Yuj chi' tzin tzalaj ticnaic, yujto malaj vip. Vach'chom tzin b'uchji, vach'chom malaj tas ay d'ayin, vach'chom tz'ac'jioch in yaelal, vach'chom svab' syaelal yuj Cristo, palta tzin tzalajn̈ej. Yujto ayic malaj velc'och jab'oc, más ay in poder.

Ochnac vin̈aj Pablo ilc'olal yuj eb' creyente aj Corinto

11 Ichato malaj in pensar ayic ix valan in b'a vach'il d'ayex. Palta a ex ix in eyac' pural, yuj chi' ix vala', palta a ex smoj tzin eyal vach'il. A d'a eb' munil syac'och sb'a schecab'oc Cristo, a d'a eb' tzeyac'och janic' e pensar. Vach'chom malaj tzin och a in tic, palta malaj yelc'och eb' d'a vichan̈. 12 Ayic ix in ec' d'a e cal, tec'tec' ix vutej in b'a in munlaji. Ix in b'o juntzan̈ milagro yed' juntzan̈xo tastac sch'oxanel spoder Dios. Ix te sat e c'ool eyilan juntzan̈ ix in b'o chi'. Yuj juntzan̈ chi' scheclajeli to d'a val yel schecab' in Cristo. 13 Icha val svach'il ix vutej in b'a, ayic ix in ec' d'a eb' creyente d'a junjun iglesia, icha chi' ix vutej in b'a ayic ix in ec' d'ayex. An̈ej b'ian to maj vac'och in b'a d'a yalan̈ e gasto. Palta aq'uec nivanc'olal yuj jun in mul ix och tic d'ayex.

14 A ticnaic, listaxo vaj in b'atxi d'a yoxelal d'ayex, palta an̈eja' man̈ ol vac'och in b'a e cuentaoc, yujto max in nib'ejoch tastac ay d'ayex, palta a e vach'il a chi' tzin nib'ej. A eb' mamab'il, smoj smolb'an stumin eb' yic syac' eb' d'a eb' yuninal. Man̈oc eb' uninab'il chi' smolb'ej stumin yic syac' eb' d'a eb' smam chi'. 15 A in tic, in gana tzin lajel tastac ay d'ayin, yic ol b'oxoc e pensar. Vach'chom ol lajvel in nivanil tic yujto tzex in c'ayb'ej, palta ol in tzalajn̈ej. Tato tzex in te xajanej, ¿tom yuj chi' maxtzac in e xajanej a ex tic?

16 Ay juntzan̈xo eb', vach'chom yojtac eb' to maj vac'och in b'a e cuentaoc, palta syal eb' to tzex vac' musansatil yed' in jelanil yic tzex vac' ganar. 17 ¿Tom vac'nac ex musansatil yed' junoc eb' in checnacb'at d'ayex? 18 In c'annac pavor d'a vin̈aj Tito yic sb'at vin̈ ex yila'. In checannacb'at junxo vin̈ cuc'tac yed' vin̈. ¿Tom xid'naquec' vin̈aj Tito chi' ex yac' musansatil jun? Lajann̈ej cutejnac co pensar quec' d'a e cal ta'.

19 Tecan ayex tze na'a to ton̈ej tzin col in b'a d'a eyichan̈. Palta man̈ ichoc ta' svutej in b'a. Yujto d'a yichan̈ Dios van valanb'at juntzan̈ tic d'ayex, icha pax sgana Cristo, yic ol laj och e tec'anil d'a yic Dios. 20 Tzin xiv in b'at ex vila', talaj man̈ ichoc in gana tzeyutej e b'a. A inxo tic, talaj man̈ ichoc e gana svutej in b'a. Tzin xiv in b'at d'ayex ta', ta icha chi' ayto oval, chichonc'olal yed' c'ac'alc'olal d'a e cal. Tato icha chi' ayexto tzeyic'chaan̈ e b'a, ayexto tzex b'uchvaj d'a e patic junjun ex, ayexto tzex alvi pecal, ayexto tzeyac' ac'umtaquil, talaj ayexto pax van e somchitan e b'a. 21 Tzin xiv in b'atxi d'ayex, talaj icha chi' a Dios tzin ac'an q'uixvelal eyuuj. Talaj icha chi' tzin oc' eyuuj, yujto a d'a yic yalan̈, tzijtum ex ix e c'ulej juntzan̈ chucal. Man̈ jab'oc tzeyactejcan e c'ulan juntzan̈ chucal chi' yed' e nivanil, aton ajmulal yed' juntzan̈xo tas te q'uixvelal.

13

Scachjioch vaan eb' creyente

1 Yoxelalxo ol in b'at ex vila'. Yaln̈ej tas junoc ol b'o'oc, yovalil ayocab' chavan̈ ma oxvan̈oc testigo ol alanoc, ichato chi' ol b'o'oc. 2 Ayic ix in ec' d'a schaelal, ay jun ix valcan d'ayex. Axo ticnaic svalb'at junelxo. Vach'chom man̈ in ayoc ec' eyed' ta', palta svalb'ati to a ex ochnac e mul d'a yalan̈taxo yed' ex pax van yoch e mul ticnaic, ayic ol in c'och junelxo, man̈xo ol ex vac'laj nivanc'olal. Aton jun tic ix ec' valcan d'ayex. 3 E gana val tzeyila' tato a Cristo van in syamc'ab'ani yic syalan d'ayex. Ato val yic ol in c'ochoc, ol eyilani. Ichato chi' ol nachajel eyuuj. Yujto a Cristo tic, mantoc malaj spoder sch'ox d'ayex, palta nivan spoder yic smunlaj d'a e cal. 4 Yel toni, ayic ix d'un̈b'ajq'ue d'a te' culus, ichato malaj spoder. Palta yuj spoder Dios pitzan ticnaic. An̈ejtona', a in pax tic, ichato malaj in poder, palta yuj spoder Dios pitzan in yed' Cristo, yic an̈eja' tzin ec' ex in c'ayb'ej.

5 Tze cham naej val e b'a junjun ex, yic scheclaji tato yel ayoch Cristo d'a e c'ool. Aq'uec proval e b'a junjun ex. ¿Tom man̈ eyojtacoc to a Jesucristo ayoch d'ayex junjun ex? Palta tato man̈ ex creyenteoc d'a yel, man̈ ayococh d'ayex. 6 Palta in gana snachajel eyuuj sic'lab'il to a in tic creyente in d'a val yel. 7 Tzin lesalvi d'a Dios eyuuj, yic man̈ ol e c'uloc junoc chucal. Man̈ ton̈ejoc tzin lesalvi eyuuj yic scheclajeli to vach' in munlaji. Palta in gana to vach'n̈ej tzeyutej e b'eyb'al, vach'chom ichato scheclajeli to man̈ vach'oc in munlajel. 8 Yujto max yal vajc'olan in b'a yed' jun lolonel yel, aton d'a jun b'aj svac' vip in munlaji. 9 Yuj chi', vach'chom malaj vach' vochi, palta tzin tzalaji tato e ex tic ay eyelc'ochi. An̈ejtona', ol in lesalvoc eyuuj, yic ol vach' b'o e pensar. 10 Tzin b'ab'laj tz'ib'ejb'at jun in carta tic d'ayex, yacb'an manto in c'och eyed' ta', yujto malaj in gana te ov ol vutej in b'a d'ayex yuj jun vopisio tic, ayic ol in c'och d'ayex ta'. A Cajal Jesús ac'jinac jun vopisio tic, yic svac' e tec'anil. Man̈ yujoc ex vac'an juvoqueli ix yac'an d'ayin.

Tz'ac'ji stzatzil sc'ool eb' creyente

11 Axo ticnaic ex vuc'tac ex vanab', ayocab' e tzalajc'olal ta'. Tze vach' b'oan e pensar. Ac'jocab' snivanil e c'ool. Junxon̈ej ocab' tzeyutej e pensar, junc'olalxon̈ej tzeyutej e b'a ta'. A Dios ol och eyed'oc, aton jun tz'ac'an e junc'olal, jun tz'ac'an pax e xajanej e b'a. 12 Slaj eyac'laj stzatzil e c'ool yuj e ch'oxani to tze xajanej e b'a. 13-14 A eb' creyente smasanil d'a tic, syac'b'at stzatzil e c'ool eb'. Checlajocab' el svach'c'olal Cajal Jesucristo d'ayex, yac'ocab' pax svach'c'olal Dios d'ayex. Aocab' Yespíritu Dios tz'och eyed'oc e masanil ta'.

3.7 3:7 A jun ab'ix tic, a d'a Éxodo 34.29-35, ata' tz'ilchaji.

GÁLATAS

1

2

3

4

5

6

A Scarta San Pablo

D'A EB' AJ GALACIA

Gálatas sb'i jun carta tic, aton jun scarta vin̈aj apóstol Pablo stz'ib'ejnacb'at d'a eb' creyente d'a yol yic Galacia. Syalb'at vin̈ d'a eb' to sb'oxi spensar eb' somchajnaquel spensar yuj juntzan̈xo ch'oc c'ayb'ub'al. Ay eb' tz'alani to a eb' man̈ israeloc tz'och creyenteal yovalil sc'anab'ajej ley Moisés eb', yic vach' scan eb' d'a sat Dios. Palta a vin̈ apóstol Pablo tz'alani to man̈ ichocta yaji.

Ix stec'b'ej val sb'a vin̈ yed' yopisio, ix yalan vin̈ to schecab' Cristo yaj vin̈. Ay juntzan̈ eb' scomon alejoch sb'a c'ayb'umal, palta ix yal vin̈ to a d'a Dios schanac yopisio vin̈ chi', man̈oc d'a eb' comon anima. Ix ac'ji yopisio vin̈ chi' yic vach' syal slolonel Dios vin̈ d'a eb' man̈ israeloc. Icha chi' ix yutej vin̈ sch'oxaneli to scha scolnab'il eb' anima tato syac'och Cristo eb' d'a sc'ool, man̈ yujoc sc'anab'ajan ley Moisés eb'.

Axo d'a juntzan̈xo slajvub' capítulo, syalcot tas tz'ajelc'och sb'eyb'al eb' syac'och Cristo d'a sc'ool, vach'chom ac'b'il circuncidar eb', mato maay, an̈ej jun tas nivan yelc'ochi to syac'och Cristo eb' d'a sc'ool.

1

Yichb'anil scarta vin̈aj Pablo

1 A in Pablo in tic, schecab' in Jesucristo. Man̈oc junoc anima ay in schecab'. An̈ejtona', man̈oc junoc anima ac'jinac vopisio tic. A val Jesucristo chi' ac'jinac d'ayin yed' co Mam Dios, aton jun ac'jinacxi pitzvoc Jesucristo d'a scal eb' chamnac. 2 A in tic yed' masanil eb' cuc'tac ayec' ved'oc, sco tz'ib'ejb'at jun co carta tic d'ayex ex creyente d'a junjun iglesia d'a yol yic Galacia. 3 Aocab' co Mam Dios yed' Cajal Jesucristo syac' svach'c'olal yed' sjunc'olal d'ayex ta'. 4 A Jesucristo, yac'nac cham sb'a yic tzul yic'canel co mul. Icha chi' ix yutej on̈ scolanel d'a yol sc'ab' chucal d'a yolyib'an̈q'uinal tic, yujto icha chi' sgana Dios, aton co Mam yaji. 5 Yuj chi', calec vach' lolonel d'a Dios d'a masanil tiempo. Amén.

Malaj junocxo ab'ix yic colnab'il

6 Tzin och q'uelan eyuuj, yujto elan̈chamel van eyactancan Dios, aton ix on̈ avtan yuj svach'c'olal Cristo. Yujto a ticnaic, van eyac'anoch e pensar d'a junxo ab'ix yic colnab'il ch'oc tz'alji d'ayex. 7 Palta malaj junocxo ab'ix yic colnab'il chi'. Ay eb' sgana sq'uexan svayan̈il yab'ixal Cristo yic svach' somchajel e pensar. 8 Palta ec'nac on̈xo calel vach' ab'ix yic colnab'il chi' d'ayex. Axo ticnaic, tato ay junoc mach tz'ec' yalel junocxo ch'oc c'ayb'ub'al, vach'chom a in tic, ma junoc ángel scot d'a satchaan̈ tzul alanoc, cotocab' yoval sc'ool Dios d'a yib'an̈. 9 Icha vutejnac valancan d'ayex junel, icha chi' svutej valanxib'at d'ayex ticnaic. Tato ay junoc mach tzec' alanel junocxo c'ayb'ub'al man̈ lajanoc yed' jun e chanacxo, cotocab' yoval sc'ool Dios d'a yib'an̈. 10 Ayic svalanb'at juntzan̈ tic d'ayex, ¿tom in gana ste tzalaj junoc anima ved' e naani? Maay, an̈ej Dios in gana stzalaj ved'oc. Man̈ jab'oc tzin na' to stzalaj eb' ved'oc. Q'uinaloc a eb' anima in gana stzalaj ved'oc, man̈ in schecab'oc am Cristo syal chi'.

A tas aj yochnac vin̈aj Pablo schecab'oc Cristo

11 Ex vuc'tac ex vanab', tzin nib'ej tzeyojtaquejel junxo sval tic. A jun vach' ab'ix yic colnab'il sval tic, man̈ yicoc anima. 12 Man̈oc d'a junoc anima in chanac, ma in c'ayb'ejnac, yujto an̈ej val Jesucristo ac'jinac vojtaquejeli.

13 Eyab'nacxo chajtil vutejnac in b'a d'a yalan̈taxo, ayic vac'annac och in b'a d'a sc'ayb'ub'al eb' vetisraelal. Nivan val yaelal vac'nac och d'a yib'an̈ eb' yicxo Dios. Vac'nac val vip in satanel eb'. 14 A d'a sc'ayb'ub'al eb' vetchon̈ab' chi', a inn̈ej te jelan in d'a yichan̈ eb' lajan in q'uinal yed'oc, yujto vac'nac val och in pensar d'a sc'ayb'ub'al eb' co mam quicham. 15 Palta ayic manto in alji, a Dios sic'jinac inxo eli. Yuj svach'c'olal yavtejnac in och yicoc. Axo yic ix c'och stiempoal icha tas nab'il yuuj, 16 ix yac'an vojtaquejel Yuninal, yic vach' tzec' valel yab'ixal colnab'il d'a e cal a ex man̈ ex israeloc tic. Slajvi chi', malaj junoc mach b'aj in c'anb'ej tas vach' tzin c'ulej. 17 Man̈ in xid'nacocpaxec' d'a Jerusalén in c'umej eb' b'ab'laj ochnac schecab'oc Cristo d'a vichan̈. Palta elan̈chamel b'at in can d'a yol yic Arabia. Slajvi chi', in c'ochxi d'a chon̈ab' Damasco. 18 Ato d'a yoxil ab'il b'at in d'a Jerusalén, yic b'at vil vin̈aj Pedro, 15 c'ual ec' in yed' vin̈. 19 Man̈xa junocxo eb' schecab' Cristo in c'umej ta', an̈ej vin̈aj Jacobo, vin̈ yuc'tac sb'a yed' Cajal Jesús in c'umej. 20 D'a yichan̈ Dios svalb'at jun tic d'ayex, te yel tas sval tic.

21 Slajvi vec' d'a Jerusalén chi', in b'at d'a yol yic Siria yed' d'a yol yic Cilicia. 22 Axo eb' yicxo Cristo ay d'a yol yic Judea, manto in yojtacoclaj eb'. 23 Ton̈ejanto tz'alji yab' eb': A jun vin̈ ac'jinac och co yaelal d'a yalan̈taxo, aton vin̈ snib'ejnac satanel jun c'ayb'ub'al chab'ilxo cuuj, a ticnaic, a vin̈ tzec' alanxiel yab'ixal, xchi eb' vuuj. 24 Yuj chi', yal vach' lolonel eb' d'a Dios smasanil vuuj.

2

Tzalajnac eb' schecab' Cristo yed' vin̈aj Pablo

1 14 ab'ilxo chi', ichato chi' in b'atxi d'a Jerusalén chi', yed' vin̈aj Bernabé, ajun pax vin̈aj Tito b'at qued'oc. 2 B'at in ta', yujto sch'ox Dios d'ayin to yovalil tzin b'ati. Ayic in c'och ta', a eb' scuchb'an eb' creyente, smolb'ej sb'a eb' ved'oc. Ata' val d'a eb' sch'ocoj chajtil yaj jun vach' ab'ix yic colnab'il svalel d'a scal eb' man̈ israeloc chi'. Icha chi' vutej in b'a, talaj nab'an̈ej vixtej in b'a in munlaji. 3 Axo vin̈aj Tito chi', aton vin̈ ajun ved'oc, vach'chom griego vin̈, palta man̈ ac'b'iloc pural vin̈ yac'ji circuncidar. 4 Yel toni, ay juntzan̈ eb' syaloch sb'a creyenteal, snib'ej eb' to ac'ji circuncidar vin̈aj Tito chi'. Palta a eb' chi', elc'altac och eb' d'a co cal, ton̈ej smaclej yil eb' chajtil tz'aj quel d'a yalan̈ ley Moisés yuj Cristo Jesús. Yujto snib'ej eb' tzon̈ canxi d'a yalan̈ jun ley chi'. 5 Palta maj co c'anab'ajej tas yal eb' chi', yujto malaj co gana sq'uexchaj jun vach' ab'ix te yel b'aj ix eyac'och e c'ool.

6 Palta a eb' cuchb'um yaj d'a eb', man̈xa junocxo checnab'il yac' eb' d'ayin. Maj in na'a tato nivan yopisio eb', yujto a d'a sat Dios, lajan on̈n̈ej co masanil. 7 Malaj tas yal eb' d'ayin, yujto nachajel yuj eb' to a Dios ac'jinac vopisio valanel vach' ab'ix yic colnab'il d'a scal eb' man̈ israeloc, icha ajnac yac'ji yopisio vin̈aj Pedro yalanel vach' ab'ix yic colnab'il chi' d'a scal eb' israel. 8 A Dios ix yamc'ab'an vin̈aj Pedro chi' d'a scal eb' israel, an̈ejtona', A' ix in yamc'ab'an d'a scal eb' man̈ israeloc.

9 Axo vin̈aj Jacobo, vin̈aj Pedro yed' vin̈aj Juan, yel ton val nivan yelc'och eb' vin̈ d'a sat eb' creyente d'a Jerusalén chi', ix nachajel yuj eb' vin̈ to a Dios ac'jinac jun vopisio tic yuj svach'c'olal, yuj chi' co yamlaj co c'ab' yed' eb' vin̈ yed' vin̈aj Bernabé. Icha chi' yutej eb' vin̈ sch'oxani to sgana eb' vin̈ tzon̈ b'at d'a scal eb' man̈ israeloc, yacb'an van smunlaj pax eb' vin̈ d'a scal eb' quetisraelal. 10 An̈ej jun yal eb' vin̈ d'ayon̈ to sco nacot eb' meb'a'. Palta a jun chi', toxon in gana tzin c'ulej.

Tumajnac vin̈aj Pedro yuj vin̈aj Pablo d'a Antioquía

11 Palta ayic yulec' vin̈aj Pedro d'a Antioquía, in tumej vin̈ d'a yichan̈ eb' smasanil, yujto man̈ vach'oc yutej sb'a vin̈. 12 Yujto ayic sc'ochnaj vin̈, sva vin̈ yed' eb' creyente man̈ israeloc. Palta axo yic sc'och juntzan̈ eb' schecab' vin̈aj Jacob d'a Antioquía chi', yic'anel sb'a vin̈, majxo valaj vin̈ yed' eb' man̈ israeloc chi', yujto xiv vin̈ d'a juntzan̈ eb' aytooch spensar d'a ley Moisés. 13 Axo juntzan̈xo eb' israel creyentexo, sb'eyb'alej sb'eyb'al vin̈aj Pedro chi' eb'. Chab' sat yutej sb'a eb' yed' vin̈. Yed' pax vin̈aj Bernabé, chab'sat yutej pax sb'a vin̈ yed' eb'. 14 Palta vila' to man̈ vach'oc yutej sb'a eb' icha syal jun vach' ab'ix te yel, yuj chi' val d'a vin̈aj Pedro chi' d'a yichan̈ eb' creyente smasanil: A ach tic, israel ach, palta ina lajan a b'eyb'al yed' eb' man̈ israeloc chi'. Man̈ lajanoc tzutej a b'eyb'al icha sb'eyb'al eb' quetisraelal. Yuj chi', ¿tas yuj tzac' pural eb' man̈ israeloc chi', yic lajan syutej sb'eyb'al eb' yed' eb' quetisraelal tic? xin chi d'a vin̈.

15 A on̈ tic, yin̈tilal on̈ israel. Yuj chi', ichato man̈ on̈ ajmuloc icha eb' man̈ israeloc. 16 Palta cojtac to malaj junoc mach tz'och vach'il d'a yichan̈ Dios yujn̈ej to sc'anab'ajej ley Moisés. Palta an̈ej eb' tz'ac'anoch Jesucristo d'a sc'ool vach' d'a yichan̈ Dios chi'. An̈ejtona' on̈ pax tic, scac' paxoch Jesucristo chi' d'a co c'ool eyed'oc, yic vach' on̈ d'a yichan̈. Yujn̈ej cac'anoch Cristo chi' d'a co c'ool, vach' on̈ d'a yichan̈ Dios, man̈ yujoc co c'anab'ajan ley Moisés chi'. Yujto malaj junoc mach vach' d'a yichan̈ Dios yujn̈ej sc'anab'ajan tas syal jun ley chi'.

17 Co gana to yuj Cristo syal Dios to vach' on̈ d'a yichan̈. Yuj chi', scheclajeli to a on̈ co masanil israel on̈ tic ay pax co mul. Palta ¿tom a Cristo tzon̈ ac'anoch chucal chi'? Maay. 18 Toxo ix vala' to man̈xalaj yopisio jun ley chi'. Q'uinaloc svala' to tzato ochxi yopisio, scheclajelta to a in van yoch in mul. 19 A ticnaic, ichato chamnac on̈ d'a ley Moisés chi'. Yuj jun ley chi', ichato chamnac on̈, yic vach' pitzan on̈xo d'a yichan̈ Dios. 20 A ticnaic, a d'a yichan̈ Dios, d'un̈b'ab'il on̈ q'ue d'a te' culus yed' Cristo. Yuj chi' man̈xo on̈ pitzanoc ticnaic. Aton Cristo pitzan yajoch d'ayon̈. A tas sco c'ulej ticnaic, sco c'ulej yuj cac'an och Cristo Yuninal Dios d'a co c'ool. Sch'oxnac val to xajan on̈ yuuj, yujto yac'naccham sb'a cuuj. 21 Man̈ vanoc valan d'ayex to nab'an̈ej sch'oxnac svach'c'olal Dios d'ayon̈. Q'uinaloc tato yujto sco c'anab'ajej ley Moisés syalan Dios to vach' on̈ d'a yichan̈, nab'an̈ej am ix cham Cristo chi' cuuj.

3

Max yal cac'anoch ley yipoc co c'ool

1 A ex aj Galacia ex tic, te quistal tzeyutej e b'a. Ichato ix ac'ji e c'ool icha tz'utaj junoc anima yuj eb' ajchum, yic maxtzac e c'anab'ajej jun c'ayb'ub'al te yel. Ayic quec'nac ta', calnac val d'ayex chajtil ajnac scham Jesucristo d'a te' culus. Icha val to eyilnac schami. 2 In gana to tze tac'vej jun ol in c'anb'ej tic d'ayex, ¿yuj am to ix e c'anab'ajej ley Moisés, yuj chi' ix e cha Yespíritu Dios, ma yujto ix eyac'och jun ab'ix eyab'nac d'a e c'ool? 3 ¿Tas yuj te quistal tzeyutej e b'a? Yujto a d'a sb'ab'elal, an̈ej Yespíritu Dios eyac'nac och yipoc e c'ool. Axo ticnaic, e gana tzeyac' tz'acvoc e colnab'il yuj juntzan̈ tas munil tze c'ulej. 4 Man̈ jantacoc ix eyab' syail yujn̈ej Cristo, palta ichato nab'an̈ej. Octom val man̈ nab'an̈ejoc ix eyab' syail. 5 A Dios yac'nac Yespíritu d'ayex, sch'oxannac juntzan̈ tas satub'tac d'a e cal, man̈ yujoc e c'anab'ajan ley Moisés yac'nac Yespíritu chi' d'ayex, palta yujto eyac'nacoch jun vach' ab'ix alb'ilcan d'ayex d'a e c'ool, aton jun alb'ilcan d'ayex, yuj chi' ac'b'il d'ayex.

6 A vin̈aj Abraham, yac'nac val och Dios vin̈ d'a sc'ool, yuj chi' ochnac vin̈ vach'il d'a yichan̈ Dios chi'. 7 Yuj chi', nachajocab'el eyuuj to a eb' tz'ac'anoch Dios d'a sc'ool, aton eb' chi' d'a val yel yin̈tilalcan vin̈aj Abraham chi'. 8 Ayocto yalannaccan Dios d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani to ayex man̈ ex israeloc ol yal Dios to vach' ex d'a yichan̈, yujto ix eyac'och d'a e c'ool. Atax d'a peca' alb'ilcan vach' ab'ix d'a vin̈aj Abraham chi'. Aton jun tz'alan icha tic: Uuj ol vac' in vach'c'olal d'a junjun nación, xchicani. 9 Yuj chi', tato scac'och Dios chi' d'a co c'ool, lajan svach'c'olal sco cha icha ajnac schaan vin̈aj Abraham chi', yujto yac'nac och Dios chi' vin̈ d'a sc'ool.

10 A eb' tz'ac'anoch ley Moisés yipoc sc'ool, aycot yoval sc'ool Dios d'a yib'an̈ eb'. Yujto icha tic syal d'a Slolonel Dios chi': Ayn̈ej och yoval sc'ool Dios d'a yib'an̈ jantacn̈ej eb' max c'anab'ajann̈ej masanil tas tz'ib'ab'ilcan d'a ley tic, xchi. 11 Palta chequel to malaj junoc mach vach' d'a yichan̈ Dios yujn̈ej sc'anab'ajej jun ley chi'. Yujto syal pax icha tic d'a Slolonel chi': A eb' tz'ac'anoch Dios d'a sc'ool, vach' eb' d'a yichan̈. Yuj chi' ay sq'uinal eb' d'a juneln̈ej, xchi. 12 A jun ley chi', malaj syala' tato yovalil scac' val och Dios d'a co c'ool. Palta icha tic syala': A eb' sc'anab'ajann̈ej juntzan̈ checnab'il tic, ol scha sq'uinal eb' yuuj, xchi.

13 Ay ton cot yoval sc'ool Dios d'a quib'an̈ yuj jun ley chi', palta a Cristo ix on̈ colanel d'a yol sc'ab' yoval sc'ool chi', yujto schanac och yoval sc'ool Dios chi' d'a yib'an̈ co q'uexuloc. Yujto syal d'a Slolonel Dios chi': A junoc mach sd'un̈b'ajq'ue d'a te te', ay val cot yoval sc'ool Dios d'a yib'an̈, xchi. 14 Icha chi' ix aj Cristo Jesús chi', yic vach' a svach'c'olal Dios yac'nac d'a vin̈aj Abraham d'a peca' chi' yed' d'ayon̈ yin̈tilal on̈ tic, a' tz'ac'jipax d'ayex a ex man̈ ex israeloc. An̈ejtona', yujto ix cac'och Cristo d'a co c'ool, chab'il Yespíritu Dios cuuj co masanil, icha yutejnaccan yalani.

A ley Moisés yed' jun sti' Dios yalnaccani

15 Ex vuc'tac ex vanab', tzin nib'ej svalb'at d'ayex yuj co b'eyb'al a on̈ anima on̈ tic. A sco b'oan co trato yed' junoc anima, sb'ocan yumal, scac'ancanem smam co c'ab'. A jun chi' sch'oxani to yovalil ol elc'ochoc. Tato icha chi', malaj junoc mach syal sjuani, malaj pax junoc mach syal yac'anoch xicul. 16 A Dios, yac'naccan sti' d'a vin̈aj Abraham yed' d'a yin̈tilal chi'. Max yal-laj d'a Slolonel Dios chi': A juntzan̈ eb' in̈tilal, man̈ xchioc. Yujto man̈ tzijtumoc eb' yin̈tilal b'aj yalnac. Palta yalnac icha tic: A in̈tilal, xchi. Yujto junn̈ej val jun yin̈tilal vin̈aj Abraham chi' b'aj yalnac, aton Cristo. 17 Aton jun tic tzin nib'ej svalb'at d'ayex to a Dios yac'nac strato yed' vin̈aj Abraham chi', sch'oxannac to yovalil ol elc'ochoc. Ayxo 430 ab'il yac'annaccan strato chi', ichato chi' ix ac'ji ley Moisés. Palta maj juvoclaj jun trato chi' yuj jun ley chi'. A jun tas alb'ilcan yuj Dios ayic yac'annaccan sti' chi', maj ec'laj yuj jun ley chi'. 18 Q'uinaloc yujn̈ej sc'anab'ajan jun ley chi' eb' tz'elc'och jun tas ijanoch yac'an Dios chi' d'a eb', tato icha chi', man̈ yujoc am yac'ancan sti' Dios chi' ix yalancan d'a eb'. Palta a sti' Dios yac'naccan d'a vin̈aj Abraham chi' to ton̈ej ol siej jun chi' d'a eb'.

19 Palta ¿tas yopisio jun ley chi' tze na'a? A jun ley chi' ac'b'il yic vach' scheclajel smul junjun anima. Ayn̈ej ton yopisio jun ley chi', masanto ix javi jun yin̈tilal vin̈aj Abraham chi', aton d'a jun chi' yac'naccan sti' Dios chi'. A eb' ángel alannaccan jun ley chi', axo vin̈aj Moisés ac'annac c'axpaj d'a eb' anima. 20 Palta a ticnaic, man̈xo yovaliloc ay junoc mach tz'och sb'oumaloc yaj eb' anima yed' Dios, yujto junn̈ej mach yac'naccan sti', aton Dios, junn̈ej toni.

A yopisio ley

21 Palta a ley Moisés chi', man̈ yajc'oloc sb'a yed' juntzan̈ tas yalnaccan Dios, ayic yac'annaccan sti' d'ayon̈. Q'uinaloc ay junoc ley syal yac'an co q'uinal tato sco c'anab'ajej, tzam yal Dios chi' to malaj co mul d'a yichan̈. 22 Palta syal d'a Slolonel Dios chi' to a masanil anima, ayec' d'a yol sc'ab' chucal. Icha chi' syalcani yic vach' a eb' tz'ac'anoch Jesucristo d'a sc'ool, syal schaan jun q'uinal eb' altab'ilcan yuj Dios.

23 Ayic manto ja jun mach scac'och d'a co c'ool, ay on̈to ec' d'a yalan̈ jun ley chi'. Ichato yamb'il on̈ yuj jun ley chi' masanto ix checlaj jun mach scac'och d'a co c'ool chi'. 24 Yujto a jun ley chi', ay yopisio on̈ scuchb'ani masanto ix ja Cristo. Axo ticnaic, vach' on̈ d'a yichan̈ Dios, yujto scac'och Cristo d'a co c'ool. 25 A ticnaic, man̈xo on̈ ayoc och d'a yol sc'ab' jun cuchb'annac on̈ chi', yujto ayxo och Cristo d'a co c'ool.

26 Yujn̈ej to tzeyac'och Cristo Jesús d'a e c'ool qued'oc, yuj chi' yuninal exxo Dios, junxon̈ej eyaj yed' Cristo e masanil qued'oc. 27 A jantac on̈ tzon̈ ac'ji bautizar d'a yic Cristo, junxon̈ej tzon̈ aj yed'oc, axon̈ej sb'eyb'al Cristo chi' sco chaoch d'a quib'an̈ co b'eyb'alani. 28 Man̈xa yelc'ochi tato israel on̈, mato maay. Vach'chom checab' caji, ma munil quic co b'a, vach'chom vinac, ma ix, man̈xa yelc'ochi, yujto junxon̈ej caj co masanil yed' Cristo Jesús. Icha val to junxon̈ej animail caj co masanil. 29 Yujto yic exxo Cristo, yuj chi' yin̈tilal exxo vin̈aj Abraham chi' qued'oc. Axo tas yalnaccan Dios to ol yac' d'ayon̈ ol e cha qued'oc.

4

1 In gana svalb'at junxo tic d'ayex: Q'uinaloc ay junoc uninab'il tz'icancan masanil tastac ay d'a smam. Vach'chom syiquejcan smasanil, palta ayic yuneto, lajan tz'ajcan icha junoc majan. 2 Ayto mach tz'ac'an mandar, syilan tastac ay d'ay, masanto sja sc'ual ayic syalan smam to ay yalan yic d'a smasanil. 3 An̈ejtona' ichon̈ta'. A d'a yalan̈taxo, ichato unin on̈, yujto on̈ ac'ji mandar yuj b'eyb'al yic yolyib'an̈q'uinal tic. 4 Palta ayic ix c'och stiempoal, a Dios ix ac'ancot Yuninal, ix alji d'a jun ix ix icha tz'aj calji co masanil. Ix ac'ji mandar yuj ley Moisés. 5 Icha chi' ix aj yuleq'ui, yic tzon̈ scolcanel d'a yalan̈ jun ley chi', yic tzon̈ yic'och Dios yuninaloc.

6 A Dios ix ac'ancot Yespíritu Yuninal chi' d'ayon̈, yic scojtaquejeli to yuninal on̈xo. Yuj Yespíritu ayoch d'ayon̈ chi', scal d'a Dios icha tic: Mamin, xco chi. 7 Yuj chi' man̈xo ichoc junoc checab' caji, yujto yuninal on̈xo Dios yuj Cristo. Yuj chi' quicxo masanil tastac ol yac' Dios d'ayon̈.

Cusnac vin̈aj Pablo yuj eb' creyente

8 A d'a yalan̈taxo, manto eyojtacoc Dios. Eyac'nac servil juntzan̈ comon dios, palta man̈ diosoc. 9 Axo ticnaic, eyojtacxo Dios, más vach' scal icha tic to ojtacab'il exxo yuj Dios chi'. Yuj chi', ¿tas yuj tzex meltzajxi d'a juntzan̈ b'eyb'al malaj yelc'och chi'? ¿Tas yuj e gana eyac'anxioch e b'a d'a yalan̈ jun ley chi', tzeyac'anxi servil? 10 Ina tzato e c'anab'ajej juntzan̈ q'uin̈ yic junjun sábado, juntzan̈ q'uin̈ ayic tz'alji q'uen uj yed' juntzan̈ q'uin̈ yic smolchaj sat avb'en yed' juntzan̈xo q'uin̈ tz'och d'a yuctaquil ab'il. 11 Yujto icha chi' tzeyutej e b'a, svac' pensar, talaj nab'an̈ej in munlajel d'a e cal ta'.

12 Ex vuc'tac ex vanab', tzin tevi d'ayex to tzeyiq'uel e b'a d'a yalan̈ jun ley chi' icha ajnac vic'anelta in b'a a in tic. Yujto a in tic, ec'nac in d'a yalan̈ jun ley chi' icha tzeyutej e b'a chi' ticnaic.

Ayic vec'nac d'ayex ta', vach'n̈ej eyutejnac e b'a d'ayin. 13 Eyojtac to ayic vec'nac d'ayex d'a sb'ab'elal, yuj jun yab'il ochnac d'ayin yuj chi' cannac in valel jun vach' ab'ix yic colnab'il d'ayex. 14 Vach'chom eyab'nac syail ved'oc yuj jun in yab'il chi', palta maj in e patiquejel-laj, maj in e chaqueli. Icha scutej co chaan junoc yángel Dios, icha chi' eyutejnac in e chaani, ichato a Jesucristo e chanac. 15 Ayic vec'nac d'ayex chi', val yel te tzalajnac ex. Q'uinaloc tato yalnac, eyic'nac am elta yol e sat eyac'annac d'ayin. Palta, ¿b'aj ix c'och jun e tzalajc'olal chi' ticnaic? 16 ¿Tom scajc'olej co b'a eyed'oc yujn̈ej to svalb'at jun c'ayb'ub'al te yel tic d'ayex?

17 Ay eb' nivanoc tzex xajanani, palta man̈ yujoc e vach'iloc. A spensar eb' to ton̈ej tzex smontejel eb' yic tzeyac'anoch e pensar d'a eb'. 18 Vach' toni tato ay mach b'aj scac'och co pensar, palta tato d'a co vach'iloc. Octom icha chi' tzeyutej e pensar d'a masanil tiempo d'ayin, man̈ocn̈ej ayic ay in ec' eyed' ta'. 19 A exxo, icha val to vune' ex, svab' val syail eyuuj, icha junoc ix ix tz'ab'an syail yalji yune'. Ichan̈ej chi' svab' syail eyuuj, masanto ol lajanb'oc e pensar yed' Cristo. 20 Octom ayinec' eyed' ta' ticnaic, yic man̈ ichoc tic svutej valan d'ayex, palta maxtzac nachaj vuuj tas vach' valan d'ayex.

A ix Agar yed' ix Sara

21 A exxo, e gana to a ley Moisés tzex ac'an mandar. Palta ¿tom max e nacoti tas syal jun ley chi'? 22 Yujto syal yuj vin̈aj Abraham to ay chavan̈ yuninal vin̈. Ay jun aljinac d'a ix Agar, ix schecab' eb'. Ay pax junxo aljinac d'a ix yetb'eyum vin̈aj Abraham chi', aton vin̈aj Isaac. A ix yetb'eyum vin̈aj Abraham chi', munil yic sb'a ix, malaj junocxo b'aj ochnac ix checab'oc. 23 A jun yune' ix schecab' eb' chi', ton̈ej ix alji icha tz'aj yalji junjun anima. Axo junxo aljinac d'a ix munil yic sb'a yed' vin̈ yetb'eyum chi', yuj spoder Dios aljinac, yujto yac'naccan sti' Dios yuuj. 24 A yab'ixal eb' ix tic, ch'oxnab'il yaji. A chavan̈ eb' ix ix tic, a chab' strato Dios sch'oxel eb' ix. A ix Agar chi', sch'oxcot jun strato sb'onac d'a jun tzalan Sinaí. A eb' yic jun trato chi', ichato yune' ix yaj eb'. Checab' yaj eb' icha aj yec'nac ix. 25 A ix Agar chi', a jun tzalan Sinaí ay d'a yol yic Arabia sch'oxcot ix. A chon̈ab' Jerusalén ayec' ticnaic, yicto tzalan Sinaí chi', yujto a eb' yic jun chon̈ab' chi', ayoch eb' d'a yalan̈ smandar jun ley chi'. 26 Axo junxo Jerusalén ay d'a satchaan̈, aton ay on̈ yico'. Yuj chi', quic co b'a, maxtzac on̈ ac'ji mandar yuj jun ley chi'. 27 A d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, ata' syalcan icha tic:

Vach'chom toxonton malaj une', palta tzach tzalaji. Man̈ ojtacoc chajtil syail yalji unin, palta elocab' av yuj tzalajc'olal. Yujto a jun ix scan sch'ocoj, ec'alto sb'isul yune' ix ol aljoc d'a yichan̈ ix ay vin̈ yetb'eyum, xchicani.

28 Ex vuc'tac ex vanab', lajan on̈ icha vin̈aj Isaac chi'. Yujn̈ej to yac'naccan sti' Dios, yuj chi' tzon̈ och yuninaloc. 29 Palta a d'a peca' chi', a vin̈ ton̈ej aljinac icha tz'aj yalji junjun anima, yac'nac och yaelal vin̈ d'a yib'an̈ jun aljinac yuj spoder Yespíritu Dios chi'. Icha yutejnac sb'a vin̈ chi', icha chi' tzon̈ utaj yuj eb' anima tz'ac'ji mandar yuj ley chi' ticnaic. 30 Palta a Slolonel Dios chi', a' tz'alani: A ix checab' yaj tic, pechel ix yed' yune' tic, xchi ix Sara d'a vin̈aj Abraham chi'. Yujto a jun yune' ix chi', malaj yalan yic schaan jab'oc tas yed' jun yune' ix yic sb'a sch'ocoj yed' vin̈ yetb'eyum chi', xchicani. 31 Yuj chi' ex vuc'tac ex vanab', man̈ on̈ lajanoc icha jun yune' ix checab' yaj chi'. Palta lajan on̈ icha jun yune' ix munil yic sb'a yed' vin̈ yetb'eyum chi'.

5

Munil quicxo co b'a yed' Cristo

1 A Cristo on̈ colanelta d'a yalan̈ jun ley Moisés chi', yic vach' quicxon̈ej co b'a yed'oc. Yuj chi' tec'an tzeyutej e b'a, man̈xo eyac'och e b'a d'a yalan̈ smandar jun ley chi', yujto lajan yed' junoc icatz te al.

2 Ab'ec tas sval a in Pablo in tic: Tato tze chaoch jun yechel yic circuncisión d'a e nivanil, juneln̈ej malaj jab'oc tas ol e cha d'a Cristo. 3 Svalanb'at junxo tic d'ayex: A mach tz'ac'anoch jun circuncisión chi' yipoc sc'ool, yovalil sc'anab'ajej masanil tas syal d'a ley Moisés chi'. 4 A ex mach ex tze na'a to vach' ex d'a yichan̈ Dios yujto tze c'anab'ajej jun ley chi', a d'a Cristo, malaj eyalan eyico'. Man̈xalaj svach'c'olal Dios ol e cha'a. 5 A on̈xo, yuj Yespíritu Dios scac'och yipoc co c'ool to a Dios ol alanoc to vach' on̈ d'a yichan̈. Aton jun tic van co tan̈vani, yujto scac'och Cristo d'a co c'ool. 6 Tato junxon̈ej tzon̈ aj yed' Cristo Jesús, man̈xalaj yelc'ochi tato ac'b'il on̈ circuncidar, mato maay. An̈ej jun tic ay yelc'ochi, tato scac'och Cristo d'a co c'ool, sco xajanej co b'a junjun on̈.

7 A d'a yalan̈taxo, vach' ix eyutej e b'eyb'al. ¿Mach ix ac'an e c'ool yic maxtzac e c'anab'ajej jun c'ayb'ub'al te yel? 8 A Dios ix ex avtanoch yicoc, man̈oclaj Dios chi' ix ac'an e c'ool. 9 Tze na nab'i to yujn̈ej jab'oc yich pan, spajb'ib'at ixim harina smasanil. 10 Svac'och Cajalil yipoc in c'ool to man̈ ol e vach' aq'uejoch e pensar d'a junocxo ch'oc c'ayb'ub'al. Yaln̈ej mach eb' tz'ac'an e c'ool chi', a Dios ol ac'anoch syaelal eb'.

11 Ex vuc'tac ex vanab', q'uinaloc an̈eja' valani to yovalil tz'ac'ji circuncidar junjun anima, max am in yac'och eb' vetisraelal d'a syaelal. Q'uinaloc icha chi' svutej valani, max am chichon sc'ool eb' d'a yab'ixal schamel Cristo d'a te' culus. 12 Axo eb' tzec' ac'an e c'ool chi' yic tzex ac'ji circuncidar, tzoc val poljiel yic eb' chi' smasanil.

13 Ex vuc'tac ex vanab', avtab'il ex yuj Dios, yic vach' maxtzac ex can d'a yalan̈ smandar ley chi'. Palta man̈ yujoc chi' syal eyac'lab'an e chuc pensaril. Más vach' tzeyac'laj servil e b'a, yujto tze xajanej e b'a. 14 Syic' sb'a ley Moisés masanil yuj jun checnab'il tic: Ichaocab' eya'ilan e b'a, ichaocab' chi' e xajanan eb' ay d'a spatic schiquin e pat, xchi. 15 Palta tato an̈eja' schichon e c'ool d'ayex junjun ex, ay smay ol eyac' lajvoquel e b'a junjun ex.

A Yespíritu Dios yed' co chuc pensaril

16 Svalanb'at junxo tic d'ayex: B'eyb'alejec icha sch'ox Yespíritu Dios. Tato icha chi', man̈ ol e b'eyb'alej tas sgana e chuc pensaril. 17 Yujto a jun co chuc pensaril tic, yajc'ol sb'a yed' Yespíritu Dios. Axo Yespíritu chi', yajc'ol sb'a yed' co chuc pensaril. Yuj chi' ijan val max yal vach' tzeyutej e b'eyb'al icha e gana. 18 Palta tato van co c'anab'ajan icha sch'ox Yespíritu Dios chi', a ley man̈xalaj yalan yic d'ayon̈.

19 A eb' sc'anab'ajan schuc pensaril chi', chequel yaj tas sc'ulej eb'. Tz'em eb' d'a ajmulal, sc'ulan juntzan̈ tas q'uixvub'tac eb' yed' snivanil. 20 Syalan sb'a eb' d'a juntzan̈ comon dios. Sb'alan yetanimail eb'. Jelan eb' d'a juntzan̈xo tastac sna'a. Ajc'oltac syutej sb'a eb', ac'um oval eb'. Schichon sc'ol eb' d'a tas ay d'a junocxo anima. C'un scot yoval eb'. Sgana eb' an̈ej eb' ay yelc'ochi. Sgana eb' spojel sb'a d'a macquiltaquil. 21 Syiloch sc'ool eb' d'a tas ay d'a junocxo anima. Smac'vi cham anima eb'. Uc'uman̈ eb'. B'uc'tzin anima eb'. Ay juntzan̈xo tas lajan icha sval tic sc'ulej eb'. Svalb'at d'ayex ticnaic, icha val vutejnac valan d'ayex d'a yalan̈taxo to a eb' sc'ulan juntzan̈ sval tic, val yel malaj yalan yic eb' yoch d'a yol sc'ab' Dios.

22 Palta axo Yespíritu Dios tz'ac'an co xajanej co b'a, syac'anpax co tzalajc'olal, co junc'olal. Syac'an cac' techaj tas sja d'a quib'an̈. Yuj Yespíritu chi', vach' scutej co b'a d'a eb' quetanimail, vach' scutej co pensar d'a eb', scac'an elc'och tas scala'. 23 Nanam scutej co b'a. Yuj Yespíritu Dios chi', sco cachoch vaan co b'a. A juntzan̈ vach' b'eyb'al tic, malaj junoc ley scachani. 24 A on̈ yic on̈xo Cristo tic, man̈xalaj yelc'och co chuc pensaril yed' juntzan̈ schucal snib'ej. Ichato ac'b'ilxooch cuuj d'a te' culus. 25 Yuj Yespíritu Dios chi' ay co q'uinal. Yuj chi', yovalil sco c'anab'ajej icha sgana Yespíritu chi'.

26 Max yal-laj quic'anchaan̈ co b'a, max yal co tzuntzan co b'a junjun on̈. Max yal-laj schichonoch co c'ool d'ayon̈ junjun on̈.

6

Co col-lajec co b'a

1 Ex vuc'tac ex vanab', tato ay junoc mach sc'ulan chucal tzeyila', a exxo tze c'anab'ajej Yespíritu Dios tic, colvajan̈ec d'ay, aq'uec sna' d'a ac'anc'olal, yic ol b'oxoc spensar. Tzeyilanpax e b'a junjun ex, talaj ayex pax ol e c'ulej chucal. 2 Tze col-laj e b'a junjun ex, yic ol laj techaj eyuuj e masanil. Tato icha chi', van e c'anab'ajan sley Cristo.

3 Tato ay mach nivan yelc'och snaani, malaj pax yelc'ochi, munil a syixtej sb'a snaan jun chi'. 4 Yovalil sco na val junjun on̈ tas sco c'ulej. Tato icha chi', ol ja co tzalajc'olal yuj tas sco c'ulej chi', man̈ yovaliloc sco lajb'ej tas sco sc'ulej yed' junocxo mach, tato más vach' quic d'a yichan̈. 5 Yujto yovalil munil ol cac' entregar co cuenta junjun on̈ d'a Dios, ato syala' tas ac'b'il co c'ulej junjun on̈ yuuj.

6 A eb' tzon̈ c'ayb'an d'a slolonel Dios, yovalil tzon̈ colvaj cac'an juntzan̈ tastac vach' d'a eb'.

7 Man̈ eyac' musansatil e b'a. Malaj junoc mach syal yac'an musansatil Dios. Yujto a icha tas scavej, a ol co jach'a'. 8 Icha pax chi', tato a chuc pensaril sco c'anab'ajej, ol co cha spac, aton chamel. Palta tato a sgana Yespíritu Dios sco c'anab'ajej, ol co cha spac d'a Yespíritu chi', aton co q'uinal d'a juneln̈ej. 9 Yuj chi' vach'n̈ej scutej co b'eyb'al d'a masanil tiempo, max yal tzon̈ tzactzaji. Tato max cactejcan co c'ulan vach'il, ayic ol ja stiempoal, ol co cha spac. 10 Yacb'an syal co colvaj d'a eb' quetanimail, yovalil vach' scutej co pensar d'a eb'. Axo d'a eb' yicxo Dios, ec'alxo val vach' scutej co colvaj d'a eb'.

Man̈xa yelc'och jun circuncisión

11 Ilecnab' val juntzan̈ nivac letra a in val lac'an tzin tz'ib'ejb'ati. 12 A eb' sgana tzex ac'an pural eyac'an circuncidar e b'a, a sgana eb' to vach' scan eb' d'a yichan̈ eb' anima. Malaj sgana eb' tz'ac'jioch syaelal icha tz'aj yac'jioch co yaelal a on̈ ayn̈ejoch co pensar d'a schamel Cristo d'a te' culus. Yuj chi' tzex yac' val pural eb'. 13 Vach'chom ac'b'il circuncidar eb', palta max sc'anab'ajejlaj ley Moisés chi' eb' smasanil. A eb' chi', sgana eb' tzex yac' circuncidar, yic vach' syic'chaan̈ sb'a eb' eyuuj, yic syal yalan eb' to yuj eb' ix ac'jioch jun yechel chi' d'a e nivanil. 14 Palta a inxo tic, malaj junoc tas b'aj syal vic'anchaan̈ in b'a. An̈ej schamel Cajal Jesucristo d'a te' culus b'aj tzin tzalaji. Yuj jun chi' man̈xalaj yalan yic yolyib'an̈q'uinal tic d'ayin. Ichato chamnacxoel jun chi' d'a vichan̈. A inxo tic, ichato chamnac inxo el d'ay, yujto man̈xalaj valan vic d'ay. 15 Taxon̈ej ac'b'il on̈ circuncidar mato maay, malaj yalani. An̈ej val jun tic nivan yelc'ochi, tato q'uexmajnacxo co pensar. 16 A jantac eb' sc'anab'ajan juntzan̈ checnab'il tic, aton eb' israel d'a val yel, eb' schon̈ab' ton val Dios yaji. Yac'ocab' sjunc'olal Dios d'a eb', oc'ocab' pax sc'ool d'a eb'.

17 A ticnaic, malajocab' mach tzin ac'anxi cusoc. Yujto a juntzan̈ jech' ayoch d'a jun in nivanil tic, a sch'oxaneli to schecab' in Cajal Jesús.

18 Ex vuc'tac ex vanab', yac'ocab' svach'c'olal Cajal Jesucristo d'ayex e masanil ta'. Amén.

EFESIOS

1

2

3

4

5

6

A Scarta San Pablo

D'A EB' AJ ÉFESO

Efesios sb'i jun carta tic, aton jun scarta vin̈aj apóstol Pablo stz'ib'ejnac b'at d'a eb' creyente d'a chon̈ab' Éfeso. A jun carta tic, cha macan̈ tas syala': B'ab'el macan̈, tz'el yich d'a capítulo 1 versículo 3 masanto d'a capítulo 3 versículo 21. A d'a tic syala' to junn̈ej tz'aj yiglesia Cristo, aton eb' israel yed' eb' man̈ israeloc. Yujto a d'a scal eb' chi', ata' sic'b'ilelta eb' schon̈ab' Dios, eb' to ac'b'ilxo lajvoc smul, colb'ilxoelta eb' d'a scal chucal yuj Jesucristo. Axo Yespíritu Dios cajanxo och d'ayon̈, a sch'oxani to syaq'uelc'och sti' Dios yac'naccani.

Schab'il macan̈, schael d'a capítulo 4 versículo 1 masanto d'a capítulo 6 versículo 24. A d'a tic syal vin̈aj Pablo chi', to a eb' creyente d'a Éfeso chi', sch'oxel sb'a eb' yed' sb'eyb'al to junxon̈ej yaj eb' yed' Cristo. Tzijtum juntzan̈xo ch'oxnab'il ix yac'lab'ej vin̈aj Pablo yic junxon̈ej tz'aj yiglesia Cristo, ichato junxon̈ej nivanil yaj eb', axo Cristo icha sjolom yaj d'a yiglesia chi'. Lajan icha junoc pat sb'oi. Lajan icha junoc q'uen q'ueen tz'em yichoc junoc pat. A yiglesia Cristo lajan icha junoc ix ix ay yetb'eyum, axo Cristo chi' icha vin̈ yetb'eyum ix chi'. A Cristo xajanan eb' creyente, yuj chi' smoj val yalan vach' lolonel eb' d'a Dios. Tz'ac'ji stec'anil eb', yic stec'b'ej sb'a eb' d'a screyenteal.

1

Tz'el yich scarta vin̈aj Pablo

1 A in Pablo in tic, schecab' in Jesucristo, yujto icha chi' ix el d'a sc'ool Dios. Tzin tz'ib'ejb'at jun in carta tic d'ayex, a ex yiquexxo Dios d'a chon̈ab' Éfeso, a ex ton ix eyac' val och Cristo Jesús d'a e c'ool. 2 Yac'ocab' svach'c'olal co Mam Dios yed' Cajal Jesucristo d'ayex ta', yac'ocab' pax sjunc'olal d'ayex.

A svach'c'olal Dios yuj Cristo

3 Calec vach' lolonel d'a co Mam Dios, aton Smam Cajal Jesucristo, yujto ix yac' masanil juntzan̈ vach'il yic Espíritu d'ayon̈, aton juntzan̈ yic satchaan̈, yujto junxon̈ej caj yed' Cristo. 4 A Dios sic'jinac on̈xo el yuj Cristo, ayic manto b'o yolyib'an̈q'uinal tic, yic vach' an̈ej ayon̈ yico', man̈xa jab'oc co paltail d'a yichan̈. 5 Te xajan on̈ yuuj, yuj chi' atax d'a yichb'anil snanaccani to ol on̈ och yuninaloc yuj Jesucristo. Icha chi' ix el d'a sc'ool, 6 yic tz'alji vach' lolonel d'ay, yujto te nivan yelc'och svach'c'olal. Ix sch'ox val svach'c'olal d'ayon̈, yujto junxon̈ej caj yed' Yuninal, aton jun te xajan yuuj. 7 Yuj snivan vach'c'olal, ix on̈ scolel yuj schamel Yuninal chi'. Icha chi' ix aj yac'ancan lajvoc co mul. 8 Yuj svach'c'olal ix yac' sjelanil d'ayon̈. Ix yac'an nachajel cuuj. 9 Ay val jun tas snanaccan Dios to ol sb'o icha d'a sgana. A d'a peca', malaj mach ojtannac jun tic. Palta a ticnaic a' tz'ac'an cojtaquejel tas sgana sb'o chi'. 10 Ayic ol c'och stiempoal, ol elc'och tas sgana chi'. Yujto ata' ol svach' aq'uejoch masanil mach yed' masanil tas d'a yalan̈ smandar Cristo. Vach'chom juntzan̈ ay d'a satchaan̈ yed' pax juntzan̈ ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, junxon̈ej ol yutoc yac'anoch smasanil d'a yalan̈ smandar chi'.

11 Atax d'a peca', sic'b'il on̈xo el yuj Dios, yic ol co cha quic ol yac' d'ayon̈ junjun on̈, yujto junxon̈ej caj yed' Cristo. Ol elc'och jun sgana Dios chi', yujto sc'ulej masanil tas icha sgana, 12 yic vach' cuuj tz'alji vach' lolonel d'a Dios yuj snivanil yelc'ochi, yujto icha chi' ix el d'a sc'ool d'ayon̈ a on̈ co b'ab'laj aq'uejnac och Cristo yipoc co c'ool. 13 A exxo pax tic, ayic eyab'annac jun ab'ix te yel, aton yab'ixal co colnab'il, eyac'nac och Cristo d'a e c'ool qued'oc. Yuj chi' junxon̈ej ex aj yed'oc. Icha aj yac'annaccan sti' Dios chi', icha chi' ix aj yac'anoch Yespíritu d'ayex, icha tz'aj yac'jioch junoc sello d'a junoc tasi. 14 Yuj Yespíritu chi' cojtac to d'a val yel ol co cha jun quic ol yac' Dios d'ayon̈. Ato yic ol on̈ svach' colanel a on̈ yic on̈xo tic, ato ta' ol svach' aq'uej co colnab'il, yic ol aljoc vach' lolonel d'ay yuj snivanil yelc'ochi.

Sc'annac sjelanil eb' creyente vin̈aj Pablo d'a Dios

15 Svab'i to tzeyac' val och Cajal Jesús d'a e c'ool. Tzab' e xajanan pax eb' yicxo Dios qued'oc. 16 Yuj chi', svac' yuj diosal d'a Dios eyuuj ayic tzin lesalvi d'a juntac el. 17 Tzin c'an d'a sDiosal Cajal Jesucristo, aton co Mam te nivan yelc'ochi, yic ol yac' sjelanil d'ayex yuj Yespíritu, yic ol vach' nachajel eyuuj tas ac'b'il cojtaquejeli, yic ol e vach' ojtaquejel co Mam Dios. 18 Tzin c'an d'a Dios chi', yic sjac e pensar, yic snachajpaxel eyuuj tas ayoch yipoc co c'ool, yujto avtab'il on̈ yuuj. Axo snachajel eyuuj to man̈ jantacoc svach'il jun quic ol yac' d'ayon̈, yujto yic on̈xo. 19 Tzin c'ananpax d'ay to tzeyojtaquejeli to te nivan spoder, masanil tas syal yuuj. Aton jun spoder chi' van smunlajoch d'ayon̈ a on̈ scac'och Jesucristo d'a co c'ool. Sch'oxnaqueli to te nivan spoder chi', 20 ayic yac'annacxi pitzvoc Cristo d'a scal eb' chamnac, yac'annacxi em c'ojan d'a svach' c'ab' d'a satchaan̈. 21 Ata', a Cristo tz'ac'an yajalil d'a yib'an̈ eb' yajal smasanil, aton eb' man̈ chequeloc, ma eb' ay spoder d'a satchaan̈. Yelxo val nivan yelc'och d'a yichan̈ masanil eb' sb'inaj yuj yopisio chi', aton eb' ay yopisio yac'an mandar d'a jun tiempoal tic, ma d'a jun tiempoal toto ol javoc. 22 A spoder Dios chi' ac'annac och masanil tastac d'a yalan̈ smandar Cristo. Yac'annac pax och yajaliloc yiglesia, ichato sjolom yaji. 23 Icha tz'aj stz'actzitaj co jolom yuj co nivanil, icha chi' tz'aj stz'actzitaj Cristo yuj yiglesia, palta a Cristo chi' stz'actzitan masanil tastac.

2

Yuj svach'c'olal Dios tzon̈ colchaji

1 A d'a yalan̈taxo, chamnac ex d'a yichan̈ Dios yuj e mul yed' yuj e chucal. 2 Yujto an̈ej jun sgana yolyib'an̈q'uinal tic tze c'anab'ajej, aton sgana vin̈ ay yopisio yac'an mandar d'a scal ic', aton vin̈ Satanás, vin̈ tz'ac'an sc'uloc eb' max c'anab'ajan Dios. 3 A d'a yalan̈taxo, icha chi' cutejnac co b'a co masanil. Co c'ulejnac icha co gana. An̈ej d'a juntzan̈ chucal snib'ej co nivanil tic b'aj cac'nacoch co pensar. Yujto an̈ej co pensar chi' ac'jinac on̈ mandar. Yuj chi', smoj val tz'ac'jioch jun nivan yaelal d'a quib'an̈, icha ol aj yac'jioch d'a yib'an̈ juntzan̈xo anima. 4 Palta tz'oc' val sc'ool Dios d'ayon̈. Te xajan on̈ yuuj. 5 Yuj chi', vach'chom chamnac on̈ el d'a yichan̈ yuj co chucal, palta ix yac' co q'uinal yed' Cristo. Yuj val svach'c'olal Dios chi' tzon̈ colchaji. 6 A' ix on̈ ac'anxi pitzvoc yed' Cristo Jesús. Axo d'a yichan̈, c'ojan on̈xo em yed' Cristo chi' d'a satchaan̈. 7 Ato ol javoc sc'ual, a co Mam Dios ol ac'an ojtacajeloc to man̈xo b'ischajb'enoc jantac svach'c'olal. Ol checlajel jun chi' yuj snivan vach'c'olal ix yac' d'ayon̈ yuj Cristo Jesús. 8 Yuj val svach'c'olal Dios colb'il on̈xo, yujto ix cac'och Cristo d'a co c'ool. A jun b'aj ix cac'och d'a co c'ool chi', man̈oc d'ayon̈ ix paq'ui, palta a Dios ix ac'an d'ayon̈. 9 Man̈ yujoc junoc tas vach' sco c'ulej tzon̈ colchaji, yic malaj junoc on̈ syal quic'anchaan̈ co b'a. 10 A Dios ix on̈ b'oanxi yuj Cristo Jesús, yic sco b'o juntzan̈ tas vach' nab'ilcan yuuj d'a yalan̈taxo to sco b'eyb'alej.

Junn̈ej caj yuj Cristo

11 Yuj chi' a ex man̈ ex israeloc, naeccoti tas eyaj d'a yalan̈taxo. A eb' vetisraelal, yalnac eb' d'a e patic to man̈ ex yicoc Dios, yujto man̈ ex ac'b'iloc circuncidar. Yujto a eb' chi', syac'och jun yechel circuncisión eb' d'a snivanil. 12 A d'a yalan̈tax chi', manto ayoc och Cristo eyed'oc. Malaj eyalan eyic qued' a on̈ israel on̈ tic. Malaj pax eyalan eyic d'a jun strato Dios yac'nac qued'oc ayic yac'annac sti'. Ayex ton ec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, palta malaj junoc tas vach' eyac'nac och yipoc e c'ool, yujto manto ayoc och Dios eyed'oc. 13 Axo ticnaic, junxon̈ej eyaj yed' Cristo Jesús. Vach'chom a d'a yalan̈taxo, ichato najat eyajcanel d'a Dios, palta a ticnaic lac'anxo ayex ec' d'a stz'ey, yujto elnaccan schiq'uil Cristo cuuj. 14 An̈eja' a tz'ac'an junc'olal d'a co cal. A ex tic, a d'a yalan̈taxo eyajc'ool e b'a qued' a on̈ israel on̈ tic. Palta a ix ac'an lajvoc jun oval chi'. Yuj chi' a d'a yichan̈ Dios, junxon̈ej chon̈ab'il eyaj qued' ticnaic. 15 Yujto ayic ix cham Cristo chi', ix yiq'uel yopisio jun ley, aton juntzan̈ checnab'il tz'ib'ab'ilcani. An̈ejtona', junxon̈ej ix ex yutejcan qued'oc, junxon̈ej chon̈ab'il caj d'a yichan̈ Dios ticnaic, yujto junn̈ej caj yed' Cristo chi'. Icha chi' ix yutej yac'anoch junc'olal d'a co cal. 16 Ayic ix cham Cristo d'a te' culus, ix yac' lajvoc jun oval d'a e cal qued'oc. Yuj chi' junxon̈ej caj co masanil ticnaic. An̈ejtona', yuj schamel chi', ix och junc'olal d'a co cal yed' Dios.

17 A Cristo ul alannaquel vach' ab'ix yic junc'olal d'ayon̈ co masanil. A' ulnaquec' yal d'ayex a ex najat eyajcanel d'a Dios yed' pax d'ayon̈ a on̈ lac'anxo cajec' d'ay. 18 Yuj chi' vach'chom israel on̈, mato maay, yuj Cristo ayxo calan quic calan co b'a d'a co Mam Dios ticnaic, yujto junn̈ej Yespíritu ix yac'och d'ayon̈. 19 A d'a yalan̈taxo, icha juntzan̈ eb' ch'oc chon̈ab'il eyaj d'a yichan̈ Dios, yujto man̈ ex schon̈ab'oc. Axo ticnaic, man̈xo ichoc ta' eyaj d'ay. Yujto schon̈ab' exxo yed' masanil on̈ yicon̈xo ticnaic. Yuninal exxo pax qued'oc. 20 Icha junoc pat ix b'oi, icha chi' eyaji. A on̈ schecab' on̈ Jesús tic yed' juntzan̈xo eb' schecab' Dios, ichato a on̈ cac'nac em cimientoal yich. A exxo, ichato a ex latz'b'ab'il ex q'ue d'a yib'an̈. Axo Jesucristo, icha junoc q'uen q'ueen tz'emcan yipumaloc yich junoc pat, icha chi' yaj d'ayon̈. 21 Icha q'uen q'ueen van slatz'jiq'ue d'a yib'an̈ jun q'uen yich pat chi', te vach' tz'aj slatz'jiq'uei, icha chi' caj d'a Cristo co masanil, yic tzon̈ och stemplooc Dios Cajal, yicn̈ej yaji. 22 A d'a yalan̈ man̈ ex ichoc ta'. Axo ticnaic, junxon̈ej eyaj yed' Cristo. Van eyoch stemplooc co Mam Dios qued'oc, yic tzon̈ och scajnub'oc Yespíritu Dios.

3

Yalnac yab'ix eb' man̈ israeloc vin̈aj Pablo

1 Yuj val juntzan̈ ix val tic, tzin lesalvi eyuuj. A in Pablo in tic, preso vaji, yujto svac' servil Cristo Jesús d'a e cal a ex man̈ ex israeloc. 2 Ina eyojtacxo to a Dios ac'annac och jun vach' ab'ix yic colnab'il d'a yol in c'ab' yujn̈ej svach'c'olal, yic svalel d'a e cal. 3 A jun man̈ ojtacab'iloctaxon d'a yalan̈, a Dios ix ch'oxan d'ayin. Ix yac'an vojtaquejeli. A jun tic, toxo ix val jab' d'ayex d'a jun in carta tic. 4 Ayic ol eyilan jun van in tz'ib'anb'at tic, ol nachajel eyuuj to vojtacxo juntzan̈ c'ayb'ub'al yic Cristo, yujto a Dios ix ch'oxan d'ayin. 5 A d'a yalan̈taxo, maj ac'ji ojtacajel juntzan̈ tic, icha ajnac yac'ji cojtaquejel a on̈ sic'b'il on̈ el schecab'oc tic yed' juntzan̈xo eb' tz'alanel slolonel Dios yuj Yespíritu. 6 Ix ac'ji cojtaquejeli to a ex man̈ ex israeloc, ay eyalan eyic qued' a on̈ israel on̈ tic d'a svach'il Dios syac' d'ayon̈. Junxon̈ej animail eyaj qued'oc d'a yichan̈ Dios. A jun sti' Dios ac'b'ilcan d'ayon̈, junn̈ej tz'aj e chaan qued'oc yuj Cristo Jesús. 7 Yuj svach'c'olal Dios yac'nac vopisio, yic svalel jun vach' ab'ix tic d'a e cal. Icha chi' yutejnac in yed' spoder. 8 Jantacn̈ej eb' yicxo Dios ved'oc, yelxo val ec'al yelc'och eb' d'a vichan̈. Palta yuj svach'c'olal Dios yac'nac vopisio tic. Yuj chi', ec'nac in valel d'a e cal a ex man̈ ex israeloc to te nivan svach'il Cristo. 9 Ix yac' pax vopisio yic' svac' yojtaquejel eb' schon̈ab' smasanil tas spensar. A jun spensar chi', atax yic manto sb'o masanil tastac snaannaccani. C'ub'ab'il taxon el yuj Dios chi' d'a yichb'anil, axo ticnaic ix yac' vopisio valaneli. 10 A spensar Dios chi' to a jantacn̈ej eb' ayoch yajalil d'a satchaan̈ yed' eb' ay yopisio ta', ayic syilan eb' chajtil caj a on̈ yiglesia on̈xo tic, svach' nachajel yuj eb' to man̈ jantacoc sjelanil Dios chi'. 11 Yujn̈ej Cajal Jesucristo ol elc'och jun snanaccan chi' ayic manto sb'o yolyib'an̈q'uinal tic. 12 Yuj Cajal Jesucristo chi' ayxo calan quic calan co b'a d'a Dios. Maxtzac on̈ xiv co lesalvi d'ay, yujto a' ayxo och yipoc co c'ool. 13 Yuj chi' tzin tevib'at d'ayex, yic max eyac' somchaj e pensar yuj jun yaelal ix ja d'a vib'an̈ yuj e vach'iloc. A juntzan̈ yaelal chi', a' sch'oxani to te nivan eyelc'och d'a yichan̈ Dios.

Xajan on̈ yuj Cristo

14 Yuj chi' tzin em cuman d'a yichan̈ co Mam Dios. 15 A' ch'oxnab'il yaji, tas yopisio junjun macan̈ eb' mamab'il d'a yolyib'an̈q'uinal tic yed' d'a satchaan̈. 16 Man̈ jantacoc svach'il co Mam Dios chi'. Yuj chi' tzin c'an d'ay yic svach' aq'uejoch stec'anil e pensar, yic svach' aq'uej pax spoder d'ayex yuj Yespíritu. 17 Tzin c'ananpax d'ay to svach' aq'uejoch cajan Cristo d'ayex, yujto ix e yac'och e c'ol d'ay. Icha chi' ol aj e tec'b'an e b'a, tato tze xajanej Dios yed' eb' quetanimail. Icha junoc te te' tzijtum sch'an̈al yib', icha chi' ol ex ajoc. 18 Axo svach' nachajel eyuuj yed' eb' yicxo Dios smasanil to te xajan on̈ val yuj Cristo chi'. 19 Vach'chom malaj b'aq'uin̈ ol nachajel cuuj jantac val tzon̈ sxajanej, palta in gana tzeyojtaquej val eli. An̈ejtona' in gana to svach' tz'acvioch cajan Dios d'ayex.

20 A ticnaic, calec vach' lolonel d'a Dios, yujto a tas sco c'an d'ay, ma junoc tas ton̈ej sco na'a, syaln̈ej yuuj, yujto te nivan spoder smunlaj d'ayon̈. 21 Nivanocab' yelc'och Dios cuuj d'a masanil tiempo a on̈ yiglesia on̈xo tic yed' pax yuj Cristo Jesús. Amén.

4

Yuj Yespíritu Dios junn̈ej pensaril tzon̈ aji

1 A in tic, preso vaji, yujto svac' servil Cajal Jesús. Svalb'at d'ayex to vach'n̈ej tzeyutej e b'a. Smoj icha chi', yujto a Dios avtannac ex och yicoc. 2 Emnaquil tzeyutej e b'a, vach' pax tzeyutej e pensar. Tzeyac' nivanc'olal eb' tz'och smul d'ayex. Nivan tzeyutej e c'ool junjun ex. An̈ejtona', slaj e xajanej e b'a. 3 Tzeyac' val e yip, yic junc'olal tzex aji, yic man̈ ol ixtax el e junn̈ej pensaril syac' Yespíritu Dios. 4 Yujto a on̈ tic, ichato junn̈ej animail caji. Junn̈ej Espíritu ayoch d'ayon̈. Junn̈ej tas ayoch yipoc co c'ool, aton b'aj avtab'il on̈ och yuj Dios. 5 Junn̈ej Cajal. Junn̈ej c'ayb'ub'al b'aj scac'och co c'ool. Junn̈ej tas syalelc'och co bautismo co chanac. 6 An̈ejtona', junn̈ej Dios, aton co Mam co masanil. A' tzon̈ ac'an mandar co masanil, tzon̈ syamc'ab'an pax junjun on̈. A' ayoch d'ayon̈ co masanil.

7 Palta ch'occh'oc copisio, ato syala' tas syac' Cristo d'ayon̈ junjun on̈. 8 Yuj chi', syal icha tic d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani:

Ayic ix q'uex d'a satchaan̈, a eb' icha presotaxon yaji, ix yic'b'at eb' yed'oc. An̈ejtona' syac' pax yopisio eb' anima, xchi.

9 Svalb'at d'ayex tas syalelc'och jun syal chi': Ix q'uex d'a satchaan̈. Syal icha chi', yujto ayic manto paxq'ue Cristo d'a satchaan̈, xid'naquem d'a sjulal yich lum luum. 10 A jun xid'naquem chi', an̈ejtona' a' paxnacq'ue masanto d'a schaan̈il satchaan̈ chi', yic svach' b'oel masanil tas yuuj. 11 Yuj chi', a tz'ac'an copisio junjun on̈. Ay on̈ schecab' caji. Ay on̈ syac' calel slolonel. Ay on̈ scalel vach' ab'ix yic colnab'il. Ay on̈ squil eb' quetcreyenteal, sco c'ayb'an eb'. 12 Icha chi' ix yutej yac'an copisio junjun on̈, yujto yic on̈xo, yic scac' servil, yic svach' tec'c'aj co pensar a on̈ icha snivanil Cristo caj tic. 13 Icha chi' tzon̈ yutej, yic vach' junlajan ol aj cac'an och d'a co c'ol co masanil. Axo co vach' ojtacanel Yuninal Dios chi', yic stec'c'aj co pensar icha stec'anil spensar Cristo. 14 Tato icha chi' caji, man̈ ol somchajel co pensar yuj juntzan̈ ch'oc c'ayb'ub'al tz'alji. Man̈ ol on̈ ac'joc pax musansatil yuj juntzan̈ eb' jelan yesani yic tzon̈ yic'b'at eb' d'a junoc ch'oc c'ayb'ub'al. Man̈ lajanoc pax ol on̈ aj icha eb' unin c'un somchajel spensar, ma icha junoc barco ton̈ej stz'eytz'onec' yuj ic'. 15 Palta a on̈ tic, an̈ej juntzan̈ tas yel tz'alji sco b'eyb'alej, yujto sco xajanej co b'a. Yovalil tzon̈ tec'c'aji, yic lajan tzon̈ aj yed' Cristo, yujto icha yaj co jolom, icha chi' yaj d'ayon̈. 16 A on̈xo tic, ichato snivanil caji. A co nivanil tic yamyumb'a yaj yed' sch'an̈al. Ayic vach' yaj junjun macan̈, te vach' smunlaji. Icha chi' caj yed' Cristo chi', yujto a' tz'ac'an quip co masanil. Ayic tzon̈ munlaj junjun on̈ d'a smojal, svach' tec'c'aj co pensar co masanil, sco vach' xajanan pax co b'a.

Sco cha q'uexmaj co pensar

17 A juntzan̈ ol valb'at tic d'ayex, aton schecnab'il Cajal Jesús: Man̈xo lajanoc tzeyutej e b'a icha eb' man̈ ojtannacoc Dios, yujto ic'b'ilb'ey sb'eyb'al eb' yuj juntzan̈ pensar malaj b'aj sc'anab'ajaxi. 18 A spensar eb', te q'uic'alq'uinal yaji. Najat yajel eb' d'a jun q'uinal syac' Dios d'a juneln̈ej. Yuj spitalil eb' max nachajel jab'oc yuj eb'. 19 Max q'uixvi jab'oc eb'. Comonn̈ej tz'em eb' d'a ajmulal. Comonn̈ej sc'ulej yaln̈ej tas chucalil eb'. 20 Palta a exxo, man̈ ichoc ta' ix aj e c'ayb'an yic Cristo. 21 Yujto a ex tic, eyab'nac yab'ixal Cristo chi', eyojtac pax e b'eyb'alani a to a yalan sc'ayb'ub'al te yel yac'nac e c'ayb'ej chi'. 22 A jun eyicham b'eyb'al d'a yalan̈taxo, tzex ixtaj yuuj, yujto tze c'ulej juntzan̈ tas tze nib'ejochi. Yuj chi' yovalil tze vach' actejcan jun eyicham b'eyb'al chi'. 23 Yuj chi', yovalil tze vach' b'oej e pensar d'a junjun c'u. 24 Yovalil tze cha q'uexmaj e pensar, tze chaan junxo ac' pensar sb'o Dios icha sgana. Tato icha chi', tojol ol eyutoc e b'a, te vach'n̈ej ol aj e b'eyb'al. 25 Yuj chi', man̈xo eyeslaj e ti'oc junjun ex, an̈ej val junoc tas te yel tzeyala', yujto junn̈ej animail caj co masanil.

26 Ayic scot eyoval, man̈ e c'ulej junoc chucal yuj jun eyoval chi'. Max yal an̈eja' yajcot eyoval tz'em c'u. 27 Tato ayn̈ejcot eyoval chi', ol eyac' slugar vin̈ diablo sjuanel e pensar.

28 Tato ayex mach ex elc'um ex d'a yalan̈taxo, man̈xo ex elc'anvoc ticnaic. Más vach' tzex munlaj d'a junoc munlajel vach', yic vach' ol yal e colvaj d'a eb' malaj yico'.

29 Man̈ eyal juntzan̈ chucal lolonel. An̈ej juntzan̈ lolonel vach' tzeyala', yic sb'o spensar eb' tz'ab'an tas tzeyal chi', axo svach' tec'c'aj eb' chi' eyuuj. 30 Man̈ eyac' cus Yespíritu Dios cajanoch d'ayex junjun ex. Yujto icha tz'aj yac'jioch junoc sello d'a junoc tasi, icha chi' ix aj yac'jioch d'ayon̈ junjun on̈. Yuuj scheclajeli to yic on̈xo Dios, masanto ol ja jun c'ual ayic ol co vach' chaan co colnab'il.

31 Actejeccan masanil e chichonc'olal yed' e c'ac'alc'olal. Man̈ comonoc schacb'i e sat scot eyoval. An̈ejtona', man̈ comonoc sq'ue e jaj e tumvaji. Actejeccan e c'ulan masanil tas chuc. 32 Vach' tzeyutej e pensar d'ayex junjun ex. Slaj oc' e c'ool d'ayex junjun ex. An̈ejtona', tzeyac'laj nivanc'olal e b'a, icha ix aj on̈ yac'an nivanc'olal Dios yuj Cristo.

