^

Nduudu nʼdai yeⁿʼe Ndyuūs yeⁿʼe cuicateco yeⁿʼe Tepeuxila

New Testament in Cuicatec, Tepeuxila (MX:cux:Cuicatec, Tepeuxila)

copyright © 1974 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Cuicatec, Tepeuxila
Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc.

Cuicateco, Tepeuxila [cux], Mexico

Copyright Information

© 1974, Wycliffe Bible Translators, Inc.

This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible.

You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information:

You must give Attribution to the work.

You do not sell this work for a profit.

You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.

Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request.

The New Testament
in Cuicatec, Tepeuxila

© 1974, Wycliffe Bible Translators, Inc.

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not sell this work for a profit.

You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2014-04-22

ePub generated by Haiola 21 Feb 2024 from source files dated 29 Jan 2022
eBible.org certified

28b090dc-326e-56c7-994e-5d3354d1d54f

SAN MATEO

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

NDUUDU N'DÁÍ CHÍ DÍNGUŪⁿ APÓSTOL MATEO

1

Yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi ndaata yeⁿ'ē Jesucristo chí vmnááⁿ vmnaaⁿ

(Lc. 3.23-38)

1 Chuū chí lista yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e Jesucristo, ndíí na ndaata Abraham ndíí na ndaata David ndíí tiempo chi ch'iindiyáāⁿ Jesucristo.

2 Abraham miiⁿ ch'iīndī daiya sa chi nguuvi Isaac. Isaac miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa chi nguuvi Jacob. Jacob miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Judá ndúúcū tanáⁿ'ā 'díínu yā. 3 Judá miiⁿ ní ndúúcū Tamar chi n'daataá yeⁿ'ē sa ch'iīndī daiyá yā chi cuates chi nguuvi Fares ndúúcū Zara. Fares miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Esrom. Esrom miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Aram. 4 Aram miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Aminadab. Aminadab miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Naasón. Naasón miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Salmón. 5 Salmón ndúúcū Rahab chi n'daataá yeⁿ'ē sa ní ch'iīndī daiyá yā Booz. Booz miiⁿ ndúúcū Rut chi n'daataá yeⁿ'ē sa ní ch'iīndī daiyá yā Obed. Obed miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Isaí. 6 Isaí miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa rey David. Rey David miiⁿ ní ch'iīndī daiyá yā Salomón taachi caneé yā ndúúcū n'daataá chi vmnááⁿ vmnaaⁿ ní n'daataá yeⁿ'e saⁿ'ā Urías.

7 Salomón miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Roboam. Roboam miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Abías. Abías miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Asa. 8 Asa miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Josafat. Josafat miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Joram. Joram miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Uzías. 9 Uzías miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Jotam. Jotam miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Acaz. Acaz miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Ezequías. 10 Ezequías miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Manasés. Manasés miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Amón. Amón miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Josías. 11 Josías miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Jeconías. Jeconías miiⁿ ndúúcū tanáⁿ'ā vi'i yā ch'iindiyáaⁿ yā taachi chiidá yā ndúúcū chɛɛcú yā ní preso yā ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel ní taachi cueⁿ'é yā na cyúúní na yáⁿ'āa Babilonia.

12 Cuayiivi chi cho'ó yā na yáⁿ'āa Babilonia, Jeconías miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Salatiel. Salatiel miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Zorobabel. 13 Zorobabel miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Abiud. Abiud miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Eliaquim. Eliaquim miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Azor. 14 Azor miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Sadoc. Sadoc miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Aquim. Aquim miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Eliud. 15 Eliud miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Eleazar. Eleazar miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Matán. Matán miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa Jacob. 16 Jacob miiⁿ ní ch'iīndī daiya sa José, 'iiⁿ'yāⁿ chi isáⁿ'ā yeⁿ'e María. Ní daiya ta ní Jesús chi nguuvi Cristo.

17 'Tíícā nducuéⁿ'ē ndaata yeⁿ'e Abraham ndíí rey David ní ndiichicúūuⁿ ndaata yeⁿ'é yā o generaciones. Ní ndíí rey David miiⁿ ndíí taachi cueⁿ'e nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ ndaata yeⁿ'e yā na país Babilonia ní ndiichicúūuⁿ ndaata yeⁿ'é yā. Ní ndíí taachi cheⁿ'e yā na yáⁿ'āa Babilonia ndíí taachi ndaā Cristo iⁿ'yéeⁿdi 'cūū ní ndiichicúūuⁿ ndaata yeⁿ'é yā.

'Túúcā ch'iindiyáāⁿ Jesucristo

(Lc. 2.1-7)

18 'Túúcā ch'iindiyáāⁿ Jesucristo. Taachí María miiⁿ chi chɛɛcu Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chi 'caandavaacú yā ndúúcū José níícú taachi 'āā cuɛ́ɛ́ 'caandavaacú yā ndúúcū vi'ī, vɛ́ɛ́ 'áámá daiya yā chɛɛtí yā cucáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. 19 José miiⁿ ní neⁿ'é yā 'caandavaacu yā ndúúcū María miiⁿ. Ní José miiⁿ ní nééné n'dai yā. Ní cuayiivi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā 'caandavaacú yā ndúúcū táⁿ'ā cucáávā chi vɛ́ɛ́ dacua'a chɛɛtí yā. Ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā yaa'vi yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿya yeⁿ'e María chi nguɛ́ɛ́ n'daācā ti nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā chi María cuuví 'cuinaaⁿ yā. 20 Ní taachí José miiⁿ nacadíínuuⁿ yā chi cu'neeⁿ yā María miiⁿ, cuayiivi ní taachí cyaadu yā, 'áámá ángel yeⁿ'e Señor Ndyuūs che'enaáⁿ yā yeⁿ'é yā ní caⁿ'a yā chiī yā José miiⁿ: Díí, José, saⁿ'ā yeⁿ'e ndaata rey David, nguɛ́ɛ́ 'va'a di cuuví n'daataá yeⁿ'e di María, ti dacuá'ā yeⁿ'ē tá chi vɛ́ɛ́ chɛɛti tá nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ti yeⁿ'ē Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs. 21 Ní táⁿ'ā miiⁿ ní 'cuundiyáāⁿ daiya tá 'áámá saⁿ'ā 'lííⁿ. Díí ní cu'neeⁿ di chí ngúúví sá JESÚS caati cucáávā Jesús miiⁿ ní nadanguáⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē íⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní nadich'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ.

22 Tanducuéⁿ'ē chuū ní 'tíícā chiī ndúúcū María ní 'íícú cuuvi cuaacu chí caⁿ'ā profeta yeⁿ'e nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ, nduudu chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā:

23 Níícú n'diichí nī. Tá 'cūū 'áámá chí cuiinuu tá 'cuūndī daiya tá. Taachí 'cuundiyáāⁿ 'áámá daiya tá ní cu'neeⁿ chi duuchi Emanuel chí neⁿ'e caaⁿ'maⁿ Ndyuūs ndúúcū s'uūúⁿ.

24 Cuayiivi miiⁿ ní taachi José miiⁿ nanduuchí yā, tuu'mi ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'ā ángel yeⁿ'e Señor Ndyuūs níícú ch'iindivaacú yā ndúúcū María miiⁿ. 25 Naati José miiⁿ nguɛ́ɛ́ n'diichi sá María miiⁿ ndíí ch'iindiyaāⁿ daiya tá, ní José s'neeⁿ sá chi ngúúví dacua'āa miiⁿ dúúchí JESÚS.

2

Yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ magos chi cheⁿ'e sa n'diichi sa Jesús

1 Taachi Jesús ch'iindiyáaⁿ yā na yáāⁿ Belén yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea, tiempo miiⁿ ní saⁿ'a Herodes miiⁿ ní rey yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea. Ní n'duuví magos, 'iiⁿ'yāⁿ chi déénu ca yā yeⁿ'e 'ííⁿnyúⁿ ndiicá yaⁿ'áí yā ndíí cuaaⁿ ná ícan'daā 'yáⁿ'ā. Ní magos ndaa yā na yáāⁿ Jerusalén. 2 Magos ní ndaa yā nanááⁿ rey Herodes miiⁿ ní ntiinguuneeⁿ yā rey: ¿Tíí cánéé 'iiⁿ'yāⁿ chi rey yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi 'niindiyáaⁿ yā? Nús'uū ní n'diichí 'nū 'áámá 'ííⁿnyúⁿ ch'ɛɛtɛ cuááⁿ ná ican'dáá 'yáⁿ'ā 'íícú chííⁿ chí cuchií 'nū. Níícú ndaá 'nū chí cu'téénú 'nū saⁿ'ā 'lííⁿ rey miiⁿ.

3 Taachí rey Herodes miiⁿ ch'iindiveéⁿ yā chuū, chistaⁿ'ā vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'e yā. 'Tiicá ntúūⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén taachi ch'iindiveéⁿ yā. 4 Ní rey Herodes miiⁿ ní nádaamá yā nducyaaca chiīdūu n'gɛɛtɛ́ chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e yaācū Israel ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngi'cuééⁿ ley 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel. Ní itiinguunéeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Tií 'niindiyáāⁿ Cristo? 5 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā chii yā rey miiⁿ: 'Cuundiyáaⁿ yā na yáāⁿ Belén yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea caati 'tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs cucáávā saⁿ'a profeta:

6 Ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Belén yeⁿ'e yáⁿ'āa Judá, ¿'áá nguɛ́ɛ́ yáāⁿ yeⁿ'e nī chi 'lííⁿ cá nguaaⁿ nducuéⁿ'ē yáāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Judá naachi 'iiⁿ'yāⁿ ndíí tiīiⁿ ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā? Nguɛ́ɛ́ chi 'tíícā, caati nguaaⁿ ndís'tiī chi yeⁿ'ē yáāⁿ Belén can'dáā 'áámá sáⁿ'ā chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ sá yeⁿ'e nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi judíos chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi Ndyuūs nndɛɛvɛ yā.

7 Tuu'mi ní rey Herodes yaa'vi n'dé'éí yā saⁿ'ā magos ní ntiinguuneeⁿ cá yā saⁿ'a s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ tiempo n'diichi nī 'ííⁿnyúⁿ miiⁿ? 8 Ní rey miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'a s'eeⁿ: Ndís'tiī magos, cueⁿ'e nī na yáāⁿ Belén ní in'nuūⁿ n'daāca nī dacua'a 'lííⁿ miiⁿ. Ní taachí ndaaca nī dacua'a mííⁿ, nanguɛɛcunéeⁿ nī ní caaⁿ'maⁿ nī yeⁿ'é. Maaⁿ níícú 'úú ntúūⁿ ní cuuvi caⁿ'á cu'teenú dacua'a 'lííⁿ miiⁿ.

9 Magos ní ch'iindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e rey miiⁿ ní cúnaⁿ'a yā. Cuin'diichí nī. 'Ííⁿnyúⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ magos n'diīchi yā cuaaⁿ na ican'daa 'yáⁿ'ā, 'ííⁿnyúⁿ mííⁿ cueⁿ'é nanááⁿ yeⁿ'e magos taanduvɛ́ɛ́ ndaā ní cānee lugar naachi canéé dacua'a 'lííⁿ. 10 Ní taachi magos 'āā n'diichí yā 'ííⁿnyúⁿ miiⁿ, yéénú taaví yā. 11 Ní taachi sndaá yā va'āī miiⁿ, n'diichí yā saⁿ'ā 'lííⁿ dacua'ā miiⁿ ndúúcū chɛɛcu sá María. Ní chíintii'yá yā nanááⁿ dacua'ā miiⁿ ní s'téénu yā. Taachi n'guaaⁿ yā caja naachi snéé regalos yeⁿ'e yā, tuu'mi ní ca'á yā yeⁿ'ē dacua'ā miiⁿ. Regalos ní 'dííⁿnguaāⁿ ndúúcū yáⁿ'ā chi n'dɛɛvɛ ngééⁿ ndúúcū mirra chí diītū taavi n'dai ngééⁿ. 12 Cuayiivi miiⁿ ní Ndyuūs yaa'vi yā magos na 'yúúdúyaaⁿ yeⁿ'e yā chí 'āā ntɛ́ɛ́ naⁿ'a yā nanááⁿ rey Herodes miiⁿ. Níícú magos cunaⁿ'a yā na vaacu yā na taama yúúní.

Cueⁿ'e yā ngéénu yā na yáⁿ'āa Egipto

13 Taachi magos cunaⁿ'a yā, tuu'mi ní Ndyuūs dicho'ó yā 'áámá ángel níícú ángel miiⁿ ní ndaá yā nanááⁿ José miiⁿ taachi cyaadú yā ní caⁿ'a yā chii yā José: Díí José, nducueeⁿ di ní cuta'a di saⁿ'ā 'lííⁿ ní cueⁿ'e di cáanū di ndúúcū chɛɛcu sa ndíí yáⁿ'āa Egipto. Ní 'cuɛɛtinée nī miiⁿ ndíí taachi 'úú caaⁿ'máⁿ caati canéé chí rey Herodes miiⁿ ní nan'nuúⁿ yā saⁿ'ā 'lííⁿ chí 'caaⁿ'núⁿ yā saⁿ'ā.

14 José miiⁿ ní nanduuchí yā. 'Tiicá ntúūⁿ chɛɛcu sa. Ní sta'a yā saⁿ'ā 'lííⁿ miiⁿ ní nguiinū mííⁿ nūuⁿ cueⁿ'e yā ndúúcū chɛɛcu sa na yáⁿ'āa Egipto. 15 Níícú miiⁿ ch'ɛɛtinée yā ndíí chi ch'iī rey Herodes. Níícú cúúnú ca'a chííⁿ chí Señor Ndyuūs caⁿ'a yā na libro yeⁿ'e yā ndii cuááⁿ vmnaaⁿ cucáávā saⁿ'a profeta miiⁿ taachi caⁿ'a yā 'tíícā: Ná yáⁿ'āa Egipto 'caí daīyá.

Rey Herodes caⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā chi 'caaⁿ'núⁿ yā dacua'āa ngaiyáā

16 Taachí rey Herodes miiⁿ tuumicadíínuuⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ magos chinnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mi ní nduuvi taáⁿ n'dai yā. Ní rey miiⁿ ní caⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā ní dichó'ó yā soldados chí ch'iiⁿ'nuⁿ yā nducyáácá dacua'āa chi saⁿ'ā ndíí cuaacu 'uūvī nduūyū chi vɛ́ɛ́ na yáāⁿ Belén ndúúcū tanáⁿ'ā yáāⁿ chí na niiⁿnuúⁿ. 'Tíícā rey miiⁿ diiⁿ cuenta yā ti cho'ōo 'uuvi nduūyū chi magos n'diichí yā 'ííⁿnyúⁿ ch'ɛɛtɛ miiⁿ yeⁿ'e nanguuvi. 17 Tuu'mi ní cho'ōo chuū chi cuuvi cuaacu tan'dúúcā chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs cucáávā chi caⁿ'a saⁿ'ā profeta Jeremías cuááⁿ vmnaaⁿ 'túúcā:

18 Na yáāⁿ Ramá ch'iindiveéⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ngɛɛcu yā ní n'gái yā ndúúcu 'áámá vaadī ya'ai ch'ɛɛtɛ́ cucáávā daiya yā chí ch'iī. N'daataá yeⁿ'ē Israel s'eeⁿ ngɛɛcu yā cucáávā daiya yā chi ch'iīⁿ'nūⁿ rey tan'dúúcā chi táⁿ'ā Raquel ngɛɛcu yā cucáávā daiya yā chí ch'iī. Ní nguɛ́ɛ́ chiī ndaacā n'daataa s'eeⁿ 'viich'ɛɛtíínūuⁿ miiⁿ.

19 Cuayiivi taachí ch'iī rey Herodes miiⁿ, José miiⁿ ní 'āā canee yā na yáⁿ'āa Egipto. Tuu'mi ní Señor Ndyuūs dicho'o yā 'áámá ángel ní ángel che'enaáⁿ yā yeⁿ'é José taachi cyaadú yā. 20 Ní ángel miiⁿ caⁿ'a yā chii yā José: Díí José, nducueeⁿ di ní cuta'a di saⁿ'ā 'lííⁿ dacuá'āa ní cuinaⁿ'a di ndúúcū chɛɛcu sa na yáⁿ'āa Israel caati ch'iī 'iiⁿ'yāⁿ chí neⁿ'e yā 'caaⁿ'nuⁿ yā saⁿ'ā 'lííⁿ.

21 Tuu'mi ní José ncueeⁿ yā. 'Tiicá ntúūⁿ chɛɛcu sa. Ní sta'a yā saⁿ'ā 'lííⁿ miiⁿ ní cueⁿ'e yā ndúúcū chɛɛcu sa na yáⁿ'āa yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 22 Taachí José miiⁿ ch'iindiveeⁿ yā chi saⁿ'ā Arquelao canéé lado yeⁿ'e rey Herodes chi chiida sa, tuu'mi ní José miiⁿ ní 'va'á yā chí caⁿ'a yā na yáⁿ'āa Judea chi yáⁿ'āa yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel. Naati tan'dúúcā chi ángel che'enaáⁿ yeⁿ'e yā na 'yuudiyaaⁿ yeⁿ'e yā, cueⁿ'e yā yáⁿ'āa Galilea chi yáⁿ'āa yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel ntúūⁿ. 23 Ní ndaá yā na yáⁿ'āa mííⁿ ní cueⁿ'e yā ch'ɛɛtinee yā na yáāⁿ Nazaret yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea. Ní 'iicu cuuvi cuaacu chí caⁿ'a profetas vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e Jesús chi 'túúcā: Canéé chí cuuvi ngúúví yā 'iiⁿ'yāⁿ nazareno yā cucáávā chi cueⁿ'e yā na yáāⁿ Nazaret.

3

Yeⁿ'e chi Juan cuɛɛ̄dínuūⁿniⁿ yā ní ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu

(Mr. 1.1-8; Lc. 3.1-9, 15-17; Jn. 1.19-28)

1 Tiempo miiⁿ chiicá Juan chí cuɛɛ̄dínuūⁿniⁿ yā na lugar naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. Lugar miiⁿ chi yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea ní mííⁿ ngaⁿ'a Juan nduudu cuaacu. 2 Juan miiⁿ ní ngaⁿ'a yā chi 'túúcā: Ndís'tiī, ndaacadaamí nī yeⁿ'e chi diíⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ n'dai caati 'āā ndaā niiⁿnuúⁿ nguuvi miiⁿ naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi. 3 Níícú yeⁿ'e Juan 'cūū ní saⁿ'a profeta Isaías caⁿ'a yā yeⁿ'e yā vmnááⁿ vmnaaⁿ taachí caⁿ'a yā 'túúcā:

'Caandiveéⁿ nī. 'Áámá saⁿ'ā ngaⁿ'ā yuudu sa 'túúcā na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ: 'Cuundiyaáⁿ nī yúúní yeⁿ'ē Señor Ndyuūs caati cúchii yā. Nan'guáaⁿ nī yúúní cuaacu caavá yā. Didɛɛvɛ́ nī staava yeⁿ'é nī ní cuuvi cuaáⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ taachi ndaa yā.

4 Catecai Juan miiⁿ ní nin'dai ndúúcū yuūdū yeⁿ'ē 'iiti camello. Ní cinturón yeⁿ'ē sa ní diiⁿmaⁿ 'iiti. Níícú chí che'ē sa ní 'iiti langostas ndúúcū n̄'di'i yeⁿ'ē 'iiti 'yáaiⁿ chi vɛɛ cuɛɛti. 5 N'deeé 'iiⁿ'yāⁿ can'daa yā chi 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é Juan miiⁿ. Ní can'daa yā yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén, yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea, ní yeⁿ'e yáⁿ'āa chi cuaaⁿ 'diituú yeⁿ'ē yíícú Jordán. 6 'Iiⁿ'yāⁿ ní caⁿ'a yā nuuⁿndi yeⁿ'é yā nanááⁿ Ndyuūs níícú Juan miiⁿ ní chɛɛdínuūⁿnīⁿ sá 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ na yíícú Jordán miiⁿ.

7 Taachí Juan miiⁿ n'diīchī sa chi neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ saduceos neⁿ'é yā chi cuɛɛdínuūⁿnīⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ, Juan miiⁿ caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ: Ndís'tiī tan'dúúcā cúú, 'tíícā ndís'tiī. ¿Du'ú chí 'cuééⁿ ndís'tiī chí cuuvi cáánu nī yeⁿ'e castigo taaⁿ chi cuchiī? 8 N'daāca diíⁿ nī maaⁿ níícú 'cuuⁿ'míⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā ndaacadaamí nī yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e nī. 9 Ndís'tiī ní 'āā ntɛ́ɛ́ nadacádíínuuⁿ nī chi n'dai nī caati ndaata yeⁿ'e Abraham ndís'tiī. Naati 'úú ní ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī chi Ndyuūs cuuvi diíⁿ yā chi tuūu s'tiī ní cuuvi daiya Abraham. 10 Cutíīiⁿ mííⁿ 'āā canéé na dii'yu yáⁿ'á. Nducyaaca yáⁿ'á chí nguɛ́ɛ́ n'dáacā ngii n'gui'i yeⁿ'ē canee chi 'caata yáⁿ'á mííⁿ ní cūnuuⁿ na yaⁿ'ā. 11 'Úú ní cuaacu nííⁿnyúⁿ chí ngɛɛ̄dínuūⁿníⁿ ndís'tiī ndúúcū nuūⁿnīⁿ caati 'āā ndaacadaamí nī yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e nī. Naati ndáá táámá 'iiⁿ'yāⁿ cuayiivi yeⁿ'e 'úú chi ch'ɛɛtɛ taavi cá poder yeⁿ'e yā nguɛ́ɛ́ ti 'úú. 'Úú ní nguɛ́ɛ́ neené n'dai 'úú chi cuuvi candɛɛ́ ndaacuú yeⁿ'e yā. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní n'dai taavi cá yā chi cuuvi 'úú. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní cuɛɛdínuūⁿniⁿ yā ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū yaⁿ'ā. 12 Ní taachi ndaa 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi nguuvi Jesús diíⁿ yā tan'dúúcā 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chí didɛɛvɛ́ yā trigo 'tíícā diíⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ. Ní sta'á yā zaranda yeⁿ'e yā ní nadidaamá yā trigo na chɛɛti díínūuⁿ. Ní dɛɛcú miiⁿ ni'neeⁿ yaⁿ'a yā ná nguuchí yaⁿ'ā chi 'āā ntɛ́ɛ́ n'tuūvi. Dɛɛcú miiⁿ ní tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chí nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs.

Juan chɛɛdínuuⁿnīⁿ sa Jesús

(Mr. 1.9-11; Lc. 3.21-22)

13 Tuu'mi ní Jesús chiicá yā na yáⁿ'āa Galilea ní ndaá yā na yíícú Jordán naachi canee Juan chi Juan miiⁿ ní cuɛɛ̄dinúuⁿnīⁿ sa Jesús miiⁿ. 14 Juan miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ 'cuuⁿ sa. Ní caⁿ'a sa chii sa Jesús miiⁿ: 'Úú ní neⁿ'é chi dii cuɛɛdínuūⁿnīⁿ di 'úú. ¿'Áá dii cuchiī di nanáaⁿ 'úú?

15 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: Diiⁿ dí maaⁿ 'tíícā; ní diiⁿ yú tan'dúúcā chi Dendyuūs neⁿ'e yā chi diiⁿ yú. Tuu'mi ní Juan 'cuūⁿ sa.

16 Cuayiivi taachi 'āā chɛɛdínúuⁿnīⁿ Juan miiⁿ Jesús miiⁿ, tuu'mi ní Jesús ní nan'dáa yā na nuūⁿnīⁿ. Cuayiivi ní nanguaāⁿ nanguuvi. Ní Juan n'diichí sa Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs miiⁿ chi tan'dúúcā paloma 'tíícā. Chiica yeⁿ'ē na va'ai chɛɛti nguuvi ní ndaā vmnaaⁿ yeⁿ'e Jesús miiⁿ. 17 Tuu'mi ní n'giindiveéⁿ yā 'áámá nduudu yeⁿ'ē nanguuvi chí ngaⁿ'a: Saⁿ'a 'cūū Daiyá chí neⁿ'e taaví. Ní yeenú taaví cáávā sáⁿ'a 'cūū.

4

Yááⁿn'guiinūuⁿ neⁿ'e sa tuu'vi neeⁿ sa Jesús

(Mr. 1.12-13; Lc. 4.1-13)

1 Tuu'mi ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs candɛ́ɛ̄ Jesús miiⁿ ná yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ chi yááⁿn'guiinūuⁿ neⁿ'e sa chi Jesús diíⁿ yā nuuⁿndi.

2 Jesús canée yā miiⁿ 'uūvū ngɛɛcu nguuvi ní 'uūvī ngɛɛcu n'gaaⁿ ní nguɛ́ɛ́ che'é yā. Ní cuayiivi ní cuiicú yā. 3 Yááⁿn'guiinūuⁿ ní ndaā sa nanááⁿ Jesús chí n'diichineeⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ. Ní caⁿ'ā sa: Dii Jesús, nduuti chi dii chi Daiya Dendyuūs dii, caaⁿ'maⁿ dí cuuvi dí tuūu 'cúū chi nduuví pan. Ní nduuvi pan ní cuuvi che'e di.

4 Jesús miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā: 'Túúcā canee nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs: Nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ pan che'é 'iiⁿ'yāⁿ ní cunduūchi yā caati ndúúcū tanducuéⁿ'ē nduudu chi ngaⁿ'a Ndyuūs ní 'iiⁿ'yāⁿ cunduūchí yā nduuti chi cu'téénu yā.

5 Tuu'mi ní yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ candɛɛ sa Jesús na yáāⁿ Jerusalén chi yáāⁿ yeⁿ'e Ndyuūs. Ní chin'duu sá 'iiⁿ'yāⁿ na yáácú yeⁿ'e yaācū. 6 Ní yááⁿn'guiinūuⁿ caⁿ'a sa chii sa Jesús: Nduuti chi dii chi Daiya Dendyuūs dii, cáávā di ndii 'múúⁿ ndii na yáⁿ'āa; caati 'túúcā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs:

Ndyuūs dichó'o yā ángeles yeⁿ'e yā chi diiⁿ yā cuidado yeⁿ'ē di. Ní ángeles cundɛ́ɛ yā dii ndúúcū ta'á yā, ní nguɛ́ɛ́ cuuvi ya'ai ca'a di na tuūu.

7 Jesús nán'guɛɛcútáⁿ'a yā: 'Tuucá ntúūⁿ canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs: Nguɛ́ɛ́ diīⁿ di mar 'áámá cosa chi n'diichineeⁿ di Señor Ndyuūs yeⁿ'ē di.

8 Tuu'mi candɛ́ɛ̄ yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ Jesús miiⁿ na 'áámá yiīcū yáácú ní ch'iⁿ'i sa tanducuéⁿ'ē naciones yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū chí ngaⁿ'á ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'ē ndúúcū dendú'ū chí n'gɛɛtɛ chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē. 9 Ní caⁿ'a sa chii sa Jesús miiⁿ: Tanducuéⁿ'ē chuū teé dii nduuti chi caantíí'ya dí nanaáⁿ ní cu'téénu di 'úú.

10 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā miiⁿ: Díí yááⁿn'guiinūuⁿ, cuvíi di nanaáⁿ caati 'túúcā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Dendyuūs: Cu'téénu di Señor Ndyuūs yeⁿ'ē di ni 'caandiveeⁿ di yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ mííⁿ nūuⁿ.

11 Tuu'mi ní yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ divíi sa yeⁿ'e Jesús, ní níndaā ángeles ní dichíí'vɛ yā Jesús miiⁿ.

Jesús tucá'a yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yā na yáⁿ'āa Galilea

(Mr. 1.14-15; Lc. 4.14-15)

12 Taachi ch'iindiveéⁿ Jesús miiⁿ chi Juan chi ngɛɛdinuūⁿnīⁿ 'iiⁿ'yāⁿ canúúⁿ sá vácūū, nanguɛɛcunée yā cunaⁿ'a yā na yáⁿ'āa Galilea. 13 Chiicá yā na yáāⁿ Nazaret ní ndaa yā canee yā na yáāⁿ Capernaum. Yáāⁿ miiⁿ ní niiⁿnuúⁿ na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā canee, ní canee na yáⁿ'āa yeⁿ'e Zabulón ndúúcū yáⁿ'āa yeⁿ'e Neftalí. 14 Ní cuuvi cuaacu nduudu yeⁿ'e saⁿ'ā profeta Isaías chí caⁿ'a sa cuááⁿ vmnaaⁿ 'tíícā:

15 Ná yáⁿ'āa yeⁿ'ē Zabulón ndúúcū na yáⁿ'āa yeⁿ'e Neftalí chi canéé na yúúní chi ngeⁿ'e ná nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ndúúcū na yáⁿ'āa chi canee taama lado yeⁿ'e yíícú chi nguuvi Jordán. Mííⁿ canéé yáⁿ'āa Galilea yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata 'iiⁿ'yāⁿ Israel.

16 'Iiⁿ'yāⁿ chi snéé na maāiⁿ ti nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e Ndyuūs, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'diichí yā 'áámá dɛɛvɛ ch'ɛɛtɛ. Ní chiī dɛɛvɛ́ miiⁿ naachi sneé 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

17 Ndíí tuu'mi tucá'ā Jesús caⁿ'a yā nduudu cuaacu ní caⁿ'a yā: Ndaacadaamí nī yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é nī caati tiempo chi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi 'āā ndaa niiⁿnuúⁿ.

Jesús yaa'vi yā cuūuⁿ saⁿ'a chí itungááⁿ 'yaācā

(Mr. 1.16-20; Lc. 5.1-11)

18 Cuayiivi ní Jesús miiⁿ cachiicá yā cuaaⁿ 'diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā chí nguuvi Galilea, ní n'diichí yā na 'uuvī saⁿ'ā 'díínu sa vi'ī. 'Áámá saⁿ'a ní Simón Pedro nguuvi sa. Táámá saⁿ'ā ní 'diinu sa ní Andrés nguuvi sa. Saⁿ'ā s'uuⁿ ní n'gaa nuuⁿ sa yáanā yeⁿ'é 'yaācā miiⁿ na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ti saⁿ'ā s'eeⁿ itungááⁿ sa 'yaācā na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ti ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē sa. 19 Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: Cuchíi nī nduucú, ni 'úú ní diíⁿ chi in'nuúⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi caⁿ'á yā nduucú. Ní tan'dúúcā chi tungaáⁿ nī 'yaācā yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā, 'tíícā in'nuúⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā nduucú.

20 Hora mííⁿ nūuⁿ ní saⁿ'ā s'eeⁿ s'neeⁿ sa yaānā yeⁿ'ē sa ni cueⁿ'e sa ndúúcū Jesús miiⁿ.

21 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ cueⁿ'e ca yā ní n'diichi yā taama 'uuvi saⁿ'ā chi 'diinu sá vi'ī chí nguuvi sa Jacobo ndúúcū Juan. Ní saⁿ'ā s'uuⁿ ní daiya Zebedeo. Ní snee sa na barco miiⁿ ndúúcū chiida yā Zebedeo miiⁿ ní n'diyaatá yā yáanā yeⁿ'e yā. Jesús 'cai yā Juan ndúúcū Jacobo miiⁿ. 22 Tuu'mí nūuⁿ ní saⁿ'ā s'uuⁿ ní s'neeⁿ sa barco miiⁿ ndúúcū chiida sa, ní cueⁿ'e saⁿ'ā s'uuⁿ ndúúcū Jesús miiⁿ.

Jesús ngi'cuéeⁿ yā 'yaaⁿ taavi 'iiⁿ'yāⁿ

(Lc. 6.17-19)

23 Jesús cachiīcá yā núúⁿmáⁿ ná yáⁿ'āa yeⁿ'e Galilea ní ngi'cueeⁿ yā na yaacū sinagogas na yáāⁿ yeⁿ'ē yáⁿ'āa miiⁿ. Ní caⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'é naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. Jesús miiⁿ ní diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē naaⁿ ca'áí ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi ya'ai yeⁿ'e yā. 24 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e núúⁿmáⁿ yáāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Siria ch'iindiveéⁿ yā yeⁿ'e Jesús miiⁿ. Ní candɛ́ɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ chí ya'ai yeⁿ'ē, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi n'deee nááⁿ ca'ai ndii yā, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi canee yā ndúúcū espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí ndistáⁿ'ā vaanicádiīnūuⁿ yeⁿ'ē, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū ca'āī chi in'dúuví cuerpo yeⁿ'e yā. Ní Jesús diíⁿ yā chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ nduūvā yeⁿ'é yā. 25 Neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ cueⁿ'é yā ndúúcū Jesús miiⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea, ndúúcū distrito yeⁿ'ē Decápolis chi vɛ́ɛ́ ndííchi yáāⁿ yeⁿ'ē, ndúúcū yáāⁿ Jerusalén, ndúúcū yáⁿ'āa yeⁿ'e Judea, ndúúcū yáⁿ'āa chi snéé táámá lado yeⁿ'ē yíícú Jordán.

5

Jesús ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu na 'áámá yiicu

(Lc. 6.20-23)

1 Taachi Jesús n'diichí yā chi n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ cueⁿ'e yā ndúúcu yā tuu'mi ní Jesús cueⁿ'e yā 'áámá yiīcū. Taachi Jesús miiⁿ ch'iindí yā tuu'mi ní discípulos yeⁿ'e yā ní ndaa yā nanááⁿ yā. 2 Jesús ní caⁿ'a yā ní ngi'cuéeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

3 Dɛ'ɛ chúúcā n'daí 'iiⁿ'yāⁿ chi deenú yā na staava yeⁿ'é yā chi neⁿ'e deenu cá yā yeⁿ'e Ndyuūs, caati cuuvi yeⁿ'é yā yeⁿ'e naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ná va'ai chɛɛti nguuvi.

4 Dɛ'ɛ chúúcā n'dai 'iiⁿ'yāⁿ chi ndaachi 'iinú yā cáávā chi i'téénu yā Ndyuūs maaⁿ, caati cuayiivi ní Ndyuūs ca'á yā 'viich'ɛɛtíinūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.

5 Dɛ'ɛ chúúcā n'dai 'iiⁿ'yāⁿ chi ndiicúuⁿ yā na staava yeⁿ'e yā, ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuvi ndaācá yā dɛ'ɛ̄ chi cuuvi yeⁿ'e yā chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

6 Dɛ'ɛ chúúcā n'dai 'iiⁿ'yāⁿ chí neⁿ'e ca yā diiⁿ yā chi n'daācā tan'dúúcā chi neⁿ'e Ndyuūs. Ní Ndyuūs cúnnee yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

7 Dɛ'ɛ chúúcā n'dai 'iiⁿ'yāⁿ chi 'nuūⁿ ndīi ya'ai 'iinú yā cáávā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ, caati Ndyuūs 'nuūⁿ ndīī ya'ai 'iinú ntúuⁿ yā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

8 Dɛ'ɛ chúúcā n'dai 'iiⁿ'yāⁿ chi dɛɛvɛ staava yeⁿ'é yā, ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní snaaⁿ yā Ndyuūs.

9 Dɛ'ɛ chúúcā n'dai 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ 'caa'vá 'iiⁿ'yāⁿ, ti tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi daiyá Dendyuūs 'iiⁿ'yāⁿ.

10 Dɛ'ɛ chúúcā n'dai 'iiⁿ'yāⁿ chi n'geenú yā ngii cáávā chi diíⁿ yā chííⁿ chi Ndyuūs neⁿ'é yā, caati vɛ́ɛ́ parte yeⁿ'e yā naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ná va'ai chɛɛti nguuvi.

11 Dɛ'ɛ chúúcā n'dai ndís'tiī taachi 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā chi ndís'tiī 'cueenú nī cuuvi cucáávā 'úú, ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ taáⁿ yā ndúúcū ndís'tiī ní n'deee n'dáí caaⁿ'máⁿ yā nduudu yaadi yeⁿ'e ndís'tiī cucáávā 'úú. 12 Cuuvi yeenu taaví nī caati cuuvi ndaācá nī chí ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é nī ná va'ai chɛɛti nguuvi. 'Túúcā 'iiⁿ'yāⁿ can'daa yā ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ profetas chi ndɛɛ́ yā nduudu yeⁿ'e Ndyuūs. Ní profetas ch'eenú yā chii.

Yiīmā yeⁿ'ē yáⁿ'āa

(Mr. 9.50; Lc. 14.34-35)

13 Jesús caⁿ'a yā: Ndís'tiī, nduuti chi i'téénu nī chi 'úú chí Cristo, tuu'mi ni ndís'tiī, tan'dúúcā yiīmā yeⁿ'ē yáⁿ'āa 'tiicá nī. Nduuti chí yiīmā nguɛ́ɛ́ n'daācā sabor yeⁿ'ē, ¿dɛ'ɛ̄ cuuvi diíⁿ nī? Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ dichíí'vɛ̄ yiīmā miiⁿ. 'Āā taanduu rá chí cungéē 'iiⁿ'yāⁿ na yáⁿ'āa ní n'diivi neeⁿ ca'a yā.

Dɛ́ɛ́vɛ́ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdí 'cūū

14 Ndís'tiī chi i'téénu nī chi 'úú chí Cristo, tan'dúúcā dɛɛvɛ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū 'tiicá nī, ti caⁿ'á nī ch'iⁿ'i nī dɛɛvɛ yeⁿ'é Ndyuūs nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. 'Áámá yáāⁿ chi canduūu na 'áámá yiīcū nguɛ́ɛ́ cúúví cunuuⁿ n'de'ēī. 15 Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'iiⁿ'yāⁿ ra 'cuuⁿ'miⁿ yā 'áámá lámpara ní cu'nuúⁿ yā maaⁿ 'áámá caja; naati cun'duúⁿ yā na 'áámá mesa, ní íícú cuuví dɛɛvɛ yeⁿ'ē nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā chɛɛti va'āī. 16 Tan'dúúcā 'áámá lámpara chí ngii ndɛɛvɛ, 'tíícā cuuvi n'daācā vida yeⁿ'é nī nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuvi snaaⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ chí n'daacā chi idiíⁿ nī. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caaⁿ'máⁿ yā: Dɛ'ɛ chúúcā ch'ɛɛtɛ Ndyuūs chi Chiidá nī, Ndyuūs chi canée yā ná va'ai chɛɛti nguuvi.

Jesús ngaⁿ'a yā yeⁿ'e ley yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel

17 Nguɛ́ɛ́ nadicádíínuuⁿ ndís'tiī chi 'úú chi Jesús ní cúchií chi divií ley yeⁿ'e Moisés ndúúcū nduudu yeⁿ'e profetas chi canéé nguūⁿ ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ. 'Úú nguɛ́ɛ́ ndaá chí divií ti ndaá chi dicuaācú yeⁿ'ē. 18 Ti cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī: Neⁿ'e chi canéé cá nanguuvi ndúúcū iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ cuuvi chó'ōo mar 'áámá punto 'lííⁿ ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú mar 'áámá coma yeⁿ'e ndúúdú yeⁿ'e ley, nuuⁿmaⁿ neⁿ'e chi tanducuéⁿ'ē 'āā cuɛ́ɛ́ cuuvi cuaacu taanduvɛɛ chí canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs. 19 'Tíícā 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cumplir 'áámá mandamiento 'lííⁿ ní 'tíícā ngi'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā tan'dúúcā maáⁿ yā diiⁿ yā, 'lííⁿ 'lííⁿ cá nūuⁿ cuuvi tuneeⁿ yā naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ. Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi n'daāca idiíⁿ yā ní ngi'cueéⁿ yāⁿ 'iiⁿ'yāⁿ táácā chi cuuvi diiⁿ n'daacá yā, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ cuuvi tuneeⁿ yā dendu'ū chi n'daacā ná va'ai chɛɛti nguuvi naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā. 20 'Úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Nduuti chi ndís'tiī nguɛ́ɛ́ n'daācā ca idiíⁿ nī chi cuuvi 'iiⁿ'yāⁿ chi ngi'cueeⁿ ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos, tuu'mi ní ndís'tiī nguɛ́ɛ́ cuuví cundaa nī na va'ai chɛɛti nguuvi naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā.

Jesús ngaⁿ'a yā yeⁿ'e chi nduuvi tááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ

(Lc. 12.57-59)

21 Maaⁿ ní ch'ííndiveéⁿ nī chí caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ ndii cuááⁿ vmnaaⁿ chi 'túúcā: Nguɛ́ɛ́ 'caaⁿ'nuⁿ di 'iiⁿ'yāⁿ. Du'u chí 'caāⁿ'nūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā nguuvi chi Ndyuūs caaⁿ'maⁿ yā yeⁿ'e nuuⁿndi. 22 Naati 'úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī 'tíícā: 'Āā du'ú nūuⁿ chi nduuvi taaⁿ yeⁿ'ē vi'i, vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā nguuvi chi Ndyuūs caaⁿ'maⁿ yā yeⁿ'ē nuūⁿndī. 'Āā du'ú nūuⁿ chi caaⁿ'maⁿ cuuvi vi'i 'tíícā: Dɛ'ɛ̄ chúúcā chɛɛchí tiīⁿ di, vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā nanááⁿ juez. 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi caaⁿ'maⁿ yā 'tíícā: Dɛ'ɛ̄ chúúcā zonzo dii, caⁿ'á yā na infierno naachi canéé 'áámá nguuchi yaⁿ'ā.

23 Nduuti chi diiⁿ di tan'dúúcā costumbre yeⁿ'ē di ní ndɛɛ di ofrenda yeⁿ'ē di ní ca'a di Ndyuūs vmnááⁿ nátaī yeⁿ'e yaācū templo, ní hora mííⁿ nūuⁿ ninán'gaacu di chi vi'i di ní vɛ́ɛ́ vaadī 'caa'va yeⁿ'ē di ndúúcu sa; 24 tuu'mi ní cu'neeⁿ di ofrenda yeⁿ'ē di niiⁿnuúⁿ nátai. Ní cueⁿ'e di ntun'dáá n'dai di ndúúcū vi'i di. Cuayiivi ní cuuví nguɛɛcundíi di ní ca'a di ofrenda yeⁿ'ē di nátai.

25 Tun'dáá n'dai di ndúúcū 'āā du'u nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi taaⁿ yeⁿ'e di maāⁿnchɛɛ̄t́̄ɛ́ nūuⁿ taachi canúu di yúúní ndúúcu yā, 'aatiī caⁿ'a yā canguu yā dii nanááⁿ juez. Ní juez mííⁿ nca'a yā dii ta'ā policía. Ní policía miiⁿ ní cu'nuūⁿ sa dii vácūū. 26 Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngīi dii chi nguɛ́ɛ́ nan'daā di vácūū neⁿ'e chí nguɛ́ɛ́ 'cuiinu nadíí'vɛ̄ di tanducuéⁿ'ē chi can'diicu di.

Jesús ngaⁿ'a yā yeⁿ'e adulterio

27 N'giindiveéⁿ nī chí caⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē nuuⁿndi chi adulterio 'túúcā: Ndís'tiī chi n'giindivaacú nī, nguɛ́ɛ́ in'nuúⁿ nī n'daataá o isaⁿ'ā chi nguɛɛ yeⁿ'ē di. 28 Naati 'úú, Jesús ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī 'tíícā: 'Āā du'ú nūuⁿ chí n'giīⁿnyūⁿ ndúúcū 'áámá saⁿ'ā o n'daataá ní neⁿ'e yā cuuvi n'dáí yā ndúúcū vi'ī, 'āā diiⁿ nuuⁿndí yā na staava yeⁿ'e yā tan'dúúcā chi 'āā 'tííca yā ndúúcū vi'i. Ní 'āā diíⁿ yā adulterio.

29 Chuū ngaⁿ'á: Nduuti chi nduutináaⁿ di lado tá cuaācú di diiⁿ chí diiⁿ di nuuⁿndī, 'caaca di nduutinaaⁿ di ní cun'dáa di. Ti n'dáacā ca chi cuuvi ndai di 'áámá parte yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'ē di, nguɛ́ɛ́ ti tanducuéⁿ'ē cuerpo yeⁿ'ē di caⁿ'a na infierno. 30 Ndúúti chí ta'ā cuaācú di idiiⁿ chí diiⁿ dí nuuⁿndi, 'caaca di ní cun'dáa di. Ti n'dáácā ca chí cuuvi ndaī 'áámá parte yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'ē di, nguɛ́ɛ́ ti núúⁿmáⁿ ch'ɛɛtɛ cuerpo yeⁿ'ē dii caⁿ'a na infierno.

Jesús ngaⁿ'a yā yeⁿ'e chí i'tɛɛchi vi'i yā

(Mt. 19.9; Mr. 10.11-12; Lc. 16.18)

31 Tiempo chi chó'ōo 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'a yā 'túúcā: 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi 'tɛɛchi n'daataá yeⁿ'é yā, canéé chí ca'a yā 'áámá caaca yeⁿ'ē chí 'tɛɛchí vi'i yā. 32 Naati 'úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī 'tíícā: Nduuti chi 'áámá saⁿ'ā chí 'tɛɛchi sá n'daataá yeⁿ'ē sa, nguɛ́ɛ́ cáávā chi vɛ́ɛ́ saⁿ'ā chí n'dai ndúúcu tá, tuu'mi ní diiⁿ sa chi n'daātāa cuuvi adulterio tá. 'Āā du'ú nūuⁿ saⁿ'ā chí 'caandavaacu sá ndúúcū n'daataa chi i'nééⁿ isaⁿ'ā yeⁿ'e ta táⁿ'ā, saⁿ'ā miiⁿ idiiⁿ ntúūⁿ sa nuuⁿndi chi adulterio.

Jesús ngaⁿ'a yā yeⁿ'ē nduudu chi 'tíícā o nguɛɛ 'tíícā

33 Ndís'tiī ní ch'iindiveéⁿ nī chí caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ tiempo chi 'āā chó'ōo 'tuucā: Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ nī nduudu, “por Ndyuūs”, cáávā cosa chi cuaacu nííⁿnyúⁿ chí diíⁿ nī ní nguɛ́ɛ́ 'tíícā diiⁿ nī. Taachi caaⁿ'máⁿ nī nduudu, “por Ndyuūs”, diiⁿ cuaacú nī tan'dúúcā chi diíⁿ nī cáávā Ndyuūs. 34 Naati 'úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nī nduudu, “por Ndyuūs”, yeⁿ'ē mar 'áámá naaⁿ. Ndíí nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nī nduudu, “cucáávā nanguuvi”, ti miiⁿ canéé trono yeⁿ'e Dendyuūs. 35 Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú caaⁿ'máⁿ nī nduudu, “cáávā yáⁿ'āa 'cūū”, ti chííⁿ chi banco 'lííⁿ yeⁿ'ē ca'a Ndyuūs; ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'áámá nduudu, “cáávā yáāⁿ Jerusalén”, ti chiiⁿ chí yáāⁿ yeⁿ'ē Rey Ndyuūs chí ch'ɛɛtɛ yā. 36 Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú caaⁿ'máⁿ nī nduudu, “cáávā tiíⁿ nī”, ti nguɛ́ɛ́ cúúví diiⁿ nī chi cuuvi cuɛ́ɛ̄ naachi cuáíⁿ mar 'áámá yuūdū tiíⁿ nī. Ní nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ nī chi cuuvi cuáíⁿ naachi cuɛ́ɛ̄ mar 'áámá yuūdū tiíⁿ nī. 37 Naati ndís'tiī caaⁿ'máⁿ nī, “'tíícā”, nduuti chi 'tíícā; o nduuti chi nguɛ́ɛ́ 'tíícā, tuu'mi ní caaⁿ'maⁿ nī, “nguɛɛ 'tíícā”, caati nduuti chi caaⁿ'máⁿ nī nduudu, “por Ndyuūs” o cáávā táámá yeⁿ'e chuū, tuu'mí ní nduudu miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ n'daācā chi caaⁿ'maⁿ nī.

Dinéⁿ'e nī 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngíí n'diichí yā ndís'tiī

(Lc. 6.29-30)

38 Jesús caⁿ'a yā: Ndís'tiī ní ch'iindiveéⁿ nī chí caⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ tiempo chi chó'ōo yeⁿ'e ley chi 'tíícā: Nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ tun'dáa yā nduutinaaⁿ taama 'iiⁿ'yāⁿ, 'tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní cuuví tun'daá yā nduutináaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí diiⁿ nduucú yā 'tíícā. Ní 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chí tun'dáa yā 'diiⁿ'yuⁿ táámá 'iiⁿ'yāⁿ, 'tiicá ntúūⁿ cuuví tun'daa yā 'diiⁿ'yuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ nduucú yā 'tíícā. 39 Naati 'úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Nguɛ́ɛ́ 'cuuⁿ'maⁿ nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi yaādii'yá yā. 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí 'cueⁿ'é yā tiicūnáaⁿ nī ti duuchineéⁿ yā yeⁿ'e nī 'cuuⁿ nī chi diíⁿ yā taama vmnéⁿ'ēe nduuti chi neⁿ'e yā. 40 Ní nduuti chi 'aama 'iiⁿ'yāⁿ chi in'nuúⁿ yā vaadī 'caa'va ndúúcu nī, ní neⁿ'e yā divíi yā tiinuuⁿ yúudūu yeⁿ'e nī, ca'a ntúuⁿ nī cotón yeⁿ'e nī. 41 Ní nduuti chi 'aama 'iiⁿ'yāⁿ chí cuuví yā ndís'tiī chi a fuerza canéé chí cándɛɛ nī chɛ́ɛ́dí yeⁿ'e yā tan'dúúcā 'uūvī kilómetros 'tíícā yaⁿ'ai ca candɛ́ɛ nī yeⁿ'e yā ndii cuūuⁿ kilómetros. 42 Taachí caaca 'iiⁿ'yāⁿ ndís'tiī 'āā dɛ'ɛ́ nūuⁿ cosa ca'a nī 'iiⁿ'yāⁿ cosa miiⁿ. Nguɛ́ɛ́ nguɛɛcundíi nī cuadáámí nī yeⁿ'é yā.

Dinéⁿ'e nī 'iiⁿ'yāⁿ chí taaⁿ ndúúcu nī

(Lc. 6.27-28, 32-36)

43 Ndís'tiī ní ch'iindiveéⁿ nī chi caⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ tiempo chi 'āā chó'ōo: Dinéⁿ'e di 'iiⁿ'yāⁿ na niiⁿnuúⁿ vaacu dí. Nguɛ́ɛ́ dinéⁿ'e di 'iiⁿ'yāⁿ chí taáⁿ yā ndúúcu di. 44 Naati 'úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Dinéⁿ'e nī 'iiⁿ'yāⁿ chi taaⁿ yā ndúúcu nī. N'dáácā caaⁿ'maⁿ nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'dáacā ngaⁿ'a yā yeⁿ'e nī. N'dáacā diíⁿ nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā ndís'tiī. Caaⁿ'máⁿngua'á nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cueⁿ'e ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ n'daācā idiíⁿ yā ndúúcu nī ní idiíⁿ yā chi ndís'tiī n'geenú nī ngii. 45 Ní ndís'tiī ní 'cuuⁿ'miⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi ndís'tiī ní daiya Dendyuūs ndís'tiī. Chiida yú chi cánéé na va'ai chɛɛti nguuvi idiíⁿ yā chí ican'daa 'yáⁿ'ā naachi snéé 'iiⁿ'yāⁿ chí n'dai ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daācā diíⁿ yā. Ní Ndyuūs idiíⁿ yā chí ngeeⁿ cuūvī yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chí n'daācā idiíⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daācā idiíⁿ yā. 46 Ndúúti chi ndís'tiī dinéⁿ'e nī 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'e yā ndís'tiī, ¿dɛ́'ɛ̄ premio chi ndaacá nī? ¿'Áá nguɛ́ɛ́ 'tiicá ntúūⁿ idiiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi cobrador yā? 47 Nduuti chi ndís'tiī diíⁿ nī saludar dámaāⁿ hermanos yeⁿ'e nī, ¿dɛ'ɛ̄ premio chi ndaacá nī? ¿'Áá nguɛ́ɛ́ 'tiicá ntúūⁿ idiīiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs? 48 N'daācā n'dai ca diíⁿ ndís'tiī chi diíⁿ nī tan'dúúcā chi diiⁿ Dendyuūs, Chiida yú, chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi.

6

Jesús ngaⁿ'a yā yeⁿ'e chi nginnee yú 'iiⁿ'yāⁿ

1 Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī dendu'ū chi n'daācā yeⁿ'e yaācū nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ caati snaaⁿ yā chí diiⁿ nī chi nadacadiinúúⁿ yā chi ndís'tiī ní n'daāca nī. Nduuti chi 'túúcā idiíⁿ nī, tuu'mi ní Ndyuūs Chiida yú nguɛ́ɛ́ tée yā chi cuuvi yeⁿ'e nī yeⁿ'ē chi diíⁿ nī taachi ndaa nī ná va'ai chɛɛti nguuvi. 2 Taachi ndís'tiī ca'a nī ofrenda yeⁿ'e nī, nguɛ́ɛ́ diīⁿ yuudú nī níícú nguɛ́ɛ́ cuuvi cadíínuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. 'Tíícā idiiⁿ náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi 'uūvī naaⁿ 'uūvī cheendí yā taachi snée yā na yaācū sinagoga ndúúcū na cuaaⁿ cyúúní. Ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ ní cuuvi snaaⁿ yā ní caaⁿ'maⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nn'dai yā. Cuaacu nííⁿnyúⁿ 'úú ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī, chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní vɛɛ chi 'āā ndaāca yā yeⁿ'e chi diiⁿ yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 3 Taachi ndís'tiī ní ca'á nī cosas chi inneé nī 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā, nguɛɛ ca'a nī chi tuumícádiinuuⁿ ta'ā 'cueé nī chi diiⁿ tá'ā cuaacú nī. 4 'Tíícā ca'a n'de'éí nī cosas miiⁿ yeⁿ'e nī ní 'iiⁿ'yāⁿ nguɛɛ cuuvi snaaⁿ yā; 'íícú Chiida yú chi cánéé ná va'ai chɛɛti nguuvi inaáⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'diichi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní Chiida yú tée yā chi cuuvi yeⁿ'e nī nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.

Jesús ngi'cueeⁿ yā yeⁿ'ē chí ngaⁿ'ānguá'āa

(Lc. 11.2-4)

5 Taachi ndís'tiī caaⁿ'maⁿngua'á nī, nguɛ́ɛ́ díiⁿ nī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chí 'uūvī naaⁿ 'uūvī cheendí yā, caati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ inee yiinú yā chi n'gɛɛtíndii yā na yaācū sinagogas ndúúcū cuaaⁿ cyúúní ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ ní snaaⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'āā vɛ́ɛ́ chí cuuvi yeⁿ'é yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 6 Ndís'tiī, taachi caaⁿ'maⁿngua'á nī, cundáa nī na cuarto 'lííⁿ yeⁿ'e va'ai yeⁿ'e nī ní n'gaadí nī cheendi va'āī cuarto 'lííⁿ miiⁿ. Ní caaⁿ'maⁿngua'á nī ndúúcū Chiida yú chí inaaⁿ n'de'ei yā. Ní Chiida yú ntée yā chi cuuvi yeⁿ'e nī nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.

7 Ní taachi caaⁿ'maⁿngua'á nī, nguɛ́ɛ́ dachííⁿ dachííⁿ caaⁿ'maⁿ nī tan'dúúcā chi diiⁿ náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi 'uūvī naaⁿ 'uūvī cheendí yā chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs ní nguɛɛ yeⁿ'e ndaata Israel yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nadicadíínuuⁿ yā chi Ndyuūs caⁿ'á yā 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é yā ti neené n'deēe nduudu ngaⁿ'a yā. 8 Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'dúúcā chi idiiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ti Chiida yú 'āā déénu yā dendu'ū chi neⁿ'e nī taachi 'āā cuɛ́ɛ́ caaca nī. 9 Ní taachi ndís'tiī caaⁿ'māⁿngua'á nī, 'túúcā caaⁿ'maⁿngua'á nī:

N'diī Chiidá nducyaaca 'nū, n'diī chi caneé nī ná va'ai chɛɛti nguuvi. Dɛ'ɛ chúúcā dɛɛvɛ chi ngúúví nī.

10 Canéé chi ndaá tiempo naachi chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ nī. Cúúví tan'dúúcā chi n'diī neⁿ'e nī tan'dúúcā ná va'ai chɛɛti nguuvi 'tiicá ntúūⁿ na yáⁿ'āa 'cúū.

11 Tée nī chi cuuví che'é 'nū nguuví 'cūū.

12 Nadich'ɛɛcú nī nuuⁿndi yeⁿ'e 'nū tan'dúúcā chí nús'uu inadich'ɛɛcú 'nū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ n'daācā diíⁿ yā nduucú 'nū.

13 Nguɛ́ɛ́ 'cuáaⁿ nī chi ndaā nanaáⁿ 'nū cosas chi chɛɛchi ca chi diiⁿ chi diíⁿ 'nū nuuⁿndi naati nadanguáⁿ'ai nī nús'uu yeⁿ'é nducuéⁿ'ē chi nguɛɛ n'daācā. Ti yeⁿ'é nī naachi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ nī ndúúcū poder ndúúcū dɛɛvɛ chi n'dáí taavi ca yeⁿ'e nī ndúúcū nducuéⁿ'ē nduuyū cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 'Tíícā cuuvi.

14 Nduuti chi ndís'tiī nadich'ɛɛcú nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daācā idiíⁿ yā nduucú nī, tuu'mi ní Chiida yú chi cánéé yā ná va'ai chɛɛti nguuvi nadich'ɛɛcú ntúuⁿ yā yeⁿ'é nī. 15 Ndúúti chi ndís'tiī nguɛ́ɛ́ nadich'ɛɛcú nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daācā idiíⁿ yā ndúúcu nī, 'tiicá ntúūⁿ Chiida yú nguɛ́ɛ́ nadich'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'é nī.

Jesús ngaⁿ'a yā yeⁿ'e chi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ ca'diinú yā tiempo chi ngaⁿ'angua'á yā

16 Taachi nguɛ́ɛ́ nga'dííⁿnúⁿ nī caati ngaⁿ'angua'á nī nguɛ́ɛ́ nduuví ndaachií naáⁿ nī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi 'uūvī naaⁿ 'uūvī cheendí yā chí neⁿ'é yā chi tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ snaaⁿ yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ idivíi yā catecai vmnááⁿ yā ní 'cuuⁿ'míⁿ yā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ nga'diiⁿnúⁿ yā. Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'āā vɛ́ɛ́ chi ndaācā yeⁿ'e yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 17 Naati ndís'tiī, ní taachi nguɛ́ɛ́ nga'diiⁿnúⁿ nī, 'cuiīnī aceite tiíⁿ nī ní nááⁿnú nī naaⁿ nī. 18 Ní nguɛ́ɛ́ 'cuuⁿ'míⁿ nī nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ nge'é nī naati Chiida yú chi cánuuⁿ yā nán'de'ei snaáⁿ yā. Ní Chiida yú chi snáaⁿ yā chííⁿ chí diiⁿ nī taachi cánúúⁿ nī nán'de'ei ní tée yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ dɛ'ɛ̄ chi cuuví yeⁿ'e nī.

Vɛ́ɛ́ vaadī 'cuiica ná va'ai chɛɛti nguuvi

(Lc. 12.33-34)

19 Caⁿ'a Jesús: Ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī chí cuuvi 'cuiica nī ná iⁿ'yeeⁿdí 'cūū naachi vɛ́ɛ́ i'yɛ́ɛvɛ̄ chí di'tuuví tī ndúúcū che'e yáⁿ'āa chi tuuviī ní naachi vɛ́ɛ́ chi duucu ní diduucú sa. 20 Naati n'dáácā chí diíⁿ nī chi 'cuūndí yeⁿ'e nī ná va'ai chɛɛti nguuvi naachi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ i'yɛ́ɛvɛ̄ chi di'tuūví tī ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú che'e yáⁿ'āa chí tuuviī, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú cuuvi cundaā chi duucu ní diduucú sa. 21 Caati naachí canéé vaadī 'cuiica yeⁿ'é nī, miiⁿ canee staava yeⁿ'e nī chi nadicadiinúúⁿ nī yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē.

Chídɛɛvɛ yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú ní nduutinaaⁿ yú

(Lc. 11.34-36)

22 Caⁿ'a Jesús chí chídɛɛvɛ yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú chííⁿ chí nduutináaⁿ yú. Ndúúti chi nduutinaáⁿ nī n'daācā, tuu'mi ní núúⁿmáⁿ nchɛɛtɛ cuerpo yeⁿ'e nī ní inaaⁿ chi dɛɛvɛ. 23 Ní nduuti chi nduutinaáⁿ nī nguɛ́ɛ́ n'dai, tuu'mi ní núúⁿmáⁿ nchɛɛtɛ cuerpo yeⁿ'é nī cunéé na maāiⁿ. 'Tíícā nduuti chí dɛɛvɛ chi cánee nduucú nī nguɛ́ɛ́ n'daācā, tuu'mi ní canée nī na maāiⁿ chi díítūu n'dáí.

Jesús ngaⁿ'a yā yeⁿ'e chí 'cuiica 'iiⁿ'yāⁿ

(Lc. 16.13)

24 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi dichíí'vɛ yā 'uūvī 'iivi yā caati dinéⁿ'e yā 'aama yā ní nguɛɛ dinéⁿ'e yā taama yā. Ní n'dáacā nadicádíínuuⁿ yā yeⁿ'e 'aama yā ní nguɛ́ɛ́ n'daācā nadicádíínuuⁿ yā yeⁿ'e taama yā. Nguɛ́ɛ́ cuuvi in'nuúⁿ nī vaadī 'cuiica yeⁿ'é nī ní dichíí'vɛ nī 'iivú Ndyuūs.

Ndyuūs idiíⁿ yā cuidado yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yā

(Lc. 12.22-31)

25 Chuū ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Nguɛ́ɛ́ nadicadíínuuⁿ nī yeⁿ'e vida yeⁿ'e maaⁿ nī, o yeⁿ'ē chi che'é nī, o yeⁿ'ē chi cu'u nī, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú cáávā chí neⁿ'e cuerpo yeⁿ'e nī chi 'cuɛɛtinúu nī. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ yaⁿ'ai ca vida yeⁿ'e nī nguɛ́ɛ́ ti chi ngé'e nī? ¿'Áá nguɛɛ yaⁿ'ai ca chíí'vɛ̄ cuerpo yeⁿ'e nī nguɛ́ɛ́ ti catecai nī? 26 Cuin'diichí nī 'yaada yeⁿ'ē nanguuvi. Nguɛ́ɛ́ ngiinú tī ndaata, ndíí nguɛ́ɛ́ ngii cosecha yeⁿ'e tī, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ín'guain'daí tī yeⁿ'e tī. Chiida yú chi cánéé ná va'ai chɛɛti nguuvi ngá'a yā chi nge'e tī. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ yaⁿ'ai cá chii'vɛ̄ ndís'tiī nguɛ́ɛ́ ti 'yaada? 27 ¿Chɛɛ́ ndís'tiī chí nééné n'dai tiíⁿ nī cúúví iintiineeⁿ nī 'áámá yuūchí yeⁿ'ē chi yaācu nī?

28 ¿Dɛ'ɛ̄ cáávā chí ínadicádíínuuⁿ nī yeⁿ'ē catecai nī? Nadacádíínuuⁿ nī yeⁿ'e naāndā cuɛ́ɛ̄ yeⁿ'ē cuɛɛti táácā chí n'giita. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú idin'dáí hilo. 29 Naati 'úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, chi rey Salomón miiⁿ ní ndúúcū tanducuéⁿ'ē catecaí yā chi n'dɛ́ɛ́vɛ́ n'dai ndii tuunu ngiī 'yáⁿ'ā naati nguɛ́ɛ́ neené n'dɛɛvɛɛ́ tan'dúúcā yeⁿ'e naāndā s'eeⁿ. 30 Ndúútí chí Ndyuūs idiíⁿ yā cuidado yeⁿ'ē yáatā chi vɛɛ cuɛɛti chí maāⁿ ní canee ní cavyaaⁿ ní nti'ī ní n'nee yaⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ diiⁿ cá Ndyuūs cuidado yeⁿ'e ndís'tiī, 'iiⁿ'yāⁿ chi duū'vīi i'téénu nī Ndyuūs? 31 Nguɛ́ɛ́ nadicádíínuuⁿ ndís'tiī, ní caaⁿ'maⁿ nī 'tíícā: ¿Dɛ́'ɛ̄ che'é 'nū? o ¿dɛ'ɛ̄ cu'ú 'nū? o ¿dɛ́'ɛ̄ 'cuɛɛtinúu 'nū? 32 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel in'nuúⁿ yā dendu'ū chi 'túúcā. Chiida yú chi cánéé yā ná va'āī chɛɛti nguuvi déénu yā tanducuéⁿ'ē dendú'ū chi necesidades neⁿ'e yú. 33 Naati ndís'tiī ní canee chi in'nuúⁿ nī vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'é naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ndúúcū vaadī cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs, ní 'íícú tanducuéⁿ'ē dendu'ú 'cūū ní ntiineeⁿ yā yeⁿ'é nī. 34 Nguɛ́ɛ́ nadicádíínuuⁿ nī yeⁿ'ē cavyaaⁿ caati cavyaaⁿ ní táámá nguuvi ndúúcū yeⁿ'ē, ní 'íícú nguuvi ní 'āā vɛ́ɛ́ nūuⁿ chi vɛ́ɛ́. Dámaāⁿ nadacádíínuuⁿ nī yeⁿ'ē maaⁿnguuvi, 'āā 'tiicá nūuⁿ.

7

'Túúcā ngaⁿ'a Jesús: Nguɛ́ɛ́ tun'daá nī nuuⁿndi yeⁿ'e táámá 'iiⁿ'yāⁿ

(Lc. 6.37-38, 41-42)

1 Jesús caⁿ'a yā: Ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ néeⁿ nī yeⁿ'e táámá 'iiⁿ'yāⁿ maaⁿ ní 'íícú Ndyuūs nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'e nī. 2 Caati ndúúti chí ndís'tiī caaⁿ'maⁿ nī nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ, 'tiicá ntúūⁿ Ndyuūs caaⁿ'máⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'e nī. Nduuti chi n'deee n'dáí caaⁿ'máⁿ nī, 'tiicá ntúūⁿ caaⁿ'máⁿ Dendyuūs yeⁿ'e nī. Nduuti chi duu'ví nūuⁿ, 'tiicá ntúūⁿ Ndyuūs caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'e nī. 3 ¿Dɛ'ɛ̄ cúúvī chi maaⁿ nch'ɛɛtɛ́ nūuⁿ n'gíínu nī nuūⁿndī chi diiⁿ tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ inaaⁿ nī nuuⁿndī ch'ɛɛtɛ chi diíⁿ nī? 4 ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí caaⁿ'máⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e chi diíⁿ yā chi nguɛɛ n'daācā nduuti chi ndís'tiī diíⁿ nī cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daācā? 'Caandivéeⁿ nī. Vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é nī chi ch'ɛɛtɛ chi nguɛ́ɛ́ ndaacadaamí nī yeⁿ'ē. 5 Ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ 'uūvī naaⁿ 'uuvī cheendi nī. Dííⁿ cā maáⁿ nī ndaacadaamí nī yeⁿ'e nuuⁿndi chi diíⁿ nī ní 'íícú cuuvi caaⁿ'máⁿ nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé chí din'daācá yā ní ndaacadaamí yā yeⁿ'e nuuⁿndi chi diíⁿ yā.

6 Nguɛ́ɛ́ ca'a nī dendu'ū chí yeⁿ'e Ndyuūs 'yaānā s'eeⁿ ti 'yaānā s'eeⁿ cuuvi contra yeⁿ'e nī. Ní caⁿ'á tī che'e tī ndís'tiī chi pedazos cánéé nī. Nguɛ́ɛ́ 'cuíi nī cosas yeⁿ'e nī chi dichíí'vɛ̄ tan'dúúcā perlas nanááⁿ puercos ti cuuvi nanguɛɛcúndii tī ní ca'a ta'á tī ní ndís'tiī canée nī maaⁿ ca'a tī.

Caacá nī, in'nuúⁿ nī, ní yaa'ví nī cheendī va'ai

(Lc. 11.9-13; 6.31)

7 Caⁿ'a Jesús: Caacá nī Ndyuūs, ní Ndyuūs tée yā yeⁿ'e nī. In'nuúⁿ nī ní ndaāca nī. Yaa'ví nī cheendi va'āī ní nan'guaaⁿ yeⁿ'é nī. 8 Caati nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chí ngiica Ndyuūs ní Ndyuūs ca'a yā yeⁿ'e yā. Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chí in'nuuⁿ yā, ní inndaaca yā. Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chí yaa'vi yā cheendi va'āī, ní nan'guaaⁿ yeⁿ'é yā.

9 ¿Chɛɛ́ yeⁿ'e ndís'tiī taachi caaca daiya nī 'aama pan, ca'a nī 'áámá tuūu? 10 O nduuti chi caaca daiyá nī 'áámá 'yaācā, ¿'áá ca'á nī 'áámá cúú? 11 Nduuti chi ndís'tiī chi cúⁿncheeⁿ nī deenú nī ca'a nī cosa chi n'daācā daiya nī, ndii 'tɛɛ cá Chiida yú chi canée yā na va'ai chɛɛti nguuvi ca'á yā cosas chi n'dáácā n'dai cá 'iiⁿ'yāⁿ chi caaca yā Ndyuūs.

12 'Tíícā chi tanducuéⁿ'ē chi neⁿ'é nī chi diíⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcu nī, chuū ntúūⁿ diíⁿ nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ. Chuū chi ley yeⁿ'e Moisés ndúúcū chi canéé nguūⁿ yeⁿ'e profetas s'uuⁿ ndíí cuááⁿ vmnaaⁿ.

Cheendi va'āī chi 'tuūcuú

(Lc. 13.24)

13 Caⁿ'a Jesús: Cundáa nī chééndí va'āī chí 'tuucuú, tí cheendi va'ai ch'ɛɛ̄'nū ndúúcū yúúní ch'ɛɛ̄'nū, chiiⁿ chi candɛ́ɛ̄ 'iiⁿ'yāⁿ chí caⁿ'a yā na infierno. Nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí ndaa yā chééndí va'ai chi ch'ɛɛ̄'nū miiⁿ. 14 Naati chééndí va'āī 'tuucúū miiⁿ ní yúúní cuéēⁿ miiⁿ chi candɛ́ɛ̄ 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'a yā na vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Ní duu'ví 'iiⁿ'yāⁿ chí nndaāca yā chééndí va'āī miiⁿ.

Yáⁿ'á ní cucáávā n'gui'i yeⁿ'ē tuumicádíínuuⁿ nī

(Lc. 6.43-44)

15 Caⁿ'a Jesús: Diíⁿ nī cuidado ndís'tiī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ profetas chi falsos yā chi ngaⁿ'a yā chi ndɛɛ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs naati nguɛɛ 'tíícā. Taachi nndaa yā nanááⁿ ndís'tiī cuaaⁿ dáámí 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ tan'dúúcā catecai 'iiti cuūchī naati cuááⁿ chɛɛ̄ti yā tan'dúúcā 'yááⁿyāaⁿ ngaātáā chí taaⁿ tī. 16 Ní yeⁿ'e chi diíⁿ yā tuumicádíínuuⁿ nī yeⁿ'e yā. ¿'Áá cuta'a 'iiⁿ'yāⁿ uvas yeⁿ'e yááⁿ? o ¿'áá cuta'a 'iiⁿ'yāⁿ n'guiidīi yaaⁿ nguuvi yeⁿ'e yááⁿ? Nguɛɛ 'tíícā. 17 'Tíícā, nducyaaca yáⁿ'á chi n'dáí, n'daācā ngíí n'gui'i n'dáacā yeⁿ'ē, naati yáⁿ'á chi nguɛ́ɛ́ n'daācā ní nguɛ́ɛ́ n'dai n'gui'i yeⁿ'ē. 18 'Áámá yáⁿ'á chí n'dáacā nguɛ́ɛ́ 'cuūndi n'gui'i chí nguɛ́ɛ́ n'daācā, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú yeⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ n'daācā 'cuūndī n'gui'i chi n'daācā yeⁿ'ē. 19 Nducyaaca yáⁿ'á chi nguɛ́ɛ́ n'daācā ngií n'gui'i yeⁿ'ē, 'iiⁿ'yāⁿ ní 'cááca yā ní 'cuiī yā na yaⁿ'ā. 20 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī tuumicadíínuuⁿ nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ cáávā cosas chi diíⁿ yā yeⁿ'e chi n'daacā o yeⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ n'daācā.

Nguɛ́ɛ́ cuuví cundaa nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ na va'ai chɛɛti nguuvi

(Lc. 13.25-27)

21 Jesús ngaⁿ'a yā 'tíícā: Nguɛ́ɛ́ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā yeⁿ'ē 'úú: N'díí Señor, Señor, ní cuuví cundaa yā naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā, dámaāⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā tan'dúúcā chi neⁿ'e Chiidá chi canee yā na va'ai chɛɛti nguuvi. 22 Nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'maⁿ yā cuuvi yā 'úú nguuví yeⁿ'é juicio N'dií Señor, Señor, ¿'áá nguɛ́ɛ́ caⁿ'a 'nū nduudu cuaacu ndúúcū chi duuchí nī ní tun'dáa 'nū yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū chi duuchí nī? Ní nééné n'deēe vaadī n'gíínú idiíⁿ 'nū ndúúcū chi duuchí nī. 23 Tuu'mi ní 'úú Cristo caaⁿ'máⁿ cuaacú cuuví 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Úú nguɛ́ɛ́ n'diichí tandií ndís'tiī. Cuvíi nī yeⁿ'ē 'úú, ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ n'daācā diíⁿ nī.

Yeⁿ'ē ndúú 'uūví cimiento yeⁿ'é va'aī s'eeⁿ

(Lc. 6.47-49; Mr. 1.22)

24 Ní caⁿ'a ntúūⁿ Jesús: 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindiveéⁿ yā ndúúdú 'cūū yeⁿ'é níícú idiíⁿ yā chɛɛ chi 'úú ngaⁿ'á, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní tan'dúúcā 'áámá saⁿ'ā chí n'dɛ̄ɛ̄vɛɛ nadicádíínuuⁿ sa. Saⁿ'ā miiⁿ din'dái sa vaacu sá na 'áámá yáává. 25 Níícú chééⁿ cúúví naⁿ'ā ní ch'iita yíícú. Ní chéenū 'yúúné taaⁿ contra yeⁿ'é va'āī miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ chindɛɛvɛ caatí n'daacā chééndii na yáává miiⁿ. 26 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindiveéⁿ yā nduudú 'cūū yeⁿ'é ní nguɛ́ɛ́ idiíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'á, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní tan'dúúcā 'aama saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ n'daācā inadicádíínuuⁿ sa. Saⁿ'ā miiⁿ ní din'dái sa vaacu sa na yáⁿ'āa ndúútīi. 27 Ní cheeⁿ cuuvī naⁿ'ā ní ch'iita yíícú miiⁿ. Ní chéenū 'yúúné taaⁿ contra yeⁿ'é va'āī miiⁿ ní va'āī chidɛɛvɛ ní ntuūvīi.

28 Taachí Jesús miiⁿ ch'iinu caⁿ'a yā ndúúdú 'cūū, 'iiⁿ'yāⁿ mííⁿ cheⁿ'e yiinú yā yeⁿ'e chííⁿ chí ngi'cueeⁿ Jesús. 29 Caati Jesús miiⁿ ngi'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chí déénu o 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā 'áámá maestro chi ngi'cueeⁿ ley yeⁿ'e yā.

8

Jesús idiiⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'ē 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'e ca'āī chi nguuvi lepra chí ín'duuti yuūtɛ̄ yeⁿ'ē sa

(Mr. 1.40-45; Lc. 5.12-16)

1 Taachí Jesús cuch'eeⁿ yā na 'áámá yiīcū, nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ cueⁿ'é yā ndúúcu yā. 2 N'diichí nī. Nanááⁿ Jesús ndaā 'áámá saⁿ'ā chi ndíí sa 'áámá ca'ai chi nguuvi lepra chí índuuti yuūtɛ̄ yeⁿ'ē sa. Ní chíntii'ya sa nanáaⁿ yā ní s'teenu sá ní caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ: N'diī Señor, nduuti chi neⁿ'e nī, ní diíⁿ nī chi nduūvā yeⁿ'é.

3 Jesús ní n'doó yā ta'á yā ní tuu'ví yā saⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: 'Úú neⁿ'é. Nduūvā yeⁿ'ē di. Tuu'mí nūuⁿ ndúuvā n'daācā yeⁿ'ē sa ní nduūvī dɛɛvɛ sa. 4 Tuu'mi ní Jesús ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā miiⁿ: Cuéⁿ'e di ní 'cuuⁿ'miⁿ dí cuerpo yeⁿ'ē di nanááⁿ chiiduú ní ca'a di ofrenda nanááⁿ Ndyuūs tan'dúúcā chí ngaⁿ'a na ley chi dinguuⁿ Moisés. 'Tíícā ní chiiduú caaⁿ'maⁿ cuaacú yā yeⁿ'ē di nanááⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ, ní nguɛ́ɛ́ 'cuuⁿ'miⁿ di yeⁿ'ē chí chiī ndúúcu di mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ.

Jesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'aama mozo yeⁿ'e capitán romano

(Lc. 7.1-10)

5 Taachí Jesús cáámá ndaa yā na yáāⁿ Capernaum, ndaā 'áámá saⁿ'ā capitán yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ romanos nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel. Ní ndaā sa nanááⁿ Jesús miiⁿ ní di'cuíítu sa 'iiⁿ'yāⁿ. 6 Ní caⁿ'a sa chii sa Jesús: N'dií Señor, mozo yeⁿ'é candíítí sá na cama ndúúcū ca'āī chi in'dúuví cuerpo yeⁿ'ē sa. Nééné ya'āī ngiītā sa.

7 Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: 'Úú ní caⁿ'á ní diíⁿ chí saⁿ'ā ní nduūvā yeⁿ'ē sa.

8 Saⁿ'ā capitán nan'guɛɛcútaⁿ'a sa ní caⁿ'a sa chii sa Jesús miiⁿ: N'dií Señor, 'úú nguɛ́ɛ́ neené n'dai 'úú chí cundaa nī chɛ́ɛ́tí va'āī yeⁿ'é. Dámaāⁿ chí caaⁿ'maⁿ núuⁿ nī ní saⁿ'ā mozo yeⁿ'é ndúuvā yeⁿ'ē sa. 9 'Úú ní saⁿ'ā chí vɛ́ɛ́ saⁿ'ā ndíí tiīiⁿ yeⁿ'é, ní ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē 'úú. 'Úú ntúūⁿ ní ngaⁿ'á ntiiⁿnyúⁿ yeⁿ'ē cien soldados chi maaⁿ poder yeⁿ'é. 'Úú ní ngaⁿ'á ngií 'aama sa: Cúnaⁿ'ā di, ní inaⁿ'ā sa. Ní ngaⁿ'á ngií taama sa: Cuchíi di, ní chii sa. Ní ngaⁿ'á ngií mozo chi diiⁿ mandado yeⁿ'é: Diiⁿ di ntiiⁿnyúⁿ 'cūū, ní diiⁿ sa.

10 Taachi Jesús ch'iindiveéⁿ yā chuū cheⁿ'é yiinú yā. Ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ chi ndúúcu yā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndis'tiī chí 'úú nguɛ́ɛ́ īndaacá 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu n'dai yā mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel tan'dúúcā saⁿ'á 'cūū. 11 Ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, chi neené 'yaaⁿ yā chi caaca yā cuaaⁿ ná ícan'daa 'yáⁿ'ā ndúúcū cuaaⁿ na ngiiya 'yáⁿ'ā ní 'cuɛ̄ɛtɛ́ yā ná va'ai chɛɛti nguuvi ndúúcū Abraham, ndúúcū Isaac, ndúúcū Jacob. 12 Naati n'deee n'dáí daiyá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel chí canéé chi 'cuɛɛtinée yā naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā ná va'ai chɛɛti nguuví, Ndyuūs tun'dáa yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chuva'āī naachí maāiⁿ. Mííⁿ ní cuɛɛcu yā ní che'e 'diiⁿ'yuⁿ yā ti nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Dendyuūs.

13 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chii yā capitán miiⁿ: Cunaⁿ'ā di. Tan'dúúcā chi i'téénu di chi 'úú idiíⁿ chi nduūvā yeⁿ'e mozo yeⁿ'ē di, 'tíícā cuuví ndúúcū mozo yeⁿ'ē di. Ní hora mííⁿ nūuⁿ nduūvā yeⁿ'e mozo yeⁿ'ē sa.

Jesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e indáⁿ'ā Pedro

(Mr. 1.29-31; Lc. 4.38-39)

14 Cuayiivi ní ndaā Jesús ná va'ai yeⁿ'ē Pedro miiⁿ ní n'diichí yā chí indáⁿ'ā Pedro miiⁿ candiiti yā na cama. Ndɛɛ̄ 'iīⁿ'nūⁿ taáⁿ táⁿ'ā miiⁿ. 15 Jesús tuu'ví yā ta'ā tá ní 'iiⁿ'nūⁿ mííⁿ ní chivii. Tuu'mi ní táⁿ'ā miiⁿ ní nducueeⁿ tá ní diiⁿ ta mandado yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ca'a ta chi che'e yā.

Jesús diiⁿ yā chi nanduūvā yeⁿ'ē n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ

(Mr. 1.32-34; Lc. 4.40-41)

16 Taachi chi 'da'a nguuvi miiⁿ, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ndaa yā chi ndɛ́ɛ yā 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ nanááⁿ Jesús. Ndɛɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā ndúúcū espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. Jesús caⁿ'a yā 'áámá nduudu nūuⁿ ní tun'dáa yā espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinuuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. Ní diíⁿ yā chi nduuva yeⁿ'ē nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi ngííta yā. 17 'Tíícā ní cuuví cuaacu chí caⁿ'a saⁿ'ā profeta Isaías ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ taachí caⁿ'a yā 'túúcā: 'Iiⁿ'yāⁿ maáⁿ yā sta'á yā ca'āī yeⁿ'e yú ní candɛ́ɛ yā vaadī ya'ai yeⁿ'e yú.

'Iiⁿ'yāⁿ 'āā neⁿ'e yā caⁿ'a yā ndúúcū Jesús

(Lc. 9.57-62)

18 Taachi Jesús n'diichi yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ cuaaⁿ 'diitú yā caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā chí cho'ó yā táámá lado yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. 19 'Áámá saⁿ'ā chi ngi'cueeⁿ ley ndaā sa nanááⁿ Jesús ní caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ: N'dií Maestro, caⁿ'á ndúúcu nī 'āā tií nūuⁿ naachi cáⁿ'a nī.

20 Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā miiⁿ: 'Yuunéēⁿ ní vɛ́ɛ́ yiivi yáává yeⁿ'e tī. 'Yáádá yeⁿ'ē nanguuvi vɛ́ɛ́ 'dɛ́ɛ́cɛ tī naati 'úú chi Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs nguɛ́ɛ́ va'ai chi vaacú naachi cundiītí tiíⁿ.

21 Táámá discípulo yeⁿ'é yā caⁿ'a sá chii sa Jesús: N'dii Señor, vmnááⁿ vmnaaⁿ tée nī lugar 'úú ti caⁿ'á 'cuūchí chiidá ní caⁿ'a yú.

22 Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: Cuchíi di ndúúcū 'úú. Cu'neeⁿ dí 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā chí 'cuuchí yā tináⁿ'ā chi chiida di. Tí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā tináⁿ'ā 'tííca yā.

Jesús chi'neeⁿ 'diíⁿ yā olas yeⁿ'ē nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā nduūcū 'yúúné chi tááⁿ

(Mr. 4.35-41; Lc. 8.22-25)

23 Jesús sndaa yā na 'áámá barco ní discípulos yeⁿ'e yā cueⁿ'e yā ndúúcu yā ni sndaa yā na barco miiⁿ. 24 Hora mííⁿ nūuⁿ ní ndaā 'áámá 'yúúné tááⁿ chí olas yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'a miiⁿ ní ch'ɛɛtɛ cá chí ndaā nuūⁿnīⁿ chɛɛti barco miiⁿ. 'Tɛ́ɛ́ 'tɛ́ɛ́ nūuⁿ nguɛ́ɛ́ cánduūu ná barco. Jesús miiⁿ ní cyaadu yā. 25 Discípulos yeⁿ'é yā ndaa yā nanááⁿ Jesús ní nanduūchí yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní ngaⁿ'a yā ngii yā Jesús: N'dii Señor, nadanguáⁿ'ai nī s'uūúⁿ caati 'cuūvi yú. 'Āā 'cuɛɛchi yú cuaaⁿ maaⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā.

26 Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'é yā: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí 'va'á ni? Ndís'tiī ní dúú'vīi i'téénu nī. Tuu'mi ní Jesús nducueeⁿ yā ní yaa'vi yā 'yúúné mííⁿ ndúúcū nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā chí cu'nééⁿ 'diīiⁿ. Ní hora mííⁿ nūuⁿ canee 'diīiⁿ. 27 Discípulos ní cheⁿ'e yiinú yā ní caⁿ'a yā nguaaⁿ vi'ī: ¿Du'u sáⁿ'ā chi 'túúcā, ti ndii 'yúúné ndíí nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā n'giindiveēéⁿ yeⁿ'ē sa?

Saⁿ'ā s'eeⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Gadara chi vɛ́ɛ́ espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūūⁿ ndúúcu sa

(Mr. 5.1-20; Lc. 8.26-39)

28 Taachi Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'é yā cho'ó yā nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ ní ndaá yā niiⁿnuúⁿ na yáⁿ'āa Gadara miiⁿ, snéé na 'uuvi saⁿ'ā chi snéé sa ndúúcū espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní nacan'dáa sa na yiivɛ yáává chi nguaaⁿ yáinyāⁿ. Ní nééné taaⁿ sa chi mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ ngíí ngo'ó yā yúúní miiⁿ. Saⁿ'ā s'eeⁿ ní ndaa sa nanááⁿ Jesús. 29 Ní 'cai yiicu sa: N'dii Jesús Daiya Dendyuūs, ¿dɛ́'ɛ̄ canéé yeⁿ'é nī ndúúcū nús'uu? ¿'Áá ndaá nī 'muuⁿ chi di'vaachí nī yeⁿ'ē nús'uu taachi 'āā cuɛ́ɛ́ cúúnú ca'a tiempo taachi Dendyuūs ca'a yā castigo?

30 Ní naachi snéé saⁿ'ā s'eeⁿ ní yaⁿ'ai 'tɛ́ɛ́ na 'áámá yiīcū. Ní niiⁿnuúⁿ saⁿ'ā s'eeⁿ snéé 'yaaⁿ n'dáí puercos, chi nge'é tī. 31 Ní espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ ní di'cuíítu sa Jesús miiⁿ: N'diī Jesús, ndúúti chi tun'dáa nī nús'uu yeⁿ'e saⁿ'ā s'uuⁿ, 'cuáaⁿ nī chi cundaa 'nū chɛɛti puercos miiⁿya. 32 Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chii yā espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ: Cuéⁿ'e nī. Tuu'mi ní espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ cán'daa sa ní cueⁿ'e sa chɛɛti puercos. Cuin'diichí nī. Nducyaaca puercos chéénu tī na yiīcū miiⁿ ní chingéé nuúⁿ tī nguááⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ní ch'íī nuúⁿ tī nguááⁿ nuūⁿnīⁿ miiⁿ.

33 'Iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ cuidado puercos miiⁿ cunaⁿ'á yā ngéénu yā na yáāⁿ miiⁿ ní caⁿ'a yā tanducuéⁿ'ē chí chiī tan'dúúcā chí chó'ōo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé ndúúcū espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. 34 Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ cheⁿ'e yā n'diichi yā Jesús. Taachí ndaa yā naachi canéé Jesús miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní di'cuíítu yā Jesús miiⁿ chí cuɛɛvíi yā yeⁿ'ē yáāⁿ vaacú yā.

9

Jesús diíⁿ yā chi nduuvā yeⁿ'e 'áámá saⁿ'ā ndúúcū ca'āī chi in'dúuví sá

(Mr. 2.1-12; Lc. 5.17-26)

1 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ sndáa yā na barco, ní cueⁿ'é yā táámá lado yeⁿ'ē nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ní cueⁿ'e yā ní ndaa yā yáāⁿ vaacú yā. 2 Tuu'mi ní ndaā nanááⁿ Jesús 'iiⁿ'yāⁿ ní ndɛɛ yā 'áámá saⁿ'ā ndúúcū ca'āī chi in'dúuví cuerpo yeⁿ'e sa. Candúu sa na 'áámá yiivɛ. Taachí Jesús miiⁿ tuumicadíínuuⁿ yā chi saⁿ'ā s'eeⁿ i'téénu sa yeⁿ'é yā, tuu'mi ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'a miiⁿ: Nduuví tiīnú di daiyá. 'Úú 'āā nadach'ɛɛcú nuuⁿndi yeⁿ'ē di.

3 Tuu'mi ní náⁿ'ā saⁿ'ā s'eeⁿ chi ngi'cueeⁿ ley chi snee sa miiⁿ tucá'a sa nadacadíínuuⁿ sa nguaaⁿ maāⁿ sa: Sáⁿ'a 'cūū ní ngaⁿ'a taaⁿ sa contra yeⁿ'e Ndyuūs. 4 Jesús miiⁿ tuumicádiinuuⁿ yā vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'ē sa ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ cuuvi chi nguɛ́ɛ́ n'daācā inadicádíínuuⁿ nī na staava yeⁿ'e nī? 5 ¿Chɛɛ cá chi nguɛ́ɛ́ ngíⁿ'īi chi caaⁿ'máⁿ cuuví sáⁿ'a 'cūū: Nuuⁿndi yeⁿ'ē di nch'ɛɛcū o chi caaⁿ'máⁿ: Ndúcuééⁿ dí ní caaca dí? 6 'Tíícā ngaⁿ'á chi ndís'tiī cadíínuuⁿ nī chi Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs ní vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'ē sa na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi nadach'ɛɛcú sa nuuⁿndi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ. Tuu'mi ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā ndúúcū ca'āī chi in'dúuví sá: Nducueeⁿ di ní nta'a di yiivɛ yeⁿ'e di ní cunaⁿ'ā di na vaacu di.

7 Tuu'mi ní saⁿ'ā miiⁿ ní nducuééⁿ sá ní cúnaⁿ'ā sa na vaacu sa. 8 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'diichí yā chuū cheⁿ'e yiinú yā ní caⁿ'a yā: Dɛ'ɛ chúúcā ch'ɛɛtɛ Dendyuūs chí ca'á yā poder 'cūū saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí cūū.

Jesús yaa'vi yā saⁿ'ā chi nguuvi Mateo

(Mr. 2.13-17; Lc. 5.27-32)

9 Jesús cho'ó yā miiⁿ, ní cachiicá yā ní n'diichí yā 'áámá saⁿ'ā chi nguuví sa Mateo. Mateo miiⁿ ní vɛɛ sa na cuarto naachi nadíí'vɛ̄ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yáⁿ'āa yeⁿ'e yā. Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: Díí, cuchíi di caⁿ'ā di nduucú. Ní Mateo miiⁿ nducueeⁿ sa ní cueⁿ'e sa ndúúcū Jesús.

10 Taachí Jesús vɛɛ yā na mesa ná va'āī yeⁿ'e Mateo miiⁿ, hora mííⁿ nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ publicanos chi cobradores chí inn'guɛɛ yā yeⁿ'e impuesto ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ nuūⁿndíī ní ndaa yā ní ch'ɛɛ̄tɛ́ yā na mesa ndúúcū Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā. 11 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ fariseos n'diichí yā chuū, caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e Jesús: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí nge'e maestro yeⁿ'e nī ndúúcū saⁿ'ā publicanos chi cobradores chí inn'guɛɛ yā yeⁿ'e impuesto ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ nuūⁿndíī?

12 Taachí Jesús ch'iindiveeⁿ yā chuū, caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngiitā nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā 'aama médico, dámaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí ngiītā. 13 Cueⁿ'e nī ní tuumicádiinuuⁿ nī dɛ'ɛ chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcū chí neⁿ'ē caaⁿ'maⁿ chi 'tíícā: 'Úú neⁿ'é chi 'iiⁿ'yāⁿ nduuvi ya'āī 'iinú yā ndúúcū vi'ī. 'Úú ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'é chi 'caaⁿ'nuⁿ yā 'iiti ní ca'á yā 'iiti tan'dúúcā ofrenda cucáávā 'úú. Ní 'úú ní nguɛ́ɛ́ cuchīi iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chí yaa'ví 'iiⁿ'yāⁿ chi nadacádíínuuⁿ yā chi n'dááca yā ti nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí yā, naati 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā ní 'íícú ndaacadaamí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yā.

'Iiⁿ'yāⁿ ntiinguuneeⁿ yā yeⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ ca'diiⁿnúⁿ yā ti caaⁿ'maⁿngua'a yā

(Mr. 2.18-22; Lc. 5.33-39)

14 Tuu'mi ní discípulos yeⁿ'e Juan chi chɛɛdínuūⁿniⁿ yā ndaá yā nanááⁿ Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā: N'diī Jesús, ¿dɛ'ɛ̄ cúúví chí nús'uu ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos nééné n'deee cuūví nguɛ́ɛ́ nga'diiⁿnúⁿ 'nū ní discípulos yeⁿ'e nī nga'dííⁿnúⁿ yā?

15 Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿'Áá cuuví 'cuɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū catecai 'cuáīⁿ tinaⁿ'ā taachí caⁿ'á yā naachi n'giindivaacu 'iiⁿ'yāⁿ neⁿ'e chí saⁿ'ā chi n'giīndīvaacu miiⁿ canéé sá? Naati ndaá nguuvi chí isaⁿ'ā yeⁿ'e yā ní cuavíi sa yeⁿ'é yā ti 'cuūvī sa; tuu'mi ní nguɛɛ ca'diiⁿnúⁿ yā.

16 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cúúví cuta'á yā 'áámá tiinūuⁿ ngai chi nguɛ́ɛ́ naaⁿnu yā chi n'dyaatá yā na catecai ndiicúū yeⁿ'e yā. Nduuti chi 'tíícā diíⁿ yā, caātā ndu'ū tiinūuⁿ ndiicúū. Ní cuuvi ch'ɛɛtɛ ca naachí ndíí nteeⁿ tiīnūuⁿ ndiicúū. 17 Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú caaⁿ'yúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ vino ngai chɛ́ɛ́tí bolsa yiiⁿmaⁿ ndiicúū tan'dúúcā chí diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ tiempo chi chó'ōo caati yiiⁿmaⁿ ndiicúū miiⁿ ní cúteeⁿ ní vino miiⁿ ní cungéē. Ní cuuvi ndáí yiiⁿmaⁿ. Caaⁿ'yúⁿ yā vino ngai chɛɛti bolsa yiiⁿmaⁿ ngai; ní cuaví'ī nduu 'uūví n'dáacā canéé yeⁿ'ē.

Jesús diíⁿ yā chí nanduūvā yeⁿ'e 'uūvī n'daataá

(Mr. 5.21-43; Lc. 8.40-56)

18 Taachí Jesús miiⁿ ngaⁿ'a yā ndúúdu 'cūū, 'áámá saⁿ'ā chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e yáacū sinagoga ndáa sa nanááⁿ Jesús, ní chiintii'ya sá ní chi'teenu sa. Ní caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ: N'diī Jesús, miniiⁿyuⁿ ch'iī daiyá; naati cuchií nī ní cun'duu nī ta'a nī vmnaaⁿ yeⁿ'ē tá ní nnduuchi tá.

19 Ní Jesús nducueeⁿ yā ní cueⁿ'e yā ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā ní ndáa yā ndúúcū saⁿ'ā miiⁿ na vaacu sá. 20 Tuu'mi ní 'áámá n'daataa chi canéé ndúúcū 'áámá ca'ai, chí ican'dáā yuuúⁿ yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'ē tá 'āā ndiichúúví nduūyū ndaa niiⁿnuⁿ tá cuaaⁿ dáámí Jesús. Tuū'vi tá naachí ndɛɛtúú yeⁿ'e catecai Jesús miiⁿ. 21 Ti taⁿ'ā miiⁿ maāⁿ tá nadicádiinuuⁿ tá 'tíícā: Ndúúti chi 'úú tuū'ví dámaaⁿ catecai yā, tuu'mi ní nduūvā yeⁿ'é. 22 Tuu'mi ní Jesús nguɛɛcúndii yā ní n'diichi yā táⁿ'ā, ní caⁿ'a yā chii yā táⁿ'ā: Cúúví dítiīnú di, díí daiyá; 'āā nanduuvā yeⁿ'ē di ti i'téénu di 'úú. Hora mííⁿ nūuⁿ táⁿ'ā miiⁿ nánduūvā yeⁿ'ē tá.

23 Taachí Jesús miiⁿ sndaa yā na va'ai yeⁿ'ē sáⁿ'ā chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā yeⁿ'e yáacū sinagoga tuu'mi ní n'diichí yā 'iiⁿ'yāⁿ chi i'tiiví yā flauta, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi n'gai yā, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngɛɛcú yā ní snéé yā naachi candíítí tináⁿ'ā. 24 Ní Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cuvíi nī; ti ta'díí miiⁿ nguɛ́ɛ́ n'dii tá, cyaadu tá. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ch'ííⁿnyuⁿneeⁿ yā Jesús miiⁿ. 25 Taachi tun'dáa yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chɛɛti va'āī, Jesús ndaa yā va'āī ní sta'á yā ta'ā n'daataa 'lííⁿ miiⁿ, ní n'daata 'lííⁿ miiⁿ ní nducueeⁿ tá. 26 Chuū chí diiⁿ Jesús ní ndōō fama miiⁿ nuuⁿmaⁿ ná yáāⁿ naachí chiī chuū.

Jesús diíⁿ yā chi nanduūvā 'uuvi 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ

27 Taachi Jesús cho'ó yā yeⁿ'ē miiⁿ, ní 'uuvī saⁿ'ā chi ngueenááⁿ can'dáa sa 'iiⁿ'yāⁿ. 'Cai yiicú sá ní caⁿ'a sa: N'dií Daiya David, cunéé ya'ai 'iinu nī nús'uu.

28 Taachi Jesús cueⁿ'é yā ndaa yā na va'ai tuu'mi ní ndaa ndúú 'uūvī saⁿ'ā ngueenááⁿ miiⁿ nanááⁿ Jesús. Jesús caⁿ'a yā chiī yā saⁿ'ā s'eeⁿ: ¿'Áá i'téénu nī chi 'úú cuuvi diíⁿ chi nanduūvā yeⁿ'é nī? Saⁿ'ā s'eeⁿ ní caⁿ'a sa: 'Tíícā Señor.

29 Tuu'mi ní Jesús tuū'ví yā nduutinááⁿ saⁿ'ā s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: 'Tíícā cuuví tan'dúúcā chi i'téénu nī yeⁿ'é.

30 Nduutinááⁿ saⁿ'ā s'eeⁿ ní n'guaaⁿ ní nduuvā yeⁿ'ē sa. Ní Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: Nguɛ́ɛ́ ca'a nī chi cadíínúuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e chuū.

31 Naati saⁿ'ā s'eeⁿ ní cueⁿ'e sa núúⁿmáⁿ ná yáⁿ'āa miiⁿ, ní caⁿ'a sa nducuéⁿ'ē chí Jesús miiⁿ diíⁿ yā.

Jesús diíⁿ yā chí nduūvā yeⁿ'ē 'áámá 'dií'mī

32 Taachi Jesús ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nan'daa yā na va'ai miiⁿ, ndaa saⁿ'ā s'eeⁿ nanááⁿ Jesús ní ndɛ́ɛ sa 'áámá 'díi'mī chi canee sa ndúúcū espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. 33 Ní taachi Jesús miiⁿ tun'dáa yā espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūūⁿ miiⁿ, tuu'mi ní 'díí'mi miiⁿ ní chíí caⁿ'a sa. 'Iiⁿ'yāⁿ ní cheⁿ'e yiinú yā ní caⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ in'diichí dendu'ū chi 'túúcā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel.

34 Naati 'iiⁿ'yāⁿ fariseos caⁿ'a yā: Saⁿ'ā miiⁿ ní tun'dáa sa espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ cáávā saⁿ'ā chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'e espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ.

Jesús ya'ai 'iinú yā 'iiⁿ'yāⁿ

35 Jesús cachiica yā nuuⁿmáⁿ na yáāⁿ n'gɛɛtɛ ndúúcū yaāⁿ n'gaiyáā, ní ngi'cueeⁿ yā na yáacū sinagogas yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel. Ní ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'ē naachí Ndyuūs ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi. Ní diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'ē nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē naaⁿ ca'ai yeⁿ'e yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ya'ai yeⁿ'é yā. 36 Ní taachi Jesús n'diichi yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, tuu'mi ní yá'ai 'iinú yā caava 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, ti iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndicúúnu yā ni snée yā tan'duucā 'iiti cuūchī chi nguɛ́ɛ́ du'ū chi idiiⁿ cuidado 'iiti. 'Tiicá yā. 37 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ chí ngíí yeⁿ'ē nééné n'deēe chi diiⁿ yú cosechar naati 'iiⁿ'yāⁿ chí idiiⁿ ntiiⁿnyuⁿ nguɛ́ɛ́ 'yaaⁿ yā. 38 Cáávā chuū cáácá nī Ndyuūs chí vɛ́ɛ́ cosecha yeⁿ'e yā chí dicho'ó yā mozos ní nadidáámá yā cosecha yeⁿ'é yā.

10

Jesús yaa'vi yā ndu'u ndiichúúví discípulos

(Mr. 3.13-19; Lc. 6.12-16)

1 Tuu'mi ní Jesús yaa'ví yā ndu'ū ndiichúúví discípulos yeⁿ'e yā chi ndaa yā nanáaⁿ yā. Ní Jesús miiⁿ ca'a yā poder discípulos chí tun'daá yā espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ, ní diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiitā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē naaⁿ ca'ai yeⁿ'e yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ya'ai yeⁿ'é yā.

2 'Túúcā duūchi ndu'u ndiichúúví apóstoles; Simón chi nguuvi Pedro ndúúcū Andrés 'díinu sa, Jacobo ndúúcū Juan 'diinū sa chi daiya Zebedeo; 3 ndúúcū Felipe, ndúúcū Bartolomé, ndúúcū Tomás, ndúúcū Mateo chi sáⁿ'a publicano chi cobrador; ndúúcū Jacobo saⁿ'ā daiya Alfeo; ndúúcū Lebeo chi nguuvi Tadeo; 4 ndúúcū Simón yeⁿ'e yáⁿ'āa Caná; ndúúcū Judas Iscariote saⁿ'a miiⁿ chi cuayiivi ch'iⁿ'i sá du'u chí Jesús miiⁿ chi cuuvi 'caaⁿ'núⁿ ya 'yā.

Ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē ndiichúúví apóstoles

(Mr. 6.7-13; Lc. 9. 1-6)

5 Jesús dicho'ó yā ndu'ū ndiichúúví apóstoles ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ taacā chi canee chi diíⁿ yā. Ní Jesús caⁿ'a yā: Nguɛɛ caⁿ'á nī cuaaⁿ yúúní yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ndaata yeⁿ'ē Israel chi judíos. Nguɛ́ɛ́ cundaa nī yáāⁿ vaacú 'iiⁿ'yāⁿ Samaritanos. 6 Naati ndís'tiī ní caⁿ'a nī nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ tí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā 'íítí cuuchi chi níndái tī na icyáⁿ'ā, 'tííca yā. 7 Ní taachi caⁿ'á nī 'túúcā caaⁿ'maⁿ nī nduudu cuaacu ní caaⁿ'maⁿ nī yeⁿ'ē naachí Dendyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi chí 'āā ndaa niiⁿnuúⁿ. 8 Diíⁿ nī chi nduūvā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi ngíita. Diíⁿ nī chí nduuchi 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí chi tináⁿ'ā. Diíⁿ nī chi nduūvā ní nduuví dɛɛvɛ cuerpo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ vaadī ya'ai chi nguuvi lepra chi in'duuti yuūtɛ̄ yeⁿ'e yā. Ní diíⁿ nī chí divíi nī espíritus yeⁿ'ē yááⁿn'guiinūuⁿ chi snéé ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ. Ndís'tiī ndaacá nī poder 'cūū yeⁿ'é Dendyuūs, ní nguɛ́ɛ́ cuta'a nī tuumī cáávā chuū. Chuū chi diíⁿ nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi cún'di'i yeⁿ'é yā.

9 Nguɛ́ɛ́ candɛ́ɛ nī 'dííⁿnguaaⁿ, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'dííⁿnguɛɛ, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú tuūmī cheēyé ra. 10 Nguɛ́ɛ́ candɛ́ɛ nī morral yeⁿ'e nī cuaaⁿ cyúúní chi cáⁿ'a nī. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'uūvī ra catecai nī candɛ́ɛ nī. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú canduu ndaācuú yeⁿ'é nī, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú in'daacuú rá yeⁿ'e nī, ti 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ, na ntiiⁿnyúⁿ chi diíⁿ yā ní ndaācā chi ché'e yā ndúúcū necesidades chí neⁿ'e yā.

11 'Āā tií nūuⁿ yáāⁿ n'gɛɛtɛ ndúúcu yáāⁿ n'gaiyaá naachí cundáa nī tíínguuneeⁿ nī du'ú 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ miiⁿ chí n'dai yā ní cunée nī na vaacú yā ndii n'dáá cá nī. 12 Taachí ndaá nī na vaacu 'iiⁿ'yāⁿ: Ndaí ndís'tiī, caaⁿ'máⁿ nī, tan'dúúcā costumbre yeⁿ'e nī. 13 Ndúúti chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é va'āī miiⁿ n'dai yā tuu'mi ní vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'e nī cunéé ndúúcu yā. Nduuti chi nguɛ́ɛ́ n'dai yā o nguɛ́ɛ́ vaadī 'diiíⁿ ndúúcu yā, nacan'dáa nī va'āī miiⁿ ndúúcū 'áámá nduudu n'dai. 14 Nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ 'cuaaⁿ yā ndís'tiī ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'caandiveeⁿ ra yā nduudu yeⁿ'e nī nan'dáa nī va'ai miiⁿ o yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní n'dáádi nī iyaācáa yeⁿ'e ca'á nī ti nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'é nī. 15 Cuaacu nííⁿnyúⁿ cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī chi taachi ndaá nguuvi chi Ndyuūs n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e yáāⁿ, castigo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáaⁿ 'cūū cunncáā ca chí cuuví castigo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Sodoma ndúúcū yáāⁿ Gomorra chi yáāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā chi n'dai ndíí nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel yā.

Ndáá nguuvi chi 'iiⁿ'yāⁿ din'gíínu yā nduucú nī

16 Cun'diichí nī. 'Úú ní dicho'ó ndís'tiī tan'dúúcā chi ndís'tiī ní 'iiti cuūchī náávtaⁿ'ā yeⁿ'ē 'yáaⁿyāaⁿ n'gaātáā, 'tiicá nī. Canéé chí diíⁿ nī chi listo nī tan'dúúcā 'aama cúú. Ní canéé chí din'daacá nī ní canéé manso nī tan'dúúcā 'áámá paloma. 'Tíícā diíⁿ nī. 17 Candɛ́ɛ nī cuidado caati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nca'á yā ndís'tiī nanááⁿ 'iiⁿntyeⁿ'ē yeⁿ'e yaacū sinagoga. Ní cúúví 'cueⁿ'é yā ndís'tiī na yaacū sinagoga miiⁿ. 18 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ candɛ́ɛ yā ndís'tiī nanááⁿ gobernadores ndúúcū nanááⁿ reyes cucáávā 'úú. Ní 'íícú ndís'tiī cuuví caaⁿ'máⁿ nī nduudu cuaacu yeⁿ'ē 'úú nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel. 19 Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ nca'a yā ndís'tiī nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, nguɛ́ɛ́ nadicádíínuuⁿ nī yeⁿ'e chi caaⁿ'máⁿ nī ti hora mííⁿ nūuⁿ ní Ndyuūs tée yā nduudu chí caaⁿ'máⁿ nī. 20 Ti nguɛ́ɛ́ ndís'tiī chí caaⁿ'máⁿ nī naati Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs Chiida yú. Espíritu miiⁿ caaⁿ'máⁿ yā cáávā ndís'tiī ti canée yā nduucú nī.

21 Nguaaⁿ 'díínū sa caⁿ'a sa caaⁿ'maⁿ sa contra yeⁿ'ē ví'ī chi canéé chí 'cuūvī sa. 'Tiicá ntúūⁿ chiidá yā caⁿ'a yā caaⁿ'maⁿ yā contra yeⁿ'ē daiya yā chi canéé chí 'cuūvi yā. 'Tiicá ntúūⁿ daiyá yā ní caⁿ'á yā diiⁿ yā ndúúcū chiidá yā ti ndís'tiī candɛ́ɛ nī nduudu yeⁿ'é. 22 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichí yā ndís'tiī cucáávā 'úú ti cueⁿ'é nī nduucú. 'Iiⁿ'yāⁿ chi cuchɛ́ɛ yā tanducuéⁿ'ē chuū nducuéⁿ'ē nguuvi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chí nanguaⁿ'ai yā. 23 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ can'daá yā ndís'tiī chí neⁿ'e yā chi ndís'tiī 'cueenú nī cuuvi, na 'áámá yáāⁿ, tuu'mi ní caⁿ'ā nī cáánu nī ná taama yáāⁿ ti cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi Saⁿ'ā chí Daiya Ndyuūs miiⁿ nndaa sá taama vmnéⁿ'ēe vmnaaⁿ chí ndís'tiī cuuvi caaⁿ'maⁿ nī nduudu cuaacu yeⁿ'é nuuⁿmaⁿ na yáⁿ'āa Israel.

24 Mar 'áámá discípulo ní nguɛ́ɛ́ n'gɛɛtɛ ca ntiiⁿnyuⁿ sá chi cuuvi maestro yeⁿ'ē sa, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú mar 'áámá mozo ní ng'ɛɛtɛ ca sa chí cuuvi 'iivi sa. 25 N'dáacā chí discípulo miiⁿ diiⁿ sa tan'dúúcā chi īdiiⁿ maestro yeⁿ'e sa ní mozo miiⁿ diiⁿ sa tan'dúúcā chi diiⁿ 'iivi sa. Ndúúti chi 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e va'ai chi nguuví Beelzebú chi yááⁿn'guiinūuⁿ, tuu'mi ní tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e familia yeⁿ'e Beelzebú miiⁿ cunncáā caⁿ'a yā caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Beelzebú.