5

A tas scutej co b'eyb'al

1 A ticnaic yuninal on̈xo Dios, xajanab'ilon̈xo yuuj. Yuj chi' icha syutej sb'a, yovalil icha chi' scutej co b'a. 2 Sco xajanejn̈ej co b'a icha ix aj on̈ xajanan Cristo ayic ix cham cuuj. Icha noc' calnel smiljicham silab'il yuj mul, sumumi sjab' d'a Dios, stzalaj val yed'oc, icha chi' ix aj smiljicham Cristo chi' yuj co mul.

3 A ticnaic, yicon̈xo Dios. Yuj chi', a val ajmulal, ma yaln̈ej tas chucal sc'ulej eb' anima yed' snivanil, ma pec'al, man̈xo smojoc calub'tan̈ani. 4 An̈ejtona', max yal calan juntzan̈ tas q'uixvub'tac yalji, ma juntzan̈ chucal lolonel. Yujto a juntzan̈ chi', man̈ smojoc calani. Aocab' ac'oj yuj diosal scac' d'a Dios d'a yichan̈ to scala'. 5 Cojtacxo to a eb' tz'emn̈ej d'a ajmulal yed' eb' sc'ulan yaln̈ej tas chucal yed' snivanil, eb' pec' tumin, malaj yalan yic eb' yoch b'aj ol yac' yajalil Cristo yed' Dios. Yujto a eb' pec' tumin chi', a d'a yichan̈ Dios, ichato sdiosal jun chi' eb'. 6 Man̈ eyac' ac'joc musansatil e b'a yuj eb' tz'alani to malaj yovalil co c'ulan juntzan̈ sval tic. A tas syal eb' chi', malaj yelc'ochi, yujto ol cot jun nivan yaelal yuj yoval sc'ool Dios d'a yib'an̈ eb' sc'ulan juntzan̈ chi'. 7 Yuj chi', xe comon aq'uejtaoch e b'a yed' eb'.

8 A d'a yalan̈taxo, ichato a d'a scal q'uic'alq'uinal ayon̈ ec' yuj co chuc b'eyb'al. Axo ticnaic, ichato ayon̈xo ec' d'a scal saquilq'uinal, yujto junxon̈ej caj yed' Cajal Jesús. Yicon̈xo jun ay yic saquilq'uinal chi' ticnaic, yuj chi' yovalil vach' scutej co b'eyb'al. 9 Tato yel yicon̈xo jun aj saquilq'uinal chi', vach'n̈ej scutej co b'a, tojol scutej co b'a. An̈ej val tas yel scala'. 10 Aocab' juntzan̈ tas vach' d'a sat Dios sco b'eyb'alej. 11 Man̈ eyac'och e b'a d'a scal juntzan̈ tas sc'ulej eb' ayto ec' d'a scal q'uic'alq'uinal, yujto a tas sc'ulej eb' chi', malaj svach'il. Más am vach' tze ch'oxeli to malaj yelc'och juntzan̈ chi'. 12 Yujto a juntzan̈ tas sc'ulej eb' d'a c'ub'eltac chi', vach'chom ton̈ej scala', te q'uixvelal. 13 Palta a jantacn̈ej tas sc'ulej eb' chi', ol ac'joc proval yuj jun saquilq'uinal yic Dios, axo scheclajelta chi'. Yujto a jun saquilq'uinal chi', a tz'ac'an checlajel masanil tasi. 14 Yuj chi' ay jun tz'alan icha tic:

A ach ichato vaynac ach, aq'uel a vayan̈. Q'uean̈ vaan d'a scal eb' icha chamnacto, yic ol yac' saquilq'uinal Cristo d'ayach, xchi.

15 Yuj chi', tzeyil val e b'a yed' tas tze c'ulej, man̈ ichoc eb' malaj spensar d'a yichan̈ Dios tzeyutej e b'a. Ayocab' e pensar. 16 Tzeyac' val eyip d'a yic Dios, yacb'an ayto jab'ocxo tiempo, yujto a jun tiempoal tic, ayxo smay. 17 Man̈ quistaloc tzeyutej e b'a. Aq'uec eyip e naaneli tas val sgana Dios d'ayon̈. 18 Man̈ ex och uc'uman̈il, yujto tz'ixtaxel co pensar yuj an̈. Más vach' a Yespíritu Dios tze vach' chaejoch yac' yajalil d'ayex. 19 Ayic tze molb'an e b'a, tze b'itej juntzan̈ salmo, himno yed' juntzan̈xo b'it yic Dios. Ayic tzex b'itani, tzeyal vach' lolonel d'a Cajal Jesús d'a smasanil e c'ool. 20 A d'a sb'i Cajal Jesucristo scac' yuj diosal d'a Dios co Mam yuj yaln̈ej tas sja d'a quib'an̈.

A schecnab'il Dios d'ayon̈

21 Tze chaoch d'a eyib'an̈ e c'anab'ajan tas tzeyal junjun ex, yujto ayon̈ och d'a yalan̈ smandar Cristo.

22 A ex ix ex ayxo eyetb'eyum, tze chaoch d'a eyib'an̈ e c'anab'ajan tas syal eb' vin̈, icha tzeyutej e b'a d'a Cajal Jesús. 23 Yujto a vin̈ eyetb'eyum chi', ichato e jolom yaj vin̈, icha Cristo sjolomal yaj d'a yiglesia. An̈ejtona', co Columal paxi, ichato snivanil caji. 24 Icha syutej iglesia sc'anab'ajan d'a Cristo, ichaocab' chi' eb' ix ix, c'anab'ajumocab' syutej sb'a eb' ix d'a vin̈ yetb'eyum d'a smasanil.

25 A exxo vinac ex ayxo eyetb'eyum, tze xajanej eb' ix, icha syutej Cristo xajanan yiglesia. A' ix yac'cham sb'a cuuj, 26 yic tzon̈ yic'och yicoc yuj on̈ sacb'itan d'a a a' yed' d'a slolonel. 27 Icha chi' ix on̈ yutej a on̈ yiglesia on̈ tic, yic te vach' on̈, ayic ol on̈ c'och d'a yichan̈. Man̈xa jab'oc co paltail ta'. Icha junoc pichul malaj jab'oc mic d'ay, malaj pax jab'oc b'aj n̈ic'chimtac, te d'ajaji yilji. 28 An̈ejtona', a ex ayxo eb' ix eyetb'eyum chi', icha chi' tzeyutej e xajanan eb' ix. Tato tze xajanej eb' ix, syalelc'ochi, a e nivanil van e xajanani. 29 ¿Toc val ay junoc mach schichonoch sc'ool d'a snivanil? Co masanil sco ya'ilej val co nivanil chi', scac'anpax servil. Icha chi' tzon̈ yutej Cristo a on̈ yiglesia on̈ tic, 30 yujto ichato snivanil caji. 31 Yuj chi', a vin̈ vinac, syactejcan smam snun vin̈, yic junxon̈ej tz'ajcan vin̈ yed' ix yetb'eyum. Axo eb' schavan̈il, junxon̈ej nivanil tz'ajcan eb', xchican d'a Slolonel Dios. 32 A d'a juntzan̈ lolonel tic scheclajel jun c'ayb'ub'al te nivan yelc'ochi, aton jun ch'oxb'ilxo yuj Dios. Sval jun tic yuj tas yaj Cristo yed' yiglesia. 33 An̈ejtona' syalanpax d'ayex a ex vinac ex ayxo eb' ix eyetb'eyum to tze xajanej eb' ix, icha tzeyutej e xajanan e nivanil. Syalanpax d'ayex a ex ix ex ayxo eyetb'eyum, nivanocab' yelc'och vin̈ eyetb'eyum chi' d'ayex junjun ex.

6

1 A ex uninab'il ex, c'anab'ajejec e mam e nun. Te vach' d'a yichan̈ Cajal Jesús tato icha chi' tzeyutej e b'a. 2 Ay jun schecnab'il Dios tz'alan icha tic: Ayocab' yelc'och e mam e nun d'ayex, xchi. Aton jun b'ab'el checnab'il tic b'aj yac'naccan sti' Dios yuj tas syac' d'ayon̈, tato sco c'anab'ajej. Syalani: 3 Tato icha chi', ec'alxo svach'il eyico' yic vach' snajatb'i e q'uinal d'a yolyib'an̈q'uinal tic, xchi.

4 A exxo mamab'il ex, man̈ e tzuntzejcot yoval eb' eyuninal, palta to tze q'uib'tzitej eb', tze cachan eb'. Tze c'ayb'anpax eb' d'a sc'ayb'ub'al Cajal Jesús.

5 A exxo checab' eyaji, tze c'anab'ajej tas syal e patrón. Ayocab' yelc'och eb' d'a e sat, tzex xiv d'a eb'. D'a smasanil e c'ool tzex munlaj d'a eb', yujto ichato a d'a Cristo van e munlaji. 6 Man̈ocn̈ej van ex yilan eb' tzex munlaji, yic stzalaj eb' eyed' e naani. Palta tzex munlaj d'a smasanil e c'ool icha sgana Dios, yujto aton Cristo van eyac'an servil. 7 Tzex munlaj val d'a tzalajc'olal, yujto a d'a Cajal Jesús van e munlaji, man̈oc d'a junoc anima. 8 Yujto cojtacxo to vach'chom checab' caji, ma munil quic co b'a, palta ol co cha spac quic junjun on̈ d'a Cajal Jesús. Ato syala' tastac vach' sco c'ulej junjun on̈.

9 A exxo patrón ex, icha pax chi' tzeyutej e b'a d'a eb' checab' yaj d'ayex. Man̈ ovoc tzeyutej e b'a d'a eb'. Tze nacoti to ay jun d'a satchaan̈ tzex ac'an mandar yed' eb', aton Cajal Jesús. A d'a yichan̈ Cajal chi', lajann̈ej eyelc'och yed' eb'.

Tec'an val tzeyutej e b'a

10 A ticnaic tec'an val scutej co b'a d'a yol sc'ab' Cajal Jesús. Ochocab' co tec'anil yuj spoder. 11 Co chaec juntzan̈ tas syac' Dios d'ayon̈. Aton juntzan̈ icha syamc'ab' eb' soldado, yic vach' syal co tec'b'an co b'a d'a vin̈ diablo, ayic syac'lan vin̈ on̈ yac'an ganar yed' sjelanil. 12 Yujto man̈oc yed' eb' anima van cac'an oval, palta a yed' juntzan̈ enemigo sc'ulan chucal ay yopisio d'a scal ic', a yed' eb' van cac'an oval. Aton eb' chi' ay yopisio yac'an mandar, ayoch eb' yajaliloc chucal d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 13 Yuj chi', ichaocab' junoc soldado sc'anan syamc'ab' yic oval, ichaocab' chi' scutej co yamc'ab'an juntzan̈ tas syac' Dios d'ayon̈, yic tec'an scutej co b'a, ayic sjavi junoc chucal. Tato sco tec'b'ej co b'a, an̈eja' tec'an on̈ ayic ol lajvoc oval chi'. 14 Yuj chi', tec'an scutej co b'a. Scac' val och co pensar d'a jun lolonel te yel icha eb' soldado syac'och cincho yic oval. Co chaec jun stojolal syac' Dios d'ayon̈, yic lajan tzon̈ aj icha eb' soldado scol sb'a yed' jun q'uen pichul syac'och eb' d'a sn̈i' sc'ool. 15 Icha eb' soldado syac' lista sb'a, syac'anoch xan̈ab', ichaocab' pax chi' scutej cac'an lista co b'a yed' co pensar, yic tzon̈ b'at calel vach' ab'ix yic junc'olal. 16 Axo junxo tic, más yovalil to sco vach' aq'uejoch Dios d'a co c'ool, sec yuj chi' max on̈ yamchaj yuj vin̈ diablo, ayic syac'an oval vin̈ qued'oc. Ichato sjulcot juntzan̈ te te' vin̈ ayoch sc'ac'al d'ayon̈. Tato sco vach' aq'uejoch Dios d'a co c'ool, lajan on̈ icha eb' soldado yamb'iloch smaclab' jul-lab' yic max yamchaj sjulji. 17 Scac'och yipoc co c'ool to colchajnac on̈xo. Tato icha chi', lajan on̈ icha eb' soldado c'oxb'il jun q'uen xumpil yuuj. Axon̈ej slolonel Dios ac'b'il d'ayon̈ yuj Yespíritu scac'lab'ej icha syutej eb' soldado yac'lab'an yespada. 18 An̈ejtona' tzon̈ lesalvi d'a Dios d'a masanil tiempo yed' spoder Yespíritu, sco c'anan tas d'ay. Scac' val och co pensar co lesalvi. Man̈ on̈ tzactzajoc. Lesalvan̈ec yuj jantacn̈ej eb' yicxo Dios qued'oc. 19 Tzex lesalvi pax vuuj, yic ol yac'pax Dios nachajel vuuj tas ol vala', sec yuj chi' an̈eja' tec'an ol vutoc in b'a valanel vach' ab'ix, aton jun ch'oxb'il yuj Dios d'ayon̈. 20 A Dios ac'jinac vopisio valanel jun ab'ix tic, yuj chi' preso vaj ticnaic. Lesalvan̈ec vuuj, yic an̈eja' tec'an ol vutoc in b'a valaneli, icha sgana Dios chi'.

Tz'ac'jib'at stzatzil sc'ool eb' aj Éfeso

21 A vin̈ cuc'tac Tíquico, xajanab'il val vin̈ cuuj. Tec'an val smunlaj vin̈ qued' d'a yic Cajal Jesús. A vin̈ ol b'at alan d'ayex tas vaj d'a tic yed' tas van in c'ulani. 22 Yuj chi' tzin checb'at vin̈ d'ayex ta', yic a vin̈ ol alanoc tas caji, sec yuj chi' ol ex tzalaj cuuj. 23 Yac'ocab' sjunc'olal co Mam Dios yed' Cajal Jesucristo d'ayex ta', tze xajanan e b'a. In gana tze vach' aq'uejoch Dios chi' d'a e c'ool. 24 Jantacn̈ej eb' xajanan Cajal Jesucristo d'a masanil tiempo, ayocab' svach'c'olal Dios d'a eb'.

FILIPENSES

1

2

3

4

A Scarta San Pablo

D'A EB' AJ FILIPOS

Filipenses sb'i jun carta tic, aton jun scarta vin̈aj apóstol Pablo stz'ib'ejnac b'at d'a jun Iglesia yic'naquel yich vin̈ d'a Macedonia d'a yol yic Europa. Preso yaj vin̈ ayic ix stz'ib'an jun carta tic vin̈. Ay juntzan̈xo eb' yetmunlajvumal vin̈, chuc lolonnac eb' d'a spatic vin̈. Ochnac vin̈ ilc'olal yuj juntzan̈xo ch'oc c'ayb'ub'al ochnac d'a scal iglesia chi', yuj chi' ix yalb'at vin̈ to stec'b'ej sb'a eb', yic max ac'ji ganar eb' yuj juntzan̈xo c'ayb'ub'al chi'. A d'a jun carta tic scheclaji to stzalaj vin̈, yujto ayoch Cristo d'a sc'ool vin̈, ix yac'anpax yuj diosal vin̈ d'a eb' creyente aj Filipos yuj jun yofrenda eb' ix yac'a'. Ix yac'anb'at razón vin̈ d'a eb' yuj yaln̈ej tas sjavi d'a yib'an̈ eb', syalanpax vin̈ to ayocab' junc'olal d'a scal eb'. Mocab' comonoc smontajb'at spensar eb' yuj juntzan̈ tas snib'ej snivanil eb'. Ix yalan vin̈ to a sq'uinal eb' tz'ac'ji, silab' Dios yaj d'a eb', yujto ix yac'och Cristo eb' d'a sc'ool. Syalan vin̈ to ayocab' tzalajc'olal yed' junc'olal d'a scal eb', yujto junxon̈ej yaj eb' yed' Cristo.

1

Tz'el yich scarta vin̈aj Pablo

1 A in Pablo in tic yed' vin̈aj Timoteo, schecab' on̈ Jesucristo. Sco tz'ib'ejb'at jun co carta tic d'ayex e masanil ex creyente aj Filipos, aton ex yic exxo Dios qued'oc. Junxon̈ej caj yed' Cristo Jesús. Sco tz'ib'ejb'at d'ayex ex yilumal eb' creyente ta' yed' pax d'ayex ex diácono. 2 Aocab' co Mam Dios yed' Cajal Jesucristo tz'ac'an svach'c'olal yed' sjunc'olal d'ayex ta'.

Slesal vin̈aj Pablo yuj eb' creyente

3 Ayic tzex in naancot d'a juntac el, svac' yuj diosal d'a co Mam Dios eyuuj. 4 Juntac el tzin lesalvi eyuj e masanil, tzin lesalvi d'a tzalajc'olal, 5 yujto atax e chaannac Cristo, masanto ticnaic, junxon̈ej tzon̈ munlaj yuj jun vach' ab'ix yic colnab'il tic. 6 Toxo ix syamoch Dios sq'uexan e b'eyb'al. A ticnaic, vojtacxo to ol munlajn̈ej och d'ayex, masanto ol ja jun c'ual ayic ol jax Jesucristo. 7 Smojton tzin na juntzan̈ tic eyuj e masanil, yujto te xajan ex vuuj. E masanil ix ex colvaj ved'oc d'a vopisio ix yac' Dios tic. Vach'chom preso vaji, ma ayic vec'nac valeli to yel jun vach' ab'ix yic colnab'il tic, ma ayic svac'anpax stec'anil eb' syac'och sc'ool d'ay, tzex colvajn̈ej ved'oc. 8 A Dios tz'ilani to tzex in xajanej e masanil icha tz'aj on̈ xajanan Cristo. 9 Tzin tevi d'a Dios eyuuj, yic más tze xajanej e b'a, yic syac'pax sjelanil d'ayex. Tzin c'ananpax d'ay yic syal e sic'lan tas vach' d'a scal tas chuc, 10 yic ol e vach' ojtaquejeli tas val juntzan̈ tas vach' d'a sat Dios. Tato icha chi', ol vach' tojolb'oc e pensar, yic malaj jab'oc e paltail d'a yichan̈ Cristo ayic ol jaxoc. 11 Ol vach' och Jesucristo eyed'oc, yic vach' tojoln̈ej ol eyutoc e b'eyb'al. Tato icha chi', eyuuj ol checlajeloc to te nivan yelc'och Dios, axo yalji vach' lolonel chi' d'ay.

Max xivlaj vin̈aj Pablo yab'an syail

12 Ex vuc'tac ex vanab', tzin nib'ej snachajel junxo tic eyuuj, to a jun ix ja d'a vib'an̈ tic, man̈ chucoclaj. Yuj jun tic svach' pucaxel vach' ab'ix yic colnab'il. 13 Yujto a masanil eb' soldado yic vin̈ yajal yed' masanil eb' anima ay d'a tic, ix yab' eb' to yujto tzac'an in och yuj Cristo, preso vaji. 14 Ayic yilan eb' creyente to tec'an svutej in b'a d'a preso tic, tzijtum eb' ix stec'b'ejpax sb'a vuuj. Maxtzac xivlaj eb' yalanel slolonel Dios d'a tic. Ix stec'b'ej sb'a eb' yac'anoch Cajal Jesús yipoc sc'ool.

15-17 Yel toni, ay eb' schichon sc'ool d'ayin, tzovajpaxq'ue eb'. Yuj chi' syalel yab'ixal Cristo eb', man̈ smasaniloc sc'ool eb' syaleli, ton̈ej syic'chaan̈ sb'a eb'. A snaan eb' to icha chi', más nivan syaelal svab' d'a preso tic yuj eb'. Palta ay juntzan̈xo eb' tz'alanel yuj svach'il sc'ool yujto xajan in yuj eb'. Yojtac eb' to preso vaj d'a tic yujto svaleli to yel ton val jun vach' ab'ix yic colnab'il tic. 18 Palta a in tic max in nalaj juntzan̈ chi'. Tato d'a smasanil sc'ool eb' syaleli mato maay, palta tzin tzalajn̈ej, yujto aton yab'ixal Cristo syalel eb'.

Masn̈ej ol vach' ja in tzalajc'olal. 19 Yujto vojtac to vach'chom svab' syail ticnaic, palta vach'n̈ej ol in elc'ochoc, yujto van e lesalvi vuuj. Icha chi' ol in ajoc, yujto a Yespíritu Jesucristo ayoch ved'oc. 20 Svac'och yipoc in c'ool to man̈ ol in q'uixvoclaj. In gana tec'an ol vutoc in b'a valanel ichataxon svutej in b'a. Tato icha chi', vach'chom pitzan in ma ol in chamoc, vuuj ol checlajelta to te nivan yelc'och Cristo. 21 Yujto a in tic, yacb'an ay in to eq'ui, axon̈ej Cristo naan vuuj. Axo ayic ol in chamoc, ec'alxo val vach' vico'. 22 Tato ay in to ec' jab'ocxo d'a yolyib'an̈q'uinal tic, syal tzin munlaj d'a Cajal Jesús. Palta, ¿b'aj am ay junoc ec'al svach'il? 23 Max nachajlaj vuuj. In gana tzin chami, yic elan̈chamel tzin c'och b'aj ayec' Cristo, yujto a jun chi' tzin te nib'ejxo paxi. 24 Palta eyuuj a ex tic, vach' ama ayin to ec' jab'ocxo d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 25 Yuj chi' vojtac sic'lab'il to ol to in ec' jab'ocxo eyed'oc. Ol in colvaj jab'ocxo d'ayex yic vach' ol ex tec'c'aj d'a yic Dios, yic ol vach' ja e tzalajc'olal yujto ix eyac'och Cristo d'a e c'ool. 26 Yuj chi', ol in c'och junelxo d'ayex, yic vuuj ol eyal vach' lolonel d'a Cristo Jesús.

27 Taxon̈ej ol in c'ochxoc d'ayex mato man̈xo, vach'n̈ej tzeyutej e b'eyb'al icha syal jun vach' ab'ix yic Cristo, yic ol vab' e pecal to tec'an ex, an̈eja' junn̈ej pax yaj e pensar ta'. Ol vab'anpaxi to junn̈ej tzeyutej eyac'anoch jun vach' ab'ix yic colnab'il d'a e c'ool, tec'an pax tzeyutej e b'a d'ay. 28 An̈ejtona', ol vab' pax yuj eb' chianoch sc'ool d'ayon̈, to max ex xiv d'a eb'. Icha chi' ol aj scheclajeli to ol b'atcan eb' d'a syaelal d'a juneln̈ej. An̈ejtona', icha chi' ol aj scheclajeli to ayxo co colnab'il, yujto icha chi' ol yutoc Dios sch'oxani. 29 Yuj svach'c'olal Cristo ix yac' d'ayon̈, man̈ ton̈ejoc ay calan quic cac'anoch Cristo chi' d'a co c'ool. Ay pax calan quic cab'an syail yuuj. 30 A ex tic, junn̈ej tzeyutej e tec'b'an e b'a eyac'an eyip ved'oc. Eyilnac d'a yalan̈taxo tas vutejnac in b'a vac'an vip. An̈eja' pax ticnaic, van eyab'anpaxi to an̈eja' tec'an svutej in b'a.

2

A Cristo emnaquil yutejnac sb'a

1 A Cristo tzon̈ iptzitani. Syac'an co nivanc'olal, yujto xajan on̈ yuuj. Junxon̈ej caj yuj Yespíritu ticnaic. A tz'ac'an co xajanej co b'a, yuj chi' tz'oc' co c'ool d'a eb' quetanimail. 2 Yuj val juntzan̈ tic, junxon̈ej pensaril tzeyutej e b'a ta'. Junxon̈ej tzeyutej e xajanan e b'a. Junxon̈ej tzeyutej e naan masanil tasi. Junc'olal tzeyutej e b'a, yic ol vach' ja in tzalajc'olal eyuuj. 3 Malajocab' junoc mach syic'chaan̈ sb'a, ma syac' ac'umtaquil. Palta emnaquilocab' tzeyutej e b'a, syalelc'ochi to más nivanocab' yelc'och junjun eb' creyente d'a e sat. 4 Malajocab' junoc mach an̈ej svach'il saya'. Aocab' tas tz'aj eb' creyente smasanil yovalil sna'a.

5 Lajanocab' tzeyutej e pensar icha yutejnac sb'a Cristo Jesús. 6 A Cristo chi', vach'chom Dios taxoni, palta malaj yalnac ayic yactannaccan jun b'aj ay yalan yic yed' Dios chi'. Malaj jab'oc tas snanac ayic yactannaccan chi'. 7 Icha chi' aj yactannaccan masanil yico', scotnac, ul yac'annac och sb'a checab'oc. Ul yac'annac aljoc sb'a d'a animail. 8 Ayic ayoch animail chi', emnaquil yutejnac sb'a, sc'anab'ajejnac val masanil, masanto schamnac. Yac'nac val techaj smiljicham d'a te' culus, te q'uixvelal ajnac schami. 9 Yuj chi', yelxo val te nivan yelc'och yuj Dios ticnaic. A ac'jinac sb'i, a sb'i chi', an̈ej ec'al d'a yichan̈ juntzan̈xo b'i smasanil. 10 Icha chi' yutejnac Dios, yic a ol yab'an sb'i Jesús masanil eb' ay d'a satchaan̈ yed' masanil eb' ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic yed' eb' ay pax d'a yol luum, ol laj em cuman eb' d'ay smasanil. 11 Axo ol yalan eb': A Jesucristo, aton Cajal, xcham eb'. Icha chi' ol aj scheclajeli to te nivan yelc'och Dios Mamab'il.

Icha q'uen c'anal yaj eb' creyente

12 Yuj chi', ex xajanab'il vuuj, tze c'anab'ajejn̈ej, ichataxon e modo. Tzeyac' val eyip e naanel d'a nanamil yed' d'a xivc'olal tas syalelc'och co colnab'il syac' Dios. Man̈ocn̈ej ay in ec' eyed' ta', icha chi' tzeyutej e b'a. Palta tze c'ulejn̈ej juntzan̈ tic ayic man̈ in ayoc ec' eyed'oc. 13 Yujto a Dios tz'ac'an co na' co c'ulan vach'il, an̈eja' tz'ac'an pax co c'ulej tas sgana.

14 Ayic tz'ac'ji e c'ulej junoc tasi, man̈ chichonc'olaloc tze c'ulej. Man̈ eyalub'tan̈ej yuj tas tz'ac'ji e c'ulej chi'. 15 Man̈ eyutej e b'a icha chi', yic vach' malaj mach ol alanoc to ay e mul, ma e paltail. Vach'chom ayex ec' d'a scal eb' anima chuc sb'eyb'al yed' eb' chuc spensar, a exxo tic, yel yuninal ex Dios, man̈xalaj tas chuclaj ayoch d'ayex icha eb' chi'. Ichaocab' yilji juntzan̈ c'anal svevon d'a q'uic'b'alil, icha ex ocab' chi' d'a scal eb'. 16 Tzeyal slolonel Dios yab' eb', aton jun tz'alani to ay co q'uinal d'a juneln̈ej. Yuj chi' ayic ol ja Cristo, ol in te tzalaj eyuuj, yic ol in naani to man̈ ton̈ejoc ix vixtejec' in b'a, man̈ nab'an̈ejoc in munlajel. 17 Vach'chom a in tic tzin cham stz'acub'oc e silab' tzeyac' d'a Dios, palta yujto tzeyac'och Dios chi' d'a e c'ool, tzin tzalaji. In gana tzeyab'pax jun tzalajc'olal chi' ved'oc. 18 A exxo tic, tzalajan̈ec, tzeyac'anpax vojtaquejel e tzalajc'olal chi'.

Vin̈aj Timoteo yed' vin̈aj Epafrodito

19 In gana tzin checb'at jayeoc c'ual vin̈aj Timoteo tic d'ayex, tato icha chi' sgana Cajal Jesús. In gana svab'i tas eyaj ta', yic ol in tzalaj d'a tic eyuuj. 20 Malaj junoc mach lajan spensar yed' vin̈ d'a tic. Te ay val och spensar vin̈ eyuuj. 21 Masanil juntzan̈xo eb', an̈ej svach'il eb' saya', max snalaj smunlajel Cristo Jesús eb'. 22 Palta eyojtacxo smodo vin̈aj Timoteo tic. Icha syutej sb'a junoc yac'an servil smam, icha chi' syutej sb'a vin̈ d'ayin. Smunlaj val vin̈ ved'oc ayic scalanel slolonel Dios. 23 Yuj chi', ayic ol lajvoc vilani tas ol in aj d'a tic, ol in checanb'at vin̈ d'ayex ta'. 24 Svac'och Cajal Jesús yipoc in c'ool to ol pet in b'atpax lac'an ex vila'.

25 An̈eja' tzin na'a to yovalil ol in chec pax vin̈ cuc'tac Epafrodito. A vin̈ cuc'tac tic, a ex e checnaccot vin̈ in yac' servil d'a tic. 26 Sgana vin̈ sb'at ex yilxicani. Te ilc'olal yaj vin̈ eyuuj, yujto ix eyab'i to ix penaayax vin̈ d'a tic. 27 Yel toni, ijan val ix cham vin̈, axo Dios ix oc' sc'ool d'a vin̈. Yuj chi' ix b'oxi vin̈. Man̈ocn̈ej d'a vin̈aj Epafrodito tic ix oc' sc'ool Dios chi', ix oc' pax sc'ool d'ayin ayic ix b'oxi sc'ool vin̈ chi', yic maxtzac ja junocxo in cusc'olal d'a tic. 28 Yuj chi', in gana spet in chec pax vin̈ d'ayex, yic ol ex tzalajoc ayic ol eyilan sc'ochxi vin̈, yic ol vach' satpaxel in cusc'olal d'a tic. 29 Tzalajc'olalocab' tze cha sc'ochxi vin̈ d'ayex ta', yujto cuc'tac co b'a yed' vin̈ d'a yol sc'ab' Cajal Jesús. A jantacn̈ej eb' lajan spensar yed' vin̈, ayocab' yelc'och eb' d'ayex. 30 A jun vin̈ cuc'tac tic, yujn̈ej to van yac'an servil Cristo vin̈, ijan val ix cham vin̈. Vach'chom ijan ix cham vin̈ yuj in yac'an servil, palta malaj jab'oc tas ix sna vin̈. A ex tic, max yal-laj e cot in eyac' servil, yuj chi', a vin̈ aycot in yac' servil e q'uexuloc.

3

A jun tas b'aj smoj scac'och co pensar

1 A ticnaic ex vuc'tac ex vanab', tzalajan̈ec d'a Cajal Jesús. A juntzan̈ svalb'at tic d'ayex, vach'chom valnacxob'ati, palta man̈ chucoc valanxib'ati, yujto yovalil tze vach' ojtaquejeli. 2 Tzeyil val e b'a d'a juntzan̈ eb' chuc spensar. Chuc syutej sb'a eb', sgana eb' spolel jab'oc e tz'umal. 3 Yujto a eb' d'a val yel schon̈ab' Dios, a on̈ ton tic. Yujto scaq'uem co b'a d'ay yuj Yespíritu. An̈ej Cristo Jesús scac'och yipoc co c'ool. A juntzan̈xo tas sco c'ulej, max cac'ochlaj jab'oc yipoc co c'ool. 4 A in tic, in nanac to smoj svac'och juntzan̈ chi' yipoc in c'ool, yujto in c'anab'ajejnac. Ay eb' snaani to syal scolchaj eb' yuj juntzan̈ munil sc'ulej chi'. Palta a in tic más in c'anab'ajejnac juntzan̈ chi' d'a yichan̈ eb'. 5 Yucub'ixial valji, vac'jinac circuncidar, yujto israel in. Yin̈tilal in can vin̈aj Benjamín. Hebreo in, yujto a in mam in nun, hebreo eb'. In c'anab'ajejnac val ley Moisés, yujto fariseo in. 6 Vac'nac val och in b'a d'a in religión, yuj chi' vac'nac och syaelal eb' yicxo Cristo. In c'anab'ajejnac val masanil tastac syal ley Moisés chi', man̈xa jab'oc in paltail d'ay. 7 Masaniln̈ej juntzan̈ in c'ulejnac chi', vach' ton in naani. Axo ticnaic, malaj yelc'och d'ayin, yujto an̈ej d'a Cristo svac'och in pensar ticnaic. 8 Masaniln̈ej juntzan̈ tastac vac'nac och yipoc in c'ool chi', a ticnaic man̈xalaj yelc'och d'ayin. Yujto a junxo más nivan yelc'och d'ayin, aton vojtacanel Cristo Jesús, aton Cajal. Yuujn̈ej ix satcanel masanil juntzan̈ vac'nac och yipoc in c'ool chi'. Axo ticnaic, icha yilji c'alem yaj d'ayin, yujto in gana tz'och Cristo vicoc d'a juneln̈ej, 9 yic junxon̈ej tzin aj yed'oc. A Dios tz'alani to vach' in d'a yichan̈, yujn̈ej to ix vac'och Cristo d'a in c'ool, man̈ yujoc to ix in c'anab'ajej ley Moisés chi'. An̈ej yujto scac'och Cristo d'a co c'ool yuj chi' vach' on̈ d'a yichan̈. 10 In gana tzin vach' ojtaquejel Cristo, yic smunlajoch spoder d'ayin, aton spoder ic'annacxi pitzvoc. In gana vab'an syail yed'oc. In gana lajan tz'aj in pensar icha ajnac spensar ayic schamnac, 11 yujto in gana ay valan vic in pitzvixi d'a scal eb' chamnac.

Caq'uec quip yic ol co cha spac quico'

12 Max val-laj tato toxo ix vac' ganar juntzan̈ ix val tic smasanil, yujto ayto palta in tec'c'aj d'a masanil yic Cristo. Palta an̈eja' svac' pural in b'a ticnaic yic vach' ol in tec'c'ajoc, yuj chi' ix in yavtejoch Cristo Jesús yicoc. 13 Max vala' tato tec'an inxo, palta icha tic svutej in b'a to a ticnaic maxtzac in nacotlaj juntzan̈ tas toxo ix ec'b'ati. An̈ej juntzan̈ tas ayto palta tzin na'a. Svac'an val vip 14 yic vach' ol vac' ganar, axo in chaan spac chi' d'a satchaan̈. Yuj val jun spac chi', tzon̈ yavtejoch Dios yicoc, yujto junxon̈ej caj yed' Cristo Jesús.

15 A on̈ tec'an on̈xo, yovalil icha tic scutej co naan junjun on̈. Tato ayex man̈ ichoc ta' e naani, ol colvaj Dios eyed'oc yic ol nachajel pax juntzan̈xo tic eyuuj. 16 Yovalil sco b'eyb'alej jantac tas tz'ac'ji nachajel cuuj yuj Dios.

17 B'eyb'alejec in b'eyb'al tic. A on̈ tic, van co ch'oxan jun vach' b'eyb'al tic d'ayex. Yuj chi', ilec sb'eyb'al eb' lajan sb'eyb'al qued'oc, yic tze b'eyb'alej paxi. 18 Ay jun tas tzijtum el valnac d'ayex. Axo yic svalanxib'at d'ayex ticnaic, tzin te oq'ui, yujto tzijtumxo eb' chuc syutej sb'a, yuj chi' chequel to malaj yelc'och schamel Cristo d'a te' culus d'a eb'. 19 Palta a eb' chi', yovalil ol satcanel eb' d'a juneln̈ej. An̈ej tas sgana eb', an̈ej val ta ayoch spensar eb', ichato sdiosal eb' yaj juntzan̈ chi'. Ay juntzan̈ tas sb'o eb', q'uixvub'tac. An̈ej d'a juntzan̈ chi' syic'chaan̈ sb'a eb'. An̈ej val juntzan̈ yic yolyib'an̈q'uinal tic sna eb'. 20 Palta a on̈xo tic, a d'a satchaan̈, ata' ayb'at co pensar, yujto aton jun chi' co chon̈ab' yaji. Van co tan̈van sjax co Columal d'a satchaan̈ chi', aton Cajal Jesucristo. 21 A ol ac'an q'uexmaj jun co nivanil malaj yelc'och tic, yic vach' lajan ol aj yed' yico', yujto a snivanil chi' te vach' toni. Icha chi' ol on̈ yutej yed' spoder, yujto ay spoder yac'an mandar masanil tasi.

4

Yovalil tzon̈ tzalajec yuj Cajal Jesús

1 Ex vuc'tac ex vanab', te xajan ex vuuj. Ay val in gana tzin b'at ex vila', yujto tzin te tzalaj eyuuj. Eyuujn̈ej toxo ix in cha spac in munlajel. Yuj chi', ex in xajanab'il, tec'an tzeyutej e b'a eyac'anoch Cajal Jesús d'a e c'ool.

2 A ticnaic svalb'at d'a ix Evodia yed' d'a ix Síntique to junxon̈ej syutej spensar eb' ix, yujto snulej sb'a eb' ix d'a Cajal Jesús. 3 A achxo, ach vuc'tac, yel quetmunlajvumal co b'a, tzin c'an pavor d'ayach, yic tzach colvaj a b'oan yaj eb' ix canab' chi' ta', yujto a eb' ix chi', tec'an yutejnac sb'a eb' ix smunlaj ved'oc ayic vec'nac valel vach' ab'ix yic colnab'il. An̈ejtona', munlajnac vin̈aj Clemente ved'oc yed' juntzan̈xo eb'. A eb' chi', tz'ib'ab'ilxo sb'i eb' d'a jun libro b'aj ay co b'i a on̈ ayxo co q'uinal d'a juneln̈ej.

4 Con̈ tzalajec d'a masanil tiempo d'a Cajal Jesús. Svalan junelxo, con̈ tzalajec. 5 Yab'ocab' e pecal eb' smasanil to vach' e pensar. Toxo ol ja Cajal Jesús.

6 Man̈ ex och ilc'olal yuj junoc tasi. A jantacn̈ej tas tze na'a, alec d'a Dios, lesalvan̈ec. C'anec d'ay, tzeyac'anpax yuj diosal d'ay. 7 Tato icha chi' scutej co b'a, ol yac' sjunc'olal Dios d'ayon̈. A sjunc'olal ol yac' chi', maxtzac nachajel cuuj, yujto man̈xo b'ischajb'enoc jantac. A sjunc'olal chi' tzon̈ ilan yed' co pensar, yujto yic on̈xo Cristo Jesús.

Scac'och co pensar d'a tas vach'

8 Axo ticnaic ex vuc'tac ex vanab', scac'och co pensar d'a masanil tas yel, d'a masanil tas smoj nivan yelc'och d'a co sat, d'a masanil tas tojol, d'a masanil tas malaj spaltail, d'a masanil tas vach' yed' d'a masanil tas ay yelc'ochi. An̈ejtona', d'a masanil tas vach' d'a yichan̈ Dios yed' d'a masanil tas b'aj smoj tz'alji vach' lolonel, ata' scaq'uec och co pensar.

9 Tze b'eyb'alej juntzan̈ c'ayb'ub'al yed' juntzan̈xo tas eyab'naccan d'ayin. A jantac tas eyilnac yed' tas eyab'nac d'ayin, a chi' tze b'eyb'alej. Tato icha chi' tzeyutej e b'a, axo Dios, jun tz'ac'an co junc'olal, a ol och eyed'oc.

Ofrenda schanac vin̈aj Pablo

10 A ticnaic, tzin tzalaj yuj Cajal Jesús, yujto ix in e nacot junelxo ayic ix eyac'ancot e colval d'ayin. Vojtac to an̈eja' naan in eyuuj, palta malaj val b'aj ix eyac'cot e colval d'ayin, yujto max yal eyuuj. 11 Svalb'at juntzan̈ tic d'ayex, man̈ yujoc to ay tas yovalil tz'och vuuj yuj chi' svala'. Yujto toxo ix in c'ayb'ej in b'a in tzalaj yed' tas ay d'ayin. 12 Vojtac meb'ail, vojtacpax b'eyumal. Ay b'aj malaj jab'oc tas ay d'ayin. Ay pax b'aj syac' sobre. Yuj chi' vach'chom b'ud'an in, ma tz'och in vejel, c'aynac in, stechajn̈ej vuuj. 13 Stechajn̈ej masanil tas vuuj, yujto syac' spoder Cristo d'ayin. 14 Palta a ex pax tic, te vach' ix eyutej e b'a, yujto ix eyac'cot e colval d'ayin ayic ay in och d'a syaelal tic, yuj chi' ichato tzeyab'pax syail ved' d'a tic.

15 Ex aj Filipos, eyojtacxo to ayic in yamannac och valanel vach' ab'ix, in cot d'a Macedonia, a exn̈ej ton colvaj ex d'ayin. A exn̈ej eyac'cot in gasto ta'. 16 Ayic vec'nac d'a Tesalónica, eyac'naccot chael oxel e colval d'ayin ta' yuj in gasto. 17 Man̈ yujoc to svac'och in pensar d'a e colval svalanb'at juntzan̈ tic d'ayex. Tzin te q'uechaan̈, yujto van snivanb'i spac eyic d'a yichan̈ Dios. 18 A inxo tic, man̈ jantacoc tas ix in cha'a, tzato yac'pax sobre d'ayin ticnaic. A jun e colval ix ul yac' vin̈aj Epafrodito tic, c'ocb'iln̈ej syab' d'ayin. Icha junoc tas tz'ac'ji d'a Dios, suc'uq'ui sjab', junoc silab' n̈usb'il te vach', icha chi' jun e colval tic, yujto stzalaj Dios yed'oc. 19 Yuj chi', a co Diosal ol ac'an masanil tas tz'och eyuuj. Yujto man̈ jantacoc tas vach' ay d'ay. Aton juntzan̈ chi' syac' d'ayon̈ a on̈ yic on̈xo Cristo Jesús tic. 20 Nivanocab' yelc'och co Diosal, aton co Mam d'a masanil tiempo. Amén.

Tz'ac'jib'at stzatzil sc'ool eb'

21 Svac'b'at stzatzil e c'ool d'a sb'i Jesucristo e masanil ex yic exxo Dios ta'. A eb' vin̈ cuc'tac ayec' ved' d'a tic, syac'paxb'at stzatzil e c'ool eb' vin̈. 22 An̈ejtona' masanil pax eb' yicxo Dios d'a tic yed' eb' creyente ayoch d'a yopisio yuj vin̈ yajal d'a Roma tic, syac'paxb'at stzatzil e c'ool eb'. 23 Ayocab' ec' Cajal Jesucristo e yed' e masanil ta'. Amén.

COLOSENSES

1

2

3

4

A Scarta San Pablo

D'A EB' AJ COLOSAS

Colosenses sb'i jun carta tic, aton jun scarta vin̈aj apóstol Pablo ix stz'ib'ejb'at d'a eb' creyente d'a chon̈ab' Colosas ayic preso yaj vin̈. A jun iglesia chi', elnac yich yuj eb' anima ochnac creyenteal yuj vin̈aj Pablo chi', ayic ayec' vin̈ d'a Éfeso. Ix yab'an specal vin̈ to ay juntzan̈xo eb' ch'oc sc'ayb'ub'al ix c'och d'a Colosas chi', ix yalan eb' icha tic: Yovalil sco c'an scolvaj juntzan̈xo espíritu qued'oc yic scojtacanel Dios sic'lab'il. Yovalil pax tzon̈ ac'ji circuncidar, scac'anpax juntzan̈ q'uin̈, sco c'anab'ajan sleyal tas svaji, xchi eb'.

A yuj juntzan̈ chi' ix stz'ib'ejb'at jun carta tic vin̈aj Pablo chi' d'a eb' creyente chi'. A vach' ab'ix yic Cristo max schalaj sb'a yed' tas syal eb' chi', yujto a Cristo tz'acan syutej yac'an colnab'il, palta a juntzan̈ c'ayb'ub'al chi', najat tzon̈ yic'canel d'a stz'ey Cristo chi'.

A Cristo yac'lab'ejnac Dios Mamab'il, ayic sb'oannac masanil tastac. An̈ejtona' pax Cristo chi' syac'lab'ej Dios ticnaic yic syic'anoch eb' anima d'a yol sc'ab', yuj chi' a mach junxon̈ej tz'aj yed' Cristo chi', ay sq'uinal d'a juneln̈ej, sch'oxocab' pax eli to ix q'uexmaj sb'eyb'al yuj Cristo.

Ix lajvi chi', ix ac'jib'at stzatzil sc'ol eb' creyente yuj vin̈aj Pablo chi'. Axo mach ix ic'anb'at jun carta tic, aton vin̈aj Tíquico, an̈eja' vin̈ ic'jinacb'at ch'an̈ b'atnac d'a Éfeso. Ajun vin̈aj Onésimo yed'nac vin̈.

1

Tz'el yich scarta vin̈aj Pablo

1 A in Pablo in tic, schecab' in Jesucristo, yujto icha chi' ix el d'a sc'ool Dios. A in tic yed' vin̈ cuc'tac Timoteo 2 sco tz'ib'ejb'at jun co carta tic d'ayex ex yic xo Dios d'a chon̈ab' Colosas, mach ex eyac'nacxooch Cristo d'a e c'ool. Aocab' co Mam Dios tz'ac'an svach'c'olal yed' sjunc'olal d'ayex ta'.

Slesal vin̈aj Pablo yuj eb' creyente

3 Ayic tzon̈ lesalvi eyuuj d'a juntac el, scac' yuj diosal d'a Dios, aton Smam Cajal Jesucristo, 4 yujto ix cab'i to ix eyac'och Cristo Jesús d'a e c'ool, ix cab'anpaxi to te xajan masanil eb' yicxo Dios eyuuj. 5 Icha chi' tzeyutej e b'a, yujto van e tan̈van e colnab'il sic'an d'a satchaan̈. Atax ix eyab'an jun vach' ab'ix te yel tic, ix eyac'anoch jun chi' yipoc e c'ool. 6 A jun ab'ix yic colnab'il alb'il d'ayex chi', van yaljiel d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic. Icha junoc te te' sq'uib'i, syac'an sat, icha chi' yaj jun ab'ix tic d'a eb' tz'ab'ani. An̈ejtona', icha chi' ix aj d'ayex, atax ix e b'ab'laj ab'ani to man̈ jantacoc svach'c'olal Dios, yujto ix nachajel eyuuj to yel. 7 Aton jun tic b'aj sc'ayb'ejnac ex vin̈aj Epafras. A vin̈ tic, sco xajanej co b'a yed' vin̈, yujto quetmunlajvumal co b'a. Te emnaquilal yac'an servil Cristo vin̈ d'a e cal ta'. 8 A vin̈ ul aljinac d'ayon̈ to tze xajanej val e b'a yuj Yespíritu Dios.

9 Yuj chi', atax ix cab'ani, max cactej co lesalvi eyuuj. Sco c'an val d'a Dios eyuuj, yic a tz'ac'an e jelanil yuj Yespíritu, syac'an nachajel masanil yic Dios eyuuj, yic vach' ol eyojtaquejel sic'lab'il tas snib'ej Dios d'ayex. 10 Tato icha chi' tzex aji, vach' ol eyutej e b'a, yic ol tzalaj Cajal Jesús eyed'oc, yujto smoj val icha chi' tzeyutej e b'a. Te vach' tzeyutej e b'a icha junoc te te' tzijtum sat syac'a'. Ol e vach' ojtacanel Dios sic'lab'il. 11 Tzon̈ lesalvi pax eyuuj, yic a Dios tz'ac'an e tec'anil yed' spoder te nivan. Tato icha chi', ol techaj masanil tastac eyuuj. Tec'an ol eyutoc e b'a, ol ex tzalajn̈ej. 12 Ol eyac'an yuj diosal d'a co Mam Dios, yujto a tz'ac'an b'o co pensar, yic ay calan quic co chaan tas ol yac' d'ayon̈ yed' masanil eb' yicxo yaji, yujto yic on̈xo jun ay yic saquilq'uinal. 13 Yujto a' ix on̈ colancanelta d'a yol sc'ab' vin̈ yajal q'uic'alq'uinal. Ix on̈ yac'anoch d'a yol sc'ab' Yuninal te xajan yuuj. 14 Yujto ix cham Yuninal chi' cuuj, yuj chi' ix on̈ colchajeli, ix yac'ancan lajvoc co mul.

Junc'olalxo caj yed' Dios

15 Vach'chom max quil co Mam Dios, palta a Cristo sch'oxaneli chajtil yaji, yujto lajann̈ej yed'oc. A Cristo chi', aytaxon eq'ui ayic manto b'o junoc tasi. 16 A yac'lab'ejnac Dios sb'oan masanil tas ay d'a satchaan̈ yed' d'a sat luum tic, juntzan̈ tas chequel yed' juntzan̈ tas man̈ chequeloclaj, a b'ojinac smasanil. Yed' juntzan̈xo eb' ayoch yajalil, eb' ay spoder, vach'chom max yal quilan eb', palta an̈eja' b'ojinac eb', yic vach' tz'ac'ji servil yuj eb'. 17 Ayic manto b'o yolyib'an̈q'uinal tic, aytaxon ec' Cristo chi'. Yuuj vach' yajec' masanil tasi. 18 Icha co jolom, icha chi' yaj Cristo d'ayon̈, yujto yiglesia on̈xo, ichato snivanil caji. A' tz'ac'an co q'uinal. A' b'ab'laj pitzvinac d'a scal eb' chamnac, yic vach' yelxo nivan yelc'och d'a yichan̈ masanil. 19 Ay val och Dios d'a Cristo sic'lab'il, yujto icha chi' sgana. 20 Snib'ej pax Dios to junc'olalxon̈ej ol aj masanil tastac yed'oc yuj Cristo, aton juntzan̈ ay d'a sat luum tic yed' juntzan̈ tas ay d'a satchaan̈, yujto ix elcan schiq'uil ayic ix cham d'a te' culus, yuj chi' junc'olal ol aj masanil tas yed'oc.

21 A d'a yalan̈taxo najat ayex el d'a stz'ey Dios. Eyajc'ool val e b'a yed'oc yuj e chuc pensaril, yujto chuc e b'eyb'al ta'. Palta a ticnaic, 22 junc'olalxo eyaj yed'oc yuj schamel snivanil Cristo. Icha chi' ix aj schami, yic tzon̈ yac'anoch yicoc, yic malaj jab'oc co mul yed' co chucal d'a yichan̈. 23 Palta yovalil tzeyac'n̈ej och e pensar d'a juntzan̈ c'ayb'ub'al b'aj cac'nacoch co c'ool. Tec'an val tzeyutej e b'a, ichoc junoc te te' te ay sch'an̈al yib'. A jun ab'ix yic colnab'il eyab'nacxo, man̈ eyactejcan eyac'anoch yipoc e c'ool. A jun ab'ix tic, van yaljiel d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic. A inxo Pablo in tic, an̈eja' ix ac'ji vopisio valaneli.

Yopisio vin̈aj Pablo d'a scal eb' creyente

24 A ticnaic, tzin tzalaji, yujto van vilan syaelal yuj e vach'iloc. Yujto ayic svab'an syaelal yed' in nivanil tic, ichato tzin vach' aq'uej tz'acvoc syaelal Cristo, aton jun yaelal ix yab' cuuj a on̈ yiglesia on̈xo tic, ichato snivanil caji. 25 In ac'jioch vac' servil masanil eb' vetcreyenteal. Yac'nac jun vopisio tic Dios, yujto sgana to tzin vach' alej el slolonel. 26 Ay jun tas c'ub'ancanel yuj Dios yictax manto b'o yolyib'an̈q'uinal tic. Palta axo ticnaic, a ix ac'an cojtaquejel a on̈ yic on̈xo tic. A ac'jinac vopisio yic svalanel jun tic. 27 Ix yac'an cojtaquejel jun tic, yujto icha chi' sgana. A jun tic, yelxo val nivan yelc'och d'ayex a ex man̈ ex israeloc. A jun sval tic, aton jun ix ac'ji cojtaquejeli to a Cristo cajanoch d'ayex junjun ex qued'oc. Yuj val Cristo tic, scac'och yipoc co c'ool to ol on̈ c'och b'aj ay svach'il.

28 Aton yab'ixal Cristo van calaneli. Sco cach junjun eb' anima b'aj tzon̈ eq'ui. Sco c'ayb'an pax eb', yic vach' sjelanb'i junjun eb' d'a yic Dios. Yujto co gana tec'anxo eb' ayic ol cac'an och eb' d'a yol sc'ab' Cristo. 29 Yuj val juntzan̈ tic, tzin munlaji. Svac'an val vip d'a smasanil in c'ool, yujto a Cristo syac' spoder d'ayin.

2

1 In gana snachajel eyuuj, to svac' val vip ex vac'an servil yed' eb' ay d'a chon̈ab' Laodicea yed' masanil eb' creyente mantalaj b'aj tzin ilani. 2 Snib'ej in c'ool to tec'an val tzeyutej e pensar yed' eb' ta'. Junxon̈ej tzeyutej e xajanan e b'a e masanil. Tzin nib'ej to snachajel svach'c'olal Dios eyuuj, yic ol ex vach' tec'c'ajoc. Tato icha chi', ol e vach' ojtaquejel Cristo, aton jun man̈ ojtacab'iloclaj d'a yalan̈taxo, palta a ticnaic ix ac'ji cojtaquejeli. 3 Yuuj syal snachajel masanil sjelanil Dios cuuj yed' jantacn̈ej tas yojtac. 4 Svalb'at juntzan̈ tic d'ayex, yic max e cha ac'joc musansatil e b'a yuj eb' jelan syutej sb'a yalan yic d'ayex. 5 Vach'chom man̈ in ayoc ec' eyed' ta', palta ichato ay in ec' eyed'oc. Yuj chi' tzin tzalaji ayic svab'ani to jun lajann̈ej tzeyutej e b'a ta', tec'an tzeyutej e b'a eyac'anoch Cristo d'a e c'ool.

6 Yuj chi', icha ix eyutej e chaan Cajal Jesucristo, icha chi' tzeyutej e b'a d'a yol sc'ab' ticnaic. 7 Icha junoc te te' ay val sch'an̈al yib', vach' sq'uib'i, ichocab' ta' tzeyutej e pensar d'a Cristo chi'. Tec'an val tzeyutej e b'a eyac'anoch d'a e c'ool, icha ix ac'ji e c'ayb'ej. Tzeyac' yuj diosal d'a Dios d'a masanil tiempo.

Ix yac' co q'uinal Dios yed' Cristo

8 Tzeyil val e b'a. Man̈ e cha juvoquel e pensar yuj juntzan̈ eb' jelan syutej sb'a yalan yico'. Jelan eb' yesani, palta malaj vach' yoch tas syal eb' chi'. Yujto man̈oc d'a Cristo scot jun yic eb' chi'. An̈ej tastac sc'ulejnac eb' smam yicham eb' syala' yed' juntzan̈xo sc'ayb'ub'al yolyib'an̈q'uinal tic.

9 A masanil tas yaj Dios, scheclajel masanil d'a Cristo. 10 Icha pax chi' caj ticnaic, yujto junn̈ej caj yed' Cristo chi', aton jun yajal yaj d'a masanil juntzan̈ ayoch yajalil, juntzan̈ ay yopisio vach'chom man̈ chequeloc. 11 Ac'b'il exxo circuncidar ticnaic, yujto junxon̈ej eyaj yed' Cristo. Man̈oc jun circuncisión yic co nivanil svala'. Palta ix on̈ colchajelta d'a yol sc'ab' jun co chuc pensaril, aton chi' syalelc'ochi, ichato ix ex ac'ji circuncidar yuuj. 12 Ayic ix ex ac'ji bautizar, ix ex mucchaj yed' Cristo d'a yichan̈ Dios. An̈ejtona', ix ex pitzvixi pax yed'oc, yujto tzeyac'och spoder Dios d'a e c'ool. Yuj spoder chi', ix pitzvixi Cristo d'a scal eb' chamnac. 13 A d'a yalan̈taxo, chamnac ex d'a yichan̈ Dios yuj e mul, yuj pax to malaj e circuncisión. Palta axo ticnaic, junn̈ej ix yutej Dios yac'an co q'uinal yed' Cristo. Ix yac'an lajvoc masanil co mul. 14 A d'a yalan̈taxo, ay jun icha co b'oc ayoch d'a quib'an̈. Ayb'at d'a quib'an̈ yujto max co c'anab'ajej juntzan̈ ley ac'b'il d'ayon̈. Palta a Dios ix sucan sat jun icha co b'oc chi'. Ix yiq'uel d'a quib'an̈, ichato a d'a spenec te' culus ix lavuxajcanochi. 15 Ayic ix cham Cristo d'a te' culus chi', ix yac' ganar d'a yib'an̈ juntzan̈ eb' ayoch yajalil, juntzan̈ eb' ay yopisio. A d'a yichan̈ eb' anima, ix ch'oxjielta to malaj jab'oc yelc'och eb'. Ix can eb' d'a yalan̈ yuuj d'a juneln̈ej.

Yovalil a tas ay d'a satchaan̈ sco na'a

16 Malajocab' mach tzex alub'tan̈an yuj tas tze va'a, ma yuj tas tzeyuq'uej, ma yujto max e c'anab'ajej juntzan̈ sq'uin̈ eb', ma ayic tz'alji q'uen uj, ma sc'ual ic'oj ip. 17 Yujto a masanil juntzan̈ chi', malaj yelc'ochi. Lajann̈ej yaj icha yechel junoc tas toto ol javoc. A jun yechel squil chi', aton yic Cristo. 18 Ay eb' sgana yic'anec' jun spac ol yac' Dios d'ayex, palta man̈ e cha tas syal eb' d'ayex. Nivanoc emnaquilal syutej sb'a eb', syac'anem sb'a eb' d'a yichan̈ juntzan̈ ángel. Comon syac'och sb'a eb' d'a scal juntzan̈ tas man̈ yojtacoc eb'. Ton̈ej syic'chaan̈ sb'a eb', yujto nivanoc syac'och sb'a eb' jelanil. 19 Yuj chi' maxtzac yac'och sb'a eb' d'a Cristo ticnaic. Palta a Cristo chi', icha co jolom, icha chi' yaj d'ayon̈. A on̈xo snivanil caji. Yujto a tz'ac'an quip co tec'c'aji. Yuj spoder Dios junn̈ej tzon̈ aj co masanil icha yaj junoc nivanil.

20 A ticnaic, chamnac exxo yed' Cristo qued'oc d'a yichan̈ Dios, man̈xa yelc'och juntzan̈ comon c'ayb'ub'al yic yolyib'an̈q'uinal tic d'ayon̈. Yuj chi', ¿tas yuj tzato eyac'och e pensar d'a juntzan̈ scomon c'ayb'ub'al eb' anima? Ichato yic exto yolyib'an̈q'uinal tic. 21 A juntzan̈ c'ayb'ub'al chi' tz'alani to ay juntzan̈ tas max yal co yamani yed' juntzan̈ tas max yal co vaani yed' pax juntzan̈ tas ay smay co c'anani. 22 Palta a juntzan̈ tz'alji to ay yovalil chi', man̈xalaj yelc'och d'ayon̈, yujto a juntzan̈ chi', ayic sco c'anani junn̈ej rato slajvieli. A juntzan̈ tz'alji chi', comon c'ayb'ub'aln̈ej, animan̈ej snaanq'ue juntzan̈ sc'ayb'aj chi'. 23 Yel toni, ichato vach' juntzan̈ c'ayb'ub'al chi'. Syalani to yovalil ay tas b'aj scal co b'a, squiq'uemta co b'a, scac'an techaj syaelal yed' co nivanil tic.2.23 Palta a juntzan̈ chi', malaj jab'oc yopisio on̈ scachan d'a co chucal.

3

1 A ticnaic jun, pitzvinac on̈xo yed' Cristo. Yuj chi', yovalil scac'och co pensar d'a juntzan̈ tas ay d'a satchaan̈, aton b'aj c'ojanem Cristo d'a svach' c'ab' Dios. 2 Yovalil an̈ej d'a tas ay d'a satchaan̈ b'aj scac'och co pensar. Man̈xo caq'uec och co pensar d'a tas ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, 3 yujto chamnac on̈xo yed' Cristo. Axo co q'uinal manto checlaj d'a yichan̈ eb' anima yujto ayxo och d'a Cristo d'a yichan̈ Dios. 4 Yujto a Cristo co q'uinal yaji, ato ol jaxoc, ichato chi' ol on̈ jax yed'oc, axo scheclajel co q'uinal chi', ay calan quic yed' svach'ilal Cristo.

Ix ac'ji jun ac' pensar d'ayon̈

5 Yuj chi', a jantacn̈ej e b'eyb'al yic jun yolyib'an̈q'uinal tic, actejeccan smasanil, satocab'canel d'a juneln̈ej. Man̈xaocab' junocxo mach tz'em d'a ajmulal, ma junocxo chucal sc'ulej yed' snivanil. An̈ejtona' man̈ pec'tuminoc tzeyutej e b'a. Tato pec'tumin tzeyutej e b'a, a d'a yichan̈ Dios, ichato e diosal jun chi'. 6 Yujto a Dios ol ac'ancot jun nivan yaelal d'a yib'an̈ eb' sc'ulan juntzan̈ sval tic, yujto max sc'anab'ajej Dios chi' eb'. 7 A exxo tic, a d'a yalan̈taxo, e c'ulejnac masanil juntzan̈ sval tic. 8 Palta a ticnaic, yovalil ol e vach' actejcan juntzan̈xo ol val tic: Aton oval, chichonc'olal, chucal, b'ajval yed' juntzan̈ chucal lolonel. 9 Man̈ eyesej d'ayex junjun ex. A juntzan̈ ix val tic, man̈ e c'ulej, yujto a co chuc pensaril yed' juntzan̈ co b'eyb'al d'a yalan̈taxo, toxo ix cactejcani. 10 A ticnaic, q'uexmajnacxo co pensar. Vanto svach' b'oi, yic slajanb'i co pensar yed' Dios b'ojinac on̈, yic ol co vach' ojtaquejel Dios chi'. 11 Yuj chi', man̈xalaj yelc'ochi tato israel on̈ mato maay. Tato ay on̈ ac'b'il on̈ circuncidar mato maay. Vach'chom eb' ch'oc chon̈ab'il, mato icha juntzan̈ eb' tz'alji caltacte'al anima, vach'chom eb' checab' yaji, ma eb' yic sb'a, malaj yelc'och juntzan̈ tic. An̈ej Cristo ay yelc'ochi, a ayoch d'ayon̈ junjun on̈.

12 A Dios ix on̈ xajanani. Ix on̈ yac'anoch yicoc, yuj chi' vach'ocab' scutej co b'eyb'al d'a yichan̈. Oc'ocab' co c'ool d'a eb' quetanimail, vach'ocab' scutej co pensar d'a eb'. Emnaquilocab' scutej co b'a. Nanamocab' scutej co b'a. Cac'ocab' nivanc'olal eb' tz'och smul d'ayon̈. 13 Max yal co pacan co b'a d'a eb'. Tato ay eb' tz'ac'anoch junoc tas d'a quib'an̈, yovalil scac' nivanc'olal eb'. Icha ix aj on̈ yac'an nivanc'olal Cristo, icha chi' scutej co b'a cac'an nivanc'olal eb'. 14 A val junxo tic to sco xajanej co b'a. Tato sco xajanej co b'a, ol co c'anab'ajej juntzan̈ sval tic. Tato icha chi', tz'acan ton sco c'anab'ajej. 15 A Dios avtannac on̈ och yicoc, yic junc'olal tzon̈ aj co masanil, yujto junxon̈ej caj d'a yol sc'ab' Cristo. Yuj chi' te vach' scutej co b'a d'a co cal, yic syac' sjunc'olal Cristo d'ayon̈. An̈ejtona', scac'an yuj diosal d'ay.

16 In gana a val slolonel Cristo b'aj tzeyac'n̈ejoch e pensar. Tze c'ayb'an e b'a, tzeyac'lan yip e c'ool junjun ex d'a masanil sjelanil Cajal chi'. Slaj e b'itan juntzan̈ salmo, himno yed' juntzan̈xo b'it yic Dios yuj eyac'an yuj diosal d'ay d'a smasanil e c'ool. 17 Yaln̈ej tas sco c'ulej, ma tas scala', co c'ulejocab' d'a sb'i Cajal Jesús yuj cac'an yuj diosal d'a Dios Mamab'il yuuj.

A tas sco c'ulej junjun on̈

18 A ex ix ex ayxo eyetb'eyum, c'anab'ajejec tas syal eb' vin̈ d'ayex. Smoj tze c'anab'ajej yujto icha chi' sgana Cajal Jesús. 19 An̈ejtona' ex vinac ex ayxo eyetb'eyum, tze xajanej eb' ix eyetb'eyum chi'. Max yal scomon chichonoch e c'ool d'a eb' ix. 20 Yed' ex pax ex uninab'il, c'anab'ajejec tas syal e mam e nun d'ayex, yic ol tzalaj Cajal Jesús eyed'oc. 21 A exxo mamab'il ex, man̈ e comon tzuntzejcot yoval eb' eyuninal, yic vach' max cus eb' eyuuj. 22 An̈ejtona', ex checab' eyaji, c'anab'ajejec tas syal eb' e patrón. Man̈ocn̈ej van ex yilan eb' tze c'anab'ajani, yic stzalaj eb' eyed' e naani, palta d'a smasanil e c'ool tzex munlaji, yuj e xivc'olal d'a Dios. 23 Masanil tas tze c'ulej, c'ulejec d'a smasanil e c'ool, ichato a d'a Cajal Jesús van e munlaji, man̈oc d'a eb' anima. 24 Yujto cojtacxo to a Cajal Jesús chi' ol ac'an spac d'ayon̈ a on̈ yuninal on̈ tic. Yujto a jun Cajal van cac'an servil, aton Cristo. 25 Palta a eb' sc'ulan chucal, ol scha spac juntzan̈ chucal sc'ulej eb' chi'. Ato syala' tastac sc'ulej junjun eb', icha chi' ol aj schaan spac eb'.

4

1 A exxo patrón ex, tojoln̈ej tzeyutej e b'a d'a eb' e checab', vach' tzeyutej e b'a d'a eb'. Tze nacoti to ay junxo d'a satchaan̈ tzex ac'an mandar, aton Cajal Jesús.

2 A exxo e masanil, tzex lesalvi val d'a smasanil e c'ool d'a Dios d'a masanil tiempo. Tzeyac'anpax yuj diosal d'ay. 3 An̈ejtona', tzex lesalvi pax cuuj, yic vach' ol och Dios Cajal qued'oc, yic ol yal calanel slolonel yed' yab'ixal Cristo ac'b'ilxo cojtaquejeli. A ticnaic preso vaji, yujto svalel yab'ixal tic. 4 Lesalvan̈ec vuuj, yic ol yal valanel yab'ixal Cristo d'a stojolal.

5 Ayic tze c'uman eb' manto creyenteoc d'a juntac el, vach' tzeyutej e b'a d'a eb'. 6 Vach'n̈ej tzeyutej e loloni, tze ch'oxanel e vach'c'olal d'a eb'. Tato icha chi' ol nachajel eyuuj tas ol aj e pacan tas sc'anb'ej junjun eb' d'ayex.

Tz'ac'jib'at stzatzil sc'ool eb' aj Colosas

7 A vin̈ cuc'tac Tíquico tic, xajan val vin̈ cuuj. Tec'an val smunlaj vin̈ d'a co Mam Dios. Ayoch vin̈ yac'an servil Cajal Jesús ved'oc. Ol b'at vin̈ yal d'ayex tastac caj d'a tic. 8 Tzin checpaxb'at vin̈ d'ayex ta' yic ol yac' yip e c'ool vin̈. 9 An̈ejtona' ol b'at pax vin̈ cuc'tac Onésimo yed' vin̈. A vin̈aj Onésimo tic, eyetchon̈ab' vin̈, te xajan vin̈ cuuj. Tec'anxo vin̈. Aton chavan̈ eb' vin̈ tic ol b'at alan d'ayex tastac caj d'a tic.

10 Axo pax vin̈aj Aristarco, preso yaj vin̈ ved' d'a tic. Syac'paxb'at stzatzil e c'ool vin̈. Yed' vin̈aj Marcos, aton vin̈ sc'ab' yoc sb'a yed' vin̈aj Bernabé, syac'paxb'at stzatzil e c'ool vin̈. Valnacxo d'ayex yuj vin̈aj Marcos tic, tato ol b'at vin̈ ta', tze cha vin̈ sc'och d'a tzalajc'olal. 11 Axo vin̈aj Jesús tic, aton vin̈ scuch pax Justo, syac'paxb'at stzatzil e c'ool vin̈. A d'a scal eb' vin̈ smunlaj ved'oc, an̈ej eb' vin̈ chavan̈ tic vetisraelal. Tz'ec' eb' vin̈ yaleli chajtil tz'aj yoch eb' anima d'a yol sc'ab' Dios. A eb' vin̈ chavan̈ tic, syac' val snivanil in c'ool eb' vin̈. 12 A vin̈ eyetchon̈ab' Epafras tic, ayoch pax vin̈ yac'an servil Cristo ved'oc. Slesalvi val vin̈ eyuuj, yic tzex vach' tec'c'aji, yic an̈ej val juntzan̈ tas sgana Dios b'aj tze vach' aq'uejoch e pensar. 13 A in tic, svac' testigoal in b'a, svalani to tzex sna vin̈. Snaanpaxb'at eb' ay d'a Laodicea vin̈ yed' eb' ay d'a Hierápolis. 14 Axo vin̈aj Lucas, vin̈ an̈tum, xajan val vin̈ cuuj yed' pax vin̈aj Demas, syac'paxb'at stzatzil e c'ool eb' vin̈.

15 Scac'paxb'at stzatzil sc'ool eb' creyente ay d'a Laodicea. Scac'anpaxb'at stzatzil sc'ool ix canab' Ninfas yed' eb' creyente smolb'ej sb'a d'a spat ix. 16 Ayic ol lajvoc eyavtan jun carta tic d'a yichan̈ eb' creyente ta', tzeyac'paxb'at d'a eb' aj Laodicea, yic vach' ol avtaj pax d'a scal eb' ta'. Axo tze chaan sc'och jun carta ol yac'paxta eb' aj Laodicea chi' d'ayex, tzeyavtej paxi. 17 Axo d'a vin̈ cuc'tac Arquipo, tzeyal d'a vin̈ icha tic: Ac'val ip a munlaj d'a jun opisio ix yac' Cajal Jesús tic d'ayach, xe chi d'a vin̈.

18 A in Pablo in tic, a in val lac'an tzin tz'ib'ejb'at jun stzatzil e c'ool tic. Naeccoti to preso vaj d'a tic. Yac'ocab' svach'c'olal Dios d'ayex ta'.

2.23 2:23 Icha tas syal juntzan̈ eb' syaloch sb'a c'ayb'umal chi', max yal-laj co c'och b'aj ay Dios, palta a eb' ángel, syal on̈ yic'anb'at eb' d'a Dios chi'.

1 TESALONICENSES

1

2

3

4

5

A Sb'ab'el Carta San Pablo

D'A EB' AJ TESALÓNICA

B'ab'el Tesalonicenses sb'i jun carta tic, aton sb'ab'el carta vin̈aj apóstol Pablo d'a eb' creyente d'a nivan chon̈ab' Tesalónica ay d'a yol yic Macedonia d'a yol smacb'en Roma. Ix el yich jun iglesia chi' yuj vin̈, ayic ix pechjiel vin̈ yuj eb' israel d'a Filipos, yujto syal slolonel Dios vin̈ d'a eb' man̈ israeloc. Ayic ix c'och vin̈ d'a chon̈ab' Corinto, ix c'ochpax yab'ixal eb' creyente d'a iglesia d'a Tesalónica chi', yuj chi' ix stz'ib'ejb'at jun carta tic vin̈ yic syac'an stec'anil eb' vin̈ d'a screyenteal.

Ix tzalaj val vin̈ yuj eb', ix yac'an yuj diosal vin̈ yuj eb', yujto ay val och spensar eb' d'a slolonel Dios, xajanejpax sb'a eb'. Ix yac'an vin̈ snacot eb' tas ajnac yec' vin̈ d'a scal eb'. Ix lajvi chi', ix yac'an spac tas ix sc'anb'ej eb' d'a vin̈ yuj sjaub'al Cristo d'a schaelal yed' pax tas ol aj spitzvixi eb' chamnac. Ix yalanb'at vin̈ d'a eb' creyente chi' to stec'b'ej sb'a eb' yed' jun c'ayb'ub'al tic, yic vach' ay yalan yic eb' yed' Cristo ayic ol jaxoc.

1

Tz'el yich scarta vin̈aj Pablo

1 A in Pablo in tic, vin̈aj Silvano yed' vin̈aj Timoteo, sco tz'ib'ejb'at jun carta tic d'ayex ex iglesia ex d'a Tesalónica. Yic exxo co Mam Dios yed' Cajalil Jesucristo. Ayocab' vach'c'olal yed' junc'olal d'a e cal ta'.

Svach' b'eyb'al eb' aj Tesalónica

2 Scac' val yuj diosal d'a Dios eyuuj e masanil. Juntac el tzon̈ lesalvi, tzex co nacoti. 3 A d'a yichan̈ co Mam Dios sco nacoti to nivan tzex munlaj d'ay, yujto ix eyac' val och d'a e c'ool. Sco nacoti to tzeyac' servil Dios chi', yujto te xajan eyuuj. An̈ejtona', tec'an tzeyutej e b'a, yujto an̈ej Cajal Jesucristo tzeyac'och yipoc e c'ool. 4 Xajanab'il ex yuj Dios, yujto a sic'jinac exxo caneli. 5 Ayic quec'nac calel vach' ab'ix yic colnab'il d'ayex, man̈ ton̈ejoc comon lolonnac on̈. Yujto a Yespíritu Dios ochnac qued'oc. Cojtac val sic'lab'il to te yel jun ab'ix tic. Eyojtac paxi chajtil cutejnac co b'eyb'al d'a e cal yuj e vach'il.

6 A exxo, ochnac ex ijan e b'eyb'alan co b'eyb'al chi'. Ix e b'eyb'alan pax sb'eyb'al Cajal Jesús. Vach'chom nivan syaelal ix eyab'i ayic ix e chaan slolonel Dios, palta te tzalajc'olal ix e cha'a, yujto a Yespíritu Dios ix ac'an e tzalajc'olal chi'. 7 Yuj chi', ix e ch'oxel jun vach' b'eyb'al d'a masanil eb' quetcreyenteal d'a yol yic Macedonia chi' yed' d'a yol yic Acaya tic. 8 Eyuuj ix pucaxb'at yab'ixal Cajal Jesús d'a junjun lugar. Ix laj yab' eb' aj Macedonia chi' yed' eb' aj Acaya to tzeyac' val och Dios d'a e c'ool. Man̈ocn̈ej eb' ix ab'ani, ix laj yab' pax eb' ay d'a junjun lugar. Yuj chi', man̈xo yovaliloc a on̈ scalel eyab'ixal d'a scal eb' anima. 9 Yujto masanil mach van yalan eyab'ixal to vach' ajnac on̈ e chaani ayic quec'nac d'ayex. Van laj yalanpax eb' chajtil eyutejnac eyactancan juntzan̈ eyac'nacoch e diosaloc, ix ex och pax ijan eyac'an servil Dios pitzan, aton jun Dios te yel. 10 An̈ejtona' syalanpax eb' to van e tan̈van yemxul Yuninal Dios d'a satchaan̈, aton Jesús. A Dios ac'jinacxi pitzvoc d'a scal eb' chamnac. Aton tzon̈ colancanel d'a yol sc'ab' jun nivan yaelal ol javoc yuj yoval sc'ool Dios.

2

Smunlajel vin̈aj Pablo d'a Tesalónica

1 Eyojtac to man̈ nab'an̈ejoc ec'nac on̈ d'ayex. 2 A d'a chon̈ab' Filipos b'ab'laj ec'nac on̈. Eyojtac to nivan yaelal ec' cab'nac ta'.2.2 Yac'nac val chucal eb' d'ayon̈. Ayic co c'ochnac d'a e chon̈ab' chi', cab'nacxo syaelal chi'. Palta a co Diosal ochnac qued'oc, yuj chi' maj on̈ xiv calanel vach' ab'ix d'a e cal. 3 Te tojol ec' cutejnac calan d'ayex. Man̈ yujoc junoc tas sco nib'ej tzeyac' d'ayon̈, man̈ yujoc to tzex cac' musansatil ec' calannac el d'ayex. 4 Icha sgana Dios, icha chi' ec' cutejnac calaneli, yujto ix yil Dios to smoj yac'anoch copisio calanel vach' ab'ix yic colnab'il. Man̈ yujoc sq'uechaan̈ eb' anima qued'oc tzec' calaneli, palta yic sq'uechaan̈ Dios qued'oc, yujto a tz'ilan co pensar junjun on̈. 5 Eyojtac, maj on̈ xid'ec' ex co montej lolonoc. Man̈ yujoc pax cac'an ganar tumin tzec' calaneli. A co Mam Dios ojtannac to yel scala'. 6 Maj on̈ ec' co say yic tzon̈ yic'anchaan̈ eb' anima, man̈oc ex tic, man̈oc pax juntzan̈xo eb'. 7 Syal ton calan d'ayex to yajal on̈, yujto schecab' on̈ Cristo. Palta ina te emnaquil ec' cutejnac co b'a d'ayex. Icha junoc ix ix, sya'ilej sq'uib'tzitan yune', icha chi' cutejnac co b'a d'ayex. 8 Te xajan ex cuuj. Yuj chi' co nanac to man̈ocn̈ej vach' ab'ix yic Dios tzec' calel d'ayex, palta co b'ecnac co b'a cac'an co q'uinal eyuuj. Icha chi' cutejnac co b'a ta', yujto te xajanab'il ex cuuj. 9 Tecan tze nacoti chajtil ec' cutejnac co munlaj d'a e cal. Cac'nac val quip co munlaji. Ayic quec'nac calel vach' ab'ix yic Dios d'ayex, c'ual d'ac'val munlajnac on̈ pax yuj co gasto. Icha chi' aj quec'nac ta', yujto malaj co gana ay mach tz'ab'an syail yac'an co gasto.

10 Ayic quec'nac ta', te vach' cutejnac co b'eyb'al. Tojol cutejnac pax co pensar d'ayex a ex creyente ex qued'oc. Malaj jab'oc chucal ec' co saynac ta'. Eyojtac to icha chi' ec' cutejnac co b'a. An̈ejtona' yojtac pax Dios. 11 Eyojtac to icha syutej sb'a junoc vin̈ mamab'il d'a eb' yuninal, icha chi' cutejnac cac'an eyip, cac'anpax snivanil e c'ool. 12 Calannac pax d'ayex to vach' tzeyutej e b'eyb'al icha sgana Dios. A Dios chi' avtannac on̈ och d'a yol sc'ab', yic ay calan quic b'aj ol och Dios yajalil.

13 Ayic ec' calannac el slolonel Dios d'a e cal, elan̈chamel eyac'nac och d'a e c'ool to yel yic Dios, man̈ yicoc anima. Yuj chi' scac' val yuj diosal d'a Dios eyuuj. A slolonel tic, te yel yico', ay val yopisio sb'oan co pensar a on̈ creyente on̈xo tic. 14 Lajan ex aj yed' eb' creyente d'a junjun yiglesia Dios d'a yol yic Judea. A eb' chi', yicxo Cristo Jesús eb' qued'oc. Ix yab' val syail eb' yuj eb' yetisraelal. An̈ejtona', ich ex ta', ix eyab' syail yuj eb' eyetchon̈ab'. 15 Aton eb' quetisraelal chi' miljinaccham Cajal Jesús icha ajnac smilancham eb' schecab' Dios eb' d'a peca'. Ix on̈ spechanpaxel eb'. Malaj jab'oc svach'il eb' d'a yichan̈ Dios. Te ajc'ool syutej sb'a eb' d'a masanil anima. 16 Ayic scalanel yab'ixal d'a eb' man̈ israeloc yic scolchaj eb', axo eb' israel max stac'laj eb' calaneli. Yuj chi' svach' tz'acviel smul eb' d'a yichan̈ Dios, axo ticnaic ix cot lemnaj sc'ac'alc'olal Dios yic slajviel eb'.

A tas snib'ej vin̈aj Pablo

17 Ex vuc'tac ex vanab', toxon̈ej ix on̈ el lemnaj elelal d'a e cal. Vach'chom man̈xalaj b'aj squil-laj co b'a, palta te naan ex cuuj. Sco nib'ej b'at ex quilxi. 18 Ix cac'lej co b'ati. A in Pablo in tic, tzijtum el ix vac'lej, palta axo vin̈ Satanás maj on̈ chaanb'atlaj. 19 Ayic ol javoc Cajal Jesucristo, axo co c'och chi' d'a yichan̈, scac'och yipoc co c'ool to eyuuj ol co cha spac. Eyuuj ol co cha co tzalajc'olal. Eyuuj ol co cha spac co munlajel, yic ay quelc'ochi. 20 Eyuuj ay quelc'och d'a yichan̈ Cajal Jesús chi'. Eyuuj ay pax co tzalajc'olal.

3

1 Yujto maj techaj ex co naani, yuj chi' ix co na'a to tzon̈ can co ch'ocoj d'a chon̈ab' Atenas, 2 yic sco checanb'at vin̈ cuc'tac Timoteo tic d'ayex, yujto schecab' co Mam Dios yaj vin̈. Syalel vach' ab'ix yic Cristo vin̈ qued'oc. A vin̈ xid' ac'an e tec'anil, xid' yac'anpax eyip vin̈, yic tze vach' aq'uejoch Cristo d'a e c'ool. 3 A vin̈ xid' alannac d'ayex, yic vach' malaj ex somchajel e pensar yuj tastac van eyab'an syail. Yujto eyojtactaxoni to yovalil sja juntzan̈ yaelal chi' d'a quib'an̈ icha sgana Dios. 4 Ayic quec'nac d'ayex, calnaccani to yovalil scab' syail. Eyojtac, ix elc'och icha tas calnaccan chi'. 5 Yujto ix in te cusi ayic ix ex in naancoti, yuj chi' ix in checb'at vin̈aj Timoteo tic yab'i tato an̈eja' eyac'anoch Cristo d'a e c'ool. A val in naani talaj ix comon juviel e pensar ta' yuj vin̈ diablo. Tato icha chi', nab'an̈ej am ix quixtej co b'a quec' ta'.

6 Axo ticnaic ix xid' vin̈aj Timoteo tic d'ayex. Ixn̈ej jax vin̈ ix yalan vin̈ to an̈eja' tzeyac'och Cristo d'a e c'ool, an̈eja' tze xajanej e b'a ta'. Ix yalan vin̈ to tzon̈ e nacot d'a masanil tiempo, to te xajan on̈ eyuuj. Ix yalanpax vin̈ to e gana tzon̈ eyila'. An̈ejtona' ich on̈ ta', co gana tzon̈ b'at ex quila'. 7 A on̈ tic, tzijtum tas sja d'a quib'an̈, van cab'an syail d'a tic. Palta ayic ix cab'ani to an̈eja' tzeyac'och Cristo d'a e c'ool, ix on̈ te tzalaj eyuuj. 8 Icha yec'b'at junoc chamel d'a quib'an̈, icha chi' ix aj co c'ool cab'ani to tec'an eyaj d'a yic Cajal Jesús. 9 Eyuuj te ay val co tzalajc'olal d'a yichan̈ co Mam Dios. Yuj chi' scac' val yuj diosal d'ay eyuuj, palta a jun yuj diosal scac' chi' max tzac'van d'a jun tzalajc'olal ix yac' Dios d'ayon̈ eyuuj. 10 C'ual d'ac'val cac'an quip co lesalvi yic vach' syal co b'at ex quila' yic ol co vach' ac'an e tec'anil.

11 Co gana to a co Mam Dios yed' Cajal Jesucristo tz'och qued'oc, yic vach' syal co b'at ex quila'. 12 Sco c'an d'a Cajal Jesús, yic a' ol vach' ac'an e xajanej e b'a. Tze xajanej masanil eb' anima icha scutej ex co xajanan a on̈ tic. 13 Ayic ol jax Cajal Jesucristo, ol on̈ aj yed'oc a on̈ yicon̈xo tic. Co gana to a tz'ac'an stec'anil e pensar yic vach' an̈eja' vach' e b'eyb'al, malaj jab'oc e paltail d'a yichan̈ co Mam Dios d'a jun tiempoal chi'.

4

Jun vach' b'eyb'al d'a yichan̈ Dios

1 Ex vuc'tac ex vanab', ec'nac on̈ calel d'ayex to vach' tzeyutej e b'eyb'al, yic vach' ol q'uechaan̈ Dios eyed'oc. Axo ticnaic, tzon̈ tevib'at d'ayex d'a sb'i Cajal Jesús, cham val calanb'ati to tze c'anab'ajej jun checnab'il tic sic'lab'il.

2 Eyojtacxo juntzan̈ schecnab'il Cajal Jesús ec' calnaccaneli. 3 A juntzan̈ tas ol valb'at d'ayex tic, sgana Dios to ol e c'anab'ajej. Yovalil an̈ej d'ay scac'och co pensar: Max yal eyem d'a ajmulal. 4 Junjun ex ex vuc'tac yovalil tzeyojtaquejeli to an̈ej val ix eyetb'eyum b'aj tzeyac'och e pensar. Nivanocab' yelc'och ix eyetb'eyum chi' d'ayex junjun ex. 5 Max yal e nib'anoch junoc chucal yed' e nivanil icha eb' man̈ ojtannacoc Dios. 6 Mocab' eyixtej junoc eb' creyente yuj juntzan̈ tic. Toxo ix cham val calan d'ayex to a Dios Cajal ol ac'an syaelal eb' sc'ulan juntzan̈ chucal tic. 7 Yujto a ix on̈ avtanoch yicoc yic vach' scutej co b'eyb'al. Man̈ yicoc sco c'ulej chucal yuj chi' ix on̈ yavtej och yicoc. 8 Tato ay eb' schichonoch sc'ool d'a juntzan̈ checnab'il tic, man̈oc d'a junoc anima schichonoch sc'ool eb', palta aton d'a Dios ix ac'anoch Yespíritu Santo d'ayon̈.

9 Man̈ yovaliloc a in svalb'at d'ayex to tze xajanej eb' quetcreyenteal, yujto a val lac'an Dios tz'ac'an e na'a tas tzeyutej e xajanan e b'a. 10 Ina icha chi' van eyutan e xajanan masanil eb' quetcreyenteal d'a yol yic Macedonia chi' eyed'oc. Palta ex vuc'tac ex vanab', tzon̈ tevi val d'ayex, yic vach' ec'alxo ol e xajanej e b'a. 11 Tzeyac' val eyip, yic junc'olal tzex aji. Man̈ eyactejcan e b'oan e munlajel. Vach' tzeyutej e munlaj yed' e c'ab', icha ajnac calancan d'ayex, 12 yic vach' ay eyelc'och d'a yichan̈ eb' comon anima. Tato icha chi', c'ocb'il syab' e gasto.

A yab'ixal sjaub'al Cajal Jesús

13 Ex vuc'tac ex vanab', co gana tzeyojtaquej val eli, tas yaj eb' creyente chamnacxo, yic vach' max ex te cus yuj eb', icha scus eb' malaj jab'oc tas ayoch yipoc sc'ool. 14 A on̈xo tic scac'och d'a co c'ool to a Jesús ix chami, ix pitzvixi. Icha pax chi' ol aj eb' creyente chamnacxo. A Dios ol ac'anxicot eb' yed' Jesús.

15 A juntzan̈ van calanb'at tic d'ayex, aton slolonel Cajal Jesús. Ayic ol jaxoc, a on̈ pitzan on̈ to tic, man̈ ol on̈ b'ab'laj b'atlaj d'a yichan̈ eb' creyente chamnacxo, junn̈ej ol aj co b'at yed' eb'. 16 Ayic ol cot Cajal Jesús d'a satchaan̈, ol och jun av te chaan̈ icha yel yav jun sat ángel, ol oc' pax q'uen strompeta Dios. Axo eb' creyente chamnacxo ol b'ab'laj pitzvocxi eb'. 17 Ol lajvoc chi', a on̈xo pitzan on̈to ta' junn̈ej ol aj quic'jichaan̈ yed' eb'. Axo co b'at chi' d'a scal asun d'a nan̈al chaan̈, yic b'at co cha Cajal Jesús chi'. Ichato chi' ol on̈ aj yed' d'a juneln̈ej. 18 Yuj chi', tzeyal-laj eyab' juntzan̈ c'ayb'ub'al tic, yic ol vach' ja snivanil e c'ool.

5

1 Palta man̈ yovaliloc svalb'at d'ayex b'aq'uin̈ ol jax Cajal Jesús chi'. 2 Yujto eyojtacxo sic'lab'il to icha junoc elc'um sja d'ac'valil, malaj junoc mach ojtannac janic' sjavi, icha chi' ol aj sjavi sc'ual sjaub'al Cajal Jesús chi'. 3 A d'a jun tiempoal chi' ol yal eb' anima: A on̈ tic te vach' caji, ¿toc ay tas sco na'a? xcham eb'. Palta a d'a jun rato chi' ol lajvoc el eb'. Icha tz'aj scot syail yalji yune' junoc ix ix, icha chi' ol aj sja yaelal d'a yib'an̈ eb'. Man̈ ol colchajcan el-laj eb' d'a jun yaelal chi'. 4 Palta a on̈ tic man̈ on̈ ayoc ec' d'a q'uic'alq'uinal, yujto snachajel juntzan̈ tic cuuj. Yuj chi', vach'chom icha sja junoc elc'um ol aj sjavi jun c'ual chi', palta lista scutej co b'a. 5 Yujto a on̈ tic ay on̈xo ec' d'a saquilq'uinal, yic on̈xo c'ualil. Yel man̈xo on̈ ayoc ec' d'a q'uic'alq'uinal, man̈xo on̈ yicoc d'ac'valil. 6 Yuj chi' max yal lajan scutej co b'a icha juntzan̈xo eb' anima ichato vaynac, yujto max smaclej eb' sja jun c'ual chi'. Yovalil sco maclej, tec'an pax scutejec co pensar. 7 A eb' svayi, a d'ac'valil svay eb'. A pax eb' tz'uc'an an̈, a d'ac'valil syuc' an̈ eb'. 8 Palta a on̈ tic, yic on̈xo c'ualil. Yuj chi', tec'an val scutej co pensar. Yovalil sco vach' aq'uejoch Cristo d'a co c'ool. An̈ejtona', yovalil sco xajanej co b'a, yic lajan ol on̈ aj yed' eb' soldado scol sb'a yed' q'uen q'ueen syac'och eb' spichuloc sn̈i' sc'ool. Yovalil scac'och yipoc co c'ool to colb'il on̈xo, yic lajan ol on̈ aj icha eb' soldado c'oxb'il q'uen xumpil yuuj. Icha chi' scutej co colan co b'a. 9 Yujto ix on̈ siq'uelta Dios man̈ yicoc syac' co yaelal yuj yoval sc'ool, palta ix on̈ siq'uelta yic sco cha co colnab'il yuj Cajal Jesucristo. 10 A ix cham co q'uexuloc, yuj chi' taxon̈ej pitzan on̈ mato chamnac on̈xo, palta ayic ol javoc, junn̈ej ol on̈ aj yed' co masanil. 11 Yuj chi', tzeyac'laj e tzalajc'olal junjun ex. Tzeyac'anpax e tec'anil ichataxon van e c'ulani.

Tz'iptzitaj eb' creyente

12 Tzon̈ tevib'at d'ayex ex vuc'tac yed' ex vanab' yic nivanocab' yelc'och eb' van smunlaj d'a e cal yuj Cajal Jesús d'a e sat, yujto van ex scuchb'an eb', van yecanpax yic Cajal chi' eb' e na'a. Nachajocab'el eyuuj to a Dios ix ac'an yopisio eb' chi'. 13 Yovalil nivanocab' yelc'och eb' d'a e sat, tze xajanej eb', yujto smunlaj eb' d'a Cajal Jesús. Te junc'olal slaj eyutej e b'a e masanil ta'. 14 Scham val calanb'at d'ayex to tze chec munlaj eb' malaj sgana smunlaji. Tzeyac'anpax snivanil sc'ool eb' utzin sc'ool. Tzeyac'anpax stec'anil eb' manta val stec'anil. Nivanocab' tzeyutej e c'ool d'a eb' smasanil.

15 A eb' malaj svach'il syutej sb'a d'ayex, man̈ e pac e b'a d'a eb'. Vach'n̈ej tzeyutej e b'a d'ayex junjun ex yed' d'a eb' anima smasanil.

16 Tzalajc'olalocab'n̈ej eyaji. 17 Lesalvan̈ec. Man̈ eyactejcan e lesalvi. 18 Tzeyac' yuj diosal d'a Dios yuj yaln̈ej tas eyaji, yujto a chi' sgana Dios chi' d'ayon̈ a on̈ yicon̈xo Cristo Jesús tic.

19 Man̈ e cachoch vaan Yespíritu Dios ayoch d'ayex junjun ex. 20 Man̈ eyac'cot eyoval d'a eb' syac' Dios yalel slolonel d'ayex. 21 Jantacn̈ej juntzan̈ c'ayb'ub'al tz'alji d'ayex, cham val e naani tato yel, mato maay. A val d'a juntzan̈ yel, ata' tzeyac'och e pensar. 22 Yaln̈ej tas malaj svach'il man̈ e cha'a.

23 A Dios ac'um junc'olal. Co gana to a' tzex vach' ic'anoch yicoc sic'lab'il. Co gana pax to a' stan̈van e pixan, e pensar yed' e nivanil, yic vach' malaj jab'oc e mul ayic ol javoc Cajal Jesucristo. 24 A jun sic'jinac on̈ eli, tz'elc'och val tas syala'. A ol ac'anelc'och juntzan̈ tic smasanil.

Tz'ac'jib'at stzatzil sc'ool eb'

25 Ex vuc'tac ex vanab', tzex lesalvi cuuj ta'.

26 Tzeyac'laj stzatzil e c'ool yuj e xajanan e b'a ta'.

27 D'a yichan̈ Cajal Jesús, svalb'at d'ayex to tzeyavtej jun in carta tic d'a scal eb' creyente smasanil ta'.

28 Aocab' Cajal Jesucristo syac' svach'c'olal d'ayex.

2.2 2:2 A jun ab'ix tic, a d'a Hechos 16.22-24 tz'ilchaji.

2 TESALONICENSES

1

2

3

A Schab'il Carta San Pablo

D'A EB' AJ TESALÓNICA

Schab'il Tesalonicenses sb'i jun carta tic, aton schab'il carta vin̈aj apóstol Pablo stz'ib'ejnacb'at d'a eb' creyente d'a chon̈ab' Tesalónica. Ay eb' ton̈ej somchaj spensar yuj tas syal jun b'ab'el carta. A ix yutej eb' snaani to jab'xon̈ej sjavi Cristo chi'. Yuj chi' ix stz'ib'ejpaxb'at junxo carta tic vin̈ d'a eb', yic syojtaquejel eb' tas yaj juntzan̈ chi'.

Ix yac' yuj diosal vin̈aj Pablo chi' d'a Dios yuj eb' creyente d'a Tesalónica chi', yujto te ayoch spensar eb' d'a Dios, xajanej val sb'a eb'. Ix yal vin̈ to toxo ol ch'olb'itaj eb' anima, toxo pax ol jax Jesucristo d'a schaelal. Ayic toxo ol jax chi', ol q'ue val chaan̈ chucal, ol stec'b'ej sb'a jun vin̈ yajalil chucal d'a yichan̈ Cristo, palta a Cristo chi' ol satanel vin̈.

Axo d'a slajvub'xo, ix yalan vin̈aj Pablo chi' to yovalil slesalvi eb' creyente chi' yuj vin̈. Ix yalanb'at vin̈ d'a eb' to yovalil smunlaj eb', icha yutejnac sb'a vin̈ ayic yec'nac vin̈ d'a scal eb' yed' juntzan̈xo eb' ajun yed' vin̈.

1

Tz'el yich scarta vin̈aj Pablo

1 A in Pablo in tic, vin̈aj Silvano yed' vin̈aj Timoteo, scac'b'at junxo co carta tic d'ayex ex iglesia ex d'a Tesalónica. Yic exxo co Mam Dios, yic exxo pax Cajal Jesucristo. 2 Aocab' co Mam Dios yed' Cajal Jesucristo, syac' svach'c'olal yed' sjunc'olal d'ayex ta'.

Slesal vin̈aj Pablo yuj eb'

3 Ex vuc'tac ex vanab', yovalil scac'n̈ej yuj diosal d'a Dios eyuuj. Smoj ton scal icha chi', yujto junjun c'u, tzeyac' val och Dios d'a e c'ool. An̈ejtona', tze te xajanej val eb' eyetcreyenteal. 4 Yuj chi' scalel e vach'il d'a scal eb' creyente d'a junjun yiglesia Dios. Yujto tzijtum tas tz'ac'jioch d'a eyib'an̈, te nivan syaelal van eyab'an ta', palta tec'an val tzeyutej eyac'anoch Dios d'a e c'ool. Van eyac'an techaj smasanil. 5 Icha chi' tz'aj scheclajeli to tojol syutej Dios on̈ sch'olb'itani. Yuj chi' syala' to smoj tzex och b'aj ol yac' Yajalil, yujn̈ej to van eyab'an syaelal yuuj.

6 A Dios te tojol toni, yuj chi' ol yac' syaelal eb' tzex ixtan ticnaic. 7 Van eyab'an syaelal qued'oc. Palta ol ac'joc snivanil co c'ool yuj Dios ayic ol cot Cajal Jesús yed' eb' yángel d'a satchaan̈, aton eb' te nivan spoder. Ayic ol emuloc, yed'nac jun c'ac' n̈iln̈on sq'ue sc'ac'al. 8 Ata' ol ac'joc syaelal eb' man̈ ojtannacoc Dios, aton eb' max c'anab'ajan vach' ab'ix yic Cajal Jesucristo. 9 A eb' chi', ol b'atcan eb' d'a syaelal d'a juneln̈ej. Ol ic'joccanel eb' d'a stz'ey Cajal Jesús, yic man̈xa b'aq'uin̈ ol yil svach'il eb' yed' spoder. 10 A d'a jun c'ual ayic ol javoc Cajal Jesús chi', te nivan ol aj yelc'och d'ayon̈ a on̈ yic on̈xo tic. Co masanil a on̈ creyente on̈ tic, ol caq'uem co b'a d'ay. Locan ex qued'oc yujto eyac'nac och jun ab'ix ec' calnac d'a e c'ool.

11 Yuj val jun tic junjun c'u tzon̈ lesalvi eyuuj. Sco c'an d'a co Diosal eyuuj, yic vach' ex d'a yichan̈, yujto a' avtannac ex och yicoc. Sco c'ananpax d'ay to syac' spoder d'ayex, yic tze b'eyb'alej masanil tas vach' icha e gana, tzex munlaj pax d'ay, yujto tzeyac'och d'a e c'ool. 12 Tato icha chi' tzeyutej e b'a, ol aljoc vach' lolonel d'a Cajal Jesucristo eyuuj. Axo ol ex alan pax vach'il. Icha chi' ol ex ajoc, yujto a co Diosal yed' Cajal Jesucristo chi' ol ac'an svach'c'olal d'ayex.

2

Ol checlajel vin̈ yajal chucal

1 A ticnaic, tzin tz'ib'ejb'at d'ayex chajtil ol aj sjavi Cajal Jesucristo, aton yic ol on̈ molchajoch yed'oc. Tzin tevib'at d'ayex to 2 max e comon aq'uej somchajel e pensar tato ay eb' tz'alan d'ayex to janacxo sc'ual Cajal chi'. Vach'chom syal eb' to a Yespíritu Dios ix ch'oxan d'a eb', ma munil syal eb' d'a yol yico', palta man̈ ex och ilc'olal yuj eb'. Taxon̈ej syal eb' to ix c'och co carta d'a eb', palta man̈ e cha eyab'i. 3 Man̈ eyac' musansatil e b'a, yujto ayic manto ja jun c'ual chi', tzijtum mach ol meltzaj pax och ajc'olal d'a Dios. Ato ta' ol checlajel vin̈ yajalil chucal. A vin̈ chi', yovalil ol ac'joccanb'at vin̈ d'a syaelal. 4 A jun vin̈ chi' ol yac' oval vin̈ yed' Dios. Ol chichon sc'ool vin̈ d'a jantacn̈ej comon dios yed' d'a jantacn̈ej tas b'aj syal sb'a eb' anima. Ol em val c'ojan vin̈ d'a yol stemplo Dios, ol yalanoch sb'a vin̈ Diosal.

5 Naeccoti to ix valcan juntzan̈ tic d'ayex ayic ay in ec' eyed' ta'. 6 Eyojtac tas tzato cachanoch vaan vin̈ yic max checlajelta vin̈. Palta ato yic ol javoc stiempoal, ato ta' ol checlajelta vin̈. 7 A ticnaic, a chucal vanxo smunlaj d'a elc'altac masanto ol ic'joc el jun mach scachanoch vaan sch'oxc'ab'an sb'a chi'. 8 Ato val ta' ol checlajcanel jun vin̈ yajal chucal chi'. Palta ayic ol javoc Cajal Jesús ol spucham vin̈ yajal chucal chi' yed' yic', axo stziquiquial ol ic'an satcanel vin̈. Palta ayic manto satel vin̈ chi', a tic ol sc'ulej vin̈: 9 Ayic ol checlajel vin̈ ol yac'och sb'a vin̈ Satanás yed' vin̈. Ol yac'och spoder vin̈ d'a vin̈. Yuj chi' ol yal sb'oan juntzan̈ milagro vin̈ yed' juntzan̈xo tas ol ch'oxanel spoder, palta es juntzan̈ chi'. 10 Tzijtum tas malaj svach'il ol sc'uloc vin̈, yic ol yac' musansatil eb' anima satnac vin̈. Ol satcanel eb', yujto malaj sgana eb' syac'och jun c'ayb'ub'al te yel tic d'a sc'ool yic scolchajel eb'. 11 Yuj chi', a Dios ol chaan ac'joc musansatil eb', yic ol yac'och jun es chi' eb' d'a sc'ool. 12 Yuj chi' a jantacn̈ej eb' maj ac'anoch jun c'ayb'ub'al te yel tic d'a sc'ool, ol ac'joccanb'at eb' d'a syaelal, yujto ix q'uechaan̈ eb' yed' chucal.

Sic'b'il on̈xo el yuj Dios

13 Ex xajanab'il yuj Cajal Jesús, yovalil scac'n̈ej yuj diosal d'a Dios eyuuj, yujto sic'b'il ex taxoncanel yuj Dios chi' qued'oc d'a yichb'anil, yic tzex colchaj yuj Yespíritu. A tzex ac'anoch yicoc Dios. Yuj chi' tzex colchaj qued'oc, yujto tzeyac'och jun c'ayb'ub'al te yel tic d'a e c'ool. 14 Yuj jun vach' ab'ix yic colnab'il ec' calnac d'ayex, a Dios avtannac ex och yicoc, yic vach' ay eyalan eyic d'a snivanil yelc'och Cajal Jesucristo qued'oc.

15 Yuj chi', tec'an val tzeyutej e b'a. Man̈ eyac' sat e c'ool d'a juntzan̈ c'ayb'ub'al ec' calnaccan d'ayex yed' juntzan̈xo co tz'ib'ejnacb'at d'ayex. 16 Tzon̈ xajanej Cajal Jesucristo yed' co Mam Dios. Syac' snivanil co c'ool d'a masanil tiempo yuj svach'c'olal. Syac'anpax cac'och svach'il yipoc co c'ool. 17 Co gana a svach' ac'an tzalajc'olal d'ayex. Syac'anpax e tec'anil yic vach' a jantacn̈ej tas tzeyala', tze c'ulej, vach'n̈ej d'a yichan̈.

3

Lesalvan̈ec cuuj

1 A ticnaic, lesalvan̈ecn̈ej cuuj, yic vach' ol pucaxel slolonel Cajal Jesús d'a scal eb' anima smasanil d'a elan̈chamel, yic ol scha eb' d'a smasanil sc'ool icha eyutejnac e chaani. 2 C'anecn̈ej pax d'a Dios cuuj, yic ol on̈ colchajel d'a yol sc'ab' eb' te chuc spensar. Yujto man̈ masaniloc anima tz'ac'anoch Dios d'a sc'ool. 3 Palta a Cajal Jesús, tz'eln̈ejc'och tas syala'. A tz'ac'an e tec'anil. Tzex scolanpaxel d'a vin̈ chuc. 4 Scac'och Cajal Jesús yipoc co c'ool to van e c'anab'ajan juntzan̈ checnab'il calnaccan d'ayex to ol e c'anab'ajejn̈ej pax d'a masanil tiempo. 5 Sco nib'ej to a Cajal Jesús tz'ac'an nachajel eyuuj to xajan ex yuj Dios. Sco nib'ej tz'och Cristo eyed'oc yic tec'an tzeyutej e b'a icha yutejnac sb'a.

Yovalil tzon̈ munlaji

6 A d'a sb'i Cajal Jesucristo scalb'at juntzan̈xo checnab'il tic d'ayex. Tato ay eb' creyente jaragana, tato max sc'anab'ajej juntzan̈ c'ayb'ub'al ec' calnaccan d'ayex eb', max yal-laj junn̈ej tzex ec' yed' eb'. 7 Eyojtacxo, smoj val tze c'anab'ajej co b'eyb'al, yujto man̈ jaraganaoc ec' cutejnac co b'a d'a e cal. 8 Eyojtac to malaj b'aj co matanejnac va co b'a d'ayex. Palta c'ual d'ac'val munlajnac on̈ d'a e cal. Cac'nac val quip co munlaji, yujto malaj co gana ay mach tz'ab'an syail yac'an tas tz'och cuuj ta'. 9 Vach'chom ay calan quic co c'anan co gasto d'ayex, palta munlaj on̈ yed' co c'ab'. Icha chi' cutejnac co ch'oxan jun vach' b'eyb'al d'ayex, yic vach' tze c'anab'ajej co b'eyb'al chi'. 10 Yujto ayic ay on̈ ec' d'a e cal, calannaccan jun checnab'il d'ayex, aton jun syal icha tic: Tato ay mach malaj sgana smunlaji, mocab' vaoc, xchi. 11 Scalb'at juntzan̈ tic d'ayex yujto ix cab'i to ayex mach ex jaragana ex. Ton̈ej tze comon aq'uejoch e b'a d'a scal juntzan̈ tas b'aj malaj eyalan eyico'. 12 A ex icha chi' tzeyutej e b'a, a d'ayex scalb'at jun checnab'il tic. Yuj Cajal Jesucristo scham val calanb'at d'ayex to tzex munlaj val d'a tzalajc'olal, yic vach' ol ilchaj tas yovalil tz'och eyuuj.

13 Man̈ ex tzactzaj e c'ulan juntzan̈ tas vach' ta'. 14 Tato ay eb' max c'anab'ajan tas scalb'at d'a jun co carta tic, yovalil tzeyac' checlajel eb' d'a e cal, yic ol q'uixvoquel eb'. An̈ejtona', man̈ junn̈ejoc tzex ec' yed' eb'. 15 Palta max yal eyajc'olan e b'a yed' eb'. Tze yec val sna eb', yujto creyente eb' eyed'oc.

Syac'b'at stzatzil sc'ool eb' vin̈aj Pablo

16 Aocab' Cajal Jesús, aton jun ac'um junc'olal syac' val sjunc'olal d'ayex d'a masanil tiempo. Ochocab' pax eyed'oc e masanil ta'.

17 A in Pablo in tic, a in val lac'an tzin tz'ib'ejb'at jun stzatzil e c'ool tic, yic scheclaji to yel vic jun carta tic. Icha tic svutej in tz'ib'anb'at junjun in carta. 18 Aocab' Cajal Jesucristo syac' svach'c'olal d'ayex e masanil ta'.

1 TIMOTEO

1

2

3

4

5

6

A Sb'ab'el Carta San Pablo

D'A VIN̈AJ TIMOTEO

B'ab'el Timoteo sb'i jun carta tic, aton jun b'ab'el carta stz'ib'ejnacb'at vin̈aj apóstol Pablo d'a jun vin̈ quelem ochnac creyenteal d'a yol yic Asia. Yin̈tilal Israel ix snun vin̈, axo vin̈ smam vin̈, griego vin̈. Ayic xid'naquec' vin̈aj Pablo d'a Asia chi' d'a sb'ab'elal, ata' ochnac vin̈ creyenteal, ec'nac vin̈ yed' vin̈aj Pablo chi' b'ajtac ec'nac.

A jun carta b'atnac d'a vin̈aj Timoteo chi', ox macan̈ nivac yelc'och yaji: B'ab'el macan̈, tz'el yich d'a capítulo 1 masanto d'a 2, ata' syal yuj juntzan̈ c'ayb'ub'al syal eb' scomon alejoch sb'a c'ayb'umal. A eb' chi' syal eb' to syal co chaan co colnab'il yuj juntzan̈ lolonel elc'altac yaji. Syalanpax eb' to ay juntzan̈ tas ay yovalil svaji. Max yalpax yoch yetb'eyum anima yalan eb'.

Axo schab'il macan̈, tz'ilchaj d'a capítulo 3, syal yuj tas tz'aj co munlaj yed' iglesia, icha yic tz'och culto. Syalanpax tas yovalil sb'eyb'alej eb' anciano, eb' diácono yed' eb' ix ix tz'och yopisio.

Axo yoxil macan̈, tz'el yich d'a capítulo 4 masanto d'a 6, syal yuj tas smoj sb'eyb'alej vin̈aj Timoteo yic syac'an servil Jesucristo vin̈. Syalanpax d'a vin̈, tas yovalil syutej sb'a vin̈ d'a scal junjun macan̈ anima d'a iglesia.

1

Tz'el yich scarta vin̈aj Pablo

1 A in Pablo in tic, schecab' in Jesucristo, yujto icha chi' yaj yalancan Dios co Columal yed' Cajal Jesucristo, aton jun scac'och yipoc co c'ool. 2 Ach Timoteo, svac'b'at jun in carta tic d'ayach. Icha val vuninal aji, yujto vuuj ix ac'och Cristo d'a a c'ool. Yac'ocab' svach'c'olal co Mam Dios yed' Cajal Jesucristo d'ayach. Oc'ocab' sc'ool d'ayach, yac'ocab' pax sjunc'olal d'ayach ta'.

Tzeyil e b'a d'a juntzan̈ ch'oc c'ayb'ub'al

3 Ayic ix in b'at d'a yol yic Macedonia, ix in c'an pavor d'ayach to tzach can d'a Éfeso, yujto in gana scham val alan d'a eb' sc'ayb'an eb' d'a juntzan̈ ch'oc c'ayb'ub'al to yovalil syactejcan eb' yalani. 4 Tzal d'a eb' to max yixtej stiempo eb' sc'ayb'an juntzan̈ ab'ix malaj b'aj sc'anab'ajaxi yed' d'a yab'ixal smam yicham eb', yujto tzijtum juntzan̈ ab'ix chi' yojtac eb'. Ton̈ej scomon telaj sb'a eb' yuuj, palta malaj yelc'ochi. A juntzan̈ ab'ix chi', malaj yopisio on̈ sc'ayb'an d'a tas tz'aj cac'anoch d'a co c'ool tas nab'il yuj Dios d'a quib'an̈.

5 Svalb'at jun checnab'il tic d'ayach yic vach' xajanej val sb'a eb' creyente ta'. Tato stojolb'itej sb'a eb', tato syil val sb'a eb' yed' spensar, tato yel syac'och Dios eb' d'a sc'ool, ol xajanej sb'a eb' yed' eb' yetanimail. 6 Palta ay eb' tz'actancan jun vach' b'eyb'al sval tic. Yuj chi', ton̈ej scomon aq'uejoch spensar eb' d'a juntzan̈ comon lolonel malaj b'aj sc'anab'ajaxi. 7 Sgana eb' syac'och sb'a c'ayb'umaloc d'a ley Moisés. Palta max nachajel-laj yuj eb' tas syalelc'ochi. Vach'chom stec'b'ej sb'a eb' yalani, palta max nachajpaxel yuj eb' tas van yalan eb' chi'.

8 Cojtac val to ay yopisio ley Moisés chi' tato yel sco c'anab'ajej icha val tas syala'. 9 Cojtacpaxi to man̈ yujoc eb' vach' sb'eyb'al ix ac'jican juntzan̈ ley chi', palta aton yuj eb' ol val tic ix ac'jicani: Eb' pit syutej sb'a d'a Dios, eb' max c'anab'ajan tas syal Dios, eb' max b'eyb'alan icha sgana Dios, eb' chuc sb'eyb'al, eb' malaj tz'och Dios d'ay, eb' scomon b'uchvaj d'a tas vach', eb' smac'ancham smam snun, eb' mac'umcham anima, 10 eb' tz'emn̈ej d'a ajmulal, eb' vin̈ vinac syic'laj sb'a yed' yetvinaquil, eb' elc'um anima, eb' tz'esani, eb' tz'ac'anoch es d'a yib'an̈ eb' yetanimail yed' eb' sc'ulan junocxo tas max scha sb'a yed' jun c'ayb'ub'al te yel, yuj chi' ix can jun ley chi'. 11 A jun c'ayb'ub'al te yel tic, aton jun vach' ab'ix yac'nac Dios d'ayin yic svaleli. A jun vach' ab'ix tic, te nivan yelc'ochi. A tz'alan yab'ixal Dios, aton jun te tzalajc'olal yaji.

Ix oc' sc'ool Dios d'a vin̈aj Pablo

12 Svac' yuj diosal d'a Cajal Jesucristo, yujto te ayoch ved' d'a vopisio tic, ix yala' to c'anab'ajum in d'ay, yuj chi' ix yac' vopisio vac'an servil. 13 A d'a yalan̈taxo, te b'uchumtac in d'a Cristo. Vac'nac val chucal d'ay, ochnac in val ajc'olal d'ay. Palta ix oc' val sc'ool Dios d'ayin, yujto manto in creyenteoc ta'. Musansatil ic'an in c'ulannac juntzan̈ chi'. 14 Te nivan svach'c'olal Cajal Jesús yac'nac d'ayin. A ac'jinac vac'och in c'ool d'ay, xajan in yuuj, icha chi' syutej yac'an d'ayon̈ junjun on̈, yujto junxon̈ej caj yed' Cristo Jesús.

15 Ay jun tas ol vala' te yel. Smoj co chaan cab'i: Ulnaquec' Cristo Jesús d'a yolyib'an̈q'uinal tic, yic tzon̈ scolcanel a on̈ ajmulon̈ tic. A in tic, tz'ec'xo val d'a yib'an̈ te chuc in d'a yichan̈ anima smasanil. 16 Yuj chi', ix oc' sc'ool Dios d'ayin, yic vach' vuuj scheclajeli to te ay snivanc'olal Jesucristo. Yuj chi' a in tic, ch'oxnab'il vaj d'a jantac eb' toto ol ac'anoch Cajalil chi' d'a sc'ool, yic ol scha sq'uinal eb' d'a juneln̈ej. 17 A Dios Yajal d'a masanil tiempo. Malaj b'aq'uin̈ ol chamoc. Malaj junoc mach syal yilani. An̈ejton jun Dios tic, malaj junocxo. Nivanocab' yelc'och d'ayon̈. Calec vach' lolonel d'ay d'a masanil tiempo. Amén.

18 Ach Timoteo, tzach in xajanej val icha junoc vuninal. Svalb'at juntzan̈ checnab'il tic d'ayach, yic tzach munlaj icha yalnaccan juntzan̈ eb' uuj, ato a ix ac'ji yal eb' yuj Dios. Yuj chi' icha junoc soldado te vach' syutej sb'a d'a yopisio, icha val chi' tzutej a b'a ac'an ip a munlaj d'a yic Dios. Tec'an tzutej a b'a ac'anoch Dios chi' d'a a c'ool. Tzil val a b'a yed' a pensar d'a masanil tiempo. 19 Ay eb' maxtzac sya'ilej sb'a yed' spensar, yuj chi' ix vach' juviel eb' d'a jun c'ayb'ub'al ix yac'och d'a sc'ool. 20 Icha chi' ix yutej sb'a vin̈aj Himeneo yed' vin̈aj Alejandro, yuj chi' ix vac'och eb' vin̈ d'a yol sc'ab' vin̈ Satanás, yic syojtaquejel eb' vin̈ to max yal-laj co comon b'uchvaj d'a Dios.

2

Checnab'il yuj lesal

1 A ticnaic, tzin b'ab'laj alej val b'at jun tic d'ayach. Yovalil tzon̈ tevi d'a Dios yuj anima smasanil. Yovalil sco c'an d'a Dios yic syac' svach'c'olal d'a eb', yic scolvajpax yed' eb'. 2 Yovalil tzon̈ lesalvi yuj eb' nivac yajal yed' pax yuj eb' yajal smasanil, yic vach' junc'olal tzon̈ aj yed' eb', yic malaj pax tas sq'ue vaan d'a co cal yed' eb'. Tato icha chi', ol yal co c'ulan icha sgana Dios, ol yalpax co b'eyec' d'a ac'anc'olal. 3 Tato icha chi' scutej co b'a, te vach' d'a sat Dios co Columal. Ste tzalaj val qued'oc. 4 Yujto sgana Dios chi' scolchajcanel eb' anima smasanil. Sgana syojtaquejel jun c'ayb'ub'al eb' te yel. 5 Junn̈ej ton Dios ay. An̈ejtona', junn̈ej pax mach syal yac'anoch co ti' d'ay, aton Jesucristo, yujto a ochnac animail. 6 A' ulnaquec' yac'och sb'a d'a yol sc'ab' chamel, yic scolel masanil eb' anima d'a jun yaelal ol ac'joc och d'a yib'an̈ eb' yuj smul. A schamel chi' a val d'a stiempoal ix uji yic scheclajeli to sgana Dios scolchajel eb' anima smasanil. 7 Yuj val jun tic, ix ac'ji vopisio valanel jun ab'ix tic. Ix in ac'jioch schecab'oc Jesucristo yic tzin c'ayb'ej eb' man̈ israeloc d'a jun c'ayb'ub'al te yel tic, yic syac'och Cristo eb' d'a sc'ool. Te yel svala', man̈ vanoc vesani.

8 Yuj chi' in gana slesalvi eb' vin̈ vinac d'a junjun lugar. A eb' syic'chaan̈ sc'ab' slesalvi,2.8 yovalilocab' vach' sb'eyb'al eb' d'a yichan̈ Dios, malajocab' schichonc'olal eb', malajocab' b'aj stelaj sb'a eb'. 9 Axo eb' ix ix, yovalil vach' syutej eb' ix yac'anoch spichul, tojoln̈ejocab' syutej eb' ix yac'anochi. Mocab' ac'umtacoc syutej sb'a eb' ix spach'uch'an xil sjolom. Mocab' ac'umtacoc syutej sb'a eb' ix yuj juntzan̈ oro sveei yilji d'a sn̈i' sch'umil eb' ix. Mocab' ac'umtacoc pax syutej sb'a eb' ix yuj juntzan̈ pichul te caro stojol syac'ochi. 10 Aocab' vach' b'eyb'al sch'oxel eb' ix. Smoj val icha chi', yujto yicxo Dios yaj eb' ix. 11 Yovalil numan tz'aj eb' ix yab'an sc'ayb'ub'al d'a emnaquilal. 12 A in svala', max yal-laj a eb' ix sc'ayb'an eb' vin̈ vinac. Max yal-laj a eb' ix tz'ac'an mandar eb' vin̈. Yovalil numan tz'aj eb' ix yab'ani. 13 Yujto a vin̈aj Adán, b'ab'el b'ob'il vin̈ yuj Dios. Axo ix Eva, tzac'anto b'onac ix. 14 Man̈oc vin̈aj Adán chi' ac'jinac musansatil yuj vin̈ diablo, palta a ix Eva chi'. Yuj chi', a ix ochnac smul d'a Dios. 15 Palta ol colchajel eb' ix, tato sq'uib'tzitej yune' eb' ix, tato tec'tec' yaj yune' eb' ix chi' yac'anoch Dios d'a sc'ool. Tato xajanej eb' anima eb' ix, tato vach' sb'eyb'al eb' ix d'a yichan̈ Dios, syilan sb'a eb' ix. Tato icha chi', ol colchajel eb' ix.2.15

3

Sb'eyb'al eb' scuchb'an eb' creyente

1 A junxo lolonel svalb'at tic d'ayach, te yel. Tato ay eb' snib'ej tz'och stan̈vumaloc eb' yetcreyenteal, vach' jun munlajel snib'ej eb' chi'. 2 Ol vala' tas yovalil sb'eyb'alej eb' tz'och yopisio chi': Yovalil max say tas malaj svach'il eb', yic max yal yac'jioch tas d'a yib'an̈ eb'. Yovalil junjunn̈ej ix yetb'eyum junjun eb'. Yovalil tec'an syutej spensar eb', syilan val sb'a eb'. Vach'ocab' syutej sb'eyb'al eb' d'a yichan̈ eb' yetanimail, vach'ocab' syutej sb'a eb' d'a eb' slaj ec' d'ay. Yovalil vach' syutej eb' sc'ayb'an eb' yetcreyenteal. 3 Mocab' uc'umoc an̈ eb'. Mocab' mac'vaj pax eb'. Yovalil nivan syutej sc'ool eb'. Max yal yac'an oval eb' yed' junocxo mach. Mocab' pec'tuminoc eb'. 4 Vach'ocab' syutej eb' yilan yol spat, yic vach' c'anab'ajum tz'aj eb' yuninal eb', yic ay yelc'och eb' d'a sat eb' yuninal chi'. 5 Yujto a mach man̈ ojtannacoc yilan yol spat, ¿tas ol yutoc yilan yiglesia Dios? 6 A eb' unin creyente to, max yal-laj yac'jioch yopisio eb', yujto ay smay ton̈ej syic'chaan̈ sb'a eb'. Yujto ta icha chi', ay smay yac'ji syaelal eb' icha utajnac vin̈ diablo. 7 A eb' ay yopisio, yovalil vach' syutej sb'eyb'al eb' d'a yichan̈ eb' man̈ creyenteoc, yic vach' man̈ ol b'uchjoc eb', yic vach' man̈ ol ac'joc ganar eb' yuj vin̈ diablo chi'.

A chajtil syutej sb'a eb' diácono

8 Svalpaxb'at d'ayach tas yovalil ol sb'eyb'alej eb' diácono: Yovalil te vach' syutej sb'eyb'al eb' d'a yichan̈ eb' anima. Man̈ chab'satoc syutej sb'a eb'. Mocab' uc'umoc an̈ eb', mocab' pec'tuminoc pax eb'. 9 Yovalil stec'b'ej val sb'a eb' d'a jun c'ayb'ub'al ac'b'ilcan d'ayon̈ yuj Dios, aton jun b'aj scac'och co c'ool. An̈ejtona' yovalil syil val sb'a eb' yed' spensar. 10 Ayic manto och yopisio eb' diácono chi', yovalil sb'ab'laj b'eytzitajcan eb'. Tato malaj spaltail eb' tz'ilchaji, syal yac'jioch yopisio eb' chi'. 11 Icha pax chi' eb' ix ix tz'och yopisio, yovalil te vach' syutej sb'eyb'al eb' ix d'a yichan̈ eb' anima. Max yal-laj tz'alvi pecal eb' ix. Yovalil tec'an syutej spensar eb' ix. An̈ejtona' c'anab'ajumocab' eb' ix sc'ulan masanil tasi. 12 Axo eb' diácono, yovalil junjunn̈ejocab' ix yetb'eyum junjun eb'. Vach'ocab' syutej eb' yilan eb' yuninal yed' yol spat. 13 A eb' diácono chi', tato te vach' syutej sb'a eb' d'a yopisio chi', te ay yelc'och eb' d'a yichan̈ eb' creyente. Tato icha chi', max xiv eb' yalaneli to ayoch Cristo Jesús d'a sc'ool eb'.

Yalnac Dios yuj co c'ayb'ub'al

14 Tzin na'a tecan ol in b'at b'aj ayach chi' d'a yic jaye' c'ual tic. 15 Tato man̈ ol yal in b'at d'a elan̈chamel jun, palta tzin tz'ib'ejb'at jun in carta tic d'ayach, yic vach' tzojtaquejeli tas val sco b'eyb'alej a on̈ yuninal on̈xo Dios tic. Yujto a on̈ tic yiglesia on̈xo Dios, aton jun Dios pitzan. Ay copisio calanel jun c'ayb'ub'al te yel. Cuuj tz'och val yip jun c'ayb'ub'al yel tic d'a yichan̈ eb' anima. 16 A Dios ac'jinac cojtaquejeli chajtil yaj quic b'aj ay on̈ ochi. Val yel, te nivan yelc'och juntzan̈ sch'oxnac d'ayon̈. Aton juntzan̈ tz'alan icha tic:

A Dios yac'nacoch sb'a animail. Axo Yespíritu ch'oxjinaqueli to yel yalnac.

Ochnac pax q'uelan eb' ángel d'ay. Ix alchajpaxel yab'ixal d'a juntzan̈xo nación.

Ay eb' ay d'a yolyib'an̈q'uinal van yac'anoch d'a sc'ool. An̈ejtona' ic'jinacpaxq'ue d'a satchaan̈, xchi co c'ayb'ub'al tic.

4

Ay eb' creyente ol meltzaj d'a spatic

1 A Yespíritu Dios tz'alan sjichanil to ayic vanxo sjavi jun slajvub' tiempoal, ay eb' ol meltzaj d'a spatic. Axo d'a juntzan̈ c'ayb'ub'al es ol yac'och spensar eb'. Palta a juntzan̈ c'ayb'ub'al chi', a d'a eb' enemigo scoti. 2 A d'a juntzan̈ eb' anima tz'ac'an es ol yac'och schiquin eb'. A eb' anima chi', chab' sat eb'. Toton juneln̈ej te juvinaquel spensar eb'. 3 Ol yalan eb' icha tic: Ay yovalil tato scac'och quetb'eyum. Ay pax juntzan̈ tas te ay yovalil cab'lani, xcham eb'. Palta a Dios ix b'oancan masanil juntzan̈ chi', yic scab'lej a on̈ creyente on̈ tic. Yuj chi', ayic scab'lani, scac' yuj diosal d'a Dios yuuj, yujto cojtacxo jun c'ayb'ub'al te yel. 4 Masanil tas b'ob'il yuj Dios, te vach', yuj chi' max yal-laj calani to chuclaj d'a yichan̈. Syaln̈ej cab'lan smasanil, an̈ej to scac' yuj diosal d'a Dios chi' yuuj. 5 Tato tzon̈ lesalvi, scac'an yuj diosal yuj tas sco va'a, malaj yovalil tas sco va chi', yujto icha chi' syal slolonel Dios.

A sb'eyb'al eb' tz'ac'an servil Cristo

6 Tato tza c'ayb'ej eb' creyente d'a juntzan̈ c'ayb'ub'al tic ta', vach' tzutej ac'an servil Jesucristo syal chi'. Ol vach' och a tec'anil ayic ol a c'ayb'an a b'a alan juntzan̈ lolonel scac'och d'a co c'ool yed' d'a juntzan̈xo c'ayb'ub'al te vach' b'aj ayoch co pensar. 7 Palta man̈ ac'och a pensar d'a juntzan̈ ab'ix malaj b'aj sc'anab'ajaxi. An̈ej d'a Dios tzac'och a pensar d'a masanil tiempo. 8 Tato sco c'ayb'ej co b'a co pacub'tan̈an co nivanil yic ay quip, vach' toni. Palta a val jun ec'al vach' to scac'och co pensar d'a Dios yic ol co cha svach'il d'a yolyib'an̈q'uinal tic yed' d'a satchaan̈. 9 A jun c'ayb'ub'al tic te yel. Smoj co chaanec cab' d'a smasanil co c'ool. 10 Yuj jun tic, scac' val quip co munlaj d'a yic Dios, scab'anpax syail yuuj. Yujto aton jun Dios pitzan scac'och yipoc co c'ool. A Dios, Scolumal eb' anima smasanil. Aton val eb' tz'ac'anoch sc'ool d'ay ol colchaj yuuj.

11 A juntzan̈ svalb'at tic d'ayach, scham val alan d'a eb' creyente ta', tza c'ayb'ej eb' d'ay. 12 Vach' tzutej a b'a, yic malaj mach ol alanoc to quelem unin ach. Más vach' tza ch'ox vach' b'eyb'al d'a eb' creyente smasanil. Vach' tzutej a lolon yab' eb'. Vach' tzutej a b'a yil eb'. Vach' pax tzutej a xajanan eb' ta'. An̈ej d'a Cajal Jesús tzac'och a c'ool. Tojoln̈ej tzutej a pensar yil eb'. Icha chi' tzutej a ch'oxan jun vach' b'eyb'al d'a eb' ta'. 13 Yacb'an manto in c'och ta', tzac' val ip avtan slolonel Dios d'a scal eb'. Man̈ actejcan ecan sna' eb', tza c'ayb'ejn̈ej eb'. 14 Ayic yac'annacq'ue sc'ab' eb' anciano d'a a jolom, ata' yac'nac opisio Dios, yic snachajel uuj tas tzutej ac'an servil. A ac'jinac nachajel yuj eb' to icha chi' ol ach yutoc. Yuj chi', man̈ actejcan jun opisio chi'.

15 Tzac' val och a pensar d'a juntzan̈ svalb'at tic d'ayach, yic ol yil eb' smasanil ta' to ipan yoch a tec'anil d'a junjun c'u. 16 Tzil val a b'a yuj tas tza b'eyb'alej ta'. An̈ejtona', cham tza na yuj juntzan̈ c'ayb'ub'al tzac' sc'ayb'ej eb' ta'. Tec'an tzutej a b'a d'a masanil tiempo, yic ol ach colchajeloc, yic ol colchajpaxel eb' tz'ab'an tas tzal chi'.

5

A sb'eyb'al eb' creyente smasanil

1 Ayic tza ch'olb'itan tas yaj eb' ichamtac vinac, man̈ a tumej eb', ec sna eb' d'a emnaquilal, icha tzutej alan junoc tas d'a a mam. Yed' pax d'a eb' quelemtac, vach'n̈ej tzutej alan d'a eb', icha tzutej alan d'a junoc uc'tac. 2 Icha pax chi' tzutej alan d'a eb' ix chichimtac ix, icha tzutej alan d'a ix a nun. An̈ejtona' d'a eb' ix cob'estac, vach' tzutej alan d'a eb' ix, yujto icha anab' yaj eb' ix. Man̈oc d'a chab'satil tzal d'a eb' ix.

3 Svalanpaxb'at juntzan̈ checnab'il tic yuj eb' ix chamnac yetb'eyum. A eb' ix chi', tato d'a val yel sch'ocoj eb' ix, yovalil tzon̈ colvaj d'a eb' ix. 4 Palta tato ay yune' eb' ix jun, ma ay yixchiquin eb' ix, yovalil tza c'ayb'ej eb' uninab'il chi' to yib'an̈ eb' yaj sb'ab'laj colvaj d'a smam snun, spactzitan eb' yuj tas ix ac'ji d'ay. Tato icha chi' syutej sb'a eb', a d'a yichan̈ Dios, te vach', ste tzalaj val yed' eb'. 5 Ay eb' ix chamnac yetb'eyum d'a val yel aycan sch'ocoj. A eb' ix chi', an̈ej Dios syac'och eb' ix yipoc sc'ool. C'ual d'ac'val slesalvi eb' ix yuj sc'anan eb' ix jantacn̈ej tas ay tz'och yuuj. 6 Palta ay pax eb' ix chamnac yetb'eyum chi' an̈ej val tas sgana sc'ulej. Yuj chi' vach'chom pitzan eb' ix d'a yichan̈ eb' anima, palta a d'a yichan̈ Dios chamnacxo eb' ix. 7 Scham val alan juntzan̈ checnab'il tic d'a eb' ix ta', yic malaj mach ol alanq'ue tas d'a spatic eb' ix. 8 Tato ay eb' creyente max colvaj d'a smam snun, ma d'a eb' ay d'a yol spat eb', a eb' chi', malaj yelc'och sc'ayb'ub'al Cristo d'a eb'. Ec'alxo schucal eb' d'a yichan̈ eb' man̈ creyenteoc.

9 A eb' ix chamnac yetb'eyum sval tic, syal yoch eb' ix scuentaoc iglesia. An̈ej eb' ix 60 ab'ilxo sq'uinal, eb' ix junn̈ej vin̈ yetb'eyum yic'nac. 10 An̈ej eb' ix chequel yaj d'a yichan̈ eb' yetcreyenteal to vach' sb'eyb'al eb' ix, eb' ix vach' yutejnac sq'uib'tzitan yune', eb' ix vach' yutejnac sb'a d'a eb' slaj ec' d'ay, eb' ix ac'jinac servil eb' yetcreyenteal d'a emnaquilal, eb' ix oc'nac sc'ool d'a eb' ayoch d'a syaelal, eb' ix vach'n̈ej yutejnac sb'a d'a masanil tiempo. An̈ej eb' ix chi' syal yoch scuentaoc iglesia chi'.

11 Axo eb' ix unintac ix to scham yetb'eyum jun, man̈ a chaoch eb' ix scuentaoc iglesia. Yujto ay b'aj an̈ej sgana eb' ix sc'ulej, yuj chi' syactejcan Cristo eb' ix, axo yetb'eyum eb' ix syac'xiochi. 12 Elta ul d'a yib'an̈ eb' ix, yujto maxtzac sc'anab'ajej sti' eb' ix syac'cani. 13 An̈ejtona' an̈ej lolonel tzec' yal eb' ix d'a caltac pat, yuj chi' te jaragana tz'aj eb' ix. Man̈ ton̈ejoc jaragana eb' ix, palta syal pax pecal eb' ix. Ton̈ej scomon aq'uejoch sb'a eb' ix d'a juntzan̈ b'aj malaj yalan yico'. Syalanpax juntzan̈ malaj svach'il eb' ix. 14 Yuj chi', tzin nib'ej to a eb' ix unintac ix to scham yetb'eyum, más vach' syac'xioch yetb'eyum eb' ix. Aljocab' yune' eb' ix. Munlajocab' eb' ix d'a yol spat, yic a eb' ayoch ajc'olal d'ayon̈, maxtzac yal sb'uchvaj eb' d'ayon̈ yuj eb' ix. 15 Svalanb'at juntzan̈ tic d'ayach, yujto ay eb' ix chamnac yetb'eyum toxo ix meltzajpax d'a spatic. Axo ticnaic, a vin̈ Satanás syac' servil eb' ix.

16 A eb' creyente ta', tato ay junoc ix chamnac yetb'eyum d'a yol spat eb', yovalil scolvaj eb' d'a ix. Yujto man̈ smojoc tato a iglesia tz'ac'an sgasto ix. A eb' ix d'a val yel sch'ocoj, an̈ej eb' ix b'aj syal scolvaj iglesia, yujto max tzac'van iglesia yac'an sgasto eb' ix smasanil.

17 A eb' anciano vach' syutej yilan eb' yetcreyenteal, vach' pax syutej eb' yac'an c'ayb'ajoc yed' yalanel slolonel Dios, yovalil te ay yelc'och eb' d'a yichan̈ eb' creyente smasanil. 18 Yujto a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, a tz'alan icha tic: Man̈ eyac'och spail sti' noc' noc' stec'vi trigo, xchi. Syalanpax junxo icha tic: A eb' smunlaji, ay yalan yic eb' schaan stojol, xchi.

19 Tato ay mach tz'ac'anoch tas d'a yib'an̈ junoc anciano, yovalil ay chavan̈oc, ma oxvan̈oc testigo. Tato malaj jun, man̈ a cha ab' d'ay. 20 Tato ay junoc anciano max actancan sc'ulan chucal, tza cachoch vaan d'a yichan̈ eb' creyente smasanil, yic ol xiv eb' creyente chi' yoch smul d'a Dios. 21 Scham val valanb'at d'ayach d'a yichan̈ Dios, d'a yichan̈ Cajal Jesucristo yed' d'a yichan̈ eb' ángel sic'b'ilcanel yuuj to tza c'anab'ajej val juntzan̈ checnab'il tic d'a stojolal, mocab'a sq'uexan̈il tzutej a b'oan yaj eb'. 22 Man̈ a comon aq'uejoch yopisio junoc mach d'a elan̈chamel, yacb'an manto a b'eytzitej, yujto talaj tz'och smul, locan ach yed'oc d'a smul chi' d'a yichan̈ Dios. Tziq'uel a b'a d'a junoc tas malaj svach'il.

23 Svalanb'at d'ayach yuj a c'ool, yujto an̈eja' yac'an syail. Man̈ocn̈ej a a' tzuq'uej. Syal uc'an jab'oc vino, yic ol b'oxoc a c'ool chi'.

24 Ay eb' toxon chequel yaj smul ayic manto b'eytzitaj eb'. Ay pax eb' masanto sb'eytzitaji, ichato chi' scheclajelta smul. 25 Icha pax chi' eb' vach' sb'eyb'al, chequeltaxon yaji to vach' sb'eyb'al eb'. Tato ay eb' vach' sb'eyb'al manto checlajeli, yovalil ol checlajeloc.

6

1 An̈ejtona' svalanb'at d'ayach yuj eb' creyente ay spatrón. Ayocab' yelc'och spatrón eb' chi' d'ay, yic man̈ ol b'uchjoc Dios yuj sb'eyb'al eb'. Yed' juntzan̈ c'ayb'ub'al b'aj scac'och co pensar, man̈ ol b'uchjoc pax yuj eb'. 2 Tato ay eb' yetcreyenteal sb'a yed' spatrón, vach'chom creyente spatrón eb' chi', ayocab' yelc'och d'a eb'. Ec'alxo val vach' syutej eb' smunlaj d'ay, yujto creyente jun van schaan svach'il smunlajel eb' chi', xajanab'il vin̈ yuj Dios yed' eb'. Scham val alan juntzan̈ c'ayb'ub'al tic d'a eb' ta', tza c'ayb'an eb' d'ay.

Max yal scac'och co pensar d'a b'eyumal

3 A juntzan̈ sc'ayb'ub'al Cajal Jesucristo, te yel, palta ay eb' max yac'och spensar d'ay. Ch'oc c'ayb'ub'al syal eb'. Malaj sgana eb' d'a juntzan̈ c'ayb'ub'al tz'alani tas scutej cac'anoch co pensar d'a Dios. 4 A eb' icha chi' syutej sb'a, malaj jab'oc tas yojtac eb', ton̈ej syic'chaan̈ sb'a eb'. Sgana eb' syac' oval yed' junocxo mach. Sgana eb' stelaj sb'a yuj juntzan̈ lolonel. An̈ej val juntzan̈ tic sc'ulej eb' d'a masanil tiempo. Palta yuj juntzan̈ sc'ulej eb' chi', spitzvi chichonc'olal d'a scal eb', oval, b'uchval, chuc pensaril yed' ajc'olal. 5 Icha chi' syutej eb' sjuanel spensar eb' max yac'och spensar d'a jun c'ayb'ub'al yel. A snaan eb' to ol yac' ganar stumin eb' d'a spatic co c'ayb'ub'al tic. 6 Yel toni, te nivan svach'il sco cha d'a spatic co c'ayb'ub'al, tato sco na'a to c'ocb'il syab' juntzan̈ tastac ay d'ayon̈ junjun on̈. 7 Ayic caljinac, malaj jab'oc tas qued'nac. An̈ejtona' malaj jab'oc tas ol quic'b'at qued'oc ayic ol on̈ chamoc. 8 An̈ej tato c'ocb'il schax tas sco va d'a junjun c'u, tato ay pax co pichul, con̈ tzalajec. 9 Palta ay eb' creyente an̈ej b'eyumal sgana. Yuj chi', c'un sjuviel eb' yuj chucal. Ichato scan eb' d'a junoc yaal, yujto tzijtum juntzan̈ tas malaj yopisio snib'ejoch eb'. Te ay smay sjuviel eb' yuuj. Yuj juntzan̈ b'aj syiloch sc'ool eb', svach' juviel spensar eb' d'a juneln̈ej. Yuj chi', ichn̈ej ta' ol satixcanem eb'. 10 A d'a pec' tuminal, a ta' scot yaln̈ej tas chucalil. Ay eb' snib'an q'uen tumin, yuj chi' ix laj yactejcan jun c'ayb'ub'al eb' yac'nac och d'a sc'ool. Man̈xo jantacoc cusc'olal ix yic'cot eb' d'a yib'an̈.

Scac'och co c'ool d'a Jesucristo

11 A achxo tic ach Timoteo, yicxo Dios aji. Man̈ a c'ulej juntzan̈ malaj svach'il ix val tic. Te tojol tzutej a b'eyb'al. An̈ej Dios b'aj tzac'och a c'ool yed' a pensar. Tza xajanej eb' anima. Tec'an tzutej a b'a ab'an syail. Emnaquil tzutej a b'a. 12 Icha junoc mach syac' yip, tec'tec' syutej sb'a, icha chi' tzutej ac'an ip och tzac'an yuj Cajal Jesús, yic tza cha a q'uinal d'a juneln̈ej, yujto yuj a chaan a q'uinal chi' ix ach yavtejoch Dios yicoc ayic te vach' ix utej alan d'a yichan̈ juntzan̈ eb' ix ab'an alani to a Jesucristo Cajal toni. 13 Scham val valanb'at d'ayach d'a yichan̈ Dios, aton jun tz'ac'an sq'uinal masanil tastac yed' d'a yichan̈ Jesucristo, aton jun te vach' yutejnac yac'an testigoal sb'a d'a yichan̈ vin̈aj Poncio Pilato, 14 tza c'anab'ajej val juntzan̈ checnab'il tic sic'lab'il. Vach'n̈ej tzutej a b'eyb'al masanto ol javoc Cajal Jesucristo. 15 Ayic ol javoc jun tiempoal icha sgana Dios, ato ta' ol elc'och jun tic yuuj. Yujto an̈ej ay spoder. Te tzalajc'olal yaji. A sReyal eb' rey. Yajal pax yaj d'a eb' yajal. 16 An̈ej malaj b'aq'uin̈ schami. Saquilq'uinaln̈ej b'aj ay. Malaj junoc mach syal sc'och d'a stz'ey. Malaj junoc mach ilannac, yujto man̈ chequeloc. Te nivanocab' yelc'och d'a co sat. Ayocab' spoder d'a masanil tiempo. Amén.

17 Axo eb' creyente b'eyum d'a yolyib'an̈q'uinal tic, tzal juntzan̈ checnab'il tic d'a eb'. Scham val alan d'a eb' to max yal yic'anchaan̈ sb'a eb'. Max yal yac'anoch sb'eyumal eb' chi' yipoc sc'ool, yujto elan̈chamel slajvieli. Tzalanpax d'a eb' to an̈ej Dios pitzan syac'och eb' yipoc sc'ool. Yujto a Dios chi' tz'ac'an masanil tas d'ayon̈ yic tzon̈ tzalaj yed' juntzan̈ chi'. 18 Yovalil vach' syutej sb'eyb'al eb', man̈ jantacoc tas vach' syal sc'ulan eb'. Yovalil scolvaj eb' d'a eb' meb'a', sian pax eb' tastac ay d'ay. 19 Tato sb'eyb'alej eb' icha sval tic, ol smolb'ej sb'eyumal eb' ol scha b'aq'uin̈, ol schaan jun sq'uinal eb' d'a val yel.

Slajvub' schecnab'il vin̈aj Pablo

20 Ach Timoteo, tan̈vej val tas ix ac'chajoch ab'enal d'a yol a c'ab'. Ay eb' comon tz'alan tastac, palta nab'an̈ej. Malaj yelc'och tas syal eb' syaloch sb'a jelanil chi'. B'esel a b'a d'a scal eb'. 21 Yujto ay eb' syac'och spensar d'a juntzan̈ es syal eb' chi'. Yuj chi' syactejcan juntzan̈ c'ayb'ub'al eb' yac'nac och d'a sc'ool.

Aocab' Dios tz'ac'an svach'c'olal d'ayex ta'.

2.8 2:8 Ayic ix tz'ib'chaj ch'an̈ Nuevo Testamento, a sb'eyb'al eb' creyente, to syac'q'ue sc'ab' eb' d'a chaan̈ ayic slesalvi eb'.

2.15 2:15 A jun colnab'il syal d'a tic man̈oclaj b'aj tzon̈ colchajel d'a yalan̈ co mul syala', palta a tas syal elc'ochi to malaj tas syal scachanoch vaan eb' ix d'a smunlajel co Mam Dios tato sc'anab'ajej juntzan̈ checnab'il tic eb' ix.

2 TIMOTEO

1

2

3

4

A Schab'il Carta San Pablo

D'A VIN̈AJ TIMOTEO

Schab'il Timoteo sb'i jun carta tic, aton schab'il carta stz'ib'ejnacb'at vin̈aj apóstol Pablo d'a vin̈aj Timoteo yuj juntzan̈xo lolonel syalb'at vin̈ d'a vin̈, yic scolvaj vin̈ yed' vin̈ d'a b'ajtac tz'eq'ui. Yujto yojtacxo vin̈aj Pablo chi' to toxo ol chamoc, yuj chi' ix yac' val yip vin̈ sc'ayb'ancan vin̈aj Timoteo chi', yic syac'an techaj juntzan̈ proval vin̈ sjavi d'a yib'an̈, tec'anpax syutej vin̈ yac'an testigoal sb'a yuj Cristo. Ix yalanpaxb'at vin̈ yic vach' syutej sb'a vin̈aj Timoteo yed' Slolonel Dios. Yovalil sc'anab'ajej vin̈ yilan yopisio, aton alojel vach' ab'ix vach'chom ay eb' ayoch ajc'olal d'a vin̈. Ix yalanpaxb'at vin̈ d'a vin̈aj Timoteo chi' to max yal yac'anoch sb'a vin̈ d'a juntzan̈ telajb'ail malaj b'aj sc'anab'ajaxi, malaj pax jab'oc tas vach' syac'a', yujto a eb' tz'ab'an juntzan̈ lolonel chi', ton̈ej svach' juviel spensar eb' yuuj.

A yuj juntzan̈ tic tz'aljib'at d'a vin̈aj Timoteo chi', yic vach' snacot vin̈ tastac ix sch'ox vin̈aj Pablo chi' d'a vin̈, aton c'ayb'ub'al, yujto a vin̈aj Pablo chi', tec'an yutejnac sb'a vin̈ d'a scal juntzan̈ yaelal ix ac'jioch d'a yib'an̈.

1

Tz'el yich scarta vin̈aj Pablo

1 A in Pablo in, schecab' in Jesucristo, yujto icha chi' ix el d'a sc'ool Dios. A Dios yac'naccan sti' to ol yac' co q'uinal d'a juneln̈ej, yujto junxon̈ej caj yed' Cristo Jesús. 2 Ach Timoteo, tzin tz'ib'ejb'at jun carta tic d'ayach. Te xajanab'il ach vuuj, icha vuninal aji. Yac'ocab' svach'c'olal co Mam Dios yed' Cajal Jesucristo d'ayach. Oc'ocab' sc'ool d'ayach, syac'anpax sjunc'olal d'ayach.

Max yal co q'uixvi calanel slolonel Cristo

3 C'ual d'ac'val in lesalvi uuj. Ayic tzin lesalvi d'a juntac el, svac'pax yuj diosal d'a Dios uuj. Te tojol svutej in pensar vac'an servil Dios chi' icha yutejnac eb' in mam vicham. 4 Tzin naancoti to oc'nac ach ayic a cannac vuuj. In gana tzach vil junelxo, yic ol vach' javoc in tzalajc'olal. 5 Vojtac to tzac'val och Cajal Jesús d'a a c'ool, icha yutejnac sb'a ix a nun chichim ix Loida yed' ix a nun ix Eunice. Vojtac to icha yutejnac sb'a eb' ix chi', icha pax chi' tzutej a b'a.

6 Ayic vac'annacq'ue in c'ab' d'a a jolom, ata' yac'nac opisio Dios, yic snachajel uuj tas tzutej ac'an servil. A ticnaic, svalb'at d'ayach to tzac' val ip a munlaj d'a opisio chi'. 7 Man̈oc xivc'olal ix yac' Dios d'ayon̈, palta a spoder ix yac'a', yic tec'an scutej co b'a. Ix yac'an co xajanej co b'a. Ix yac'anpax tas scutej quilan co b'a. 8 Yuj chi', man̈ ach q'uixvoc alanel yab'ixal Cajal Jesús. An̈ejtona' man̈ ach q'uixvoc pax vuuj, yujto a ticnaic preso vaj yuj Cajal Jesús chi'. Man̈ ach xiv ab'an pax syail yuj jun vach' ab'ix yic colnab'il, yujto a Dios van yac'an spoder d'ayach ved'oc. 9 A Dios yac'nac co colnab'il. A' avtannac on̈, yic tzon̈ och yicoc. Man̈ yujoc juntzan̈ tas vach' sco c'ulej ix on̈ colchaji, palta ix el d'a sc'ool Dios to icha chi' tzon̈ aji, yujto junxon̈ej caj yed' Cristo. Atax yic manto sb'o jun yolyib'an̈q'uinal tic, toxonton ay svach'c'olal d'ayon̈. 10 Axo yic ix ulec' co Columal Jesucristo, ix checlajel svach'c'olal Dios d'ayon̈. A Jesucristo chi' ix ac'an lajvoc spoder chamel. Yuj jun vach' ab'ix yic colnab'il, ix checlajeli to a Cajal Jesús chi' tz'ac'an co q'uinal d'a juneln̈ej.

11 A Dios ac'annac vopisio yic svalel vach' ab'ix yic colnab'il. A' ac'annac in och schecab'oc Jesucristo, yic vach' tzin ec' in c'ayb'ej eb' man̈ israeloc. 12 Yuj chi' svab' syail yuj juntzan̈ sjavi d'a vib'an̈ tic. Palta max in q'uixvilaj, yujto vojtac mach ayoch yipoc in c'ool, aton Dios. Vojtac to ay spoder stan̈van tas ix vac'och ab'enal d'a yol sc'ab',1.12 masanto ol javoc sc'ual sjavi Jesucristo.

13 A juntzan̈ c'ayb'ub'al valnaccan d'ayach, te yel, yuj chi' tza c'anab'ajej val. A ticnaic, junxon̈ej caj yed' Cristo Jesús, yuj chi' tzac' val och Cajal chi' d'a a c'ool. Tza xajanej paxi. 14 A juntzan̈ c'ayb'ub'al ix ac'jioch ab'enal d'a yol a c'ab' yuj Dios, tza tan̈vej yuj spoder Yespíritu, aton jun ix ac'jioch cajan d'ayon̈ junjun on̈.

15 Ojtactaxoni to a masanil eb' creyente ay d'a yol yic Asia, ix in yactejcan eb' in ch'ocoj. An̈ejtona' vin̈aj Figelo yed' vin̈aj Hermógenes, ix in yactejpaxcan eb' vin̈. 16 Palta tzin nib'ej to tz'oc' sc'ool Cajal Jesús d'a eb' ay d'a yol spat vin̈aj Onesíforo, yujto tzijtum el ix yac' snivanil in c'ool vin̈. Vach'chom preso vaji, palta maj q'uixvoc vin̈ sjavi d'ayin. 17 Ayic ix javi vin̈ d'a Roma tic, ix ec' vin̈ in say d'a smasanil sc'ool, masanto ix in ilchaj yuj vin̈. 18 A d'a sc'ual sjaub'al Cajal Jesucristo, comonoc ol oc' sc'ool Cajalil d'a vin̈aj Onesíforo chi'. Ojtac jantac ix on̈ yac' servil vin̈ d'a chon̈ab' Éfeso, aton b'aj ayach ec' chi'.

2

Tec'an scutej co b'a

1 A ach tic, icha val to vuninal ach. Tec'an val tzutej a b'a yuj svach'c'olal Dios syac' d'ayon̈, yujto junxon̈ej caj yed' Cristo Jesús. 2 Ay juntzan̈ c'ayb'ub'al ix ab' valan d'a scal eb' tzijtumal creyente, tza c'ayb'ej eb' creyente c'anab'ajum d'ay, aton eb' syal pax sc'ayb'an eb' yetcreyenteal.

3 Icha junoc soldado te vach', icha chi' tzutej a b'a ac'an techaj ab'an syail, yujto van ac'an servil Jesucristo. 4 Q'uinaloc ay junoc soldado ayoch d'a yopisio ticnaic, max yal-laj yac'anb'at sb'a d'a junocxo comon munlajel, yujto an̈ej jun yajalil ix ic'an och soldadoal chi' b'aj snib'ej vach' scan d'a sat. 5 Q'uinaloc ay junoc ayoch d'a junoc tajnel ticnaic, sgana syac' ganar. Palta tato max sc'anab'ajej juntzan̈ sleyal yic jun tajnel chi', max yac'laj ganar schaan spac. 6 A eb' smunlaj d'a sat sluum, ay yalan yic eb' sb'ab'laj yaman sat smunlajel chi'. 7 A juntzan̈ svalb'at tic d'ayach, tza na val sic'lab'il. Axo Cajal Jesús ol ac'an nachajel uuj smasanil.

8 Tza navalcot Jesucristo, aton yin̈tilal vin̈aj rey David, ix pitzvixi d'a scal eb' chamnac. Icha chi' syal jun vach' ab'ix yic colnab'il svalel tic. 9 A ticnaic van vab'an syail, yujn̈ej to svalel jun vach' ab'ix tic. Ayoch q'uen cadena d'ayin, ichato te nivan in mul d'a yichan̈ ley. Palta a slolonel Dios, man̈ ayoc och q'uen cadena d'ay icha vaj a in tic. 10 Ay juntzan̈xo eb' sic'b'iltaxonel yuj Dios. In gana ol scha svach'il Dios chi' eb' qued'oc, yuj chi' svac' techaj masanil juntzan̈ yaelal sja d'a vib'an̈, yic ol scha scolnab'il eb' te nivan yelc'ochi, aton jun tz'ac'ji d'ayon̈ d'a juneln̈ej, yujto junxon̈ej caj yed' Cristo Jesús. 11 A juntzan̈ lolonel svalb'at d'ayach tic, te yel:

Tato chamnac on̈ yed' Cristo, ol on̈ aj yed' d'a juneln̈ej.

12 Tato scac' techaj syaelal yed'oc, ol on̈ och yajalil yed'oc. Tato ay on̈ scala' to man̈ on̈ yicoc, ol yal paxi to man̈ on̈ yicoclaj.

13 Tato ay on̈ max caq'uelc'och icha tas scala', palta axo, tz'eln̈ejc'och tas syala'. Yujto max yal sq'uexan spensar d'a tas syala'.

A tas sgana Dios sc'ulej eb' tz'ac'an servil

14 Eccot juntzan̈ svalb'at d'ayach tic sna eb'. Scham val alan d'a eb' d'a yichan̈ Dios Cajal to max yal-laj scomon telan sb'a eb' yuj juntzan̈ lolonel malaj jab'oc yopisio. Axo eb' smaclan yab' tas syal eb', ste juviel eb' yuuj. 15 Tzac' val ip a munlaj d'a yic Dios, yic ol yila' to vach' a munlajel, te tojol tzutej alanel slolonel te yel. Tato icha chi' tzutej a b'a, man̈ ol ach q'uixvoclaj d'a yichan̈. 16 Man̈ a comon aq'uejoch a b'a yed' eb' scomon loloni, aton eb' malaj yelc'och tas syala'. Yuj juntzan̈ comon lolonel chi', ton̈ej svach' b'at eb' d'a scal chucal. 17 Icha junoc yab'il yaxc'a, ste xacchajb'ati, icha chi' tz'aj spucaxb'at juntzan̈ comon lolonel syal eb' chi'. Icha chi' ix yutej sb'a vin̈aj Himeneo yed' vin̈aj Fileto. 18 Yuj chi', ix spatiquejcanel jun c'ayb'ub'al te yel eb' vin̈. Slaj yalan eb' vin̈ to toxo ix pitzvixi eb' chamnac. Yuj tas syal eb' vin̈ chi', ay eb' somchajel spensar, maxtzac yac'och Cajal Jesucristo eb' d'a sc'ool. 19 Icha yipumal yich junoc pat man̈ jab'oc tz'ib'xi, icha chi' yutejnac Dios yac'anem yipumal yich yiglesia. A d'a yiglesia chi' ayoch jun sello, aton jun tz'alan icha tic: A Cajal Jesús toxonton yojtac mach eb' yictaxoni, xchi. Syalanpax icha tic: A mach tz'alani to yic Cristo, yovalil syactejcan masanil chucal, xchi jun sello chi'.