Du'ū chí cuuvi 'va'ā yú

(Lc. 12.2-9)

26 Tuu'mi ní ndís'tiī nguɛ́ɛ́ 'va'á nī 'iiⁿ'yāⁿ ti nguɛ́ɛ́ 'áámá chí canúúⁿ n'de'ei chi nguɛ́ɛ́ cuuví snaaⁿ yú, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú canee 'áámá secreto chi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi cadíínuuⁿ yā. 27 'Iicu chiiⁿ chi 'úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī yeⁿ'e nduūdū n'de'ei chi nguɛ́ɛ́ ituumicádíínuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, ndís'tiī caaⁿ'maⁿ nī nduudu chi túúmícádiinuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. Níícú dɛ'ɛ chí ngaⁿ'á ngií ndís'tiī ní 'cuai nī ndii na yaacū yeⁿ'ē tiiⁿ va'āī ní túúmícádiinuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nduudú 'cūū. 28 Nguɛ́ɛ́ 'va'á ni 'iiⁿ'yāⁿ chí 'caāⁿ'nūⁿ cuerpo yeⁿ'e nī ní nguɛ́ɛ́ cuuvi 'caaⁿ'núⁿ yā alma yeⁿ'e nī. Di'va'á ca nī Dendyuūs chí cuuvi 'caaⁿ'núⁿ yā alma yeⁿ'e nī ndúúcū cuerpo yeⁿ'e nī chí caⁿ'á nī na infierno.

29 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ in'díícui yā na 'uūvī 'yaada cáávā 'aama tuūmī? Mar 'áámá 'yáádá s'ééⁿ nguɛ́ɛ́ 'cuuvá tī na yáⁿ'āa 'cūū núúⁿmáⁿ neⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ déenu Ndyuūs Chiida yú. 30 Níícú nducyaaca yuudu tiíⁿ nī ní ndii dúúchɛ́ ndúúcū Ndyuūs. 31 Nguɛ́ɛ́ di'vá'a ndís'tiī caati ch'ɛɛtɛ cá nī chi cuuvi 'yaaⁿ n'dáí 'yaada.

'Iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā iintiiⁿnaáⁿ yā Cristo nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ

(Lc. 12.8-9)

32 'Āā du'ú nūuⁿ chí ngaⁿ'a chi iintiiⁿnaaⁿ 'úú nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, 'úú ntúūⁿ ní caāⁿ'máⁿ chi iintiiⁿnaáⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nanááⁿ Chiidá chi canée yā na va'ai chɛɛti nguuvi. 33 'Āā du'ú nūuⁿ chí caāⁿ'máⁿ chi nguɛ́ɛ́ in'diichi 'úú nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, 'úú ntúūⁿ ní caāⁿ'máⁿ chi nguɛ́ɛ́ in'diichí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nanááⁿ chiidá chi canée yā na va'āī chɛɛti nguuví.

Cáávā Jesús miiⁿ vɛ́ɛ́ divisiones nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ

(Lc. 12.51-53; 14.26-27)

34 Nguɛ́ɛ́ nadicádíínuuⁿ nī chi 'úú, Jesús, ndaá chi ndɛɛ́ vaadī 'diīiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Nguɛ́ɛ́ ndaá chi ndɛɛ́ vaadī 'diīíⁿ caati ndɛɛ́ vaadī 'caa'va ní tan'dúúcā chi candɛɛ́ 'áámá machete chi 'caāiⁿ nduu 'uuvī lados. 35 Tí ndaá chí 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichí yā chiidá yā, ní n'daataá nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichi tá chɛɛcu tá, n'daataá nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichi ntúūⁿ tá indáⁿ'a tá. 36 Caati 'áámá 'áámá yā ní enemigos yā yeⁿ'e yā ví'i na vaacu yā.

37 'Iiⁿ'yāⁿ chí neⁿ'e cá yā chiidá yā o chɛɛcu yā nguɛ́ɛ́ ti 'úú, nguɛ́ɛ́ neene n'dai yā chi cuuvi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ chí neⁿ'e cá yā daiyá yā saⁿ'ā o daiyá yā n'daataá nguɛ́ɛ́ ti 'úú, nguɛ́ɛ́ neene n'dai yā chi cuuvi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ. 38 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chí nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā 'cueenú yā cuuvi cucáávā 'úú chi tan'dúúcā chi cuta'á yā cruz yeⁿ'e yā ní caⁿ'a yā nduucú, nguɛ́ɛ́ neené n'dai yā chi cuuvi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ. 39 'Iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'e cá yā vida yeⁿ'e yā cáávā cosas chi vɛ́ɛ́ ná iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ ti 'úú, tuu'mi ní táámá vida ní dindaí yā. 'Iicú 'iiⁿ'yāⁿ chí dindaí yā vida yeⁿ'e yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū cucáávā 'úú, ti diíⁿ yā chi 'úú neⁿ'é ní ndaacá yā táámá vida yeⁿ'é yā.

Yeⁿ'e chi ndaācā yeⁿ'ē yú

(Mr. 9.41)

40 'Iiⁿ'yāⁿ chi 'cuaaⁿ yā ndís'tiī, 'cuaaⁿ yā 'úú. 'Iiⁿ'yāⁿ chi n'gúuⁿ yā 'úú, n'gúuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā 'úú. 41 'Iiⁿ'yāⁿ chi n'gúuⁿ yā 'áámá saⁿ'a profeta caati profeta miiⁿ chií yā lado yeⁿ'e Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ ní cuta'á yā premio chí ndaacā yeⁿ'ē chi tunééⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi profeta. 'Iiⁿ'yāⁿ chí n'gúuⁿ yā 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chí n'dai caati 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ni n'dai yā, 'iiⁿ'yāⁿ ní cuta'á yā premio chí tunééⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi n'dai. 42 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ca'a 'áámá vaso nuūⁿnīⁿ 'iichɛ 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ caati i'téénu yā 'úú, cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ premio yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi cuuvi ndaāca yā yeⁿ'e yā.

11

Juan chí chɛɛ̄dínuūⁿnīⁿ sa dichó'o sa 'iiⁿ'yāⁿ nanááⁿ Jesús

(Lc. 7.18-35)

1 Taachí Jesús ch'íínú chii yā ndu'u ndiichúúví discípulos yeⁿ'e yā táácā chí canéé chi diíⁿ yā tuu'mi ní Jesús chiicá yā yáāⁿ miiⁿ ní cueⁿ'é yā na tanáⁿ'ā yáāⁿ s'eeⁿ chí ca'cueeⁿ yā ní caaⁿ'maⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs.

2 Juan chí chɛɛdínuūⁿnīⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ canúúⁿ sá vácūū. Ní taachí ch'iindiveeⁿ sá taacā idiiⁿ Jesús miiⁿ, tuu'mi ní dichó'o sa ná 'uuvi discípulos yeⁿ'e sa nanááⁿ Jesús.

3 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndáa yā ní ntiinguuneeⁿ yā Jesús miiⁿ: ¿'Áá n'diī chi Cristo chi canee chí ndaa o cunee ngíínú 'nū taama yā?

4 Jesús miiⁿ nán'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: Ndís'tiī cúnaⁿ'a nī ní cuuvi nī Juan miiⁿ yeⁿ'é dendu'ū chí inaaⁿ nī ndúúcū chí n'giindiveeⁿ nī. 5 'Iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ ní inaaⁿ yā, 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngii ngiicá ní ngiicá yā, 'iiⁿ'yāⁿ chí ndíí ca'ai lepra chí in'duuti yuūtɛ̄ yeⁿ'e yā ní nduuva dɛɛvɛ yeⁿ'é yā, 'iiⁿ'yāⁿ chi chɛɛtúū ní n'giindiveéⁿ yā, 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí ní nnduuchí yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā, níícú 'iiⁿ'yāⁿ chi ndaachíī snee yā ch'iindiveéⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs chi nadanguáⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ ti 'iiⁿ'yāⁿ candɛɛ yā nduudu cuaacu miiⁿ nanáaⁿ yā. 6 Dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ cunncáā ch'ɛɛnú yā 'úú ndúúcū nduudu yeⁿ'é.

7 Taachi cuinaⁿ'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, Jesús tucá'a yā caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Juan chí chɛɛdínuūⁿnīⁿ miiⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ cheⁿ'e ndís'tiī n'diichi nī na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ? ¿'Áá 'áámá ndúú chí n'giīdī 'yúúné? 8 O ¿dɛ'ɛ̄ tuu'mi cheⁿ'e nī n'diichí nī? ¿'Áá 'áámá saⁿ'ā chi cánuuⁿ sa catecáí n'dai sa? Cuin'diichí nī. 'Iiⁿ'yāⁿ chi snúuⁿ yā catecai n'dai yā snee yā ná va'ai yeⁿ'ē rey. 9 Tuu'mi ní ¿dɛ́'ɛ̄ cheⁿ'é nī n'diichi nī? ¿'Áá 'aama profeta chi ngaⁿ'a nduudu cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs? 'Tíícā nduudu cuaacu. Ní 'úú ní ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī 'tíícā. Cheⁿ'é nī n'diichi nī 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chí ch'ɛɛtɛ ca yā chí cuuvi profeta. 10 Chuū cánéé nguūⁿ yeⁿ'e Juan miiⁿ náⁿ libro yeⁿ'é Ndyuūs ndii cuááⁿ vmnaaⁿ:

Cuin'diichí nī. 'Úú ní dicho'ó 'áámá saⁿ'ā chí caaⁿ'maⁿ sa nduudu cuaacu yeⁿ'é nanáaⁿ di. Saⁿ'ā miiⁿ ní nuūⁿ'nūⁿ cuaacú sa yúúní cáávā di.

11 Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Nguááⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindiyáaⁿ yā yeⁿ'ē n'daataá nguɛ́ɛ́ taama yā chi ch'ɛɛtɛ ca yā ti Juan miiⁿ chí chɛɛdínuūⁿnīⁿ sa. Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi ndiicuúⁿ ca yā naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā ní ch'ɛɛtɛ ca yā nguɛ́ɛ́ ti Juan miiⁿ.

12 Caati ndíí tiempo chi ch'iindiyaāⁿ Juan chi chɛɛdínuūⁿnīⁿ sa ndíí maaⁿ yeⁿ'e naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs ní n'geenu cá yā ngii. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguⁿ'u yā contra yeⁿ'e Ndyuūs neⁿ'e yā caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. 13 Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ profetas ndúúcū ley yeⁿ'e Moisés ngaⁿ'ā nduudu cuaacu yeⁿ'é naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā ndíí tiempo chi ndaā Juan miiⁿ ná iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 14 Ndúúti chi ndís'tiī neⁿ'e nī 'caandiveeⁿ nī nduudu yeⁿ'e profetas ndúúcū nduudu yeⁿ'e ley miiⁿ, tuu'mi ní cadíínuuⁿ nī chi Juan miiⁿ ní saⁿ'ā chí profeta Elías dinguuⁿ yā chi canéé chí ndaa sa. 15 Ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ veéⁿ nī 'caandiveeⁿ nī yeⁿ'é.

16 ¿Dɛ'ɛ́ tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū maaⁿ? 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā saⁿ'ā n'gaiyáā chí n'gɛɛ̄tɛɛ nii'vɛ̄ɛ̄ ní duūchi sa ní n'gai sa compañeros yeⁿ'e sa. 17 Ní ngaⁿ'a sa: 'Tiiví 'nū flauta cáávā baile naati nguɛ́ɛ́ inde'éí nī. Ní chiita 'nū canción chi ndaachií tan'dúúcā canciones cáávā tináⁿ'ā naati nguɛ́ɛ́ chɛɛ̄cu nī. 18 Juan chi chɛɛdínuūⁿnīⁿ sa ndaā sa. Nguɛ́ɛ́ che'e sa pan, nguɛ́ɛ́ chi'i sa vino ní ndís'tiī ngaⁿ'á nī chí saⁿ'ā miiⁿ ní canee sa ndúúcū espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. 19 'Úú ní ndaá, 'úú chí Saⁿ'ā chi Daiyá Ndyuūs 'úú. Ní nge'é ní ngi'í. Tuu'mi ní ndís'tiī ngaⁿ'a nī yeⁿ'é: Cuin'dííchí nī. 'Áámá saⁿ'ā chí n'deēe n'dáí nge'e sa ní ngi'i taavi sá vino. Ní ngaⁿ'á nī chi 'úú ní saⁿ'ā chi n'dai ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ publicanos chi cobradores chí inn'guɛɛ yā yeⁿ'e yáⁿ'āa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi dinuuⁿndi yā. Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ deenu yā chí vaadī deenu miiⁿ ní yeⁿ'é Ndyuūs. Ní 'iiⁿ'yāⁿ ch'iⁿ'í yā vaadī deenu miiⁿ cáávā dendu'ū chi n'daācā chi diíⁿ yā ti yeⁿ'é Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ.

Dɛ'ɛ chúúcā ya'āī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ naachi nguɛ́ɛ́ indaacadaamí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā

(Lc. 10.13-15)

20 Jesús tucá'a yā diíⁿ yā regañar 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ na yáāⁿ s'eeⁿ naachi diiⁿ yā nééné n'deēe vaadī n'giinu ti 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ 'āā cuɛ́ɛ́ ndaacadaamí yā yeⁿ'ē núúⁿndí yeⁿ'e yā. Ní ngaⁿ'a yā 'tíícā: 21 Dɛ'ɛ̄ chúúcā ya'āī yeⁿ'é ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Corazín. Dɛ'ɛ̄ chúúcā ya'āī yeⁿ'ē ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Betsaida ti ndúúti chi chiī vaadī n'giinu na yáāⁿ Tiro ndúúcū yáāⁿ Sidón tan'dúúcā chí chiī nguaaⁿ ndís'tiī, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa s'eeⁿ 'āā 'naaⁿ tiempo ndaacadaamí yā yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Ní ch'iⁿ'í yā 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā costumbre yeⁿ'é yā chi neené ya'ai yā. Ní ch'ɛɛtinúuⁿ yā catecaí yā yeⁿ'e chi díínūuⁿ ní ch'ɛɛtɛ́ yā nguaaⁿ yaiyáā. 22 'Úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī ti nguuvi chí Ndyuūs caaⁿ'máⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ ya'āī ca 'cueenú yā cuuvi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yáⁿ'āa Tiro ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Sidón nguɛ́ɛ́ ti ndís'tiī. 23 Ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Capernaum, ¿'áá cuuvi caⁿ'á nī na va'ai chɛɛti nguuvi? Nguɛ́ɛ́ cuuvi. Caⁿ'á nī infierno ti nguɛ́ɛ́ i'téénu nī nduudu cuaacu yeⁿ'é ndúúcū vaadī n'giinu chi diiⁿ Ndyuūs. Ndúúti chi chiī vaadī n'giinu na yáāⁿ Sodoma tan'dúúcā chí chiī nguaaⁿ ndís'tiī tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáaⁿ 'cūū 'āā i'téénu yā. Ní yáaⁿ 'cūū 'āā canéé ndíí maaⁿ. 24 'Úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī ti nguuvi chi Ndyuūs caaⁿ'máⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ ya'āī ca 'cueenú yā cuuvi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Sodoma nguɛ́ɛ́ ti ndís'tiī.

Cuchií nī nanaaⁿ 'úú ní ntaavi'tuunúúⁿ nī

(Lc. 10.21-22)

25 Ní tiempo miiⁿ ní Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'e yā ní caⁿ'a yā: N'diī Chiidá chi 'iiví nī yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi ndúúcū yáⁿ'āa 'cúū, 'úú ca'á gracias n'diī caati snuuⁿ n'dé'ei nī nduudu 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi déénu ca yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi n'deee n'dáí tuumicádíínuuⁿ yā, ní ca'a nī chí cadíínuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ndiicúuⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'deee cá déénu yā. 26 'Tíícā diíⁿ nī Chiidá ti 'tíícā neⁿ'e nī chi n'daācā diiⁿ nī ti n'daācā.

27 Ní Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: Chiidá ní teé yā 'úú tanducuéⁿ'ē dendu'ū. Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ deenu yā táácā 'áámá n'dyáⁿ'ā Daiya Dendyuūs, dámaāⁿ Chiidá yā. Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ deenu yā táácā Dendyuūs Chiida yú, dámaāⁿ 'áámá n'dyáⁿ'ā Daiyá yā ndúúcū 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi Daiyá Ndyuūs neⁿ'é yā 'cuuⁿ'miⁿ yā Chiida yā. 28 Cuchíi nī nanáaⁿ 'úú, ndís'tiī, chi vɛ́ɛ́ n'deēe n'dáí cuidado yēⁿ'e nī chi tan'dúúcā 'áámá carga yeⁿ'é nī ní 'úú ní diíⁿ chí ntaavi'tuunúúⁿ nī. 29 Ní diíⁿ nī tan'dúúcā chi can'dɛ́ɛ nī yugo yeⁿ'é chi 'tííca. 'Cueeⁿ nī yeⁿ'ē 'úú caati 'úú ní ndiicúūⁿ 'úú ní nééné n'dai staava yeⁿ'é, tuu'mi ní ndaācá nī vaadī ntaavi'tuunúuⁿ yeⁿ'e alma yeⁿ'e nī. 30 Caati yugo yeⁿ'é chí teé ndís'tiī nguɛ́ɛ́ ngiⁿ'īi. Candɛ́ɛ nī chɛɛdí yeⁿ'é ní nguɛ́ɛ́ cuuví n'gii yeⁿ'e nī.

12

Discípulos yeⁿ'e Jesús sta'á yā trigo nguuvi chí ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel

(Mr. 2.23-28; Lc. 6.1-5)

1 'Áámá nguuvi sábado chi ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel, Jesús cueⁿ'e yā ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā cuaaⁿ naachí 'iiⁿ'yāⁿ 'āā n̄dííⁿ ntiiⁿnyúⁿ yā ní mííⁿ ní vɛ́ɛ́ trigo. Discípulos yeⁿ'e Jesús miiⁿ chii cuiicú yā ní sta'á yā trigo ní che'e yā. 2 'Iiⁿ'yāⁿ fariseos n'diichí yā chuū, ní caⁿ'a yā chii yā Jesús miiⁿ: Cuin'diichí nī, discípulos yeⁿ'e nī ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā tan'dúúcā chí ngaⁿ'a ley yeⁿ'e nguuvi chi ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.

3 Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ n'geeⁿ nī táácā diīiⁿ David miiⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi cueⁿ'e ndúúcu sa taachi chii cuiicú yā? 4 David miiⁿ sndáa yā ná yáacū yeⁿ'e Ndyuūs ní sta'á yā pan chi canéé na mesa yeⁿ'ē nátai. Ní che'é yā ní ca'a yā chi che'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nduucú yā. Pan miiⁿ dámaāⁿ chiiduú s'eeⁿ cuuvi che'é yā. Ní tan'dúúcā chí ngaⁿ'a na ley miiⁿ nguɛ́ɛ́ canéé chí che'e rey David ní nguɛ́ɛ́ cánéé chí che'é 'iiⁿ'yāⁿ chi ndúúcu yā. 5 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ n'geeⁿ ndís'tiī na ley yeⁿ'e Moisés chi diīiⁿ chííduú s'eeⁿ? Nguɛ́ɛ́ ntaavi'tuunúúⁿ yā yeⁿ'e ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū tíínūuⁿ nguuvi chi ntaavi'tuunúuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. Chiidu s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā tan'dúúcā chí ngaⁿ'a ley yeⁿ'e Moisés ní nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 6 'Úú ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'ɛɛtɛ ca yā chi yaācū templo ní canee yā ndúúcū ndís'tiī. 7 Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ déénu nī dɛ'ɛ chi neⁿ'e caaⁿ'maⁿ chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'e chuū: Neⁿ'é chi 'iiⁿ'yāⁿ ya'āī 'iinú yā 'iiⁿ'yāⁿ caavā 'úú. Nguɛ́ɛ́ neⁿ'é chi 'caaⁿ'nuⁿ yā 'iiti ní tée yā 'iiti caavā ofrenda yeⁿ'ē 'úú. Nduuti chí cadíínuuⁿ nī tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī condenar 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā. 8 'Tíícā Saⁿ'ā chi Daīyá Dendyuūs miiⁿ vɛ́ɛ́ ntúūⁿ poder yeⁿ'e sa yeⁿ'e nguuvi chí ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.

Saⁿ'ā chi ntí'i ta'ā sa

(Mr. 3.1-6; Lc. 6.6-11)

9 Cuayiivi ní Jesús cheⁿ'e yā na yáacū sinagoga yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaāⁿ miiⁿ. 10 Cuin'diichí nī. Miiⁿ ní canéé 'áámá saⁿ'ā chi ntí'i ta'ā sa. Snéé 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi tiinguunéeⁿ yā Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā: ¿'Áá canéé na ley yeⁿ'e yú chí nduuvā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ nguuvi chi ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ? Chuū ní caⁿ'a yā ti neⁿ'é yā cuuvi caaⁿ'maⁿ yā núúⁿndí yeⁿ'e Jesús miiⁿ.

11 Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dú'u 'aama saⁿ'ā nguaaⁿ ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ 'áámá 'iiti cuūchī yeⁿ'ē sa? Ní ndúúti chi cun'daa nuúⁿ tī na 'áámá yiivi yáⁿ'āa nguuvi chi ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, ¿'áá nguɛ́ɛ́ ntuun'dáa sa 'iiti nguuvi miiⁿ? 12 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ yaⁿ'ai ca chiī'vɛ̄ 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ ti 'áámá 'iiti cuūchī? 'Tíícā diiⁿ yú chí n'daācā nguuvi chí ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.

13 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā chí ya'āī yeⁿ'ē sa: N'doo dí ta'a di. Saⁿ'ā miiⁿ ní n'doō sá ta'ā sa ní ta'ā sa nduūvī n'dáácā tan'dúúcā taama. 14 'Iiⁿ'yāⁿ fariseos nan'dáa yā chɛɛti yaācū ní nduuvidaamá yā chí caⁿ'a yā contra yeⁿ'e Jesús miiⁿ ti neⁿ'é yā 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ.

'Áámá nduudu chí caaⁿ'maⁿ yeⁿ'e Jesús

15 Taachí Jesús chicadíínuuⁿ yā chuū nan'daa yā miiⁿ. Neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ cueⁿ'e yā ndúúcū Jesús miiⁿ ní Jesús miiⁿ idiíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. 16 Ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ yā cuuví yā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ du'u yā. 17 Ní 'iicu cuaacu chí profeta Isaías miiⁿ caⁿ'a yā ndii cuááⁿ vmnaaⁿ taachí dinguuⁿ yā 'tíícā. Ndyuūs ngaⁿ'a yā:

18 Sáⁿ'a 'cūū ni idichíí'vɛ̄ 'úú. 'Úú chínndɛɛ̄vɛ́ saⁿ'á 'cūū chi neⁿ'é ní neene yeenú ndúúcu sa. 'Úú ní cu'neéⁿ Espíritu N'dai yeⁿ'é vmnááⁿ yeⁿ'e sa. Saⁿ'á 'cūū caaⁿ'maⁿ sa yeⁿ'e ley yeⁿ'é nanááⁿ nducyáácá naciónes na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

19 Nguɛ́ɛ́ 'cuuⁿ'maⁿ sa ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'cuāi ra sa. Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ na yúúní nguɛ́ɛ́ 'caandiveéⁿ yā nduudú yeⁿ'e sa ti nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ yúúdu sa cuaaⁿ na yúúní.

20 Saⁿ'á 'cūū nginnee sa 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ ca cuidados yeⁿ'e yā, 'iiⁿ'yāⁿ chi tan'dúúcā 'áámá taaⁿ ndúú chí 'aa ndɛɛ̄tuú 'tɛɛ 'tɛ́ɛ́, 'tiicá yā. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú chí ntuūvi sa 'aama mecha yeⁿ'e quinque chí ican'dáā ca 'yaāⁿ'míⁿ yeⁿ'e. Ndíí nguɛ́ɛ́ candɛ́ɛ sa nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ndii taachi a fuerza 'āā cuɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi cuchɛɛ sa ndúúcū vaadī cuaacu miiⁿ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē.

21 Ní 'íícú nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e naciones yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū cūnee ngíínú yā yeⁿ'e saⁿ'á 'cūū chi cu'téénu yā yeⁿ'e sa.

'Iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā chi Jesús vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ndúúcu yā

(Mr. 3.19-30; Lc. 11.14-23; 12.10)

22 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ ndaa yā nanááⁿ Jesús ní ndɛ́ɛ yā 'áámá saⁿ'ā chi canee sa ndúúcū espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'ē chi ngueenáaⁿ sa ndúúcū chi nguɛ́ɛ́ ngii ngaⁿ'a sa. Jesús miiⁿ diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'ē sa. Ní saⁿ'ā chi ngueenáaⁿ miiⁿ ní inaaⁿ sa ní ngíí ngaⁿ'ā sa. 23 Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ngeⁿ'e yiinú yā ní ngaⁿ'a yā: ¿'Áá sáⁿ'a 'cūū Daiya 'iiⁿ'yāⁿ chí ndaataá yeⁿ'ē David?

24 Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ch'iindiveéⁿ yā chuū ní caⁿ'a yā: Sáⁿ'a 'cūū nitun'dáa sa espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ cáávā Beelzebú, chí Satanás chí ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'e espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ.

25 Jesús miiⁿ déénu yā chi nadacadíínūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Áámá gobierno chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e yáⁿ'āa chi vɛ́ɛ́ 'uūvī partido yā chí nguⁿ'u yā 'áámá yā ndúúcū taama yā, tuu'mi ní nguɛɛ cuuvi 'naaⁿ chi 'iiⁿntyéⁿ'e yā. Ní nducuéⁿ'ē yáⁿ'āa o va'ai naachi 'iiⁿ'yāⁿ vɛ́ɛ́ 'uūvī vaanīcadíínūuⁿ yeⁿ'e yā nguɛ́ɛ́ cuuvi nduuvidaamá yā. 26 'Tiicá ntúūⁿ nduuti chi yááⁿn'guiinūuⁿ tun'dáa sa espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ vɛ́ɛ́ 'uūvī vaanicádiinūuⁿ yeⁿ'ē sa ní cuáácú chi nguⁿ'u sa yeⁿ'ē maaⁿ sa ní vɛ́ɛ́ 'uūvī partido yeⁿ'e sa ní 'cuiinu sa. 27 Ndís'tiī ní ngaⁿ'a nī chi 'úú itun'daá espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū poder yeⁿ'e Beelzebú chi Satanás chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'e espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. Ndúúti chi 'tíícā tuu'mi ní, ¿ndúúcū du'ū rá poder yeⁿ'ē tun'daá 'iiⁿ'yāⁿ chi ndúúcu nī espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ? Chííⁿ chí diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ndúúcu nī n'giⁿ'i yā chi nguɛ́ɛ́ 'tíícā chi ngaⁿ'á nī. 28 Ndúúti chi 'úú itun'daá espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ cáávā poder yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'e Dendyuūs, cuaacu nííⁿnyúⁿ naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ndaā nanááⁿ ndis'tiī.

29 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛɛ cuuví cundaa yā va'ai yeⁿ'e 'aama saⁿ'ā chi vɛ́ɛ́ fuerzas yeⁿ'e sa ní divíi yā chi vɛɛ yeⁿ'e sa. ¿Canéé chí cachiichí yā saⁿ'a vmnááⁿ vmnaaⁿ? Cuayiivi ní cuuví diíⁿ yā tun'dáa yā dendu'ū chi snúūⁿ va'ai yeⁿ'ē sa.

30 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ canée yā lado yeⁿ'é, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canée yā contra yeⁿ'é. 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ dáámá diíⁿ yā cosechar nduucú, tuu'mi ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi ingée tanducuéⁿ'ē cosecha.

31 Chííⁿ chí nduudu cuaacu chí 'úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Tanducuéⁿ'ē nuuⁿndi chí diíⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū nduudu taaⁿ chí nguɛ́ɛ́ n'dáacā chí ngaⁿ'a yā contra yeⁿ'e Ndyuūs, Ndyuūs nadach'ɛɛcú yā yeⁿ'e yā. Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yā nduudu taaⁿ chí nguɛ́ɛ́ n'dáacā chi contra yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ nch'ɛɛ̄cū yēⁿ'e yā maaⁿ ní tiempo chi cuchiī. 32 'Āā du'ú nūuⁿ chí caaⁿ'maⁿ nduudu chí nguɛ́ɛ́ n'dáacā contra yeⁿ'e Saⁿ'ā chi Daiyá Ndyuūs ní cuuvi nach'ɛɛcu yeⁿ'e yā. Naati 'iiⁿ'yāⁿ chí nguɛ́ɛ́ n'daācā ngaⁿ'a yā contra yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ cuuvi nach'ɛɛ̄cū yeⁿ'e yā ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú táámá iⁿ'yeeⁿdi chí cuchiī.

'Áámá yáⁿ'á ní ngiⁿ'i cucáávā n'gui'i yeⁿ'ē

(Lc. 6.43-45)

33 'Tiicá ntúūⁿ caⁿ'a Jesús: Ndúúti chi vɛ́ɛ́ 'áámá yáⁿ'á chi n'dáacā yeⁿ'é nī tuu'mi ní cuuvi n'gui'i n'dáacā yeⁿ'ē. Níícú ndúutī chi vɛ́ɛ́ 'áámá yáⁿ'á chí nguɛ́ɛ́ n'daācā yeⁿ'é nī nguɛɛ n'dáacā cuuvi n'gui'i yeⁿ'ē. Cáávā n'gui'i yeⁿ'e yáⁿ'á ituumicadíínuuⁿ yā táácā yáⁿ'á nduuti chí n'dai o nduuti chí nguɛ́ɛ́ n'dai. 34 Ndís'tiī, tan'dúúcā ndaata yeⁿ'ē cúú 'tiicá nī. ¿Táácā ngaⁿ'a nī cosas chi n'daācā ní idiíⁿ nī chi nguɛɛ n'daācā? Ti chííⁿ chi ngaⁿ'a nī ndúúcū cheendí nī ngiica na staava yeⁿ'é nī. 35 Saⁿ'ā chi n'dáí idiiⁿ sa dendú'ū chi n'daācā chi nadacadíínuuⁿ sa na staava yeⁿ'e sa chi n'daācā. Saⁿ'a chi cunncáā idiiⁿ sa tanducuéⁿ'ē chi nguɛɛ n'daācā nadacadíínuuⁿ sa caati staava yeⁿ'e sa nguɛ́ɛ́ n'dáacā. Nduudu chi ngaⁿ'ā sa ngiica sa yeⁿ'ē chi ndiituú na staava yeⁿ'e sa. 36 Naati 'úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Nducuéⁿ'ē nduudu chi nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chíí'vɛ̄ chi 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā, nducyááca yā ní cánéé chí nca'á yā cuenta yeⁿ'e nduudu chi nguɛɛ n'daācā chi caⁿ'a yā nguuvi chí Ndyuūs caaⁿ'maⁿ yā yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e yā. 37 Ti cáávā nduudu yeⁿ'e nī chi n'daācā nduuví n'dai nī ní 'iicu cáávā nduudu yeⁿ'é nī nduuti chi nguɛ́ɛ́ n'dáacā cuuví nī castigo.

'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daācā néⁿ'e yā snaaⁿ yā señales

(Mr. 8.12; Lc. 11.29-32)

38 Tuu'mi ní n'duuvi maestros yeⁿ'e ley ndúúcū n'duuvi saⁿ'ā fariseos ngaⁿ'a sá ngii sa Jesús miiⁿ ní caⁿ'a sa: N'dií maestro, néⁿ'e 'nū snaaⁿ 'nū 'áámá señal chi diíⁿ nī.

39 Jesús nán'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'e saⁿ'ā s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: 'Iiⁿ'yāⁿ cunncáā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs neⁿ'e yā snaaⁿ yā señal naati señal nguɛ́ɛ́ snaaⁿ yā. Dámaaⁿ snaaⁿ yā señal yeⁿ'e profeta Jonás chi ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ canee nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs. 40 Ti tan'dúúcā Jonás canúúⁿ sá chɛɛti 'yaācā ch'ɛɛtɛ 'iīnū nguuvi 'iīnū n'gaaⁿ 'tíícā canee chí cūnee Saⁿ'ā chi Daiyá Ndyuūs mááⁿ yáⁿ'āa 'cúū 'iīnū nguuvi 'iīnū n'gaaⁿ. 41 Na nguuvi yeⁿ'e juicio 'iiⁿ'yāⁿ chí ch'ɛɛtinée yā na yáāⁿ chi nguuvi Nínive nducuéeⁿ yā contra yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé maaⁿnguuvi taachí Ndyuūs caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ, ní cuuví yā condenado. 'Tíícā tí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Nínive ní ndaacadaamí yā taachi profeta Jonás miiⁿ ndii cuááⁿ vmnaaⁿ caⁿ'a sá nduudu cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs. Cuin'diichí nī 'áámá saⁿ'ā chi ch'ɛɛtɛ ca nguɛ́ɛ́ tí profeta Jonás miiⁿ canee sa 'muuⁿ na lugar 'cūū. 42 'Tiicá ntúūⁿ nguuvi yeⁿ'e juicio n'daataá reina chí tiempo chi chó'ōo ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ tá yeⁿ'e lado yeⁿ'e Sur caⁿ'a tá nducueeⁿ tá contra yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā maaⁿnguuvi taachi Ndyuūs caāⁿ'máⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ. Ní táⁿ'ā miiⁿ ní diīⁿ tá condenar 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā maaⁿnguuvi ti táⁿ'ā miiⁿ ndaā tá ndíí na yaⁿ'ai taaví yeⁿ'ē yáⁿ'āa. Ní ngiica tá ní ch'iindiveeⁿ tá yeⁿ'ē vaadī deenu yeⁿ'e rey Salomón. Cuin'dííchí nī 'áámá saⁿ'ā chi ch'ɛɛtɛ ca vaadī deenu yeⁿ'e sa canee sa 'muuⁿ nguɛ́ɛ́ ti Salomón miiⁿ.

Espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chí nanguɛɛcunée na saⁿ'ā

(Lc. 11.24-26)

43 Caⁿ'a Jesús: Taachí espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ nacan'daa na 'áámá saⁿ'ā cachiica na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛɛ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ ní n'nuūuⁿ naachi cuuvi ntaavi'tuunúuⁿ ní nguɛ́ɛ́ ndaācā. 44 Tuu'mi ní espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ngaⁿ'a: Nanguɛɛcuneeé na vaacú naachi chiīcá. Taachí nguɛɛ̄cūnéee ní ndaā na vaacu miiⁿ ndaācā saⁿ'a miiⁿ ní tan'dúúcā 'aama va'āī chi n'dai ní nduuvi dɛɛvɛ́ ndúúcū nducuéⁿ'e na lugar yeⁿ'ē. 45 Tuu'mi ní espíritu miiⁿ cueⁿ'e ní in'nuuⁿ tá ná ndɛɛ̄chɛ̄ espíritus chi cunncáā ca chí cuuví maāaⁿ. Ní ndaā espíritu miiⁿ ndúúcū ndɛ̄ɛchɛ̄ espíritus ní ch'ɛɛtinée na saⁿ'ā miiⁿ. Cuayiivi ní n'geenu sa ngiī taavi ca ní cunncáā ca canee sa nguɛ́ɛ́ ti vmnaaⁿ. 'Tiicá ntúūⁿ 'cueenú yā cuuvi 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā maaⁿ ti nguɛɛ n'dáacā idiíⁿ yā.

Chɛɛcú Jesús miiⁿ ndúúcū 'díínu yā

(Mr. 3.31-35; Lc. 8.19-21)

46 Taachí Jesús miiⁿ índeé yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mi ní ndaā niiⁿnuúⁿ chɛɛcú yā ndúúcū 'díínu yā ní snée yā chuva'āī. Ní neⁿ'e yā ndeé yā ndúúcū Jesús miiⁿ. 47 'Áámá 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'a yā chii yā Jesús miiⁿ: N'diī Jesús, cuin'dííchí nī. Chɛɛcú nī ndúúcū 'díinu nī snée yā chuva'āī ní neⁿ'e yā ndee yā ndúúcu nī.

48 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'a miiⁿ: ¿Dú'ū chí chɛɛ̄cú miiⁿ? o ¿dú'ū chí 'diinú miiⁿ?

49 Ní n'doó yā ta'á yā naachi snéé discípulos ní caⁿ'a yā: Cuin'diichí nī, 'iiⁿ'yāⁿ s'ūuⁿ ní tan'dúúcā chí chɛɛcú ndúúcū 'diīnú, 'tííca yā. 50 Tí 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā tan'dúúcā chi neⁿ'e Chiidá chi canée yā ná va'ai chɛɛti nguuvi tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí 'diinú ndúúcū vi'í ndúúcū chɛɛcú.

13

'Áámá ejemplo yeⁿ'ē sáⁿ'ā chi ngiīnū ndaata

(Mr. 4.1-9; Lc. 8.4-8)

1 Nguuvi miiⁿ Jesús can'dáa yā va'āī miiⁿ ní ch'iīndi yā niiⁿnuúⁿ ná nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. 2 Ní nééné n'deēe 'iiⁿ'yāⁿ ndúúvidaamá yā naachi canéé Jesús. Tuu'mi ní Jesús ndaa yā na 'áámá barco ní ch'iīndí yā. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ snée yā 'diituu núuⁿnīⁿ naachi vɛɛ yáⁿ'āa ndúútiī. 3 Ní Jesús caⁿ'a yā nééné n'deēe nááⁿ ndúúcū parábolas chí ejemplos tan'dúúcā dendu'ū chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní caⁿ'a yā chuū: 'Áámá saⁿ'ā chi ngiīnū ndaata can'dáa sa chiīnū sa ndaata. 4 Taachí chiīnū sa, 'áámá duutu ndaata mííⁿ ní chiiya cyúúní. Ndaā 'yaadá ni ch'iinu che'e tī. 5 Náⁿ'ā duutu ndaata miiⁿ ní chiiya na tuūu naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtɛ yáⁿ'āa. Maaⁿnchɛɛtɛ́ nūuⁿ can'dáā ti nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtɛ yáⁿ'āa yeⁿ'ē. 6 Can'dáā 'yáⁿ'ā ní yaata miiⁿ ní ti'i ti nguɛ́ɛ́ dii'yu yeⁿ'ē. 7 'Iicu náⁿ'ā duutu ndaata miiⁿ ní chiiya nguaaⁿ yááⁿ. Yááⁿ miiⁿ ní ch'iita ní di'vaāchí yeⁿ'ē yaata miiⁿ. 8 'Iicu náⁿ'ā duutu ndaata miiⁿ ní chiiya na yáⁿ'āa n'dáacā ní n'dáacā chiī cosecha yeⁿ'ē. 'Áámá ní chiī 'áámá ciento yeⁿ'ē, taama ní chiī 'iīnū ngɛɛcu yeⁿ'ē, ni táámá ní chiī ndíícú ndiichi yeⁿ'ē. 9 'Iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ veéⁿ yā ní 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é.

Chííⁿ chí neⁿ'ē caāⁿ'māⁿ ejemplo miiⁿ

(Mr. 4.10-20; Lc. 8.9-15)

10 Tuu'mi ní discípulos ndaá yā nanááⁿ Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā Jesús: ¿Dɛ'ɛ cáávā chi ndúúcū ejemplos ngi'cueeⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ?

11 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: 'Āā ndís'tií nūuⁿ ndaācā chicadíínuuⁿ nī dendu'ū chi canúúⁿ n'de'ei yeⁿ'e naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ná va'ai chɛɛti nguuvi, naatí tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ canéé chí cadíínuuⁿ yā. 12 'Iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā Ndyuūs ca'a cá yā ní n'deēe cá cuuvi yeⁿ'e yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā, 'áárá chí dúú'ví nūuⁿ chi nadacádíínuuⁿ yā chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā chuū ní Ndyuūs ndivíi yā yeⁿ'e yā. 13 Cáávā chííⁿ chí ngaⁿ'á ngií 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū ejemplos caati inaaⁿ yā naati n'gɛɛtinée yā tan'dúúcā chi nguɛ́ɛ́ inaaⁿ yā. Ní n'giindiveéⁿ yā naati n'gɛɛtinee yā tan'dúúcā chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú tuumicadiinuuⁿ yā. 14 Ní 'íícú cuuvi cuaacu yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chííⁿ chi caⁿ'a profeta Isaías ndii cuááⁿ vmnaaⁿ taachi caⁿ'a yā 'túúcā ní canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs:

Ndúúcū veéⁿ yā 'caandiveéⁿ yā ni nguɛɛ tuumicadíínuuⁿ yā; ní snaaⁿ yā ní nguɛ́ɛ́ ca'a yā cuenta yeⁿ'ē.

15 Caati staava yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní chɛɛchi. Ndúúcū veéⁿ yā n'giindiveéⁿ yā naati nguɛ́ɛ́ tuumicadíínuuⁿ yā n'daācā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní n'gaadí yā nduutinaaⁿ yā caati nguɛ́ɛ́ snaaⁿ yā ndúúcū nduutinaáⁿ yā; ní nguɛ́ɛ́ 'caandiveéⁿ yā ndúúcū veéⁿ yā, ndii nguɛɛ ndúú ituumicadiinúúⁿ yā ndúúcū staava yeⁿ'é yā, ndii nguɛ́ɛ́ ndúú ndaacadaamí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yā chi 'úú cuuví nadich'ɛɛ̄cú nuuⁿndi yeⁿ'é yā.

16 Dɛ'ɛ chúúcā n'dai ndís'tiī ti vɛ́ɛ́ nduutinaaⁿ nī chí inaaⁿ nī ní veéⁿ nī chí n'giindiveéⁿ nī. 17 Ti cuaacu nííⁿnyúⁿ 'úú Jesús ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ profetas ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí n'dai neⁿ'é yā snaaⁿ yā chííⁿ chí ndís'tiī inaaⁿ nī naati nguɛ́ɛ́ n'diichi yā. Neⁿ'e yā 'caandiveéⁿ yā chííⁿ chí ndís'tiī n'giindiveéⁿ nī naati nguɛ́ɛ́ ch'iindiveéⁿ yā.

18 'Caandiveeⁿ ndís'tiī ejemplo yeⁿ'e saⁿ'ā chí ngiīnū ndaata. 19 'Iiⁿ'yāⁿ chi n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi ní nguɛ́ɛ́ ituumicadíínuuⁿ yā, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā duutu ndaata chí chiiya cuaaⁿ cyúúní. Ndaa yááⁿn'guiinūuⁿ ní sta'ā sa nduudu yeⁿ'é Ndyuūs chi canéé na staava yeⁿ'é yā. 20 Ndaata chí chiiya nguaaⁿ tuūu ní tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chí n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní taachí n'giindiveéⁿ yā nduudu miiⁿ ní yeenú n'dai yā, 21 naati nguɛ́ɛ́ 'áámá cānee na staava yeⁿ'é yā ní nguɛ́ɛ́ 'nááⁿ tiempo cūnee. Taachí n'géénu yā ngii ti 'iiⁿ'yāⁿ cán'daa yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cáávā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs, tuu'mí nūuⁿ divíi yā nduudu miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ canée na staava yeⁿ'é yā. 22 Ndaata chí chiiya nguaaⁿ yááⁿ ní tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'iindiveéⁿ yā nduudu miiⁿ naati neⁿ'e cá yā nducuéⁿ'ē yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū chi vɛ́ɛ́. Ní nginnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní vaadī 'cuiica miiⁿ di'vaachií yeⁿ'ē nduudu miiⁿ ní diiⁿ chí nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ nduudu miiⁿ na vida yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 23 Ndaata chí chiiya na yáⁿ'āa n'dáacáā chííⁿ chí tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chí n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ní tuumicadiinúúⁿ yā ní i'téénu yā nduudu miiⁿ. Ní n'daācā idiíⁿ yā. Ní nduudu miiⁿ tan'dúúcā chi chiī 'aama ciento yeⁿ'ē o chi chiī 'iīnū ngɛɛcu yeⁿ'ē o chi chiī ndiicú ndiichi yeⁿ'ē. 'Tíícā chii cosecha yeⁿ'ē nduudu miiⁿ.

Ejemplo yeⁿ'é yaātā chi nguɛ́ɛ́ n'daācā chi vɛ́ɛ́ nguaaⁿ trigo

24 Jesús miiⁿ ngaⁿ'a yā ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cuuví ndís'tiī táámá ejemplo. Ní caaⁿ'máⁿ yeⁿ'e naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē na va'ai chɛɛti nguuvi ní tan'dúúcā 'áámá saⁿ'ā chí ngiīnū sa ndaata yeⁿ'e trigo chi n'daācā na campo yeⁿ'ē sa. 25 Taachí mozos cyaadu sa, tuu'mi ní saⁿ'ā chi enemigo yeⁿ'ē sa ndaā sa ni chiīnū sa 'daaⁿ'nuⁿ trigo na campo yeⁿ'e saⁿ'ā miiⁿ nguaaⁿ trigo chi n'daācā miiⁿ, ní cúnaⁿ'a sa. 26 Taachí can'daa yaata yeⁿ'ē ní chiī trigo, tuu'mi ní can'daā nguuvi 'daaⁿ'nuⁿ trigo miiⁿ. 27 Tuu'mi ní mozos chi idiiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ na campo miiⁿ ndaa sa nanááⁿ saⁿ'a chi 'iivi yeⁿ'e campo miiⁿ ní caⁿ'a sa chii sa 'iivi: N'dií Señor, ¿'áá nguɛ́ɛ́ chiīnū ndaata yeⁿ'e trigo chi n'daācā na campo yeⁿ'e nī? ¿Tií chiīcā ndaata 'daaⁿ'nuⁿ trigo? 28 Saⁿ'ā 'iivi miiⁿ ní caⁿ'a sa chii sa mozos chi idiiⁿ ntiiⁿnyuⁿ: 'Áámá saⁿ'ā enemigo yeⁿ'é niīnū sa. Mozos ní caⁿ'a sa chii sa 'iivi sa: ¿'Áá neⁿ'e nī chi caⁿ'a 'nū ní tiicu 'nū yaātā miiⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daācā? 29 'Iivi miiⁿ ní caⁿ'a sa chii sa mozos chi idiiⁿ ntiiⁿnyuⁿ: Nguɛ́ɛ́ tiīcū di 'daaⁿ'nuⁿ trigo miiⁿ caati cuuví tiicú ntúuⁿ di trigo chí n'daācā miiⁿ. 30 Ca'a di lugar chi dáámá 'cuiita ndíí taachi ndaa tiempo yeⁿ'e cosecha miiⁿ, tuu'mi ní 'úú caaⁿ'máⁿ cuūví 'iiⁿ'yāⁿ chi 'caacá yā trigo miiⁿ chi 'caacá yā vmnááⁿ vmnaaⁿ 'daaⁿ'nuⁿ trigo miiⁿ ní dichiichí yā caadī ticuaá ní 'neeⁿ yaⁿ'a yā. 'Cuiinu maaⁿ ní nandɛ́ɛ yā trigo miiⁿ ní 'cuíi yā chɛɛti díínūuⁿ.

'Áámá ejemplo yeⁿ'ē ndaata yeⁿ'ē yiivɛ̄ ntíí'yāa

(Mr. 4.30-32; Lc. 13.18-19)

31 Táámá ejemplo Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi ní tan'dúúcā 'aama nduutií yeⁿ'e yiivɛ̄ ntíí'yāa chi 'áámá saⁿ'ā sta'ā sa ní chiīnū sa na yáⁿ'āa yeⁿ'ē sa. 32 Ndaata yiivɛ̄ ntíí'yāa 'cūū ní 'liiⁿ ca nguɛ́ɛ́ ti tanducuéⁿ'ē ndaata. Taachí n'giita yaātā miiⁿ, tuu'mi ní ch'ɛɛtɛ ca chi cuuvi tanáⁿ'ā yaātā. Ní chiī yáⁿ'á. Ní ndaá 'yáádá yeⁿ'ē nanguuvi ní din'dái tī 'dɛɛcɛ tī na dúuⁿnɛ̄ yáⁿ'á miiⁿ.

Ejemplo yeⁿ'e levadura yeⁿ'e pan

(Lc. 13.20-21)

33 Táámá ejemplo Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē na va'ai chɛɛti nguuvi ní tan'dúúcā 'áámá tááⁿ levadura yeⁿ'e pan. 'Áámá n'daataá sta'a tá levadura miiⁿ ní chistaⁿ'ā tá nguaaⁿ 'iīnū medida yeⁿ'e harina ndíí chí nan'guiita tanducuéⁿ'ē yaāchī yeⁿ'ē.

Chuū chí ngaⁿ'ā Jesús miiⁿ ndúúcū ejemplos

(Mr. 4.33-34)

34 Tanducuéⁿ'ē chuū ngi'cueeⁿ Jesús ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū ejemplos. Ni nduuti chi nguɛ́ɛ́ ndúúcū ejemplos yeⁿ'e chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cuū, nguɛ́ɛ́ ngi'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 35 Ní 'iicu cuuvi cuaacu chí caⁿ'a profeta ndii cuááⁿ vmnaaⁿ taachí caⁿ'a yā 'túúcā. Ní canéé nguūⁿ ná libro yeⁿ'é Ndyuūs 'túúcā:

Caaⁿ'máⁿ ndúúcū ejemplos. Ca'cueéⁿ dendu'ū chi canúúⁿ n'de'ei ndíí taachi Ndyuūs din'dái yā iⁿ'yeeⁿdī.

Jesús ngaⁿ'a yā yeⁿ'e chi neⁿ'e caaⁿ'māⁿ ejemplo yeⁿ'e trigo

36 Tuu'mi ní Jesús yaa'vi yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cunaⁿ'á yā na vaacú yā. Jesús ntúūⁿ cunaⁿ'a yā ní sndaa yā 'áámá va'ai. Discípulos yeⁿ'e yā nndaa yā nanááⁿ Jesús, ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ: N'diī, Jesús, ca'cuéeⁿ nī chí neⁿ'e caāⁿ'maⁿ ejemplo yeⁿ'e 'daaⁿ'nuⁿ trigo chi vɛ́ɛ́ nguaaⁿ trigo na campo.

37 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Iiⁿ'yāⁿ chi ngiīnu ndaata chi trigo chi n'dáacā, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chí Saⁿ'ā chí Daiya Ndyuūs. 38 Campo miiⁿ ní tan'dúúcā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ndaata chi n'dáacā miiⁿ ní tan'dúúcā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi daiya Ndyuūs ní yeⁿ'ē naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. Yaātā yeⁿ'e ndaata chi nguɛ́ɛ́ n'daācā ní tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daācā idiíⁿ yā, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi daiya yááⁿn'guiinūūⁿ. 39 Saⁿ'ā chi chiinū sa 'daaⁿ'nuⁿ trigo miiⁿ ní tan'dúúcā maāⁿ yááⁿn'guiinūuⁿ. Ní cosecha yeⁿ'ē miiⁿ ní tan'dúúcā chí 'cuiinu iⁿ'yeēⁿdī. Saⁿ'ā s'eeⁿ chi ita'a sa cosecha miiⁿ ní tan'dúúcā ángeles. 40 Tan'dúúcā chí tiīcú yā 'daaⁿ'nuⁿ trigo ní nadidáámá yā ní 'neeⁿ yaⁿ'a yā, 'tíícā cuuvi tiempo taachi 'cuiīnū iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 41 Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs ní dichó'o yā ángeles yeⁿ'e yā chi nadidáámá yā 'iiⁿ'yāⁿ chí yeⁿ'ē naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. Niicú tun'dáa yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā chi náⁿ'a yā idiiⁿ nuuⁿndí yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi idiiíⁿ chi nguɛɛ n'daācā. 42 Ní cu'nuúⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ na nguuchí yaⁿ'ā. Mííⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cuɛɛcú yā ní che'e 'diiⁿ'yúⁿ yā. 43 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ chi n'dáí nanááⁿ Ndyuūs cuuvi dɛɛvɛ́ yā ngii tan'dúúcā 'yáⁿ'ā taachi 'āā snée yā naachi Ndyuūs Chiidá yā ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi. Ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ veéⁿ nī 'caandiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'é.

Ejemplo yeⁿ'e vaadī 'cuiica chi canúúⁿ n'de'ei

44 Caⁿ'a ca Jesús miiⁿ táámá ejemplo: Naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi ní tan'dúúcā vaadī 'cuiica chí canúúⁿ n'de'ei na 'áámá campo. 'Áámá saⁿ'ā ní ndaācā sa vaadī 'cuiica miiⁿ ní cunuuⁿ n'dé'ei ntúūⁿ sa lugar miiⁿ. Yeenú taavi sa. Cunaⁿ'a sa ní n'diicui sa tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē sa ni cuái sa campo miiⁿ.

Ejemplo yeⁿ'ē 'áámá perla chi yaⁿ'ai taavi chii'vɛ̄

45 'Tiicá ntúūⁿ. Naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi ní tan'dúúcā 'áámá saⁿ'ā chí n'diicui sa chí in'nuuⁿ sa perlas chi yaⁿ'ai taavi chíí'vɛ̄. 46 Taachí ndaācā sa 'áámá perla chi n'dɛɛvɛɛ́ ní yaⁿ'ai taavi chíí'vɛ, tuu'mi ní cuinaⁿ'ā sa ní n'diicui sa tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē sa níícú cuai sa perla miiⁿ.

Yeⁿ'e ejemplo yeⁿ'e yaānā

47 'Tiicá ntuūⁿ. Naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi ní tan'dúúcā 'áámá yaānā chí saⁿ'ā n'gaa nuúⁿ sa na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ní ita'āa nducuéⁿ'ē naaⁿ 'yaācā. 48 Taachí 'āā ndiituú yaānā miiⁿ, intun'dáa yā cuaaⁿ 'diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ. Ní n'daaviyaí yā ní nan'guaáⁿ yā 'yáacā chi n'daācā. N'giī yā 'iiti 'cuɛ́ɛ́tɛ̄ɛ. Ní 'iiti chi nguɛ́ɛ́ n'dáacā miiⁿ nginngée yā 'iiti. 49 'Tíícā cuuvi taachi 'cuiīnū iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Nandaā ángeles ní tun'dáa yā 'iiⁿ'yāⁿ chí n'dai yā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí nguɛɛ n'dáacā idiíⁿ yā. 50 Ní 'cuíi yā 'iiⁿ'yāⁿ chí nguɛ́ɛ́ n'daācā ná nguuchi yaⁿ'ā. Mííⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cueⁿ'e daāⁿmaⁿ cuɛɛcú yā ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ché'é 'diiⁿ'yuⁿ yā.

Ejemplo yeⁿ'ē vaadī 'cuíícá ngai ndúúcū chí ndiicúū

51 Jesús tiinguuneeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿'Áá tuumicádíínuuⁿ ndís'tiī tanducuéⁿ'e dendu'ū chí 'túúcā? 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní n'guɛɛcútaⁿ'a yā: 'Tíícā Señor.

52 Jesús ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Áámá 'aama maestro yeⁿ'ē ley chí'neeⁿ yā yeⁿ'e naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi, maestro miiⁿ ní cuuví yā tan'dúúcā 'áámá patrón chi vɛ́ɛ́ vaadī 'cuiica yeⁿ'e sa na va'ai yeⁿ'ē sa. Ní deenu sa táácā tun'dáa sa yeⁿ'e vaadī 'cuiica yeⁿ'ē sa dendu'ū cosa chi ngaī ndúúcū cosa chi ndiicúū.

Jesús canee yā na yáāⁿ Nazaret

(Mr. 6.1-6; Lc. 4.16-30)

53 Taachí Jesús miiⁿ ch'íínú caⁿ'á yā nduudu 'cūū, cueⁿ'é yā yeⁿ'ē miiⁿya. 54 Ní ndaá yā yáāⁿ vaacú yā chi nguuvi Nazaret ní ngi'cueeⁿ yā yaācū sinagoga miiⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cheⁿ'e yiinú yā yeⁿ'e chi chi'cueeⁿ Jesús. Ní ngaⁿ'a yā: ¿Tií ndiicaá vaadī déenu yeⁿ'ē saⁿ'á 'cūū? ¿Táácā cuuvi diiⁿ sa vaadī n'giinu chí idiiⁿ sa? 55 Sáⁿ'a 'cūū chí daiya 'viichiyáⁿ'ā ní María nguūvī chɛɛcu sa. Ni 'díinū sa ní Jacobo, ndúúcū José, ndúúcū Simón, ndúúcū Judas. 56 Ví'i ntúuⁿ sa snee yā ndúúcu yú. ¿Tií ndiicaá tanducuéⁿ'ē vaadī deenú 'cūū chí ngí'cuééⁿ sa? 57 Ní cáávā chuū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ cunncáā caⁿ'a yā yeⁿ'e Jesús miiⁿ, ní nguɛ́ɛ́ i'téénu yā yeⁿ'e yā. Naati Jesús ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'áámá profeta chi candɛɛ nduudu yeⁿ'é Ndyuūs chí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ vaacú yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ na vaacu yā dinéⁿ'e yā profeta miiⁿ.

58 Jesús miiⁿ nguɛ́ɛ́ neené n'deēe vaadī n'giinu diíⁿ yā miiⁿ caati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ s'téénu yā yeⁿ'e Jesús miiⁿ.

14

Ch'iīⁿ'núⁿ yā Juan chi ngɛɛdínuūⁿnīⁿ

(Mr. 6.14-29; Lc. 9.7-9)

1 Tiempo 'cūū saⁿ'a rey Herodes, chi gobernador yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea, ch'iindiveeⁿ sá tan'dúúcā chi 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā yeⁿ'e Jesús miiⁿ. 2 Ní rey miiⁿ caⁿ'a sa chii sa mozos yeⁿ'ē sa: Sáⁿ'ā Jesús 'cūū ní Juan chí ngɛɛdínuūⁿnīⁿ chí nnduuchi sá yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní cáávā chuū vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'ē sa chi idiiⁿ sa vaadī n'giinu.

3 Rey Herodes miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā chi soldados sta'a sa Juan miiⁿ ní cāchiichí sa Juan ndúúcū cadenas ní chi'nuuⁿ sa Juan vácūū. 'Tíícā diíⁿ rey miiⁿ cucáávā n'daataá yeⁿ'e yā chi nguuvi Herodías ti vmnááⁿ vmnaaⁿ n'daataá miiⁿ ní n'daataá yeⁿ'ē Felipe chi 'díínu rey miiⁿ. Ní divíi rey miiⁿ táⁿ'ā miiⁿ yeⁿ'e Felipe. 4 'Tíícā diíⁿ rey ndúúcū Juan chi ngɛɛdínuūⁿnīⁿ ti Juan miiⁿ ngaⁿ'a sá ngii sa Herodes miiⁿ chi tan'dúúcā chi ngaⁿ'a na ley, nguɛ́ɛ́ canee chí cuuvi n'daataá yeⁿ'é yā n'daataá miiⁿ.

5 Rey Herodes miiⁿ ní neⁿ'e yā 'caaⁿ'nuⁿ yā Juan miiⁿ, naati 'va'á yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ; ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní s'téénu yā chí Juan miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ profeta chi dichó'o Ndyuūs. 6 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā 'viicu yeⁿ'ē cumpleaños yeⁿ'e Herodes miiⁿ, n'daataá 'lííⁿ daiya táⁿ'ā Herodías miiⁿ nde'ei tá naavtaⁿ'ā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní rey Herodes miiⁿ ní chiī yeenú yā chi nde'ei tá ní caⁿ'a yā: 7 Dii, n'daataá 'lííⁿ. 'Úú ngaⁿ'á ndúúcū nduudu, “por Dios”, chi teé dii 'āā dɛ'ɛ́ nūuⁿ chí neⁿ'e di. 8 Chɛɛcu tá ni caⁿ'a yā chīi yā n'daataa 'lííⁿ miiⁿ dɛ'ɛ̄ chí caaca tá. Ní n'daata 'lííⁿ caⁿ'a ta chii tá rey miiⁿ: N'diī rey, tée nī 'úú tiīⁿ Juan chi ngɛɛdínuūⁿnīⁿ cu'nuúⁿ chɛɛtī 'áámá cu'u.

9 Tuu'mi ní rey Herodes miiⁿ s'neeⁿ ndaachii yiinú yā; naati rey miiⁿ caati 'āā caⁿ'a yā ndúúcū nduudu, “por Dios”, ní ch'iindiveéⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā ndúúcu yā na mesa miiⁿ, caⁿ'a yā chí 'āā ca'a núúⁿ yā chííⁿ chí ngiica táⁿ'ā miiⁿ. 10 Caⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā chí 'caātā daandu Juan chi ngɛɛdinuūⁿnīⁿ chi canúuⁿ sa vácuū. 11 Ní ndɛɛ sa tiiⁿ yā miiⁿ sn'núúⁿ chɛɛti cu'u ní ca'a sa n'daata 'lííⁿ miiⁿ. Ní táⁿ'ā miiⁿ ní ca'a tá chɛɛcu tá.

12 Tuu'mi ní discípulos yeⁿ'e Juan chi ngɛɛdínuūⁿnīⁿ ndaá yā ní sta'á yā cuerpo yeⁿ'e Juan miiⁿ ní ch'iīchi yā. Ní cheⁿ'e yā chīi yā Jesús miiⁿ tan'dúúcā chí chiī.

Jesús ca'á yā che'e nyuⁿ'u mil 'iiⁿ'yāⁿ

(Mr. 6.30-44; Lc. 9.10-17; Jn. 6.1-14)

13 Taachí Jesús miiⁿ ch'iindiveéⁿ yā chuū, cueⁿ'é yā ní sndáa yā na 'áámá barco, ní cueⁿ'e yā na 'áámá lugar cuɛɛti naachi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ. Taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'iindiveéⁿ yā chuū, can'dáa yā yeⁿ'e yáāⁿ s'eeⁿ ní cueⁿ'e yā ndúúcū Jesús. 14 Ní taachí Jesús miiⁿ nan'dáa yā ná barco miiⁿ, n'diichí yā n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ, ní nnee ya'ai 'iinu yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi ngíitā chi ndaā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi candɛɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 15 Ní taachí 'āā chiinu discípulos yeⁿ'e Jesús miiⁿ ndaá yā nanááⁿ Jesús ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ: 'Āā chi chíínū maaⁿ, ní 'muuⁿ nguɛ́ɛ́ n'gɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. Yaa'ví nī 'iiⁿ'yāⁿ s'tíī chí caⁿ'á yā cuááⁿ na yáāⁿ n'gaiyáā ní cuái yā chi che'e yā.

16 Jesús caⁿ'a yā chīi yā discípulos: 'Iiⁿ'yāⁿ s'tíī nguɛ́ɛ́ cánéé chí náⁿ'a yā. Ndís'tiī ca'a nī chi che'e yā.

17 Discípulos ní caⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ tunééⁿ chi che'e yā. Dámāāⁿ nyuⁿ'u panes ndúúcū na 'uūvī 'yaācā vɛ́ɛ́.

18 Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos: Candɛ́ɛ nī panes ndúúcū 'yaācā 'muuⁿ.

19 Cuayiivi ní Jesús chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí ch'ɛɛtɛ́ yā ná yaātā miiⁿ. Jesús ní sta'á yā nduu nyúⁿ'ú panes miiⁿ ndúúcū 'uūvī 'yaaca ní n'diichí yā nanguuvi ní ca'a yā gracias Ndyuūs Chiidá yā. Cuayiivi ní n'deee yā panes ní ca'a yā discípulos yeⁿ'e yā. Discípulos miiⁿ ní ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé miiⁿ. 20 Nducyáácá yā che'e yā ní chiitu 'iiⁿ'yāⁿ. Ní discípulos nān'guaáⁿ yā chí nángaāva panes yeⁿ'e miiⁿ ndúúcū 'yaācā miiⁿ ní chiitu tá ndiichúúví 'cuɛɛ̄tɛ̄ɛ. 21 'Iiⁿ'yāⁿ chí che'ē miiⁿ nyuⁿ'u mil ngii yā, ndii nguɛ́ɛ́ chiduūchɛ n'daataá, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú da'caīyāa ra.

Jesús ngiicá yā cuááⁿ vmnaaⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā

(Mr. 6.45-52; Jn. 6.16-21)

22 Cuayiivi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā chi cundaa yā na barco ní caⁿ'á yā táámá 'díítuú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā, 'naaⁿ chi Jesús miiⁿ diíⁿ yā despedir yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ. 23 Jesús diíⁿ yā despedir yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní divíi yā yeⁿ'e yā ní cuchɛɛ yā na 'áámá yiīcū ní caⁿ'angua'á yā. Taachí chiī 'da'a, 'āā dámaaⁿ Jesús canée yā miiⁿ. 24 Barco miiⁿ ní 'āā cánduūu naavtaⁿ'ā yeⁿ'ē nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ naachi olas yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ miiⁿ neⁿ'e 'cuuchii na yaānūuⁿ yeⁿ'e nuūⁿnī miiⁿ. 'Yúúné ní ngeēnū taaⁿ ní diitu n'dáí n'geⁿ'e na barco miiⁿ. Ní barco miiⁿ nguɛ́ɛ́ ngii ngíícá. 25 Taachi 'da'a ca táámá nguuvi tan'dúúcā n'gɛɛcu cuūuⁿ o n'gɛɛcu nyuⁿ'u, Jesús ndaá yā nanááⁿ discípulos ní ngíícá yā cuaaⁿ vmnaaⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ. 26 Taachí discípulos ní n'diichí yā Jesús miiⁿ chi ngiicá yā cuaaⁿ vmnaaⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ ní dii'yá yā chiī. Ní chistaⁿ'a vaanicadiinūuⁿ yeⁿ'é yā. Ní 'cai yā: Chuū ní 'áámá bulto. Ní caⁿ'á yā ndúúcū vaadī 'va'a.

27 Cuayiivi miiⁿ ní Jesús yaa'ví yā discípulos ní caⁿ'a yā: Ndís'tiī cúúví ditiinú nī caati 'úú. Nguɛ́ɛ́ di'va'á nī.

28 Tuu'mi ní Pedro nán'guɛɛcútaⁿ'a sa ní caⁿ'a sa: N'dií Señor, ndúúti chí n'diī caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ nī chi caⁿ'á naachi canee nī ní caacá cuaaⁿ vmnaaⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā.

29 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā: Pedro, cuchíi di. Pedro miiⁿ ní nan'dáa sa na barco miiⁿ ni tucá'a sa ngiica sa cuaaⁿ vmnaaⁿ nuūⁿnīⁿ miiⁿ. Ní cueⁿ'ē sa naachi canéé Jesús miiⁿ. 30 Taachí Pedro miiⁿ n'diichi sa 'yúúné taaⁿ miiⁿ di'vá'a sa ní 'āā tucá'ā chɛɛchi sa nguaaⁿ nuūⁿnīⁿ miiⁿ. Tuu'mi ní 'cáí yiicu sa ní caⁿ'a sa: Señor, nadanguáⁿ'ai nī 'úú.

31 Hora mííⁿ nūuⁿ, Jesús miiⁿ n'doó yā ta'a yā ní sta'á yā ta'a Pedro ní caⁿ'a yā chii yā Pedro: Dii saⁿ'ā chi dúú'vīi i'téénu di, ¿dɛ'ɛ̄ cúúví chí nadi'uūvī di staava yeⁿ'ē di ní nguɛ́ɛ́ i'téénu di?

32 Ní taachí Jesús ndúúcū Pedro sndáa yā na barco miiⁿ, canee 'diiíⁿ 'yúúné mííⁿ. 33 Tuu'mi ní discípulos chi snúuⁿ yā na barco miiⁿ ní ndaá yā nanááⁿ Jesús ní s'téénu yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní caⁿ'a yā: N'diī Jesús, cuaacu nííⁿnyúⁿ chí Daiya Ndyuūs n'dii.

Jesús diíⁿ yā chi nduuvā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Genesaret

(Mr. 6.53-56)

34 Tááchí ch'iinu cho'ó yā táámá lado yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ ní ndaá yā na yáⁿ'āa Genesaret. 35 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa miiⁿ taachi tuumicádíínuuⁿ yā chí Jesús canée yā miiⁿ, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'á yā ní chii yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e núúⁿmáⁿ cuaaⁿ yáāⁿ n'gaiyáā chi snéé niiⁿnuúⁿ chi Jesús canée yā miiⁿ. Níícú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cándɛ́ɛ yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi ngííta yā nanááⁿ Jesús miiⁿ. 36 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ di'cuíítu yā Jesús miiⁿ chi 'cuáaⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tuu'ví yā naachi n'dɛ́ɛ́tií yeⁿ'ē catecái yā. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chí tuu'ví yā catecai Jesús miiⁿ ní nduūvā yeⁿ'e yā.

15

Yeⁿ'e chi diiⁿ chí vɛɛ nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ

(Mr. 7.1-23)

1 Tuu'mi ní duu'vi maestros chi ngi'cueeⁿ ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos chi chiicá yā yáāⁿ Jerusalén ndaá yā nanááⁿ Jesús miiⁿ, ní caⁿ'a yā chiī yā 'iiⁿ'yāⁿ: 2 ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí discípulos yeⁿ'e nī nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā tan'dúúcā costumbre yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū? ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí nguɛ́ɛ́ inaaⁿnu yā ta'á yā taachi 'āā cuɛ́ɛ́ che'e yā pan?

3 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā chiī yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'é Ndyuūs ní diíⁿ nī tan'dúúcā costumbre yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū? 4 Ti Ndyuūs ní ca'á yā ley yeⁿ'e yā ní caⁿ'a yā: Diíⁿ nī honrar chiidá nī ndúúcū chɛɛcú nī. 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'dáacā ngaⁿ'a yā yeⁿ'e chiidá yā o yeⁿ'ē chɛɛcú yā ní 'cuūvi yā. 5 Naati ndis'tiī ní ngaⁿ'a nī chi 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí caaⁿ'máⁿ yā cuuvi yā chiidá yā ndúúcū chɛɛcú yā 'tíícā: Nducuéⁿ'ē chi teé n'diī maaⁿ ní ca'á lado yeⁿ'é Ndyuūs caava ofrenda yeⁿ'e yā. 6 'Iiⁿ'yāⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ idiíⁿ yā chi neⁿ'é yā chiida yā ndúúcū chɛɛcú yā. 'Tíícā caavā costumbre yeⁿ'é nī diíⁿ nī chi 'āā ntɛ́ɛ́ idichíí'vɛ̄ ley yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'e yú. 7 Ndís'tiī 'uūvī naaⁿ 'uuvi cheendí nī. N'daācā caⁿ'a profeta Isaías miiⁿ yeⁿ'é nī taachi caⁿ'a sa ndíí vmnaaⁿ ní canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs 'tííca:

8 'Iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ ní i'téénu yā 'úú ndúúcū nduudu yeⁿ'e yā, naati staava yeⁿ'é yā yaⁿ'ai canee yeⁿ'ē 'úú.

9 Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ dichíí'vɛ̄ chi i'téénu yā 'úú, caati chi ngi'cueeⁿ yā ní ley yeⁿ'e saⁿ'ā yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é Ndyuūs.

10 Jesús n'gai yā n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ chí ndaa yā nanáaⁿ yā. Ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Caandivéeⁿ nī ní tuumicadíínuuⁿ nī. 11 Nguɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē chi nge'e saⁿ'ā chi ndaā cheendi saⁿ'ā idivaatí saⁿ'ā naati nduudu chí ican'daā cheendi saⁿ'ā, chííⁿ chí diiⁿ chí vɛ́ɛ́ nuūⁿndī yeⁿ'ē saⁿ'ā.

12 Tuu'mi ní discípulos yeⁿ'e Jesús ndaá yā nanáaⁿ yā ní caⁿ'a yā chii yā Jesús miiⁿ: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ déénu nī chí 'iiⁿ'yāⁿ fariseos taachí ch'iindiveéⁿ yā nduudú 'cūū nduuvi taáⁿ yā?

13 Naatí Jesús miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā: Taanduvɛ́ɛ́ yaāta chi nguɛ́ɛ́ chiīchi Chiidá chi canéé yā na va'ai chɛɛti nguuvi canee chí tiīcūu ndii díí'yú. 14 'Āā s'nééⁿ rá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ chi candɛ́ɛ yā táámá 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ ndúúcu yā. Nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ candɛ́ɛ yā táámá 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ ndúúcu yā, nduu 'uuví yā cungéē nuúⁿ yā na yiivi yáⁿ'āⁿ.

15 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní nan'guɛɛcútaⁿ'a sa ní caⁿ'a sa chii sa Jesús miiⁿ: Cúúví nī nús'uu dɛ'ɛ néⁿ'é caāⁿ'māⁿ ejemplo 'cūū.

16 Jesús caⁿ'a yā: ¿'Áá 'tiicá ntúūⁿ nguɛ́ɛ́ ituumicadíínuuⁿ nī? 17 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ ituumicadíínuuⁿ nī chi tanducuéⁿ'ē chí indaā cheendi saⁿ'ā ngeⁿ'e chɛɛ̄tī sa ní cungéē cuaaⁿ chuva'āī? 18 Naati nduudu chi ícan'daa cheendi sa chí níngiica na staava yeⁿ'ē sa, chuū idiīiⁿ chi vɛ́ɛ́ núúⁿndí yeⁿ'ē sáⁿ'ā. 19 Caati yeⁿ'e na staava yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ngiicá dendú'ū chi nguɛ́ɛ́ n'dáacā chi inadicádíínuuⁿ yā. Chuū ní inadicádiinúúⁿ yā yeⁿ'ē chi 'caāⁿ'nuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ, ndúúcū yeⁿ'ē chi caⁿ'á yā ndúúcū isaⁿ'ā o n'daataá chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā, ndúúcū chi n'diichí yā 'aama saⁿ'ā o n'daataá chi duuchí vi'ī, ndúúcū yeⁿ'ē chi ididuucú yā, ndúúcū yeⁿ'ē chi testigo yā ní caaⁿ'máⁿ yā nduudu yaadi, ndúúcū yeⁿ'ē chi caaⁿ'maⁿ taáⁿ yā contra yeⁿ'e Ndyuūs. 20 Dendú'u 'cūū chi ídiīiⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'ē sa naati chi che'e sa taachi nguɛ́ɛ́ naaⁿnú sa ta'a sa, chiiⁿ ní nguɛ́ɛ́ idinuuⁿndi sa.

Yeⁿ'e 'áámá n'daataá chi nguɛɛ yeⁿ'e ndaata Israel ní i'téénu tá Jesús

(Mr. 7.24-30)

21 Jesús chiicá yā yeⁿ'ē yáāⁿ miiⁿ ní cueⁿ'e yā na yáⁿ'āa yeⁿ'e Tiro ndúúcū Sidón. 22 Cuin'dííchí nī. 'Áámá n'dáátāa yeⁿ'e yáⁿ'āa Canaán chí can'daā tá yeⁿ'e yáāⁿ vaacu tá. N'gaī yiicu tá ní ngaⁿ'a tá ngii tá Jesús miiⁿ: N'dií Señor chi Daiya David, nnéé ya'ai 'iinu nī 'úú. 'Áámá espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ idindú'ū taaví táⁿ'ā daīyá.

23 Jesús nguɛ́ɛ́ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'ē tá. Tuu'mi ní discípulos yeⁿ'ē Jesús miiⁿ ndaá yā nanáaⁿ yā ní di'cuíítu yā Jesús ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ: N'diī Jesús, diíⁿ nī despedir yeⁿ'ē ta ti táⁿ'a 'cūū ní n'gaī tá cūchiitá cuaaⁿ daami yú.

24 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā: Dendyuūs dicho'ó yā 'úú cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel chi tan'dúúcā 'iiti cuūchī chí nindáí, 'tiicá yā.

25 Tuu'mi ní taⁿ'ā miiⁿ ndaā ta nanááⁿ Jesús ní chiintiī'ya tá ní caⁿ'a tá chii tá 'iiⁿ'yāⁿ: N'dií Señor, cunneé nī 'úú.

26 Jesús miiⁿ ní nan'guɛɛcútaⁿ'á yā yeⁿ'ē tá ní caⁿ'a yā chii yā táⁿ'ā: Nguɛ́ɛ́ n'daācā chí divií pan yeⁿ'ē daiyá 'nū ní ca'á chi che'e 'yaānā.

27 Táⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'ā ta: 'Tíícā Señor, naati 'yáanā miiⁿ ngé'e tī yeⁿ'ē cheeyéē chi ngéē yeⁿ'ē na mesa yeⁿ'ē 'iiví tī.

28 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā chii yā táⁿ'ā: Dií n'daataá, dɛ́'ɛ chúúcā ch'ɛɛtɛ vaadī i'téénú yeⁿ'ē di. Cuuví ndúúcu di tan'dúúcā chi neⁿ'ē di. Daiya tá miiⁿ ní hora mííⁿ nūuⁿ nduuva yeⁿ'ē ta.

Jesús idiíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'yaaⁿ n'dai 'iiⁿ'yāⁿ

29 Jesús chiicá yā yeⁿ'ē yáⁿ'āa miiⁿ ní ndaá yā 'diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā Galilea. Cuayiivi ní cuchɛ́ɛ yā ná yiīcū miiⁿ ní ch'iīndi yā. 30 Nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndaā niiⁿnuúⁿ yā nanááⁿ Jesús miiⁿ ní ndɛ́ɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaā yó'ōo, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ 'díi'mī, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ló'ō ta'á yā o ca'a yā, ndúúcū 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ cá tanáⁿ'ā ca'ai chi ndíi yā. Ní s'neeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nanááⁿ Jesús miiⁿ. Ní Jesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 31 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ cheⁿ'e yiinú yā taachí n'diichi yā chí 'iiⁿ'yāⁿ 'díi'mī ní ngíí ngaⁿ'a, ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ló'ō ta'á yā o ca'a yā nduuva yeⁿ'e yā, ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngii ngiicá, ngiica yā; ní 'iiⁿ'yāⁿ ngueenááⁿ, inaaⁿ yā; ní tucá'a yā caⁿ'a yā: Dɛ'ɛ̄ chúúca ch'ɛɛtɛ Ndyuūs yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel.

Jesús ca'a yā chi che'e cuūuⁿ mil 'iiⁿ'yāⁿ

(Mr. 8.1-10)

32 Jesús 'caí yā discípulos yeⁿ'é yā ní caⁿ'a yā chii yā discípulos: Ya'áí cáávā 'iiⁿ'yāⁿ s'tíī ti 'āā 'iīnū nguuvī snée yā nduucú ní 'muuⁿ ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi che'e yā. Nguɛ́ɛ́ neⁿ'é nadicho'ó 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ che'e yā. 'Áátiī cuuví cúúnu yā cuaaⁿ cyúúní chi náⁿ'a yā.

33 Tuu'mi ní discípulos yeⁿ'e yā caⁿ'a yā chīi yā Jesús: ¿Tií cáⁿ'a 'nū nguaí 'nū pan chi n'deee n'dáí chi ché'é nducyaaca 'iis'tíī na lugar 'cūū naachi nguɛɛ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ?

34 Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos: ¿'Áá 'yaaⁿ ca pan yeⁿ'é nī vɛɛ? Discípulos caⁿ'a yā: Ndɛɛ̄chɛ̄ panes ndúúcū n'duuvi 'yaācā n'gaiyáā vɛɛ.

35 Jesús ca'a yā orden 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí 'cuɛɛtɛ́ yā na yáⁿ'āa miiⁿ. 36 Tuu'mi ní Jesús sta'á yā ndu'ū ndɛɛ̄chɛ̄ panes miiⁿ ndúúcū 'yaācā miiⁿ. Ní ca'a yā gracias Ndyuūs cáávā panes miiⁿ. Ní n'dee yā panes miiⁿ ní ca'a yā discípulos yeⁿ'e yā. Ní discípulos ní ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé miiⁿ. 37 Nducyááca yā che'e yā ní chiitu 'iiⁿ'yāⁿ. Discípulos ní nān'guaáⁿ yā chí nángaāva ní chiitu tá ndɛɛ̄chɛ̄ 'cuɛ́ɛ́tɛ̄ɛ. 38 'Iiⁿ'yāⁿ chí che'e yā miiⁿ ní taanduu cuūuⁿ mil ngii sáⁿ'ā. Nguɛ́ɛ́ diduuchɛ yā n'daataá ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú da'caīyāa. 39 Tuu'mi ní Jesús yaa'ví yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cunaⁿ'á yā. Ní Jesús ndaá yā na barco miiⁿ ní cueⁿ'e yā na yáⁿ'āa yeⁿ'e Magdala.

16

'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngiica yā vaadī n'giinu

(Mr. 8.11-13; Lc. 12.54-56)

1 'Iiⁿ'yāⁿ fariseos ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ saduceos ndaá yā nanááⁿ Jesús chí neⁿ'e n'diichíneeⁿ yā Jesús. Ní chiica yā Jesús 'áámá vaadī n'giinu yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi.

2 Naati Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: Taachí ngii chíinū ní nanguuvi ní ndíí cuá'āa, ndís'tiī ní ngaⁿ'á nī chi n'dáacā diīiⁿ tiempo. 3 Ní cuááⁿ ná nguɛɛtyaaⁿ taachí meēeⁿ ngíí cuá'aá, ndís'tiī ngaⁿ'a nī chi nguɛ́ɛ́ n'dáacā diīiⁿ tiempo maaⁿ. Ndís'tiī 'uūvī naaⁿ 'uūvī cheendí nī chi déénu nī dɛ'ɛ̄ chi cúúví yeⁿ'ē nanguuvi naati nguɛ́ɛ́ tuumicadíínuuⁿ nī dɛ'ɛ̄ chi cuuvi tiempo 'cūū ndúúcū señales chí inaaⁿ nī. 4 'Iiⁿ'yāⁿ chi cunncáā idiíⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ néⁿ'e yā snaaⁿ yā 'áámá vaadī n'giinu naati señal miiⁿ nguɛ́ɛ́ ndaāca yā. Dámaāaⁿ cánéé señal yeⁿ'e profeta Jonás chi ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ chi canéé nguuⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs. Jesús s'néeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cueⁿ'e yā.

Levadura yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ fariseos

(Mr. 8.14-21)

5 Discípulos yeⁿ'e Jesús ndaá yā táámá lado yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ní chinaáⁿ yā chi cāndɛɛ yā pan. 6 Jesús ca'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cundɛ́ɛ̄ ndís'tiī cuidado yeⁿ'e levadura yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ saduceos ti levadura miiⁿ ní chiiⁿ chí chi'cueeⁿ yā.

7 Discípulos ní tuca'á yā caⁿ'a yā nguaaⁿ maaⁿ yā. ¿'Áá chi nguɛ́ɛ́ ndɛɛ yú pan chiiⁿ chi 'tíícā ngaⁿ'a yā?

8 Jesús miiⁿ tuumicadíínuuⁿ yā yeⁿ'ē chí inadicádiinūuⁿ discípulos ní caⁿ'a yā chii yā discípulos: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí inadacádíínuuⁿ nī 'túúcā na staava yeⁿ'é nī chi cáávā chi nguɛ́ɛ́ ndɛɛ nī pan? Ndís'tiī ní dúú'vīi i'téénu nī. 9 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ ituumicádíínuuⁿ nī, ndii nguɛɛ ndúú inan'gaacú nī yeⁿ'ē nyuⁿ'u panes chí che'e nyuⁿ'u mil saⁿ'ā? ni ¿'áá n'deēe 'cuɛ́ɛ́tɛ̄ɛ ca panes nángaāva? 10 ¿'Áá ndíí nguɛ́ɛ́ nduu inan'gaacú nī yeⁿ'ē ndɛɛ̄chɛ̄ panes chí che'ē cuūuⁿ mil saⁿ'ā? ni ¿'áá n'deēe 'cuɛ́ɛ́tɛ̄ɛ ca panes nángaāva? 11 ¿Dɛ'ɛ cuuvi chi nguɛɛ ituumicádiinuuⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ cáávā pan miiⁿ chi caⁿ'á chí cundɛɛ nī cuidado yeⁿ'e levadura yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ saduceos?

12 Tuu'mi ní discípulos tuumicadíínuuⁿ yā chi Jesús miiⁿ nguɛ́ɛ́ caⁿ'a yā chii yā chi discípulos nguɛ́ɛ́ cundɛɛ yā cuidado yeⁿ'e levadura yeⁿ'e pan ti yeⁿ'e chí chi'cueeⁿ 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ saduceos.

Pedro miiⁿ caⁿ'a sa nduudu cuaacu chi Jesús chi Cristo yā

(Mr. 8.27-30; Lc. 9.18-21)

13 Jesús ndaá yā yeⁿ'e yáⁿ'āa yeⁿ'e Cesarea yeⁿ'e yáⁿ'āa yeⁿ'e Filipo ní itiinguuneéⁿ yā discípulos yeⁿ'e yā ní caⁿ'a yā: ¿Du'ú 'úú ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē 'úú chi Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs 'úú?

14 Discípulos ní caⁿ'a yā: Náⁿ'a yā ní ngaⁿ'a yā chí díí chí Juan chí chɛɛdinuūⁿnīⁿ díí. Náⁿ'a yā ní ngaⁿ'a yā chí díí chí profeta Elías miiⁿ díí. Níícú náⁿ'a yā ní ngaⁿ'a yā chi díí profeta Jeremías o 'āā du'ú nūuⁿ profeta.

15 Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos: ¿Du'ū 'úú ngaⁿ'a ndís'tiī?

16 Simón Pedro miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a sa ní caⁿ'a sa: N'diī ní Cristo chi Daiya Dendyuūs chi cánduuchī cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

17 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'ē sa ní caⁿ'a yā: Dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai dii Simón, daiya Jonás, ti 'úú nguɛ́ɛ́ ch'iⁿ'í dii ndii nguɛɛ nduu táámá 'iiⁿ'yāⁿ, naati Chiidá chi canée yā ná va'ai chɛɛti nguuvi ch'iⁿ'í yā dii. 18 'Úú ntúūⁿ ngaⁿ'á ngií dii chi dii ní nguuvi Pedro dii ní nguuvi di neⁿ'e caaⁿ'maⁿ tuūu. Ní vmnaaⁿ 'áámá tuūu ch'ɛɛtɛ́ 'cūū chí neⁿ'e caaⁿ'maⁿ Cristo, ní 'úú din'daí yaācū yeⁿ'é. Ní ndíí mar 'áámá poder yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi din'nú'u tuūu miiⁿ. 19 'Úú teé dii, Pedro, poder tan'dúúcā chi teé dii llaves yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi yeⁿ'e naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā 'tíícā diíⁿ. Ní tanducuéⁿ'ē chi cachiichí di na iⁿ'yeeⁿdi 'cūū cuchiichi ntúūⁿ ná va'ai chɛɛti nguuvi. Ní tanducuéⁿ'ē chi n'gúuⁿ di na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū 'cuaāⁿ ntúūⁿ ná va'ai chɛɛti nguuvi.

20 Tuu'mi ní Jesús ca'á yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā chi nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ yā cuuvi yā mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi Jesús miiⁿ chi Cristo yā.

Jesús caⁿ'a yā chí canee chi 'cuūvi yā

(Mr. 8.31-9.1; Lc. 9.22-27)

21 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ tucá'a yā chi'cueeⁿ yā discípulos yeⁿ'e yā. 'Úú cánéé chi caⁿ'á na yáāⁿ Jerusalén ní cánéé chí 'cueenu taaví cuuvi nééné n'deēe dendu'ū yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū miiⁿ, ndúúcū chiiduú n'gɛɛtɛ́, ndúúcū yeⁿ'e maestros yeⁿ'e ley. Cuayiivi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'caaⁿ'núⁿ yā 'úú. Ní 'cuūví. Ndiichi ndii 'íínú nguuvi ní 'úú nduūchí yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. 22 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní cueⁿ'e sa ndúúcū Jesús 'áámá lado ní caⁿ'a sa chii sa Jesús: N'diī Señor, nguɛ́ɛ́ 'cuáaⁿ nī Ndyuūs 'iivi yú ndii mar 'áámá naaⁿ chi cuuvi chuū ndúúcu nī.

23 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'e Pedro miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: Divíi di nanaáⁿ, dii chi tan'dúúcā yááⁿn'guiinūuⁿ. Dii ní nguɛ́ɛ́ nadicádíínuuⁿ di tan'dúúcā Ndyuūs nadicadíínuuⁿ yā ti nadicádíínuuⁿ di yeⁿ'e dendú'ū yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

24 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: Nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ néⁿ'e yā caⁿ'á yā nduucú, canéé chi cu'neeⁿ maáⁿ yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā ní cuta'á yā cruz yeⁿ'e yā chi tan'dúúcā chi 'cueenu taaví yā cuuvi cucáávā 'úú. Ní 'íícú caⁿ'a yā nduucú. 25 Tí nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'e yā nadanguáⁿ'ai maáⁿ yā vida yeⁿ'e yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní dindaí yā táámá vida yeⁿ'e yā nanááⁿ Ndyuūs. Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi dindaí yā vida yeⁿ'e yā cucáávā 'úú ní nandaācá yā táámá vida yeⁿ'e yā nanááⁿ Ndyuūs. 26 ¿Dɛ'ɛ dichíí'vɛ̄ yeⁿ'e saⁿ'ā ndúúti chi diiⁿ sa ganar nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ núúⁿmáⁿ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní dindaí sa alma yeⁿ'e sa? ¿'Áá n'deēe cuuvi nadíí'vɛ sa 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ cucáávā alma yeⁿ'e sa? 27 Naati 'úú chí Saⁿ'á chi Daiya Dendyuūs 'úú ní ndaá ndúúcū dɛɛvɛ ch'ɛɛtɛ n'dai yeⁿ'e Chiidá chi canée yā na va'ai chɛɛti nguuvi. Ní ndaá ndúúcū ángeles yeⁿ'é. Tuu'mi ní 'úú diíⁿ chi nadíí'vɛ ca'áámá ca'áámá yā tuunu tuunu ca chi n̄diíⁿ yā. 28 Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ náⁿ'a nī chi snée nī 'muuⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'cuūvi nī taanduvɛ́ɛ́ ndíí snaaⁿ nī Saⁿ'a chi Daiya Dendyuūs ndaa sá chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē.

17

Jesús n̄'dáaⁿ yā cuerpo yeⁿ'e maaⁿ yā

(Mr. 9.2-13; Lc. 9.28-36)

1 Chó'ōo jaāⁿ nguuvi, ní Jesús candɛ́ɛ yā Pedro ndúúcū Jacobo ndúúcū Juan chi 'díínū Jacobo. Ní Jesús cueⁿ'é yā ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ na 'áámá yiīcū yaacu. 2 Ní Jesús n̄'dáaⁿ yā cuerpo yeⁿ'e maáⁿ yā nanááⁿ saⁿ'ā s'eeⁿ. Ní chín'gai naaⁿ yā tan'dúúcā 'yáⁿ'ā 'iicu catecai yā ní nduuvi cuɛ́ɛ̄ tan'dúúcā dɛɛvɛ. 3 Cuin'diichí nī. Tuu'mí nūuⁿ che'enaāaⁿ Moisés ndúúcū profeta Elías. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi n'díí ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ ní nndeé yā ndúúcū Jesús miiⁿ. 4 Tuu'mi ní Pedro caⁿ'a sá chii sa Jesús: Señor, dɛ'ɛ chúúcā n'dáacā yeⁿ'e yú chí 'cuɛɛtinée yú 'muuⁿ. Ndúútī chí neⁿ'é nī din'daí 'nū ná 'iīnū va'ai n'gaiyáā, 'áámá ní yeⁿ'é n'diī, táámá ní yeⁿ'e Moisés, táámá ní yeⁿ'e profeta Elías.

5 Taachí Pedro ngaⁿ'a sá chuū, 'áámá meēeⁿ cuɛ́ɛ̄ chí ngii yáⁿ'āa ndii sn'díī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní discípulos ch'iindiveéⁿ yā 'áámá nduudu ná meēeⁿ miiⁿ chí ngaⁿ'ā: Sáⁿ'a 'cūū Daiyá chí neⁿ'e taaví ní yeenú cáávā sáⁿ'a 'cūū. 'Cu'neeⁿ veéⁿ nī yeⁿ'ē sa.

6 Taachí discípulos ch'iindiveéⁿ yā nduudu 'cūū candiitín'dii yā ní dii'yaa n'dái yā chiī. 7 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ndaa niiⁿnuúⁿ yā ní tuu'ví yā discípulos ní caⁿ'a yā: Nducueeⁿ nī. Nguɛ́ɛ́ 'va'a nī.

8 Taachí nducueeⁿ discípulos 'āā ntɛ́ɛ́ n'diichí yā du'ū vɛɛ caati 'āā dámaāaⁿ Jesús miiⁿ n'diichi yā.

9 Taachi nangua'á yā yeⁿ'e yiīcū miiⁿ ní na yúúní naachí cunaⁿ'a yā, Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ cuuví yā mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e chi n'diichí yā ndíí taachi Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs nduuchí yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā.

10 Tuu'mi ní discípulos ntiinguunéeⁿ yā Jesús ní caⁿ'a yā: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí ngaⁿ'a maestros yeⁿ'e ley chi canéé chí profeta Elías miiⁿ nndaa sa vmnaaⁿ?

11 Jesús miiⁿ nán'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā chii yā discípulos: Cuaacu nííⁿnyúⁿ profeta Elías miiⁿ nndaá sá vmnááⁿ vmnaaⁿ ní 'cuundiyāaⁿ sa tanducuéⁿ'ē. 12 Naati 'úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi profeta Elías miiⁿ ní 'āā ndaá yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ nguɛ́ɛ́ tuumicadíínuuⁿ yā yeⁿ'e yā du'u chi Elías miiⁿ naati diíⁿ yā ndúúcū Elías miiⁿ tan'dúúcā chi neⁿ'e yā ní n'geenu sá ngii. 'Tiicá ntúūⁿ Saⁿ'ā chi Daiyá Ndyuūs 'cueenu sá cuuvi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ.

13 Tuu'mi ní discípulos tuumicádíínuuⁿ yā chí Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā discípulos yeⁿ'e Juan chi chɛɛdínuūⁿnīⁿ.

Jesús idiíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'áámá saⁿ'ā 'dííⁿ chí ndii sa ataques

(Mr. 9.14-29; Lc. 9.37-43)

14 Taachí ndaá Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā naachi snéé n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mi ní ndaā 'áámá saⁿ'ā nanááⁿ Jesús ní chiintii'ya sá ní caⁿ'a sá: 15 Señor, nnéé ya'ai 'iinú nī daiyá ti sta'a ataques daiyá ní neené n'geenu sá ngii. Nééné n'deee cuūvi in'dáa nuūⁿ sa na yaⁿ'ā ní 'āā neené n'deēe cuūví chí in'dáa nuūⁿ sa nguaaⁿ nuūⁿnīⁿ. 16 Ní 'āā chi nguú saⁿ'ā nanááⁿ discípulos yeⁿ'e nī naati nguɛ́ɛ́ ngii diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e sa.

17 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: Ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ i'téénu nī ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú idiiⁿ n'daacá nī. ¿'Áá 'naaⁿ tiempo cánéé chi cuneé ndúúcu nī? ¿'Áá 'naaⁿ cuchɛɛ́ ndúúcū ndís'tiī? Candɛ́ɛ nī 'muuⁿ saⁿ'ā 'dííⁿ.

18 Jesús miiⁿ yaa'vi neeⁿ yā espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní espíritu miiⁿ nan'dáa yeⁿ'e saⁿ'ā 'dííⁿ miiⁿ ní tuu'mí nūuⁿ ndúuvā yeⁿ'e sa.

19 Tuu'mi ní discípulos ní ndaa yā nanááⁿ Jesús na 'áámá lado naachi nguɛ́ɛ́ snéé 'iiⁿ'yāⁿ ní caⁿ'a yā chii yā Jesús: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí nús'uū nguɛ́ɛ́ chiī tun'dáa 'nū espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ yeⁿ'e saⁿ'ā 'díí?

20 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā discípulos: Nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtɛ vaadī i'téénu yeⁿ'e nī. Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi nduuti chi vɛ́ɛ́ vaadī i'téénú yeⁿ'e nī ní tan'dúúcā 'áámá duuti yeⁿ'é yiīvɛ̄ ntíi'yaá chi 'lííⁿ ca cuuvi nī yiīcū 'cúū: Yiīcū, cuvíi ndii 'muuⁿ ni cuéⁿ'é ndíí taama lugar. Ní yiīcū ní caⁿ'ā. Tanducuéⁿ'ē cuuvi diíⁿ nī nduuti chi cuaacu chi i'téénu nī. 21 Naati tanducuéⁿ'ē espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chi 'túúcā nguɛ́ɛ́ nan'daā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi 'tiicá nūuⁿ caati dámaāⁿ ndúúcū chi ngaⁿ'angua'a yā ndúúcū chi nguɛɛ 'āā ca'diiⁿnúⁿ yā nguuvi chi ngaⁿ'angua'á yā.

Jesús caⁿ'a ntuúⁿ yā táámá yeⁿ'ē chí 'cuūvi yā

(Mr. 9.30-32; Lc. 9.43-45)

22 Taachi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ snée yā na yáⁿ'āa Galilea Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs ní 'iiⁿ'yāⁿ canéé chi ca'a yā saⁿ'ā na tá'ā 'iiⁿ'yāⁿ. 23 Ní 'iiⁿ'yāⁿ 'caaⁿ'nuⁿ yā saⁿ'ā miiⁿ naati saⁿ'a miiⁿ ndii chííⁿ ndii 'íínú nguuvi nduuchi sa yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. Discípulos ní s'neeⁿ ndaachi yiinú yā.

Yeⁿ'ē chi nadíí'vɛ yā yeⁿ'ē yáacū templo

24 Taachí ndaa Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā na yáāⁿ Capernaum, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi indaaca tuumī yeⁿ'e yaācū templo ní ndaá yā nanááⁿ Pedro miiⁿ. Ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ nadíí'vɛ̄ maestro yeⁿ'é nī tuūmī chi cáávā yeⁿ'ē yaācū templo?

25 Pedro miiⁿ ní caⁿ'ā sa chi 'tíícā va. Taachí sndaa yā va'ai yeⁿ'e sa Jesús miiⁿ caⁿ'a yā ndúúcū Pedro: ¿Táácā chi ngíí yeⁿ'e di, díí Simón Pedro? ¿Du'ú nadíí'vɛ̄ impuestos yeⁿ'ē yáⁿ'āa nanááⁿ reyes yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū? ¿'Áá daiya 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa naachi rey ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā nadíí'vɛ sa o 'iiⁿ'yāⁿ chi cuchii táámá lado?

26 Pedro miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a sa ní caⁿ'a sa chii sa Jesús: 'Iiⁿ'yāⁿ chi chiica táámá lado nadíí'vɛ yā. Jesús caⁿ'a yā chii yā Pedro: Daiya 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa naachi rey ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ canéé chí nadíí'vɛ sa. 27 Nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yú chi nduuvi taaⁿ yā. Maaⁿ ní cueⁿ'e di ná nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ní ca'nuuⁿ di 'áámá gancho yeⁿ'ē 'yaacā nguaaⁿ nuūⁿnīⁿ. 'Yaācā chí ndaācā di vmnááⁿ vmnaaⁿ cutá'a di ní nn'guaaⁿ di cheendí tī. Mííⁿ ní ndaāca di 'aama tuūmī. Ndúúcū tuūmī miiⁿ ní caⁿ'a di cá'ā di yeⁿ'ē 'úú ndúúcū yeⁿ'e maaⁿ di chí nadíí'vɛ yú yeⁿ'e yaācū templo.

18

¿Du'u 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'ɛɛtɛ ca yā?

(Mr. 9.33-37; Lc. 9.46-48)

1 Nguuvi mííⁿ discípulos yeⁿ'e Jesús ndaá yā nanáaⁿ yā ní caⁿ'a yā chii yā Jesús: N'diī Jesús, ¿du'u cá chi ch'ɛɛtɛ cá naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi?

2 Jesús 'cai yā 'áámá saⁿ'ā 'lííⁿ ní ch'ííndi yā saⁿ'ā 'lííⁿ náávtaⁿ'a yeⁿ'e discípulos. 3 Ní caⁿ'a yā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī. Ndúúti chi ndís'tiī nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'dúúcā 'áámá saⁿ'ā 'lííⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi ndaa nī naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi. 4 'Tíícā 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ndiicúūⁿ maáⁿ yā tan'dúúcā saⁿ'a 'lííⁿ 'cūū, 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū chi ch'ɛɛtɛ ca yā naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi. 5 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuaáⁿ yā 'áámá saⁿ'ā 'lííⁿ ndúúcū chi duuchí, tuu'mi ní 'cuaáⁿ yā 'úú.

Dendu'ū chi idiīiⁿ chí 'iiⁿ'yāⁿ dinuuⁿndi yā

(Mr. 9.42-48; Lc. 17.1-2)

6 Ní caⁿ'a Jesús: 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā chí 'áámá chɛɛ chí n'gaiyáā chi i'téénu yā 'úú dinuuⁿndí yā n'daācā ca cáávā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cāchiichí yā 'áámá tuūu yúúdú chí íngúú 'iiⁿ'yāⁿ na daandú yā ní canuúⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ naachi yáanūuⁿ yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ cun'dáá nuúⁿ yā. 7 Dɛ'ɛ chúúcā ndaachií yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū cáávā dendu'ū chi 'túúcā chi diiⁿ chí cuuvá yā na nuuⁿndi. 'Āā vɛ́ɛ́ nūuⁿ cosas chi 'tíícā naati dɛ'ɛ chúúcā ndaachií yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā chi táámá 'iiⁿ'yāⁿ cuuva yā na nuuⁿndi.

8 Ní nduuti chi ta'a di o ca'a di idiīiⁿ chí dinuuⁿndí nī, 'caacá nī ta'a di o ca'a di ní divíi di. N'dáacā ca chi ndaa di ló'ō ta'a di o ló'ō ca'a di na vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ní nguɛ́ɛ́ chi caⁿ'a di ndúúcū 'uūvi ta'a di o nduu 'uūvi ca'a di na infierno naachí nguuchi yaⁿ'ā chí 'áámá cūnee. 9 Nduutí chí nduutináaⁿ di idiīiⁿ chi idinuuⁿndí di, tun'dáa di ní divíi di. N'daācā ca chí cunee di ndúúcū 'áámá nduutináaⁿ di nguɛ́ɛ́ ti chí cunee di ndúúcū nduu 'uūvi nduutináaⁿ di ní caⁿ'a di ná nguuchi yaⁿ'ā chí 'áámá cānee cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

'Áámá ejemplo yeⁿ'e 'iiti cuūchī chi nindáí

(Lc. 15.3-7)

10 Ní caⁿ'a Jesús: Tandii ra diíⁿ nī ndúúcū mar 'áámá da'caiyāa n'gaiyáā ní diíⁿ nī chi cuuvi dinuuⁿndí nī. Nguɛ́ɛ́ cunncáā diíⁿ nī yeⁿ'ē ti 'úú ngaⁿ'á ngií ndis'tiī chi ángeles yeⁿ'ē da'caīyaá snée yā ná va'ai chɛɛti nguuvi nanááⁿ Chiidá ni īnaaⁿ yā cucáávā da'caīyaá. 11 Ti Saⁿ'ā Daiyá Ndyuūs miiⁿ ní ndaa sa chi nadinguáⁿ'ai sa chííⁿ chí níndáí.

12 ¿Dɛ'ɛ̄ inadicádiinuuⁿ ndís'tiī? Nduuti chi 'áámá saⁿ'ā vɛ́ɛ́ 'áámá ciento 'iiti cuūchī yeⁿ'ē sa ní cuuvi ndáí 'áámá tī ¿'áá nguɛ́ɛ́ cū'neeⁿ sa 'iiti chí cuūⁿ ngɛɛcú ndítiiⁿ'yuⁿ cuúⁿ tī ní caⁿ'a sa cuááⁿ yiīcū miiⁿ ní cun'nuuⁿ sa 'áámá 'iiti chi nindáí miiⁿ. 13 Ndúúti chí ndaācā sa 'iiti, cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī ti yeenú taavi sa cáávā 'iiti chi níndai nguɛ́ɛ́ ti ndu'ū chí cuūⁿ ngɛɛcú ndítiiⁿ'yuⁿ cuúⁿ tī chi nguɛ́ɛ́ chi nindaí tī. 14 'Tíícā Chiidá yú chi canée yā ná va'ai chɛɛti nguuvi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā chi mar 'áámá chi n'gaiyáā s'ūuⁿ cuuvi ndáí.

'Iiⁿ'yāⁿ canee chi nadich'ɛɛcú yā yeⁿ'ē vi'i

(Lc. 17.3)

15 'Tiicá ntúūⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Ndúúti chi 'díínū di diiⁿ sa chi nguɛ́ɛ́ n'daācā ndúúcu di, cueⁿ'e di ní ndee di ndúúcu sa nguaaⁿ maáⁿ nī yeⁿ'e chi nguɛɛ n'daācā chi diiⁿ sa. Nduuti chi cu'neeⁿ veeⁿ sa yeⁿ'e di, 'āā nan'dáā n'daí di ndúúcū 'díínū di. 16 Naati nduuti chi nguɛ́ɛ́ cu'neeⁿ veeⁿ sa yeⁿ'e di 'cuai di ná 'uūvi o 'iīnu 'iiⁿ'yāⁿ. Ní chīi yā na 'uūvi yā o na 'iīnu yā chi 'caandiveéⁿ yā tanducuéⁿ'ē chí caaⁿ'maⁿ di ní vɛ́ɛ́ testigos yeⁿ'é di tan'dúúcā chi canéé nguūⁿ na ley. 17 Ndúúti chi 'díinu di nguɛ́ɛ́ cu'nēēⁿ veeⁿ sa yeⁿ'é yā ndúúcu yeⁿ'e di cúúví dí 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs. Ndúúti chi 'díinu di miiⁿ nguɛ́ɛ́ cu'nēēⁿ veeⁿ sa yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs, cu'neeⁿ di 'díinū di tan'dúúcā 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ndiica yáⁿ'áí chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata yeⁿ'e di o tan'dúúcā chi 'aama saⁿ'ā chi inn'guɛɛ sa yeⁿ'ē yáⁿ'āa.

18 Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Tanducuéⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ 'cuaaⁿ nī chi 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū Ndyuūs chi canéé ná va'ai chɛɛti nguuvi nguɛ́ɛ́ 'cuaaⁿ ntuúⁿ yā. Tanducuéⁿ'ē chi 'cuáaⁿ nī chi 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū Ndyuūs chi canéé ná va'ai chɛɛti nguuvi 'cuaaⁿ ntuúⁿ yā.

19 Taama vmnéⁿ'ēe ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Nduuti chi ná 'uūvi ndís'tiī nduuvidaamá nī ná yáⁿ'āa 'cūū yeⁿ'e 'āā dɛ'ɛ́ nūuⁿ chi caacá nī yeⁿ'ē Chiidá chi canée yā na va'ai chɛɛti nguuvi, Chiidá tée yā ndís'tiī. 20 Tiī naachí snéé 'uūvī o 'iīnu 'iiⁿ'yāⁿ chi nduuvidaama yā cucáávā chi duuchí, miiⁿ caneé nduucú yā.

21 Tuu'mi ní ndaā Pedro miiⁿ nanááⁿ Jesús ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ: N'dií Señor, ¿'áá n'deēe cuūví caneé chí nádich'ɛɛ̄cú yeⁿ'ē 'diīnú chi nguɛ́ɛ́ n'daācā idiiⁿ sa nduucú? ¿'Áá ndɛɛ̄chɛ̄ cuūví?

22 Jesús caⁿ'a yā chii yā Pedro: Nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á ngií dii chi ndɛɛ̄chɛ̄ cuuvi tiī 'iīnū ngɛɛcu ndiichi veces chi ndɛɛ̄chɛ̄ ngaⁿ'á ngií dii.

Ndúú 'uūví 'iiⁿ'yāⁿ chí sn'diicu yā

23 Ní caⁿ'a Jesús: 'Tíícā naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ná va'ai chɛɛti nguuvi ní tan'dúúcā 'áámá rey chí neⁿ'e yā tun'dáa yā cuenta ndúúcū mozos yeⁿ'é yā. 24 Taachí neⁿ'e yā tuca'a yā tun'daa yā cuenta, candɛ́ɛ yā 'áámá mozo yeⁿ'é rey nanáaⁿ yā chi can'diicū sa n'deee n'dáí mil tuūmī. 25 Mozo miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ cuuvi diiⁿ sá nadíí'vɛ̄ sa. Tuu'mi ní rey chi 'iiví sa caⁿ'a yā chii yā táámá mozo miiⁿ chí n'diicui sa mozo ndúúcū n'daatāá yeⁿ'ē sa ndúúcū daiya sa ndúúcū tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē sa ní nadíí'vɛ̄ mozo miiⁿ chi can'díícū sa yeⁿ'é yā. 26 Tuu'mi ní mozo miiⁿ candiitin'díī sa nanááⁿ 'iivi sa ní di'cuíítu sa 'iiⁿ'yāⁿ ní caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ: N'dií Señor, cunee ngíínú nī 'áámá tiempo ní 'úú ní nadíí'vɛ́ tanducuéⁿ'ē yeⁿ'é nī. 27 'Iivi sa miiⁿ ní nneé ya'ai 'iinu yā saⁿ'ā ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: Cunaⁿ'ā di ní 'āā ntɛ́ɛ́ cun'diīcū di yeⁿ'é. 28 Sáⁿ'a 'cūū cuínaⁿ'a sa ní nan'daā sa ní ndaācā sa mozo chi daama idiiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū sa. Táámá mozo miiⁿ can'díícu ntúūⁿ sa 'aama ciento tuūmī yeⁿ'ē sa. Ní mozo miiⁿ chita'ā sa daandu sáⁿ'ā miiⁿ ní tucá'a sa chiī sa yaācū sa ní caⁿ'a sa: Nadíí'vɛ̄ di chi can'díícu di. 29 Tuu'mi ní mozo miiⁿ candiitín'diī sa nanáaⁿ sa ní caⁿ'a sa chii sa: Cunee ngíínú dí 'tɛ́ɛ́ ní nadii'vɛ́ yeⁿ'ē di. 30 Naati saⁿ'ā miiⁿ nguɛ́ɛ́ 'cuūⁿ sa. Cheⁿ'e sa chiica sa nuūⁿndī yeⁿ'e mozo miiⁿ ndúúcū sa ní s'nuúⁿ yā mozo vácūū ndíí nadíí'vɛ̄ sa chi cán'díícū sa. 31 Tanáⁿ'ā mozos ndúúcū sa n'diichi yā chi chiī ní s'neeⁿ ndaachi yiinú yā. Ní cheⁿ'e yā nanááⁿ 'iivi yā ní caⁿ'a yā chii yā 'iiví yā tanducuéⁿ'ē chí chiī. 32 Tuu'mi ní 'iiví mozos 'cai yā mozo 'cūū chi ndaa sa nanáaⁿ yā. Ní caⁿ'a yā chii yā mozo miiⁿ: Dii mozo, nguɛ́ɛ́ n'daācā di. Tanducuéⁿ'ē chí can'díícū di yeⁿ'é 'āā chií dii chi 'āā ntɛ́ɛ́ nadíí'vɛ̄ di ti di'cuíítu di 'úú. 33 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ nnee ya'āī 'iinu di mozo ndúúcū di tan'dúúcā chi 'úú nneé ya'ai 'iinú dii? 34 Tuu'mi ní nduuvi taáⁿ 'iivi sa ní chiicá yā nuūⁿndī yeⁿ'ē sa. Ní cueⁿ'e sa vácūū chi ch'eⁿ'é yā saⁿ'ā ní miiⁿ canee sa ndii nadíí'vɛ̄ sa tanducuéⁿ'ē chi can'díícū sa yeⁿ'e yā.

35 'Tiicá ntúūⁿ Chiidá chi canéé na va'ai chɛɛ̄ti nguuvi 'tíícā diíⁿ yā ndúúcū ndís'tiī nduuti chi ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ nadich'ɛɛcú nī ndúúcū nuuⁿmaⁿ staava yeⁿ'e nī yeⁿ'e 'áámá 'áámá 'díínu nī yeⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ n'daācā n̄diíⁿ yā ndúúcu nī.