20 A d'a junoc pat nivaquil, man̈ jantacoc yamc'ab' ay d'a yool. Ay juntzan̈ q'uen yamc'ab' chi', nab'a oro yed' plata, te ch'oc yel yopisio. Palta ay juntzan̈xo yamc'ab' chi', nab'a te' yed' lum luum, a juntzan̈ chi', comonn̈ej yaji. 21 Icha juntzan̈ yamc'ab' chi', icha chi' caji. Tato scactejcan masanil chucal, a d'a yichan̈ Cajal Jesús, te ay quelc'ochi. An̈ej ay on̈ yico'. Te ay copisio yuuj, yujto a tas sgana, lista caj co c'ulani.

22 Iq'uel a b'a d'a scal chucal sc'ulej eb' etquelemal. Te tojol tzutej a b'eyb'al. An̈ej Cajal Jesús tzac'och d'a a c'ool. Tza xajanan eb' anima. Junc'olal tzutej a b'a. Junxon̈ej pax tzutej a b'a yed' eb' malaj jab'oc spaltail d'a yichan̈ Cajal Jesús, ayic syalan sb'a eb' d'ay. 23 Iq'uel a b'a d'a scal eb' scomon telaj sb'a, aton eb' malaj jab'oc yelc'och tas syala'. Ina ojtac, ton̈ej spitzvi oval yuj tas syal eb' chi'. 24 A mach tz'ac'an servil Cajal Jesús, max yal scomon ac'anoch sb'a d'a scal oval. Yovalil emnaquil syutej sb'a d'a masanil anima. Yovalil vach' syutej sc'ayb'an eb' anima, nivanocab' pax syutej sc'ool. 25 An̈ejtona', emnaquil syutej eb' yalan d'a eb' schichonoch sc'ool d'ay, yic talaj icha chi' ol ac'joc sna sb'a eb' yuj Dios, axo yojtacanel jun c'ayb'ub'al te yel eb'. 26 Yujto a eb' chi', ichato yamb'il eb' yuj vin̈ diablo yic sc'ulej eb' icha tas sgana vin̈. Palta tato sna sb'a eb', ol colchajcanel eb' d'a yol sc'ab' vin̈.

3

A tas ol b'eyb'alaj d'a lajvub' c'ual

1 Yovalil tzojtaquejeli to ayic manto javi jun lajvub' c'ual, ol javoc jun tiempoal te ay smay. 2 Yujto ay eb' anima munil ol xajanej sb'a sch'ocoj. An̈ej d'a q'uen tumin ol yac'och spensar eb'. Ol yac' ac'umtaquil eb'. Ol yic'chaan̈ sb'a eb'. Ol comon b'uchvaj eb' d'a Dios. Man̈ ol sc'anab'ajej eb' tas syal smam snun. Chab'c'olal ol scha junoc tas eb'. Te chuc ol yutoc sb'eyb'al eb'. 3 Man̈ ol xajanej jab'oc sb'a eb', man̈ junoc mach b'aj ol oc' sc'ool eb'. Ol yal chuc eb' d'a spatic eb' quetanimail. Man̈ ol sya'ilej snivanil eb'. Icha junoc noc' noc' te ov, icha chi' ol yutoc sb'a eb'. Ol chichonoch sc'ool eb' d'a jantacn̈ej tas vach'. 4 Ayic ol javoc jun tiempoal chi', ol yac'och es eb' d'a yib'an̈ eb' svach'c'ool. Man̈ ol xiv jab'oc eb' sc'ulan chucal. Ol laj yaloch sb'a eb' jelanil. An̈ej d'a tas sgana snivanil eb' b'aj ol yac'och spensar. Man̈ xajanoc Dios yuj eb'. 5 Ol laj yal eb' icha tic: A d'a Dios van cac'anoch co pensar, xcham eb', palta a sb'eyb'al eb' ol ch'oxaneloc to man̈oc Dios ayoch yed' eb'.

A achxo jun, tziq'uel a b'a d'a eb' icha chi' syutej sb'a. Man̈ junn̈ejoc tzach ec' yed' eb'. 6 A d'a scal eb' chi', ata' ay eb' ton̈ej smontan och eb' ix ix malaj spensar d'a yoltac pat, syac'an musansatil eb' ix eb'. A eb' ix chi', juvinacxoel spensar eb' ix yuj chucal. Tzijtum val juntzan̈ malaj svach'il snib'ejoch eb' ix, an̈ej pax ta' ayoch spensar eb' ix. 7 A eb' ix chi', masanil tiempo syac'lej eb' ix sc'ayb'an sb'a, palta malaj b'aq'uin̈ ol yojtaquejel jun c'ayb'ub'al te yel eb' ix chi'. 8 Icha ajnac schichonoch sc'ool vin̈aj Janes yed' vin̈aj Jambres3.8 d'a vin̈aj Moisés, icha pax chi' schichonoch sc'ool eb' anima sval tic d'a jun c'ayb'ub'al te yel. Toxonton juvinaquel spensar eb'. A sb'eyb'al eb' sch'oxaneli to man̈oc d'a Dios ayoch spensar eb'. 9 Palta a eb' chi', ol checlajel eb' d'a yichan̈ eb' anima smasanil to malaj spensar eb', yuj chi' man̈ ol yac'laj ganar eb'. Icha ajnac scheclajel eb' vin̈ chichonnac och sc'ool d'a vin̈aj Moisés chi', icha chi' ol aj scheclajel eb'.

Slajvub' schecnab'il vin̈aj Pablo

10 A ach tic, ojtac in c'ayb'ub'al, in b'eyb'al yed' tas ix vutej in pensar. Ix ila' tas ix vutej vac'anoch Cajal Jesús d'a in c'ool. Ix il jantac in nivanc'olal yed' pax tas ix vutej in xajanan eb' anima. 11 An̈ejtona' ix ila' tas ix vutej in tec'b'an in b'a d'a scal juntzan̈ tas ix ac'jioch d'a vib'an̈ d'a chon̈ab' Antioquía, d'a Iconio yed' d'a Listra. Te nivan yaelal ix vab' d'a juntzan̈ chon̈ab' chi', palta a Cajal Jesús ix in colanel d'a yol sc'ab' masanil. 12 A mach snib'an stojolb'itej sb'eyb'al yujto junxon̈ej tz'ajcan yed' Cristo Jesús, val yel ol ac'jococh yaelal d'a yib'an̈ yuj eb' anima. 13 Axo eb' te chuc sb'eyb'al yed' eb' tz'ac'an musansatil eb' anima, ol vach' b'atcan eb' d'a scal chucal chi'. Tz'ac'vi musansatil eb', tz'ac'jipax musansatil eb'.

14 Palta a ach tic, tec'an val tzutej ac'anoch a pensar d'a juntzan̈ c'ayb'ub'al a c'ayb'ejnac. Ac'n̈ej och juntzan̈ c'ayb'ub'al chi' d'a a c'ool, yujto ojtac mach c'ayb'annac ach. 15 Atax yic ix ach cotoch uninal, atax ta' ix a yamoch a c'ayb'an Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani. Aton Slolonel chi' tz'ac'an jelanb'oc co pensar yic tzon̈ colchaji, yuj cac'anoch Cristo Jesús d'a co c'ool. 16 A masanil Slolonel chi', a Dios chi' ix ac'an tz'ib'chajoc, yuj chi' ay yopisio on̈ sc'ayb'ani. Ay yopisio on̈ scachanoch vaan. Ay yopisio yac'an b'o co pensar. Ay pax yopisio on̈ sc'ayb'an d'a tas scutej co tojolb'itan co b'eyb'al. 17 Icha chi' yopisio Slolonel chi', yic a on̈ yic on̈xo Dios, tz'acan snachajel cuuj, syaln̈ej pax co c'ulan jantacn̈ej tas vach'.

4

1 Ayic ol javoc Cajal Jesucristo d'a schaelal, ato ta' ol vach' och yajalil. A' ol ch'olb'itan tas yaj masanil eb' anima chamnacxo yed' eb' pitzanto. Yuj chi', d'a yichan̈ Dios yed' d'a yichan̈ Cajal Jesucristo, scham val valanb'at d'ayach: 2 Tzalel Slolonel Dios d'a scal eb' anima. Taxon̈ej sgana eb' syab'i, mato maay, palta tzaln̈ej d'a eb', tza montan eb'. Tza cachan eb' d'a chucal, tzecan sna eb'. Te nivan tzutej a c'ool d'a eb', tza c'ayb'ej pax eb' d'a Slolonel Dios chi'. 3 Yujto a d'a jun tiempoal ol javoc, ay eb' man̈xo ol chaan alchaj juntzan̈ c'ayb'ub'al yel d'a eb'. Man̈ jantacoc juntzan̈ comon lolonel sgana eb' ol yab'i, yuj chi' tzijtum eb' c'ayb'um ol smolb'ejcot eb'. Palta a eb' c'ayb'um chi', an̈ej juntzan̈ comon lolonel ol yal eb' icha sgana eb' anima. 4 Yuj chi' man̈xo ol yac'och schiquin eb' d'a jun c'ayb'ub'al te yel. A d'a juntzan̈ comon ab'ix ol yac'och spensar eb'. 5 A ach xo, tec'an tzutej a pensar d'a masanil tiempo. Tzac' val techaj ab'an syail. Tzalel vach' ab'ix yic colnab'il d'a scal eb' anima. Munlajan̈ sic'lab'il, yic vach' malaj tas ol yac' palta d'a opisio chi'.

6 A inxo tic, van sja stiempoal in chami. Icha junoc tas siaj d'a Dios to smiljichamoc, icha chi' ol in ajoc. 7 Icha junoc mach syac' yip d'a junoc tajnel, icha chi' ix vutej in b'a in munlaj d'a yic Dios. Axo ticnaic, ix vac' ganar slajvi vopisio d'a svach'il. D'a masanil tiempo ix in c'anab'ajej juntzan̈ c'ayb'ub'al b'aj scac'och co c'ool. 8 Axo ticnaic, ay jun spac vic sic'anxo, yujto tojol ix vutej in b'eyb'al. A Cajal Jesús, te tojol spensar, A' ol ch'olb'itan yaj anima smasanil. A d'a jun c'ual chi', ol in cha spac vic d'ay. Man̈oc inn̈ej ol in cha spac vico', palta ol scha pax yic eb' snib'an sjaub'al Cajal Jesús d'a schaelal.

Juntzan̈xo schecnab'il vin̈aj Pablo

9 In gana tzach cot in il d'a elan̈chamel 10 yujto ix in yactejcan vin̈aj Demas in ch'ocoj. Ix b'at vin̈ d'a Tesalónica, yujto an̈ej tas ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic b'aj syac'och spensar vin̈. Axo vin̈ cuc'tac Crescente, a d'a yol yic Galacia ix b'at vin̈. Yed' vin̈ cuc'tac Tito, ix b'at vin̈ d'a yol yic Dalmacia. 11 Axon̈ej vin̈ cuc'tac Lucas ayec' ved'oc. Ayic tzach coti, tza say vin̈aj Marcos, yic tzic'cot vin̈ ed'oc, yujto te ay yopisio vin̈ smunlaj ved'oc d'a yic Cajal Jesús. 12 Axo vin̈aj Tíquico, a d'a Éfeso ix in checb'at vin̈. 13 Ayic tzach coti, comonoc tzec' ic' jun in pichul jucan vactejnaccan d'a vin̈aj Carpo d'a chon̈ab' Troas. Tzic'anpaxcot juntzan̈ ch'an̈ in libro. A val juntzan̈xo ch'an̈ uum te vach', yovalil tzic'cot ch'an̈.

14 A vin̈aj Alejandro, vin̈ b'oum q'ueen, te chuc ix yutej sb'a vin̈ d'ayin. Palta a Cajal Jesús ol pactzitan d'a vin̈. 15 An̈ejtona' tzil pax a b'a d'a vin̈ a ach tic, yujto ste chichonoch sc'ool vin̈ d'a jun ab'ix scalel tic. 16 Ayic ix in c'och d'a yichan̈ eb' yajal d'a sb'ab'elal yuj valani tas vaji, malaj junoc mach ix och ved'oc. Ix laj b'at eb', ix in yactejcan eb' in ch'ocoj. Comonoc man̈ ol yac'cot spac jun chi' Dios d'a eb'. 17 Palta axo Cajal Jesús ix och ved'oc. Ix colvaj ved'oc, yuj chi' ix in vach' alejel vach' ab'ix yic colnab'il. A val eb' man̈ israeloc, ix yab' eb' smasanil. A junel, ichato yamchajnac in yuj jun noc' choj,4.17 ijan schinac in b'at noc', palta a Cajal Jesús colannac in elta d'a yol sti' noc' choj chi'. 18 A Cajalil chi' ol in colanel d'a yol sc'ab' masanil chucal. Ol in svach' tan̈vani, yic ol in c'och d'a yol sc'ab' d'a satchaan̈. Nivanocab' yelc'och Cajalil chi' d'a masanil tiempo. Amén.

Tz'ac'jib'at stzatzil sc'ool eb'

19 Svac'b'at stzatzil sc'ol ix canab' Prisca yed' vin̈ cuc'tac Aquila yed' pax eb' ay d'a yol spat vin̈ cuc'tac Onesíforo. 20 A vin̈ cuc'tac Erasto, a d'a Corinto ix can vin̈. Axo vin̈ cuc'tac Trófimo, a d'a Mileto ix vac'can vin̈, yujto penaay vin̈. 21 In gana tzach cotcan d'a elan̈chamel, yacb'an manto ja n̈ab'ilq'uinal. A vin̈ cuc'tac Eúbulo tic, syac'b'at stzatzil a c'ool vin̈. Icha pax chi' vin̈ cuc'tac Pudente, vin̈ cuc'tac Lino, ix canab' Claudia yed' eb' creyente smasanil, syac'paxb'at stzatzil a c'ool eb' ta'.

22 Ayocab' och Cajal Jesucristo ed'oc. Yac'ocab'pax svach'c'olal Dios d'ayex e masanil ta'. Amén.

1.12 1:12 A d'a tic syala' to a vin̈aj Pablo ix ac'anoch tas ab'enal d'a yol sc'ab' Dios. Ay juntzan̈xo traducción tz'alani to ay spoder Dios stan̈van masanil tas ix yac'och ab'enal d'a yol sc'ab' vin̈aj Pablo chi'.

3.8 3:8 Vin̈aj Janes yed' vin̈aj Jambres, am eb' vin̈ sb'inaj d'a Éxodo 7.11,22; 8.7,19.

4.17 4:17 A d'a tic sb'inaj sb'eyb'al eb' romano, ay b'aj ix ac'ji eb' ay schucal d'a yichan̈ vin̈ gobierno d'a noc' choj, yic schijib'at eb' yuj noc'.

TITO

1

2

3

A Scarta San Pablo

D'A VIN̈AJ TITO

Tito sb'i jun carta tic, aton jun carta tic stz'ib'ejb'at vin̈aj apóstol Pablo d'a vin̈aj Tito ayec' d'a Creta. Man̈ israeloclaj vin̈, palta ochnac vin̈ creyenteal, ix colvaj val vin̈ yed' vin̈aj Pablo chi' yalanel vach' ab'ix. Ix can vin̈ d'a Creta chi' yic smunlaj vin̈ d'a juntzan̈ iglesia ay ta'.

A d'a jun carta tic, ay ox macan̈ nivan yelc'och syala': B'ab'el macan̈, tz'alji d'a vin̈aj Tito chi' yuj tas yovalil syutej sb'eyb'al eb' anciano d'a iglesia chi', syalanpax yuj juntzan̈ chucal b'eyb'al sb'eyb'alej eb' aj Creta chi'. Schab'il macan̈, syal yuj tas tz'aj sc'ayb'aj junjun macan̈ anima d'a iglesia chi', aton eb' ichamtac vinac, eb' ix chichimtac ix, eb' quelemtac, eb' ix cob'estac yed' eb' checab' yaji. Axo slajvub' macan̈ syal yuj tas syutej sb'eyb'al eb' creyente smasanil, tz'ac'jib'atpax stzatzil sc'ool eb'.

1

Tz'el yich scarta vin̈aj Pablo

1 A in Pablo in tic, svac' servil Dios. An̈ejtona' schecab' in pax Jesucristo, yic vach' a eb' sic'b'iltaxonel yuj Dios ol svach' aq'uejoch Cristo eb' d'a sc'ool. Ay vopisio in c'ayb'an eb' d'a jun c'ayb'ub'al te yel, aton jun tzon̈ c'ayb'an d'a vach'il. 2 A yuj jun c'ayb'ub'al chi' scac'och yipoc co c'ool to ol co cha co q'uinal d'a juneln̈ej. A Dios malaj b'aj syesej juneloc. Ayic manto sb'o jun yolyib'an̈q'uinal tic, ix yac'can sti' to ol yac' co q'uinal. 3 A ticnaic, ix javi stiempoal yac'an ojtacajel Slolonel. Yuj chi' ix ac'jioch Slolonel chi' ab'enal d'a yol in c'ab', axo yuj schecnab'il Dios co Columal svaleli. 4 Tic svac'b'at jun in carta tic d'ayach ach Tito. Yel ichato vuninal ach, yujto junn̈ej scutej cac'anoch Cristo d'a co c'ool. Aocab' co Mam Dios yed' Cajalil Jesucristo co Columal syac' svach'c'olal yed' sjunc'olal d'ayach ta'.

Yopisio vin̈aj Tito d'a Creta

5 Vac'nac ach can d'a yol yic Creta chi', yic tza vach' b'oej juntzan̈ tas ayto sb'oi. Tza sic'anpaxelta eb' tz'och ancianoal d'a junjun chon̈ab'. Tza siq'uelta eb' icha vutejnac valancan d'ayach. 6 Tic svalb'at d'ayach tas yovalil sb'eyb'alej eb' tz'och ancianoal chi': Yovalil malaj b'aj say junoc chucal eb', yic max yal yac'jioch junoc tas d'a yib'an̈ eb'. Yovalil junn̈ej ix yetb'eyum junjun eb'. Axo yuninal eb', yovalil creyente eb' smasanil. Man̈ comonoc say chucal eb'. Man̈ ac'umtacoc syutej sb'a eb'. 7 Yujto a eb' tz'och yilumaloc eb' yetcreyenteal, yovalil te vach'n̈ej syutej sb'a eb', yujto yilumal smunlajel Dios tz'aj eb'. Max yal axon̈ej eb' sgana syal yico'. Max yal utzin syutej sc'ool eb'. Man̈ uc'umoc an̈ eb'. Mocab' comon mac'vaj pax eb'. An̈ejtona', mocab' yac' ganar stumin eb' d'a spatic chucal. 8 A eb' ay yopisio chi', yovalil vach' syutej sb'a eb' d'a eb' slaj ec' d'ay. Yovalil an̈ej tas vach' sc'ulej eb', syilan val sb'a eb'. Te tojol syutej sb'a eb'. An̈ej d'a Dios syac'och spensar eb'. Yovalil scachoch vaan snivanil eb'. 9 Yovalil a d'a jun c'ayb'ub'al te yel syac'och spensar eb', aton jun sc'ayb'ejnac eb'. Yovalil icha chi' syutej sb'a eb' yic vach' syal stojolb'itan spensar eb' yetcreyenteal eb' yed' jun c'ayb'ub'al te vach', yic pax syal sch'oxanel eb' b'aj ay spaltail eb' chuc yalan d'a spatic co c'ayb'ub'al tic.

10 Yujto tzijtum eb' an̈eja' yac'an ac'umtaquil. An̈ej juntzan̈ tas malaj yelc'och scomon alej eb'. Nan̈al val eb' somchajel yuj eb'. A d'a scal eb' israel, tzijtum eb' icha chi' syutej sb'a. 11 Yovalil scachjioch vaan eb', yic maxtzac yal eb', yujto yaln̈ej mach junoc pat b'aj tz'ec' eb', tz'ec' eb' yac' somchaj spensar eb' creyente chi'. Slaj ec' eb' sc'ayb'ej eb' anima d'a juntzan̈ chucal, yic vach' syac' ganar stumin eb' d'a spatic eb'.

12 Ay jun vin̈ aj Creta chi' te jelan d'a scal eb'. Ix yal vin̈ icha tic: A eb' vetchon̈ab' tic, te esalvum eb'. Lajan val eb' icha junoc noc' noc' te ov. Te jaragana eb', an̈ej vael sgana eb' syac'a', xchi vin̈. 13 Yel ton val syal vin̈. Yuj chi' a ach tic yovalil tza cachoch vaan eb', yic vach' a jun c'ayb'ub'al yel syac'och eb' d'a sc'ool. 14 Tzal d'a eb' yic vach' maxtzac yac'och spensar eb' d'a juntzan̈ comon ab'ix syal eb' israel yed' pax d'a juntzan̈ schecnab'il eb' malaj yelc'och jun c'ayb'ub'al yel d'a sat.

15 A on̈ tojolb'itab'ilxo co pensar, vach' masanil tas d'ayon̈. Palta axo eb' max ac'anoch d'a sc'ool, eb' malaj svach'iltaxon spensar, malaj junoc tas vach' d'a eb'. Yujto a spensar eb' chi', toxonton chuc. Man̈ jab'oc syil sb'a eb' yed' spensar chi'. 16 Slaj yal eb' to yojtac val Dios eb', palta a d'a sb'eyb'al eb' scheclajeli to man̈ yojtacoc Dios chi' eb'. B'alaj malaj svach'il eb' d'a yichan̈ Dios chi', yujto max sc'anab'ajej eb' tas syala'. Yuj chi' toxon max yal sc'ulan junoc tas vach' eb'.

2

A juntzan̈ c'ayb'ub'al te yel

1 A achxo tic, tza c'ayb'ej eb' anima d'a tas smoj sc'ayb'aji, aton d'a juntzan̈ c'ayb'ub'al te yel. 2 Tzal d'a eb' ichamtac vinac to tec'an val syutej spensar eb'. Te vach' syutej sb'a eb', yic vach' ay yelc'och eb' d'a sat eb' yetanimail. Yovalil syil val sb'a eb'. Syac'och val juntzan̈ c'ayb'ub'al eb' te yel d'a sc'ool. Xajanocab' eb' anima yuj eb'. Tec'anocab' syutej sb'a eb' yab'an syail. 3 Yed' pax eb' ix chichimtac ix, tzal d'a eb' ix to yovalil vach' syutej sb'a eb' ix icha sgana Dios. Mocab' yal specal eb' anima eb' ix. Mocab' uc'umoc an̈ eb' ix. Yovalil sch'ox vach' b'eyb'al eb' ix, 4 sec yuj chi' ol yal sc'ayb'an eb' ix cob'estac ix eb' ix yic xajanej eb' vin̈ yetb'eyum eb' ix yed' yune'. 5 Yujto a eb' ix cob'estac ix chi', yovalil syil val sb'a eb' ix. Yovalil tojol syutej sb'eyb'al eb' ix. Yac'ocab' servil yol spat eb' ix. Vach' syutej spensar eb' ix d'a eb' yetanimail. Sc'anab'ajan eb' ix tas syal vin̈ yetb'eyum. Tato icha chi' syutej sb'a eb' ix, man̈ ol b'uchjoc Slolonel Dios.

6 An̈ejtona', tza cham alej pax d'a eb' vin̈ quelemtac to yovalil syil val sb'a eb' vin̈. 7 A achxo, te vach' tzutej a b'eyb'al yil eb' ta'. An̈ej juntzan̈ c'ayb'ub'al te yel tzal d'a eb'. Ayic tza c'ayb'an eb', man̈ ton̈ejoc tzach comon loloni. 8 Tojol tzutej a c'ayb'an eb', yic vach' max yal yalan eb' to es b'aj tza c'ayb'ej eb' chi'. Tato icha chi', a eb' schichonoch sc'ool d'ayon̈ ol q'uixvoquel eb', yujto malaj junoc tas ol yal yalan eb' d'a co patic.

9 Tzalanpax d'a eb' creyente ayoch checab'oc to yovalil sc'anab'ajej spatrón eb'. Vach' syutej sb'a eb' icha sgana spatrón chi'. Max yal spacan sti' vin̈ eb'. 10 Max yal yelc'an junoc tas eb' d'a vin̈. Yovalil te tojol syutej sb'a eb' sch'oxan svach' b'eyb'al. Tato icha chi', ol yil eb' anima to a juntzan̈ c'ayb'ub'al yic Dios co Columal te vach'. 11 A Dios ix ch'oxan svach'c'olal d'ayon̈, yic syal tzon̈ colchajel co masanil d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 12 Yuj svach'c'olal chi' snachajel cuuj to yovalil scactejcan masanil tas man̈ vach'oc d'a yichan̈ Dios yed' masanil tas malaj svach'il sco nib'ej d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Yovalil squil val co b'a, te vach' scutej co b'eyb'al. An̈ejocab' d'a Dios chi' scac'och co pensar. 13 Co tan̈vejec sjavi jun c'ual tzalajc'olal yic ol ja co Diosal te nivan yelc'ochi, aton co Columal Jesucristo. 14 A ix yac'cham sb'a cuuj, yic tzon̈ scolelta d'a yol sc'ab' chucal. A ix ic'anel co mul smasanil, yic vach' an̈ej ayon̈ yico', yic vach' an̈ej juntzan̈ tas vach' sco c'ulej.

15 Tzalel juntzan̈ tic d'a scal eb' creyente ta'. Tza cuchb'ej eb'. Tza cachoch vaan eb' malaj svach'il sb'eyb'al, yujto a chi' opisio yaji. Te vach' tzutej a b'a, yic malaj eb' ol yal yalan d'a a patic to malaj opisio.

3

A sb'eyb'al eb' creyente

1 Tzeccot sna eb' creyente chi' ta' to sc'anab'ajej eb' vin̈ yajal eb'. Yovalil sc'anab'ajej eb' tas syal eb' vin̈. Yaln̈ej tas junoc munlajel vach', sb'o'ocab' eb' d'a tzalajc'olal. 2 Mocab' comon b'uchvaj eb' d'a eb' anima. Max yal scomon ac'an oval eb' yed' junocxo mach. Yovalil vach' syutej spensar eb', yovalil emnaquil syutej sb'a eb' d'a eb' anima smasanil.

3 Yujto a d'a yalan̈taxo, a on̈ tic, malaj jab'oc co pensar. Maj co c'anab'ajej Dios. Te satnac on̈to ta'. Ix co c'anab'ajej yalxon̈ej tas chucal ix co nib'ej. Te malaj svach'il tas ix co b'eyb'alej. Ix chichonoch co c'ool d'a eb' anima yuj tastac ay d'ay. Chacb'il on̈ el yuj eb'. An̈ejtona', ix co chaclaj co b'a junjun on̈. 4 Palta ix sch'ox svach'c'olal Dios co Columal d'ayon̈ co masanil. Ix sch'oxani to xajan on̈ yuuj. 5 Yuj chi', ix on̈ scolo'. Man̈ yujoc junoc tas vach' ix co c'ulej ix on̈ colchaji, palta yujn̈ej to ix oc' sc'ool Dios d'ayon̈. Ayic ix yic'anel co mul, ichato ix on̈ aljixi d'a schaelal. Yuj Yespíritu ix q'uexmaj co pensar. 6 D'a smasanil sc'ool Dios ix yac'cot Yespíritu d'ayon̈ yuj co Columal Jesucristo 7 yic vach' yuj val svach'c'olal tzon̈ och vach'il d'a yichan̈. Yuj chi', ol yac' co q'uinal d'a juneln̈ej, aton jun scac'och yipoc co c'ool.

8 A juntzan̈ c'ayb'ub'al tic, te yel. In gana tec'an tzutej a b'a alaneli, yic vach' a eb' tz'ac'anoch Dios d'a sc'ool, ol yac' val och spensar eb' sc'ulan juntzan̈ tas vach'. A juntzan̈ lolonel tic, te vach'. Te ay yopisio d'ayon̈ co masanil. 9 Palta man̈ ac'och a b'a yed' eb' scomon telaj sb'a yuj juntzan̈ tas malaj b'aj sc'anab'ajaxi, yed' eb' an̈ej yab'ixal smam yicham syala'. Man̈ ac' pax och a b'a yed' eb' scomon ac'an oval yed' pax eb' stelaj sb'a yuj ley Moisés. A juntzan̈ syal eb' chi', malaj jab'oc yopisio. Nab'an̈ej syixtej sb'a eb' yalani.

10 Tato ay eb' sgana yac'an spoj sb'a eb' creyente, tza cachoch vaan junel chaeloc eb'. Tato max sc'anab'ajej eb', tziq'uel eb' d'a e cal. 11 Yujto ojtac to a eb' icha chi' syutej sb'a, toxon juvinacxoel eb'. Munil yojtacxo eb' to ayxo och d'a yib'an̈ eb' yuj schucal.

Jun checnab'il d'a vin̈aj Tito

12 Ol in checb'at vin̈ cuc'tac Artemas d'ayach, mato a vin̈ cuc'tac Tíquico ol b'atoc. Ayic sc'och vin̈ d'ayach, elan̈chamel tzach b'at d'a chon̈ab' Nicópolis in ila' yujto ata' in gana ay in eq'ui ayic ol ec' n̈ab'ilq'uinal. 13 Ayic sb'at vin̈ cuc'tac Zenas, aton vin̈ licenciado yed' vin̈ cuc'tac Apolos b'aj sb'ati, tzach colvaj val d'a eb' vin̈. Tzac'n̈ej d'a eb' vin̈ tas tz'och yuj eb' vin̈ d'a yoltac b'e. 14 Tza c'ayb'ej eb' quetcreyenteal ta', yic te vach' syutej sb'a eb', slaj colvaj pax eb' d'a eb' meb'a', yic vach' ay yopisio eb' d'a sat Dios.

Stzatzil sc'ool eb' creyente

15 A jantacn̈ej eb' ayec' ved' d'a tic, syac'b'at stzatzil a c'ool eb'. Tzac' stzatzil sc'ool masanil eb' creyente xajan on̈ yuj ta'. Yac'ocab' svach'c'olal Dios d'ayex e masanil ta'. Amén.

FILEMÓN

A Scarta San Pablo

D'A VIN̈AJ FILEMÓN

Filemón sb'i jun carta tic, aton jun scarta vin̈aj apóstol Pablo stz'ib'ejb'at d'a vin̈aj Filemón. Ojtacab'il vin̈aj Filemón chi' yuj screyenteal d'a iglesia d'a Colosas. Ay jun schecab' vin̈ scuchan Onésimo, b'at vin̈ elelal. Palta yil-lajelta sb'a vin̈ yed' vin̈aj Pablo d'a yol preso. Axo ix aji, ix och vin̈ creyenteal ayic ix yalan vach' ab'ix vin̈aj Pablo chi' d'a vin̈. Ix yalb'at vin̈aj Pablo chi' d'a vin̈aj Filemón chi' to syac' nivanc'olal vin̈aj Onésimo chi' vin̈, vach'ocab' syutej vin̈ schaan vin̈ sc'ochxi, yujto creyentexo vin̈. Yuc'tacxo sb'a eb' vin̈ d'a sb'i Cristo, xajanocab' vin̈ yuj vin̈aj Filemón chi'.

1

Tz'el yich scarta vin̈aj Pablo

1 A in Pablo in tic, ay in och d'a preso, yujto svac'och in pensar d'a Cristo Jesús. A in yed' vin̈ cuc'tac Timoteo, sco tz'ib'ejb'at jun co carta tic d'ayach ach Filemón. Te xajan ach cuuj, yujto quetb'eyum co b'a d'a smunlajel Dios. 2 Tzac' stzatzil sc'ool eb' creyente smolb'ej sb'a d'a a pat. Tzac'pax stzatzil sc'ool ix canab' Apia yed' vin̈ cuc'tac Arquipo, yujto syac'pax val yip vin̈ d'a yic Dios qued'oc. 3 Aocab' co Mam Dios yed' Cajal Jesucristo syac' svach'c'olal yed' sjunc'olal d'ayex ta'.

Xajan Jesús yuj vin̈aj Filemón

4 Ayic tzin lesalvi, svac' val yuj diosal d'a Dios uuj, 5 yujto svab' d'a tic to tzac' val och Cajal Jesús d'a a c'ool. Svab'i to te xajan Cajalil chi' uuj, tza xajanej pax masanil eb' yicxo Dios. 6 Ay eb' syac'och Cristo d'a sc'ool uuj, yujto ix ac'och d'a a c'ool. Tzin c'an d'a Dios, yic ol vach' nachajel yuj eb' to a Cristo Jesús tz'ac'an masanil tas vach' d'ayon̈. 7 Tzin te tzalaj val uuj ach vuc'tac, yujto tza xajanej eb' ta'. Uuj sjavi snivanil in c'ool d'a tic, yujto tzac' val stzalajc'olal eb' creyente ta'.

Tas sc'an vin̈aj Pablo yuj vin̈aj Onésimo

8 Yujto tza xajanej eb' yicxo Dios chi', yuj chi' ijan tzin tec'b'ej in b'a ach in checan yuj tas yovalil tza c'ulej ta'. 9 Palta mantoc tzach vac' mandar. Ton̈ej tzin c'an d'ayach yic ol checlajeloc to sco xajanej co b'a. A in Pablo in tic, icham vinac in xo. A ticnaic, ayinto och d'a preso, yujto svac'och in pensar d'a Cristo Jesús. 10 Tzin c'an val d'ayach yuj vin̈aj Onésimo, yujto icha vuninal ix aj vin̈ d'a yol preso tic, yujto ix scha Cristo vin̈ vuuj.

11 A d'a yalan̈taxo ayic ix ach yac'an servil vin̈, malaj jab'oc yopisio vin̈ d'ayach. Axo ticnaic, te ay yopisio vin̈ d'ayach1.11 yed' pax d'ayin. 12 Yuj chi', tic tzin checb'at vin̈ d'ayach. Tza cha vin̈ sc'ochi, icha tzutej a chaan in c'ochi. 13 In gana ix aj vin̈ ved' d'a tic, yic tzin yac' servil vin̈, yic ichato a ach tzul in ac' servil d'a yol preso tic. Ay in och d'a preso yujn̈ej to svalel vach' ab'ix yic colnab'il. 14 Palta malaj in gana tzin b'ab'laj b'oej in trato yed' vin̈ masanto tzin c'anb'ej vab' d'ayach. Yujto in gana, to tz'el val d'a a c'ool tzac' pavor d'ayin yed' vin̈, man̈ ac'b'iloc pural tzach vutej. 15 Yel toni, ix el vin̈ elelal d'ayach jaye' c'ual. Palta icham chi' ix aji yic tz'ajxi vin̈ d'ayach d'a juneln̈ej. 16 A ticnaic man̈xo checab'ocn̈ej yaj vin̈ d'ayach. Másxo nivan yopisio vin̈, yujto cuc'tacxo vin̈. Te xajanab'il vin̈ vuuj. A achxo, másxo val tza xajanej vin̈ ayic ol c'ochxoc vin̈ d'ayach. Man̈ yujoc to a checab' vin̈ tza xajanej vin̈, palta yujto yicxo Cajalil yaj vin̈ qued'oc.

17 Yuj chi', tato tza na ved'oc to quetb'eyum co b'a, tza cha vin̈ sc'och ta' ichato a in tzin c'ochi. 18 Tato ay sb'oc vin̈ d'ayach, ma ay junocxo smul vin̈ ix ochi, tzac'can d'a in cuenta. 19 A in Pablo in tic ol vac' sb'oc vin̈ chi' d'ayach, yuj chi' svac' in ti', tzin tz'ib'anpaxb'at d'ayach yed' in c'ab'. Palta ojtac paxi, ichato ay a b'oc d'ayin, yujto vuuj ix a cha Cristo. 20 Yuj chi' vuc'tac, ac' pavor d'ayin d'a sb'i Cajal Jesús. Ac' in tzalajc'olal yuj Cristo.

21 Svalb'at juntzan̈ tic d'ayach, yujto tza c'anab'ajej val. Vojtac to man̈ocn̈ej tas svalb'at tic d'ayach ol a c'ulej, palta ol ec' d'a yib'an̈ a c'ulan juntzan̈xo tas. 22 Svalpaxb'at junxo tic d'ayach to tzac' lista jab'oc in posado ta'. Talaj icha chi' ol el d'a sc'ool Dios, ol in yac'b'at d'ayex ta', icha tz'aj e c'anan d'a e lesal.

Stzatzil sc'ool vin̈aj Filemón

23 A vin̈ cuc'tac Epafras tic, syac'b'at stzatzil a c'ool vin̈. Ayto ochta vin̈ d'a preso tic ved'oc, yujto syac'paxoch spensar vin̈ d'a Cristo Jesús. 24 Axo eb' smunlaj ved' d'a tic, aton vin̈aj Marcos, vin̈aj Aristarco, vin̈aj Demas yed' vin̈aj Lucas, syac'paxb'at stzatzil a c'ool eb' vin̈.

25 Aocab' Cajal Jesucristo syac' svach'c'olal d'ayex ta'.

1.11 1:11 Onésimo, syalelc'ochi “Te ay yopisio.”

HEBREOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

A Ch'an̈ Carta

D'A EB' HEBREO

Hebreos sb'i jun carta tic, aton jun carta tic tz'ib'ab'ilb'at d'a juntzan̈ eb' creyente israel sacleminac yajb'ati, yujto ijan val sjavi schab'c'olal eb' yuj juntzan̈ yaelal sjavi d'a yib'an̈ eb' yuj eb' ajc'ool. Spechji b'eyec' eb' yic syactej eb' yac'anoch Dios d'a sc'ool, yic sb'eyb'alejpax juntzan̈ yicham b'eyb'al eb' icha d'a yalan̈taxo. A jun mach tz'ib'annac jun carta tic, jantac c'ayb'ub'al syac' d'a eb', syac'an val yojtaquejel eb' to an̈ej Jesucristo ix ac'jicot yuj Dios.

A d'a jun carta tic syala' to a Jesús Yuninal Dios, yuj chi' yelxo ec'b'al yelc'och d'a yichan̈ eb' schecab' Dios, d'a yichan̈ eb' ángel, d'a yichan̈ vin̈aj Moisés yed' d'a yichan̈ vin̈aj Josué. A val Dios ix alani to a Jesús Sat Sacerdote yaj d'a juneln̈ej. Yelxopax ec'b'al snivanil yelc'och d'a yichan̈ eb' sacerdote sb'inaj d'a slolonel tz'ib'ab'ilcani. An̈ej yuj Jesús syal scolchaj masanil anima d'a schucal. Tato syac'och eb' d'a sc'ool, tz'elcancot eb' d'a scal xivc'olal yed' d'a chamel. An̈ej Jesús syal yac'an colnab'il d'a yel, yuj chi' ay juntzan̈ sc'ayb'ub'al Dios tz'ib'ab'ilcan d'a slolonel ch'oxnab'il yaji.

A jun mach tz'ib'annacb'at jun carta tic, a tz'alan yuj yab'ixal juntzan̈ anima d'a slolonel Dios tz'ib'ab'ilcani, yic syojtaquejel juntzan̈ ab'ix chi' eb' creyente, yic stec'b'ej sb'a eb' masanto d'a slajvub', syac'anpaxoch spensar eb' d'a juntzan̈ sch'oxnac Cristo. Slajvi juntzan̈ lolonel tic yed' cachnab'il, aj pensaril yed' stzatzil sc'ool eb' creyente.

1

A Yuninal Dios ix yac'lab'ej slolon d'ayon̈

1 A d'a peca' tzijtum tas yac'lab'ejnac Dios slolon d'a eb' co mam quicham. Tzijtum el yac'lab'ejnac eb' schecab' yalaneli. 2 Axo d'a slajvub' tiempoal tic, a val Yuninal ix scheccot yal d'ayon̈. A yed'oc sb'onac yolyib'an̈q'uinal tic yed' masanil tas ay d'ay. Yac'annac paxcanoch masanil juntzan̈ chi' d'a yol sc'ab'. 3 A Yuninal chi' sch'oxan val el snivanil yelc'och Dios. Te lajann̈ej spensar yed' Dios chi'. Yujn̈ej slolonel Yuninal chi', vach'n̈ej yec' masanil tasi, yujto a slolonel chi' te nivan spoder. Ayic ix lajvi yic'ancanel co mul, ix b'at em c'ojan d'a svach' c'ab' Dios d'a satchaan̈.

Snivanil yelc'och Yuninal Dios

4 A Yuninal Dios chi', ec'alxo ix aj d'a yichan̈ eb' ángel, yujto a yopisio ac'b'il yuj Smam, ec'alxo nivan yelc'och d'a yichan̈ yopisio eb' ángel chi'. 5 Malaj junoc eb' ángel b'aj ix yal Dios icha ix aj yalan d'a Yuninal. Aton ix yalan icha tic:

A ach tic Vuninal ach. A d'a jun c'u tic ix vac' checlajoc to Vuninal ach, xchi.

Ayic ix yalanxi Dios icha tic, man̈ yujoc junoc eb' ángel ix yala', palta yuj Yuninal chi' ix yala':

A in tic, Mamab'il ol in aj d'ay, axo Uninab'il ol aj d'ayin, xchi Dios.

6 Ayic ix schecancot jun pitan̈ Yuninal Dios d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ix yalan yuuj:

Emocab' cuman masanil eb' vángel d'ay, xchi.

7 Axo yuj eb' ángel yalnac Dios icha tic:

Svac'och eb' vángel icha ic'al, axo eb' tzin ac'an servil, svac'och eb' icha yoc c'aq'uil, xchi.

8 Palta syal pax Dios chi' yuj Yuninal icha tic:

Ach Dios, Rey achn̈ej d'a masanil q'uinal. A ach tic, tojoln̈ej tzutej ac'an yajalil d'a yib'an̈ eb' ico'.

9 Tzach tzalaji, tato vach' tas sc'ulej eb' anima, axo tato a chucal sc'ulej eb' jun, schichon a c'ool.

Yuj chi', a Dios, aton a Diosal, A' ix ach sic'aneli, ix yac'an jun nivan tzalajc'olal d'ayach. A jun chi', ec'al nivan yelc'och d'a yichan̈ icha ix ac'ji d'a eb' ajun ed'oc, xchi d'a Slolonel Dios chi'.

10 Syalanpax icha tic:

Ach Cajal, atax d'a yichb'anil a b'onaccanem yich yolyib'an̈q'uinal tic, a ach pax val lac'an a b'onaccan satchaan̈.

11 Ol satel masanil juntzan̈ tic, a achxo jun, ayachn̈ejeq'ui. A juntzan̈ tic ol ixtaxoc, icha sc'ab'ic'och junoc c'apac.

12 Ol a q'uexcanel icha val sq'uexanel junoc sc'a pichul eb' anima, syumancanel eb'. A achxo jun, an̈eja' aji, malaj b'aq'uin̈ ol ach sateloc, xchican d'a Slolonel Dios chi'.

13 Malaj juneloc ix yal Dios d'a junoc ángel icha ix yutej yalan d'a Yuninal, ayic ix yalan icha tic:

Eman̈ c'ojan d'a in vach' c'ab', masanto ol vac'canoch eb' ayoch ajc'olal d'ayach d'a yalan̈ oc, xchi d'a Yuninal chi'.

14 A eb' ángel chi', espíritu ton eb', yac'umaln̈ej servil Dios yaj eb'. Checb'ilcot eb' yic scolvaj eb' d'ayon̈ a on̈ ol co cha co colnab'il d'a juneln̈ej.

2

An̈ejocab' co colnab'il sco na'a

1 Yuj chi' yovalil scac'och co pensar d'a juntzan̈ c'ayb'ub'al ix cab'i, tato maay, jab'jab'il ol on̈ satcaneloc. 2 A slolonel Dios yalnaccan eb' ángel d'a eb' co mam quicham d'a peca', tz'acan ajnac yelc'ochi. A eb' man̈ c'anab'ajannacoc jun lolonel chi', javinac yaelal d'a yib'an̈ eb'. 3 Tato icha chi' ajnac eb' chi', ¿tasto val ol cutoc co colan co b'a tato squiq'uel co pensar d'a jun co colnab'il te nivan yelc'och tic? A val lac'an Cajal Jesús b'ab'laj aljinac yab'ixal. Axo eb' ab'annac, sch'oxnac eb' to yel jun ab'ix tic, ix yalanpax eb' d'ayon̈. 4 An̈ejtona' yac'nac pax testigoal sb'a Dios yuj jun ab'ix tic ayic sch'oxannac juntzan̈ milagro yed' juntzan̈ tas satub'tac yilji, yic scheclaji to te yel. An̈ejtona' ix yac' pax Espíritu Santo d'ayon̈, ato syala' tas opisio sgana syac' d'a junjun on̈.

Lajan ix aj Jesucristo qued'oc

5 Van valancot yuj junxo yolyib'an̈q'uinal toto ol javoc. A jun chi', man̈oc d'a yol sc'ab' eb' ángel ol yac'och Dios. 6 Yujto ay b'aj syal icha tic d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani:

Mamin, ¿tas val jab'oc quelc'och a on̈ anima on̈ tic, yuj chi' tzon̈ a nacoti, tzon̈ a tan̈van yuj co vach'iloc?

7 Ejminac ix on̈ utejcan janic' d'a yichan̈ eb' ángel ayic ix on̈ a b'oani, palta nivan quelc'och yuj copisio ix ac'a'.

8 Ix ac'anoch masanil tastac b'ob'il uuj d'a yol co c'ab', xchi d'a Slolonel chi'.

Yuj chi', ayic ix yac'anoch masanil tas Dios d'a yol co c'ab', malaj junoc tas maj yac'can ochi. A ticnaic maxto quilochlaj tato ix can masanil d'a yol co c'ab'. 9 Palta squiloch Jesús to lajan ajnac qued'oc, yuj chi' a d'ay tz'elc'och masanil tas tz'ib'ab'ilcan chi', vach'chom malaj val ix aj yelc'och junoc tiempoal d'a yichan̈ eb' ángel yuj Dios, ayic ul yac'annacoch sb'a animail. Yuj svach'c'olal Dios, yuj chi' ix el d'a sc'ool scham Jesús cuuj co masanil. Axo ticnaic, te ec'b'al svach'il ix aji, te nivan yelc'ochi, yujto ix yab' syail ayic ix chami.

10 Masanil tas b'ob'il yuj Dios, yuuj aypaxeq'ui. Snib'ej to masanil eb' yuninal ol c'och b'aj ay stziquiquial. Yuj chi' yovalil ix yab' syail Jesús co Columal, icha chi' ix aj stz'acvielc'och yuj Dios. A Jesús chi' ix ac'anem yich co colnab'il. 11 A on̈ yic on̈xo Dios, junn̈ej co Mam yed' jun ix on̈ ac'anoch yicoc Dios chi'. Yuj chi' a Yuninal Dios chi', max q'uixvilaj on̈ yalan yuc'tacoc ma yanab'oc. 12 Icha tic ix yal d'a Smam d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani:

Ol valel ab'ixal d'a eb' vetchon̈ab'. Ayic ol smolb'an sb'a eb', ol ach in b'itej d'a scal eb', xchi.

13 Yalannac pax icha tic:

A Dios ol vac'och yipoc in c'ool, xchi.

An̈ejtona' syalanpax icha tic:

Ayinn̈ej ec' d'a tic yed' eb' vuninal ix yac' Dios d'ayin, xchi d'a Slolonel Dios chi'.

14 A on̈ tzon̈ och yuninaloc Dios, chamelb'a yaj co nivanil tic. Yuj chi' yovalil ix och pax snivanil Jesús chamelb'ail icha co nivanil tic. Yuj chi' ayic ix chami, ix yac' lajvoc yopisio jun vin̈ ay spoder smilvaji, aton vin̈ diablo. 15 A d'a yalan̈taxo, ichato ayon̈ och schecab'oc vin̈ diablo chi', yujto tzon̈ xiv co chami, palta a Jesús ix on̈ ac'ancanel d'a libre. 16 Val yel, man̈ yicoc scol eb' ángel ix uleq'ui, palta cuuj a on̈ yin̈til on̈ vin̈aj Abraham tic. 17 Yuj chi', yovalil lajan ix aj qued'oc a on̈ yuc'tac on̈ tic, yic vach' tz'oc' sc'ool d'ayon̈, yic pax sc'anab'ajej yopisio d'a Sat Sacerdoteal d'a yichan̈ Dios, yic a' stupanel co mul. 18 Ix yab' val syail, ayic ix ac'ji proval. Yuj chi' a ticnaic syal scolvaj qued'oc ayic tzon̈ ac'ji proval.

3

Ec'al yelc'och Jesús d'a yichan̈ vin̈aj Moisés

1 Ex vuc'tac ex vanab', yic exxo Dios ved'oc, yujto A' avtannac on̈ och yicoc. Yuj chi' co vach' aq'uejecoch co pensar d'a Cristo Jesús, yujto schecab' Dios yaj d'ayon̈. Sat Sacerdote pax yaji, icha syal co c'ayb'ub'al chab'il cuuj. 2 A Jesús c'anab'ajum ix yutej sb'a d'a jun ix ac'an yopisio, icha yutejnac vin̈aj Moisés sc'anab'ajan d'a scal eb' yuninal Dios smasanil yed'oc. 3 A junoc b'oum pat, más ec'al d'a jun pat sb'o chi'. Ichaton chi' Jesús, más ec'al d'a yichan̈ vin̈aj Moisés chi'. 4 Junjun te' pat, ay mach sb'oan te'. Palta a masanil tasi, a Dios b'ojinac. 5 A vin̈aj Moisés chi', sc'anab'ajejnac vin̈ yac'an servil d'a scal masanil eb' yuninal Dios yed'oc, yujto yac'umal servil Dios yaj vin̈. Ayocto yac'annac testigoal sb'a vin̈ yuj juntzan̈ tas d'in̈an yalan Dios. 6 Palta a Cristo ix sc'anab'ajej, yujto Yuninal Dios. A' ayoch Yajalil d'a yib'an̈ eb' yico', aton eb' yuninalxo Dios yed'oc. Tato tec'an scutej cac'anoch d'a co c'ool, tzon̈ tzalaj pax yuj jun ayoch yipoc co c'ool, yuninal on̈ ton Dios syal chi'.

Ay jun ic'oj ip yic eb' yuninal Dios

7 Yuj chi', icha syalcan Yespíritu Dios d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani:

A d'a jun c'u tic, tato tzeyab' tas syal Dios,

8 man̈ e pitej e b'a icha yutejnac sb'a eb' e mam eyicham, a eb' chi', spitejnac sb'a eb' d'ayin d'a tz'inan luum, yac'annac in proval eb' ta'.

9 Vach'chom 40 ab'il yilnac juntzan̈ milagro eb' in b'onac, palta an̈eja' yac'lejnac in proval eb'.

10 Yuj chi' cotnac voval, valannac yuj eb': Masanil tiempo ch'ocn̈ej b'aj ayoch spensar eb'. Toxonton malaj sgana eb' yojtacanel in c'olb'al, xin chi.

11 Yuj chi', cotnac voval d'a eb'. Vac'annac in ti' to man̈ ol och eb' d'a jun lum luum b'aj junc'olaln̈ej ol aj eb', xchi Dios d'a slolonel chi'.

12 Ex vuc'tac ex vanab', tzeya'ilej val e b'a, yic malaj junoc ex tze pitej e b'a yuj e chab'c'olal, yuj chi' tze patiquejel Dios pitzan. 13 Yacb'an tzato yala', slaj eyac'laj e tec'anil junjun ex d'a junjun c'u, yic vach' malaj ex tzex juviel yuj chucal, malaj ex tzex pitb'iel yuuj. 14 Yujto atax d'a sb'ab'elal cac'nacoch Cristo yipoc co c'ool. Tato an̈eja' tec'an scutej co b'a cac'anoch yipoc co c'ool masanto d'a slajvub', ay calan quic yed'oc syal chi'.

15 Yujto icha chi' yaj stz'ib'ajcani:

A d'a jun c'u tic, tato tzeyab' tas syal Dios, man̈ e pitej e b'a, icha yutejnac sb'a eb' e mam eyicham, ayic spitannac sb'a eb' d'ayin, xchicani.

16 ¿Mach eb' ab'annac slolonel Dios tze na'a, slajvi chi' spitannac sb'a eb' d'ay? Aton masanil eb' coljinac elta yuj vin̈aj Moisés d'a Egipto. 17 ¿Mach eb' b'aj 40 ab'il cotnac yoval Dios tze na'a? Aton eb' ochnac smul d'ay, yuj chi' chamnac eb' d'a tz'inan luum chi'. 18 ¿Mach eb' b'aj yac'nac sti' Dios to man̈ ol c'och eb' b'aj junc'olaln̈ej ol aj tze na'a? Aton eb' man̈ c'anab'ajannacoc d'ay. 19 Yuj chi' snachajel cuuj to maj ochlaj eb' b'aj junc'olaln̈ej tz'aj chi', yujto maj sc'anab'ajej eb'.

4

1 Yalnaccan Dios to ol yal co c'och b'aj ay junc'olal. Yuj chi' yovalil squil co b'a, yic malaj junoc on̈ man̈ ol on̈ tzac'van co c'och b'aj ay junc'olal chi'. 2 Yujto alb'ilxo vach' ab'ix yic colnab'il d'ayon̈, icha aj yaljinac d'a eb'. Palta nab'an̈ej aljinac jun ab'ix chi' d'a eb', yujto maj yac'och eb' d'a sc'ool ayic yab'annac eb'. 3 Palta a on̈xo tic, junc'olalxo caji, yujto scac'och d'a co c'ool. Icha tic ajnac yalan Dios yuj eb' co mam quicham chi':

Vac'nac in ti' to man̈ ol och eb' d'a jun lum luum b'aj junc'olaln̈ej ol ajoc, xchi.

Axo Dios, atax yic slajvinac sb'oan yolyib'an̈q'uinal tic, ochnac vaan smunlaji. 4 A Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani, a' tz'alan yuj yuquil c'ual icha tic:

A d'a yuquil c'ual sb'oan yolyib'an̈q'uinal tic Dios, ix och vaan smunlaji, xchi.

5 Syalanpax icha tic:

Man̈ ol och eb' d'a jun lum luum b'aj junc'olaln̈ej ol ajoc, xchi.

6 A eb' chi' b'ab'laj ab'annac jun vach' ab'ix yic colnab'il tic, palta maj c'ochlaj eb' b'aj junc'olaln̈ej tz'aj chi' yujto maj sc'anab'ajej eb'. Palta yovalil ay mach ol c'och b'aj ay junc'olal icha yalnaccan chi'. 7 Yujto ix sch'ox junxo tiempoal Dios, aton jun tiempoal b'aj ayon̈ ec' tic. Yujto pecatax yalnaccan yuj jun b'aj ay junc'olal chi', schecannac yal vin̈aj David icha ix vala', b'aj syal icha tic:

A d'a jun c'u tic, tato tzeyab' tas syal Dios, man̈ e pitej e b'a d'ay, xchi.

8 Q'uinaloc c'ochnac eb' quetisraelal yuj vin̈aj Josué b'aj ay junc'olal chi', majxom yal Dios tato tzato yal coch b'aj ay junxo junc'olal chi'. 9 Yuj chi', a on̈ yicon̈xo Dios tic, ayto val jun b'aj ay junc'olal ol yac' d'ayon̈. 10 Yujto ayic ol yac'an jun chi' Dios d'ayon̈, icha ajnac yoch vaan smunlaji, icha chi' ol aj coch vaan co munlaji. 11 Yuj chi', caq'uec val quip cac'anoch Dios d'a co c'ool yic ol on̈ och d'a junc'olal chi'. Malajocab' junoc on̈ sco b'eyb'alej sb'eyb'al eb' spitejnac sb'a chi'.

12 A slolonel Dios, pitzan yaji, ay spoder. Lajan slolonel chi' icha junoc q'uen espada jay ye d'a schab'il pac'an̈. Yuj chi', ichato stecjioch d'a co pixan yed' d'a co pensar masanto scheclajelta tas caj junjun on̈. Yujto a sch'oxanelta tas sco na'a yed' tas sco nib'ej. 13 Malaj junoc mach syal sc'ub'anel sb'a d'a Dios. Yujto chequeln̈ej masanil tas d'a yichan̈, aton d'ay ol cac' entregar co cuenta.

A Jesús, tz'ac'anoch co ti' d'a Dios

14 Ay val jun tz'ac'anoch co ti' d'a Dios, te nivan yelc'ochi, aton Jesús, Yuninal. A' ix c'och d'a satchaan̈ d'a yichan̈ Dios. Yuj chi' yovalil tec'an scutej co b'a cac'anoch co c'ool d'a jun c'ayb'ub'al ix co cha'a. 15 A jun tz'ac'anoch co ti' d'a Dios, a' tz'oc' sc'ool d'ayon̈ ayic malaj quip, yujto lajan ix utaj yac'ji proval ichoc on̈ tic, palta malaj juneloc ix och smul. 16 Yuj chi', max on̈ xiv co c'och d'a yichan̈ Dios b'aj scheclaj svach'c'olal, yic tz'oc' sc'ool d'ayon̈ ta', syac'anpax svach'c'olal d'ayon̈ ayic te malaj svach'il caji.

5

1 A junjun eb' sat sacerdote a d'a co cal a on̈ anima on̈ tic sic'jielta eb'. Tz'ac'ji yopisio eb' yac'anoch co ti' d'a Dios, syac'an ofrenda eb' yed' silab' sn̈usji yuj co mul. 2 Lajan eb' sat sacerdote chi' qued'oc, yujto malaj stec'anil eb'. Yuj chi' syal nivan syutej sc'ool eb' d'a eb' max nachajel yuuj yed' d'a eb' tz'em d'a junoc spaltail. 3 A eb' sat sacerdote chi', animan̈ej eb', yuj chi' yovalil syac'pax juntzan̈ silab' n̈usb'il chi' eb' yuj smul, icha juntzan̈ silab' syac' eb' yuj smul eb' anima.

4 Malaj junoc mach scomon aq'uejoch sb'a d'a jun opisio chi'. An̈ej eb' avtab'il yuj Dios syal yochi, icha ajnac vin̈aj Aarón yuj Dios d'a peca'. 5 Icha pax chi' Cristo, maj yac'ochlaj sb'a sat sacerdoteal d'a yol yico', palta a Dios ix ac'anoch yopisio. Icha tic ix yutej yalan d'ay:

A ach tic, Vuninal ach. A d'a jun c'u tic, ix vac' checlajoc to Vuninal ach, xchi.

6 An̈eja', ay pax b'aj icha tic syalcan d'a Slolonel:

Sacerdote achn̈ej d'a juneln̈ej, icha yopisio vin̈aj Melquisedec, xchi Dios chi' d'ay.

7 Ayic ix ec' Jesús d'a yolyib'an̈q'uinal tic, te chaan̈ ix lesalvi, ix oq'ui ayic ix sc'anan tas d'a Dios, aton jun ay spoder scolanelta d'a yol sc'ab' chamel. Ix ab'ji slesal chi', yujto te nanam ix yutej sb'a d'ay. 8 Vach'chom Yuninal Dios, palta yuj juntzan̈ yaelal ix yab'i snachajel yuuj chajtil syutej sc'anab'ajani. 9 Ayic ix yic'anelc'och sb'a masanil tas nab'il yuuj, ix ac'ji yopisio yac'an colnab'il d'a juneln̈ej d'a masanil eb' sc'anab'ajan tas syala'. 10 Yuj chi' a Dios ix ac'an yopisio yoch sat sacerdoteal icha yopisio vin̈aj Melquisedec d'a peca'.

Ay smay co meltzajxi d'a co patic

11 Tzijtumto tas in gana sval d'ayex yuj jun tic, palta ajaltac calani tas syalelc'ochi, yujto te pural snachajel eyuuj. 12 Ayxo stiempoal eyac'an och d'a e c'ool. Smoj to tzaxo e c'ayb'ej eb' yicxo Dios ticnaic. Palta ina an̈ej juntzan̈ sc'ayb'ub'al Dios man̈ ajaltacoc tze nib'ej tz'alchajxi d'ayex, yujto maxto canlaj eyuuj. Mantalaj e tec'anil, lajan ex icha junoc nene' unin vanto schuni, maxto ujilaj sva'i. 13 A juntzan̈ c'ayb'ub'al chi', icha lech, ichn̈ej ta'. Yuj chi' a eb' sgana yab'an juntzan̈ chi', an̈eja' lajan eb' icha junoc nene' unin. An̈eja' maxto nachajel yuj eb' tas scutej co tojolb'itan co b'eyb'al. 14 Axo juntzan̈ c'ayb'ub'al pural snachajeli, lajan icha tas syab'lej eb' icham anima. Yuj chi', a eb' sc'ayb'an juntzan̈ chi', aton eb' tec'anxo spensar. C'aynac eb' snaaneli b'aja juntzan̈ tas vach' yed' juntzan̈ chuc.

6

1 Axo ticnaic, caq'uec quip co b'at d'a quichan̈, yic stec'c'aj co pensar. A ticnaic canocab' juntzan̈ b'ab'el c'ayb'ub'al syal yuj Cristo. Mocxob' co c'ayb'ejeclaj juntzan̈ b'ab'el c'ayb'ub'al ol val tic. Aton juntzan̈ tz'alani to sco na co b'a d'a jun b'eyb'al tzon̈ ic'anb'at d'a chamel, aton jun b'eyb'al max yal on̈ scolani. Syalanxi to scac'och Dios d'a co c'ool. 2 Syalanpax yuj bautismo. Syalanxi yuj eb' syaq'uec' sc'ab' d'a co jolom ayic tz'och copisio. Syalanxi to ol on̈ pitzvocxi d'a scal eb' chamnac. Syalanxi to ol cot yaelal d'a yib'an̈ eb' anima d'a juneln̈ej. Aton juntzan̈ c'ayb'ub'al tic, c'ocb'ilxo cab'ani. 3 A ticnaic, ayto val juntzan̈xo ol co c'ayb'ej tato syal sc'ool co Mam Dios.

4 A on̈xo tic, ichato tz'ictajab'ilxo co pensar. Chab'ilxo jun silab' Dios te vach' cuuj. Ay calan quic d'a Espíritu Santo. 5 Cojtacxo svach'il slolonel Dios. Cojtacxo spoder ol checlaj d'a jun tiempo toto ol javoc. 6 Yuj chi', tato ay mach syiq'uel sb'a d'a Cristo, maxtzac yal smeltzaj junelxo yic sna sb'a. Yujto ayic smeltzaj d'a spatic, syalelc'ochi to a val lac'an van yac'anoch Yuninal Dios d'a spenec te' culus junelxo. Van yac'an q'uixvelal sb'a d'a yichan̈ eb' anima. 7 Yujto a on̈ tic, lajan on̈ icha lum luum. Ayic syac'an n̈ab', syuc'b'at a' luum. Ay lum luum vach' avb'en syac' d'a eb' smunlaj d'a sat. Yuj chi' syac' svach'c'olal Dios d'a luum. 8 Ay pax lum luum nab'a q'uiix, nab'a an̈ c'ultacn̈ej sq'uib' d'a sat. Malaj jab'oc syaxil. Yuj chi' scatab'aj luum yuj Dios, axo d'a slajvub'alxo, stz'ab'at luum smasanil.

A tas scac'och yipoc co c'ool

9 Palta a ex, ex xajanab'il cuuj, vach'chom scalb'at juntzan̈ tic d'ayex, palta scac'och yipoc co c'ool to man̈ ex lajanoc yed' eb' scal tic, palta ol checlajel juntzan̈ vach'il d'ayex sch'oxani to ay e colnab'il. 10 Yujto a Dios tojol spensar. Man̈ ol satlaj sc'ool d'a juntzan̈ tas ix e c'ulej yed' chajtil ix aj e xajanani, ayic ix ex colvaj d'a eb' yicxo Dios. An̈ejtona' tze c'ulejn̈ej paxi. 11 Palta co gana to tze c'ulejn̈ej juntzan̈ tic d'a masanil tiempo, yic vach' tz'acan ol e cha jun spac van e tan̈vani. 12 Co gana to man̈ jaraganaoc tzeyutej e b'a d'a yic Dios. B'eyb'alejec sb'eyb'al eb' syac' val och sc'ool d'ay, eb' tec'an val syutej sb'a, yujto a eb' icha chi' syutej sb'a, van schaan juntzan̈ tas yalnaccan Dios to ol yac' d'a eb'.

13 Ayic yac'annac sti' Dios d'a vin̈aj Abraham d'a peca', munil A' slocnac sb'i, yujto malaj junoc mach ec'al d'a yichan̈. Yuj chi' man̈ slocnacoc junocxo b'i. 14 Yalnac icha tic d'a vin̈: Val yel nivan in vach'c'olal ol vac' d'ayach. Tzijtum in̈tilal ol vac'can pitzvoqueli, xchi d'a vin̈. 15 Axo vin̈aj Abraham chi', nivan yutejnac sc'ool vin̈ stan̈vani, yuj chi' schanac jun b'aj yac'nac sti' Dios chi' vin̈. 16 Ayic sco locan sb'i junoc mach, an̈ej junoc mach ec'al d'a quichan̈ sco loco'. Ayic scalan junoc tas te yel, sco loc sb'i junoc mach, yic man̈xa mach stelaj sb'a qued'oc. 17 An̈ejtona', icha chi' yutejnac Dios yac'an sti', munil slocnac sb'a sch'ocoj, yujto sgana sch'ox d'ayon̈ to yel ol quiquej tas b'aj yac'nac sti', malaj jab'oc tas ol sq'uexa'. 18 Yujto slocnac sb'i Dios ayic yac'annac sti', yuj chi' a tas yalnac, malaj b'aq'uin̈ ol q'uexmajoc, yujto max yesejlaj. A tas yalnac chi', syac' val snivanil co c'ool, yujto a on̈ tic cac'nacoch co b'a d'a yol sc'ab' yic tzon̈ scolo'. Van co tan̈vani tas ol yac' d'ayon̈, yuj chi' a scac'och yipoc co c'ool. 19 Te tec'an yaj co pensar ticnaic, yujto scac'och jun chi' yipoc co c'ool. Lajan yaj icha junoc barco te ay yip syamnub' syamanoch vaan. A jun ayoch yipoc co c'ool chi', ayxo och d'a spatic och c'apac smacul snan̈al yol stemplo Dios ay d'a satchaan̈. 20 Ata' b'ab'el ochnac Jesús d'a quichan̈ yic sjacan d'ayon̈. Yujto malaj b'aq'uin̈ ol yactej yoch Sacerdoteal, icha yopisio vin̈aj Melquisedec.

7

A Jesús Sat Sacerdote icha yopisio vin̈aj Melquisedec

1 A vin̈aj Melquisedec chi',7.1 rey vin̈ d'a chon̈ab' Salem d'a peca'. Yac'nac sacerdoteal vin̈ d'a Dios, aton Dios te nivan yelc'och d'a yichan̈ masanil. A junel, xid'ec' vin̈aj Abraham yac' oval yed' juntzan̈ eb' rey, yac'ji ganar eb' yuj vin̈. Axo yic spaxta vin̈, axo vin̈aj Melquisedec chi' xid' c'uman vin̈ d'a yol b'e. Sc'anan svach'c'olal Dios vin̈ d'a yib'an̈ vin̈aj Abraham chi'. 2 Axo vin̈aj Abraham chi' ac'an sdiezmoal jantacn̈ej tas yac' ganar d'a jun oval chi' d'a vin̈aj Melquisedec chi'. A sb'i vin̈ chi' syalelc'ochi, rey te tojol. An̈ejtona' sreyal pax chon̈ab' Salem. A Salem syalelc'ochi, junc'olal. Yuj chi' scuchan pax vin̈ sreyal junc'olal. 3 Man̈ chequeloc mach smam snun vin̈, mach pax smam yicham vin̈. Malaj b'aj syalcan d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcan yuj yaljub'al vin̈ yed' pax yuj schamel vin̈. Yuj chi' sch'oxnab'il Yuninal Dios yaj vin̈, yujto ochnac vin̈ sacerdoteal d'a masanil tiempo.

4 Nachajocab'el eyuuj ticnaic to te nivan yelc'och vin̈aj Melquisedec chi'. Yujto yac'nac sdiezmoal masanil tas xid' yac'nac ganar vin̈ co mam quicham Abraham d'a vin̈. 5 Syal d'a ley Moisés to a eb' sacerdote, aton eb' yin̈tilal Leví, ay yalan yic eb' schaan sdiezmoal masanil tas ay d'a eb' quetchon̈ab', vach'chom yin̈tilal Abraham eb' yed' eb'. 6 Axo vin̈aj Melquisedec chi', vach'chom man̈ yin̈tilaloc Leví yaj vin̈, palta schanac sdiezmo vin̈aj Abraham chi' vin̈, aton vin̈ b'aj yac'nac sti' Dios. Sc'anannac svach'c'olal Dios vin̈ d'a yib'an̈ vin̈aj Abraham chi'. 7 Cojtac to a mach sc'anan svach'c'olal Dios d'a yib'an̈ junocxo anima, más nivan yelc'och d'a yichan̈ jun schaan svach'c'olal Dios chi'. 8 A ticnaic, a eb' schaan sdiezmo eb' quetchon̈ab', chamelb'a anima yaj eb'. Palta a Slolonel Dios tz'alani to ichato pitzanto vin̈aj Melquisedec chi'. 9 A d'a peca', a vin̈aj Leví chaannac sdiezmo eb' quetchon̈ab', palta syal calani to a vin̈ ac'annac sdiezmo d'a vin̈aj Melquisedec chi' ayic yac'annac yic vin̈aj Abraham d'a vin̈. 10 Yujto ayic xid'naquec' vin̈aj Melquisedec chi' sc'umej vin̈aj Abraham chi', manto aljilaj vin̈aj Leví chi'. Aytooch vin̈ d'a snivanil vin̈aj Abraham chi', yujto a vin̈ ay yin̈til vin̈.

11 A eb' co mam quicham a d'a yol sc'ab' eb' sacerdote yin̈tilcan vin̈aj Aarón, vin̈ cotnac d'a yin̈tilal vin̈aj Leví schanac ley Moisés eb'. Q'uinaloc tato ix yal sb'oan spensar eb' quetchon̈ab' chi' eb' d'a yichan̈ Dios, ¿tasto val yuj ix och junxo sacerdote icha yopisio vin̈aj Melquisedec, man̈ ichaoc ajnac vin̈aj Aarón chi'? 12 Tato ix q'uexvi stzolal smunlaj eb' sacerdote chi', yovalil pax sq'uexvi ley Moisés syal chi'. 13 A jun van yalji tic, aton Cajal Jesús. A Cajal tic, man̈oc vin̈aj Leví ay yin̈tilal. Ch'oc junxo macan̈ eb' israel ay yin̈tilal. A d'a scal jun macan̈ eb' chi', malaj junoc eb' ix och sacerdoteal. 14 Cojtac to a Cajal chi', a vin̈aj Judá ay yin̈tilcani. Axo vin̈aj Moisés, malaj tas yalnaccan vin̈, tato ay junoc eb' yin̈tilal vin̈aj Judá chi' syal yoch sacerdoteal.

15 Snachaj val el jun tic cuuj, yujto a junxo sacerdote janac, aton Cajal Jesús, jun lajan yaj yed' vin̈aj Melquisedec. 16 Ix och Cristo sacerdoteal yujto malaj b'aq'uin̈ ol chamoc, man̈ yujoc to d'a junoc in̈tilal sic'b'ilcanel icha yalan ley ix coti. 17 Yujto ix yal Dios d'ay:

Malaj b'aq'uin̈ ol actej och Sacerdoteal, icha yopisio vin̈aj Melquisedec, xchi d'ay.

18 Yuj chi', a jun ley d'a yalan̈taxo, lajvinac yopisio, yujto malaj tz'ochi. Nab'an̈ej ayeq'ui. 19 Malaj junoc mach b'onac spensar yuj jun ley chi'. Palta ay junxo ec'al svach'il ochnac sq'uexuloc. Aton jun chi' ayoch yipoc co c'ool. Yujn̈ej jun chi' syal co nitzanoch co b'a d'a stz'ey Dios.

20 Ayic ix sb'oan jun tic Dios, locb'il val sb'i yuuj. 21 Ayic ix och yopisio eb' sacerdote d'a peca', maj sloclaj sb'i Dios chi'. Palta ayic ix och Cristo sacerdoteal, ato ta' ix sloc sb'i. Yujto tz'ib'yajcan d'a Slolonel Dios icha tic:

Ix yac' sti' Cajal, malaj b'aq'uin̈ ol sq'uexa', yalnaccan icha tic: Malaj b'aq'uin̈ ol actej och Sacerdoteal, icha yopisio vin̈aj Melquisedec, xchicani.

22 A junxo strato yac'nac chi', ec'to svach'il d'a yichan̈ jun sb'ab'laj aq'uejnac. Axo Jesús tz'ac'anelc'och jun trato chi'. 23 Vach'chom tzijtum eb' sacerdote ochnac d'a jun opisio chi', palta man̈ junoc eb' munlajnac d'a masanil tiempo, yujto scham eb'. 24 Palta axo Jesús chi', man̈xalaj b'aq'uin̈ ol chamoc. Yuj chi' masanil tiempo ay yopisio yac'anoch co ti' d'a Dios. 25 Yuj chi', a on̈ ix on̈ ac'jioch yicoc Dios yuuj, syal tzon̈ colchaj yuuj d'a juneln̈ej, yujto pitzann̈ej d'a juneln̈ej, yic stevi d'a Dios cuuj.

26 Yuj chi', ayton val yopisio jun sat sacerdote chi' d'ayon̈, aton jun vach'n̈ej toni. Malaj jab'oc schucal ma smul ochnac. Man̈ lajanoc yed' eb' ajmul. A Dios ix ic'anchaan̈ d'a yib'an̈ eb' ay d'a satchaan̈. 27 Man̈ lajanoc icha juntzan̈xo eb' sat sacerdote. Yujto a eb' chi' yovalil syac' juntzan̈ silab' eb' sn̈uschaj d'a junjun c'u. Sb'ab'laj aq'uej yic eb' yuj smul, ichato chi' syac'anpax eb' yuj smul eb' yetanimail, palta a Jesús, juneln̈ej ix yac' jun silab' yuj co mul co masanil, aton yic ix yac'anoch sb'a d'a yol sc'ab' chamel cuuj. 28 A eb' ochnac sat sacerdoteal yuj ley Moisés, anima eb', ay spaltail eb'. Palta ayic ix lajvi yopisio jun ley chi', ix yaq'uelc'och jun sti' Dios yac'naccani, aton yac'annac yopisio junxo sat sacerdote, aton Yuninal, jun ix ac'anelc'och masanil tas nab'il yuj Dios chi'.

8

A jun schab'il strato Dios

1 Aton juntzan̈ ix val tic, in gana snachajel eyuuj to icha chi' yaj jun co sat sacerdote chi'. C'ojanxoem d'a svach' c'ab' Dios b'aj ay d'a satchaan̈ ticnaic. 2 Van smunlajoch d'a yopisio chi' d'a yol stemplo Dios te yel, aton jun a val lac'an Cajal chi' b'oannac. Man̈oc eb' anima b'oannac. 3 Junjun eb' sat sacerdote, ay yopisio eb' yac'an juntzan̈ ofrenda d'a Dios yed' juntzan̈ silab' sn̈usji. Yuj chi', yovalil ay pax tas syac' Cristo chi' d'a Dios. 4 Q'uinaloc an̈eja' ayec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic ticnaic, man̈xom oclaj sacerdote yaj d'a Dios, yujto ay juntzan̈xo eb' sacerdote ay yopisio yac'an juntzan̈ ofrenda icha syal ley Moisés. 5 Palta ch'oxnab'iln̈ej yaj yopisio eb' chi' d'a tas ay d'a satchaan̈, ichato yen̈uln̈ej yaji. Cojtac to ton̈ej ch'oxnab'il yaji, yujto ayic manto b'oji scajnub' Dios yuj vin̈aj Moisés chi', yal Dios chi' d'a vin̈: Ab'i, tza b'o masanil icha val jun yechel in ch'oxnac d'ayach d'a jolom vitz tic, xchi d'a vin̈. 6 Palta a jun co sat sacerdote ticnaic, ec'al svach'il yopisio d'a yichan̈ yopisio eb' chi'. Yujto a tz'ac'anelc'och jun strato Dios yac'nac d'ayon̈. A jun strato chi', más vach' d'a yichan̈ jun b'ab'el, yujto a juntzan̈ tas b'aj yac'nac sti' Dios, ec'al te vach'.

7 Q'uinaloc tato malaj junoc tas ix yac' palta d'a jun b'ab'el trato chi', man̈xom yovaliloc ix yac' junxo schab'il trato tic. 8 Palta yilnac Dios to palta yutejnac sb'a eb' anima chi'. Yuj chi' icha tic syalcan d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani:

A Dios Cajal tz'alani: D'a jun tiempoal ol javoc, ol in b'o junxo schab'il in trato yed' eb' yin̈tilal Israel yed' pax eb' yin̈tilal Judá.

9 A jun trato chi', man̈ lajanoc ol aj yed' jun in trato in b'onac yed' eb' smam yicham eb', ayic vic'annac elta eb' d'a yol yic Egipto. Yujto ayic vic'annac elta eb' chi', ichato ochnac in quetz quetz d'a sc'ab' eb'. Palta man̈ sc'anab'ajejnacoclaj in trato chi' eb', yuj chi' vactejnaccan eb' sch'ocoj.

10 Axo junxo schab'il in trato ol in b'o yed' eb' yin̈tilal Israel b'aq'uin̈, icha tic ol vutoc: Ol vac'och juntzan̈ in checnab'il d'a spensar eb', ichato ol in tz'ib'ejcanoch d'a spixan eb'. A in ol in och sDiosaloc eb'. Axo eb' ol och in chon̈ab'oc.

11 Man̈xa eb' ol alan d'a eb' yetchon̈ab' icha tic: Yovalil tzeyojtaquejel Dios Cajal, man̈ xchioc eb'. Yujto ol in yojtaquejel eb' masanil, vach'chom eb' unin, ma eb' icham anima.

12 Ol vac'can lajvoc schucal eb'. Man̈xalaj b'aq'uin̈ ol in nacot smul eb', xchi Dios Cajal d'a Slolonel chi'.

13 Ayic ix yalancot Dios yuj jun schab'il trato tic, ix sch'oxo' to ec'nacxob'at jun b'ab'el trato. Q'uinaloc ay junoc tas ec'nacxob'at ticnaic, ¿tom ayto yopisio? Tato man̈xa yopisio, syalelc'ochi to van sateli.

9

A scajnub' Dios

1 A d'a jun b'ab'el trato, ay juntzan̈ checnab'il syala' tas syutej eb' yac'anem sb'a d'a Dios b'aj ay scajnub' d'a sat luum tic. 2 Icha tic ajnac sb'o jun scajnub' chi': A jun b'ab'el cuarto, scuch Yic Dios. Ata' ay jun b'achnub' candil. Ay jun mexa yed' juntzan̈ pan tz'ac'ji d'a Dios. 3 Axo d'a spatic och jun c'apac schab'il smacul yool, ata' ay junxo cuarto, scuch Yicn̈ej Dios Yaji. 4 Ata' ay jun q'uen chaynub' nab'a oro b'aj sn̈usji incienso. Ata' ay pax scaxail strato Dios, aton jun nab'a oro spatic. Axo d'a yool, a jun chen nab'a oro ayemi, ayem maná d'a yool. Axo d'a stz'ey jun chen chi' ayem te' sc'ococh vin̈aj Aarón, aton jun te' volannac. Ay paxem juntzan̈ q'uen b'aj tz'ib'ab'ilcan jun strato Dios. 5 Axo d'a yib'an̈ jun caxa chi' ac'b'ilq'ue yechel querubín, yic chequel to a Dios ayec' ta'. Jen̈anq'ue sc'axil eb' d'a yib'an̈ jun yed'tal b'aj tz'ac'ji juntzan̈ silab' yuj smul eb' quetchon̈ab'. C'ocb'iln̈ejocab' chi' sval d'ayex yuj chajtil yilji jun chi'.

6 Ayic yochnac yopisio juntzan̈ chi', junjun c'u tz'och eb' sacerdote d'a jun b'ab'el cuarto chi', yic syac' servil Dios eb' ta'. 7 Palta axo d'a jun schab'il cuarto chi', an̈ej vin̈ sat sacerdote syal yochi. Juntac eln̈ej tz'och vin̈ d'a junjun ab'il. Ayic tz'och vin̈ chi', yovalil yed'nac schiq'uil noc' noc' vin̈, yic syac' vin̈ silab'oc yuj smul, yuj pax smul eb' quetchon̈ab' max yil yochi. 8 Palta a Yespíritu Dios tz'ac'an nachajel junxo tic cuuj: Yacb'an ayto yopisio jun b'ab'el cuarto chi', axo junxo cuarto scuchan Yicn̈ej Dios Yaji, macancani. 9 A juntzan̈ chi', ch'oxnab'il yaj d'ayon̈ d'a jun tiempoal tic. A eb' syal sb'a d'a Dios yed' juntzan̈ yofrenda yed' juntzan̈ silab' sn̈usji, max yal-laj yac'ji sat smul eb' d'a sc'ool yuuj. 10 Yujto a juntzan̈ tas sc'ulej eb' chi', an̈ej yuj tas sva eb' yed' tas syuq'uej eb' syala'. Syalanpax yuj chajtil tz'aj sacb'ican juntzan̈ tastac yuuj. A juntzan̈ checjinac sc'ulej eb' chi', yicn̈ej snivanil eb' yaji. Ayn̈ej yopisio juntzan̈ chi' yuj eb', masanto a Dios ix q'uexani.

11 Palta ulnacxoec' Cristo, yuj chi' A' ayoch co sat sacerdoteoc ticnaic. Te vach' juntzan̈ tas ix yac' d'ayon̈, yujto a junxo scajnub' Dios b'aj tz'ac'chaj servil, másxo te vach', malaj jab'oc spaltail. A jun chi', man̈ animaoc b'ojinac, yujto man̈oc d'a yolyib'an̈q'uinal tic ayeq'ui. 12 Ayic yochnac Cristo chi' d'a juneln̈ej d'a jun cuarto Yicn̈ej Dios Yaji, man̈oc schiq'uil noc' quelemtac chiva, ma noc' quelemtac vacax yac'nac silab'oc. A val schiq'uil yac'lab'ejnac, yuj chi' yac'nac ganar co colnab'il d'a juneln̈ej. 13 A schiq'uil noc' toro, schiq'uil noc' chiva yed' stan̈il noc' cob'estac vacax stz'ai, a stzicjib'at d'a yib'an̈ eb' anima man̈ vach'oc icha yalan ley, icha chi' tz'utaj eb', yic tz'ochxican eb' vach'il d'a yichan̈ ley chi', palta an̈ej d'a snivanil eb' ay yopisio jun chi'. 14 Tato icha chi' yopisio schiq'uil noc' noc' chi', ocxom val schiq'uil Cristo. A Espíritu ayec' d'a masanil tiempo. Yuuj yac'nac och sb'a Cristo silab'oc d'a Dios, icha junoc noc' noc' malaj jab'oc spaltail tz'ac'ji silab'il. Yuj chi' a schiq'uil chi' syal yic'anel d'a co pensar juntzan̈ chucal tz'ac'ancot chamel d'a quib'an̈. Axo ticnaic syal cac'an servil Dios pitzan.

15 Yuj chi', a Jesucristo tz'ac'an elc'och jun schab'il trato chi'. Ayic ix chami, ix yac'can lajvoc smul masanil eb' ayec' d'a yol sc'ab' jun b'ab'el trato chi'. Yuj chi' a on̈ avtab'il on̈ yuj Dios yicoc, syal quican jun b'aj yac'naccan sti', aton co q'uinal d'a juneln̈ej. 16 Yujto ayic ay junoc ch'an̈ testamento,9.15-16 yovalil scheclaji tato chamnacxo jun b'ojinac chi', yic syal yoch yopisio ch'an̈. 17 Yujto mantalaj yopisio ch'an̈ tato pitzanto vin̈ b'ojinac ch'an̈ chi'. Ato scham vin̈, tz'och yopisio ch'an̈. 18 Yuj chi' icha chi' yaj jun b'ab'el trato chi'. Ayic manto och yopisio, ay juntzan̈ chic' elnac. 19 Yujto a vin̈aj Moisés avtannac masanil juntzan̈ checnab'il yic ley yab' eb' co mam quicham. Slajvi chi', yic'ancot jun sc'ab' te' hisopo vin̈ b'ac'b'il d'a chacchac lana. Axo d'a scal schiq'uil noc' quelemtac vacax, noc' quelemtac chiva, calan yaj yed' a a', sb'at lab'ejem vin̈, stzicanb'at vin̈ d'a yib'an̈ ch'an̈ ley yed' d'a yib'an̈ eb' anima chi'. 20 Slajvi chi', yalan vin̈ d'a eb': A jun chic' tic, a tz'ac'anelc'och jun strato Dios syac' d'ayon̈,9.20 xchi. 21 An̈ejtona' stzicnacb'at juntzan̈ chic' chi' vin̈ d'a yib'an̈ scajnub' Dios yed' d'a juntzan̈ yamc'ab' ay yopisio ta'. 22 Syal ton calan icha syal ley chi', ijan val sacb'icanel masanil tastac yuj chic'. An̈ejtona' malaj junoc mach slajvican smul, tato malaj chic' tz'el yuj smul chi'.

Yac'nac sb'a Cristo silab'oc

23 Yovalil yac'nac juntzan̈ silab' chi' eb', yic sacb'ican juntzan̈ chi' masanil. Palta a juntzan̈ chi', yen̈uln̈ej juntzan̈ tas ay d'a satchaan̈ yaji. Axo juntzan̈xo ay d'a satchaan̈, yovalil sacb'icanel yuj junxo silab' más nivan yelc'ochi. 24 Yujto a Cristo, man̈ ochnacoclaj d'a jun stemplo Dios sb'onac eb' anima, yujto a jun chi', yen̈uln̈ej jun d'a val yel stemplo Dios yaji. A d'a satchaan̈, ata' ochnac. Axo ticnaic, ayec' d'a yichan̈ Dios, van stevi cuuj. 25 A vin̈ sat sacerdote, junjun ab'il tz'och vin̈ d'a yol jun lugar Yicn̈ej Dios Yaji, yic syac' juntzan̈ chic' vin̈ silab'oc. Palta man̈oclaj schiq'uil vin̈ syac'lab'ej. Palta axo Cristo man̈ tzijtumeloc ix chami ayic ix yac'an sb'a silab'il. 26 Q'uinaloc tato man̈ juneln̈ejoc ix yac' sb'a Cristo silab'oc, tecan tzijtumelxo ix chami yictax ix b'o jun yolyib'an̈q'uinal tic. Palta man̈ ichocta ix aji. Yujto a d'a jun slajvub' tiempoal tic, juneln̈ej ix uleq'ui. A val lac'an ix yac'och sb'a silab'il yic syiq'uel co mul. 27 Yovalil juneln̈ej ol cham eb' anima smasanil, slajvi chi' ol ch'olb'itaj tas yaj eb'. 28 An̈ejtona' Cristo, juneln̈ej ix milji silab'il, yuj chi' tzijtum on̈ ix ic'jiel co mul yuuj. Ayic ol jax d'a schaelal, man̈xo yujoc yic'anel co mul ol jaxoc, palta ol ja yac' co colnab'il a on̈ van co tan̈van sjax tic.

10

1 A juntzan̈ syal d'a ley Moisés, ichato yen̈uln̈ej yaj d'a juntzan̈ vach' tzac'anto janac. Man̈oc val tz'ic'anel co mul, yujto man̈oclaj jun ley chi' tz'ic'an sb'o spensar eb' anima sgana sc'och d'a Dios yuj juntzan̈ silab' tz'ac'ji chi' d'a junjun ab'il. 2 Q'uinaloc tato sb'o spensar eb' yuj jun ley chi', tecan ochnac vaan eb' yac'an juntzan̈ silab' chi'. Q'uinaloc tato yel sacb'icanel eb' d'a smul, ayic syac'an juntzan̈ silab' chi' eb', tecan maxtzac snacot smul eb' chi'. 3 Ocxo jun, yuj juntzan̈ silab' chi', snacot smul eb' d'a junjun ab'il. 4 Yujto max yal yic'anel co mul schiq'uil noc' vacax yed' noc' chiva.

5 Yuj chi', ayic ix ulec' Cristo d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ix yal d'a Dios:

Max a nib'ejlaj noc' noc' tz'ac'ji silab'il d'ayach, ma juntzan̈xo ofrenda. Palta ix ac' in nivanil.

6 Max a c'anlaj noc' noc' sn̈usjitz'a silab'il d'ayach, ma val silab' yic slajvicanel mul.

7 Yuj chi' sval d'ayach: Ach in Diosal, tic tzin javi yuj in b'oan icha tas a gana, ichataxon yaj stz'ib'chajcan vab'ixal, xin chi, xchi Cristo.

8 A d'a sb'ab'elal ix yal Cristo chi' to malaj sgana Dios d'a juntzan̈ silab' sn̈usjitz'a chi', juntzan̈ noc' noc' tz'ac'ji d'ay yuj smul eb' anima. Vach'chom syal d'a ley to yovalil tz'ac'ji juntzan̈ chi' d'a Dios, palta max tzalajlaj yed'oc. 9 Ix lajvi chi', ix yalanxi Cristo icha tic: Ach in Diosal, tic tzin javi yuj in b'oan icha tas a gana, xchi. Syalelc'ochi to ix ul yac' lajvoc yopisio juntzan̈ silab' chi'. Axo junxo silab' ix yac' sq'uexuloc. 10 Yuj chi' a Jesucristo chi', a val snivanil ix ul yac' silab'oc d'a juneln̈ej icha sgana Dios. Yuj jun silab' chi, lajvinacxoel co mul.

11 Masanil eb' sacerdote d'a scal eb' quetchon̈ab', lin̈anq'ue eb', ayn̈ejoch eb' d'a yopisio junjun c'u. Ichan̈ej chi' yac'an juntzan̈ silab' chi' eb', palta a juntzan̈ chi', max yal-laj yic'anel co mul. 12 Palta axo Jesucristo, junn̈ej silab' yac'nac yuj co mul d'a juneln̈ej. Ichato chi' b'ian, ix em c'ojan d'a svach' c'ab' Dios. 13 Ata' van stan̈vani masanto ol can eb' yajc'ool d'a yalan̈ yuj Dios. 14 Yujto juneln̈ej tz'acvinac on̈ el yuj jun silab' chi', yujto ix lajvicanel masanil co chucal yuuj. 15 Axo Yespíritu Dios syac' testigoal sb'a d'ayon̈ yuj juntzan̈ tic. Yujto icha tic yalnaccani:

16 A d'a yic ol lajvoc jun tiempoal chi', icha tic ol vutoc in trato yed' eb' yin̈tilal Israel d'a b'aq'uin̈: Ol vac'och juntzan̈ in checnab'il d'a spixan eb', ichato ol in tz'ib'ejcanoch d'a spensar eb', xchi Cajal d'a Slolonel chi'.

17 Syalanpaxcan icha tic:

Man̈xa b'aq'uin̈ ol in nacot smul eb' yed' schucal eb', xchi.

18 Yuj chi', ayic tz'ac'jican lajvoc co mul, man̈xo yovaliloc scac' junocxo silab' yuj co mul chi'.

Co nitzecoch co b'a d'a stz'ey Dios

19 Yuj chi', ex vuc'tac ex vanab', max on̈ xivlaj coch d'a yol jun lugar Yicn̈ej Dios Yaji, yujto yuj schiq'uil Jesucristo ayxo calan quic cochi. 20 Syal coch yuj jun ac' b'e yic q'uinal jacb'ilcan d'ayon̈, aton jun b'e sc'axpaj ec' d'a c'apac smacul yool. A jun c'apac chi', a snivanil Cristo syalelc'och c'apac. 21 A on̈ yuninal on̈xo Dios tic, ay jun co sacerdote te nivan yelc'ochi. 22 Yuj chi', yovalil sco nitzoch co b'a d'a Dios yed' smasanil co c'ool. Man̈xalaj co chab'c'olal d'ay, yujto sacxo yaj co pixan yuuj, yuj chi' man̈xalaj co chucal scab'i, axo co nivanil, b'icb'ilxoel d'a jun a a' yaaxn̈ej.

23 Tec'an val scutej co b'a cac'anoch Dios yipoc co c'ool. Man̈ caq'uec chab'ax co c'ool, yujto a Dios chi' ol yaq'uelc'och jun tas yalnaccan d'ayon̈. 24 Yovalil sco na'a tas scutej co cuchb'an co b'a, scac'lan quip co xajanan co b'a yed' co c'ulan tas vach'. 25 Mocab' cactejec co molb'an co b'a icha syutej sb'a juntzan̈xo eb'. Yovalil squeclaj co na'a. Scac' val quip, yujto vanxo quilan juntzan̈ yechel sch'oxani to van sja sc'ual sjaub'al Cajal Jesús.

26 A ticnaic, cojtacxo jun ab'ix te yel. Yuj chi' tato an̈eja' cac'anoch co pensar co c'ulan chucal, man̈xalaj junocxo silab' syal yic'anel co mul. 27 Tato icha chi', axon̈ej jun nivan yaelal sco tan̈vej yed' jun c'ac' sq'ue n̈iln̈on yoc, aton jun tzon̈ te xiv yuuj. Yuj jun c'ac' chi', ol lajvoquel eb' ayoch ajc'olal d'a Dios.

28 Tato ay eb' spitej sb'a d'a ley Moisés, tz'ac'jioch eb' d'a yol sc'ab' chamel tato ay chavan̈oc ma oxvan̈oc testigo tz'ilani. Malaj junoc mach syal yoc' sc'ool d'a eb'. 29 Axo ticnaic, tato ay on̈ mach on̈ sco patiquejcanel Yuninal Dios, mato malaj yelc'och schiq'uil d'ayon̈, ma scac' sq'uixvelal Yespíritu Dios, aton jun tz'ac'an svach'c'olal Dios d'ayon̈, tato icha chi', yelxom val ec'to yaelal smoj ol co cha d'a yichan̈ eb' ix paticanel ley Moisés chi'. Yujto a schiq'uil Cristo chi', a ac'jinac elc'och strato Dios d'ayon̈. Yuuj ix lajvicanel co mul. 30 Cojtac to icha tic yaj yalancan Dios Cajal: A in ton tic ay valan vic vac'an syaelal eb'. A in ol vac' spac d'a eb', xchi. Syalanpax icha tic: A in tic, Yajal in, ol in ch'olb'itej tas yaj eb' in chon̈ab', xchi. 31 Te xivc'olalxo scot yoval sc'ool Dios pitzan d'a quib'an̈. 32 Palta naeccot d'a yic yalan̈ ayic ix b'ab'laj och saquilq'uinal d'ayex, tec'tec' ix eyutej e b'a. Ayic ix eyab'an syail, ix eyac' val eyip. 33 Yujto ayex ix ex b'uchji. Ay ex pax ix ac'jioch yaelal d'a eyib'an̈ d'a yichan̈ chon̈ab'. Ay ex pax ya ix eyab'i ayic ix eyilani to ay eb' ix yab' syail. Ix eyab' pax syail yed' eb' chi'. 34 Ix oc' e c'ool yuj eb' ix och d'a preso. Ayic ix laj ic'jiec' juntzan̈ tas d'ayex, ix eyac' techajoc. Ix ex te tzalaji yujto eyojtac to ay junxo eyic d'a satchaan̈ más te vach'. A jun chi' ayn̈ejec' d'a juneln̈ej. 35 Yuj chi' man̈ eyactejcan e tec'anil chi'. Yujto yuuj ol e cha jun spac te nivan. 36 Yovalil nivan tzeyutej e c'ool, yic ol yal e c'ulan masanil tas sgana Dios, ol e chaan jun tas b'aj yac'naccan sti' to ol yac' d'ayon̈. 37 Yujto icha tic syal Dios d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani:

Jab'xon̈ej val, axo sjavi jun yovalil ol javoc, man̈ ol ec'laj tiempo sjavi.

38 A eb' tzin ac'anoch d'a sc'ool, ay sq'uinal eb' d'a juneln̈ej, palta tato smeltzaj eb' d'a spatic, man̈xo ol in tzalajlaj yed' eb', xchi Dios.

39 Palta a on̈ tic, man̈ on̈ lajanoclaj icha juntzan̈xo eb' smeltzaj d'a spatic yic satcanel eb' d'a juneln̈ej, palta lajan on̈ icha eb' ol ic'an scolnab'il d'a juneln̈ej yujto syac'och Dios eb' d'a sc'ool.

11

A eb' ac'annac och Dios d'a sc'ool

1 Ayic scac'anoch Dios d'a co c'ool, syalelc'ochi to scac' val och yipoc co c'ool to ol co cha tas van co tan̈vani. Yuj b'aj scac'och d'a co c'ool chi' cojtac sic'lab'il to a juntzan̈ tas manto quila', ay val eq'ui. 2 A eb' co mam quicham, ochnac eb' vach'il d'a yichan̈ Dios, yujto yac'nac och Dios chi' eb' d'a sc'ool.

3 Yujto scac'och Dios d'a co c'ool, yuj chi' cojtac to ton̈ej lolonnac ayic sb'oannac jun yolyib'an̈q'uinal tic. A juntzan̈ tas squil ticnaic, malaj tas yac'lab'ejnac ayic sb'oannac.

4 A vin̈aj Abel, yac'nac val och Dios vin̈ d'a sc'ool, yuj chi' a silab' vin̈ yac'nac d'a Dios chi', más vach' d'a yichan̈ yic vin̈aj Caín. Yuj chi' aljinac vin̈ vach'il yuj Dios chi', yuj chi' chajinac jun silab' chi' yuuj. Vach'chom chamnacxo vin̈, palta an̈eja' ichato tzato yal vin̈ d'ayon̈, yujto yac'nac val och Dios vin̈ d'a sc'ool.

5 A vin̈aj Enoc, yac'nac och Dios vin̈ d'a sc'ool. Yuj chi' pitzanto vin̈ yic'jinacb'at vin̈ yuj Dios d'a satchaan̈. Man̈xa b'aj ilchajnac vin̈ yuj eb' anima. Syal yuj vin̈ d'a Slolonel Dios to ayic manto ic'jib'at vin̈, tzalajnac Dios chi' yed' vin̈. 6 Palta tato max cac'och Dios d'a co c'ool, toxon man̈ jab'oc stzalaj qued'oc. Yujto a mach sc'och d'a Dios, yovalil syac'och d'a sc'ool to ay Dios chi'. Syac'anpaxoch d'a sc'ool to a tz'ac'an spac d'a eb' syac' yip sc'och d'ay.

7 A vin̈aj Noé, yac'nac val och Dios vin̈ d'a sc'ool. Yuj chi' ayic yalannac Dios d'a vin̈ to van sja jun tas te ay smay manta b'aj tzuji, sc'anab'ajejnac vin̈ sb'oan jun nivan barco b'aj scol sb'a yed' eb' ay d'a yol spat. Yuj b'aj sc'anab'ajejnac vin̈ chi', ochcan chamel d'a yib'an̈ masanil eb' man̈ c'anab'ajannacoc. An̈ejtona' yalnac Dios to vach' vin̈ d'a yichan̈, yujn̈ej to yac'nac och Dios chi' vin̈ d'a sc'ool.

8 A vin̈aj Abraham, yac'nac val och Dios vin̈ d'a sc'ool. Yuj chi' ayic yavtajnac vin̈ yuuj, sc'anab'ajejnac vin̈ sb'at d'a jun lugar yalnaccani to ol yac' d'a vin̈. Vach'chom manto yojtacoc vin̈ b'aj sb'ati, palta yactejnaccan sluum vin̈, sb'atnac vin̈. 9 Yujto yac'nac och vin̈ d'a sc'ool, yuj chi' ec'lejnac cajan vin̈ d'a jun lugar yalnaccan Dios to ol yac' d'ay. A c'apac mantiado sb'onacq'ue vin̈ spatoc. An̈ejtona' icha chi' yutejnac sb'a vin̈aj Isaac yed' vin̈aj Jacob, yujto ay yalan yic eb' vin̈ schaan jun yalnac Dios chi' to ol scha eb'. 10 A vin̈aj Abraham chi', stan̈vejnac vin̈ sjavi jun chon̈ab' ayem yipumal yich, aton jun chon̈ab' a Dios naannac tas tz'aj sb'oi, an̈eja' b'oannac paxi.

11 A ix Sara, yac'nac val och Dios ix d'a sc'ool. Yuj chi' vach'chom man̈ unevumixoc ix, palta ac'jinacto yip ix yic yaljinac jun yune' ix d'a yolxo schichimal. Ay jun yune' ix aljinac, yujto yac'nac och ix d'a sc'ool to a jun yac'nac sti' d'a ix, tz'eln̈ejc'och tas syala'. 12 Yuj chi', vach'chom ichamxo vin̈aj Abraham chi', vach'chom junn̈ej pax vin̈, palta tzijtum ix aj eb' yin̈tilal vin̈ spitzvieli. Lajan sb'isul eb' icha q'uen c'anal d'a satchaan̈. Lajan pax sb'isul eb' icha q'uen yarenail sti' a' mar man̈xo b'ischajb'enoc.

13 A junjun eb' sval yab'ixal tic, manto schalaj juntzan̈ yalnac Dios to syac' d'a eb' ayic schamnac eb'. Palta yac'nac val och Dios eb' d'a sc'ool, yuj chi' ichato najat yilnacb'at juntzan̈ chi' eb', yac'annac och spensar eb' d'ay. Icha chi' ajnac yac'an testigoal sb'a eb' to a jun yolyib'an̈q'uinal tic, man̈ schon̈ab'oc eb', palta paxyalvumn̈ej eb'. 14 A eb' icha chi' yutejnac sb'a, sch'oxnac val eb' sic'lab'il to a d'a junxo chon̈ab' ayoch spensar eb'. 15 Q'uinaloc tato an̈ej d'a jun schon̈ab' eb' yactejnaccan chi' yac'nac och spensar, tecan meltzajnacxi eb' ta'. 16 Palta a val d'a junxo chon̈ab' más vach' b'aj yac'nac och spensar eb', aton jun chon̈ab' ay d'a satchaan̈. Yuj chi' max q'uixvilaj Dios ayic tz'alji to a sDiosal eb', yujto vach'xo yaj jun chon̈ab' ol yac' yiquej eb' chi'.

17 A vin̈aj Abraham chi', yac'nac val och Dios vin̈ d'a sc'ool. Yuj chi' ayic yac'jinac proval vin̈ yuuj, yic'nacb'at vin̈aj Isaac vin̈, yujto ijanoch yac'an vin̈ silab'oc yalani. Vach'chom yac'nac sti' Dios yuj vin̈aj Isaac chi', palta yac'nac elta jun pitan̈ yuninal vin̈ chi' silab'oc. 18 Yalnac Dios d'a vin̈aj Abraham chi' icha tic: A d'a vin̈aj Isaac ol pitzvoccanel in̈tilal, xchi. Icha chi' yutejnac yac'ancan sti' d'a vin̈. 19 Icha chi' yutejnac vin̈aj Abraham chi', yujto nachajnac el yuj vin̈ to ay spoder Dios yac'an pitzvocxi eb' chamnac. Yuj chi', syal calani ichato pitzvinacxi vin̈aj Isaac chi', yac'jinacxi vin̈ d'a vin̈aj Abraham chi'.

20 A vin̈aj Isaac chi', yac'nac val och Dios vin̈ d'a sc'ool, yuj chi' ayocto yalannaccan vin̈ yuj juntzan̈ tas vach' ol scha vin̈aj Jacob yed' vin̈aj Esaú. 21 Axo vin̈aj Jacob chi', yac'nac val och Dios vin̈ d'a sc'ool. Yuj chi' ayic vanxo scham vin̈ yalannaccan vin̈ yuj juntzan̈ tas vach' ol scha eb' yuninal vin̈aj José schavan̈il. Yac'nacto em sb'a vin̈ d'a Dios ayic yemnac n̈ojan vin̈ d'a yib'an̈ te' sc'ococh. 22 Axo vin̈aj José chi', yac'nac val och Dios vin̈ d'a sc'ool, yuj chi' ayic vanxo scham vin̈, yalannaccan vin̈ to ol el eb' israel d'a yol yic Egipto. Yalannacpaxcan vin̈, yuj tas ol yutoc sb'aquil vin̈ eb'.

23 A smam snun vin̈aj Moisés, yac'nac val och Dios eb' d'a sc'ool, yuj chi' ayic yaljinac vin̈, oxe' ujal sc'ub'ejnac el vin̈ eb', yujto yilnac eb' to te vach' yilji vin̈. Man̈ xivnacoclaj eb' d'a sley vin̈ rey tz'alani to smiljicham eb' unin tzato alji. 24 Axo vin̈aj Moisés chi', yac'nac val och Dios vin̈ d'a sc'ool. Yuj chi' ayic yelnac q'uinal d'a sat vin̈, man̈xa sgana vin̈ tz'alji to a ix yisil vin̈ sreyal Egipto ay yune' vin̈. 25 Man̈ yalnacoclaj sc'ool vin̈ yac'an sgana yed' juntzan̈ chucal, yujto yojtac vin̈ to eq'uelb'an̈ej tz'ec' juntzan̈ chi'. Yuj chi' sna vin̈ to más vach' syab' syail vin̈ yed' eb' schon̈ab' Dios. 26 Snaannac pax vin̈ to más vach' syab' syail vin̈ sb'uchji yuj Cristo. Masanil juntzan̈ sb'eyumal Egipto chi', malaj yelc'och d'a vin̈, yujto yac'nac och spensar vin̈ d'a jun ol yac' Dios d'ay. 27 Yac'nac val och vin̈ d'a sc'ool, yuj chi' elnac vin̈ d'a yol yic Egipto chi'. Man̈ xivnacoclaj vin̈ d'a yoval sc'ool vin̈ rey chi'. Tec'tec' val yutejnac spensar vin̈, ichato ochnac q'uelan vin̈ d'a jun man̈ chequeloc, aton Dios.

28 A vin̈aj Moisés chi', yac'nacoch Dios vin̈ d'a sc'ool, yuj chi' sc'anab'ajejnac vin̈ yic'anel yich jun q'uin̈ yic snajicoti tas aj yelnaccot eb' israel d'a Egipto. Yalannac vin̈ d'a eb' yetisraelal to slaj stzicoch chic' eb' d'a spuertail spat, yic max cham sb'ab'el unin eb' yuj jun ángel ay yopisio smilancham anima. 29 A eb' israel chi', yac'nac och eb' d'a sc'ool, yuj chi' ec'nac eb' d'a snan̈al a' Chacchac Mar, icha quec' b'aj taquin̈ b'e. Axo pax eb' aj Egipto jun, scomon ac'lejnac proval eb' yeq'ui, palta masanil eb' jic'vinaccham yuj a'.

30 A eb' co mam quicham, yac'nac val och Dios eb' d'a sc'ool, yuj chi' ayic slajvinac yuquil c'ual yec' oyoyoc eb' d'a spatic chon̈ab' Jericó, laj emnac lan̈aljoc yipumal yich smuroal jun chon̈ab' chi'. 31 A ix Rahab, vach'chom ajmul ix ix, palta yac'nacoch Dios ix d'a sc'ool. Maj chamlaj ix yed' eb' spitejnac sb'a d'a Dios, yujto vach' yutejnac sb'a ix schaan eb' israel ec' iljinac chajtil yaj jun chon̈ab' chi'.

32 Tzijtumto tas syal valanb'at d'ayex, palta man̈xalaj tiempo sval yab'ixal vin̈aj Gedeón, vin̈aj Barac, vin̈aj Sansón, vin̈aj Jefté, vin̈aj David, vin̈aj Samuel yed' eb' vin̈ schecab' Dios. 33 A eb' chi', yac'nac val och Dios eb' d'a sc'ool, yuj chi' ay eb' ac'annac ganar juntzan̈ nación ayic yac'annac oval eb' yed'oc. Ay eb' tojol yutejnac yac'an yajalil. Ay eb' chaannac tas alb'ilcan yuj Dios. Ay eb' macchannac sti' noc' choj. 34 Ay eb' ac'jinac tup juntzan̈ c'ac' te ov. Ay pax eb' colchajnaqueli ayic ijan smiljinaccham eb' d'a q'uen espada. A eb' malaj yip, ac'jinac yip eb', tec'an yutejnac sb'a eb' d'a oval, yuj chi' elnac lemnaj eb' soldado ch'oc chon̈ab'il d'a eb'. 35 Ay eb' ix ix pitzvinacxi eb' schamnac, schaanacxi eb' yune' eb' ix chi'.

Palta ay pax juntzan̈xo eb' chamnac yuj juntzan̈ yaelal ac'jinac och d'a yib'an̈. Man̈ yalnacoc sc'ol eb' yac'ji el d'a libre, yic vach' ol yac' ganar eb' spitzvixi, ol schaan junxo sq'uinal eb' más vach'. 36 Ay juntzan̈xo eb' yab'nac syail sb'uchji, smac'ji. Laj tzec'chajnac eb' d'a q'uen cadena, ochnac pax eb' d'a preso. 37 Ay eb' juljinaccham d'a q'uen q'ueen. Ay eb' jochjinac d'in̈chaj snan̈al d'a q'uen sierra. Ay eb' ac'jinac och yaelal d'a yib'an̈. Ay pax eb' miljinaccham d'a q'uen espada. Ay eb' ichn̈ej ta' b'eynac eq'ui, an̈ej stz'umal noc' calnel, noc' chiva ochnac spichuloc eb'. Te meb'a' eb'. Tzijtum val yaelal yab'nac eb'. Ac'jinac och syaelal eb'. 38 Man̈ smojoc eb' ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic yec' juntzan̈ anima vach' tic d'a scal. A eb' chi', ichn̈ejta' ec'nac eb' d'a tz'inan luum yed' d'a tzalquixtac. Ec'nac cajan eb' d'a yoltac q'uen n̈aq'ueen yed' d'a yoltac olan. 39 Masanil eb' chi', vach' eb' d'a yichan̈ Dios, yujto yac'nac och Dios chi' eb' d'a sc'ool. Vach'chom icha chi' eb', palta man̈ schanacoc jun b'aj yac'naccan sti' Dios to ol yac' d'a eb'. 40 Yujto ay jun tas ec'b'al svach'il nab'ilxo yuj Dios d'ayon̈, yuj chi' majto yic'laj sb'a tas nab'il yuuj d'a yib'an̈ eb' chi', masanto ol on̈ smolb'ej yed' eb' chi', ichato chi' ol yic'an sb'a.

12

Caq'uecoch co pensar d'a Jesús

1 Tzijtum eb' ch'oxannac eli to yac'nac val och Dios eb' d'a sc'ool. A ticnaic, ichato oyanoch eb' d'a co patic quichan̈. A on̈xo tic van cac'an quip icha eb' tz'ac'an carrera. Yuj chi' yovalil squiq'uel juntzan̈ icha icatz ayoch d'a quib'an̈. An̈ejtona' yovalil scactejcan juntzan̈ chucal ichato b'ac'anoch d'ayon̈. Yovalil tec'an scutej co b'a cac'an quip icha eb' tz'ac'an carrera chi'. 2 Caq'uec val och co c'ol d'a Jesús, aton tz'ac'an cac'och Dios d'a co c'ool, scolvajn̈ej qued'oc masanto tzon̈ tec'c'aji. Yab'nac val syail d'a te' culus. Malaj ix aj snaani vach'chom q'uixvelal ix utaji ayic ix chami, yujto yojtac to ayic slajvi yab'an syail chi', tzalajc'olal yico'. Ix c'och c'ojan d'a svach' c'ab' Dios.

3 Yuj chi', tze na val cot sb'eyb'al Jesús chajtil yutejnac yac'an techaj syaelal yuj eb' chuc. Tato icha chi', man̈ ol ex tzactzajoc, man̈ ol somchaj pax el-laj e pensar. 4 A ex tic, vach'chom tze chaquel juntzan̈ chucal, palta manto ac'joc ochlaj chamel d'a eyib'an̈ icha ajnac Jesús chi'. 5 Tecan ix sat d'a e c'ool tas yalnaccan Dios d'ayon̈, ayic ix yecan co na to yuninal on̈xo. Syalcan d'a Slolonel Dios icha tic:

Ach vuninal, man̈ a patiquejel scachnab'il Dios, mocab' cot oval ayic syac'anoch a yaelal.

6 Yujto a eb' xajanab'il yuuj, aton eb' chi' scacha', syac'anoch syaelal masanil eb' schaoch yuninaloc, xchicani.

7 Yovalil scac' techaj juntzan̈ yaelal syal tic. Icha tz'utaj junoc uninab'il yuj smam, icha chi' tzon̈ yutej Dios, yujto yuninal on̈. ¿Tom ay junoc uninab'il max mac'ji yuj smam? 8 Q'uinaloc max yac'och co yaelal icha tz'utaj eb' uninab'il, man̈ on̈ yuninaloclaj syal chi', mitz' uninn̈ej caj d'ay. 9 Naec val jun tic: Ayic yunetac on̈to, tzon̈ mac'ji yuj co mam co nun, yuj chi' sco c'anab'ajej eb', ocxom ticnaic, ¿tom man̈ ol co c'anab'ajej Dios yuj co yaelal syac'a', yic sco cha co q'uinal d'a juneln̈ej? 10 A eb' co mam ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, syac'och co yaelal eb' janic'oc tiempo, icha sgana eb'. Palta axo Dios, syac'och co yaelal yic vach' tzon̈ aji, yic vach' tojol tz'aj co pensar icha spensar. 11 Yel toni, ayic syac'anoch co yaelal Dios, malaj juneloc tzon̈ tzalaj d'a elan̈chamel. Palta tato sco cha cab'i, c'ojanc'olal stojolb'i co b'eyb'al yuuj, sja co junc'olal.

Ay smay co paticanel Dios

12 A ex mach ex schab'ax e c'ool, ichato malaj yip e c'ab', ma ichato sicb'inac el e yoc. Aq'uec val eyip, yic vach' ol ex tec'c'ajoc. 13 Tze b'eyb'alan tojol b'eyb'al, yic a ex ichato coxo ex, ol vach' b'o e pensar, man̈ ol ex vach' juvoc el-laj.

14 Tzeyac'an val e yip, yic junc'olal tzex aj yed' eb' anima smasanil. Tzeyac'an val eyip e b'eyb'alan vach'il, yujto a eb' chuc sb'eyb'al man̈ ol yil-laj co Mam Dios eb'. 15 Tzeyil val e b'a, yic malaj junoc ex tze patiquejel Dios jun tz'ac'an svach'c'olal d'ayon̈, yujto talaj spitzvi junoc chucal d'a e cal icha sq'uib' junoc an̈c'ultac stacjiel tas vach' yuuj. Tato icha chi' ay talaj nan̈aloc ex tzex juviel yuuj. 16 Malajocab' junoc ex tzex em d'a ajmulal. Malajocab' junoc ex tze patiquejel juntzan̈ yic Dios syac' d'ayex icha yutejnac sb'a vin̈aj Esaú. A vin̈ chi', b'ab'el unin vin̈, yuj chi' a vin̈ ay yalan yic schaancan juntzan̈ tas d'a smam. Palta yed' jun uc'ab' vael schon̈nac el jun b'aj ay yalan yic vin̈ chi'. 17 Cojtac, ayic slajvinac chi', snib'ejnacto vin̈ ac'ji yic yuj smam chi', palta majxo ac'jilaj d'a vin̈. Vach'chom te oc'nacto vin̈, palta majxo yal-laj sq'uexanxi tas yalnac smam vin̈ chi'.

18 A on̈ tic, man̈ lajanoc scutej co b'a icha eb' quetchon̈ab' Israel d'a peca'. Yujto a eb' chi', xid'naquec' eb' d'a jun vitz b'aj chequel to ay jun c'ac' sq'ue n̈iln̈onoc, aton vitzal Sinaí. Ata', te q'uic'q'uinal, max yal-laj quilani. Ec'nac pax jun chacxuxum ic' ta'. 19 Yab'nac eb' yoc' jun trompeta. Yab'annac eb' yoch sjaj Dios sloloni. A eb' ab'an slolon chi', tevi val eb' d'a vin̈aj Moisés, yic maxtzac lolon Dios chi' d'a eb'. 20 Icha chi' yutejnac sb'a eb', yujto maj techaj yuj eb' yab'an jun schecnab'il syal icha tic: Tato ay junoc mach sja d'a jun vitz tic, vach'chom junoc noc' noc', yovalil ol juljoccham d'a q'uen q'ueen, xchi. 21 Te xivnac eb' yilan juntzan̈ chi'. A vin̈aj Moisés pax chi', yalnac vin̈ icha tic: Tzin ib'xi val yuj xivelal, xchi vin̈.

22 Palta a on̈xo tic, man̈oc talaj ayb'at co pensar. Yujto a d'a jun tzalan scuch Sion yed' d'a jun chon̈ab' yic Dios pitzan, ata' ayb'at co pensar. A jun chon̈ab' chi', aton jun Jerusalén ay d'a satchaan̈, jun b'aj man̈xo b'ischajb'enoc eb' ángel. 23 A eb' yuninalxo Dios qued'oc, eb' tz'ib'ab'ilxo sb'i d'a satchaan̈, smolb'ej sb'a eb' d'a tzalajc'olal. Ayoch co pensar d'a Dios, aton Sjuezal masanil anima. Ay pax b'at co pensar b'aj ay spixan eb' vach' sb'eyb'al, aton eb' tz'acanxo yuj Dios. 24 Aypaxoch co pensar d'a Jesús, jun tz'ac'anelc'och jun schab'il strato Dios. Ay pax och co pensar d'a schiq'uil. A schiq'uil chi' tz'ic'anel co mul, ichato stzicjiec' d'a quib'an̈. A schiq'uil chi', ichato tzon̈ sc'an nivanc'olal d'a Dios, man̈ lajanoc yed' schiq'uil vin̈aj Abel, yujto a yic vin̈ chi', sc'annac ec' spac.

25 Yuj chi' yovalil squil val co b'a, yic vach' max co patiquejel Dios chi' yujto a' van slolon d'ayon̈. A eb' paticannaquel d'a peca', ayic scachjinac eb' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, man̈xo yalnacoclaj yel eb' d'a syaelal. Ocon̈xom a on̈ tic, ¿tom ol yal co colan co b'a, tato sco patiquejel jun tz'alancot d'ayon̈ d'a satchaan̈? 26 Ayic slolonnac d'a peca' chi', ib'xinac val lum luum tic. Palta a ticnaic syala': A d'a junelxo, man̈ocn̈ej lum luum tic ol vac' ib'xoc, ol vac'pax ib'xoc satchaan̈, xchi. 27 A jun lolonel “d'a junelxo” syal chi', syalelc'ochi to masanil tas b'ob'il yuuj, ol stzicub'tan̈ej ol sataneli. Axo juntzan̈ max ib'xilaj ol can d'a masanil tiempo. 28 A jun maj ib'xoclaj chi', aton jun lugar ol yac' Dios d'ayon̈ b'aj ayoch yajalil. Caq'uec yuj diosal d'ay yuj jun tic. Caq'uec em co b'a d'ay d'a smasanil co c'ool icha sgana. Con̈ xivec d'ay. 29 Yujto a co Diosal, lajan icha c'ac' slajviel masanil tas yuuj.

13

A tas scutej co b'eyb'al

1 Man̈ cactejec co xajanan co b'a, yujto junxon̈ej co Mam. 2 Mocab' puraloc scac' sposado eb' tz'ec' d'ayon̈, yujto man̈ cojtacoc mach eb'. Ay eb' ac'jinac sposado eb' ángel, palta maj nachajel yuj eb' tato ángel eb' b'aj vach' yutejnac sb'a eb' chi'.

3 Co naeccot eb' ayoch d'a preso, ichato preso caj yed' eb'. Co naeccot eb' ayoch d'a syaelal, ichato a on̈ jun scab' syail yed' eb'.

4 Ayic squic'lan co b'a yed' quetb'eyum, ayocab' yelc'och jun ic'lajb'ail chi' d'ayon̈. Yovalil an̈ej d'a quetb'eyum junjun on̈ scac'och co pensar. Yujto a Dios ol ch'olb'itan eb' tz'em d'a ajmulal, ol ac'jocb'at d'a yib'an̈ eb'.

5 Man̈ocn̈ej q'uen tumin scac'och co pensar co sayani. Con̈ tzalajec yed' jab'oc tas ay d'ayon̈, yujto syal Dios: Malaj b'aq'uin̈ ol ex vactejcani, malaj b'aq'uin̈ ol ex vactejcan e ch'ocoj, xchi. 6 Yuj chi' d'a smasanil co c'ool scal icha tic:

A Cajalil scolvaj qued'oc. Man̈ ol on̈ xivlaj yuj tas ol on̈ yutoc eb' anima, xco chi.

7 Tze nacot eb' e tan̈vumal, aton eb' alannac el slolonel Dios d'ayex. Tze nacoti tas ajnac eb' yuj svach' b'eyb'al. Icha yutejnac eb' yac'anoch Dios d'a sc'ool, icha pax chi' tzeyutej e b'a a ex tic.

8 A Jesucristo, icha yaj d'a peca', icha chi' yaj ticnaic, an̈eja' icha chi' ol aj d'a masanil tiempo. 9 Man̈ eyac' ixtaxel e pensar yuj juntzan̈xo ch'oc c'ayb'ub'al tz'alji. Vach' tato tz'ac'ji stec'anil co pensar yuj svach'c'olal Dios syac' d'ayon̈. Xal juntzan̈ comon checnab'il tz'alan yuj tas sco va'a, max tec'c'ajlaj co pensar yuuj. Yujto a juntzan̈ checnab'il chi', malaj jab'oc yopisio sb'oan spensar eb' sb'eyb'alani.

10 A on̈ tic, ay jun co silab' ch'oc yeli. Axo eb' sacerdote d'a scal eb' quetisraelal tz'ac'an servil Dios d'a yol stemplo, malaj yalan yic eb' schi'an jun silab' tic. 11 Yujto a vin̈ sat sacerdote chi', syic'b'at schiq'uil juntzan̈ noc' noc' vin̈ d'a jun cuarto Yicn̈ej Dios Yaji, yuj yic'anel mul. Axo snivanil juntzan̈ noc' noc' chi', max chijilaj, palta to sn̈usjitz'a d'a stiel chon̈ab'. 12 Icha chi' ix aj yab'an syail Jesús, a d'a stiel chon̈ab' ix chami, yic vach' a schiq'uil tz'ic'anel co chucal. 13 Yuj chi', coyec yed' Jesús b'aj ix ic'jiel d'a ti' chon̈ab' chi', syalelc'ochi to lajan tz'aj co paticajel yed'oc. 14 Yujto a jun yolyib'an̈q'uinal tic, man̈ co chon̈ab'oc d'a juneln̈ej, palta ay jun co chon̈ab' toto ol javoc, aton jun chi' van co tan̈vani. 15 Yuj chi', yovalil scaln̈ej vach' lolonel d'a Dios yuj Jesucristo. A juntzan̈ vach' lolonel scal tic d'a Dios, aton co silab' yaji. 16 Mocab' sat d'a co c'ool co c'ulan juntzan̈ tas vach', tzon̈ colvajpax d'a eb' quetanimail. Yujto an̈eja' co silab' yaj pax juntzan̈ tic d'a Dios, stzalaj val yed'oc.

17 Tze c'anab'ajej tas syal eb' e tan̈vumal. Aq'uec och e b'a d'a yol sc'ab' eb', yujto a eb' van ex yilani. Yojtac eb' to ol yac' entregar scuenta eb' eyuuj d'a Dios. Vach' tzeyutej e b'a, yic stzalaj eb' yilan jun munlajel chi', yic max cus eb'. Tato tzeyac' cus eb', man̈ vach'oc eyico'.

18 Lesalvan̈ec cuuj, cojtac to malaj tas syal yalji d'a co patic, yujto co gana vach'n̈ej scutej co b'eyb'al d'a masanil tasi. 19 Tzin c'an val d'ayex, yic tzex lesalvi val vuuj, yic ol yal in c'och d'ayex junelxo d'a elan̈chamel.

Tz'ac'jib'at stzatzil sc'ool eb'

20 A Dios tz'ac'an junc'olal, aton jun ac'jinac pitzvocxi Cajal Jesucristo d'a scal eb' chamnac. A Jesucristo, icha yaj vin̈ Tan̈vum Calnel, icha chi' yaj d'ayon̈, te nivan yelc'ochi. Yuj schiq'uil ix elc'och jun strato Dios yac'nac d'ayon̈ d'a juneln̈ej. 21 In gana to sb'o val e pensar yuj Dios, yic vach'n̈ej tzex aji, tze c'ulan icha sgana. In gana paxi to vach' tzon̈ aj d'a sat yuj Jesucristo, yic stzalaj qued'oc. Nivanocab' yelc'och Cristo d'a masanil tiempo. Amén.

22 Ex vuc'tac ex vanab', tzin c'an val d'ayex to nivan tzeyutej e c'ool d'a juntzan̈ lolonel svalb'at tic, yic svecan e na'a, vach'chom quenn̈ej svalb'at d'ayex d'a jun carta tic. 23 Svalb'at eyab'i to ix el vin̈ cuc'tac Timoteo d'a libre. Tato ol ja vin̈ d'a tic d'a elan̈chamel, ol b'at vin̈ vuc'levoc ayic ol in b'at ex vila'.

24 Svac'b'at stzatzil sc'ool eb' e tan̈vumal ta'. Svac'anpaxb'at stzatzil e c'ool e masanil ex yic exxo Dios ved'oc. Yed' pax eb' cuc'tac aj Italia, syac' pax b'at stzatzil e c'ool eb'.

25 Aocab' Dios syac' svach'c'olal d'ayex e masanil.

7.1 7:1 Tz'ilchaj pax yab'ixal vin̈aj Melquisedec tic d'a Génesis 14.18-20.

9.15-16 9:16 A d'a sti' eb' griego, a jun “trato” syalpaxelc'ochi “testamento”. A jun testamento chi', a junoc uum sb'ocan junoc anima ayic manto chamoc. Syalcan d'a jun uum chi' mach b'aj scan sluum, spat, noc' snoc' ma junocxo tas ay d'a jun anima sb'oancan jun uum chi'.

9.20 9:20 Ayic ix tz'ib'chaj ch'an̈ Antiguo Testamento, b'eyb'ab'il yuj eb' anima to smilcham junoc noc' noc' eb' yuj sch'oxanel eb' to yovalil ol elc'och strato eb' chi'.

SANTIAGO

1

2

3

4

5

A Ch'an̈ Scarta Vin̈aj

SANTIAGO

Santiago sb'i jun carta tic, aton jun scarta vin̈aj Santiago stz'ib'ejnacb'at d'a masanil eb' creyente d'a junjun lugar. Syalb'at vin̈ yuj juntzan̈ b'eyb'al smoj sb'eyb'alaji. Man̈ jantacoc juntzan̈ ch'oxnab'il syal vin̈, yic vach' scutej co b'eyb'al d'a yic Dios. A jun carta tic, syala' to yovalil a tas vach' sco b'eyb'alej, scac'anpaxoch Dios d'a co c'ool, ichaton chi' scheclajeli to yel yuninal on̈xo Dios.

A vin̈aj Santiago chi', syac' val yip vin̈ yalani yic sco b'eyb'alej jelanil syac' Dios, yic tzon̈ scolo' ayic sjavi junoc proval d'a quib'an̈, sjelanb'i co pensar yuuj tato scac'och d'a co c'ool co b'eyb'alani.

1

Tz'el yich scarta vin̈aj Santiago

1 A in Santiago in tic, svac' servil Dios yed' Cajal Jesucristo. Svac'b'at stzatzil e c'ool ex lajchav macan̈ vetisraelal sacleminac yajb'at d'a junjun chon̈ab'.

Jun jelanil syac' Dios

2-3 Ex vuc'tac ex vanab', cojtac ayic sjavi yaln̈ej tas provalil d'a quib'an̈, tato max chab'ax co c'ool yuuj, tzon̈ te tec'c'aji. Yuj chi' con̈ tzalajec ayic sjavi juntzan̈ chi' d'a quib'an̈. 4 Yuj chi', tec'tec' scutejec cac'anoch Dios d'a co c'ool, yic ol vach' b'o co pensar. Tato icha chi', vach' on̈ d'a sat Dios. Malaj pax jab'oc b'aj scac' palta d'ay. 5 Tato ay on̈ manto tz'acanoc co jelanil, co c'anec d'a Dios, axo ol ac'an d'ayon̈. Yujto d'a smasanil sc'ool syac' d'ayon̈ co masanil, tato sco c'an d'ay, max on̈ stumejlaj. 6 Ayic sco c'anan co jelanil chi', yovalil scac' och d'a co c'ool to ol co cha'a. Man̈ chab'c'olaloc sco c'ana'. Yujto a eb' ay schab'c'olal d'a Dios, lajan eb' icha a' mar sq'ue chulan sat yuj ic' tz'emxi pon̈najoc. 7-8 Tato ayex icha ex chi', ma ay e chab'c'olal, mato man̈ tec'anoc tzeyutej e pensar d'a masanil tas tze c'ulej, man̈ e na'a to ay jab'oc tas ol e cha d'a Cajal chi'.

9 A ex meb'a' ex, tzalajan̈ec, yujto nivan eyelc'och d'a yichan̈ Dios. 10 A exxo b'eyum ex, tzalajan̈ec, yujto a Dios tz'ac'an nachajel eyuuj to emnaquil ex. Yujto a eb' b'eyum, lajan eb' icha xumaquil an̈ an̈c'ultac elan̈chamel tz'ec'b'ati, 11 yujto ayic ov yem yoc c'u, stacjiem lojnaj an̈ yuj c'ac', junn̈ej rato tz'el xumaquil an̈, tz'ec'b'at svach'il yilji an̈. Icha stacjiel xumaquil an̈ chi', icha chi' ol aj slajviem eb' b'eyum van smolb'an stumin.

Ayic tzon̈ ac'ji proval

12 Tato scac' techajoc ayic tzon̈ ac'ji proval, te vach' quico', yujto ayic toxo ix lajvi cac'ji proval chi', ol co cha spac, aton co q'uinal d'a juneln̈ej. Aton jun yalnaccan Dios to ol yac' d'a masanil eb' xajanani. 13 Ayic scuchb'aj co c'ulej junoc chucal, max yal calani to a Dios tzon̈ cuchb'ani. Yujto max yal yac'ji proval Dios yic sc'ulan chucal. An̈ejtona' malaj junoc mach scuchb'ejb'at Dios chi' d'a chucal. 14 Palta a junjun on̈, yujn̈ej junoc tas b'aj squiloch co c'ool, a tzon̈ cuchb'ani. A juntzan̈ chi' tzon̈ montanb'at d'a chucal. 15 Axo yic sco c'ulan juntzan̈ tas b'aj squiloch co c'ool chi', tz'och co mul, axo svach' juviel co pensar yuj jun co mul chi', yujn̈ej val chi' tzon̈ b'atcan d'a chamel.

16 Ex xajanab'il vuuj, man̈xo eyac' e b'a musansatil. 17 A d'a Dios scot masanil tas vach', ton̈ej pax siej d'ayon̈. A' b'oannac juntzan̈ tz'ec' d'a satchaan̈, syac'an saquilq'uinal squila'. A juntzan̈ chi', vach'chom sq'uexmaj yilji, yujto tz'och veven d'ay, palta a Dios, man̈ ichocta' tz'aji. Malaj b'aj sq'uex spensar juneloc. 18 Yujto icha chi' ix el d'a sc'ool, ix on̈ yic'anchaan̈ yuninaloc yuj slolonel te yel, yic vach' te nivan quelc'och d'a yichan̈ masanil tas b'ob'il yuuj.

Yovalil sco c'anab'ajej slolonel Dios

19 Ex xajanab'il vuuj, ojtaquejequel jun sval tic. Lista tzeyutej e b'a eyab'ani. Man̈ comonoc tzeyal eyic d'a elan̈chamel. An̈ejtona' man̈ comonoc tzeyac'cot eyoval, 20 yujto ayic scot coval, man̈oc tas snib'ej Dios sco c'ulej. 21 Yuj chi' cactejeccan masanil chucal d'a sat Dios yed' masanil tas malaj svach'il ayn̈ejeq'ui. Co chaec slolonel Dios d'a emnaquilal, aton jun ac'b'ilxooch d'ayon̈, yujto ay spoder co colchajcanel yuuj.

22 Co c'anab'ajejec tas xchi slolonel chi'. Man̈ ton̈ejoc scab'eq'ui. Tato ton̈ej scab'eq'ui, a on̈ val lac'an scac' musansatil co b'a. 23 Tato scab' slolonel Dios, axo tz'aji max co c'anab'ajejlaj, lajan on̈ icha junoc vin̈ vinac tz'ilan sat d'a junoc nen. 24 Slajvi yilan sat vin̈ chi', sb'at vin̈, satxib'at d'a sc'ool vin̈ chajtil yilji sat chi'. 25 Tato sco c'ayb'ej sc'ayb'ub'al vach' ab'ix yic colnab'il sic'lab'il, aton jun sley Dios tzon̈ ac'anel d'a libre, max satpaxlaj co c'ool d'a tas syala', tato yel sco c'anab'ajej tas syal chi', ol co cha svach'c'olal Dios d'a masanil tas sco c'ulej.

26 Tato ay on̈ scala' to ayoch co pensar d'a Dios, palta max co yamoch vaan co ti' d'a tas scala', nab'an̈ej scala' to ayoch co pensar d'ay. Munil scac' musansatil co b'a calan icha chi'. 27 Palta svalan junxo tic: Tato ay eb' unin man̈xalaj smam, yed' eb' ix ix chamnacxo yetb'eyum ay stzapan smajanil, yovalil tzon̈ b'at quil eb', tzon̈ colvaj d'a eb'. An̈ejtona', squic'anel co b'a d'a chucal d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Tato icha chi' scutej co b'a, d'a val yel van cac'anoch co pensar d'a co Mam Dios d'a stojolal icha val sgana.

2

Malajocab' sq'uexan̈il eb' anima d'ayon̈

1 Tato yel scac' val och Cajal Jesucristo d'a co c'ool, aton jun te nivan svach'il, comonoc malaj sq'uexan̈il eb' quetanimail d'ayon̈. 2 Q'uinaloc ay junoc b'eyum tz'ochc'och b'aj sco molb'ej co b'a, ayoch junoc scolc'ab' nab'a oro, te vach' spichul ayochi. Slajvi chi' tz'ochc'och junoc meb'a', n̈ic'chimtac spichul ayochi. 3 Tato an̈ej yed' jun vach' sb'o yed' spichul chi' tzon̈ q'uechaan̈, scalan d'ay icha tic: Eman̈ c'ojan d'a jun c'ojnub' te vach' tic, xco chi d'ay. Axo d'a jun meb'a' chi' scal icha tic: Vach' aj lin̈an ta' b'ela ma eman̈ c'ojan d'a sat lum d'a in tz'ey tic, ta xco chi d'ay, 4 van cac'anoch co b'a calani mach nivan yelc'och d'a co cal, mach pax maay. Palta man̈ vach'oc tato icha chi' scutej co b'a.

5 Ex xajanab'il vuuj, ab'ec. A eb' meb'a' d'a yol sat eb' ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, aton eb' ix sic'jielta yuj Dios yic vach' syac'och Dios eb' d'a sc'ool. A eb' chi', ichato b'eyum eb' d'a yichan̈ Dios chi', yujto ol scha smacb'en eb' b'aj ayoch Dios yajalil, aton jun ix yalcani to ol yac' d'a eb' xajanani. 6 Palta a exxo, malaj tz'och eb' d'ayex, ¿tom man̈oc eb' b'eyum tzon̈ ixtani, tzon̈ sjachanb'at eb' d'a yichan̈ alcal? 7 Aton eb' chi' sb'uchvaj d'a sb'i Cristo, jun te nivan yelc'och ayon̈ yico'.

8 Palta ay jun ley tz'ib'ab'ilcan d'a Slolonel co Reyal tz'alan icha tic: Ichaocab' eya'ilan e b'a, ichaocab' chi' e xajanan eb' ay d'a spatic schiquin e pat, xchi. Tato sco c'anab'ajej tas syal jun ley chi', vach' scutej co b'a syal chi'. 9 Palta tato ay sq'uexan̈il eb' quetanimail d'ayon̈, tz'och val co mul. An̈ejtona' a jun ley chi' tz'alani to tz'och co mul. 10 Tato ay junoc tas schecji co c'ulej yuj jun ley chi', palta tato max co c'ulej, yujn̈ej val jun chi' scotcan masanil ley chi' d'a quib'an̈. 11 A Dios aljinac icha tic: Man̈ ex em d'a ajmulal, yalannac paxi: Man̈ e milcham eb' eyetanimail, xchi. Yuj chi' vach'chom max on̈ em d'a ajmulal, palta tato sco milcham junoc quetanimail, syalelc'ochi to van quec' d'a yib'an̈ sley Dios chi'. 12 Yuj chi' vach'ocab' scutej co loloni, vach'ocab' pax scutej co b'eyb'al. Yujto ol on̈ ch'olb'itaj yuj jun ley, aton jun tzon̈ ac'anel d'a libre. 13 Tato max oc' co c'ool d'a eb' quetanimail, man̈ ol oc'paxlaj sc'ool Dios d'ayon̈ ayic ol sch'olb'itan tas caji. Palta tato tz'oc' co c'ool d'a eb' quetanimail, ol oc'pax sc'ool d'ayon̈.

Man̈ c'ocb'iloc ton̈ej scala' to ayoch Dios d'a co c'ool

14 Ex vuc'tac ex vanab', tato scala' to ayoch Dios d'a co c'ool, palta max checlaj yuj co b'eyb'al tato yicon̈xo Dios, tato icha chi' scutej cac'an och Dios d'a co c'ool, ¿tom ol on̈ colchaj yuuj tze na'a? 15 Q'uinaloc ay junoc quetanimail te meb'a' sc'och d'ayon̈, malaj spichul, malaj tas sva'a. 16 Tato scal d'ay: Paxan̈ d'a tzalajc'olal, malaj a pena, c'axnan̈, say a c'oloc, ta xco chi d'ay. Palta ina malaj jab'oc tas yovalil tz'och yuuj ix cac' d'ay, ¿tom ay jab'oc vach'ilal scha yuj co lolonel chi'? 17 Yuj chi', tato ton̈ej scac'och Dios d'a co c'ool, palta man̈ vach'oc co b'eyb'al, nab'an̈ej syal chi'.

18 Palta tecan ay eb' tz'alan icha tic: Ay eb' ton̈ej syac'och Dios d'a sc'ool. Ay pax eb' ton̈ej vach' syutej sb'eyb'al, xcham eb'. Palta a in tic svala' to man̈ chequeloc tato ix cac'och Dios d'a co c'ool tato man̈ vach'oc co b'eyb'al. Yuj co vach' b'eyb'al chi' scheclajeli to yel ayoch Dios d'a co c'ool. 19 Ay eb' tz'ac'anoch d'a sc'ool to junn̈ej Dios ay. Yel ton syal eb'. Palta syac'paxoch jun chi' eb' enemigo d'a sc'ool, sluclon eb' yuj xivelal. 20 Palta ayex jayvan̈ ex, icha val to malaj e pensar. Nachajocab'el juntzan̈ tic eyuuj. Tato scac'och Dios d'a co c'ool calani, palta tato an̈eja' man̈ vach'oc co b'eyb'al, malaj yelc'ochi. 21 Ochnac vin̈ co mam quicham Abraham d'a peca' vach'il d'a yichan̈ Dios, yujto yic'nacb'at jun yuninal vin̈ scuchan Isaac, yic syac'an silab'oc snaani icha noc' noc' sn̈usji,2.21 icha yutejnac Dios yalan d'a vin̈. 22 Co naec jun to yac'nacoch Dios vin̈ d'a sc'ool, yuj chi' yalnac sc'anab'ajan vin̈ tas checjinac sc'ulej chi'. Ato val sc'ulannac jun chi' vin̈, scheclajnaqueli to yel ay val och Dios chi' d'a sc'ool vin̈. 23 Yuj chi' tz'elc'och tas syal d'a Slolonel, aton b'aj syalcan icha tic: Yac'nacoch vin̈aj Abraham d'a sc'ool tas yalnac Dios, yuj chi' ochnac vin̈ vach'il d'a yichan̈, xchi. An̈ejtona' syalpaxcani: Yamigo sb'a vin̈ yed' Dios, xchicani. 24 Yuj chi' te chequel to yuj tas sco c'ulej tzon̈ och vach'il d'a yichan̈ Dios, man̈ yujocn̈ej to scac'och d'a co c'ool. 25 Icha pax chi' ajnac jun ix ajmul ix scuch Rahab d'a peca'. Yac'nac sposado eb' vin̈ schecab' israel2.25 ix. Slajvi chi' schecannac meltzaj eb' vin̈ ix d'a junxo b'e, yic max yamchaj eb' vin̈. Yuj svach'il yutejnac sb'a ix chi' d'a eb' vin̈, aljinac ix vach'il yuj Dios. 26 Tato scac'och Dios d'a co c'ool calani, palta man̈ vach'oc co b'eyb'al, malaj yelc'och tas scal chi'. Lajan on̈ icha junoc nivanil chamnacxo man̈xo ayococh spixanil.

3

A tas syal co ti'

1 Mocab' tzijtumoc ex tzeyac'och e b'a c'ayb'umal. Yujto eyojtac to ol cham val co ch'olb'itaj a on̈ c'ayb'um on̈ tic. 2 Yujto cotac scal tzon̈ em d'a co paltail. Tato malaj b'aj tz'och co paltail yuj tas scala', te vach' on̈ am syal chi'. Syal co yamanoch vaan co nivanil smasanil. 3 Ayic scac'anoch sfreno noc' chej, sc'anab'ajejn̈ej noc' b'aj squic'b'ati. 4 Q'uinaloc ay junoc nivan barco, tz'ochpax chulan nivan ic' d'ay, palta yujn̈ej jab' b'aj sch'umchaji, sb'atn̈ej b'ajtil snib'ej vin̈ sch'uman yic'anb'ati. 5 An̈ejtona', icha pax chi' co ti' tic. Jab' tzin, palta tzijtum tas syal yuuj. Q'uinaloc ay junoc namix c'ac' tz'emcan d'a caltac te', man̈xo jantacoc vayumtac stz'ab'at yuuj. 6 Icha chi' tas scala', lajan yed' junoc namix c'ac' chi'. Masanil juntzan̈ chucal ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic syal yuuj. A jun co ti' tic, yetb'eyum sb'a yed' co nivanil tic, palta tzon̈ yic'n̈ejb'at d'a chucal yacb'an sb'eyn̈ejb'at co q'uinal. A juntzan̈ chucal scala', ichato d'a sc'ac'al infierno scoti. 7 A junjun macan̈il noc' noc', noc' much, noc' chan, noc' snoc'al a' mar, syal co c'ayb'an noc', syac' ganar eb' anima sc'ayb'an noc'. 8 A on̈ xo anima on̈ tic, malaj junoc on̈ syal co c'ayb'an co ti' calanel vach'il. A tas syal jun co ti' tic, te chuc, max yal co yamanoch vaan. Lajan icha junoc noc' chan te ay svenenoal scham anima yuuj. 9 A yed' co ti' tic scal vach' lolonel d'a Cajal, aton co Mam Dios, an̈ejtona' yed'oc pax sco catab'ej eb' quetanimail, palta a Dios chi' b'ojinac pax eb', icha val Dios chi', icha chi' yutejnac eb'. 10 An̈ejtona' jun co ti' tic scac'lab'ej calan vach' lolonel d'a Dios, scac'lab'an pax d'a b'ajval. Man̈ smojoc icha chi' sco c'ulej. 11 Q'uinaloc ay junoc sjaj a a' ticnaic, ¿toc val junn̈ej sq'ueul a a' vach' yed' a a' c'achi'? 12 Yed' junxo tic, q'uinaloc ay jun ib'oc te' higo, ¿tom mansan sat te' ol yac'a'? Mato ay jun ib'oc te' uva, ¿tom higo sat te' ol yac'a'? Malaj pax juneloc calan tz'aj sq'ueul a a' vach' yed' a a' c'achi'.

A jun jelanil scot d'a Dios

13 Tato ay junoc ex jelan ex, te ay e pensar, yovalil vach'n̈ej tzeyutej e b'eyb'al. Checlajocab' jun tic yuj e c'ulan masanil tas d'a emnaquilal yed' d'a jelanilal. 14 Palta tato ton̈ej scot eyoval, axon̈ej eyic e gana tze nib'ej tzeyala', man̈ eyic'chaan̈ e b'a yuj e jelanil chi'. Tato icha chi' tzeyutej e b'a, nivan chequel to ton̈ej van eyesanoch e b'a jelanil. 15 Tato icha chi' tzeyutej e b'a, a jun e jelanil chi', man̈oc d'a Dios scoti. A yolyib'an̈q'uinal tic ay yico', yic comon anima, yicn̈ej pax vin̈ diablo yaji. 16 Yujto a b'aj ay eb' axon̈ej yic syala', eb' sgana axon̈ej tz'ac'an mandar, ata' sq'ue somnaj eb' anima, spitzvi pax q'uechaan̈ masanil macan̈il chucal. 17 Axo jun jelanil scot d'a Dios, man̈ ichocta'. Tato sco b'eyb'alej jun jelanil chi', malaj junoc tas yuj syal yac'jioch d'a quib'an̈. Junc'olal tzon̈ aji. Emnaquil scutej co b'a. Sco c'anab'ajej masanil tastac. Tz'oc' val co c'ool d'a eb' quetanimail, a pax tas vach' sco b'o d'a eb'. Malaj sq'uexan̈il eb' quetanimail d'a co sat, man̈ on̈ chab'satoc paxi. 18 Tato scac'och eb' quetanimail d'a junc'olal, syalelc'ochi to van co b'eyb'alan tas sgana Dios.

4

Mocab' co xajanej co b'a yed' jun yolyib'an̈q'uinal tic

1 ¿B'ajtil scot juntzan̈ oval yed' chichonc'olal d'a e cal? ¿Tom man̈oc juntzan̈ malaj svach'il tze nib'ejoch chi' sq'ue b'ulnaj yac'an oval d'ayex? Ichaton chi' tz'aj spitzvi juntzan̈ oval chi'. 2 Tze nib'ejoch junoc tasi, palta max ac'jilaj d'ayex. Yuj chi', ayex tze nib'ej tze milcham junoc anima. Ayoch e pensar e nib'anoch junoc tasi, palta max eyac'laj ganar yac'ji d'ayex. Yuj chi', tzeyajc'olej e b'a eyac'an oval. Max ac'jilaj d'ayex yujto max e c'anlaj d'a Dios. 3 Vach'chom tze c'ana', palta man̈ ol ac'joclaj d'ayex, yujto malaj svach'il e pensar ayic tze c'anani. A e naani to ol ac'joc d'ayex, yic a d'a spatic juntzan̈ chucal tze nib'ejoch tzeyac' lajvoc. 4 A ex tic, icha junoc ix ix, an̈ej ajmulal tzec' saya', ich ex ta' d'a yichan̈ Dios. ¿Tom man̈ eyojtacoc to ayic sco xajanan co b'a yed' yolyib'an̈q'uinal tic, tzon̈ och ajc'olal d'a Dios? Yuj chi', a mach sgana xajanan yolyib'an̈q'uinal tic, tz'och ajc'olal d'a Dios. 5 ¿Tom tze na'a to malaj yelc'och Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani? Aton jun tz'alan icha tic: A Dios ix yac'och cajan Yespíritu d'ayon̈. Axo Yespíritu chi', snib'ej to an̈ej ayon̈ yic d'a juneln̈ej, xchi. 6 Yuj chi' ec'alxo svach'c'olal syac' d'ayon̈. Icha syal d'a Slolonel chi': A Dios schacanel eb' syic'chaan̈ sb'a, axo pax d'a eb' emnaquil syutej sb'a, syac' val svach'c'olal, xchi. 7 Yuj chi', co c'anab'ajejec Dios. Co tec'b'ejec co b'a co chacanel vin̈ diablo, yic ol b'at vin̈ elelal d'ayon̈. 8 Co nitzecoch co b'a d'a Dios, axo ol snitzpaxcot sb'a d'ayon̈. A ex malaj svach'il e pensar, b'oec e b'eyb'al. A ex ayoch e pensar d'a Dios, ay pax och e pensar d'a yolyib'an̈q'uinal tic, vach' b'oejec e pensar chi'. 9 Ochan̈ec d'a cusc'olal. Sic'sic'anan̈ec eyoq'ui. Oc'an̈ec sic'lab'il. Meltzajocab' och e tzeej d'a oq'uel. Meltzajocab' och e tzalajc'olal d'a cuselal. 10 Emnaquilocab' tzex ajoch d'a Cajal, axo ol ex ic'anchaan̈.

Max yal-laj calan pecal

11 Ex vuc'tac ex vanab', man̈xo eyal-laj e pecal junjun ex. A mach tz'alan specal junocxo yetcreyenteal, ma syac'och d'a yib'an̈, syalelc'ochi to a sley Dios syal specal ma spatiquejeli. Palta tato sco patiquejel sley Dios, syalelc'ochi to man̈ vanoc co c'anab'ajani, palta to van calani to malaj yelc'och jun ley chi'. 12 Palta an̈ejton Dios ix b'oan ley, an̈ejton Juez yaji, A syal on̈ scolani, syal pax on̈ sataneli. Yuj chi', a exxo, ¿tom ay eyalan eyic eyac'anoch d'a yib'an̈ junocxo mach?

Man̈ cojtacoc tas caj q'uic'an

13 Ab'ec mach ex van eyalan icha tic: A ticnaic, ma q'uic'an, tzon̈ b'at d'a junoc chon̈ab'. Ol on̈ aj junoc ab'il ta'. Ol cac'anoch co chon̈, ol cac'an ganar co tumin, xe chi. 14 Palta man̈ eyojtacoc tas eyaj q'uic'an chi'. A co q'uinal tic, junn̈ej rato tz'eq'ui. Icha yaj xob'al lum luum, junn̈ej rato sq'ue vaan, yed'n̈ej chi' numumi satxiemi, icha chi' yec' jun co q'uinal tic. 15 Más vach' icha tic tzeyala': Tato ol el d'a sc'ool Dios Cajal to pitzan on̈to, ol co c'ulej jun tic, ma junocxo, xe chi. 16 Palta a exxo, ton̈ej tzeyic'chaan̈ e b'a, tzeyac'an ac'umtaquil. Masanil eb' icha chi' syutej sb'a, malaj svach'il eb' d'a yichan̈ Dios. 17 Tato snachajel cuuj tas nib'ej Dios sco c'ulej, palta tato max co c'anab'ajej, tz'och co mul d'a Dios chi'.

5

A tas ol aj eb' b'eyum

1 Ab'ec ex b'eyum. Elocab' veq'uec'oc eyav eyoq'ui, yujto ay nivac yaelal van sjavi d'a eyib'an̈. 2 A e b'eyumal chi' c'aeltacxo, axo e pichul, toxon̈ej b'ulaneq'ui, olchimtacxo yuj noc' noc'. 3 Icha pax chi' q'uen e tumin, chic'tacxo q'ueen. Scheclajel e mul yuj schiq'uil q'uen e tumin chi'. Icha stz'a junoc tas yuj c'ac', icha chi' ol aj slajviel e nivanil yuj schiq'uil q'ueen. Te nivan e b'eyumal chi' tze molb'ej, palta ina vanxo sja slajvub' c'ual. 4 A eb' e majan smunlaj d'ayex max e tuplaj eb', ton̈ej tzeyac' musansatil eb'. Yuj chi' tz'avajchaan̈ eb' d'a e patic yalan e mul, axo yav eb' chi' syab' Dios Yajal d'a Smasanil. 5 A ex tic vach' tzex ec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, b'ud'an yol e pat yuj masanil tastac ay d'ayex. Toxon̈ej tz'ixtax eyuuj. Icha junoc vacax tz'ac'ji servil yic b'aq'uechxo ayic smilchaji, ich ex ta'. Ton̈ej tzeyac' jab'oc e gana. 6 A ex tzeyac'b'at d'a yib'an̈ eb' tojol spensar. Ay pax eb' tze milchamoc. Palta max spac sb'a eb' d'ayex.

Sco tan̈vej sjaub'al Cajalil

7 Nivan tzeyutej e c'ool e tan̈van sjaub'al Cajal. Ina eb' munlajvum stan̈van yelul sat smunlajel, aton jun sat te nib'ab'il. Stan̈vej eb' yem b'ab'el n̈ab', stan̈vej pax eb' slajviec' n̈ab'il q'uinal, palta nivann̈ej syutej sc'ool eb' yed' smunlajel chi'. 8 Icha syutej sb'a eb' munlajvum chi', icha chi' tzeyutej e b'a e tan̈van sjax Cajalil. Tec'tec' tzeyutej e b'a, yujto toxo ol jaxoc. 9 Man̈ eyeclaj e paticoc junjun ex, yic man̈ ol ac'jococh d'a eyib'an̈, yujto toxo ol ja jun ol on̈ ch'olb'itanoc. 10 Ex vuc'tac ex vanab', a eb' schecab' Dios alannac el slolonel Dios chi' d'a peca', techajnac yuj eb' yab'an syail. Nivan yutejnacpax sc'ool eb'. Yuj chi' b'eyb'alejec sb'eyb'al eb' chi'. 11 Cojtac to a eb' ac'annac techaj chi', tzalajc'olal yaj eb' ticnaic. Naeccot yab'ixal vin̈aj Job. Tec'an yutejnac sb'a vin̈ yab'an syaelal. Naecpaxcoti, chajtil ajnac vin̈ yuj Cajalil d'a slajvub'alxo, yujto oc'nac sc'ool d'a vin̈, ochnac pax pitz'an d'a sc'ool Cajalil chi' yuj vin̈.

12 Palta ay val junxo ol val d'ayex to yovalil tze vach' c'anab'ajej. Man̈ e comon loquej sb'i Dios ay d'a satchaan̈, ma sb'i junocxo mach, ma sb'i junocxo tas ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Ichaocab' tic tzeyutej e loloni. Tato yel, Yel, xe chin̈ej. Tato maay, Maay, xe chin̈ej, yic man̈ ol cotcan d'a eyib'an̈.

13 Tato ayex van eyab'an syail ticnaic, lesalvan̈ec. Tato ayex ay e tzalajc'olal jun, b'itanan̈ec d'a Dios. 14 Tato ayex penaay ex, avtejec eb' anciano yic iglesia. A exxo anciano ex, lesalvan̈ec yuj eb'. Tze sucanec' aceite d'a eb' d'a sb'i Cajal. 15 Tato tzeyac'och Dios d'a e c'ool ayic tzex lesalvi yuj eb', ol colchajel eb' d'a syaelal chi'. Axo Cajalil ol ac'an b'oxoc sc'ool eb'. Tato ix och smul eb' jun, ol ac'joc lajvoc smul eb' chi' yuj Dios. 16 Yuj chi', al-lajec q'ueta e mul d'ayex junjun ex. Tzex lesalvi eyuj junjun ex, yic vach' ol b'oxoc e c'ool. A slesal eb' tojol spensar, tzijtum val tas sb'o yuuj. 17 Ayic yec'nac vin̈aj Elías d'a peca', anima vin̈ icha on̈ tic. Lesalvinac vin̈ d'a smasanil sc'ool yic max yac' n̈ab'. Nan̈al schan̈il ab'il majxo yac'laj n̈ab' d'a jun lugar chi'.5.17 18 Ato yic slesalvinacxi vin̈, ichato chi' yac'anxi n̈ab'. Ichato chi' syaxb'inacxi sat lum luum.

19 Tato ay mach d'a e cal syiq'uel sb'a d'a slolonel Dios te yel, comonoc ayex junoc ex tzeyec sna'a yic vach' syac'xioch sb'a d'ay. 20 Nachajocab'el jun tic eyuuj. A junoc mach tz'ecan sna'a yic syactejcan schucal, van scolanelta d'a yol sc'ab' chamel. Yuj chi' ol lajvoc jantac smul chi'.