19

Jesús ngi'cueeⁿ yā yeⁿ'ē chi 'tɛɛchí vi'i 'iiⁿ'yāⁿ

(Mr. 10.1-12; Lc. 16.18)

1 Taachí Jesús ch'íínú caⁿ'a yā ndúúdú 'cūū chiicá yā na yáⁿ'āa Galilea ní cueⁿ'e yaⁿ'ai cá yā na yáⁿ'āa yeⁿ'e Judea chi táámá lado yeⁿ'e yíícú Jordán. 2 Nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ cueⁿ'é yā n'daa yā Jesús miiⁿ ní Jesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi ngiītā.

3 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ndaá yā nanááⁿ Jesús miiⁿ ti neⁿ'é yā chi n'diichíneeⁿ yā Jesús miiⁿ. Ní ngaⁿ'a yā ngiī yā 'iiⁿ'yāⁿ: N'diī Jesús, ¿'áá canéé ná ley chí saⁿ'ā ní cu'neeⁿ sa n'daataá yeⁿ'ē sa chi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtɛ dɛ'ɛ̄ chi n̄diiⁿ tá?

4 Jesús miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ n'geeⁿ nī naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs naachí ngaⁿ'ā chi Ndyuūs din'dái yā taanduvɛ́ɛ́ cosas ndíí cuááⁿ vmnaaⁿ ní din'dái yā saⁿ'ā ndúúcū n'daataá? 5 Ní caⁿ'a yā: Chííⁿ chí saⁿ'ā cu'neeⁿ sá chiida sa ndúúcū chɛɛcu sá ní ndūūvidaama sa ndúúcū n'daataá yeⁿ'ē sa ní nduu 'uuví yā ní nduūvī 'aama yā nduucū vi'ī. 6 Tuu'mi ní 'āā ntɛ́ɛ́ 'uuvī ngii yā tí 'āā 'aama núúⁿ yā. Chííⁿ chí Ndyuūs nádaama yā, 'iiⁿ'yāⁿ nguɛɛ cánéé chí idivíi yā.

7 'Iiⁿ'yāⁿ fariseos caⁿ'a yā chii yā Jesús: ¿Dɛ'ɛ cáávā chi Moisés caⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sa chí ca'á yā carta chí i'tɛɛchi vi'i yā ní cu'neéⁿ yā n'daataá yeⁿ'e yā?

8 Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ fariseos: Moisés miiⁿ ní 'cuūⁿ sa chi s'neeⁿ saⁿ'ā n'daataá yeⁿ'e sa cucáávā chi staava yeⁿ'e sa ní nééné chɛɛchi. Naati cuááⁿ vmnaaⁿ naachí chi nga'a, nguɛɛ 'tíícā chiī. 9 'Úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chí 'āā du'ú nūuⁿ saⁿ'ā chi cu'neeⁿ sa n'daataá yeⁿ'ē sa ndúúti chi nguɛ́ɛ́ cáávā chí cueⁿ'e tá ndúúcū taama saⁿ'ā ní saⁿ'ā miiⁿ cunee sa ndúúcū taama tá, vɛ́ɛ́ nuūⁿndī yeⁿ'ē sa. Sáⁿ'ā chi 'caandavaacu sa ndúúcū n'daataá chi s'neeⁿ tá isaⁿ'ā yeⁿ'ē tá, vɛ́ɛ́ ntúūⁿ nuuⁿndi yeⁿ'ē sa chi adulterio.

10 Tuu'mi discípulos yeⁿ'e Jesús ní caⁿ'a yā chii yā Jesús: Ndúúti chi saⁿ'ā miiⁿ cú'neeⁿ sa n'daataá yeⁿ'ē sa tuu'mi ní n'daācā ca chi nguɛ́ɛ́ 'caandavaacu sa.

11 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chii yā discípulos: Nguɛ́ɛ́ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi deenu yā chuū naati 'āā dámaāⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí Ndyuūs nca'a yā chuū. 12 Vɛ́ɛ́ 'yaaⁿ razones chi nguɛ́ɛ́ 'caandavaacu saⁿ'ā. Vɛ́ɛ́ saⁿ'a chí ndii taachi n'giindiyáaⁿ sa yeⁿ'ē chɛɛcu sa 'āā nguɛ́ɛ́ cuuvi 'caandavaacu sa. Ní vɛ́ɛ́ ntúūⁿ saⁿ'ā eunucos chi 'iiⁿ'yāⁿ idiíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ cuuvi 'caandavaacu sa. Vɛ́ɛ́ ntúūⁿ saⁿ'ā chi maaⁿ sa nguɛ́ɛ́ neⁿ'e sa 'caandavaacu sa cáávā chi diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. Nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi ca'cueeⁿ yā nduudú 'cūū tuu'mi ní 'āā deenú yā.

Jesús idi'viicú yā dá'caiyāa

(Mr. 10.13-16; Lc. 18.15-17)

13 Tuu'mi ní ndaa 'iiⁿ'yāⁿ chi ndɛɛ yā da'cáíyāa nanááⁿ Jesús. Ní 'íícú Jesús miiⁿ cun'du'ú yā ta'a yā vmnááⁿ yeⁿ'ē da'caīyāa s'eeⁿ ní caⁿ'angua'á yā yeⁿ'ē dá'caīyāa. Discípulos yaa'vi néeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chí índaa ndúúcū dá'caīyāa. 14 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā discípulos: 'Cuaáⁿ nī chí chiī da'caīyāa nanaáⁿ. Nguɛ́ɛ́ caaca taaⁿ nī yeⁿ'ē da'caiyāa s'tíī ti naachí Ndyuūs chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ní yeⁿ'ē da'caiyāa s'tíī. 'Tííca chiī.

15 Ch'iinu chin'du'ū ta'á yā vmnaaⁿ yeⁿ'ē da'caiyāa s'eeⁿ ní chiicá yā lugar miiⁿ.

Saⁿ'ā 'dííⁿ chí 'cuiīca ní indeē sa ndúúcū Jesús

(Mr. 10.17-31; Lc. 18.18-30)

16 Tuu'mi ní ndaā 'áámá saⁿ'ā 'dííⁿ nanááⁿ Jesús miiⁿ ní caⁿ'a sa chii sa Jesús: N'diī maestro chí n'dai, ¿dɛ'ɛ̄ chi n'dáacā chi cuuví diíⁿ ní cuuví ndaācá vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ chi cuuvi yeⁿ'é?

17 Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā 'dííⁿ miiⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí ngaⁿ'ā di chi n'dai 'úú? Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ n'dai yā ti dámaáⁿ Ndyuūs. Naati ndúúti chi neⁿ'e di cundaā di na va'ai chɛɛti nguuvi naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā, idiiⁿ di tan'dúúcā chi ngaⁿ'a mandamientos.

18 Saⁿ'ā 'dííⁿ mííⁿ ní caⁿ'a sa: ¿Chɛɛ́ chííⁿ? Jesús caⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ 'caāⁿ'nūⁿ di. Nguɛ́ɛ́ caⁿ'a di ndúúcū 'aama n'daatáá chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē di. Nguɛ́ɛ́ diduucú di. Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ di nduudu yaadi yeⁿ'é mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ. 19 Dinéⁿ'e di chɛɛcu di ndúúcū chiida di. Dinéⁿ'e di 'iiⁿ'yāⁿ na niiⁿnuúⁿ vaacú di tan'dúúcā chi neⁿ'e di maāⁿ di.

20 Saⁿ'ā 'dííⁿ miiⁿ ní caⁿ'ā sa: Tanducuéⁿ'ē chuū 'āā idiíⁿ ndíí taachi saⁿ'ā 'lííⁿ 'úú. ¿Dɛ'ɛ̄ cá indai yeⁿ'é?

21 Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: Ndúúti chi neⁿ'e di chi cúúví n'dai ca di tuu'mi ní cueⁿ'e di ní n'diicui di tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē di ní ca'a di 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā. Tuu'mi ní ndaācā chi vɛ́ɛ́ vaadī 'cuiica yeⁿ'ē ná va'ai chɛɛti nguuvi chi cuuví yeⁿ'ē di. Ní cuchíi di ní caⁿ'a di nduucú.

22 Taachí saⁿ'ā 'dííⁿ miiⁿ ch'iindiveeⁿ sa chuū, cunáⁿ'a sa ní s'neeⁿ ndaachi yiinú sa ti neené 'cuiica sa.

23 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chí ngíⁿ'īi chí cundaā 'áámá saⁿ'ā 'cuiica naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi. 24 Táámá cosa ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi 'ááma iti camello chí ch'ɛɛtɛ ca nguɛ́ɛ́ ti 'yuudūu 'tiicá tī, nguɛ́ɛ́ ngíⁿ'īi ca chi cho'ó tī na nduutinááⁿ 'iini chi cheendi va'ai 'lííⁿ nguɛ́ɛ́ ti 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ 'cuiica cu'téénu yā Ndyuūs ní cundáa yā naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi.

25 Taachí ch'iindiveéⁿ discípulos yeⁿ'é yā chuū, nééné nadicádíínuuⁿ yā ní caⁿ'a yā nguááⁿ maaⁿ yā: ¿Du'u cuuví nanguaⁿ'āī?

26 Jesús ch'íínu yā discípulos ní caⁿ'a yā: Saⁿ'ā yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní nguɛ́ɛ́ cuuví diiⁿ sa chuū naati Ndyuūs cuuví diíⁿ yā tanducuéⁿ'ē.

27 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní nan'guɛɛcútaⁿ'a sa ní caⁿ'a sa chii sa Jesús: N'diī Señor, cuin'diichí nī. Nús'ūū ní sn'néeⁿ 'nū tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'é 'nū ní cuchií 'nū ndúúcū n'diī. ¿Dɛ'ɛ́ ndaācā yeⁿ'é 'nū?

28 Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos: Cuaacu nííⁿnyúⁿ, ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, chi tiempo chí cuchiī taachí nducuéⁿ'ē nduuví ngai ní Saⁿ'a chi Daiyá Dendyuūs 'cuūndī sa na trono yeⁿ'ē sa ndúúcū dɛɛvɛ ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e maaⁿ sa ní 'cuai sa ndís'tiī chi cueⁿ'e nī ndúúcu sa. Ní ndís'tiī ní 'cuɛɛtɛ́ nī na ndiichuuvi tronos ní diíⁿ nī juzgar ndu'u ndiichúúví ndaata yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi judíos yā. 29 'Āā du'ú nūuⁿ chi cu'neeⁿ ná vaacu yā o 'díínu yā o ví'i yā o chiidá yā o chɛɛcú yā o n'daataá yeⁿ'e yā o daiya yā o yáⁿ'āa yeⁿ'e yā cáávā chi duuchí, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ndaāca cá yā táámá ciento más cá. Ní Ndyuūs ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'e yā ná va'ai chɛɛti nguuvi. 30 Nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi maaⁿ snée yā cuááⁿ chi vmnaaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'cuɛɛtinée yā cuaaⁿ chi cuayiivi ní nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi maaⁿ snée yā cuaaⁿ chi cuayiivi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'cuɛɛtinée yā cuaaⁿ chi vmnaaⁿ.

20

Ejemplo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ

1 Caⁿ'a Jesús: Naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e na va'ai chɛɛti nguuvi ní tan'dúúcā 'áámá dueño chi vɛ́ɛ́ yáⁿ'āa yeⁿ'e yā. Dueño miiⁿ ní can'dáa yā cuaaⁿ ná nguɛɛtiyaaⁿ chí in'nuuⁿ yā mozos chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ naachi vɛ́ɛ́ díí'yú uvas yeⁿ'é yā. 2 Ní indeé yā ndúúcū mozos taaca chi nadíí'vɛ yā mozos. Ní caⁿ'a yā chi ca'a yā 'aama caadi plata nguuvi miiⁿ ní dicho'ó yā mozos miiⁿ chi diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ naachi vɛ́ɛ́ díí'yú uvas yeⁿ'é yā. 3 Dueño miiⁿ can'dáa yā na vaacu yā taandúú cuááⁿ nááⁿ n'gɛɛcú nuuuⁿ nguɛɛtiyaaⁿ ní cuéⁿ'e yā cuaaⁿ nii'vɛ̄ɛ̄ ní n'diichi yā ta n'duuvi sáⁿ'ā chi snée sa chi nguɛ́ɛ́ ndaācā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e sa. 4 Ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: Ndís'tiī, cuéⁿ'e nī diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é naachi vɛ́ɛ́ díí'yú uvas yeⁿ'é. 'Úú ní nadíí'vɛ́ ndís'tiī tan'dúúcā chí tuumicadiinúúⁿ chí n'daācā. Saⁿ'ā s'eeⁿ ní cueⁿ'e sa diiⁿ sa ntiiⁿnyúⁿ miiⁿ. 5 Ní can'dáá ntuuⁿ yā taandúú cuááⁿ naaⁿ ingyáⁿ'ā. 'Tiicá ntúūⁿ cun'daa yā táánduu cuaaⁿ nááⁿ n'gɛɛcú 'íínú chiīnū, 'tiicá ntúūⁿ diíⁿ yā n'nuúⁿ yā mozos chi diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ. 6 Ní taandúū n'gɛɛcu juⁿ'u chiīnū cueⁿ'e ntúuⁿ yā ní ndaācá yā taanduu 'uuvi saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ índaācā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e sā. Ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí ndís'tiī snée nī 'muuⁿ ní núúⁿmáⁿ nguuvi chi nguɛ́ɛ́ ntiiⁿnyuⁿ chi idiíⁿ nī? 7 Saⁿ'ā s'eeⁿ caⁿ'a sa: Ti mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ tee yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é 'nū. Dueño miiⁿ caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: Ndís'tiī, cueⁿ'é nī diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ naachi vɛ́ɛ́ díí'yú uvas yeⁿ'é ní nadii'vɛ́ ndís'tiī tan'dúúcā chi ituumicádiīnúúⁿ chi n'daācā. 8 Taachí cueⁿ'e yā 'yáⁿ'āa, dueño miiⁿ naachí vɛ́ɛ́ díí'yú uvas miiⁿ caⁿ'a yā chii yā saⁿ'a chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'e mozos: 'Cuai dí mozos ní nadíí'vɛ̄ di mozos chi ndaa sa cuayiivi. 'Cuiinu maaⁿ ní nadíí'vɛ̄ di mozos chi ndaa sā cuayiivi. 'Cuiinu maaⁿ ní nadíí'vɛ̄ di mozos chi ndaa sā cuayiivi 'tɛɛ 'tɛ́ɛ́. 'Cuiinu maaⁿ ní nadíí'vɛ̄ di mozos chi ndaa sā vmnaaⁿ. 9 Ndaa mozos chi cheⁿ'e sā na ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ taanduu na n'gɛɛcú juⁿ'u chiīnū ní nadíí'vɛ̄ sa mozos. 'Áámá 'áámá sā ndaāca sā 'áámá caadi plata yeⁿ'é sā. 10 Taachí ndaa mozos chi cheⁿ'e sā vmnaaⁿ ná ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ, nadacádiinuuⁿ sā n'deēe cá tuūmī ndaāca sā. Mozos ntúūⁿ ndaāca sā 'áámá caadi tuūmī yeⁿ'e sā. 11 Taachí nadíí'vɛ sā mozos ní neené n'deee caⁿ'a mozos yeⁿ'e dueño yeⁿ'e naachi vɛ́ɛ́ díí'yú uvas miiⁿ. 12 Mozos ní caⁿ'a sa: Sáⁿ'a s'tīī ti 'āā 'ai chiīnū ndaā sa ní 'áámá hora nūuⁿ diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ ní dáámá nūuⁿ nadíí'vɛ nī sáⁿ'a s'tīī ndúúcū nús'uū. Nús'uū ní diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ ní ch'ɛɛtinée 'nū na 'yáⁿ'ā. 13 Dueño miiⁿ ní nan'guɛɛcútaⁿ'á yā ní caⁿ'a yā chii yā 'áámá chɛɛ mozos: Ndís'tiī saⁿ'ā chí n'dai nduucú, nguɛ́ɛ́ nduuví taaⁿ di nduucú. Nguɛ́ɛ́ cunncáā idiíⁿ nduucú ndís'tiī. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ ndeé ndúúcu nī chí nadii'vɛ́ ndís'tiī 'áámá caadi plata ní 'āā canéé yiinú nī? 14 Cuta'á nī chí tunééⁿ ndis'tiī ní cunaⁿ'a nī. 'Úú ní nadicádiīnúúⁿ chí nadii'vɛ́ mozos chí ndaā sa cuayiivi tan'dúúcā chí nadii'vɛ́ ndís'tiī. 15 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ cuuvi diiⁿ 'úú tan'dúúcā chi neⁿ'é ndúúcū tuūmī yeⁿ'é? ¿'Áá ngíí nguee nī ti 'úú ní n'daí? 16 'Túúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé cuááⁿ vmnááⁿ 'cuɛɛtinée yā ndii cuaaⁿ cuayiivi. 'Iiⁿ'yāⁿ chi snéé cuayiivi ní 'cuɛɛtinée yā cuáaⁿ vmnaaⁿ ti nééné 'yaaⁿ n'deeé 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cai Ndyuūs naati duu'vīi 'iiⁿ'yāⁿ chi ndɛɛvɛ Ndyuūs.

Jesús ngaⁿ'a ntuuⁿ yā yeⁿ'ē chí 'cuūvi yā

(Mr. 10.32-34; Lc. 18.31-34)

17 Jesús cuchɛɛ yā na yáāⁿ Jerusalén ní cueⁿ'é yā ndúúcū ndu'ū ndiichúúví discípulos yeⁿ'é yā 'áámá lado. Ní Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos taachi ngiicá yā: 18 Ndís'tiī ní maaⁿ ní cuchɛɛ yú na yáāⁿ Jerusalén miiⁿ. 'Úú chi Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nca'á yā 'úú tá'āa chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū maestros chí ngi'cueeⁿ ley. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní diíⁿ yā condenar 'úú ní 'cuūví. 19 Ní nca'a yā 'úú ta'a 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ndaata yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'cááⁿnyuⁿneeⁿ yā 'úú ní 'cueⁿ'e yā 'úú ní cu'neeⁿnga'á yā 'úú. Ní 'úú chí Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs miiⁿ nanduuchí ndiichi ndii 'íínú nguuvi yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā.

Chí chɛɛcu Jacobo ndúúcū Juan chiica tá yeⁿ'ē 'áámá naaⁿ

(Mr. 10.35-45)

20 Tuu'mi ní ndaā n'daataá yeⁿ'e saⁿ'ā Zebedeo nanááⁿ Jesús miiⁿ ndúúcū daiya tá ní chiintii'ya tá nanááⁿ Jesús miiⁿ ní dich'ɛɛtɛ tá 'yā ní chiica ta 'áámá favor. 21 Jesús ní caⁿ'a yā: ¿Dɛ́'ɛ neⁿ'ē di? Táⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'a tá: Taachí ndaa di naachí caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ di, caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ di chi ndúú 'uūvī saⁿ'ā daiyá 'cuɛɛtɛ sa 'diituu dí, 'aama sa ní lado tá cuaacu di ní taama sa ní lado tá 'cuée di.

22 Tuu'mi ní Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ: Nguɛ́ɛ́ déénu nī dɛ'ɛ̄ chi ngiica nī. ¿'Áá cuuvi diiⁿ nī chí cú'u nuúⁿ nī yeⁿ'e chi n'geeⁿ yeⁿ'e vaso chi yeⁿ'ē chi 'cueenú cuuvi? ¿'Áá cuuvi cuta'á nī maaⁿ ngɛɛ̄dínuūⁿnīⁿ chi cuta'á? Juan ndúúcū Jacobo miiⁿ ní ngaⁿ'a yā chi cuuvi diíⁿ yā. 23 Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chiī yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cuaacu nííⁿnyúⁿ canéé chí cu'ú nī yeⁿ'e vaso yeⁿ'é yeⁿ'e chi 'cueenú cuuvi ní canéé chí cuta'á nī chí chɛɛ̄dínuūⁿnīⁿ chi 'úú ita'á. Naati nguɛ́ɛ́ tunééⁿ 'úú chí ca'á du'ū chi 'cuundi lado tá cuaācú o lado tá 'cuēe. Lugar 'cūū ní Ndyuūs ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs 'cuundiyaáⁿ yā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ.

24 Taachí ndu'u ndííchí discípulos ch'iindiveéⁿ yā chuū, nduuvi taáⁿ yā yeⁿ'e nduu 'uūvi discípulos chí daiya saⁿ'ā Zebedeo. 25 Tuu'mi ní Jesús yaa'ví yā discípulos ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Āā deenu ndís'tiī chí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e naciones chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ vɛɛ poder yeⁿ'é yā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e naciones yeⁿ'é yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi n'gɛɛtɛ cá yeⁿ'ē naciones ní ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e tanáⁿ'a yā. 26 Naati nguɛ́ɛ́ 'tíícā cuuvi nguaaⁿ ndis'tiī. Saⁿ'ā chí neⁿ'e sa cúúví ch'ɛɛtɛ sa nguaaⁿ ndís'tiī canéé chí dichíí'vɛ sa ndís'tiī. 27 Saⁿ'ā chi neⁿ'e sa cūnee cuaaⁿ vmnaaⁿ ca yeⁿ'e ndís'tiī canéé chí dichíí'vɛ ca sa ndís'tiī. 28 Naati Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs nguɛ́ɛ́ ndaā sa chi 'ííⁿ'yāⁿ dichíí'vɛ yā saⁿ'ā ti maāⁿ sa dichíí'vɛ sa 'iiⁿ'yāⁿ, ní chi ca'a sa vida yeⁿ'ē maaⁿ sa tan'dúúcā chi precio yeⁿ'ē nuuⁿndi cáávā chi nadanguaⁿ'ai yā 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ.

'Uūvī chi ngueenááⁿ nduūvā yeⁿ'ē sa

(Mr. 10.46-52; Lc. 18.35-43)

29 Taachí Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'é yā can'daa yā yeⁿ'e yáāⁿ Jericó nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ can'dáa yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 30 'Uuvi saⁿ'ā chi ngueenááⁿ chi vɛɛ̄tɛ sa niiⁿnuúⁿ cyúúní taachí ch'iindiveeⁿ sa chi Jesús cho'ó yā miiⁿ, 'cai yiicú sa ní caⁿ'a sa: N'diī Señor, Daiya David, nneé ya'ai 'iinu nī nús'uu.

31 Nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yaa'vi neeⁿ yā saⁿ'a s'eeⁿ chi cunēē 'diiiⁿ cheendi sa naati saⁿ'a s'eeⁿ ní n'gaī yiicú cá sa: N'dii Señor, Daiya David, nnéé ya'āī 'iinu nī nús'uu.

32 Jesús miiⁿ cheendii yā ní 'cai yā saⁿ'ā s'eeⁿ ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ neⁿ'é nī chi 'úú diíⁿ ndúúcu nī?

33 Saⁿ'ā s'eeⁿ ní caⁿ'a sa: N'diī Señor, diíⁿ nī chí snaaⁿ 'nū.

34 Tuu'mi ní Jesús, Daiya David, nnéé ya'ai 'íínu yā saⁿ'ā s'eeⁿ ní tuu'ví yā nduutináaⁿ sa. Ní hora mííⁿ nūuⁿ nduutináaⁿ sa nnguaaⁿ ní chiī snaaⁿ sa. Saⁿ'ā s'eeⁿ ní cueⁿ'e sa ndúúcū Jesús.

21

Jesús sndaa yā na yáāⁿ Jerusalén tan'dúúcā 'áámá rey

(Mr. 11.1-11; Lc. 19.28-40; Jn. 12.12-19)

1 Taachi Jesús ndaa niiⁿnuúⁿ yā na yáāⁿ Jerusalén ní ndaa yā ná yiīcū chi nguuvi Olivos chí yeⁿ'ē yáāⁿ 'lííⁿ chi nguuvi Betfagé, dichó'o yā na 'uūvī discípulos yeⁿ'é yā. 2 Ní caⁿ'a yā chii yā discípulos: Cueⁿ'e nī na yáāⁿ 'lííⁿ chi canéé niiⁿnuúⁿ. Miiⁿ ní ndaaca nī 'áámá burra chí n'dɛɛ̄chiichí tī ndúúcū daiya tī. Ndís'tiī ní n'daatí nī 'iiti ní candɛ́ɛ nī 'iiti 'muuⁿ. 3 Ní ndúúti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ yaa'vi yā ndís'tiī yeⁿ'e 'iiti miiⁿ, caaⁿ'maⁿ nī cuuvi nī 'iiⁿ'yāⁿ ti Señor yeⁿ'e yú neⁿ'e yā 'iiti miiⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ caama nadīcho'ó yā 'iiti.

4 Tanducuéⁿ'ē 'túúcā chiī ní 'iicu cuuví cuaacu chí caⁿ'a profeta chi ndɛɛ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ndii cuááⁿ vmnaaⁿ taachí dinguúⁿ yā chuū na libro yeⁿ'e Ndyuūs:

5 Cuuví nī 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáāⁿ Sión 'tíícā. Cun'diichí nī, Rey yeⁿ'e nī cuchií yā nanáaⁿ nī. Rey miiⁿ ní ndiicuúⁿ yā ní canduú yā burra 'lííⁿ. Ní burra 'lííⁿ ní daiya 'iitī chi candéé.

6 Discípulos cueⁿ'e yā ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi Jesús miiⁿ dichó'o yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 7 Ní candɛɛ yā burra miiⁿ ndúúcū daiyá tī. Ní sn'duú yā cotón yeⁿ'é yā vmnááⁿ yeⁿ'ē burra 'lííⁿ. Ní Jesús miiⁿ ní canduú yā 'iiti. 8 'Iiⁿ'yāⁿ chí n'deee n'dáí n'doo yā cotón yeⁿ'é yā cuaaⁿ cyúúní. Tanáⁿ'a yā ch'iica yā dúuⁿnɛ̄ yáⁿ'á ní n'doo yā cuaaⁿ cyúúní. 9 'Iiⁿ'yāⁿ chí cueⁿ'e yā cuááⁿ vmnaaⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi cueⁿ'e yā cuaaⁿ dáámí yā tucá'a yā 'cai yiicú yā, ní caⁿ'a yā: Dɛ'ɛ̄ chúúcā ch'ɛɛtɛ n'dai 'iiⁿ'yāⁿ chi Daiya rey David. Dɛ'ɛ chúúcā n'dai 'iiⁿ'yāⁿ chí cuchii ndúúcū chi duuchi Señor miiⁿ. Dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs chi snée ná va'ai chɛɛ̄tī nguuvi.

10 Taachí Jesús miiⁿ sndaa yā na yáāⁿ Jerusalén nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ tuumicadíínuuⁿ yā ní caⁿ'a yā nguaaⁿ maaⁿ yā: ¿Du'u rá sáⁿ'a 'cūū?

11 'Iiⁿ'yāⁿ mííⁿ ngaⁿ'a yā: Sáⁿ'a 'cūū saⁿ'a profeta Jesús chí cuchiī sá cuaaⁿ na yáāⁿ Nazaret yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea.

Jesús inadidɛɛvɛ́ yā yaācū templo

(Mr. 11.15-19; Lc. 19.45-48; Jn. 2.13-22)

12 Jesús miiⁿ sndáa yā ná yaācū templo yeⁿ'é Ndyuūs ní tun'dáa yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chí in'diicui yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngái yā na yaācū miiⁿ. Ní chɛɛcundaa yā mesas yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi n̄'dáaⁿ yā tuūmī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. Ní chɛɛcú yā sillas yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi in'diicui yā 'yáádá palomas. 13 Ní Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Na libro yeⁿ'e Ndyuūs naachi canéé nguūⁿ 'túúcā ngaⁿ'a: Vá'ai yeⁿ'é canéé chi duuchi va'ai naachi 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'maⁿngua'á yā, naati ndís'tiī ní diíⁿ nī chí yiivi yáává yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi díduucu.

14 Ní chɛɛti yaācū miiⁿ ndaá nanááⁿ Jesús 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaā yó'ōo, ní Jesús miiⁿ diíⁿ yā chí nduūvā yeⁿ'e nducyaaca yā. 15 Naati chiiduu n'gɛɛtɛ́ɛ̄ ndúúcū maestros yeⁿ'e ley nduuvi taáⁿ yā taachí n'diichi yā chi 'tíícā idiiⁿ Jesús miiⁿ ní ch'iindiveéⁿ yā chuū. Ní saⁿ'ā dá'caīyāa n'gai sa ní caⁿ'a sa: Dɛ'ɛ̄ chúúcā ch'ɛɛtɛ saⁿ'ā chi Daiya rey David miiⁿ. 16 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'a yā chii yā Jesús miiⁿ: ¿'Áá n'giindiveéⁿ nī chí saⁿ'ā da'caīyāa ngaⁿ'ā sa? Jesús caⁿ'a yā: N'giindiveéⁿ. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ n'geeⁿ ndís'tiī Nduudu yeⁿ'e Ndyuūs naachi canéé nguūⁿ? Ní ngaⁿ'a 'túúcā:

'Āā diiⁿ di chi da'caīyaá ndúúcū dacua'aá caata yā chi n'daāca n'dai yeⁿ'é Ndyuūs.

17 Jesús ní nan'daa yā yeⁿ'e yaācū miiⁿ. Ní nan'daa yā yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní cueⁿ'e yā na yáāⁿ 'lííⁿ chi nguuvi Betania. Ní mííⁿ canee yā nguīinū miiⁿ.

Jesús ngaⁿ'a yā chi nguɛɛ n'dáacā yáⁿ'á yeⁿ'e n'guíídīi yaaⁿ nguuvi chi nguɛ́ɛ́ n'gui'i yeⁿ'ē

(Mr. 11.12-14, 20-26)

18 Chídɛ́ɛ́vɛ́ táámá nguuvi, ní Jesús ndaa ntúuⁿ yā ná yáāⁿ miiⁿ ní chiī cuiicú yā. 19 Cuaaⁿ cyúúní ní n'diichi yā 'áámá yáⁿ'á yeⁿ'e n'guíídīi yaaⁿ nguuvi niiⁿnuúⁿ cyúúní, ní cueⁿ'e yā naachí cutá'a yā n'guiidīi miiⁿ, ní nguɛ́ɛ́ ndaaca yā n'gui'i yeⁿ'ē, dámaāⁿ tá'āa. Ní Jesús caⁿ'a yā chii yā yáⁿ'á 'túúcā: Dii yáⁿ'á, 'āā ntɛ́ɛ́ nguɛɛcunéé 'cuūndī n'gui'i yeⁿ'ē di. Tuu'mí nūuⁿ yaⁿ'á miiⁿ nti'i. 20 Taachí discípulos n'diichí yā chuū, ngeⁿ'ē yiinú yā yeⁿ'ē ní caⁿ'a yā: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chi maāⁿnchɛɛtɛ́ nuūuⁿ nti'i n'guíídīi yaaⁿ nguuvi?

21 Jesús nán'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā chii yā discípulos: Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, ndúúti chi ndís'tiī i'téénu nī ní nguɛ́ɛ́ n'deēe nadicádíínuuⁿ nī, nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ chuū cuuvi diíⁿ nī yeⁿ'ē n'guíídīi yaaⁿ nguuvi naati cuuvi diíⁿ nī ndúúcū yiīcū 'lííⁿ 'cūū chí caaⁿ'maⁿ nī cuuvi nī: Dii yiīcū, cuvíi dí 'múúⁿ ní cueⁿ'e di cundáá nuūⁿ di ná nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā, ní cuuvi. 22 Tanducuéⁿ'ē chi caaca nī naachí caaⁿ'maⁿngua'á nī, ndúúti chí cu'téénu nī, ní ndaācā yeⁿ'e nī.

Jesús ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā tan'dúúcā 'iiⁿntyéⁿ'ē

(Mr. 11.27-33; Lc. 20.1-8)

23 Taachí Jesús miiⁿ ndaá yā chɛɛti yaācū templo miiⁿ, chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e yaācū ndaá yā nanááⁿ Jesús miiⁿ taachí ngi'cueeⁿ yā, ní caⁿ'a yā chii yā Jesús: ¿Du'ú 'ííⁿntyeⁿ'ē ngaⁿ'a yā chi 'túúcā idiíⁿ nī? ¿Du'ú 'iiⁿ'yāⁿ tee yā poder chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ nī 'túúcā?

24 Nan'guɛɛcútaⁿ'a Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Úú ntúūⁿ ní intiinguuneéⁿ ndís'tiī. Nduuti chi nan'guɛɛcútaⁿ'a nī yeⁿ'é, tuu'mi ní cuuví ndís'tiī du'ú 'iiⁿntyeⁿ'ē tee yā poder 'úú chi idiíⁿ dendú'u chuū. 25 Yeⁿ'ē chí chɛɛdinúuⁿnīⁿ Juan, ¿tií chiīcā? ¿'Áá yeⁿ'e Ndyuūs chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi o yeⁿ'e saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū? Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndeé yā nguááⁿ maáⁿ yā ní caⁿ'a yā: Nduuti chi caaⁿ'maⁿ yú chi yeⁿ'ē nanguuvi, tuu'mi ní Jesús caaⁿ'maⁿ yā cuuvi yā s'uūuⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ cuuvíī chi nguɛ́ɛ́ s'teenu nī yeⁿ'e chi ngaⁿ'a Juan miiⁿ? 26 Ní nduuti chi caaⁿ'maⁿ yú chi yeⁿ'e saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, 'va'a yú 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ ti nducyaaca yā ní déénu yā chi Juan chí chɛɛdínuūⁿnīⁿ ní 'aama profeta yeⁿ'é Ndyuūs.

27 Ní nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'e Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ déénu 'nū. Jesús miiⁿ ní caⁿ'a ntúuⁿ yā: 'Tiicá ntúūⁿ 'úú ní nguɛ́ɛ́ cuuví ndís'tiī du'u 'ííⁿntyeⁿ'ē tee yā poder 'úú chí idiíⁿ chuū.

'Áámá ejemplo yeⁿ'ē 'uuví daiya yā

28 Jesús caⁿ'a yā: ¿Dɛ'ɛ̄ inadacadiinúúⁿ ndís'tiī yeⁿ'e chuū? Caⁿ'á caaⁿ'máⁿ ndúúcū ndís'tiī yeⁿ'e 'áámá saⁿ'ā chi vɛ́ɛ́ 'uūvī daiya sa. Ndaā sa nanááⁿ 'áámá daiya sa ní caⁿ'a sa: Díí daiyá, cuéⁿ'é di ní diiⁿ dí ntiiⁿnyuⁿ naachi vɛ́ɛ́ díí'yú uvas yeⁿ'é. 29 Daiya sa ní nan'guɛɛcútaⁿ'a sa ní caⁿ'a sa: Nguɛ́ɛ́ neⁿ'é. Ch'iinu maaⁿ ní nadicádíínuuⁿ sa chi nguɛ́ɛ́ n'daācā diiⁿ sa ní cuéⁿ'e sa diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ. 30 Ní cueⁿ'e ntúuⁿ saⁿ'ā miiⁿ ní yaa'vi sa táámá daiya sa, ni 'tiicá ntúūⁿ caⁿ'a sa chii sa daiya sa. Ní daiya sa mííⁿ nán'guɛɛcútaⁿ'ā sa ní caⁿ'a sa: 'Tíícā, n'diī chiidá, caⁿ'á. Naati nguɛ́ɛ́ cueⁿ'e sa diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ. 31 ¿Dɛ'ɛ̄ inadicadiinuuⁿ ndís'tiī? Naachi 'uūvī daiya yā ¿chɛɛ chí diīiⁿ tan'dúúcā chi neⁿ'e chiidá yā? 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'a yā: Saⁿ'ā chi yaa'ví yā vmnaaⁿ. Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, chi 'iiⁿ'yāⁿ chí inn'guɛ́ɛ́ yeⁿ'e impuestos ndúúcū n'daataá chi vɛ́ɛ́ cá saⁿ'ā yeⁿ'e tá caⁿ'á yā vmnaaⁿ yeⁿ'é nī naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. 32 Ti Juan chi chɛɛdínuūⁿnīⁿ ndaā sa vmnááⁿ ndís'tiī. Chiica sá na 'áámá yúúní cuaacu ní ngaⁿ'a sa yeⁿ'e yúúní cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ s'téénu nī yeⁿ'ē sa. Naati saⁿ'ā publicanos chí inn'guɛ́ɛ́ yeⁿ'e impuestos ndúúcū n'daataá chi vɛ́ɛ́ saⁿ'ā s'ee ndúúcu tá s'téénu yā nduudu yeⁿ'e sa. Ndís'tiī, taachí n'diichí nī chuū chí 'āā diiⁿ Juan, nguɛ́ɛ́ ndaacadaamí nī yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é nī ní nguɛ́ɛ́ s'téénu nī chiiⁿ chi ngaⁿ'a Juan miiⁿ.

'Áámá ejemplo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ n'dáácā idiiⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ

(Mr. 12.1-12; Lc. 20.9-19)

33 Tuu'mi ní caⁿ'a Jesús: 'Caandiveéⁿ nī táámá ejemplo chi 'tɛɛ nguɛɛ dáámá. Canéé 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ yáⁿ'āa yeⁿ'e yā ní chiīnu yā dii'yu yeⁿ'e uvas na yáⁿ'āa yeⁿ'e yā. Ní din'dái yā 'áámá cheeⁿ yeⁿ'ē yáⁿ'á 'lííⁿ núúⁿmáⁿ cuaaⁿ 'diituú. Din'dái yā 'aama tanque naachi cuuví tun'dáa yā nuūⁿnīⁿ yeⁿ'e uvas miiⁿ. Ní din'dái yā 'áámá torre nguaaⁿ dii'yu uvas naachi mozos yeⁿ'e yā 'cuɛɛtinéeⁿ sa diiⁿ sa cuidado n'gui'i uvas miiⁿ. Dueño miiⁿ ca'a yā yáⁿ'āa yeⁿ'e yā saⁿ'ā s'eeⁿ chi diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ ní cueⁿ'e yā táámá país. 34 Taachí snuū ca'a yeⁿ'ē tiempo yeⁿ'e n'gui'i uvas miiⁿ chí túúmá yā, dueño dicho'ó yā mozos yeⁿ'e yā chí saⁿ'ā s'eeⁿ nca'a sa n'gui'i uvas yeⁿ'e yáⁿ'āa, parte yeⁿ'e n'gui'i chi tuneeⁿ dueño. 35 Saⁿ'ā chí diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ na yáⁿ'āa miiⁿ sta'a sa mozos. 'Áámá ní ch'eⁿ'e sa, táámá ní ch'iiⁿ'nuⁿ sa ní táámá ní chiītuu sa. 36 Dueño miiⁿ dicho'ó yā taandúú 'uūvī mozos, 'āā vi'í mozos chí cheⁿ'ē vmnaaⁿ. 'Tiicá ntúūⁿ diiⁿ sa ndúúcū mozos.

37 Cuayiivi mííⁿ dichó'o yā daiya yā ti dueño miiⁿ ní ngaⁿ'a yā: Saⁿ'ā s'eeⁿ ní diiⁿ sa honrar daiyá. 38 Taachí saⁿ'ā s'eeⁿ chi diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa miiⁿ n'diichi sa daiya dueño miiⁿ, caⁿ'a sa nguááⁿ maaⁿ sa: Sáⁿ'a 'tīī chi cuuví yeⁿ'ē sa yáⁿ'āa 'cūū. 'Caaⁿ'nuⁿ yú sáⁿ'ā miiⁿ ní ndúúcū chi vɛ́ɛ́ naaⁿ chi cuuví yeⁿ'ē sa ní cuuví yeⁿ'ē yú. 39 Ní sta'ā sa daiya dueño miiⁿ ní tun'daa sa saⁿ'ā 'áámá lado yeⁿ'e chéēⁿ yeⁿ'e díí'yú uvas miiⁿ ní ch'iiⁿ'nuⁿ sa saⁿ'ā.

40 Taachí ndaā dueño yeⁿ'e díí'yú uvas ¿dɛ'ɛ̄ diíⁿ yā ndúúcū saⁿ'ā chí ídiīiⁿ ntííⁿnyuⁿ na yáⁿ'āa yeⁿ'é ya?

41 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: Dueño miiⁿ ní 'caaⁿ'núⁿ yā saⁿ'ā chi cúúncheeⁿ sa diiⁿ sa. Ní ca'á yā yáⁿ'āa yēⁿ'e yā naachi vɛ́ɛ́ díí'yú uvas táámá 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ na yáⁿ'āa miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ chí ntée yā uvas chí tuneéⁿ yā na tiempo yeⁿ'ē n'gui'i.

42 Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ n'geēⁿ ndís'tiī naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs chí ngaⁿ'a 'túúcā:

Tuūu chí 'iiⁿ'yāⁿ chi idin'dái yā va'ai sta'á yā ní ch'ɛɛ̄cú yā 'áámá lado ti nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā. Tuūú 'cūū tuūú ch'ɛɛtɛ ní dichíí'vɛ̄ ca ní canéé tuūu ch'ɛɛtɛ́ esquina yeⁿ'é va'āī. Chuū ní Señor Ndyuūs diíⁿ yā. Chuū ní 'áámá chí ngeⁿ'e yiinu yú taachí inaaⁿ yú yeⁿ'ē.

43 Chííⁿ chí 'túúcā nga'á ngií ndís'tiī, chí naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā divíi yā yeⁿ'ē ndís'tiī ní ca'á yā táámá 'iiⁿ'yāⁿ chi ca'á yā n'gui'i chí tuneeⁿ lado yeⁿ'é Ndyuūs. 44 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí cun'dáá nduú yā vmnaaⁿ na tuūu 'cúū ní caātū 'ííní yeⁿ'e yā. Naati 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí cun'dáá nduūu tuūu 'cúū vmnaaⁿ yeⁿ'e yā, 'cuíínú ndúúví yuūni yā.

45 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ch'iindiveéⁿ yā chuū, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tuumicadíínuuⁿ yā chi yeⁿ'é yā ngaⁿ'a Jesús miiⁿ. 46 Nadicádíínuuⁿ yā taācā chi cuta'á yā Jesús miiⁿ naatí 'va'a yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ tí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ i'téénu yā Jesús miiⁿ tan'dúúcā chi 'áámá profeta chí ngaⁿ'a nduudu yeⁿ'é Ndyuūs.

22

'Áámá ejemplo yeⁿ'ē 'viicu chí n'giindivaacú yā

1 Jesús tuca'á yā ndee yā taama vmnéⁿ'ēe ndúúcū ejemplos, ní caⁿ'a yā: 2 Naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi tan'dúúcā 'áámá rey chí chiica yā 'viicu chí ch'iindivaacu saⁿ'a daiya yā. 3 Ní dichó'o yā mozos yeⁿ'e yā chí yaa'vi sa 'iiⁿ'yāⁿ chí ndíi yā invitado naati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ néⁿ'e yā caⁿ'a yā. 4 Ní dichó'o yā tan'duuvi mozos ní caⁿ'a yā chii yā mozos: Caaⁿ'maⁿ nī cuuvi nī 'iiⁿ'yāⁿ chí ndíi yā invitado 'tíícā. 'Āā vɛ́ɛ́ yaāaⁿ comida miiⁿ. 'Āā ch'iīⁿ'núⁿ i'tiindu yeⁿ'é ní 'iiti chi 'viichɛɛ́. Tanducuéⁿ'ē 'āā vɛ́ɛ́ yaāaⁿ. Cuchií nī 'viicu. 5 Naatí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ diiⁿ yā cuenta. 'Áámá yā ní cueⁿ'e yā cuɛ́ɛ́tí yeⁿ'e yā. Taama yā ní cueⁿ'e yā negocio yeⁿ'e yā. 6 Tanáⁿ'a yā ní sta'á yā mozos. Cuⁿ'u yā ndúúcū sa ní ch'iiⁿ'nuⁿ yā mozos. 7 Taachi rey miiⁿ ch'iindiveéⁿ yā chuū, ndúúvi taaⁿ yā. Ní dichó'o yā soldados yeⁿ'é yā ní caⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā chí 'caaⁿ'nuⁿ sá 'iiⁿ'yāⁿ chí ch'iiⁿ'nuⁿ yā mozos yeⁿ'é yā. Ní 'neeⁿ yaⁿ'ā sa yáāⁿ vaacú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 8 Tuu'mi ní caⁿ'a yā chii yā mozos yeⁿ'é yā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ 'viicu miiⁿ ní 'āā vɛ́ɛ́ yaāáⁿ caavā 'iiⁿ'yāⁿ chi chii yā invitado naati nguɛ́ɛ́ n'dai taaví yā chí cuchii yā. 9 Maaⁿ ní cueⁿ'e nī na yúúní chí can'daā yeⁿ'e yáⁿ'āa yáāⁿ ní diíⁿ nī invitar 'iiⁿ'yāⁿ chí chii yā na 'viicu, 'iiⁿ'yāⁿ chí ndaāca nī. 10 Mozos ní can'daa sa ní cueⁿ'e sa cuaaⁿ cyúúní ní nadaama sa nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chí ndaāca sa, 'iiⁿ'yāⁿ chí cúúncheeⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí n'dai yā. Ní ndaā nducyaacá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi mozos 'cai sa ní n'deēe n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ ndaá yā 'viicu miiⁿ.

11 Ní rey miiⁿ cheⁿ'e yā n'diichi yā 'iiⁿ'yāⁿ chí ndii yā invitado ní ndaācá yā 'áámá saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ cánúúⁿ sá catecai sa yeⁿ'ē naachi n'giindivaacu yā. 12 Ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: N'diī amigo, ¿taācá chi ndāa nī 'muuⁿ chi nguɛ́ɛ́ canúuⁿ nī catecai nī yeⁿ'ē chí n'giindivaacú 'iiⁿ'yāⁿ? Saⁿ'ā miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ nan'guɛɛcútaⁿ'a sa yeⁿ'e yā. 13 Tuu'mi ní rey miiⁿ caⁿ'a yā chii yā mozos yeⁿ'e yā: 'Caāchiichí nī ca'a sa ndúúcū ta'a sa ní divíi nī saⁿ'ā ndii 'múúⁿ ní 'cuɛɛcú nī saⁿ'ā cuaaⁿ chuvá'āī na maāiⁿ. Mííⁿ cuɛɛcu sa ní ché'é 'diiⁿ'yuⁿ sa cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 14 Jesús caⁿ'a ntúuⁿ yā chuū: Nééné 'yaaⁿ yā chí Ndyuūs 'cuai yā naati duu'ví yā chi Ndyuūs ndɛɛvɛ́ yā.

Chííⁿ chí ntiinguuneeⁿ yā yeⁿ'e asunto yeⁿ'e impuestos

(Mr. 12.13-17; Lc. 20.20-26)

15 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ fariseos cueⁿ'é yā ní nduuvidaamá yā. Ní ndeé yā nguaaⁿ maáⁿ yā táácā cuuvi diíⁿ yā chi Jesús miiⁿ cástaⁿ'a nduudú yeⁿ'e yā chi caaⁿ'máⁿ yā 'áámá nduudu yaadi. 16 Ní fariseos dicho'ó yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Herodes miiⁿ chí caaⁿ'máⁿ yā Jesús: N'diī maestro, déénu 'nū chí n'diī ní 'áámá saⁿ'ā chí n'dai. N'diī ní diíⁿ nī chí n'dáácā. Ní cuaacu nííⁿnyúⁿ ngi'cueeⁿ nī yúúní yeⁿ'e Ndyuūs. Ní nguɛ́ɛ́ 'va'a nī 'iiⁿ'yāⁿ ti nguɛ́ɛ́ indɛɛ́ nī cuidado tááca 'iiⁿ'yāⁿ. 17 Maaⁿ ní cúúví nī nús'uu: ¿Dɛ'ɛ̄ inadacádíínuuⁿ nī? ¿'Áá canéé nguūⁿ na ley chí nadíí'vɛ 'nū emperador César tuūmī yeⁿ'é 'nū o nguɛ́ɛ́?

18 Jesús tuumicádíínuuⁿ yā chí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daācā ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí neⁿ'e nī n'diichineéⁿ nī 'úú? Ndís'tiī ní vɛɛ 'uūvī chí nadacadíínuuⁿ nī. 19 Tée nī tuūmī chi nadíí'vɛ nī yeⁿ'e impuesto. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ch'iⁿ'i yā 'áámá tuūmī Jesús miiⁿ. 20 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Du'u nááⁿ chi canéé ná tuūmī? ¿Du'ū chi ngúúví cánéé nguūⁿ?

21 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: Naaⁿ emperador César cānee. Ní Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Nca'a nī tuūmī emperador César chííⁿ chí yeⁿ'ē sa ní ca'a nī Ndyuūs chí yeⁿ'e Ndyuūs.

22 Taachí ch'iindiveéⁿ yā chuū, cheⁿ'e yiinu yā ní cueⁿ'e yā.

Chiiⁿ chi ntiinguuneéⁿ yā yeⁿ'e chí 'iiⁿ'yāⁿ nduuchi yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā

(Mr. 12.18-27; Lc. 20.27-40)

23 Nguuvi miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ saduceos ndaá yā nanááⁿ Jesús miiⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ saduceos ngaⁿ'a yā chí nguɛ́ɛ́ índuuchi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní ntiinguunéeⁿ yā Jesús, 24 ní caⁿ'a yā: N'diī maestro, Moisés miiⁿ caⁿ'a sá chi 'āā du'ú nūuⁿ saⁿ'ā chí 'cuūvī sa ní nguɛ́ɛ́ ch'iīndī daiya n'daataá yeⁿ'ē sa tuu'mi ní 'diīnū sa 'caandavaacu sa ndúúcū n'daataá mííⁿ. Ní saⁿ'ā miiⁿ ní 'cuūndī daiya sá lado yeⁿ'ē 'díínu tináⁿ'ā. 25 Maaⁿ ní vɛ́ɛ́ ndɛɛ̄chɛ̄ sáⁿ'a nūuⁿ yeⁿ'ē chɛɛcú sa yeⁿ'ē chiidá sa. Sáⁿ'ā vmnaaⁿ miiⁿ ní ch'iindivaacu sa ní ch'iī sa. Ní nguɛ́ɛ́ daiya n'daataá yeⁿ'ē sa. Ní canee n'daataá yeⁿ'ē sa. Ní 'díínu sa ní canee sá ndúúcū tá. 26 'Tiicá ntúūⁿ chó'ōo yeⁿ'ē ndii chiiⁿ ndii 'uuvi saⁿ'ā. 'Tiicá ntúūⁿ chó'ōo yeⁿ'e saⁿ'ā chi ndii 'iīnū. 'Tiicá ntúūⁿ chó'ōo yeⁿ'ē saⁿ'a s'eeⁿ nduu ndɛɛ̄chɛ̄ sa. 27 Ndíí ná ch'iinú ní ch'iī ntúūⁿ n'daataá miiⁿ. 28 Taachí nduuchi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā, naachí ndɛɛ̄chɛ̄ saⁿ'ā s'eeⁿ ní ¿chɛɛ sa chí n'daataá yeⁿ'ē sa táⁿ'ā caati nducyaaca sá canee sá ndúúcu tá?

29 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ n'daācā nadicádiinuuⁿ nī, ti nguɛ́ɛ́ déénu nī taacā ngaⁿ'a na libro yeⁿ'é Ndyuūs naachi canéé nguūⁿ. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú déénu nī poder yeⁿ'é Ndyuūs. 30 Ti naachí nduuchi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā, nguɛ́ɛ́ 'caandavaacú yā. Ndíí nguɛ́ɛ́ ca'a ra yā chí 'caandavaacu daiya yā ti cuuví yā tan'dúúcā ángeles chi dichíí'vɛ̄ Ndyuūs chi canée yā na va'ai chɛɛtí nguuvi. 31 Naati yeⁿ'ē chí nduuchi yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā, ¿'áá nguɛ́ɛ́ n'geeⁿ nī chi maáⁿ Ndyuūs caⁿ'a yā yeⁿ'ē taachí caⁿ'a yā 'túúcā?: 32 'Úú ní Ndyuūs yeⁿ'ē Abraham ndúúcū Isaac ndúúcū Jacob. Ndyuūs miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ Ndyuūs yeⁿ'e tináⁿ'ā ti yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi snduuchi.

33 Taachí nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ch'iindiveéⁿ yā chuū, cheⁿ'e yiinú yā yeⁿ'ē nduudu yeⁿ'e Jesús miiⁿ tan'dúúcā chi ngi'cueeⁿ yā.

Mandamiento chi ch'ɛɛtɛ ca

(Mr. 12.28-34)

34 Tuu'mi ní saⁿ'ā fariseos taachí ch'iindiveéⁿ yā yeⁿ'e chi Jesús diíⁿ yā, 'iiⁿ'yāⁿ saduceos 'āā ntɛ́ɛ́ caⁿ'a yā ndúúcū Jesús miiⁿ, fariseos miiⁿ nduuvidaamá yā. 35 'Áámá saⁿ'a fariseo abogado chí ngi'cueeⁿ sa chí ngaⁿ'ā ley miiⁿ neⁿ'e sa n'diichinééⁿ sa Jesús ní ntiinguunééⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ. Ní caⁿ'a sá chii sa Jesús: 36 N'diī Maestro, ¿chɛɛ́ mandamiento chí ch'ɛɛtɛ n'dai ca yeⁿ'ē na ley yeⁿ'ē Moisés?

37 Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: Dinéⁿ'e di Señor Ndyuūs yeⁿ'ē di ndúúcū núúⁿmáⁿ stáává yeⁿ'ē di ndúúcū núúⁿmáⁿ alma yeⁿ'ē di ndúúcū núúⁿmáⁿ vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'ē di. 38 Chuū chí vmnaaⁿ ní ch'ɛ́ɛ́tɛ̄ ca chi cuuvi tanáⁿ'ā mandamientos. 39 Ndiichi ndii 'úúví tan'dúúcā chi vmnááⁿ vmnaaⁿ: Dinéⁿ'e di 'iiⁿ'yāⁿ na niiⁿnuúⁿ vaacú di tan'dúúcā chí neⁿ'e dí maāⁿ di. 40 Yeⁿ'ē ndúú 'uūvī mandamientos miiⁿ canee tanducuéⁿ'ē yeⁿ'e ley Moisés miiⁿ ndúúcū nduudu chí ngaⁿ'a profetas ndii cuááⁿ vmnaaⁿ.

¿Du'u 'iiⁿ'yāⁿ chíí daiya Cristo?

(Mr. 12.35-37; Lc. 20.41-44)

41 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ndiidáámá yā Jesús ntiinguuneeⁿ yā fariseos, 42 ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ nadicádíínuuⁿ ndís'tiī yeⁿ'e Cristo? ¿Du'ū daiyá 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū? Ní fariseos caⁿ'a yā chii yā: Daiya David miiⁿ.

43 Ní Jesús caⁿ'a yā chii yā fariseos: ¿Táácā cuuvi David miiⁿ na espíritu yeⁿ'e sa ní caⁿ'a sa chi Cristo ní Señor? Ní caⁿ'a yā chuū:

44 Caⁿ'a Señor Ndyuūs miiⁿ chii yā Señor Cristo yeⁿ'é: 'Cuūndi di lado tá cuaacú chi lado yeⁿ'e honor ndíí 'úú cu'neéⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi contra yeⁿ'ē di cuaaⁿ ndii yā na ca'a di tan'dúúcā chi enimigos ní 'áámá banco 'lííⁿ.

45 Maaⁿ ní nduuti chi David miiⁿ caⁿ'á yā yeⁿ'e Cristo chi Señor yeⁿ'é yā, ¿táácā cuuvi chiī chi Señor miiⁿ ní daiya David 'iiⁿ'yāⁿ?

46 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'ē mar 'áámá. Ndíí nguuvi miiⁿ s'neeⁿ naaⁿ yā ntiinguuneeⁿ yā Jesús miiⁿ.

23

Jesús ngaⁿ'a yā chi dííⁿ yā cuidado yeⁿ'e maestros chi ngi'cueeⁿ ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos

(Mr. 12.38-40; Lc. 11.37-54; 20.45-47)

1 Jesús yaa'vi yā 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā ní caⁿ'a yā: 2 Maestros chi ngí'cueeⁿ ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos, 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ deenu n'dai yā ní ngi'cueéⁿ yā ní caaⁿ'maⁿ cuaacú yā ley yeⁿ'e Moisés. 3 'Tiicá ntúūⁿ cu'téénu ndís'tiī ní diíⁿ nī tan'duucā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'a yā, naati nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ idiíⁿ yā tí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ngaⁿ'a yā yeⁿ'e ley naati nguɛ́ɛ́ 'tíícā idiíⁿ yā. 4 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi 'caachiichí yā chɛɛdi chi n'gii taaví chi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuchɛ́ɛ yā ní ngaⁿ'á yā chi 'iiⁿ'yāⁿ canéé chí cuchɛ́ɛ yā. Naati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ maáⁿ yā ndíí nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā 'neeⁿ nduutitá'a yā chi tuu'vi yā chɛɛdi miiⁿ ní diíⁿ yā. 5 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní idiíⁿ yā nducuéⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yā caati tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ snáaⁿ yā ní n'diichí yā táácā idiíⁿ yā. Neⁿ'é yā candɛɛ yā chi canéé nguuⁿ chi yeⁿ'ē Nduudu yeⁿ'e Ndyuūs ní s'neeⁿ yā 'áámá caja 'lííⁿ ní dich'iichí yā 'áámá yiiⁿmaⁿ ní s'neeⁿ yā maaⁿ ta'a yā ní nchɛɛtɛ́ yā. Ní n'gɛɛ̄ti núuⁿ yā vestido yeⁿ'e yā chí n'geē 'nūuⁿ ca. 6 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní neⁿ'e yā 'cuundí yā sillas chí yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ch'ɛɛtɛ taachi caⁿ'á yā 'áámá 'viicu chí che'é yā. Ní neⁿ'e yā 'cuundí yā sillas yeⁿ'e honor chi vmnááⁿ vmnaaⁿ ná yáacu sinagogas. 7 Ní neⁿ'e yā chí tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ diiⁿ n'daacá yā ní diiⁿ yā saludar 'iiⁿ'yāⁿ taachi sneé yā cuaaⁿ nii'vɛ̄ɛ̄ ní neⁿ'e yā chi 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'máⁿ yā, maestro, maestro, taachi diíⁿ yā saludar 'iiⁿ'yāⁿ.

8 Naati ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e nī chí caaⁿ'maⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nī maestro ti 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nūuⁿ chí maestro ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chí Cristo. Ní nducyaaca ndís'tiī ní hermanos yeⁿ'e nī vi'ī. 9 Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ nī yeⁿ'ē mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa 'cúū: N'diī chiiduú padre, ti dámaāⁿ 'áámá chi Chiida yú chí Ndyuūs chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi. 10 Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú caaⁿ'maⁿ rá yā yeⁿ'e nī: Maestro, ti 'áámá chi maestro yeⁿ'e nī chi Cristo. 11 'Iiⁿ'yāⁿ chi ch'ɛɛtɛ ca yā yeⁿ'é nī canee chi dichíí'vɛ yā ndís'tiī. 12 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā chi cuuví ch'ɛɛtɛ maáⁿ yā, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ cuuví ndiicuúⁿ yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi idiíⁿ yā chí maáⁿ yā ndiicuúⁿ yā, cuuví ch'ɛɛtɛ́ yā.

Jesús caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ fariseos

(Mk. 12.40; Lc. 11.39-42, 44, 52; 20.47)

13 Naati dɛ'ɛ chúúcā ya'ai yeⁿ'é ndis'tiī, maestros chi ngi'cueeⁿ ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos, ndís'tiī 'uūvī naaⁿ 'uūvī cheendí nī, ti nguɛ́ɛ́ ngi'cueeⁿ nī yeⁿ'e naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú maaⁿ ndís'tiī cundáa nī va'ai chɛɛti nguuvi. Ndíí nguɛ́ɛ́ n'guúⁿ nī tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chí neⁿ'e ndaá yā chí cūndaa yā.

14 Dɛ'ɛ chúúcā ya'ai yeⁿ'ē ndís'tiī, 'iiⁿ'yāⁿ chi dingúūⁿ ní ngi'cueeⁿ nī ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos, ti ndís'tiī 'uūvī nááⁿ 'uūvī cheendí nī, ti ndivíi nī va'ai yeⁿ'ē n'daataá nguá'āa. Ní nééné n'deēe ngaⁿ'a nī taachi ngaⁿ'angua'á nī nanááⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 'Úú ngaⁿ'á chi ch'ɛɛtɛ ca castigo yeⁿ'e nī nguuvi yeⁿ'e juicio.

15 Dɛ'ɛ chúúcā ya'ai yeⁿ'ē ndís'tiī, maestros chi ngi'cueeⁿ ley ndúúcū ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ti ndís'tiī 'uūvī naaⁿ 'uūvī cheendí nī. Ndís'tiī ní chiicá nī ndíí yáⁿ'āa yaⁿ'ai táámá lado nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ní diíⁿ nī chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ i'téénu yā tan'dúúcā ndís'tiī. Ní taachí 'iiⁿ'yāⁿ cu'téénu yā tan'dúúcā ndís'tiī neⁿ'é nī, idiíⁿ nī chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní 'uūvī tanto cuuví yā yeⁿ'ē daiya infierno nguɛ́ɛ́ ti chi ndís'tiī. 16 Dɛ'ɛ chúúcā ya'ai yeⁿ'e ndís'tiī, chi ngi'cueéⁿ nī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ. Dɛ'ɛ inadacádíínuuⁿ ndís'tiī. Nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'a yā chi diíⁿ yā 'áámá cosa ní 'cuaí yā, “cáávā yaācū templo”, tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ nacádíínuuⁿ nī yeⁿ'e chuū, naati nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ 'cuai yā, “cáávā 'diiⁿnguaaⁿ” chi vɛ́ɛ́ chɛɛti yaācū templo miiⁿ, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canee cuuⁿmiⁿ chi diíⁿ yā chi caaⁿ'máⁿ yā chi caⁿ'a yā chi diiⁿ yā. 17 Ndís'tiī ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ deenu ti tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ ngueenááⁿ 'tiicá nī. ¿Chɛɛ cá ch'ɛɛtɛ ca? ¿'Áá 'dííⁿnguāāⁿ miiⁿ o yáacū miiⁿ chí diīiⁿ chi didɛɛvɛ 'dííⁿnguāāⁿ miiⁿ cucááva Ndyuūs? 18 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī: Ndúúti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'a yā chi diíⁿ yā 'áámá cosa, ní n'gaí yā, “cáávā nátai”, nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ nacadíínuuⁿ nī yeⁿ'ē. Naati ndúúti chi 'iiⁿ'yāⁿ n'gaí yā, “cáávā ofrenda” chi candúú vmnááⁿ yeⁿ'ē nátaī, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canee cúúⁿmíⁿ chi diíⁿ yā chi caⁿ'a yā chi diiⁿ yā. 19 Ndís'tiī ní tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi chɛɛchí tiīiⁿ o 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ, 'tiicá nī ti ¿chɛɛ́ ca chi ch'ɛɛtɛ ca? ¿'Áá ofrenda miiⁿ o nátaī chi diīiⁿ chí ofrenda miiⁿ ní didɛɛvɛ cucáávā Ndyuūs? 20 'Tíícā. 'Iiⁿ'yāⁿ chí n'gai yā, “cáávā nataī”, n'gai yā cáávā nátaī ndúúcū tanducuéⁿ'ē chi cánduū nátaī. 21 'Iiⁿ'yāⁿ chí n'gaí yā, “cáávā yaācū templo”, nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ ngaⁿ'a yā cáávā yaācū templo miiⁿ naati cáávā maáⁿ Ndyuūs chi canéé na yaācū templo miiⁿ. 22 'Iiⁿ'yāⁿ chi n'gaí yā, “cáávā va'ai chɛɛti nguuvi”, n'gaí yā cáávā trono yeⁿ'e Ndyuūs ní cáávā Ndyuūs chi vɛ́ɛ yā na trono miiⁿ.

23 Dɛ'ɛ chúúcā ya'ai yeⁿ'e ndís'tii, maestros chi ngi'cueéⁿ yā ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos, ndis'tiī 'uuvi naaⁿ 'uūvī cheendí nī. Ndís'tiī ní nga'á nī Ndyuūs 'áámá ndiichi parte yeⁿ'e yaātā chí yiivií, ndúúcū yaāta anís, ndúúcū yaātā comino. Ní ndís'tiī ní s'néeⁿ nī 'aama lado cosas chi n'gɛɛtɛ ca yeⁿ'e na ley, chííⁿ chí n'diichí nī nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū vaadī cuaacu ndúúcū vaadī ya'ai 'iinu ndúúcū vaadī i'téénu. Chuū canee chi diíⁿ nī ní diíⁿ nī táámá naaⁿ dendu'ū. 24 Ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ chi tan'dúúcā chi ngueenááⁿ chi candɛɛ nī 'iiⁿ'yāⁿ. Diíⁿ nī tan'dúúcā chi i'yaáⁿ nī 'áámá 'yaācū yeⁿ'ē nuūⁿnīⁿ chi cu'ú nī naati cu'ú nī 'iiti camello chi ch'ɛɛtɛ.

25 Dɛ'ɛ chúúcā ya'ai yeⁿ'ē ndís'tiī, maestros yeⁿ'e ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos, ndís'tiī ní 'uūvī naaⁿ 'uūvī cheendí nī, ti inadɛɛvɛ́ nī cuaaⁿ daami yeⁿ'e vaso ndúúcū cu'u, chi tan'dúúcā cuerpo yeⁿ'e maáⁿ nī, naati cuááⁿ chɛɛ̄tí nī ní ndiituú ndúúcū chi diduucú nī ndúúcū tanducuéⁿ'ē chi nguɛɛ n'daācā. 26 'Caandiveéⁿ nī ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ fariseos chi tan'dúúcā chí ngueenááⁿ. Diiⁿ cá nī chi didɛɛvɛ́ nī chí cuaaⁿ chɛɛti vaso ní 'tiicá ntúūⁿ cu'u, tuu'mi ní cuuvi dɛɛvɛ́ nī cuaaⁿ chuváⁿ'āī vaso miiⁿ.

27 Dɛ'ɛ̄ chúúcā ya'ai yeⁿ'e ndís'tiī, maestros yeⁿ'e ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos, ndis'tiī 'uuvi naaⁿ 'uūvī cheendí nī, ti ndís'tiī ní tan'dúúcā yaīnyāⁿ 'cuɛ́ɛ̄ chí cuaaⁿ daami mííⁿ n'dɛɛvɛɛ́ chí nneⁿ'ē yaāchī caaca, ti cuaacu nííⁿnyúⁿ cuááⁿ chɛɛ̄tī miiⁿ ndiituú 'iini yeⁿ'ē tináⁿ'ā ndúúcū taanduvɛ́ɛ́ cosas chí vaati. 28 'Tíícā ndís'tiī ti cuaacu nííⁿnyúⁿ n'giⁿ'i nī 'iiⁿ'yāⁿ chi ndís'tiī ní saⁿ'ā chi n'dai ndís'tiī naati cuaaⁿ chɛɛ̄tí nī ndiituú ndúúcū nduudu yaadi ndúúcū nuuⁿndi.

29 Dɛ'ɛ chúúcā ya'ai yeⁿ'ē ndís'tiī, maestros yeⁿ'e ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos, 'iiⁿ'yāⁿ 'uūvī naaⁿ 'uūvī cheendí nī, ti idin'dái nī yaīnyāⁿ yeⁿ'ē profetas ní n'dɛɛvɛ nī yaīnyāⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chí n'dai taachi snēe yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 30 Ndís'tiī ní ngaⁿ'á nī 'tíícā: Ndúúti chi nús'uu ch'ɛɛtinée 'nū tiempo chí ch'ɛɛtinéé chiidá 'nū cuááⁿ vmnaaⁿ, nguɛ́ɛ́ chinnee 'nū ch'iīⁿ'núⁿ 'nū profetas taachi cungéē yuūuⁿ yeⁿ'e yā. 31 'Tíícā ndís'tiī ní ngaⁿ'á nī nduudu cuaacu yeⁿ'ē maáⁿ nī ti ndís'tiī ní dáíyá 'iiⁿ'yāⁿ chí ch'iiⁿ'nuⁿ yā profetas. 32 Ndís'tiī ní canéé chí diíⁿ nī tan'dúúcā chiidá nī.

33 Ndís'tiī ní tan'dúúcā cúú 'tíícā ndáátá yeⁿ'e nī. ¿Táácā cuuvi nguáⁿ'ai nī yeⁿ'e castigo yeⁿ'e infierno? 34 Cáávā chuū 'úú ní dicho'ó nanááⁿ ndís'tiī profetas chi candɛɛ yā Nduudu yeⁿ'é Ndyuūs, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi déenū, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngi'cueeⁿ ley. N'dúúví 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ndís'tiī ní chita'á nī 'iiⁿ'yāⁿ ní chi'neeⁿnga'á nī 'iiⁿ'yāⁿ. Tá n'duuvi yā ní ch'eⁿ'é nī 'iiⁿ'yāⁿ na yaācū sinagogas yeⁿ'e nī ní can'dáa nī 'iiⁿ'yāⁿ ndii na 'áámá yáāⁿ táámá yáāⁿ chí ch'eenú yā chii. 35 Ní ndís'tiī ní ca'á nī cuenta yeⁿ'ē nducuéⁿ'e yuūúⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chí n'dai chí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é nī ch'iiⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ na yáⁿ'āa 'cūū ndii yuūúⁿ yeⁿ'ē Abel chí saⁿ'ā n'dai ndii yuūúⁿ yeⁿ'e Zacarías daiya saⁿ'ā Berequías chí ndís'tiī ch'iiⁿ'nuⁿ nī náávtaⁿ'ā yeⁿ'ē yaācū miiⁿ ndúúcū nátaī miiⁿ. 36 Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Castigo yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē chuū canee vmnaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā maaⁿ tiempo 'cūū.

Jesús ngɛɛcu yā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén

(Lc. 13.34-35)

37 Ní ngaⁿ'a Jesús: Ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén, ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén, chí ch'iīⁿ'núⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ profetas ní chi chiītuú nī 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs dicho'ó yā nanáaⁿ nī. Nééné n'deēe 'cuūví neⁿ'é nadaamá daiya nī tan'dúúcā tú'ū chi inadáámá tī daiya tī maaⁿ ngɛɛchi tī ní nguɛ́ɛ́ 'cuuⁿ nī. 38 Ndís'tiī, n'diichí nī. Ndyuūs chi'neeⁿ yā ndís'tiī ndúúcū vaacú nī dámaāaⁿ. 39 Ti 'úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, ti ndii maaⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ snaaⁿ nī 'úú ndíí ndaā tiempo taachí caaⁿ'maⁿ nī: Dɛ'ɛ chúúcā n'dai 'iiⁿ'yāⁿ chí cuchii yā ndúúcū chi duuchi Señor chí Daiyá Dendyuūs miiⁿ.

24

Jesús ngaⁿ'a yā chí yaācū templo miiⁿ ní ntuuvií

(Mr. 13.1-2; Lc. 21.5-6)

1 Taachí Jesús miiⁿ nan'dáa yā yeⁿ'e yaācū templo cueⁿ'é yā. Discípulos yeⁿ'é yā ní ndaa yā nanáaⁿ yā ní n'giⁿ'i yā Jesús miiⁿ va'ai s'eeⁿ yeⁿ'e yaācū templo miiⁿ. 2 Jesús miiⁿ ní n'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā: ¿'Áá inaaⁿ ndís'tiī nducyáácá chuū? Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, chi nguɛ́ɛ́ cunee tuūu cuaaⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e ví'ī chí nguɛ́ɛ́ ntuuvií.

Jesús ngi'cueeⁿ yā dɛ'ɛ̄ chí cuuvi taachi 'āā ndaa niiⁿnuúⁿ nguuví chi 'cuiinu iⁿ'yeēⁿdi

(Mr. 13.3-23; Lc. 21.7-24; 17.22-24)

3 Jesús vɛ́ɛ yā ná yiīcū chí nguuvi Olivos. Discípulos ndaa yā nanááⁿ yā taachi caneé yā damáaⁿ yā ní caⁿ'a yā chii yā Jesús: Cúúví nī nús'uu tií cuaⁿ'ā cuuví chuū. ¿Dɛ'ɛ señal 'cuuⁿ'miⁿ nī taachi 'āā ndaa nī taama vmnéⁿ'ēe ní taachí 'cuiinu iⁿ'yeeⁿdī?

4 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'e yā ní caⁿ'a yā: Cundɛ́ɛ nī cuidado chí mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cannche'éí yā ndís'tiī. 5 'Yááⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ ndáa yā ndúúcū chi duuchí ní caaⁿ'maⁿ yā 'tíícā: 'Úú chi Cristo 'úú. Ní cannche'éí yā 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ. 6 Ní 'caandiveéⁿ nī chi vɛ́ɛ́ caandaá ní 'caandiveéⁿ nī chi 'cuūndī caandaá. Cundɛ́ɛ nī cuidado chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ castaⁿ'a vaanicádiinúúⁿ yeⁿ'e nī ti canéé chi chííⁿ nducuéⁿ'ē dendu'ū chi 'túúcā cuuvi, naatí 'āā cuɛ́ɛ́ chí 'āā 'cuiinu iⁿ'yeeⁿdī. 7 Ti 'áámá nación 'cuuⁿ'maⁿ ndúúcū taama nación, ní 'áámá rey ndúúcū nducuéⁿ'e país naachi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā contra yeⁿ'e taama rey ndúúcū nducuéⁿ'e país naachi chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā. Ndaá tiempos chi cuiicu ndúúcū tiempos chi 'iiⁿ'yāⁿ 'cueenú yā cuuvi cáávā chi ya'ai yeⁿ'é yā, ní ndúúcū tiempos chí inuⁿ'u yáⁿ'āa n'deee cuááⁿ n'dai. 8 Taachí cuuví dendú'ū chí 'túúcā ní chīi tuu'mi ní cáámá cúūⁿnga'a vaādī ya'ai.

9 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nca'a yā ndís'tiī na ta'a 'iiⁿ'yāⁿ chí 'cueenu nī cuuvi ní 'caaⁿ'núⁿ yā ndís'tiī. Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuaaⁿ yā ndís'tiī caavā chi ngaⁿ'a nī chi duuchí. 10 Ní tiempo miiⁿ neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā i'téénu yā yeⁿ'e 'úú ní 'cueenú yā cuuvi. Ní 'áámá yā caaⁿ'máⁿ yā contra yeⁿ'e taama yā chi i'téénu yā. Ní 'āā ntɛ́ɛ́ neⁿ'é yā vi'ī. 11 Ní nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ profetas falsos chí nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ndaa yā ní cannche'éí yā 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ. 12 Ní cáávā chi 'iiⁿ'yāⁿ neené dinuuⁿndí yā. 'Āā ntɛ́ɛ́ neⁿ'e yā 'áámá yā táámá yā vi'ī. 13 'Iiⁿ'yāⁿ chi cuchɛ́ɛ yā ní 'áámá i'téénu yā yeⁿ'é Ndyuūs ndii tiempo chi 'cuūvi yā ní nguáⁿ'ai yā. 14 Ní nduūdū cuaacú 'cūū chi ngai yeⁿ'é naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ canéé chí caaⁿ'maⁿ yā nanááⁿ nducuéⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdī. Ní nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ní cūnee chi 'caandiveéⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē nación yeⁿ'e núúⁿmáⁿ iⁿ'yeeⁿdī tuu'mi ní ndaa chi 'cuiinu iⁿ'yeēⁿdī.

15 Taachí ndís'tiī snaaⁿ nī tanducuéⁿ'ē chi cunncáā ca tan'dúúcā chí dinguuⁿ profeta Daniel ndii cuááⁿ vmnaaⁿ taachi cheendíí yā na cuaaⁿ chi santo tuu'mi ní ndís'tiī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí n'geeⁿ yā túúmícádíínuuⁿ yā yeⁿ'ē. 16 Ní tiempo yeⁿ'e chúū, 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáⁿ'āa Judea cáánu yā caⁿ'á yā cuaaⁿ yiīcū. 17 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi sndúu yā tiíⁿ va'āī nguɛ́ɛ́ ngua'áí yā chí cuta'á yā 'tɛɛ chi snúūⁿ chɛɛti va'āī ti cáánu yā. 18 'Iiⁿ'yāⁿ chi canée yā cuɛɛti nguɛ́ɛ́ nguɛɛcundíi yā na vaacu yā chi cuta'á yā tiīnuuⁿ yeⁿ'e yā ti cáánu yā. 19 Dɛ'ɛ chúúcā ya'ai yeⁿ'ē n'daataá chí vɛ́ɛ́ daiya tá chɛɛti tá ndúúcū n'daataá chi ngiicu dacua'āa yeⁿ'ē tá nguuvi s'eeⁿ chi cáánu yā. 20 Caaⁿ'maⁿngua'á nī chi taachí ndaa nguuvi chí cáánu nī, nguɛ́ɛ́ tiempo chi 'iichɛ ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú nguuvi sábado chí ntaavi'tuunúúⁿ nī. 21 Tuu'mi ní ndaá nguuvi chi nééné 'cueenu cá nī cuuvi chi nguɛ́ɛ́ n'diichi nī, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ndíí naachi chinga'ā yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdī, ndíí mááⁿ, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú snaaⁿ ra nī cuayiivi. 22 Ndúúti chí Ndyuūs nguɛ́ɛ́ 'āā diduu'ví yā tiempo chi 'cueenu cá nī cuuvi mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ nguaⁿ'ai yā. Naati cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chí Ndyuūs dɛɛvɛ yā, Ndyuūs diduu'ví yā tiempo miiⁿ.

23 Tuu'mi ní ndúútī chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'maⁿ yā cuuvi yā ndís'tiī: Cuin'diichí nī, 'muuⁿ canee Cristo, o cuin'diichí nī, miiⁿ canéé Cristo miiⁿya, nguɛ́ɛ́ cu'teenú nī 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. 24 Ti ndaá 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'á yā chi Cristo yā naati nguɛ́ɛ́ Cristo 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ndaá 'yaaⁿ n'dáí profetas falsos chi nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ idiíⁿ yā señales chí n'gɛɛtɛ ndúúcū vaadī n'giinu. Ní cannche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ ndíí 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs ndɛɛvɛ yā nduuti chi cuuví yā. 25 'Caandiveéⁿ nī. Āā ndíí vmnaaⁿ, 'āā ngaⁿ'á ngií chuū ndís'tiī. 26 Ndúúti chi 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'maⁿ yā cuuvi yā ndís'tiī 'tíícā: Cuin'diichí nī, Cristo canée yā na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ, nguɛ́ɛ́ caⁿ'á nī miiⁿ. O nduuti chi caaⁿ'máⁿ yā: Cuin'diichí nī, Cristo canée yā ná 'aama cuarto chɛɛti va'ai, nguɛ́ɛ́ cu'téénu nī. 27 Tan'dúúcā 'cuai chí ngiiya cuááⁿ naachi ican'daa 'yáⁿ'ā ní inaaⁿ yú ndíí taachi ndaā cuaaⁿ na ngiiya 'yáⁿ'ā, 'tiicá ntúūⁿ cuuvi taachí 'úú nndaá, 'úú chi Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs. 28 Tí 'āā tií nūuⁿ naachi candiiti cuerpo yeⁿ'e tináⁿ'ā, mííⁿ nduuvidaama luutí.

Taaca ndaá Saⁿ'a chi Daiya Ndyuūs

(Mr. 13.24-37; Lc. 21.25-28)

29 Jesús caⁿ'a yā: Tuu'mi ní taachi 'cuiinu 'cueenu yā cuuvi ni chó'ōo tiempo miiⁿ, tuu'mi ní 'yáⁿ'ā ní cuuví maāiⁿ, ní 'iiyū miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ cunuūⁿ dɛɛvɛ. 'Iiⁿnyuⁿ ní cun'daā yeⁿ'ē nanguuvi ní nanguuvi ní nuⁿ'u ndúúcū poder yeⁿ'ē. 30 Tuu'mi ní snaáⁿ yā señales nanguuvi chi yeⁿ'e Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs. Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē nación yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdī ní cuɛɛcú yā ní snaaⁿ yā chí ndaá Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs na meēéⁿ yeⁿ'ē nanguuvi ndúúcū poder yeⁿ'e yā ndúúcū chídɛɛvɛ́ n'dai yeⁿ'e maáⁿ yā. 31 Taachí dichó'o yā ángeles yeⁿ'e yā, tuu'mí nūuⁿ áámá yā ní di'cuɛɛcú yā trompeta yeⁿ'e yā. Ní ángeles miiⁿ nadáámá yā 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Cristo chí Cristo ndɛɛvɛ yā yeⁿ'ē cuaaⁿ núúⁿmáⁿ yáⁿ'āa 'cūū ndii 'áámá 'diituú ndii táámá 'diituú yeⁿ'ē nanguuvi.

32 Cuayiivi miiⁿ ní Jesús caⁿ'a yā: 'Cueéⁿ nī ejemplo yeⁿ'ē yáⁿ'á yeⁿ'e n'guíídīi yaaⁿ nguuvi taachí ínnguaaⁿnu duūⁿnɛ̄ n'gaiyáā ní ican'daā tá'āā 'āā déénu nī chi 'āā cuchii yáāaⁿ. 33 'Tiicá ntúūⁿ, ndís'tiī, taachí snaaⁿ nī tanducuéⁿ'ē chúū, 'āā deenú nī chi 'āā cháā ndaa Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs. Ní 'āā neené niiⁿnuúⁿ cánéé tiempo chi ndaa sa. 34 Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, chi 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā maaⁿ nguɛ́ɛ́ 'cuūvi yā neⁿ'e chi 'āā cuɛ́ɛ́ cuuvi tanducuéⁿ'ē chuū. 35 Nanguuvi ndúúcū yáⁿ'āa 'cūū chó'ōo naati nduudu yeⁿ'é nguɛɛ chó'ōo.

36 Naati nguuvi miiⁿ ndúúcū hora miiⁿ taachí ndaa Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs, nguɛɛ vɛ́ɛ́ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi deenú yā yeⁿ'ē, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ángeles yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi, ti dámaaⁿ Ndyuūs Chiidá deenú yā.

37 Tan'dúúcā chí chiī tiempo chi 'āā chó'ōo taachi canéé Noé miiⁿ tiempo taachi chó'ōo diluvio, 'tíícā cuuvi taachí ndaā Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs. 38 Ní tiempo taachi 'āā cuɛ́ɛ́ chó'ōo diluvio chi cueeⁿ taaⁿ cuūvī, 'iiⁿ'yāⁿ ní ngé'e yā, ní ngi'i yā, ní n'giindivaacu yā, ní nga'a yā daiya yā chí n'giindivaacu, ndíí nguuvi chi Noé miiⁿ sndaa yā na arca chi barco ch'ɛɛtɛ ca chí din'dái yā. 39 Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tiempo yeⁿ'e Noé nguɛ́ɛ́ s'neeⁿ veéⁿ yā ndíí taachi cheeⁿ taaⁿ cuūvī ní ch'iīnū nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ ti ch'īi yā. 'Tiicá ntúūⁿ cuuvi taachí ndaa Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs. 40 Tuu'mi ní nguuvi taachi nndaa Daiya Ndyuūs snéé 'uūvī saⁿ'ā na cuɛɛti. 'Aama saⁿ'ā ní Cristo candɛ́ɛ yā saⁿ'ā, taama saⁿ'ā ní cūnee sa. 41 Ní na 'uūvī n'daataá snee ta ingúú tá 'áámá va'aī naachi inguú yā. 'Aama tá ní candɛɛ yā táⁿ'ā, taama ta ní cūnee ta.

42 Ndís'tiī cundɛ́ɛ nī cuidado, ti nguɛɛ déénu nī dɛ'ɛ̄ hora chi nndaá Señor yeⁿ'e nī. 43 Naati déénu nī chuū. Ndúúti chi saⁿ'ā n'dai chi vaacu sa miiⁿ déénu sa dɛ'ɛ̄ hora ndaa chí duucu tuu'mi ní canduuchi sa. Ní nguɛ́ɛ́ ca'a sa lugar chí diduucú yā chi vɛ́ɛ́ chɛɛti vaacu sa. 44 Chííⁿ chí ndís'tiī ní 'cuɛɛtinéé yaaⁿ nī ti Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs miiⁿ ndaa yā hora chi ndís'tii nguɛ́ɛ́ déénu nī.

Ejemplo yeⁿ'e mozo chi n'daācā ní yeⁿ'e mozo chi nguɛ́ɛ́ n'daācā

(Lc. 12.41-48)

45 Caⁿ'a Jesús: ¿Du'ú dueño caⁿ'a yā ntiiⁿnyuⁿ chi s'nee yā vmnaaⁿ yeⁿ'e va'ai yeⁿ'é yā nduuti chi nguɛ́ɛ́ 'aama mayordomo chi n'daācā n'dai ní deenu sa ní ca'a sa chi che'e mozos yeⁿ'é yā hora chi che'e sa? 46 Dɛ'ɛ chúúcā n'dai mayordomo miiⁿ chí diíⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ taachi dueño miiⁿ ní ndāa yā ní ndaaca yā mayordomo chí diiⁿ sa tan'dúúcā chi neⁿ'e yā. 47 Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, chí dueño miiⁿ cu'néeⁿ yā mayordomo miiⁿ chí caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'ē chí vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā. 48 Ndúúti chi mayordomo miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ n'dáacā idiiⁿ sá ní 'íícú nacádíínuuⁿ sa na staava yeⁿ'ē sa chi dueño cuuvi 'náaⁿ yā ní ndaa yā. 49 Ní tucá'a sa ch'eⁿ'e sa mozos chi idiiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ ndúúcu sa ní ngé'e sa ní ngi'i sa ndúúcū amigos yeⁿ'e sa ní cuu'vi sa. 50 Dueño miiⁿ ní ndaá yā nguuvi chi nguɛɛ canéé ngíínú sa ní hora chi nguɛɛ deenu sa. 51 Ní dueño miiⁿ ní ca'á yā 'aama castigo ch'ɛɛtɛ mayordomo miiⁿ. Ní 'caacá yā mayordomo chi cheeyēī ní cu'neeⁿ yā mayordomo miiⁿ chuva'āī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ 'uuvi nááⁿ 'uūvī cheendi yā. Lugar miiⁿ ní cuɛɛcu sa ní che'e 'diiⁿ'yuⁿ sa cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

25

Ejemplo yeⁿ'e ndiichi n'daataá chi cuíínuú

1 Jesús caⁿ'a yā taama ejemplo: Naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi tan'dúúcā ndiichi n'daataa chi cuíínuú chi sta'á yā lámparas yeⁿ'e yā ní can'dáa yā. Ní cueⁿ'e yā ndaāca yā saⁿ'ā chi 'caandavaacú sa. 2 Ní nyuⁿ'u yā candɛ́ɛ̄ n'daāca yā cuidado ti lista yā. Tá nyuⁿ'u yā nguɛ́ɛ́ candɛ́ɛ yā cuidado ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi n'daataá tonta yā. 3 N'daataa chi cuíínuú chi nguɛ́ɛ́ candɛɛ yā cuidado, candɛ́ɛ yā lámparas yeⁿ'e yā ní nguɛ́ɛ́ candɛɛ yā petróleo yeⁿ'ē. 4 Ní nyuⁿ'u yā ní candɛɛ n'daacá yā cuidado, candɛɛ yā botellas yeⁿ'e petróleo ndúúcu yā ndúúcū lámparas yeⁿ'e yā. 5 Ní chi'naaⁿ saⁿ'ā miiⁿ chi ndaa sa chi 'caandavaacu sa. Ní taachi 'āā cuɛ́ɛ́ ndaa sa, n'daataá s'eeⁿ chi ndaā yááⁿ nááⁿ yā ní ch'ɛɛti yaadú yā. 6 Chí maⁿ'ā yaaⁿ, ch'iindiveéⁿ yā 'áámá nduudu chí 'caī. Ní ngaⁿ'a yā: Ndaa sáⁿ'ā chi 'caandavaacu sa. Can'dáa nī ní diíⁿ nī recibir saⁿ'ā. 7 Tuu'mi ní nducyaaca chi cuíínuú s'ééⁿ nducueeⁿ yā ní nuuⁿ'mí yā lámparas yeⁿ'e yā. 8 Chi cuíínuú chi nguɛ́ɛ́ lista yā caⁿ'a yā chii yā chi cuíínuú chi lista yā: Tée nī 'tɛ́ɛ́ petróleo yeⁿ'é nī nús'uu ti lámparas yeⁿ'é 'nū 'āā cháā 'āā n'tuuvi. 9 Chí cuíínuú chi candɛɛ yā petróleo n'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā chii yā tanáⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ cuuvi teé 'nū ndís'tiī. Nús'uū ní neⁿ'e cá 'nū petróleo chi candɛɛ́ 'nū ní 'íícú 'áátiī nguɛ́ɛ́ cuuvi falta yeⁿ'e yú. N'dáaca ca yeⁿ'e ndís'tiī chi caⁿ'a nī naachí in'diicuí yā petróleo ní cuái nī yeⁿ'é nī. 10 Neⁿ'e chi n'daātā s'eeⁿ chi nguɛɛ lista yā cueⁿ'e yā cuái yā petróleo miiⁿ, saⁿ'ā chi 'caandavaacu sa ndaa sa ní chi cuíínuú chi candɛɛ n'daacá yā cuidado cueⁿ'é yā ndúúcū saⁿ'ā naachí n'giindivaacu 'iiⁿ'yāⁿ. Ní saⁿ'ā miiⁿ nan'gaādí sá cheendi va'āī miiⁿ. 11 Cuayiivi miiⁿ ní ndaā tanáⁿ'ā chi cuíínuú s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: N'diī Señor, Señor, nan'guaaⁿ nī yeⁿ'é 'nū. 12 Naati saⁿ'ā miiⁿ chi 'caandavaacu sa ní nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ nga'á ngií ndís'tiī, 'úú ní nguɛ́ɛ́ n'diichí ndís'tiī.

13 Maaⁿ ní nducyaaca ndís'tiī candɛ́ɛ nī cuidado ti nguɛ́ɛ́ déénu nī dɛ'ɛ̄ nguuvi o dɛ'ɛ̄ hora chi Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs nndaa sa.

Ejemplo yeⁿ'e tuūmī

14 Tuu'mi ní caⁿ'a Jesús: Naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi tan'dúúcā 'áámá saⁿ'ā chi caⁿ'ā yaⁿ'áí yā ndii táámá yáⁿ'āa ní 'cai yā mozos yeⁿ'e yā ní nca'a yā mozos miiⁿ dendú'ū chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā, chi diiⁿ sa cuidado yeⁿ'ē.

15 'Aama mozo ní ca'a yā nyuⁿ'u mil caadi, táámá mozo ní 'uūvī mil caadi, táámá mozo ní 'aama mil caadi. Ní ca'a yā 'áámá 'áámá mozo tan'dúúcā chi chɛɛ sa. Ní cueⁿ'ē yaⁿ'áí yā. 16 Mozo chí sta'ā nyuⁿ'u mil caadi cunaⁿ'ā sa ní diīⁿ sa negocio ndúúcū tuumī miiⁿ. Ní ndaācā sa tá nyuⁿ'u mil caadi yeⁿ'e daiya túumī miiⁿ. 17 'Tiicá ntúūⁿ mozo chí sta'a sa ná 'uūvī mil caadi miiⁿ ndaācā sa ná 'uūvī mil caadi yeⁿ'ē daiya tuumi miiⁿ. 18 Mozo chi sta'ā sa 'aama mil caadi cheⁿ'e sa ní s'neeⁿ sa tuūmī miiⁿ chɛɛti 'áámá 'cuutií cuéeé ní ch'ii sa maaⁿ yáⁿ'āa. 'Tíícā chinuuⁿ n'dé'ei sa tuumī yeⁿ'e 'iiví sa.

19 Chi 'naáⁿ ní ndaā 'iivi mozos miiⁿ ní tun'dáa yā cuenta ndúúcū mozos. 20 Ndaā mozo chi nca'a yā nyuⁿ'u mil caadi nanáaⁿ yā. Ndɛ́ɛ sa ta nyuⁿ'u mil caadi yeⁿ'ē daiya tuūmī miiⁿ. Ní caⁿ'a sa chii sa 'iiví sa: N'diī señor, nyuⁿ'u mil caadi tee nī 'úú. 'Ííngaā. Ndaācá ta nyuⁿ'u mil caadi daiya tuūmī yeⁿ'e nī. 21 'Iivi mozo miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: Dii mozo yeⁿ'é chí n'daācā ní n'dai, n'daācā n'dai n̄díiⁿ di. Maaⁿ ti 'āā n'daācā diiⁿ di ndúúcū chí duū'vi, maaⁿ ní caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ di yeⁿ'e n'deēe cá teé dii. Cho'o di cuaaⁿ chɛɛti va'āī ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ cuuvi yeenú di nduucú. 22 Ndaā ntúūⁿ nanáaⁿ yā mozo chi nca'a yā na 'uūvī mil caadi. Mozo miiⁿ ní caⁿ'a sa chii sa 'iivi sa: N'diī señor, 'ūūvi mil caadi tee nī 'úú. 'Ííngaā tuumi yeⁿ'e nī. Ndaācá ta na 'uuvi mil caādī daiya tuūmī miiⁿ. 23 'Iivi sá caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: Díí mozo yeⁿ'é chi n'daācā ní n'dai, ní n'daācā idiiⁿ di. Nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtɛ teé dii ní n'daācā diíⁿ di. Maaⁿ ní caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e n'deēe ca chi teé dii. Cho'o di cuaaⁿ chɛɛti va'āī ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ cuuvi yeenú di nduucú. 24 Ndaa nanáaⁿ yā mozo chí nca'á yā 'áámá mil cáádí, ní caⁿ'a sa chii sa 'iivi sa: N'diī Señor, deenú tí n'diī ní chɛɛchí nī, ní diíⁿ nī cosechar ndúúcū tuumī yeⁿ'é nī chi nguɛ́ɛ́ ngiinu nī, ní 'naaⁿ trigo ngaáⁿ nī naachí nguɛ́ɛ́ ngiinu nī ti yeⁿ'e nī. 25 Chííⁿ chí diíⁿ ti 'va'á. Ní cheⁿ'é ní s'nuuⁿ n'de'eí tuūmī yeⁿ'e nī na 'áámá yiivi yáává maaⁿ yáⁿ'āa. 'Ííngaā tuūmī yeⁿ'e nī chi tee nī 'úú. 26 'Iivi sa mííⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā chii yā mozo miiⁿ: Díí mozo chi nguɛɛ n'dáacā ní 'daān'dī dii. Ní nguɛ́ɛ́ n'dáacā ídiīiⁿ. Díí ní déénu di chí ntā'a cosecha naachi nguɛ́ɛ́ n̄diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ ní nn'guaáⁿ trigo naachi nguɛ́ɛ́ ngiinú ti yeⁿ'é. 27 ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chi nguɛ́ɛ́ s'neeⁿ di tuūmī yeⁿ'é na banco? Ní taachi 'úú ndaá cuuvi ntee di tuūmī yeⁿ'é ndúúcū daiya tuūmī miiⁿ. 28 'Iivi miiⁿ caⁿ'a yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé miiⁿ: N'diī, divíi nī tuūmī yeⁿ'ē sa ní ca'a nī tuūmī mozo chi ndɛɛ̄ ndiichi mil caadi. 29 Ti 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā, ní ndaācā ca yeⁿ'e yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ n'deēe cá vɛɛ yeⁿ'e yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā, ta 'lííⁿ duū'vi chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā ní divíi yā yeⁿ'e yā. 30 Mozo chi nguɛɛ dichíí'vɛ̄ ní cuta'á nī ní cu'nuuⁿ nī cuaaⁿ chuva'āī ná maaíⁿ. Mííⁿ cuɛɛcu sa ní che'e 'dííⁿ'yúⁿ sá cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

N'diichí Jesús nuuⁿndi yeⁿ'ē naciones

31 Ní caⁿ'a Jesús: Taachí ndaa Saⁿ'ā chi Daiyā Dendyuūs tan'dúúcā Rey chí ch'ɛɛtɛ ca ní n'dɛɛvɛ taavi ndúúcū tanducuéⁿ'ē ángeles yeⁿ'e yā, tuu'mi ní saⁿ'ā miiⁿ 'cuūndi sa na trono yeⁿ'e sa. 32 Ní nduuvidaama nanááⁿ Rey miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducyaaca naciones ní Rey miiⁿ divíi yā 'iiⁿ'yāⁿ, 'áámá yā yeⁿ'e táámá yā tan'dúúcā chi 'iiⁿ'yāⁿ pastor chi idiiⁿ yā cuidado yeⁿ'e 'iiti cuūchī divíi yā chiivu nguaaⁿ 'iiti cuūchī. 33 Ní cu'neeⁿ yā 'iiti cuūchī lado tá cuaacú yā ní chiivú miiⁿ lado ta 'cueé yā. 34 Tuu'mi ní Rey miiⁿ caaⁿ'máⁿ yā cuuvi yā 'iiⁿ'yāⁿ lado ta cuaacu yā: Ndís'tiī chi Chiidá ngaⁿ'a yā yeⁿ'e nī n'dáí taavi nī. Cuchíi nī. 'Ííngaā parte chi ituneeⁿ ndís'tiī yeⁿ'ē naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ní nguaiⁿn'dai yā yeⁿ'ē ndís'tiī ndíí taachi Ndyuūs 'āā cuɛ́ɛ́ din'dái yā iⁿ'yeeⁿdī. 35 Tí taachí cuiīcú, ní tee nī chi che'é. Ní taachí chi yaācá, ní tee nī chí chi'í. Ní taachí canuúⁿ yúúní tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chí ndiicá yā táámá yáāⁿ, ndís'tiī 'cuúⁿ nī 'úú. 36 Ní taachi 'āā ntɛ́ɛ́ catecaí, ní tee nī catecaí. Ní taachi chíítā 'úú, dicuéénaaⁿ nī 'úú. Ní taachi cheⁿ'é vácūū, ní ndaa nī n'diichi nī 'úú. 37 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ chi n'dáí yā nan'guɛɛcútaⁿ'a ní caⁿ'a yā cuuvi yā 'iiⁿ'yāⁿ: N'diī señor, ¿tií cuaⁿ'ā n'diichí 'nū n'diī chí cuiicu nī ní tee 'nū chi che'é nī, o yaacá nī ní tee 'nū chi chi'i nī? 38 ¿Tií cuaⁿ'ā n'diichí 'nū n'diī cuaaⁿ cyúúní ní nta'á 'nū n'diī na vaacú 'nū, o nguɛ́ɛ́ catecaí nī ní tee 'nū catecai nī? 39 O ¿tií cuaⁿ'ā n'diichí 'nū n'diī chi ngííta nī o vácūū canuuⁿ nī, ní níndaá 'nū nanáaⁿ nī? 40 Rey miiⁿ ní nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ: Cuaacu nííⁿnyúⁿ 'úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, ti taachi diíⁿ nī 'tíícā ndúúcū 'áámá hermano 'áárá chi ndíícúúⁿ cá yā, tuu'mi ní 'tiicá ntúūⁿ diíⁿ nī nduucú.

41 Tuu'mi ní Rey caaⁿ'maⁿ ntúuⁿ yā cuuvi yā 'iiⁿ'yāⁿ chi snée lado ta 'cueé yā: Cuvíi nī yeⁿ'ē 'úú, ndís'tiī, 'iiⁿ'yāⁿ condenado chi nguɛ́ɛ́ n'daācā idiíⁿ nī. Ní caⁿ'a nī ná nguuchi yaⁿ'ā chí 'áámá ngiichi cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Lugar 'cūū ní n'dai cááva yááⁿn'guiinūuⁿ ndúúcū ángeles yeⁿ'e sa. 42 Tí taachí cuiicú, nguɛ́ɛ́ tee nī chi che'é. Chiī yaācá, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú tee nī chi chi'í. 43 Canuúⁿ yúúní, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'cuúⁿ nī 'úú. 'Āā ntɛ́ɛ́ catecaí, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú tee nī catecaí. Chíítā 'úú ní canuúⁿ vácūū, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú dicuéénaaⁿ nī 'úú. 44 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā: N'diī señor, ¿tií cuáⁿ'ā n'diichí 'nū n'diī chi cuiicú nī, o yaācá nī, o canúuⁿ nī yúúní, o nguɛɛ catecai nī, o ngííta nī, o vácūū cánuuⁿ nī, ní nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ 'nū n'diī? 45 Tuu'mi ní Rey miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caaⁿ'maⁿ yā cuuvi yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, tan'dúúcā chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī ndúúcū 'áámá chi ndíícúúⁿ cá 'tiicá ntúūⁿ 'úú, nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī nduucú. 46 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā na 'áámá castigo chi 'áámá canee ní 'iiⁿ'yāⁿ chí n'dáí yā caⁿ'á yā ná vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

26

'Iiⁿ'yāⁿ ní n'nuuⁿ yiinú yā táácā cuta'á yā Jesús

(Mr. 14.1-2; Lc. 22.1-2; Jn. 11.45-53)

1 Taachí Jesús ch'iinu caⁿ'a yā tanducuéⁿ'ē nduudú 'cūū, caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: 2 'Āā déénu ndís'tiī ná 'uūvī nguuvi maaⁿ cuūvā 'viicu yeⁿ'ē pascua. 'Íícu 'úú Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs 'úú ní 'iiⁿ'yāⁿ nca'a yā 'úú ní cu'nééⁿnga'a yā 'úú.

3 Tuu'mi ní chiiduú n'gɛɛtɛ ndúúcū maestros yeⁿ'e ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū s'eeⁿ chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yaācū nduuvidaamá yā na palacio yeⁿ'ē chiiduú ch'ɛɛtɛ́ ca chí nguuvi Caifás. 4 Ní ndeé yā taācā cuuvi cannche'éí yā Jesús ní cuta'á yā 'iiⁿ'yāⁿ ní 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 5 Ní caⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú nguuvi 'viicu ti 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén miiⁿ didáⁿ'a yā ní diíⁿ yā vaadī 'caa'va ndúúcū nús'uu.

Ch'eēndáa yā aceite vmnaaⁿ tiiⁿ Jesús na yáāⁿ Betania

(Mr. 14.3-9; Jn. 12.1-8)

6 Jesús canée yā na yáāⁿ Betania ná va'ai yeⁿ'e Simón chi canéé ca'ai lepra chi in'duuti yuūtɛ̄ yeⁿ'ē sa. 7 Ní ndaā 'áámá n'daataá nanááⁿ Jesús miiⁿ chi ndɛ́ɛ̄ tá 'áámá frasco tuūu alabastro chi s'néēⁿ aceite perfume chí yaⁿ'ai n'dai chíí'vɛ̄. Ní ch'eēndáa ta perfume miiⁿ na tíīⁿ Jesús taachí vɛɛ yā na mesa. 8 Ní discípulos taachi n'diichí yā chūū nduuvi taáⁿ yā. Ní caⁿ'a yā: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí chingéē aceite 'cūū? 9 Cuuví n'diicui ta chuū ti yaⁿ'ai n'dai chíí'vɛ̄ chuū ní ca'a tá tuūmī miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā.

10 Jesús tuumicadíínuuⁿ yā chi discípulos ngaⁿ'a yā 'tíícā, ní caⁿ'a yā chii yā discípulos: ¿Dɛ'ɛ cúúví chí n'gaa'va nī ndúúcū n'daataá 'tíī? Táⁿ'a 'tīī n'dáacā diiⁿ tá nduucú. 11 Ti 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā ní 'áámá cánée yā nduucú nī, naati 'úú ní nguɛ́ɛ́ 'aama cuneé nduucú nī. 12 Taachi tá 'tīī ch'eēndáā ta perfume vmnááⁿ cuerpo yeⁿ'é, ndaā ta 'úú tí taachí 'cuūví 'āā canee listo cuerpo yeⁿ'é chí 'cuɛɛ̄chí. 13 Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, chí 'āā tií nūuⁿ chi caaⁿ'máⁿ yā ndúúdú ngai yeⁿ'e chi nanguaⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ na núúⁿmáⁿ iⁿ'yeēⁿdī, caaⁿ'maⁿ ntuúⁿ yā chi tá 'tīī diiⁿ tá chuū ní n'gaacu yā yeⁿ'e tá.

Judas miiⁿ ngaⁿ'a maaⁿ sa chí nca'a sa Jesús

(Mr. 14.10-11; Lc. 22.3-6)

14 Tuu'mi ní 'áámá discípulo yeⁿ'ē naachi ndiichúúví yā chí nguuvi sa Judas Iscariote, cheⁿ'e sá nanááⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ́. 15 Ní caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ tée nī 'úú ní 'cuuⁿ'míⁿ ndís'tiī du'u chi Jesús? 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā chi nadii'vɛ́ yā Judas miiⁿ ndiīcū ndiichi caadi 'dííⁿnguɛɛ. 16 Ndíí tuu'mí nūuⁿ in'nuuⁿ yíínú Judas miiⁿ dɛ'ɛ̄ tiempo ní táácā chí nca'a sa Jesús miiⁿ.

Jesús yaa'ví yā yeⁿ'ē chí che'e nguiinú yā 'viicu pascua

(Mr. 14.12-25; Lc. 22.7-23; Jn. 13.21-30; 1 Co. 11.23-26)

17 Nguuvi vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e 'viicu pascua, nguuvi yeⁿ'e pan chi nguɛ́ɛ́ levadura yeⁿ'ē, discípulos ní ndaa yā nanááⁿ Jesús ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ: ¿Tií neⁿ'e nī chi in'nuúⁿ 'nū chi che'e nguiīnū yú mááⁿ yeⁿ'e 'viicu yeⁿ'e pascua?

18 Níícú Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos: Cueⁿ'é nī na yáāⁿ Jerusalén ni ndaacá nī 'áámá saⁿ'ā ní caaⁿ'maⁿ nī cuuvi nī saⁿ'ā: Maestro yeⁿ'e yú caⁿ'a yā 'túúcā: Tiempo yeⁿ'e chí 'cuūví 'āā snee niiⁿnuúⁿ ní neⁿ'é diíⁿ 'viicu yeⁿ'e pascua ndúúcū discípulos yeⁿ'é na va'ai yeⁿ'é nī.

19 Discípulos diíⁿ yā tan'dúúcā chi Jesús dicho'ó yā chi diiⁿ yā. Ní in'nuúⁿ yā chi che'e yā yeⁿ'e 'viicu yeⁿ'e pascua.

20 Taachi 'āā chii chiīnū miiⁿ, Jesús ch'iindi yā na mesa ndúúcū ndu'u ndiichúúví discípulos. 21 Ní taachí vɛɛtɛ́ yā ní nge'e yā Jesús caⁿ'a yā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, chi 'áámá chɛ́ɛ́ ndís'tiī dií nī entregar 'úú.

22 Discípulos s'neeⁿ ndaachi yiinú yā. 'Áámá 'áámá yā ní tucá'á yā caⁿ'a yā: N'dií Señor, ¿'áá 'úú?

23 Tuu'mi ní Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā: 'Iiⁿ'yāⁿ chi nduucú ní di'caandá yā pan yeⁿ'é yā na cú'ú 'cūū nduucú, 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū ní nca'a yā 'úú. 24 Cuaacu nííⁿnyúⁿ cuuvi ndúúcū Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs tan'dúúcā chi canéé nguūⁿ yeⁿ'ē sa na libro yeⁿ'é Ndyuūs, naati dɛ'ɛ chúúcā ya'āī yeⁿ'e saⁿ'ā chí nca'a sa 'úú chí Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs. N'dáacā ca yeⁿ'ē sa nduutī chi nguɛ́ɛ́ ch'iīndiyáaⁿ sa.

25 Tuu'mi ní Judas, saⁿ'a chi neⁿ'e nca'a sa Jesús, ní caⁿ'a sa: ¿'Áá 'úú, Maestro? Jesús caⁿ'a yā chii yā Judas: Díí, ngaⁿ'a di 'tíícā.

26 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ nge'e yā, Jesús miiⁿ sta'á yā pan ní ca'á yā gracias Ndyuūs cáávā pan miiⁿ. Ní n'deé yā pan ní ca'a yā discípulos yeⁿ'e yā. Ní caⁿ'a yā: Cuta'á nī, che'e nī pan caati tan'dúúcā cuerpo yeⁿ'é 'tíícā.

27 Ní Jesús sta'á yā taza ndúúcū jugo yeⁿ'e uvas ní ca'á yā gracias Ndyuūs cáávā nuūⁿnīⁿ uvas miiⁿ, ní ca'a yā discípulos yeⁿ'e yā. Ní caⁿ'a yā: Nducyaaca ndís'tiī, cu'u nī nuūⁿnīⁿ uvas yeⁿ'e taza 'cūū, 28 ti jugo nuūⁿnīⁿ uvas miiⁿ ní tan'dúúcā yuūuⁿ yeⁿ'é ní yeⁿ'ē compromiso chi ngai yeⁿ'é. Yuūú yeⁿ'é chi cungéē cáávā 'yaaⁿ n'dai 'iiⁿ'yāⁿ, 'tíícā. Yuūúⁿ yeⁿ'é chííⁿ chi nch'ɛɛ̄cú nuuⁿndi yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 29 'Úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chí 'āā ntɛ́ɛ́ cu'ú jugo nuūⁿnīⁿ yeⁿ'ē uvas na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndii nguuvi chi cu'ú ndúúcū ndís'tiī naachi Chiidá ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā.

Jesús ngaⁿ'a yā Pedro miiⁿ chí cuééⁿdíítu sa chi nguɛ́ɛ́ n'diichi sa Jesús

(Mr. 14.26-31; Lc. 22.31-34; Jn. 13.36-38)

30 Taachí ch'iinu chiita yā 'áámá canción yeⁿ'é Ndyuūs nan'dáa yā va'āī ní cueⁿ'é yā na yiīcū chi nguuvi Olivos. 31 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos: Nducyáácá ndís'tiī cuuví 'cuináaⁿ nī yeⁿ'e 'úú maaⁿnguíinū. Caati ngaⁿ'a naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Dendyuūs 'túúcā: 'Úú Ndyuūs 'nuūcá'ai ní 'caaⁿ'núⁿ saⁿ'ā chí idiiⁿ sa cuidado 'iiti cuūchī, ní 'iiti s'eeⁿ ní caⁿ'á 'múúⁿ caⁿ'á miiⁿ tī ní cuuví ndai tī. 32 Taachí 'úú nduuchí nguaaⁿ tináⁿ'ā, caⁿ'á vmnaaⁿ yeⁿ'e ndís'tiī na yáⁿ'āa Galilea.

33 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní nan'guɛɛcútaⁿ'a sa ní caⁿ'a sa chii sa Jesús: 'Áárá chi nducyaaca yā cuuví 'cuinaaⁿ yā cáávā n'diī 'úú nguɛ́ɛ́ cuuví 'cuinaáⁿ mar 'aamá naaⁿ.

34 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā Pedro: Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií dii chi maaⁿnguíinū taachi 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuaī túsaⁿ'ā, dii ní 'āā 'iinū cuuvi cueeⁿdiītū di yeⁿ'ē 'úú chi nguɛ́ɛ́ in'diichi di 'úú.

35 Naati Pedro miiⁿ caⁿ'a sa: Ndúúti chi canéé chí 'cuūví nduucú nī maestro ní 'cuūví. Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'diichí n'diī. Ní nducyaaca discípulos ní 'tiicá ntúūⁿ caⁿ'a yā.