2.21 2:21 A jun ab'ix tic, tz'ilchaj pax d'a Génesis 22.1-13.

2.25 2:25 A jun ab'ix tic, tz'ilchaj pax d'a Josué 2.1-21.

5.17 5:17 A jun ab'ix tic, tz'ilchaj pax d'a 1 Reyes 17 yed' 18.

1 PEDRO

1

2

3

4

5

A Sb'ab'el Carta

SAN PEDRO

B'ab'el Pedro sb'i jun carta tic, aton jun sb'ab'el carta vin̈aj apóstol Pedro stz'ib'ejnacb'at d'a eb' creyente sacleminac yajb'at d'a stojolal b'aj sjavi c'u d'a yol yic Asia Menor, aton eb' spechji b'eyec' yuj slolonel Dios. Stz'ib'ejnacb'at jun carta tic vin̈, yic syac'an stec'anil eb' creyente chi' vin̈, syac'an vin̈ sna' eb', tas ajnac scolchaj eb' yuj Dios, yujto a Cristo chamnac, spitzvinacxi, aton jun chi' yovalil syac'och eb' yipoc sc'ool. Syac'an techaj eb' yab'an syail, yujto yojtac eb' to ol scha spac eb' ayic ol jax Cristo d'a schaelal.

Slajvi chi', syalanb'at vin̈ tas yovalil syutej sb'a eb' anciano scuchb'an iglesia, tas syutejpax sb'a eb' quelemtac yed' masanil eb' creyente, yovalil sb'eyb'alej sb'eyb'al Cristo eb'.

1

Tz'el yich scarta vin̈aj Pedro

1 A in Pedro in tic, schecab' in Jesucristo, tzin tz'ib'ejb'at jun in carta tic d'ayex, a ex sacleminac eyajcanb'at d'a yol yic Ponto, Galacia, Capadocia, Asia yed' d'a yol yic Bitinia. 2 A on̈ tic, sic'b'il on̈xo el yuj co Mam Dios, yujto atax d'a peca' icha chi' ajnac snaan Dios d'a quib'an̈. Yuj Yespíritu ix on̈ yac'och yicoc, yic vach' sco c'anab'ajej tas syal Jesucristo, yic tz'ic'jipaxel co mul yuj schiq'uil. Nivanocab' svach'c'olal Dios yed' sjunc'olal syac' d'ayex ta'.

Scac'och Cristo yipoc co c'ool

3 Calec vach' lolonel d'a Dios, aton Smam Cajal Jesucristo, yujto ix oc' val sc'ool d'ayon̈. Ix on̈ yac'xi aljoc d'a schaelal, yujn̈ej to pitzvinacxi Jesucristo, yuj chi' aton val jun tic ayoch yipoc co c'ool to a ol ac'an co q'uinal. 4 Yujto a Dios ol ac'an jun quic d'ayon̈, aton jun sic'an yuuj d'a satchaan̈. A jun quic chi' ayn̈ejec' d'a masanil tiempo, max ixtaxlaj, an̈ejtona' max c'alaj. 5 Yujto scac'och Dios d'a co c'ool, yuj chi' van on̈ stan̈van yed' spoder masanto ol co vach' chaej co colnab'il. A jun co colnab'il tic, listaxo yaji yic vach' ol checlajel d'a slajvub'xo tiempoal.

6 Yuj chi' tzon̈ tzalaj val. Vach'chom scab' syail nivac proval jab'oc tiempoal ticnaic, palta tzon̈ te tzalaji. 7 Icha tz'aj yac'ji proval q'uen oro d'a scal te' c'ac', icha chi' tz'aj cac'ji proval tato yel scac'och Dios d'a co c'ool. Yujto ayic scac'anoch Dios chi' d'a co c'ool, más te nivan yelc'och d'a yichan̈ q'uen oro chi', yujto a q'ueen, slajvin̈ej el q'ueen. Tato scac' techaj proval chi', ol on̈ aljoc vach'il ayic ol jax Jesucristo. Nivan ol on̈ ajoc. Nivan ton ol aj quelc'och yed' ta'.

8 A ex tic, vach'chom malaj b'aj ix eyil Jesucristo, palta tze xajanej val. Vach'chom man̈ vanoc eyilan ticnaic, palta ayoch yipoc e c'ool. Tzex tzalaj val. A val e tzalajc'olal chi', maxtzac yal-laj yalchaji jantac. Man̈xo jantacoc svach'il. 9 A co colnab'il ol co cha chi', aton jun chi' tzac'vab'il cuuj, yuj chi' ix cac'och Jesucristo d'a co c'ool.

10 A eb' schecab' Dios d'a peca', yac'nac val yip eb' sayan tas yaj jun co colnab'il tic. Yac'lejnac eb' snaaneli. Ayocto yalannaccan eb' to ol yac' svach'c'olal Dios d'ayon̈. 11 A Yespíritu Cristo ayoch d'a eb', a ac'jinac nachajel yuj eb' to a Cristo yovalil ol yab' syail. Slajvi chi' ol och Yajalil. Axo eb' chi', yac'lejnac eb' snaaneli mach jun ol javoc chi' yed' tas tiempoal ol javoc. 12 Palta ac'jinac yojtaquejel eb' yuj Dios to a juntzan̈ yalnaccan eb' chi', man̈ yujoc snachajel yuj eb' yalnaccan eb', palta yuj snachajel cuuj a on̈ tic. A jun tic ix ac'ji eyojtaquej yuj eb' ix alanel jun lolonel yic co colnab'il yuj yipalil Espíritu Santo ac'b'ilcot d'a satchaan̈. A eb' ángel snib'ej pax eb' snachajel juntzan̈ tic yuuj.

Snib'ej Dios to vach' on̈

13 Yuj chi' tec'an tzeyutej e pensar. Lista tzeyutej e b'a. Tzeyac' val och yipoc e c'ool tas ol yac' Dios d'ayon̈ yuj svach'c'olal ayic ol jax Jesucristo. 14 A ex tic, yuninal exxo Dios ved'oc, yuj chi' c'anab'ajejec. A d'a yalan̈taxo tzijtum chucal e nib'ejnacochi, yujto manto eyojtacoc Dios ta'. Axo ticnaic, man̈xo e b'eyb'alej icha chi'. 15 A jun avtannac on̈ och yicoc, vach'n̈ej toni, malaj jab'oc spaltail, yuj chi' ichocab'ta' tzeyutej e b'a, vach'n̈ejocab' tzeyutej e b'eyb'al. 16 Yujto icha tic yajcan yalan Dios d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani: A ex tic, vach'n̈ejocab' tzeyutej e b'a, yujto a in tic, te vach' inn̈ej, xchi.

17 A Dios ol ch'olb'itan tastac sco c'ulej junjun on̈. Malaj co q'uexan̈il d'a yichan̈ ayic ol sch'olb'itan tas caj junjun on̈. Yuj chi', tato scal co Mamoc, con̈ xivec d'ay yacb'an ayon̈to ec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 18 A juntzan̈ sc'ulejnac eb' co mam quicham, an̈eja' co c'ulejnac d'a yalan̈taxo, palta nab'an̈ej quixtejnac co b'a. Axo ticnaic, colchajnac on̈xo d'a yol sc'ab' juntzan̈ chi'. Eyojtacxo jun co colnab'il tic, man̈oc yed' juntzan̈ tastac eq'uelb'an̈ej yec' b'aj manb'il, icha q'uen tumin. 19 Palta a schiq'uil Cristo ix ac'an ganar smanani, yujto nivan yelc'ochi. Yujto ix miljicham silab'oc icha junoc noc' calnel malaj spaltail, malaj pax jab'oc chucal tz'ilchaj d'ay. 20 Ayic manto sb'o jun yolyib'an̈q'uinal tic Dios, nab'ilxo yuuj to icha chi' ol aj yelul d'a yib'an̈ Cristo. Palta ato d'a jun slajvub' tiempoal tic ix yac' checlaj yuj co vach'iloc. 21 Yuuj scac'och Dios d'a co c'ool ticnaic, yujto a Dios chi' ac'jinac pitzvoc d'a scal eb' chamnac, te nivan ix aj yelc'och yuuj. Yuj val chi', scac' val och Dios d'a co c'ool, scac'anpax och yipoc co c'ool.

22 A ticnaic, yuj Yespíritu Dios ix co c'anab'ajej jun c'ayb'ub'al te yel tic. Icha chi' scutej co tojolb'itan co b'eyb'al, sec yuj chi' yel sco xajanej eb' cuc'tac eb' canab'. Yuj chi' yovalil sco xajanej co b'a d'a smasanil co c'ool yed' d'a smasanil quip. 23 A on̈ tic, ix on̈ alji d'a schaelal. Man̈oc d'a co mam co nun chamelb'a yaj ix on̈ aljixi, palta yujn̈ej slolonel Dios, yujto aj q'uinal yaji. A slolonel tic ayn̈ejec' d'a juneln̈ej. 24 Yujto icha tic syal d'a Slolonel Tz'ib'yajcani:

A sq'uinal eb' anima smasanil, lajan icha an̈ an̈c'ultac. Lajan svach'il eb' icha xumaquil an̈ an̈c'ultac chi'. Yujto a an̈ chi', junn̈ej rato stacjiel an̈. Axo sxumaquil an̈, ton̈ej tz'el b'ulnajoc.

25 Palta axo slolonel Dios Cajal, ayn̈ejec' d'a juneln̈ej, xchicani.

A slolonel tic, aton jun vach' ab'ix yic colnab'il alb'ilcan d'ayex.

2

1 Yuj chi' yovalil scactejcan masanil chucal. Max cac' musansatil quetanimail. Man̈ chab'satoc scutej co b'a. Max och chi'an co c'ool d'a quetanimail, max on̈ b'uchvaj d'a spatic eb'. 2-3 Tato d'a val yel ix cojtaquejeli to vach' Cajal d'ayon̈, ichaocab' junoc nene' unin sgana schuni, ichocab' ta' scutej co nib'anoch sc'ayb'ub'al Dios, aton jun malaj spaltail, yic ol on̈ vach' tec'c'aj d'a co colnab'il.

Lajan Cristo yed' junoc q'uen q'ueen

4 Icha tz'aj yac'jiq'ue junoc q'uen q'ueen d'a yib'an̈ yipumal yich junoc pat, ichocab' chi' scutej co nitzanoch co b'a d'a Cajal Jesús. A Cajal chi' lajan yed' jun q'uen q'ueen ix actajcan yuj eb' vin̈ b'oum pat, palta sic'b'ilel yuj Dios, te nivan yelc'och d'a yichan̈. 5 Yuj chi' caq'uecoch co b'a d'a yol sc'ab' Dios yic tzon̈ och stemplooc b'aj ol on̈ och sacerdoteoc yuj cac'an silab' d'ay yuj Jesucristo, aton juntzan̈ silab' schec Yespíritu Dios cac'a'. Ste tzalaj val yed' juntzan̈ silab' chi'. 6 Yuj chi', icha tic yajcan yalan Dios d'a Slolonel Tz'ib'ab'ilcani:

A in val svac'canoch jun q'uen q'ueen d'a Sion yic tz'och d'a sjolom schiquin junoc pat, sic'b'ilel vuuj, te nivan yel pax c'ochi. A mach tz'ac'anoch jun q'uen q'ueen chi' yipoc sc'ool, man̈ ol canlaj d'a q'uixvelal, xchi Dios.

7 A on̈ scac'och Cristo d'a co c'ool, te nivan yelc'och d'ayon̈. Ay pax eb' max ac'anoch d'a sc'ool. Yuj eb' chi', syalanpax icha tic d'a Slolonel chi':

A jun q'uen q'ueen malaj yelc'och d'a yichan̈ eb' b'oum pat, aton q'uen ix och sjolomoc schiquin te' pat, xchi.

8 Syalanpax junxo tic:

Icha junoc q'ueen b'aj stenoch yoc eb' anima, stelvi pax eb' yuuj, icha chi' yaj d'a sat eb', xchicani.

Yujto icha chi' yaj Cristo d'a eb' max ac'anoch d'a sc'ool. Ton̈ej somchajel eb' yuuj, yujto max sc'anab'ajej slolonel eb'. Atax d'a peca', chequeltaxon yaj eb' to icha chi' ol yutoc sb'a eb'.

Yic exxo Dios qued'oc ticnaic

9 Palta a on̈ tic, junxon̈ej quin̈tilal d'a yichan̈ Dios, sic'b'il on̈ och sacerdoteal, yic scac'an servil co Reyal, syalelc'ochi aton Dios. Schon̈ab'xo Dios caji, ix on̈ siq'ueli yic tzon̈ ochcan yicoc, yic scalan pax el svach'ilal. Yujto a ix on̈ ic'anelta d'a scal q'uic'alq'uinal, ix on̈ yac'anoch d'a saquilq'uinal satub'tac yilji. 10 A d'a yalan̈taxo, man̈ ex schon̈ab'oc Dios, palta schon̈ab' exxo ticnaic. A d'a yalan̈tax chi', malaj mach tz'oc' sc'ool d'ayex. Axo ticnaic, tz'oc' sc'ool Dios d'ayex qued'oc.

Yovalil an̈ej Dios scac' servil

11 Ex xajanab'il vuuj, man̈ co chon̈ab'oclaj jun yolyib'an̈q'uinal tic, yujto eq'uelb'an̈ej quec' d'ay. Yuj chi' tzin tevi d'ayex to man̈ e c'ulej juntzan̈ snib'ejoch e nivanil. Yujto a juntzan̈ chi', tzon̈ ixtaxel yuuj.

12 Vach'n̈ejocab' tzeyutej e b'eyb'al yil eb' manto ojtannacoc Dios. Yuj chi', vach'chom syal eb' ticnaic to te chuc ex. Palta tato syil eb' to vach' e b'eyb'al, ol yal vach' lolonel eb' d'a Dios ayic ol javoc sc'ual sch'olb'itan tas caj co masanil.

13 Yujto sco xajanej Cajal Jesús, yuj chi' smoj sco c'anab'ajej pax masanil eb' ay yopisio yuj eb' anima. Sco c'anab'ajej vin̈ sat yajal, aton vin̈ tz'ac'an mandar eb' smasanil. 14 Sco c'anab'ajanpax juntzan̈xo eb' yajal, yujto ay yopisio eb' yuj vin̈ sat yajal chi', yic tz'ac'jioch syaelal eb' max c'anab'ajan sley eb'. Syalanpax svach'il eb' vach' sb'eyb'al eb'. 15 Sgana Dios vach' scutej co b'eyb'al, yic man̈xo ol yal-laj yalan chucal eb' malaj spensar d'a co patic.

16 A on̈ tic, librexo caji. Yuj chi' ichocab'ta' scutej co b'a. Palta max yal-laj co naani to syal co c'ulan juntzan̈ chucal yujto librexo caji. Ocxo jun, co naeccoti to schecab' on̈ co Mam Dios. 17 Ayocab' yelc'och junjun anima d'ayon̈. Sco xajanej eb' quetcreyenteal. Con̈ xivec d'a Dios. Nivanocab' yelc'och vin̈ sat yajal d'ayon̈.

Ix yab' syail Cristo cuuj

18 A ex checab' eyaj d'a e patrón, c'anab'ajejec eb'. Ayocab' yelc'och eb' d'ayex. Man̈ocn̈ej eb' vach' spensar, eb' snaan eyuuj, tze c'anab'ajej. Tze c'anab'ajej pax eb' ov. 19 Tato yujn̈ej to ayoch co pensar d'a Dios, scomon ac'jioch yaelal d'a quib'an̈, tato scac' pax techajoc, stzalaj Dios qued'oc. 20 Q'uinaloc sja co yaelal yuj juntzan̈ chucal sco c'ulej, ¿tom yujn̈ej cac'an techaj jun yaelal chi', vach' quico'? Maay. Palta tato tz'ac'jioch co yaelal yuj junoc tas vach' sco c'ulej, tato stechaj pax cuuj, vach' jun chi' d'a yichan̈ Dios. 21 Ix on̈ yavtejoch Dios yicoc, yic scab' syail yuj co vach' b'eyb'al tic. Yab'nac syail Cristo cuuj. Icha chi' yutejnac sch'oxan jun vach' b'eyb'al d'ayon̈, yic a sco b'eyb'alej yed'oc. 22 A Cristo, malaj jab'oc smul ochnac. Malaj pax b'aj yesejnac juneloc. 23 Ayic ix b'uchji, maj spaclaj sb'a. Ayic ix och d'a syaelal, maj yal-laj tato ol spac sb'a. An̈ej d'a yol scab' Dios ix yac'och sb'a, yujto an̈ejton jun Juez te tojol. 24 A Cristo ix ic'ancanb'at co chucal yed' snivanil ayic ix cham d'a te' culus, yuj chi' man̈xalaj yalan yic chucal d'ayon̈, ichato chamnac on̈xo el d'ay. Icha chi' ix on̈ yutej, yic vach'n̈ej scutej co b'a. Ix yab' val syail cuuj, yic vach' tzon̈ colchajcaneli. 25 A d'a yalan̈taxo, satnac on̈ icha noc' calnel satnacb'ati. Axo ticnaic, ix on̈ meltzajxicot d'a Quilumal, co Tan̈vumal paxi.

3

Checnab'il d'a eb' ayxo yetb'eyum

1 Ex ix ayxo eyetb'eyum, yovalil tze c'anab'ajej eb' vin̈ eyetb'eyum chi', yic tato ayex mach ex max yac'och sc'ool eb' vin̈ eyetb'eyum chi' d'a slolonel Dios, man̈ yovaliloc ay tas tzeyal d'a eb' vin̈, palta ol montajoch eb' vin̈ yuj e b'eyb'al chi', 2 yujto ol yil eb' vin̈ to munil ayex, tzex xivpax d'a Dios. 3 Ayocab' e vach'il, man̈oclaj chajtil yilji e nivanil svala'. Man̈ eyac'och e pensar d'a chajtil tzeyutej e ch'uman xil e jolom. Man̈ eyac'och e pensar d'a juntzan̈ q'uen oro yed' juntzan̈ pichul caro stojol tzeyac'ochi. Man̈oc yed' juntzan̈ chi' tze b'o e b'a. 4 Palta aocab' e c'olb'al tzeyac' eyip e b'oani, yic vach' eyilji d'a sat Dios. A e vach'il chi', malaj b'aq'uin̈ ol lajvoc. Tato nanam tzeyutej e pensar, emnaquil pax tzeyutej e b'a, vach' yilji jun chi' d'a sat Dios, nivan yelc'och d'a yichan̈. 5 A d'a peca', ay juntzan̈ eb' ix ix icha chi' yutejnac sb'eyb'al, yac'nacoch spensar eb' ix d'a Dios. Sc'anab'ajannac pax eb' vin̈ yetb'eyum eb' ix. 6 Icha chi' yutejnac sb'a ix Sara. Sc'anab'ajejnac val ix tas syal vin̈aj Abraham. Yalnac pax ix icha tic d'a vin̈ “vajal ach”,3.6 xchi ix. A exxo tic, ex ix, vach' tzeyutej e b'eyb'al. Mocab' ex och ilc'olal e naub'tan̈an tas xivub'tac ol javoc, tato icha chi' lajan e pensar yed' ix Sara chi'.

7 A exxo vinac ex ayxo eb' ix eyetb'eyum, vach' tzeyutej e pensar d'a eb' ix. Nachajocab'el eyuuj to lajan eb' ix icha junoc lum chen c'un spoji. Ayocab' yelc'och eb' ix d'a e sat, yujto junn̈ej e q'uinal ix e cha yed' eb' ix yuj svach'c'olal Dios. Icha chi' tzeyutej e b'a d'a eb' ix, yic ol ab'chaj e lesal yed' eb' ix.

Yaelal yuj co vach' b'eyb'al

8 An̈ejtona', svalan junxo tic d'ayex. Junxon̈ej tzeyutej e pensar e masanil. Tato ay eb' scusi, colvajan̈ec yed' eb'. Slaj e xajanej e b'a, yujto eyuc'tac eyanab' e b'a. Tzeyil-laj e c'ool d'ayex junjun ex. Nanam tzeyutej e b'a junjun ex. 9 Tato ay eb' chuc syutej sb'a d'ayex, man̈ chucoc tzeyutej pax e b'a d'a eb'. Tato ay eb' tzex b'uchani, man̈ e b'uch pax eb', palta a svach'c'olal Dios tze c'an d'a yib'an̈ eb', yujto ix on̈ yavtejoch Dios yicoc, yic syac' svach'c'olal d'ayon̈. 10 Yujto icha tic syal d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcani:

Tato syal e c'ool snajatb'i e q'uinal, e gana pax tzalajc'olal tz'ec' junjun c'u eyuuj, man̈xo eyal chucal lolonel, man̈xo eyesej.

11 Iq'uequel e b'a d'a chucal, axo vach'il tze c'ulej, man̈xo eyac' oval, a junc'olal tze b'eyb'alejn̈ej.

12 Yujto a Dios Cajal stan̈van eb' anima vach' sb'eyb'al, smaclan val yab'i ayic syalan sb'a eb' d'ay, palta aycot yoval sc'ool d'a eb' sc'ulan chucal, xchicani.

13 Tato an̈ej vach'il sco c'ulej, ¿mach junoc ol ic'anchaan̈ chucal d'a co patic? 14 Palta tato yujn̈ej co vach' b'eyb'al scab' syail, te vach' quico'. Yujto tz'ib'yajcani: Man̈ eyec xiv e b'a e naan yuj tas ijan tzex yutej eb'. Man̈ e cha somchajel e pensar, xchicani. 15 Co naocab'i to a Cristo ayoch Yajalil d'ayon̈, Axon̈ejochi. Listaocab' scutej co b'a calan yab' eb' sc'anb'an d'ayon̈ tas yuj scac'och Cristo chi' yipoc co c'ool. Emnaquilocab' scutej calan d'a eb', c'ununiocab' scutej calani, 16 yujto ayoch co pensar d'a Cristo chi'. Vach' scutej co b'eyb'al yic vach' malaj tas syal jun tz'ac'an cojtaquejeli tas vach' yed' tas chuc, yic vach' a eb' tzon̈ b'uchan yuj co vach' b'eyb'al yujto creyente on̈, ol q'uixvoc eb'. 17 Te vach' tato scab' syail yuj co vach' b'eyb'al, tato icha chi' tz'el d'a sc'ool Dios, d'a yichan̈ to yuj co chuc b'eyb'al scab' syail.

18 Yujto a Cristo ix ab'an syail. Ix cham yuj co mul junel. Te tojol spensar. A on̈xo tic, man̈ tojoloc co pensar, palta A' ix yab' syail cuuj, yic tzon̈ yic'b'at d'a Dios. A snivanil ix chami, palta axo yic ix pitzvixi, a Espíritu ix ac'anxi pitzvoc. 19 Yuj Espíritu chi', ix xid'ec' yalel slolonel Dios d'a juntzan̈ pixan preso yajcani, 20 aton d'a spixanil eb' man̈ c'anab'ajannacoc Dios d'a peca' d'a stiempoal vin̈aj Noé. A d'a jun tiempoal chi', nivan yutejnac sc'ool Dios d'a eb', yic stan̈vej sb'o jun nivan barco. A yuj te' barco chi' ay jayvan̈ eb' colchajnac el d'a a a'. Vajxacvan̈ eb' colchajnaccaneli. 21 A jun tas ujinac chi', ch'oxnab'il yaji, yujto yuj a a' yed' bautismo tzon̈ colchaj ticnaic yujto ix pitzvixi Jesucristo. A jun bautismo tic, man̈ yopisiooc yic'anel smical co nivanil, palta a sch'oxani, to man̈ chab'c'olaloc ix cac' co ti' d'a Dios. 22 Paxnacq'ue Jesucristo chi' d'a satchaan̈. A d'a svach' c'ab' Dios ayec' ticnaic. A tz'ac'an mandar masanil eb' ángel, masanil juntzan̈xo ay yopisio man̈ chequeloc yed' eb' ay spoder.

4

Vach' scutej co c'anan copisio

1 Yab'nac val syail Cristo yed' snivanil ayic ix chami. Yuj chi' co naec to chamnac on̈ pax yed'oc. A eb' chamnacxo, man̈xalaj yalan yic eb' d'a chucal. 2 Yuj chi' ichocab' ta' scutej co b'a, yic vach' ol co c'ulej tas sgana Dios yacb'an ay on̈to ec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Man̈xo co c'anab'ajejec sgana co nivanil tic. 3 A d'a yalan̈taxo, te nivan tiempo e c'ulejnac juntzan̈ tas b'aj ayoch spensar eb' anima man̈ ojtannacoc Dios. Palta canocab' juntzan̈ chi' ticnaic. Yujto a d'a jun tiempoal chi', an̈ej ajmulal e c'ulejnac, an̈ej malaj svach'il e nib'ejnacochi. Eyuc'nac val an̈, ton̈ej ec'nac ex b'uyb'onoc. Jantac ix eyuq'uej an̈. Yajb'entac e c'ulejnac ayic eyalannac e b'a d'a juntzan̈ comon dios. 4 A eb' man̈ ojtannacoc Dios, sat sc'ool eb', yujto maxtzac e c'ulej juntzan̈ chucal chi' yed' eb'. Yuj chi' sb'uchvaj eb' d'ayex. 5 Palta yovalil ol yac' entregar scuenta eb' d'a Dios. Yujto listaxo yaj tas ol aj sch'olb'itaj eb' anima smasanil, vach'chom eb' pitzanto ma eb' chamnacxo. 6 Yuj jun tic alb'il vach' ab'ix d'a eb' chamnacxo. Yuj chi' vach'chom ix cham snivanil eb', palta lajan ol aj sch'olb'itaj eb' yed' eb' anima smasanil, palta axo spixanil eb' syal schaan sq'uinal, icha sq'uinal Dios.

7 A ticnaic, toxo ol lajvoquel smasanil tasi. Yuj chi' co cachec och vaan co b'a, n̈icanocab' scutej co b'a yic syal tzon̈ lesalvi icha val smojal. 8 A junxo sval tic te nivan yelc'ochi: Co xajanejec co b'a d'a smasanil co c'ool, tato icha chi', vach'chom ay eb' te nivan smul d'ayon̈, scac' nivanc'olal smul eb' chi'. 9 Vach' scutejec co b'a d'a eb' slaj ec' d'ayon̈, d'a smasanilocab' co c'ool sco cha eb'. 10 Cac'lajec servil co b'a junjun on̈, ato syala' tastac copisio ix yac' Dios d'ayon̈, yujto ch'occh'oc copisio ix yac' d'ayon̈ junjun on̈ yuj svach'c'olal. 11 Tato ayon̈ scalel slolonel Dios, nachajocab' el cuuj to ton̈ej van on̈ yac'lab'an Dios calanel slolonel chi'. Tato ay on̈ syal cac'an servil, munlajoc on̈ d'a smasanil co c'ool, yujto a Dios tz'ac'an quip. Vach'n̈ej scutej smasanil, yic ol aljoc vach' lolonel d'a Dios yuj Jesucristo, yujto te nivan yelc'ochi, te ayn̈ej pax spoder d'a masanil tiempo. Amén.

Ayic sja co yaelal

12 Ex xajanab'il vuuj, ayic tzon̈ ac'ji proval yuj juntzan̈ yaelal te ov, max yal cac'an sat co c'ool yuuj. Man̈ co naec to malaj b'aj sjataxon juntzan̈ chi' d'a quib'an̈. 13 Palta con̈ tzalajec, yujto junxon̈ej tz'aj cab'an syail yed' Cristo. Tato icha chi' scutej co b'a, ayic ol quilan sjax Cristo chi' d'a scal stziquiquial, ol te vach' ja co tzalajc'olal. 14 Tato ay mach tzon̈ b'uchani yujto ayoch co pensar d'a Cristo, te vach' quico'. Yujto a Yespíritu Dios, aton jun te nivan yelc'ochi, a cajanoch d'ayon̈. 15 Tato ay junoc on̈ scab' syail, mocab' yujoc mac'ojcham anima, ma yujoc elc'al. Mocab' yuj junoc tas ay yovalil yuj eb' yajal, ma yuj co comon ac'anoch co b'a d'a junoc b'aj malaj calan quico'. 16 Palta tato ay on̈ scab' syail yujn̈ej to yic on̈ Cristo, man̈ on̈ q'uixvoquec. Calec vach' lolonel d'a Dios, yujto yic on̈xo Cristo chi'.

17 Toxo ol ja stiempoal sch'olb'itaj yaj eb' anima smasanil. A on̈ yuninal on̈xo Dios tic ol on̈ b'ab'laj ch'olb'itajoc. Tato icha chi', ¿ocxom val eb' maj c'anab'ajan vach' ab'ix yic colnab'il yic Dios? 18 Tato pural ol on̈ colchaj a on̈ tojolxo co pensar tic, ¿ocxom val eb' malaj yelc'och Dios d'ay yed' eb' malaj svach'il sb'eyb'al? 19 Yuj chi', ayic sja co yaelal icha tz'el d'a sc'ool Dios, yovalil vach'n̈ej scutej co b'eyb'al. Scac'anoch co b'a ab'enal d'a yol sc'ab' Dios ix on̈ b'oani, yujto tz'eln̈ejc'och tas syala'.

5

A checnab'il d'a eb' creyente

1 A ticnaic, tic svalb'at juntzan̈ checnab'il tic d'ayex ex anciano ay d'a junjun chon̈ab', yujto a in tic, anciano in pax eyed'oc. Vilnac val Cristo chi', vilnac chajtil ajnac yab'an syail. Ay valan vic in chaan svach'il eyed'oc, aton jun toto ol checlajeloc. 2 Icha yaj eb' tan̈vum calnel, icha chi' tzeyutej e tan̈van eb' ay d'a yol e c'ab' eyilani, yujto icha scalnel Dios yaj eb' d'ayex. Man̈ ac'b'iloc pural tzex utaji, man̈ yujoc e nib'anoch tumin tzeyil eb'. Palta yujn̈ejocab' to icha chi' tz'el d'a e c'ool to tzeyil eb', yujto icha chi' sgana Dios d'ayex. Tzex munlaj val d'a tzalajc'olal. 3 Max yal yajal tzeyutej e b'a d'a eb' ay d'a yol e c'ab'. Palta a e vach' b'eyb'al tze ch'ox yil eb', yic a tas tze b'eyb'alej chi' ol sb'eyb'alej eb'. 4 Tato icha chi' tzeyutej e b'a, ayic ol ja jun Quilumal Nivan Yelc'ochi, ol e cha spac te nivan svach'il. A jun chi' malaj b'aq'uin̈ ol lajvoc.

5 A exxo ex quelemtac yed' ex cob'estac, tze c'anab'ajej val eb' anciano. Ichocab' ex chi' e masanil, emnaquil tzeyutej eyac'an servil e b'a junjun ex. Yujto syal d'a Slolonel Dios Tz'ib'ab'ilcan icha tic:

A Dios schacanel eb' syic'chaan̈ sb'a, axo pax d'a eb' emnaquilal syutej sb'a, syac' val svach'c'olal, xchi.

6 Yuj chi' emnaquil scutejec co b'a d'a yol sc'ab' Dios, yujto te nivan spoder. Tato icha chi', nivan ol on̈ ajelc'och yuuj, ayic ol ja stiempoal. 7 Caq'uecoch masanil quilc'olal d'a yol sc'ab', yujto aypaxoch ilc'olal cuuj.

8 Lista scutej co b'a co macvaji, yujto icha yaj noc' choj tz'el yav tz'ec' sayec' schib'ej, icha chi' yec' vin̈ ajc'ool d'a co patic quichan̈, aton vin̈ diablo. 9 Te tec'anocab' scutej cac'anoch Dios d'a co c'ool, yic ol yal co colan co b'a d'a vin̈. Yujto cojtac to a eb' quetcreyenteal sacleminac yajb'at d'a yolyib'an̈q'uinal tic, van pax yab'an juntzan̈ yaelal eb' icha on̈ tic. 10 Ayic ol lajvoc cab'an syail janic'oc tiempoal, axo Dios ol on̈ vach' tz'actzitanoc, ol svach' aq'uej co tec'anil yed' quip. Man̈ jantacoc svach'c'olal, yuj chi' ix on̈ yavtejoch yicoc, yic vach' ay calan quic d'a svach'il ay d'a juneln̈ej, yujto junxon̈ej caj yed' Jesucristo. 11 Nivanocab' yelc'ochi, nivanocab' spoder d'a masanil tiempo. Amén.

Tz'ac'jib'at stzatzil sc'ool eb'

12 A vin̈ cuc'tac Silvano tic, vojtac spensar vin̈, sc'anab'ajej val vin̈. A vin̈ ol ic'anb'at jun in carta tic d'ayex. Tzin tz'ib'ejb'at jay b'elan̈ lolonel tic, yic ol vach' ja e pensar. A juntzan̈ tic tz'alani chajtil syutej Dios yac'an svach'c'olal d'ayon̈ d'a val yel. A d'a svach'c'olal tic, tec'an tzeyutej e b'a. 13 A eb' quetcreyenteal ay d'a Babilonia tic, sic'b'ilxoel eb' eyed'oc, syac'b'at stzatzil e c'ool eb'. Yed' pax vin̈aj Marcos tic, vin̈ icha vuninal yaji, syac'paxb'at stzatzil e c'ool vin̈. 14 Slaj eyac'laj stzatzil e c'ool yuj e xajanan e b'a.

Yac'ocab' sjunc'olal Dios d'ayex e masanil ex yic exxo Jesucristo ta'.

3.6 3:6 “Vajal ach”, xchi ix Sara d'a vin̈aj Abraham, xchi vin̈aj Pedro. Palta a d'a co tiempoal tic, man̈ ichocta slolon eb' anima, palta “Ach vetb'eyum” xchi eb'.

2 PEDRO

1

2

3

A Schab'il Carta

SAN PEDRO

Schab'il Pedro sb'i jun carta tic, aton jun schab'il carta stz'ib'ejnacb'at vin̈aj apóstol Pedro d'a masanil eb' creyente sacleminac yajb'at d'a junjun lugar. Ix yab' vin̈aj Pedro chi' to ay juntzan̈xo eb' c'ayb'um sq'ue vaan d'a scal eb' creyente chi' d'a junjun iglesia, yuj chi' ay eb' creyente somchaj chaan̈ yuj juntzan̈ ch'oc c'ayb'ub'al chi'. A syutej juntzan̈ eb' chi' yalani to man̈xo ol javoc Cristo, yujto van yec' tiempo syil eb'.

Aton chi' syal vin̈aj Pedro d'a eb' creyente chi', yuj chi' yovalil stec'b'ej sb'a eb' d'a screyenteal, yic man̈ comonoc somchaj spensar eb' yuj juntzan̈xo eb' chi'. A Dios yojtac tas yuj tz'ec' jab'ocxo tiempo sjavi Cristo d'a schaelal, yujto ayto eb' anima manto colchajlaj.

1

Tz'el yich scarta vin̈aj Pedro

1 A in Simón Pedro in tic, yac'umal in servil Jesucristo, schecab' in paxi. Tic tzin tz'ib'ejb'at jun in carta d'ayex mach ex ix eyac'och Dios d'a e c'ool qued'oc. A jun b'aj ix cac'och co c'ool tic, nivanocab' yelc'och d'ayex. Icha chi' tzeyutej e b'a qued'oc, yujto a co Diosal aton co Columal Jesucristo, tojoln̈ej toni. 2 Yac'ocab' svach'c'olal yed' sjunc'olal Dios d'ayex, yujto eyojtacxo yed' Cajal Jesucristo.

A sb'eyb'al eb' yicxo Dios

3 Ay juntzan̈ tas te yovalil tz'och cuuj, yic vach' scac'och co pensar d'a Dios yacb'an ay on̈ ec' d'a tic. Yujn̈ej spoder, ix yac' juntzan̈ chi' d'ayon̈ smasanil, yujto a Dios ix ac'an cojtaquejel Jesucristo. A avtannac on̈ och yicoc, yujto nivan yelc'ochi, man̈ jantacoc svach'il. 4 Yuj svach'il chi', yac'naccan sti' d'ayon̈. A juntzan̈ tas yalnaccan chi', nivan yelc'ochi, man̈ jantacoc svach'il. Yuj juntzan̈ chi' tzon̈ colchajel d'a yol sc'ab' juntzan̈ chucal snib'ejoch eb' ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Yujto a spensar Dios ayoch d'ayon̈ yuj juntzan̈ tas yalnaccan chi'. 5 Yuj chi', man̈ ton̈ejoc scac'och Dios d'a co c'ool. Yovalil scac' val quip co tojolb'itan co b'eyb'al. Co c'ayb'ejec sjelanil Dios. 6 Co cachec och vaan co b'a. Tec'an scutejec pax co b'a. An̈ej d'a Dios scac'och co pensar. 7 Sco xajanej co b'a yed' eb' quetcreyenteal, sco xajananpax masanil anima.

8 Tato a juntzan̈ tic sco c'ulejn̈ej d'a junjun c'u, te ay copisio yuj Dios syal chi'. Man̈ nab'an̈ejoc ix cojtaquejel Cajal Jesucristo. 9 Palta a eb' max b'eyb'alan juntzan̈ tic, ichato macan sat eb', ichato max uji yilanb'at junoc tas eb' d'a najat. Yujto maxtzac snacot eb' to a smul eb' d'a yalan̈taxo, ic'b'ilxocaneli. 10 Yuj chi' ex vuc'tac ex vanab', scac' val quip cojtacanel sic'lab'il to d'a val yel avtab'il on̈xo och yicoc Dios, sic'b'il on̈xo el yuuj. Tato icha chi' scutej co b'a, malaj b'aq'uin̈ ol chab'ax co c'ool d'a yic Dios b'aj ayon̈ ochi. 11 Tato icha chi', malaj tas ol on̈ cachanoch vaan yic tzon̈ och b'aj van yac'an yajalil Cajal Jesucristo co Columal. A yopisio Cajal chi', ayn̈ejec' d'a juneln̈ej.

12 Yuj chi' vach'chom eyojtacxo juntzan̈ tic, tec'an exxo d'a juntzan̈ c'ayb'ub'al yel b'aj ayxo och e pensar, palta ol veccot e na'a. 13 Tzin na' to smoj vecan e na'a, svac'an nachaj juntzan̈ tic eyuuj, yacb'an pitzan into. 14 Yujto a Cajal Jesucristo ix ac'an nachajel vuuj to quenxon̈ej tiempo ay in eq'ui. 15 Yuj chi' svac' vip, yic vach' ol yal e na'ann̈ejcot juntzan̈ c'ayb'ub'al tic d'a masanil tiempo, ayic man̈xo ayoc in eq'ui.

Te nivan yelc'och Jesucristo

16 Calnacxocan d'ayex to ay val spoder Cajal Jesucristo, to yovalil ol jax d'a schaelal. Palta a juntzan̈ chi', man̈ comon loloneloc, man̈ ton̈ejoc ix co naelta d'a yol quico'. Yujto quilnac val Cajal chi' yed' co sat, man̈xo jantacoc pax svach'il. 17 A on̈ val lac'an quilnac yac'an stziquiquial co Mam Dios d'ay. Cab'nac pax yalan Dios to te nivan yelc'ochi. Yalannac emta Dios icha tic d'a scal jun snivan tziquiquial chi': Aton jun Vuninal tic, xajanab'il vuuj. Tzin tzalaj val yed'oc, xchi. 18 A jay b'elan̈ lolonel alb'ilemta d'a satchaan̈ chi', cab'nac val, yujto ay on̈ ec' yed' Cajal chi' d'a jun tzalan b'aj emnacul Dios chi'.

19 An̈ejtona', ayocto sja Cajal, stz'ib'annaccan yab'ixal eb' schecab' Dios. An̈eja' ayec' Slolonel Tz'ib'ab'ilcan yuj eb' chi' ticnaic. A tas syal Slolonel chi' te yel. Vach'n̈ej scutej co b'a, tato an̈eja' cac'anoch co pensar d'a tas tz'ib'ab'ilcan yuj eb' chi'. Yujto a Slolonel chi', lajan icha junoc tas copanel sc'ac'al d'a cal q'uic'alq'uinal. Syac' yoc d'ayon̈, masanto sacb'i ayic sjavi c'u. Icha c'u chi' icha chi' yaj Cristo ayic ol jaxoc, axo svach' ac'an saquilq'uinal chi' d'ayon̈. 20 A eb' schecab' Dios d'a peca', ayocto stz'ib'annaccan eb' yuj tastac ol javoc. Palta yovalil scojtaquejeli to malaj junoc mach scomon alan d'a yol yico' tas syalelc'och juntzan̈ tz'ib'ab'ilcan chi'. 21 Yujto a eb' chi', malaj junoc eb' munil snanac elta d'a sjolom ayic stz'ib'annaccan eb'. Yujto sic'b'il yajel eb' yuj Dios. Axo Yespíritu ac'annac nachajel yuj eb' chajtil yutejnac eb' yalancanel slolonel chi', stz'ib'annaccan eb'.

2

A eb' c'ayb'um yaj d'a juntzan̈ es

1 A d'a scal eb' quetisraelal d'a peca', ay eb' yalnacoch sb'a schecab'oc Dios. An̈ejtona' ay eb' ol pitzvoc chaan̈ d'a co cal, ol stz'acan yaloch sb'a eb' c'ayb'umoc, ol sc'ayb'an eb' quetanimail eb' d'a juntzan̈ es d'a c'ub'eltac, yic ay on̈ ol on̈ juvoquel yuj eb'. Malaj tz'och Cajal d'a eb', vach'chom a ix cham yuj stupiloc smul eb'. Yuj chi', munil syic'cot eb' d'a yib'an̈. Elan̈chamel ol satxicanel eb' d'a juneln̈ej. 2 Tzijtum eb' ol b'eyb'alan jun schuc b'eyb'al eb' chi'. Yuj eb' ol aljoc to a jun b'eyb'al yel b'aj ayon̈ och tic, malaj yelc'ochi. 3 Yuj spec' tuminal eb', vach'xon̈ej ol yutoc eb' yalanel juntzan̈ lolonel to d'a yol yic eb' snaq'uei yic syic'anel tumin eb' d'ayex. Palta atax d'a peca' nab'ilcan yuj Dios to ol yac'och yaelal d'a yib'an̈ eb' d'a juneln̈ej, yuj chi' tan̈vab'il eb' yuj yaelal chi'.

4 Co naeccot tas ajnac eb' ángel ochnac smul d'a Dios. Juneln̈ej man̈ ac'jinacoc nivanc'olal eb'. Ac'b'ilb'at eb' d'a jun lugar scuchan Tártaro.2.4 Tzec'b'ilcan c'otan eb' d'a q'uen cadena. Preso yajcan eb' d'a cal q'uic'alq'uinal ticnaic, masanto ol ch'olb'itaj tas yaj eb'. 5 An̈ejtona', man̈ yac'nacoclaj nivanc'olal eb' anima Dios d'a peca', yuj chi' yac'naccot jun oval a' mucvajum d'a yib'an̈ eb' chuc chi'. An̈ej vin̈aj Noé colchajnaccanel yed' ucvan̈ eb' yico'. A vin̈aj Noé chi' alannaccanel d'a scal eb' anima to yovalil tojol syutej sb'a eb'. 6 An̈ejtona', a Dios chi' satjinacpaxel Sodoma yed' Gomorra. Pilan lajvinaquel chab' chon̈ab' chi' stz'ab'at yuj c'ac'. Nab'a taan̈xon̈ej ajnaccan smasanil. A eb' lajvinaquel chi', ch'oxnab'il yaj eb' d'a eb' malaj yelc'och Dios d'a sat. 7 An̈ej val vin̈aj Lot colchajnaccanel d'a scal eb', yujto tojol spensar vin̈. Ayic manto lajviel-laj eb' chi', ochnac pitz'an cuselal d'a sc'ool vin̈. 8 Vach'n̈ej sb'eyb'al vin̈aj Lot chi', palta masanil c'u an̈ej chucal sc'ulej eb' yab'nac vin̈ yilannac pax vin̈, te cusnac vin̈ yuj eb'. 9 An̈ejtona', icha pax chi' ticnaic. Yojtac Dios tas syutej scolan eb' ayoch spensar d'ay, ayic tz'ac'ji proval eb'. Yojtac paxi chajtil ol yutoc yac'anb'at eb' man̈ tojoloc spensar d'a syaelal. Ol cann̈ej eb' ta' masanto ol ja jun c'u ayic ol ch'olb'itaj tas yaj eb'.

10 Ay eb' syac'och spensar sc'ulan juntzan̈ chucal yed' snivanil. Malaj tz'och eb' ayoch yopisio yuj Dios d'a eb'. Aton eb' chi' ol vach' ac'joccanoch d'a syaelal. Ac'umtac syutej sb'a eb'. Max b'alaj xivlaj eb' sb'uchan juntzan̈ eb' te nivan yelc'ochi. 11 A eb' ángel, yel ton val nivan spoder eb' d'a yichan̈ eb' sb'uchvaj chi', palta max stec'b'ejlaj sb'a eb' sb'uchvaj d'a eb' nivan yelc'och chi', ayic tz'alji smul eb' yuj eb' d'a yichan̈ Cajalil.

12 Ton̈ej scomon b'uchvaj eb' d'a juntzan̈ tas man̈ yojtacoc. Icha noc' noc' malaj spensar icha chi' yaj eb', an̈ej val sgana snivanil eb' sc'ulej. Yuj chi' ol satcanel eb' d'a juneln̈ej, icha noc' noc' yictaxon yaj syamchaji smiljichamoc, icha chi' ol aj eb'. 13  Icha chi' ol aj schaan spac chucal sc'ulej eb' chi'. Vach'chom c'ualil, syac'n̈ejoch spensar eb' sc'ulan juntzan̈ tas sgana, yic syac' sgana eb' yed'oc. Q'uixvelal yajoch eb' d'a e cal. Chuclaj eyilji d'a sat Dios yuj eb'. Yujto ton̈ej scomon och eb' vael eyed'oc ayic tzeyac'an mol vael. Ayic tz'och eb' eyed'oc, ton̈ej sq'uechaan̈ eb' yed' juntzan̈ tas snib'ejoch chi'.

14 Yalxon̈ej mach junoc ix ix syil eb', snib'ejn̈ejoch ix eb'. Malaj b'aq'uin̈ syactejcan eb' yem d'a ajmulal. Axo eb' manto tec'anoc, smontajb'at eb' yuj eb' sc'ulan pax chucal. C'ajan eb' snib'anoch tastac. Yuj juntzan̈ chi', aycot yoval sc'ool Dios d'a yib'an̈ eb'. 15 Syactancan jun tojol b'eyb'al eb', satxicanb'at eb'. Yuj chi' a sb'eyb'al vin̈aj Balaam d'a peca', vin̈ yuninal vin̈aj Beor, a sb'eyb'alej eb'. A vin̈ chi', yalnacoch sb'a vin̈ schecab'oc Dios, palta an̈ej q'uen tumin sgana vin̈ yac'nac ganar d'a spatic chucal.2.15 16 Axo noc' b'uru, cojtac to max yal-laj slolon noc', palta a noc' cachjinac vin̈ d'a smul chi'. Lolonnac noc' icha anima. A noc' cachannac och vaan vin̈ yuj sman̈ pensaril van sc'ulan chi'.

17 A eb' tz'esan d'a co cal tic, icha yaj sjaj a a' tupnac, icha chi' yaj eb'. An̈ejtona' icha asun ton̈ej sb'eyec' yuj ic', icha chi' yaj eb'. Yovalil ol b'atcan eb' d'a jun q'uic'alq'uinal d'a juneln̈ej. 18 Ton̈ej syic'chaan̈ sb'a eb' yalan juntzan̈ malaj yelc'ochi. Syal eb' icha tic: Syal co c'ulann̈ej tastac chucal. Syal co c'ulan yaln̈ej tas snib'ej co nivanil tic, xchi eb'. Icha chi' syutej eb' yac'an sc'ool juntzan̈ eb' van scolchajel d'a scal chucal. 19 Syalan eb': Libre co c'ulan yaln̈ej tas co gana, xchi eb'. Palta a eb' chi' man̈ libreoclaj yaj eb', yujto van yac'an servil chucal eb'. Yujto a mach scan d'a yalan̈ yuj junoc tasi, syalelc'ochi ayoch pax yac'umaloc servil jun chi'. 20 Atax yic ix yojtacanel Cajal Jesucristo co Columal eb', ix colchajel eb' d'a yol sc'ab' schucal jun yolyib'an̈q'uinal tic. Palta tato tzato yac'xioch sb'a eb' d'a juntzan̈ chucal chi', ol b'at yolax eb' yuuj. Tato icha chi', másxo te chuc yic eb' icha d'a yalan̈taxo. 21 A eb' sc'ulan icha chi', octom max yac'och spensar eb' d'a jun vach' b'eyb'al tic, yic vach'tacto val jab'oc yic eb'. Ocxo jun to ix yac'och spensar eb' d'ay, palta a ticnaic ix yactejcan jun checnab'il yic Dios eb' ac'b'il d'ay. Yuj chi', yel ton val chuc yic eb' ticnaic. 22 Ay jun lolonel aycani, a tz'alan icha tic: A noc' tz'i', slajvi xej noc', scha lec'anxiq'ue noc'. Yed' noc' chitam, slajvi sb'icchaj noc', sb'at sjucub'anxi sb'a noc' d'a scal lum soc'om. Icha noc' chi', icha chi' eb' sval tic.

3

Ayic ol ja Cajal

1 Ex xajanab'il vuuj. A junxo schab'il carta tzin tz'ib'ejb'at tic d'ayex. Svecan e na' yuj juntzan̈ c'ayb'ub'al eyojtacxo, yic tzeyac' val och e pensar e naan juntzan̈ tas vach'. 2 Yuj chi', yovalil tze nacot juntzan̈ tas stz'ib'ejnaccan eb' schecab' Dios d'a peca', aton eb' sic'b'ilel yuuj. An̈ejtona' tze napaxcot schecnab'il Cajal co Columal. A schecnab'il chi', calnacxocan d'ayex a on̈ schecab' on̈ tic.

3 A junxo svalb'at tic, in gana val tzeyojtaquejeli to a d'a slajvub'xo tiempoal, ay eb' ol pitzvoc chaan̈, ol comon b'uchvaj eb' d'a juntzan̈ tas yic Dios. An̈ej val juntzan̈ malaj svach'il b'aj ol yac'och spensar eb'. 4 Ol yalan eb': Yac'naccan sti' Cristo to ol jax junelxo. Palta, ¿b'aja sja ticnaic jun? Nivanoc stan̈vejnac eb' co mam quicham sjavi, palta chamnacxo pax eb'. Ilec nab'i, icha ajnac sq'uin̈ib'i jun yolyib'an̈q'uinal tic, icha chi' yaj ticnaic, an̈eja' malaj mach sjavi, xcham eb'. 5 A eb' tz'alan jun chi', malaj sgana eb' snacoti tas ajnac yolyib'an̈q'uinal tic d'a peca' chi'. Yujn̈ej tas yalnac Dios b'onac satchaan̈ yed' sat luum tic. Laj checlajnac lum luum d'a snan̈al a a'. Yuj a a' chi', vach' yaj sat luum ticnaic. 6 Palta slajvinac chi', pilan lajvinaccanel masanil tas ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic yuj a a', yujto emnaccan d'a yich a'. Aton juntzan̈ tic malaj sgana eb' chi' snacoti. 7 A satchaan̈ yed' sat luum tic, an̈eja' ayec' ticnaic. Palta yalnaccan Dios to yovalil ol cann̈ej icha tic masanto ol ac'joquemta c'ac' d'a yib'an̈. Ato ta' ol ja jun c'ual ayic ol ul ch'olb'itaj yaj eb' anima. Axo eb' malaj tz'och Dios d'ay, ol ac'joccanoch yaelal d'a yib'an̈ eb' d'a juneln̈ej.

8 Ex xajanab'il vuuj, in gana snachajel eyuuj to a d'a Cajalil, a jun c'u lajan yaj icha yec' junoc mil ab'il. Axo jun mil ab'il, lajan yaj icha yec' junoc c'ual. 9 Ay eb' snaani to van yec' stiempoal d'a Cajal chi', max elc'och icha yalnaccani. Palta man̈ ichoc snaan eb' chi' yaji. Maxto javilaj, yujto ayto snivanc'olal. Malaj sgana to ay junoc mach satcaneli, palta sgana to sna sb'a masanil anima.

10 Palta icha sja junoc elc'um d'ac'valil, icha chi' ol aj sja sc'ual sjaub'al Cajal chi'. A d'a jun c'ual chi', ol lajvoquel satchaan̈. Ayxo smay sn̈ilili ayic ol lajvoquel chi'. Axo juntzan̈ tas ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, masanil ol ulaxb'at stz'ab'at yuj jun nivan c'ac'. Masanil sat luum tic, ol laj tz'ab'atoc yed' masanil tastac ay d'ay.

11 Tato icha chi' ol aj slajviel masanil tastac, ¿tas yovalil sco c'ulej a on̈ tic? Aton te tojoln̈ej scutej co b'a, an̈ej pax val d'a Dios scaq'uecoch co pensar, 12 yacb'an sco tan̈vej sja jun c'ual yic Dios. Caq'uec val quip co munlaj d'ay, yic elan̈chamel ol jaxoc. A d'a jun c'u chi', ol lajvoquel satchaan̈ yuj c'ac'. Axo masanil tas ay d'a sat luum tic, masanil ol ulaxb'at yuj c'ac' chi'. 13 Palta a on̈xo tic, van co tan̈van jun satchaan̈ ac'to yed' sat luum ac'to, yujto icha chi' aj yac'annaccan sti' Dios. An̈ej eb' tojol ol cajnaj ta'.

14 Ex xajanab'il vuuj, van co tan̈van sja juntzan̈ chi'. Yuj chi' caq'uec val quip yic malaj jab'oc co mul ol ilchaj yuuj, malaj pax co paltail, yic junc'olal ol on̈ aj yed' ta'. 15 Nachajocab'el eyuuj to a Cajal, ayto snivanc'olal, manto javilaj yic ay eb' ol to colchajoc. An̈eja' icha tic ix yutej pax vin̈ cuc'tac Pablo stz'ib'anxib'at juntzan̈ tic d'ayex, yujto icha chi' sjelanil vin̈ ac'b'il yuj Dios. 16 Ix stz'ib'ejb'at juntzan̈ tic vin̈ d'a scarta. Palta ay b'aj pural snachajel cuuj. Ay eb' mantalaj spensar, mantalaj stec'anil eb', man̈ tojolocn̈ej syutej eb' snaanel juntzan̈ chi'. Icha pax chi' syutej eb' snaanel juntzan̈xo slolonel Dios tz'ib'yajcani, yuj chi' ol ac'joccanoch yaelal d'a yib'an̈ eb'.

17 A exxo, xajanab'il ex vuuj, ayocto ix eyab'ani tastac ol javoc. Yuj chi', tzeyil val e b'a d'a eb' chuc ix val tic, yic vach' man̈ ol ex somchajel yuj juntzan̈ sch'oc c'ayb'ub'al eb' chi'. Tato maay, ol juvoquel e pensar, axo satxiel e tec'anil chi'.

18 Scham val eyojtacanel Cajalil, aton Jesucristo co Columal. An̈ejtona' scham val e chaan svach'c'olal d'a junjun c'u. Nivanocab' yelc'och Cajalil chi' ticnaic yed' b'aq'uin̈. Amén.

2.4 2:4 Tártaro, syalelc'ochi “lugar te jul yich”.

2.15 2:15 Tz'ilchaj pax yab'ixal vin̈aj Balaam tic d'a Números capítulo 22 masanto d'a capítulo 25.

1 JUAN

1

2

3

4

5

A Sb'ab'el Carta

SAN JUAN

B'ab'el Juan sb'i jun carta tic, aton jun sb'ab'el carta vin̈aj apóstol Juan stz'ib'ejnacb'at d'a eb' creyente d'a junjun lugar. A tas syal vin̈ d'a scarta tic, to yovalil sxajanej sb'a eb'. A junoc mach xajanan eb' anima, syalelc'ochi yojtac Dios, yujto xajan eb' anima yuj Dios chi'. Ay chab' c'ayb'ub'al syal jun carta tic: B'ab'el, tz'ac'ji stec'anil eb' vach' yac'an yed' Dios yed' pax Jesucristo. Schab'il, syal d'a eb' creyente to max comon och tzac'an eb' yuj juntzan̈ ch'oc c'ayb'ub'al, yic vach' an̈ej d'a Dios ayoch spensar eb'. Yujto a eb' chi', syal eb' to a masanil tas squil yed' co sat, ayn̈ejoch chucal d'ay, syalpax eb' to a Yuninal Dios, maj yac'ochlaj sb'a animail. Syalanpax eb' to a tas sco c'ulej d'a yolyib'an̈q'uinal tic, vach'chom chuclaj, malaj yalan yic d'a co colnab'il tic, xchi eb'.

Palta a vin̈aj Juan chi', syal vin̈ to Jesucristo val yel Yuninal Dios, yac'nacoch sb'a animail. A eb' tz'ac'anoch d'a sc'ool, vach'ocab' syutej sb'eyb'al eb', xajananpax yetanimail eb'.

1

A yab'ixal jun tz'ac'an co q'uinal

1 Tic sco tz'ib'ejb'at yab'ixal jun Lolonel sb'i d'ayex, aton jun tz'ac'an co q'uinal. Aytax ec' d'a yichb'anil. Ix cab' sloloni. Ix quil val ochi. Ix on̈ och q'uelan d'ay, ix co yamlan yed' co c'ab'. 2 A jun tz'ac'an co q'uinal chi', ix ch'oxchaj quila', ix quilanoch a on̈ tic, yuj chi' scac' testigoal co b'a yuuj, scalanpax eyab'i to a tz'ac'an co q'uinal d'a juneln̈ej. A jun chi', aytaxon ec' yed' Dios, palta ix ch'oxji d'ayon̈. 3 Yuj chi' a jun ix quil chi', jun ix cab' slolon chi', a' scal d'ayex yic vach' junxon̈ej tzex aj a ex tic qued'oc. Yujto d'a val yel vach'xo cac'an yed' co Mam Dios yed' Jesucristo Yuninal. 4 Yuj chi' sco tz'ib'ejb'at juntzan̈ tic d'ayex, yic vach' ol te tz'acvoc co tzalajc'olal.

Icha saquilq'uinal yaj Dios

5 Scalb'at eyab'i tas alb'ilcan yuj Jesucristo d'ayon̈ to a Dios saquilq'uinal yaji, malaj val jab'oc q'uic'alq'uinal d'ay. 6 Tato scala' to vach' caj yed'oc, palta an̈eja' ay on̈ to ec' d'a q'uic'alq'uinal, ton̈ej scal syal chi', a tas sco c'ulej man̈ yeloclaj. 7 A Dios saquilq'uinal yaji. Yuj chi' tato a saquilq'uinal sco b'eyb'alej, vach' cac'an yed'oc junjun on̈, axo schiq'uil Jesucristo Yuninal, a' tz'ic'anel masanil co chucal ayoch d'ayon̈.

8 Tato scala' to malaj co chucal, ton̈ej scac' musansatil co b'a, man̈ yeloclaj tas scal chi'. 9 Tato d'a val yel sco cha co mulej co chucal, a Dios sucan sat smasanil, syic'anpaxel masanil tas man̈ vach'oc ayoch d'ayon̈, yujto tojol toni, tz'eln̈ejc'och tas syala'. 10 Tato scala': Malaj b'aj ix och co mul, ta xco chi, syalelc'ochi to van cac'anoch Dios esalvumal. Tato icha chi', man̈ chab'iloclaj slolonel cuuj.

2

A Cristo tz'ac'anoch co ti' d'a Dios

1 Ex xajanab'il vuuj, tzin tz'ib'ejb'at juntzan̈ tic d'ayex yic vach' maxtzac e c'ulej chucal. Palta tato ay b'aj tz'och co mul, ay jun van yac'anoch co ti' d'a Dios, aton Jesucristo, te tojoln̈ej spensar. 2 Icha val junoc silab', icha chi' ix aj scham Cristo yuj stupanel co mul. Man̈ yujocn̈ej co mul a on̈ tic ix chami, palta yuj smul masanil anima ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, yuj chi' ix chami.

3 Tato sco c'anab'ajej tas schecji co b'eyb'alej yuj Dios, cojtacton Dios sic'lab'il syal chi'. 4 Tato scala' to cojtacxo Dios, palta max co c'anab'ajej tas schecji co b'eyb'alej yuuj, esalvum on̈ syal chi', malaj jab'oc tas yel scala'. 5 Tato sco c'anab'ajej tas syal slolonel, d'a val yel xajan ton Dios chi' cuuj sic'lab'il. Ichaton chi' tz'aj cojtacaneli to ayon̈ och d'ay. 6 Tato scal icha tic: A in tic ay in och d'a Cristo, tato xco chi, yovalil sco b'eyb'alej sb'eyb'al Cristo chi'.

A jun checnab'il nivan yelc'ochi

7 Ex xajanab'il vuuj, a jun checnab'il svalb'at tic d'ayex, mantoc ato ticnaic ol eyab'i. Yujto a jun checnab'il tic, atax ix ex och yuninaloc Dios ix alji d'ayex. Eyab'nacxo jun checnab'il tic d'a peca' to yovalil sco xajanej co b'a. 8 Palta svalxib'at jun checnab'il tic d'ayex. Van co b'eyb'alan jun checnab'il tic icha yutejnac sb'a Jesucristo, yujto a jun q'uic'alq'uinal ayoch d'ayon̈, van yec'caneli, axo jun saquilq'uinal te yel van yochcani.

9 Tato ay on̈ mach on̈ scala': Sacq'uinalxo yaj in pixan, tato xco chi, palta tato van schichonpaxoch co c'ool d'a junoc quetcreyenteal, ay on̈to och d'a q'uic'alq'uinal syal chi'. 10 Tato sco xajanej eb' quetcreyenteal, ayon̈xo och d'a saquilq'uinal syal chi'. Yuj chi' malaj junoc tas ayoch d'ayon̈ tz'ic'an co juvieli. 11 Palta a eb' an̈eja' schichonoch sc'ool d'a eb' yetcreyenteal, q'uic'alq'uinalto yaj eb'. Icha val junoc mach sb'eyec' d'a q'uic'alq'uinal max yil-laj b'aj sb'ati, icha chi' eb', yujto juvinaquel spensar eb'.

12 Tzin tz'ib'ejb'at juntzan̈ tic d'ayex a ex unin creyente exto, yujto a Dios ix ac'an lajvoc e mul yuj Jesucristo. 13 Tzin tz'ib'ejb'at d'ayex a ex ayxo eyoch creyenteal, yujto eyojtacxo Dios, jun aytaxon eq'ui atax manto b'o jun yolyib'an̈q'uinal tic. Tzin tz'ib'ejb'at jun tic d'ayex ex creyente ayxo e tec'anil, yujto ix can vin̈ diablo d'a yalan̈ eyuuj ved'oc.

Tzin tz'ib'ejxib'at jun tic d'ayex a ex unin creyente exto, yujto eyojtacxo co Mam Dios. 14 Tzin tz'ib'ejxib'at jun tic d'ayex ex ayxo eyoch creyenteal, yujto eyojtacxo pax Dios, jun aytaxon eq'ui atax manto b'o jun yolyib'an̈q'uinal tic. A exxo creyente ex ayxo e tec'anil, ix ex tec'c'aji, yujto chab'ilxo slolonel Dios eyuuj. Ix can pax vin̈ diablo d'a yalan̈ eyuuj ved'oc. Yuj chi' tzin tz'ib'ejb'at jun uum tic d'ayex.

15 Max yal co xajanan jun yolyib'an̈q'uinal tic yed' pax juntzan̈ tas ay d'ay. Tato sco xajanej, man̈ vanoc co xajanan co Mam Dios syal chi'. 16 A eb' anima ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, a juntzan̈ sgana snivanil eb' snib'ejochi. Snib'anxioch juntzan̈ tas vach' yilji eb'. Say eb' yic nivan tz'aj yelc'ochi. A juntzan̈ b'eyb'al chi', man̈ yicoc co Mam Dios, a yolyib'an̈q'uinal tic ay yico'. 17 A jun yolyib'an̈q'uinal tic yed' juntzan̈ snib'ejoch eb' anima chi' d'ay, eq'uelb'an̈ej yaji. Palta tato sco c'ulej icha sgana Dios, pitzan on̈ d'a juneln̈ej yed'oc.

A jun lolonel yel yed' jun es

18 Ex xajanab'il vuuj, ay on̈ ec' d'a jun slajvub' tiempoal. Ix cab' eyed'oc to ay jun ayoch ajc'olal d'a Cristo ol pitzvoc chaan̈. Ilec nab'i, tzijtumxo eb' ayoch ajc'olal d'ay toxo ix pitzvi chaan̈. Yuj chi' cojtac to ay on̈xo ec' d'a slajvub' tiempoal tic. 19 A d'a co cal ix elta eb' chi', yujto toxonton man̈ quetb'eyumoc eb'. Q'uinaloc tato quetb'eyum eb', ix am ajn̈ej eb' qued'oc, palta ix elta eb' yic vach' scheclajeli to toxonton man̈ quetb'eyumoc eb'. 20 A Cristo ac'annacoch Yespíritu Dios d'ayex qued'oc, yuj chi' cojtac jun c'ayb'ub'al yel co masanil. 21 Yuj chi' tzin tz'ib'ejb'at jun in carta tic d'ayex, man̈ yujoc to man̈ eyojtacoc jun c'ayb'ub'al yel chi' tzin tz'ib'anb'ati, palta yujto eyojtacxo. Eyojtacpaxi to malaj junoc es ayoch d'ay.

22 Ol val d'ayex machtac eb' tz'esani: Aton eb' tz'alani to a Jesús man̈ Cristooc, syalelc'ochi to man̈ ac'b'iloc yopisio yuj Dios. Aton eb' chi' ayoch ajc'olal d'a Cristo, yujto max scha yab' eb' to a Dios ay Yuninal, yuj chi' aypaxoch eb' ajc'olal d'a Dios aton Mamab'il. 23 A eb' tz'alani to a Jesucristo man̈ Yuninaloc Dios, man̈ ayococh co Mam Dios d'a eb'. Axo pax eb' tz'alan jun to a Jesucristo Yuninal Dios, ayton och Dios d'a eb'.

24 Yuj chi', a jun c'ayb'ub'al ix cab'i atax yic ix on̈ och yicoc Dios, yovalil scac'n̈ejoch d'a co c'ool. Tato icha chi' scutej cac'anoch d'a co c'ool, junxon̈ej ol on̈ aj yed' co Mam Dios, junxon̈ej ol on̈ aj pax yed' Yuninal. 25 Yalnaccan Dios to ol yac' co q'uinal d'a juneln̈ej.

26 Tic tzin tz'ib'ejb'at d'ayex yuj eb' sgana ex yac'an musansatil. 27 A Espíritu ac'b'il d'ayon̈ yuj Jesucristo, ayn̈ejcanoch d'ayon̈. Yuj chi' man̈ yovaliloc ch'oc mach tzon̈ c'ayb'ani, yujto a Yespíritu chi' tzon̈ c'ayb'an d'a masanil tasi. A jun c'ayb'ub'al syac' d'ayon̈ chi' te yel, malaj jab'oc es ayoch d'a scal. Yuj chi', yovalil junxon̈ej tzon̈ aj yed' Cristo, yujto icha chi' tz'aj yalan Yespíritu d'ayon̈.

28 Axo ticnaic ex xajanab'il vuuj, yovalil junn̈ej tzon̈ aj yed' Cristo d'a masanil tiempo, yic vach' junc'olal tzon̈ aj d'a yichan̈, man̈ ol on̈ q'uixvoclaj ayic ol jaxoc. 29 Cojtac to a Jesucristo te tojol toni. Yuj chi' ichocab' tic tz'aj snachajel cuuj: Tato tojol scutej co b'eyb'al, yuninal on̈ ton Dios syal chi'.

3

A eb' yuninalxo Dios

1 Naec to te xajan on̈ yuj co Mam Dios, yujto tzon̈ yaloch yuninaloc. Yuninal on̈xo ton jun. A eb' ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, max nachajel-laj yuj eb' tato yuninal on̈xo Dios, yujto maj yojtaquejel Dios eb'. 2 Ex xajanab'il vuuj, yuninal on̈xo Dios ticnaic. Maxto nachajel-laj cuuj chajtil ol on̈ aj elc'ochoc. Palta cojtac to ayic ol jax Jesucristo, lajan ol on̈ aj yed'oc, yujto ol quila' chajtil yilji. 3 A on̈ mach on̈ scac'och juntzan̈ sval tic yipoc co c'ool, cactejeccan masanil chucal, yujto a Cristo malaj chucal d'ay.

4 A eb' sb'eyb'alan chucal, man̈ton vanoc sc'anab'ajan schecnab'il Dios eb'. Yujto a eb' max c'anab'ajan juntzan̈ checnab'il chi', a chucal sc'ulej eb'. 5 Cojtacxo to a Jesucristo ix ulec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic yic syic'anel co mul. Cojtac paxi to malaj jab'oc chucal ayoch d'ay. 6 Yuj chi' tato junxon̈ej caj yed'oc, maxtzac yal sco b'eyb'alej chucal. Palta tato an̈eja' co b'eyb'alan chucal jun, syalelc'ochi to man̈ on̈ ayoc ochlaj yed'oc, manto cojtacoclaj. 7 Ex xajanab'il vuuj, malajocab' junoc mach tzex ac'an musansatil. Tato tojol syutej sb'a junoc mach, tojol ton spensar icha spensar Cristo, yujto a Cristo chi' tojol spensar. 8 Palta tato ay mach an̈eja' sb'eyb'alan chucal, yictaxon vin̈ diablo yaji. Yujto a vin̈ diablo chi', sc'ulejtaxon chucal vin̈ d'a yichb'anil. Yujton jun chi' ix ulec' Yuninal Dios d'a yolyib'an̈q'uinal tic, yic syac' lajvoc smasanil tas sc'ulej vin̈ diablo chi'. 9 Tato yel yuninal on̈xo Dios, man̈xo ol co b'eyb'alej chucal, yujto q'uexb'ilxo co pensar yuuj, axo yic ayoch d'ayon̈. Maxtzac yal pax co b'eyb'alan chucal, yujto yuninal on̈xo. 10 Icha chi' tz'aj scheclajeli, mach eb' yuninalxo Dios, mach pax eb' yuninalto vin̈ diablo. Tato man̈ tojoloc scutej co b'eyb'al, tato max co xajanej eb' quetcreyenteal, val yel man̈ on̈ yicoc Dios.

Yovalil sco xajanej co b'a

11 A jun checnab'il svalb'at tic d'ayex, atax ix ex och yuninaloc Dios, ix ex och ijan eyab'ani: Sco xajanejec co b'a, xchi jun checnab'il tic. 12 Yuj chi' max yal-laj cutan co b'a icha yutejnac sb'a vin̈aj Caín. A vin̈ chi', a vin̈ diablo ay yic vin̈, yuj chi' smilnaccham vin̈ yuc'tac vin̈. Icha chi' yutejnac sb'a vin̈, yujto man̈ tojoloc sb'eyb'al vin̈, axo vin̈ yuc'tac vin̈ chi', tojol sb'eyb'al vin̈.

13 Ex vuc'tac ex vanab', man̈ eyac' sat e c'ool tato tz'och eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic ajc'olal d'ayex. 14 A d'a yalan̈taxo, yic on̈ chamel, axo ticnaic, toxo ix ac'ji co q'uinal d'a juneln̈ej. Cojtac to ix co cha co q'uinal tic yujto sco xajanej co b'a yed' eb' quetcreyenteal. Tato max co xajanej co b'a yed' eb', yic on̈to chamel syal chi'. 15 Tato an̈eja' schichonoch co c'ool d'a eb' quetcreyenteal, mac'umcham anima on̈ d'a yichan̈ Dios. Palta cojtac to malaj junoc mac'umcham anima ay sq'uinal d'a juneln̈ej. 16 Cojtac chajtil tz'aj on̈ xajanan Dios to ix yac'och sb'a Jesucristo d'a yol sc'ab' chamel cuuj. Yuj chi' yovalil ichocab' ta' scutej co xajanan eb' quetcreyenteal, ta syala' b'ecanocab' co c'ool co cham yuj eb'. 17 Q'uinaloc ay tas ay d'ayon̈, axo squilan junoc quetcreyenteal te meb'a', tato malaj jab'oc tas scac' d'ay, man̈ xajanoc co Mam Dios cuuj syal chi'. 18 Ex xajanab'il vuuj, man̈ ton̈ejoc scal yed' co ti' to sco xajanej co b'a. Yovalil tzon̈ colvaj d'a eb' quetcreyenteal. Icha chi' scutej co ch'oxaneli to d'a val yel sco xajanej co b'a.

Man̈xa co xivc'olal d'a yichan̈ Dios

19 Tato sco xajanej co b'a, cojtac to yic on̈xo jun c'ayb'ub'al te yel. Tato icha chi', man̈xa co xivc'olal d'a yichan̈ Dios 20 ayic sco naani to ay co mul yuj junoc tas chuclaj ix co c'ulej. A Dios ec'to yojtac d'a quichan̈. Val yel, A' tz'ojtacaneli yujto yojtac smasanil. 21 Yuj chi', ex xajanab'il vuuj, tato cojtac to vach' co b'eyb'al d'a yichan̈ Dios, max on̈ xiv co lesalvi d'ay. 22 Tato icha chi', yaln̈ej tas sco c'an d'ay, ol yac' d'ayon̈, yujto sco c'anab'ajej schecnab'il, van co c'ulanpax icha tas scha sc'ool. 23 Syal schecnab'il icha tic to scac'och Yuninal d'a co c'ool, aton Jesucristo. Sco xajanej pax co b'a junjun on̈ icha ix yutej yalan d'ayon̈. 24 Tato sco c'anab'ajej juntzan̈ schecnab'il chi', junn̈ej caj yed'oc, junn̈ej pax yaj qued'oc. Cojtac to ayn̈ejoch d'ayon̈, yujto yac'nac Yespíritu d'ayon̈.

4

A eb' yic Dios yed' eb' man̈ yicoc

1 Ex xajanab'il vuuj, tato ay eb' tz'alani to a yic Dios jun syalel eb', man̈ e cha eyab' d'a eb' d'a elan̈chamel. Yovalil tze b'ab'laj aq'uej proval eb' tato yel a slolonel Dios tz'ec' yalel eb'. Yujto tzijtum eb' tz'esan van yec' d'a jun yolyib'an̈q'uinal tic, stz'acan yaloch sb'a eb' schecab'oc Dios. 2 Palta ol val d'ayex chajtil tz'aj cojtacaneli tato yel ayoch Yespíritu Dios d'a eb'. Tato syal eb': A Jesucristo ul yac'nacoch sb'a animail, tato xchi eb', aton eb' chi' ayoch Yespíritu Dios d'ay. 3 Palta a pax eb' man̈ ichoc ta' yalan yuj Jesús, malaj Yespíritu Dios ayoch d'a eb' syal chi', yujto lajan spensar eb' yed' jun ayoch ajc'olal d'a Cristo. Eyab'nacxo to a jun ajc'ool chi' d'ay, yovalil ol pitzvoc chaan̈. A ticnaic, ayxo eb' lajan spensar icha ol yutoc sb'a chi'.

4 Ex xajanab'il vuuj, yic on̈xo Dios ticnaic. Ayxocan eb' tz'esan chi' d'a yalan̈ cuuj, yujto a Yespíritu Dios ayoch d'ayon̈, ec'to spoder d'a jun ayoch d'a eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic. 5 A eb' tz'esan chi', yic yolyib'an̈q'uinal tic yaj eb'. Yuj chi' an̈ej juntzan̈ yic yolyib'an̈q'uinal tic syal eb'. Axo eb' yic yolyib'an̈q'uinal tic scha yab' eb' d'a eb'. 6 Palta a on̈xo tic, yic on̈xo Dios. Yuj chi' a eb' yicxo Dios qued'oc, syac'och schiquin eb' d'a tas scala'. Axo eb' man̈ yicoc Dios jun, max yac'ochlaj schiquin eb' yab'an d'ayon̈. Icha chi' scutej cojtacaneli, mach eb' ayoch Espíritu yel syal d'ay, mach pax eb' to a espíritu tz'esan ayoch d'ay.

Xajanab'il on̈ yuj Dios

7 Ex xajanab'il vuuj, co xajanejec co b'a junjun on̈, yujto a b'aj sco xajanej co b'a chi', a d'a Dios scoti. Tato sco xajanej co b'a, yuninal on̈xo Dios. Tato icha chi', val yel cojtacxo Dios chi' syal chi'. 8 Tato max co xajanej co b'a, val yel manto cojtacoc Dios chi' syal chi', yujto a Dios chi' sxajanan taxon anima. 9 Ix sch'ox Dios to xajanab'il on̈ yuuj, yujto ix scheccot jun pitan̈ Yuninal, ix ul yac'och sb'a d'a yol sc'ab' chamel d'a yolyib'an̈q'uinal tic, yuj yac'an co q'uinal d'a juneln̈ej. 10 Icha tic tz'aj scheclajeli to d'a val yel xajan on̈ yuj Dios: Man̈oc on̈ ix co b'ab'laj xajanej Dios, palta to A' ix on̈ xajanani ayic ix schecancot Yuninal ul yac'cham sb'a stojoloc co mul.

11 Ex xajanab'il vuuj, tato icha chi' ix aj on̈ xajanan Dios chi', yovalil sco xajanej co b'a junjun on̈. 12 Vach'chom malaj junoc mach ix ilan Dios juneloc, palta tato sco xajanej co b'a, ayn̈ejoch Dios chi' d'ayon̈ syal chi', yuj chi' jab'jab'il scheclajel sc'olb'al Dios chi' d'ayon̈ 13 Yuj Yespíritu ix yac'och cajan d'ayon̈, yuj chi' cojtac to ayon̈ och d'ay, ayn̈ejpaxoch d'ayon̈ junjun on̈. 14 A on̈ tic quilnac val Yuninal Dios, yuj chi' scac' val testigoal yuuj to a co Mam Dios checjinaccot Yuninal chi' yic tzul scolel eb' anima ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 15 Tato a on̈ scala': A Jesús Yuninal ton Dios, tato xco chi, a Dios ayoch d'ayon̈, ayn̈ej on̈ pax och d'ay.

16 Scac'anoch d'a co c'ool to a Dios xajan on̈ yuuj. Cojtac val jun tic sic'lab'il yujto a Dios chi' sxajanan taxon anima. Yuj chi' tato sco xajanej co b'a a on̈ tic, ay on̈ ton och d'ay syal chi', ayn̈ejpaxoch d'ayon̈. 17 Icha chi' tz'aj svach' tz'acvi co xajanan co b'a, yic vach' ayic ol ja sc'ual sch'olb'itaj yaj eb' anima, man̈ ol on̈ xivlaj d'a yichan̈ Dios, yujto icha sb'eyb'al, icha chi' scutej co b'eyb'al d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 18 Tato yel sco xajanej Dios, maxtzac on̈ xivlaj, yujto ayic sco xajanan Dios chi', tz'ic'jiel co xivc'olal. Tato tzon̈ xivi, syalelc'ochi to xivnac on̈ d'a jun yaelal ol cot yuj yoval sc'ool Dios. Yuj chi' a eb' tzato xivi, ayto palta stz'acvi xajanan Dios chi' eb'.

19 Sco xajanej Dios ticnaic, yujto A' ix on̈ b'ab'laj xajanani. 20 Q'uinaloc tato scala' to xajan Dios cuuj, palta schichonpaxoch co c'ool d'a junoc quetanimail, quesn̈ej syal chi'. Tato max co xajanej eb' quetanimail squiloch chi', ¿tas val ol cutoc co xajanan Dios max quilochlaj? 21 Yuj chi' yac'naccan jun schecnab'il d'ayon̈ tz'alan icha tic: A mach xajanan Dios, yovalil xajanej eb' yetanimail, xchi.

5

Syal scan juntzan̈ chucal d'a yalan̈ cuuj

1 Tato scac'och d'a co c'ool to a Jesús aton Cristo, yuninal on̈xo Dios syal chi'. Tato sco xajanej junoc anima, an̈ejtona' sco xajanej eb' yuninal jun anima chi'. 2 Yuj chi' cojtac to sco xajanej co b'a a on̈ yuninal on̈ Dios tic, tato sco xajanej Dios, sco c'anab'ajanpax tas syala'. 3 Tato d'a val yel sco xajanej Dios, sco c'anab'ajej schecnab'il. A juntzan̈ schecnab'il chi', man̈ ajaltacoc co c'anab'ajani. 4 A juntzan̈ chucal ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, cannacxo d'a yalan̈ cuj a on̈ yuninal on̈xo Dios tic. Yujto scac'och Dios d'a co c'ool, yuj chi' scan juntzan̈ chi' d'a yalan̈ cuuj. 5 An̈ej eb' tz'ac'anoch d'a sc'ool to a Jesús Yuninal ton Dios, an̈ej eb' chi', syal scan jun chucal chi' d'a yalan̈ yuuj.

Syac' testigoal sb'a Dios yuj Yuninal

6 A Jesucristo ulnaquec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Ul yac'annac bautizar sb'a. Elnac pax schiq'uil. Man̈ ton̈ejoc ul yac'nac bautizar sb'a, elnac pax schiq'uil. A Yespíritu Dios syac' testigoal sb'a yuuj, to Yuninal ton Dios. A Yespíritu chi', te yeln̈ej syala'. 7-8 Syac' testigoal sb'a Espíritu yuuj. Ay pax chab'xo syac' testigoal sb'a yuuj, aton sbautismo yed' schiq'uil ix eli.5.7-8 A oxe' tic junlajan schaan sb'a yalani to a Jesucristo Yuninal ton Dios. 9 Sco cha tax cab' tas syal eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ocxom val tas syal Dios ec'alxo yelc'ochi. A val lac'an ix ac'an testigoal to Yuninal. 10 A on̈ scac'och Yuninal Dios d'a co c'ool, cojtac sic'lab'il to yel syal Dios yuj Yuninal chi'. Axo eb' max ac'anoch Yuninal chi' d'a sc'ool, van yalan eb' to syesej Dios, yujto max yac'och eb' d'a sc'ool tas syal yuj Yuninal chi'. 11 Aton jun tic yalnaccan Dios to syac' co q'uinal d'a juneln̈ej. Yujn̈ej Yuninal syac' jun co q'uinal chi'. 12 Yuj chi', tato ayxo och Yuninal Dios d'ayon̈, ayxo co q'uinal d'a juneln̈ej. Axo eb' malaj Yuninal Dios chi' d'ay, malaj sq'uinal eb' d'a juneln̈ej.

Ay co q'uinal d'a juneln̈ej

13 Tzin tz'ib'ejb'at jun tic d'ayex, a ex ix eyac'och Yuninal Dios d'a e c'ool, yic vach' ol nachajel eyuuj to ay e q'uinal d'a juneln̈ej qued'oc.

14 Yuj chi' junc'olal tzon̈ lesalvi d'a Dios, yujto cojtac to yaln̈ej tas sco c'an d'ay, ol yab'i, tato sco c'an icha sgana. 15 Cojtac to a' tz'ab'an co lesal. Yuj chi' cojtac paxi to a' tz'ac'an tas sco c'an d'ay. 16 Q'uinaloc tato tzeyil junoc quetcreyenteal van sc'ulan junoc chucal, palta man̈ yicoclaj chamel jun chucal chi', tato tzex lesalvi yuuj, axo Dios ol ac'an sq'uinal. Palta ay chucal tojoln̈ej co cham yuuj. Max val-laj d'ayex tato tzex lesalvi yuj juntzan̈ eb' sc'ulan jun chucal chi'. 17 Masanil juntzan̈ chucal, mul d'a sat Dios. Palta ay juntzan̈ chucal max on̈ chamlaj yuuj.

18 Cojtac tato yel yuninal on̈xo Dios, maxtzac co b'eyb'alej chucal, yujto a Yuninal Dios tzon̈ tan̈vani. Yuj chi' max yal on̈ yixtan vin̈ diablo.

19 Cojtac to yic on̈xo Dios. Axo masanil eb' yicto yolyib'an̈q'uinal tic, aytooch eb' d'a yol sc'ab' vin̈ diablo.

20 An̈ejtona', cojtac to ulnaquec' Yuninal Dios d'a yolyib'an̈q'uinal tic. A ix ac'an jacvoc co pensar, yic vach' scojtaquejel Dios te yel. Yuj chi' a ticnaic, ayon̈xooch yed' jun te yel, aton Jesucristo Yuninal. A jun Yuninal chi', aton Dios te yel. A tz'ac'an co q'uinal d'a juneln̈ej. 21 Yuj chi', ex xajanab'il vuuj, man̈ eyac'och e pensar d'a juntzan̈ comon dios.

5.7-8 5:7-8 Ay juntzan̈xo copia b'aj syal icha tic: Ay oxvan̈ mach syac' testigoal sb'a d'a satchaan̈, aton co Mam Dios, jun Slolonel Dios sb'i yed' Espíritu Santo. A jun tic max ilchajlaj d'a juntzan̈ b'ab'el copia, syalelc'ochi to max ilchajlaj d'a juntzan̈ copia tz'ib'ab'il d'a yalan̈to ab'il 1600 ayic toxo ix ulec' Jesucristo. Yuj chi' maj cac'och d'a tic.

2 JUAN

A Schab'il Carta

SAN JUAN

Schab'il Juan sb'i jun carta tic, aton schab'il carta stz'ib'ejnacb'at vin̈aj apóstol Juan d'a jayvan̈ eb' creyente sic'b'ilel yuj Dios, palta ichato a d'a junoc ix creyente yed' yune' d'a yol spat b'aj stz'ib'ejb'at vin̈. Syac'b'at stec'anil spensar eb' vin̈, yic xajanej sb'a eb', syac'lan stec'anil eb', yic max scha yab' juntzan̈ comon c'ayb'ub'al eb', aton juntzan̈ tzec' yal juntzan̈xo eb' comon c'ayb'um.

1

Sco xajanej co b'a

1 A in icham vinac in tic, tzin tz'ib'ejb'at jun in carta tic d'ayach, ach vanab' yed' d'a eb' une'. A ex to sic'b'il exxo el yuj Dios ved'oc. Val yel tzex in xajanej. Man̈oc inn̈ej, palta tzex xajanej pax smasanil eb' ojtannac jun ab'ix te yel. 2 Tzex co xajanej, yujto a jun ab'ix te yel tic, ayxo och d'ayon̈ d'a juneln̈ej. 3 Tzin nib'ej to a co Mam Dios yed' Yuninal aton Jesucristo tz'oc' sc'ool d'ayex, syac'anpax svach'c'olal d'ayex ta', yujto ayoch co pensar d'a jun c'ayb'ub'al to yel, sco xajanan pax co b'a.

4 Ix te ja val in tzalajc'olal, ayic ix vab'ani to ay eb' une' van sb'eyb'alan jun c'ayb'ub'al te yel, icha yaj yalancan co Mam Dios d'ayon̈. 5 A ticnaic tzin c'an d'ayex ta' to slaj co xajanej co b'a co masanil. A jun checnab'il svalb'at tic d'ayex, man̈ b'ab'elocto eyab'an tic. Yujto atax ix cac'anoch Dios d'a co c'ool ix cab'ani. 6 Tato van co b'eyb'alan schecnab'il Dios, sco xajanej co b'a syal chi'. A jun checnab'il cab'nacxo atax cochnac yicoc Dios, a tz'alani to sco xajanejecn̈ej co b'a.

A eb' tzec' ac'an es

7 A ticnaic, man̈ jantacoc eb' esalvum tz'ec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, tzec' yalan eb' icha tic: Ayic yulnaquec' Jesucristo, man̈ ul yac'nacoc ochlaj sb'a animail, xchi eb'. A eb' tz'alan icha chi', yes eb', ajc'ool eb' d'a Cristo. 8 A exxo, tzeyil val e b'a d'a eb' yic man̈ nab'an̈ejoc e munlajel ta'. Tato icha chi' tzeyutej e b'a, tz'acan ol e cha spac tas ol yac' Dios d'ayex.

9 A mach tz'actancan c'ayb'ub'al yalnaccan Cristo, syac'anoch stz'acub' jun c'ayb'ub'al chi', man̈ ayocochlaj Dios d'ay syal chi'. Palta tato ayn̈ejoch spensar d'a sc'ayb'ub'al Cristo chi', ayoch co Mam Dios d'ay, ay paxoch Yuninal d'ay. 10 Tato ay eb' sc'och d'ayex, palta ch'oc c'ayb'ub'al tzec' yal eb', man̈ e chaoch eb' d'a yol e pat. Man̈ ex tzalaj yed' eb' ayic sc'och eb' chi' d'ayex. 11 Tato vach' tzeyab'i ayic sc'och eb' chi' d'ayex, locan ex yed' eb' d'a jun yic chuc chi' syal chi'.

Tz'ac'jib'at stzatzil sc'ool eb'

12 Tzijtumto tas in gana sval d'ayex, palta malaj in gana tzin tz'ib'ejb'at d'a jun in carta tic, yujto tzin na' ta icha chi' ol b'at ex vila'. Ato ta' ol in vach' alejcan juntzan̈xo tic d'ayex, yic vach' ol ja co tzalajc'olal ta'.

13 A eb' yune' jun ix a nulej d'a tic, aton ix sic'b'ilxoel yuj Dios, syac'b'at stzatzil e c'ool eb'.

3 JUAN

A Yoxil Carta

SAN JUAN

Yoxil Juan sb'i jun carta tic, aton jun yoxil carta stz'ib'ejnacb'at vin̈aj apóstol Juan d'a jun vin̈ cuchb'um d'a jun iglesia, aton vin̈aj Gayo. Ay eb' tz'alani to ichato a junoc anciano tz'ib'annac jun carta tic, palta tecan a vin̈aj apóstol Juan. Tz'alji vin̈aj Gayo tic vach'il, yujto xajanej val eb' creyente vin̈. Syalpaxb'at vin̈ to sya'ilej sb'a vin̈aj Gayo chi' d'a schucal sb'eyb'al vin̈aj Diótrefes. Slajvi chi', sb'at stzatzil sc'ool vin̈aj Demetrio.

1

Vach' lolonel tz'alji d'a vin̈aj Gayo

1 A in icham vinac in tic, tzin tz'ib'ejb'at jun in carta tic d'ayach, ach vuc'tac Gayo. A ach tic, tzach in xajanej val d'a smasanil in c'ool.

2 Ach xajanab'il vuuj, tzin c'an d'a co Mam Dios to ichocab' svach'il aj d'a yic Dios chi', ichocab' chi' svach'il pax yec' uuj, ayocab' pax a q'uinal. 3 Ayic ix ul yalan eb' cuc'tac uuj, ix in te tzalaj val d'a tic yujto ix yal eb' to ay val och a pensar d'a jun c'ayb'ub'al te yel, tza c'anab'ajejn̈ej paxi. 4 Ayic svab'ani to an̈eja' sc'anab'ajan jun c'ayb'ub'al te yel eb' ochnac creyenteal vuuj, malaj junocxo b'aj scot in tzalajc'olal icha jun chi'.

5 Ach xajanab'il vuuj, te vach' tzutej a pensar svab'i. Tzach colvaj d'a eb' quetcreyenteal, vach'chom ay eb' man̈ ojtacoc. 6 Ay eb' ix alan d'a yichan̈ eb' creyente smolb'ej sb'a d'a tic to tza xajanej a b'a yed' eb' ta'. Tzach colvaj val d'a eb' b'aj sb'eyeq'ui. Smoj ichan̈ej chi' tzutej a b'a d'a eb', yujto icha chi' sgana Dios. 7 A eb' chi', yujn̈ej yac'an servil Jesucristo eb' tz'ec' eb'. Malaj junoc tas scha eb' d'a eb' man̈ ojtannacoc Dios. 8 Yuj chi', yovalil a on̈ tic tzon̈ colvaj d'a eb'. Tato icha chi', ichato van co munlaj pax yed' eb' ayic tz'ec' eb' yalel jun c'ayb'ub'al te yel.

A sb'eyb'al vin̈aj Diótrefes

9 In tz'ib'ejnacb'at jun in carta d'ayex a ex tze molb'ej e b'a ta'. Palta a vin̈aj Diótrefes, sgana vin̈ an̈ej vin̈ tzex ac'an mandar ta'. Yuj chi' syal vin̈ to malaj yelc'och tas scal d'ayex. 10 Yuj chi', tato ol in c'och d'ayex ta', ol vala' tas smul vin̈, yujto ton̈ej syesej co muloc vin̈ d'ayex. Man̈ocn̈ej juntzan̈ chi' sc'ulej vin̈. Max schapax juntzan̈ eb' quetcreyenteal vin̈ sc'och d'ayex ta'. Vach'chom ayex e gana tze cha eb', axo vin̈ sq'ue yoval. Tzex spechpaxel vin̈ d'a scal eb' quetcreyenteal ta'.

11 Ach xajanab'il vuuj, man̈ a b'eyb'alej sb'eyb'al eb' chuc sc'ulej. An̈ej tas sc'ulej eb' vach', a tza c'ulej. Tato vach' scutej co b'a, yic on̈xo ton Dios. Palta a eb' chuc syutej sb'a, man̈ yojtacoc Dios eb'.

A svach' b'eyb'al vin̈aj Demetrio

12 Axo vin̈ cuc'tac Demetrio, van yalan eb' smasanil yuj svach'il vin̈, chequel to sc'anab'ajej jun ab'ix te yel vin̈. An̈ejtona' on̈ tic, scal pax vin̈ vach'il. Eyojtac, a tas scala', te yel.

Tz'ac'jib'at stzatzil sc'ool eb'

13 Tzijtumto tas in gana svalb'at d'ayach ta', palta maj in tz'ib'ejb'atlaj d'a jun in carta tic. 14 Yujto tzin na' talaj ol in b'at ach vila', yic ato ta' ol in vach' alejcan juntzan̈xo tic d'ayach.

15 Ayocab' a junc'olal ta'. A eb' a vach'c'ool d'a tic, syac'b'at stzatzil a c'ool eb'. Scac'b'at stzatzil sc'ool junjun eb' co vach'c'ool ta'.

SAN JUDAS

A Ch'an̈ Scarta Vin̈aj

JUDAS

Judas sb'i jun carta tic, aton jun carta tic stz'ib'ejnacb'at vin̈aj Judas d'a eb' creyente d'a junjun iglesia. Syalanb'at vin̈ to tec'an syutej sb'a eb' d'a juntzan̈xo eb' tz'ec' yal juntzan̈xo ch'oc c'ayb'ub'al. Lajan tas syal jun carta tic yed' tas syal jun schab'il carta vin̈aj Pedro. Syalan vin̈ d'a eb' ol ilan juntzan̈ slajvub' c'ual chi' to tec'an syutej sb'a eb' d'a jun tas te yel, aton jun ay d'a juneln̈ej.

1

Tz'el yich scarta vin̈aj Judas

1 A in Judas in tic, yac'umal in servil Jesucristo. Vuc'tac in b'a yed' vin̈aj Jacobo. Tzin tz'ib'ejb'at jun in carta tic d'ayex, a ex avtab'il exxo yuj co Mam Dios, xajan ex yuuj, tan̈vab'il ex yuj Jesucristo. 2 Oc'ocab' val sc'ol Dios d'ayex, yac'ocab' pax sjunc'olal yed' svach'c'olal d'ayex ta'.

A eb' chuc sb'eyb'al d'a scal eb' creyente

(2P 2.1-7)

3 Ex xajanab'il vuuj, ijan in tz'ib'ejnacb'at jun in carta yic svalb'at d'ayex yuj co colnab'il. Axo ticnaic, ay jun más yovalil svalb'at d'ayex. Svalb'ati to tzeyac' val eyip yic max juvi juntzan̈ co c'ayb'ub'al ac'b'il d'ayon̈ d'a juneln̈ej a on̈ yic on̈xo Dios tic. 4 Svalb'at juntzan̈ tic d'ayex, yujto ay eb' tz'och d'a co cal d'a elc'altac. A eb' chi' te chuc eb'. Syal eb' icha tic:

—Colchajnac on̈xo yuj svach'c'olal Dios. Yuj chi', yaln̈ej tas chucal co gana, syaln̈ej co c'ulani, xchi eb'. Spatiquejcanel Jesucristo eb', an̈ejton Cajal yaji. Aton eb' chi' tz'ib'ab'ilcan yab'ixal d'a Slolonel Dios d'a peca', syalani to ol b'atcan eb' d'a syaelal.

5 A jun svalb'at tic d'ayex, eyojtacxo, palta in gana tze nacot jab'oc ved'oc. A eb' vetchon̈ab' israel d'a peca', colchajnac el eb' smasanil d'a Egipto yuj Dios Cajal. Palta slajvi chi' tzijtum eb' yac'nac chamoc, yujto maj yac'och sc'ool eb' d'ay. 6 An̈ejtona' tze nacot tas ajnac juntzan̈ eb' ángel d'a peca', yujto yactejnaccan yopisio eb', yactannacpaxcan scajnub' eb'. Yuj chi' tzec'b'ilcan c'otan eb' d'a q'uen cadena d'a juneln̈ej. A ticnaic preso yaj eb' d'a scal q'uic'alq'uinal yuj Dios. Icha chi' yajcan eb' masanto ol ja jun c'ual te nivan yelc'ochi. Ato ta' ol ch'olb'itaj eb'. 7 An̈ejtona' tze nacot tas ajnac eb' aj Sodoma yed' eb' aj Gomorra yed' juntzan̈xo chon̈ab' ay d'a slac'anil. An̈ej ajmulal sc'ulejnac eb'. Sc'ulannac pax ajmulal eb' yed' eb' yetvinaquil. Icha yutejnac sb'a eb' ángel chi', icha chi' yutejnac pax sb'a eb'. A eb' chi', ch'oxnab'il yaj eb' d'a masanil anima ticnaic, yujto van yab'an syail eb' d'a cal c'ac' d'a juneln̈ej.

8 Axo eb' ayoch d'a co cal ticnaic, an̈ej chucal naan yuj eb', yuj chi' syac'b'at sb'a eb' d'a scal. Malaj yelc'och spoder Dios d'a eb'. Ton̈ej sb'uchvaj eb' d'a eb' te nivac yelc'ochi. 9 Sco nacot jun sat ángel scuchan Miguel. Ayic junel yac'nac oval yed' vin̈ diablo, ayic stelannac sb'a yed' vin̈ diablo chi' yuj snivanil vin̈aj Moisés. A jun ángel chi', vach'chom te nivan spoder, palta maj stec'b'ejlaj sb'a sb'uchvaj d'a vin̈ diablo chi', maj scatab'ej paxlaj vin̈. Ton̈ej yalnac icha tic: Aocab' Dios Cajal tzach cachani, xchin̈ej d'a vin̈. 10 Palta a eb' chi', ton̈ej scomon b'uchvaj eb' d'a junoc tas man̈ yojtacoc. Ay juntzan̈ tas yojtac eb' icha snaan junoc noc' noc' malaj spensar. A d'a juntzan̈ tic ton̈ej svach' juejel sb'a eb'. 11 Ob'iltac eb', yujto lajan syutej sb'a eb' icha yutejnac sb'a vin̈aj Caín. Yujn̈ej q'uen tumin schon̈el sb'a eb', icha yutejnac sb'a vin̈aj Balaam.11 Icha vin̈aj Coré,11 satnac el vin̈, yujto yac'nac oval vin̈ d'a spatic Dios, icha chi' ol aj satel eb' yuj spitalil. 12 Q'uixvelal tz'ajoch eb' d'a e cal ayic tzex mol va'i yic tze ch'oxani to tze xajanej e b'a. Yujto comonn̈ej tz'och eb' vael d'a e cal, max xiv jab'oc eb'. Icha junoc tan̈vum calnel an̈ej stan̈vej sb'a, icha chi' syutej sb'a eb'. Icha taquin̈ asun ton̈ej sb'eyec' yuj ic', icha chi' yaj eb'. Lajan eb' icha junoc te te' max satanlaj d'a stiempoal. Ton̈ej stacjieli, schamel te'. Slajvi chi', stoc'jiq'ueta te' smasanil yed' sch'an̈al yib'. Svach' satel te' d'a juneln̈ej. 13 Icha val yovaj a' mar sq'ue chulan, icha chi' yaj eb', yujto max yal scachjioch vaan eb'. Icha juntzan̈ svom a a' tz'elcan d'a stitac, jantac chucal yed'nac, icha chi' eb' yuj juntzan̈ tas q'uixvelal sc'ulej chi'. Icha junoc q'uen c'anal satb'at d'a sb'e, icha chi' yaj eb'. Lista yaj q'uic'alq'uinal b'aj yovalil ol c'ochcan eb' d'a juneln̈ej.

14 A vin̈aj Enoc, yuquilxo yin̈tilal vin̈aj Adán yaj vin̈. A vin̈ aljinaccan yab'ixal eb' ayec' d'a co cal tic icha tic: Ol jax Cajalil, man̈ jantacoc smilal eb' yicxo yed'nac ayic ol jaxoc. 15 Ato ta' ol ch'olb'itaj yaj eb' anima smasanil. Jantacn̈ej eb' chuc, ol ochcan yaelal d'a yib'an̈ eb' yuj smul, yujto chuc sc'ulej eb'. Syalanpax chucal eb' d'a spatic Dios Cajal, yujto te chuc spensar eb', xchinaccan vin̈aj Enoc chi'. 16 A eb' ay d'a co cal tic, malaj tas scha sc'ol eb', alum pecal eb'. An̈ej tas snib'ej snivanil eb' sc'ulej. Ton̈ej ste iq'uejchaan̈ sb'a eb'. Yalxon̈ej mach syal eb' vach'il yujn̈ej to sgana eb' syac' ganar jab'oc tas d'a spatic eb'.

Checnab'il d'a eb' yicxo Dios

17 Ex xajanab'il vuuj, naeccot juntzan̈ yalnacb'at eb' schecab' Cajal Jesús d'ayex icha tic: 18 A d'a jun slajvub' tiempoal, ay eb' comonn̈ej ol b'uchvajoc. An̈ej juntzan̈ chucal sgana eb', a ol sb'eyb'alej eb', xchi eb'. 19 Yuj eb' chi' ol spoj sb'a eb' yicxo Dios. An̈ej d'a yic yolyib'an̈q'uinal tic ayoch spensar eb'. Malaj Yespíritu Dios ayoch d'a eb'.

20 Palta a ex xajanab'il ex vuuj, tec'an tzeyutej e b'a d'a juntzan̈ c'ayb'ub'al eyac'nacoch d'a e c'ool to yicn̈ej Dios yaji. Tzex lesalvi yed' spoder Yespíritu Dios. 21 Naann̈ejocab' eyuuj to xajan ex yuj Dios yacb'an sco tan̈vejec sja jun c'ual yic ol yac'an co q'uinal Cajal Jesucristo d'a juneln̈ej, yujto tz'oc' sc'ool d'ayon̈.

22 Co montejec eb' ay schab'c'olal, yic ol stec'b'ejxi sb'a eb'. 23  Yed' pax eb' ichato ayb'at d'a cal c'ac', co colequelta eb'. Ichato van co n̈eranelta eb' d'a cal c'ac' chi'. Ay juntzan̈xo eb' yovalil tz'oc' co c'ool yuuj, palta xivoc on̈ec d'a eb', yujto ay smay co juviel yuj eb'. Axo juntzan̈ chucal sc'ulej eb' chi', co yajequel smasanil icha co yajanel junoc pichul mictac.

Aljocab' vach' lolonel d'a Dios

24-25 Junn̈ej ton Dios, aton co Columal. A tzon̈ tan̈vani yic vach' A' ol on̈ ic'anb'at d'a yichan̈, malaj co paltail ayic ol on̈ c'och d'a svach'ilal. Ol on̈ te tzalaj yed' ta'. Yuj Cajal Jesucristo, yuj chi' calec to a Dios te nivan svach'il, te nivan yelc'ochi, te ay spoder. An̈ej Yajal d'a Smasanil. Ichataxon chi' yaji, ayic manto b'o yolyib'an̈q'uinal tic. An̈eja' icha pax chi' ticnaic. An̈eja' icha pax chi' d'a b'aq'uin̈. Amén.

11 1:11 Tz'ilchaj pax yab'ixal vin̈aj Balaam tic d'a Números capítulos 22 masanto d'a 25.

11 1:11 Tz'ilchaj pax yab'ixal vin̈aj Coré tic d'a Números 16.

APOCALIPSIS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

A Tas Ch'oxb'il Yuj Jesucristo d'a San Juan

APOCALIPSIS

Apocalipsis sb'i jun libro tic, yujto a d'ay tz'ib'ab'ilcan tas ch'oxb'il d'a vin̈aj apóstol Juan ayic preso yaj vin̈ d'a Patmos, aton jun lum luum ay d'a snan̈al a' mar. Ix tz'ib'chaj jun libro tic ayic van spechji b'eyec' eb' creyente yujto syac'och Cristo eb' d'a sc'ool. A tas nab'il yuj vin̈aj Juan chi', to sc'ayb'ej eb' creyente vin̈ yic tec'an syutej sb'a eb' yac'anoch Cristo d'a sc'ool, yic tec'anpax syutej sb'a eb' d'a scal yaelal van yab'an eb' chi'. A jun libro tic tz'alancot yuj tas ix ch'oxji yil vin̈aj Juan icha vayich, yic snachajel yuj eb' creyente tz'avtan jun libro tic, vach'chom max nachajel yuj anima smasanil.

An̈ej jun libro tic tz'alan yuj juntzan̈ tastac satub'tac ol ujoc. Tzijtum juntzan̈ yechel ol checlaj d'a satchaan̈ yed' d'a sat luum tic. Syalanpaxcot yuj jun tas nivan yelc'ochi, aton tas ol aj sjax Jesucristo d'a schaelal, tas pax ol aj satel eb' man̈ ol ac'anoch Cristo chi' d'a sc'ool yuj Dios yed' pax tas ol aj syamchaj vin̈ diablo ayic ol emcan vin̈ mil ab'il d'a jun xab' olan yed' pax yic ol b'atcan vin̈ d'a cal c'ac' d'a juneln̈ej yed' eb' ol och tzac'an yed' vin̈. Syalanpaxi to ol yac' yajalil Cristo yed' yiglesia mil ab'il, yed' tas ol aj yac'an spac Dios d'a eb' yuninal, aton eb' sc'anab'ajan Dios chi', yed' tas ol aj sch'olb'itaj masanil anima d'a slajvub' c'ual yuj Dios. Syalanpax yuj tas ol aj satancanel jun yolyib'an̈q'uinal tic Dios yed' satchaan̈. Syalanpaxcot yuj jun ac' satchaan̈ yed' jun ac' yolyib'an̈q'uinal.

1

A juntzan̈ syac' Cristo cojtaquejeli

1 A jun libro tic tz'alan yuj juntzan̈ tas ac'b'il entregar d'a Jesucristo yuj Dios yic scojtaquejel a on̈ schecab' on̈ tic. A juntzan̈ syal tic toxo ol ujoc. A Jesús chi' ix checancot jun yángel yal juntzan̈ tic d'ayin a in Juan in schecab' in tic. 2 Svac' testigoal in b'a yuj tas ix vila' yed' yuj tas ix yal Dios yed' pax yuj tas ix yal Jesucristo.

3 A jun libro tic, a Dios ix ac'an tz'ib'chajoc. Yuj chi' a eb' tz'avtani yed' eb' tz'ab'ani, tato sc'anab'ajej eb' tas syala', te vach' yic eb', yujto toxo ol ujoc juntzan̈ syal tic.

A juntzan̈ scarta vin̈aj Juan d'a uque' iglesia

4 A in Juan in tic, tzin tz'ib'ejb'at d'ayex ex yicxo Dios d'a uque' iglesia d'a yol yic Asia. Yac'ocab' svach'c'olal Dios yed' sjunc'olal d'ayex. A Dios ayec' ticnaic, aytaxoneq'ui, toto pax ol javoc. Yac'ocab' svach'c'olal ucvan̈ eb' espíritu ayec' d'a yichan̈ b'aj c'ojanem Dios d'ayex. 5 Axo Jesucristo, aton testigo te yeln̈ej syala', yac'ocab' svach'c'olal yed' sjunc'olal d'ayex. A b'ab'laj pitzvinac pax d'a scal eb' chamnac. A Yajal yaj d'a eb' yajal d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Te xajan on̈ yuuj. Ix yic'canel co mul yed' schiq'uil, 6 on̈ yac'anoch schon̈ab'oc yic tzon̈ och sacerdoteal, yic scac' servil Dios, aton Smam. Calec to te nivan yelc'och Jesucristo, te ay spoder d'a masanil q'uinal. Amén.

7 A Cristo toxo ol javoc d'a scal asun. Masanil eb' anima ol ilan sjavi. Yed' pax eb' tecjinacchamoc, ol yil eb' sjavi. Axo eb' anima d'a junjun chon̈ab' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ayic ol yilan eb', ol laj oc' eb'. Val yel icha chi' ol ajoc. Amén.

8 A in ton tic b'ab'el in d'a smasanil, an̈eja' slajvub' in paxi. Icha chab' letra, A yed' Zeta, icha chi' vaji, xchi Dios Cajal, aton syal yuj smasanil. Ayec' ticnaic, aytaxoneq'ui, toto pax ol javoc.

A tas yilnac vin̈aj Juan icha vayichal

9 A in Juan in tic, cuc'tac co b'a eyed'oc. Quetb'eyum co b'a cab'an syail. An̈ejtona' quetb'eyum pax co b'a d'a yol sc'ab' Dios. Junxon̈ej scutej co chaan co tec'anil syac' Jesucristo d'ayon̈. A junel, preso vaj d'a jun lugar scuchan Patmos, d'a snan̈al a' mar, yujn̈ej to svalel slolonel Dios, svac'anpax testigoal in b'a yuj Jesucristo. 10 Axo d'a sc'ual Cajal, ix javi spoder Yespíritu Dios d'a vib'an̈. Ix vab'ani, ay jun te chaan̈ ix avaj d'a in patic, icha yoc' junoc q'uen trompeta. 11 Ix yalan d'ayin:

A tas van ilan tic, tz'ib'ejcan d'a ch'an̈ uum. Tzac'anb'at d'a eb' creyente d'a uque' iglesia: Aton d'a Éfeso, d'a Esmirna, d'a Pérgamo, d'a Tiatira, d'a Sardis, d'a Filadelfia yed' d'a Laodicea, xchi d'ayin.

12 Ix lajvi chi', ix in b'at q'uelnaj d'a in patic, ix vilani mach jun tz'avaj chi' d'ayin. Axo ix vilani, ay uque' sb'achnub' candil nab'a oro. 13 Axo d'a snan̈al juntzan̈ b'achnub' chi', ay jun icha anima yilji. Ayoch jun spichul jucan, ayemc'och d'a yib'an̈ yoc. Ayoch jun tzec'ul nab'a oro levan sat d'a sn̈i' sc'ool. 14 Axo xil sjolom, icha noc' sacsac lana, icha pax saquil q'uen sacb'at. Axo yol sat, lajan yilji icha te' c'ac'. 15 Axo yoc, toxon̈ej sveei yilji icha q'uen bronce sn̈usji d'a yol horno, sn̈icjipaxel smical. Toxon̈ej sn̈ilili sjaj sloloni, icha sc'an̈ yem a' nivac pajav. 16 Yed'nacq'ue uque' c'anal d'a svach' c'ab'. A d'a yol sti' ayelta jun espada jay ye d'a schab'il pac'an̈. A sat, copopi yilji icha yoc c'u stup yoc co sat quilani.

17 Ayic ix vilan chi', in telvi, icha chamnac in aj d'a yichan̈. Palta ix yac'anq'ue svach' c'ab' d'a vib'an̈, ix yalan d'ayin:

—Man̈ ach xivoc. A in ton tic b'ab'el in d'a smasanil, slajvub' in paxi. 18 Pitzan in, milb'il in chamoc palta pitzvinaquinxi d'a juneln̈ej. A d'ayin ay sllaveal yic chamel yed' jun lugar b'aj ay eb' chamnac. 19 Tz'ib'ejcan juntzan̈ ix il tic: Aton juntzan̈ ayec' ticnaic yed' juntzan̈ toto ol ujoc. 20 Ol val d'ayach tas syalelc'och uque' c'anal ix il d'a in vach' c'ab' yed' pax uque' sb'achnub' candil nab'a oro ix ila'. A uque' c'anal chi', aton eb' ucvan̈ in checab' d'a uque' iglesia sch'oxo'. Axo uque' sb'achnub' candil chi', aton uque' iglesia chi' sch'oxo'.

2

A ch'an̈ carta d'a eb' creyente d'a Éfeso

1 Ix yalan Jesús d'ayin: Tz'ib'ejb'at d'a in checab' ayec' d'a scal eb' creyente d'a chon̈ab' Éfeso icha tic. A jun yamjinacq'ue uque' c'anal d'a svach' c'ab', aton jun sb'eyec' d'a scal uque' sb'achnub' candil nab'a oro, a tz'alan d'ayex: 2 Vojtac masanil tas tze c'ulej. Vojtac to tzeyac' val och d'a e c'ol e munlaj d'a yic Dios, te nivan pax tzeyutej e c'ol eyac'an techajoc, max e chapaxoch eb' man̈ vach'oc d'a e cal. Vojtac paxi to ix laj eyac' proval eb' syaloch sb'a in checab'oc. Ix ilchajelta eyuuj to yes eb'. 3 Vuujn̈ej te nivan yaelal sjavi d'a eyib'an̈, palta tzeyac' techajoc, max eyac'paxlaj chab'ax e c'ool. 4 Palta ay val syal janic' in c'ool d'ayex, yujto maxtzac in e xajanej icha d'a sb'ab'elal. 5 Yuj chi' naeccoti, chajtil eyaji ayic manto chab'ax e c'ool. Naec e b'a, b'oecxi e b'a icha d'a yalan̈taxo. Tato max e na e b'a, elan̈chamel ol in javoc d'ayex, ol vic'anel sb'achnub' e candil d'a yed'tal. 6 Palta ay jun vach' tze c'ulej svila', yujto a sb'eyb'al eb' nicolaíta tze chaqueli, icha svutej in chacanpaxel a in tic. 7 Masanil mach tz'ab'ani, yac'ocab'och schiquin d'a tas syal Espíritu d'a junjun iglesia. A eb' ol ac'an techajoc, ol vac' sat jun te te' yic q'uinal d'a juneln̈ej slo eb'. A jun te te' chi', a d'a svach'ilal Dios ayec' te', xchi Jesús d'ayin.

A ch'an̈ carta d'a eb' creyente d'a Esmirna

8 Ix yalanxi Jesús d'ayin: Tz'ib'ejb'at d'a in checab' ayec' d'a scal eb' creyente d'a chon̈ab' Esmirna icha tic: A jun mach b'ab'el d'a yichan̈ smasanil, slajvub' paxi, aton jun chamnac, palta pitzvinacxi, a tz'alan d'ayex icha tic: 9 Vojtac jantac syaelal sjavi d'a eyib'an̈. Te meb'a' ex, palta val yel te b'eyum ex. Vojtac paxi chajtil tz'aj e b'uchji yuj eb' syaloch sb'a israelal, palta a smolanil eb' chi' yic vin̈ Satanás yaji. 10 Man̈ ex xiv yuj juntzan̈ yaelal ol javoc d'a eyib'an̈. Yujto ayex ol ex ac'joc och d'a preso yuj vin̈ diablo yuj eyac'ji proval. Lajun̈e' c'u ol ex och d'a syaelal. Palta c'anab'ajumn̈ej tzeyutej e b'a masanto d'a chamel. Tato icha chi' tzeyutej e b'a, ol vac' spac d'ayex, aton e q'uinal d'a juneln̈ej. 11 Masanil mach tz'ab'ani, yac'ocab' och schiquin d'a tas syal Espíritu d'a junjun iglesia. A eb' ol ac'an techajoc, man̈xo ol yab'laj syail eb' d'a junxo schab'il chamel, xchi Jesús d'ayin.

A ch'an̈ carta d'a eb' creyente d'a Pérgamo

12 Ix yalanpax Jesús d'ayin: Tz'ib'ejb'at d'a in checab' ayec' d'a scal eb' creyente d'a Pérgamo icha tic: A jun ay yespada te jay ye d'a schab'il pac'an̈, a tz'alan d'ayex: 13 Vojtac b'ajtil ayex eq'ui. Ay ex ec' d'a jun chon̈ab' b'aj syac' yajalil vin̈ Satanás, palta an̈eja' tzin e c'anab'ajej. A vin̈aj Antipas, yac'nac val testigoal sb'a vin̈ vuuj. Milb'ilcham vin̈ d'a e cal b'aj ayec' vin̈ Satanás chi', palta an̈eja' tec'an ix eyutej e b'a d'ayin. 14 Palta ayto juntzan̈ e paltail svila', yujto ayex tzato eyac'och e chiquin d'a sc'ayb'ub'al vin̈aj Balaam.2.14 A vin̈ ac'jinac sc'ool vin̈aj Balac ayic yac'annac juvoquel eb' israel vin̈. Yuj vin̈aj Balac chi', schinac juntzan̈ noc' eb', juntzan̈ noc' tz'ac'ji d'a scomon diosal eb'. Emnac pax eb' ajmulal. 15 An̈eja' ayex pax tzeyac'och e pensar d'a sc'ayb'ub'al eb' nicolaíta. 16 Yuj chi', naec e b'a ticnaic, tato maay, elan̈chamel ol in javoc d'ayex, ol vac'an oval yed' eb' icha chi' sc'ulej. A jun espada ayelta d'a yol in ti', a ol vac'lab'ej. 17 Masanil mach tz'ab'ani, yac'ocab' och schiquin d'a tas syal Espíritu d'a junjun iglesia. A eb' ol ac'an techajoc, ol vac' jun maná sva eb', aton jun c'ub'aneli. Ol vac'anpax junjunoc q'uen q'ueen sacsac d'a eb'. A d'a jun q'ueen chi' tz'ib'ab'iloch jun ac' b'i malaj mach ojtannac. A eb' ol chaan yico', an̈ej eb' ol ojtacaneloc, xchi Jesús d'ayin.

A ch'an̈ carta d'a eb' creyente d'a Tiatira

18 Ix yalanxi Jesús d'ayin: Icha tic tzutej a tz'ib'anb'at d'a in checab' ayec' d'a scal eb' creyente d'a chon̈ab' Tiatira: A Yuninal Dios icha c'ac' yol sat, axo yoc toxon̈ej sveei icha q'uen bronce, a tz'alan jun tic d'ayex: 19 Vojtac masanil tas tze c'ulej. Tzin e xajanej. Tzin eyac'anoch d'a e c'ool. Tzin eyac'anpax servil. Tec'an val tzeyutej e b'a eyac'an techajoc. Vojtac to ec'alto tzex munlaj ticnaic icha d'a yalan̈taxo. 20 Palta ay janic' tas tzin na d'a e patic, yujto tze chaoch ix Jezabel d'a e cal. A jun ix chi', syaloch sb'a ix schecab'oc Dios, palta ton̈ej syac' musansatil eb' in checab' ix. Yujto a ix tz'ac'an sc'ool eb' yic tz'em eb' ajmulal, scuchb'an pax eb' ix schi juntzan̈ noc' noc' tz'ac'ji silab'il d'a juntzan̈ comon dios. 21 Nivan ix vutej in c'ool d'a ix, talaj sna sb'a ix yuj jun yajmulal chi', palta malaj sgana ix sna sb'a d'a smul chi'. 22 Yuj chi' ol vac'och syaelal ix, ol b'atcan ix d'a sat ch'at. Yed' pax eb' sc'ulan ajmulal chi' yed' ix, tato man̈ ol sna sb'a eb', tato max yactejcan eb' sc'ulan icha sc'ulej ix chi', ol vac'pax val och syaelal eb'. 23 An̈ejtona' ol vac'pax miljoccham eb' yune' ix. Icha chi' ol aj in yojtacanel eb' creyente d'a junjun iglesia to a in tic vojtac masanil tas ay d'a spensar eb' yed' tastac sna eb'. Ol yojtaquejpaxel eb' to a in tic ol vac' spac d'ayex junjun ex ato syala' tas tze c'ulej. 24-25 Palta a exxo aj Tiatira ex chi', a ex ton max eyac'och e pensar d'a sc'ayb'ub'al jun ix chi', aton juntzan̈ c'ayb'ub'al syal eb' to yic vin̈ Satanás yaji, man̈ comonoc tz'ojtacajeli. Palta a exxo max eyac'och e b'a yed' eb', an̈ej jun tic svalb'at d'ayex: Vach'n̈ej tzeyutej e b'a masanto ol in jaxoc, man̈xa junocxo checnab'il syal valanb'at d'ayex. 26 A eb' ol ac'an techaj sc'ulan icha in gana masanto d'a slajvub', aton eb' ol vac'och yopisio yac'an yajalil d'a juntzan̈ nación. 27 Icha yutejnac in Mam yac'an vopisio, icha chi' ol vutoc vac'an yopisio eb'. Yuj chi' ol yac' yajalil eb', man̈xo ol oc'laj sc'ool eb'. Ol satel juntzan̈ nivac nación chi' eb', icha tz'aj smac'jipoj junoc lum chen yed' junoc q'uen c'ococh. 28 An̈ejtona' ol vac'pax jun q'uen nit c'anal d'a eb'. 29 Masanil mach tz'ab'ani, yac'ocab' och schiquin d'a tas syal Espíritu d'a junjun iglesia, xchi Jesús d'ayin.

3

A ch'an̈ carta d'a eb' creyente d'a Sardis

1 Ix yalanxi Jesús d'ayin: Tz'ib'ejb'at d'a in checab' ayec' d'a scal eb' creyente d'a Sardis icha tic: A jun ayoch ucvan̈ Yespíritu Dios d'ay, aypaxec' uque' c'anal d'ay, a tz'alan d'ayex: Vojtac masanil tas tze c'ulej. A d'a sat eb' eyetanimail pitzan ex val, palta axo d'a in sat, chamnac ex eli. 2 Yuj chi' naec val e b'a. Vach'chom ayto val jab'xo e vach' b'eyb'al svila', palta ijan val slajvieli. Yuj chi' tzeyac' val eyip e c'ulan juntzan̈ chi' yic man̈ ol vach' sateloc. Svalb'at juntzan̈ tic d'ayex yujto a juntzan̈ van e c'ulani, man̈ vach'oc d'a yichan̈ in Diosal. 3 Yuj chi' naeccot juntzan̈ c'ayb'ub'al b'aj eyac'nac och e pensar d'a yalan̈taxo, naecpax e b'a. Aq'uecxi och e pensar d'ay. Macvajan̈ec, tato maay, ol in javoc d'ayex icha junoc elc'um malaj mach ojtannac jantac hora sc'ochi. 4 Palta ay jayvan̈ ex d'a Sardis chi', manto ex juviel-laj. Icha junoc mach malaj b'aj smicax jab'oc spichul, icha chi' eyaji. Yuj chi' ol ac'joc och junjun e pichul te sac. Ol ex b'eyec' ved'oc, yujto smoj icha chi' tzex aji. 5 A eb' ol ac'an ganar, ol ac'jococh jun pichul te sac d'a eb'. Malaj b'aq'uin̈ ol in suc sat sb'i eb' d'a jun libro yic q'uinal d'a juneln̈ej. Ol valan d'a yichan̈ in Mam yed' d'a yichan̈ eb' yángel to vic eb'. 6 Masanil mach tz'ab'ani, yac'ocab' och schiquin d'a tas syal Espíritu d'a junjun iglesia, xchi Jesús d'ayin.

A ch'an̈ carta d'a eb' creyente d'a Filadelfia

7 Ix yalanxi Jesús d'ayin: Tz'ib'ejb'at d'a in checab' ayec' d'a scal eb' creyente d'a chon̈ab' Filadelfia icha tic: A jun te vach'n̈ej, jun te yeln̈ej syala', jun ed'jinac sllave vin̈aj rey David. Ayic sjacani, malaj mach syal smacanxi. Ayic smacani, malaj mach syal sjacanxi. A tz'alan d'ayex: 8 Vojtac masanil tas tze c'ulej. Ay jun puerta ix in jac d'a eyichan̈. Malaj mach syal smacanxi. Vach'chom quenn̈ej val e tec'anil, palta tze c'anab'ajej in lolonel. Malaj b'aj ix eyala' to man̈ in eyojtacoc. 9 Yuj chi' a eb' tz'ac'an servil vin̈ Satanás, eb' stz'ac yaloch sb'a israelal, ol vac'b'at eb' d'ayex, ol em cuman eb' d'a sat lum d'a eyichan̈. Icha chi' ol vutoc eb' yic ol nachajel yuj eb' to xajan ex vuuj. 10 Yujto tze c'anab'ajej in checnab'il, tec'an val tzeyutej e b'a d'a scal syaelal. Yuj chi' ol ex in tan̈vej d'a scal jun nivan yaelal ol javoc yic syac'an proval masanil anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic. 11 Toxo ol in javoc, yuj chi' vach' tzeyutej e b'eyb'al ichataxon eyaji, yic malaj mach ol yal yic'anec' spac eyic junjun ex. 12 A eb' ol ac'an techajoc, icha juntzan̈ yoyal stemplo in Diosal, icha chi' ol aj eb' vuuj, yujto malaj b'aq'uin̈ ol elta eb' ta'. Ol in tz'ib'ejoch sb'i in Diosal d'a eb' yed' sb'i schon̈ab', aton jun ac' Jerusalén ol emta d'a satchaan̈ b'aj ay in Diosal. An̈ejtona' ol in tz'ib'ejpaxoch in b'i ac'to d'a eb'. 13 Masanil mach tz'ab'ani, yac'ocab'och schiquin d'a tas syal Espíritu d'a junjun iglesia, xchi Jesús d'ayin.

A ch'an̈ carta d'a eb' creyente d'a Laodicea

14 Ix yalanxi Jesús d'ayin: Tz'ib'ejb'at d'a in checab' ayec' d'a scal eb' creyente d'a chon̈ab' Laodicea icha tic: A jun yeln̈ej syala', vach'n̈ej syutej sb'a yac'an testigoal, a' b'ojinac masanil tas yed' Dios, a' tz'alan d'ayex: 15 Vojtac masanil tas tze c'ulej. Lajan ex icha junoc tas tz'uc'ji, mantoc te siic, mantoc te c'ac'. Octom siic ex, ma te c'ac' ex paxi. 16 Palta lajan ex icha junoc tas namq'uixin, malaj vach' yochi. Yuj chi', ichato ol ex in puch'ejeli. 17 Yujto tzeyala': A on̈ tic b'eyum on̈, vach' on̈, malaj jab'oc co paltail, nivanoc xe chi. Palta man̈ jab'oc snachajel eyuuj tato malaj jab'oc e vach'il, malaj jab'oc eyelc'ochi. Icha yaj junoc mach malaj tas ay d'ay, max uji yilani, b'eraneli, icha chi' eyaji. 18 Yuj chi' sval d'ayex, b'oec val e b'eyb'al. Tato icha chi', ichato ol e man jun oro b'ob'il d'a scal c'ac' d'ayin, yic ol e cha e b'eyumal d'a val yel. Ichato ol e man jun e pichul te sac d'ayin, yuj chi' man̈xo ol ex q'uixvoclaj, ina to b'eranexeli. An̈ejtona', ichato ol e man yan̈al yol e sat d'ayin, yic ol yal eyilani. 19 Jantacn̈ej eb' xajan vuuj, tzin cachoch vaan eb', svac'anpaxoch syaelal eb'. Yuj chi', naec val e b'a, tzeyac'paxoch e pensar d'ayin. 20 Ab'ec val, ichato van vavajoch d'a ti' pat. Tato ay mach tz'ab'an in jaj, sjacan te' d'ayin, ol in och yed'oc. Ol in va yed'oc, ol va pax ved'oc. 21 A eb' ol ac'an techajoc, ol vaq'uem c'ojan eb' b'aj ay in despacho, icha ix aj vem c'ojan yed' in Mam b'aj ay sdespacho, yujto vac'nac techajoc. 22 Masanil mach tz'ab'ani, yac'ocab'och schiquin d'a tas syal Espíritu d'a junjun iglesia, xchi Jesús d'ayin.

4

A jun sdespacho Dios ayec' d'a satchaan̈

1 Ix lajvi chi' ix vilani ay jun puerta jacan d'a satchaan̈. Axo jun lajan yoch sjaj icha q'uen trompeta, aton jun ix b'ab'laj alan d'ayin d'a sb'ab'elal, a' ix alanxiemta d'ayin icha tic:

—Q'uean̈cot d'a tic. Ol in ch'ox d'ayach juntzan̈ tastac yovalil ol ujoc ayic ol lajvoc juntzan̈ tic, xchi d'ayin.

2 Ix javi spoder Yespíritu Dios d'a vib'an̈, ix vilan jun despacho d'a satchaan̈, ay jun mach c'ojanem d'ay. 3 A jun c'ojanem chi', lajan yilji icha q'uen jaspe, ma q'uen cornalina, veei yilji. Axo d'a jun c'ojnub' chi' oyanoch jun chacpan toxon̈ej stziquiqui, icha q'uen esmeralda. 4 Axo d'a spatic yichan̈, oyanoch 24 xila icha yic eb' yajal. Ata' c'ojjab'em 24 eb' ichamtac vinac, te sac spichul eb'. Ayq'ue junjun corona oro d'a sjolom junjun eb'. 5 Tz'el copoljoc c'ac' d'a jun c'ojnub' chi' yed' juntzan̈xo tas ix laj n̈ilili, n̈ilili sc'an̈ pax c'u. Ay uque'4.5 nivac candil ayoch sc'ac'al d'a yichan̈ c'ojnub' chi', aton Yespíritu Dios yucvan̈il. 6 Aypaxec' junxo tas d'a yichan̈, yaxd'ujinac icha junoc n̈ajab', ma icha q'uen nen.

Axo d'a snan̈al jun despacho chi' yed' d'a stz'ey, ay chan̈van̈ querubín,4.6 ayn̈ej yol sat eb' d'a spatic yichan̈. 7 A jun b'ab'el querubín lajan icha noc' choj. A schab'il, lajan icha noc' quelem vacax. A yoxil, lajan yilji sat yed' sat anima. Axo schan̈il, lajan icha noc' d'iv sjen̈vi. 8 A chan̈van̈ eb' chi', vactac sc'axil junjun eb'. Ayn̈ej yol sat eb' d'a spatic yed' d'a yool. C'ual d'ac'val yalan eb' icha tic:

A Cajal co Diosal, Axon̈ej val, masanil tas syal yuuj. Ayn̈ejtaxon ec' d'a yichb'anil, aypaxec' ticnaic, toto pax ol javoc, xchi eb'.

9 A eb' querubín chi' schan̈van̈il syal eb' to a Dios c'ojanem d'a yol jun despacho ayn̈ej ec' d'a masanil q'uinal, te nivan spoder, te nivan pax yelc'ochi, syac'anpax yuj diosalil eb' d'ay. 10 Juntac el syal eb' icha chi', tz'em n̈ojjab' eb' 24 ichamtac vinac chi' d'a yichan̈ Dios ayn̈ej ec' d'a masanil q'uinal, syac'anpaxem sb'a eb' d'ay. Syac'anem scorona eb' d'a yichan̈ sdespacho chi', syalan eb' icha tic d'ay:

11 Ach Cajal, co Diosal, smoj tz'alji d'ayach to nivan a vach'il, nivan elc'ochi, nivan pax a poder. Yujto a ach a b'onac masanil tas. Ayn̈ejec' masanil tastac yujto icha chi' a gana, yuj chi' b'ob'il uuj, xchi eb'.

5

A jun Calnel sb'i yed' pax jun uum

1 Ix vila' to a d'a svach' c'ab' jun c'ojanec' d'a sc'ojnub', ay jun ch'an̈ uum chulb'il. Tz'ib'ab'il d'a yool yed' d'a spatic. Ay uque' spixul5.1 ayoch d'a spatictac, yuj chi' max yal-laj xuyjib'ati. 2 Ix vilan pax jun ángel te ay spoder, te chaan̈ ix sc'anb'ej:

—¿Mach val junoc smoj sd'in̈chitan juntzan̈ spixul chi' yic xuyjib'at ch'an̈ uum chi'? xchi.

3 Palta a d'a satchaan̈, d'a sat luum yed' pax d'a yalan̈ lum luum, malaj junoc mach smoj xuyanb'ati yed' yavtan yol ch'an̈. 4 Ix el val veq'uec'oc vav voq'ui, yujto malaj junoc mach smoj xuyan jun uum chi' yic syavtan tas syala'. 5 Palta ay junoc eb' ichamtac vinac ix alan d'ayin:

—Man̈ ach oc'oc. D'a scal eb' yin̈tilal vin̈aj Judá, a jun Choj sb'i, aton jun yin̈tilalcan vin̈aj rey David, a ac'jinac ganar. A smoj sd'in̈chitan uque' spixul chi', an̈eja' ol xuyanb'at ch'an̈ uum chi', xchi d'ayin.

6 Axo d'a snan̈al jun despacho chi', d'a scal chan̈van̈ querubín, d'a scal eb' ichamtac vinac, ata' ix vil jun Calnel sb'i. Lin̈aneq'ui, chequel to milb'ilxo chamoc. Uque' sch'aac, uque' pax yol sat. Axo yol sat chi', aton Yespíritu Dios yucvan̈il checb'ilb'at d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic sch'oxo'. 7 A jun Calnel sb'i chi', a' ix b'at chaanelta jun uum chi' d'a svach' c'ab' jun c'ojanem d'a sc'ojnub' chi'. 8 Ix lajvi schaanelta jun uum chi', axo eb' querubín schan̈van̈il yed' eb' 24 ichamtac vinac, ix em cuman eb' d'a yichan̈ jun Calnel sb'i chi'. Ay yarpa junjun eb', yed'nacpax junjun yuc'ab' eb' nab'a oro, b'ud'an d'a incienso. A incienso chi', a slesal eb' yicxo Dios sch'oxo'. 9 Ix sb'itan jun ac' b'it eb' icha tic:

A ach tic, a moj tza chaec' jun ch'an̈ uum chi' yic tza d'in̈chitanel spixul. Yujto ach miljichamoc, yuj chi' ix a manel eb' anima yed' a chiq'uil yic tz'och eb' yicoc Dios. Tzijtum eb' d'a junjun in̈tilal, d'a junjun ti'al, d'a junjun chon̈ab' yed' d'a junjun nación ix a mancaneli.

10 Yujto a ach ix ac'och jun chon̈ab'il eb' d'a sacerdoteal yic syac'an servil co Diosal eb'. Ol yac' yajalil eb' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, xchi eb'.

11 Ix lajvi chi', ix vilani, tzijtum eb' ángel d'a spatic yichan̈ jun sdespacho chi' yed' eb' querubín chi' yed' eb' ichamtac vinac chi'. Ix vab'an yoch sjaj eb'. Man̈ jantacoc sb'isul eb', man̈xo b'ischajb'enoc. 12 Te chaan̈ ix yal eb':

A jun Calnel sb'i, aton milb'ilchamoc, smoj scala' to ay spoder, ay sb'eyumal, ay sjelanil, ay pax yip. Te nivan yelc'ochi, te nivan svach'ilal. Smojton val calan vach' lolonel d'ay, xchi eb'.

13 Ix vab' pax sjaj masanil tas b'ob'il yuj Dios d'a satchaan̈, d'a yolyib'an̈q'uinal tic, d'a yalan̈ lum luum yed' d'a yol a' mar. Masanil tas ay d'a juntzan̈ lugar chi' ix laj yala':

Calec vach' lolonel d'a jun c'ojanem d'a sc'ojnub' yed' d'a jun Calnel sb'i. Calec d'a masanil tiempo to te nivan yelc'ochi, te nivan stziquiquial, an̈ej Yajal yaji, xchi eb'.

14 Axo eb' querubín schan̈van̈il ix alani:

—Ichaton chi', xchi eb'.

Axo eb' 24 ichamtac vinac, ix em cuman eb', ix laj yac'anem sb'a eb' d'ay.

6

A uque' spixul ch'an̈ uum

1 Ix vilani a jun Calnel sb'i ix d'in̈chitanel juntzan̈ spixul ch'an̈ uum chi'. Ayic ix sd'in̈chitan jun b'ab'el spixul, ix vab'an yalan junoc eb' d'a scal eb' chan̈van̈ querubín, icha val sn̈ilili sc'an̈ c'u icha chi' yoch sjaj, ix yalan icha tic:

—Cotan̈, xchi.

2 Axo ix vilani, ay jun noc' sacsac chej. Ay jun ayq'ue d'a yib'an̈ noc', ay jun jul-lab' yed'nac. Ix ac'jipax jun scorona. Ix lajvi chi' ix b'at yac'an oval yic syac'an ganar.

3 Ayic ix sd'in̈chitan schab'il spixul chi', ix vab'an yalan jun schab'il querubín:

—Cotan̈, xchi.

4 Axo ix vilani, ix elta junxo noc' chacchac chej. Ay jun ayq'ue d'a yib'an̈ noc', ix ac'ji jun q'uen nivan machit d'ay, ix och yopisio yic'anel junc'olal d'a masanil yolyib'an̈q'uinal tic, yic slaj smil-lancham sb'a eb' anima.

5 Ayic ix sd'in̈chitanel jun yoxil spixul chi', ix vab'an yalan junxo yoxil querubín:

—Cotan̈, xchi.

Axo ix vilani, ayec' junxo noc' q'uiq'uic' chej. Ay jun ayq'ue d'a yib'an̈ noc' yed'q'ue jun libra. 6 Ix vab'an yoch sjaj jun d'a snan̈al eb' querubín chi' schan̈van̈il, ix yalan icha tic:

—Chab'n̈ej libra ixim trigo d'a jun denario, vaquen̈ej pax libra ixim cebada d'a jun denario. Man̈ eyixtej aceite yed' vino, xchi.

7 Ayic ix sd'in̈chitanel jun schan̈il spixul chi', ix vab'an yalan junxo schan̈il querubín:

—Cotan̈, xchi.

8 Axo ix vilani ayec' junxo noc' c'anc'an chej. A jun ayq'ue d'a yib'an̈ noc', Chamel sb'i. Axo jun lugar b'aj ayec' spixan eb' chamnac, tzac'anoch yuuj. A jun Chamel sb'i chi', ix ac'ji spoder smilancham junjun anima d'a scal chan̈tacvan̈ eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Ay eb' ol miljoccham d'a oval, ay eb' ol cham yuj vejel, ay eb' ol cham yuj yab'il, ay eb' ol cham yuj juntzan̈ noc' chium noc'.

9 Ayic ix sd'in̈chitanel jun yoil spixul chi', ix vilan spixan eb' milb'ilcham yuj slolonel Dios, yujto yac'nac testigoal sb'a eb' yuuj. A d'a yalan̈ jun altar ayec' eb'. 10 A eb' chi' te chaan̈ ix yal eb' icha tic:

—Ach Cajal, vach' achn̈ej toni. Yelton val tzala'. ¿B'aq'uin̈ val ol a ch'olb'itej tas yaj eb' ay d'a yolyib'an̈q'uinal yic tzac'anec' co pac d'a eb' yujto smilnac on̈ cham eb'? xchi eb'.

11 Ichato chi' b'ian, ix ac'ji junjun spichul eb' sacsac. Ix alji d'a eb' to syic' jab'ocxo yip eb', masanto ol tz'acvoc sb'isul eb' yetcreyenteal eb', aton eb' d'in̈an smiljicham icha eb' chi', aton eb' tz'ac'an servil Cristo icha eb' chi'.

12 Ix vilani, ayic ix sd'in̈chitanel jun svaquil spixul chi', ix vab'ani, ix ec' jun nivan quixcab'. Axo c'u, ix q'uic'b'iel icha noc' lopil. Axo q'uen uj chac ix aj q'ueen icha chic'. 13 Axo q'uen c'anal, ix laj emta ran̈aljoc q'ueen d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Icha tz'aj yemta sat te' higo vanxo slajvieq'ui a tz'ib'xi te' yuj ic', icha chi' ix aj yemta q'ueen. 14 Icha tz'aj schulji junoc uum, icha chi' ix aj satjiel satchaan̈. Axo masanil lum vitz yed' juntzan̈ lum luum ay d'a snan̈al a a', ix laj ic'jiel lum d'a yed'tal. 15 Axo eb' rey d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ix laj sc'ub'ejel sb'a eb' d'a yoltac q'uen nivac n̈aq'ueen yed' d'a caltac q'ueen d'a tzalquixtac. Icha pax chi' ix yutej sb'a masanil eb' nivac vinac, eb' b'eyum, eb' yajal yed' eb' ay yelc'ochi. Vach'chom eb' checab' yaji, vach'chom pax eb' yic sb'a, ix laj b'at eb' smasanil elelal. 16 Ix laj yalan eb' icha tic:

—Comonoc scot lum nivac vitz tic yed' q'uen nivac tenam tic d'a quib'an̈ tzon̈ sc'ub'anel d'a jun c'ojanem d'a sc'ojnub', tzon̈ scolan pax el d'a yoval sc'ol jun Calnel sb'i chi'. 17 Yujto ix javi jun c'ual te nivan yelc'ochi yic syac'ancot yoval sc'ol Dios d'a quib'an̈. Malaj junoc mach ol techaj jun c'ual chi' yuuj, xchi eb'.

7

A eb' israel ix och sello d'ay

1 Ix lajvi chi', ix vilani, ay chan̈van̈ ángel lin̈jab'ec' d'a junjun yesquinail yolyib'an̈q'uinal tic. Syamoch vaan chan̈e' ic' eb' tz'ec' d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Yuj chi' man̈xalaj ic' ix ec' d'a sat luum yed' d'a yib'an̈ a' mar. Man̈xa val junoc te te' ix ib'xi. 2 Ix vilani, ix javi junxo ángel b'aj sjavi c'u. Yed'nac jun sello yic Dios pitzan. Te chaan̈ ix avaj d'a chan̈van̈ eb' ángel chi'. Aton eb' chan̈van̈ chi' ac'b'il spoder yixtan sat luum tic yed' a' mar. Ix yalan d'a eb' icha tic:

3 —Manto eyixtejb'at tastac ay d'a sat luum, tastac ay d'a yol a' mar yed' te te', masanto ol cac'och sello d'a snan̈al sat eb' tz'ac'an servil co Diosal, xchi d'a eb'.

4 Axo ix vab'ani, a eb' ix och sello chi' d'ay, ay 144 mil sb'isul eb'. A eb' chi', vetisraelal eb'. Ayn̈ej eb' d'a junjun macan̈ in̈tilal. 5-8 Ay 12 mil eb' d'a junjun in̈tilal ix och sello d'ay: Aton eb' yic Judá, eb' yic Rubén, eb' yic Gad, eb' yic Aser, eb' yic Neftalí, eb' yic Manasés, eb' yic Simeón, eb' yic Leví, eb' yic Isacar, eb' yic Zabulón, eb' yic José yed' eb' yic Benjamín.

Eb' anima sacsac spichul

9 Ix lajvi chi' ix vilani, man̈xo jantacoc anima ayec' d'a yichan̈ Dios b'aj c'ojanemi yed' d'a yichan̈ jun Calnel sb'i. A eb' chi', cotnac eb' d'a junjun nación, d'a junjun in̈tilal, d'a junjun chon̈ab' yed' d'a junjun ti'al. Man̈xo jantacoc sb'isul eb'. Te sacn̈ej spichul junjun eb'. Yed'nacq'ue xil yapac' junjun eb'. 10 Ix laj yalan eb' smasanil icha tic:

A co colnab'il, scot d'a co Diosal c'ojanem d'a sc'ojnub' yed' d'a jun Calnel sb'i chi', xchi eb'.

11 Axo eb' ángel smasanil, lin̈jab'ec' eb'. Oyanpaxoch eb' d'a jun c'ojnub' chi' yed' eb' ichamtac vinac yed' pax chan̈van̈ eb' querubín. Ix em cumnaj eb' d'a sat luum d'a yichan̈ Dios b'aj c'ojanem chi', ix yac'anem sb'a eb' d'ay. 12 Ix yalan eb' icha tic:

Ujocab'i. Alchajocab' vach' lolonel d'a Dios d'a masanil q'uinal. Alchajocab'i to a Dios te ay stziquiquial, te jelan paxi. Smojton val tz'ac'ji yuj diosal d'ay. Te nivan yelc'ochi, te b'inajnac, te ay pax spoder. Ujocab'i, xchi eb'.

13 Ix lajvi chi' ay jun icham vinac ix alan d'ayin:

—¿Mach eb' sacsac spichul tic tza na'a? ¿B'ajtil cotnac eb' tza na'a? xchi d'ayin.

14 —Mamin, a ach ojtac. Xal in tic, man̈ vojtacoc, xin chi d'ay.

Yuj chi' ix yalanxi d'ayin:

—Aton eb' tic ec'nac val d'a jun nivan yaelal. Ix ic'jiel smul eb' yuj schiq'uil jun Calnel sb'i. Ichato ix juc'ji spichul eb', te sac ix ajcan yuj schiq'uil chi'.

15 Yuj chi' ayec' eb' d'a yichan̈ Dios d'a scajnub'. D'a c'ual d'ac'val syac' servil eb' ta'. Axo jun c'ojanem d'a sc'ojnub' chi', a tz'ilan eb' yujto ayn̈ejec' yed' eb'.

16 Man̈xo ol yac'laj vejel, ma taquin̈tial eb'. Man̈xo ol tz'a eb' yuj yoc c'u. Man̈xa c'ac' ol yab' eb'.

17 Yujto a jun Calnel sb'i ayec' d'a snan̈al jun despacho, a' stan̈van eb' icha junoc tan̈vum calnel. A' tz'ic'anb'at eb' d'a jun a a' yic q'uinal d'a juneln̈ej. Axo Dios ol sucanel yal sat eb' smasanil, xchi d'ayin.

8

A jun yuquil spixul

1 Ayic ix sn̈ic'anel jun yuquil spixul ch'an̈ uum jun Calnel sb'i chi', ay am nan̈aloc hora ix tz'inc'aj masanil tas d'a satchaan̈. 2 Axo ix vilani, lin̈anec' ucvan̈ ángel d'a yichan̈ Dios. Ix ac'ji strompeta junjun eb'. 3 Ix lajvi chi', ix ja junxo ángel yed'nac jun schaynub' yic incienso nab'a oro. Ix och lin̈an d'a yichan̈ jun altar nab'a oro, ajun slesal eb' yicxo Dios yed'oc. Nivan jun suc'uq'ui sjab' ix ac'ji d'ay yic sn̈usantz'a d'a yib'an̈ jun altar ayec' d'a yichan̈ Dios b'aj c'ojanem chi'. Ayic ix b'at numumoc stab'il jun suc'uq'ui sjab' chi', ix b'atpax slesal eb' yicxo Dios chi' yed'oc. 4 A d'a yol sc'ab' jun ángel chi' ix q'ue numumoc stab'il jun suc'uq'ui sjab' chi' yed' slesal eb' yicxo Dios d'a yichan̈. 5 Ix lajvi chi' b'ian, ix yac'an b'ud'joc schaynub' chi' d'a te' tzac'ac' ayq'ue d'a yib'an̈ jun altar chi'. Ix spoc'anem d'a sat luum. Ix lajvi chi', ix och ijan sn̈ilili sc'an̈ c'u yed' juntzan̈xo tas ix laj n̈ilili. Ix laj ec'pax copoljoc leb'lon. Ix ec' pax jun quixcab'.

Ix puji juntzan̈ q'uen trompeta

6 Axo eb' ángel yucvan̈il, ix yac' lista sb'a junjun eb' yic spu'an strompeta.

7 Axo ix spu'an yic jun b'ab'el ángel chi', yed'n̈ej chi' ix secchajcot q'uen sacb'at yed' c'ac' calan yaj yed' chic' d'a sat luum tic. Yuj chi' quen man̈ nan̈aloc ix tz'ab'ati. An̈ejtona' te te' smasanil, quen man̈ nan̈aloc te' ix laj tz'ab'ati. Axo an̈ an̈ c'ultac, ix stz'ab'at an̈ smasanil.

8 Axo ix spu'an yic jun schab'il ángel chi', yed'n̈ej chi' ix yumchajb'at jun icha nivan vitz ayoch sc'ac'al d'a yol a' mar. Yuj chi' quen man̈ nan̈aloc a' mar chi' ix och chic'al. 9 Axo noc' noc' ay d'a yol a', quen man̈ nan̈aloc noc' ix chami. Yed' juntzan̈ barco, quen man̈ nan̈aloc ix lajvieli.

10 Axo ix spu'an yic jun yoxil ángel chi', yed'n̈ej chi' ix emta jun nivan c'anal. Ix q'ue copnaj yoc icha c'ac'. Jab'xon̈ej man̈ nan̈aloc a' nivac a' yed' sjaj a' b'ajtil ix laj emi. 11 A jun c'anal chi', scuch Ixaj. A juntzan̈ a a' b'aj ix laj em chi', lajan ix aj a' icha an̈ ixaj. Tzijtum anima ix cham yuj a', yujto te c'a' ix aj a'.

12 Axo ix spu'an yic jun schan̈il ángel chi', yed'n̈ej chi' quen man̈ nan̈aloc ix aj yixtax c'u, q'uen uj yed' q'uen c'anal. Quen man̈ nan̈aloc ix aj sq'uic'b'ieli. Yuj chi' junjun c'u, junjun ac'val, quen man̈ nan̈aloc ix aj sq'uic'b'ib'at q'uinal.

13 Ix lajvi chi', ix vilani, ay jun ángel tz'ec' jen̈en̈oc d'a nan̈al chaan̈. Ix vab'ani, te chaan̈ ix avaji:

—Ay, Ay, Ay. Ob'iltac eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal, yujto ayic ol spu'an strompeta oxvan̈xo eb' ángel, oxeto nivac yaelal ol javoc, xchi.

9

1 Axo ix spu'an yic jun yoil ángel chi', yed'n̈ej chi' ix vilani, ay jun c'anal ix cot d'a satchaan̈, ix emul d'a sat luum tic. Ix ac'ji sllaveal jun xab' olan d'ay. 2 Elan̈chamel ix sjac jun olan chi'. Axo ta' ix q'ueul jun nivan tab' icha stab'il junoc nivan horno. Ix te q'uic'b'iel yoc c'u yuj jun tab' chi'. 3 Axo d'a scal jun tab' chi', ix elta noc' c'ulub'. A noc' chi' man̈xo b'ischajb'enoc noc'. Ix laj pucaxb'at noc' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ix ac'ji spoder noc' schivaj icha schivaj noc' sinaan. 4 Ix alji d'a noc' to max slajel-laj an̈c'ultac noc' ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic. Toxon malaj junoc te te' syal syaman noc'. An̈ej val eb' anima malaj sello Dios d'a snan̈al sat, an̈ej eb' ix chiji yuj noc'. 5 Maj chajilaj smilcham anima chi' noc', palta oye' ujal ix ac'ji yic tz'ac'jioch syaelal eb' yuj noc'. A jun yaelal syac' noc' chi', icha val syail schivaj noc' sinaan. 6 A d'a jun tiempoal chi', ol laj sayec' eb' anima tas tz'aj schami, palta man̈ ol chaxlaj yuj eb', vach'chom ol snib'ej cham sb'a eb', palta man̈ ol chamlaj eb'.

7 A noc' c'ulub' chi', lajan yilji noc' icha noc' chej lista yaj sb'at d'a oval. A d'a sjolom noc' ayq'ue jun icha corona oro. Axo sat noc', lajan yilji icha sat anima. 8 Axo xiil noc', lajan icha xil sjolom eb' ix ix. Axo pax ye noc', lajan icha ye noc' choj. 9 Ay jun ayoch d'a snivanil noc', lajan yilji icha sq'uen pichul eb' soldado. Axo sc'an̈ sc'axil noc', lajan icha sc'an̈ tzijtumal carreta yed' sc'an̈ yoc tzijtumal chej sn̈eranb'at carreta sb'at yac' oval. 10 Ay sjis noc' d'a sn̈e icha sjis noc' sinaan. A sjis noc' chi' syac'lab'ej yixtan eb' anima d'a oye' ujal chi'. 11 Axo d'a jun xab' olan chi' ix q'ueta jun ángel. Aton yajal noc'. A jun chi', Abadón sb'i d'a ti' hebreo. Axo d'a ti' griego, Apolión sb'i. Syalelc'ochi, Satumeli.

12 Ichaton chi' ix aj yec' jun b'ab'el yaelal, palta ayto val chab'xo ol javoc.

13 Axo ix spu'an yic jun svaquil ángel chi', yed'n̈ej chi' ix vab'an yoch jun av d'a scal snan̈al chan̈e' q'uen sch'aac jun altar nab'a oro ayec' d'a yichan̈ Dios. 14 A d'a jun av chi' ix alji d'a jun svaquil ángel chi':

—Tijel chan̈van̈ ángel tzec'b'il d'a sti' a' nivan Éufrates, xchi d'ay.

15 Yuj chi' ix b'at stijel chan̈van̈ ángel chi', yic sb'at eb' milojcham anima. Quenxon̈ej man̈ nan̈aloc anima ix cham yuj eb' d'a sat luum tic. Chequelxo yaj yorail, sc'ual, yujal yed' yab'ilal yic tz'och eb' d'a milojcham anima chi'. 16 Axo ix vab'an sb'isul eb' soldado ayq'ue d'a yib'an̈ chej chi', chab' ciento millón sb'isul eb'.

17 Icha d'a vayichal ix aj vilan noc' schej eb'. A sjolom noc' lajan yed' sjolom noc' choj. Axo eb' ayq'ue d'a yib'an̈ chej chi', ayoch q'ueen smaculoc sn̈i' sc'ool junjun eb', chacchac icha yilji sq'ue yoc te' c'ac', yaax, c'anc'an yilji q'ueen. Axo d'a yol sti' noc' chej chi', ix elta c'ac', tab' yed' azufre. 18 Axo eb' anima ay d'a yolyib'an̈q'uinal tic, quenxon̈ej man̈ nan̈aloc eb' ix cham yuj oxe' yaelal ix elta d'a yol sti' noc' chi', aton c'ac', tab' yed' azufre. 19 Yujto a juntzan̈ noc' chi', ay spoder noc' yixtan anima d'a sti' yed' d'a sn̈e. A sn̈e noc' chi' lajan yed' noc' chan, ay sjolom, yuj chi' yed'oc syixtej anima chi' noc'.

20 Palta axo eb' anima maj cham yuj juntzan̈ yaelal chi', man̈ jab'oc ix sna sb'a eb', an̈eja' yac'anem sb'a eb' d'a tas b'ob'il yuuj. Maj yactej eb' yac'anem sb'a d'a eb' enemigo. Maj yactej eb' yac'anpaxem sb'a d'a juntzan̈ comon dios, aton juntzan̈ b'ob'il d'a q'uen oro, d'a q'uen plata, d'a q'uen bronce, d'a q'uen q'ueen yed' pax d'a te te'. A juntzan̈ chi', max yil-laj, max yab'laj, max b'eylaj. 21 A d'a scal eb' anima chi', ay eb' mac'umcham anima, ay eb' ajb'aal, ay eb' ajmul, ay pax eb' elc'um. Palta max snalaj jab'oc sb'a eb' yuj smul chi'.

10

Ch'an̈ yune' uum yed' jun ángel

1 Ix lajvi chi', ix vilan junxo ángel d'a satchaan̈, te nivan spoder. Ix emta d'a yolyib'an̈q'uinal. Moyanoch jun asun d'ay, ichato a' ayoch spichuloc. Axo d'a sjolom, ayq'ue jun chacpan. Axo sat, toxon̈ej sveei icha yoc c'u. Axo yoc, lajan icha yoc c'ac' sq'ue n̈iln̈onoc. 2 Ay jun ch'an̈ yune' uum d'a yol sc'ab', jacan ch'an̈. Axo jun yoc d'a svach' ix yaq'uem tec'tec' d'a sat a' mar. Axo sq'uexan̈ ix yaq'uem tec'tec' d'a sat luum. 3 Ix lajvi chi' ix avaji. Te chaan̈ ix avaj icha yel yav noc' choj. Ayic ix avaj chi', uquel ix c'an̈ c'u ix loloni. 4 Ayic ix lajvi slolon jun c'u sc'an̈ chi' d'a yuquelal, ijan ix in tz'ib'ej tas ix vab' chi', palta ay jun ix lolonemta d'ayin d'a satchaan̈:

—Ichn̈ejocab'ta scan tas ix yal jun c'u uquel ix c'an̈ chi'. Man̈ a tz'ib'ejcani, xchi d'ayin.