Jesús ngaⁿ'angua'á yā na jardín chi nguuvi Getsemaní

(Mr. 14.32-42; Lc. 22.39-46)

36 Tuu'mi ní ndaā Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'é yā na 'áámá cuaaⁿ chi nguuvi Getsemaní ní caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: 'Cuɛɛtɛ́ nī 'muuⁿ. 'Úú ní caⁿ'a niiⁿnuúⁿ miiⁿ ní caaⁿ'maⁿngua'á.

37 Jesús miiⁿ cueⁿ'e yā ndúúcū Pedro ndúúcū nduu 'uuvi saⁿ'ā daiya Zebedeo. Tuu'mi ní Jesús s'neeⁿ ndaachi yiinú yā. 38 Ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ: Alma yeⁿ'é ní nééné ndaachí yiīnú chi ya'āī chí 'cuūví. 'Cuɛɛtinée nī 'muuⁿ ní 'cuɛɛti nduuchí nī nduucú.

39 Jesús ní cueⁿ'é yā ta 'lííⁿ cuááⁿ vmnaaⁿ. Candiitin'dii yā ní caⁿ'angua'a yā ní caⁿ'a yā: N'diī Chiidá, ndúúti chi cuuvi, nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī chi 'cueenú cuuvi prueba 'cūū naati nguɛ́ɛ́ cuuvi tan'dúúcā chi 'úú neⁿ'é naati tan'dúúcā chi n'diī neⁿ'é nī.

40 Tuu'mí nūuⁿ ndaá yā naachi snéé discípulos yeⁿ'e yā ní ndaāca yā 'iiⁿ'yāⁿ chi stiyaadú yā. Ní caⁿ'a yā chii yā Pedro: ¿'Áá 'tíícā nguɛ́ɛ́ íchɛ́ɛ́ dí chi induūchi dí nduucú 'áámá hora? 41 Ndís'tiī ní candɛ́ɛ nī cuidado ní caaⁿ'maⁿngua'á nī níícú nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī nuuⁿndi. Cuaacu nííⁿnyúⁿ espíritu yeⁿ'e nī neⁿ'e diiⁿ n'daacáā naati cuerpo yeⁿ'é nī 'āā dūūvā.

42 Jesús cheⁿ'e chi ndii 'úúví cuuvi ní caⁿ'angua'á yā ní caⁿ'a yā: N'diī Chiidá, ndúútī chi neⁿ'é nī, diíⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ 'cueenú cuuvi prueba 'cuu chi n'daācā tuu'mi ní 'tíícā diíⁿ nī, naati cuuvi tan'dúúcā chi neⁿ'e nī.

43 Jesús nndaa ntuuⁿ yā táámá vmnéⁿ'ēe naachi snéé discípulos yeⁿ'é yā ní ndaaca ntúuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ stiyaadú yā ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ ichɛɛ yā nduutináaⁿ yā chi yaāⁿnnáaⁿ yā. 44 Jesús miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ yaa'vi yā discípulos ní s'neeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chí stiyaadú yā. Ní cueⁿ'e ntúuⁿ yā ní caⁿ'angua'á ntúuⁿ yā ndii chii ndiiⁿ 'íínú cuuvi ní caⁿ'a ntuuⁿ yā tan'dúúcā chi 'āā ngaⁿ'a yā. 45 Cuayiivi ní ndaa ntuuⁿ yā nanááⁿ discípulos ní cáⁿ'a yā chii yā discípulos: 'Cuɛɛtiyaadú nī ní ntaavi'tuunúúⁿ nī. Cuin'diichí nī tī 'āā ndaā hora yeⁿ'e 'úú chí Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs. 'Iiⁿ'yāⁿ nca'a yā 'úú tá'a saⁿ'ā s'eeⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e sā. 46 Nducueeⁿ ndís'tiī ní cúⁿ'u yú. 'Āā cuchii niiⁿnuúⁿ saⁿ'ā chi nca'a 'úú.

Sta'á yā Jesús ní candɛ́ɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ presos

(Mr. 14.43-50; Lc. 22.47-53; Jn. 18.2-11)

47 'Naaⁿ chí Jesús indeé yā, ndaā Judas miiⁿ, 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'ē ndu'u ndiichúúví discípulos. Ní nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndaá yā ndúúcū Judas miiⁿ ndúúcū machetes 'uūvī lados 'caāiⁿ ndúúcū yáⁿ'á. Chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū s'eeⁿ chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū dichó'o yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 48 Judas miiⁿ chi nca'a sá Jesús 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, ca'a sa 'áámá seña ní 'túúcā caⁿ'a sa: 'Iiⁿ'yāⁿ chi 'úú chi'neeⁿ cheendí, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chí 'iiⁿ'yāⁿ chi cuta'a nī chi preso yā.

49 Tuu'mi ní Judas miiⁿ ní ndaa sa nanááⁿ Jesús miiⁿ ní caⁿ'a sa: Tavacho'onoó nī, n'diī Maestro. Ní 'neeⁿ cheendi sá Jesús. 50 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā Judas: Díí, amigo yeⁿ'é, ¿dɛ'ɛ̄ cáávā chi cuchiī di? Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ndaa yā nanááⁿ Jesús miiⁿ ní sta'á yā Jesús ní candɛ́ɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ preso.

51 Naati 'áámá saⁿ'ā chi canéé sá ndúúcū Jesús miiⁿ ní tun'dáa sa machete 'uūvī lados 'caāiⁿ ná chɛɛ̄tī vaacu ní 'nuūcá'ai sa 'áámá mozo yeⁿ'ē chiiduú ch'ɛɛtɛ́ ca ní ch'iica sa veēeⁿ mozo miiⁿ. 52 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: 'Nuūⁿ di machete 'uūvī lados 'caāiⁿ yeⁿ'ē di vaacu. Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi ita'á yā machete 'uūvī lados 'caāiⁿ ní ndúúcū machete 'uūvī lados 'caāiⁿ 'cuūvī. 53 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ déénú dí chi 'úú cuuví caaⁿ'maⁿnguā'á ní caacá Chiidá ní miⁿnííⁿyúⁿ miⁿniiⁿyuⁿ cho'ó yā nanááⁿ 'úú taanduu ngo'oó ndiichúúví taāⁿ ángeles ní chiidá cuuvi diíⁿ yā? 54 Naati maaⁿ ní nduuti chi diíⁿ chuu ¿táácā cuuvi cúúnú ca'a naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs, chi canéé chí cuuvi 'tíícā?

55 Hora miiⁿ Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí can'daa nī ndúúcū machetes 'uūvī lados 'caāiⁿ ndúúcū yáⁿ'á s'eeⁿ tan'dúúcā chi 'úú 'iiⁿ'yāⁿ chi duucu 'úú chi sta'á nī 'úú? Nguuvi nguuvi ch'iindí ndúúcū ndís'tiī na yaācū templo ní ngi'cueeⁿ ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ sta'á nī 'úú. 56 Tanducuéⁿ'ē chuū cuuví ní cúúnú ca'a yeⁿ'ē chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs cáávā profetas ndii cuááⁿ vmnaaⁿ. Tuu'mi ní nducyaaca discípulos s'néeⁿ yā Jesús miiⁿ ní chéénu yā.

Jesús nanááⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'e yaācū templo

(Mr. 14.53-65; Lc. 22.54-55, 63-71; Jn. 18.12-14, 19-24)

57 'Iiⁿ'yāⁿ chi sta'á yā Jesús miiⁿ candɛɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nanááⁿ chiiduú ch'ɛɛtɛ́ ca chí nguuvi Caifás. Mííⁿ nduuvidáámá maestros yeⁿ'e ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū s'eeⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e yaācū. 58 Pedro miiⁿ cueⁿ'e ntúuⁿ sa ní n'dáa yaⁿ'ai sa cuaaⁿ dáámí Jesús ndíí chuva'āī yeⁿ'ē va'ai ch'ɛɛtɛ yeⁿ'ē chiiduú ch'ɛɛtɛ cá. Ní ndaa sa na patio ní ch'iīndī sa ndúúcū policías chi diíⁿ yā cuidado yeⁿ'e va'āī miiⁿ. Pedro neⁿ'e sa snaaⁿ sa táácā chi diíⁿ yā ndúúcū Jesús miiⁿ.

59 Chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū s'eeⁿ chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā yeⁿ'e yaācū ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā in'nuúⁿ yā 'áámá testigo chi nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a cuaacu yeⁿ'ē Jesús miiⁿ. Ní 'íícú cuuvi nca'a yā Jesús miiⁿ chí 'cuuvi yā. 60 Nguɛ́ɛ́ ndaaca yā mar 'áámá naaⁿ taācā chí 'caaⁿ'nuⁿ yā Jesús miiⁿ. 'Áárá chi neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'a yā nduudu yaadi yeⁿ'e Jesús miiⁿ. Cuayiivi miiⁿ ní ndaa ntúūⁿ tanaaⁿ 'uūvī testigos chí ngaⁿ'a yā nduudu yaadi. 61 Testigos ní caⁿ'a yā: Sáⁿ'a 'cūū ní caⁿ'a sa: 'Úú ní cuuvi diíⁿ chuū. Natuūví yáacū templo 'cūū chi yeⁿ'é Ndyuūs naati chɛɛtī 'iīnū nguuvi nadan'daí.

62 Chiiduú ch'ɛɛtɛ cá miiⁿ ní ncueeⁿ yā ní caⁿ'a yā chii yā Jesús: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ nan'guɛɛcútaⁿ'a nī mar 'áámá nduudu yeⁿ'e dɛ'ɛ̄ chí ngaⁿ'a 'íís'tiī yeⁿ'e nī?

63 Naati Jesús nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ caⁿ'a yā. Tuu'mi ní chiiduú ch'ɛɛtɛ cá miiⁿ caⁿ'a yā: 'Úú ní n'gaí, “por Ndyuūs chi canduuchí”. Cuuvi nī nús'uu ndúúti chi n'diī chí Cristo, Daiya Ndyuūs chi cánduuchi.

64 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā chiiduú ch'ɛɛtɛ cá miiⁿ: 'Úú tan'dúúcā chi n'dīī ngaⁿ'a nī. Ngaⁿ'á ca ngií ndís'tiī, chí ndii maaⁿ snaaⁿ nī Saⁿ'á chi Daiya Ndyuūs 'cuūndī sa lado yeⁿ'e honor yeⁿ'é Ndyuūs chi vɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē poder yeⁿ'é yā ní ndaa sa na meēeⁿ yeⁿ'ē nanguuvi.

65 Tuu'mi ní chiiduú ch'ɛɛtɛ cá miiⁿ chíín'cuúⁿ yā catecai yā ní caⁿ'a yā: Sáⁿ'a 'cūū ní ngaⁿ'ā sa contra yeⁿ'é Ndyuūs. ¿Dɛ'ɛ̄ ca diiⁿ yú testigos chi in'nuuⁿ yú? Cuin'dííchí nī. Maaⁿ ní ndís'tiī ní n'giindiveéⁿ nī táácā ngaⁿ'a sa contra yeⁿ'e Ndyuūs. 66 ¿Dɛ'ɛ̄ nadacádíínuuⁿ ndís'tiī? 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā: Vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e sa chi canéé chí 'cuūvī sa.

67 Tuu'mi ní ca'a nee daiⁿ yā naaⁿ Jesús miiⁿ ní ch'eⁿ'é yā Jesús. Ní n'gaadi yā nduutináaⁿ sa ndúúcū tiinūuⁿ. Ní tanáⁿ'a yā ch'eⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū ta'á yā. 68 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: N'dii chi Cristo, cuuví nī nús'uu, ¿du'ū chí ch'eⁿ'é n'diī?

Pedro miiⁿ ní ngaⁿ'a sa chí nguɛ́ɛ́ n'diichi sa Jesús miiⁿ

(Mr. 14.66-72; Lc. 22.56-62; Jn. 18.15-18, 25-27)

69 Pedro miiⁿ ní vɛɛ sa na patio yeⁿ'e va'āī ch'ɛɛtɛ chiiduú ch'ɛɛtɛ cá ní ndaa niiⁿnuúⁿ 'áámá táⁿ'ā chi canéé caadi 'iīyū. Ní táⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'ā tá chii tá Pedro miiⁿ: Diī ntúūⁿ ni canee di ndúúcū Jesús yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea.

70 Naati Pedro miiⁿ ní chééⁿdiītu sa nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a sa: Nguɛɛ deenú chí ngaⁿ'ā di.

71 Ní taachí ndaā Pedro miiⁿ cheendi va'āī yeⁿ'e patio miiⁿ, táámá táⁿ'ā chi canéé caadi 'iiyu n'diichi ntuūⁿ tá saⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'a tá chii tá 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé miiⁿ: 'Tiicá ntúūⁿ sáⁿ'a 'cūū ní canee sa ndúúcū Jesús yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret.

72 Pedro miiⁿ ní cheeⁿdiītu ntúūⁿ sa, ndíí túúnú 'caī sa, “por Ndyuūs”. Ní caⁿ'a sa: 'Úú ní nguɛ́ɛ́ in'diichí sáⁿ'a 'cūū.

73 Cuayiivi 'tɛɛ 'tɛ́ɛ́ ní 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā cuaaⁿ na niiⁿnuúⁿ miiⁿ ndaa yā nanááⁿ Pedro miiⁿ. Ní caⁿ'a yā chii yā Pedro: Cuaacu nííⁿnyúⁿ dii ntúūⁿ ní cachiica dí ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ti tan'dúúcā chi ngaⁿ'a di ní n'giⁿ'i di yeⁿ'e di chi dii ní nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

74 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní tucá'a sa caⁿ'a taaⁿ sa, ní 'caī sa, “por Ndyuūs”, ní caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ: Nguɛ́ɛ́ in'diichí sáⁿ'a 'cūū. Tuu'mí nūuⁿ 'caī tusáⁿ'ā. 75 Tuu'mi nūuⁿ ní Pedro miiⁿ ní n'gaācū sa nduudu yeⁿ'é Jesús taachí caⁿ'a yā 'túúcā: Taachi 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuaī tusáⁿ'ā, 'āā cheeⁿdiītū di 'iīnū cuuvi chi nguɛ́ɛ́ n'diichi di 'úú. Ní Pedro miiⁿ ní can'daa sa na lugar 'cūū ní chɛɛcu taaví sa ti ya'ai staava yeⁿ'e sa.

27

Jesús nanááⁿ Pilato

(Mr. 15.1; Lc. 23.1-2; Jn. 18.28-32)

1 Taachí 'āā chīdɛɛvɛ, nducyáácá chiiduú n'gɛɛtɛ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū nduuvidaamá yā chí ndeé yā taācā diíⁿ yā ndúúcū Jesús miiⁿ ni nca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuūvi yā. 2 Ní n'dɛɛ́chiichí yā Jesús miiⁿ ní candɛ́ɛ yā ní nca'a yā Jesús miiⁿ Poncio Pilato, 'iiⁿ'yāⁿ gobernador.

Judas miiⁿ ch'iī sa

3 Tuu'mi ní Judas miiⁿ, saⁿ'a chí nca'a Jesús miiⁿ, taachí n'diīchī sa chí Jesús miiⁿ chií yā condenado chi 'cuuví yā, ndaacadaamí sá yeⁿ'e nuuⁿndi chí diīⁿ sa. Ní cheⁿ'e sa nanááⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū ní nca'a sa ndu'ū ndiicu ndííchí caadi 'diiⁿnguɛɛ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 4 Ní caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Úú ní diíⁿ 'áámá nuuⁿndi. Ncā'á 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'a yā: ¿Dɛ́'ɛ̄ ínneeⁿ nús'uū chiiⁿ? Chuū chí maaⁿ di can'díícu di.

5 Tuu'mi ní Judas chingée sa tuūmī miiⁿ chɛɛti yaācū ní cunaⁿ'a sa. Ní dicuái yaacu sa maaⁿ sa. Ní Judas ní ch'iī sa.

6 Chiiduú n'gɛɛtɛ́ n'guáaⁿ yā tuūmī ní caⁿ'a yā: Na ley miiⁿ ní ngaⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ 'cuiī yú túúmi 'cūū na caja yeⁿ'e ofrendas yeⁿ'e yaācū, ti túúmi 'cūū ní túumī yeⁿ'ē yuūúⁿ yeⁿ'e 'aama 'iiⁿ'yāⁿ.

7 Ch'iinu chuū ní nduuvidaama yā chi cái yā 'áámá tááⁿ yáⁿ'āa ndúúcū tuūmī chí cuuvi panteón cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi snúúⁿ yúúní. Miiⁿya yaⁿ'āa chi nguuvi Alfarero chi neⁿ'e caaⁿ'maⁿ yáⁿ'āa yeⁿ'e chi 'iiⁿ'yāⁿ din'dái 'cuūtīí cueēe. 8 Chííⁿ chí yáⁿ'āa chi panteón cánéé chí dúúchí ndíí mááⁿ, Yáⁿ'āa yeⁿ'e Yuūuⁿ. 9 'Tíícā ní cuunúū ca'a chi profeta Jeremías caⁿ'a yā chuū ndii cuááⁿ vmnaaⁿ taachí dinguúⁿ yā na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā: Ní sta'á yā ndu'ū ndiicu ndííchí caadi 'diiⁿnguɛɛ. Tuūmī miiⁿ ní saⁿ'ā s'eeⁿ canéé yiinu sa chi ca'a sa Judas cucáávā chi ch'iīⁿ'nūⁿ sa Cristo. 10 Ní ca'a yā tuūmī miiⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa chí nguuvi Alfarero, tan'dúúcā Señor yeⁿ'e yú caⁿ'a yā chii yā 'úú.

Pilato intíínguuneeⁿ yā Jesús

(Mr. 15.2-5; Lc. 23.3-5; Jn. 18.33-38)

11 Jesús chééndii yā nanááⁿ gobernador Pilato ní gobernador íntíínguuneeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ: ¿'Áá díí chí Rey yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi judíos? Jesús caⁿ'a yā chii yā gobernador: N'diī ngaⁿ'a cuaacú nī ti 'tíícā.

12 Chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e yaācū caⁿ'a yā chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e Jesús naati Jesús miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā mar 'áámá nduudu. 13 Tuu'mi ní Pilato miiⁿ caⁿ'a yā chii yā Jesús: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ n'giindiveeⁿ di tanducuéⁿ'e chí ngaⁿ'a yā yeⁿ'ē di?

14 Naati Jesús miiⁿ nguɛ́ɛ́ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā mar 'áámá nduudu. Tuu'mi ní gobernador miiⁿ cheⁿ'e yiinu taavi yā yeⁿ'e Jesús ní nguɛ́ɛ́ déénu yā táácā nadacádíínuuⁿ yā yeⁿ'ē.

Jesús canéé chí 'cuūvi yā

(Mr. 15.6-20; Lc. 23.13-25; Jn. 18.38-19.16)

15 Maaⁿ ní ngúúví 'viicu miiⁿ vɛ́ɛ́ 'áámá costumbre chi gobernador miiⁿ canéé chí ín'dɛ́ɛ́chí yā 'áámá saⁿ'ā chi canúuⁿ sa vácūū 'viicu yeⁿ'e pascua 'aama saⁿ'ā chi preso sa chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel neⁿ'e yā. 16 Ní canúuⁿ 'aama saⁿ'ā vácūū chi nguuvi Barrabás. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ ní déénu yā táácā idiiⁿ Barrabás miiⁿ. 17 Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ Jerusalén miiⁿ nduuvidaamá yā, gobernador Pilato miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Du'ū neⁿ'e nī chi 'úú n'dɛɛchií? ¿'Áá neⁿ'e nī Barrabás o Jesús chi nguuvi Cristo chi 'úú caⁿ'á libre 'iiⁿ'yāⁿ?

18 Pilato miiⁿ ní deenu yā chi cáávā vaadī ngueee 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nca'a yā Jesús chi preso yā.

19 Taachí Pilato miiⁿ ní vɛɛ yā na silla yeⁿ'e juez miiⁿ, n'daataá yeⁿ'e yā ní dichó'o tá 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'a yā chii yā Pilato miiⁿ nduudú 'cūū: Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ diíⁿ nī ndúúcū saⁿ'ā n'dáí 'cūū ti taachí cyaadú nééné n'deēe ch'eenú chii taachí ch'iīnú cáávā sáⁿ'a 'tīī.

20 Naati chiiduú n'gɛɛtɛ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e yaācū nééné n'deēe caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén miiⁿ chi caaⁿ'maⁿ yā chi Pilato miiⁿ n'dɛ́ɛ́chii yā Barrabás miiⁿ ní 'cuūvī Jesús miiⁿ. 21 Gobernador miiⁿ caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Naachí na 'uuvi yā ní chɛɛ́ yā chi neⁿ'e nī chi n'dɛɛ̄chií? 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: Barrabás.

22 Pilato miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ diíⁿ ndúúcū Jesús chi nguuvi yā Cristo? Nducyaaca yā nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní 'cai yā: Cu'nééⁿnga'á yā.

23 Gobernador miiⁿ caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ nuuⁿndi yeⁿ'e yā vɛɛ? Naati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní n'gáí yiicú yā ní caⁿ'a yā: Cu'nééⁿnga'á yā.

24 Taachi Pilato miiⁿ n'diichí yā chi nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi diíⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ti yuudu n'dáí ca n'gai yā, tuu'mi ní sta'á yā nuūⁿnīⁿ ní naaⁿnu yā ta'a yā nanááⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén miiⁿ. Ní ngaⁿ'a yā: Limpia canéé 'úú yeⁿ'ē asunto 'cūū. 'Úú ní nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é chi 'cuūvī sáⁿ'a 'cūū ti n'dai sa. Ndís'tiī deenu nī táácā diiⁿ nī ndúúcu sa.

25 Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā: Yuuúⁿ yeⁿ'ē sáⁿ'a 'cūū 'āā cūnee dáámí rá 'nū ndúúcū daiya 'nū.

26 Tuu'mi ní Pilato miiⁿ ní n'dɛɛ̄chii yā Barrabás miiⁿ ní caⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā chi soldados ch'eⁿ'é yā Jesús. Ch'íínú ch'eⁿ'e yā ní nca'a Pilato miiⁿ Jesús miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi cu'neeⁿnga'á yā 'iiⁿ'yāⁿ.

27 Tuu'mi ní soldados romanos yeⁿ'e gobernador can'dɛ́ɛ sa Jesús na vaacuyáāⁿ yeⁿ'e gobernador ní nducyáácá soldados nduuvidaama sa nanááⁿ Jesús miiⁿ. 28 Ní divíi sa catecaī vmnaaⁿ Jesús ní s'nuuⁿ sa tíínūuⁿ morado cuá'āa Jesús miiⁿ. 29 Ní s'nuuⁿ sa tiiⁿ Jesús 'áámá corona chi ndeenyú ndúúcū yaaⁿ. Ní sn'duuⁿ sa 'áámá taaⁿ ndúú ná ta'ā cuaacú Jesús. Tuu'mi ní chiīntii'ya sa nanááⁿ Jesús miiⁿ ní ch'ííⁿnyuⁿneeⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ. Ní caⁿ'a sa: Cūnduuchí nī n'diī Rey yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel.

30 Ní ca'a nee daiⁿ sa cuerpo yeⁿ'ē Jesús ní sta'a sa 'áámá tááⁿ ndúú chí ndɛɛ sa ní ch'eⁿ'e sa tiiⁿ Jesús. 31 Ch'íínú ch'iīⁿnyuⁿneeⁿ sa Jesús miiⁿ ní ndivíi sa tíínūuⁿ yā chi morado cuá'āa ní chi'nuuⁿ sa catecai yā. Ní candɛɛ sa Jesús chi cu'nééⁿnga'a sa 'iiⁿ'yāⁿ.

S'nééⁿnga'á yā Jesús miiⁿ ní ch'īi yā

(Mr. 15.21-32; Lc. 23.26-43; Jn. 19.17-27)

32 Taachí can'daa yā ní cueⁿ'e yā na yúúní naachi cu'nééⁿnga'á yā ndaaca yā 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'e yáāⁿ Cirene chí nguuvi sa Simón. Ní a fuerza soldados di'cuiītu sa Simón 'cūū chí candɛ́ɛ sa cruz yeⁿ'e Jesús.

33 Ní taachi ndaá yā na táámá lado yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén lugar chi nguuvi Gólgota chí neⁿ'e caaⁿ'maⁿ, Lugar yeⁿ'ē 'Iini Nga'ai Tiīiⁿ, 34 saⁿ'ā ca'a sa Jesús vinagre ndístaⁿ'a ndúúcū nuuⁿníⁿ yeⁿ'ē yáatā yaāa cáávā chi nguɛɛ cueenu cá cuuvi Jesús chí chi'i Jesús miiⁿ. Taachí Jesús n'diichineeⁿ yā, nguɛ́ɛ́ 'cuuⁿ yā chi'i yā.

35 Taachí 'āā s'neeⁿnga'a sa Jesús, soldados ní tun'dáa sa suertes na catecai Jesús miiⁿ chi ca'a sa 'áámá sa nduūcū taama sa. Ní 'iicu cúúnúú ca'a tan'dúúcā chí caⁿ'a profeta ndii cuááⁿ vmnaaⁿ ní canéé nguúⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'túúcā: Tun'daá yā suerte na catecai Jesús miiⁿ ní nca'á yā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 36 Miiⁿ ch'ɛɛ̄tɛ̄ɛ soldados ní diiⁿ sa cuidado 'iiⁿ'yāⁿ chi s'nééⁿnga'a. 37 Ni 'áámá nduudu naaⁿ tíīⁿ cruz miiⁿ chi canéé nguūⁿ 'túúcā: Jesús miiⁿ chi Rey yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel. Ní nduudu miiⁿ ngaⁿ'ā dɛ'ɛ cáávā chi ch'iī Jesús miiⁿ.

38 Tuu'mi ní miiⁿ ntúūⁿ s'neeⁿnga'á yā ndúúcū Jesús miiⁿ 'uūvī chi duucu, 'áámá ní lado ta cuaacú yā, taama ní lado tá 'cuee yā. 39 'Iiⁿ'yāⁿ chí cho'ó yā naachi canee cruz miiⁿ ch'iiⁿnyuⁿneeⁿ yā Jesús miiⁿ. Ní idiⁿ'núⁿ'u yā tiíⁿ yā. 40 Ní caⁿ'a yā: N'diī chi ngaⁿ'á nī chi maáⁿ nī cuuvi nada'tuūví nī yaācū templo ní chɛɛ̄tī 'iīnū nguuvi nadan'dái nī, nadinguáⁿ'āī maáⁿ nī maaⁿ. Ndúúti chi Daiya Dendyuūs n'diī, nch'éeⁿ nī yeⁿ'ē na cruz.

41 'Tiicá ntúūⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos chí dingúuⁿ yā ní ngi'cueeⁿ ley, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e yaācū templo ch'ííⁿnyuⁿneeⁿ yā Jesús miiⁿ ní ngaⁿ'a yā yeⁿ'e yā: 42 Tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ní nadinguáⁿ'ai yā naati nguɛ́ɛ́ cuuvi maaⁿ yā nguáⁿ'ai yā. Ndúúti chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní Rey yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel maaⁿ ní nch'éeⁿ yā yeⁿ'e na cruz ní cu'téénu 'nū 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. 43 Jesús miiⁿ ní i'téénu yā Ndyuūs. Maaⁿ ní Ndyuūs nadinguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ nduuti chí cuaacu chí 'cuaáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā 'tíícā ti Jesús ngaⁿ'a yā: 'Úú ní daiya Dendyuūs 'úú.

44 'Tiicá ntúūⁿ ch'iīⁿnyuⁿneeⁿ chí duucu s'eeⁿ chi s'nééⁿnga'a sa dáámá ndúúcū Jesús.

Jesús ch'īi yā

(Mr. 15.33-41; Lc. 23.44-49; Jn. 19.28-30)

45 Ndíí maⁿ'a nguuvi miiⁿ ndíí taanduū n'gɛɛcu 'iinu chiīnū chíí maāiⁿ núúⁿmáⁿ iⁿ'yeeⁿdī. 46 'Āā táánduū n'gɛɛcu 'iinu, Jesús 'caī yiicú yā: Elí, Elí, ¿lama sabactani? Nduudu hebreo 'cūū ní neⁿ'ē caaⁿ'maⁿ Ndyuūs yeⁿ'é, Ndyuūs yeⁿ'é, ¿dɛ'ɛ̄ cuuvi chi s'neéⁿ nī 'úú damaáⁿ?

47 N'duuvi 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā 'miiⁿ taachí ch'iindiveéⁿ yā chí caⁿ'a Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā: Sáⁿ'a 'cūū n'gaī sa profeta Elías.

48 Hora mííⁿ nūuⁿ 'áámá chɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chéⁿ'e yā ngeenu yā sta'a yā 'áámá esponja ní di'caāndá yā ndúúcū vinagre ní s'neeⁿ yā esponja miiⁿ na 'áámá tááⁿ ndúú ní ca'a yā chí chi'i Jesús miiⁿ. 49 Tanáⁿ'a yā ní ngaⁿ'a yā: 'Āā canee ra yā. N'diichi yú ¿'áá chiī Elías miiⁿ nadinguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ?

50 Naati Jesús miiⁿ 'caī ntúuⁿ yā taama vmnéⁿ'ēe ní maaⁿ yā nca'a yā espíritu yeⁿ'e yā na ta'a Ndyuūs ní ch'īi yā. 51 Hora mííⁿ nūuⁿ chi ch'iī Jesús, cortina yeⁿ'e yaācū templo s'teeⁿ naavtáⁿ'ā ndii cuaaⁿ 'niiⁿnuúⁿ ndíí cuááⁿ ndiiyā. Ní n'nuⁿ'u yáⁿ'āa ní tuūu ní índee. 52 Tuu'mi ní yáinyāⁿ s'eeⁿ ní nguaaⁿ ní nééné 'yaaⁿ cuerpos yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí chi i'téénu yā Ndyuūs ndii cuááⁿ vmnaaⁿ nan'dáa yā chɛɛti yaīnyāⁿ s'eeⁿ. 53 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ chi 'āā n'dii miiⁿ taachi 'āā nduuchi Jesús miiⁿ yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ ní nan'daa yā chɛɛti yaīnyāⁿ s'eeⁿ ní cueⁿ'e yā cachiica yā na yáāⁿ Jerusalén chi Ndyuūs dɛɛvɛ yā. Ní 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ chinaáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā n'dii.

54 Saⁿ'a capitán ndúúcū soldados chi snée yā ndúúcu yā ní diíⁿ yā cuidado yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e Jesús taachi s'neeⁿ yā na cruz. Soldados miiⁿ, taachi n'diichí yā chi n'nuⁿ'u yáⁿ'āa ndúúcū dendu'ū chí chiī, neené di'va'á yā ní caⁿ'a yā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ, sáⁿ'a 'cūū ní Daiya Dendyuūs saⁿ'ā.

55 'Yaaⁿ n'dáí n'daataá snéé yaⁿ'ai yā ní n'gíínu yā tanducuéⁿ'ē chi chó'ōo yeⁿ'e Jesús. N'daataá s'eeⁿ cachiica yā ndúúcū Jesús ndii na yáⁿ'āa yeⁿ'e Galilea ní dichíí'vɛ yā Jesús miiⁿ. 56 Ní nguaaⁿ n'daataá s'eeⁿ, miiⁿ canéé ta María Magdalena ndúúcū María chi chɛɛcu Jacobo ndúúcū José. Ní canéé ntúuⁿ tá chɛɛcuú da'cáíyā yeⁿ'e sáⁿ'ā Zebedeo.

Ch'iīchí yā cuerpo yeⁿ'e Jesús chɛɛti yáinyāⁿ

(Mr. 15.42-47; Lc. 23.50-56; Jn. 19.38-42)

57 Taachí chiīnu nguuvi miiⁿ ndaā 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi José chi yeⁿ'ē yáāⁿ Arimatea. Saⁿ'ā miiⁿ ní 'cuiica sa ní discípulo yeⁿ'e Jesús. 58 Sáⁿ'a 'cūū ní cheⁿ'e sa nanááⁿ Pilato miiⁿ ní chiica sa cuerpo yeⁿ'e Jesús miiⁿ. Tuu'mi ní Pilato caⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā chí caⁿ'a capitán yeⁿ'e soldados chi ca'á yā cuerpo yeⁿ'e Jesús miiⁿ José miiⁿ. 59 Tuu'mi ní José sta'ā sa cuerpo yeⁿ'e Jesús ní ch'ɛɛ̄cū sa 'áámá sábana dɛɛvɛ tan'dúúcā chi costumbre yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 60 Ní s'nuūⁿ sa cuerpo yeⁿ'e Jesús na 'áámá yáinyāⁿ yeⁿ'e maaⁿ sa chí ngai chi maaⁿ sa nííⁿnuⁿ sa na 'aama yaava. Ch'íínú ch'iīchi sa cuerpo yeⁿ'e Jesús, s'neeⁿ sa 'áámá tuūu chi nééné ch'ɛɛtɛ naachí níndaa yā yeⁿ'e cheendi yaīnyāⁿ miiⁿ. Ní cunáⁿ'a sa. 61 Mííⁿ vɛ́ɛ́ María Magdalena ndúúcū táámá María niiⁿnuúⁿ ná yainyāⁿ.

Soldados ní idiíⁿ yā cuidado yáinyāⁿ miiⁿ

62 Chó'ōo nguuvi chi in'nuúⁿ yā yeⁿ'e 'viicu yeⁿ'e pascua ní chidɛɛvɛ táámá nguuvi chi sábado ní chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ní nduuvidaamá yā ní cheⁿ'e yā nanááⁿ Pilato miiⁿ. 63 Ní caⁿ'a yā chii yā Pilato: N'diī Pilato, n'gaacú 'nū chí saⁿ'ā chi n'diī chí chinnche'ei sa taachí canee sa iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní caⁿ'a sa 'túúcā: 'Cuíinū 'iinu nguuvi ní nduūchí nguaaⁿ tináⁿ'ā. 64 Maaⁿ ní dichó'o nī soldados chí diiⁿ yā cuidado yáinyāⁿ miiⁿ ndíí 'cuiinu 'iīnū nguuvi. ¿'Áátīī ndaá discípulos yeⁿ'e yā n'gaaⁿ ní diīⁿ iduucú yā cuerpo yeⁿ'e Jesús? Ní caaⁿ'maⁿ yā cuuvi yā 'iiⁿ'yāⁿ chi sáⁿ'ā miiⁿ ní nanduuchi sá yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní cunncáā ca nduudu yaadi miiⁿ nguɛ́ɛ́ ti chi 'āā chó'ōo.

65 Pilato miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Ingaā 'áámá taaⁿ soldados. Cueⁿ'e nī ní diiⁿ nī cuidado yáinyāⁿ miiⁿ tan'dúúcā chi déénu nī chi n'daācā.

66 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cheⁿ'e yā yáinyāⁿ miiⁿ ní diíⁿ yā cuidado yáinyāⁿ miiⁿ. S'neeⁿ yā 'áámá sello na tuūu ch'ɛɛtɛ́ ní s'neeⁿ yā soldados chí diiⁿ sa cuidado yáinyāⁿ miiⁿ.

28

Jesús nduuchi yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā

(Mr. 16.1-8; Lc. 24.1-12; Jn. 20.1-10)

1 Chó'ōo nguuvi sábado chi ntaavi'tuunúúⁿ yā ní chidɛɛvɛ táámá nguuvi chi domingo, nguuvi chi ngaⁿ'a yú chi nguuvi vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e ndɛɛtɛ̄, ní tá María Magdalena ndúúcū taama tá María cheⁿ'e ta n'diīchī tá na yaīnyāⁿ yeⁿ'e Jesús. 2 Ní nééné díítūu nuⁿ'u yáⁿ'āa ti 'aama ángel yeⁿ'e Señor Ndyuūs chiiya yā yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi. Ní taachi ndaa yā, divíi yā tuūu ch'ɛɛtɛ miiⁿ yeⁿ'e cheendi yaīnyāⁿ ní ch'iindi yā vmnaaⁿ yeⁿ'e tuūú miiⁿ. 3 Angel miiⁿ tan'dúúcā chi inááⁿ 'cuai 'tíícā máaⁿ yā chi dɛɛvɛ yā. Ní catecai yā ní cuɛ́ɛ̄ tan'duucā yaāⁿ. 4 Soldados chí idiiⁿ yā cuidado yáinyāⁿ miiⁿ in'dúúví yā chi 'va'a yā. Ní nduuví yā tan'dúúcā chí ch'īi yā. 5 Naati ángel miiⁿ caⁿ'a yā chii yā n'daataá s'eeⁿ: Nguɛ́ɛ́ 'va'a ndís'tiī; ti 'úú ní deenú ti in'nuúⁿ nī Jesús chí cā'neeⁿnga'ā. 6 'Āā ntɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ti nduuchi yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā tan'dúúcā chi caⁿ'a yā. Cuchíi nī ní n'diichí nī naachí cānuuⁿ cuerpo yeⁿ'e Señor miiⁿ. 7 Cuayiivi ní ngaⁿ'a ángel chii yā n'daataá s'eeⁿ: Cuinaⁿ'a núuⁿ nī maāⁿnchɛɛ̄tɛ́ ní caaⁿ'máⁿ nī cuuvi nī discípulos yeⁿ'e yā chí nduuchi Jesús miiⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. Cuin'diichí nī. Jesús miiⁿ caⁿ'a yā vmnááⁿ ndís'tiī na yáⁿ'āa Galilea. Mííⁿ snaaⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ. Chúū chí ngaⁿ'á ngií ndís'tiī.

8 Tuu'mi ní n'daata s'ééⁿ nan'dáa yā chɛɛti yáinyāⁿ miiⁿ ní dii'yá yā chiī ní duuvi yeenú yā. N'daata s'ééⁿ ní cueⁿ'e yā ngéenū yā ní caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e Jesús tan'dúúcā chí n'diichí yā. 9 Tuu'mi ní taachi cueⁿ'é yā chi yaa'ví yā discípulos cuin'diichí nī, Jesús miiⁿ ndaá yā chí nndaacá yā n'daata s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: Tavacho'onoó nī ndís'tiī n'daata s'eeⁿ. Ní n'daata s'eeⁿ ní ndáá niiⁿnúⁿ yā Jesús miiⁿ ní túmaⁿ'a yā ca'a Jesús miiⁿ ní s'téénu yā 'iiⁿ'yāⁿ. 10 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā n'daataá s'ééⁿ: Nguɛ́ɛ́ 'va'a nī. Cuéⁿ'e nī cuuví nī hermanos yeⁿ'é chi n'diichí nī 'úú. Ní hermanos caⁿ'a yā na yáⁿ'āa Galilea ní miiⁿ snaáⁿ yā 'úú.

Soldados ngaⁿ'a yā ngii yā chiiduú n'gɛɛtɛ s'eeⁿ tan'dúúcā chí chiī

11 Nchó'ōo n'daata s'uuⁿ cunaⁿ'á yā ní n'duuvi soldados chi diíⁿ yā cuidado yeⁿ'e yáinyāⁿ cheⁿ'é yā na yáāⁿ Jerusalén ní caⁿ'a yā chii yā chiiduú n'gɛɛtɛ yeⁿ'é tánducueⁿ'ē chí chiī. 12 Chiiduú n'gɛɛtɛ nadidaamá yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndíícuū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū. Ní nduuvidaamá yā ní nééné n'deēe túumī ca'a yā soldados. 13 Ní caⁿ'a yā chii yā soldados: Ndís'tiī ní 'túúcā caaⁿ'maⁿ nī: Taachi yaaⁿ stiyaadú 'nū discípulos yeⁿ'e Jesús ndaá yā ní diduucú yā cuerpo yeⁿ'e Jesús. 14 Ní nduuti chi gobernador 'caandíveéⁿ yā chííⁿ chí ndís'tiī caaⁿ'maⁿ nī, nús'uu yaa'vi neeⁿ 'nū 'iiⁿ'yāⁿ ní nguaⁿ'āī ndís'tiī.

15 Soldados ní sta'á yā tuūmī miiⁿ ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi chiiduú n'gɛɛtɛ caⁿ'á yā chii yā soldados. Chííⁿ chí ndii maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaataá Israel ngaⁿ'á yā 'tíícā.

Jesús idichó'o yā discípulos yeⁿ'e yā

(Mr. 16.14-18; Lc. 24.36-49; Jn. 20.19-23)

16 Ndu'ū ndiicháámá discípulos cueⁿ'é yā na yáⁿ'āa Galilea ní ndaá yā ná yiīcū naachí Jesús miiⁿ dichó'o yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 17 Taachí discípulos n'diichí yā Jesús miiⁿ, s'téénu yā 'iiⁿ'yāⁿ 'áárá chí náⁿ'a yā ní 'uūvī vaanicádiinūuⁿ yeⁿ'e yā. 18 Jesús ní ndaa niiⁿnúⁿ yā ní yaa'vi yā discípulos ní caⁿ'a yā: Chiidá ní tee yā 'úú nducuéⁿ'e poder chí caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ na va'āī chɛɛti nguuvi ndúúcū na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 19 Maaⁿ ní cueⁿ'e nī ni ca'cueéⁿ nī nuuⁿmaⁿ naciones, ní cuuvi nī discípulos yeⁿ'é. 'Iiⁿ'yāⁿ chi i'téénú yā nduudu cuaacu yeⁿ'é, ndís'tiī cuɛɛdínuūⁿniⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ndúúcū chi duuchi Ndyuūs Chiida yú, ndúúcū Daiya yā, ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. 20 Cá'cueeⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí diíⁿ yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi 'úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī. Ní cadíínuuⁿ nī chi 'úú ní caneé ndúúcū ndís'tiī nducuéⁿ'ē tiempo ndíí ntuuví iⁿ'yeēⁿdī. 'Tíícā cuuvi.

SAN MARCOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

NDUUDU N'DÁÍ CHÍ DÍNGÚŪⁿ APOSTÓL MARCOS

1

Yeⁿ'e chi ngaⁿ'a Juan chi ngɛɛdínuūⁿniⁿ

(Mt. 3.1-12; Lc. 3.1-9, 15-17; Jn. 1.19-28)

1 'Túúcā chí ngaⁿ'a nduudu ngai yeⁿ'e Jesucristo chí Daiya Dendyuūs.

2 'Iiⁿ'yāⁿ profeta Isaías miiⁿ chí ngaⁿ'a nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ndíí cuááⁿ vmnaaⁿ dinguúⁿ yā tan'dúúcā chí caⁿ'a Ndyuūs, 'tíícā:

'Úú dicho'ó 'aama 'iiⁿ'yāⁿ chi caaⁿ'máⁿ yā nduudu yeⁿ'é nanááⁿ ndís'tiī.

3 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní caⁿ'a yā ndúúdú ngai na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. Ní caⁿ'a yā: Cuundiyaáⁿ nī yúúní yeⁿ'e Señor Ndyuūs caati cuchii yā. Nan'guáaⁿ nī yúúní cuaacu caavá yā Didɛɛvɛ́ nī staava yeⁿ'é nī ní cuuvi 'cuaáⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ taachi ndaa yā.

4 'Tíícā Juan miiⁿ ní chɛɛdínuūⁿnīⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. Ní caⁿ'a cuáácú sá chi 'iiⁿ'yāⁿ ndaacadáámí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā ní cuɛɛdínúuⁿnīⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e sa, naati Ndyuūs nadich'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 5 Ní n'deee 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén can'dáa yā chí 'caandiveéⁿ yā chí ngaⁿ'a Juan miiⁿ. Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'a yā nuuⁿndi yeⁿ'é yā nanááⁿ Ndyuūs níícú Juan miiⁿ ní chɛɛdínuūⁿnīⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ na yíícú Jordán.

6 Catecai Juan miiⁿ ní nín'dai ndúúcū yuūdū yeⁿ'e 'iiti camello. Ní cinturón yeⁿ'ē sa ní dííⁿmáⁿ 'iiti. Ní chí che'ē sa ní 'iiti langostas ndúúcū n̄'di'i yeⁿ'ē 'iití 'yáaiⁿ chi vɛ́ɛ́ cuɛɛti. 7 Juan miiⁿ ngaⁿ'a sa nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní caⁿ'a sa: Cuayiivi yeⁿ'e 'úú cuchii 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chí ch'ɛɛtɛ taavi cá poder yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ ti 'úú. 'Úú ní nguɛ́ɛ́ neené n'dai 'úú chí cuuví diíⁿ n'daatií yííⁿmáⁿ yeⁿ'ē ndaacuú yeⁿ'e yā. 8 'Úú ní ngɛɛ̄dínuūⁿníⁿ ndís'tiī ndúúcū nuūⁿnīⁿ naati 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní cuɛɛ̄dinuūⁿniⁿ yā ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs.

Juan miiⁿ chɛɛdínuūⁿnīⁿ sa Jesús

(Mt. 3.13-17; Lc. 3.21-22)

9 Nguuvī s'eeⁿ Jesús miiⁿ chiicá yā yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea ní ndaá yā na yíícú Jordán. Ní Juan miiⁿ ní chɛɛdínuūⁿnīⁿ sa Jesús miiⁿ na yíícú Jordán. 10 Taachi Jesús can'daa yā na nuūⁿnīⁿ miiⁿ, cuin'diichí nī. N'diichí yā chí nanguaāⁿ nanguuvi ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ní cuch'ééⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'é yā tan'dúúcā 'áámá paloma 'tíícā. 11 Ch'iindiveéⁿ Jesús 'áámá nduudu chi chiīcā yeⁿ'ē nánguuvi chi caⁿ'a: Díí Daiyá chi neⁿ'e taaví ní yeenú taavi cáávā dii.

Yááⁿn'guiinūuⁿ neⁿ'e sa n'diichineeⁿ sa Jesús

(Mt. 4.1-11; Lc. 4.1-13)

12 Cuayiivi miiⁿ ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs candɛ́ɛ̄ Jesús na 'áámá yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. 13 Jesús miiⁿ ní canée yā miiⁿ 'uuvi ngɛɛcu nguuvi naachi vɛ́ɛ́ 'iiti chi taaⁿ. Ní yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ ní n'diichineeⁿ sa Jesús chi diíⁿ yā nuuⁿndi naati nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí yā. Níícú ángeles ndaá yā ní diíⁿ yā cuidado Jesús miiⁿ.

Jesús tucá'a yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā na yáⁿ'āa Galilea

(Mt. 4.12-17; Lc. 4.14-15)

14 Cuayiivi taachi s'nuúⁿ yā Juan chi chɛɛdinuūⁿnīⁿ 'iiⁿ'yāⁿ vácūū, Jesús miiⁿ ndāa yā na yáⁿ'āa Galilea, ní caⁿ'a yā nduudu cuaacu chí ngai yeⁿ'e naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā. 15 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā: 'Āā snuū ca'a tiempo naachí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ Ndyuūs ní 'āā ndaā niiⁿnuúⁿ. Nandaacadaamí nī yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é nī ní cu'teenú nī nduudu cuaacu chi ngai chi yeⁿ'e Cristo.

Jesús yaa'ví yā cuūúⁿ saⁿ'ā chí itungááⁿ 'yaācā

(Mt. 4.18-22; Lc. 5.1-11)

16 Jesús miiⁿ ní cachiicá yā cuaaⁿ 'diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā chi nguuvi Galilea, taachí n'diichí yā Simón ndúúcū 'díínū sa Andrés. Sáⁿ'ā s'eeⁿ ní saⁿ'ā chi itungaáⁿ 'yaācā, ní ngīī sa yaānā yeⁿ'ē sa chɛɛti nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ti saⁿ'ā s'eeⁿ itungáaⁿ sa 'yaācā na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. 17 Ní Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: Cuchíi nī, caⁿ'á nī nduūcú ní 'úú ní diíⁿ chi in'nuúⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi caⁿ'á yā nduucú. Ní tan'dúúcā chi ndís'tiī tungaáⁿ nī 'yaācā yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā 'tíícā ngaⁿ'a nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā nduūcú.

18 Hora mííⁿ nūuⁿ saⁿ'a s'uuⁿ s'neeⁿ sa yaānā yeⁿ'ē sa ni cueⁿ'e sa ndúúcū Jesús.

19 Tuu'mi Jesús miiⁿ ní cueⁿ'é yā 'tɛɛ 'tɛ́ɛ́ ní ndaacá yā saⁿ'a chi nguuvi Jacobo ndúúcū Juan chi 'diinū sa. Saⁿ'ā s'eeⁿ ní daiya Zebedeo ní snee sa na 'aama barco ní n'diyaata sá yaānā yeⁿ'ē sa. 20 Jesús 'caí yā saⁿ'ā s'eeⁿ. Saⁿ'ā s'eeⁿ ní nan'dáa sa na barco naachi snée sa ndúúcū chiida sa n'diyaata sá yaānā yeⁿ'ē sa. Ní s'neeⁿ sa chiida sa Zebedeo ndúúcū mozos yeⁿ'e yā ní cueⁿ'e sa ndúúcū Jesús.

'Áámá saⁿ'ā chi vɛɛ espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ

(Lc. 4.31-37)

21 Jesús miiⁿ ní ndaá yā na yáāⁿ Capernaum ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ. Ní ca'áámá ca'áámá sábado, nguuvi chi ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, Jesús cueⁿ'é yā na yaacū sinagoga ní chi'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 22 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngeⁿ'e yiinu yā yeⁿ'e chí Jesús ngaⁿ'a yā; tí ngí'cueeⁿ yā tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ yā, nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā 'áámá maestro yeⁿ'ē ley. 23 Ní chɛɛti yaacū sinagoga mííⁿ canéé 'áámá saⁿ'ā chi vɛ́ɛ́ espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ndúúcu sa. Ní espíritu miiⁿ n'gai yeⁿ'ē sā: 24 N'diī Jesús yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret, cu'néeⁿ nī nús'uu. ¿Dɛ́'ɛ̄ canéé yeⁿ'é 'nū nduucú nī? ¿'Áá ndaá nī chi di'cuiīnú nī nús'uu? 'Úú ní n'diichí du'ú n'diī. N'diī ní 'iiⁿ'yāⁿ chí n'dai chi daiya Dendyuūs n'diī.

25 Jesús miiⁿ ní yaa'vi néeⁿ yā espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ, ní caⁿ'a yā: Dii espíritu n'gáádí dí cheendi di, níícú nan'dáa di yeⁿ'e saⁿ'á tīī.

26 Tuu'mi ní espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ diīíⁿ chí chitá'āa 'áámá ataque sáⁿ'a 'cūū. Ní 'cai yiicú espíritu miiⁿ, ní nan'daā espíritu miiⁿ ná cuerpo yeⁿ'e sáⁿ'a 'cūū. 27 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ cheⁿ'e yiinu yā yeⁿ'e chuū ní tiingūūneeⁿ yā nguaaⁿ maaⁿ yā ndúúcū vi'ī: ¿Dɛ́'ɛ̄ chuū? ¿Dɛ́'ɛ̄ chí ngai chí ngi'cueeⁿ 'ííⁿ'yaⁿ 'cúū? 'Ííⁿ'yaⁿ 'cúū ní vɛ́ɛ́ poder ca yeⁿ'é yā ní ngíí ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní n'giindivééⁿ espíritus yeⁿ'é yā.

28 Maāⁿnch'ɛɛtɛ́ nuūuⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'e chi diiⁿ Jesús miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e núúⁿmáⁿ ná yáⁿ'āa yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea.

Jesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'é indáⁿ'ā Simón Pedro

(Mt. 8.14-15; Lc. 4.38-39)

29 Taachí n'daā Jesús na yaacū sinagoga Jesús miiⁿ ní cueⁿ'e yā ndúúcū Jacobo, ndúúcū Juan ná vaacu Simón ndúúcū Andrés. 30 N'daataá chí indáⁿ'ā Simón miiⁿ ní ngííta yā. Ndɛ́ɛ̄ 'ííⁿ'nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní candiití yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ na vaacu yā caⁿ'a yā chii yā Jesús miiⁿ chí n'daataá miiⁿ ní ngííta yā. 31 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní ndaa yā nanááⁿ n'daataá mííⁿ ní sta'á yā ta'ā tá ní nadicuéeⁿ yā táⁿ'ā. Níícú chiviī 'iiⁿ'nūuⁿ miiⁿ hora miiⁿ taachi nadicuéeⁿ yā n'daataa miiⁿ, ní tucá'a tá diíⁿ tá mandados yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi che'e yā.

Jesús miiⁿ ní diiⁿ yā chi nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nduūvā yeⁿ'e yā

(Mt. 8.16-17; Lc. 4.40-41)

32 Cuayiivi taachí 'āā chiiya 'yáⁿ'ā ní 'āā 'da'a miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ndaa yā nanááⁿ Jesús miiⁿ ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chí ngííta yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ndúúcu yā. 33 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní ndaá yā na cheendi va'āī naachi canéé Jesús miiⁿ. 34 Ní Jesús miiⁿ ní diíⁿ yā chi nanduuva yeⁿ'e 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ n'deee nááⁿ n'dai ca'ai yeⁿ'é yā. Ní divíi yā n'deee n'dáí espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinuuⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ yā chi espíritus s'uuⁿ caāⁿ'maⁿ, caati espíritus s'uuⁿ ní deenu du'ū chí Jesús miiⁿ.

Jesús ngaⁿ'a yā nduudu cuaacú yeⁿ'e Dendyuūs na yáⁿ'āa Galilea

(Lc. 4.42-44)

35 Táámá nguɛɛtiyaaⁿ 'da'ā ca, Jesús miiⁿ ní ncuéeⁿ yā ní can'dáa yā na yáāⁿ Jerusalén miiⁿ ní cueⁿ'e yā 'áámá lado yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ naachi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ ní miiⁿ caaⁿ'maⁿngua'á yā. 36 Simón miiⁿ ndúúcū tanáⁿ'ā compañeros yeⁿ'ē sa cheⁿ'e yā n'nuúⁿ yā Jesús. 37 Taachí ndaaca yā Jesús miiⁿ, tuu'mi ní caⁿ'a yā chii yā Jesús: N'diī Jesús, nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ in'nuúⁿ yā n'diī.

38 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Caⁿ'ā yú tanáⁿ'ā yáāⁿ chi snéé na niiⁿnuúⁿ, ní 'tiicá ntúūⁿ caaⁿ'maⁿ yú nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs miiⁿ ti cáávā chuu chi cuchií.

39 Jesús miiⁿ ní cachiicá yā núúⁿmáⁿ yáāⁿ cuaaⁿ na yáⁿ'āa Galilea. Ní ngaⁿ'a yā nduudu cuaacú yeⁿ'é Ndyuūs miiⁿ na yáacū sinagogas yeⁿ'e yáāⁿ s'eeⁿ. Ní divíi yā espíritus yeⁿ'e yaaⁿn'giinūuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ.

Jesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'áámá saⁿ'ā ndúúcū ca'ai lepra

(Mt. 8.1-4; Lc. 5.12-16)

40 'Áámá saⁿ'ā chi canéé ca'ai chí ín'duuti yuutɛ̄ yeⁿ'ē sa ndaa sa nanááⁿ Jesús, ti neⁿ'e sa caaca sa 'áámá favor yeⁿ'é yā. Ní chíintii'ya sa ní caⁿ'a sa: N'diī Jesús, ndúútī chi n'diī neⁿ'e nī, diíⁿ nī chí nduūvā yeⁿ'é.

41 Jesús ní nduuvi ya'āī 'íínu yā saⁿ'ā miiⁿ, ní tuu'ví yā saⁿ'ā ndúúcū ta'a yā ní caⁿ'a yā: Táácā nguɛ́ɛ̄. 'Úú neⁿ'é. Dii saⁿ'ā, 'āā nduuvá yeⁿ'ē di.

42 Taachí caⁿ'a Jesús 'tuucā, chivii ca'ai chi in'duuti yuutɛ yeⁿ'ē sa ní nduūvā yeⁿ'ē sa, ní dɛɛvɛ sa. 43 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní yaa'vi yā saⁿ'ā miiⁿ chí cunaⁿ'a sa na vaacu sa, naatí néé ca'á yā cuidado saⁿ'a miiⁿ ní yaa'ví yā saⁿ'a miiⁿ: 44 Díí, cun'dííchí dí, nguɛ́ɛ́ cuuvi di mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi nanduūvā yeⁿ'e di. Cueⁿ'e di ní 'cuuⁿ'miⁿ di maaⁿ cuerpo yeⁿ'e di nanááⁿ chiiduú chi nduūvā yeⁿ'ē di. Ní ca'a di ofrenda tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e Moisés miiⁿ cáávā chi nduūvā yeⁿ'ē di ní cáávā chi dɛɛvɛ cuerpo yeⁿ'ē di. 'Tíícā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ snaaⁿ yā chí 'āā nduuvá yeⁿ'ē di.

45 Tuu'mi ní saⁿ'ā miiⁿ ní cunaⁿ'a sa ní caⁿ'a sa chii sa n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā chi chiī ndúúcu sa. Ní cáávā chi diiⁿ sa 'túúcā, Jesús miiⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ cheⁿ'e nguūvi yā mar 'áámá yáāⁿ, ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ snaaⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní Jesús cueⁿ'é yā yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ, ní cachiicá yā 'áámá lado yeⁿ'e yáāⁿ s'eeⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ; naati 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē yáāⁿ ní n'dáa yā chi n'diichi yā Jesús miiⁿ.

2

Jesús diiⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'áámá saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ ngii inuⁿ'u sa

(Mt. 9.1-8; Lc. 5.17-26)

1 Cho'ōo nguuvi s'uuⁿ, Jesús miiⁿ ní nguɛɛcunée yā nndaa yā na yáāⁿ Capernaum. Ní 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā chi Jesús canéé yā na va'ai miiⁿ. 2 Maaⁿnch'ɛɛtɛ́ nūuⁿ na va'ai naachi canéé Jesús miiⁿ nduuvidaamá 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ, ní 'āā ntɛ́ɛ́ tunéé cheendi va'āī miiⁿ chí ch'ɛɛti núūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní Jesús miiⁿ ngaⁿ'a yā nduudu yeⁿ'e Ndyuūs. 3 Tuu'mi ní ndaā na cuūuⁿ sáⁿ'ā ndɛɛ yā 'áámá saⁿ'ā ndúúcū ca'āī chi in'dúuví cuerpo yeⁿ'e sa. 4 Nguɛ́ɛ́ chii sndaa yā naachi canéé Jesús miiⁿ ti neené n'deēe 'iiⁿ'yāⁿ snúuⁿ yā. Cuchɛ́ɛ yā cuaaⁿ tiíⁿ va'ai ni nadivíi yā na n'duuvi táátá tiíⁿ va'āī miiⁿ. Ch'íínú n'guaaⁿ yā miiⁿya dichó'o yā saⁿ'ā ndúúcū ca'āī chi in'dúuví cuerpo yeⁿ'e sa na yiivɛ yeⁿ'ē sa ní ndɛɛ̄ sa naachi cheendii Jesús miiⁿ. 5 Taachi Jesús n'diichí yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ vɛ́ɛ́ vaadī i'téénu nanáaⁿ yā, caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā ndúúcū ca'āī chi in'dúuví cuerpo yeⁿ'e sa: Díí, daiyá, núúⁿndí yeⁿ'ē dī 'úú ní nch'ɛɛ̄cú.

6 N'duuvi maestros yeⁿ'e ley miiⁿ chí vɛɛtɛ́ yā miiⁿ, nadacádíínuuⁿ yā 'tíícā na staava yeⁿ'é ya. 7 ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí 'tíícā ngaⁿ'a sáⁿ'a 'tīī? Ngaⁿ'a sa yeⁿ'e dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ n'daācā chi contra yeⁿ'e Ndyuūs, ti mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuví diíⁿ yā nadach'ɛɛcú yā nuūⁿndī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ, ti dámaaⁿ Ndyuūs. 8 Jesús miiⁿ ní deenu yā dɛ'ɛ̄ chi nadacádíínuuⁿ saⁿ'ā s'eeⁿ, ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí 'tíícā nadacádíínuuⁿ ndís'tiī na staava yeⁿ'é nī? 9 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ ngiⁿ'īi ca chi caaⁿ'máⁿ cuuvi saⁿ'a ndúúcū ca'āī chi in'dúuví cuerpo yeⁿ'e sa: Nuuⁿndi yeⁿ'ē di ní 'āā nchɛɛcú yeⁿ'ē di, o 'úú caaⁿ'máⁿ: Ndúcuééⁿ di, ní nadīcuéeⁿ di yiivɛ yeⁿ'ē di ní caaca di? 10 Ní caāvā chi ndís'tiī inaáⁿ nī chuū, níícú cadiinuuⁿ nī chi Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs ní vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'é yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi nadach'ɛɛcú ya nuuⁿndi. Tuu'mi ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā ndúúcū ca'āī chi in'dúuví cuerpo yeⁿ'e sa: 11 Díí saⁿ'ā, nducuéeⁿ di, ní nadacuéeⁿ di yiivɛ yeⁿ'e di ní cunaⁿ'a di na vaacu di.

12 Saⁿ'a chi ngiītā miiⁿ nducueeⁿ sa, ní nadacuéeⁿ sa yiivɛ yeⁿ'e sa, ní nan'daa sa miiⁿ. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ n'diichí yā chuū ní cheⁿ'e yiinú yā ní dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs. Ní ngaⁿ'a yā: Mar 'áámá vmnéⁿ'ēe nguɛ́ɛ́ n'diichi yú dendu'ū chi 'tuucā.

Jesús yaa'ví yā 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi Leví

(Mt. 9.9-13; Lc. 5.27-32)

13 Cuayiivi Jesús miiⁿ cheⁿ'e yā cuaaⁿ 'díítuú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Ní taachi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ndaá yā nanáaⁿ yā, ní Jesús miiⁿ ní chí'cuéeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 14 Ní taachi cachiicá Jesús miiⁿ, n'diichí yā 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi Leví, chi daiya Alfeo. Vɛ́ɛ́ sá naachi vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi ínn'guɛɛ yeⁿ'e impuestos. Ní Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā miiⁿ: Díí saⁿ'ā, cuchíi di caⁿ'ā di nduucú. Tuu'mi ní Leví miiⁿ nducueeⁿ sa ní cueⁿ'e sa ndúúcū Jesús miiⁿ.

15 Tuu'mi ní Leví miiⁿ diiⁿ sa invitar Jesús miiⁿ chí caⁿ'á yā na vaacu sa ní che'e yā ndúúcū sa. Neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ínn'guɛɛ yeⁿ'e impuestos ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā ndaā ntúuⁿ yā. Ní 'yaaⁿ n'dáí yā ch'ɛɛtɛ́ yā na mesa daama ndúúcū Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā ti neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi cueⁿ'e yā ndúúcu yā. 16 Ní taachi maestros yeⁿ'e ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos n'diichí yā chi Jesús ní nge'e yā ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, tuu'mi ní caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e Jesús: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí maestro yeⁿ'é nī vɛ́ɛ yā nge'e yā ní ngi'i yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí inn'guɛɛ yeⁿ'e impuestos ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ nuuⁿndi?

17 Taachí Jesús ch'iindiveéⁿ yā chuū, tuu'mi ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngííta yā nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā 'aama médico. Dámaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí ngiitā neⁿ'e yā chi cuuvi yíícú yā. 'Úú ní nguɛ́ɛ́ cuchií chi yaa'ví 'iiⁿ'yāⁿ chi nadacadiinúúⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ maaⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí yā caati chí yaa'ví 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā.

'Iiⁿ'yāⁿ nítiinguuneeⁿ yā Jesús miiⁿ yeⁿ'e chí nguɛɛ ca'diinú yā

(Mt. 9.14-17; Lc. 5.33-39)

18 'Áámá tiempo taachi discípulos yeⁿ'e Juan miiⁿ ndúúcū fariseos ca'diinúⁿ yā, náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ndaa yā nanááⁿ Jesús miiⁿ ní ntiinguunéeⁿ yā Jesús: ¿Dɛ'ɛ̄ cuuvi chí ca'diinúⁿ discípulos yeⁿ'e Juan miiⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos miiⁿ naati discípulos yeⁿ'é nī nguɛ́ɛ́ ca'diinúⁿ yā?

19 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿'Áá ca'diinúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ndií yā invitado naachí n'giindivaacu 'iiⁿ'yāⁿ 'naaⁿ chi sáⁿ'ā chi n'giindivaacu sa canéé sá ndúúcu yā? Ndúúti chi canéé saⁿ'ā chi n'giindivaacu sa miiⁿ, nguɛ́ɛ́ cuuví ca'diinúⁿ yā. 20 Naati cuchii tiempo taachí ch'iī saⁿ'ā chi n'giindivaacu sa tuu'mi ní cuuvi ca'diinúⁿ yā.

21 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuta'á yā 'áámá tááⁿ tiinūuⁿ ngaī chi 'āā nguɛ́ɛ́ naaⁿnu yā chi 'iindi'yaatá yā yeⁿ'ē na catecai ndiicúú yeⁿ'e yā. Ndúúti chi diíⁿ yā 'tíícā, maáⁿ tiinūuⁿ ngaī miiⁿ ní cáancuūⁿ cú'teeⁿ tiinūuⁿ ndiicúú miiⁿ. Níícú cuuví ch'ɛɛtɛ ca naachí ndíí n'teeⁿ. 22 'Tiicá ntuūⁿ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ caaⁿn'yúⁿ yā vino ngai na bolsa yííⁿmáⁿ ndiicúū yeⁿ'e vino tan'dúúcā chi diīiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū. Nduuti chi diíⁿ yā 'tíícā vino ngai miiⁿ ní di'cuūní yííⁿmáⁿ ndiicúū miiⁿ ní cuuvi ndai vino miiⁿ ndúúcū yííⁿmáⁿ. Chííⁿ chi vino miiⁿ canéé chi 'cueēⁿ na bolsa yííⁿmáⁿ ngai.

Discípulos yeⁿ'e Jesús miiⁿ ní tiicú yā trigo nguuvi sábado chí ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel

(Mt. 12.1-8; Lc. 6.1-5)

23 'Áámá nguuvi chí sábado chi ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel Jesús miiⁿ ndúúcū discípulos yeⁿ'é yā cho'ó yā 'áámá campo naachi vɛ́ɛ́ trigo ní discípulos yeⁿ'é yā ní tucá'a yā tiicú yā yááⁿ miiⁿ yeⁿ'e trigo taachi cho'ó yā. 24 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ní caⁿ'a yā chii yā Jesús miiⁿ: N'diī cuin'dííchí nī, ¿dɛ́'ɛ̄ cúúví chí diíⁿ discípulos yeⁿ'e nī chi nguɛɛ canéé chi diiⁿ yú nguuvi chi ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ?

25 Naati Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā fariseos: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ n'geēⁿ ndís'tiī chi diiⁿ David miiⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi cachiica ndúúcu yā taachi cuiicu yā? 26 David miiⁿ ní sndáa yā ná yáacū yeⁿ'é Ndyuūs taachi saⁿ'ā chi nguuvi Abiatar ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'ē chiiduú ch'ɛɛtɛ ca. Ní David che'é yā panes yeⁿ'e nátai yeⁿ'é Ndyuūs chi dámaāⁿ chiiduú s'eeⁿ cuuvi che'é yā. Ní David miiⁿ ca'a yā pan miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé ndúúcu yā. Ní che'e yā.

27 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ: Nguuvi chi ntaavi'tuunúúⁿ yā canéé chí cuuví yeⁿ'e saⁿ'ā yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū naati nguɛ́ɛ́ saⁿ'ā chi cuuvi yeⁿ'ē nguuvi chi ntaavi'tuunúuⁿ saⁿ'ā. 28 Cáávā chuū chííⁿ chí Saⁿ'ā chi Daiyá Dendyuūs cuuví caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ ntúuⁿ sa yeⁿ'ē nguuvi chi ntaavi'tuunúuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.

3

Saⁿ'ā chi ntí'i ta'a sa

(Mt. 12.9-14; Lc. 6.6-11)

1 Jesús miiⁿ ní chindáā ntúuⁿ yā na yáacū sinagoga. Ní miiⁿ canee 'áámá saⁿ'ā ndúúcū ta'ā sa chi ntí'i. 2 'Iiⁿ'yāⁿ fariseos ní neⁿ'é yā n'diichi yā nduuti chi Jesús miiⁿ chi ndúuvā yeⁿ'ē saⁿ'ā miiⁿ caati nguuvi sábado chi ntaavi'tuunúuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. Ní fariseos cuuví caaⁿ'máⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'e Jesús. 3 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā chí ntí'i ta'ā sa miiⁿ: Nducuééⁿ dí ní cueendii di naavtaⁿ'a yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ.

4 Jesús miiⁿ ní ntiinguuneeⁿ yā saⁿ'ā s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: ¿Dɛ́'ɛ̄ diiⁿ yú nguuvi chi ntaavi'tuunúuⁿ yú? ¿'Áá cuuvi chi diiⁿ yú cosas chi n'daācā o cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daācā? ¿'Áá n'daācā chí nguaⁿ'āī yú vida yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ o chi 'caaⁿ'nūⁿ yú 'iiⁿ'yāⁿ? 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ch'ɛɛtinéé 'diíⁿ yā. 5 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní n'diichi yuudú yā saⁿ'ā s'eeⁿ ní s'neeⁿ ndaachi yiinú yā ti nguɛ́ɛ́ neⁿ'e cu'téénu sá yeⁿ'e yā. Ní Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā miiⁿ: N'doō di ta'a di. Ní saⁿ'ā miiⁿ n'doō sa ta'ā sa, ní ta'ā sa ní nduūvā n'daacā tan'dúúcā taama. 6 Tuu'mi ní can'dáā 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ní ndeé yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Herodes ní 'íícú n'diichí yā táácā diíⁿ yā ní 'íícú cuuvi 'caaⁿ'núⁿ yā Jesús miiⁿ.

Nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ snée yā na 'diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā

7 Jesús miiⁿ ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā cueⁿ'é yā cuaaⁿ na 'díítuú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea ndúúcū yáⁿ'āa Judea cheⁿ'e yā can'dáa yā Jesús miiⁿ. 8 Taachi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea chicadíínuuⁿ yā yeⁿ'é dendu'ū chi n'gɛɛtɛ n'dai chi Jesús diíⁿ yā, nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndaa yā n'diichi yā Jesús miiⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Idumea, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e táámá 'diituú yíícú Jordán, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Tiro ndúúcū yáⁿ'āa Sidón. 9 Cáávā chi ndaā n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ, Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā chi cu'nee yaáⁿ yā 'áámá barco yeⁿ'e yā, níícú cuuví cuchɛ́ɛ yā barco miiⁿ chi 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ 'cuɛɛti núūⁿ chiichi yā yeⁿ'e Jesús miiⁿ. 10 Ní Jesús diíⁿ yā chi 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ nduūvā yeⁿ'e yā. Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiitā neⁿ'é yā tuu'ví yā Jesús. 11 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi canee yā ndúúcū espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ, espíritu miiⁿ diīiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ ndaa yā nanááⁿ Jesús ní espíritu ní 'cai yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ: Díí ní Saⁿ'a chi Daiya Dendyuūs.

12 Jesús caⁿ'a yuudu yā espíritu s'uuⁿ 'túúcā: Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ dí du'u 'iiⁿ'yāⁿ 'úú.

Jesús ndɛɛvɛ yā ndu'u ndiichúúví discípulos

(Mt. 10.1-4; Lc. 6.12-16)

13 Cuayiivi miiⁿ ní Jesús cuchɛ́ɛ yā na 'áámá yiīcū, naachí yaa'ví yā 'iiⁿ'yāⁿ chí neⁿ'e yā, ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndáa yā nanááⁿ Jesús miiⁿ. 14 Ní nduuvidaamá ndu'ū ndiichúúví discípulos chi canee yā ndúúcu yā. Ní dicho'ó yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí caaⁿ'máⁿ yā nduudú yeⁿ'e Ndyuūs chi nduudu cuaacu yeⁿ'e yā. 15 Ní Jesús ca'a yā poder discípulos yeⁿ'e yā chí cuuvi diíⁿ yā chí nduūvā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ní chí divíi yā espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. 16 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ndiichúúví discípulos: Simón, chí duuchi ntúuⁿ sa Pedro, 17 ndúúcū Jacobo ndúúcū Juan 'diinū sa ní 'uūvī sáⁿ'a s'eeⁿ chi daiya Zebedeo, ní saⁿ'ā s'eeⁿ ní Jesús s'neeⁿ yā nguuvi sa Boanerges chi neⁿ'e caaⁿ'maⁿ Daiya Dɛɛvɛ́; 18 tanáⁿ'a yā ní nguuvi Andrés, ndúúcū Felipe, ndúúcū Bartolomé, ndúúcū Mateo, ndúúcū Tomas, ndúúcū Jacobo chi daiya Alfeo, ndúúcū Tadeo, ndúúcū táámá Simón chi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Canaan, 19 ndúúcū Judas Iscariote, saⁿ'ā chi cuayiivi mííⁿ ch'iⁿ'i sá du'u chi Jesús miiⁿ chi cuuvi 'caaⁿ'núⁿ yā 'yā. Ní Jesús ndúúcū ndiichuuvi discípulos yeⁿ'e yā cueⁿ'e yā ní sndaa yā na 'áámá va'āī.

Ngaⁿ'a yā chi Jesús canée yā ndúúcū poder yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ

(Mt. 12.22-32; Lc. 11.14-23; 12.10)

20 Cuayiivi ní Jesús cueⁿ'e yā na vaacu yā. Táámá vmnéⁿ'ēe nééné n'deēe 'iiⁿ'yāⁿ ndaa yā nanááⁿ Jesús miiⁿ chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ yaāⁿ chí che'e yā pan. 21 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e familia yeⁿ'e Jesús chicadíínuuⁿ yā yeⁿ'e Jesús, yeⁿ'e chi 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā chi Jesús ní nduuví loco yā, ndaa yā chi nandɛ́ɛ yā Jesús.

22 'Tiicá ntúūⁿ maestros chí ngi'cueeⁿ ley chí chiicá yā yeⁿ'e na yáāⁿ Jerusalén ní caⁿ'a yā: Sáⁿ'a 'cūū canéé sá ndúúcū espíritu chi nguuvi Beelzebú chi Satanás chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'e espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ, ní cáávā poder yeⁿ'e espíritu miiⁿ chí tun'daá yā espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ.

23 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní yaa'vi yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní s'neeⁿ yā 'áámá ejemplo. Ni caⁿ'a yā: ¿Táácā cuuví diiíⁿ yááⁿn'guiinūuⁿ divíi sa yááⁿn'guiinūuⁿ? 24 Ndúúti chi 'áámá gobernador chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e yáāⁿ naachi vɛ́ɛ́ 'uūvī partido chi n'guⁿ'u ná 'aamá yā ndúúcū yeⁿ'e taama yā 'iiⁿntyéⁿ'ē miiⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi 'nááⁿ yā chí 'iiⁿntyéⁿ'e yā. 25 Ndúúti chi n'deēe nadacádíínuuⁿ yā na 'áámá familia chi vɛ́ɛ́ partido yeⁿ'ē, familia miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ cuuvi nduuvidáámá yā. 26 'Tiicá ntúūⁿ, ndúúti chi yááⁿn'guiinūuⁿ diiⁿ sa contra yeⁿ'e maaⁿ sa, nguɛ́ɛ́ cuuví cūnee sa ti chúū diīiⁿ chí 'cuiinu sa.

27 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi cundaa yā na vaacu 'áámá saⁿ'ā chí vɛ́ɛ́ fuerzas yeⁿ'ē sa ní divíi yā dendu'u yeⁿ'ē sa. Canéé chí caāchiichí yā saⁿ'ā vmnááⁿ vmnaaⁿ. Cuayiivi ní cuuvi diíⁿ yā divíi yā dendu'ū chi snúūⁿ va'ai yeⁿ'ē sa.

28 Nduudu cuaacu 'úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī. Tanducuéⁿ'e nuuⁿndi chí diíⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū nduudu taaⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'a yā contra yeⁿ'e Ndyuūs, Ndyuūs nadich'ɛɛcú yā nuuⁿndí yeⁿ'é yā. 29 Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yā nduudu taaⁿ chi nguɛɛ n'dáacā yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs, ní nguɛ́ɛ́ nch'ɛɛ̄cū yeⁿ'é yā maaⁿ ní tiempo chi cuchiī.

30 'Tíícā Jesús ngaⁿ'a yā ti náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā chi Jesús mííⁿ ní vɛ́ɛ́ espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ nduucú yā.

Chɛɛcú Jesús ndúúcū 'díínu yā

(Mt. 12.46-50; Lc. 8.19-21)

31 Cuayiivi ní ndaā chɛɛcuú Jesús miiⁿ ndúúcū 'díínu yā, ní ch'ɛɛtinée yā cuaaⁿ chuva'āī. Ní dichó'o yā 'áámá saⁿ'ā chi yaa'vi sa Jesús chi cuchií yā nanáaⁿ yā. 32 'Yááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ní vɛɛtɛ́ yā cuaaⁿ 'diituú Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā: Chɛɛcú nī ndúúcū 'diinú nī ní in'nuúⁿ yā n'diī cuaaⁿ chuva'āī.

33 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā miiⁿ: ¿Dú'ū chí chɛɛcú miiⁿ? o ¿dú'ū chí 'diinú miiⁿ?

34 Tuu'mi ní Jesús n'gíínu yā 'iiⁿ'yāⁿ chí vɛɛtɛ́ yā cuaaⁿ 'diitúú yā ní ngaⁿ'a yā ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: N'diichí nī. 'Iiⁿ'yāⁿ chi snée yā nduucú miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā chí chɛɛcú ndúúcū 'diinú. 35 Ní 'āā du'ú nūuⁿ chi diīiⁿ chiiⁿ chi Ndyuūs neⁿ'e yā chi diíⁿ yā, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chíí vi'í, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chíí 'diinú, ndúúcū chɛɛcú.

4

'Aama ejemplo yeⁿ'e 'aama saⁿ'ā chi ngiīnū sá ndaata

(Mt. 13.1-9; Lc. 8.4-8)

1 Taama vmnéⁿ'ēe Jesús miiⁿ ní tucá'a yā chi'cueeⁿ yā cuaaⁿ 'diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Ní nduuvidáámá n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ naachi canéé Jesús miiⁿ ndíí 'āā ntɛ́ɛ́ lugar chí cuééndii Jesús. Ní chindáa yā na 'aama barco chi canuuⁿ vmnaaⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ. Ní miiⁿ ch'iīndí yā chi ca'cueeⁿ yā. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ ch'ɛɛtinée yā na 'diituú nuūⁿnīⁿ miiⁿ. 2 N'deēe n'dáí parábolas caⁿ'a Jesús 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi ejemplos chi tan'dúúcā dendu'u chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní taachí ngi'cueeⁿ yā caⁿ'a yā ndúúcū 'iiⁿ'yā s'eeⁿ 'tíícā. 3 Ndís'tiī ní 'caandiveéⁿ nī chuū. 'Áámá saⁿ'ā chi ngiīnū ndaāta ní cuéⁿ'e sá cuūnū sa ndaata miiⁿ. 4 Taachi chiīnū sa ní 'áámá duutu ndaata mííⁿ chiiya na 'diituú yúúní ní ndaā 'yáádá ní che'e tī. 5 Náⁿ'ā duutu ndaata ní chiiya nguaaⁿ tuūú naachi nguɛ́ɛ́ dáana n'deēe yáⁿ'āa vɛ́ɛ́. Duutu ndaata miiⁿ núúⁿ cān'daa tí yáⁿ'āa miiⁿ nguɛɛ daanáá yáanūuⁿ. 6 Ní taachi can'daā yaatū miiⁿ ní ti'i caati nguɛ́ɛ́ yaānūuⁿ snúū díí'yú. 7 Náⁿ'ā duutu ndaata miiⁿ chiiya nguaaⁿ yááⁿ. Yááⁿ s'eeⁿ ní ch'iīta ní di'vaāchi yéⁿ'ē. Chííⁿ chí ndaata miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ dichií'vɛ̄. 8 Náⁿ'ā duutu ndaata mííⁿ na yáⁿ'āa n'dáacā chiiyā. Can'dáā ní ch'iita n'deee n'dáí cosecha yeⁿ'ē. N'duuvi ní ch'ɛɛtinéé tanduu ndiicu ndiichi ndaata yeⁿ'ē. Tan'duuvi ní 'iīnū ngɛɛcu ndiichi ndaata yeⁿ'ē ní tan'duuvi ní 'áámá ciento ndaata yeⁿ'ē.

9 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ veéⁿ nī, 'caandiveéⁿ nī.

Chííⁿ chí neⁿ'ē caāⁿ'māⁿ ejemplo miiⁿ

(Mt. 13.10-23; Lc. 8.9-15)

10 Cuayiivi taachí nduūvī dámaáⁿ yā ndaa nanááⁿ Jesús náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé niiⁿnúⁿ yā ndúúcū ndiichúúví discípulos ní ntiinguunéeⁿ yā Jesús: ¿Dɛ'ɛ̄ neⁿ'e caaⁿ'maⁿ ejemplo 'cūū?

11 Ní Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Ndís'tiī ní canéé chí cadiinuuⁿ nī chi canúúⁿ n'de'ei yeⁿ'é naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. Naati tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ sneé yā nduucú, 'úú ní ngaⁿ'á ngií tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū ejemplos. 12 Níícú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ snaaⁿ yā naati ch'ɛɛtinée yā tan'dúúcā chí nguɛ́ɛ́ inaaⁿ yā, ní 'caandiveéⁿ yā naati ch'ɛɛtinée yā tan'dúúcā chi nguɛ́ɛ́ 'caandiveéⁿ yā, ni nguɛɛ tuumicadíínuuⁿ yā. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndaacadáámí yā ní cu'téénu yā Ndyuūs ní nch'ɛɛ̄cū nuuⁿndi yeⁿ'e yā.

13 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ ituumicadíínuuⁿ nī yeⁿ'ē ejemplo 'cūū? ¿Táácā, túú'mí, cádíínuuⁿ nī yeⁿ'ē tanáⁿ'ā ejemplo? 14 'Iiⁿ'yāⁿ chí ngiinú yā ndaata miiⁿ tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi candɛɛ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. 15 N'dúúví 'iiⁿ'yāⁿ ní tan'duūcā ndaata chí chiiya cyúúní mííⁿ, 'tiicá yā ch'iindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní cuayiivi taachí ch'iindivéeⁿ yā, chiī yááⁿn'guiinūuⁿ ní divíi sa nduudu chi ch'iindiveéⁿ yā chi canéé na staava yeⁿ'e yā. 16 Tán'duuvi yā ní tan'dúúcā ndaata chí chiiya nguaaⁿ tuūú, 'tiicá yā. N'giindiveéⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ní yeenú n'daí yā nduūcū. 17 Naati nguɛ́ɛ́ 'áámá cānee na staava yeⁿ'e yā ní nguɛ́ɛ́ 'nááⁿ tiempo cūnee. Taachi ndaa tiempo chi 'cueenu yā cuuvi o neⁿ'e chi n'gííⁿnyuⁿneeⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā cáávā nduudu cuaacu miiⁿ, 'āā ntɛ́ɛ́ candii yā chí n'daacā miiⁿ. 18 Tán'duuvi yā ní tan'dúúcā ndaata chí chiiya nguaaⁿ yááⁿ miiⁿ, 'tiicá yā. N'giindiveeⁿ n'daacá yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. 19 Naati neené neⁿ'e cá yā dendu'ū yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū chi vɛ́ɛ́. Ní nginnche'éí yā 'iiⁿ'yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní dineⁿ'e yā cosas chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e taama 'iiⁿ'yā. Tanducuéⁿ'ē chuū ní ndaá ní di'vaachií yeⁿ'e nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní diiíⁿ chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ nduudu miiⁿ na vida yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 20 Naati tán'duuvi yā ní tan'dúúcā ndaata chi chiiya na yáⁿ'āa n'daacā, 'tiicá yā. N'giindiveéⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ní i'teenu n'daaca yā, ní vɛ́ɛ́ n'gui'i yeⁿ'ē. N'duuví yā ní tan'dúúcā ndaata chi chiī ndiīcū ndiichi yeⁿ'ē yeⁿ'e 'aama 'aama. N'duuví yā tan'dúúcā chí chiī 'iinu ngɛɛcu ndiichí yeⁿ'ē, o tan'dúúcā chi chiī 'aama ciento yeⁿ'ē.

Tanducuéⁿ'ē chi cunuúⁿ n'de'ei cunduú nguuvi

(Lc. 8.16-18)

21 'Tiicá ntúūⁿ caⁿ'a Jesús táámá ejemplo chi 'tɛ́ɛ́ nguɛ́ɛ́ dáámá. ¿'Áá ndɛɛ yā 'áámá lámpara chí cu'neeⁿ yā maaⁿ 'aama caja o maaⁿ 'aama cama? ¿'Áá nguɛ́ɛ́ cu'neeⁿ yā lámpara miiⁿ na yaacu, 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi snaaⁿ yā? 22 Mar 'áámá cosa chí canúúⁿ n'de'ei nguɛ́ɛ́ cunee chi nguɛ́ɛ́ snaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'áámá cosa chi cánúúⁿ n'de'ei chi nguɛ́ɛ́ cadíínuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. 23 Du'ū chi vɛ́ɛ́ veéⁿ ní 'caandiveéⁿ.

24 Ní Jesús caⁿ'a ntúuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cunndɛ́ɛ̄ ndís'tiī cuidado yeⁿ'e chi n'giindiveéⁿ nī. Ndúúcū caādī chi ndís'tiī idiíⁿ nī juzgar 'iiⁿ'yāⁿ, caadi mííⁿ ntúū Dendyuūs idiíⁿ yā juzgar ndís'tiī. Ní n'deēe cá n'daācā yeⁿ'ē ndís'tiī taachi Ndyuūs idiíⁿ yā juzgar ndís'tiī. 25 'Iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā Ndyuūs ca'a cá yā 'yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ca yeⁿ'e yā, Ndyuūs ndivíi yā 'tɛ́ɛ́ chi 'āā vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā.

Ejemplo yeⁿ'e ndaata chí ngiita

26 Jesús caⁿ'a ntúuⁿ yā: Naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ní tan'dúúcā 'áámá saⁿ'ā chi ngiīnu sa ndaata na yáⁿ'āa yeⁿ'e sa. 27 Saⁿ'ā miiⁿ ngiīnū sa ndaata na yáⁿ'āa. Ni chii maāíⁿ ní cyaadú sa ní nducueeⁿ sa taachí chidɛɛvɛ. Cuayiivi ní cho'ōo nguūvī cho'ōo n'gááⁿ ní ndaata miiⁿ ní can'daa ní ch'iita naati saⁿ'ā miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ deenu sa táácā ch'iita. 28 Yáⁿ'āa miiⁿ ngii maāⁿ yéⁿ'ē. Vmnááⁿ vmnaaⁿ ican'dáā ta'ā n'gaiyáā. Cuayiivi ní can'daā yááⁿ miiⁿ yeⁿ'e. Cuayiivi ní n'giita ní ngii trigo chí ndiitūu n'daāca na yááⁿ miiⁿ. 29 Taachí trigo miiⁿ 'āā ntí'i, tuu'mi ní ngeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chí yeⁿ'ē ní n'giica yā, ti 'āā snuū ca'a chí 'caātā.

Tan'dúúcā ejemplo nduutií yeⁿ'e yíivɛ̄ ntíí'yāa

(Mt. 13.31-32; Lc. 13.18-19)

30 Jesús miiⁿ ní ca'a ntúuⁿ yā: ¿Dɛ'ɛ́ tan'dúúcā naachí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ Ndyuūs miiⁿ? o ¿dɛ'ɛ́ nduucū chi nadīdáámá yú? 31 Chuū tan'dúúcā nduutií yeⁿ'e yiivɛ̄ ntíí'yāa chi 'lííⁿ cá yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē nduutií chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Chííⁿ chi chiinu 'iiⁿ'yāⁿ na yáⁿ'āa yeⁿ'é yā. 32 Taachí 'āā niīnú yā ndaata miiⁿ ní ngíí n'gɛɛtɛ yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē yaātā. Ní dúuⁿnɛ̄ miiⁿ ní n'gɛɛtɛ n'dáí ngii chi 'yáádá ngíí í'neeⁿ tī 'dɛ́ɛ́cɛ tī na 'cuutí yeⁿ'ē.

Taama ejemplo chi ngi'cueeⁿ Jesús

(Mt. 13.34-35)

33 'Tíícā ngi'cueeⁿ Jesús 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū n'deee n'dáí ejemplos tan'dúúcā chuū, tanducuéⁿ'ē chi cuuvi cadiinuuⁿ yā. 34 Ní ngaⁿ'a yā ngii yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū ejemplos, naati taachi canee yā dámaāⁿ ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā tanducuéⁿ'ē miiⁿ n'giⁿ'i yā discípulos yeⁿ'e yā dɛ'ɛ chí neⁿ'e caaⁿ'maⁿ ejemplos chi 'āā caⁿ'a yā.

Jesús chi'neeⁿ 'diíⁿ yā 'yúúné ndúúcū nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā

(Mt. 8.23-27; Lc. 8.22-25)

35 Taachi chi'da'á nguuvi miiⁿ, Jesús miiⁿ ngaⁿ'a yā ngii yā discípulos yeⁿ'e yā: Caⁿ'ā yú táámá 'diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā.

36 Tuu'mi ní s'neeⁿ yā miiⁿ ní discípulos ní candɛ́ɛ yā Jesús miiⁿ na barco chí 'āā canéé na 'diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ní cueⁿ'é yā. Miiⁿ ntúūⁿ canéé tanáⁿ'ā barcos. Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tanáⁿ'ā barcos cueⁿ'é ntúūⁿ yā. 37 Tuu'mi ní chéenū 'áámá 'yúúné taaⁿ ní nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ sndaa yaacú. Ní sndaā yaanūuⁿ barco miiⁿ, ní chiitūu nuūⁿnīⁿ barco naachi canéé Jesús miiⁿ. 38 Ní Jesús miiⁿ ní cyáádu yā cuaaⁿ 'diituú barco miiⁿ, ní candiitinee yā na cojín. Ní discípulos ní nanduūchí yā Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā: N'dii Maestro, ¿'áá nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ inee nī chi 'cuūvi yú?

39 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní nducueeⁿ yā ní yaa'vi yā 'yúúné miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ 'túúcā: 'Diiíⁿ nūuⁿ cunee di. Hora mííⁿ nūuⁿ 'yúúné miiⁿ ní canee 'diiíⁿ ní nducuéⁿ'ē canee 'diīíⁿ 'diīíⁿ. 40 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: ¿Dɛ́'ɛ̄ cuuvi tátiī 'va'a nī? ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí nguɛ́ɛ́ cu'téénu cá nī?

41 Ní discípulos yeⁿ'é yā neené dii'yá yā chiī, ní ngaⁿ'a yā ngii yā nguaaⁿ maáⁿ yā ndúúcū vi'ī: ¿Du'u rá 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū, chí ndii 'yúúné ndíí nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ch'iindiveéⁿ yeⁿ'e yā?

5

Saⁿ'ā yeⁿ'e yáⁿ'āa Gadara chi canéé sá ndúúcū espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ

(Mt. 8.28-34; Lc. 8.26-39)

1 Jesús ndúúcū discípulos ndaa yā na táámá lado 'diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa chi nguuvi Gadara. 2 Tuu'mi ní Jesús nan'daá yā na barco miiⁿ, ní ndaa 'áámá saⁿ'ā chi canéé ndúúcū espíritus yeⁿ'ē yááⁿn'guiinūuⁿ. Ní ngiicá sa ná vaacu sa chi 'áámá yiivi yáává chi canéé nguaaⁿ yaīnyāⁿ ní ndaa sa nanááⁿ Jesús. 3 Saⁿ'ā miiⁿ ní mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ chi cuuví cuta'á yā saⁿ'ā ní cachiichí yā saⁿ'ā, ndii nguɛ́ɛ́ ndúúcū cadenas. 4 Nééné n'deēe cuuví 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cachiichí yā saⁿ'ā miiⁿ ndúúcū cadenas ca'a sa ndúúcū ta'ā sa, náátí ch'iica sa cadenas miiⁿ, ní dicheēyéi sa cadenas miiⁿ. Ní mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ ichɛ́ɛ yā ndúúcu sa. 5 Cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ cachiica sá n'gaī sa cuaaⁿ ná yiīcū ndúúcū cuaaⁿ nguaaⁿ yáinyāⁿ ndíí nguuvi ndíí n'gaaⁿ, ní 'nuu cá'ai maāⁿ sa sáⁿ'ā ndúúcū tuūu. 6 Ní taachi n'diichi yáⁿ'áí sa Jesús miiⁿ, cueⁿ'e sa ngéénu sā nanáaⁿ yā ní chiīntii'ya sa nanáaⁿ yā. 7 Ní caⁿ'a sa chii sa Jesús miiⁿ ní 'cáí yiicu sá: ¿Dɛ'ɛ̄ cuuvi chi ndaa nī nanaáⁿ, n'dii Jesús, Daiya Dendyuūs chi canee yā na va'ai chɛɛti nguuvi? Ngiicá cáávā chi dúúchí Ndyuūs chi nguɛ́ɛ́ tée nī vaadī 'caa'va 'úú.

8 Saⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'a sa chuū caati Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chiī yā espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ: Ndís'tiī, nan'dáa nī yeⁿ'e sáⁿ'a 'cūū.

9 Jesús miiⁿ tiinguuneeⁿ yā saⁿ'ā: ¿Dɛ'ɛ̄ nguuví dí? Ní espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chi canéé ndúúcū sáⁿ'a 'cūū nan'guɛɛcútaⁿ'a sa: Legión nguūví, caati neené 'yaaⁿ 'nū.

10 Ní espíritus neené di'cuíítuū ca Jesús miiⁿ chi nguɛ́ɛ́ tun'dáa yā espíritus chi caⁿ'ā yaⁿ'ai yeⁿ'e yáⁿ'āa miiⁿ. 11 Ní neené n'deēe puercos nge'e tī cuaaⁿ na nííⁿnúⁿ yiīcū miiⁿ. 12 Ní espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ idi'cuiitu Jesús: N'dii, dicho'ó nī nús'uu chi caⁿ'a 'nū chɛɛti puercos miiⁿ.

13 Tuu'mi ní Jesús ní ca'a yā permiso, ní espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chínan'dáa sa yeⁿ'e saⁿ'ā miiⁿ chí ndáa sa chɛɛti puercos. Ní vɛ́ɛ́ tan'duu 'uūvi mil puercos miiⁿ. Ní taachi espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ sndáa sa chɛɛti puercos tuu'mi ní cheenu nducyaaca tī ní chingéé nuúⁿ tī chɛɛti yaāi miiⁿ. Ní chingée tī nguaaⁿ nuuⁿniⁿ'yáⁿ'ā. Ní chiitu nuūⁿnīⁿ veéⁿ tī duutu tī cheendi tī ní ch'ii tī nguaaⁿ nuūⁿnīⁿ miiⁿ.

14 'Iiⁿ'yāⁿ chi idiiⁿ cuidado puercos cueⁿ'e yā ngéenu yā chi cuuvi yā 'iiⁿ'yāⁿ ná yáāⁿ miiⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé na cuɛɛ̄tí chí chiī miiⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ can'daa yā n'diichi yā chí chiī. 15 Taachí ndaa yā niiⁿnuúⁿ nanááⁿ Jesús miiⁿ, ní taachí n'diichí yā saⁿ'ā chi canéé sá ndúúcū espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chi maaⁿ ní vɛɛ sa 'diīiⁿ ndúúcū catecai sa ní 'āā n'daācā sa tuu'mi ní dí'va'a yā. 16 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi n'diichí yā chi diiⁿ Jesús miiⁿ, ní caⁿ'a yā chii yā táácā chiī ndúúcū saⁿ'ā miiⁿ chi canéé sá ndúúcū espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinuūⁿ, ní tan'duucā chí chiī ndúúcū puercos. 17 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ di'cuíítu yā Jesús miiⁿ chi cáⁿ'a yā táámá lado yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿya.

18 Jesús cueⁿ'e yā. Ní taachi ndaa yā na barco miiⁿ ndaa saⁿ'ā chi vmnaaⁿ canéé sá ndúúcū espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. Ní saⁿ'ā miiⁿ chiica sa Jesús chi caⁿ'a sa ndúúcu yā na barco miiⁿ. 19 Jesús ní nguɛ́ɛ́ 'cuuⁿ yā naatí caⁿ'a yā: Cunaⁿ'a dí ná vaacu di ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē di, ní cuuvi di 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'ɛɛtɛ n'dai dendu'ū chi Señor 'iivú Ndyuūs miiⁿ diíⁿ yā ndúúcū dii, ní tan'dúúcā Señor 'iivú Ndyuūs miiⁿ chí nduuvi ya'āī 'iinú yā dii.

20 Saⁿ'ā miiⁿ ní cunaⁿ'ā sa, ní tucá'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ nuuⁿmaⁿ yáāⁿ cuaaⁿ 'diituú chi nguuvi Decápolis yeⁿ'e dendu'ū chí n'gɛɛtɛ n'dai chi Jesús diíⁿ yā ndúúcu sa. Ní nducyaaca yā che'e yiinú yā.

Táⁿ'ā daiya sáⁿ'ā Jairo, ndúúcū n'daataá chí tuū'vi tá catecai Jesús

(Mt. 9.18-26; Lc. 8.40-56)

21 Taachí Jesús miiⁿ nanguɛɛcunée yā ní cho'ó yā táámá lado yeⁿ'ē nuūⁿnūⁿ'yáⁿ'ā ní ndaa yā na yáⁿ'āa 'diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā, neené n'deēe 'iiⁿ'yāⁿ ndaa yā naachi Jesús canee yā. 22 Ní ndaā 'áámá saⁿ'ā chí nguuvi sa Jairo, saⁿ'a chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'e yáacū sinagoga. Taachí n'diichi sa Jesús miiⁿ candiitin'díi sa na ca'a yā. 23 Ní neené di'cuíítu sa Jesús miiⁿ ní caⁿ'a sa: Daiyá ní neⁿ'ē 'cuūvi tá. Cuchíi nī ní cún'du'u tá'a nī vmnaaⁿ yeⁿ'ē tá, ní cuuví nduūvā yeⁿ'e tá ní nguɛ́ɛ́ 'cuūvi tá.

24 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní cuéⁿ'e yā ndúúcu sa. Neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ can'daa yā Jesús ní nééné chiiⁿ'nu chiichí yā Jesús. 25 Ní nguaaⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canéé 'áámá n'daataá chí ngíitā tá, chí 'āā ndiichúúví nduūyū canee tá ndúúcū ca'ai chí nguuvi nguuvi ngee yuuúⁿ yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e tá. 26 Nééné n'geenu tá ngii ndúúcū médicos, ní 'āā ch'iinu diīⁿ tá gastar tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē tá, naati nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ dichií'vɛ̄ yeⁿ'ē tá ti dáyíícándíí cá ca'ai yeⁿ'ē ta cuaaⁿ vmnaaⁿ. 27 'Āā ch'iindiveeⁿ tá yeⁿ'e Jesús miiⁿ chi diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiitā. Ní cueⁿ'e tá nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuaaⁿ daamí Jesús ní tuū'vi tá catecai yā. 28 Caati nadicádíínuuⁿ tá maāⁿ tá 'tíícā. Ndúútī chí dámaāⁿ tuū'ví catecai yā, ní nduūvā yeⁿ'é. 29 Hora mííⁿ nūuⁿ chi tuū'vi tá catecai Jesús miiⁿ 'tíícā canéé naaⁿ chí ngɛɛ̄ yuuúⁿ yeⁿ'ē tá. Ní chicadiinuuⁿ tá na cuerpo yeⁿ'e tá chí 'āā nduūvā yeⁿ'ē tá. 30 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ tuumicádíínuuⁿ yā chí 'āā nduūvā yeⁿ'ē 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū poder yeⁿ'é yā. Ní nguɛɛcundíi yā ní n'diichi yā náávtaⁿ'ā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ní ntiinguuneeⁿ yā: ¿Du'u túu'vīi catecaí?

31 Tuu'mi ní discípulos yeⁿ'e yā caⁿ'a yā: Cuin'diichí nī 'iiⁿ'yāⁿ chí i'nūuⁿ chiichí yā s'uūúⁿ miiⁿ ní maaⁿ ní ntiinguuneeⁿ nī: ¿Du'u tuū'vīi 'úú?

32 Naati Jesús ní nguɛɛcúndii yā n'giinu yā 'áámá lado taama lado, ní 'iicu cuuvi snaaⁿ yā du'ū tuu'vī 'iiⁿ'yāⁿ. 33 Tuu'mi ní n'daataá miiⁿ, ní in'duuvi tá chi 'va'ā tá. Deenū tá dɛ'ɛ̄ chí chiī. Cheⁿ'e tá ní chiīntii'ya tá nanááⁿ Jesús. Ní caⁿ'a tá chii tá 'iiⁿ'yāⁿ tanducuéⁿ'ē chi nduudu cuaacu. 34 Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā táⁿ'ā: Díí daiyá, nduūvā yeⁿ'ē dí cáávā chi i'téénu di 'úú. Díí 'diīíⁿ nūuⁿ cunáⁿ'a di, ní ndúuvā yeⁿ'ē di yeⁿ'ē ca'ai chi ndii di.

35 Ngaⁿ'a Jesús miiⁿ ndúúcū táⁿ'ā miiⁿ, taachí ndaa yā ná va'ai yeⁿ'e saⁿ'ā Jairo chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ na yáacū sinagoga miiⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē va'ai miiⁿ ní caⁿ'a yā Jairo: Daiya dí 'āā n'diī tá. ¿Dɛ́'ɛ̄ cuuví chi idindú'ū ca di maestro?

36 Naati Jesús miiⁿ, ní ch'iindiveéⁿ yā chí caⁿ'á yā yeⁿ'ē saⁿ'ā chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sa. Ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā miiⁿ chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ na yáacū sinagoga: Nguɛ́ɛ́ 'va'a di naati cu'téénu dí.

37 Jesús nguɛ́ɛ́ 'cuuⁿ yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi cueⁿ'e ca yā cuaaⁿ chɛɛti va'ai ndúúcu yā, ti dámaāⁿ Pedro, ndúúcū Jacobo, ndúúcū Juan, saⁿ'ā 'diinū Jacobo. 38 Taachí ndaa yā va'ai yeⁿ'e sáⁿ'ā chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū sinagoga miiⁿ, n'diichí yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní ch'iindiveéⁿ yā chí n'gai yā ní ngɛɛcu yā. 39 Tuu'mi ní taachi sn'daa yā cuaaⁿ chɛɛti va'āī miiⁿ, caⁿ'a yā: ¿Dɛ'ɛ̄ tátiī yuudu idiíⁿ nī? ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí ngɛɛcu nī? Tá'díīⁿ nguɛ́ɛ́ n'dii tá, tí cyaadu tá.

40 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní n'gíiⁿnyūⁿneeⁿ yā yeⁿ'e Jesús miiⁿ. Tuu'mi ní Jesús miiⁿ diíⁿ yā chi can'daā nducyaaca yā. Ní Jesús can'dɛɛ yā chiida tá ndúúcū chɛɛcu tá ndúúcū discípulos chi canéé ndúúcu yā ní sndaa yā naachi candíítí ta'dííⁿ chí n'dii tá ní tináⁿ'ā. 41 Ní sta'á yā ta'ā tá ní caⁿ'a yā: Talita cumi, chi neⁿ'e caāⁿ'maⁿ na nduudu yeⁿ'e yú, díí n'daata 'lííⁿ, 'úú ngaⁿ'á ngií dii, ndúúcueeⁿ di.

42 Hora mííⁿ nūuⁿ ta'dííⁿ miiⁿ ní nduucueēⁿ tá ní cachiīca tá. N'daata 'lííⁿ miiⁿ ní ngii tá ndiichuuvi nduūyū. Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cueⁿ'e yiinú yā. 43 Jesús mííⁿ yaa'vi yuudú yā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ yā cuuvi yā chííⁿ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ. Ní caⁿ'a Jesús chi ca'a yā yuūndū chi che'e n'daata 'lííⁿ miiⁿ.

6

Jesús canee yā na yáāⁿ Nazaret

(Mt. 13.53-58; Lc. 4.16-30)

1 Jesús ní ndaācá yā miiⁿ ní cunaⁿ'á yā na yáāⁿ Nazaret chi yáāⁿ vaacú yā, ní discípulos yeⁿ'e yā ní cueⁿ'e yā ndúúcu yā. 2 Taachí ndaā nguuvi sábado chí ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, Jesús tucá'a yā chi'cueeⁿ yā na yaācū sinagoga miiⁿ. Nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ch'iindiveéⁿ yā chi caⁿ'a Jesús, ní cheⁿ'e yiinú yā. Ní caⁿ'a yā: ¿Tíí ch'eēⁿ sáⁿ'a 'cūū tanducuéⁿ'ē chuū? ¿Dɛ'ɛ́ vaadī déénú chí ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ, ndúúcū vaadī n'giinu chi diíⁿ yā chūū? 3 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ sáⁿ'a 'cūū daiya saⁿ'ā 'viichiyáⁿ'á miiⁿ, daiya María miiⁿ, saⁿ'ā chí 'diínū Jacobo, ndúúcū José, ndúúcū Judas, ndúúcū Simón, ndúúcū ví'i yā chi snée yā miiⁿ nguaaⁿ s'uūuⁿ? Cáávā chi yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ chííⁿ chi nguɛ́ɛ́ s'teenu yā 'iiⁿ'yāⁿ. 4 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'tíī: Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ dinéⁿ'e yā profetas naati nguɛ́ɛ́ dinéⁿ'e yā 'áámá profeta yeⁿ'ē yáāⁿ vaacú yā. Ní nguɛ́ɛ́ dinéⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ na vaacu yā profeta miiⁿ. 5 Jesús ní nguɛ́ɛ́ chidiíⁿ yā mar 'áámá vaadī n'giinú miiⁿ, dámaaⁿ chi sn'duú yā ta'a yā vmnaaⁿ yeⁿ'e n'duuvi 'iiⁿ'yāⁿ chí ngíítā ní nduūvā yeⁿ'é yā. 6 Ní cheⁿ'e yiinu Jesús tí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ s'téénu yā. Cuayiivi miiⁿ ní Jesús cachiicá yā cuaaⁿ na yáāⁿ na niiⁿnuúⁿ ní ngi'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ.

Jesús dichó'o yā discípulos yeⁿ'e yā chi caaⁿ'máⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs

(Mt. 10.5-15; Lc. 9.1-6)

7 Ní Jesús yaa'vi yā ndu'ū chi ndiichuuvi discípulos, ní tucá'a yā dicho'o yā 'iiⁿ'yāⁿ 'uuvi yā 'áámá 'áámá yáāⁿ. Ní ca'a yā poder discípulos chi tun'dáa yā espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ. 8 Ní caⁿ'a yā chii yā discípulos chi nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ candɛ́ɛ yā chi cuuví yeⁿ'ē yúúní yeⁿ'e yā, dámaāⁿ in'daacuú. Nguɛ́ɛ́ canéé chí candɛ́ɛ yā ndii mar 'áámá moral, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú pan ra, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú tuūmī ra na bolsa. 9 Cunúúⁿ ca'a yā ndaacuú ndaachíī, ní 'áámá nūuⁿ catecai yā, nguɛ́ɛ́ 'uūvī. 10 Ní caⁿ'a Jesús: Ndís'tiī, taachi cúndaa nī chɛɛti 'áámá va'āī, 'cuɛɛtinée nī miiⁿ taanduvɛ́ɛ́ ndii taachí nan'dáa nī yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ. 11 Nduuti chi ndaá nī 'áámá yáāⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ 'cuaáⁿ yā 'cuɛɛtinée nī miiⁿ, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú neⁿ'e ra yā chi 'caandiveéⁿ yā yeⁿ'e nī, tuu'mi ní nan'dáa nī yeⁿ'ē yáāⁿ miiⁿ. Ní n'dáádi nī yaācáā yeⁿ'ē ca'a nī. Chuū ní 'áámá señal chi 'cuuⁿ'miⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ n'daācā idiíⁿ yā ti contra yeⁿ'é nī. Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, chi nguuvi yeⁿ'e juicio duu'vi cá castigo yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Sodoma ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Gomorra, chi ndíí cuááⁿ vmnaaⁿ, ní nguɛ́ɛ́ ti 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ naachí nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ yā ndís'tiī.

12 Tuu'mi ní discípulos ican'dáa yā, chí caⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'ē chí ndaacadáámí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e yā. Ní chi n̄'daaⁿ yā chí cuuvi 'cuɛɛtinéé n'daāca yā. 13 'Tuucá ntúūⁿ discípulos divíi yā neené n'deee espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ. Ní ch'ii yā aceite n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ chi ngíitā ní nduūvā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ.

Juan chi ngɛɛ̄dinuūⁿnīⁿ ní ch'iī sa

(Mt. 14.1-12; Lc. 9.7-9)

14 Rey Herodes ch'iindiveéⁿ ntúuⁿ yā chuū chi núúⁿmáⁿ íⁿ'yeēⁿdī miiⁿ ní ch'iindiveéⁿ yā chí diiⁿ Jesús miiⁿ. Rey Herodes mííⁿ caⁿ'a yā: 'Āā nduūchi Juan chi ngɛɛdínuūⁿnīⁿ nguaaⁿ tináⁿ'ā, chííⁿ chí saⁿ'ā ní vɛ́ɛ́ taavi poder yeⁿ'ē sa.

15 Naⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ ní ngaⁿ'a yā: Jesús miiⁿ ní Elías chi profeta ndíí vmnaaⁿ. Naⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ ní ngaⁿ'a yā: Jesús miiⁿ ní 'áámá profeta tan'dúúcā profetas chi ch'ɛɛtinéé ndii cuaaⁿ vmnaaⁿ.

16 Taachí Herodes miiⁿ ch'iindiveéⁿ yā chuū, tuu'mi ní caⁿ'a yā: Juan sáⁿ'a 'cūū, chi 'úú chi caⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ chi chiicá yā daandu sá ní 'āā nduuchi sa yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā.

17 Ti Herodes miiⁿ caⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā soldados chí sta'a sa Juan ní chiicā chiichi sa ndúúcū cadenas ní chi'nuuⁿ sa saⁿ'ā vácūū cáávā n'daataá Herodías. Táⁿ'ā miiⁿ chí chiī n'daataá yeⁿ'ē Felipe cuááⁿ vmnaaⁿ ní canéé tá ndúúcū sa. Ní Felipe miiⁿ ní 'diinu Herodes. 18 Juan miiⁿ ní caⁿ'a sa chii sa Herodes miiⁿ: N'diī rey nguɛ́ɛ́ canéé chi cunee nī ndúúcū n'daataá yeⁿ'ē 'diinu nī.

19 N'daataá yeⁿ'e Herodes miiⁿ nguɛ́ɛ́ canee yiīnū tá ndúúcū chi caⁿ'a Juan miiⁿ. Ní neⁿ'e tá 'caaⁿ'nuⁿ tá Juan miiⁿ naati nguɛ́ɛ́ ngii diiⁿ tá. 20 Herodes miiⁿ ní deenu yā chi Juan ní n'dai sa ní yeⁿ'e Ndyuūs saⁿ'ā miiⁿ. Ní rey miiⁿ 'va'á yā Juan miiⁿ. Chííⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'guuⁿ rey miiⁿ chi táⁿ'ā miiⁿ diiⁿ daño tá ndúúcū Juan. Ní rey miiⁿ s'neeⁿ veéⁿ yā n'daacā ní ch'iindiveéⁿ yā yeⁿ'ē nduudu Juan 'áárá chi nguɛ́ɛ́ tuumicadiinúuⁿ yā nducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'a Juan miiⁿ. 21 Naati n'daataá yeⁿ'e rey miiⁿ nguuvi tá Herodías ní ndaāca tá táácā chi diiⁿ tá. Herodes miiⁿ diíⁿ yā 'áámá 'viicu nguuvi cumpleaños yeⁿ'é yā. Diíⁿ yā 'áámá 'viicu yeⁿ'ē chi nge'é yā chi che'é 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ, ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ chi 'neéⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e soldados, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yuudu yeⁿ'ē yáⁿ'āa Galilea. 22 Ní taachí nge'e yā n'daatāa 'lííⁿ daiya táⁿ'ā Herodías miiⁿ sndaā tá naachi nge'e yā. Ní nde'ei tá. Rey Herodes ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā ndúúcu sa chiī yeenú yā chi nde'ei tá. Ní miiⁿ caⁿ'a yā chii yā n'daataa 'lííⁿ miiⁿ: Dii, n'daataa 'lííⁿ, caaca di 'úú chí neⁿ'e dí ní 'úú ní teé dii.

23 Ní caⁿ'a yā, “por Ndyuūs” chi ca'a yā n'daatāa 'lííⁿ miiⁿ 'āā dɛ'ɛ́ nūuⁿ chi neⁿ'e tá, 'áárá chí ná maⁿ'a yeⁿ'ē yáⁿ'āa chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. 24 N'daatāa 'lííⁿ mííⁿ ní can'daā tá ní caⁿ'a tá chii tá chɛɛcu tá: Mamá, ¿dɛ́'ɛ̄ caacá? Ní chɛɛcu tá ní caⁿ'a yā chii yā tá'ā: Caaca di tíīⁿ Juan chi chɛɛdínuūⁿnīⁿ.

25 Maaⁿnchɛɛ̄tɛ́ nūuⁿ sndaā ta'dííⁿ miiⁿ naachi canúúⁿ rey miiⁿ, ní caⁿ'ā tá: Neⁿ'é chi maaⁿnguuví nūuⁿ teé nī 'úú chɛɛti 'áámá cu'u tiīiⁿ Juan chí chɛɛdínuūⁿnīⁿ. 26 Tuu'mi ní rey miiⁿ ní s'neeⁿ ndaachi nuúⁿ yā naati cáávā chi caⁿ'a yā, “por Ndyuūs”, ni cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā ndúúcū rey miiⁿ, nguɛ́ɛ́ chi diiⁿ nuuⁿ yā cheeⁿdiitú yā yeⁿ'ē chi ngiica ta'dííⁿ miiⁿ. 27 Hora mííⁿ nūuⁿ caⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ rey miiⁿ 'áámá soldado chí cheⁿ'e sa 'caāca sa daandu Juan chí chɛɛdínuūⁿnīⁿ ní nguaī sa tiíⁿ yā. 28 Soldado miiⁿ ní cheⁿ'e sa ná vácūū ní ch'iica sá daaⁿndu Juan miiⁿ. Ní sn'nuuⁿ sa tiīiⁿ Juan miiⁿ chɛɛti 'áámá cu'u. Ní ndɛɛ soldado miiⁿ ní ca'a sa ta'dííⁿ miiⁿ. Ní ta'dííⁿ miiⁿ ní ca'a tá chɛɛcu tá.

29 Taachí discípulos yeⁿ'e Juan miiⁿ ch'iindiveéⁿ yā chuū, cheⁿ'é yā chi nguai yā cuerpo yeⁿ'e Juan miiⁿ. Ní candɛ́ɛ yā chí 'cuuchi yā.

Jesús ca'a yā chi che'e nyuⁿ'u mil 'iiⁿ'yāⁿ

(Mt. 14.13-21; Lc. 9.10-17; Jn. 6.1-14)

30 Cuayiivi miiⁿ ní apóstoles ní nduuvidaamá yā ndúúcū Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā Jesús tanducuéⁿ'ē chí dīiⁿ yā, ndúúcū chí chi'cueeⁿ yā. 31 Jesús caⁿ'a yā chii yā apóstoles: Cuchíi nī, ní caⁿ'a yú ntaavi'tuunúuⁿ yú na 'aama lugar chi 'aama lado yeⁿ'e yáāⁿ naachi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yā. Ngaⁿ'a yā 'tíícā, caati n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ indaá yā nanááⁿ Jesús ndúúcū n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ chí inaⁿ'a, ndíí maaⁿ rá chi nge'e yā, nguɛ́ɛ́ ngii. 32 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ndúúcū apóstoles yeⁿ'e yā cueⁿ'é yā dámaáⁿ yā na 'áámá barco na 'áámá lugar chi nguɛ́ɛ́ snéé 'iiⁿ'yāⁿ. 33 Naati nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ n'diichí yā Jesús ndúúcū apóstoles, ní déénu yā du'u yā ní taachí cueⁿ'e yā. Ní nducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ s'eeⁿ cueⁿ'e yā chiicá yā na yáⁿ'āa naachi ndaá Jesús ní vmnaaⁿ cá ndaa yā. Ní cuayiivi ndaa Jesús miiⁿ ndúúcū apóstoles yeⁿ'e yā. 34 Taachí Jesús nan'dáa yā na barco, n'diichí yā neené n'deeé 'iiⁿ'yāⁿ ní neené ya'ai 'iinú yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, ti sneé yā tan'dúúcā 'iiti cuūchī chi nguɛ́ɛ́ du'ū chí idiiⁿ cuidado 'iiti, 'tííca yā. Ní Jesús tucá'a yā chi'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'deee n'dáí dendu'ū. 35 Taachí chi chiīnū, discípulos yeⁿ'é yā ní ndaá yā nanáaⁿ yā ní caⁿ'a yā: N'dii Jesús, 'āā chiīnū ní mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛɛ snée yā na yáⁿ'āa 'cūū. 36 Yaa'ví nī 'iiⁿ'yāⁿ, ní caⁿ'á yā yáāⁿ n'gaiyáā ndúúcū yaāⁿ n'gɛɛtɛ chi snéé na niiⁿnuúⁿ ní cuái yā pan, ti nguɛ́ɛ́ ndɛ́ɛ yā chi che'e yā.

37 Naati Jesús ní nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'e yā ní caⁿ'a yā: Ndís'tiī, ca'á nī che'e yā. Discípulos ní caⁿ'a yā: ¿'Áá cuuvi diiⁿ nús'uu chi caⁿ'a 'nū cuái 'nū 'uuvi ciento caadi pan, ní ca'á 'nū che'e yā?

38 Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos: ¿'Áá n'deee panes yeⁿ'ē ndís'tiī vɛɛ? Cuéⁿ'e nī n'diichi nī. Taachí 'āā n'diichí yā, tuu'mi ní yaa'ví yā: Vɛ́ɛ́ nyuⁿ'u panes ndúúcū 'uuvī 'yaācā.

39 Tuu'mi ní caⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ Jesús chí ch'ɛɛtɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caadi cuááⁿ caadi cuááⁿ naachí vɛɛ yuuni cueēe. 40 Ní naachí ch'ɛɛtɛ yā 'áámá ciento yā ní naachi ch'ɛ́ɛ́tɛ̄ɛ tá 'uūvī ngɛɛcu ndiichí yā. 41 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní sta'á yā ndu'ū nyuⁿ'u panes miiⁿ ndúúcū 'uuvi 'yáacā. Ní chɛɛnaaⁿ yā nanguuvi ní ca'a yā gracias Ndyuūs cáávā pan miiⁿ ndúúcū 'yaācā. Ni ch'iinu ní n'dee yā panes miiⁿ ní nca'a yā discípulos yeⁿ'e yā chi ca'a yā che'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Discípulos ca'a yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'yaācā miiⁿ ndúúcū pan miiⁿ. 42 Nducyáácá yā che'e yā ní chiitu 'iiⁿ'yāⁿ. 43 Ní nanngaáⁿ yā chí ningaavā miiⁿ ní chiitu ndiichúúví 'cuɛɛ̄tɛ̄ɛ ndúúcū chí ningaāva miiⁿ yeⁿ'e pan ndúúcū 'yaācā miiⁿ. 44 Nducyaaca saⁿ'ā chí che'ē sa panes miiⁿ ní ngii nyuⁿ'u mil sa.

Jesús ngííca yā vmnááⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā

(Mt. 14.22-27; Jn. 6.16-21)

45 Tuu'mi ní caⁿ'a Jesús chii yā discípulos yeⁿ'e yā chí cundaa yā na barco miiⁿ ní ndaá yā táámá lado yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ vmnaaⁿ yēⁿ'e yā chí caⁿ'a yā na yáāⁿ Betsaida, nuuⁿmaⁿ neⁿ'e chi Jesús diíⁿ yā despedir 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 46 Taachí Jesús diíⁿ yā despedir yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, cueⁿ'é yā na yiīcū miiⁿ chi caaⁿ'maⁿngua'á yā. 47 Taachí chii 'da'a miiⁿ, barco miiⁿ ndúúcū discípulos 'āā cachíícá vmnaaⁿ yeⁿ'ē nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ ní náávtaⁿ'a nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ canéé. Ní 'āā dámaāⁿ Jesús miiⁿ canee yā na yáⁿ'āa miiⁿ. 48 Ní Jesús n'diichí yā chi discípulos ní ch'eenu yā chiī chí diíⁿ yā chí chiica barco miiⁿ ti 'yúúné miiⁿ ní contra yeⁿ'ē naachí cachiica barco miiⁿ. Na nguɛɛtiyaaⁿ 'da'a ca, Jesús ndaa yā nanááⁿ discípulos, ní ngiicá yā vmnaaⁿ nuūⁿnīⁿ miiⁿ. Ní neⁿ'é yā cho'o daamá yā. 49 Taachí discípulos yeⁿ'e yā n'diichí yā Jesús chi ngiica yā cuaaⁿ vmnaaⁿ nuūⁿnīⁿ miiⁿ, discípulos nadacádíínuuⁿ yā chi 'áámá bulto ch'ɛɛtɛ ní 'cai yiicu yā. 50 Ti nducyáácá discípulos n'diichí yā Jesús, ní dii'yá yā chiī. Naati Jesús ní yaa'ví yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: Ndís'tiī saⁿ'ā, nguɛ́ɛ́ 'va'á nī ti 'úú.

51 Ní Jesús miiⁿ cuchɛ́ɛ yā na barco miiⁿ naachi snúuⁿ discípulos. Ní canéé 'diīíⁿ 'yúúné. Ní discípulos nadicádíínuuⁿ yā. Dɛ'ɛ chúúcā ch'ɛɛtɛ Ndyuūs. Ní che'e yiinú yā. 52 Vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'e discípulos ní chɛɛchí caati nguɛ́ɛ́ tuumicádíínuuⁿ yā vaadī n'giinu yeⁿ'e panes miiⁿ.

Jesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ngíítā na yáⁿ'āa Genesaret

(Mt. 14.34-36)

53 Cho'ó barco miiⁿ ndúúcu yā táámá lado yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ ní ndaá yā ná yáⁿ'āa Genesaret, naachí cachiichí yā barco miiⁿ cuaaⁿ 'diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'āa. 54 Ní taachi nacan'daa yā na barco miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi 'āā ndaá yā miiⁿ ní ntiinaáⁿ yā Jesús miiⁿ. 55 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'á yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e núúⁿmáⁿ cuaaⁿ na yáāⁿ n'gaiyáā chi snéé niiⁿnuúⁿ chi Jesús canée yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chinguai yā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngíítā. Ní tuca'a yā ndaa yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngíítā na cama yeⁿ'é yā ní candɛɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ nanááⁿ Jesús miiⁿ. 56 Ní 'āā dɛ'ɛ́ nūuⁿ lugar naachí cueⁿ'e Jesús miiⁿ, nduuti chi na yáāⁿ n'gaiyáā, o na yáāⁿ n'gɛɛtɛ, o na campo, 'iiⁿ'yāⁿ ní í'neeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngíitā cuaaⁿ cyúúní. Ní di'cuíítu yā Jesús chi ca'á yā lugar 'iiⁿ'yāⁿ chi ngíítā chi cuuví tuu'ví yā maaⁿ rá naachí ndɛɛtií yeⁿ'ē catecai Jesús. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chí tuū'ví yā tiinūuⁿ yeⁿ'e yā, nduūvā yeⁿ'e yā.

7

Chííⁿ chí diīⁿ chí ngii nuuⁿndi 'iiⁿ'yāⁿ

(Mt. 15.1-20)

1 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ndúúcū n'duuvi maestros yeⁿ'e ley n'daa yā na yáāⁿ Jerusalén, ní ndaa yā nanááⁿ Jesús. 2 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní n'diichí yā chí discípulos yeⁿ'e Jesús miiⁿ ngé'e yā ndúúcū ta'a yā chí vaatíī, ní vɛɛ nuuⁿndi yeⁿ'e yā ti nguɛ́ɛ́ inaaⁿnu yā ta'a yā taachí āā cuɛ́ɛ́ che'e yā tan'duucā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'é yā. 3 Chúū chii caati 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ndúúcū nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ Israel candíi yā costumbres yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúú s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ che'e yā ndúúti chi nguɛ́ɛ́ n'deēe cuuví nnaaⁿnú yā ta'a yā. 4 Taachí indáa yā nii'vɛ̄ɛ̄, nguɛ́ɛ́ che'e yā nduuti chi nguɛ́ɛ́ nnaaⁿnu yā ta'a yā n'deēe cuūví. Vɛ́ɛ́ cá costumbres chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ icandiica yā, chi nnaaⁿnu yā vasos chi n'geē chí ngi'i yā, ndúúcū jarros, ndúúcū taza yeⁿ'e cūū, ndúúcū mesas. 5 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ndúúcū maestros yeⁿ'e ley miiⁿ itiinguunéeⁿ yā Jesús: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí nguɛ́ɛ́ candíí discípulos yeⁿ'e nī costumbres yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúú s'eeⁿ? Nge'é yā ndúúcū ta'a yā chi vaatíī.

6 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: N'dáacā caⁿ'a profeta Isaías miiⁿ ndii cuááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e ndís'tiī chí 'uūvī naaⁿ 'uūvī cheendí nī. Chuū caⁿ'a yā taachí dingúuⁿ yā 'túúcā:

'Iiⁿ'yāⁿ s'uúⁿ ní dich'ɛɛtɛ́ yā 'úú ndúúcū cheendi yā, naati staava yeⁿ'e yā yaⁿ'āī canee yeⁿ'e 'úú.

7 Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ dichíí'vɛ̄ chí diiⁿ yā chi dich'ɛɛtɛ́ yā 'úú, ti chííⁿ chí ngi'cueeⁿ yā ní ley yeⁿ'e saⁿ'ā yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

8 Naati ndís'tiī ní chi'néeⁿ nī leyes yeⁿ'e Ndyuūs ní candíi nī costumbres yeⁿ'e saⁿ'ā yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Chííⁿ chi neené n'deee cuūví nnaaⁿnu yā jarros ndúúcū vasos naachi ngi'i nuúⁿ yā, ndúúcū chí diíⁿ yā ndúúcū neené n'deēe cá dendu'ū. Tanducuéⁿ'ē chuū ní nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄.

9 'Tíícā caⁿ'a Jesús chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Ndís'tiī ní cándii nī costumbres maáⁿ nī ní cáávā chuū i'neéⁿ nī 'áámá lado ley yeⁿ'é Ndyuūs. 10 Moisés caⁿ'a yā ley 'cūū: Diíⁿ nī honrar chiidá nī ndúúcū chɛɛcú nī ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'dáacā ngaⁿ'a yā yeⁿ'e chiidá yā o yeⁿ'ē chɛɛcú yā canéé chi 'cuūvi yā. 11 Naati ndís'tiī ní ngaⁿ'a nī chí nga'a nī permiso 'aama saⁿ'ā chí caaⁿ'maⁿ sá cuuvi sa chiida sa o chɛɛcu sa, 'tíícā: 'Úú ní nguɛ́ɛ́ cuuvi nneé n'diī, caati nducuéⁿ'ē chi yeⁿ'é ní Corbán. (Nduudu Corbán miiⁿ ní neⁿ'e caaⁿ'maⁿ chi ca'á yā Ndyuūs.) 12 Ndúúti chi saⁿ'ā ngaⁿ'a sa 'túúcā, tuu'mi ní ndís'tiī ngaⁿ'a nī chi 'āā ntɛ́ɛ́ nga'a nī lugar chi cunnee sá chiida sá ndúúcū chɛɛcu sá. 13 Ndís'tiī ní diíⁿ nī chi 'āā ntɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ Nduudu yeⁿ'é Ndyuūs cáávā costumbre chi ngo'ó yeⁿ'ē 'áámá nī taama nī. Nééné n'deēe dendú'ū diíⁿ nī tan'dúúcā chuū.

14 Caⁿ'a ntúūⁿ Jesús chii yā 'iiⁿ'yāⁿ taama vmnéⁿ'ēe ní caⁿ'a yā: Cu'neeⁿ veeⁿ nducyaaca nī yeⁿ'é, ní tuumicadiinuuⁿ nī. 15 Mar 'áámá dendu'ū chi nge'e saⁿ'ā chi 'āā cuɛ́ɛ́ che'e sa cuuví diīiⁿ chi 'āā ntɛ́ɛ́ dɛɛvɛ sa. Chííⁿ chi nadicádíínuuⁿ saⁿ'a na staava yeⁿ'ē sa ní ican'daā na staava yeⁿ'ē sa chííⁿ idiīíⁿ chi 'āā ntɛ́ɛ́ dɛɛvɛ sa. 16 Ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ veéⁿ nī, 'caandiveéⁿ nī.

17 Taachí Jesús s'neeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní sndaa yā va'ai yeⁿ'é discípulos yeⁿ'e yā, discípulos yeⁿ'é yā ní itiinguuneeⁿ yā: ¿Dɛ'ɛ néⁿ'é caaⁿ'maⁿ ejemplo 'cūū?

18 Ní caⁿ'a Jesús chii yā discípulos: ¿'Áá 'tiicá ntuūⁿ ndís'tiī nguɛ́ɛ́ ituumicadíínuuⁿ nī? ¿'Áá nguɛ́ɛ́ deenu nī chi tanducuéⁿ'ē chi nge'e saⁿ'ā ní cungɛ́ɛ cuaaⁿ chuva'āī ní nguɛ́ɛ́ cuuví diīiⁿ chí saⁿ'ā miiⁿ ní vaati sa, 19 ti nguɛ́ɛ́ indaā na staava yeⁿ'ē sa naati na chɛɛ̄tī sa? Ní cuayiivi mííⁿ nan'daā na cuerpo yeⁿ'ē sa. 'Tíícā ní nducuéⁿ'ē chi ngé'é saⁿ'ā ní dɛɛvɛ. Ní nguɛ́ɛ́ diīiⁿ chi dinuuⁿndí yā. 20 Ní caⁿ'a Jesús: Chííⁿ chí can'daā na staava yeⁿ'ē sa chííⁿ chi diiiⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'ē sa. 21 Ti chiiⁿ cuaaⁿ chɛɛ̄tī sáⁿ'ā chí neⁿ'e caaⁿ'maⁿ chi yeⁿ'ē na staava yeⁿ'ē sa, ican'dáā yeⁿ'ē vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'e sa chi nguɛ́ɛ́ n'daācā. Nadacadíínuuⁿ yā yeⁿ'e chi caⁿ'a sa ndúúcū 'aama n'daataá o isáⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā, ndúúcū yeⁿ'e chi n'diichí yā 'áámá saⁿ'ā o n'daataá ní duuchinééⁿ vi'i yā, ní ndúúcū chi 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ, 22 ndúúcū yeⁿ'ē chi ididuucú yā, ndúúcū yeⁿ'e chi neⁿ'e yā cosas chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē taama yā, ndúúcū yeⁿ'ē dendú'ū chi yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ, ndúúcū yeⁿ'e chi nginnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ, ndúúcū vicios, ndúúcū n'daataá chi caⁿ'ā tá ndúúcū n'daataá chi duuchinee tá vi'ī, ndúúcū yeⁿ'ē sáⁿ'ā chi caⁿ'a sa ndúúcū saⁿ'ā chi duuchinee sa vi'ī, ndúúcū yeⁿ'ē chi n'diichí yā cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daācā, ndúúcū yeⁿ'ē chi caaⁿ'maⁿ taáⁿ yā contra yeⁿ'e Ndyuūs, ndúúcū yeⁿ'e chi dich'ɛɛtɛ́ maáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ, ndúúcū nduudu chi nadicádíínuuⁿ yā tan'duucā chi loco yā. 23 Tanducuéⁿ'ē dendú'u 'cūū chi nguɛ́ɛ́ n'daācā ican'daā yeⁿ'ē na staava yeⁿ'é yā. Chííⁿ chi diīiⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā.

'Áámá n'daataá chi nguɛ́ɛ́ n'daataá Israel tá chi i'teenu tá Jesús

(Mt. 15.21-28)

24 Nan'dáā Jesús miiⁿ ní cunaⁿ'a yā na yáⁿ'āa Tiro ndúúcū Sidón. Ní chindáa yā na 'áámá va'ai. Ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cadíínuuⁿ yā naachi cánéé yā naati nguɛ́ɛ́ chii canúúⁿ n'de'ei yā. 25 Maaⁿnchɛɛtɛ́ tuumicadiinuuⁿ 'áámá n'daataá chi vɛ́ɛ́ 'áámá n'daataá 'lííⁿ daiya tá chi cánéé ndúúcū espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. N'daata miiⁿ ní ndaā tá ní chiintii'yā tá ná ca'a Jesús miiⁿ. 26 N'daata mííⁿ ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel naati yeⁿ'e ndaataá yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Sirofenicia. Ndaā tá ní chiica tá Jesús miiⁿ chí tun'dáa yā espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'ē n'daataá 'lííⁿ daiya tá. 27 Naati Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā n'daataá miiⁿ: Ca'a di lugar chi che'e daiyá 'iiⁿ'yāⁿ Israel vmnááⁿ vmnaaⁿ ti nguɛ́ɛ́ cánéé chí divií pan yeⁿ'e daiyá 'nū ní ca'á 'nū chi che'e 'yaānā.

28 Táⁿ'ā miiⁿ ní nan'guɛɛcútaⁿ'ā tá: 'Tíícā, Señor, naati 'yaānā chi snée tī maaⁿ mesa miiⁿ nge'é tī cheeyéī pan chi ngéē yeⁿ'ē da'caīyāá.

29 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā táⁿ'ā: Dii n'daataá n'daācā ngaⁿ'a di. 'Āā cuuví naⁿ'a di. Espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ 'āā nan'dáā yeⁿ'ē daiya di.

30 Taachí ndaā tá na vaacu tá, n'daataá 'lííⁿ miiⁿ yeⁿ'ē tá canee tá na cama ní candiiti tá. Ní espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní 'āā nan'dáā yeⁿ'ē n'daata 'lííⁿ miiⁿ.

Jesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'áámá sáⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a sa ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú n'giindiveeⁿ rá sá

31 Jesús nan'daa ntuuⁿ yā yeⁿ'e yáⁿ'āa Tiro ndúúcū yáⁿ'āa Sidón ndúúcū na yáāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Decápolis. Ní ndaa yā na yáⁿ'āa chi 'díítūu nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā Galilea. 32 Miiⁿ ní ndaā 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū 'áámá saⁿ'ā chi chɛɛtúū chi nguɛ́ɛ́ ngii ngaⁿ'ā sa n'dáacā. Ní chiicá sá Jesús chi cun'duú yā ta'a yā vmnaaⁿ yeⁿ'ē sa. 33 Jesús candɛ́ɛ yā saⁿ'ā miiⁿ 'áámá lado naachi 'āā ntɛ́ɛ́ snée 'iiⁿ'yāⁿ ní tingúúⁿ ndutá'a yā na veeⁿ sá ní chiīdaiⁿ yā ní s'neeⁿ nduta'á yā na ch'iiya sa. 34 Ní ch'íínu yā nanguuvi, ní nndaa niiⁿnúⁿ yā ní caⁿ'a yā: Efata, chi neⁿ'e caaⁿ'maⁿ na nduudu yeⁿ'é, n'guaaⁿ di.

35 Ndúúcū chuū ní n'guaaⁿ veeⁿ sá ndúúcū ch'iiya sa ní nduūvā yeⁿ'ē sa. Ní 'āā chí caⁿ'a n'dáacā sā. 36 Jesús ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ cuuvi yā mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ. 'Áárá chi neené ca'a cuidado yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ cuuvi yā 'iiⁿ'yāⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā chii yā n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ. 37 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní neene cheⁿ'e yiinú yā, ní caⁿ'a yā: 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní tanducuéⁿ'ē idin'daacá yā, ndíí 'iiⁿ'yāⁿ chi chɛɛtúū ní idiíⁿ yā chí n'giindiveéⁿ yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á yā ní diíⁿ yā chí ngíí ngaⁿ'a yā.

8

Jesús ca'á yā che'e cuūuⁿ mil 'iiⁿ'yāⁿ

(Mt. 15.32-39)

1 Tiempo 'cūū neené 'yááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nduuvidaama yā ndúúcū Jesús. Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ chi ca'á yā chí che'e 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ. Tuu'mi Jesús 'caí yā discípulos yeⁿ'e yā, ní caⁿ'á yā chii yā discípulos: 2 'Úú ní ya'áí cáávā 'iiⁿ'yāⁿ s'tíī, tí 'āā 'iinu nguūvī snée yā nduucú na lugar 'cūū ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi che'é yā. 3 Ndúúti chi nadicho'ó 'iiⁿ'yāⁿ na vaacu yā ní nguɛ́ɛ́ che'é yā, 'áátiī cuuvi cúúnú yā cuaaⁿ cyúúní chi naⁿ'a yā ti náⁿ'a yā ní yaⁿ'āī ndiicá yā.

4 Discípulos ní nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: ¿Taacá ca'á nī chi ché'é 'iiⁿ'yāⁿ na lugar naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ?

5 Jesús miiⁿ ntiinguunéeⁿ yā discípulos: ¿'Áá n'deee cá panes yeⁿ'é nī vɛ́ɛ́? Discípulos ní caⁿ'a yā: Tá ndɛɛ̄chɛ̄ vɛɛ.

6 Tuu'mi ní chii Jesús 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi 'cuɛɛtɛ́ yā na yáⁿ'āa miiⁿ. Ní Jesús sta'á yā ndɛɛ̄chɛ̄ panes miiⁿ. Ca'á yā gracias Ndyuūs cáávā panes miiⁿ. Ní n'dee yā panes miiⁿ ní ca'á yā discípulos yeⁿ'é yā. Ní discípulos ca'á yā che'e 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ. 7 Vɛ́ɛ́ ntúūⁿ n'duuvi 'yaācā. Jesús sta'á yā 'yaācā ní ca'á yā gracias Ndyuūs cáávā 'yaācā ní ca'a yā discípulos chi ca'a ntúuⁿ yā 'yaācā 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ. 8 Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ che'e yā ní chiitu 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nin'guaáⁿ yā tá ndɛɛ̄chɛ̄ 'cuɛɛ̄tɛ̄ɛ chí nángaava. 9 'Iiⁿ'yāⁿ chi che'e yā ní ngii yā tan'dúú cuūuⁿ mil 'iiⁿ'yāⁿ. Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní diíⁿ yā despedir yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ. 10 Ní Jesús ndaa yā na 'aama barco ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā ní cueⁿ'é yā na yáⁿ'āa chi nguuvi Dalmanuta.

'Iiⁿ'yāⁿ fariseos chiica yā Jesús chi ch'iⁿ'i yā 'aama vaadī n'giinu

(Mt. 16.1-4; Lc. 12.54-56)

11 Tuu'mi ní ndaā 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ní tucá'a yā caⁿ'a yā n'deee n'dáí ndúúcū Jesús. Neⁿ'é yā n'diichi yā táacā caaⁿ'maⁿ Jesús. Chiica yā Jesús 'áámá vaadī n'giinu yeⁿ'ē na va'ai chɛɛti nguuvi. 12 Jesús nandaa yiinú yā tí ndaachíī 'iinu yā na staava yeⁿ'é yā, ní caⁿ'a yā: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí ngiica 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ 'áámá señal yeⁿ'ē vaadī n'giinu? 'Úú ngaⁿ'á cuaacu chi nguɛ́ɛ́ ca'á mar 'áámá señal 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ.

13 Cuayiivi chi caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ chuū, Jesús nanguɛɛcunée yā sndaa yā na barco miiⁿ. Ní cueⁿ'e yā taama lado nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ.

Levadura yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ fariseos

(Mt. 16.5-12)

14 Discípulos chinaáⁿ yā chi candɛɛ yā chi che'e yā, naati ndɛ́ɛ yā 'aama n'dyáⁿ'ā pan ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ na barco miiⁿ. 15 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'á yā chii yā discípulos: Cuin'diichí nī, cundɛ́ɛ nī cuidado yeⁿ'e levadura yéⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ndúúcū levadura yeⁿ'e rey Herodes. Levadura miiⁿ ní chííⁿ chí diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daācā.

16 Discípulos ní tucá'a yā caⁿ'a yā nguaaⁿ maáⁿ yā: ¿'Áá chi nguɛɛ ndɛɛ́ yú pan chiiⁿ chi 'tiicā ngaⁿ'a yā?

17 Jesús miiⁿ ní déénu yā chí ngaⁿ'ā discípulos nguaaⁿ maáⁿ yā ní caⁿ'a yā: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí ngaⁿ'a nī chi cáávā chi nguɛ́ɛ́ ndɛɛ́ nī pan? ¿'Áá cuɛ́ɛ́ tuumicadiinúúⁿ nī? ¿'Áá cuɛ́ɛ́ i'téénu nī na staava yeⁿ'e nī? 18 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ inaaⁿ ndís'tiī ndúúcū nduutináaⁿ nī, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú n'giindiveeⁿ rá nī ndúúcū veéⁿ nī? ¿'Áá nguɛ́ɛ́ inan'gaacú nī? 19 Taachí n'deé ndu'u nyuⁿ'u panes miiⁿ chí che'e nyuⁿ'u mil 'iiⁿ'yāⁿ, ¿'áá n'deēe 'cuɛ́ɛ́tɛ̄ɛ ca pan nángaāva? ¿'Áá nin'guaáⁿ nī? 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: Ta ndiichuuví.

20 Ní caⁿ'a Jesús: Taachí ca'á ndɛɛ̄chɛ̄ panes miiⁿ che'e cuūuⁿ mil 'iiⁿ'yāⁿ, ¿'áá n'deēe 'cuɛɛ̄tɛ̄ɛ ca nin'guaáⁿ nī? Discípulos ní caⁿ'á yā: Tá ndɛɛ̄chɛ̄.

21 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā: ¿'Áá cuɛ́ɛ́ tuumicadiinúúⁿ nī?

Jesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ na yáāⁿ Betsaida

22 Cuayiivi miiⁿ mí ndaā Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā na yáāⁿ Betsaida. Náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ní ndɛ́ɛ yā 'áámá chi ngueenááⁿ nanááⁿ Jesús ní ngiicá yā Jesús chi tuu'vi yā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ. 23 Jesús sta'á yā ta'ā chi ngueenááⁿ ní tun'dáa yā 'iiⁿ'yāⁿ 'áámá lado yeⁿ'e yáāⁿ 'lííⁿ miiⁿ. S'neeⁿ yā nuuⁿnīⁿ daíⁿ yā na nduutinááⁿ sa ní snduu tá'a yā vmnaaⁿ yeⁿ'e saⁿ'āⁿ miiⁿ ní itiinguunéeⁿ yā saⁿ'ā ndúúti chi 'āā inaaⁿ sa 'tɛɛ. 24 Chi ngueenááⁿ miiⁿ ní ch'iinu sa, ní caⁿ'ā sa: Inaáⁿ 'áámá saⁿ'ā tan'dúúcā chi 'áámá yáⁿ'ā 'tíícā saⁿ'ā, naati ngiicá sá.

25 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní sn'duu ntúuⁿ yā ta'a yā na nduutináaⁿ saⁿ'ā miiⁿ. Saⁿ'ā miiⁿ ní ch'íínu n'daācā sa ní nduuvī n'dai nduutináaⁿ sa. 'Āā tanducuéⁿ'ē inaaⁿ n'dáacā sa. 26 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ dichó'o yā saⁿ'ā chí cuinaⁿ'a sa na vaacu sa. Ní caⁿ'a yā: Díí, nguɛ́ɛ́ cundaā di núúⁿmáⁿ na yáāⁿ miiⁿ ní cuuvi di chuū mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ.

Pedro ní caⁿ'ā cuaacu sá chí Jesús chi Cristo yā

(Mt. 16.13-20; Lc. 9.18-21)

27 Cuayiivi miiⁿ Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'é yā cheⁿ'é yā na yáāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Cesarea ndúúcū yáāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Filipo. Taachí snúuⁿ yā yúúní ntiinguuneeⁿ Jesús miiⁿ discípulos yeⁿ'e yā, ní caⁿ'a yā: ¿Du'ū 'úú ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ?

28 Discípulos nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: Náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ní ngaⁿ'a yā chi díí chí Juan chi chɛɛdínuūⁿnīⁿ díí. Náⁿ'a yā ní ngaⁿ'a yā chi díí chí profeta Elías díí. Náⁿ'a yā ní ngaⁿ'a yā chi díí chí 'áámá profeta díí.

29 Tuu'mi ni Jesús ntiinguunéeⁿ yā discípulos: ¿Du'ū 'úú ngaⁿ'á ndís'tiī? Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní caⁿ'ā sa: N'diī chí Cristo chi yeⁿ'e Ndyuūs.

30 Jesús ní caⁿ'a yā chí nguɛ́ɛ́ cuuvi yā mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chuū.

Jesús ngaⁿ'a yā yeⁿ'e vaadī n'gii yeⁿ'e maáⁿ yā

(Mt. 16.21-28; Lc. 9.22-27)

31 Tuu'mi ní Jesús tuca'á yā chi'cueeⁿ yā yeⁿ'ē Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs. Ní neené 'cueenu sa cuuvi. 'Iiⁿ'yāⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē yáacu miiⁿ ndúúcū maestros yeⁿ'e ley, 'āā ntɛ́ɛ́ neⁿ'e yā saⁿ'ā. Ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi 'caaⁿ'núⁿ yā saⁿ'ā, naati saⁿ'ā miiⁿ ní chɛɛti 'iīnū nguuvi nduuchi sa yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. 32 'Úú ní ngaⁿ'á cuaācú chuū. Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní cueⁿ'e sa ndúúcū Jesús 'áámá lado ní tucá'a sa yaa'vi neeⁿ sa Jesús. 33 Naati Jesús nan'guɛɛcundií yā ní n'diichí yā discípulos ní yaa'vi neeⁿ yā Pedro ní caⁿ'a yā: Díí, Pedro, tan'dúúcā yááⁿn'guiinūuⁿ, 'tíícā dii. Cuvíi di yeⁿ'ē 'úú, ti dii ní nguɛ́ɛ́ nadicádíínuuⁿ di tan'dúúcā Ndyuūs nadicádiinuuⁿ yā, ti nadicádíínuuⁿ di yeⁿ'e dendu'ū yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

34 Tuu'mi ní Jesús yaa'ví yā discípulos yeⁿ'e yā ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ, ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ: Ndúúti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ neⁿ'e yā caⁿ'a yā nduucú, canéé chi cu'nééⁿ maáⁿ yā tanducuéⁿ'e dendu'ū chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā ní cuta'á yā cruz yeⁿ'é yā chí tan'dúúcā chi 'cueenu taaví yā cuuvi cucáávā 'úú 'iicu caⁿ'á yā nduucú. 35 Tí nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'e yā nadanguáⁿ'āī yā vida yeⁿ'e maáⁿ yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní dindaí taama vida yeⁿ'é yā nanááⁿ Ndyuūs. Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi dindaí yā vida yeⁿ'e yā cucáávā 'úú ní cucáávā nduudu cuaacu chí nguaⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mi ní nandaacá yā vida yeⁿ'e yā nanááⁿ Ndyuūs. 36 ¿Dɛ'ɛ̄ dichíí'vɛ̄ yeⁿ'e saⁿ'ā ndúúti chi diiⁿ sa ganar nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní dindaí sa alma yeⁿ'ē sa? 37 ¿'Áá n'deēe cuuvi nadíí'vɛ sa 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ cucáávā alma yeⁿ'ē sa? 38 Nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi 'cuináaⁿ yā yeⁿ'e 'úú ndúúcū nduudu yeⁿ'é nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā, ní nguɛ́ɛ́ n'daācā idiíⁿ yā, 'tiicá ntúūⁿ 'úú chi Saⁿ'a chi Daiyá Ndyuūs, cuuví 'cuinaáⁿ yeⁿ'e yā taachi ndaá ndúúcū dɛɛvɛ ch'ɛɛtɛ n'dai yeⁿ'ē Chiidá ndúúcū ángeles chí dɛɛvɛ yā.

9

1 Jesús ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á, chi vɛ́ɛ́ ná'a nī chi snée nī 'muuⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'cuuví nī taanduvɛ́ɛ́ ndii snaaⁿ nī naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē chi ndaa yā ndúúcū poder yeⁿ'é yā.

Jesús n̄'daaⁿ yā cuerpo yeⁿ'e maáⁿ yā

(Mt. 17.1-13; Lc. 9.28-36)

2 Cho'ó jaāⁿ nguuvi, ní Jesús candɛ́ɛ yā Pedro, ndúúcū Jacobo, ndúúcū Juan. Ní cheⁿ'e yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ na 'áámá yiīcū yaacu. Ní miiⁿ ní Jesús n̄'daaⁿ yā cuerpo yeⁿ'e yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 3 Catecai yā nguɛɛcundáā ngii n'gai ní cuɛ́ɛ̄ tan'dúúcā nieve. Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ cuuvi naáⁿnú yā 'áámá tíínūuⁿ táátiī cuɛ́ɛ̄. 4 Ní che'enaāaⁿ sáⁿ'ā profeta Elías ndúúcū Moisés, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí ch'iī ndíí cuááⁿ vmnaaⁿ. Ní ndeé yā ndúúcū Jesús. 5 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní caⁿ'a sá chii sá Jesús: N'dií Maestro, dɛ'ɛ chúúcā n'daācā yeⁿ'e yú chi 'cuɛɛtinée yú 'muuⁿ. Din'dái 'nū 'iīnū va'ai 'lííⁿ: 'Áámá yeⁿ'é nī, táámá yeⁿ'e Moisés, táámá yeⁿ'e profeta Elías.

6 Discípulos ní di'yáá yā chiī. Ní Pedro miiⁿ nguɛɛ deenu sa dɛ'ɛ̄ chi ngaⁿ'a sa. 7 Tuu'mi ní ndaā vmnááⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'áámá meēeⁿ ní sn'dii 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní discípulos ch'iindiveéⁿ yā 'áámá nduudu chi ngaⁿ'a nguaaⁿ meēeⁿ miiⁿ chí ngaⁿ'ā: Sáⁿ'a 'cūū Saⁿ'ā Daiyá chí neⁿ'e n'dáí. Cu'neeⁿ veéⁿ nī yeⁿ'ē sa.

8 Hora mííⁿ nūuⁿ, taachi discípulos n'diichí yā, 'āā ntɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ snéé ndúúcu yā, 'āā dámaāⁿ Jesús miiⁿ nduucú yā.

9 Taachí nangua'á yā yeⁿ'e yiīcū miiⁿ na yúúní miiⁿ naachi cunaⁿ'a yā Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'e chi n'diichi yā, ndíí taachi Saⁿ'a chi Daiya Ndyuūs nduuchi sa yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 10 Cáávā chuū nanguáín'daí yā chi canúúⁿ n'de'ei nguaaⁿ maáⁿ yā, naati ntiinguunéeⁿ yā nguaaⁿ maáⁿ yā ¿dɛ'ɛ̄ chi 'túúcā chi nduuchi sa yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā? 11 Tuu'mi ní discípulos ntiinguunéeⁿ yā Jesús ní caⁿ'a yā: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí ngaⁿ'ā maestros yeⁿ'e ley chí Elías miiⁿ canéé chi ndaa vmnaaⁿ sa?

12 Jesús miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā chii yā discípulos: Cuaacu nííⁿnyúⁿ chí Elías miiⁿ 'āā ndaá sá vmnááⁿ vmnaaⁿ ní diiⁿ sa n'nɛɛ sa tanducuéⁿ'ē yeⁿ'é Ndyuūs. ¿Dɛ'ɛ́ ngaⁿ'ā naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs yeⁿ'e Saⁿ'ā chí Daiya Ndyuūs? Ngaⁿ'a chí canéé chi 'cueenu sá cuuvi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā despreciar saⁿ'ā ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā saⁿ'ā. 13 Naati maaⁿ ní ngaⁿ'á chi 'āā ndaā profeta Elías miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'āā diíⁿ yā chi neⁿ'e yā ndúúcū sa, tan'dúúcā chí ngaⁿ'a naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'ē chi canéé chi chó'ōo.

Jesús divii yā espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'ē 'aama saⁿ'ā 'dííⁿ

(Mt. 17.14-21; Lc. 9.37-43)

14 Cuayiivi mííⁿ Jesús ndaa yā naachi snéé discípulos yeⁿ'e yā. N'diichí yā neené n'deee 'iiⁿ'yāⁿ cuaaⁿ 'diituú discípulos yeⁿ'é yā. Vɛ́ɛ́ ntúūⁿ maestros yeⁿ'e ley miiⁿ chí ndeé yā n'deēe n'dáí ndúúcū discípulos. 15 Ní taachi n'dííchi nducyaaca yā Jesús miiⁿ cueⁿ'e yiinu yā ní ngéénu yā ní ndáa yā nanááⁿ Jesús chí diíⁿ yā saludar Jesús. 16 Tuu'mi ní Jesús ntiinguuneeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ́ ngaⁿ'a nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'tíī?

17 'Áámá chɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi snée yā miiⁿ nn'guaacútaⁿ'a yā: N'dií Maestro, ndɛɛ́ 'aama daiyá, chi canéé sá ndúúcū 'áámá espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chí diiⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngíí ngaⁿ'ā sa. 18 'Āā tií nūuⁿ naachi canéé sá espíritu 'cūū ní sta'a sáⁿ'ā ní n'gɛɛ̄cu sáⁿ'ā ná yáⁿ'āa. Ní saⁿ'ā miiⁿ ní ican'dáā yáīⁿ cuaaⁿ cheendi sa. Ní n'gɛɛcu r'iīi 'dííⁿ'yúⁿ sá. Chííⁿ chí neené nduuví duūvā sa. 'Āā ngií discípulos yeⁿ'e nī chí tun'dáa yā espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ, naati nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ yā.

19 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Ndís'tiī, 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu nī. ¿Áá 'naaⁿ tiempo canéé chí cuneé ndúúcū ndís'tiī? ¿Áá 'naaⁿ tiempo canéé chí cuchɛɛ́ ndúúcu nī? Candɛ́ɛ nī 'muuⁿ saⁿ'ā 'dííⁿ.

20 Cheⁿ'e yā nguai yā saⁿ'ā 'dííⁿ miiⁿ. Ní taachí n'diichi espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ Jesús miiⁿ, yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ chindɛɛvɛ saⁿ'a 'dííⁿ miiⁿ. Chɛɛcu ndáā sa ní n'gee yáīⁿ cuááⁿ cheendi sa. 21 Tuu'mi ní Jesús ntiinguunéeⁿ yā chiida saⁿ'ā 'dííⁿ: ¿'Áá 'naaⁿ canee sa ndúúcū ca'ai 'cūū? Chiida sa miiⁿ ní caⁿ'a yā: Ndii chi 'lííⁿ sa. 22 Nééné n'deēe cuuví espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ ní n'gaanuuⁿ sáⁿ'ā nguaaⁿ nguuchi yáⁿ'ā ní nguaaⁿ nuūⁿnīⁿ va, chí neⁿ'e 'caāⁿ'nūⁿ saⁿ'ā. N'diī Jesús, ndúúti chi cúúví diiⁿ nī 'tɛɛ dɛ'ɛ̄ chi cunnee nī nús'uu, ní nuuⁿ nnee ya'āī 'iinú nī nús'uu ní cunnee nī nús'uu.

23 Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā miiⁿ: Nduuti chi cuuvi cu'téénu di, tuu'mi ní tanducuéⁿ'ē ní cuuvi cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā.

24 Tuu'mi ní chiida sa nééné 'caī ní ngɛɛcú yā. Ní caⁿ'a yā: 'Úú cu'teenú. Cunnee nī 'úú ní cuuvi cu'teenú ca.

25 Taachí Jesús n'diichí yā chi neené n'deēe 'iiⁿ'yāⁿ nduuvidaamá yā, ngaⁿ'a diitú yā ndúúcū espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní caⁿ'a yā: Dii espíritu chi diiⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngii ngaⁿ'a ní nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ 'úú cuuví dii chi nan'dáa di yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e saⁿ'ā 'dííⁿ 'cūū, ní 'āā ntɛ́ɛ́ nguɛɛcunée di cundaā di na cuerpo yeⁿ'ē sa.

26 Espíritu miiⁿ ní chindɛɛvɛ saⁿ'ā 'dííⁿ miiⁿ ní chɛɛ̄cundáa saⁿ'ā taama vmnéⁿ'ēe ní nan'daā yeⁿ'ē sa. S'neeⁿ saⁿ'ā 'dííⁿ miiⁿ tan'dúúcā chi ch'ii sa. Taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ n'diichí yā saⁿ'ā 'dííⁿ miiⁿ neené 'yaaⁿ yā caⁿ'a yā chi n'díí sá. 27 Naati Jesús miiⁿ ní sta'á yā ta'ā sa, ní nadicuéeⁿ yā saⁿ'ā. Saⁿ'ā 'díí miiⁿ ní chééndii sa.

28 Cuayiivi ní Jesús sndaa yā na 'áámá va'ai, ní discípulos yeⁿ'e yā ntiinguunéeⁿ yā Jesús taachi snée yā 'áámá lado: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí nús'uu nguɛ́ɛ́ chitun'dáa 'nū espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'e saⁿ'ā 'dííⁿ?

29 Ní Jesús caⁿ'a yā: Espíritu 'cūū chí 'túúcā nguɛ́ɛ́ nan'daā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi 'tiicá nūuⁿ caati dámaāⁿ chí ngaⁿ'angua'á yā ndúúcū chi nguɛ́ɛ́ 'āā ca'diinú yā nguuvi chi ngaⁿ'angua'á yā.

Jesús ngaⁿ'a ntúuⁿ yā yeⁿ'e vaadī n'gii yeⁿ'e yā

(Mt. 17.22-23; Lc. 9.43-45)

30 Taachí can'daā Jesús ndúúcū discípulos na yáāⁿ miiⁿ, cho'ó yā na yáⁿ'āa Galilea. Jesús miiⁿ nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā chi cadiinuuⁿ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi canee yā miiⁿ, 31 ti Jesús miiⁿ ní ngi'cueeⁿ yā discípulos yeⁿ'e yā chi Saⁿ'a chí Daiya Dendyuūs miiⁿ ní canéé chí ca'a yā sáⁿ'ā na ta'āa 'iiⁿ'yāⁿ. Ní canéé chi 'caaⁿ'núⁿ yā saⁿ'ā. Ní taachí 'āā 'cuuví sa chɛɛtí 'iinū nguuvi canéé chí nduuchi sa yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 32 Naati discípulos ní nguɛ́ɛ́ túúmícádíínuuⁿ yā chi ngaⁿ'a Jesús. Ní 'va'a yā chí ntíínguuneeⁿ yā yeⁿ'e chúū.

¿Du'ū cá chí ch'ɛɛtɛ ca?

(Mt. 18.1-5; Lc. 9.46-48)

33 Tuu'mi ní ndaa Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā na yáāⁿ Capernaum; ní taachí ndaa yā 'áámá va'ai, Jesús ntiinguuneéⁿ yā discípulos: ¿Dɛ'ɛ́ ngaⁿ'a ndís'tiī cuaaⁿ cyúúní?

34 Discípulos ní 'āā ntɛ́ɛ́ caⁿ'á yā mar 'áámá ti cuaaⁿ cyúúní mííⁿ ntíínguuneeⁿ vi'i yā chɛɛ́ ca yā chí ch'ɛɛtɛ ca yā. 35 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ch'iindí yā ní yaa'ví yā ndiichúúví discípulos yeⁿ'é yā chi cuchii yā nanáaⁿ yā. Ní cāⁿ'a yā: Ndúúti chi 'áámá ndís'tiī neⁿ'e nī cuuví nī cuááⁿ vmnaaⁿ, canéé chí cuuví nī ndii cuayiivi yeⁿ'ē nducyáácá yā ní ndiicuuⁿ ca nī. Ní canéé chí dichíí'vɛ̄ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ.

36 Tuu'mi ní Jesús sta'á yā 'áámá saⁿ'ā 'lííⁿ ní s'neeⁿ yā naavtáⁿ'ā yeⁿ'e discípulos. Ní sta'á yā saⁿ'a 'lííⁿ miiⁿ ní ca'nuúⁿ yā saⁿ'ā. Ní caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: 37 'Iiⁿ'yāⁿ chí 'cuaáⁿ yā saⁿ'ā 'lííⁿ 'túúcā, nduūcū chi duuchí, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní 'cuaáⁿ yā 'úú. 'Iiⁿ'yāⁿ chí 'cuaáⁿ yā 'úú, nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ 'úú cuaáⁿ yā, naati 'cuaáⁿ ntúuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā 'úú.

Yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi lado yeⁿ'e Jesús

(Mt. 10.42; Lc. 9.49-50)

38 Tuu'mi ní Juan miiⁿ ní caⁿ'a sa chii sa Jesús: N'dií Maestro, n'diichí 'nū 'áámá saⁿ'ā chi divíi sa espíritus yeⁿ'e yáán'guiinūuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū chi dúúchí nī, naati sáⁿ'ā miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ cachiicá sá ndúúcū nús'uu. Nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ 'nū chi diiⁿ sa 'tíícā.

39 Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos: Ndís'tiī 'cuáaⁿ nī chi diiⁿ sa 'túúcā; ti nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā vaadī n'giinu ndúúcū chi duuchí, ní cuayiivi cúúví caaⁿ'máⁿ yā chi 'úú ní nguɛ́ɛ́ n'daācā 'úú. 40 Ti 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ idiíⁿ yā contra yeⁿ'e s'uūuⁿ, ní yeⁿ'é yā favor yeⁿ'ē yú. 41 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi tée yā ndís'tiī 'áárá chi 'áámá vaso nuūⁿnīⁿ ndúúcū chi duuchí, ti ndís'tiī yeⁿ'e Cristo ndís'tiī, cuaacu nííⁿnyúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní vɛ́ɛ́ chí ndaācā chi cuuvi yeⁿ'e yā ná va'ai chɛɛti nguuvi.

Yeⁿ'e dendu'ū chi diiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ diiⁿ nuuⁿndí yā

(Mt. 18.6-9; Lc. 17.1-2)

42 Tuu'mi ní caⁿ'a Jesús: 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā chi 'áámá chɛɛ chi n'gaiyáā chi i'téénu yā 'úú diíⁿ yā nuuⁿndi, n'daācā ca cáávā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cāchiichí yā 'áámá tuūu yúúdú chí inguú 'iiⁿ'yāⁿ na daandu yā ní canuúⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ naachí yaānuúⁿ yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. 43 Ní ndúúti chi ta'ā di idiīiⁿ chí dinuuⁿndi di, n'daacā ca chí 'caaca di ta'a di ní divíi di. N'daacā ca chí ndaā di ndúúcū 'aama ta'á nūuⁿ di ná vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ, ní nguɛ́ɛ́ chi caⁿ'ā di ndúúcū 'uūvī ta'a di na infierno, naachí nguūchī yaⁿ'ā miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ ín'tuūvī. 44 Lugar miiⁿ naachi nguɛ́ɛ́ n'giī n'daāa ní nguuchi yaⁿ'ā miiⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ n'tuūvī. 45 Ndúúti chi ca'a di idiīiⁿ chí dinuuⁿndi di 'caaca ntúuⁿ di ní divíi di. N'daacā ca chí ndaa di lo'ō di na vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ miiⁿ, nguɛ́ɛ́ ti chí caⁿ'ā di ndúúcū 'uuvī ca'a di na infierno naachí nguuchi yáⁿ'ā miiⁿ chi nguɛ́ɛ́ ín'tuūvī. 46 Lugar miiⁿ ní naachi nguɛ́ɛ́ n'gii n'daāa ní nguuchi yáⁿ'ā miiⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ ín'tuūvī. 47 Ndúúti chi nduutináaⁿ di diīiⁿ chí idinuuⁿndí di, tuu'mi ní tun'dáa di; ti n'dáácā ca chi ndáa di ndúúcū 'áámá nduutináaⁿ naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā, nguɛ́ɛ́ ti chi caⁿ'a di ndúúcū nduu 'uuvi nduutináaⁿ di na infierno, 48 naachi n'daāa mííⁿ nguɛ́ɛ́ n'gií tī ní nguuchi yáⁿ'ā miiⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ ín'tuūvī tan'díí nūuⁿ.

49 Ti nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā canéé chí n'diichi néeⁿ yā 'cueenú yā cuuvi tan'dúúcā chi cho'ó ná nguuchi yaⁿ'ā, ní tanducuéⁿ'ē 'iiti chi 'iiⁿ'yāⁿ 'caaⁿ'núⁿ yā cáávā ofrenda yeⁿ'é Ndyuūs, diíⁿ yā preparar 'iiti miiⁿ ndúúcū yiīmā. 50 Yiīmā ní n'dai. Ní nduuti chi nguɛɛ ndaācā sabor yeⁿ'ē, ¿dɛ́'ɛ̄ cuuvi diíⁿ nī, ní cuuvi nndaācā sabor yeⁿ'ē? Ndís'tiī cuneé nī tan'dúúcā chi yiīmā, 'tííca cuneé nī, ní canéé n'daaca nī 'aama nī taama nī ndúúcū vi'ī.

10

Jesús ngi'cueeⁿ yā yeⁿ'e divorcio chi i'tɛɛchií vi'i 'iiⁿ'yāⁿ

(Mt. 19.1-12; Lc. 16.18)

1 Jesús can'daa yā yeⁿ'e yáāⁿ Capernaum, ní cueⁿ'e yā na yáⁿ'āa Judea ndúúcū yáⁿ'āa chi canee táámá lado yeⁿ'ē yíícú Jordán. Miiⁿ ní nduuvidaama ntúuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ naachi canéé Jesús miiⁿ. Jesús tuca'a yā chi'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā costumbre yeⁿ'e yā. 2 Tuu'mi ní n'duuvi 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ndaá yā nanááⁿ Jesús ti neⁿ'é yā n'diichíneeⁿ yā Jesús miiⁿ. Ní ntiinguunéeⁿ yā Jesús ndúúti chi n'daācā chí saⁿ'ā n'tɛɛchi sá n'daataá yeⁿ'ē sa. 3 Jesús miiⁿ ní nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: ¿Dɛ́'ɛ caⁿ'a Moisés chii sa ndís'tiī na ley yeⁿ'e yú?

4 Fariseos ní caⁿ'a yā chii yā Jesús: Moisés miiⁿ ní 'cuūⁿ sa chi ca'a sá n'daataa miiⁿ 'áámá caaca yéⁿ'e chí i'tɛɛchi vi'i yā. Tuu'mi ní cu'neeⁿ sa táⁿ'ā sa.

5 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā fariseos: Moisés miiⁿ tee sa mandamiento 'cūū, ndís'tiī, caati ndís'tiī ní neené chɛɛchi staava yeⁿ'é nī. 6 Naati ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ, taachi Ndyuūs din'dái yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū, din'dái yā sáⁿ'ā ndúúcū n'daataá. 7 Chííⁿ chi saⁿ'ā miiⁿ cun'nééⁿ sa chiida sa ndúúcū chɛɛcu sá ní ndūūvidaama sa ndúúcū n'daataá yeⁿ'ē sa, 8 ní nduu 'uuví yā ní nduūvī 'aama yā ndúúcū ví'ī. Chííⁿ chí 'āā ntɛ́ɛ́ 'uūvi yā tí 'āā 'aama núúⁿ yā. 9 Chííⁿ chí saⁿ'ā miiⁿ nguɛ́ɛ́ canee chí nadivíi sa chí Ndyuūs nadaamá yā.

10 Cuayiivi miiⁿ taachí 'āā snée Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā chɛɛtí 'áámá va'āī, miiⁿ discípulos nguɛɛcunée yā ntiinguuneeⁿ yā Jesús yeⁿ'e nduudu 'cūū. 11 Jesús caⁿ'a yā chiī yā discípulos: Saⁿ'ā chi cu'neeⁿ sá n'daataá yeⁿ'ē sa ní 'caandivaacu sa ndúúcū táámá n'daataá, saⁿ'ā miiⁿ ní idinuuⁿndi sa chi vɛ́ɛ́ táámá n'daataá yēⁿ'e sa. 12 Ní ndúúti chi 'áámá n'daataá cu'neeⁿ ta isáⁿ'ā yeⁿ'e tá ní 'caandivaacu tá ndúúcū táámá saⁿ'ā, 'tiicá ntúūⁿ n'daataá miiⁿ idinuuⁿndi tá chi vɛ́ɛ́ taama isáⁿ'ā yeⁿ'e tá.

Jesús di'viicú yā dá'caīyāa

(Mt. 19.13-15; Lc. 18.15-17)

13 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ níndɛɛ́ yā da'caīyāa nanááⁿ Jesús, chi Jesús tuu'ví yā da'caīyāa miiⁿ; naati discípulos ní yaa'vi néeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí ndɛ́ɛ̄ da'caīyāa s'eeⁿ. 14 Taachí Jesús n'diichi yā chuū, yaa'vi néeⁿ yā ní caⁿ'a yā chiī yā discípulos: 'Cuaaⁿ nī chiī da'caīyāa nanaáⁿ, ní nguɛ́ɛ́ ndivíi nī yeⁿ'é, ti na va'ai chɛɛti nguuvi naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ní yeⁿ'ē da'caīyāa s'tíī, 'tíícā. 15 Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ cu'téenu yā yeⁿ'e naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā tan'dúúcā chi i'teenú 'aama dá'caiyāa, nguɛ́ɛ́ cuuví cundaa yā naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā.

16 Ní Jesús sta'á yā da'caīyāa miiⁿ ní ca'nuú yā ní di'viicú yā. Ní s'neeⁿ yā sn'duū tá'a yā vmnaaⁿ yeⁿ'ē.

Yeⁿ'e saⁿ'a 'dííⁿ chi 'cuiica

(Mt. 19.16-30; Lc. 18.18-30)

17 Taachí Jesús candií yā yúúní yeⁿ'é yā, ndaā 'áámá sáⁿ'ā. Ngeenu sa nanááⁿ Jesús ní chííntii'ya sa nanáaⁿ yā ní ntíínguuneēⁿ sa: N'diī Maestro chí n'dáí nī, ¿dɛ'ɛ diíⁿ ní ndaacá vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ chi cuuvi yeⁿ'é?

18 Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí ngaⁿ'ā dí chí n'dai 'úú? Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ n'dai yā tí dámaaⁿ Ndyuūs. 19 Dii ní deenu di chí canéé nguūⁿ na ley chí 'tuucā: Nguɛ́ɛ́ caⁿ'a di ndúúcū tááma n'daataá chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e di. Nguɛ́ɛ́ 'caāⁿ'nuⁿ di. Nguɛ́ɛ́ diduucú di. Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ nduudu yaadi yeⁿ'ē mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ. Nguɛ́ɛ́ cannche'ei di 'iiⁿ'yāⁿ. Dinéⁿ'e di chiida di ndúúcū chɛɛcu di.

20 Saⁿ'ā miiⁿ ní nan'guɛɛcútaⁿ'ā sa: N'diī Maestro, tanducuéⁿ'ē chuū 'āā idiíⁿ ndíí taachi saⁿ'ā 'lííⁿ 'úú.

21 Jesús ní ch'iinu yā saⁿ'ā 'dííⁿ ní dinéⁿ'e yā saⁿ'ā. Ní caⁿ'a yā: Vɛ́ɛ́ táámá chi indáí yeⁿ'ē di. Cuéⁿ'é dí n'diīcuí dí tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē di, ní ca'a di 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā. Tuu'mi ní ndaācā chi vɛ́ɛ́ vaadi 'cuiica yeⁿ'e na va'ai chɛɛti nguuvi chi cuuvi yeⁿ'ē di. Tuu'mi ní cutá'a di cruz yeⁿ'ē di chi yeⁿ'ē chi 'cueenu di cuuvi ní cuchii di ní caⁿ'a di nduucú.

22 Naatí taachi ch'iindiveeⁿ sá chuū, nééné s'neeⁿ ya'āī 'iinu sa ní neene ndaachi 'iinú sa. Ní cunaⁿ'a sa ti neené 'cuiica sa.

23 Tuu'mi ní Jesús ch'iinu yā cuaaⁿ 'diitúú yā ní caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: Dɛ'ɛ̄ chúúcā ngíⁿ'īi chi cundaā 'iiⁿ'yāⁿ 'cuiica naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā.

24 Discípulos ní nge'e yiinu yā yeⁿ'e nduudu yeⁿ'e yā; naati Jesús ní caⁿ'a ntúuⁿ yā: Ndís'tiī daiyá, dɛ'ɛ chúúcā ngíⁿ'īi chi 'iiⁿ'yāⁿ chi idinéⁿ'e ca yā chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā chí cundaa yā naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. 25 Nguɛ́ɛ́ ngíⁿ'īi cá chi 'áámá 'iiti camello, chi ch'ɛɛtɛ cá nguɛ́ɛ́ ti 'yúúdūu chi cho'ó tī na nduutinááⁿ 'iini, chi cheendi va'ai 'lííⁿ nguɛ́ɛ́ ti 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ 'cuiica i'téénu yā Ndyuūs ní cundáa yā naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā.

26 Taachí discípulos ch'iindiveéⁿ yā chuū, nadicádíínuuⁿ taavi ca yā ní nguaaⁿ maaⁿ yā ntíínguunéeⁿ yā vi'ī. Tuu'mi ní ngaⁿ'a yā: ¿Du'ú cuuví nanguaⁿ'āī?

27 Jesús miiⁿ ch'iinu yā discípulos ní caⁿ'a yā: Saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ cuuvi diiⁿ sa chuū, naati Ndyuūs cuuvi diíⁿ yā caati nanááⁿ Ndyuūs nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ yā.

28 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ tuca'a sa caⁿ'a sa ní caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ: Nús'uu ní s'neéⁿ 'nū tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'é 'nū, ní cuchií 'nū nduucú nī.

29 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī. 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí cu'neéⁿ yā vaacu yā, o 'díínu yā, o ví'ī, o chɛɛcú yā, o chiidá yā, o n'daataá yeⁿ'é yā, o daiya yā, o yáⁿ'āa yeⁿ'e yā, cáávā 'úú ní cáávā chi candɛɛ yā nduudu chi nguaⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ, 30 cuta'á yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū 'áámá ciento cúúví cá chí n'deee ca dendu'ū yeⁿ'e va'ai s'eeⁿ ndúúcū 'díínu yā ndúúcū 'cɛɛ'vɛ yā ndúúcū vi'i yā, ndúúcū chiidá yā, ndúúcū chɛɛcú yā, ndúúcū daiya yā, ní yeⁿ'ē yáⁿ'āa yeⁿ'e yā. Ní canéé chí n'géénú yā ngii chí 'iiⁿ'yāⁿ idiíⁿ yā naati ná iⁿ'yeēⁿdī chí cuchiī ndaācā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'e yā. 31 Nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí maaⁿ snée yā cuaaⁿ vmnaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'cuɛɛtinée yā cuaaⁿ chi cuayiivi. Ní neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi maaⁿ snée yā cuaaⁿ chí cuayiivi, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'cuɛɛtinée yā vmnaaⁿ.

Jesús ngaⁿ'a ntúuⁿ yā yeⁿ'e chí 'cuūví yā

(Mt. 20.17-19; Lc. 18.31-34)

32 Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā snúúⁿ yā yúúní ní cuchɛɛ yā na yáāⁿ Jerusalén. Jesús cueⁿ'é yā vmnááⁿ discípulos. Ní discípulos nadicádíínuuⁿ yā ní cueⁿ'e yiinú yā ní 'va'á yā. Tuu'mi ní Jesús miiⁿ nguɛɛcunée yā ní yaa'vi ndiichúúví discípulos yeⁿ'e yā ní tuca'a yā caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e chi canéé chi 'cuūví yā. 33 Ní caⁿ'a yā Cun'diichí nī, caa yú na yáāⁿ Jerusalén, naachí 'úú chi Saⁿ'a chí Daiya Dendyuūs miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ nca'a yā 'úú chiiduú n'gɛɛtɛ ndúúcū maestros yeⁿ'e ley. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caacá yā yeⁿ'e 'úú chí 'cuūví. Ní nca'á yā 'úú 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ndaata yeⁿ'ē Israel. 34 Ní 'caaⁿnyuⁿ néeⁿ yā 'úú. Ní 'cueⁿ'é yā 'úú ní ca'a neeⁿ daiⁿ yā 'úú. 'Cuiinu chuū ní 'caaⁿ'núⁿ yā 'úú. Naati ndiichi ndii 'íínú nguuví miiⁿ, nduuchí yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā.

Jacobo ndúúcū Juan ngíícá sá 'áámá favor

(Mt. 20.20-28)

35 Tuu'mi ní Jacobo ndúúcū Juan, chí daiya Zebedeo, ndaá yā nanááⁿ Jesús miiⁿ ní caⁿ'a sa: N'diī Maestro, neⁿ'é 'nū chi diíⁿ nī 'áámá favor chí ngiica 'nū.

36 Tuu'mi ní Jesús ntiinguuneéⁿ yā: ¿Dɛ'ɛ̄ neⁿ'e nī chi diíⁿ?

37 Tuu'mi ní caⁿ'a sa chii sa Jesús miiⁿ: 'Cuááⁿ dí chi 'cuɛɛ̄tɛ́ 'nū 'áámá 'nū lado tá cuaācú di ní táámá 'nū ní lado tá 'cueēe di taachi 'āā ndaá hora yeⁿ'e chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ dí yeⁿ'e nducuéⁿ'ē.

38 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ caⁿ'a yā: Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ déénu nī dɛ'ɛ̄ chi ngiica nī. ¿'Áá cuuvi diiⁿ di cu'u nuúⁿ nī yeⁿ'ē chí n'geēⁿ chɛɛti vaso chi yeⁿ'e chi 'cueenú cuuvi? ¿'Áá cuuvi cuta'á nī maaⁿ chi ngɛɛdínuūⁿnī chi cuta'á?

39 Juan ndúúcū Jacobo miiⁿ ní nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: Cuuvi diíⁿ 'nū. Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cuaacu nííⁿnyúⁿ canéé chí cu'ú nī yeⁿ'e vaso chi yeⁿ'e chi 'cueenú cuuvi ní canéé chi cuta'á nī chi ngɛɛ̄dínuūⁿnīⁿ chi 'úú ita'á. 40 Caati nguɛ́ɛ́ ituneeⁿ 'úú chi ca'á du'ū chi 'cuūndī lado tá cuaacú o lado ta 'cueēé. Lugar 'cūū ní Ndyuūs ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs diíⁿ yā 'cundiyaáⁿ yā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ.

41 Taachí ch'iindiveéⁿ ndu'u ndiichí discípulos chuū, nduuvi taáⁿ yā ndúúcū Jacobo ndúúcū Juan miiⁿ. 42 Jesús ní yaa'vi yā discípulos ní caⁿ'a yā: Tan'dúúcā chi ndís'tiī deenu nī, 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e naciones vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'é yā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nación yeⁿ'e yā ní 'iiⁿ'yāⁿ chí n'gɛɛtɛ cá yeⁿ'ē naciones ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 43 Naati nguaaⁿ ndís'tiī, nguɛɛ 'tíícā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'e cuuvi ch'ɛɛtɛ yā nguaaⁿ ndís'tiī canéé chi dichíí'vɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 44 'Āā du'ú nūuⁿ ndís'tiī chi neⁿ'e nī cunee nī cuaaⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e ndís'tiī canéé chí dichíí'vɛ nī nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 45 Naati Sáⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs nguɛ́ɛ́ ndaā sa chi 'iiⁿ'yāⁿ dichíí'vɛ yā saⁿ'ā, ti maaⁿ sa dichíí'vɛ sa nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ, ní ca'a sa vida yeⁿ'e maāⁿ sa tan'dúúcā precio yeⁿ'ē nuuⁿndi cáávā chí nanguaⁿ'ai yā n'deee n'daí 'iiⁿ'yāⁿ.

Jesús n'guaáⁿ yā nduutinááⁿ saⁿ'ā Bartimeo

(Mt. 20.29-34; Lc. 18.35-43)

46 Tuu'mi ní ndaā Jesús ndúúcū discípulos na yáāⁿ Jericó. Ní taachí can'daa yā yáāⁿ Jericó ndúúcū 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ 'áámá sáⁿ'ā chí ngueenááⁿ chi nguuvi Bartimeo, daiya Timeo, vɛ́ɛ́ sá niiⁿnuúⁿ cyúúní ní ngiica sá limosnas. 47 Ní taachí ch'iindiveeⁿ sa chí Jesús yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret cho'o yā miiⁿ, saⁿ'a ngueenááⁿ miiⁿ tuca'a sa 'caī sa ní caⁿ'a sa: Jesús, Daiya David, nnéé ya'āī 'iinú nī 'úú.

48 Nééné 'yaaⁿ yā yaa'vi neeⁿ yā saⁿ'ā miiⁿ chí cunēē 'díiiⁿ sa cheendí sa, naati saⁿ'ā miiⁿ ní n'gaī yiicú cá sá: N'diī Daiya David, nnéé ya'āī 'iinu nī 'úú.

49 Tuu'mi ní Jesús cheendii yā ní caⁿ'a yā: Yaa'vi nī saⁿ'ā chi cuchii sa 'muuⁿ. Ní cheⁿ'é yā ní chii yā saⁿ'ā chi ngueenááⁿ miiⁿ: Canéé diitu di ní cáániīcū di ndúcueeⁿ di ti Jesús n'gaí yā dii.

50 Tuu'mi ní sn'dáa sa cotón yeⁿ'ē sa ní nadacueeⁿ sa ní chéⁿ'é sa ndaā sa nanááⁿ Jesús miiⁿ. 51 Tuu'mi ní Jesús ntiinguunéeⁿ yā saⁿ'ā: ¿Dɛ'ɛ̄ neⁿ'é di chi diíⁿ ndúúcū dii? Sáⁿ'ā chi ngueenááⁿ miiⁿ ní caⁿ'a sa: N'diī Maestro diíⁿ nī chi snaáⁿ.

52 Jesús caⁿ'a yā: Cunaⁿ'ā di. 'Āā inaaⁿ di, ti s'téénu di. Hora 'cūū nūuⁿ chi ngueenááⁿ miiⁿ ní snaaⁿ sa ní cueⁿ'e sá ndúúcū Jesús miiⁿ na yúúní.

11

Jesús ndaa yā na yáāⁿ Jerusalén

(Mt. 21.1-11; Lc. 19.28-40; Jn. 12.12-19)

1 Taachí Jesús ndúúcū discípulos ndaa yā niiⁿnuúⁿ na yáāⁿ Jerusalén, ndaa yā na yáāⁿ Betfagé, ndúúcū yáāⁿ Betania, niiⁿnuúⁿ na yiīcū chi nguuvi Olivos. Ní Jesús dichó'o yā na 'uūvī discípulos yeⁿ'e yā. 2 Ní caⁿ'a yā: Cuéⁿ'e nī na yáāⁿ 'lííⁿ chi canéé niiⁿnuúⁿ ní taachí ndaa nī miiⁿ ndaaca nī 'áámá burro n'dɛɛ̄chiīchí tī. Burro miiⁿ ní mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ 'āā cuɛ́ɛ́ cunduú yā 'iiti. N'daatí nī 'iiti ní candɛ́ɛ nī 'iiti 'múúⁿ. 3 Ndúúti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ tíínguuneeⁿ yā ndís'tiī: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí 'tíícā idiíⁿ nī? Caaⁿ'maⁿ nī cuuvi nī 'iiⁿ'yāⁿ tí Señor yeⁿ'e yú neⁿ'e yā 'iiti miiⁿ. Ní caama nadicho'ó yā 'iiti.

4 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'tíícā cheⁿ'e yā, ní ndaāca yā burro miiⁿ n'dɛ́ɛ́chiīchí tī na cyúúní niiⁿnuúⁿ cheendiva'āī. Ní n'daātí yā 'iiti. 5 N'dúúví 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā discípulos: ¿Dɛ'ɛ̄ idiíⁿ nī? ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí in'daatí nī burro?

6 Tuu'mi ní discípulos ní nan'guɛɛcútaⁿ'a yā tan'dúúcā chi Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'cuuⁿ yā chi discípulos cueⁿ'e yā ndúúcū burro miiⁿ. 7 Tuu'mi ní cueⁿ'e yā ndaá yā ndúúcū burro miiⁿ nanááⁿ Jesús miiⁿ. Ní sn'duú yā cotón yeⁿ'e yā vmnááⁿ yeⁿ'ē burro miiⁿ ní Jesús canduú yā 'iiti. 8 Taachí 'āā cueⁿ'e yā cuaaⁿ cyúúní miiⁿ, nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ n'doó yā cotón yeⁿ'e yā cuaaⁿ cyúúní miiⁿ. Taná'a yā ch'iicá yā dúuⁿnɛ̄ yáⁿ'á ní chintaaví yā cuaaⁿ cyúúní.

9 Nééné 'yaaⁿ ca yā chí cueⁿ'e yā cuááⁿ vmnaaⁿ miiⁿ yeⁿ'e Jesús ndúúcū 'yaaⁿ n'daí yā chí cuchii yā cuaaⁿ daami yā 'caí yā: Dɛ'ɛ̄ chúúcā ch'ɛɛtɛ Ndyuūs. Ndyuūs di'viicú yā 'iiⁿ'yāⁿ chi cuchii yā ndúúcū chi dúúchí Señor miiⁿ. 10 Dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai naachi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ Ndyuūs. Cúchiī tiempo maaⁿ chí tan'dúúcā yeⁿ'ē chiida yú David ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ndii cuááⁿ vmnaaⁿ. Hosanna. Nduudu miiⁿ ní nduudu Israel chi neⁿ'e caaⁿ'maⁿ na nduudu yeⁿ'e yú, chi ch'ɛɛtɛ n'dai Ndyuūs chí canéé na va'ai chɛɛti nguuvi.

11 'Tíícā sndaā Jesús na yáāⁿ Jerusalén. Ní ndaá yā na yaacū templo yeⁿ'ē yáāⁿ Jerusalén miiⁿ. Ch'íínu yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū nuuⁿmáⁿ cuaaⁿ 'diituú yā. Cueⁿ'e ntúuⁿ yā na yáāⁿ Betania ndúúcū ndu'ū ndiichuuví discípulos caati 'āā chi chiiⁿnū.

Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā yáⁿ'á n'guíídīi yaaⁿ nguuví miiⁿ

(Mt. 21.18-19)

12 Chidɛɛvɛ táámá nguuvi miiⁿ, taachí Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'é yā can'daa yā na yaāⁿ Betania, Jesús miiⁿ chí cuiicu yā. 13 Ní n'diichi yaⁿ'áí yā 'áámá yáⁿ'á yeⁿ'e n'guíídīi yaaⁿ nguuvi chi vɛ́ɛ́ tá'āa. Ní cueⁿ'é yā n'diichi yā chí 'áá snéé n'gui'i yeⁿ'ē. N'diichí yā chi nguɛ́ɛ́ ndaācā n'gui'i yeⁿ'ē ti ta'á nūuⁿ, ti nguɛ́ɛ́ tiempo yeⁿ'ē. 14 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chii yā yáⁿ'á mííⁿ, 'túúcā: Dii yáⁿ'á, mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ ché'e yā n'gui'i yeⁿ'ē di, tanducuéⁿ'ē tiempo. Discípulos yeⁿ'e yā ch'iindiveéⁿ yā tanducuéⁿ'ē chi caⁿ'a yā.

Jesús nadɛɛvɛ́ yā yaācū ch'ɛɛtɛ

(Mt. 21.12-17; Lc. 19.45-48; Jn 2.13-22)

15 Cuayiivi mííⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndaá yā na yáāⁿ Jerusalén miiⁿ. Taachí Jesús ndaá yā na yáacū templo miiⁿ, tucá'a yā tun'dáa yā 'iiⁿ'yāⁿ na yaācū miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ chi in'diicui yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngai yā. Ch'ɛɛcundáa yā mesas yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi n̄'dáaⁿ yā tuūmī. Ní ch'ɛɛcundáa yā sillas yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chí in'diicui yā palomas. 16 Ní diíⁿ yā chí 'āā ntɛ́ɛ́ candɛ́ɛ 'iiⁿ'yāⁿ na yaācū miiⁿ mar 'áámá cosa. 17 Ní chi'cuéeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ ní caⁿ'a yā: Naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs ní 'túúcā ngaⁿ'ā: Va'ai yeⁿ'é canéé chí duuchi va'ai naachi caaⁿ'maⁿngua'á 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē nación. Naati ndís'tiī ní diíⁿ nī chí yiivɛ yáává yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chí diduucu.

18 Chiiduú n'gɛɛtɛ chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū maestros yeⁿ'e ley ch'iindiveéⁿ yā chuū, ní tucá'a yā n'nuuⁿ yiinú yā taacā chi 'caaⁿ'nuⁿ yā Jesús, naati 'va'á yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ngeⁿ'e yiinú yā yeⁿ'ē chi ngi'cueeⁿ Jesús miiⁿ. 19 Taachí chi 'da'a, Jesús miiⁿ can'dáa yā na yáāⁿ Jerusalén miiⁿ ní cueⁿ'é yā táámá yáāⁿ 'lííⁿ chi niiⁿnuúⁿ.

Yáⁿ'á in'guíídīi miiⁿ ntí'i

(Mt. 21.20-22)

20 Chidɛɛvɛ táámá nguuvi, ní Jesús ndúúcū discípulos cho'ó yā na yúúní ní n'diichí yā 'áámá yáⁿ'á n'guíídii yaaⁿ nguuvi chí 'āā ntí'i ndii díí'yú yeⁿ'ē. 21 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní nn'gaacu sa chi 'āā chó'ōo ní caⁿ'a sa chii sa Jesús miiⁿ: N'dii Maestro, cuin'diichí nī. N'guíídīi chi nguɛ́ɛ́ n'daācā caⁿ'a nī yeⁿ'ē 'āā ntí'i.

22 Jesús miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā: Ndís'tiī, cuuvi cūnee chi vɛ́ɛ́ confianza yeⁿ'e nī ndúúcū Ndyuūs. 23 Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi caaⁿ'máⁿ yā cuuvi yā yiīcū 'cúū 'tíícā: Dii yiīcū, cuvíi di 'muuⁿ ní cundaā di nguaaⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Ní nduuti chi nguɛ́ɛ́ 'uūvī vaanicádiīnūuⁿ yeⁿ'e yā ní i'téénu yā chi chííⁿ chi ngaⁿ'á yā chí cuuví cuaacu, tuu'mi ní cuuvi 'tíícā. 24 Chííⁿ chí maaⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Tanducuéⁿ'ē chi ndís'tiī ngiicá nī Ndyuūs taachi ngaⁿ'angua'á nī, nduuti chi cu'téénu nī chí ndaācā yeⁿ'e nī, tuu'mi ní tanducuéⁿ'ē ní ndaāca nī. 25 Ní taachí ngaⁿ'angua'á nī, nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ idinuuⁿndí yā contra yeⁿ'é nī, nadach'ɛɛcú nī yeⁿ'e yā, 'tiicá ntúūⁿ Chiida yú chi canée yā na va'ai chɛɛti nguuvi nádich'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'é nī. 26 Ndúúti ndís'tiī nguɛ́ɛ́ nadich'ɛɛcú nī nuuⁿndi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ, 'tiicá ntúūⁿ Chiida yú chi canée yā na va'ai chɛɛti nguuvi nguɛ́ɛ́ nadich'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e nī.

Jesús ní ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā

(Mt. 21.23-27; Lc. 20.1-8)

27 Tuu'mi ní Jesús ndúúcū discípulos nndaa yā na yáāⁿ Jerusalén. Taachí Jesús chiicá yā na yaācū templo, chiiduú n'gɛɛtɛ ndúúcū maestros chi ngi'cuéeⁿ ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e yaācū miiⁿ chindaá yā n'diichí yā Jesús. 28 Ní ntiinguuneeⁿ yā Jesús: ¿Du'ú 'iiⁿntyeⁿ'ē diīⁿ nduucú nī chuū? O ¿du'ū tee poder dii chí idiiⁿ nī chuū?

29 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: 'Úú ntúūⁿ ní tiinguuneéⁿ ndís'tiī, ní ndúúti chi cuuví n'guɛɛcútaⁿ'a nī yeⁿ'é, tuu'mi ní cuuví ndís'tiī du'ú 'iiⁿntyeⁿ'ē tee yā poder 'úú chi idiíⁿ dendú'u 'cūū. 30 Chí ngɛɛ̄dínuuⁿnīⁿ Juan miiⁿ ¿tií chiīcā chiī? ¿'Áá yeⁿ'e sáⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū o yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi? Nan'guɛɛcútaⁿ'a nī yeⁿ'é.

31 Tuu'mi ní tucá'a yā caⁿ'a yā nguááⁿ maáⁿ yā ní caⁿ'a yā chii yā vi'ī: ¿Taacá caaⁿ'maⁿ yú? Ndúúti chí caaⁿ'maⁿ yú chí yeⁿ'ē nanguuvi, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'ē yú 'tíícā: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí nguɛ́ɛ́ i'téénu nī? 32 Ní ndúúti chi caaⁿ'maⁿ yú, chí yeⁿ'ē saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū tuu'mi ní 'va'a yú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caati nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ deenu yā chi Juan chi chɛɛdínuūⁿnīⁿ miiⁿ ní 'áámá profeta chí cuaacu. 33 Ní nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'e Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ cuuví nī n'diī. 'Tíícā caⁿ'a yā chiī yā Jesús: Nguɛ́ɛ́ deenú 'nū. Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Tiicá ntúūⁿ 'úú nguɛ́ɛ́ cuuví ndís'tiī du'ú 'iiⁿntyéⁿ'ē idiiⁿ ndúúcū chuū.

12

Ejemplo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daācā diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ

(Mt. 21.33-46; Lc. 20.9-19)

1 Jesús miiⁿ tucá'a yā caⁿ'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū ejemplos chi 'tɛ́ɛ́ nguɛ́ɛ́ dáámá. Ní caⁿ'a yā: Vɛ́ɛ́ 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chí chiīnu yā díí'yú uvas na yáⁿ'āa yeⁿ'é yā. Ní din'dái yā 'áámá cheēⁿ yeⁿ'ē yáⁿ'āa 'lííⁿ. Ní din'dái yā 'áámá tanque naachí cuuvi tun'dáa yā nuūⁿnīⁿ yeⁿ'e uvas miiⁿ. Ní din'dái yā 'áámá torre nguaaⁿ yáⁿ'āa uvas naachi mozos yeⁿ'é yā 'cuɛɛtinée sa diiⁿ sa cuidado n'gui'i uvas miiⁿ. Cuayiivi ní ca'a ya yáⁿ'āa miiⁿ mozos chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa, ní cueⁿ'e yáⁿ'áí yā. 2 Taachí ndaā tiempo yeⁿ'e cosecha yeⁿ'e uvas miiⁿ, dueño miiⁿ dichó'o yā 'aama mozo yeⁿ'é yā nanááⁿ mozos chi idiíⁿ sa ntiiⁿnyu yeⁿ'e yáⁿ'āa yeⁿ'é yā chi nguai nca'a sa n'gui'i uvas parte yeⁿ'e cosecha chí ítuneeⁿ dueño miiⁿ. 3 Mozo miiⁿ ní cueⁿ'e sa, naati mozos ní sta'a sa mozo miiⁿ ní ch'eⁿ'e sa ní nadacho'o sa mozo miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ ca'a sa mozo. 4 Tuu'mi ní dueño yeⁿ'ē yáⁿ'āa miiⁿ nguɛɛ̄cunée yā dichó'o yā taama mozo. Mozos ní chiī tuu sa mozo miiⁿ ní 'nuūca'ai sa tiīⁿ sa ní chii taaⁿ sa saⁿ'ā miiⁿ. 5 Dueño yeⁿ'e yáⁿ'āa miiⁿ dichó'o yā táámá mozo. Mozo miiⁿ, mozos chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ na yáⁿ'āa miiⁿ ch'iiⁿ'nuⁿ sa. Cuayiivi miiⁿ ní 'yaaⁿ n'dáí mozos dichó'o yā. Mozos ní náⁿ'a mozos miiⁿ ní ch'eⁿ'e sa saⁿ'ā, tanáⁿ'ā sa ní mozos miiⁿ ch'iiⁿ'nuⁿ sa saⁿ'ā.

6 Cánéé cá daiya yā chí neⁿ'e taavi yā. Cuayiivi mííⁿ ní dueño miiⁿ dichó'o yā daiya yā ní nadicadíínuuⁿ yā 'tíícā. Saⁿ'ā daiyá ní diiⁿ sa honrar daiyá. 7 Naati mozos chi idiíⁿ sa ntííⁿnyuⁿ na yáⁿ'āa yeⁿ'é yā caⁿ'a sa nguaaⁿ maaⁿ sa: Sáⁿ'a 'cūū chi canee chi cuuví yeⁿ'ē sa yá'āa herencia 'cūū. 'Caāⁿ'nuⁿ yú saⁿ'ā ní cúúví yeⁿ'ē yú yáⁿ'āa ndúúcū chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē. 8 'Tíícā ní sta'a sa saⁿ'ā ní ch'iiⁿ'nuⁿ sa saⁿ'ā ní tun'daa sa cuerpo yeⁿ'ē sa 'áámá lado yeⁿ'e yáⁿ'āa miiⁿ.

9 Tuu'mi ní Jesús ntiinguuneeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ ra diīiⁿ dueño yeⁿ'ē yáⁿ'āa 'cúū? Ndaá yā ní 'caāⁿ'núⁿ yā mozos chi idiiⁿ ntiiⁿnyuⁿ, ní ca'á yā yáⁿ'āa tánaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ.

10 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ n'geeⁿ ndís'tiī naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs? Ngaⁿ'a 'túúcā:

Tuūu chi 'iiⁿ'yāⁿ din'dái yā va'ai miiⁿ ní sta'á yā ní ch'ɛɛcú yā 'áámá lado ti nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā. Tuūu 'cúū chí tuūu ch'ɛɛtɛ ní canéé tuūu ch'ɛɛtɛ yeⁿ'ē na esquina yeⁿ'e va'ai.

11 Chuū ní Señor Ndyuūs diíⁿ yā, chuū ní 'áámá cosa chí ngeⁿ'e yiinu yú taachi inaaⁿ yú yeⁿ'ē.

12 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nadacádíínuuⁿ yā chi cuta'á yā Jesús miiⁿ ní diíⁿ yā preso 'iiⁿ'yāⁿ ti déénu yā chi Jesús miiⁿ caⁿ'a yā ejemplo 'cūū chi 'tɛ́ɛ́ nguɛ́ɛ́ dáámá chi yeⁿ'e yā. Naati 'va'á yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿya, ní s'néeⁿ yā Jesús ní cueⁿ'e yā.

Chúū chi yeⁿ'ē impuestos

(Mt. 22.15-22; Lc. 20.20-26)

13 Cuayiivi miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū dicho'ó yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Herodes ndúúcū n'duuvi 'iiⁿ'yāⁿ fariseos nanááⁿ Jesús miiⁿ. Ní neⁿ'é yā chi Jesús castáⁿ'a yā nduudu yeⁿ'e yā ní caaⁿ'máⁿ yā 'áámá nduudu yaadi. 14 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndaá yā nanááⁿ Jesús miiⁿ, ní caⁿ'a yā: N'diī Maestro, déénu 'nū chí n'dii ní ngaⁿ'a nī nduudu cuaacu ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī cuenta yeⁿ'e chí ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē. Ní nguɛ́ɛ́ ndɛɛ́ nī cuidado táácā idinááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū naati ngi'cueeⁿ nī ndúúcū nduudu cuaacu yúúní yeⁿ'é Ndyuūs. ¿'Áá canéé chí nadíí'vɛ 'nū na emperador César tuūmī yeⁿ'e recaudación yeⁿ'e yáⁿ'āa o nguɛ́ɛ́?

15 Jesús miiⁿ ní déénu yā chi nguɛ́ɛ́ n'daācā chí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā. Ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chi neⁿ'é nī chí castaⁿ'á nī nduudu yeⁿ'é? Candɛ́ɛ nī 'áámá tuūmī, chi snaáⁿ.

16 'Iiⁿ'yāⁿ ndɛɛ́ yā tuūmī. Ní Jesús miiⁿ n'diichí yā ní tiinguuneeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dú'u naaⁿ chuū? ¿Du'ū chí duuchi canéé nguūⁿ? 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní n'guɛɛcútaⁿ'a yā: Nááⁿ emperador César cānee.

17 Tuu'mi Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Nca'á nī tuūmī yeⁿ'e recaudación o impuestos chi yeⁿ'e emperador César miiⁿ chííⁿ chí yeⁿ'ē sa, ní nca'a nī Ndyuūs chí yeⁿ'é yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cueⁿ'e yiinú yā yeⁿ'ē chí n'guɛɛcútaⁿ'a Jesús miiⁿ.

'Iiⁿ'yāⁿ ntííngúúneeⁿ Jesús yeⁿ'ē chi iiⁿ'yāⁿ nnduuchi yā nguaaⁿ tináⁿ'a

(Mt. 22.23-33; Lc. 20.27-40)

18 Tuu'mi ní ndaā n'duuvi 'iiⁿ'yāⁿ saduceos nanááⁿ Jesús. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ s'teenu yā chí tináⁿ'ā ní nduuchi yā. Ní ntiinguuneeⁿ yā Jesús chuū: 19 N'dií Maestro, Moisés miiⁿ ní s'neeⁿ nguuⁿ yā yeⁿ'e s'uuúⁿ tí chuū: Nduuti chi 'áámá saⁿ'ā 'cuūvī sa ní cu'neeⁿ sa n'daataá yeⁿ'ē sa ní nguɛ́ɛ́ daiya sa, tuu'mi ní 'díínu sā cuuví 'caandavaacu sá ndúúcū n'daataá miiⁿ. Ní saⁿ'ā miiⁿ ní 'cuūndī daiya sa lado yeⁿ'ē 'díínū tináⁿ'ā. 20 'Áámá saⁿ'ā vɛ́ɛ́ ndɛɛ̄chɛ̄ 'díínū sa ndúúcū sa. Saⁿ'ā miiⁿ chí vmnááⁿ vmnaaⁿ ch'iidivaacu sá ní ch'iī sa ní nguɛ́ɛ́ ch'iīndī daiya sa ndúúcú n'daataá yeⁿ'ē sa. 21 Saⁿ'ā ndii chííⁿ ndii 'úúví mííⁿ ch'iindivaacu sa ndúúcū n'daataá yeⁿ'ē tináⁿ'ā ní saⁿ'ā miiⁿ ch'iī ntúuⁿ sa ní nguɛ́ɛ́ ch'iindi daiya sá ndúúcū n'daata miiⁿ. 'Tiicá ntúūⁿ ch'ɛɛnu saⁿ'ā ndii chííⁿ ndii 'íínú. 22 Ndu'ū ndɛɛ̄chɛ sá ch'iindivaacu sá ndúúcu tá ní mar 'áámá sá nguɛ́ɛ́ s'neeⁿ sa daiya sa ndúúcu tá. Cuayiivi ní ch'iī ntúūⁿ n'daataá miiⁿ. 23 Tuu'mi ní taachí nduuchí yā nguaaⁿ tináⁿ'ā, ¿chɛɛ́ yā chí n'daataá yeⁿ'é yā taⁿ'ā miiⁿ, caati ndu'u ndɛɛ̄chɛ yā ch'iindivaacú yā ndúúcu tá?

24 Tuu'mi ní Jesús mííⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ déénu nī chí ngaⁿ'a nī, ti nguɛ́ɛ́ n'diichí nī naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'é chuū, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú n'diichi rá nī poder yeⁿ'é Ndyuūs. 25 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ nanduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú n'daataá rá, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú saⁿ'ā rá 'caandavaacu sa. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'cuɛɛtinée yā tan'dúúcā ángeles yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi chi nguɛ́ɛ́ ch'iindivaacu yā. 26 Chuū chi yeⁿ'ē tináⁿ'ā miiⁿ chí nanduuchi yā nguaaⁿ tináⁿ'ā, ¿'áá nguɛ́ɛ́ n'geēⁿ ndís'tiī na libro yeⁿ'é Ndyuūs chí dinguuⁿ Moisés tan'dúúcā Ndyuūs yaa'ví yā Moisés, ndíí taachi canee sa nanááⁿ yáⁿ'á 'lííⁿ chí ngiichi? Ní 'túúca caⁿ'a Ndyuūs chii yā Moisés miiⁿ: 'Úú ní Ndyuūs yeⁿ'e Abraham, ndúúcū Isaac, ndúúcū Jacob. 27 Ndyuūs miiⁿ nguɛ́ɛ́ Ndyuūs yeⁿ'ē tináⁿ'ā ti yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi snduuchi. Chííⁿ chí ndís'tiī nguɛ́ɛ́ déénu nī chi ngaⁿ'a nī.

Mandamiento chí ch'ɛɛtɛ ca

(Mt. 22.34-40)

28 'Áámá maestro yeⁿ'e ley chí ch'iindiveéⁿ yā chí ndeē 'iiⁿ'yāⁿ saduceos s'eeⁿ, déénu yā chi Jesús miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a n'daaca yā. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní ntiinguuneeⁿ yā Jesús: ¿Chɛɛ́ mandamiento chi canee nguūⁿ chí ch'ɛɛtɛ n'dai ca?

29 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: Mandamiento vmnááⁿ vmnaaⁿ miiⁿ ní chuū: 'Caandiveéⁿ nī, ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel miiⁿ, Señor Ndyuūs yeⁿ'ē yú ní 'áámá n'dyáⁿ'ā Señor miiⁿ. 30 Canéé chí dineⁿ'é nī Señor Ndyuūs yeⁿ'é nī ndúúcū nuuⁿmaⁿ staava yeⁿ'é nī, ndúúcū nuuⁿmaⁿ alma yeⁿ'e nī, ndúúcū nuuⁿmaⁿ vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'e nī, ndúúcū nducuéⁿ'ē fuerzas yeⁿ'e nī. Chuū chi mandamiento chi vmnááⁿ vmnaaⁿ. 31 Mandamiento chí canéé nguūⁿ chi ndii chííⁿ ndii 'úúví mííⁿ tan'dúúcā chi vmnááⁿ vmnaaⁿ 'āā 'tiicá ntúūⁿ: Dinéⁿ'e di 'iiⁿ'yāⁿ na niiⁿnuúⁿ vaacú di tan'dúúcā chi neⁿ'e dí maāⁿ di. Nguɛ́ɛ́ 'áámá mandamiento chí canéé nguūⁿ chí ch'ɛɛtɛ ca nguɛ́ɛ́ ti mandamientos s'uuⁿ.

32 Tuu'mi ní maestro yeⁿ'e ley caⁿ'a yā chii yā Jesús miiⁿ: N'diī Maestro, cuáácú ngaⁿ'a nī. Cuaacu nííⁿnyúⁿ chí ngaⁿ'a nī chi vɛɛ 'aama n'dyáⁿ'ā Ndyuūs. Nguɛ́ɛ́ táámá 'āā tanduu rá 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. 33 Níícú 'iiⁿ'yāⁿ canéé chi dinéⁿ'e yā Ndyuūs ndúúcū nuuⁿmaⁿ staava yeⁿ'e yā, ndúúcū nuuⁿmaⁿ vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'e yā, ndúúcū nuuⁿmaⁿ alma yeⁿ'e yā, ndúúcū tanducuéⁿ'ē fuerzas yeⁿ'e yā. Ní dineⁿ'e yā 'iiⁿ'yāⁿ na niiⁿnuúⁿ vaacú yā tan'dúúcā chi neⁿ'é yā maáⁿ yā. Chuū chi n'daācā ca nguɛ́ɛ́ ti n'giiⁿ'núⁿ 'iiti chí nga'a yā 'iiti lado yeⁿ'e ofrenda yeⁿ'é Ndyuūs ní yeⁿ'é tanducuéⁿ'ē ofrenda chí ngicyáⁿ'ā nátai.

34 Tuu'mi ní taachi ch'iindiveeⁿ Jesús tan'dúúcā chi n'guɛɛcutaⁿ'a cuaacu sa chí caⁿ'a sa, Jesús caⁿ'a yā chiī yā saⁿ'ā miiⁿ: Nguɛ́ɛ́ yaⁿ'ai canee di yeⁿ'ē naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā. Cuayiivi miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ 'āā ntɛɛ candii cá yā ntiinguuneeⁿ ca yā Jesús mar 'áámá.

¿Du'u chií Daiya Cristo miiⁿ?

(Mt. 22.41-46; Lc. 20.41-44)

35 Jesús ngi'cueeⁿ yā chɛɛti yaācū templo ní ngaⁿ'a yā: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí maestros yeⁿ'e ley ngaⁿ'á yā chi Cristo miiⁿ ní daiya David? 36 Caati maaⁿ David miiⁿ caⁿ'a sá taachi yaa'vi Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chuū chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs:

Señor miiⁿ caⁿ'a yā chiī yā Señor yeⁿ'é: 'Cuundi dí lado ta cuaācú chi lado yeⁿ'e honor, ndíí taachi 'úú cu'neéⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí contra yeⁿ'ē di ndiī cuaaⁿ ndiiya maaⁿ ca'ā di tan'dúúcā chi 'aama banco 'lííⁿ, 'tiicá yā.

37 David miiⁿ ngaⁿ'a sa chuū yeⁿ'e Señor yeⁿ'é yā. Maaⁿ ní ¿táácā cuuví chiī chí Cristo miiⁿ ní daiya David miiⁿ? Nééné n'deēe 'iiⁿ'yāⁿ ch'iindiveéⁿ yā yeⁿ'e Jesús ndúúcū vaadī yeenú.

Jesús ngaⁿ'a yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ngi'cuéeⁿ yā yeⁿ'e ley

(Mt. 23.1-36; Lc. 11.37-54; 20.45-47)

38 Jesús ngaⁿ'a yā chuū taachi ngi'cueeⁿ yā: Cundɛ́ɛ di cuidado yeⁿ'e maestros yeⁿ'e ley. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní n'gɛɛ̄tinéé yiinú yā chí n'geenūu catecai yā. Ní taachi chiicá yā cuaaⁿ cyúúní neⁿ'e yā chí 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā saludar 'yā ndúúcū respeto n'daācā. 39 Ní neⁿ'é yā sillas vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e honor taachí 'cuundí yā na yaācū sinagogas ndúúcū lugar chi ch'ɛɛtɛ taachi cheⁿ'e yā naachi vɛ́ɛ́ 'viicu chi che'é yā. 40 Ní ndivíi yā va'ai yeⁿ'ē n'daataá nguá'āa. Ní 'íícú cuunuuⁿ n'dé'ei yā chí idiíⁿ yā miiⁿ nduucú nééné n'deēe ngaⁿ'angua'á yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ch'ɛɛtɛ ca castigo yeⁿ'é yā nguuvi yeⁿ'e juicio.

Ofrenda yeⁿ'e n'daataá nguá'āa

(Lc. 21.1-4)

41 'Áámá vmnéⁿ'ēe Jesús vɛ́ɛ yā na yáacū templo niiⁿnuúⁿ na cajas naachí 'iiⁿ'yāⁿ n'gíi yā ofrendas. N'gíínu yā tan'dúúcā chi diíⁿ 'iiⁿ'yāⁿ táácā n'gíi yā tuumī lado yeⁿ'e ofrenda na cajas. N'diichí yā chi 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ 'cuiica neené n'deēe tuūmī ca'a yā. 42 Tuu'mi ní ndaā 'áámá n'daataá nguá'āa chí neene ndaachíí canee tá. Táⁿ'ā miiⁿ ní s'nuūⁿ tá na caja miiⁿ na 'uūvī centavos chi cobre. 43 Tuu'mi ní Jesús yaa'vi yā discípulos yeⁿ'e yā ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chí n'daataá nguá'āa 'cúū ch'ɛɛtɛ ca nga'ā tá, nguɛ́ɛ́ ti tanáⁿ'a yā chí s'nuúⁿ yā tuūmī na cajas. 44 Tí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nga'a yā yeⁿ'e chí ngaava yeⁿ'e yā; naati n'daataá mííⁿ ní neené ndaachíī canee tá ní ca'ā tá tanducuéⁿ'ē chí yeⁿ'ē tá chi che'e tá.

13

Jesús ngaⁿ'a yā chí yaācū templo miiⁿ ní ntúúvíí

(Mt. 24.1-2; Lc. 21.5-6)

1 Taachí Jesús miiⁿ nan'dáa yā yaācū templo miiⁿ 'áámá discípulo yeⁿ'e yā ní caⁿ'a yā chii yā Jesús: N'dií Maestro, n'diichí nī dɛ'ɛ̄ chúúcā n'gɛɛtɛ tuūu s'eeⁿ ní dɛ'ɛ chúúcā n'gɛɛtɛ va'ai s'eeⁿ yeⁿ'e yaācū templo.

2 Jesús nán'guɛɛcútaⁿ'a yā: ¿'Áá inaaⁿ nī va'ai templo? 'Muuⁿ ní nguɛ́ɛ́ cunee mar 'áámá tuūu cuaaⁿ vmnááⁿ yeⁿ'e vi'ī ti tanducuéⁿ'ē ní cundɛɛvɛ.

Jesús ngaⁿ'a yā yeⁿ'ē chííⁿ chí 'cuuⁿ'miⁿ taachí 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuiinu iⁿ'yēēⁿdī

(Mt. 24.3-28; Lc. 21.7-24; 17.22-24)

3 Tuu'mi ní cheⁿ'é yā 'áámá yiīcū chi nguuvi Olivos, chi canéé niiⁿnuúⁿ na yaācū templo miiⁿ. Ní taachi Jesús vɛɛ́ yā miiⁿ, Pedro ndúúcū Jacobo, ndúúcū Juan, ndúúcū Andrés ndaa yā nanáaⁿ yā chi caⁿ'a n'de'ei yā 'áámá nduudu ndúúcū Jesús. 4 Ní caⁿ'a yā: N'diī Señor, néⁿ'e 'nū chi cuuví nī nús'uu ¿tií cuaⁿ'ā cuuví chuū? ¿Dɛ'ɛ̄ senal 'cuuⁿ'míⁿ nī nús'uu yeⁿ'e tiempo chi cuuvi tanducuéⁿ'ē 'túúcā?

5 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: Cundɛ́ɛ nī cuidado chí mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cannche'éí yā ndís'tiī. 6 Ti nééné 'yááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chii yā ndúúcū chi duuchí ní cannche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ ní caaⁿ'máⁿ yā: 'Úú Cristo 'úú. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cannche'éí yā 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ.

7 Taachi ndís'tiī 'caandiveéⁿ nī caandaá ní 'iiⁿ'yāⁿ 'va'a yā chí chiī caandaá nguɛ́ɛ́ idii'yá nī cuuvi ti 'tíícā canéé chi cuuvi. Naati chiiⁿ ní 'āā 'cuɛ́ɛ́ tiempo chi ntuuvií íⁿ'yeēⁿdī. 8 Ti 'áámá nación ní 'cuuⁿ'maⁿ ndúúcū táámá nación ni 'áámá gobierno ní 'cuuⁿ'maⁿ yā ndúúcū táámá gobierno. Ní nééné n'deee cuaaⁿ nuⁿ'u yáⁿ'āa. Ní ndaā vaadī 'cuiicu ndúúcū dendu'ū chi di'vaachií. Taachí cuuví dendu'ū chi 'túúcā ní chiiⁿ ní cáámá cuunngá'á vaadī ya'ai.

9 Diíⁿ nī cuidado maáⁿ nī ndís'tiī ti 'iiⁿ'yāⁿ nca'a yā ndís'tiī tá'āa 'iiⁿntyéⁿ'ē. Tuu'mi ní 'cueⁿ'é yā ndís'tiī na yaācū sinagogas. Ndís'tiī ni canee chi caⁿ'á nī nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā ndúúcū reyes cáávā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é. Ní 'íícú cuuvi caaⁿ'máⁿ nī yeⁿ'é ní 'caandiveéⁿ yā nduudu cuaacu. 10 Taachí 'āā cuɛ́ɛ́ ndaa chí 'cuiinu iⁿ'yeēⁿdī, nduudu cuaacu 'cūū canéé chi caaⁿ'maⁿ nanááⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e naciones yeⁿ'e núúⁿmáⁿ íⁿ'yeēⁿdī. 11 Taachí candɛ́ɛ yā ndís'tiī chi nca'a yā ndís'tiī vmnááⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē, nguɛ́ɛ́ nadicádíínuuⁿ nī yeⁿ'ē chi caaⁿ'maⁿ nī. Nguɛ́ɛ́ diiⁿ núúⁿ yiiⁿnuⁿ nī yeⁿ'ē. Caaⁿ'maⁿ nī tan'dúúcā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs caaⁿ'maⁿ cuuvi ndís'tiī hora miiⁿ; ti nguɛ́ɛ́ ndís'tiī chi caaⁿ'máⁿ nī ti Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. 12 Ní yeⁿ'e tiempo miiⁿ nguaaⁿ 'díínu yā nca'a vi'i yā chí 'cááⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'íícú chiidá yā ní ca'a yā daiya yā. Ní daiya yā ní ca'a yā chiidá yā ndúúcū chɛɛcú yā ní 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 13 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cunee yiinú yā chi ndís'tiī diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ caavā 'úú. Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi cuchɛ́ɛ yā ní 'aama canée yā ndúúcū chi i'teenu yā yeⁿ'e Ndyuūs ndíí tiempo chi 'cuūvi yā ní nnguáⁿ'ai yā. 14 Taachí ndís'tiī 'āā snaaⁿ nī dendu'ū chi 'túúcā chi saⁿ'ā profeta Daniel dinguúⁿ yā na libro yeⁿ'e Ndyuūs tiempo chi chó'ōo tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáⁿ'āa Judea canéé chi caⁿ'á yā caanu yā ná yiīcū n'gɛɛtɛ. ('Iiⁿ'yāⁿ chi 'cueēⁿ chuū canéé chi cuuvi deenú yā yeⁿ'e chuū.) 15 Nguuvi miiⁿ ní ndúúti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ canduú yā tiíⁿ va'āī ní nguɛ́ɛ́ cuuvi núúⁿ nch'eeⁿ yā ní ndaa yā va'ai ní tun'dáa yā dendu'ū yeⁿ'e yā. 16 Ní ndúúti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ canée yā na campo, ní nguɛ́ɛ́ cuuvi núú ndaa yā va'ai yeⁿ'e yā ní nta'a yā cotón yeⁿ'e yā. 17 Dɛ'ɛ chúúcā yaⁿ'ai yeⁿ'e n'daataá chi vɛ́ɛ́ daiya tá chɛɛti tá ndúúcū n'daataá chí ngiicu dacuá'āa yeⁿ'e tá nguuvi chi cáánu yā. 18 Ndís'tiī, caaca nī Ndyuūs chi nguɛ́ɛ́ chó'ōo chuū tiempo chi 'iichɛ. 19 Ti nguuvi miiⁿ ní nééné 'cueenu 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi tan'dúúcā chi mar 'áámá vmnéⁿ'ēe 'āā cuɛ́ɛ́ cuuvi 'tíícā ndíí taachí Ndyuūs din'dái yā íⁿ'yeēⁿdī. 'Āā ntɛ́ɛ́ ndúú cuayiivi ra chí snaaⁿ yā dendu'ū chi 'tíícā. 20 Ndúúti chi Señor miiⁿ nguɛ́ɛ́ nadidúú'vi yā tiempo miiⁿ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ nnguaⁿ'ai yā. Naati n̄diiⁿ nadidúú'vi yā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é yā ti 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ Señor ndɛɛvɛ yā.

21 Tuu'mi ní ndúútī chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'maⁿ yā cuuvi yā ndís'tiī: Cuín'dííchí nī, 'íngaā Cristo miiⁿ, o cuín'dííchí nī, miiⁿ canee Cristo miiⁿya, nguɛ́ɛ́ cu'téénu nī 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. 22 Ti ndaá 'iiⁿ'yāⁿ chi cristos chi falsos yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi profetas chi falsos yā. Ní diíⁿ yā señales ndúúcū vaadī n'giinu. Ní 'íícú cuuvi cannche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ, ndíí 'iiⁿ'yāⁿ chí Ndyuūs ndɛɛvɛ yā ndúútī chi chuū cuuvi diíⁿ yā. 23 Naati ndís'tiī ní 'cuɛɛtinéé yaaⁿ nī. Ngaⁿ'á ngií ndís'tiī tanducuéⁿ'ē chuū 'nááⁿ chí 'āā cuɛ́ɛ́ ndaa.

Táácā ndáá Saⁿ'a chi Daiya Ndyuūs

(Mt. 24.29-35, 42-44; Lc. 21.25-36)

24 Cho'ōo chúū ní nguuvi miiⁿ chi 'cueenu nī cuuvi, 'yáⁿ'āa miiⁿ ní cúúví maāiⁿ ní 'iīyū miiⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ cuuví dɛɛvɛ. 25 'Iiⁿnyuⁿ miiⁿ ní cun'dáa yeⁿ'ē nanguuvi ní nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ nanguuvi ní nuⁿ'u. 26 Tuu'mi ní snaaⁿ yā Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs chí ndaa sa nguaaⁿ meēeⁿ ndúúcū poder yeⁿ'ē sa chí ch'ɛɛtɛ taavi ní ndɛɛvɛ́ n'dai ngíí n'gai maāⁿ sa. 27 Tuu'mi ní Ndyuūs dicho'ó yā ángeles yeⁿ'e yā chí nadidáámá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā chi Ndyuūs ndɛɛvɛ yā yeⁿ'ē núúⁿmáⁿ íⁿ'yeeⁿdī, ndii na yáⁿ'āa nducuéⁿ'ē n'dai yeⁿ'e yáⁿ'āa ndúúcū ndii na nducueⁿ'e nanguuvi.

28 Maaⁿ ní 'cueéⁿ nī yeⁿ'e ejemplo yeⁿ'e n'guíídīi yaaⁿ nguuvi: Taachí inguaaⁿnu duūⁿnɛ̄ n'gaiyáā ní ican'daā tá'āa, 'āā déénu nī chí 'āā cuchiī tiempo yaāáⁿ. 29 'Tiicá ntúūⁿ taachi snaaⁿ ndís'tiī chi cuuvi dendú'ū chi 'túúcā, 'āā deenú nī chí 'āā sneeⁿ niiⁿnuⁿ tiempo chi ndaā Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs. Ní 'āā nééné niiⁿnuúⁿ cánee tiempo 'cūū. 30 Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi snée yā maaⁿ 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuūví yā neⁿ'e chi 'āā cuɛ́ɛ́ cuuví tanducuéⁿ'ē chuū. 31 Nánguuvi ndúúcū ná yáⁿ'āa 'cūū ní chó'ōo, naati nduudu yeⁿ'é nguɛ́ɛ́ cho'oó.