5 Axo jun ángel tec'teq'uem yoc d'a sat a' mar yed' d'a sat luum chi', ix yic'chaan̈ svach'c'ab'. 6 Ayic ix loloni, ix sloc sb'i Dios pitzan d'a juneln̈ej, aton jun b'oannac satchaan̈ yed' sat luum, a' mar yed' masanil tas ay d'a junjun. Ix yalan jun ángel chi':

7 —Man̈xo ol ec'laj tiempo yelc'och tas nab'ilcan yuj Dios. Ayic ol schaanel yich jun yuquil ángel spu'an strompeta, axo yelc'och tas nab'ilcan yuj chi', alb'ilxo yuuj d'a eb' yac'umal servil, aton eb' schecab', xchi jun ángel chi'.

8 A jun jaj ix vab' yoch d'a satchaan̈ chi', ix lolonpax d'ayin junelxo:

—Ixic. Ix b'at cha jun ch'an̈ yune' uum jacan, aton jun ch'an̈ ayec' d'a yol sc'ab' jun ángel tec'teq'uem yoc d'a sat a' mar yed' d'a sat luum, xchi.

9 Yuj chi' ix in b'at d'a jun ángel chi', ix in c'ananec' jun ch'an̈ uum chi' d'ay. Axo ix yalan d'ayin:

—Ina ch'an̈ tic. C'uxb'at ch'an̈. Te chi' ol aj yol a ti' yuj ch'an̈ icha noc' yal chab', axo yol a c'ool, te c'a' ol aj yuj ch'an̈, xchi d'ayin.

10 Ix lajvi chi', ix in chaanec' ch'an̈ d'ay. Ix in c'uxan ch'an̈. Chi' julinac yochc'och ch'an̈ d'a yol in ti' icha yal chab', palta axo yol in c'ool te c'a ix aj yuj ch'an̈. 11 Ix lajvi chi', ix aljipax d'ayin:

—Yovalil ol al junelxo tastac ol ja d'a yib'an̈ juntzan̈ anima, d'a yib'an̈ juntzan̈ nación, d'a yib'an̈ junjun macan̈ ti'al yed' d'a yib'an̈ eb' rey, xchi d'ayin.

11

A chavaan̈ eb' testigo

1 Ix ac'ji jun te' aj d'ayin, icha junoc echlab'. Ix lajvi chi', ix alji d'ayin:

—Ixic, ix echtej stemplo Dios yed' jun altar. Tza b'isan eb' syal sb'a d'a Dios ayec' d'a yool. 2 Axo yamaq'uil sti', man̈ echtejlaj, yujto a jun chi', ac'b'ilxo d'a eb' man̈ israeloc. 42 ujal ol stec'canem schon̈ab' Dios eb'. 3 A chavan̈ eb' in testigo, ol vac' yopisio eb' yalanel in lolonel d'a mil 260 c'ual. Ol yac'och jun spichul eb' ya sva'i, yic chequel to cusc'olal yaj eb', xchi.

4 A chavan̈ testigo chi', aton chab' snun te' olivo alb'ilcan yuj vin̈aj Zacarías yed' pax chab' b'achnub' candil ayec' d'a yichan̈ Dios Yajalil yolyib'an̈q'uinal tic. 5 Tato ay mach sgana yixtan eb', ol elta c'ac' d'a yol sti' eb'. Axo eb' schichonoch sc'ool d'a eb' chi', juneln̈ej ol tz'ab'at eb' yuuj. Icha chi' ol aj scham masanil eb' sgana tz'ixtan eb'. 6 A eb' testigo chi', ay spoder eb' smacanoch vaan n̈ab', yic maxtzac yac'a', yacb'an tz'ec' eb' yalel slolonel Dios. Ay pax spoder eb' yac'an meltzajoch a a' chic'al. Syal yac'anoch yaln̈ej tas yaelal eb' d'a yolyib'an̈q'uinal tic, ato syala' jayel sgana eb' yac'anochi. 7 Palta ayic ol lajvoc yalanel slolonel Dios eb', a jun Noc' sb'i, aton jun ol q'ueul d'a yol jun xab' olan, a' ol b'at jucnaj d'a eb', ol yac'an oval yed' eb'. Ol yal yuj jun Noc' sb'i chi' smilancham eb'. 8 Axo snivanil eb' chavan̈ chi' ol can teljab' d'a yol scalleal jun nivan chon̈ab', aton jun b'aj chamnac Cajal d'a te' culus. A jun chon̈ab' chi', scuch Sodoma, scuchan pax Egipto, yic sch'oxo' tas yaji. 9 Nan̈al schan̈il c'ual man̈xo jantacoc anima ol ilan snivanil eb', tzijtum chon̈ab', tzijtum nación ol laj ilanoc. Ch'occh'oc ti'al syal junjun macan̈ eb' anima chi'. Man̈ ol chajoclaj mucjoc snivanil eb' chavan̈ chi' yuj eb'. 10 Ol laj q'uechaan̈ eb' anima ay d'a yolyib'an̈q'uinal yujto ix cham eb'. Ol laj yac'pax silab' eb' d'a scal anima chi'. Ol te q'uechaan̈ eb' yujto ix ste ab'ej syail eb' yuj eb' chavan̈ ix ec' yalel Slolonel Dios chi'. 11 Palta a val slajvi nan̈al schan̈il c'ual ol ac'jocxi pitzvoc eb' yuj Dios, ol q'uex lin̈an eb'. Ol te xiv jantac eb' ol ilanoc. 12 Ol lajvoc chi' ol och jun av d'a satchaan̈. Te chaan̈ ol yal d'a eb' chavan̈ chi':

—Q'uean̈eccot d'a satchan̈ tic, xcham d'a eb'.

Yuj chi' ol b'at eb' d'a scal jun asun d'a satchaan̈. Axo eb' ix chichonoch sc'ool chi' d'a eb', toxon̈ej ol och q'ueljab' eb'. 13 Junanto rato chi' ol ec' jun quixcab'. Te ov ol yutej sb'a. D'a jun nivan chon̈ab' chi', a b'aj ay lajlajun̈eoc pat, jun ol lan̈chajoc. Uque' pax mil anima ol cham yuuj. Axo juntzan̈xo eb' anima, ol te xiv chaan̈ eb', yuj chi' ol yal eb' to te nivan yelc'och co Mam Dios aj satchaan̈.

14 Icha chi' ol aj yec'b'at jun schab'il yaelal, palta ayto val junxo ol ja d'a elan̈chamel.

A jun yuquil trompeta ix oq'ui

15 Axo ix spu'an strompeta jun yuquil ángel, ix och juntzan̈ av d'a satchaan̈. Te chan̈ ix alji:

A eb' yajal d'a yolyib'an̈q'uinal, toxo ix can yopisio eb' d'a yol sc'ab' Dios Cajal yed' d'a yol sc'ab' Cristo, aton jun ac'b'il yopisio yuj Dios. A ol ac'an yajalil d'a masanil tiempo, xchi eb'.

16 Axo eb' 24 ichamtac vinac, c'ojjab'em eb' d'a junjun xila d'a yichan̈ Dios, ix em cumjab' eb', ix yac'anem sb'a eb' d'a Dios chi'. 17 Ix yalan eb' icha tic:

Ach Dios Cajalil, masanil tas syal uuj. Ay ach ec' ticnaic, ay achtaxon eq'ui. Scac' yuj diosal d'ayach ach Cajalil, yujto ix a ch'oxo' to te nivan a poder ayic ix a chaanel yich ac'an mandar d'a yolyib'an̈q'uinal.

18 A juntzan̈ nación, ix laj cot yoval, palta ix ja sc'ual ac'an syaelal. Ix ja pax stiempoal a ch'olb'itan tas yaj eb' chamnac. Ol ac'an spac d'a junjun eb' tzach ac'an servil, aton eb' tz'alanel a lolonel yed' eb' icxo yaji yed' pax eb' tzach c'anab'ajani. Vach'chom eb' nivac yelc'ochi, ma eb' malaj yelc'ochi ol ac'n̈ej spac d'a junjun eb'. An̈eja', ix ja pax stiempoal a satanel eb' satanel lum luum, xchi eb'.

19 Ix lajvi chi', ix jacvi stemplo Dios d'a satchaan̈. Axo ta' ix checlaj scaxail strato Dios. Ix laj ec' copoljoc leb'lon, ay juntzan̈ tas ix laj c'an̈i, ix laj c'an̈ c'u, ix ec' pax jun quixcab', ix ja pax q'uen nivac sacb'at.

12

A jun ix ix yed' jun dragón

1 Ix lajvi chi', ix checlaj jun yechel d'a satchaan̈ te nivan yelc'ochi. Ay jun ix ix, a c'u ayoch spichuloc ix, axo q'uen uj ayoch sc'an̈oc yoc ix, aypaxq'ue lajchave' q'uen c'anal scoronaoc ix. 2 Yab'ix ix, ayxocot syail yune' ix. Ix el val yav ix, yujto sgana ix scolchaji. 3 An̈ejtona' d'a jun rato chi', ay junxo yechel ix checlaj d'a satchaan̈ chi'. Ay jun nivan dragón chacchac. Uque' sjolom, lajun̈e' sch'aac. Axo d'a junjun sjolom chi', ayq'ue scorona. 4 Quenxon̈ej man̈ nan̈aloc q'uen c'anal ix sloccot yed' sn̈e d'a satchaan̈ chi', ix syumanem d'a sat luum. Ix lajvi chi' ix c'och lin̈an d'a yichan̈ ix yab'ix chi', yic schib'at jun unin chi' yalani, ayic ol ajoc. 5 Axo ix alji jun yune' ix chi', vinac unin. Aton jun chi' ol ac'an mandar masanil nación, ichato a jun q'uen c'ococh ol scha'a. Ato val yalji, ix ic'jib'at d'a Dios b'aj ay sdespacho. 6 Axo jun ix ix chi', ix b'at ix elelal d'a tz'inan luum. Ata' ay jun lugar lista yaj yuj Dios. Mil 260 c'ual ix ac'ji va ix ta'.

7 Ix yamchajoch oval d'a satchaan̈. Ay jun sat ángel scuch Miguel yed' eb' yetángelal, ix yac' oval eb' yed' jun dragón chi'. An̈eja' jun dragón chi' yed' eb' yángel, ix yac'pax oval yed' eb'. 8 Palta maj yac'laj ganar jun dragón chi'. Yuj chi' man̈xalaj slugar eb' ix ac'chaj d'a satchaan̈ chi'. 9 Ichaton chi' ix aj syumchajcanel jun nivan dragón chi', aton jun yac'nacoch sb'a chanil d'a peca', aton vin̈ diablo, vin̈ Satanás. Aton vin̈ tz'ac'an musansatil masanil anima ay d'a yolyib'an̈q'uinal. A vin̈ chi', ix yumjicanemta vin̈ d'a yolyib'an̈q'uinal yed' eb' yángel.

10 Ix lajvi chi', ix vab'an yoch jun av d'a satchaan̈. Te chaan̈ ix yala':

A ticnaic ix checlajel jun colnab'il syac' co Diosal. Scheclaj spoder to Yajal yaji. Ix checlajpaxi to a Cristo Ac'b'il Yopisio yuuj, a ix ch'oxaneli to a' scuchb'an masanil. Yujto a vin̈ tz'ac'anoch d'a yib'an̈ eb' yicxo Dios, ix yumjicanel vin̈. A vin̈ chi', d'a c'ual d'ac'val ix yac' sc'ool co Diosal vin̈ d'a spatic eb'. 11 A eb' chi', ix yac' techaj eb', yujto yujn̈ej eb' chamnac jun Calnel sb'i elnac schiq'uil. Ix yac' val ganar eb', yujto tec'an ix yutej val sb'a eb' yac'an testigoal sb'a yuuj. Man̈ jab'oc ix xiv eb' schami, yujto tec'tec' ix yutej sb'a eb'. 12 Yuj chi', ayocab' tzalajc'olal d'a satchaan̈ yed' masanil eb' ayec' ta'. Palta te chuc eyic a ex ayex ec' d'a sat luum yed' ex tzex b'eyec' d'a sat a' mar. Yujto ix emc'och vin̈ diablo b'aj ayex ec' chi'. Te yoval vin̈, yujto yojtac vin̈ to quenxon̈ej tiempo ayec' vin̈.

13 Axo yic ix yilan vin̈ dragón chi' to ix yumjicancot eb' d'a yolyib'an̈q'uinal, ix b'at yac'lej yac'anoch yaelal d'a yib'an̈ jun ix ix aj yune' chi'. 14 Palta ix ac'jioch sc'axil ix te nivac, lajan yed' sc'axil noc' d'iv. Yuj chi' ix b'at jen̈en̈oc ix d'a slugar listaxo yaj d'a tz'inan luum, yic max yamchaj ix yuj jun Chan sb'i chi'. Ata' ix ac'ji va ix nan̈al schan̈il ab'il. 15 Axo jun Chan sb'i ayoch d'a spatic ix chi', ay val jun nivan a' ix elta d'a yol sti', sgana a jun a' chi' tzec' leman ix. 16 Palta axo lum luum ix colvaj yed' ix. Ix jacvi jun nivan xab' d'a luum. Axo ta' ix satcanem jun nivan a' chi'. 17 Ichato chi' b'ian, ix vach'cot yoval jun dragón chi' d'a ix. Yuj chi' ix b'at yac' oval yed' juntzan̈xo eb' yin̈tilal ix, aton eb' sc'anab'ajan tas syal schecnab'il Dios, eb' tec'an syutej yac'anoch spensar d'a slolonel Jesucristo. 18 Ix lajvi chi', ix aj tec'tec' jun dragón chi' d'a yarenail sti' a' mar.

13

A chavan̈ nivac noc'

1 Ix vilani, ix q'ueta jun Noc' sb'i d'a yol a' mar. Uque' sjolom, lajun̈e' sch'aac. Axo d'a junjun sch'ac chi', ayq'ue scorona. Axo d'a juntzan̈ sjolom chi', tz'ib'ab'iloch junjun b'i sb'uchvaj d'a Dios. 2 A jun Noc' sb'i chi', lajan yilji icha junoc noc' tz'ib'choj. Axo yoc, lajan icha yoc noc' oso. Axo sti', lajan icha sti' noc' choj. Axo jun dragón chi' ix yac' spoder d'ay. Ix och yajalil yuuj. Ix yac' jantac sb'inajnaquil d'ay. 3 Axo jun Noc' sb'i chi', ay jun sjolom lajvinac. Ichato chamnac jun sjolom chi' yuj yechen chi'. Palta ix b'oxi. Yuj chi', ix te sat val sc'ool eb' anima d'a masanil yolyib'an̈q'uinal yuuj. Ix yac'anoch sb'a eb' yed'oc. 4 Ix yaq'uem sb'a eb' d'a jun dragón chi', yujto ix yac'b'at sb'inajnaquil d'a jun Noc' sb'i chi'. Ix yac'anpaxem sb'a eb' d'a jun Noc' sb'i chi'. Ix laj yalan eb':

—¿Toc ay junocxo stzac'van d'a jun Noc' sb'i tic? ¿Tom ay junoc syal yac'an oval yed'oc? xchi eb'.

5 Ix chajipax lolon jun Noc' sb'i chi', yic syic'anchaan̈ sb'a, sb'uchvaj pax d'a Dios. 42 ujal ix chaji yac' yajalil. 6 Ix och ijan sb'uchvaj d'a Dios yed' d'a scajnub'. Ix b'uchvajpax d'a jantac eb' cajan d'a satchaan̈. 7 Ix chajipax yac' oval yed' eb' yicxo Dios, masanto ix can eb' d'a yalan̈ yuuj. Ix ac'ji yopisio yac'an mandar masanil anima d'a junjun chon̈ab', d'a junjun nación, junjun in̈tilal yed' d'a junjun ti'al, ix ac'ji mandar eb' yuuj. 8 Masanil eb' ay d'a yolyib'an̈q'uinal ix yaq'uem sb'a d'a jun Noc' sb'i chi', aton eb' man̈ tz'ib'ab'iloccan sb'i d'a jun libro yic q'uinal yictax manto b'o yolyib'an̈q'uinal. A jun libro chi', yic jun Calnel sb'i, aton jun ix miljichamoc.

9 Masanil eb' tz'ab'ani, yac'ocab'och schiquin eb' d'a juntzan̈ tic.

10 A mach yic yaj yic'jib'at preso, ol ic'jocb'atoc. A mach yic yaj stecjicham d'a q'uen espada, a d'a q'uen ol chamoc.

Yuj chi' a on̈ yic on̈xo Dios, tec'anocab' scutej co b'a cab'an syail, scac'anpaxoch Dios d'a co c'ool.

11 Ix lajvi chi' ix vilanxi, ay junxo Schab'il Noc' sb'i ix q'ueta d'a yol luum. A jun chi', chab' sch'aac icha sch'ac noc' calnel. Palta lajan slolon icha slolon junoc dragón. 12 A jun b'ab'el Noc' sb'i chi' ix ac'an masanil sb'inajnaquil d'a jun schab'il Noc' chi' yic tz'ac'ji servil yuuj. Ix yac'an pural masanil eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal yic syac'anem sb'a eb' d'a jun b'ab'el Noc' sb'i chi', aton jun lajvinac jun sjolom, palta b'onacxi. 13 Ay juntzan̈ milagro te nivan yelc'och ix sch'oxo'. Ato d'a satchan̈ ix yic'cot jun c'ac' ix emul d'a yolyib'an̈q'uinal yil eb' anima. 14 Ix chaji sch'ox juntzan̈ milagro chi' d'a yichan̈ jun b'ab'el Noc' sb'i chi'. Icha chi' ix aj smusan sat eb' anima ay d'a yolyib'an̈q'uinal. Ix yalanxi d'a eb' to yovalil sb'o junoc yechel eb' d'a q'uen q'ueen, aton yechel jun b'ab'el Noc' sb'i chi', aton jun lajvinac yuj q'uen espada, palta an̈eja' pitzan. 15 Axo jun schab'il Noc' sb'i chi', ix chaji yac'och spixan jun yechel chi'. Yuj chi' ix och ijan slolonq'uei, ix yalani to smiljicham masanil eb' max yaq'uem sb'a d'ay. 16 Ix yac'anpax pural masanil eb' anima to schaoch junoc yechel eb' d'a sc'ab' d'a svach', ma to d'a snan̈al sat. Vach'chom unin, ma icham anima, vach'chom b'eyum, ma meb'a', vach'chom yic sb'a, ma checab' yaji, ix laj och yechel junjun. 17 A jun yechel chi', aton sb'i jun Noc' sb'i chi', ma jun snumeroal sb'i. Axo eb' malaj jun yechel chi' d'ay, max chajilaj manvaj eb', ma schon̈vaj eb'. 18 Tato ayex jelan ex, tato snachajel eyuuj, ol yal e naaneli tas syalelc'och jun snumeroal jun Noc' sb'i chi'. Yujto a jun número chi' sch'oxan sb'i jun anima, aton 666.

14

A eb' sb'itan jun ac' b'it

1 Ix lajvi chi' ix vilani, a jun Calnel sb'i, lin̈anec' d'a sjolom lum tzalan Sion. Ayec' pax 144 mil eb' anima yed'oc. Axo d'a snan̈al sat junjun eb', tz'ib'ab'iloch sb'i jun Calnel sb'i chi' yed' sb'i Smam. 2 Axo ix vab'ani, sc'an̈ juntzan̈ tas d'a satchaan̈. N̈ilili sc'an̈ icha sc'an̈ a' nivac pajav. An̈eja' n̈ilili sc'an̈xi c'u. A jun chi', ichato man̈ jantacoc anima van sonan yed' juntzan̈ arpa. 3 Ay eb' sb'itan jun ac' b'it d'a yichan̈ b'aj c'ojanem Dios yed' d'a yichan̈ eb' chan̈van̈ querubín yed' pax d'a yichan̈ eb' 24 ichamtac vinac. Malaj junoc mach syal sc'ayb'an jun b'it chi'. An̈ej eb' 144 mil colchajnaquel d'a scal eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal, an̈ej eb' syal sb'itani. 4 A eb' chi', maj saylaj yix eb'. Malaj b'aj ix och schucal eb'. Tzac'ann̈ej och eb' yuj jun Calnel sb'i chi' d'a b'ajtac tz'eq'ui. Ix colchajel eb' d'a scal eb' anima. Yuj chi', lajan eb' icha junoc b'ab'el sat aval in̈at tz'ac'ji d'a Dios yed' d'a jun Calnel sb'i chi'. 5 Malaj juneloc ix yesej eb'. Malaj junoc schucal eb' ix ilchaji.

A tas ol yal oxvan̈ eb' ángel

6 Ix lajvi chi', ix vilan junxo ángel jen̈en̈i yec' d'a nan̈al satchaan̈. A jun vach' ab'ix ay d'a juneln̈ej, a yed'nac yuj yalanel d'a scal eb' anima d'a junjun nación, d'a junjun chon̈ab' d'a yolyib'an̈q'uinal, vach'chom ch'occh'oc sti' eb'. 7 Te chaan̈ ix yal d'a eb' icha tic:

—Xivan̈ec d'a Dios. Alec vach' lolonel d'ay, yujto toxo ix ja stiempoal yic ol ex sch'olb'itej. Aq'uec em e b'a d'ay, yujto a b'ojinac satchaan̈, sat luum, a' mar yed' juntzan̈ sjaj a a', xchi.

8 Ay pax junxo ángel tzac'an sja yuuj. Ix yalan icha tic:

—Toxo ix ac'ji ganar jun chon̈ab' Babilonia. Nivan ton val yelc'ochi, palta ix can d'a yalan̈. A jun chi' ix ac'an juvoquel masanil nación yuj smontan eb' anima yic syac'anem sb'a eb' d'a juntzan̈ comon dios malaj b'aj sc'anab'ajaxi, yuj chi' ichato ix em d'a ajmulal. Ichato ix laj och junjun nación uc'uman̈il yuuj, xchi.

9 Ix lajvi chi', ay pax junxo yoxil ángel tzac'an yuuj. Te chaan̈ ix yala':

—A eb' ix laj yaq'uem sb'a d'a jun Noc' sb'i yed' d'a yechel, aton eb' ix laj schaoch yechel d'a snan̈al sat, ma d'a sc'ab', 10 yovalil ol ja jun nivan yaelal d'a yib'an̈ eb' yuj Dios. Icha junoc vino ov, malaj jab'oc a a' ayb'at d'a scal, icha val chi' jun yoval sc'ool Dios ol javoc chi' d'a yib'an̈ eb'. Te ov sic'lab'il. Ol yab' val syail eb' d'a scal c'ac' yed' azufre d'a yichan̈ eb' yángel Dios yed' d'a yichan̈ jun Calnel sb'i chi'. 11 A jun b'aj ol yab' syail eb' chi', ol q'ue stab'il d'a juneln̈ej, c'ual d'ac'val, man̈xa b'aq'uin̈ ol yic' yip eb'. A eb' ayec' ta', aton eb' slaj yaq'uem sb'a d'a jun Noc' sb'i yed' d'a yechel, eb' ix laj schaoch jun yechel sb'i d'ay, xchi jun ángel chi'.

12 Yuj chi', a ex yic exxo Dios, a ex tze c'anab'ajej tas syal schecnab'il, tec'an val tzeyutej e b'a d'a scal syaelal. Tec'an tzeyutej eyac'anoch e c'ool d'a Jesús.

13 Ix lajvi chi' ix vab'ani, ix och jun av d'a satchaan̈. Ix yalan d'ayin:

—Tz'ib'ej junxo ol val tic: A ticnaic, te vach' yic mach ayoch d'a yol sc'ab' Cajal ayic ol chamoc.

Yel, icha tic ix yal Yespíritu Dios, yujto ol yic' yip eb' d'a smunlajel. A jun icha uum b'aj tz'ib'ab'il tastac vach'il ix sc'ulej eb', ol c'och yed' eb' d'a satchaan̈ chi', xchi jun av chi'.

Sic'nab'ilel eb' anima

14 Ix vilanxi, ay jun asun sacsac. Ay jun lajan val yilji icha anima c'ojanem d'a yib'an̈ jun asun chi'. Ayq'ue jun corona oro d'a sjolom, yed'nacpaxq'ue jun jochlab' trigo te jay ye. 15 Axo d'a yol stemplo Dios ix elta junxo ángel. Chaan̈ ix yal d'a jun c'ojanem d'a yib'an̈ jun asun chi' icha tic:

—Ac'lab'ej a jochlab' chi' yic tza molb'an eb' anima to vach'xo yaji, yujto stiempoalxo smolchajq'ue vaan eb', xchi d'ay.

16 Elan̈chamel ix yac'och jun sjochlab' jun c'ojanem d'a yib'an̈ jun asun chi'. Ix laj sic'ancanq'ue vaan eb' anima icha yaj ixim trigo.

17 Ix lajvi chi', ix elta junxo ángel d'a yol stemplo Dios ay d'a satchaan̈. Yed'nacpax junxo sjochlab' trigo, jay ye. 18 Ix elta pax junxo ángel b'aj ayoch jun altar. Aton jun chi' ay yopisio yac'an mandar jun c'ac'. Te chaan̈ ix yal d'a junxo ángel yamb'il jun sjochlab' chi' yuuj:

—Ac'och a jochlab' jay ye chi', yujto a juntzan̈ uva d'a yolyib'an̈q'uinal, te stiempoxo, xchi.

19 Yuj chi', ix sjochoch sjochlab' jun ángel chi' d'a yolyib'an̈q'uinal. Ix yic'anq'ue vaan juntzan̈ uva chi' smasanil. Ix yac'anem d'a yol jun nivan tec'lab'el sat uva. A jun chi', syalelc'ochi, aton yoval sc'ool Dios ol cot d'a yib'an̈ eb' anima. 20 A jun tec'lab'el yal sat uva chi', d'a stiel chon̈ab' ay. Icha tz'aj stec'ji sat uva sic'lab'il, icha chi' ix utaj eb' anima chi'. Axo schiq'uil eb' ix eli, ix q'ue spimal masanto d'a schaan̈il yalan̈ sti' noc' chej. Axo snajatil ix el yoc schiq'uil eb' chi', 72 legua. Icha val junoc nivan n̈ajab' ix ajq'uei.

15

A ucvan̈ ángel yed' uque' yaelal

1 Ix vilan junxo yechel te nivan yelc'och d'a satchaan̈. Ix te sat in c'ool vilani. Ay ucvan̈ ángel ol ic'ancot uque' slajvub' yaelal. Yuj uque' yaelal chi' ol tz'acvoquelc'och yoval sc'ool Dios.

2 Ix vilanpax jun icha a' mar yilji calan yaj yed' c'ac'. Axo d'a stz'ey jun chi' ay juntzan̈ lin̈jab' eq'ui, aton eb' ix stec'b'ej sb'a d'a yichan̈ jun Noc' sb'i chi', maj yac'paxemlaj sb'a eb' d'a yechel. Maj schaochlaj snumeroal sb'i eb' d'ay. Van sonan eb' yed' juntzan̈ yarpa ix ac'ji yuj Dios. 3 Ix sb'itan jun b'it eb' sb'itejnac vin̈aj Moisés, aton vin̈ schecab' Dios yed' pax jun b'it yic jun Calnel sb'i. Icha tic syal jun b'it chi':

Ach Cajal, ach co Diosal, masanil tas syal uuj. Te nivan yelc'och masanil tas ix a c'ulej. Ste sat co c'ool quilani. Te yel, tojoln̈ej pax a b'eyb'al, A ach sReyal ach junjun nación.

4 ¿Tocval ay junoc mach max xiv d'ayach Mamin? ¿Toc ay junoc mach max alan vach' lolonel d'ayach, yujto a achn̈ej te vach' ach? Ol cot eb' anima d'a junjun nación, ol ul em cuman eb' d'ayach, yujto chequelxo yaji to te tojoln̈ej tzutej a ch'olb'itan yaji, xchi eb'.

5 Ix lajvi chi' ix vilan sjacvi stemplo Dios d'a satchaan̈, aton scajnub' yic strato Dios. 6 Ata' ix elta ucvan̈ eb' ángel ol ic'ancot uque' yaelal, junjun yic junjun eb'. Ayoch junjun sacsac pichul yuj eb' te tziquiqui. Ay junjun tzec'ul nab'a oro ayoch d'a sn̈i' sc'ool junjun eb'. 7 Ay jun d'a scal eb' chan̈van̈ querubín chi' ix ac'an junjun uc'ab' nab'a oro d'a junjun eb' ángel chi'. A junjun uc'ab' ix ac'ji chi' d'a eb', b'ud'an d'a juntzan̈ nivac yaelal yuj yoval sc'ool Dios, aton Dios ayn̈ejec' d'a juneln̈ej. 8 Ix te em numan tab' d'a yol stemplo Dios chi' yuj stab'il stziquiquial yed' spoder. Malaj junoc mach syal scomon och ta', masanto ix lajviec' uque' yaelal yed'nac eb' ángel chi' yucvan̈il.

16

A juntzan̈ uc'ab' yic syaelal

1 Ix lajvi chi', ix vab'an yoch jun av d'a templo chi'. Te chaan̈ ix yal d'a eb' ángel chi'.

—Ixiquec, tze secanem yoval sc'ool Dios ayem d'a yol uque' uc'ab' chi' d'a yolyib'an̈q'uinal, xchi.

2 Yuj chi' ix b'at jun b'ab'el ángel, ix b'at secanem yol yuc'ab' chi' d'a sat lum luum smasanil. Axo masanil eb' b'aj ayoch snumeroal jun Noc' sb'i chi', aton eb' ix laj yaq'uem sb'a d'a yechel, ix laj q'ue juntzan̈ yab'il nivac mal te chuc man̈xo jantacoc syail d'a snivanil eb'.

3 Ix lajvi chi', axo jun schab'il ángel ix secanem tas ayem d'a yol yuc'ab' d'a yib'an̈ a' mar. Axo a' mar chi', ix och a' chic'al icha schiq'uil junoc anima schami. Yuj chi' ix cham masanil tas ay d'a yol a'.

4 Ix lajvi chi', axo jun yoxil ángel ix secanem tas ayem d'a yol yuc'ab' d'a yib'an̈ a' nivac a' yed' b'aj ay sjaj a a'. Yuj chi', ix och a' masanil chic'al. 5 Axo ix vab'an yalan jun ángel ix ixtanb'at a a' chi':

Mamin, ach Dios, a achn̈ej ton vach' ach. Ay ach ec' ticnaic, ay achn̈ej taxon eq'ui. Vach'n̈ej ix utej ac'an syaelal eb'. 6 Yujto a eb' anima ix laj mac'anelta schiq'uil eb' icxo yed' eb' ix alanel a lolonel, a chic' tzac' yuc' eb' ticnaic. Smoj ton icha chi' tzutej eb', xchi.

7 Axo ix vab'ani, ix alchajelta jun lolonel b'aj ay altar, ix yalan icha tic:

Yel Mamin, ach Dios Cajal. Syaln̈ej smasanil uuj. Tojoln̈ej ix utej ac'an syaelal eb' icha val d'a smojal, xchi.

8 Ix lajvi chi', axo jun schan̈il ángel ix secanem tas ayem d'a yol yuc'ab' d'a c'u. Yuj chi' ix ac'ji spoder c'u chi' sn̈usantz'a eb' anima yuj sc'ac'al. 9 Ix laj tz'a eb' anima yuuj sic'lab'il, palta an̈eja' maj snalaj sb'a eb'. Maj yaq'uemlaj sb'a eb' d'a Dios. Ton̈ej ix b'ajvaj eb' d'ay, yujto A' tz'ac'ancot juntzan̈ yaelal chi'.

10 Ix lajvi chi', axo jun yoil ángel ix secanem tas ayem d'a yol yuc'ab' d'a yib'an̈ sdespacho jun Noc' sb'i chi', yuj chi' ix te q'uic'b'iq'uinal d'a masanil yol smacb'en. Axo eb' anima chi', ix ste cach'ej yac' eb' yab'an syail. 11 Palta an̈eja' man̈ jab'oc ix sna sb'a eb'. Ton̈ej ix te q'uechaan̈ eb' sb'ajvaj d'a Dios aj satchaan̈ yuj juntzan̈ syaelal eb' yed' juntzan̈ yab'il ayq'ue d'a snivanil eb'.

12 Ix lajvi chi', axo jun svaquil ángel ix secanem tas ayem d'a yol yuc'ab' d'a yib'an̈ a' nivan Éufrates. Ix tupb'at a a' chi', taquin̈jon̈inac ix ajcan smelemal a' yic sjacvi b'e b'aj ol ec'ta eb' yajal ol cot b'aj sja c'u.

13 Axo ix vilani, ayec' jun dragón yed' jun Noc' sb'i yed' jun ix stz'ac yac'och sb'a yalanel slolonel Dios. Axo d'a yol sti' junjun eb', ata' ix elta junjun espíritu chuc. Icha yilji noc' pajtza' yilji oxvan̈ espíritu chi'. 14 A juntzan̈ chi', aton yespíritu eb' enemigo, sch'ox juntzan̈ milagro eb'. Ix b'at eb' yac' smolb'ej sb'a masanil eb' nivac yajal d'a yolyib'an̈q'uinal, yic syac' oval eb' d'a jun c'ual nivan yelc'och yic Dios, aton Dios Masanil syal yuuj.

15 Ix yalan Cajal Jesús icha tic: Ab'ec nab'i, icha sc'och junoc elc'um, icha chi' ol aj in c'och lemnajoc. A ex maclab'il eyuuj, te vach' eyico'. Tzeyil val e b'a yed' e pichul, tato maay axo talaj tz'aji b'eran ex el d'a yichan̈ eb' anima smasanil. Ol eyac'an q'uixvelal e b'a, xchi. 16 Ix laj molchaj eb' nivac yajal yuj eb' espíritu chuc d'a jun lugar scuch Armagedón d'a ti' hebreo.

17 Ix lajvi chi', axo jun yuquil ángel ix secanem tas ayem d'a yol yuc'ab' d'a scal ic'. Axo ix elta jun lolonel d'a sdespacho Dios d'a yol templo, te chaan̈ ix yala': Toxo ix yic' sb'a, xchi.

18 Junanto rato chi', ix ec' copoljoc leb'lon. Ay pax juntzan̈ tas ix laj c'an̈i. Ix laj c'an̈ c'u. Ix ec' val jun nivan quixcab'. A jun quixcab' ix ec' chi', yictax ix pitzvi anima d'a yolyib'an̈q'uinal mantalaj b'aj ix ec' junoc icha chi'. 19 Axo jun nivan chon̈ab' scuch Babilonia, ox poj ix ajelc'ochi, axo masanil chon̈ab' ay d'a yolyib'an̈q'uinal, ix laj lan̈chaji. Ix najicot schucal Babilonia chi' yuj Dios. Ix yac'anb'at jun nivan yaelal d'a yib'an̈ yuj yoval sc'ool. Ichato ix ac'ji vino te ov yuc' eb' yuj Dios. 20 Masanil juntzan̈ lum luum oyquixtac ay d'a snan̈al a a' yed' masanil lum vitz, ix laj satem lum smasanil. 21 Ix emta juntzan̈ sacb'at te nivac. Ay am junjunoc quintal yalil junjun. Ix laj b'ajvajq'ue eb' anima d'a Dios yuj juntzan̈ sacb'at chi', yujto te nivan jun yaelal chi'.

17

A jun ix yajal ajmul

1 Axo junoc eb' ucvan̈ ángel ay yuc'ab' chi', ix ja yal d'ayin icha tic: Cotan̈ ved'oc. Ol in ch'ox jun nivan yaelal d'ayach, aton jun ol em d'a yib'an̈ jun ix yajal ajmul, jun ix c'ojanem d'a sat juntzan̈ a a'. 2 A eb' nivac yajal d'a yolyib'an̈q'uinal ix laj em eb' d'a ajmulal yed' ix smasanil. Axo eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal ix laj juviel eb' yuj ix. Icha uc'uman̈ ix aj eb' yuj jun icha vino ix yac' ix d'a eb', aton yajmulal ix, xchi jun ángel chi' d'ayin.

3 Ix lajvi chi' ix sch'oxan junxo tas Yespíritu Dios d'ayin, ichato ix in yic'b'at jun ángel chi' d'a tz'inan luum. Axo ta' ix vil jun ix ix, ayq'ue d'a yib'an̈ jun Noc' sb'i chacchac quilani. Axo d'a snivanil jun Noc' sb'i chi', tzijtum sb'i tz'ib'ab'ilochi. A juntzan̈ b'i chi' sb'uchvaj d'a Dios. Uque' sjolom Noc'. Lajun̈e' sch'aac Noc'. 4 Axo spichul jun ix ix chi', q'uic'mutz'inac yed' chacchac. Tzijtum juntzan̈ q'uen q'ueen tziquiqui ayoch d'ay. Ay q'uen oro, q'uen perla yed' juntzan̈xo q'uen te caro stojol ayoch d'ay. Yed'nacq'ue jun vaso oro ix. B'ud'an jun vaso chi' yuj juntzan̈ tas yajb'entac d'a Dios yed' pax schucal yajmulal ix. 5 Axo d'a snan̈al sat ix, ata' ayoch jun sb'i ix c'ub'eltac yelc'ochi, aton jun tz'alan icha tic: Aton jun nivan Babilonia, snun eb' ix ajmul ix smasanil. Snun pax masanil chucal d'a yolyib'an̈q'uinal, xchi. 6 Axo ix vilani, uc'uman̈ ix yuj schiq'uil eb' yicxo Dios, aton eb' milb'ilcham yuj ix, yujn̈ej to ix yac' testigoal sb'a eb' yuj Jesús.

Ix te sat in c'ool vilan ix. 7 Yuj chi' ix yal jun ángel chi' d'ayin icha tic: ¿Tas yuj sat a c'ool ilan jun ix ix tic? Ol val d'ayach tas syalelc'och ix yed' jun scuch Noc' uque' sjolom, lajun̈e' pax sch'aac b'aj ayq'ue ix d'a yib'an̈ chi'. 8 A jun Noc' sb'i ix il tic, pecatax ayeq'ui, palta man̈xo ayoquec'laj ticnaic. Palta ol q'uexul junelxo d'a yol jun xab' ayic manto b'at b'aj ol satel d'a juneln̈ej. Axo eb' anima, aton eb' man̈ tz'ib'ab'iloccan sb'i d'a jun libro yic q'uinal ayic manto b'o yolyib'an̈q'uinal, ol sat val sc'ool eb' yilan jun Noc' sb'i chi', yujto vach'chom aytax ec' d'a pecatax chi', axo ticnaic man̈xo ayoquec'laj, palta val yel ol jax junelxo.

9 A mach jelan, ol nachajel juntzan̈xo tic yuuj. A uque' sjolom jun Noc' sb'i chi', a uque' tzalan b'aj c'ojanem ix ajmul ix chi' syalelc'ochi. 10 An̈ejtona' uque' sjolom chi', a ucvan̈ nivac yajal syalpaxelc'ochi. Ovan̈ eb' yajal chi' toxo ix ec'b'ati. Ay jun aytooch yajalil ticnaic. Ayto pax junxo toto ol javoc. Ayic ol ja junxo chi', man̈xo nivanoc tiempo ol yac' yajalil. 11 Axo jun Noc' sb'i aytax ec' d'a pecatax chi', palta man̈xo ayoquec'laj ticnaic, aton svajxaquil yajal, palta aton junoc eb' ucvan̈ chi'. Ol lajvoc chi', axo yaj sb'atcan b'aj ol satel d'a juneln̈ej.

12 Axo lajun̈e' sch'aac jun Noc' sb'i chi', syalelc'ochi, a lajun̈van̈ anima toto ol och yajalil. Palta quenn̈ej tiempo ol yac' yajalil eb' yed' jun Noc' sb'i chi'. 13 A eb' lajun̈van̈ chi', ol scha sb'a spensar eb', ol yac'anb'at yopisio eb' d'a jun Noc' sb'i chi'. 14 Ol yac'lej eb' yac'an oval yed' jun Calnel sb'i, palta ol ac'joc ganar eb' yuuj. Yujto A' Yajal yaj d'a eb' yajal, Rey pax yaj d'a eb' rey. Axo eb' tzac'anoch yuuj, avtab'il eb' yuj Dios, sic'b'ilel eb' yuuj, aton eb' sc'anab'ajani, xchi jun ángel chi' d'ayin.

15 Ix lajvi chi', ix yalanpax d'ayin:

—A juntzan̈ a a' b'aj c'ojanem ix ajmul ix ix il chi', syalelc'ochi aton juntzan̈ chon̈ab', juntzan̈ nación yed' eb' anima d'a junjun ch'occh'oc ti'al. 16 Axo lajun̈e' sch'aac jun Noc' sb'i ix il chi', ol meltzajoch eb' ajc'olal d'a jun ix ajmul ix chi'. Ol yiq'uec' eb' masanil tas ay d'a ix. Ol elcan b'eran ix. Ol chijocb'at schib'ejal ix yuj eb'. Ol sn̈usantz'a eb'. 17 Yujto a Dios ix ac'an sc'ulej eb' d'a tas sgana. Yuj chi' junxon̈ej ix aj schaan sb'a spensar eb' yac'anb'at yopisio d'a jun Noc' sb'i chi' masanto ol elc'och tas alb'ilcan yuj Dios. 18 A jun ix ix, ix il chi', aton jun nivan chon̈ab' tz'ac'an mandar eb' yajal d'a yolyib'an̈q'uinal, xchi jun ángel chi' d'ayin.

18

Satnaquel chon̈ab' Babilonia

1 Ix lajvi chi', ix vilan junxo ángel ix cot d'a satchaan̈ ix em d'a yolyib'an̈q'uinal. Te ay yopisio. Ix sacb'i yolyib'an̈q'uinal yuj stziquiquial. 2 Te chaan̈ ix yala':

Ix satel chon̈ab' Babilonia. Malaj junocxo icha chi', palta ix lajvieli. Ix ochcan schon̈ab'oc eb' enemigo. Toxo ix ochcan scajnub'oc eb' espíritu chuc. Ix ochcan so'oc noc' much yajb'entac.

3 Yujto masanil nación ix och uc'uman̈il yuj svinoal te ov, aton yajmulal. Axo eb' nivac yajal d'a yolyib'an̈q'uinal, ix em eb' d'a ajmulal yed'oc. Axo masanil eb' chon̈vajum, ix och eb' ricoal yuuj, yujto man̈xo jantacoc tas ix sman eb' aj chon̈ab' chi' yic syac'an sgana eb', xchi jun ángel chi'.

4 Ix lajvi chi', ix vab'an yoch junxo av d'a satchaan̈. Ix yalani:

A exxo ex in chon̈ab', elan̈ec ta', yic vach' man̈ ol ex och locan d'a masanil tas man̈ vach'oc tz'el sc'ulani, yic man̈ ol ex tz'ab'at eyab'an syail yed'oc.

5 Yujto a juntzan̈ smul chi', ix te molchaji, masanto ix q'ueul d'a satchaan̈, yuj chi' ix najicot schucal chi' yuj Dios.

6 Icha ix yutej sb'a d'a juntzan̈xo, icha chi' tzeyutej eyac'an spac d'ay. Tz'acan tzeyutej eyac'an spac d'ay. A jun yuc'ab' ix yac'lab'ej yac'an d'a juntzan̈xo chon̈ab', ec'alocab'to tzeyutej eyac'anxi d'ay.

7 Yujto ix yic'chaan̈ sb'a sic'lab'il, an̈ej d'a b'eyumal ix yac'och spensar, yuj chi' icha chi' tzeyutej eyac'anoch syaelal yed' scusc'olal. Ina to ix sna' icha tic: A in tic, reina in. C'ojan in em d'a in c'ojnub'. Man̈ in lajanoc icha junoc ix ix chamnac yetb'eyum. Malaj b'aq'uin̈ ol vil jab'oc syaelal, xchi.

8 Yuj chi', junn̈ej c'ual ol aj sja yaelal d'a yib'an̈, chamel, oq'uel yed' vejel. Ol n̈usjoctz'a d'a scal c'ac', axo slajviel chi'. Icha chi' ol aj sja d'a yib'an̈, yujto ol ch'olb'itaj yuj jun te nivan spoder, aton Dios Cajal, xchi jun av chi'.

9 A eb' nivac yajal d'a yolyib'an̈q'uinal, ix em eb' ajmulal yed' jun ix ix chi'. Locan eb' d'a sb'eyumal. Axo ol yilan eb' sq'ue stab'il stz'ai, ol laj oc' eb'. Ol laj siq'uic'oc eb' yoc' yuj ix. 10 Najatto ol cotcan lin̈jab' eb' yuj xivelal yuj jun yaelal chi'. Ol yalan eb' icha tic:

Ay..., ob'iltac jun nivan chon̈ab' Babilonia tic. Te ay yip, te nivan yelc'ochi, palta d'a val jun rato ix ja syaelal, xchamxon̈ej eb'.

11 Ol cus masanil eb' chon̈vajum yuuj, ol oc' eb' yujto man̈xalaj mach ol manan schon̈ eb' chi'. 12 A tastac ix schon̈ eb' d'ay: Aton q'uen oro, q'uen plata, juntzan̈ q'uen caro stojol, q'uen perla, juntzan̈ c'apac lino te vach' yed' c'apac sera, juntzan̈ c'apac q'uic'mutz'inac, masanil te te' suc'uq'ui sjab', masanil juntzan̈ tas sb'o yed' marfil, te te' te ay stojol, q'uen bronce, q'uen hierro yed' q'uen mármol. 13 Ay pax canela yed' juntzan̈xo sumumi svaji, ma yuc'ji yed' pax juntzan̈ suc'uq'ui sjab' sn̈usji, mirra yed' yal suc'uq'ui sjab'. Ay pax vino, yaceiteal te' olivo yed' juntzan̈ harina te vach' yed' ixim trigo. Ay noc' cuchum icatz, ay pax noc' calnel yed' noc' chej. Ay carreta. Ay pax eb' checab' yaji. Vach'chom anima eb', palta schon̈jiel eb'. 14 Ol yal eb' chon̈vajum chi' yuj jun chon̈ab' chi' icha tic:

A val masanil tas te nib'ab'il yuuj ix sateli. Masanil sb'eyumal yed' juntzan̈xo tas vach' ix laj satpaxel smasanil d'a juneln̈ej, xchi eb'.

15 A eb' ix chon̈an juntzan̈ chi', aton eb' ix laj och b'eyumal d'a spatic jun chon̈ab' chi', najatto ol cotcan eb' yuj xivelal yuj jun syaelal chi'. Ol laj oc' eb'. Ol laj siq'uic'oc eb' yoq'ui. 16 Ol laj yal eb' icha tic:

Ay..., ob'iltac val jun nivan chon̈ab' tic. Lajan icha junoc ix ix a lino pichul ayoch yuuj. Ay q'uic'mutz'inac. Ay chacchac. Nab'a oro, q'uen q'ueen sveei ayoch d'ay. Aypaxoch juntzan̈xo q'uen q'ueen caro stojol yed' juntzan̈ perla.

17 Palta junn̈ej rato ix lajviel masanil sb'eyumal jun chon̈ab' chi', xcham eb'.

Masanil eb' yajal te' barco yed' eb' ayoch d'a yol te' yed' eb' smunlaj yed' syamc'ab'il te', aton masanil eb' smunlaj d'a a' mar, najatto ol cotcan eb' smasanil. 18 Ayic ol yilan eb' sq'ue stab'il jun chon̈ab' chi' stz'ai, ol avaj chaan̈ eb': Malaj b'aj ay junoc chon̈ab' stzac'van icha jun nivan chon̈ab' tic, xcham eb'. 19 Ol laj slan̈anq'ue pococ eb' d'a sjolom yuj scusc'olal. Ol laj te oc' eb'. Ol laj siq'uic'oc eb' yoq'ui. Ol avaj chaan̈ eb':

Ay..., ob'iltac val jun nivan chon̈ab' tic. Masanil eb' ay sbarco d'a a' mar, ix laj och eb' b'eyumal yuj masanil tastac ay d'ay, palta junn̈ej rato ix lajvieli, xcham eb'.

20 Ix vab'an yalchaji: Ex aj satchaan̈, tzalajan̈ec yuj tas ix utaj jun chon̈ab' tic, yed' ex schecab' Jesucristo yed' ex yalumalel slolonel Dios yed' ex yic exxo Dios e masanil, tzalajan̈ec. Yujto icha ix ex yutej, icha chi' ix yutej Dios yac'an spac d'ay, xchi.

21 Ix lajvi chi', ay jun ángel te ay spoder. Ix yic'anchaan̈ jun nivan q'ueen, icha yaj suyan junoc q'uen smolinoal trigo. Ix syumanb'at jun q'uen chi' d'a yol a' mar. Ix yalani:

An̈ejtona', ichaton tic ol aj syumchajel jun nivan chon̈ab' Babilonia. Man̈xa b'aq'uin̈ ol ilchaj junelxo.

22 Man̈xa b'aq'uin̈ ol ab'chaj eb' ac'um son, man̈xo ol ab'chaj yoch junoc arpa, ma yoc' junoc te' amay, ma q'uen trompeta. Man̈xalaj junoc mach ol munlaj ta'. Man̈xa b'aj ol ab'chaj sc'an̈ junoc q'uen molino.

23 Man̈xalaj b'aj ol checlaj yoc junoc lámpara, man̈xa b'aq'uin̈ ol ab'chaj yoch junoc q'uin̈ yic nupnajel. Icha chi' ol utaj jun chon̈ab' chi'. A eb' chon̈vajum d'a yalan̈taxo, te nivan yelc'och eb' d'a yolyib'an̈q'uinal. Ix ac'ji musansatil junjun nación yuj yajchumal jun chon̈ab' chi'.

24 A d'a jun chon̈ab' chi', ata' ix ilchaj schiq'uil eb' ix alanel slolonel Dios yed' schiq'uil juntzan̈xo eb' yicxo Dios chi', yed' schiq'uil masanil eb' milb'ilcham d'a yolyib'an̈q'uinal. Ol ochcan schiq'uil eb' smasanil d'a yib'an̈ jun chon̈ab' chi', xchi jun ángel chi'.

19

1 Ix lajvi chi', ix vab'ani ichato ix och sjaj jun nivan n̈ilan̈ anima d'a satchaan̈. Te chaan̈ ix yal eb':

Aleluya. A co Diosal ix ac'an ganar. Te nivan yelc'ochi, te ay spoder.

2 Tojoln̈ej ix yutej spensar sch'olb'itan yaj icha val d'a smojal. Yujto ix yac' syaelal jun ix yajal ajmulal chi', aton ix ix juanel eb' anima d'a yolyib'an̈q'uinal yuj yajmulal. A Dios ix ac'anec' spac d'a jun ix chi', yujto ix miljicham eb' tz'ac'an servil Dios chi' yuj ix, xchi eb'.

3 Ix lajvi chi', ix laj yalanxi eb':

Aleluya. Man̈xa b'aq'uin̈ ol lajvoc sq'ue stab'il jun ix ajmul ix chi' stz'ai, xchi eb'.

4 Axo eb' 24 ichamtac vinac yed' eb' chan̈van̈ querubín, ix em cuman eb' d'a yichan̈ Dios. Ix yac'anem sb'a eb' d'ay, aton jun c'ojanem d'a sc'ojnub'. Ix yalan eb': Amén. Aleluya, xchi eb'.

5 Ix lajvi chi' ix vab'an yoch jun av b'aj ay sdespacho Dios, ix yalani:

Masanil ex tzeyac' servil co Diosal, ex xivnac ex d'ay, ex malaj eyelc'ochi yed' ex nivac eyelc'ochi, calec vach' lolonel d'ay, xchi eb'.

A q'uin̈ nupnajel yic jun Calnel sb'i

6 Axo ix vab'an junxo icha val yoch sjaj tzijtumal anima. N̈ilili sc'an̈ sjaj eb' icha sc'an̈ sb'ey a' nivac a'. Icha sc'an̈ c'u te chaan̈ sc'an̈i, icha chi' sc'an̈ sjaj eb'. Ix yalan eb':

Aleluya. Yujto a Cajal co Diosal Masanil Syal Yuuj ix el yich yac'an Yajalil.

7 Tzon̈ q'uechaan̈. Ayocab' co tzalajc'olal. Calec vach' lolonel d'ay. Yujto ix c'och yorail yoch jun Calnel sb'i chi' d'a nupnajel. Axo ix ol och yetb'eyumoc, toxo ix yac' lista sb'a ix.

8 Toxo ix ac'ji yac'och jun pichul te vach'. Te sac, sveei, xchi eb'.

(A jun spichul sac chi', syalelc'ochi, a svach'il ix ac'ji d'a eb' yicxo Dios.)

9 Ix yalanxi jun ángel chi' d'ayin: Tza tz'ib'ej juntzan̈ ol val tic: A eb' avtab'il d'a jun q'uin̈ nupnajel yic jun Calnel sb'i chi', te vach' yic eb', icha chi' tzutej a tz'ib'ani, xchi. Ix yalanxi d'ayin: A juntzan̈ lolonel tic, te yel toni, yic ton Dios, xchi d'ayin.

10 Ix lajvin̈ej chi', ix in em cuman d'a yichan̈ jun ángel chi', yic svalan in b'a d'ay. Palta ix yalan d'ayin: Man̈ utoc a b'a icha tic, yujto a in tic ed'oc, quetchecab'vumal co b'a yed' pax eb' yicxo Dios tec'an syutej sb'a yac'an testigoal sb'a yuj Jesús. An̈ej val d'a Dios tzaq'uem a b'a. Yujto a yab'ixal Jesús, a tz'iptzitan eb' schecab' Dios, xchi.

A jun ayq'ue d'a yib'an̈ jun sacsac chej

11 Axo ix vilani, jacan satchaan̈. Ix vilan jun chej sacsac. Axo jun ayq'ue d'a yib'an̈, Tz'eln̈ej C'och Tas Syala', icha chi' sb'i. Scuchanpax Yeln̈ej. Yujto d'a stojolal sch'olb'itej yaj eb' anima, syac'anpax oval. 12 Axo yol sat, lajan icha yoc te' c'ac'. Tzijtum corona ayq'ue d'a sjolom. Ay jun b'i tz'ib'ab'iloch d'ay to an̈ej val ojtannac. 13 Axo spichul ayochi, ix b'on̈chaj yuj chic'. Axo sb'i, aton Slolonel Dios. 14 Tzac'anoch eb' soldado aj satchan̈ yuuj. Te vach' spichul eb' ayochi, te sacpax yilji. Malaj jab'oc miic ayoch d'ay. Ayq'ue eb' yib'an̈ junjun schejal sacsac quilani. 15 Axo d'a yol sti' jun b'aj tzac'anoch eb' chi', ayelta jun espada te jay ye, yic steclab'an d'a junjun nación. A ol och yajalil d'a eb' yed' jun sq'uen c'ococh. Icha stec'jiel yal sat te' uva, icha chi' ol aj yoch syaelal eb' yuuj. Ol ac'joc val syaelal eb' sic'lab'il yuj yoval sc'ool Dios, aton masanil tas syal yuuj. 16 Axo d'a spichul d'a sat xub' tz'ib'ab'iloch jun sb'i tic: Sreyal eb' rey, Yajalil eb' yajal, xchi.

17 Axo ix vilani, ay jun ángel lin̈anec' d'a yib'an̈ yoc c'u. Te chaan̈ ix yal d'a noc' much tz'ec' jen̈en̈oc d'a satchaan̈: Cotan̈ec, ul molb'ejec e b'a yuj jun nivan vael ol yac' Dios. 18 Cotan̈ec e chi schib'ejal eb' rey, eb' yajal soldado yed' eb' soldado jelan. Ol e chi schib'ejal noc' chej yed' schib'ejal eb' ayq'ue d'a yib'an̈ noc'. Ol e chin̈ej schib'ejal eb' smasanil, eb' yic sb'a, ma eb' checab' yaji, eb' malaj yelc'ochi, ma eb' nivac yelc'ochi, xchi d'a noc'.

19 Ix lajvi chi', ix vilani, ayec' jun Noc' sb'i chi'. Aypaxec' eb' rey yic yolyib'an̈q'uinal yed' eb' soldado eb'. Ix laj smolb'an sb'a eb' smasanil yic syac'an oval eb' yed' jun ayq'ue d'a yib'an̈ chej yed' eb' soldado tzac'anoch yuuj chi'. 20 Axo jun Noc' sb'i chi' ix b'ab'laj yamchaji. Ix yamchajpax junxo stz'ac yaloch sb'a schecab'oc Dios. Aton jun ch'oxjinac juntzan̈ milagro d'a yichan̈ Noc'. Yuj juntzan̈ milagro chi' ix ac'ji musansatil eb' chajinacoch yechel jun Noc' sb'i chi' d'ay, eb' yac'naquem sb'a d'a jun yechel Noc' chi'. Aton eb' chavan̈ tic pitzanto ix yumjib'at d'a yol jun c'ac' icha n̈ajab' sq'ue n̈iln̈on yoc calan yaj yed' azufre. 21 Axo juntzan̈xo, masanil eb' ix miljicham yed' jun espada ayelta d'a sti' jun ayq'ue d'a yib'an̈ chej chi'. Axo noc' much smasanil, ix laj b'ud'ji noc' yuj schib'ejal eb' chi'.

20

A jun mil ab'il

1 Ix lajvi chi', ix vilani, ay jun ángel ix emta d'a satchaan̈. Yed'nac sllaveal jun xab' olan yed' jun nivan cadena. 2 Ix syaman jun dragón. A jun dragón chi', aton jun yac'nacoch sb'a chanil d'a peca', aton jun scuch diablo, ma Satanás. Mil ab'il ix tzec'chajcan yuj jun ángel chi'. 3 Ix yumjicanb'at d'a yol jun xab' chi'. Ix lajvi chi', ix macjican sti' jun xab' chi' yuj jun ángel chi'. Ix ochcan jun sello d'ay, yic max elta vin̈ Satanás chi' yic vach' max yal yac'ji musansatil eb' anima d'a junjun nación yuuj, masanto ol tz'acvoc mil ab'il chi'. Ayic ol lajvoc mil ab'il chi', ol jacchajq'ueta vin̈ Satanás chi' jab'ocxo tiempoal.

4 Axo ix vilani, ay juntzan̈ c'ojnub'. Ata' c'ojjab'em juntzan̈ eb' ac'b'il yopisio sch'olb'itan tas yaj eb' anima. Ix vilanxi spixan juntzan̈ eb' tzepb'ilel sjolom, yujto yac'nac testigoal sb'a eb' yuj Jesús, yalannacpaxel slolonel Dios eb'. Aton eb' chi' maj yaq'uemlaj sb'a d'a jun Noc' sb'i chi' yed' d'a jun yechel Noc' chi'. Maj schaochlaj snumeroal sb'i Noc' eb' d'a snan̈al sat, ma d'a sc'ab'. Axo ix vilani, ix pitzvixi eb', ix och eb' yajalil yed' Cristo mil ab'il. 5 A juntzan̈ eb' tic ix b'ab'laj pitzvixi. Axo pax juntzan̈xo eb' chamnac, majto pitzvocxilaj eb' masanto ix tz'acvi mil ab'il chi'. 6 Te vach' yic eb' ol b'ab'laj pitzvocxi, yujto yicn̈ejton Dios yaj eb'. Man̈xalaj yalan yic jun schab'il chamel d'a yib'an̈ eb'. Ol ac'joc yopisio eb' yoch sacerdoteal d'a Dios yed' d'a Cristo. Mil ab'il ol yac' yajalil eb' yed'oc.

Ix ac'ji ganar vin̈ Satanás d'a juneln̈ej

7 Ayic ol tz'acvoc mil ab'il chi', axo sjacvixiq'ueta vin̈ Satanás b'aj macancanem chi'. 8 Ol ac'joc musansatil eb' anima d'a masanil nación d'a yolyib'an̈q'uinal yuj vin̈. Ol ac'joc pax musansatil jun scuch Gog yed' jun scuch Magog yuj vin̈, ol smolb'ancot eb' vin̈ yac' oval. Axo eb' soldado chi', te nivan sb'isul eb' icha val yarenail sti' a' mar. 9 Ayic ol b'at eb' yac' oval chi', ol macchajel sat lum luum yuj eb'. Ol c'och oyan eb' d'a jun slugar eb' yic Dios macb'ilxo yuuj, aton jun chon̈ab' te xajan yuj Dios. Axo d'a satchan̈ ol emta jun c'ac' d'a yib'an̈ eb' soldado chi'. Ol tz'ab'at eb' smasanil. 10 Axo vin̈ diablo, vin̈ ix ac'an musansatil eb' chi', ol yumjoccanb'at vin̈ d'a yol jun c'ac' icha n̈ajab' sq'ue n̈iln̈on yoc calan yaj yed' azufre, aton b'aj yumb'ilcanb'at jun Noc' sb'i chi' yed' jun stz'ac yalnacoch sb'a schecab'oc Dios. C'ual d'ac'val ol yab' syail eb' ta' d'a masanil tiempo.

Ol ch'olb'itaj eb' anima smasanil

11 Ix lajvi chi', ix vilan jun nivan c'ojnub' te sac, c'ojanem Dios ta'. Axo d'a yichan̈ chi', ix satel yolyib'an̈q'uinal yed' satchaan̈. Man̈xa b'aj ix ilchaj jab'oc. 12 Ix vil eb' chamnac smasanil, lin̈jab'ec' eb' d'a yichan̈ Dios, eb' nivac yelc'ochi yed' eb' malaj yelc'ochi. Ix lajvi chi', ix jacvi juntzan̈ ch'an̈ libro. Ay junxo ch'an̈ ix jacvi, aton ch'an̈ yic q'uinal d'a juneln̈ej. Ix ch'olb'itaj tastac yaj junjun eb' icha tas sc'ulej junjun, icha yaj pax stz'ib'chaj d'a juntzan̈ ch'an̈ libro chi'. 13 A a' mar, ix yac' entregar masanil eb' chamnac ayec' d'a yol a'. Icha pax chi' jun chamel yed' jun b'aj ayec' eb' chamnac, ix laj yac' entregar jantacn̈ej eb' chamnac ayec' d'ay. Ix laj ch'olb'itaj yaj eb' smasanil, ato syala' tastac sc'ulejnac junjun eb'. 14 A jun chamel chi' yed' jun b'aj ayec' eb' chamnac, ix yumjicanb'at d'a scal jun c'ac' icha n̈ajab' sq'ue n̈iln̈on yoc. Aton jun c'ac' chi' scuch schab'il chamel. 15 Masanil eb' man̈ tz'ib'ab'iloc sb'i d'a jun ch'an̈ libro yic q'uinal d'a juneln̈ej chi', ix yumjicanb'at eb' d'a scal c'ac' chi'.

21

Jun ac' satchaan̈ yed' jun ac' yolyib'an̈q'uinal

1 Ix lajvi chi', ix vilan jun ac' satchaan̈ yed' jun ac' yolyib'an̈q'uinal. Yujto a jun b'ab'el satchaan̈ yed' jun b'ab'el yolyib'an̈q'uinal, toxo ix sateli. Yed' a' mar, man̈xalaj a'. 2 A in Juan in tic, ix vil jun schon̈ab' Dios yicn̈ej yaji, aton jun ac' Jerusalén. Ix el d'a yichan̈ Dios d'a satchaan̈, ix emuli. Vach'xo yaj icha junoc ix ix vach'xo spichul ayochi, yujto vanxo sb'at d'a yetb'eyum. 3 Axo ix vab'an yoch jun av d'a satchaan̈, te chaan̈ ix yala': Inai, a Dios ayec' yed' eb' anima ticnaic. A' ol cann̈ej yed' eb'. Aton eb' chi' schon̈ab' yaji. A val lac'an Dios chi' ol cajnaj d'a scal eb', aton val jun sDiosal eb'. 4 Axo ol sucanel yal sat eb'. Ata' man̈xalaj chamel, ma oq'uel, man̈xalaj cusc'olal, man̈xa paxlaj yaelal. Yujto a masanil tas ay d'a yalan̈, toxo ix ec'b'ati, xchi.

5 A jun c'ojanem d'a sc'ojnub' ix alan icha tic: Inai, tzin b'o masanil tas ac'to, xchi. Ix yalanpax d'ayin: Tz'ib'ejcan juntzan̈ van ab'an tic, yujto a juntzan̈ lolonel tic, te yel. Smojton val ac'anoch yipoc a c'ool, xchi.

6 Ix lajvi chi' ix yalanpax d'ayin: Toxo ix yic' sb'a. A in tic, b'ab'el vaj d'a smasanil, slajvub' in paxi. Icha chab' letra A yed' Zeta, icha chi' vaji. A eb' stacji sti', ol vac' jun a a' tz'elta d'a sjaj tz'ac'an q'uinal d'a juneln̈ej yuq'uej eb'. Nab'an̈ej ol vac' a' d'a eb'. 7 A eb' tz'ac'an techajoc, ol scha masanil juntzan̈ tic eb' d'ayin. Yujto a in tic, sDiosal in eb'. Axo eb', vuninal yaj eb'. 8 Palta ay eb' scomon xivi yed' eb' max yac'och sc'ool d'ayin, eb' chuc sc'ulej, eb' milumcham anima, eb' tz'em d'a ajmulal, eb' ajb'aal yed' eb' ajchum, eb' tz'em cuman d'a juntzan̈ comon dios yed' masanil eb' tz'esani, a d'a yol jun c'ac' icha n̈ajab' sq'ue n̈iln̈on yoc calan yaj yed' azufre ol scha spac eb', aton jun schab'il chamel, xchi Dios.

Jun ac' Jerusalén

9 A junoc eb' ucvan̈ ángel ed'jinacq'ue uque' uc'ab' b'ud'an yuj juntzan̈ slajvub' yaelal ix alan d'ayin icha tic:

—Con̈ ved'oc. Ol in ch'ox jun ix ix d'ayach, aton jun ix ol nupnaj yed' jun Calnel sb'i, xchi.

10 Ix lajvi chi' ix sch'oxan junxo tas Yespíritu Dios d'ayin, ichato ix in yic'b'at jun ángel chi' d'a jun jolom vitz te chaan̈. Ata' ix sch'ox jun nivan chon̈ab' Jerusalén d'ayin, aton jun yic Dios, van yemta d'a satchaan̈ d'a yichan̈ Dios. 11 Toxon̈ej sveei jun chon̈ab' chi' yuj stziquiquial Dios. Toxon̈ej scopopi icha junoc q'uen q'ueen caro stojol, icha q'uen jaspe. Lajan yilji icha q'uen nen, sc'axpajec' co sat d'a spatic. 12 Axo d'a stitac jun chon̈ab' chi' oyanoch smuroal te chaan̈ yajq'uei, lajchave' spuertail. Junjun ángel ayec' d'a junjun spuertail chi', tz'ib'ab'ilpaxoch sb'i lajchave' macan̈ eb' yin̈tilal Israel d'a junjun puerta chi'. 13 Ay oxe' puerta b'aj sjavi c'u, ay oxe' d'a svach', ay oxe' d'a sq'uexan̈, ay pax oxe' b'aj tz'em c'u. 14 A smuroal chi', aycanem lajchave' nivac q'ueen yipumaloc. Axo d'a sat junjun q'uen q'ueen chi', tz'ib'ab'iloch sb'i lajchavan̈ schecab' jun Calnel sb'i chi'.

15 A jun ángel van slolon ved'oc chi' yed'nacq'ue jun ehlab' nab'a oro yic syechtej jun chon̈ab' chi' yed' spuertail yed' pax smuroal. 16 A jun chon̈ab' chi', lajann̈ej spac'ul schan̈il. Ix yechtan jun ángel chi' yed' jun yechlab' chi'. Lajchave' mil estadio ix elc'och junjun spac'ul. Ichapax chi' sb'isul schaan̈il steel. 17 Ix lajvi chi', ix yechtan jun smuroal chi'. 144 codos ix elc'ochi. A jun yechlab' jun ángel chi', lajan yed' yechlab' anima sc'ana'.

18 A smuroal chi', nab'a jaspe. A jun chon̈ab' chi', nab'a oro, lajan yilji yed' q'uen nen sc'axpajec' co sat d'a spatic. 19 Axo juntzan̈ nivac q'ueen aycanem yipumaloc yich chi', tzijtum juntzan̈ q'uen q'ueen caro stojol ayoch yelavoc. A jun q'uen b'ab'el, nab'a jaspe q'ueen. Axo q'uen schab'il, nab'a zafiro q'ueen. Axo q'uen yoxil, nab'a ágata q'ueen. Axo q'uen schan̈il, nab'a esmeralda q'ueen. 20 Axo q'uen yoil, nab'a ónice q'ueen. Axo q'uen svaquil, nab'a cornalina q'ueen. Axo q'uen yuquil, nab'a crisólito q'ueen. Axo q'uen svajxaquil, nab'a berilo q'ueen. Axo q'uen sb'alun̈il, nab'a topacio q'ueen. Axo q'uen slajun̈il, nab'a crisoprasa q'ueen. Axo q'uen yuxluchil, nab'a jacinto q'ueen. Axo q'uen slajchavil, nab'a amatista q'ueen. 21 Axo spuertail, perlan̈ej slajchavil. Junjun puerta junn̈ej perlail yaji. A scalleal jun chon̈ab' chi', nab'a oro, icha yilji junoc nen sc'axpajec' co sat d'a spatic.

22 Maj vil-laj junoc stemplo Dios d'a jun chon̈ab' chi', yujto a Dios Cajal Syal yuj Smasanil yed' jun Calnel sb'i chi' ayn̈ejec' d'a jun chon̈ab' chi'. 23 A d'a jun chon̈ab' chi', malaj tz'och yoc c'u, malaj pax tz'och yoc q'uen uj, yujto a Dios yed' jun Calnel sb'i tz'ac'an saquilq'uinal d'ay. 24 Axo eb' anima d'a junjun nación, ol b'eyec' eb' d'a saquilq'uinal jun chon̈ab' chi'. Ol laj ja eb' nivac yajal ta', ol laj yic'cot sb'eyumal eb' yofrendaoc. 25 Axo spuertail jun chon̈ab' chi', man̈xalaj b'aq'uin̈ ol macchajoc, yujto c'ualiln̈ej d'a masanil tiempo. Man̈xalaj d'ac'valil. 26 A eb' ol cot d'a junjun nación, ol laj yic'cot sb'eyumal eb' ta'. 27 Malaj junoc chucal ol c'och d'a jun chon̈ab' chi'. Malaj junoc eb' sc'ulan juntzan̈ tas q'uixvub'tac ol c'och ta'. Yed' eb' tz'esani, toton malaj junoc eb' ol c'och ta'. An̈ej eb' tz'ib'ab'il sb'i d'a jun libro yic q'uinal d'a juneln̈ej, an̈ej eb' ol c'ochoc. A jun libro chi', a jun Calnel sb'i ay yico'.

22

1 Ix lajvi chi', axo jun ángel chi' ix ch'oxan jun nivan a' te yaax d'ayin. Aton jun a' tz'ac'an q'uinal d'a juneln̈ej. Yaxd'urinac a' icha yilji cristal. A d'a sdespacho Dios yed' jun Calnel sb'i, ata' tz'elta a'. 2 A d'a snan̈al scalleal jun chon̈ab' chi', ata' tz'el yoc a'. Axo d'a stitac a', ay te te' tz'ac'an q'uinal d'a juneln̈ej. A te' chi', lajchavel satan te' d'a jun ab'il. Junjun ujal satan te'. Axo xil te', a remeyo yaj d'a junjun nación. 3 Malaj junoc tas, malaj pax junoc mach ayoch scatab' Dios d'a yib'an̈ ol och ta'. A d'a jun chon̈ab' chi', ata' ayec' sdespacho Dios yed' jun Calnel sb'i chi'. Axo masanil eb' tz'ac'an servil, ol laj yal sb'a eb' d'ay. 4 Ol yil-lajoch sat eb' yed'oc. Ol laj och sb'i d'a snan̈al sat eb'. 5 Ata', man̈xalaj d'ac'valil. Axo eb' ol aj ta', man̈xalaj tz'och junoc lámpara yuj eb'. Man̈xalaj tz'och yoc c'u, yujto a Dios Cajal ol ac'an saquilq'uinal d'a eb'. Axo eb' chi', ol ochcan eb' yajalil d'a juneln̈ej.

Toxo ol ja Jesucristo

6 Ix lajvi chi', ix yalan jun ángel chi' d'ayin: A juntzan̈ lolonel tic, yel ton val. Smojton val tzac'och yipoc a c'ool. A Cajal, aton Dios ac'jinac lolon eb' ix alanel slolonel. Aton checjinaccot jun yángel, ul yac'annac yojtaquejel eb' tz'ac'an servil, tas juntzan̈ ol ja d'a elan̈chamel, xchi.

7 Ix yalan Jesucristo: Toxo val ol in javoc. Te vach' yic eb' sc'anab'ajan tas tz'ib'ab'ilcan d'a jun libro tic, yujto a Dios ix ac'an ojtacajeli tas syala', xchi.

8 A in Juan in tic ix vab'i, ix vilan juntzan̈ tic. Axo yic ix lajvi vab'ani yed' vilan juntzan̈ tic, ix in em cuman valan in b'a d'a jun ángel ix ac'an vojtaquejel chi'. 9 Palta ix yalan d'ayin: Man̈ utoc a b'a icha tic, yujto a in tic ed'oc, quetchecab'vumal co b'a yed' pax eb' yicxo Dios ed'oc, aton eb' schecab' yed' jantacn̈ej eb' sc'anab'ajan tas tz'ib'yajcan d'a jun libro tic. An̈ej d'a Dios tzaq'uem a b'a, xchi.

10 Ix yalanxi: Man̈ a c'ub'ejel juntzan̈ tas tz'ib'ab'ilcan d'a jun libro yic Dios tic, yujto toxo ol elc'och tas syala'. 11 A ticnaic, a eb' an̈eja' sc'ulan chucal, svach' c'ulejocab' chucal chi' eb'. Yed' eb' q'uixvub'tac sc'ulej, svach' c'ulejocab' eb'. Axo eb' vach' sc'ulej jun, svach' c'ulejocab' vach'il chi' eb'. Yed' eb' ayoch spensar d'a Dios, svach' aq'uejocab' och spensar eb' d'ay, xchi jun ángel chi'.

12 Ix yalan Jesucristo: Ab'ec, toxo ol in jaxoc. Ved'nac spac yic junjun, ato syala' tas ix sc'ulej, xchi. 13 A in tic, b'ab'el vaj d'a smasanil, slajvub' in paxi. Icha yaj chab' letra A yed' Zeta vaji. A in b'ab'el in d'a masanil tastac, slajvub' in paxi.

14 A eb' tz'ic'jiel smul, ichato sjuc'jiel spichul eb', te vach' yic eb', yujto ay yalan yic eb' sloan sat te te' tz'ac'an q'uinal d'a juneln̈ej. Ol yal yoch eb' d'a spuertail jun chon̈ab' chi'. 15 Palta man̈ ol ochlaj eb' sc'ulan chucal icha noc' tz'i', aton eb' ajb'aal, eb' ajchum, eb' tz'em d'a ajmulal, eb' milumcham anima, eb' tz'em cuman d'a juntzan̈ comon dios yed' jantacn̈ej eb' ayoch spensar d'a juntzan̈ es, syesejn̈ejpax eb'. Aton eb' tic man̈ ol ochlaj.

16 A in Jesús in, ix in checb'at jun vángel yal juntzan̈ tic d'ayach, yic vach' ol laj aljoc d'a eb' creyente d'a junjun iglesia. A in tic, yin̈til in can vin̈aj David. Lajan in icha q'uen nitc'anal, sveei, xchi.

17 A Yespíritu Dios yed' eb' ol och yetb'eyumoc jun Calnel sb'i, syal eb': Cotan̈, xchi eb'. A eb' tz'ab'an tas syal jun Uum tic, yalocab'pax eb': Cotan̈, xchiocab' eb'. A eb' stacji sti', tato sgana eb', cotocab' eb'. Yuc'ocab' jun a a' eb', aton a' tz'ac'an q'uinal d'a juneln̈ej. Aton jun a' nab'an̈ej tz'ac'ji.

18 A exxo e masanil tzeyab' tas syal jun Uum yic Dios tic, ol valb'at junxo tic d'ayex: Tato ay mach tz'ac'anoch xicul juntzan̈ tic, a juntzan̈ yaelal tz'ib'ab'il d'ay, ol yac'och Dios d'a yib'an̈. 19 Tato ay mach ol ic'anel junoc tas tz'ib'ab'il d'a jun Uum yic Dios tic, axo Dios chi' ol ic'anel sderecho d'a te te' tz'ac'an q'uinal d'a juneln̈ej yed' d'a schon̈ab', aton juntzan̈ tic aycan yab'ixal d'a jun Uum tic.

20 A jun ix alan juntzan̈ tic, ix yalxi: Val yel, toxo ol in jaxoc, xchi.

Ichocab' ta'. Cotan̈ ach Cajal Jesús.

21 Yac'ocab' svach'c'olal Cajal Jesucristo d'ayex e masanil. Amén.

2.14 2:14 Tz'ilchaj pax jun ab'ix tic d'a Números 25.1-3 yed' pax d'a 31.16.

4.5 4:5 A d'a sat eb' israel, a jun número 7 sch'oxcoti to te tz'acan. Syal ucvan̈ espíritu d'a tic yuj sch'oxaneli to te tz'acan Espíritu Santo d'a smasanil.

4.6 4:6 A d'a tic syala', “juntzan̈ tastac pitzan”. Ayic sco lajb'an juntzan̈ pasaje tic yed' juntzan̈ pasaje d'a Ezequiel, sco na'a to querubín juntzan̈ sb'inaj chi' d'a tic.

5.1 5:1 A d'a castilla “sello” xchi. A yopisio sello ayoch chi' yic malaj junoc mach scomon jacan ch'an̈ uum chi'.