32 Naati yeⁿ'ē nguuvi miiⁿ ndúúcū hora miiⁿ nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi deenu yeⁿ'ē. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ángeles, yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú Sáⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs deenú yā yeⁿ'ē. Dámaāⁿ Chiida yú chi canée yā na va'ai chɛɛti nguuvi deenu yā.

33 Chííⁿ chí ndís'tiī ní 'cuɛɛtinéé yaaⁿ nī. Dicuéénaaⁿ nī ní caaⁿ'maⁿngua'á nī, ti nguɛ́ɛ́ déénu nī tií cuaⁿ'ā ndaa hora miiⁿ. 34 Ejemplo chuū tan'dúúcā 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chí caⁿ'a yā yaⁿ'ai. Taachi 'āā cuɛ́ɛ́ can'dáa yā na vaācu yā, caⁿ'a yā chii yā mozos yeⁿ'é yā chí ca'a yā ntiiⁿnyuⁿ 'áámá 'áámá mozo yeⁿ'ē sa. Ní cuuvi yā saⁿ'ā chí idiiⁿ cuidado yeⁿ'e cheendi va'āī miiⁿ chi cunéé yaaⁿ sa. Ní cueⁿ'e yā. 35 Maaⁿ ní ndís'tiī 'cuɛɛtinéé yaáⁿ nī, ti nguɛ́ɛ́ déénu nī tií cuaⁿ'ā ndaa dueño yeⁿ'e va'āī miiⁿ. Nguɛ́ɛ́ déénu nī nduuti chi ndaá yā n'gaaⁿ, o yaaⁿ chɛɛtɛ, o taachí 'cuaī tú'u, o cuaaⁿ na nguɛɛtiyaaⁿ. 36 'Áá tiī dácanaaⁿ ndaá yā ní nndaāca yā ndís'tiī chí styaadu nī. 37 Chííⁿ chí ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, ní ngií nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ: 'Cuɛɛtinéé yaáⁿ yā.

14

Saⁿ'ā s'eeⁿ nadacádiinūūⁿ sa taacā cuta'a sa Jesús

(Mt. 26.1-5; Lc. 22.1-2; Jn. 11.45-53)

1 Ná 'uūvī nguūvī ní cuuvā 'viicu yeⁿ'e pascua chi 'viicu yeⁿ'ē pan chi nguɛ́ɛ́ levadura yeⁿ'ē. Chiiduú n'gɛɛtɛ ndúúcū maestros yeⁿ'e ley 'nuúⁿ yā taacā chi cuuvi cannche'éí yā Jesús ní cuta'á yā 'iiⁿ'yāⁿ ní 'caaⁿ'núⁿ yā 'yā. 2 Naati caⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú nguuvi 'viicu tí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén miiⁿ didáⁿ'a yā ní diíⁿ yā vaadī 'caa'va ndúúcū nús'uu.

'Áámá n'daataá n'giī tá aceite na cuerpo yeⁿ'e Jesús

(Mt. 26.6-13; Jn. 12.1-8)

3 Jesús canee yā na yáāⁿ Betania na vaacu Simón chi canéé sá ndúúcū ca'ai chi nguuvi lepra chi in'duuti cuerpo yeⁿ'ē sa. Taachí Jesús miiⁿ vɛɛ́ yā na mesa, ndaā 'áámá n'daataá nanáaⁿ yā. Táⁿ'ā miiⁿ ní ndɛɛ̄ tá 'áámá frasco yeⁿ'e alabastro ndiituú ndúúcū aceite perfume yeⁿ'e nardo chí ndɛɛvɛ ngeeⁿ ní neené ya'ai chíí'vɛ̄. Ní 'cuūⁿ tá frasco miiⁿ ní ch'eendáa tá aceite miiⁿ na tiīⁿ Señor Jesús miiⁿ. 4 N'duuvi discípulos chi snée yā miiⁿ nduuvi táaⁿ yā ní caⁿ'a yā nguaaⁿ maaⁿ yā: ¿Dɛ'ɛ̄ cuuví chí chingéeⁿ ta aceite 'cūū? 5 Ti cuuvi n'diicui yú ní ngo'o 'iinū ciento caadi ní cuuvi ca'a yú 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā. Ní nduuvi taáⁿ yā ndúúcu tá.

6 Naati Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā: 'Āā canee ra tá. Nguɛ́ɛ́ yaa'vi nī táⁿ'ā. ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chi yaa'ví nī táⁿ'ā? Tá 'tiī ní n'daācā idiiⁿ tá nduucú. 7 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā ní 'aama ca cánée yā ndúúcu nī. Ní ndís'tiī ní cuuvi din'daacá nī nduucú yā taachi neⁿ'e nī; naati 'úú nguɛ́ɛ́ 'aama cuneé ndúúcu nī. 8 Tá 'cūū ní diīⁿ tá tan'dúúcā chi ch'iī tá perfume cuerpo yeⁿ'é maaⁿ chi 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuūví, 'tíícā diiⁿ tá. Ní 'āā nnee 'cuiī ta chuū 'úú taachí 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuɛɛchí. 9 Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: 'Āā tií nūuⁿ chí 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'máⁿ yā nduudu ngai yeⁿ'é yeⁿ'ē chi nanguaⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ na núúⁿmáⁿ íⁿ'yeeⁿdī caaⁿ'maⁿ ntuúⁿ yā chi diīⁿ n'daataá 'cūū ní n'gaacú yā yeⁿ'ē tá.

Judas Iscariote nca'a sa Jesús

(Mt. 26.14-16; Lc. 22.3-6)

10 Tuu'mi ní Judas Iscariote, 'áámá chɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ naachi ndiichuuvi discípulos, cheⁿ'e sá nanááⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ. Ní ngaⁿ'a sa táácā chi cuuvi nca'ā sa Jesús miiⁿ ná ta'a 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 11 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'iindiveéⁿ yā chuū, neené yeenú yā, ní caⁿ'a yā chi ca'a yā tuumī Judas miiⁿ cáávā chuū. Judas ní in'nuuⁿ sa dɛ'ɛ̄ hora chi nca'a sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ Jesús miiⁿ.

Naachí che'e nguiīnū yeⁿ'e Señor Jesús miiⁿ

(Mt. 26.17-29; Lc. 22.7-23; Jn. 13.21-30; I Co. 11.23-26)

12 Ndaā nguuvi vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e 'viicu chi che'é yā pan chi nguɛ́ɛ́ levadura yeⁿ'ē, 'viicu taachi n'giiⁿ'núⁿ yā 'iiti cuūchī yeⁿ'e pascua miiⁿ. Ní discípulos yeⁿ'e Jesús miiⁿ ntiinguuneéⁿ yā Jesús: ¿Tií neⁿ'e di chi caⁿ'á 'nū in'nuúⁿ 'nū chi che'e nguiīnū yú yeⁿ'e 'viicu pascua?

13 Tuu'mi ní Jesús dicho'ó yā na 'uūvī discípulos yeⁿ'e yā, ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ: Ndís'tiī cueⁿ'é nī yáāⁿ Jerusalén. Miiⁿ ní nndaacá nī 'áámá sáⁿ'ā chí ndɛ́ɛ́ sa 'áámá 'cuuti cuéeé nuūⁿnīⁿ. Can'dáa nī saⁿ'ā. 14 Naachí ndaa sa va'ai miiⁿ, ní cuuví nī sáⁿ'ā chi yeⁿ'ē va'ai miiⁿ: Maestro yeⁿ'e yú ngaⁿ'a yā 'tíícā: ¿Tiī canéé cuarto naachi che'e nguiinuú yeⁿ'e pascua ndúúcū discípulos yeⁿ'é? 15 Tuu'mi ní ch'iⁿ'i yā 'áámá cuarto ch'ɛɛtɛ ná ndiichi ndii 'úúví piso miiⁿ chi 'áá vɛ́ɛ́ yaāaⁿ. Miiⁿ ní in'nuúⁿ nī chi che'e yú.

16 Discípulos cueⁿ'e yā ní ndaa yā ná yáāⁿ Jerusalén miiⁿ ní ndaāca yā tanducuéⁿ'ē tan'duucā chi Jesús ngaⁿ'a yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ in'nuúⁿ yā chí che'e nguiīnú yā yeⁿ'e 'viicu yeⁿ'e pascua miiⁿ.

17 Taachí 'āā chiī chiīnū mííⁿ ndaā Jesús ndúúcū ndiichuuvi discípulos yeⁿ'e yā. 18 Taachí vɛɛtɛ́ yā na mesa miiⁿ chi che'e yā Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, chi 'áámá chɛ́ɛ́ ndís'tiī chi nge'é nī nduucú diíⁿ nī entregar 'úú.

19 Tuu'mi ní discípulos ní s'nee ndaachi núúⁿ yā ní tuca'a yā tiinguunéeⁿ yā Jesús ca'áámá ca'áámá yā: ¿'Áá 'úú? Ní táámá yā ngaⁿ'a ntúuⁿ yā: ¿'Áá 'úú rá?

20 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: 'Áámá chɛɛ naachi ndiichúúví chí di'caāndá yā pan yeⁿ'é yā na cú'ú 'cūū nduucú caⁿ'á yā diiⁿ yā 'tíícā. 21 Cuaacu, chi Saⁿ'ā chí Daiya Dendyuūs caⁿ'a sa 'cueenú sa cuuvi tan'dúúcā chi ngaⁿ'a yeⁿ'é yā naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs. Dɛ'ɛ chúúcā ya'ai yeⁿ'e saⁿ'ā chi nca'a sa 'úú chi Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs. N'dáácā ca yeⁿ'ē sa ndúúti chi nguɛɛ ch'iindiyaāⁿ sa.

22 Taachí vɛɛtɛ́ yā nge'e yā, tuu'mi ní Jesús sta'á yā pan, ní nca'a yā gracias Ndyuūs cáávā pan miiⁿ. Ní n'deé yā pan ní ca'a yā discípulos. Ní caⁿ'a yā: Che'é nī pan caati tan'dúúcā cuerpo yeⁿ'é 'tíícā.

23 Ní Jesús sta'á yā taza ndúúcū nuūⁿnīⁿ yeⁿ'e uvas. Ní taachi nca'a yā gracias Ndyuūs, ca'a yā discípulos yeⁿ'é yā. Ní caⁿ'a yā. Nducyaaca ndís'tiī cu'ú nī nuūⁿnīⁿ uvas yeⁿ'e taza 'cūū. 24 Ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Nuūⁿnīⁿ uvas miiⁿ tan'dúúcā yuūuⁿ yeⁿ'é, ní yeⁿ'e 'áámá compromiso chi ngai yeⁿ'é. Yuūuⁿ yeⁿ'é chí cungeeⁿ ní cáávā 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ. 25 Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, chí 'āā ntɛ́ɛ́ cu'ú nuūⁿnīⁿ yeⁿ'e uvas na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndíí nguuvi chi cu'ú naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā.

Jesús ngaⁿ'a yā chi Pedro ní caaⁿ'maⁿ sa chi nguɛ́ɛ́ in'diichi sa Jesús

(Mt. 26.30-35; Lc. 22.31-34; Jn. 13.36-38)

26 Taachí ch'iinu chiita yā himno, chi canción yeⁿ'e Ndyuūs nan'dáa yā va'āī ní cueⁿ'é yā na yiīcū chi nguuvi Olivos. 27 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos: Nducyaaca ndís'tiī cuuví 'cuinaáⁿ nī yeⁿ'ē 'úú maaⁿnguíinū caati ngaⁿ'a naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'túúcā: 'Nuūcá'ai yā 'caaⁿ'núⁿ yā saⁿ'ā chi idiiⁿ sa cuidado 'iiti cuūchī ní 'iiti cuūchī s'eeⁿ ní caⁿ'á 'muuⁿ caⁿ'á miiⁿ tī. 28 Taachi 'úú nduuchí yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā, caⁿ'á vmnaaⁿ yeⁿ'é ndís'tiī na yáⁿ'āa Galilea.

29 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ: 'Áárá chí nducyaaca yā cuuví 'cuinaáⁿ yā, 'úú ní nguɛ́ɛ́ cuuví 'cuinaáⁿ.

30 Tuu'mi ní Jesús ní caⁿ'a yā chiiya Pedro: Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií dii chi maaⁿnguiinu taachi 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuaī tusáⁿ'ā 'uūvī cuuvi, 'iinū cuuvi cueeⁿdíítu di ngaⁿ'a di yeⁿ'ē 'úú chi nguɛ́ɛ́ in'diichi di 'úú.

31 Naati Pedro miiⁿ ní cheeⁿdiītū caⁿ'a sa: 'Áárá chí 'cuūví ndúúcu nī, Maestro, nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á chi nguɛ́ɛ́ in'diichí N'diī. Ní nducyaaca discípulos ní 'tiicá ntúūⁿ caⁿ'a yā.

Jesús ngaⁿ'angua'á yā na jardín chi nguuvi Getsemaní

(Mt. 26.36-46; Lc. 22.39-46)

32 Tuu'mi ní ndaá yā na 'áámá jardín chi nguuvi Getsemaní, ní Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: 'Cuɛɛtɛ́ nī 'muuⁿ, neⁿ'e chi 'úú caⁿ'á caaⁿ'māⁿngua'á.

33 Ní Jesús candɛ́ɛ yā Pedro, ndúúcū Jacobo, ndúúcū Juan. Ní neené nadicádiinuuⁿ Jesús ní nééné s'neeⁿ ndaachí yiinú yā. 34 Ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Alma yeⁿ'é neené ndaachi yiinú chi ya'āī chi 'cuūví. 'Āā snéé núúⁿ nī 'muuⁿ, ní nguɛ́ɛ́ 'cuɛɛti yaadú nī.

35 Tuu'mi ní Jesús cueⁿ'e yā ta 'lííⁿ cuááⁿ vmnaaⁿ, ní candiitín'dii yā na yáⁿ'āa ní caⁿ'angua'á yā ní caⁿ'a yā: N'diī Chiidá, ndúúti chi cuuví ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī yeⁿ'e chi 'cueenú cuuvi yeⁿ'e prueba 'cūū chi canéé chi cuuvī hora chí cuchiī. 36 Tuu'mi ní naachí caⁿ'angua'á yā ní caⁿ'a yā: N'diī Chiidá, n'diī cuuvi diíⁿ nī tanducuéⁿ'ē. Nadinguáⁿ'ai nī 'úú yeⁿ'e chi 'cueenú cuuvi prueba 'cūū. Naati nguɛ́ɛ́ cuuví tan'dúúcā chi 'úú neⁿ'é, naati tan'dúúcā chí n'diī neⁿ'e nī.

37 Tuu'mi ní ndaa ntúuⁿ yā naachi snee discípulos yeⁿ'é yā, ní ndaāca yā discípulos chí stiyaadú yā. Ni Jesús caⁿ'a yā chiī yā Pedro miiⁿ: Díí Simón, ¿Áá cyaadu di? ¿'Áá nguɛ́ɛ́ ichɛɛ̄ di cánduuchi di mar 'áámá hora? 38 Ndís'tiī 'cuɛɛti nduuchí nī ní caaⁿ'maⁿngua'á nī ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī nuuⁿndi. Cuaacu nííⁿnyúⁿ espíritu yeⁿ'e nī neⁿ'e diīiⁿ n'daacáā, naati cuerpo yeⁿ'é nī ní 'āā duūvā.

39 Tuu'mi ní Jesús cueⁿ'e ntúuⁿ yā ní ngaⁿ'angua'a yā, ní caⁿ'a ntúuⁿ yā tan'dúúcā chí caⁿ'a yā vmnaaⁿ. 40 Ní nguɛɛcunée yā ndaa ntúuⁿ yā naachi snéé discípulos, ní ndaaca ntúuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ stiyaadú yā. Ní 'āā ntɛ́ɛ́ ngii ichɛɛ yā ndúúcū yaaⁿ ti nduutináaⁿ yā chi yaaⁿ náaⁿ yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ déénu yā chí n'guɛɛcútaⁿ'a yā. 41 Cueⁿ'é yā ndii chiiⁿ ndii 'íínú cuuvi, ní ngaⁿ'angua'á yā. Ní taachi ndaa yā naachi snee discípulos, caⁿ'a yā: Ndís'tiī 'cuɛɛtiyaadú nī ní ntaavi'tuunúúⁿ nī. 'Āā tiiní cā. 'Āā ndaā hora chi 'iiⁿ'yāⁿ nca'a yā 'úú Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs na tá'ā saⁿ'ā s'eeⁿ chi dinuuⁿndi. 42 Nducueeⁿ ndís'tiī ní cuⁿ'ū yú. 'Āā cuchiī niiⁿnuúⁿ saⁿ'ā chí nca'a 'úú.

Chiichí yā Jesús ní candɛ́ɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ preso

(Mt. 26.47-56; Lc. 22.47-53; Jn. 18.2-11)

43 Naaⁿ chi Jesús indée yā ndaa Judas chi saⁿ'ā 'áámá yeⁿ'ē ndiichuuvi discípulos. Ní ndaa sa ndúúcū n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū machete 'uūvī lados 'caāiⁿ ndúúcū yáⁿ'á. Chiiduú n'gɛɛtɛ ndúúcū maestros yeⁿ'e ley, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū dichó'o yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 44 Judas miiⁿ chí nca'a sa Jesús 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, ní ca'a sa 'aama seña. Ní caⁿ'a sa 'túúcā: 'Iiⁿ'yāⁿ chi 'úú chi'neeⁿ cheendí, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chíí. Cuta'á nī 'iiⁿ'yāⁿ ní candɛɛ́ nī 'iiⁿ'yāⁿ ní din'daacá nī seguro 'iiⁿ'yāⁿ.

45 Taachí ndaā Judas nanááⁿ Jesús ní caⁿ'a sa: N'dií Maestro, Maestro. Ní 'neeⁿ cheendi sa 'iiⁿ'yāⁿ. 46 Tuu'mi ní sta'á yā Jesús ní candɛ́ɛ yā preso 'iiⁿ'yāⁿ. 47 Naati 'áámá chɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé miiⁿ itun'dáa yā machete chi 'uuvi lados 'caāiⁿ yeⁿ'e yā ní 'nuucá'ai yā mozo yeⁿ'e chiiduú ch'ɛɛtɛ ca ní ch'iica sa veēeⁿ mozo miiⁿ. 48 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿'Áá can'daā ndís'tiī ndúúcū machete chi 'uūvī lados 'caāiⁿ ndúúcū yáⁿ'á chí cuta'á nī 'úú tan'dúúcā chi 'úú 'áámá duucu 'úú? 49 Nguuvi nguuvi caneé na yáacū templo miiⁿ nguaaⁿ ndís'tiī chi ngi'cueéⁿ ní ndís'tiī ní nguɛɛ sta'á nī 'úú. Chúū canéé chí cuuvi ní cuuvi cunnuū ca'ā naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs.

50 Tuu'mi ní nducyaaca discípulos s'néeⁿ yā Jesús miiⁿ dámaáⁿ yā ní cheenu yā.

Saⁿ'ā 'díí chí cueⁿ'e ngéenū

51 Naati 'áámá saⁿ'ā 'dííⁿ ndaā sa ní cueⁿ'e sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ndɛɛcu sa 'áámá n'dyáⁿ'ā sábana. 'Áámá yā sta'á yā saⁿ'a 'díí miiⁿ. 52 Naati saⁿ'ā 'dííⁿ miiⁿ ní s'neeⁿ sa sábana ní cueⁿ'ē sa dácaa yuūcú sa.

Jesús nanááⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē chí n'gɛɛtɛ ca yeⁿ'e yaācū

(Mt. 26.57-68; Lc. 22.54-55, 63-71; Jn. 18.12-14, 19-24)

53 Tuu'mi ní candɛ́ɛ yā Jesús miiⁿ nanááⁿ chiiduú ch'ɛɛtɛ ca. Ní miiⁿ nduuvidaamá yā nducyaaca chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū ndúúcū maestros yeⁿ'e ley. 54 Pedro miiⁿ ní cueⁿ'ē yaⁿ'ai sa n'dáa sa Jesús miiⁿ. Ní ndaa sa ndii chuva'āī yeⁿ'e va'ai chiiduú ch'ɛɛtɛ ca ní ch'iīndī sa ndúúcū policías ní in'taavi cuutú sa dáámá ndúúcu yā ti miiⁿ ní ngiichi yaⁿ'ā yeⁿ'é yā.

55 Chiiduú n'gɛɛtɛ ndúúcū nducyaaca yā chí nduuvidaama in'nuúⁿ yā 'áámá prueba contra yeⁿ'e Jesús miiⁿ chí diíⁿ yā condenar Jesús chi 'caaⁿ'núⁿ yā Jesús; naati nguɛ́ɛ́ ndaaca yā. 56 Neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā nduudu yaadi yeⁿ'e Jesús miiⁿ naati mar 'áámá yā nguɛ́ɛ́ dáámá ngaⁿ'a yā. 57 N'duuví yā ní ncueeⁿ yā ní caⁿ'a yā nduudu yaadi, ní caⁿ'a yā: 58 Nús'uu ní ch'iindiveéⁿ 'nū chí Jesús caⁿ'a yā 'túúcā: 'Úú ní nadituūví yáacu 'cūū chi saⁿ'ā yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū din'dái sa. Ní chɛɛti 'iinū nguuvi nadin'daí taama chi nguɛ́ɛ́ saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū din'dái sa.

59 Naati nguɛ́ɛ́ nduuvidáámá nduudu yā yeⁿ'e chí ngaⁿ'a yā.

60 Tuu'mi ní chiiduú ch'ɛɛtɛ ca chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e tanáⁿ'ā chiidūu, ndúcueeⁿ yā nguaaⁿ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ntiinguuneeⁿ yā Jesús miiⁿ: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ nan'guɛɛcútaⁿ'a nī? ¿Dɛ'ɛ̄ chí ngaⁿ'á yā yeⁿ'e nī? ¿Dɛ'ɛ́ ngaⁿ'a nī maáⁿ nī yeⁿ'e nī?

61 Jesús mííⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ caⁿ'a yā. Ní nguɛ́ɛ́ n'guɛ́ɛ́cútaⁿ'a yā yeⁿ'ē mar 'áámá. Chiiduú ch'ɛɛtɛ ca miiⁿ ntiinguunééⁿ ntúuⁿ yā Jesús, ní caⁿ'a yā: ¿'Áá dii Cristo, Daiya Dendyuūs chí n'dai taavi?

62 Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Tíícā 'úú. Ndís'tiī ní caⁿ'a nī snaaⁿ nī Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs chí 'cuūndī sa lado yeⁿ'e honor yeⁿ'é Ndyuūs chí vɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē poder yeⁿ'e yā. Ní ndaa sa nguaaⁿ meēéⁿ yeⁿ'ē nanguuvi.

63 Tuu'mi ní chiiduú ch'ɛɛtɛ ca chíín'cuūⁿ sa catecai sa, ní caⁿ'ā sa: ¿Dɛ'ɛ̄ ca diiⁿ yú testigos chí n'nuuⁿ yú? 64 'Āā ch'iindiveéⁿ nī dendu'ū chi ngaⁿ'ā sa contra Ndyuūs. ¿Táácā tuumicadíínuuⁿ nī? Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā chi condenado Jesús chi 'cuuví yā.

65 Tuu'mi ní n'duuví yā ní ca'a nee daíⁿ yā Jesús ní n'gaadí yā nduutináaⁿ yā ndúúcū tíínūuⁿ. Ní policías ndúúcū ta'á yā ch'eⁿ'e yā naaⁿ Jesús. Ní caⁿ'a yā: Caaⁿ'maⁿ dí ¿du'ū ch'eⁿ'e dii?

Pedro miiⁿ ní ngaⁿ'ā sa chi nguɛ́ɛ́ n'diichi sá Jesús

(Mt. 26.69-75; Lc. 22.56-62; Jn. 18.15-18, 25-29)

66 Pedro miiⁿ ní canee sa chuva'ai cuaaⁿ ndiiyā. Ní ndaā 'áámá n'daataá chí diíⁿ mandado yeⁿ'ē chiiduú ch'ɛɛtɛ ca nanááⁿ Pedro miiⁿ. 67 Ní n'diichi tá chí in'taavi cúutū sa na yaⁿ'ā. Ní cānee táⁿ'ā miiⁿ ní ch'iīnu tá Pedro. Tuu'mi ní caⁿ'a tá: Diī ntúūⁿ di canee dí ndúúcū Jesús yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret.

68 Naati Pedro miiⁿ cheeⁿdiītū sa, ní caⁿ'ā sa: 'Úú ní nguɛ́ɛ́ in'diichí 'iiⁿ'yāⁿ, ndíí nguɛ́ɛ́ deenú chí ngaⁿ'ā di. Ní can'dáa sa cuaaⁿ chuva'āī naachi indaa yā. Tuu'mi ní 'caī tusáⁿ'ā. 69 Táⁿ'ā chi idiiⁿ mandado miiⁿ ch'íínú ntuūⁿ ta sáⁿ'ā, ní caⁿ'a tá chiī tá 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā miiⁿ: Sáⁿ'a 'cūū 'áámá chɛ́ɛ́ saⁿ'ā chi cachiica ndúúcū Jesús.

70 Naati Pedro miiⁿ ní nnguɛɛ̄cunée sa cheeⁿdíítu sa. Cuayiivi miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā miiⁿ ní caⁿ'a ntúuⁿ yā Pedro: Cuaacu chí dii ní dáámá chi cachiica di ndúúcū Jesús ti dii ní yeⁿ'ē yáⁿ'āa Galilea, ní nduudu yeⁿ'ē di tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

71 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní 'caa'va sa, ní cunncáā caⁿ'ā sa. Ní 'cái sa “por Ndyuūs”: Nguɛ́ɛ́ n'diichí 'ííⁿ'yaⁿ 'cúū.

72 Tuu'mi ní túsaⁿ'ā miiⁿ 'cai ntúuⁿ tī ndii 'úúví cuuvi. Ní Pedro miiⁿ ní n'gaācu sa chi Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: 'Naaⁿ chi 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuaī túsaⁿ'ā 'uūvī cuuvi, 'āā 'íínú cuuvi cheeⁿdiītu di chí ngaⁿ'a di chi nguɛ́ɛ́ n'diīchi di 'úú. Taachi nádicādíínuuⁿ sa chuū, ní chɛɛ̄cū sa.

15

Jesús nanááⁿ Pilato

(Mt. 27.1-2, 11-14; Lc. 23.1-5; Jn. 18.28-38)

1 Taachí chidɛɛvɛ, chiiduú n'gɛɛtɛ́ ní nduuvi daamá yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū, ndúúcū maestros yeⁿ'e ley, ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ n'gɛɛtɛ. Ní ndɛɛ̄ chiichí yā Jesús ní candɛ́ɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ nanááⁿ gobernador Pilato. 2 Tuu'mi ní Pilato miiⁿ intiinguuneeⁿ yā Jesús: ¿'Áá díí Rey yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi judíos? Ní Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: N'diī ngaⁿ'a cuaacú nī ti 'tíícā. 3 Chiiduú n'gɛɛtɛ ní neené n'deee nááⁿ chi ngaⁿ'á yā contra yeⁿ'e Jesús naati Jesús nguɛ́ɛ́ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'ē mar 'áámá. 4 Tuu'mi ní Pilato miiⁿ ní nan'guɛɛcunée yā ntiinguunéeⁿ yā Jesús miiⁿ: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ nán'guɛɛcútaⁿ'á nī? 'Cuin'dííchí nī yeⁿ'é tanducuéⁿ'ē chí nguɛ́ɛ́ n'daacā ngaⁿ'á yā yeⁿ'e nī.

5 Naati Jesús miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ nan'guɛɛcútaⁿ'á yā. Chííⁿ chí Pilato miiⁿ cheⁿ'e yiinú yā ní nguɛ́ɛ́ déénu yā dɛ'ɛ̄ nadicádíínuuⁿ yā.

Pilato caⁿ'a yā chi 'ííⁿ'yāⁿ s'eeⁿ candɛ́ɛ́ yā Jesús chi 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ

(Mt. 27.15-31; Lc. 23.13-25; Jn. 18.38-19.16)

6 Canéé 'áámá costumbre yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chí n'dɛɛchi yā 'áámá saⁿ'ā chi canuuⁿ vácūū nguuvi 'viicú yeⁿ'e pascua. 'Áámá saⁿ'ā chi preso sa chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel neⁿ'e yā, 'tíícā canee chí diīiⁿ Pilato miiⁿ. 7 Ní canuuⁿ 'áámá saⁿ'ā vácūū chí nguuvi Barrabás ndúúcū ta n'duuvi saⁿ'ā chi 'niiⁿ'nuⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ taachi 'āā diiⁿ caandá yā contra gobierno miiⁿ. 8 Ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ní ndaa yā nanááⁿ Pilato miiⁿ, ní chiica yā chi Pilato ní diíⁿ yā tan'dúúcā costumbre yeⁿ'e yā. 9 Ní Pilato miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: ¿'Áá neⁿ'e nī chí n'dɛɛ̄chí Rey yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel?

10 Tí Pilato miiⁿ deenu yā chí chiiduú n'gɛɛtɛ nca'á yā Jesús miiⁿ cáávā vaadī ngueēé. 11 Naati chiiduú n'gɛɛtɛ chinuú yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén chí caaca yā Barrabás ti n'dáacā chí n'dɛɛchii yā saⁿ'ā chi nguuvi Barrabás. 12 Tuu'mi ní Pilato miiⁿ intiinguunéeⁿ yā: ¿Dɛ'ɛ́ neⁿ'e nī chi diíⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí ndís'tiī ngaⁿ'a nī Rey yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel?

13 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní 'cai yiicú yā: Cu'neeⁿnga'á nī 'iiⁿ'yāⁿ.

14 Pilato miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā n̄díiⁿ sáⁿ'a 'cūū? Naati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nan'guɛɛcúnée yā 'cai yā: Cu'neeⁿnga'á nī 'iiⁿ'yāⁿ.

15 Tuu'mi ní Pilato miiⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā chi nduuvi táaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'é yā, n'dɛɛchii sá Barrabás miiⁿ. Cuayiivi ní caⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sa chi 'cueⁿ'é yā Jesús miiⁿ. Ch'iinu ch'eⁿ'é yā Jesús miiⁿ ní nca'a sa Jesús miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí cu'nééⁿnga'á yā.

16 Tuu'mi ní soldados romanos candɛ́ɛ sa Jesús vaacuyáāⁿ na cuarto yeⁿ'e palacio miiⁿ chi nguuvi Pretorio, ní yaa'ví yā tanáⁿ'ā soldados ní nduuvidaamá yā miiⁿ. 17 Ní s'nuúⁿ yā catecai morado cuá'āa Jesús miiⁿ. Ní s'nuúⁿ yā tiiⁿ Jesús miiⁿ 'áámá corona chi ndeenyú ndúúcū yaaⁿ. 18 Tuu'mi ní tucá'a yā 'cai yā: Cunduuchi nī n'diī, Rey yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel.

19 Ní ch'eⁿ'é yā tiíⁿ yā ndúúcū 'áámá taaⁿ nduu. Ní ca'a nee dáiⁿ yā Jesús ní nchiīntii'yá yā nanáaⁿ yā, ní diíⁿ yā honrar 'iiⁿ'yāⁿ. 20 Ch'iinu ch'iiⁿnyuⁿnéeⁿ yā yeⁿ'e Jesús 'tííca, ndivíi yā catecai chi morada ní 'nuuⁿ 'nuūⁿ ntúuⁿ yā catecai maáⁿ yā. Cuayiivi tun'dáa yā Jesús ní s'neeⁿnga'á yā 'iiⁿ'yāⁿ.

S'nééⁿnga'á yā Jesús

(Mt. 27.32-44; Lc. 23.26-43; Jn. 19.17-27)

21 'Áámá saⁿ'ā yeⁿ'e yáⁿ'āa Cirene chi nguuvi sa Simón, chí chiidá Alejandro ndúúcū Rufo, ndáa sa cheⁿ'e sa cuɛɛti. Taachí cho'o sa cyúúní miiⁿ, soldados a fuerza di'cuíítu yā saⁿ'ā chi candɛɛ sa cruz yeⁿ'e Jesús miiⁿ.

22 Ní candɛ́ɛ yā Jesús 'áámá lado yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén na lugar chi nguuvi Gólgota chi neⁿ'e caaⁿ'maⁿ nduudu yeⁿ'e yú, Lugar ní 'Iini Nga'ai Tiīíⁿ. 23 Ní ca'á yā chí chi'i Jesús vino chi staⁿ'a yā ndúúcū yaātā yaāa chi nguuvi mirra, naati Jesús nguɛ́ɛ́ chi'i yā. 24 Tuu'mi ní chi'neeⁿnga'á yā Jesús. Ní soldados ní tun'dáa yā suertes yeⁿ'é yā ndúúcū na catecai Jesús miiⁿ, ní n'diichí yā chɛɛ̄ chí candɛɛ̄ 'aama 'aama yā.

25 N'gɛɛcú nuuⁿ yeⁿ'ē ngɛɛtiyaaⁿ miiⁿ taachí s'neeⁿnga'á yā 'iiⁿ'yāⁿ. 26 Ni s'néeⁿ yā 'áámá letrero na tiīiⁿ cruz yeⁿ'e Jesús miiⁿ. Ní letra chi cánéé nguūⁿ na tabla miiⁿ ní ngaⁿ'ā yeⁿ'e nuūⁿndī yeⁿ'e yā. Ní cánéé nguūⁿ chuū: Rey yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel. 27 Dáámá ndúúcū Jesús s'neeⁿnga'á yā 'uūvī sáⁿ'ā chí duucu. 'Áámá ní lado tá cuaacú yā táámá ní lado ta 'cueé yā. 28 'Tíícā ní chi cuaacu naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā: Chídidúúchɛ́ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā.

29 'Iiⁿ'yāⁿ chí ngo'ó yā nanááⁿ cruz miiⁿ cunncáā ngaⁿ'a yā yeⁿ'ē Jesús. Idi'núⁿ'u yā tiiⁿ yā ní cunncáa n'dai cheendi yā ní ngaⁿ'a yā: Díí chí ndiītuū'ví di yaācū ní nadacueéⁿ di chɛɛti 'iīnū nguuvi, 30 nadanguáⁿ'āī maāⁿ di. Dii ní nch'eeⁿ di na cruz.

31 'Tiicá ntúūⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ ndúúcū maestros yeⁿ'e ley duuchinéeⁿ yā Jesús. Ní ngaⁿ'a yā nguaaⁿ maáⁿ yā: 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nadinguáⁿ'ai yā táámá 'iiⁿ'yāⁿ naati maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ ngíí nadinguáⁿ'ai yā maáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 32 Ndúúti chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chí Cristo miiⁿ snaaⁿ yú 'iiⁿ'yāⁿ nch'éeⁿ yā na cruz maaⁿ. Tuu'mi ní cu'téénu yú. Ní ndíí 'iiⁿ'yāⁿ chi ca'neeⁿnga'á yā daama ndúúcū Jesús miiⁿ ní cunncáā ngaⁿ'a yā yeⁿ'e yā.

Jesús ch'ii yā

(Mt. 27.45-56; Lc. 23.44-49; Jn. 19.28-30)

33 Taachí chii maⁿ'a nguuvi miiⁿ chi maāíⁿ núúⁿmáⁿ íⁿ'yeeⁿdī ndii ná n'gɛɛcu 'íínú chiīnū. 34 'Āā táánduū n'gɛɛcu 'iinu Jesús miiⁿ ní 'cai yiicú yā: Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? (chí neⁿ'e caaⁿ'maⁿ nduudu yeⁿ'ē yú: N'dií Ndyuūs yeⁿ'é, n'dií Ndyuūs yeⁿ'é, ¿dɛ'ɛ̄ cuuvi chí s'neé nī maaⁿ 'úú dámaáⁿ?)

35 N'dúú'ví 'iiⁿ'yāⁿ chi snee yā miiⁿ ní ch'iindiveéⁿ yā ní caⁿ'a yā: 'Caandiveéⁿ nī, n'gaí yā yeⁿ'e profeta Elías miiⁿ.

36 Ní ndaā 'áámá soldado ngeenu yā ní taachi chiītu 'áámá esponja yeⁿ'e vinagre s'néeⁿ yā esponja miiⁿ na 'áámá ndúú ní ca'a yā chí chi'i Jesús. Ní caⁿ'a yā: 'Āā canee rá yā. N'diichi yú nduuti chi 'áá chiī profeta Elías miiⁿ ní nádich'eēⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ.

37 Tuu'mi ní Jesús 'cai yiicú yā ní ch'iī. 38 Ní cortinas yeⁿ'e yaācū templo chiī 'uuvi taāⁿ, steēⁿ naavtáⁿ'ā ndíí cuááⁿ 'niiⁿnúⁿ ndíí cuááⁿ ndiiyā. 39 Ní 'áámá saⁿ'ā romano chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē cien soldados chééndii sa nanááⁿ Jesús miiⁿ. Taachí n'diīchī sa ní ch'iindiveēⁿ sa taacá 'cai Jesús ní taacá ch'īi yā, soldado miiⁿ ní caⁿ'a sa: Cuaacu nííⁿnyúⁿ chí sáⁿ'a 'cūū ní Dáíyá Dendyuūs saⁿ'ā.

40 Snée ntúūⁿ n'duuvi n'daataá n'giinu yaⁿ'ai tá. Ní ndúúcū n'daata s'eéⁿ mííⁿ canee ta María yeⁿ'e yáāⁿ Magdala, ndúúcū tá María chi chɛɛcuú José ndúúcū Jacobo chí nguuvi Menor, ndúúcū n'daataá chi nguuvi Salomé. 41 N'daata s'ééⁿ ní can'dáa yā Jesús miiⁿ ní dichíí'vɛ yā Jesús taachi cachiicá yā yáⁿ'āa Galilea. Ní neené 'yaaⁿ ca n'daataá snée yā miiⁿ, n'daataá chí ngaⁿ'a yā daama ndúúcū Jesús miiⁿ na yáāⁿ Jerusalén.

Ch'iichí yā cuerpo yeⁿ'e Jesús miiⁿ

(Mt. 27.57-61; Lc. 23.50-56; Jn. 19.38-42)

42 Taachí chiinū nguuvi miiⁿ chi viernes chí ch'iindiyaáⁿ yā cáávā 'viicu pascua miiⁿ nguuvi chí cuuvi dɛɛvɛ nguuvi chi ntaavi'tuunúúⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ, 43 ndaā José yeⁿ'e yáāⁿ Arimatea. Saⁿ'ā miiⁿ ní saⁿ'a ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e Junta Ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel. Ní cunee ngiinu sa nguuvi chi Ndyuūs ndaa yā ni ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā. Ní ndúúcū valor ndaā sa nanááⁿ gobernador Pilato miiⁿ. Ní caⁿ'a sa Pilato miiⁿ chí nca'a yā cuerpo yeⁿ'e Jesús. 44 Pilato miiⁿ ní cueⁿ'e yiinú yā chí 'āā ch'iī Jesús miiⁿ ní yaa'vi yā saⁿ'ā chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e soldados chi cuchii sa nanáaⁿ yā. Taachí ndaa sa ní 'iicu tiinguuneeⁿ yā saⁿ'ā: ¿'Áá cuaacu chi ch'iī Jesús? 45 Taachí soldado centurión miiⁿ ngaⁿ'a sa chi cuaacu, tuu'mi ní Pilato miiⁿ ca'a yā orden chi ca'a sa cuerpo yeⁿ'e Jesús miiⁿ José miiⁿ. 46 Cuayiivi ní José cái sa 'áámá sábana chi fina ní nadīcheeⁿ sa cuerpo miiⁿ ní sta'a sa ní ch'ɛɛ̄cū sa cuerpo miiⁿ ná sábana miiⁿ. Ch'iinu maaⁿ ní s'nuūⁿ sa chɛɛti 'áámá yáinyāⁿ ní nííⁿnuúⁿ canee 'áámá tuūu ch'ɛɛtɛ́. Ní s'nuúⁿ yā tuūu ch'ɛɛtɛ cheendi yáinyāⁿ miiⁿ. 47 Tá María Magdalena ndúúcū María chi chɛɛcuú José cueⁿ'é yā ní n'diichí yā naachí ch'ɛɛ̄chi Jesús miiⁿ.

16

Jesús nduuchi yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā

(Mt. 28.1-10; Lc. 24.1-12; Jn. 20.1-10)

1 Taachi chó'ōo sábado, nguuvi chi ntaavi'tuunúúⁿ yā, María yeⁿ'e yáāⁿ Magdala, ndúúcū María chí chɛɛcuú Jacobo, ndúúcū n'daata chi Salomé cai yā perfumes chi cueendái yā vmnááⁿ yeⁿ'ē cuerpo yeⁿ'ē Jesús miiⁿ ní cueⁿ'e yā. 2 Neené tyaaⁿ yeⁿ'ē nguuvi vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'é ndɛɛ̄tɛ chi domingo taachí can'dáá 'yáⁿ'ā n'daatā s'eeⁿ ndaá yā na yáinyāⁿ miiⁿ. 3 Ní ngāⁿ'a yā nguááⁿ maáⁿ yā: ¿Du'ū ndivíi tuūu yeⁿ'ē yú taachí ndaā yú cheendi yáinyāⁿ?

4 Taachí ndaa yā, tuu'mi ní n'diichi yā chi tuūu ch'ɛɛtɛ́ n'dai miiⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ canéé na lugar yeⁿ'ē. 5 Ní taachí ndáa yā chɛɛti yáinyāⁿ, miiⁿ n'diichí yā 'áámá saⁿ'ā 'dííⁿ vɛɛ sa lado tá cuaācú ní canúúⁿ sá catecai ch'éenūu sa ní cuɛ́ɛ̄. Ní n'daata s'eeⁿ dii'yá yā chiī. 6 Sáⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'ā sa: Nguɛ́ɛ́ dii'yá nī cuuvi. Ndís'tiī ní in'nuúⁿ nī cuerpo yeⁿ'e Jesús yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret, 'iiⁿ'yāⁿ chí iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ca'nééⁿnga'a yā. Nááti 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní 'āā ndúúchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā ní nguɛ́ɛ yā 'muuⁿ. Cuin'diichí nī naachí canuúⁿ yā. 7 Ndís'tiī cuinaⁿ'á nī ní cuuvi nī discípulos yeⁿ'e yā, ndúúcū Pedro, chi Jesús miiⁿ ní caⁿ'á yā vmnááⁿ ndís'tiī na yáⁿ'āa Galilea. Mííⁿ snaáⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā chi Jesús caⁿ'a yā chii yā ndís'tiī ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ.

8 N'daata s'eeⁿ ní cunaⁿ'á yā ngeenu yā yeⁿ'e na yáinyāⁿ, ti neené cueⁿ'e yiinú yā ní yiinduuví yā. Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ caⁿ'á yā chii yā mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ, ti 'va'á yā.

Jesús che'enaáⁿ yā yeⁿ'e ta María Magdalena

(Jn. 20.11-18)

9 Taachí Jesús nduuchi yā chidɛɛvɛ nguuvi domingo chi nguuvi vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e ndɛɛ̄tɛ̄ miiⁿ, vmnááⁿ vmnaaⁿ che'enaáⁿ yā nanááⁿ María Magdalena, n'daataá chí nn'divií yā ndɛɛ̄chɛ̄ espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'ē ta. 10 Táⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'a tá ní chii tá 'iiⁿ'yāⁿ chí chiicá yā ndúúcū Jesús miiⁿ. Ní ngɛɛcú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí neené ndaachií yiinu yā. 11 Ní taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'iindiveéⁿ yā chi Jesús miiⁿ nduuchi yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā ní chí táⁿ'ā miiⁿ n'diichi tá Jesús, nguɛ́ɛ́ s'teenú yā.

Jesús che'enaáⁿ yā yeⁿ'ē 'uūvī discípulos yēⁿ'e yā

(Lc. 24.13-35)

12 Cho'ōo chúū, ní Jesús che'enaáⁿ yā yeⁿ'ē 'uuvi 'iiⁿ'yāⁿ chi cueⁿ'é yā na yúúní. Ní Jesús diíⁿ yā tan'dúúcā chi nguɛɛ déénu yā yeⁿ'e chi chó'ōo. 13 Ní cuayiivi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cúnaⁿ'á yā ní caⁿ'a yā chii yā tanáⁿ'ā discípulos. 'Tiicá ntúūⁿ discípulos ní nguɛ́ɛ́ s'teenú yā.

Jesús idichó'o yā 'iiⁿ'yāⁿ apóstoles yeⁿ'e yā

(Mt. 28.16-20; Lc. 24.36-49; Jn. 20.19-23)

14 Chiī ch'íinū nguuvi domingo miiⁿ, ní Jesús che'enaáⁿ yā yeⁿ'ē ndu'ū ndiicháámá discípulos yēⁿ'e yā, taachi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ vɛɛ̄tɛ́ yā na mesa. Ní Jesús tuūvi iinú yā ndúúcu yā ti discípulos nguɛ́ɛ́ s'teenu yā ní chɛɛchi staava yeⁿ'é yā ti discípulos nguɛ́ɛ́ s'teenú yā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yā chí n'diichí yā Jesús chí 'āā nduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tínáⁿ'ā. 15 Ní caⁿ'a yā chii yā discípulos: Cuéⁿ'e nī núúⁿmáⁿ nación yeⁿ'e íⁿ'yeeⁿdī ní caaⁿ'máⁿ nī ndúúdú cuaacu yeⁿ'ē chí nanguáⁿ'ai yā nanááⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 16 'Iiⁿ'yāⁿ chí i'teenú yā ní ngɛɛdínuúⁿniⁿ yā, ní nanguaⁿ'ai yā yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e yā. Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā cuuví yā condenado. 17 Níícú señales yeⁿ'e poder miiⁿ canéé ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā 'úú. Ndúúcū chi duūchí tun'daá yā espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ní cuuví caⁿ'á yā táámá davaacu chí ngai. 18 Ní nduuti chi cuta'á yā ndúúcū ta'a yā 'áámá cúú ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ daño diíⁿ tī ndúúcu yā. Ní nduuti chi cu'ú yā dɛ'ɛ̄ chí veneno miiⁿ nguɛ́ɛ́ diiⁿ daño 'iiⁿ'yāⁿ. Ní cun'duú yā ta'a yā vmnaaⁿ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chi ngíítā ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nduūvā yēⁿ'e yā.

Jesús cundáa yā va'ai chɛɛti nguuvi

(Lc. 24.50-53)

19 Ch'íínú caⁿ'a Señor Jesús ndúúdú 'cūū ndúúcū discípulos yēⁿ'e yā ní cundáa yā na va'ai chɛɛti nguuvi. Ní ch'iindí yā lado yeⁿ'e honor yeⁿ'é Ndyuūs. 20 Discípulos ní cueⁿ'e yā, ní caⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'ē chí nanguaⁿ'ai yā ndu'ū cuaaⁿ. Maaⁿ Señor Jesucristo ngiinnee yā discípulos 'íícú canee n'daācā ndúúdú yeⁿ'e yā cáávā señales ndúúcū vaadī n'giinu chi diíⁿ yā. 'Tíícā chiī.

SAN LUCAS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

NDUUDU N'DÁÍ CHÍ DÍNGUŪⁿ APÓSTOL LUCAS

1

Yeⁿ'e cáávā chí idingúuⁿ yā carta 'cūū

1 Nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nguaaⁿ s'uuúⁿ neⁿ'é yā idingúuⁿ yā dendú'ū chí chiī, chííⁿ chi s'uuúⁿ deenu yú chi nduudu cuaacu. 2 'Tíícā tan'dúúcā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'diichí yā tanducuéⁿ'ē ndíí taachí chi nga'ā, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní chi'cueeⁿ yā s'uuúⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ candɛ́ɛ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ní ngaⁿ'á yā nduudu miiⁿ. 3 'Úú, Lucas, idinguúⁿ yeⁿ'é díí Teófilo cáávā chi deenú chi díí ní n'dai di. 'Tiicá ntúūⁿ 'úú ní nadicádiinúúⁿ chi idinguúⁿ yeⁿ'ē di tanducuéⁿ'ē chí chiī. Diiⁿncā n'diichí tanducuéⁿ'ē ndúúcū cuidado ndíí taachí nga'ā. 4 'Túúcā idinguúⁿ ní tuumicadíínuuⁿ di chɛɛ chí nduudu cuaacu yeⁿ'ē dendú'ū chi 'iiⁿ'yāⁿ chi'cuéeⁿ yā dii.

Yeⁿ'e chi ángel yaa'vi yā chí ch'iindiyaāⁿ Juan

5 Tiempo miiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ Herodes miiⁿ chí chīi yā rey yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea, canéé 'áámá chiiduú chi nguuví yā Zacarías. Chiiduú miiⁿ ní yeⁿ'e grupo yeⁿ'e Abías. Ní n'daataá yeⁿ'e Zacarías ní nguuvi tá Elisabet. Ní Elisabet miiⁿ ní yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e Aarón. 6 Ndúú 'uuví yā ní n'dai taaví yā nanááⁿ Ndyuūs. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ caati s'neeⁿ veéⁿ yā nducuéⁿ'ē nduudu chi ngaⁿ'a 'iivú Ndyuūs. 7 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ daiyá yā, ti Elisabet miiⁿ nguɛ́ɛ́ taaví yā daiyá yā. Ní nduu 'uuví yā ní 'āā ndiicú yā.

8 'Áámá nguuvi, taachi tuneeⁿ turno yeⁿ'e grupo yeⁿ'e Zacarías chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e chiiduú chi dichíí'vɛ yā na yáacū templo yeⁿ'é Ndyuūs, 'tíícā diíⁿ Zacarías ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e chiiduú nanááⁿ Ndyuūs. 9 Ní tan'dúúcā costumbre yeⁿ'e chiiduú s'eeⁿ, tuneeⁿ Zacarías miiⁿ chí cunndaa yā na yáacū templo yeⁿ'e Ndyuūs ní 'neeⁿ yaⁿ'a yā incienso. 10 Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ snée yā cuaaⁿ chuva'āī yáacū templo ní ngaⁿ'angua'á yā neⁿ'e chi ngiichi incienso chɛɛti yaācū templo. 11 Zacarías miiⁿ canee yā na yaacū. Ní che'enaāaⁿ yeⁿ'e Zacarías miiⁿ 'áámá ángel chi Ndyuūs dichó'o yā. Ní ángel mííⁿ chééndii yā lado tá cuaacu yeⁿ'ē nátai naachi n'giichi incienso miiⁿ. 12 Ní taachi Zacarías miiⁿ n'diichí yā ángel miiⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ deenú yā dɛ'ɛ̄ chi diíⁿ yā ní dii'ya taaví yā chiī. 13 Naati ángel miiⁿ ní caⁿ'a yā: N'diī Zacarías, nguɛ́ɛ́ 'va'á nī, ti Ndyuūs ní ch'iindiveéⁿ yā chí caⁿ'angua'á nī. Ní 'cuūndiyáāⁿ 'áámá daiya n'daataá yeⁿ'é nī Elisabet miiⁿ, ní cu'neéⁿ nī nguuvi sa Juan. 14 Ní cuuvi yeenu taaví nī cáávā saⁿ'ā 'lííⁿ. Ní 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi yeenú yā cáávā chi 'cuundiyaāⁿ dacua'ā miiⁿ. 15 Caati daiyá nī miiⁿ ní cuuvi ch'ɛɛtɛ sa nanááⁿ Ndyuūs. Nguɛ́ɛ́ cu'u sa vino ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú cu'u sa dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi cuuvi cuū'vī sa. 'Āā canee sa ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ndíí taachi 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuundiyaāⁿ sa. 16 Saⁿ'ā miiⁿ ní diiⁿ sa chi 'yaaⁿ taavi ca daiyā 'iiⁿ'yāⁿ Israel nguɛɛcuneé yā ní i'téénu yā Ndyuūs yeⁿ'e yú. 17 Daiyá nī, Juan 'cūū, ní caⁿ'a sa vmnaaⁿ yeⁿ'ē Señor Jesucristo. Ní canee sa ndúúcū espíritu ndúúcū poder tan'dúúcā chi canee profeta Elías ndii cuááⁿ vmnaaⁿ. Saⁿ'ā miiⁿ ní diiⁿ sa chi 'cuɛɛtinéé n'daācā 'iiⁿ'yāⁿ chi n'gɛɛtɛ ndúúcū daiya yā. Níícú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cu'téénu yā tan'dúúcā Ndyuūs neⁿ'é yā chi cu'téénu yā, ní tan'dúúcā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi n'dai i'téénu yā. Ní 'tíícā caⁿ'a sa diiⁿ sa chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'cuɛɛtinéé yaáⁿ yā chi cuuvi cu'téénu yā Señor Jesús taachi ndaa yā.

18 Tuu'mi ní Zacarías miiⁿ ní tiinguunéeⁿ yā ángel miiⁿ: ¿Táácā cu'teenú chi ngaⁿ'a nī? caati 'úú ní 'āā ndiīcúú 'úú, 'tiicá ntúūⁿ n'daataá yeⁿ'é.

19 Angel miiⁿ n'guɛɛcútáⁿ'a yā ní caⁿ'á yā: 'Úú ángel chi nguuvi Gabriel chi caneé chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ nanááⁿ Ndyuūs. Dendyuūs dichó'o yā 'úú. Ní 'úú yaa'ví n'diī ní cuuví nduudu n'dáí 'cūū n'diī. 20 Maaⁿ ní cuuvi 'díi'mi nī ní 'āā ntɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ nī ndii chó'ōo chúū taachi cunuuⁿ ca'ā tiempo yeⁿ'ē, ti nguɛ́ɛ́ chi'teenú nī nduudu yeⁿ'é taachi ngaⁿ'á chi chuū chí cuuvi.

21 Neⁿ'e chí chiī chuū, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi snée yā chuva'ai yáacū templo chi snéé ngiinu yā Zacarías miiⁿ cueⁿ'e yíínú yā chí Zacarías miiⁿ ní chi'naáⁿ yā chɛɛti yaacū templo yeⁿ'é Ndyuūs. 22 Taachi Zacarías miiⁿ ní nan'dáa yā chɛɛti yaācū 'āā ntɛ́ɛ́ ngii ngaⁿ'a yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní tuumicadíínuuⁿ yā chi vɛ́ɛ́ 'áámá visión chi n'diichí Zacarías miiⁿ taachí canée yā chɛɛtí yaācū templo. Zacarías miiⁿ díta'á yā dɛ'ɛ̄ chi neⁿ'e caaⁿ'máⁿ yā ti chiī 'díi'mí yā.

23 Taachí ch'iīnū turno chi 'áámá ndɛɛtɛ yeⁿ'e servicio chi diiⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ chɛɛti yaacū templo Zacarías miiⁿ ní cunaⁿ'á yā na vaacu yā. 24 Cho'ō tiempo 'cūū ní n'daataá yeⁿ'é yā chi Elisabet miiⁿ ní ch'iindi dácua'a yeⁿ'é yā ní 'áámá canúuⁿ ta na vaacu ta nyuⁿ'u 'iīyū. Ní neené nacadíínuuⁿ ta. Ní ngaⁿ'a ta maaⁿ ta: 25 Chuū chi Señor Ndyuūs miiⁿ ní diíⁿ yā nduucú na nguuví 'cūū ní diíⁿ yā chi 'āā ntɛ́ɛ́ 'cuinaáⁿ nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.

Angel caⁿ'á yā chi 'cuundiyáāⁿ Jesús

26 Cuayiivi chí ch'íínú jaaⁿ 'iiyū chi Elisabet miiⁿ ch'iindi dácua'a yeⁿ'e tá ní Ndyuūs dicho'ó yā ángel Gabriel taama vmnéⁿ'ēe. Ní cueⁿ'é yā na 'áámá yáāⁿ chi nguuvi Nazaret chi yeⁿ'ē yáⁿ'āa Galilea. 27 Ndyuūs dicho'ó yā ángel Gabriel miiⁿ nanááⁿ 'áámá n'daataá chi cuiinú chi nguuvi tá María. María miiⁿ ní caⁿ'á yā chi 'caandavaacú yā ndúúcū 'aama saⁿ'ā chi nguuvi José. Saⁿ'á 'cuū ní yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e rey David chi ndíí tiempo chi 'āā chó'ōo. 28 Angel miiⁿ ní sndaa yā naachi canéé María ní caⁿ'a yā: N'diī, María, yeenú taavi nī chi Ndyuūs neⁿ'e taaví yā n'diī. Señor Ndyuūs caneé yā ndúúcū n'diī. Ndyuūs di'viicu cá yā n'diī nguaaⁿ nducyaaca n'daataá yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

29 Taachi María miiⁿ ch'iindiveéⁿ yā chuū, cueⁿ'ē yiinú yā ní chistaⁿ'a vaadī cadíínuuⁿ yeⁿ'é yā yeⁿ'e nduudu yeⁿ'e ángel miiⁿ. Ní nadicádiinuuⁿ yā: ¿Dɛ́'ɛ̄ neⁿ'e caaⁿ'maⁿ nduudú 'cūū? 30 Tuu'mí ángel miiⁿ ní caⁿ'a yā: N'diī, María, nguɛ́ɛ́ 'va'a nī, ti vɛ́ɛ́ taavi favor yeⁿ'é nī nanááⁿ Ndyuūs, ti Ndyuūs dineⁿ'é yā n'diī. 31 Ní cuuvi daiyá nī ní 'cuūndī 'áámá saⁿ'ā daiyá nī, ní cuuvi nguuví yā JESÚS. 32 Daiyá nī cuuvi ch'ɛɛtɛ n'daí yā ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'á yā chi daiyá nī ní Daiyá Dendyuūs chi ch'ɛɛtɛ taavi ca. Ní Señor Ndyuūs caⁿ'a yā diíⁿ yā chi daiyá nī ní cuuví yā rey lado yeⁿ'e rey David tan'dúúcā nguuvi chí 'āā cho'oó. 33 Ní caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Ní naachi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ yā ní 'áámá cūnee.

34 Tuu'mi ní María caⁿ'á yā chii yā ángel: ¿Taaca cuuví chuū, ti 'úú ní nguɛ́ɛ́ isaⁿ'ā yeⁿ'é?

35 Angel miiⁿ ní nan'guɛɛcútaⁿ'á yā: Ndúúcū poder yeⁿ'é Ndyuūs chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ní ndaá yā vmnaaⁿ yeⁿ'é n'diī. Ní cu'neéⁿ yā 'daaⁿ'núⁿ yā tan'dúúcā meēéⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'é n'diī ní 'iicu cuuvi chó'ōo yeⁿ'é nī chí dacua'ā 'lííⁿ chi 'cuundiyaāⁿ miiⁿ 'tíícā cunée yā yeⁿ'é Ndyuūs ní cuuvi nguuví yā 'iiⁿ'yāⁿ chi dɛɛvɛ chi Daiya Dendyuūs 'iiⁿ'yāⁿ. 36 Ní n'diichí nī. Prima yeⁿ'e nī chí nguuví Elisabet miiⁿ, 'cuundii ntúūⁿ 'áámá daiyá yā maaⁿ chí 'āā ndiicú yā. 'Āā jaaⁿ 'iiyu daiyá yā chɛɛtí yā, n'daataa miiⁿ chí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'a yā chi nguɛɛ 'cuūndī daiya yā. 37 'Tíícā diiⁿ Ndyuūs caati 'iivú Ndyuūs cuuvi diíⁿ yā tanducuéⁿ'ē chi neⁿ'é yā diíⁿ yā.

38 Tuu'mi ní María miiⁿ ní caⁿ'á yā: 'Úú criada chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ 'iivú Ndyuūs yeⁿ'é. Maaⁿ ní Ndyuūs diíⁿ yā nduucú tan'dúúcā chí caⁿ'a yā chi diíⁿ yā. Taachi ch'iinu caⁿ'a yā chuū, ángel miiⁿ ní cunaⁿ'a yā.

María miiⁿ cheⁿ'é yā n'diichi yā Elisabet

39 Nguuvi s'eeⁿ María miiⁿ nūuⁿ cueⁿ'é yā na yúúní ní ndāa yā na yáāⁿ Judá. 40 Ní ndāa yā na vaacu Zacarías miiⁿ ní yaa'ví yā Elisabet. 41 Taachi Elisabet miiⁿ ch'iindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e María dacuá'āá miiⁿ ní nuⁿ'u chɛɛti Elisabet miiⁿ. Ní Elisabet mííⁿ chiitu Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs táⁿ'ā. 42 Ní caⁿ'a yā ndúúcū nduudu díítuú: Dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai n'diī nguaaⁿ nducyaaca n'daataá. Ní n'dai taavi daiyá nī chí 'cuūndi yā. 43 ¿Du'ū 'úú chí ndaā chɛɛcu Señor Ndyuūs yeⁿ'é chí yaa'ví yā 'úú? 44 Ti taachí ch'iindiveéⁿ nduudu yeⁿ'e nī, dacua'ā yeⁿ'é nuⁿ'u chɛɛ̄tí tan'dúúcā chi yeenu taavi yeⁿ'ē. 45 Dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai dii chí chi'téénu di caati cúúví cuaacu tan'dúúcā chi Señor Ndyuūs caⁿ'a yā.

46 Tuu'mi María ní caⁿ'a yā:

Alma yeⁿ'é i'teenú taavi Ndyuūs ní dich'ɛɛtɛ́ Ndyuūs.

47 Ní staava yeⁿ'é ní yeenú n'dai chi i'teenú Ndyuūs. Ní Ndyuūs nadinguáⁿ'ai yā 'úú yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é.

48 Ti Ndyuūs n'diichí yā 'úú chi pobre 'úú ní dichii'vɛ́ Ndyuūs, ti ndíí maaⁿ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'maⁿ yā yeⁿ'e 'úú: Dɛ'ɛ chúúcā n'dai 'úú.

49 Ti Ndyuūs chi vɛ́ɛ́ taaví poder yeⁿ'é yā diíⁿ yā nduucú cosas chí ch'ɛɛtɛ n'dai. Ní Ndyuūs ní dɛɛ̄vɛ̄ taaví yā.

50 Ní Ndyuūs ya'ai 'iinu taaví yā caavā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā yeⁿ'e yā tiempo chi chó'ōo, 'tiicá ntúūⁿ tiempo maaⁿ, ní 'tiicá ntúūⁿ tiempo chi cuchiī.

51 Dendyuūs 'āā diiⁿ yā vaadī n'dai ch'ɛɛtɛ ndúúcū poder yeⁿ'é yā, níícú diíⁿ yā ganar yeⁿ'e staava yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi dich'ɛɛtɛ́ yā maáⁿ yā.

52 Ndyuūs divíi yā 'iiⁿntyéⁿ'ē chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e trono yeⁿ'é yā, ní dich'ɛɛtɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúúⁿ.

53 Ndyuūs ca'á yā cosas chi n'dai taavi 'iiⁿ'yāⁿ chí ch'iindiveéⁿ yā yeⁿ'e yā. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā dɛ'ɛ̄ vɛɛ cáávā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā chi Ndyuūs nneé yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

54 Ndyuūs chinneé yā s'uuúⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel ti dichíí'vɛ yú 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nn'gaacú yā yeⁿ'e s'uuúⁿ ní nduuvi ya'áí taaví yā yeⁿ'e s'uuúⁿ.

55 Ndyuūs cueⁿ'e daāⁿmaⁿ idiíⁿ yā tan'dúúcā chi caⁿ'a yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e yú, ní ndúúcū chiida yú Abraham ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ.

'Túúcā ngaⁿ'a María miiⁿ.

56 Tuu'mi ní María miiⁿ canée yā ndúúcū Elisabet tan'dúúcā 'íínú 'iiyū. Cuayiivi ní cunaⁿ'á yā na vaacu yā.

Yeⁿ'ē chí ch'iindiyaāⁿ Juan chi chɛɛdínuūⁿnīⁿ

57 Taachí snuū ca'ā 'iīyū yeⁿ'e dacua'ā miiⁿ, Elisabet miiⁿ ch'iindiyaāⁿ 'áámá daiya yā chi saⁿ'ā. 58 'Iiⁿ'yāⁿ na niiⁿnuúⁿ va'āī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā yeenú n'dai yā ndúúcu yā taachí ch'iindiveéⁿ yā chi Ndyuūs ní ya'ai taaví yā Elisabet miiⁿ. 59 Ch'iinū dacua'ā 'lííⁿ niiⁿníⁿ nguuvi, ní 'iiⁿ'yāⁿ ndāa yā na vaacú Elisabet chi diiⁿ yā circuncidar dacua'ā miiⁿ. Níícú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ neⁿ'é yā cu'neeⁿ yā chi cuuvi nguuvi sá Zacarías tan'dúúcā chi nguuvi chiida sa Zacarías. 60 Naati chɛɛcu sa mííⁿ caⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ 'tíícā. Juan cuuvi ngúúví sá.

61 Tuu'mi caⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chíi yā chɛɛcu sá miiⁿ: ¿Dɛ́'ɛ cáávā? Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nī nguɛ́ɛ́ nguuví yā 'tíícā.

62 Ndúúcū chi ditá'a yā ntiinguunéeⁿ yā chiida sa taacā néⁿ'e yā chi cuūvī ngúúví sá. 63 Zacarías miiⁿ ní 'neeⁿ ta'á yā naachi canee 'áámá caaca ní dingúuⁿ yā chuū: Chí Juan duuchi sa. Tuu'mi ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní cueⁿ'e yiinú yā. 64 Caati hora mííⁿ nūuⁿ, Zacarías miiⁿ nacan'dáā nduudu yeⁿ'e yā. Níícū tuu'mi tuca'á yā caⁿ'a yā: Dɛ'ɛ̄ chúúcā ch'ɛɛtɛ Dendyuūs. 65 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ niiⁿnuúⁿ va'aī 'dii'ya taavi cá yā chiī. Ní yeⁿ'e chi chó'ōo, chuū ní caⁿ'a nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ na yáāⁿ chi snúūⁿ cuaaⁿ yaⁿ'āī yeⁿ'e chi snéé na yiīcū s'eeⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea. 66 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi cadiinuuⁿ yā yeⁿ'e chuū ní nacádiinuuⁿ yā na staava yeⁿ'e yā. Ní caⁿ'a yā 'áámá yā ndúúcū taama yā: ¿Dɛ'ɛ̄ cuuvi ndúúcū dacua'a 'lííⁿ chi 'tíícā? Caati 'tíícā Dendyuūs miiⁿ ní canéé ndúúcū dacua'ā miiⁿ.

Zacarías caⁿ'a yā yeⁿ'e chi Dendyuūs caⁿ'á yā diiⁿ yā ndúúcū dacua'āa miiⁿ

67 Zacarías, chiídāa dacua'āa miiⁿ, chiitúú 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ní caⁿ'a Zacarías nduudu chí caⁿ'a Ndyuūs chí caaⁿ'máⁿ yā. Ní caⁿ'a yā tan'dúúcā 'áámá profeta chi candɛɛ nduudu yeⁿ'é Ndyuūs:

68 Dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai Señor Ndyuūs yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi ndāa yā nanaaⁿ s'uuúⁿ chi nadinguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ, ní yeⁿ'é yā s'uuúⁿ.

69 Ní tee yā s'uūúⁿ 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi nééné vɛɛ poder yeⁿ'e yā chi nadinguáⁿ'ai yā s'uūúⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e rey David chi dichíí'vɛ̄ Ndyuūs ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ.

70 Ní Ndyuūs diíⁿ yā chí cuaacu tan'dúúcā chi caⁿ'a yā cáávā nduudu yeⁿ'e profetas chí caⁿ'a yā tiempo chi 'āā 'naaⁿ n'dai.

71 Ní caⁿ'a yā chi Ndyuūs nadinguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi taáⁿ yā yeⁿ'e yú. Ní nadinguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ yeⁿ'e nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngii n'diichí yā s'uuúⁿ.

72 Ní neene ya'ai 'iinú Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yú ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ, ní nan'gaacú yā yeⁿ'ē chi caⁿ'a yā chi diiⁿ yā chi n'daacā ndii cuááⁿ vmnaaⁿ.

73 Chuū ní compromiso chi Ndyuūs caⁿ'ā cuaacu yā ndúúcū chiida yú Abraham chi tee yā s'uuúⁿ.

74 Taachi Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nduuvi tááⁿ yā yeⁿ'ē yú, diíⁿ yā 'túúcā caati dichíí'vɛ̄ yú Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ nduūcū vaadī 'va'a.

75 Tanducuéⁿ'ē vida yeⁿ'e yú ní dichíí'vɛ yú Ndyuūs, ní diiⁿ yú tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi dɛɛvɛ ní n'dai nanááⁿ Ndyuūs.

76 Díí, saⁿ'ā 'lííⁿ chi daiyá, cūnee chi dúúchí dí profeta yeⁿ'é Ndyuūs chi ch'ɛɛtɛ n'dai chi canéé na va'ai chɛɛti nguuví caati caⁿ'ā di cuááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e Señor Jesucristo. Ní 'cuūndiyāaⁿ di 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi 'cuɛɛtinéé ngiinu yā taachi ndaa Jesús.

77 Ní diiⁿ di chi 'iiⁿ'yāⁿ cadiinúúⁿ yā yeⁿ'e chí nguaⁿ'ai yā yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e yā ní Ndyuūs nadich'ɛɛcú yā yeⁿ'e yā.

78 Ní cucáávā Ndyuūs yeⁿ'ē yú nééné ya'ai 'iinú yā s'uuúⁿ tee yā 'áámá dɛɛvɛ yeⁿ'e yā s'uuúⁿ, dɛɛvɛ chi chiīcā yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi.

79 Ní chi dɛɛvɛ miiⁿ chíi Ndyuūs ní cuuvi dɛɛvɛ́ yā yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na maāiⁿ ndúúcū nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Ní Ndyuūs nacandɛ́ɛ yā s'uuúⁿ na yúúní yeⁿ'e vaadī 'diīíⁿ.

80 Ní saⁿ'ā 'lííⁿ ní ch'iita sa ní 'āā deenū sa ní ditiīnú sa na espíritu yeⁿ'ē sa. Ní taachi 'āā ch'ɛɛtɛ sa, saⁿ'ā miiⁿ ní cueⁿ'e sa cuɛɛti ní canee sa miiⁿ ndii ndaa tiempo taachi caⁿ'a sa nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel.

2

Yeⁿ'e chi ch'iindiyáaⁿ Jesús

(Mt. 1.18-25)

1 Nguuvi s'eeⁿ emperador Augusto César caⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā chi 'cuɛɛtinéé nguūⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e núúⁿmáⁿ yáⁿ'āa naachi caⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. 2 Ní taachi Cirenio ní gobernador yā yeⁿ'e yáⁿ'āa Siria, 'āā diíⁿ yā chuū chí n'gɛɛtinéé nguuⁿ yā. 3 Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ snaⁿ'a yā na yáāⁿ naachi ch'iindiyáaⁿ yā ní ca'a yā chi ngúúví yā. 4 'Tíícā chiī José miiⁿ ní n'dāa yā na yáāⁿ Nazaret miiⁿ yeⁿ'ē yáⁿ'āa Galilea ní ndaá yā na yaāⁿ Belén yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea. Yáāⁿ miiⁿ ní duuchi Yáaⁿ yeⁿ'e David caati José miiⁿ ní na ndaata yeⁿ'ē rey David miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. 5 Cueⁿ'e José miiⁿ ndúúcū María ti chiida tá ndúúcū chɛɛcu tá dīiⁿ yā prometer chi 'caandavaacu tá ndúúcū José miiⁿ. María miiⁿ ní vɛ́ɛ́ daiya tá chɛɛti tá. Miiⁿ ní ndaá yā ca'a yā ngúúví yā. 6 Taachi miiⁿ snée yā, snuū ca'a nguuví yeⁿ'ē María miiⁿ chi 'cuundiyaāⁿ daiya yā. 7 Miiⁿ ch'iindiyaāⁿ saⁿ'a 'lííⁿ, daiya tá chi vmnááⁿ vmnaaⁿ, ní chɛɛcú yā tíínūuⁿ saⁿ'a 'lííⁿ, ní sn'diití yā saⁿ'ā 'lííⁿ miiⁿ naachi snúúⁿ 'iiti. Ní ch'ɛɛtinee yā miiⁿ caati nguɛ́ɛ́ ndaacá yā va'āī chi n'dai.

Angeles ndeé yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí idiiⁿ cuidado 'iiti cuūchī

8 Ná campo yeⁿ'ē yáāⁿ Belén miiⁿ vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé cuidado 'iiti cuūchī. Ní n'gɛɛtí nduuchí yā n'gaaⁿ na cuɛɛti cucáávā 'iiti cuūchī miiⁿ. 9 Ní n'gaāⁿ miiⁿ 'áámá ángel chi Señor Ndyuūs dichō'o yā che'enaáⁿ yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi snéé cuidado 'iiti cuūchī. Ní chi dɛɛvɛ ch'ɛɛtɛ n'dai yeⁿ'é Ndyuūs chiiya nanáaⁿ yā ní 'dii'yā n'dái yā chii. 10 Angel miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Ndís'tiī, nguɛɛ 'va'á nī ti 'úú nindɛɛ́ 'áámá nduudu chí n'dai níícú cuuvi yeenu taavi ndís'tiī ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 11 Tí maaⁿ ní na yáāⁿ yeⁿ'e David ch'iindiyáāⁿ cááva ndís'tiī 'áámá saⁿ'a 'lííⁿ chi nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yā. Saⁿ'ā 'lííⁿ mííⁿ ní CRISTO chi Señor chi Ndyuūs dicho'ó yā. 12 Ní deenú nī chi cuaacu ndúúcū señal 'cūū. Ndís'tiī ní nndaaca nī dacua'ā mííⁿ ndɛɛcu tíínūu ní candiiti sa na lugar naachí snúúⁿ 'iiti.

13 Hora mííⁿ nūuⁿ n'deee n'dáí ángeles yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi che'enaáⁿ yā naachi canéé ángel miiⁿ. Angeles ní ngaⁿ'a yā chi ch'ɛɛtɛ n'dai Ndyuūs miiⁿ. 'Tíícā ngaⁿ'a yā:

14 Ch'ɛɛtɛ n'dáí Ndyuūs chi canée na va'ai chɛɛti nguuvi. Ni vɛ́ɛ́ vaadī 'diīíⁿ na yáⁿ'āa nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi cunéé n'daacā n'dai ti snée yā ndúúcū favor yeⁿ'é Ndyuūs.

15 Cho'ōo chúū ní ángeles s'eeⁿ cunaⁿ'á yā va'ai chɛɛti nguuvi. Saⁿ'a chi snéé cuidado 'iiti cuūchī miiⁿ caⁿ'a sa chii sa vi'ī: Cú'u yú maaⁿ na yáāⁿ Belén ní n'diichi yú chuū chi Señor Ndyuūs miiⁿ chii yā s'uūúⁿ.

16 Maaⁿnch'ɛɛtɛ́ nūuⁿ cueⁿ'e yā. Ní ndaacá yā María ndúúcū José, ndúúcū saⁿ'ā 'lííⁿ dacua'a miiⁿ cándiiti sa na lugar naachi snúūⁿ 'iiti. 17 Ní taachi n'diichí yā saⁿ'ā 'lííⁿ mííⁿ, caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā ángel caⁿ'a yā chii yā maáⁿ yā yeⁿ'é dacua'a miiⁿ. 18 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'iindiveéⁿ yā chuu chí caⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé cuidado 'iiti cuūchī cueⁿ'ē yiinu taaví yā yeⁿ'e chuū. 19 Naati María miiⁿ ní nguain'dai yā nducuéⁿ'ē chuū na staava yeⁿ'e tá. Ní nacadíínuuⁿ yā dɛ'ɛ̄ cuuvi. 20 'Iiⁿ'yāⁿ chi snéé cuidado 'iiti cuūchī cuínaⁿ'a yā ní ngaⁿ'a yā chi ch'ɛɛtɛ n'dai Dendyuūs. Ní s'téénu yā Ndyuūs yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi ch'iindiveéⁿ yā ní n'diichi yā ti tan'dúúcā chi ángel miiⁿ caⁿ'á yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ.

Yeⁿ'e saⁿ'ā chi nguuvi Simeón ní yeⁿ'e 'áámá n'daataá chi nguuvi tá Ana

21 Ch'iinu dacua'ā miiⁿ nííⁿníⁿ nguuvi ní ndaā nguuvi chi diíⁿ yā circuncidar dacua'ā miiⁿ. Ní s'néeⁿ yā chi nguuvi JESÚS, tan'dúúcā chi caⁿ'a ángel miiⁿ cuááⁿ vmnaaⁿ ndíí taachi 'āā cuɛ́ɛ sa chɛɛti María.

22 Taachí snuū ca'a niiⁿniⁿ nguuvi chi 'aama n'daataá ní canéé dɛɛvɛ taachi vɛ́ɛ́ dacua'a 'lííⁿ yeⁿ'e tá tan'dúúcā chi canéé nguūⁿ na ley yeⁿ'e Moisés, tuu'mi ní José ndúúcū María candɛ́ɛ yā dacua'ā miiⁿ na yáāⁿ Jerusalén. Candɛ́ɛ yā chi diíⁿ yā presentar dacua'ā miiⁿ nanááⁿ Señor 'iivú Ndyuūs. 23 'Tíícā caⁿ'a yā diíⁿ yā ti canéé nguūⁿ na ley yeⁿ'e 'iiví Ndyuūs chi tanducuéⁿ'ē dacuá'āa, chi vmnááⁿ vmnaaⁿ chi 'cuundiyáāⁿ yeⁿ'ē chɛ́ɛ́cūu chi sáⁿ'ā canéé lado yeⁿ'é Ndyuūs. 'Tííca chiiⁿ chi diíⁿ yā chuū. 24 Ní cheⁿ'e yā ca'a yā ofrenda yeⁿ'e 'áámá n'daataá chi 'cuundiyáāⁿ daiya tá tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e Señor 'iivú Ndyuūs. Ofrenda miiⁿ ní ná 'uūvī 'yaada palomas o na 'uūvī 'yaada pichones.

25 Na yáāⁿ Jerusalén miiⁿ canee 'aama saⁿ'ā chi nguuvi sa Simeón. Sáⁿ'a 'cūū ní nééné n'dai sa ní chiⁿ'i sá chi i'téénu sa Ndyuūs, ní yeⁿ'é Ndyuūs saⁿ'ā. Canéé Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū sa. Ní cánéé ngiinu sa 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi nadanguáⁿ'āī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel. 26 Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chīi yā saⁿ'á 'cūū chi nguɛ́ɛ́ canéé chi 'cuūvī sa neⁿ'e chí 'āā cuɛ́ɛ́ n'diichi sá Cristo chi Señor Ndyuūs dichó'ó yā íⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 27 Ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs canéé ndúúcū Simeón miiⁿ. Ní diiiⁿ guiar Simeón miiⁿ. Ní cueⁿ'é yā na yaācū templo taachi José miiⁿ ndúúcū María ndāa yā na yaacū templo ndúúcū saⁿ'a 'lííⁿ Jesús miiⁿ. Ní 'íícú cuuvi diíⁿ yā presentar dacua'a miiⁿ nanááⁿ Ndyuūs tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ. 28 Tuu'mi ní Simeón miiⁿ ca'nuúⁿ yā Jesús ní caⁿ'a yā chi ch'ɛɛtɛ n'dai Dendyuūs. 'Túúcā caⁿ'a yā:

29 Maaⁿ ní n'diī Señor Ndyuūs, diíⁿ nī chi cuaacu tan'dúúcā chi ngaⁿ'ā nduudu yeⁿ'e nī. Maaⁿ ní diíⁿ nī chí cuuví 'cuūví nduucú n'dai, 'úú chí dichii'vɛ́ n'diī.

30 Caati 'āā n'diichí ndúúcū nduutinaáⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o nī chi inadanguáⁿ'āī nús'uu.

31 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chííⁿ chí s'néeⁿyaáⁿ nī chi cáávā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chí nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nuuⁿndí yeⁿ'é yā.

32 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chí dɛɛvɛ ní cuuví dɛɛvɛ yeⁿ'ē nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel. Ní ca'a yā honor 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nī chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel yā.

33 José ndúúcū María ngeⁿ'e yiinu yā yeⁿ'e chi Simeón ngaⁿ'a yā yeⁿ'e saⁿ'ā 'lííⁿ Jesús miiⁿ. 34 Simeón miiⁿ di'viicú yā María ndúúcū José. Ní caⁿ'a yā chii yā chɛɛcu sa María: 'Caandiveéⁿ nī. Saⁿ'ā 'lííⁿ 'cūū ndaā sa chi neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ na yáⁿ'āa nguɛ́ɛ́ i'téénu yā ní 'tiicá ntúūⁿ 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ cu'téénu yā. Ní saⁿ'a 'lííⁿ 'cūū 'áámá seña ti nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'maⁿ yā contra yeⁿ'ē sa. 35 Chuū ní diīiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cádiinuuⁿ yā yeⁿ'e ca'áámá cā'aama 'iiⁿ'yāⁿ taacā nadicádiinuuⁿ yā na staava yeⁿ'e yā. Chuū ní tan'dúúcā 'áámá machete 'uūvī lados 'caāiⁿ chi cho'ōo alma yeⁿ'e n'diī María.

36 Ná yaacú templo 'cūū, mííⁿ ntúūⁿ canee 'áámá n'daataá n'dai chi nguuvi Ana. Ní ngaⁿ'a tá dendu'ū chi cuchiī. N'daataá miiⁿ ní daiya Fanuel, chí yeⁿ'e ndaataá yeⁿ'e Aser. Ní Ana miiⁿ 'āā neené ndiicúú ta. Ch'iindivaacu tá taachi 'lííⁿ tá ní ndɛɛ̄chɛ̄ ndúuyū nūuⁿ cánee tá ndúúcū isaⁿ'ā yeⁿ'e tá. Maaⁿ ní 'āā n'daataá nguá'ā tá. 37 'Āā cuūuⁿ ngɛɛcú cuūuⁿ nduuyúū chi nduuví tá n'daataá nguá'āa. 'Áámá canee tá na yáacū templo yeⁿ'é Ndyuūs ní canée tá ndíí nguuvi ndii n'gaaⁿ ní dichíí'vɛ tá Ndyuūs. Ní ndii nguɛɛ nga'diinú tá ti dámaāⁿ chí ngaⁿ'āngua'a tá. 38 Hora mííⁿ nūuⁿ Ana miiⁿ cheⁿ'e tá yaacū templo ní ndee tá nduucú Dendyuūs, 'tíícā ngaⁿ'a ta: N'dii, Ndyuūs teé gracias n'dii cáávā dacua'a 'lííⁿ miiⁿ. Cuayiivi ní caⁿ'a ta chiī ta nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé ngiinu 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi nadinguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ Israel yā yeⁿ'ē saⁿ'ā 'lííⁿ miiⁿ.

José ndúúcū María ndúúcū dacua'a 'lííⁿ nandaá yā na yáāⁿ Nazaret

39 Taachi José ndúúcū María ch'iinu diíⁿ yā nducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e Señor Dendyuūs, tuu'mi ní cueⁿ'e ntuúⁿ yā ndúúcū saⁿ'ā 'lííⁿ na yáāⁿ vaacú yā chi nguuvi Nazaret yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea. 40 Saⁿ'ā 'lííⁿ Jesús miiⁿ ngiita sa ní ngii ditiīnu sa. Nééné deenu sa. Ní Ndyuūs di'viīcú taavi cá yā saⁿ'ā 'lííⁿ miiⁿ.

Saⁿ'ā 'lííⁿ Jesús chɛɛti yáacū yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcū maestros

41 Nduuyu nduuyu taachi ndaā tiempo yeⁿ'e 'viicu yeⁿ'e pascua, tuu'mi ní chiida Jesús ndúúcū chɛɛcu sa ngeⁿ'e yā yáāⁿ Jerusalén. 42 Ní taachi Jesús chii yā ndiichúúví nduūyū, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cueⁿ'e ntúuⁿ yā na yáāⁿ Jerusalén ndúúcū Jesús miiⁿ tan'dúúcā chi 'āā ngeⁿ'e yā nduuyu nduuyu cáávā 'viicú mííⁿ. 43 Cho'ōo 'viicú miiⁿ, ní José ndúúcū María miiⁿ ní cunaⁿ'a yā. Nguɛ́ɛ́ tuumicadíínuuⁿ yā chi saⁿ'ā 'lííⁿ Jesús miiⁿ canee sá na yáāⁿ Jerusalén. 44 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nadicadíínuuⁿ yā chi Jesús miiⁿ ní cunaⁿ'a sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ parientes yeⁿ'e yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ núúⁿmáⁿ nguuvi ní chiica yā. Tuu'mi nan'nuúⁿ yā Jesús nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi n'dai nduucú yā, 45 naati nguɛ́ɛ́ ndaacá yā saⁿ'ā 'lííⁿ Jesús miiⁿ. Ní nguɛɛcunée yā snaⁿ'a yā na yáāⁿ Jerusalén miiⁿ chi n'nuúⁿ yā Jesús miiⁿ.

46 Ndíí ch'iinu 'iīnū nguuvi ní ndaacá yā Jesús na yáacū templo. Vɛ́ɛ́ sá ndúúcū maestros chí ngi'cuéeⁿ yā ley. Jesús miiⁿ ní í'neeⁿ veeⁿ sa chí ngaⁿ'a yā ní tiinguuneeⁿ sá maestros yeⁿ'e chi ngaⁿ'a yā. 47 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindiveéⁿ yā chí ngaⁿ'ā saⁿ'a 'lííⁿ Jesús miiⁿ ngeⁿ'e yíínú yā yeⁿ'e sa chi déénu sa ní nan'guɛɛcútaⁿ'ā sa chí ítiingúúneeⁿ yā saⁿ'a 'lííⁿ miiⁿ. 48 Taachí chíídá sá ndúúcū chɛɛcu sa n'diichí yā Jesús miiⁿ cueⁿ'e yiinú yā yeⁿ'ē sa. Tuu'mi ní chɛɛcu sa ní caⁿ'á yā chiī yā saⁿ'ā 'lííⁿ: Díí, daiyá, ¿dɛ'ɛ̄ cuuvi chi 'tíícā diīⁿ di nduucú 'nū? Cuin'dííchí dí. Chiida di ndúúcū 'úú ya'āī n'dai staava yeⁿ'é 'nū 'íícú chiicá 'nū in'nuúⁿ 'nū dii.

49 Tuu'mi ní nan'guɛɛcútaⁿ'ā sa yeⁿ'é yā: ¿Dɛ́'ɛ̄ vɛɛ? ¿Dɛ́'ɛ̄ cúúví chi in'nuúⁿ nī 'úú? ¿'Áá nguɛ́ɛ́ deenu ndís'tiī chi 'úú ní canéé chí cūneé ndúúcū dendu'ū yeⁿ'e Chiidá?

50 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ tuūmīcadiinúúⁿ yā nduudu chí caⁿ'a daiyá yā Jesús miiⁿ chii sá 'iiⁿ'yāⁿ.

51 Tuu'mi ní cunaⁿ'a Jesús nduucú yā na yáāⁿ Nazaret miiⁿ ní 'neeⁿ veeⁿ sa yeⁿ'e yā. Chɛɛcu sa miiⁿ ní nadacadiinúúⁿ yā tanducuéⁿ'ē na staava yeⁿ'e yā. 52 Jesús miiⁿ ní n'giita sa ndúúcū n'deee n'dáí vaadī deenu, níícú vɛ́ɛ́ favor yeⁿ'ē sa nanááⁿ Ndyuūs ní nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Níícú 'āā ngɛɛ́nū nduuyu yeⁿ'ē sa.

3

Juan chi ngɛɛdínuūⁿnīⁿ sa ngaⁿ'a sa chi ndaacadaamí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e yā

(Mt. 3.1-12; Mr. 1.1-8; Jn. 1.19-28)

1 Saⁿ'a chi nguuvi Tiberio César, 'āā ndíítiiⁿ'yuⁿ nduūyū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā chi emperador yā. Ní saⁿ'ā chi nguuvi Poncio Pilato, ní gobernador yā yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea. Saⁿ'ā chi nguuvi Herodes ní rey yā yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea. 'Íícú 'diīnū Herodes miiⁿ chi nguuvi Felipe ní rey yā yeⁿ'ē yáⁿ'āa Iturea ndúúcū yáⁿ'āa Trachonite Ní saⁿ'ā chi nguuvi Lisanias ní rey yā yeⁿ'e yáⁿ'āa Abilinia. 2 Ní saⁿ'a Anás ndúúcū Caifás, saⁿ'ā s'uuⁿ ní chiiduú n'gɛɛtɛ ca yeⁿ'e yaācū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel. Tiempo miiⁿ ní Ndyuūs ní ca'á yā 'áámá nduudu n'dai Juan, chí daiya Zacarías. Juan miiⁿ canee sa na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. 3 Juan miiⁿ ní cachiī ca sa nducuéⁿ'ē yáⁿ'āa chi snéé niiⁿnuúⁿ ná yíícú Jordán. Ní Juan miiⁿ chii sá 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé chi cuɛɛdínuūⁿniⁿ yā níícú ndaacadaamí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā, níícú Ndyuūs nadich'ɛɛ̄cú yā nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 4 Chuū ní chiī tan'dúúcā chi profeta Isaías dingúuⁿ yā ndii cuaaⁿ vmnaaⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs yeⁿ'ē:

'Caandiveeⁿ yú nduudu yeⁿ'ē 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi caaⁿ'máⁿ yā yuudū na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ ní caⁿ'a yā 'tuuca: Cuundiyaáⁿ nī yúúní yeⁿ'e Señor Ndyuūs caati cuchii yā; nan'guáaⁿ nī 'aama yúúní cuaacu caavá yā. Didɛɛvɛ́ nī staava yeⁿ'é nī ní cuuvi 'cuaáⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ taachi ndaa yā.

5 Naachi yaanúū ní nduūtī, núúⁿmáⁿ icyaⁿ'ā ndúúcū nducyaaca yiīcū nduuví neⁿ'e, yúúní 'cuéē nduuvī cuaacu, yúúní chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e ní nduuví neⁿ'e.

6 Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ snaaⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Ndyuūs, 'iiⁿ'yāⁿ chí nadinguáⁿ'ai yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ.

7 Juan miiⁿ ní ngaⁿ'a sá ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ chí ndaá yā chí cuɛɛdínuūⁿnīⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ: Ndís'tiī ní tan'dúúcā cúú 'tíícā ndís'tiī. ¿Du'ú chi 'cueeⁿ ndís'tiī chi cuuvi cáánu nī yeⁿ'e castigo taaⁿ chí cúchiī? 8 Diíⁿ nī dendu'ū chi n'dáacā maaⁿ níícú 'cuuⁿ'mí nī 'iiⁿ'yāⁿ chí 'āā ndaacadaamí nī yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é nī. Nguɛɛ tucá'a nī caaⁿ'maⁿ nī nguaaⁿ maaⁿ nī chi Abraham miiⁿ ní chiidá nī caati 'úú ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī chi Ndyuūs ní cuuvi diíⁿ yā chi tuūu s'eeⁿ ní chi cuuvi daiya Abraham. 9 Ní cutiīiⁿ mííⁿ ní 'āā canéé na dii'yu yáⁿ'á. Nducyaaca yáⁿ'á chi nguɛ́ɛ́ ngii n'gui'i n'daacā yeⁿ'ē canee chi 'caaca yáⁿ'á mííⁿ ní cūnuuⁿ na yaⁿ'ā. 'Tiicá ntúūⁿ Ndyuūs diíⁿ yā juzgar nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ.

10 'Iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ ntiinguuneeⁿ yā Juan miiⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ cuuví diíⁿ 'nū?

11 Juan miiⁿ ní nan'guɛɛ̄cútaⁿ'ā sa: 'Iiⁿ'yāⁿ chi 'uuvī catecai yā, canéé chi ca'a yā 'áámá catecai 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ chi nge'e yā, canéé chi ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā.

12 Ndaá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi inn'guɛɛ yeⁿ'e yáⁿ'āa chi Juan miiⁿ cuɛɛdínuūⁿnīⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'a yā chii yā Juan: N'dií, maestro, ¿dɛ'ɛ̄ cuuví diíⁿ 'nū?

13 Juan miiⁿ ní caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ: Nguɛ́ɛ́ caaca nī chi mar 'aama ndo'o tan'dúúcā chí ngaⁿ'a na ley.

14 Tuu'mi ní soldados tiinguunééⁿ sá Juan: Nús'uu, ¿dɛ'ɛ̄ cuuvi diíⁿ 'nū? Ní Juan caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ: Nguɛ́ɛ́ diduucú nī yeⁿ'ē mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ. Nguɛ́ɛ́ cunncáā caaⁿ'maⁿ nī yeⁿ'ē tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ. Níícú 'cuɛɛtinéé nī ndúúcū vaadi yeenú ndúúcū chi inadíí'vɛ yā ndís'tiī.

15 'Iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ snee yiinu yā Juan ní nducyaaca yā ní nadicádíínuuⁿ yā na staava yeⁿ'e yā chi ¿'áá nguɛ́ɛ́ Juan chí Cristo? 16 Tuu'mi ní Juan miiⁿ ní caⁿ'a sa chii sa nducyaacá yā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ 'úú ní ngɛɛdínuūⁿníⁿ ndúúcū nuūⁿnīⁿ; naati cuayiivi cuchiī taamá yā chí n'dáácā n'dai ca ndúúcū poder yeⁿ'é yā chí ch'ɛɛtɛ taavi nguɛ́ɛ́ ti 'úú. Ní 'úú ní nguɛ́ɛ́ n'daācā ca chi cuuvi diíⁿ n'daatií yííⁿmáⁿ yeⁿ'e ndaacuú yeⁿ'é yā. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní cuɛɛdínuūⁿniⁿ yā ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū yaⁿ'ā. 17 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ndɛ́ɛ yā ní diiⁿ yā tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi didɛɛvɛ́ yā trigo. 'Tíícā diíⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ. Ndáa yā ndúúcū zaranda na ta'a yā. Naachí nadɛɛvɛ́ yā trigo miiⁿ, divíi yā trigo miiⁿ ní nguain'dai yā chɛɛti díínūuⁿ. Ní 'neeⁿ yáⁿ'a yā dɛɛcú miiⁿ na nguuchí yaⁿ'ā chí 'āā ntɛ́ɛ n'tuūvi. Dɛɛcú miiⁿ ní tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chí nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs.

18 'Túúcā ní ndúúcū n'deee n'dáí ca chi caⁿ'ā Juan miiⁿ, caⁿ'a sá chi 'cueeⁿ sa nduudu n'dai chí ngai 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 19 Tiempo miiⁿ Juan miiⁿ ní yaa'vi neeⁿ sa rey Herodes miiⁿ chi canéé sá ndúúcū n'daataá yeⁿ'ē 'díinū sa ní yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi nguɛɛ n'daācā chi diíⁿ yā. N'daataá miiⁿ ní nguuvi tá Herodías. 20 Tuu'mi ní rey Herodes miiⁿ ní diíⁿ yā táámá nuuⁿndi chi ch'ɛɛtɛ ca ní s'nuūⁿ chiichí yā Juan vácūū.

Juan miiⁿ chɛɛdinúūⁿniⁿ yā Jesús

(Mt. 3.13-17; Mr. 1.9-11)

21 Cuayiivi taachí Juan ngɛɛdínuūⁿniⁿ yā n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ, chɛɛ̄dinúūⁿniⁿ ntúūⁿ yā Jesús miiⁿ. Ní taachi Jesús miiⁿ ngaⁿ'angua'á yā nánguuvi ní nánguaāⁿ. 22 Ní ndaā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs vmnaaⁿ yeⁿ'é yā tan'dúúcā 'áámá paloma. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'iindivéeⁿ yā 'áámá nduudu yeⁿ'ē va'ai ch'ɛɛti nguuvi chí ngaⁿ'ā: Díí, daiyá chi neⁿ'e taaví ní yeenú taavi cáávā dii.

'Iiⁿ'yāⁿ vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'ē Jesús

(Mt. 1.1-17)

23 Jesús miiⁿ ní chií yā ndíícú ndiichi ndúuyū taachí tucá'a yā ntííⁿnyúⁿ yeⁿ'é yā. Ndaata yeⁿ'e Jesús ní 'tíícā: 'Iiⁿ'yāⁿ nadicádíínuuⁿ yā chi Jesús miiⁿ ní daiya José. José miiⁿ ní daiya Elí. 24 Elí miiⁿ ní daiya Matat. Matat miiⁿ ní daiya Leví. Leví miiⁿ ní daiya Melqui. Melqui miiⁿ ní daiya Jana. Jana miiⁿ ní daiya José. 25 José miiⁿ ní daiya Matatías. Matatías miiⁿ ní daiya Amós. Amós miiⁿ ní daiya Nahum. Nahum miiⁿ ní daiya Esli. Esli miiⁿ ní daiya Nagai. 26 Nagai miiⁿ ní daiya Maat. Maat miiⁿ ní daiya Matatías. Matatías miiⁿ ní daiya Semei. Semei miiⁿ ní daiya José. José miiⁿ ní daiya Judá. 27 Judá miiⁿ ní daiya Joana. Joana miiⁿ ní daiya Resa. Resa miiⁿ ní daiya Zorobabel. Zorobabel miiⁿ ní daiya Salatiel. Salatiel miiⁿ ní daiya Neri. 28 Neri miiⁿ ní daiya Melqui. Melqui miiⁿ ní daiya Adi. Adi miiⁿ ní daiya Cosam. Cosam miiⁿ ní daiya Elmodam. Elmodam miiⁿ ní daiya Er. 29 Er miiⁿ ní daiya Josué. Josué miiⁿ ní daiya Eliezar. Eliezar miiⁿ ní daiya Jorim. Jorim miiⁿ ní daiya Matat. 30 Matat miiⁿ ní daiya Leví. Leví miiⁿ ní daiya Simeón. Simeón miiⁿ ní daiya Judá. Judá miiⁿ ní daiya José. José miiⁿ ní daiya Jonán. Jonán miiⁿ ní daiya Eliaquim. 31 Eliaquim miiⁿ ní daiya Melea. Melea miiⁿ ní daiya Mainán. Mainán miiⁿ ní daiya Matata. Matata miiⁿ ní daiya Natán. 32 Natán miiⁿ ní daiya David. David miiⁿ ní daiya Isaí. Isaí miiⁿ ní daiya Obed. Obed miiⁿ ní daiya Booz. Booz miiⁿ ní daiya Salmón. Salmón miiⁿ ní daiya Naasón. 33 Naasón miiⁿ ní daiya Aminadab. Aminadab miiⁿ ní daiya Aram. Aram miiⁿ ní daiya Esrom. Esrom miiⁿ ní daiya Fares. Fares miiⁿ ní daiya Fares. Fares miiⁿ ní daiya Judá. 34 Judá miiⁿ ní daiya Jacob. Jacob miiⁿ ní daiya Isaac. Isaac miiⁿ ní daiya Abraham. Abraham miiⁿ ní daiya Taré. Taré miiⁿ ní daiya Nacor. 35 Nacor miiⁿ ní daiya Serug. Serug miiⁿ ní daiya Ragau. Ragau miiⁿ ní daiya Peleg. Peleg miiⁿ ní daiya Heber. Heber miiⁿ ní daiya Sala. 36 Sala miiⁿ ní daiya Cainán. Cainán miiⁿ ní daiya Arfaxad. Arfaxad miiⁿ ní daiya Sem. Sem miiⁿ ní daiya Noé. Noé miiⁿ ní daiya Lamec. 37 Lamec miiⁿ ní daiya Matusalén. Matusalén miiⁿ ní daiya Enoc. Enoc miiⁿ ní daiya Jared. Jared miiⁿ ní daiya Mahalaleel. Mahalaleel miiⁿ ní daiya Cainán. 38 Cainán miiⁿ ní daiya Enós. Enós miiⁿ ní daiya Set. Set miiⁿ ní daiya Adán. Adán miiⁿ ní yeⁿ'e Dendyuūs.

4

Yááⁿn'guiinūuⁿ neⁿ'ē sá tuu'vineeⁿ sa Jesús

(Mt. 4.1-11; Mr. 1.12-13)

1 Jesús ní ndiituú yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ ní n'daa yā na yíícú Jordán. Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs candɛ́ɛ yā Jesús na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. 2 'Uūvī ngɛɛcu nguuvi caneé yááⁿn'guiinūuⁿ nanááⁿ Jesús miiⁿ chí n'diichineeⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ. Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ che'é Jesús nguuvi s'eeⁿ. Cuayiivi mííⁿ chiī cuiicú yā. 3 Tuu'mi ní yááⁿn'guiinūuⁿ caⁿ'a sa chii sa Jesús: Dii Jesús, ndúútí chi dii chi Daiya Dendyuūs dii caaⁿ'maⁿ dí cuuvi dí tuūu 'cúū chi nduuví pan. Ní nduuví pan ní cuuvi che'e di.

4 Jesús nan'guɛɛcútáⁿ'a yā: 'Túúcā cánéé nguūⁿ ná libro yeⁿ'é Dendyuūs: Nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ pan chɛ'ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ ní cunduūchí yā caati ndúúcū tanducuéⁿ'ē nduudu chi ngaⁿ'á Ndyuūs cunduuchí yā nduuti chi cu'téénu yā.

5 Yááⁿn'guiinūuⁿ candɛ́ɛ sa Jesús na 'áámá yiīcū yáácú. Maaⁿ nch'ɛɛtɛ́ nūuⁿ ch'iⁿ'i sa Jesús tanducuéⁿ'ē naciones yeⁿ'ē íⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 6 Tuu'mi ní yááⁿn'guiinūuⁿ caⁿ'a sa chii sa Jesús. 'Úú ní teé dii nuuⁿmaⁿ iⁿ'yeeⁿdí 'cuū chi cuuví yeⁿ'ē di chi caaⁿ'maⁿ ntííⁿnyuⁿ dí yeⁿ'ē ndúúcū nuuⁿmáⁿ ch'ɛɛtɛ naciones 'cūū ndúúcū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē caati poder 'cūū yeⁿ'é. 'Āā du'ú nūuⁿ chi neⁿ'é chííⁿ chí ca'á. 7 Ndúútī chi caantii'ya di nanaáⁿ níícú cu'téénu di 'úú cuuví yeⁿ'ē di tanducuéⁿ'ē chuū.

8 Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā miiⁿ: Dii yááⁿn'guiinūuⁿ cuvíi di nanaáⁿ caati 'túúcā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Dendyuūs: Cu'téénu di Señor Ndyuūs yeⁿ'ē di, ní dámaāⁿ 'caandiveeⁿ di yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ mííⁿ nūuⁿ.

9 Cuayiivi candɛ́ɛ yááⁿn'guiinūuⁿ Jesús miiⁿ na yáāⁿ Jerusalén ní cuchɛɛ sá ndúúcu yā na yáácú yeⁿ'ē yáacū templo. Ní caⁿ'a sa: Nduuti chi dii chi Daiya Dendyuūs dii, cáávā di ndii 'múúⁿ ndii na yáⁿ'āa. 10 Caati 'túúcā canéé nguūⁿ cuááⁿ vmnaaⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs:

Ndyuūs dichó'o yā ángeles yeⁿ'e yā chi diíⁿ yā cuidado yeⁿ'ē di.

11 Ní ángeles cundɛ́ɛ yā dii ndúúcū ta'á yā, ní nguɛ́ɛ́ cuuvi ya'ai ca'a di na tuūu.

12 Jesús miiⁿ nán'guɛɛcútaⁿ'a yā: 'Tuucá ntúūⁿ canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs: Nguɛ́ɛ́ diiⁿ di mar 'áámá cosa chí n'diichineeⁿ di Señor Ndyuūs yeⁿ'ē di.

13 Taachí ch'iinu chi diiⁿ yááⁿn'guiinūuⁿ chi n'diichineeⁿ sa Jesús divíi sa yeⁿ'é yā 'áámá tiempo.

Jesús tucá'a yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā na yáⁿ'āa Galilea

(Mt. 4.12-17; Mr. 1.14-15)

14 Jesús miiⁿ nnguɛɛcúnée yā na yáⁿ'āa Galilea ní canéé poder yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcu yā. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chicadíínuuⁿ yā na nuuⁿmáⁿ na yáⁿ'āa cuaaⁿ 'diituú yeⁿ'e chi n'daācā n'dai idiíⁿ Jesús. 15 Ní Jesús ngi'cueeⁿ yā na yaācū sinagogas yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel yeⁿ'e nducuéⁿ'ē yáāⁿ ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ idich'ɛɛtɛ́ yā Jesús.

Jesús canee yā na yáāⁿ Nazaret

(Mt. 13.53-58; Mr. 6.1-6)

16 Ndaá Jesús na yáāⁿ Nazaret naachí ch'iita yā. Ní tan'dúúcā chi costumbre yeⁿ'é yā, nguuvi sábado chí ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel ndáa yā na yaācū sinagoga miiⁿ ní Jesús chééndii yā ní ch'eeⁿ yā yeⁿ'e libro yeⁿ'e Ndyuūs. 17 Ní nan'guáaⁿ yā libro miiⁿ naachi ngaⁿ'a yeⁿ'ē profeta Isaías. Taachí nan'guaaⁿ yā libro miiⁿ, ndaacá yā naachi canéé nguūⁿ chúū:

18 Espíritu yeⁿ'é Ndyuūs canée yā nduucú, tí Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ndɛɛvɛ́ yā 'úú chi 'úú ní caaⁿ'máⁿ nduudu chí ngai yeⁿ'é Ndyuūs nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí ndaachíī sneeⁿ ndúúcū nuuⁿndi yeⁿ'e yā. Dicho'ó yā 'úú chi diíⁿ chi nduūvā yenⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi yaⁿ'ai staava yeⁿ'e yā, ní caaⁿ'máⁿ chi nánguaⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é yā chi tan'duucā chi ca'á libertad 'iiⁿ'yāⁿ chi snúūⁿ vácūū, ní diíⁿ chi inaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ cosa chi n'daacā chi nguɛ́ɛ́ déénu yā yeⁿ'ē caati maaⁿ canee yā tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ, 'tiicá yā. Ní nadan'guaí 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiiⁿ ndúúcu yā caati cuuvi n'daacā idiiⁿ ndúúcu yā.

19 Ní caaⁿ'máⁿ yeⁿ'e tiempo chi n'dai taavi chi Ndyuūs ndɛɛvɛ́ yā chi caaⁿ'máⁿ, yeⁿ'ē vaadī n'dai taavi yeⁿ'é yā.

20 Tuu'mi ní Jesús nan'gaadí yā libro yeⁿ'é Ndyuūs ní nanca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū sinagoga miiⁿ. Ní cuayiivi Jesús ch'iindí yā. Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ snee yā n'gíínu yā yeⁿ'e Jesús. 21 Jesús tucá'a yā caⁿ'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Maaⁿ cunuuⁿ ca'a chuū chi canee nguūⁿ cuááⁿ vmnaaⁿ chi yeⁿ'e ndís'tiī, chuū chi ch'iinu ch'iindiveéⁿ nī.

22 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ n'dáácā ngaⁿ'a yā yeⁿ'e Jesús. Ngeⁿ'e yíínú yā yeⁿ'ē nduudu chí n'dai chí ngaⁿ'a Jesús miiⁿ ní ngaⁿ'a yā: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ sáⁿ'a 'cūū daiya José?

23 Ní caⁿ'a Jesús miiⁿ: Ndís'tiī ní cuuví nī nduudu 'cūū 'úú. N'diī 'iiⁿ'yāⁿ chi déénu nī diiⁿ yiicú nī 'iiⁿ'yāⁿ, diiⁿ yiicú maáⁿ nī n'diī. Tanducuéⁿ'ē chi ch'iindiveéⁿ 'nū chi diíⁿ nī na yáāⁿ Capernaum, 'tiicá ntúūⁿ diíⁿ nī 'muuⁿ yáāⁿ vaacú nī.

24 Naati 'uu ní caⁿ'á chií ndís'tiī: Cuaacu nííⁿnyúⁿ mar 'áámá profeta ní nguɛ́ɛ́ ngíí inee yā na yáāⁿ vaacú yā. 25 Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī: Tiempo chi chó'ōo neené 'yaaⁿ n'daataá nguá'āa vɛɛ tá nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel taachi profeta Elías cāneé yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūu ní 'āā ntɛ́ɛ́ cheeⁿ cuuvi 'iinu ndúuyū canéé maⁿ'a tiempo miiⁿ. Ní ch'iīdī cuiicu nuuⁿmáⁿ yáⁿ'āa yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 26 Ní Ndyuūs nguɛ́ɛ́ dichó'o yā Elías miiⁿ nanááⁿ nducyaaca n'daataá nguá'āa, dámaāⁿ 'áámá n'daataá nguá'āa yeⁿ'e táámá nación. Ní canee tá na yáāⁿ Sarepta chi niiⁿnuúⁿ na yáⁿ'āa Sidón. 27 Ní tiempo taachi canéé profeta Eliseo na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, 'tiicá ntúūⁿ nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū ca'ai chi lepra chí in'duuti yúutɛ̄ yeⁿ'e yā naati nguɛ́ɛ́ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nduuva yeⁿ'e yā, dámaāⁿ saⁿ'ā Naamán yeⁿ'e táámá nación chi yeⁿ'e yáⁿ'āa Siria.

28 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ ch'iindiveéⁿ yā chuū nducyaaca yā na yaācū sinagoga miiⁿ neené nduuvi taaⁿ yā. 29 Ní ch'ɛɛti ndii yā tí neⁿ'é yā tun'daa yā Jesús cuaaⁿ chuva'āī yáāⁿ miiⁿ ní candɛ́ɛ yā Jesús miiⁿ ndii na yaacu n'dai yeⁿ'e yiīcū chi yaacú ca yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ. Ní 'iicu cuuví cun'dáa yā Jesús miiⁿ. 30 Naati nguɛ́ɛ́ cuuví diíⁿ yā ti Jesús miiⁿ ní cho'ó yā náávtaⁿ'ā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cunaⁿ'a yā na vaacu yā.

'Áámá saⁿ'ā chi canéé sa ndúúcū espíritu chi nguɛɛ n'daācā yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ

(Mr. 1.21-28)

31 Cuayiivi Jesús nangua'áí yā na yáāⁿ Capernaum yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea ní miiⁿ ngi'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ nguuvi sábado chi nguuvi chí ntaavi'tuunúúⁿ yā. 32 Ní 'iiⁿ'yāⁿ na yáāⁿ miiⁿ ngeⁿ'e yiinú yā yeⁿ'e chi ngi'cueeⁿ Jesús, ti ngi'cueéⁿ yā ndúúcū poder tan'dúúcā 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ yā.

33 Ní taachi snee Jesús na yaacu sinagoga mííⁿ canee 'áámá saⁿ'ā ndúúcū espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. Espíritu miiⁿ diiⁿ chi saⁿ'ā miiⁿ neené yuudu 'caī sa. 34 Ní espíritu miiⁿ ní caⁿ'ā: N'diī, Jesús, yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret, cu'néeⁿ nī nús'uu. ¿Dɛ́'ɛ̄ canee yeⁿ'é 'nū nduucú nī? ¿'Áá ndāa nī chi di'cuiīnú nī nús'uu? 'Úú n'diichí du'ú n'diī. N'diī ní 'Iiⁿ'yāⁿ chí N'dai chi Daiya Dendyuūs n'diī.

35 Jesús ní yaa'vineeⁿ yā ní caⁿ'a yā: Dii espíritu n'gáádí dí cheendi di ní nan'dáa di yeⁿ'e sá 'tīī. Tuu'mi ní espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chíndɛɛ̄vɛ sa sáⁿ'a 'cūū náávtaⁿ'ā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nan'daā sa yeⁿ'e sáⁿ'a 'cūū. Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ diīⁿ sa ndúúcū sáⁿ'a 'cūū. 36 Nducyaaca yā ní ngeⁿ'e yiinú yā ní ngaⁿ'a yā ngii yā vi'ī: ¿Dɛ́'ɛ̄ nduudu chi 'túúca? 'Iiⁿ'yāⁿ 'cúū ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ndúúcū poder tan'dúúcā 'áámá 'iiⁿntyéⁿ'ē. Ngaⁿ'á yā chí nan'daā espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní nacan'daā.

37 Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā yeⁿ'e Jesús miiⁿ nducuéⁿ'ē cuaaⁿ nducuéⁿ'ē yáāⁿ cuááⁿ 'diituú.

Jesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e indáⁿ'a Simon Pedro

(Mt. 8.14-15; Mr. 1.29-31)

38 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ nan'dáa yā yaācū sinagoga miiⁿ ní ndaa yā va'ai yeⁿ'ē Simón Pedro. Ní indáⁿ'ā Simón Pedro miiⁿ ndɛ́ɛ̄ 'aama 'iiⁿ'nūⁿ taaⁿ n'daataá ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e vaacu tá di'cuíítu yā Jesús miiⁿ chi cunée yā ní nanduūvā yeⁿ'ē tá. 39 Jesús can'dii yā naachi canéé n'daataa miiⁿ ní caⁿ'a yā chi cuavii 'iiⁿ'nūⁿ miiⁿ. Hora miiⁿ 'iiⁿ'nūⁿ miiⁿ chivii yeⁿ'ē tá. N'daataa miiⁿ ní hora miiⁿ ncueeⁿ nuuⁿ tá ní diiⁿ tá mandados yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ca'a tá chi che'e yā.

Jesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiītā

(Mt. 8.16-17; Mr. 1.32-34)

40 Taachí chiiya 'yáⁿ'ā, 'yááⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ ndɛ́ɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiitā nanááⁿ Jesús. Nééné n'deee naaⁿ ca'ai ndii yā. Jesús miiⁿ ní yiin'duu tá'a yā vmnaaⁿ ca'áámá ca'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ní 'tíícā nduuvā yeⁿ'e yā. 41 Ní yeⁿ'ē 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ngííta yā yinan'dáā espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chi 'caí yā ní ngaⁿ'a yā: N'diī ní Daiya Dendyuūs n'diī. Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní yaa'vineeⁿ yā espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ yā chí caaⁿ'maⁿ sa ti espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní deenu sá chí Jesús miiⁿ chi Cristo.

Jesús ní caⁿ'a yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs na yáⁿ'āa Judea

(Mr. 1.35-39)

42 Chidɛɛvɛ táámá nguuvi Jesús miiⁿ ní cueⁿ'e yā chuva'ai yáāⁿ miiⁿ na 'áámá lugar naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿya in'nuúⁿ yā Jesús ní ndaá yā naachi canéé Jesús miiⁿ. Ní di'cuiitú yā chi nguɛ́ɛ́ cuvii Jesús yeⁿ'e yā. 43 Naati Jesús miiⁿ ní ngaⁿ'a yā ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Canéé chííⁿ chi 'úú ní caaⁿ'máⁿ yeⁿ'e nduudu ngai yeⁿ'ē naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā, nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tanáⁿ'ā yáāⁿ ti yeⁿ'ē chúū chí Dendyuūs dicho'ó yā 'úú.

44 Ní Jesús miiⁿ cueⁿ'é yā yáāⁿ ndíí yáāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea ní ngaⁿ'á yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs na yaācū sinagogas naachi cueⁿ'é yā.

5

Ndúúcū vaadī n'giinu yeⁿ'ē chi itungaáⁿ yā 'yaācā

(Mt. 4.18-22; Mr. 1.16-20)

1 'Áámá tiempo taachi Jesús canée yā niiⁿnuúⁿ ná nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā chi nguuvi Genesaret, nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndaá yā nanáaⁿ yā ní chiitu yā chi cuuvi 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e Dendyuūs. 2 Jesús n'diichi yā ná 'uūvī barcos chi snéé nííⁿnuúⁿ na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi itungaaⁿ 'yaācā miiⁿ 'āā nan'daá yā na barco s'eeⁿ ní cueⁿ'é yā naaⁿnú yā yáanā yeⁿ'e 'yaācā na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. 3 Tuu'mi Jesús sndáa yā na 'áámá barco chi yeⁿ'e Simón Pedro miiⁿ ní chii yā Simón Pedro chí 'āā caⁿ'a rá barco miiⁿ ndíí niiⁿnuúⁿ 'diituú nuūⁿnīⁿ miiⁿ. Tuu'mi ní Jesús ch'iindii yā na barco miiⁿ ní chi'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 4 Taachi Jesús ch'iinu chi'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mi ní caⁿ'a yā chii yā Simón: Cueⁿ'e di ndúúcū barco ndíí ná yáanūuⁿ ní 'caanuuⁿ dí yaanā yeⁿ'e di nguaaⁿ nuūⁿnīⁿ ní tungaáⁿ dí 'yaācā.

5 Simón miiⁿ ní nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā chii yā Jesús: N'dii Maestro, 'āā núúⁿmáⁿ yaaⁿ ch'ɛɛti nduuchí 'nū ní diíⁿ ntiiⁿnyúⁿ 'nū ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ ndaāca 'nū; naati ndúúcū nduudu yeⁿ'e nī 'caanuúⁿ 'nū yaānā yeⁿ'é 'nū chɛɛti nuūⁿnīⁿ miiⁿ.

6 Taachi 'caanuúⁿ yā yaānā miiⁿ chiitu 'yaācā chɛɛti yaānā miiⁿ chí yaānā miiⁿ ndiituú nūuⁿ chííteeⁿ. 7 Tuu'mi ní dita'a yā yeⁿ'ē tanáⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ chi snúuⁿ yā chɛɛti taamá barco miiⁿ chí caⁿ'a yā ní cunneé yā Simón. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ndaa yā ní chiitu 'yaācā nduu 'uuvi barcos chí nduu 'uuvi barcos neⁿ'e 'cuɛɛchi ndii mááⁿ nuūⁿnīⁿ. 8 Taachi Simón Pedro n'diichí yā chuū chííntii'yá yā nanááⁿ Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā Jesús miiⁿ: N'diī Señor, 'úú nguɛ́ɛ́ n'daācā 'úú chí cuchií nanááⁿ n'diī, ti 'úú ní 'iiⁿ'yāⁿ nuūⁿndī 'úú.

9 Simón Pedro miiⁿ ní nééné ngeⁿ'e yiinú yā. 'Tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā ndúúcū sa ngeⁿ'e yiinú yā cáávā yeⁿ'ē chi diiⁿ Jesús chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ itúngaáⁿ yā 'yaācā chi 'yaaⁿ taaví tī. 10 'Tiicá ntúūⁿ Jacobo ndúúcū Juan, chi daiya Zebedeo, chi dáámá diiⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū Simón, dii'yá yā chiī. Ní Jesús caⁿ'a yā chii yā Simón: Díí, Simón, nguɛ́ɛ́ 'va'a di; ndii maaⁿ ní tan'dúúcā chi ituungaaⁿ di 'yaācā yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ, 'tíícā maaⁿ ní 'úú idiíⁿ chi in'nuuⁿ dí 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi caⁿ'á yā nduucú.

11 Taachi ndaa yā ndúúcū barco miiⁿ niiⁿnuúⁿ 'diitúú nuūⁿnīⁿ, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ s'neeⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā ndúúcū barco miiⁿ ndúúcū nducuéⁿ'ē chi snúūⁿ chɛɛti barco miiⁿ ní cueⁿ'e yā ndúúcū Jesús.

Jesús diiⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'áámá saⁿ'ā ndúúcū ca'ai lepra

(Mt. 8.1-4; Mr. 1.40-45)

12 Taachi Jesús miiⁿ ndaa yā na 'áámá yáāⁿ ní canée yā miiⁿ, ndaa nanááⁿ Jesús 'áámá saⁿ'ā chi ndii sa 'áámá ca'ai chi nguuvi lepra chi ín'duuti yuūtɛ̄ yeⁿ'ē sa. Taachí saⁿ'ā miiⁿ n'diichi sa Jesús miiⁿ, chííntii'ya sa can'diī sa ndii na yáⁿ'āa nanááⁿ Jesús miiⁿ. Ní chiica sa Jesús: N'dií Señor, ndúúti chi n'diī neⁿ'e nī, ní diíⁿ nī chí nduūvā yeⁿ'é.

13 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ n'doo ta'á yā ní tuu'ví yā saⁿ'ā ní caⁿ'a yā: 'Úú ní neⁿ'é chi nduūvā yeⁿ'ē di. Tuu'mí nūuⁿ ndúuvā yeⁿ'ē sa ní nduūvī dɛɛvɛ sá. 14 Ní Jesús caⁿ'a yā chiī yā saⁿ'ā miiⁿ: Nguɛ́ɛ́ cuuvi di mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi nduuva yeⁿ'ē di. Cueⁿ'e di ní 'cuuⁿ'miⁿ di maaⁿ cuerpo yeⁿ'e di nanááⁿ chiiduú. Ní ca'a di nanááⁿ Ndyuūs ofrenda yeⁿ'ē di yeⁿ'e chi nanduuva yeⁿ'ē di tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e Moisés. Ní 'iicu cadíínuúⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi nduūvā yeⁿ'e di.

15 Yeⁿ'e chí diíⁿ Jesús miiⁿ dándoō ca, ní neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndaa yā chi 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e Jesús miiⁿ. Ní Jesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. 16 Jesús cueⁿ'e yā na lugar naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ chi caaⁿ'maⁿngua'á yā.

Jesús diiⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'áámá saⁿ'ā chi in'dúuví cuerpo yeⁿ'e sa

(Mt. 9.1-8; Mr. 2.1-12)

17 'Áámá nguuvi Jesús ní ngi'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ ní miiⁿ vɛ́ɛ̄ 'iiⁿ'yāⁿ fariseos chi dingúuⁿ leyes ndúúcū maestros chí ngi'cueeⁿ ley. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ngiicá yā yeⁿ'e táámá yáāⁿ ní yeⁿ'ē nducyáácá yaāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea ndúúcū yáⁿ'āa Judea, níícú yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén. Jesús miiⁿ cuuvi diíⁿ yā chí nduūvā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ti poder yeⁿ'e Ndyuūs canéé nduucú yā. 18 Tuu'mi ní ndaa ntúūⁿ n'duuvi saⁿ'ā chi n'diichí yā Jesús. Ní saⁿ'ā s'eeⁿ ní ndɛɛ yā 'áámá saⁿ'ā ndúúcū ca'āī chi in'dúuví cuerpo yeⁿ'e sa na 'áámá camilla. Ní n̄diíⁿ yā chi ndaā saⁿ'ā miiⁿ chɛɛti va'āī nanááⁿ Jesús miiⁿ. 19 Nguɛ́ɛ́ ndaāca yā taacā cundáa yā ndúúcū saⁿ'a miiⁿ ti neené n'deeé 'iiⁿ'yāⁿ snuuⁿ yā. Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní chɛɛ yā tiíⁿ va'āī ni divíi yā n'duuvi táátá tiíⁿ va'āī. Ní di'cua'áí yā saⁿ'ā na yiivɛ naachi candíítí saⁿ'ā miiⁿ nanááⁿ Jesús. 20 Taachí Jesús miiⁿ tuumicadíínuuⁿ yā chi vɛ́ɛ́ vaadī i'teenu yeⁿ'é saⁿ'ā s'eeⁿ caⁿ'a yā chiī yā saⁿ'ā: Díí saⁿ'ā, 'úú nadach'ɛɛcú nuuⁿndí yeⁿ'e di.

21 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ngi'cueeⁿ ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos tuca'a yā nadicadíínuuⁿ yā ní caⁿ'a yā: ¿Du'u sáⁿ'a 'cūū chi duuchineeⁿ yā yeⁿ'e Ndyuūs? ¿Du'ū nadich'ɛɛcu nuuⁿndi yeⁿ'ē yú? Dámaaⁿ Ndyuūs cuuvi diíⁿ yā 'tíícā.

22 Jesús tuūmicadiinúúⁿ yā chi nadicádíínuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Tuu'mi ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Ndís'tiī, ¿dɛ́'ɛ̄ cúúví chí 'tíícā inadicádíínuuⁿ ndís'tiī na staava yeⁿ'é nī? 23 ¿Chɛɛ cá nguɛ́ɛ́ ngíⁿ'īi chi caaⁿ'máⁿ: 'Āā nuuⁿndi yeⁿ'e di ní nch'ɛɛ̄cū o ndúúncuééⁿ dí ní caaca dí? 24 'Túúcā caⁿ'á chií saⁿ'ā chi ndís'tiī cuuvi déénu nī ti 'úú ní Saⁿ'a chi Daiyá Dendyuūs 'úú. Ní vɛ́ɛ́ poder iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi inadach'ɛɛ̄cú nuuⁿndi. Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chiī yā saⁿ'a miiⁿ: Ncueeⁿ di, nta'a di yiivɛ yeⁿ'ē di ní cunaⁿ'ā di na vaacu di.

25 Tuu'mi ní saⁿ'ā miiⁿ chí ndii chi ca'āī sa 'āā ndúúvā yeⁿ'ē sa ní sta'ā sa yiivɛ yeⁿ'ē sa naachi cándiiti sa ní ngaⁿ'a sa: Dɛ'ɛ chúúcā ch'ɛɛtɛ Dendyuūs. Ní cunaⁿ'ā sa naavtaⁿ'ā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 26 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ cheⁿ'e yiinú yā ní neene di'va'á yā ní caⁿ'a yā: Dɛ'ɛ̄ chúúcā ch'ɛɛtɛ Dendyuūs. Ní caⁿ'a yā: Maaⁿ ní n'diichi yú dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ ta nn'diichi yú chi caⁿ'a yiinu yú.

Jesús yaa'ví yā saⁿ'ā chi nguuvi Leví

(Mt. 9.9-13; Mr. 2.13-17)

27 Cho'ōo chúū, ní Jesús miiⁿ can'daa yā cachiicá yā ní n'diichi yā 'áámá saⁿ'ā chí ínn'guɛɛ yeⁿ'ē impuestos yeⁿ'e yáⁿ'āa chí nguuvi sa Leví. Saⁿ'ā miiⁿ ní vɛɛ sa naachí n'gɛɛtɛɛ́ saⁿ'ā chí ínn'guɛɛ yeⁿ'ē impuestos. Jesús miiⁿ ní yaa'ví yā: Dii, sáⁿ'ā, cuchíi di caⁿ'a di nduucú.

28 Tuu'mi ní s'neeⁿ sá ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē sa ndúúcū nducuéⁿ'ē dendu'ū ní ndúcueeⁿ sá ní cueⁿ'ē sa ndúúcū Jesús.

29 Saⁿ'a Leví miiⁿ caⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sá chí in'nuūuⁿ 'áámá comida ch'ɛɛtɛ n'dai na vaacu sa. Na vaacu sa miiⁿ vɛ́ɛ́ 'yááⁿ saⁿ'ā chí inn'guɛɛ yeⁿ'e impuestos ndúúcū tanáⁿ'ā saⁿ'ā. Nducyaaca yā ní vɛɛ̄tɛ́ yā ndúúcū Leví na mesa miiⁿ. 30 Tuu'mí maestros chi ngi'cueeⁿ ley miiⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos chi diíⁿ yā ley cunncáā caⁿ'a yā yeⁿ'e discípulos yeⁿ'e Jesús ní caⁿ'a yā: ¿Dɛ́'ɛ̄ cúúví chí ndís'tiī ndúúcū Jesús nge'é nī ní ngi'i nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí inn'guɛɛ yeⁿ'e impuestos ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ nuuⁿndi? Chuū nguɛ́ɛ́ n'daācā.

31 Jesús ní n'guɛɛcútaⁿ'a yā: 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngiitā nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā chi cuuvi yíícú yā. Dámaāⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiitā neⁿ'e yā chi cuuvi yíícú yā. 32 'Úú nguɛ́ɛ́ cuchií chi yaa'ví 'iiⁿ'yāⁿ chi nadacadiinúúⁿ yā chi n'dááca yā chi nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí yā naati 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā ní 'íícú ndáácádáámí yā yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e yā.

Jesús ngaⁿ'a yā yeⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ ca'diinú 'iiⁿ'yāⁿ

(Mt. 9.14-17; Mr. 2.18-22)

33 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tiingūūnéeⁿ yā Jesús: ¿Dɛ́'ɛ̄ cúúví chí discípulos yeⁿ'e Juan chi ngɛɛdínuūⁿnīⁿ ndúúcū discípulos yeⁿ'e fariseos nééné n'deēe cuūví ní ca'diiⁿnúⁿ yā ní ngaⁿ'angua'á yā ní discípulos yeⁿ'e nī ní nge'e yā ní ngi'i yā?

34 Jesús ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ: ¿Chɛɛ yeⁿ'ē maáⁿ nī cuuvi diíⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ che'e 'iiⁿ'yāⁿ chí nandaa naachi n'giindivaacu saⁿ'ā neⁿ'e chi canéé saⁿ'ā chi n'giindivaacu sa miiⁿ ndúúcu yā? Nguɛ́ɛ́ cuuvi nī. 35 Naati ndaá nguuvi chí 'cuūvī sā ní 'āā ntɛ́ɛ́ sa ndúúcu yā, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ ca'diiⁿnúⁿ yā nguuvi miiⁿ.

36 Caⁿ'a ntúūⁿ Jesús chii yā 'iiⁿ'yāⁿ táámá ejemplo chí 'tɛɛ nguɛɛ daama: Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ 'caaca yā 'áámá 'taaⁿ tiinūuⁿ ngai chi nguɛ́ɛ́ 'āā naaⁿnu yā chí n'dyaatá yā 'áámá catecaí yā ndicúū caati tiinūuⁿ ngai miiⁿ ní cū'teeⁿ tíínūuⁿ ndiicúú. Ní ndiicúú miiⁿ nguɛ́ɛ́ n'daacā dinááⁿ diīiⁿ naachi nn'dyaatá ndúúcū chi ngai miiⁿ. 37 'Tiicá ntúūⁿ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ ca'nuúⁿ yā vino ngai chɛɛti bolsa dííⁿmáⁿ 'iiti chi ndiicúū tan'dúúcā chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū ti vino ngai miiⁿ ní chó'ōo yaadi yeⁿ'ē ní diiⁿ chi 'cááncuūⁿ yííⁿmáⁿ ndiicúū. Ní vino miiⁿ ní cungéē ndíí yííⁿmáⁿ miiⁿ tuuvií. 38 Cáávā chuū ca'nuúⁿ yā vino ngai miiⁿ chɛɛti bolsa dííⁿmáⁿ ngai ní nduu 'uuvi ní n'daācā canee yeⁿ'ē. 39 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chí ngi'i yā vino ndiicúū neⁿ'é yā cu'u yā vino ngai cuayiivi caati ngaⁿ'a yā chi vino chi ndiicúū chííⁿ chí n'dai nguɛ́ɛ́ ti vino ngai.

6

Discípulos yeⁿ'e Jesús sta'á yā trigo nguuvi chí ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel

(Mt. 12.1-8; Mr. 2.23-28)

1 'Áámá nguuvi sábado chi ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel, Jesús cho'ó yā ndúúcū discípulos yeⁿ'é yā 'áámá campo naachi vɛ́ɛ́ trigo. Discípulos yeⁿ'e yā ní sta'á yā trigo ní chii yā tiīiⁿ ndúúcū ta'á yā ní che'e yā trigo. 2 Tuu'mi ní n'duuvi fariseos caⁿ'a yā chiī yā discípulos yeⁿ'e Jesús: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí ndís'tiī diíⁿ nī cosas chi nguɛ́ɛ́ canee chi diíⁿ nī ti contra yeⁿ'e ley yeⁿ'e nguuvi chi cánéé chí ntaavi'túúnúūuⁿ?

3 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ n'geēⁿ ndís'tiī na libro yeⁿ'é Ndyuūs tan'duucā chi diiⁿ rey David ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé ndúúcu yā taachi cuīīcu yā? 4 David sndáa yā yaācū ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé ndúúcu yā ní David sta'a yā pan chi canéé nátaī yeⁿ'e Ndyuūs ní che'e yā ní ca'á yā chi che'e 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé ndúúcu yā. David miiⁿ nguɛ́ɛ́ canee chi che'e yā pan ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé ndúúcu yā ti dámaāⁿ chiiduú s'eeⁿ canee chi che'e yā pan miiⁿ.

5 Ní Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Úú ní Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs ní 'úú ngií ngaⁿ'á ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e nguuvi chí ntaavi'tuunuúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.

Jesús diiⁿ chi nduuvā yeⁿ'e saⁿ'ā chi ndíí chɛɛchi ta'ā sa

(Mt. 12.9-14; Mr. 3.1-6)

6 Táámá nguuvi sábado chi ntaavi'tuunúuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel, Jesús miiⁿ ní ndaa yā na yaācū sinagoga ní chi'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. Mííⁿ canee 'áámá saⁿ'ā chi ntí'i ta'a sa ta cuaācú sa. 7 Maestros yeⁿ'e ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ngeenu yā Jesús miiⁿ caati neⁿ'e yā n'diichi yā nduuti chi idiiⁿ Jesús chí nduuva yeⁿ'e sa nguuvi chi intaavi'tuūnúúⁿ yā, ni 'tíícā cuuvi caaⁿ'máⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'e Jesús miiⁿ. 8 Naati Jesús miiⁿ déénu yā yeⁿ'ē chi nadicádiinuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'a chi ntí'ī 'áámá ta'ā sa: Dií saⁿ'ā, nducueeⁿ dí ní cuééndii di náávtaⁿ'ā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Saⁿ'ā miiⁿ ní cuééndiī sa náávtaⁿ'ā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 9 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Úú intiinguuneéⁿ ndís'tiī. ¿Dɛ'ɛ̄ chí cuuvi diiⁿ yú nguuvi chi ntaavi'tuūnúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ? ¿'Áá diiⁿ yú cosas chi n'daacā o cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daacā? ¿'Áá n'daacā chí nanguaⁿ'āī yú vida yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ o 'caaⁿ'nuⁿ yú 'iiⁿ'yāⁿ?

10 Jesús ch'iinu yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā cuaaⁿ 'diitú yā ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: N'doo di ta'ā di. Saⁿ'ā miiⁿ ní n'doo ta'ā sa ní ta'ā sa mííⁿ 'āā nduūvā yeⁿ'ē sa. 11 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní n'duuvi taaⁿ n'daí yā ní yaa'vi yā vi'i: ¿Dɛ́'ɛ diiⁿ yú chi cuuvi tun'daa yú nuuⁿndi yeⁿ'e Jesús miiⁿ?

Jesús ndɛɛvɛ yā ndu'u chí ndiichúúví discípulos yeⁿ'e yā

(Mt. 10.1-4; Mr. 3.13-19)

12 Nguuvi s'eeⁿ Jesús cueⁿ'e yā 'áámá yiīcū chi caaⁿ'maⁿngua'á yā ní Jesús miiⁿ ní núúⁿmáⁿ yaaⁿ caⁿ'angua'á yā. 13 Ní taachí chidɛɛvɛ Jesús yaa'vi yā discípulos yeⁿ'e yā ní ndɛɛvɛ yā ndiichúúví 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ discípulos s'uuⁿ ní caⁿ'a yā chi ndiichúúví 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi apóstoles. 14 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'túúcā nguuvi yā: Simón chi nguuvi ntúuⁿ yā Pedro; ndúúcū Andrés chi 'díinū Simón Pedro miiⁿ, ndúúcū Jacobo, ndúúcū Juan, ndúúcū Felipe, ndúúcū Bartolomé, 15 ndúúcū Mateo, ndúúcū Tomás, ndúúcū Jacobo chi saⁿ'a daiya Alfeo, ndúúcū Simón chi nguuvi sa Zelote, 16 ndúúcū Judas chi 'díinū Jacobo ndúúcū Judas Iscariote chi cuayiivi chiⁿ'i sá du'ū chí Jesús miiⁿ chi cuuvi 'caaⁿ'núⁿ yā 'yā.

Jesús chi'cuéeⁿ yā 'yaaⁿ tááví 'iiⁿ'yāⁿ

(Mt. 4.23-25)

17 Jesús nangua'áí yā yeⁿ'e yiīcū miiⁿ ndúúcū apóstoles yeⁿ'é yā ní ndúúcū n'deēe n'dáí discípulos yeⁿ'e yā ní cueⁿ'e yā 'áámá yáⁿ'āa chi yúúdūu. Ní canee ntúūⁿ nduucú yā n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea ndúúcū yáāⁿ Jerusalén ní yeⁿ'e yáāⁿ s'eeⁿ 'diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ní yeⁿ'e yáⁿ'āa Tiro ndúúcū yáⁿ'āa Sidón. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'āā ndāa yā chi 'caandiveéⁿ yā yeⁿ'ē chi ngi'cueeⁿ Jesús miiⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ngííta yā neⁿ'é yā chi Jesús diiⁿ chi nduūvā yeⁿ'e yā. 18 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā ndúúcū espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní Jesús diiⁿ yā chi nacan'dáā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ch'ɛɛnuu chiī yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nduuvā yeⁿ'é yā. 19 Ni nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiītā neⁿ'e yā tuu'vi yā Jesús miiⁿ ti vɛ́ɛ́ cá poder yeⁿ'e yā chi diiⁿ yā chi nanduūvā yeⁿ'e yā.

Yeⁿ'é vaadī yeenú ndúúcu yeⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ vaadī yeenú

(Mt. 5.1-12)

20 Tuu'mi ní Jesús n'diichí yā discípulos yeⁿ'e yā ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Dɛ́'ɛ chúúcā n'dai ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ yeⁿ'e nī ti yeⁿ'ē ndís'tiī cuuví naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi.

21 Dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai ndís'tiī chi 'cueeⁿ cá nī libro yeⁿ'é Ndyuūs chi n'daācā ca canee staava yeⁿ'é nī. Dɛ'ɛ chúúcā n'dai ndís'tiī chi maaⁿ ní nngɛɛcu nī nanááⁿ Ndyuūs ti neⁿ'e diíⁿ nī nducuéⁿ'ē chi cuaacu ti Ndyuūs ya'āī 'iinú yā ndís'tiī.

22 Dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai ndís'tiī taachi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ cuuvi snaaⁿ yā ndís'tiī ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuvíi yā yeⁿ'e ndís'tiī. Ní cunncáā diíⁿ yā ndúúcū ndís'tiī. Ní 'āā ntɛ́ɛ́ neⁿ'e yā 'caandiveéⁿ yā chi duuchí nī. Caaⁿ'máⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daaca ndís'tiī cucáávā 'úú chi Saⁿ'ā chi Daiyá Ndyuūs. 23 Ndís'tiī canéé chí yeenú n'dai nī ní nguuvi miiⁿ cuuví yeenú n'dai ca nī caati Ndyuūs tée yā chi cuuvi yeⁿ'é nī dendu'ū chi ch'ɛɛtɛ n'dai taachi ndaa nī na va'ai chɛɛti nguuvi. Ti ndii cuááⁿ vmnaaⁿ 'tiicá ntúūⁿ idiíⁿ 'iiⁿ'yāⁿ cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daācā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ profetas chi candɛ́ɛ yā nduudu yeⁿ'e Ndyuūs.

24 Dɛ'ɛ chúúcā ndaachiī yeⁿ'ē ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ cá yeⁿ'e nī caati 'āā yeenú nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

25 Dɛ'ɛ chúúcā ndaachiī yeⁿ'e ndís'tiī chi nadacádíínuuⁿ nī chí n'daācā canee nī nanááⁿ Dendyuūs ní nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ti cuayiivi naachi neⁿ'é nī 'caandiveéⁿ nī ní nguɛ́ɛ́ cuuví 'caandiveéⁿ nī. Dɛ'ɛ̄ chúúcā ndaachiī yeⁿ'e ndís'tiī chi maaⁿ ní n'gííⁿnyuⁿ nī ti cuayiivi ní cuɛɛcú nī ti ndaāchīi nī.

26 Dɛ'ɛ̄ chúúcā ndaachiī yeⁿ'e ndís'tiī taachi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'maⁿ n'daācā yeⁿ'e nī. Caati ndíí cuááⁿ vmnaaⁿ 'tíícā ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ profetas chi falso yā ní nguɛ́ɛ́ profetas yeⁿ'é Ndyuūs, ní nguɛ́ɛ́ candɛɛ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs.

Dineⁿ'e yú 'iiⁿ'yāⁿ chi taaⁿ yā nduucú yú

(Mt. 5.38-48; 7.12)

27 'Úú, Jesús, ní ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī chi n'giindiveéⁿ nī nduudu chi ngaⁿ'á: Dinéⁿ'e ntúūⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ 'áárá chi taāⁿ yā yeⁿ'e nī. Ní diiⁿ n'daacá nī ntúūⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ 'áárá chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā ndís'tiī. 28 Di'viicú nī 'iiⁿ'yāⁿ 'áárá chi caⁿ'a cunncáa yā ndúúcu nī. Ní caaⁿ'maⁿngua'a nī caavā 'iiⁿ'yāⁿ 'áárá chi nguɛ́ɛ́ n'daacā diíⁿ yā ndúúcu nī. 29 Nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ duuchineeⁿ yā yeⁿ'e nī ní n'geⁿ'e yā 'áámá tiicuaa náaⁿ nī, 'cuúⁿ nī chi diíⁿ yā táámá vmnéⁿ'ēe nduuti chi neⁿ'é yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi divíi yā cotón yeⁿ'e nī, ca'ā ntúuⁿ nī catecai nī. 30 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi caaca yā cosa yeⁿ'é nī caavā necesidades yeⁿ'e yā, ca'á nī. 'Iiⁿ'yāⁿ chi cuta'á yā chi yeⁿ'e nī, 'āā ntɛ́ɛ́ nguɛɛcunée nī ndaaca nī. 31 Tan'dúúcā chi ndís'tiī neⁿ'e nī chi tanáⁿ'ā saⁿ'ā miiⁿ n'dáacā diiⁿ sa nduucú nī, 'tiicá ntúūⁿ diiⁿ ndís'tiī ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ.

32 Ndúúti chi ndís'tiī dinéⁿ'e nī 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'e ndís'tiī, ¿dɛ́'ɛ̄ chi n'daacā idiíⁿ nī? Caati 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daācā, 'tiicá ntúúⁿ idiíⁿ yā. 33 Ndúúti chi ndís'tiī n'daacā idiíⁿ nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi din'daācā nduucú nī, ¿dɛ́'ɛ chi n'daacā idiíⁿ nī? Caati 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā, 'tiicá ntuūⁿ idiíⁿ yā. 34 'Tiicá ntúūⁿ, nduuti chi diíⁿ nī prestar chiiⁿ chi yeⁿ'é nī 'iiⁿ'yāⁿ ní cunee ngiinú nī chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ caⁿ'á yā tee yā chiiⁿ chi yeⁿ'é nī, ¿dɛ́'ɛ̄ cuuvi chi 'iiⁿ'yāⁿ tée yā gracias ndís'tiī? 'Tiicá ntúūⁿ idiiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ n'daācā. 35 Ndís'tiī dineⁿ'é nī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi taáⁿ yā yeⁿ'e nī. 'Tíícā din'daacá nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngii n'diichí yā ndís'tiī. Diíⁿ nī prestar cosa chi yeⁿ'é nī ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ nadacadiinuuⁿ cá nī yeⁿ'ē. Ní Ndyuūs tée yā ndís'tiī cosas chi dendu'ū chi ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'é yā taachi caⁿ'a nī na va'ai chɛɛti nguuvi ní cuuví ndís'tiī daiyá Dendyuūs chi ch'ɛɛtɛ taavi ca. 'Tíícā Ndyuūs tée yā cosas chí n'daaca 'iiⁿ'yāⁿ chi cunncáā chi nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ yā: N'dii Ndyuūs gracias. 36 'Tiicá ntúūⁿ yá'ai 'iinú nī cááva 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā Chiidá nī Ndyuūs ya'áí 'iinú yā ndís'tiī.

Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ nī nuuⁿndī yeⁿ'e mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ

(Mt. 7.1-5)

37 Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nī nuuⁿndī yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ ní Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ ntúuⁿ yā yeⁿ'é nī. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī condenar 'iiⁿ'yāⁿ ní Ndyuūs nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā condenar ndís'tiī. Nadich'ɛɛcú nī nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ní Ndyuūs nadich'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e nī. 38 Ca'á n'daacá nī 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ necesidades yeⁿ'é yā ní 'íícú Ndyuūs tée yā ndís'tiī ní dicaadi n'dááca yā chi cúúnú chiichi ndíí tuunu cungéē na morral yeⁿ'é nī, caati Ndyuūs dicaadí yā ndís'tiī ndúúcū maaⁿ caadi chí dicaadí nī.

39 Jesús ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'áámá ejemplo yeⁿ'e 'áámá nduudu chi 'tɛ́ɛ́ nguɛɛ daama. ¿'Áá cúúví diiⁿ 'áámá chi ngueenááⁿ candɛɛ̄ táámá chi ngueenááⁿ? ¿'Áá nguɛɛ cun'dáá nūuⁿ nduu 'uuví yā na yiivi yáⁿ'āa? 40 'Áámá discípulo miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtɛ cá yā nguɛ́ɛ́ ti maestro yeⁿ'e yā. 'Āā du'ú nūuⁿ chí neⁿ'e cuuvi Maestro, canee chí 'cuiinu 'cueeⁿ yā din'daaca yā ní cuuví yā tan'dúúcā maestro yeⁿ'e yā.

41 Táácā cuuví chi maaⁿ nch'ɛɛtɛ́ nūuⁿ n'gíínu nī nuūⁿndī chi diiⁿ tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ inaaⁿ nī nuuⁿndī ch'ɛɛtɛ chi diíⁿ ni. 42 Nguɛ́ɛ́ n'daacā chi caaⁿ'máⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e chi diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā nduuti chi ndís'tiī diiⁿ nī cosas chi nguɛɛ n'daacā. N'daacā ca chi ndaacadaamí nī yeⁿ'ē nuuⁿndi chi diiⁿ nī ní 'íícú cuuvi caaⁿ'máⁿ nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé chí din'daacá yā.

'Áámá yáⁿ'á ní ngíⁿ'í cucáávā n'gui'i yeⁿ'ē

(Mt. 7.17-20; 12.34-35)

43 N'gui'i yeⁿ'e yáⁿ'á chi n'dai, n'daacā chi cuuví n'gui'i yeⁿ'ē ní yáⁿ'á chi nguɛ́ɛ́ n'dai ní nguɛ́ɛ́ n'daacā n'gui'i yeⁿ'ē. Naati yáⁿ'á chi nguɛ́ɛ́ n'daacā nguɛ́ɛ́ cuuvi n'gui'i chí n'daacā yeⁿ'ē. 44 'Tíícā ti tuunu tuunu ca yáⁿ'á n'giⁿ'i n'gui'i yeⁿ'ē. Nguɛ́ɛ́ n'giichi yā yaaⁿ chi 'cuūndī n'guíídīi yaaⁿ nguuvi yeⁿ'ē, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú tuūⁿmá yā uvas yeⁿ'ē dii'yu nduuti yaaⁿ. 45 'Tiicá ntúūⁿ saⁿ'ā chi n'dai idiiⁿ sa dendu'ū chí n'daacā chi nadacadíínuuⁿ sa na staava yeⁿ'ē sa chí n'daacā. Saⁿ'ā chí cunncáā idiiⁿ sa tanducuéⁿ'ē chi nadacadíínuuⁿ sa na staava yeⁿ'ē sa caati staava yeⁿ'ē sa nguɛ́ɛ́ n'daaca. Nduudu chi ngaⁿ'ā sa ngiica yeⁿ'e chi ndiituu na staava yeⁿ'ē sa.

Yeⁿ'ē ndúú 'uūví cimientos yeⁿ'é nduu 'uuvi va'āī

(Mt. 7.24-27)

46 Caⁿ'a ntúūⁿ Jesús: ¿Dɛ'ɛ cúúví chí ndís'tiī ngaⁿ'á nī ngiiⁿ nī 'úú: N'diī, Señor yeⁿ'é, n'diī, Señor yeⁿ'é, ní nguɛ́ɛ́ 'caandiveéⁿ nī chi ngaⁿ'á? 47 'Úú cuuví ndís'tiī, du'ū 'iiⁿ'yāⁿ chí chiī nanaáⁿ ní n'giindiveēⁿ nduudu yeⁿ'é ní n'daacā idiíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'á, 48 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ tan'dúúcā 'áámá saⁿ'ā chí din'dái sa vaacu sá. Chiinú yáanūuⁿ n'daaca sá ní s'nuūⁿ sa cimiento yeⁿ'ē vmnaaⁿ 'áámá yáává. Ní taachi chiiya 'áámá cuuvi naⁿ'ā ní ch'iita yíícú ní diītūu n'dáí cheⁿ'ē nuūⁿnīⁿ miiⁿ. Ní nuūⁿnīⁿ miiⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi diīiⁿ di'núⁿ'u va'āī miiⁿ ti n'daacā candúūu na yáává miiⁿ. 49 Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ch'iindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é ní nguɛ́ɛ́ idiíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'á 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ tan'dúúcā 'áámá saⁿ'ā chi din'dái sa vaacu sa na yaⁿ'á ndúútīi ní nguɛ́ɛ́ ndúúcū cimiento. Ní díítūu n'dai cheⁿ'é nuūⁿnīⁿ miiⁿ ní va'āī miiⁿ maaⁿnch'ɛɛtɛ́ nūuⁿ chindɛɛvɛ ní cunncáā ntuūvīi va'āī miiⁿ.

7

Jesús idiíⁿ yā chi nduuvā yeⁿ'e 'áámá mozo yeⁿ'e capitán romano

(Mt. 8.5-13)

1 Taachí Jesús ch'íínú ngi'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mi ní cueⁿ'é yā na yaāⁿ Capernaum. 2 Ná yáāⁿ miiⁿya canéé 'áámá saⁿ'ā capitán romano yeⁿ'ē soldados. Ní na vaacu capitán miiⁿ cánéé 'áámá saⁿ'ā mozo chi idiiⁿ mandado yeⁿ'ē sa. Nééné neⁿ'e sa mozo yeⁿ'ē sa ni nééné ya'āī 'iinu sa ti mozo ní neené ya'āī ngíítā sa. 'Āā cháā 'cuūvī sa. 3 Taachi capitán miiⁿ ch'iindiveeⁿ sa chi Jesús miiⁿ diíⁿ yā vaadī n'giinu, capitán miiⁿ dicho'o sa n'dúúví 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ yā na yaacū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ di'cuíítu yā Jesús miiⁿ chi caⁿ'a yā na vaacu sa ní diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e mozo yeⁿ'ē sa. 4 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cueⁿ'e yā nanááⁿ Jesús miiⁿ. Ní di'cuíítu yā Jesús, ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ: N'diī Jesús, 'caandiveéⁿ nī caati capitán yeⁿ'é 'nū ní neené n'dai yā chi diíⁿ nī chí nduūvā yeⁿ'e mozo yeⁿ'e yā. 5 Caati capitán romano miiⁿ ní idinéⁿ'e yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yú chi yeⁿ'e ndaata Israel, ní din'dái yā yáacū sinagoga yeⁿ'e yú.

6 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ cueⁿ'e yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní taachi 'āā cháā ndaa niiⁿnuúⁿ yā ná va'ai yeⁿ'ē sa, capitán miiⁿ dicho'o sa n'duuvi amigos yeⁿ'e sa chi caaⁿ'máⁿ yā cuuvi yā Jesús mii: N'diī, Señor, nguɛ́ɛ́ tuuviīnúuⁿ nī ti 'úú nguɛ́ɛ́ neené n'dai 'úú chi cundaa nī chɛɛti va'ai yeⁿ'é. 7 Maaⁿ ní deenú chi mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ní neené n'dai chi cuuvi ndaá nanáaⁿ nī. Dámaāⁿ chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ núúⁿ nī ní nduūvā yeⁿ'e mozo chi diiⁿ mandado yeⁿ'é. 8 'Āā dɛ'ɛ nuūⁿ chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ nī yeⁿ'ē tuu'mi ní cuuvī chó'ōo. 'Tiicá ntúūⁿ 'úú ní vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'é. 'Úú ní capitán ní ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yeⁿ'e soldados chi canee maaⁿ poder yeⁿ'é. Ngaⁿ'á ngií 'áámá sa: Cunaⁿ'a di, ní inaⁿ'a sa. Ní ngaⁿ'á ngií taama sa: Cuchíi di, ní chii sa. Ní ngaⁿ'á ngií mozo chi diiⁿ mandado yeⁿ'é: Diiⁿ di ntiiⁿnyúⁿ cūū, ní diiⁿ sa.

9 Ní taachí Jesús ch'iindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'ē sa chi ngaⁿ'a amigos yeⁿ'e capitán miiⁿ chéⁿ'é yiinu yā yeⁿ'e capitán. Ní nguɛɛcundíi yā n'diichi yā 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā cuaaⁿ daami yā ní caⁿ'a yā. 'Úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: 'Úú nguɛ́ɛ́ indaacá mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel chi i'teenú n'dai cá yā Ndyuūs tan'dúúcā capitán miiⁿ.

10 Taachí ndaa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ va'ai chi capitán miiⁿ dichó'o sa, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'diichí yā chí mozo miiⁿ chi nééné ngííta sa ní 'āā nduuvá yeⁿ'ē sa.

Jesús nadanduuchí yā daiya 'áámá n'daata nguá'āa chi 'āā tináⁿ'ā sa

11 Cuayiivi, Jesús miiⁿ cheⁿ'e yā na yáāⁿ Naín ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā ndúúcū 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ chi cueⁿ'e ndúúcu yā. Ní chúū chiī. 12 Taachí Jesús ndaá yā niiⁿnuúⁿ ná cheendi va'āī yeⁿ'e yaāⁿ miiⁿ, n'diichí yā chi ndɛɛ̄ 'iiⁿ'yāⁿ 'áámá caja tináⁿ'ā canuúⁿ yúúní chí cueⁿ'e yā cuɛɛchi yā. Tináⁿ'ā miiⁿ 'áámá n'dyáⁿ'ā sa yeⁿ'ē chɛɛcú sá. Ní n'daata miiⁿ ní n'daataá ngua'a yā. Ní neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ snee yā ndúúcu yā. 13 Taachí Jesús n'diichi yā n'daataá miiⁿ, nééné ya'ai 'iinú yā n'daataá ní caⁿ'a yā chii yā n'daataá miiⁿ: Nguɛ́ɛ́ cuɛɛcú di.

14 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní cueⁿ'e ndaa yā ní tuu'ví yā caja yeⁿ'e tinaⁿ'ā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ndɛ́ɛ yā caja miiⁿ ch'ɛɛtindii yā. Ní Jesús caⁿ'a yā: Saⁿ'ā 'dííⁿ 'úú yaa'ví dii, nducueeⁿ di.

15 Tuu'mi ní 'nuūⁿndi saⁿ'ā 'dííⁿ chi n'dii ní tucá'a sa ndeē sa. Ní Jesús miiⁿ ní nca'á yā saⁿ'a 'dííⁿ chɛɛcu sa. 16 Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ di'va'á yā yeⁿ'e chi n'diichi yā ní caⁿ'a yā: Dɛ'ɛ̄ chúúcā ch'ɛɛtɛ Ndyuūs. Ní caⁿ'a yā chi 'áámá profeta ch'ɛɛtɛ ndāa yā nguaaⁿ nús'uu chí Ndyuūs dicho'ó yā caati ya'ai 'iinú yā yeⁿ'ē s'uuúⁿ chi nación yeⁿ'é yā.

17 'Tíícā ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e Jesús miiⁿ. Ní caⁿ'a yā chuū núúⁿmáⁿ na yáⁿ'āa Judea ndúúcū nuuⁿmáⁿ yáāⁿ cuaaⁿ 'diituú.

Juan chi ngɛɛdínuūⁿnīⁿ dichó'o yā nduu 'uuvi 'iiⁿ'yāⁿ nanááⁿ Jesús

(Mt. 11.2-19)

18 Discípulos yeⁿ'e Juan chi ngɛɛ̄dínuūⁿnīⁿ caⁿ'a yā chii yā Juan miiⁿ yeⁿ'é tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi diiⁿ Jesús. Tuu'mí Juan miiⁿ yaa'vi yā 'uuvi discípulos yeⁿ'e yā nanáaⁿ yā. 19 Ní dichó'o yā discípulos s'eeⁿ chí ntiinguuneeⁿ yā Jesús miiⁿ chuū: ¿'Áá n'diī Cristo chi canéé chí ndaā o 'āā cūnee ngíínú 'nū taama yā? 20 Discípulos yeⁿ'e Juan miiⁿ cueⁿ'e yā ní ndaá yā nanááⁿ Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā Jesús: N'diī Señor, Juan chí ngɛɛdínuūⁿnīⁿ dichó'o yā nús'uu chí ntííngúúneeⁿ 'nū n'diī: ¿'Áá n'diī chi canéé chí ndaā o 'āā cūnee ngíínú 'nū taama yā?

21 Tiempo miiⁿ Jesús diíⁿ yā chi nnduūvā yeⁿ'e 'yaaⁿ n'dai 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē ca'ai chi ndíi yā ní yeⁿ'e ca'ai chi vɛ́ɛ́ espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ndúúcu yā. 'Tiicá ntúūⁿ diíⁿ yā chi snaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ. 22 Tuu'mi Jesús nán'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'e nduu 'uuvi discípulos yeⁿ'e Juan miiⁿ ní caⁿ'a yā: Ndís'tiī, cunaⁿ'a nī ní cuuvi nī Juan miiⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi n'diichi nī ndúúcū chi n'giindiveéⁿ nī. 'Iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ ní inaaⁿ yā, 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngii ngíícá yā ní ngiica yā, 'iiⁿ'yāⁿ chí ndíí ca'ai chí lepra chi in'duuti yuūtɛ̄ yeⁿ'é yā ní nduuva yeⁿ'é yā, 'iiⁿ'yāⁿ chi chɛɛtúū ní n'giindiveéⁿ yā, 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí ní nnduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā, ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ndaachíī snee yā 'úú ní ngaⁿ'á nanáaⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs, nduudu ngai chí yeⁿ'ē chí nanguaⁿ'āī 'iiⁿ'yāⁿ. 23 Dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ cunncáā ch'eenú yā 'úú ndúúcū nduudu yeⁿ'é.

24 Taachi cueⁿ'e discípulos yeⁿ'e Juan chi dicho'ō Juan miiⁿ, tuu'mi ní Jesús tucá'a yā caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ chi snee yā ndúúcu yā yeⁿ'e Juan chi ngɛɛdínuūⁿnīⁿ miiⁿ: ¿Dɛ'ɛ cheⁿ'e nī n'diichi nī na yáⁿ'āa cuuⁿmaⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ? ¿'Áá 'áámá ndúú chí idin'núⁿ'u 'yúúné? Nguɛɛ 'tíícā. 25 ¿Du'ú cheⁿ'e nī n'diichi nī tuu'mi? ¿'Áá 'aama saⁿ'ā chi canúuⁿ sa catecai n'dai sa? Deenu nī chi 'iiⁿ'yāⁿ chi n'daācā catecai yā nguɛ́ɛ́ n'geenu yā ngii ní snée yā na va'ai yeⁿ'ē rey. 26 ¿Du'ú cheⁿ'é nī n'diichí ni tuu'mi? ¿'Áá 'áámá profeta chí ngaⁿ'a nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs? 'Úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi 'tíícā. Cheⁿ'é nī n'diichí nī 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ch'ɛɛtɛ ca yā nguɛ́ɛ́ ti tanáⁿ'ā profetas. 27 Chuū canéé nguūⁿ yeⁿ'e Juan miiⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs ndii cuááⁿ vmnaaⁿ:

Cun'diichí nī. 'Úú ní dicho'ó 'áámá saⁿ'ā chi caaⁿ'maⁿ sā nduudu cuaacu yeⁿ'é nanááⁿ dii. Ní saⁿ'ā miiⁿ ní 'cuundiyaáⁿ sa yúúní cáávā dii.

28 'Úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi nguaaⁿ nducyaaca saⁿ'ā chi ch'iindiyaāⁿ sa na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ táámá saⁿ'ā chi ch'ɛɛtɛ ca sa ti 'āā Juan miiⁿ chí chɛɛdínuūⁿnīⁿ sa. Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi ndiicuúⁿ ca yā naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ní ch'ɛɛtɛ cá yā nguɛ́ɛ́ ti Juan miiⁿ.

29 Neené n'dai 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí inn'guɛɛ yeⁿ'ē yáⁿ'āa ch'iindiveéⁿ yā nduudu chi ngaⁿ'a Jesús. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi'téénu yā nduudu yeⁿ'e Juan miiⁿ ní diíⁿ yā tan'duucā Ndyuūs neⁿ'e yā. Ní Juan miiⁿ chɛɛdínuūⁿniⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 30 Naati 'iiⁿ'yāⁿ fariseos miiⁿ ndúúcū maestros yeⁿ'e ley, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā Juan ndíí nguɛ́ɛ́ s'téénu yā nduudu yeⁿ'e Juan miiⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ chɛɛdinuūⁿniⁿ yā. 31 Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chiī yā 'iiⁿ'yāⁿ: ¿Dɛ́'ɛ̄ cuuví nadidaamá ndúucu tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū maaⁿ? ¿Dɛ'ɛ́ tan'duucá yā? 32 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā saⁿ'ā ngaiyáā chí n'gɛɛ̄tɛɛ sa nii'vɛ̄ɛ̄ ní duūchī sa ndúúcū vi'i ní n'gai sa compañeros yeⁿ'e sa. Ní ngaⁿ'á sa ngii sa vi'ī: Tiiví 'nū flauta cáávā baile ní nguɛ́ɛ́ nde'éí nī. Ngiita 'nū canciones chí ndaachií ní nguɛ́ɛ́ chɛɛ̄cu nī. 33 Ní ndaā Juan chí ngɛɛdínuūⁿnīⁿ chí 'aama 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ che'e yā pan ní nguɛ́ɛ́ chi'i yā vino ní ndís'tiī ní ngaⁿ'a nī yeⁿ'e yā: Juan miiⁿ ní cánée yā ndúúcū espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. 34 'Úú ní ndaá, 'úú Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs 'úú. Ní nge'é ní ngi'í ní ndís'tiī ngaⁿ'a nī yeⁿ'e 'úú: 'Cuin'dííchí nī, 'iiⁿ'yāⁿ chi n'deēe nge'é yā ní yaāⁿ n'dáí ngi'í taaví yā vino. Ní ngaⁿ'a ntuúⁿ nī chi 'úú 'áámá amigo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ínn'guɛɛ yeⁿ'e yáⁿ'āa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ nuuⁿndi. 35 Caati nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ deenu yā chi vaadī deenu miiⁿ ní yeⁿ'e Ndyuūs. Ní 'iiⁿ'yāⁿ ch'iⁿ'í yā vaadī deenu miiⁿ cáávā dendu'ū chi n'daācā chi diíⁿ yā ti yeⁿ'e Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ.

Jesús cueⁿ'e yā na vaacu Simón chi saⁿ'ā fariseo

36 'Áámá saⁿ'ā fariseo di'cuíítu sa Jesús chi ché'é yā ná váácu sá. Tuu'mi ní Jesús sndaa yā ná va'ai yeⁿ'e saⁿ'ā fariseo miiⁿ ní ch'iindi yā na mesa ndúúcū sa. 37 Tuu'mi ní 'áámá n'daataá chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e ta chí canee tá yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ, taachí chicádíínuuⁿ tá chi Jesús miiⁿ canée yā na va'áí yeⁿ'e saⁿ'ā fariseo ní vɛɛ yā na mesa, n'daataá mííⁿ ndaa ta ní ndɛ́ɛ ta 'áámá caja yeⁿ'ē aceite perfume. 38 N'daataa mííⁿ chííntii'ya tá na ca'a Jesús ní ngɛɛcu tá. Ní ndúúcū nuūⁿnīⁿ nduutináaⁿ tá naaⁿnu tá ca'a yā ní nadīdɛɛ̄vɛ tá ca'a yā ndúúcū yuūdū tiīⁿ tá. Ní 'neeⁿcheendi ta ca'a yā ní chiī tá aceite perfume ca'a yā. 39 Taachí sáⁿ'ā fariseo miiⁿ n'dííchi sa chi diiⁿ n'daataá miiⁿ, tuu'mi nadīcádíínuuⁿ sa ní caⁿ'ā sa nguááⁿ maāⁿ sa 'tíícā: Ndúútī chi sáⁿ'a 'cūū profeta sa, tuu'mi ní deēnū sa du'ū n'daātaa 'cúū chi ituu'vī tá saⁿ'ā ti vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'ē tá. 40 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chii yā saⁿ'a fariseo miiⁿ: Dii, Simón, vɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ chi cuuví dii. Simón miiⁿ ní n'guɛɛcútaⁿ'a sa ní caⁿ'a sa: Maestro, caaⁿ'maⁿ nī.

41 Jesús caⁿ'a yā ejemplo 'cūū: 'Uūvī 'iiⁿ'yāⁿ can'díícu yā yeⁿ'e 'áámá saⁿ'ā. 'Áámá yā ní can'díícu yā nyuⁿ'u ciento caadi, taama yā ní 'uūvī ngɛɛcu ndiichi caadi. 42 Naati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ tuūmī miiⁿ yeⁿ'e yā chí nadíí'vɛ yā. 'Āā ntɛ́ɛ́ ndaaca yā tuūmī. Sáⁿ'ā chí chinnee miiⁿ ní nadach'ɛɛcú sa yeⁿ'ē ndúú 'uuvi sa. Maaⁿ ní cuuvi di 'úú, ¿chɛɛ̄ cá saⁿ'ā s'eeⁿ neⁿ'e cá yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ?

43 Simón miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: 'Úú inadacádiinúúⁿ chi dinéⁿ'e ca yā saⁿ'ā chí n'deēe ca can'díícū miiⁿ. Jesús nan'guaacútaⁿ'a yā: N'daācā inadacadíínuuⁿ di.

44 Tuu'mi ní nguɛɛcundíī Jesús naachi canéé n'daataá mííⁿ ní caⁿ'a yā chii yā Simón: ¿'Áá ínaaⁿ di chi diiⁿ n'daātāa 'cúū? 'Úú indaá na vaacu di ní nguɛ́ɛ́ tee di nuūⁿnīⁿ chi naaⁿnú ca'á tan'dúúcā costumbre yeⁿ'ē yú naati n'daātāa 'cúū ní cheendáa tá nuūⁿnīⁿ nduutinaaⁿ tá ca'á ní nadidɛɛvɛ tá ca'á ndúúcū 'yuūdū tiīⁿ ta. 45 Taachí ndaá ní nguɛ́ɛ́ 'neeⁿcheendi di 'úú tan'dúúcā costumbre yeⁿ'e yú naati n'daātāa 'cúū 'áámá i'neeⁿcheendi tá ca'á, ndíí taachi sndaá. 46 Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú cheendáa di aceite perfume tiíⁿ tan'dúúcā costumbre yeⁿ'e yú naati n'daātāa 'cúū cheendaa tá aceite perfume na ca'á chi diiⁿ tá honrar 'úú. 47 Chuū ngaⁿ'á ngií, dii Simón; ti tanducuéⁿ'e nuuⁿndi chi n'deēe n'dáí yeⁿ'e tá nadach'ɛɛcú yeⁿ'ē tá caati neené neⁿ'e ta 'úú, ní diiⁿ tá 'túúcā cáávā chi nadach'ɛɛcú yeⁿ'ē tá. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chí duū'vī neⁿ'e yā 'úú ní duū'vī nadich'ɛɛcú yeⁿ'e yā.

48 Tuu'mi Jesús caⁿ'á yā chiī yā táⁿ'ā: Díí n'daataá 'úú nadich'ɛɛcú nuuⁿndi yeⁿ'ē di.

49 'Iiⁿ'yāⁿ chi vɛɛ̄tɛ́ yā na mesa miiⁿ tucá'a yā caⁿ'a yā chiī yā vi'ī: ¿Du'u sáⁿ'ā chuū chi nadicadíínuuⁿ sa chí cuuvi nadīch'ɛɛcu sa nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ?

50 Tuu'mí Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chiī yā n'daataá míí: Cáávā chi i'téénu di 'úú, n̄diiⁿ chí nanguáⁿ'ai di. Maaⁿ ní cunaⁿ'ā di ndúúcū vaadī 'diīíⁿ.

8

N'daataa s'eeⁿ chí chinneé yā Jesús

1 Cuayiivi miiⁿ, ní cheⁿ'e Jesús nuuⁿmáⁿ yáāⁿ n'gɛɛtɛ ndúúcū nuuⁿmáⁿ yáāⁿ 'lííⁿ ní ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'e naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. Ní ndu'u ndiichúúví apóstoles yeⁿ'e Jesús miiⁿ cueⁿ'e yā ndúúcu yā. 2 'Tiicá ntúūⁿ n'duuvi n'daataá chi Jesús diíⁿ yā chi nanduūvā yeⁿ'e ca'ai yeⁿ'e yā ní chi diíⁿ yā chi nacan'dáā espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'e náⁿ'ā n'daataa s'eeⁿ. Ní nguaaⁿ n'daataa s'eeⁿ canee María yeⁿ'e yáāⁿ Magdala. N'daata miiⁿ ní Jesús diíⁿ yā chi nán'daā ndɛɛ̄chɛ̄ espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'ē ta. 3 Cueⁿ'e ntúūⁿ Juana chi n'daataa yeⁿ'e saⁿ'ā chi nguuvi Chuza chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sá yeⁿ'e cosas yeⁿ'e rey Herodes, ndúúcū táⁿ'ā Susana, ndúúcū 'yaaⁿ n'dáí ca n'daataá chí ca'a tá tuumī yeⁿ'ē tá ní cuaī tá 'āā dɛ'ɛ́ nūuⁿ chi neⁿ'e Jesús.

'Áámá ejemplo chi nguuvi parábola chi yeⁿ'e 'áámá saⁿ'ā chí ngiīnū sa ndaata

(Mt. 13.1-9; Mr. 4.1-9)

4 Taachí nduuvidaama 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ chi chiica yā yeⁿ'e 'yaaⁿ n'dai yáāⁿ tuu'mi ní ndaa yā nanááⁿ Jesús. Ní Jesús yaa'vi yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū 'áámá ejemplo tan'dúúcā 'áámá dendu'ū chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yééⁿdi 'cūū. Ní caⁿ'a yā 'tíícā: 5 'Áámá saⁿ'ā chi cuūnū ndaata mííⁿ cuéⁿ'e sa cuūnū sa. Taachí chiīnū sa 'áámá duutu ndaata chiiya 'diituú cyúúní ní ch'iinca'a 'iiⁿ'yāⁿ ní 'yaada ní che'e tī. 6 Duutu ndaata ní chiiya naachi vɛ́ɛ́ n'deee n'dáí tuūu. Taachí can'daā, ní ti'i ti nguɛ́ɛ́ ya'ai yeⁿ'ē. 7 Duutu ndaata ní chiiya nguaaⁿ yááⁿ. Yááⁿ miiⁿ chi dáámá ch'iita ndúúcū yaatá ní di'vaāchí yeⁿ'ē vi'ī. 8 Náⁿ'ā duutu ndaata ní chiiya na yáⁿ'āa n'dáacā ní taachí can'daā n'deee n'dáí cosecha chii yeⁿ'ē. Ní yeⁿ'ē 'áámá ndaata ní chiī 'aama ciento ndaata yeⁿ'ē. Taachí Jesús caⁿ'a yā nduudú 'cūū, yuūdū n'dáí caⁿ'a yā, ní caⁿ'a yā: Ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ veéⁿ nī, ní 'caandiveéⁿ nī.

Jesús caⁿ'a yā yeⁿ'e chí neⁿ'ē caāⁿ'māⁿ ejemplo miiⁿ

(Mt. 13.10-23; Mr. 4.10-20)

9 Tuu'mi ní discípulos yeⁿ'e Jesús caⁿ'a yā chii yā Jesús: ¿Dɛ́'ɛ̄ néⁿ'é caaⁿ'maⁿ nduudú 'cūū?

10 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā: Ndís'tiī ní maaⁿ ní cuuvi déénu nī chí cánuuⁿ n'de'ei yeⁿ'e Ndyuūs naachi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā naati 'úú ní ngaⁿ'á ndúúcū nduudu chí 'tɛɛ nguɛɛ dáámá. Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ snaaⁿ yā nguɛ́ɛ́ cuuvi snaaⁿ n'daaca yā, ní taachí 'caandiveeⁿ yā nguɛ́ɛ́ tuumicadíínuuⁿ yā yeⁿ'ē.

11 Chuū chí neⁿ'e caāⁿ'māⁿ ejemplo miiⁿ. Ndaata miiⁿ ní chííⁿ chi tan'dúúcā nduudu yeⁿ'e Ndyuūs. 12 Duutu ndaata chí chiiya ná 'diītūu cyúúní, chííⁿ chi tan'dúúcā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs chí 'iiⁿ'yāⁿ ch'iindiveeⁿ yā. Daacá nūuⁿ ndaa yááⁿn'guiinuuⁿ miiⁿ ní divíi sa nduudu miiⁿ na staava yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ti nguɛ́ɛ́ cuuvi cu'téénu yā ní nguɛ́ɛ́ ndúú cuuví nnguaⁿ'ai yā. 13 Ndaata chí chiiya nguaaⁿ tuūu chi nguɛ́ɛ́ dii'yu yeⁿ'ē ni tan'dúúcā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs chi 'iiⁿ'yāⁿ n'giindiveeⁿ yā ní yeenú taavi yā. Cánéé yā tan'dúúcā 'áámá milpa chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ dii'yu yeⁿ'ē. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ni 'áámá tiempo nūuⁿ i'téénu yā ní taachí ndaa nguuvi chí chííⁿnyúⁿnééⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yā chi 'cuináaⁿ yā cáávā nduudu miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ divíi yā nduudu miiⁿ na staava yeⁿ'e yā. 14 Dúútú ndaata chí chiiya nguaaⁿ yááⁿ tan'dúúcā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs chi 'iiⁿ'yāⁿ ch'iindiveeⁿ yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ damáāⁿ nadacadiinúúⁿ yā yeⁿ'e vaadī 'cuiica ndúúcū dendu'ū chi idi'vaachí yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū dendu'ū chi vicio yeⁿ'e yā. Nducuéⁿ'ē di'vaachi nduudu miiⁿ ní diiⁿ chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ nduudu miiⁿ na vida 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 15 Duutu ndaata chí chiiya na yáⁿ'āa n'dáacā chííⁿ chí tan'dúúcā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs chi 'iiⁿ'yāⁿ ch'iindiveéⁿ yā ní din'daacá yā ndúúcū 'viich'ɛɛtíínūuⁿ. Ní i'téénu yā nduudu miiⁿ na staava yeⁿ'é yā. Ní ch'iⁿ'í yā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā nduudu cuaacu miiⁿ.

'Áámá ejemplo yeⁿ'e 'áámá lámpara

(Mr. 4.21-25)

16 Ní Jesús chi'cueeⁿ yā 'túúcā: 'Áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ ngi'i yā 'áámá lámpara ní cu'nuuⁿ yā maaⁿ 'áámá 'cuɛ́ɛ́tɛ̄ɛ o cu'nuúⁿ yā maaⁿ 'áámá cama ti cu'nuúⁿ yā na 'áámá mesa ní 'iiⁿ'yāⁿ chi cundáa yā ní snaaⁿ yā. 17 'Tiicá ntúūⁿ, nducuéⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ deenu 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e chi cunúúⁿ n'de'ei nguɛ́ɛ́ cunee chi nguɛ́ɛ́ snaaⁿ yā. Ní nguɛ́ɛ́ chi cunúúⁿ n'de'ei chi nguɛɛ cadíínuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē.

18 'Caandiveeⁿ n'daacá nī cáávā chi cuuvi deenu nī ti 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā ní Ndyuūs ca'a cá yā ní n'deēe cá cuuvi yeⁿ'e yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā 'áárá chi dúú'ví nūuⁿ chi nadacádiinúúⁿ yā chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā, chuū ní Ndyuūs divíi yā yeⁿ'e yā.

Chɛɛcu Jesús miiⁿ ndúúcū 'díínu yā chi ndāa yā

(Mt. 12.46-50; Mr. 3.31-35)

19 Tuu'mi ní 'díínu Jesús ndúúcū chɛɛcú yā neⁿ'e yā ndaá yā nanááⁿ Jesús naati nguɛ́ɛ́ cuuvi ndaa yā caati neené 'yaaⁿ n'dai 'iiⁿ'yāⁿ snéé yā miiⁿ. 20 Ní 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ cueⁿ'e yā nanááⁿ Jesús ní caⁿ'a yā: N'diī Jesús, chɛɛcú nī ndúúcū 'díínu nī snée yā cuaaⁿ chuva'āī ní neⁿ'e yā snaaⁿ yā n'diī.

21 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'ee: 'Iiⁿ'yāⁿ chí n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ní i'téénu yā 'iiⁿ'yāⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chíí chɛɛcú ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chíí 'diinú.

Jesús chin'neeⁿ 'diíⁿ yā 'yúúné ndúúcū nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā

(Mt. 8.23-27; Mr. 4.35-41)

22 Chúū chiī. 'Áámá nguuvi Jesús miiⁿ sndaa yā na 'áámá barco ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cho'o yú táámá 'díítuú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Ní cueⁿ'e yā. 23 Taachí chiica yā na barco miiⁿ, Jesús miiⁿ ní cyaadu yā. Chéenū 'aama 'yúúné taaⁿ ní diiⁿ chí chindaā nuūⁿnīⁿ chɛɛti barco miiⁿ ti barco miiⁿ neⁿ'e 'cuɛɛchi nguááⁿ nuūⁿnīⁿ. Ní discípulos 'va'a yā. 24 Tuu'mi ní discípulos s'eeⁿ ndaa yā naachi canéé Jesús miiⁿ ní nadin'duuchí yā 'iiⁿ'yāⁿ ní caⁿ'a yā: N'dii Maestro, n'dii Maestro, 'cuɛɛchi yú nguááⁿ nuūⁿnīⁿ. Taachi Jesús miiⁿ nduuchi yā, tuu'mi ní caⁿ'a yā chi cūnéé 'diīiⁿ 'yúúné miiⁿ ndúúcū nūuⁿnīⁿ, ní canéé 'diīiⁿ. Tuu'mi ní 'āā ntɛ́ɛ́ chéenū 'yúúné miiⁿ ní canéé 'diiíⁿ ní n'daacā cueⁿ'e yā ndúúcū barco miiⁿ. 25 Jesús ní caⁿ'a yā: ¿Dɛ'ɛ cúúvī chi nguɛ́ɛ́ cu'téénu cá nī? Discípulos ní 'va'a n'daí yā ní cheⁿ'e yiinú yā ní ngaⁿ'a yā ngii yā vi'ī: ¿Du'u sáⁿ'a 'cūū chí ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'ē 'yúúné ndúúcū nuūⁿnīⁿ ní n'giindiveéⁿ yeⁿ'ē sa?

Jesús diíⁿ yā chi nanduūva 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'e yáⁿ'āa Gadara chi canéé sá ndúúcū espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ

(Mt. 8.28-34; Mr. 5.1-20)

26 Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā cueⁿ'e yā na yáⁿ'āa Gadara. Yáⁿ'āa miiⁿ ní canee 'diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā Galilea. 27 Taachí Jesús nacan'dáa yā na barco miiⁿ ní ndaa yā na yáⁿ'āa, ndaā niiⁿnuúⁿ Jesús miiⁿ 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'e yáⁿ'āa miiⁿ. 'Āā 'naaⁿ tiempo canéé sá ndúúcū espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. Nguɛ́ɛ́ catecai sa ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú canúúⁿ rá sá va'āī ti na yiivi yáává cānuuⁿ sa. Ní ndaā sa ní ndaāca sa Jesús miiⁿ. 28 Ní taachi sáⁿ'a 'cūū n'dííchi sa Jesús miiⁿ chiintii'ya sá nanáaⁿ yā ní 'caī yiicú sa: N'dii Jesús, Daiya Ndyuūs chi ch'ɛɛtɛ n'dai poder yeⁿ'e nī, ¿dɛ'ɛ̄ diíⁿ nī nduucú? 'Úú di'cuiitú n'diī chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī chi diíⁿ sufrir.

29 'Túúcā caⁿ'a sa ti Jesús caⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā chí nan'daā espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'e sáⁿ'ā miiⁿ. 'Āā nééné 'naaⁿ tiempo chi espíritus ichɛ́ɛ́ ndúúcū saⁿ'ā miiⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní ngaā chiichí yā saⁿ'ā miiⁿ ndúúcū cadenas naati ch'iica sá cadenas ní espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ candɛ́ɛ sa saⁿ'ā naachi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ. 30 Tuu'mi ní Jesús tiinguunéeⁿ yā saⁿ'ā miiⁿ: ¿Dɛ́'ɛ̄ nguuvi di? Saⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'a sa: Legión nguūví. 'Tíícā ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē sa ti neené 'yaaⁿ espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ canee ndúúcu sa. 31 Ní espíritus idi'cuíítū Jesús chi nguɛ́ɛ́ dichó'o yā na abismo chi canéé cuaaⁿ maaⁿ yáⁿ'āa. 32 Ní niiⁿnuúⁿ ná snée yā nééné n'deēe cuuchí vɛɛ tī 'cuɛɛti miiⁿ chi in'nuúⁿ ti chi ché'e ti. Ní espíritus di'cuíitū Jesús miiⁿ chí ca'á yā lugar chi cundáā chɛɛ̄tī cuuchí s'eeⁿ. Jesús miiⁿ ní 'cuúⁿ yā. 33 Tuu'mi ní espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ nan'dáā na cuerpo yeⁿ'e saⁿ'ā miiⁿ ní sndaā na cuerpo yeⁿ'e cuuchi s'eeⁿ. Ní 'iiti s'eeⁿ ní chéénu tī na yiivi yaavā yeⁿ'e yiīcū miiⁿ ní chingéé nuúⁿ tī nguaaⁿ nuūⁿnīⁿ ní ch'íī nuúⁿ tī nguaaⁿ nuūⁿnīⁿ miiⁿ.

34 'Iiⁿ'yāⁿ chi idiiⁿ cuidado cuuchí s'eeⁿ taachí n'diichí yā chuū, cueⁿ'é yā ngéénu yā ní cuuvi yā 'iiⁿ'yāⁿ na yáāⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé na 'cuɛɛti nducuéⁿ'ē chi chiī. 35 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní cheⁿ'e yā n'diichi yā chi chiī. Ndaá yā nanááⁿ Jesús miiⁿ ní n'diichí yā saⁿ'a chi nacan'daā espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. Saⁿ'ā miiⁿ ní vɛ́ɛ́ sa na ca'a Jesús. Canúúⁿ sá catecai sa ní 'āā n'daāca idiiⁿ sa. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní dii'yá yā chiī. 36 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi n'diichí yā nducuéⁿ'ē chi chó'ōo caⁿ'a yā 'iiⁿ'yāⁿ chi caama ndaa yā táácā espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ nan'dáā na cuerpo yeⁿ'e saⁿ'ā miiⁿ. 37 Tuu'mi ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Gadara di'cuíítu yā Jesús chi cuɛɛvíi yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ti neené 'va'á yā. Tuu'mi ní Jesús ndaa yā barco miiⁿ. 38 Ní saⁿ'ā chí nān'daa espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ di'cuíítu sa Jesús miiⁿ chi cundáa sa na barco miiⁿ ndúúcu yā. Jesús yaa'vi yā saⁿ'a miiⁿ ní caⁿ'a yā: 39 Cunaⁿ'ā di ná vaacu di ní caaⁿ'maⁿ di cuuvi di 'iiⁿ'yāⁿ dendu'ū chí ch'ɛɛtɛ n'dai chí Ndyuūs diíⁿ yā ndúúcū di. Saⁿ'ā miiⁿ ní cunaⁿ'a sa ní caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ núúⁿmáⁿ na yáāⁿ dendú'ū chi ch'ɛɛtɛ n'dai chí Jesús diíⁿ yā ndúúcū sa.

Yeⁿ'e daiya Jairo chí ngíitā ní yeⁿ'e n'daataá chí tuu'vi tá catecai Jesús

(Mt. 9.18-26; Mr. 5.21-43)

40 Taachí Jesús cueⁿ'e yā cho'o yā táámá 'diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā, ní ndaa yā yáāⁿ miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ 'cuúⁿ yā Jesús ndúúcū vaadī yeenú ti n'deee n'daí 'iiⁿ'yāⁿ ní snee ngiinu yā Jesús miiⁿ. 41 Miiⁿ cánéé 'aama saⁿ'a chí nguuvi sa Jairo. Saⁿ'a miiⁿ ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'ē yaācū sinagoga ní ndaā sa nanááⁿ Jesús ní chiintii'ya sa na ca'a Jesús miiⁿ. Ní di'cuíítú sa 'iiⁿ'yāⁿ chi cundáa yā na vaācū sa, 42 caati 'áámá n'dyáⁿ'ā daiya sa 'āā 'nááⁿ tá tan'duu ndiichúúví nduūyū tá 'āā cháá 'cuuvi tá. Taachí cueⁿ'e Jesús miiⁿ neené n'deee 'iiⁿ'yāⁿ cueⁿ'e yā ndúúcu yā ní ndii tuunúúⁿ ngɛɛnúū chiichi yā.

43 Nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ canéé 'áámá n'daataá chí 'āā ndiichúúví ndúuyū canee tá ndúúcū 'áámá ca'āī chi ngéē yuuúⁿ yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'ē ta. 'Āā diiⁿ tá gastar ndúúcū médicos tanducuéⁿ'ē chi vɛɛ yeⁿ'ē tá. Mar 'áámá médico nguɛ́ɛ́ ngii diyiicú yā táⁿ'ā miiⁿ. 44 Ndaā niiⁿnuⁿ tá cuaaⁿ daami Jesús ní tuū'vi tá naachi n'dɛɛ tií yeⁿ'e catecai Jesús miiⁿ. Tuu'mí nūuⁿ caneé naaⁿ chi ingéē yuuúⁿ yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e tá.

45 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ caⁿ'a yā: ¿Du'u tuū'vi 'úú? Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ ní caⁿ'a yā: Nguɛɛ 'úú. Pedro miiⁿ ní caⁿ'a sa: N'dii Maestro, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní i'nuuⁿ chiichí yā n'diī ní táácā chi ngaⁿ'a nī: ¿Du'ú tuū'vī 'úú?

46 Jesús caⁿ'a yā: Vɛ́ɛ́ du'ū chi tuū'vī 'úú. 'Úú ní deenú chi ndúúcū poder yeⁿ'é nduūvā yeⁿ'e 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ.

47 Taachi n'daata mííⁿ tuumicádiinuuⁿ tá chi Jesús deenú yā in'duuví n'dai tá ní ndaā tá nanááⁿ Jesús miiⁿ ní chiintiī'yā ta nanáaⁿ yā. Ní caⁿ'a cuaacu tá nanááⁿ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ dɛ'ɛ̄ cáávā chí tuū'vi tá catecai Jesús. Ní hora mííⁿ nūuⁿ chí tuu'vi ta nduūvā yeⁿ'ē tá. 48 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā: Díí, daiyá, cáávā chi i'teenú di 'úú, ní nduūvā yeⁿ'ē di. Maaⁿ ní cunaⁿ'a di na vaacu di ndúúcū vaadī 'diīíⁿ.

49 Ní taachi Jesús ngaⁿ'a yā chuū ndaā 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'e na vaacu saⁿ'ā chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē yaācū sinagoga. Ndaā sa nanááⁿ Jairo ní caⁿ'a sa: 'Āā ch'iī daiya di. 'Āā ntɛ́ɛ́ yaa'vi di Maestro.

50 Jesús miiⁿ ch'iindiveéⁿ yā nduudu 'cūū ní caⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ 'va'ā di. Cu'téénu di 'úú ní nanduūchi ta yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā.

51 Tuu'mi ní Jesús sndaa yā na vaacu Jairo. Nguɛ́ɛ́ 'cuuⁿ yā chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ sndaá yā ndúúcu yā cuaaⁿ chɛɛti va'āī miiⁿ, dámaāⁿ Pedro ndúúcū Jacobo, ndúúcū Juan, ndúúcū chɛɛcu n'daata 'lííⁿ, ndúúcū chiida tá. 52 Nducyaaca yā cuaaⁿ chuva'āī ch'ɛɛtinée yā ní ngɛɛcu yā ní n'gai yā ti ya'áí yā caavā tá. Ní Jesús caⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ cuɛɛcú nī. Nguɛ́ɛ́ n'diī tá ti cyaadu tá.

53 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní taachi n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e Jesús miiⁿ ch'ííⁿnyuⁿneeⁿ yā yeⁿ'e Jesús miiⁿ ti 'āā deenú yā chí 'āā n'diī tá. 54 Tuu'mi ní Jesús ndaa yā cuaaⁿ chɛɛti va'āī ní sta'á yā ta'ā tá ní caⁿ'a yuudú yā: Dii, ta'dííⁿ, nducueeⁿ di.

55 Hora mííⁿ nūuⁿ espíritu yeⁿ'ē ta'dííⁿ mííⁿ nnguɛɛcunéé ndúúcū ta. Tuu'mí nūuⁿ nducueⁿē tá. Jesús caⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā chí ca'á yā chi che'e tá. 56 Chiida tá ndúúcū chɛɛcu tá neené ngeⁿ'e yiinu yā ní Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ cuuví nī chi nnduuchi tá yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā.

9

Jesús dichó'o yā ndu'u ndiichúúví discípulos yeⁿ'e yā

(Mt. 10.5-15; Mr. 6.7-13)

1 Jesús yaa'ví yā ndu'u ndiichúúví discípulos yeⁿ'é yā ní ca'a yā poder. Ní caⁿ'a yā chí tun'dáa yā espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ní diíⁿ yā chí nduūvā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi ngíitā. 2 Ní Jesús dichó'o yā discípulos chí caaⁿ'maⁿ yā nduudu n'dai yeⁿ'e naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ní diíⁿ yā chi nduuvā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ngíitā. 3 Ní caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ candɛ́ɛ nī cuaaⁿ cyúúní. Nguɛ́ɛ́ ndúú in'daacuú, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú morral, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú pan ra, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú tuūmī ra, ndíí nguɛ́ɛ́ nduu candɛ́ɛ nī 'uūvī catecai. 4 Ní 'āā tií nūuⁿ va'ai naachi ndaa nī 'cuɛɛtinée nī miiⁿ ní ndíí taachi ndaá nī ndíí taachi nan'dáa nī yeⁿ'e yaāⁿ miiⁿ. 5 Ní naachi ndaa nī 'áámá yáāⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ 'cuaáⁿ yā ndís'tiī, tuu'mi ní nan'dáa nī yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní n'dáádi nī yaācáā yeⁿ'e ca'a nī. Chuū ní 'áámá señal chi 'cuuⁿ'míⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā ti contra yeⁿ'é nī.

6 Discípulos ican'dáa yā ní cheⁿ'é yā nuuⁿmáⁿ cuaaⁿ yáāⁿ s'eeⁿ ní nduu cuááⁿ ní ngaⁿ'a yā nduudu ngai yeⁿ'é Ndyuūs, nduudu chi nanguaⁿ'āī 'iiⁿ'yāⁿ. Ní diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiītā.

Rey Herodes nguɛ́ɛ́ s'teenu yā yeⁿ'e Jesús

(Mt. 14.1-12; Mr. 6.14-29)

7 Ch'iindiveeⁿ rey Herodes tanducuéⁿ'ē chí Jesús miiⁿ idiíⁿ yā ní 'āā ntɛɛ déénu yā dɛ'ɛ̄ nadicadíínuuⁿ yā. Ní vɛ́ɛ́ 'uūvī vandiicádiinúúⁿ yā caati náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ní ngaⁿ'a yā chi Jesús chi Juan miiⁿ chí nduuchi yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 8 Náⁿ'a yā ní ngaⁿ'a yā chi profeta Elías miiⁿ ní 'āā che'enaáⁿ yā. Náⁿ'a yā ní ngaⁿ'a yā chi 'áámá profeta chí n'díi yā ndíí yeⁿ'e tiempo chí 'āā 'naaⁿ nandúúchi yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 9 Ní rey Herodes miiⁿ ní caⁿ'a yā: 'Úú caⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ chi 'chiītá daandu saⁿ'ā chi Juan chi chɛɛdínuūⁿnīⁿ sa. ¿Dú'ū chi saⁿ'ā miiⁿ chi ch'iindiveéⁿ tanducuéⁿ'ē yeⁿ'ē sa? 'Úú neⁿ'é cadiinúúⁿ ní neⁿ'é snaáⁿ sáⁿ'a 'cūū.

Jesús ca'a yā che'e nyuⁿ'u mil 'iiⁿ'yāⁿ

(Mt. 14.13-21; Mr. 6.30-44; Jn. 6.1-14)

10 Taachi discípulos ndaá yā naachí canee Jesús, tuu'mi ní caⁿ'a yā Jesús tanducuéⁿ'e chi diiⁿ yā. Cuayiivi ní Jesús cueⁿ'é yā ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā nííⁿnuúⁿ na yáāⁿ Betsaida ní cueⁿ'é yā cuɛɛti yeⁿ'ē yáāⁿ miiⁿya. 11 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ cadíínuuⁿ yā yeⁿ'e Jesús miiⁿ, cueⁿ'é yā n'dáa yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní Jesús 'cuuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. Ní diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chí ngiita yā.

12 Taachí chi chiīnū, ndu'u chi ndiichúúví yā ndaá yā nanááⁿ Jesús ní caⁿ'a yā chii yā Jesús: Yaa'vi nī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí caⁿ'a yā cuaaⁿ yáāⁿ s'eeⁿ, ní cuaaⁿ yáāⁿ 'lííⁿ naachi snéé 'iiⁿ'yāⁿ ní vɛ́ɛ́ naachi 'cuɛɛtinée yā ní ndaaca yā chí che'e yā, ti nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ naachi snée yú.

13 Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos: Ndís'tiī ní ca'a nī chi che'e yā. Discípulos ní caⁿ'a yā: 'Āā ntɛ́ɛ́ n'deēe yeⁿ'é 'nū vɛ́ɛ́ ti táá nyuⁿ'u nūuⁿ pan ndúúcū 'uūvī 'yaācā. Nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ 'nū cuái 'nū chi che'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'tíī.

14 Miiⁿ ní snéé taanduu nyuⁿ'u mil saⁿ'ā. Tuu'mi ní Jesús miiⁿ caⁿ'á yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: Caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí 'cuɛɛtɛ́ yā 'uūvī ngɛɛcu ndiichí yā 'aama 'áámá cuaaⁿ.

15 'Tíícā diíⁿ discípulos ní ch'ɛɛtɛ́ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 16 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ sta'á yā ndu'u nyuⁿ'u pan ndúúcū nduu 'uuví 'yaācā. Ní 'iicu n'diichí yā nanguuvi ní ca'á yā gracias Dendyuūs cáávā pan ndúúcū 'yaācā miiⁿ. Cuayiivi ní Jesús n'deé yā pan ndúúcū 'yaācā ní ca'a yā discípulos yeⁿ'e yā. Ch'iinu ní discípulos ca'a ntúuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi che'e yā. 17 Che'e nducyaaca yā ní chiituú 'iiⁿ'yāⁿ. Cuayiivi ní discípulos nan'gaáⁿ yā chí ningaavā ní chiituú tá ndiichuuvi 'cuɛɛ̄tɛ̄ɛ chí ningaāvā.

Pedro miiⁿ ní caⁿ'ā cuaacu sa chi Jesús miiⁿ chi Cristo yā

(Mt. 16.13-19; Mr. 8.27-29)

18 'Áámá nguuvi taachí Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'é yā canée yā 'aama lado ní ngaⁿ'āngua'á yā, tuu'mi ní Jesús itiinguunéeⁿ yā discípulos: ¿Du'ū 'úú ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ?

19 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní n'guɛɛcútaⁿ'a yā: Náⁿ'a yā ní ngaⁿ'a yā chi díí Juan chi chɛɛ̄dínuūⁿnīⁿ sa díí. Náⁿ'a yā ní ngaⁿ'a yā chi díí ní profeta Elías díí; ní náⁿ'a yā ní ngaⁿ'a ntuúⁿ yā chí díí ní 'aama profeta chi 'āā 'naaⁿ tiempo chi n'dii ní nnduuchí yā yeⁿ'e nguaaⁿ tinaⁿ'ā.

20 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā: Ndís'tiī, tuu'mi, ¿du'ū 'úú ngaⁿ'a nī? Tuu'mi ní Simón Pedro nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā: N'diī chí Cristo yeⁿ'é Ndyuūs.

21 Jesús chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ cuuvi yā chuū mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ.

Jesús ngaⁿ'a yā yeⁿ'ē chí taācā 'cuūvi yā

(Mt. 16.20-28; Mr. 8.30-9.1)

22 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā: Cánéé chí 'úú chí Saⁿ'ā chi Daiyá Ndyuūs n'deee n'dáí 'cueenú cuuvi ní 'íícú saⁿ'ā ndiicúū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē yaācū ndúúcū chiiduú n'gɛɛtɛ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ndúúcū maestros yeⁿ'e ley ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā snaaⁿ yā 'úú chí Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs. Ní canéé chi 'caaⁿ'núⁿ yā 'úú. Ní 'úú nduuchí yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā ndii 'cuíínú 'iīnū nguuvi.

23 Cuayiivi ní Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ: Ndúútí chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ neⁿ'e yā caⁿ'a yā nduucú, canéé chí cu'nééⁿ maáⁿ yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā, ní nguuvi nguuvi cuta'á yā cruz yeⁿ'e yā chí tan'dúúcā chi 'cueenu taaví yā cuuvi cucáávā 'úú ní caⁿ'a yā nduūcú. 24 Caati nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'e cá yā nadanguáⁿ'ai yā vida yeⁿ'e maaⁿ yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū dindaí yā táámá vida yeⁿ'e yā nanááⁿ Ndyuūs. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi dindaí yā vida yeⁿ'e yā cucáávā 'úú ndaāca yā táámá vida yeⁿ'é yā nanááⁿ Ndyuūs. 25 ¿Dɛ'ɛ dichíí'vɛ̄ saⁿ'ā ndúúti chi diiⁿ sa ganar nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní diíⁿ sa chi dindaí sa vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ chi táámá vida yeⁿ'e yā ní idituuví sa maāⁿ vida yeⁿ'e sa? 26 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi 'cuináaⁿ yā yeⁿ'ē 'úú nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū nduudu yeⁿ'é tuu'mi ní 'úú chi Saⁿ'a chi Daiya Dendyuūs cuuví 'cuinaáⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū taachi 'úú ndaá taama vmnéⁿ'ēe tan'dúúcā Rey ndúúcū poder yeⁿ'ē Chiidá ndúúcū poder yeⁿ'ē maáⁿ ní ndúúcū ángeles. 27 'Úú ngaⁿ'a cuaacú ndúúcū ndís'tiī, chi vɛɛ náⁿ'a nī chi snee nī 'muuⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'cuūvi nī taanduvɛ́ɛ́ ndíí snaaⁿ nī yeⁿ'e naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā.

Jesús n̄'daaⁿ yā cuerpo yeⁿ'e maáⁿ yā

(Mt. 17.1-8; Mr. 9.2-8)

28 Ch'íínú nííⁿníⁿ nguuvi chí Jesús caⁿ'a yā nduudu 'cūū, Jesús cueⁿ'e yā ndúúcū Pedro, ndúúcū Juan ndúúcū Jacobo ní chɛɛ yā na yiīcū chí caaⁿ'maⁿngua'á yā. 29 Ní taachi Jesús ngaⁿ'angua'á yā, n̄'dááⁿ naaⁿ yā ní catecai yā nduuvī cuɛ́ɛ̄ ní ngii n'gaī. 30 Ní tuu'mí nūuⁿ che'enaāaⁿ na 'uuvi saⁿ'ā ndúúcū Jesús. Saⁿ'ā s'eeⁿ chiiⁿ Moisés ndúúcū profeta Elías chí 'āā 'naaⁿ tiempo chi n'dīi yā. 31 Nduu 'iinú yā ní na chidɛɛvɛ chi ngíí n'gai yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi snée yā. Ní ngaⁿ'a yā yeⁿ'ē chí 'cuūvī Jesús ní 'cueenu taaví yā na yáāⁿ Jerusalén. 32 N'dáá rá chí cyaadu Pedro ndúúcū Juan ndúúcū Jacobo nadacueéⁿ yā ní n'diichi yā chí ngíí n'gai naaⁿ Jesús ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ chi canee ndúúcu yā. 33 Ní taachí Elías ndúúcū Moisés chivíi yā yeⁿ'e Jesús ní 'āā cuɛ́ɛ́ caⁿ'a yā, tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní caⁿ'a yā chiī yā Jesús: N'dií Maestro, dɛ'ɛ chúúcā n'daācā yeⁿ'e yú chi 'cuɛɛtinée yú 'muuⁿ. Ní din'dái 'nū 'iīnū va'ai n'gaiyáā; 'áámá yeⁿ'e nī, 'áámá yeⁿ'ē Moisés, ni 'áámá yeⁿ'ē Elías. Pedro miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ déénu yā dɛ'ɛ̄ chí ngaⁿ'a yā. 34 Ní neⁿ'e chi ngaⁿ'a Pedro miiⁿ ndaā 'áámá meēeⁿ ní sn'díī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'va'a yā chi ndaa meēeⁿ vmnaaⁿ yā. 35 Tuu'mi ní ch'iindiveéⁿ yā 'áámá nduudu chí ngaⁿ'ā nguaaⁿ meēeⁿ: Sáⁿ'a 'cūū ní Daīyá chí neⁿ'e taaví. Cu'neeⁿ veéⁿ nī nducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'a sa.

36 Ch'íínú ch'iindiveéⁿ yā nduūdū miiⁿ ní discípulos n'diichí yā chi Jesús miiⁿ caneé yā dámaaⁿ yā nduucú yā. Ní discípulos ch'ɛɛtinee 'diīiⁿ cheendí yā nguuvi s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ chii yā mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē chí n'diichi yā.

Jesús diíⁿ yā chi nanduūvā yeⁿ'e 'áámá saⁿ'ā 'lííⁿ yeⁿ'e espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ

(Mt. 17.14-21; Mr. 9.14-29)

37 Táámá nguuvi cuayiivi, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nangua'á yā yeⁿ'e yiīcū miiⁿ ní nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ can'dáa yā na yáāⁿ ní cueⁿ'é yā chí ndaacá yā Jesús. 38 Tuu'mi ní 'áámá saⁿ'ā chi canéé ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'cái sa: N'dií Maestro di'cuíítūu n'diī chí snaaⁿ nī daiyá tí 'áámá n'dyáⁿ'ā daiyá. 39 Ti 'áámá espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ita'a saⁿ'ā ní ndááca naāaⁿ nn'gaī sa ní 'caí diitú sa ní ican'daā yáīⁿ cuaaⁿ cheendi sa ní n'deee n'dáí tiempo chi nééné taaⁿ idiiⁿ espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ndúúcū sa ní nguɛ́ɛ́ ngii vii espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'e sa. 40 Ní 'āā diíⁿ 'cuíítuú discípulos yeⁿ'e nī chi divií yā espíritu miiⁿ yeⁿ'ē daiyá naati nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ yā.

41 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: Ndís'tiī, 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu nī ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú idiiⁿ n'daacá nī. ¿'Áá 'naaⁿ tiempo canéé chí cuneé ndúúcū ndis'tiī? ¿'Áá 'naaⁿ tiempo ní canéé chí cuchɛɛ́ ndúúcū ndis'tiī? Ní ngaⁿ'a yā ngii yā sáⁿ'ā miiⁿ: Cuchíi di nanaáⁿ ndúúcū daiya di.

42 Taachí saⁿ'ā 'dííⁿ miiⁿ ndaa niiⁿnuúⁿ sá nanááⁿ Jesús miiⁿ, espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ chindɛɛ̄vɛ saⁿ'ā 'díí miiⁿ ní ch'ɛɛcundáā saⁿ'ā. Ní Jesús yaa'vinéeⁿ yā espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chí divíī yeⁿ'e saⁿ'a 'dííⁿ miiⁿ, ní nanduūvā yeⁿ'ē sa. Tuu'mi ní Jesús nca'á yā saⁿ'ā 'dííⁿ miiⁿ chiida sa. 43 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ ngeⁿ'e yiinu yā yeⁿ'ē poder yeⁿ'e Dendyuūs chí ch'ɛɛtɛ n'dai. Ní taachi nducyaaca yā cheⁿ'e yiinu yā yeⁿ'e tanducueⁿ'ē chí diīⁿ Jesús miiⁿ, Jesús caⁿ'a yā.

Jesús caⁿ'a yā táámá cuuvi yeⁿ'ē chi 'cuuvi yā

(Mt. 17.22-23; Mr. 9.30-32)

44 Ní chii yā discípulos yeⁿ'e yā: 'Caandiveéⁿ nī n'daācā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē nduudu chi caaⁿ'máⁿ ní nguɛ́ɛ́ cuuvi naáⁿ nī yeⁿ'ē. 'Úú Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs 'úú ní 'iiⁿ'yāⁿ canee chí naca'a yā 'úú ta'ā 'iiⁿ'yāⁿ.

45 Discípulos ní nguɛ́ɛ́ tuumicádiinuuⁿ yā nduudu chi ngaⁿ'a Jesús. Canúúⁿ n'de'ei nduudú 'cūū yeⁿ'e yā. Ní nguɛ́ɛ́ túúmícádiinuuⁿ yā. Ní 'va'á yā chi ntiinguuneeⁿ yā Jesús dɛ'ɛ̄ neⁿ'e caaⁿ'maⁿ nduudú 'cūū.

Nduudu yeⁿ'e du'ū chi ch'ɛɛtɛ ca

(Mt. 18.1-5; Mr. 9.33-37)

46 Tuu'mi ní discípulos yeⁿ'e yā tucá'a yā caⁿ'a yā ndúúcū vi'ī: ¿Du'ū ca chi ch'ɛɛtɛ ca nguaaⁿ s'uūúⁿ? 47 Jesús tuumicadíínuuⁿ yā táácā chi discípulos nadicádiinuuⁿ yā na staava yeⁿ'e yā ní sta'á yā 'áámá saⁿ'ā 'lííⁿ ní s'neeⁿ yā saⁿ'ā nanáaⁿ yā. 48 Ní caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuaaⁿ yā saⁿ'ā 'lííⁿ 'cūū ndúúcū chi duuchí 'cuaáⁿ yā 'úú. 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuaáⁿ yā 'úú 'cuaáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā 'úú. 'Iiⁿ'yāⁿ chí ndiicuuⁿ ca yā nguaaⁿ ndis'tiī ní 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū, ní ch'ɛɛtɛ ca yā nguaaⁿ ndis'tiī.

'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ contra yeⁿ'ē yú ní snée yā favor yeⁿ'ē yú

(Mr. 9.38-40)

49 Tuu'mi ní Juan caⁿ'a yā chii yā Jesús: N'dií, Maestro, 'āā n'diichí 'nū 'áámá saⁿ'ā chi divíi sa espíritus yeⁿ'ē yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū chi duuchí nī; ní nguɛ́ɛ́ cuúⁿ 'nū ti nguɛ́ɛ́ canee sa ndúúcu yú.

50 Jesús caⁿ'a yā chii yā Juan: 'Cuaáⁿ nī chi diiⁿ sa 'túúcā; ti 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā contra yeⁿ'e s'uūúⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ snée yā favor yeⁿ'ē yú.

Jesús yaa'vineeⁿ yā 'uūvī discípulos yeⁿ'e yā

51 Taachi snuū ca'a nguuvi miiⁿ chí Jesús miiⁿ canéé chí caⁿ'á yā na va'ai chɛɛti nguuvi, Jesús 'āā deenú yā dɛ'ɛ̄ chi diíⁿ yā ní cueⁿ'e yā ndúúcū valor na yáāⁿ Jerusalén. 52 Ní dicho'ó yā na 'úúví saⁿ'ā vmnááⁿ yeⁿ'e yā. Saⁿ'ā s'eeⁿ ní cueⁿ'ē sa ní sndaā sa na 'áámá yáāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Samaria chi in'nuuⁿ sa nááchí 'cuɛɛtinée yā. 53 Ní 'iiⁿ'yāⁿ samaritanos nguɛ́ɛ́ 'cuuⁿ yā Jesús miiⁿ ti chicadiinuuⁿ yā chi Jesús caⁿ'a yā yáāⁿ Jerusalén. 54 Taachí discípulos yeⁿ'e yā n'giindiveéⁿ yā chuū, Jacobo ndúúcū Juan caⁿ'a yā: N'dií, Señor, ¿'áá neⁿ'e nī chí caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ yú chi cun'geēⁿ yaⁿ'ā yeⁿ'ē nanguuvi ní di'cuiīnú yú 'iiⁿ'yāⁿ 'muuⁿ tan'dúúcā chi diiⁿ profeta Elías miiⁿ tiempo chi chó'ōo caati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā 'cuaāⁿ yā s'uūúⁿ?

55 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ yaa'vineeⁿ yā Jacobo ndúúcū Juan ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: Ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ tuumicádiinuuⁿ nī dɛ'ɛ espíritu yeⁿ'ē chi ngaⁿ'a nī. 56 'Úú, ní Saⁿ'ā chi Daiyá Ndyuūs. 'Úú ní nguɛ́ɛ́ cúchií chí dindaí vida yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ naati chí nadinguaⁿ'aí vida yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Tuu'mi ní cho'ó yā yáāⁿ miiⁿ ní cueⁿ'e yā táámá yáāⁿ.

Yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'e yā caⁿ'a yā ndúúcū Jesús

(Mt. 8.19-22)

57 Taachi snúuⁿ yā yúúní, 'áámá saⁿ'ā ní caⁿ'a sa chii sa Jesús miiⁿ: N'dií, Señor, caⁿ'á nduucú nī 'āā tií nūuⁿ naachi caⁿ'a nī.

58 Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā miiⁿ: 'Yuunéē ni vɛ́ɛ́ yiivi yáává yeⁿ'e tī ní 'yaada ní vɛ́ɛ́ 'dɛ́ɛ́cɛ tī; naati 'úú, Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs, nguɛ́ɛ́ mar 'áámá cuaaⁿ naachi cundiītí tiíⁿ.

59 Ní caⁿ'a yā chii yā 'áámá saⁿ'ā: Cuchíi nī nduucú. Ní saⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'a sa: N'diíⁿ Señor, tée nī lugar 'úú ti caⁿ'á 'cuūchí chiidá ní caⁿ'ā yú.

60 Jesús caⁿ'a yā: Cu'neeⁿ dí 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā chi 'cuūchí yā tinaⁿ'ā yeⁿ'e yā ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi tan'dúúcā tinaⁿ'ā miiⁿ, 'tiicá yā. Dii ní cueⁿ'e di ní caaⁿ'maⁿ di nduudu yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'e naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā.

61 Tuu'mi ní táámá saⁿ'ā caⁿ'a sa chii sa Jesús miiⁿ: N'dií, Señor, 'úú neⁿ'é caⁿ'á nduucú nī naati tée nī lugar 'úú ti caⁿ'á yaa'ví 'iiⁿ'yāⁿ chi snúuⁿ yā ndavaacú chi caⁿ'á ndúúcu nī.

62 Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā miiⁿ: 'Āā du'ú nūuⁿ saⁿ'ā chi cuūndū tá'a sa na laatú ní 'cuíínu sa cuaaⁿ dáámí sá, nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ sa chi cuuvi sa caⁿ'a sa nduucú ní diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā.

10

Jesús dichó'o yā 'iīnū ngɛɛcu ndiichí discípulos yeⁿ'e yā chí ngaⁿ'ā nduudu cuaacu

1 'Cuiinú chúū ní Jesús nandɛɛvɛ yā tá 'iīnū ngɛɛcu ndiichi discípulos yeⁿ'e yā ní dichó'o yā cá'uūvī ca'uuví yā. Ní cueⁿ'e yā cuááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e Jesús cuaaⁿ nducyáácá yáāⁿ ndúúcū nduu cuaaⁿ naachi Jesús canéé chi cáⁿ'a yā. 2 Ní Jesús ngaⁿ'a yā ngiī yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Cuaacu nííⁿnyúⁿ chi nééné n'deēe cosecha vɛ́ɛ́ chi nééné n'deēe 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé chi 'caandiveeⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs naati saⁿ'ā chi idiiⁿ ntiiⁿnyuⁿ nguɛ́ɛ́ 'yaaⁿ sa. Cáávā chuū di'cuíítu nī 'iiví Ndyuūs chí dichó'o yā 'iiⁿ'yāⁿ chi caaⁿ'maⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ní nadacuéeⁿ yā cosecha yeⁿ'é Ndyuūs. Cosecha miiⁿ ní tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi cu'téénu yā Ndyuūs. 3 Ndís'tiī cueⁿ'e nī caati 'úú dicho'ó ndís'tiī chi ndís'tiī ní caⁿ'a nī tan'dúúcā 'iiti cuūchī caⁿ'a tī nguaaⁿ lobos. 4 Nguɛ́ɛ́ candɛ́ɛ nī bolsa ndúúcū tuūmī, ndíí nguɛ́ɛ́ nduu morral, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ndaacuú yeⁿ'e nī. Ní taachi diíⁿ nī saludar 'iiⁿ'yāⁿ cuaaⁿ cyúúní, ní nguɛ́ɛ́ cuuvi 'naaⁿ nī. 5 Ní tanducuéⁿ'ē va'āī chi ndaá nī caaⁿ'máⁿ nī vmnááⁿ vmnaaⁿ 'túúcā: Cuneé 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e va'áí 'cūū ndúúcū vaadī 'diīíⁿ. 6 Ní nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ ní ndiicúuⁿ yā na va'ai miiⁿ, tuu'mi ní vaadī 'diīíⁿ cunéé ndúúcu yā. Ní nduuti chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúūⁿ na va'ai miiⁿ, vaadī 'diīíⁿ nguɛ́ɛ́ cunéé ndúúcu yā. 7 'Cuɛɛtinée núúⁿ nī va'āī naachí 'iiⁿ'yāⁿ 'cuaáⁿ yā ndís'tiī. Che'é nī ní cu'u nī chi tée yā caati 'iiⁿ'yāⁿ chi idiiⁿ ntíiⁿnyuⁿ canéé chi nduuvi 'íí'vɛ yā. Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ caⁿ'a nī nduu va'āī nduu va'āī. 8 'Āā tií nūuⁿ yáāⁿ naachi cūndaa nī ní 'iiⁿ'yāⁿ mííⁿ 'cuaáⁿ yā, che'é nī 'āā dɛ'ɛ́ nūuⁿ chi tée yā chi che'é nī. 9 Idiíⁿ nī chi índuūvā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiītā chi sneé yā na yáāⁿ. Ní cuuvi nī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ní 'āā ndaā niiⁿnuúⁿ naachi snée yā. 10 Naati 'āā tií nūuⁿ yáāⁿ naachi ndaá nī ní 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ 'cuáaⁿ yā ndís'tiī, tuu'mi ní can'daa nī cuaaⁿ cyúúní ní caaⁿ'maⁿ nī 'túúcā: 11 Ndíí yaācáā yeⁿ'ē yáaⁿ 'cūū chí caī na ca'á 'nū n'dáádi 'nū ti nguɛ́ɛ́ cu'teenu nī yeⁿ'é 'nū. Naati cadíínuuⁿ nī chuū chi yeⁿ'ē naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ní 'āā ndaā niiⁿnuúⁿ naachi snée nī. 12 'Úú, Jesús, ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi nguuvi taachi Ndyuūs caaⁿ'máⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ, castigo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ s'tiī ní diītu cá ní nguɛ́ɛ́ ti chi cuuvi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ din'daācā yeⁿ'e yáāⁿ Sodoma.

Yeⁿ'e yáāⁿ s'eeⁿ naachi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛɛ i'téénu yā Ndyuūs

(Mt. 11.20-24)

13 Caⁿ'a Jesús: Dɛ'ɛ̄ chúúcā ya'ai yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Corazín. Dɛ'ɛ̄ chúúcā ya'ai yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Betsaida. Ti ndúútī chi 'iiⁿ'yāⁿ na yáⁿ'āa Tiro ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ na yáⁿ'āa Sidón n'diichí yā vaadī n'giinu chí chiī nguaaⁿ ndís'tiī, 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa s'eeⁿ 'āā 'naaⁿ ndaācādaamí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yā. Ní ch'ɛɛtinúuⁿ yā catecai yā tan'dúúcā díínūuⁿ ní ch'ɛɛtɛ́ yā nguaaⁿ yaiyáā tan'dúúcā costumbre yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ndíí vmnaaⁿ taachi chiⁿ'i yā chi neené yaⁿ'ai yā. 14 Cáávā chuū ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Tiro ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Sidón 'duū'vī cá castigo yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ ti yeⁿ'e ndís'tiī taachí ndaā nguuvi chí Ndyuūs caaⁿ'maⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. 15 Ndís'tiī, 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Capernaum, neⁿ'é nī diíⁿ nī chi maáⁿ nī n'gɛɛtɛ́ nī naati caⁿ'á nī na infierno.

16 'Iiⁿ'yāⁿ chí n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'ē ndis'tiī ní nduudu yeⁿ'ē 'úú n'giindiveéⁿ yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā ndís'tiī, nguɛɛ neⁿ'e yā 'úú. Ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā Ndyuūs ti 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ dichó'o yā 'úú.

Nanguɛɛcuunéé 'iīnū ngɛɛcu ndííchí discípulos yeⁿ'é Jesús

17 Nguɛɛcuunéé ndu'ū 'iīnū ngɛɛcu ndííchí discípulos ndúúcū vaadī yeenú. Ní caⁿ'a yā: N'dií, Señor, espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ n'giindiveeⁿ sa yeⁿ'e 'nū chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ 'nū ndúúcū chiduuchí nī.

18 Jesús caⁿ'a yā: Cuáácú 'úú ní inaáⁿ yááⁿn'guiinūuⁿ tan'dúúcā chi sn'daā sa yeⁿ'ē nánguuvi tan'dúúcā 'cuai. 19 Ní Jesús caⁿ'a yā chiī yā discípulos yeⁿ'e yā: 'Úú ní teé poder ndís'tiī chí cunnca'á nī cúú ndúúcū 'iiti dáⁿ'āi, níícu cuchɛ́ɛ nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi contra yeⁿ'e nī. Ní nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ cuuvi cuchɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndís'tiī. Ní nguɛ́ɛ́ idiiⁿ daño ndís'tiī. 20 Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ ngii yeenú nī taachi caaⁿ'máⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní n'giindiveēⁿ yeⁿ'e nī naati yeenú nī chi canéé nguūⁿ chi dúúchí nī na libro yeⁿ'é Ndyuūs na va'ai chɛɛti nguuvi.

Jesús chiī yeenú yā

(Mt. 11.25-27; 13.16-17)

21 Hora mííⁿ nūuⁿ Jesús yeenú n'dai yā cáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ní caⁿ'a yā: N'diī, Chiidá, 'úú ní teé gracia n'diī chi 'iiví nī yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi ndúúcū yáⁿ'āa 'cúū caati snuuⁿ n'dé'ei nī nduudú 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi déénu ca yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi n'deēe n'dáí túúmícádíínuuⁿ yā. Ní ca'á nī chi cadíínūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ndiicúuⁿ yā chí nguɛ́ɛ́ n'deēe cá déénu yā caati 'tíícā neⁿ'e nī diiⁿ nī ti n'daācā.

22 N'diī Chiidá, 'āā tee nī tanducuéⁿ'ē 'úú. Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ déénu yā du'ū chi 'aama n'dyaⁿ'ā Daiya Dendyuūs, dámaaⁿ n'dii Chiidá. Mar 'aama 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ déénu yā du'ū chi n'dii Chiidá dámaāⁿ 'áámá n'dyaⁿ'ā daiyá nī, ndúúcū 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi Daiyá Dendyuūs neⁿ'é yā 'cuuⁿ'míⁿ yā.

23 Tuu'mi ní Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā discípulos yeⁿ'e yā: Dɛ'ɛ chúúcā n'dai ndís'tiī chí ngii naaⁿ nī dendu'ū chi ndís'tiī n'gíínu nī. 24 'Úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi neené 'yaaⁿ profetas ndúúcū reyes chi yeⁿ'ē ndii cuááⁿ vmnaaⁿ néⁿ'e yā snaaⁿ yā chí ndís'tiī ínaaⁿ nī naati nguɛ́ɛ́ n'diichí yā. Ní neⁿ'é yā 'caandiveeⁿ yā chí ndís'tiī n'giindiveéⁿ nī naati nguɛ́ɛ́ ch'iindiveéⁿ yā.

Saⁿ'ā samaritano chí n'dai

25 'Áámá maestro yeⁿ'e ley chi neⁿ'e sa n'diichineeⁿ sa Jesús ndaa sa nanáaⁿ yā ní ntiinguuneeⁿ sa Jesús: N'dií, Maestro, ¿dɛ'ɛ̄ chi canee chi diíⁿ chí ndáácāa vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ?

26 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: ¿Taacā canéé nguuⁿ na ley yeⁿ'é chuū? ¿Dɛ'ɛ̄ tuumicadiinuuⁿ di yeⁿ'e ley yeⁿ'e chuū?

27 Maestro yeⁿ'e ley miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'ā sa: 'Túúcā canéé nguūⁿ: Dinéⁿ'e di Señor Ndyuūs yeⁿ'ē di ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'ē di, ndúúcū núúⁿmáⁿ alma yeⁿ'ē di, ndúúcū tanducuéⁿ'ē fuerzas yeⁿ'ē di, ndúúcū tanducuéⁿ'ē vaadī cadíínūuⁿ yeⁿ'ē di. Ní dinéⁿ'e di nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ na niiⁿnuúⁿ va'āī yeⁿ'e di tan'dúúcā chí neⁿ'e di maāⁿ di.

28 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: N'dáácā nan'guɛɛcútaⁿ'ā di. Diiⁿ di chuū, ní cunduūchi di cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

29 Saⁿ'ā miiⁿ neⁿ'e sa cunéé n'daāca sa ní caⁿ'a sa chii sa Jesús: ¿Dú'ū chi 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé chí neⁿ'é chi niiⁿnuúⁿ va'āī yeⁿ'é?

30 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ nán'guɛɛcútaⁿ'ā yeⁿ'ē sa ndúúcū 'áámá cuento chi ejemplo chi 'tíícā: 'Áámá saⁿ'ā ngua'āī sa yeⁿ'ē yáāⁿ Jerusalén miiⁿ ní cúnaⁿ'a sa na yáāⁿ Jericó. Taachi canúúⁿ sá yúúní 'iiⁿ'yāⁿ duucu ní sta'á yā saⁿ'ā miiⁿ ní divíi yā ndii catecai sa ní ch'eⁿ'e yā saⁿ'ā ndíí chi ya'āī ca yeⁿ'ē sa ní 'tɛɛ 'tɛ́ɛ́ nguɛ́ɛ́ ch'ii sa ní cunaⁿ'a yā. 31 Tuu'mi ní 'áámá chiiduú cho'ó yā yúúní miiⁿ ní taachi n'diichi yā saⁿ'ā miiⁿ, divíi yā cuááⁿ 'diituú yúúní ní cho'ó yā ní cueⁿ'é yā. 32 'Tiicá ntúūⁿ saⁿ'ā levita chi chiiduú chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e nátai cho'ó yā naachi candíítí saⁿ'ā miiⁿ. N'diichí yā saⁿ'ā miiⁿ ní divíi yā cuaaⁿ 'diituú yúúní. Ní cho'ó yā ní cueⁿ'é yā. 33 Cuayiivi ní 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'e yáⁿ'āa Samaria cho'ō sa yúúní miiⁿ. Taachí ndaa niiⁿnuúⁿ sa naachi candíítí saⁿ'ā miiⁿ, n'diīchi sa saⁿ'ā nnee ya'āī 'iinu sa saⁿ'ā. 34 Ní ndaā sa naachi candíítí saⁿ'ā miiⁿ ní idiiⁿ yiīcú sá naachi ya'āī ndúúcū aceite ndúúcū vino ní ch'ɛɛcu sa tíínūuⁿ naachí ya'āī yeⁿ'ē sa. Ní sn'duū sa saⁿ'ā 'yúudūu yeⁿ'e sa ní candɛɛ̄ sa saⁿ'ā na yáāⁿ. Ní 'nuūⁿ sa 'áámá va'ai naachí cuuvi cu'neeⁿ sa saⁿ'ā miiⁿ naachi 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā cuidado saⁿ'ā miiⁿ. 35 Chidɛɛvɛ táámá nguuvi, taachi neⁿ'e caⁿ'a sa tun'dáa sa na 'uūvī caadi yeⁿ'e bolsa ní ca'ā sa saⁿ'ā vaacu miiⁿ. Ní caⁿ'a sa chii sa saⁿ'ā: N'diī, diíⁿ nī cuidado saⁿ'ā, ti 'āā taa vɛ́ɛ́ nūuⁿ chi diíⁿ nī gastar ndúúcū sa, taachí nguɛɛcuneé nadíí'vɛ́ yeⁿ'e nī. 36 Maaⁿ ní Jesús ntiinguunéeⁿ yā saⁿ'ā miiⁿ: Naachi 'iinū saⁿ'ā s'eeⁿ ¿chɛɛ sá chi saⁿ'ā chi neⁿ'e sa saⁿ'ā na niiⁿnuúⁿ ya'āī chi 'nuū cá'ai chi duucu miiⁿ?

37 Saⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'ā sa: Saⁿ'ā chi nnee ya'āī 'iinu sa. Tuu'mi ní Jesús miiⁿ caⁿ'a yā: Díí, cueⁿ'e di, ní diiⁿ ntúuⁿ di 'túúcā.

Jesús canée yā na vaacu Marta ndúúcū María

38 Cuayiivi ní cueⁿ'e Jesús na 'áámá yáāⁿ 'lííⁿ ní ndaa yā na vaacu 'áámá n'daataá chi nguuvi tá Marta. Ní 'cuūⁿ tá chi canee yā na vaacu tá. 39 Ní Marta miiⁿ ní vɛ́ɛ́ 'aama ví'i yā chi nguuvi tá María. Ní María miiⁿ ch'iīndī tá ná ca'a Señor Jesús miiⁿ, ní n'giindiveeⁿ tá nduudu chí chi'cueeⁿ yā. 40 Marta miiⁿ ní nééné n'deēe ntiiⁿnyuⁿ idiīⁿ tá ní ndaā tá nanááⁿ Jesús ní caⁿ'a tá: N'dií Señor, ¿'áá nguɛ́ɛ́ inadicádiinūūⁿ yeⁿ'é chi dámaaáⁿ n'nééⁿ vi'í 'úú chí diíⁿ mandado? Cuuvi nī táⁿ'ā ní cunnee tá 'úú.

41 Jesús caⁿ'a yā: Dii, Marta, Marta, nééné n'deēe dendu'ū chi nadicádíínuuⁿ di yeⁿ'ē déndu'ū chí idi'vaachií. 42 Vɛ́ɛ́ 'áámá nūuⁿ dendu'ū chi n'daacā ca. Tá María miiⁿ ndɛɛvɛ tá chí n'daācā ca. Ní chuū nguɛ́ɛ́ ndivíí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē tá.

11

Jesús ngi'cueeⁿ yā táácā chi 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi caaⁿ'maⁿngua'á yā

(Mt. 6.9-15; 7.7-11)

1 'Áámá vmnéⁿ'ēe ní Jesús ngaⁿ'angua'á yā 'áámá cuaaⁿ, ní taachí ch'iinu caⁿ'angua'á yā, discípulos yeⁿ'e yā caⁿ'a yā chii yā Jesús: N'dií Señor, ca'cuéeⁿ nī nús'uu taacá chi cuuvi caaⁿ'maⁿngua'á 'nū tan'dúúcā chi Juan chi chɛɛdínuūⁿnīⁿ chi'cueeⁿ yā discípulos yeⁿ'e yā.

2 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chiī yā discípulos yeⁿ'e yā: Taachí ndís'tiī caaⁿ'maⁿngua'á nī 'túúcā caaⁿ'maⁿ nī:

N'diī, chi Chiidá 'nū chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi. N'daācā n'dai chi 'iiⁿ'yāⁿ dich'ɛɛtɛ́ yā n'diī. Cuchiī tiempo chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ nī yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē. Cúúví tan'dúúcā chi n'diī neⁿ'e nī tan'dúúcā ná va'ai chɛɛti nguuvi, 'tiicá ntuūⁿ ná yáⁿ'āa 'cúū.

3 Tée nī chi cuuvi che'é 'nū maaⁿnguuvi.

4 Nadich'ɛɛcú nī nuuⁿndi yeⁿ'é 'nū, tan'dúúcā chi nús'ūū nadach'ɛɛcú 'nū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ n'daācā diíⁿ yā nduucú 'nū. Nguɛ́ɛ́ 'cuááⁿ nī chi ndaā nanaáⁿ 'nū cosas chi chɛɛchi ca chi diiⁿ chi diíⁿ 'nū nuuⁿndi naati cunneé nī nús'uu chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ 'nū nuuⁿndi ní cuchɛɛ́ 'nū.

5 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā 'áámá ejemplo. ¿Du'ú ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ amigo yeⁿ'e nī ní caⁿ'á nī nduu vaacu amigo ná maⁿ'a yaaaⁿ ní caaⁿ'máⁿ nī: N'dií amigo, teé nī 'iinū panes yeⁿ'e nī 'úú, 6 caati 'áámá amigo yeⁿ'é chi canuuⁿ sa yúúní ndaā sa na vaacú ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi ca'á chi che'e sa? 7 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi canúuⁿ yā va'ai miiⁿ nán'guɛɛcútaⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ diíⁿ ndu'ú nī 'úú. 'Āā nduudí cheendi va'āī ní dá'caīyáā yeⁿ'é ní candiití yā nduucú na cama. 'Úú nguɛ́ɛ́ cuuví nducueéⁿ ní teé n'diī chiiⁿ chi neⁿ'e nī. 8 Jesús ngaⁿ'á yā: 'Úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī. 'Áárá chi nguɛ́ɛ́ nducueeⁿ amigo yeⁿ'ē sa chi ca'a yā pan saⁿ'ā miiⁿ cááva chi amigo yeⁿ'ē sa, naati nducueeⁿ yā ní ca'a yā amigo miiⁿ ti amigo miiⁿ nguɛ́ɛ́ 'cuinaaⁿ sa chi ngiica sa n'deee n'dáí vueltas. 9 Ní 'úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Cáácá nī ní Ndyuūs ní tée yā yeⁿ'é nī, in'nuúⁿ nī ní ndaāca nī, 'yááví nī cheendi va'āī ní nan'guaaⁿ yeⁿ'é nī. 10 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiica yā Ndyuūs ní Ndyuūs ca'á yā yeⁿ'e yā. Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi in'nuúⁿ yā ní ínndaaca yā. Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi yaa'vi yā cheendi va'ai, ní nan'guaaⁿ yeⁿ'e yā.

11 Maaⁿ ní chɛɛ́ ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ daiya nī, ndúúti chi daiya nī caaca pan, ¿'áá ca'á nī lado yeⁿ'e pan 'áámá túūu? O ndúútí chi caaca daiyá nī 'aama 'yaācā, ¿'áá ca'a nī lado yeⁿ'e 'yaācā miiⁿ ní 'áámá cúú? 12 O ndúútí chi caaca 'áámá dūtu'u, ¿'áá ca'á nī lado yeⁿ'e dūtu'u 'áámá 'iitidaⁿ'āi? 13 Ndúúti chi ndís'tiī chi cúnncheeⁿ nī déénu nī ca'a nī dendu'ū chi n'dáacā daiya nī, tuu'mi ní Chiidá nī chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi n'deēe cá cá'a yā caati cá'a yā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ chí caaca yā chiida yú.

'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'a yā chi Jesús miiⁿ vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ndúúcu yā

(Mt. 12.22-30; Mr. 3.19-27)

14 Jesús miiⁿ tun'daa yā yeⁿ'ē 'áámá saⁿ'ā 'lííⁿ 'áámá espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chi diiⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngii ngaⁿ'ā sa. Ní taachí nan'daa espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ saⁿ'ā 'díí'mī miiⁿ, ní caⁿ'a sa. Níícú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'diichí yā chuū ní chéⁿ'é yiinú yā yeⁿ'ē. 15 Náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ní caⁿ'a yā: Sáⁿ'a 'cūū ní nitun'dáa sa espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ cáávā poder yeⁿ'ē Beelzebú chi Satanas chí ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'e espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ.

16 Tanáⁿ'a yā ní neⁿ'e n'diichineeⁿ yā Jesús ní ngiica yā Jesús chi diíⁿ yā 'áámá señal yeⁿ'ē na va'ai chɛɛti nguuvi chi cuuvi n'diichí yā. 17 Jesús déénu yā chi nacádíínuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Áámá gobernador chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e yáⁿ'āa naachi vɛ́ɛ́ 'uuvī partido yā chi nguⁿ'u 'aamá yā ndúúcū táámá yā, tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ cuuvi 'naaⁿ tiempo chi 'iiⁿntyéⁿ'ē yā. 'Tiicá ntúūⁿ naachi 'áámá familia yā ndúútí chi n'deēe nadacadíínuuⁿ yā chi vɛ́ɛ́ partido yeⁿ'e familia miiⁿ nguɛɛ cuuvi nduuvidaamá yā. 18 'Tiicá ntúūⁿ nduuti chi yááⁿn'guiinūuⁿ 'cuuⁿ'maⁿ sa ndúúcū maaⁿ sa, ¿táácā canee naachí ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ sa? Caaⁿ'máⁿ nī 'úú: ¿Dɛ'ɛ̄ cáávā chi ngaⁿ'a ndís'tiī chi caavā yááⁿn'guiinūuⁿ chi duuchi Beelzebú chi Satanás itun'daá espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ? 19 Nduuti chi 'úú idivií espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ cáávā Beelzebú, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcu nī ní ¿du'ū poder itun'dáa yā espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ? Chiiⁿ chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ndúúcu nī n'giⁿ'í yā chi nguɛɛ 'tíícā chi ngaⁿ'a nī. 20 Ndúúti chi cáávā poder yeⁿ'é Ndyuūs 'úú itun'daá espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mi ní cuaacu nííⁿnyúⁿ chi naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā nndaā nanááⁿ ndís'tiī.

21 Taachi saⁿ'ā dítiīnú diiⁿ cuidado sa ná vaacu sa ndúúcū íngaatu, tuu'mi ní na vaacu sa canéé seguro. 22 Taachí ndaa táámá saⁿ'ā chí vɛ́ɛ́ fuerzas yeⁿ'e sa ní ichɛɛ sa nduucú yā ní idivíi sa tanducuéⁿ'ē íngaatu yeⁿ'é yā chi ngii chɛɛtinúuⁿ yā yeⁿ'e va'āī miiⁿ tuu'mi ní diiⁿ sa repartir íngaatu s'eeⁿ ndúúcū compañeros yeⁿ'ē sa.

23 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ canée yā lado yeⁿ'é, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní canée yā contra yeⁿ'é. 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ daama diíⁿ cosechar nduucú tuu'mi ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi ingéē tanducuéⁿ'ē cosecha.

Espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chi inguɛɛcunéé na saⁿ'ā

(Mt. 12.43-45)

24 Caⁿ'a Jesús: Taachí espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ nacan'daa na 'áámá saⁿ'ā, cachiica na yáⁿ'āa cuuⁿmaⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinee 'iiⁿ'yāⁿ ní in'nuūuⁿ naachi cuuvi ntaavi'tuunuuⁿ ní nguɛ́ɛ́ ndaācā. Tuu'mi espíritu miiⁿ nadicádíínuuⁿ ní ngaⁿ'a: Nanguɛɛcuneé na vaacú naachi chiicá. 25 Taachí nndaa na vaacu miiⁿ ndaācā chi saⁿ'ā miiⁿ tan'dúúcā 'áámá va'ai chi 'āā dɛ́ɛ́vɛ́ n'dai ndúúcū nducuéⁿ'e na lugar yeⁿ'ē. 26 Tuu'mi ní espíritu miiⁿ cueⁿ'e ní in'nuūⁿ tá ndɛɛ̄chɛ̄ espíritus chi cunncáā ca chí cuuví maāaⁿ. Ní ndaā espíritus ní ch'ɛɛtinée na saⁿ'ā miiⁿ. Cuayiivi ní n'geenu sa ngiī ca ní cunncáā ca canéé sá nguɛ́ɛ́ ti cuááⁿ vmnaaⁿ.

Vɛ́ɛ́ vaadī yeenú yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs

27 Taachí Jesús ngaⁿ'a yā dendú'u 'cūū 'áámá n'daataá 'caī yuudu tá nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai n'daataá chi ch'iindiyáaⁿ nī ní ntaavi tá n'diī.

28 Jesús ní caⁿ'a yā: N'daacā ca yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs, ní i'téénu yā nduudu miiⁿ.

'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daāca yā ngiica yā 'áámá señal

(Mt. 12.38-42; Mr. 8.12)

29 Taachí nduuvidaama 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū Jesús, Jesús tucá'a yā caⁿ'a yā nduudu miiⁿ: 'Iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ yā ngúúví 'cūū nééné cúnncheeⁿ yā. In'nuúⁿ yā señales naati nguɛ́ɛ́ ndaācā táámá señal caati dámaāaⁿ snaaⁿ yā señal chi diiⁿ Ndyuūs ndúúcū profeta Jonás tiempo chi 'āā chó'ōo. 30 Tan'dúúcā Ndyuūs diíⁿ yā señal ndúúcū profeta Jonás yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ na yáāⁿ Nínive, 'tiicá ntuūⁿ Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs cuuvi cunée yā lado yeⁿ'e señal tiempo 'cūū. 31 Taachi ndaá nguuvi yeⁿ'e juicio chi Ndyuūs caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ, n'daataá reina chi tiempo chi chó'ōo ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ tá yeⁿ'ē lado yeⁿ'e sur chi caⁿ'a ta ní nducueeⁿ tá contra yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā maaⁿnguuvi. Ní táⁿ'ā miiⁿ ní diiⁿ tá condenar 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā maaⁿnguuvi caati táⁿ'ā miiⁿ yaⁿ'āī n'dai ngiica tá chi neⁿ'e tá ch'iindivee tá yeⁿ'ē vaadī deenu yeⁿ'e rey Salomón. Maaⁿ ní 'muuⁿ canéé 'áámá yā chi ch'ɛɛtɛ ca vaadī deenu yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ ti rey Salomón. 32 'Iiⁿ'yāⁿ chi ch'ɛɛtinéé na yáāⁿ Nínive ndii cuááⁿ vmnaaⁿ nducueeⁿ yā ní caaⁿ'máⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā maaⁿ caati 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Nínive ndaacadaamí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā cáávā nduudu yeⁿ'e Ndyuūs chi caⁿ'a profeta Jonás miiⁿ. 'Tíícā caⁿ'á yā diíⁿ yā nguuvi chi Jesús caaⁿ'máⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. 'Caandiveéⁿ nī. 'Múúⁿ ní vɛ́ɛ́ 'áámá saⁿ'ā chi ch'ɛɛtɛ ca sa nguɛ́ɛ́ ti profeta Jonás.

'Áámá ejemplo chi tan'dúúcā 'áámá dɛɛvɛ yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú

(Mt. 5.15; 6.22-23)

33 Caⁿ'a Jesús: Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cunuuⁿ n'dé'ei yā 'aama lámpara chí ngiichi ní nguɛ́ɛ́ ndúú i'nuūⁿ ra yā maaⁿ 'aama caja naati s'nuúⁿ yā na 'áámá mesa ní 'iiⁿ'yāⁿ chí cundaa yā ní snaaⁿ yā dɛɛvɛ miiⁿ. 34 Ndúútináaⁿ yú chiiⁿ chí tan'dúúcā 'aama lámpara yeⁿ'ē cuerpo yeⁿ'e yú. Taachí n'daí nduutináaⁿ nī 'tiicá ntúūⁿ n'daí cuerpo yeⁿ'é nī ní inaaⁿ chí dɛɛvɛ. Naati taachí nguɛɛ n'daacā nduutináaⁿ nī tan'dúúcā lámparas chi nguɛ́ɛ́ ngiichi ní 'tiicá ntúūⁿ cuerpo yeⁿ'e nī cunee ná maāiⁿ. 35 N'diichi nī, cundɛɛ́ nī cuidado nduutináaⁿ nī chí dɛɛvɛ yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'é nī chí nguɛ́ɛ́ canee nī na maāiⁿ. 36 'Tiicá ntúūⁿ inaaⁿ n'dááca nī ní nguɛ́ɛ́ maāiⁿ naachi canee nī nduuti chi candɛ́ɛ nī cuidado nduutinaaⁿ nī. Ní vɛ́ɛ́ dɛɛvɛ nanáaⁿ nī tan'dúúcā 'áámá lámpara ngiichi ní naáⁿ nī chí dɛɛvɛ yeⁿ'ē.

Jesús ngaⁿ'a nuuⁿndi yeⁿ'e maestros yeⁿ'e ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos

(Mt. 23.1-36; Mr. 12.38-40; Lc. 20.45-47)

37 Taachí Jesús miiⁿ ch'iinu cāⁿ'a yā chuū, 'áámá saⁿ'ā fariseo ndaa sá nanááⁿ Jesús ní di'cuíítu sa Jesús chí ché'e yā ndúúcū sa. Ní cueⁿ'e yā ndúúcū sa. Ní ndaa yā na vaacu sa ní chɛɛtɛ́ yā na mesa. 38 Taachí ndaa tiempo chi che'e yā ní saⁿ'a fariseo miiⁿ n'diichi sa chi nguɛ́ɛ́ naāⁿnū Jesús ta'á yā, (tan'dúúcā costumbre yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel) tuu'mi ní cueⁿ'ē yiinu sa. 39 Ní Señor Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'a fariseo: Díí ndúúcū tanáⁿ'ā saⁿ'ā fariseos inadɛ́ɛ́vɛ́ nī cuāāⁿ daami vaso ndúúcū cu'u chi tan'dúúcā cuerpo yeⁿ'e nī naati cuááⁿ chɛɛ̄tī chi tan'dúúcā staava yeⁿ'é nī ndiituú ndúúcū vaadī 'caa'va ndúúcū dendú'ū chi nguɛɛ n'daacā. 40 Ndís'tiī chi chɛɛchi tiíⁿ nī, ¿'áá nguɛ́ɛ́ deenú nī chi Ndyuūs din'dái yā 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū staava yeⁿ'é yā ndúúcū cuerpo yeⁿ'e yā, ní neⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ chi nadɛɛvɛ́ cuerpo yeⁿ'é yā ndúúcū staava yeⁿ'e yā ndúúcū taanduvɛ́ɛ́ chí vɛɛ chɛɛti cuerpo yeⁿ'é yā? 41 Ndís'tiī canéé chi ca'á nī limosnas yeⁿ'é nī ndúúcū nuuⁿmaⁿ staava yeⁿ'é nī caati chuū ní cosa chi n'daācā.

42 Dɛ'ɛ chúúcā ya'āī yeⁿ'e ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ fariseos caati nadicádíínuuⁿ nī chi n'daāca nī chi diíⁿ nī chi ngaⁿ'ā ley yeⁿ'é Ndyuūs ti ca'a nī Ndyuūs décima chi ndiichi parte yeⁿ'e nducuéⁿ'ē cosecha yeⁿ'e nī chi yiivií ndúúcū 'iicudaáⁿ ndúúcū tanducuéⁿ'ē yaātā ngaiyáā. Nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ vaadī neⁿ'e yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcu nī ndíí nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī dendu'ū chi cuaacu. Canéé chi diíⁿ nī tanducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'ā ley yeⁿ'é Ndyuūs ní dinéⁿ'e nī nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní ca'á nī décima dendu'ū.

43 Dɛ'ɛ chúúcā ya'āī yeⁿ'e ndís'tiī chí neⁿ'e nī 'cuɛɛtɛ́ nī na silla yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū sinagogas. Ní ndís'tiī neⁿ'é nī chi 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā saludar ndís'tiī taachi snée nī na yúúní.

44 Dɛ'ɛ chúúcā ya'āī yeⁿ'e ndís'tiī chi ngi'cueeⁿ nī ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos. Ndís'tiī ngaⁿ'a nī chi n'daacā idiíⁿ nī ní nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ nī. Ndís'tiī ní tan'dúúcā 'áámá yáinyāⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ inaaⁿ yā ní nguɛ́ɛ́ déénu yā yeⁿ'ē ní chiicá yā vmnááⁿ yeⁿ'e yáinyāⁿ, 'tiicá nī.

45 Tuu'mi ní nan'guɛɛcútaⁿ'a 'áámá abogado, chi maestros yeⁿ'e ley. N'diī, Maestro, taachí ngaⁿ'a nī chuū, ídiiⁿ nī chí induuvi táaⁿ 'nū.

46 Naati Jesús caⁿ'a yā: Dɛ'ɛ chúúcā ya'āī ntúūⁿ yeⁿ'e ndís'tiī, abogados, maestros yeⁿ'e ley. Ndís'tiī idiíⁿ nī n'deee cá leyes chí chɛɛchi cá ní nga'a nī tan'dúúcā chi chɛɛ̄dī chi saⁿ'ā nguɛ́ɛ́ cuuvi candɛ́ɛ sa. Ní ndís'tiī ní ndii mar 'áámá ta'a nī ní nguɛ́ɛ́ ituu'ví nī chɛ́ɛ́dí miiⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī, ní nguɛ́ɛ́ nginnee nī 'iiⁿ'yāⁿ.

47 Dɛ'ɛ chúúcā ya'āī yeⁿ'e ndís'tiī chi nadin'dái nī yaīnyāⁿ yeⁿ'e saⁿ'ā profetas chi 'āā candɛ́ɛ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs tiempo chi 'āā chó'ōo. Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é nī ndii cuááⁿ vmnaaⁿ ch'iiⁿ'nuⁿ yā saⁿ'ā profetas. 48 Cuaacu nííⁿnyúⁿ chí ndís'tiī ní n'giⁿ'i nī chi yeenú nī yeⁿ'e chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nī ndii cuááⁿ vmnaaⁿ ti cuaacu nííⁿnyuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e nī ch'iiⁿ'núⁿ yā saⁿ'ā profetas ní maaⁿ ní ndís'tiī idin'dái nī yaīnyāⁿ yeⁿ'e profetas.

49 Ní cáávā chuū ní cáávā chi Ndyuūs deenú yā tanducuéⁿ'ē, Ndyuūs caⁿ'a yā 'tíícā: 'Úú dicho'ó profetas ndúúcū apóstoles ní náⁿ'a yā 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ ní tanáⁿ'a yā can'dáa yā 'iiⁿ'yāⁿ ní diíⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'geenú yā ngii. 50 Ndyuūs caⁿ'á yā diíⁿ yā castigar 'iiⁿ'yāⁿ chi maaⁿ snéé iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ti 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é yā ch'iīⁿ'núⁿ yā profetas ndíí tiempo taachí Ndyuūs din'dái yā íⁿ'yeeⁿdī. 51 Ní ndii tiempo taachi ch'iīⁿ'nuⁿ yā Abel ní chingéē yuuúⁿ yeⁿ'e sa, ndíí taachi ch'iīⁿ'nuⁿ yā Zacarías miiⁿ naavtaⁿ'ā yeⁿ'ē nátai ndúúcū yeⁿ'é yaacu templo. Chuū ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, caati Ndyuūs caⁿ'á yā diiⁿ yā castigar 'iiⁿ'yāⁿ chi maaⁿ snee iⁿ'yeeⁿdí 'cūū cáávā yuuúⁿ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

52 Dɛ'ɛ chúúcā ya'āī yeⁿ'e ndís'tiī chi 'cuéeⁿ nī ley ní nguɛ́ɛ́ ca'cueeⁿ nī chi cadíínúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ vaadī deenu yeⁿ'é Ndyuūs, ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'dúúcā chi deenu nī chi canéé chi diíⁿ nī.

53 Taachí Jesús ch'iinu caⁿ'a yā dendu'u 'cūū, tuu'mi ní maestros yeⁿ'e ley ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos nduuvi taáⁿ yā yeⁿ'e Jesús ní tucá'a yā itiinguunéeⁿ yā n'deee n'dáí ní caⁿ'a yā chii yā Jesús. 54 Ní n'diichineeⁿ yā Jesús ndúúcū nduudu yeⁿ'e yā. Ní canéé ngiinu yā Jesús miiⁿ chi cucáávā nduudu yeⁿ'e yā ní Jesús cásta'a yā vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'e yā ní caⁿ'a yā nduudu chi nguɛ́ɛ́ cuaacu. Ní 'íícú cuuvi caaⁿ'máⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'é Jesús.

12

Levadura yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ fariseos

1 Tuu'mi ní neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nduuvidaama yā chi tá tīī n'deee 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chingúúⁿndai yā 'aamá yā taamá yā. Tuu'mi ní Jesús miiⁿ tucá'a yā caⁿ'a yā chiī yā discípulos yeⁿ'e yā: Diíⁿ nī cuidado yeⁿ'e chi ca'cueeⁿ 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ti tan'dúúcā levadura yeⁿ'e pan. Nguɛ́ɛ́ diiⁿ n'daaca yā yeⁿ'e chi ngi'cueeⁿ yā. 2 Ti nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi nin'díī naaⁿ chi nguɛ́ɛ́ cuuvi nánguaāⁿ naaⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ 'áámá dendú'ū chi cánúuⁿ n'de'ei chi nguɛ́ɛ́ cuuvi cadíínuuⁿ yā. 3 'Tiicá ntúūⁿ dendu'ū chí ngaⁿ'a n'de'ei ndís'tiī, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ ní 'caandiveéⁿ yā. Ní chííⁿ chí ndís'tiī ngaⁿ'a nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chɛɛti va'āī tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'maⁿ yā cuuvi yā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ ndíí na yaacū yeⁿ'e va'āī.

Du'ū di'va'a yú

(Mt. 10.28-31)

4 Caⁿ'a Jesús: Ndís'tiī chi n'dai nduucú, 'úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ 'va'á nī 'iiⁿ'yāⁿ chí 'caaⁿ'nuⁿ yā cuerpo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ, ti 'āā ntɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ yā cosa chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ca ti chuū. 5 'Úú ní cuuví ndís'tiī du'ū chi diíⁿ 'va'á nī: Ndís'tiī ní 'va'á nī Ndyuūs chi taachí 'āā n'dií 'iiⁿ'yāⁿ, Ndyuūs cuuví diíⁿ yā 'caanuúⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ infierno. 'Túúcā ngaⁿ'á ngií ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chí di'va'a nī.

6 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ in'diicuí yā na 'uūvī 'yáádā cáávā 'uūvī taaⁿ tuūmī? Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ ngiinaáⁿ yā mar 'áámá 'yáádá. 7 Níícú ndíí nducyaaca yuūdū tiīⁿ ndís'tiī ndii dúúchɛ́ ndúúcū Ndyuūs. Cáávā chuū nguɛ́ɛ́ 'va'á ndís'tiī. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ ya'ai ca chíí'vɛ ndís'tiī nguɛ́ɛ́ ti 'aama 'yáádá?

Yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'teenú yā Cristo ní ngaⁿ'a yā yeⁿ'e chuū nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ

(Mt. 10.32-33; 12.32; 10.19-20)

8 Caⁿ'a Jesús: 'Úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yā chi yeⁿ'ē 'úú nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ 'tiicá ntúūⁿ 'úú Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs caaⁿ'máⁿ nanááⁿ ángeles yeⁿ'é Ndyuūs chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní yeⁿ'e 'úú. 9 Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a yā chi yeⁿ'ē 'úú nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ 'tiicá ntúūⁿ 'úú Sáⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs caaⁿ'máⁿ nanááⁿ ángeles yeⁿ'é Ndyuūs chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e 'úú.

10 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chí caⁿ'a yā nduudu taaⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi contra yeⁿ'e 'úú chi Sáⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs, Ndyuūs nadach'ɛɛcú yā yeⁿ'e yā. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā nduudu taaⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi contra yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs, Ndyuūs nguɛ́ɛ́ nadach'ɛɛcú yā yeⁿ'e yā. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú táámá iⁿ'yeeⁿdi chi cuchiī.

11 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ ndɛ́ɛ yā ndís'tiī na yaācū sinagogas nanááⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē ndúúcū jueces, nguɛ́ɛ́ nadicádíínuuⁿ nī dɛ'ɛ̄ chí nan'guɛɛcútaⁿ'a nī o dɛ'ɛ̄ chi caaⁿ'maⁿ nī. 12 Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs cuuvi ndís'tiī hora mííⁿ nūuⁿ dɛ'ɛ̄ chi caaⁿ'maⁿ nī.

Jesús ngi'cueeⁿ yā yeⁿ'ē peligro yeⁿ'ē vaadī 'cuiica

13 'Áámá saⁿ'ā caⁿ'a sa ngii sa Jesús: N'dií, Maestro, cuuví nī 'diinú chi ntée sa vaadī n'gua'aá yeⁿ'ē chiidá 'nū cuuvi yeⁿ'é.

14 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chiī yā saⁿ'ā: N'dii, sáⁿ'ā, ¿du'ú s'neēⁿ 'úú vmnaaⁿ yeⁿ'ē n'dii tan'dúúcā juez chi nca'á chi cuuvi yeⁿ'é nī yeⁿ'ē 'taa chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē chiidá nī?

15 'Úú ní ngaⁿ'á ngií nducyáácá ndís'tiī: Cuin'diichí nī ní cundɛ́ɛ nī cuidado yeⁿ'e chi neⁿ'é nī yeⁿ'e vaadī 'cuiica caati 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ ndaaca yā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ cáávā chi vɛ́ɛ́ n'deee n'dáí yeⁿ'e yā.

16 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chiī yā ejemplo 'cūū 'iiⁿ'yāⁿ: 'Áámá saⁿ'ā 'cuiica vɛ́ɛ́ yáⁿ'āa yeⁿ'ē sa chi neené n'deee chiīnu sa. 17 Sáⁿ'ā miiⁿ ní nadicádíínuuⁿ sa ní caⁿ'ā sa: ¿Táácā diíⁿ ti nguɛ́ɛ́ cuescomate ch'ɛɛtɛ naachi nadidaamá cosecha yeⁿ'é? 18 Ní caⁿ'a sa: 'Túúcā diíⁿ. Cúndɛɛvɛ́ cuescomate yeⁿ'é ní n̄diiⁿ taama chi ch'ɛɛtɛ́ ca ní miiⁿ nadaamá tanducuéⁿ'ē cosecha yeⁿ'é ndúúcū dendú'ū yeⁿ'é. 19 Tuu'mi ní caaⁿ'máⁿ māaⁿ cuuví alma yeⁿ'é. Dii alma yeⁿ'é dɛ'ɛ chúúcā n'dai dii. Nééné n'deēe vɛɛ yeⁿ'ē di chi nguáín'daí chí 'nááⁿ n'dai cuchɛ́ɛ́. Maaⁿ ní ntaavi'tuunúūⁿ cuché'é, cu'u, ní cuuvi yéénú. 20 Naatí Ndyuūs caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: Díí saⁿ'ā chi chɛɛchi tiiⁿ di. Maaⁿnguiinú 'cūū caⁿ'a di 'cuūvī di. Ní chííⁿ chí nnguáín'daī di chi vaadī 'cuiica yeⁿ'ē di, ¿du'ū cuuvi yeⁿ'ē? 21 Ní Jesús ngaⁿ'a yā: 'Tíícā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguain'dai yā chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e maáⁿ yā cáávā maaⁿ yā naati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā nanááⁿ Ndyuūs.

Ndyuūs idiíⁿ yā cuidado nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi daiyá yā

(Mt. 6.25-34)

22 Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā discípulos yeⁿ'e yā: Cáávā chuū chí ngaⁿ'á ngií ndís'tiī. Nguɛ́ɛ́ nadicádiinuuⁿ nī yeⁿ'e vida yeⁿ'e maaⁿ nī yeⁿ'ē chí nge'e nī cáávā vida yeⁿ'e nī ndii nguɛɛ ndúú cáávā catecaí nī yeⁿ'ē cuerpo yeⁿ'é nī. 23 Vida ní ya'ai ca chíí'vɛ̄ nguɛ́ɛ́ ti chi nge'é nī. Ní cuerpo ní ya'ai ca chíí'vɛ̄ nguɛ́ɛ́ ti catecaí nī. 24 Nadicádíínuuⁿ nī yeⁿ'e 'yaādā chí nguuvi tī cuervos. 'Yaada s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ ngiīnu tī ndaata; ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ingii cosecha yeⁿ'é tī chi che'e tī; ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú vɛ́ɛ́ ra vaacú tī chí nguain'dai tī; ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú cuescomates yeⁿ'e tī. Ní Ndyuūs nga'a yā chi nge'e tī. ¿'Áá yaⁿ'ai ca chii'vɛ̄ ndís'tiī nguɛ́ɛ́ tí 'yaada s'eeⁿ? 25 ¿Du'u 'áámá chɛ́ɛ́ ndís'tiī cuuví cundɛɛ́ nī cuidado ní n'deee n'dáí nacadiinúúⁿ nī ní ntiinee nī maⁿ'a metro yeⁿ'ē chí yaacu nī? 26 Ndúúti chi nguɛɛ cuuvi diíⁿ nī chuū chi 'lííⁿ ¿dɛ'ɛ̄ cúúví chi indɛɛ́ nī cuidado ní n'deee n'dáí nadicadíínuuⁿ nī yeⁿ'e dendu'ū chi n'gɛɛtɛ cá?

27 Cuin'diichí nī naāndā táácā n'giita. Nguɛ́ɛ́ din'dái tíínūuⁿ, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú idin'dáí hilo. 'Úú ngaⁿ'á ngií n'dís'tiī ti rey Salomón canúuⁿ yā catecái yā chi n'dɛɛvɛɛ́ n'dai yeⁿ'e rey nguɛ́ɛ́ neené n'dɛɛvɛɛ́ tan'dúúcā 'áámá naāndā s'eeⁿ. 28 Nduuti chi Ndyuūs nga'a yā catecai n'daacā naāndā chi maaⁿ ní snéé cuɛɛti ní cavyaaⁿ ní nti'ī ní 'iiⁿ'yāⁿ 'neeⁿ yáⁿ'a yā, n'deēe cá Ndyuūs tée yā ndís'tiī ti Ndyuūs diíⁿ yā cuidado yeⁿ'e ndís'tiī chi dúu'vīi i'téénu nī Ndyuūs. 29 Ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ in'nuúⁿ nī chi che'e nī o cu'ú nī. Nguɛ́ɛ́ nadicádíínuuⁿ nī yeⁿ'ē ní 'cuɛɛtinéé 'diiíⁿ nī. 30 Ti 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel o judíos in'nuúⁿ yā tanducuéⁿ'ē dendu'ú 'cūū. Naati ndís'tiī ni vɛ́ɛ́ 'aama Chiidá nī chi 'āā déénu yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi necesidades yeⁿ'e ndís'tiī. 31 Vmnááⁿ vmnaaⁿ ndís'tiī ní cánéé chí in'nuúⁿ nī Ndyuūs ní yeⁿ'e nducuéⁿ'ē yeⁿ'e chi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā, ní 'íícú Ndyuūs tée yā ndís'tiī tánducueⁿ'ē déndu'ū.

Vaadī 'cuiica chi vɛ́ɛ́ na va'ai chɛɛti nguuvi

(Mt. 6.19-21)

32 Caⁿ'a Jesús: Ndís'tiī chi tan'dúúcā 'iiti cuūchī yeⁿ'é 'tiicá nī. Nguɛ́ɛ́ 'va'á nī ti Ndyuūs Chiida yú neⁿ'é yā tée yā ndís'tiī dendu'ū yeⁿ'e naachí ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. 33 Cuin'díícui nī chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e nī ní ca'á nī 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā. Diiⁿ n'daacá nī caati cuuvi yeⁿ'é nī vaadī 'cuiica yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi naachi 'iiⁿ'yāⁿ duucu nguɛ́ɛ́ cuuvi cundaa yā, ndii nguɛɛ nduu í'yɛ́ɛvɛ̄ cuuvi di'tuuví tī. 34 Caati naachi canéé vaadī 'cuiica yeⁿ'é nī, miiⁿ canee staava yeⁿ'é nī chí nadicadiinúúⁿ nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē.

Canéé chi candɛɛ́ nī cuidado yeⁿ'e nducuéⁿ'ē

35 'Cuɛɛtinee chiichi n'daācā ndúúcū catecai nī. Cuɛɛchiichí nī paño chɛɛ̄ti nī 'íícú candɛɛ nī lámparas yeⁿ'e nī chí ngiichi. 36 'Cuɛɛtinéé ndís'tiī tan'dúúcā 'áámá saⁿ'ā chí snéé ngiinu sa chí ndaa patrón yeⁿ'ē sa naachi n'giindivaacú 'iiⁿ'yāⁿ. Ní maaⁿ nda'ai sa cheendi va'āī ní taachi ndaá yā chi di'cuɛɛcú yā tuu'mí nūuⁿ nn'guaāⁿ sa yeⁿ'e yā. 37 Dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai mozos chi diiⁿ mandado ní taachi ndaa Señor miiⁿ ní ndaaca yā mozos chí snduuchí yā. Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi Señor miiⁿ ní cuɛɛchiichí n'daacá yā paño chɛɛ̄ti yā. Ní Señor miiⁿ ní diíⁿ yā chi mozos 'cuɛɛtɛ sa na mesa. Tuu'mi ní Señor miiⁿ 'cuíi yā cu'u che'e mozos. 38 'Áárá chi Señor miiⁿ ndaa yā maⁿ'a yaaaⁿ o taachi 'āā cuɛ́ɛ́ chidɛɛvɛ nguuvi ní ndaacá yā mozos chí snduuchi sa. Dɛ'ɛ chúúcā n'dai mozos ti snduuchí yā. 39 Ndís'tiī ní cadíínuuⁿ nī chuū. Ndúúti chi 'iiⁿ'yāⁿ vaacu déénu yā dɛ'ɛ̄ hora chí ndaa chí duucu, cuaacu nííⁿnyúⁿ 'cuɛɛtí nduuchí yā ní nguɛ́ɛ́ 'cuaaⁿ yā chí duucu na vaacú yā. 40 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī 'cuɛɛtinéé yaáⁿ nī ti hora chi nguɛ́ɛ́ inacádiinuuⁿ nī 'úú chi Saⁿ'ā chi Daiyá Dendyuūs ní ndaá taama vmnéⁿ'ēe.

Yeⁿ'e mozo chi din'daacáā ndúúcū mozo chi nguɛɛ din'daacáā

(Mt. 24.45-51)

41 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā Jesús: N'dií, Señor, ¿'áá caⁿ'a nī ejemplo 'cūū caavā nús'uu o caavā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ?

42 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā: ¿Du'ú dueño ca'a yā ntiiⁿnyuⁿ chi s'neeⁿ yā vmnaaⁿ yeⁿ'ē va'ai yeⁿ'e yā 'áámá mayordomo nduuti chi nguɛɛ ca'a sa chi che'e mozos yeⁿ'é yā hora chi che'e sa? 43 Dɛ'ɛ chúúcā n'dai mayordomo chi diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ taachí dueño miiⁿ ní ndaa yā ní nandaaca yā mayordomo chi diiⁿ sa tan'dúúcā chi neⁿ'e yā. 44 Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi dueño miiⁿ ní cu'néeⁿ yā mayordomo miiⁿ chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'ē tanduvɛ́ɛ́ chi vɛɛ yeⁿ'e yā. 45 Ndúúti chi mayordomo miiⁿ nadicádiinuuⁿ sa na staava yeⁿ'e sa chí dueño cuuvi 'náaⁿ yā nndaa yā tuu'mi ní tuca'a sa 'cueⁿ'e sa mozo ndúúcū n'daataá chi snéé caadi 'iiyū ní nge'e sa ní ngi'i sa ndúúcū amigos yeⁿ'e sa ní cuu'vi sa. 46 Tuu'mi ní dueño miiⁿ ní ndáa yā nguuvi chi mayordomo nguɛ́ɛ́ cānee ngíínu sa ní 'áámá hora chi nguɛ́ɛ́ déénu sa. Ní dueño miiⁿ ca'á yā castigo ch'ɛɛtɛ ca mayordomo miiⁿ tan'dúúcā chi Ndyuūs ca'a yā castigo 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā 'yā. 47 Mayordomo chi deenu sa chí neⁿ'e dueño yeⁿ'e sa naati nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ yaaⁿ sa ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú diiⁿ sa chi ngaⁿ'a dueño yeⁿ'e sa cuuvi sa castigado ndúúcū neené n'deee cuūví 'cueⁿ'é yā saⁿ'ā. 48 Naati mayordomo chi nguɛ́ɛ́ déénu sa taacā neⁿ'e dueño yeⁿ'e sa chi diiⁿ sa, ní diiⁿ sa chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi cuuví sa castigado, tuu'mi ní cuuvi sa castigado ndúúcū 'tɛ́ɛ́ nūuⁿ cuūví cueⁿ'é yā saⁿ'ā. 'Āā du'ú nūuⁿ saⁿ'ā chí n'deeé nga'a dueño yeⁿ'e sa, dueño miiⁿ ní n'deēe cá caaca yā cuenta yeⁿ'ē chi diiⁿ sa. 'Iiⁿ'yāⁿ chi nga'a n'deēe cá táámá yā, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ n'deēe cá caaca yā cuenta yeⁿ'e chi diiⁿ taamá yā.

Vɛ́ɛ́ 'áámá 'uūvī taaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ cáávā Jesús miiⁿ

(Mt. 10.34-36)

49 'Úú Jesús ní ndāa chi cu'neéⁿ yaⁿ'ā ná iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Dɛ'ɛ̄ ca neⁿ'é diíⁿ nduuti chí 'āā ngiichi. 50 Canéé chí 'úú 'cueenú cuuvi n'deee n'dáí ní neⁿ'é chi 'cueenú cuuvi ndíí taachi 'āā cuuví cuaacu tanducuéⁿ'ē. 51 ¿'Áá nadicadíínuuⁿ nī chi 'úú ndaá chi ndɛɛ́ vaadī 'diīíⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū? 'Úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ cuaacu caati ndɛɛ́ vaadī 'caa'va, ní 'iiⁿ'yāⁿ 'caa'vá yā ndúúcū táámá 'iiⁿ'yāⁿ. 52 Ndíí tiempo miiⁿ ndíí tiempo chi cuchiī, nduuti chi nyuⁿ'u 'iiⁿ'yāⁿ na 'áámá va'āī ndúúcū vaadī 'caa'va 'cuɛɛtinée yā, 'iinu yā ní caⁿ'a yā contra yeⁿ'ē na 'uuvi yā ní 'uuvi yā ní caⁿ'a yā contra yeⁿ'ē ná 'iinú yā. 53 Saⁿ'ā chi vɛ́ɛ́ daiya sa ní 'caa'va sa ndúúcū daiya sa, 'íícú daiya sa ní 'caa'vá sa ndúúcū chiidá sa. Ní 'áámá n'daataá nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichi tá daiya tá, 'íícú daiya ntúūⁿ tá nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichi tá chɛɛcu tá. Ní taⁿ'ā indá'ā tá ní 'caa'vá yā ndúúcū dicuūnú ta, ní dicuūnú ta ní 'caa'vá yā ndúúcū táⁿ'ā indá'a tá.

Señales yeⁿ'e tiempo 'cūū

(Mt. 16.1-4; Mr. 8.11-13)

54 'Tiicá ntúūⁿ ngaⁿ'a Jesús ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ: Taachí ndís'tiī inaaⁿ nī méēeⁿ chi íneeⁿ naachí ngiiya 'yáⁿ'ā, tuu'mi ní ngaⁿ'a nī chi 'cueeⁿ cúúvī. Ní 'tíícā ngii. 55 Ní taachí ngéenū 'yúúné cuááⁿ ndiiyā ngaⁿ'a nī chi cuuvi yáāaⁿ 'iicu ní ngii. 56 Ndís'tiī chí 'uūvī naaⁿ 'uūvī cheendi nī déénu nī taaca canéé nánguuvi ndúúcū na yaⁿ'á, taachi ndaā 'íí'nūuⁿ ni taachi cuuvi 'cueeⁿ cuuvi. ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí nguɛ́ɛ́ déénu nī yeⁿ'e señales chí inaaⁿ nī yeⁿ'e tiempo 'cūū?

Diiⁿnú yiiⁿnu di tun'dáá n'dai di ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi táaⁿ yā yeⁿ'ē di

(Mt. 5.25-26)

57 Tuu'mi ní caⁿ'a Jesús: ¿Dɛ́'ɛ̄ cúúví chí nguɛ́ɛ́ indɛ́ɛ̄ ndís'tiī cuidado chɛɛ chi n'daācā chi diíⁿ nī? 58 Taachi caⁿ'á nī ndúúcú sáⁿ'ā chi táāⁿ ndúúcu nī nanááⁿ juez, n'diichí nī chi indee nī ndúúcū vi'ī cuaaⁿ cyúúní ní diíⁿ nī chi 'cuɛɛtinéé n'dááca nī ndúúcū vi'ī ni 'iicu nguɛ́ɛ́ caⁿ'a nī nanááⁿ juez. Ní juez miiⁿ nca'á yā ndís'tiī ta'ā policía, ní policía miiⁿ ní cu'nuūⁿ sá ndís'tiī vácūū. 59 'Úú ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī ti nguɛ́ɛ́ nan'dáa nī vácūū neⁿ'e chí nguɛ́ɛ́ 'cuiinu nadíí'vɛ̄ tanducuéⁿ'ē chi ndiicuí nī.

13

N'dáácā n'dai chi ndaacadaamí nī yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e nī

1 Ndáa n'duuvi saⁿ'ā nanááⁿ Jesús ní caⁿ'a sa chii sa Jesús tan'dúúcā chi diiⁿ gobernador Pilato. Ca'a yā orden chí ch'iīⁿ'nuⁿ sa n'dúúví 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea ní staⁿ'a yā yuuúⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū yuuúⁿ yeⁿ'ē 'iiti chi 'āā 'nííⁿ'núⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi ca'a yā ofrenda yeⁿ'é Ndyuūs. 2 Jesús ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿'Áá nadicádíínuuⁿ ndís'tiī chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea ch'eenu yā 'tíícā ti vɛ́ɛ́ ca nuuⁿndi yeⁿ'e yā nguɛ́ɛ́ ti tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea? 3 'Úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Nguɛ́ɛ́ 'tíícā. Ndúúti chi ndís'tiī nguɛ́ɛ́ ndaacadaamí nī yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e nī, tuu'mi ní nducyaaca ndís'tiī 'cuūvi ntúuⁿ nī cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 4 ¿Dɛ'ɛ̄ nadicádíínuuⁿ ndís'tiī yeⁿ'é ndu'ū ndítiiⁿ'yu 'iinu 'iiⁿ'yāⁿ chi ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ sndaā nduūu torre na yáāⁿ Siloé vmnááⁿ yā ní nducyáácá yā ch'iī yā? ¿'Áá nadicádíínuuⁿ ndís'tiī chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ vɛ́ɛ́ ca nuūⁿndī yeⁿ'e yā nguɛ́ɛ́ ti tanáⁿ'a yā chi snée yā na yáāⁿ Jerusalén? 5 'Úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ 'tíícā. Nduuti chi ndís'tiī ntúūⁿ nguɛ́ɛ́ ndaacadaamí nī yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é nī, tuu'mi ní nducyaaca ndís'tiī 'cuūvi nī cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

Ejemplo yeⁿ'e yáⁿ'á yeⁿ'e n'guíídīi yaaⁿ nguuvi chi nguɛ́ɛ́ n'gui'i yeⁿ'ē

6 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā ejemplo 'cūū: 'Áámá saⁿ'ā ní catá'āī 'áámá yáⁿ'á yeⁿ'ē n'guíídīi yaaⁿ nguuvi yeⁿ'e sa naachi vɛ́ɛ́ yáⁿ'āa chɛɛti chéēⁿ yeⁿ'ē sa. Chó'ōo tiempo ní cheⁿ'e sa in'nuuⁿ sa n'gui'i yeⁿ'e yáⁿ'á yeⁿ'e sa ní nguɛ́ɛ́ ndaācā sa n'gui'i yeⁿ'ē. 7 Tuu'mi ní caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa yeⁿ'e sa: 'Āā 'iinu nduūyū chí ichīi ní nguɛ́ɛ́ indaāca n'gui'ī na yáⁿ'á 'cūū. 'Caaca nī yáⁿ'á. ¿Dɛ'ɛ cuuvi chi yáⁿ'á di'vaachi na yáⁿ'āa naachi snéé yáⁿ'á 'cūū? 8 Naati saⁿ'ā chi idiiⁿ ntiiⁿnyuⁿ na yaⁿ'ā miiⁿ nán'guɛɛcútaⁿ'ā sa: N'dií, señor, 'āā canéé rá nduuyú 'cūū ní 'úú nadidɛɛvɛ́ yáⁿ'á yeⁿ'ē ní ca'á taavi abono yeⁿ'ē. 9 Ní nduuti chi 'cuūndī n'gui'i yeⁿ'ē ní n'daacā. Nduuti chi nguɛ́ɛ́, ní 'caaca nī.

Jesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'áámá n'daataá chí neené n'guutíī

10 Nguuvi sábado chi ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ, Jesús ngi'cueeⁿ yā na 'áámá yaācū sinagoga. 11 Miiⁿ ní canéé 'áámá n'daataá chí 'āā ndítiiⁿ'yu 'iinu ndúuyū chí ndii n'guuti ta cáávā chi diiⁿ espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ 'tíícā ndúúcū ta. Ndíí mar 'áámá naaⁿ nguɛ́ɛ́ ngií ndaa cuaacú ta. 12 Taachí Jesús n'diichí yā n'daata miiⁿ yaa'ví yā táⁿ'ā ní caⁿ'a yā chiī yā táⁿ'ā: N'dií, n'daataá, ¿'áá neⁿ'e nī chi nduuvi cuaacú nī?

13 Jesús sn'duú yā ta'a yā vmnaaⁿ yeⁿ'e n'daātā miiⁿ. Tuu'mí nūuⁿ ndaā cuaacu n'daataá mííⁿ ní n'daataá mííⁿ ní ngaⁿ'a yā: Dɛ'ɛ̄ chúúcā ch'ɛɛtɛ Ndyuūs. 14 'Iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē yaacu sinagoga nduuvi taáⁿ yā ti Jesús miiⁿ ní diyiicú yā n'daataá mííⁿ nguuvi chi 'iiⁿ'yāⁿ ntaavi'tuunúúⁿ yā. Ní ngaⁿ'a yā ngii yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ: Jaāⁿ nguuví nūuⁿ canee chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ntiiⁿnyuⁿ ní nguuvi s'eeⁿ 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi chií yā nanááⁿ Jesús miiⁿ ní cuuvi diiⁿ yiicú yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, naati nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ yā 'tíícā nguuvi chi ntaavi'túúnūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.

15 Tuu'mi ní Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'ē sa: Ndís'tiī saⁿ'ā 'uūvī naaⁿ 'uūvī cheendí nī, ¿'áá nguɛ́ɛ́ in'daatíī ndís'tiī 'iiti yeⁿ'e nī naachi snéé 'ii'yu tī ní ngeⁿ'é nī nga'a nī nuūⁿnīⁿ 'iiti nguuvi chi ntaavi'tuunúuⁿ nī? 16 N'daataa 'cūū ní yeⁿ'ē ndaata yeⁿ'e Abraham. 'Āā ndítiiⁿ'yu 'iinu nduūyū ncachiichí yááⁿn'guiinūuⁿ táⁿ'ā. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ canee chi n'daatií táⁿ'ā miiⁿ yeⁿ'e ca'ai nguuvi chi ntaaví'tuunúúⁿ nī?

17 Taachí Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chuū, taanduvɛ́ɛ yā chi taaⁿ yā yeⁿ'e yā ní 'cuináaⁿ yā. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿya yeenú n'dai yā yeⁿ'é tanducuéⁿ'ē dendu'ū chí n'gɛɛtɛ chí diiⁿ Jesús miiⁿ.

Ejemplo yeⁿ'ē nduuti yéⁿ'ē yíivɛ̄ ntí'yāa

(Mt. 13.31-32; Mr. 4.30-32)

18 Jesús caⁿ'a yā: ¿Dɛ'ɛ̄ tan'dúúcā naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā? ¿Dɛ'ɛ̄ nadídaamá nduūcū? 19 Tan'dúúcā nduutií yeⁿ'ē yiīvɛ̄ ntíí'yaá chi 'áámá saⁿ'ā ní sta'ā sa ní chiīnū sa na yáⁿ'āa yeⁿ'ē sa. Yaāta miiⁿ ní ch'iīta tan'dúúcā 'áámá yáⁿ'á ch'ɛɛtɛ. 'Yáádá yeⁿ'ē nanguuvi din'dái tī 'dɛɛcɛ́ tī na dúuⁿnɛ̄.

Ejemplo yeⁿ'e levadura yeⁿ'e pan

(Mt. 13.33)

20 Jesús ní caⁿ'a ntúūⁿ yā: ¿Dɛ'ɛ̄ tan'dúúcā naachí Ndyuūs ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ yā? 21 Tan'dúúcā 'aama tááⁿ levadura yeⁿ'e pan chi 'áámá n'daataá chistaⁿ'ā tá nguaaⁿ 'iinū medidas harina ndíí chí nan'guiita tanducuéⁿ'ē yaāchī yéⁿ'ē.

Cheendi va'āī 'tuucuú

(Mt. 7.13-14; 21-23)

22 Taachi Jesús canúúⁿ yā yúúní chi cho'ó yā na yáāⁿ Jerusalén cueⁿ'é yā tanáⁿ'ā yáāⁿ n'gɛɛtɛ ndúúcū yáāⁿ n'gaiyáā ní ngi'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 23 Tuu'mi ní 'áámá saⁿ'ā ndaā sa nanáaⁿ yā ní ntiinguuneeⁿ sa: N'dií, Señor, ¿'áá duū'ví 'iiⁿ'yāⁿ chí nnguaⁿ'ai yā? Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā miiⁿ: 24 Diíⁿ nī tanducuéⁿ'ē chi cuuví nī chi cundaá nī cheendi va'āī 'tuucuú caati ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ neⁿ'e yā cundaá yā cheendi va'ai 'tuucuú chi candɛ́ɛ̄ naachi Ndyuūs nadanguaⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ naati nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ yā. 25 Taachi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e va'ai nducueeⁿ yā ní n'gaadí yā cheendi va'āī yeⁿ'ē ndís'tiī, tuu'mi ní ndís'tiī snee nī cuaaⁿ chuva'āī. Ní di'cuɛɛcú nī cheendi va'āī ní caaⁿ'máⁿ nī: Señor, Señor, nn'guaáⁿ nī yeⁿ'e 'nū. 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e va'ai ní nan'guɛɛcutaⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ in'diichí ndís'tiī ndii nguɛɛ deenú tiī ndiicá nī. 26 'Áárá chí ndís'tiī ni tucá'a nī caaⁿ'maⁿ nī 'tíícā: Che'é 'nū ní chi'i 'nū ndúúcu nī taachi n'diī ní chi'cueeⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ na yúúní yeⁿ'e yáāⁿ vaacú 'nū. 27 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e va'ai miiⁿ ní caaⁿ'maⁿ yā cuuvi yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī ti nguɛ́ɛ́ in'diichí ndís'tiī ndíí nguɛ́ɛ́ deenú tií ndiica nī. Cueevii nī yeⁿ'é nducyaaca ndís'tiī ti nguɛ́ɛ́ n'daācā idiíⁿ nī. 28 Cuaacu chi ndís'tiī snaaⁿ nī chiida yú s'eeⁿ Abraham, ndúúcū Isaac, ndúúcū Jacob, ndúúcū nducyaaca profetas chi ndii cuááⁿ vmnaaⁿ snée yā naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ. Ní ndís'tiī ní 'cuɛɛtinée nī cuááⁿ chuva'āī. Miiⁿ ní cuɛɛcú nī ní che'é nī 'diiⁿ'yúⁿ nī. 29 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chii yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē cuaaⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní ndaa yā nanááⁿ Ndyuūs. Chii yā ndíí cuaaⁿ na ican'dáā 'yáⁿ'ā, ndii cuaaⁿ na ngiiya 'yáⁿ'ā, ndíí cuaaⁿ 'nííⁿnúⁿ, ndíí cuaaⁿ ndiiya, ní 'cuɛɛtɛ́ yā na mesa yeⁿ'e banquete naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. 30 Tuu'mi ní náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi n'gɛɛtɛ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā maaⁿ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní cuuvi ndiicuuⁿ cá yā naachi snéé Ndyuūs ní naⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ chi ndiicuuⁿ cá maaⁿ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní cuuvi n'gɛɛtɛ́ yā naachi snéé Ndyuūs.

Jesús chɛɛcú yā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén

(Mt. 23.37-39)

31 Nguuví 'cuú nūuⁿ 'áámá chɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ndáa yā nanááⁿ Jesús ní caⁿ'a yā: N'diī, Jesús, cueⁿ'e nī ti rey Herodes neⁿ'é yā 'caaⁿ'núⁿ yā n'diī.

32 Naati Jesús caⁿ'a yā chiī yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cunaⁿ'á nī nanááⁿ rey miiⁿ ní caaⁿ'maⁿ nī cuuvi nī: N'diī rey, tan'dúúcā 'yuūnéē, 'tiicá nī. Cuin'diichí nī, Jesús miiⁿ ngaⁿ'á yā 'túúcā: 'Úú itun'daá espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ ní diíⁿ chi nduūvā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ maaⁿnguuvi ndúúcū cavyaaⁿ, tuu'mi ní 'cuiinu ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é damáíⁿ. 'Tíícā canee chi diíⁿ ná 'iīnū nguuvi. 33 Naati 'úú ní canéé chi caacá cuaaⁿ cyúúní ní diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é maaⁿ ndúúcū cavyaaⁿ ndúúcū damáíⁿ, caati nguɛ́ɛ́ canéé chí 'cuuvī 'áámá saⁿ'ā profeta ch'ɛɛtɛ chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs 'áámá lado yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén ti na yáāⁿ Jerusalén chi 'caaⁿ'núⁿ yā saⁿ'ā profetas.

34 Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén: Ndís'tiī chi 'muuⁿ n'giiⁿ'nuⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ profetas ní ngíítuú nī 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs dicho'ó yā chi ndɛɛ yā nduudu yeⁿ'é yā. Ní Jesús caⁿ'a yā: Neené n'deēe cuūví neⁿ'é nadaamá daiyá 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ Jerusalén miiⁿ tan'dúúcā 'áámá tú'u nadaamá tī daiya tī mááⁿ ngɛɛ̄chi tī, ní nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ nī. 35 'Túúcā caⁿ'a yā: N'diichí ndís'tiī. Vaacú nī cu'nééⁿ maāaⁿ. Ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi 'āā ntɛ́ɛ́ snaaⁿ nī 'úú ndíí ndáá tiempo chi caaⁿ'maⁿ nī yeⁿ'é: Dɛ'ɛ chúúcā n'dai 'iiⁿ'yāⁿ chí cuchii yā ndúúcū chi duuchi Señor 'iivú Ndyuūs ti 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é Ndyuūs.

14

Jesús diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'áámá saⁿ'ā

1 'Áámá sábado, nguuvi chi ntaavi'túúnuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, Jesús sndaa yā ní cheⁿ'e yā 'áámá va'ai yeⁿ'e 'áámá saⁿ'ā fariseo chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sa. Ní tanáⁿ'ā saⁿ'ā fariseos canee ngiinu sa Jesús dɛ'ɛ̄ chi caⁿ'á yā chi diiⁿ yā. 2 Tuu'mi ní ndaā nanááⁿ Jesús 'áámá saⁿ'ā chí ngiītā ní ndiituú núúⁿmáⁿ ch'ɛɛtɛ sa. 3 Jesús caⁿ'a yā chii yā maestros yeⁿ'e ley ndúúcū saⁿ'ā fariseos: ¿'Áá 'cuaaⁿ ley miiⁿ chí cuuví diíⁿ chi nduūvā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ nguuvi chí ntaavi'tuunúúⁿ yā?

4 Saⁿ'ā s'eeⁿ ní 'diiiⁿ 'diiíⁿ ch'ɛɛtinee sa ní nguɛ́ɛ́ nan'guɛɛcutaⁿ'a sa. Tuu'mi ní Jesús sta'á yā ta'a saⁿ'ā chi ndiituú ní diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e saⁿ'ā miiⁿ. Ni yaa'vi yā saⁿ'ā chi cunaⁿ'a sa. 5 Cuayiivi ní Jesús yaa'vi yā saⁿ'ā s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: ¿Chɛɛ̄ ndís'tiī ndúúti chi 'áámá burro o 'áámá itiindu yeⁿ'e nī cun'dáá nuúⁿ tī na 'áámá viini ní nguɛ́ɛ́ tuu'mí nūuⁿ ntun'dáa nī 'iiti 'áárá chí nguuvi chi ntaavi'tuunuúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ?

6 Saⁿ'ā s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ chiī nan'guɛɛcútaⁿ'a sa cucáávā nduudu chi ngaⁿ'a yā.

'Iiⁿ'yāⁿ chi invitado yā naachi n'giindivaacu 'iiⁿ'yāⁿ

7 Taachí Jesús n'diichí yā táácā diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi invitados chi ndɛɛvɛ yā silla yeⁿ'e mesa chi lugar chí n'daacā ca, tuu'mi ní caⁿ'a yā 'áámá ejemplo chi 'tɛɛ nguɛɛ dááma ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ yā invitados. 8 Ngaⁿ'a yā 'tíícā. Taachi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā invitar dii naachí n'giindivaacu 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ 'cuūndī di na silla vmnááⁿ vmnaaⁿ caati cuuvi ndaa táámá 'iiⁿ'yāⁿ invitado chi ch'ɛɛtɛ́ yā nguɛ́ɛ́ ti dii. Ní silla miiⁿ ní caava 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. 9 Ní taachí ndaa 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'ɛɛtɛ ca yā, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā invitar di ndaa yā nanáaⁿ di ní caaⁿ'máⁿ yā cuuvi yā dii: Cu'neeⁿ di lugar 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yáⁿ 'cūū. Tuu'mi ní cuuví 'cuináaⁿ di ní 'cuūndī di na silla n'díí naaⁿ n'giinu. 10 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā invitar dii caⁿ'a di 'cuūndī di na silla ndíí naaⁿ n'giinu. Ní taachi ndaá nanááⁿ dii 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā invitar dii, tuu'mi ní caaⁿ'máⁿ yā cuuvi yā dii: Díí sáⁿ'ā chi n'dai nduucú, caaca dí cuaaⁿ 'niiⁿnuⁿ. Ní 'āā n'daacā cuuvi yeⁿ'ē di nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛɛtɛ́ yā na mesa. 11 'Iiⁿ'yāⁿ chi dich'ɛɛtɛ́ maáⁿ yā táámá 'iiⁿ'yāⁿ ní diíⁿ yā chi ndiicuuⁿ yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi maaⁿ yā diiⁿ chi ndiicuuⁿ yā tááma 'iiⁿ'yāⁿ ní diíⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ́ yā.

12 Tuu'mi ní Jesús ngaⁿ'á yā ngii yā saⁿ'ā chi diīⁿ invitar 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Dii taachí in'nuuⁿ di chí che'e nguaiⁿ di o chi che'e nguíinū di, nguɛ́ɛ́ 'cuai di 'iiⁿ'yāⁿ chi n'dai ndúúcu di, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ví'i rā di, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē di, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'iiⁿ'yāⁿ na niiⁿnuúⁿ va'āī yeⁿ'ē di chi 'cuííca yā caati 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ ní diíⁿ ntúuⁿ yā invitar dii chi che'e di nduucú yā. 'Tíícā ní nadíí'vɛ yā diiⁿ cáávā chi ca'a di chi che'e yā. 13 Naatí taachi idin'dái di 'aama comida n'dai, 'cuai dí 'iiⁿ'yāⁿ chi ndaachí snee yā, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngii ngiicá yā, ndúúcū chi ngaī yó'o, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenáaⁿ. 14 Ní caaⁿ'maⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'ē di: Dɛ'ɛ chúúcā n'dai di. Ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ nteé yā dii. Naati Ndyuūs nadíí'vɛ yā dii taachí ndaa nguuvi chi 'iiⁿ'yāⁿ chi n'dai nduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā.

Ejemplo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi che'e yā cena chi ch'ɛɛtɛ

15 Taachi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ yā na mesa miiⁿ ch'iindiveéⁿ yā chuū, caⁿ'a yā chii yā Jesús: Dɛ'ɛ chúúcā n'dai chi caⁿ'á yā che'e yā pan naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā.

16 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā ejemplo 'cūū: 'Áámá saⁿ'ā ca'ā sa chi din'dái yā 'áámá chi che'e nguíinū 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, ní idiiⁿ sa invitar n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ. 17 Ní taachi 'āā chaa che'e nguiinú yā dicho'o yā 'áámá mozo chi caⁿ'a sa cuuvi sa 'iiⁿ'yāⁿ chi ndii yā invitado: Cuchíi nī. 'Āā vɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē chí che'e nguiinu yú. 18 Nducyaaca yā ní tucá'a yā caⁿ'a yā 'tíícā: Ch'ɛɛtinúuⁿ nī yeⁿ'é. Ní 'áámá saⁿ'ā ní caⁿ'ā sa: Cáámá ch'iīnū 'caí 'áámá finca ní cánéé chí caⁿ'á n'diīchí finca, chiiⁿ chi ch'ɛɛtinúuⁿ nī yeⁿ'é. 19 Táámá yā ní caⁿ'a yā: 'Caí nyuⁿ'u yáandā itiindu ní neⁿ'é diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ ndúúcu tī. Ngiicá favor. Ch'ɛɛtinúuⁿ nī yeⁿ'é. 20 Táámá yā ní caⁿ'a yā: Cáámá ch'iinu ch'iindivaacú chi chiiⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi caⁿ'á. 21 Taachí nguɛɛcunéé mozo, caⁿ'a sa chuū chii sa 'iivi sa. Tuu'mi ní 'iivi miiⁿ nduuvi taáⁿ yā ní caⁿ'a yā chii yā mozo miiⁿ: Cueⁿ'e di cuaaⁿ níí'vɛ̄ɛ̄ ndúúcū cuaaⁿ cyúúní yeⁿ'e yáāⁿ ní candɛ́ɛ di 'iiⁿ'yāⁿ ndaachíī, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngii ngiicá yā, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaī yó'o, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenáāaⁿ. 22 Sáⁿ'ā mozo ní cueⁿ'ē sa. Cuayiivi ní ndaā sa ní caⁿ'ā sa chiī sa 'iivi sa: N'dií, señor, 'āā diíⁿ tan'dúúcā chí ngaⁿ'a nī ní vɛ́ɛ́ cá lugar chi 'cuɛɛ̄tɛɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ na mesa. 23 Caⁿ'a señor miiⁿ chiī yā saⁿ'ā mozo miiⁿ: Cueⁿ'e di cuaaⁿ cyúúní n'gɛɛtɛ ndúúcū yúúní chi vɛ́ɛ́ chi neēeⁿ cuááⁿ 'diītū ní di'cuíítu di 'iiⁿ'yāⁿ chí chii yā na vaacú ní 'íícú cuuvi diituú na vaacú. 24 Ti 'úú ní ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī chi mar 'áámá saⁿ'ā chí diíⁿ invitar saⁿ'ā vmnaaⁿ nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ ndáa sa che'ē nguiinú sa nduucú na mesa yeⁿ'é.

'Iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'a yā ndúúcū Jesús canee chi 'cuéénu yā cuuvi

25 Cuayiivi mííⁿ nééné n'deee 'iiⁿ'yāⁿ cueⁿ'e yā ndúúcū Jesús. Ní Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chiī yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'áámá ejemplo: 26 Ndúúti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ neⁿ'e ca yā chiidá yā o chɛɛcú yā o n'daataá yeⁿ'e yā o daiya yā o 'díínu yā o vi'i yā o vida yeⁿ'ē maáⁿ yā nguɛ́ɛ́ ti 'úú chi Jesús, nguɛ́ɛ́ cuuvi discípulo yeⁿ'é. 27 'Āā du'ú nūuⁿ chi caⁿ'a yā nduucú ní nguɛ́ɛ́ ndɛ́ɛ yā cruz yeⁿ'e yā chi tan'dúúcā nducuéⁿ'ē chi 'cueenu taavi yā cuuvi cucáávā 'úú nguɛ́ɛ́ cuuvi discípulo yeⁿ'é. 28 ¿'Áá chɛɛ́ nūuⁿ 'áámá ndís'tiī taachí neⁿ'e nī din'dái nī 'áámá torre, ¿'áá nguɛ́ɛ́ n'gɛɛtɛ́ nī ní ididuuchɛ́ nī? ¿'Áá n'deēe diíⁿ nī gasto ndúúti chi tu'néé chí'vɛɛ yeⁿ'e nī chí 'cuiinu din'dái nī torre yeⁿ'e nī? 29 Ní nduuti chi cu'nuúⁿ nī cimientos yeⁿ'ē torre ní cuayiivi nguɛ́ɛ́ cuuvi din'daí nī torre yeⁿ'e nī, tuu'mi ní nducyaaca yā chi snaaⁿ yā 'cáíⁿnyūⁿneeⁿ yā ndís'tiī. 30 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caaⁿ'maⁿ yā: Sáⁿ'a 'cūū tucá'a sa din'dái sa ní nguɛ́ɛ́ ch'iinu di'cuiīnú sa. 31 Ní Jesús ngaⁿ'a yā 'tíícā: ¿Du'ú rey ndúúti chi canee chi diíⁿ yā caandaá ndúúcū táámá rey, 'áá nguɛ́ɛ́ n'giindi yā ndúúcū táámá saⁿ'ā ní ididuuchɛ́ yā? Nduuti chi tunééⁿ ndiicu mil soldados ní 'iicu ndúúcū chuú nūuⁿ cuuvi 'cuuⁿ'maⁿ yā ndúúcū soldados chi ndiichi mil yeⁿ'ē táámá rey. 32 Ní nduuti chi nguɛ́ɛ́ cuchɛɛ yā, taachi cuchií yā táámá rey ndúúcū soldados yeⁿ'e yā chi diíⁿ yā caandaá ní canéé yaⁿ'ai ca yā miiⁿ tuu'mi ní rey miiⁿ dicho'ó yā 'iiⁿ'yāⁿ chi candɛ́ɛ̄ nduudu miiⁿ. Ní 'iicu caaca yā taama rey chi 'cuɛɛtinéé 'diiíⁿ yā. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā caandaá ndúúcū rey yeⁿ'e yā. 33 'Tiicá ntúūⁿ. 'Āā chɛɛ́ nūuⁿ ndís'tiī nduuti chi nguɛ́ɛ́ cu'nee nī tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e nī, nguɛ́ɛ́ cuuví cuuvi ndís'tiī discípulos yeⁿ'é.

Jesús ngaⁿ'a yā yeⁿ'é yiima chi nguɛ́ɛ́ n'daācā sabor yeⁿ'ē

(Mt. 5.13; Mr. 9.50)

34 Jesús ngaⁿ'a yā: Yiima ní n'dai. Nduuti chí nguɛ́ɛ́ n'daācā sabor yeⁿ'ē, ¿dɛ'ɛ́ ca'ā sabor yeⁿ'ē? 35 Nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄, ndii nguɛɛ cáávā yáⁿ'āa, ndii nguɛɛ ndúú naachi vɛ́ɛ́ abono, caati canangée yā yiima miiⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ veéⁿ yā, 'caandiveéⁿ yā yeⁿ'é.

15

Ejemplo yeⁿ'ē 'íítí cuūchī chi nindai

1 Nducyáácá saⁿ'ā chí ínn'guɛɛ sa yeⁿ'e yáⁿ'āa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ nuuⁿndi ndaá yā nanááⁿ Jesús chí 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e yā. 2 Cáávā chuū 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ndúúcū maestros chi ngi'cueeⁿ ley ngaⁿ'a yā n'de'ei yā nguááⁿ maáⁿ yā contra yeⁿ'e Jesús. 'Túúca ngaⁿ'á yā: Jesús miiⁿ n'gúuⁿ yā chí ndaá nanáaⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ngé'e yā ndúúcu yā.

3 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā 'aama chi 'tɛ́ɛ́ nguɛɛ daama ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. 4 Chɛɛ́ ndís'tiī ndúúti chi vɛ́ɛ́ 'áámá ciento 'iiti cuūchī yeⁿ'e nī ní nduuti chí 'áámá chɛɛ 'iiti s'uuⁿ cuuví ndái tī, ¿'áá nguɛ́ɛ́ cu'nee nī ndu'u chí cuūⁿ ngɛɛcú nditiiⁿ'yú cuuúⁿ tī na 'cuɛ́ɛ́tí? Ní caⁿ'á nī in'nuúⁿ nī 'iiti chi nindáí mííⁿ ndíí taachí nndaacá nī 'iiti miiⁿ. 5 Ní taachí ndaacá nī 'iiti miiⁿ cun'duú nī 'iiti ná 'diimi nī ní candɛ́ɛ nī 'iiti cuūchī miiⁿ naachi canéé tanáⁿ'ā 'iiti cuūchī. Ní yeenú n'dai nī. 6 Ní taachi nndaa nī na vaacu nī, tuu'mi ní nadidaama nī 'iiⁿ'yāⁿ chi n'dai ndúúcu nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ na niiⁿnuúⁿ na va'ai yeⁿ'e nī. Ní caaⁿ'maⁿ nī cuuvi nī, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Ndís'tiī cuuvi yeenú n'dai nī nduucú ní di'viicu yú ti 'āā n'daacá 'iiti cuūchī yeⁿ'é chi nīndaí. 7 Tuu'mi ní Jesús ngaⁿ'á ntúuⁿ yā, 'úú ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī: 'Tíícā vɛ́ɛ́ vaādī yeenú taavi na va'ai chɛɛti nguuvi yeⁿ'ē 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā ní ndaacadaami yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yā nguɛ́ɛ́ ti yeⁿ'ē cuūⁿ ngɛɛcú nditiiⁿ'yu cuūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi n'dai chi nguɛ́ɛ́ canee cuumi chi ndaacadaami yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yā.

Ejemplo yeⁿ'ē 'áámá cáádí chí níndáí

8 Ní caⁿ'a Jesús: Du'u 'áámá n'daataá chi vɛ́ɛ́ ndiichi cáádí yeⁿ'ē ta nduuti chi dindai tá 'áámá ¿'áá 'cuuⁿ'miⁿ tá lámpara ní n'daaca tá va'āī, ní in'nuuⁿ tá ndúúcū cuidado taanduvɛ́ɛ́ ndíí ndaācā ta tuūmī miiⁿ? 9 Taachí ndaācā tá nadaama tá 'iiⁿ'yāⁿ chi n'dai ndúúcu ta ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ na niiⁿnuúⁿ va'ai yeⁿ'e ta ní caⁿ'a tá: Cuuvi yeenú nī nduucú ní di'viicu yú ti 'āā ndaācá 'áámá cáádí yeⁿ'é chí chindāi miiⁿ. 10 'Úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī caati 'tiicá ntúūⁿ vɛ́ɛ́ vaadī yeenú nguaaⁿ ángeles yeⁿ'é Ndyuūs cucáávā 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nuuⁿndi chí nandaacadaamí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yā.

Ejemplo yeⁿ'e saⁿ'ā n'gaiyáā pródigo chi s'neeⁿ sa chiida sa

11 Jesús ngaⁿ'a ntúuⁿ yā ejemplo 'cūū: 'Áámá saⁿ'ā vɛ́ɛ́ 'uūvī daiya sa. 12 Saⁿ'ā n'gaiyáā daiya sa chi 'lííⁿ ca miiⁿ caⁿ'a sá chii sá chiida sa: N'diī, chiidá, tée nī parte chi ituneeⁿ 'úú yeⁿ'e vaādi ngua'aá yeⁿ'e nī. Chiida sa ní nacaⁿ'á yā ní nca'a yā saⁿ'ā chi parte yeⁿ'e sa. 13 Nguɛ́ɛ́ chi 'naaⁿ, saⁿ'ā 'lííⁿ ca miiⁿ ní nadīdaamá sá tanducuéⁿ'ē déndu'ū yeⁿ'ē sa. Ní cueⁿ'e yaⁿ'ai sa táámá país. Mííⁿ ch'iinu diiⁿ sa gastar tanducuéⁿ'ē ti diiⁿ sa nducuéⁿ'ē chi nguɛɛ n'daacā. 14 Ní taachi ch'iinu tuūmī yeⁿ'ē sa tanducuéⁿ'ē chi ca'a chiida sa, ndaā 'áámá cuiicu ch'ɛɛtɛ na país miiⁿ. Sáⁿ'ā miiⁿ ní ch'eenū n'dai sa chiī caati nguɛ́ɛ́ chí che'e sa. 15 Saⁿ'ā miiⁿ ní ndaā sa nanááⁿ 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e país miiⁿ. Ní caⁿ'a sa chi neⁿ'e sa diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'a miiⁿ chi cueⁿ'e sa tan'dúúcā mozo yeⁿ'é yā ní diiⁿ sa cuidado cuūchí s'eeⁿ yeⁿ'é yā. 16 Saⁿ'ā miiⁿ ní nacádiinuuⁿ sa chí neⁿ'ē sa che'e sa chi yeⁿ'ē cuuchí s'eeⁿ caati mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ ca'a yā dɛ'ɛ̄ vɛɛ saⁿ'ā. 17 Tuu'mi ní n'gaācu sa ní caⁿ'ā sa nguaaⁿ maaⁿ sa: N'deee n'dáí mozos yeⁿ'e chiidá chí nge'e yā pan ní neené n'deee chí nge'e yā vɛɛ, 'iicu 'muuⁿ 'úú ní idiíⁿ ntiiⁿnyuⁿ ní neⁿ'ē 'cuūvi chi cuiicú. 18 N'daa cá 'muuⁿ. Naⁿ'á n'diichí chiidá ní caaⁿ'máⁿ cuuví 'iiⁿ'yāⁿ: N'diī chiidá vɛ́ɛ́ nuūⁿndī yeⁿ'é nanááⁿ Ndyuūs chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi ní nanááⁿ n'diī. 19 'Āā ntɛ́ɛ́ n'dai ca 'úú chi tuneeⁿ 'úú chi caaⁿ'maⁿ nī chi daiya nī 'úú. Cu'neéⁿ nī 'úú tan'dúúcā 'aama mozo yeⁿ'e nī. 20 Tuu'mi ní cunaⁿ'ā sa ndaā sa nanááⁿ chiīdā sa. Taachi indái ca nndaa sa, tuu'mi ní chiida sa ní n'diichí yā saⁿ'ā ní nnee ya'āī 'iinú yā saⁿ'ā. Chiida sa ní cueⁿ'e yā ngeenu yā naachi canéé sá ní tumaⁿ'á yā daiyá yā ní tuu'vi yā cheendi sa. 21 Daiya yā miiⁿ ní caⁿ'a sa chii sa chiida sa: N'diī, chiidá, vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é nanááⁿ Ndyuūs chi canee na va'ai chɛɛti nguuvi ndúúcū nanááⁿ n'diī. 'Āā n'tɛ́ɛ́ n'dai ca 'úú chí ituneeⁿ 'úú chi caaⁿ'máⁿ nī chi daiya nī 'úú. 22 Naati chiida sa mííⁿ ní caⁿ'a yā chii yā mozos yeⁿ'e yā: Dii mozos, maaⁿ nch'ɛɛtɛ́ nūu tun'dáa di tíinūuⁿ chí n'dai ca ní cu'nuúⁿ di saⁿ'ā daiyá. Ní ca'a di chiīnūta'āa cunuuⁿ ta'ā sa ndúúcū ndaacuú chi cunuuⁿ ca'ā sa. 23 Cuéⁿ'e di canguaiⁿ di itiindu 'lííⁿ chi 'viichɛɛ́. Ní 'caaⁿ'nuⁿ di 'iiti chi che'é 'nū. Ní diíⁿ 'nū 'viicu. 24 Ti sáⁿ'a 'cūū daiyá cueⁿ'e sa yaⁿ'ai ní 'āā tan'dúúcā chi n'dií sá. Maaⁿ ní navaacunée sa ní nduuchi sa. Ní tan'dúúcā chí nīndáí sá ní ndaācā sa. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní yeenú taavi yā ní diíⁿ yā 'áámá 'viicu.

25 Ní saⁿ'ā daiyá yā chí vmnaaⁿ canee sa cuɛɛti. Ní taachí ndaā nííⁿnūuⁿ sa ná va'ai, ch'iindiveeⁿ sa chí itiivi saⁿ'ā flauta ní 'iiⁿ'yāⁿ nde'ei yā. 26 Tuu'mi ní saⁿ'ā miiⁿ ní 'caī sa 'aama mozo ní itiinguuneeⁿ sa mozo miiⁿ dɛ'ɛ̄ chi vɛ́ɛ́. 27 Mozo miiⁿ ní caⁿ'ā sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ: 'Āā ndáā 'díinu nī. Ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ yeⁿ'ē sa. Ní chiidá nī ní caⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā chí ch'iī itiindu 'lííⁿ chi 'viichɛ. 28 Saⁿ'ā miiⁿ ní nduuvi taaⁿ sa. Nguɛ́ɛ́ 'cuuⁿ sa nndaā sa va'āī. Tuu'mi ní chiida sa miiⁿ ní cun'dáa yā va'āī ní di'cuíítu yā daiya yā chí nuūⁿ ndaā sa va'āī. 29 Naati saⁿ'ā miiⁿ ní nán'guɛɛcútaⁿ'ā sa yeⁿ'e chiida sa: 'Āā 'naaⁿ n'dáí idichíí'vɛ̄ 'úú n'diī, ní diíⁿ tanducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'a nī ní mar 'áámá vmnéⁿ'ēe nguɛ́ɛ́ tee nī mar 'áámá 'iiti cuūchī 'lííⁿ chi 'caaⁿ'núⁿ ní diíⁿ 'viicu. Ní 'úú cuuvi yeenú ndúúcū amigos yeⁿ'é. 30 Naatí taachi ndaā daiya nī sáⁿ'a 'cūū, 'nííⁿnuúⁿ 'tuū'vī sa tanducuéⁿ'ē chí vaadī n'guá'āa yeⁿ'ē sa ndúúcū n'daataa s'eeⁿ chi vɛ́ɛ́ saⁿ'ā s'eeⁿ yeⁿ'e. Ní ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ nī chi mozos ch'iiⁿ'núⁿ yā itiindu 'lííⁿ chi 'viichɛɛ́ chi che'e sa. 31 Tuu'mi ní chiida sa miiⁿ caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: Díí, daiyá, 'áámá canee di nduucú ní tanducuéⁿ'ē dendu'ū chiī yeⁿ'é ní yeⁿ'ē di. 32 Canéé chí diiⁿ yú 'viicu ti saⁿ'ā 'diinu di chi 'úú nacadiinú chi tan'duucā chi 'āā n'dií sá ní nduuchí sa. 'Āā nindáa sa na vaacu yú ní maaⁿ ní ndaācā yú saⁿ'ā.

16

Ejemplo yeⁿ'e 'áámá patrón chi nguɛ́ɛ́ n'daācā diiⁿ yā ndúúcū mozos yeⁿ'e yā

1 Jesús ní caⁿ'a ntúuⁿ yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: 'Áámá dueño 'cuiica s'nééⁿ 'áámá mayordomo yeⁿ'ē yáⁿ'āa yeⁿ'e yā. Náⁿ'ā mozos ndaa sa nanááⁿ dueño ní tun'dáá nuuⁿndi sa yeⁿ'ē mayordomo miiⁿ ní ngaⁿ'ā sa dɛ'ɛ̄ chi diiⁿ mayordomo chi nguɛɛ n'daācā ndúúcū dendu'ū chi yeⁿ'ē dueño. 2 Tuu'mi ní dueño miiⁿ ní yaa'vi yā mayordomo yeⁿ'e yáⁿ'āa ní caⁿ'a yā chii yā sáⁿ'ā: N'diī, ¿dɛ'ɛ 'túúcā n'giindiveéⁿ yeⁿ'e nī? Teé nī cuenta 'úú yeⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ nī tí 'āā ntɛ́ɛ́ cuuví nī mayordomo. 3 Saⁿ'ā mayordomo yeⁿ'e yáⁿ'āa miiⁿ nadicádíinuuⁿ sa 'túúcā: ¿Taācā diíⁿ maaⁿ caati dueño yeⁿ'e yáⁿ'āa ndivíi yā 'úú yeⁿ'e chi mayordomo 'úú yeⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ? Nguɛ́ɛ́ ditiīnu 'úú chí diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ chi n'gii ní nduuti chi caācá limosnas, 'cuinaáⁿ. 4 'Āā deenú dɛ'ɛ̄ chi diíⁿ ní taachi 'āā ntɛ́ɛ́ ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yeⁿ'e mayordomo tuu'mi ní amigos yeⁿ'é 'cuaáⁿ yā 'úú na vaacu yā. 5 Tuu'mi ní mayordomo miiⁿ yaa'vi sa nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chí cán'díícu yā yeⁿ'e dueño yeⁿ'e yáⁿ'āa yeⁿ'e yā ní caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ vmnááⁿ vmnaaⁿ: ¿'Áá n'deēe cán'díícu di yeⁿ'e dueño? 6 Saⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'a sa: 'Úú can'diicú 'áámá ciento toneles aceite. Tuu'mi ní mayordomo miiⁿ ní caⁿ'a sa saⁿ'ā: Cuta'a dí caaca naachi canéé nguūⁿ yeⁿ'ē di. Cuundi dí ní n'nee nguūⁿ di 'uūvī ngɛɛcu ndiichí toneles aceite. 7 Ch'iinu maaⁿ ní caⁿ'a sa chii sa taama saⁿ'ā: Díí, ¿'áá n'deēe cán'díícu di? Saⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'a sa: 'Úú can'diicú 'áámá ciento maquilas yeⁿ'ē trigo. Tuu'mi ní mayordomo miiⁿ caⁿ'a sa: Cuta'a dí caaca naachi canéé nguūⁿ yeⁿ'ē di ní 'neeⁿ ngūuⁿ di cuūuⁿ ngɛɛcú maquilas. 8 Tuu'mi ní dueño miiⁿ tuumicádiinuuⁿ yā yeⁿ'ē mayordomo chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ní chuuné listo sa ndúúcū asuntos yeⁿ'ē sa. Ní dueño mííⁿ caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: Tiempo miiⁿ sáⁿ'ā chi snéé iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ n'daaca sa ní neene listo ca sa ndúúcū asuntos yeⁿ'ē sa ndúúcū vaadī 'cuiica chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ ti 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā chiiⁿ chi Ndyuūs neⁿ'e yā chi snée yā na dɛɛvɛ.

9 Cáávā chuū 'úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Ndúúcū vicios yeⁿ'e vaadi 'cuiica chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū diíⁿ nī n'daācā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ti vɛ́ɛ́ amigos yeⁿ'e nī caati taachi 'cuūvi nī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nnee nī ní ngaⁿ'á yā: N'dai ndís'tiī ¿'áá cuuvi ndaa nī na va'ai chɛɛti nguuvi 'tíícā?

10 'Iiⁿ'yāⁿ chi n'daacā idiíⁿ yā ndúúcū cosas chi 'lííⁿ 'tiicá ntúūⁿ n'daacā idiíⁿ yā ndúúcū cosas chi n'deee n'dáí ní n'gɛɛtɛ. 11 Nduuti chi ndís'tiī nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ nī ndúúcū tuūmī chi vɛ́ɛ́ íⁿ'yeeⁿdí 'cūū, ¿du'ú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi teé yā ndís'tiī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs chi ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē vaadi 'cuiica chi vɛ́ɛ́ chi yeⁿ'é Ndyuūs? 12 Ndúúti chi ndís'tiī nguɛɛ n'daacā idiíⁿ nī ndúúcū dendu'ū chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e taamá yā, ¿du'ú 'iiⁿ'yāⁿ tée yā chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e nī?

13 Mar 'áámá saⁿ'ā nguɛ́ɛ́ cuuvi diiⁿ sa mandados yeⁿ'e 'uūvī 'iivi sa; ti neⁿ'e ca sa 'aama yā nguɛ́ɛ́ ti taama yā, o n'daacā ca diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē 'aama yā nguɛ́ɛ́ ti taama yā. Ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ cuuvi dichíí'vɛ̄ Ndyuūs nduuti chi neⁿ'e ca nī vaadī 'cuiica chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

14 'Iiⁿ'yāⁿ fariseos n'giindiveéⁿ ntúuⁿ yā dendu'ū chi 'túúcā ngaⁿ'a Jesús miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ dinéⁿ'e n'dai yā tuūmī ní yaa'vi neeⁿ yā Jesús. 15 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chiī yā 'iiⁿ'yāⁿ fariseos: Ndís'tiī ní nadicádiinuuⁿ nī chi ndís'tiī ní 'iiⁿ'yāⁿ n'dai ndís'tiī nanááⁿ saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū naati Ndyuūs ní n'diichí yā staava yeⁿ'e ndís'tiī. Chííⁿ chí 'iiⁿ'yāⁿ nadicádiinuuⁿ yā chí ch'ɛɛtɛ ca, chiiⁿ chi Ndyuūs diíⁿ yā cuenta chi nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ.

Jesús ngaⁿ'a yā chí ley ní n'daācā

16 Ley yeⁿ'e Moisés ndúúcū chííⁿ chí chi'cueeⁿ profetas canee nanááⁿ ndís'tiī ndíí taachi ndaā Juan chi chɛɛdínuūⁿnīⁿ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ndíí tiempo miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'a yā nduudú n'dai chí ngai yeⁿ'e naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ neⁿ'e yā cu'téénu yā nduudu miiⁿ.

17 Ngíⁿ'īi ca chí 'cuiīnu nanguuvi ndúúcū na yáⁿ'āa nguɛ́ɛ́ ti 'cuiīnū 'áámá letra 'lííⁿ yeⁿ'e ley.

Jesús ngi'cueeⁿ yā yeⁿ'e divorcio

(Mt. 19.1-12; Mr. 10.1-12)

18 'Āā du'ú nūuⁿ sáⁿ'ā chí cū'neeⁿ sa n'daataá yeⁿ'ē sa ní 'caandivaacu sá ndúúcū taama tá diiⁿ nuuⁿndí sa. Sáⁿ'ā chi cunee sá ndúúcū n'daataá chi s'neeⁿ tá isaⁿ'ā yeⁿ'ē tá 'āā dinuuⁿndí ntúuⁿ sa.

Yeⁿ'ē sáⁿ'ā 'cuiica ndúúcū saⁿ'ā chi nguuvi Lázaro

19 Caⁿ'a Jesús: Tiempo chi chó'ōo canéé 'áámá saⁿ'ā 'cuiica chí 'nuuⁿ sa catecai n'dai sa ní diiⁿ sá 'viicu. Ní nge'e sa cosas chi n'dai nguuvi nguuvi. 20 Canéé ntúūⁿ 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi sa Lázaro chí ngiica limosnas. Ní diituú n'duu'vi núúⁿmáⁿ chɛɛtɛ sa. Ní vɛɛ sa cheendi va'āī yeⁿ'é saⁿ'ā 'cuiica miiⁿ. 21 Saⁿ'ā miiⁿ ní neⁿ'e sa che'e sa cosas chi ingéē yeⁿ'e mesa yeⁿ'e saⁿ'a 'cuiicá miiⁿ. Ndaā 'yaānā s'eeⁿ naachi vɛ́ɛ sa ní yaā'vi née tī naachí ya'āī yeⁿ'e Lázaro miiⁿ. 22 Cuayiivi miiⁿ ní ch'iī Lázaro. Ángeles yeⁿ'é Ndyuūs candɛ́ɛ yā Lázaro naachi canéé chiida yú Abraham na lugar paraíso chi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi n'dáí. Ch'iī ntúūⁿ saⁿ'a 'cuiica miiⁿ ní ch'iichi yā saⁿ'ā. 23 Taachi sáⁿ'ā 'cuiica miiⁿ ch'eenu sa chiī na infierno n'diichi sa cuaaⁿ 'niiⁿnuⁿ ní n'diichi sa chiida yú Abraham ndúúcū Lázaro miiⁿ. 24 Tuu'mi ní 'caī saⁿ'ā 'cuiica miiⁿ: N'dií, chiidá Abraham, inneé ya'ai 'iinú nī 'úú, ní dichó'o nī Lázaro chi di'caandá yā tiī nduuti tá'ā nguaaⁿ nuūⁿnīⁿ ní cun'duú yā na ch'iīyá ní di'caanda ch'iīyá ti neené n'geenú ngii ná nguuchi yaⁿ'ā 'cúū. 25 Abraham miiⁿ ní caⁿ'a yā chiī yā saⁿ'ā: Díí, daiyá, n'gaacú di tí taachí canee dí iⁿ'yeēⁿdī miiⁿ ch'iīndī ndii n'deee n'dáí chi n'daācā yeⁿ'ē di. Lázaro miiⁿ nguɛ́ɛ́ vɛɛ yeⁿ'ē sa naati maaⁿ ní 'muuⁿ ní vɛ́ɛ́ 'viich'ɛ̄ɛ̄tíínūuⁿ yeⁿ'ē sa ní díí ní 'cuéénú dí cuuvi miiⁿ. 26 Mííⁿ vɛ́ɛ́ 'áámá yííví yáⁿ'āa chi neene ch'ɛɛtɛ nguaaⁿ nús'uu ndúúcū ndís'tiī. 'Iiⁿ'yāⁿ chí neⁿ'e yā chó'o yā ndii 'muuⁿ ndíí naachi snéé ndís'tiī nguɛ́ɛ́ cúúví diíⁿ yā. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā taa nguɛ́ɛ́ cuuví cho'o yā ní ndaá yā naachi snée 'nū. 27 Tuu'mi ní saⁿ'ā 'cuiica mííⁿ ngaⁿ'ā sa: N'diī, chiidá Abraham, idi'cuíitú n'diī chí dichó'o nī Lázaro iⁿ'yeēⁿdī ndii vaacu chiidá, 28 ti vɛ́ɛ́ nyuⁿ'u 'diinú chi saⁿ'ā miiⁿ ní Lázaro cuuvi sa 'diinú chi nguɛ́ɛ́ ndaa yā lugar 'cūū chí 'cueenu yā cuuvi. 29 Abraham miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'a: Canee nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs naachi canee nguūⁿ yeⁿ'e Moisés miiⁿ ndúúcū profetas ní cuuví yā 'iiⁿ'yāⁿ chi 'caandiveéⁿ yā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 30 Tuu'mi ní saⁿ'ā 'cuiica miiⁿ ní caⁿ'ā sa: N'diī, chiidá Abraham, nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'e yā. Ndúúti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā n'dii caⁿ'a yā nanááⁿ 'diinú, tuu'mi ní 'caandiveéⁿ yā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní ndaacadaamí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi chi diíⁿ yā. 31 Abraham miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'a 'cuiica: Ndúúti chi nguɛ́ɛ́ cu'téénu yā chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'e Moisés ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ profetas ndíí cuááⁿ vmnaaⁿ, nguɛ́ɛ́ cu'téénu ntúuⁿ yā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū chi cuuví yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'áárá chí 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū ncuéeⁿ yā yeⁿ'e nguaaⁿ tinaⁿ'ā.

17

Jesús ngi'cueeⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ canee chi diiⁿ yú nuuⁿndi

(Mt. 18.6-7; 21-22; Mr. 9.42)

1 Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ chi vɛ́ɛ́ dɛ'ɛ cáávā chí diīíⁿ chí 'iiⁿ'yāⁿ dinuuⁿndi yā naati dɛ'ɛ chúúcā ya'ai yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā chi taama 'iiⁿ'yāⁿ dinuuⁿndi yā. 2 N'daacā ca chí cuuvi 'túúcā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caāchiichí yā 'áámá tuūu yúúdú chi inguúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ na daandu 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní 'caanuú yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ naachi yáānūuⁿ yeⁿ'ē nuuⁿni'yáⁿ'ā ní nguɛ́ɛ́ cuuvi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi taama da'caiyáā idinuuⁿndi yā.

3 Cundɛ́ɛ ndís'tiī cuidado. Ndúúti 'díínu nī dinuuⁿndí sa contra yeⁿ'e 'aama nī, yaa'vi neéⁿ nī saⁿ'ā. Ndúútī chi ndaacadaami sa yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'ē sa nadich'ɛɛcú nī yeⁿ'ē sa. 4 'Áárá chí ndɛɛ̄chɛ̄ cuuvi idinuuⁿndí sa contra yeⁿ'e nī 'áámá nguuvi ní ndɛɛ̄chɛ̄ cuuvi ndaa sa nanááⁿ ndís'tiī ní caaⁿ'maⁿ sa cuuvi sá ndís'tiī: Ndaacadaāmí yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é, tuu'mi ní nadich'ɛɛ̄cu nī yeⁿ'ē sa.

Poder yeⁿ'ē vaadī i'teenu

5 Apóstoles caⁿ'a yā chii yā Señor Jesús: N'diī, Señor, diíⁿ nī chi nús'uu cuuvi cu'téénu cá 'nū.

6 Tuu'mi Jesús caⁿ'a yā chii yā apóstoles: Ndúútí chi ndís'tiī duu'vi i'téénu nī, tuu'mi ní vaadī i'teenu yeⁿ'é nī ní tan'dúúcā 'áámá nduutí yeⁿ'ē yiīvɛ̄ ntíí'yaá. Ní cuuvi caaⁿ'maⁿ nī 'tíícā ndúúcū yáⁿ'á: Díí yáⁿ'á cuvíi dí 'muuⁿ ní cueⁿ'e di ná nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Ní 'caandiveeⁿ yáⁿ'á miiⁿ yeⁿ'e dii.

Yeⁿ'e táácā cuuvi diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū Ndyuūs 'iivu yú

7 Ngaⁿ'a Jesús: Du'u ndís'tiī ndúútī chi vɛɛ 'áámá mozo chi di'cuūndú 'iiti o diiⁿ sa cuidado 'iiti cuūchī yeⁿ'e nī taachi nguɛɛcunée sa yeⁿ'e campo miiⁿ, ¿'áá hora mííⁿ nūuⁿ caaⁿ'maⁿ nī cuuvi nī saⁿ'ā?: Cho'o di 'cuūndī di na mesa. 8 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ vmnááⁿ vmnaaⁿ caaⁿ'maⁿ nī cuuvi nī mozo miiⁿ 'tíícā?: N'nuuⁿ di chi che'e nguiīnu yú. Ní 'cuiinduū di yeⁿ'é na mesa, 'cuiī di ní 'úú cu'ú che'é. 'Cuiinu che'é 'cuiinu cu'ú tuu'mi ní dii cuuvi ché'e di cu'u di. 9 ¿'Áá aama patrón nca'a yā gracias mozo miiⁿ ti diiⁿ sa mandados chi cāⁿ'a patrón yeⁿ'ē sa? Nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā 'tíícā. 10 'Tiicá ntúūⁿ, ndís'tiī, taachí 'cuiinu diíⁿ nī tanducuéⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ chí ngaⁿ'á Ndyuūs ndís'tiī, tuu'mi ní caaⁿ'maⁿ nī 'tiicā: Ndyuūs, nús'uu ní mozos yeⁿ'e nī naati nús'uu ní diíⁿ 'nū dámaāaⁿ chi canee chi diíⁿ 'nū.

Jesús idiíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e ndiichi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ca'āī lepra chi ín'duuti yuūtɛ̄ yeⁿ'e yā

11 Taachí Jesús miiⁿ canúuⁿ yā yúúní chí cueⁿ'e yā na yáāⁿ Jerusalén, cho'ó yā naavtaⁿ'ā yeⁿ'e na 'uuvī yáⁿ'āa chi Samaria ndúúcū Galilea. 12 Ní taachí Jesús sndaa yā 'áámá yáāⁿ 'lííⁿ snéé ndiichi saⁿ'ā chí induuti yuūtɛ̄ yeⁿ'ē sa chi ndii sa ca'ai lepra. Ndaā sa nanááⁿ Jesús miiⁿ ní ch'ɛ́ɛ́tíndii yaⁿ'ai sa. 13 Ní 'cai sa: N'diī, 'iivú Jesús, nnéé ya'ai 'iinu nī nús'uu.

14 Taachí Jesús n'diichi yā saⁿ'ā s'eeⁿ, tuu'mi ní yaa'vi yā: Ndís'tiī, cueⁿ'e nī ní 'cuuⁿ'miⁿ nī nanááⁿ chiiduú s'eeⁿ. Ch'íínú caⁿ'a Jesús ndúúdú 'cūū saⁿ'ā s'eeⁿ ní nduuvá yeⁿ'e sa. 15 Tuu'mí 'áámá chɛ́ɛ́ saⁿ'ā s'eeⁿ taachí n'diichi yā chi 'āā nduuvá yeⁿ'e yā, nguɛɛcunée yā ní cheⁿ'e yā naachi canéé Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yuudu yā: Dɛ'ɛ̄ chúúcā ch'ɛɛtɛ Ndyuūs. 16 Ní chiintii'yá yā nanááⁿ Jesús ní chi snaaⁿ na yáⁿ'āa, ní ca'a yā gracias 'iiⁿ'yāⁿ. Saⁿ'ā miiⁿ ní 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'e yáⁿ'āa Samaria. 17 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ caⁿ'a yā: ¿'Áá nguɛɛ ndiichi saⁿ'ā chí nduūvā yeⁿ'ē sa? Ta nuuⁿ sa, ¿tii snéé sa? 18 ¿'Áá nguɛɛ táámá yā chí canéé chi caaⁿ'maⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ Dendyuūs? Dámaāⁿ saⁿ'ā miiⁿ chi canuuⁿ yúúní chi ca'a sa gracias.

19 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā chi ngiīta miiⁿ: Nducueeⁿ dí. Cúnaⁿ'ā di. 'Āā nanduuva yeⁿ'ē di caati i'téénu nī.

Yeⁿ'e taaca Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā

(Mt. 24.23-28, 36-41)

20 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ fariseos intíínguúneeⁿ yā Jesús miiⁿ: ¿Tií cua'a ndáá naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā? Jesús miiⁿ ní nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: Naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā nguɛ́ɛ́ ndaa tan'dúúcā 'áámá manera chi ndís'tiī cunee ngiinú nī yeⁿ'ē. 21 Ní nguɛ́ɛ́ ndúú 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'maⁿ ra yā 'tíícā: 'Muuⁿ canee o miiⁿ canee ti Ndyuūs 'āā ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā nguaaⁿ ndís'tiī.

22 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: Tiempo miiⁿ ndaa nguuvi taachi ndís'tiī neⁿ'e nī snaaⁿ nī taachi canéé Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs, naati nguɛ́ɛ́ snaaⁿ nī saⁿ'ā miiⁿ. 23 Ní 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'maⁿ yā cuuvi yā nduudu yaadi ndís'tiī: 'Muuⁿ canéé Saⁿ'a chi Daiya Dendyuūs, o miiⁿ canee sa. Nguɛ́ɛ́ caⁿ'a nī ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú can'dáa nī 'iiⁿ'yāⁿ cuayiivi. 24 Tan'dúúcā chi inaaⁿ yú chí ngéⁿ'é 'cuai maaⁿ nchɛɛtɛ́ nūuⁿ ngiiyā, 'tiicá ntúūⁿ cuuvi taachi 'úú chi Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs ndaá nguuvi miiⁿ. 25 Naati vmnááⁿ vmnaaⁿ 'úú chi Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs ní neené 'cueenú cuuvi. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi maaⁿ snéé iⁿ'yeeⁿdí 'cūū diíⁿ yā condenar 'úú. 26 Tan'dúúcā chi canee tiempo chi 'āā chó'ōo taachí canee saⁿ'ā Noé iⁿ'yééⁿdi 'cūū, 'tiicá ntúūⁿ cuuvi tiempo yeⁿ'ē Saⁿ'a chi Daiyā Dendyuūs taachi ndaa sa. 27 Tiempo yeⁿ'e Noé 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngé'e yā ngi'i yā ní n'gííndivaacu yā. Ní ca'a yā daiya yā chí n'giindivaacu ndii nguuvi chi Noé sndaá yā na arca. Tuu'mi ní chee taaⁿ cuūvī ní chiitu iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū nuūⁿnīⁿ ní ch'iī nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 28 'Tiicá ntúūⁿ chiī tiempo chi 'āā chó'ōo taachi canee saⁿ'a Lot iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nge'e yā ngi'i yā. Ngai yā ní n'diicui yā. Ní ngiinú yā ní idin'dái yā vaacu yā. 29 Taachi can'daā saⁿ'ā Lot miiⁿ ná yáāⁿ Sodoma chi cheeⁿ nguuchi yaⁿ'ā ndúúcū azufre chí tuūú chí ngiichi chí yeⁿ'e nanguuvi. Cáávā chuū ch'iī nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ na yáāⁿ miiⁿ. 30 'Tíícā cuuvi nguuvi miiⁿ taachi 'úú Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs ndaá taama vmnéⁿ'ēe.

31 Ní nguūvī chi ndaá, taachí 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā tiíⁿ va'āī n'daacā ca chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ nch'éeⁿ yā ní cuta'a yā dendu'ū chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā chɛɛtí va'āī. 'Tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā cuɛɛti n'daacā ca chi nguɛ́ɛ́ naⁿ'a yā nduvaacu yā. 32 Nan'gáácú nī tan'dúúcā chí ch'iī n'daataá yéⁿ'ē saⁿ'ā Lot. 33 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí neⁿ'e cá yā vida yeⁿ'e yā nguɛ́ɛ́ ti 'úú, dindaí yā táámá vida yeⁿ'e yā. 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ yā 'úú ní díndaí yā vida yeⁿ'e maáⁿ yā cucáávā 'úú, ní nndaacá yā táámá vida yeⁿ'e yā.

34 'Úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi nguiīnū miiⁿ 'uuvi yā chi ndiiti yā na 'áámá cama, 'aama yā ní ndaā naáⁿ ní taama yā ní canée yā. 35 Níícú naachi 'uuvi n'daataá daama snee ta ingúu tá, 'aama ta ní ndaā naáⁿ tá ní taama tá ní canee ta. 36 Naachí 'uūvi yā snée yā cuɛɛti, 'áámá yā ni ndaā naáⁿ yā, níícú taama yā ní canee yā.

37 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'iindiveéⁿ yā chuū itinguuneéⁿ Jesús: Señor, ¿tií cuuví chuū? Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā yeⁿ'e tiempo miiⁿ: Naachi candiití cuerpo yeⁿ'e tináⁿ'ā, miiⁿ ní nduuvidaamá luutí ní che'e tī, tuu'mi ní cuuví chuū.

18

Ejemplo yeⁿ'ē n'daataa nguá'āa chi cueⁿ'e tá nanaaⁿ juez ndúúcū 'áámá asunto

1 Jesús caⁿ'a yā 'aama ejemplo chi 'tɛ́ɛ́ nguɛ́ɛ́ daama yeⁿ'e chi 'iiⁿ'yāⁿ canéé chi caaⁿ'maⁿngua'á yā cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ nguɛ́ɛ́ ndúúcū vaadī 'daan'di. 2 Ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ejemplo 'cūū: Canéé 'áámá juez na 'aama yáāⁿ chí nguɛ́ɛ́ 'va'a sa Dendyuūs. Ní ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú idiiⁿ rá yā respetar 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'iindiveéⁿ yā asuntos yeⁿ'e yā. 3 Canéé ntúūⁿ na yáāⁿ miiⁿ 'áámá n'daataa nguá'āa chi ndaa yā nguuvi nguuvi nanááⁿ juez miiⁿ ní ngiica tá justicia juez yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi taaⁿ ndúúcu tá. 4 Juez miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ 'cuuⁿ yā 'naaⁿ tiempo naati cuayiivi nadicádiinuuⁿ yā: 'Áárá chi nguɛ́ɛ́ 'va'á Dendyuūs ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú idiiⁿ rá respetar 'iiⁿ'yāⁿ, 5 naati n'daata nguá'āa 'cūū nééné ididú'ū ta 'úú ní maaⁿ ní caⁿ'á diíⁿ n'daacā ndúúcū tá chi 'āā ntɛ́ɛ́ candiī tá dindú'u ta ti 'cuiinu paciencia yeⁿ'é.

6 Naati Señor miiⁿ caⁿ'a yā: 'Caandiveéⁿ nī chi ngaⁿ'ā juez chi nguɛ́ɛ́ n'daacā táácā idiíⁿ yā. 7 ¿'Áá Ndyuūs nguɛɛ nnee ntúuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chí ndɛɛvɛ yā, 'iiⁿ'yāⁿ chí caaⁿ'maⁿngua'á yā ndii nguuvi ndíí n'gaaⁿ ní Ndyuūs diíⁿ yā castigar 'iiⁿ'yāⁿ chi contra yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chí ndɛɛvɛ yā? ¿'Áá cuuvi 'naaⁿ Ndyuūs chi cunnee yā 'iiⁿ'yāⁿ? Nguɛ́ɛ́ 'tíícā. 8 'Úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi Ndyuūs maaⁿ nch'ɛɛtɛ́ nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ. Naati taachi 'úú chi Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs ndaá, ¿'áá nndaaca ntuúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs ná iⁿ'yeeⁿdí 'cūū?

Saⁿ'ā fariseo ndúúcu saⁿ'ā chí ínn'guɛɛ yeⁿ'e yáⁿ'āa

9 Jesús caⁿ'a yā ejemplo 'cūū chi 'tɛ́ɛ́ nguɛ́ɛ́ dáámá caava n'dúúví 'iiⁿ'yāⁿ chí idin'gɛɛtɛ́ maáⁿ yā ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā respetar tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní caⁿ'a yā: 10 Na 'úúví saⁿ'ā cheⁿ'e sa yáacū templo chí caaⁿ'maⁿngua'ā sa. 'Aama sa ní saⁿ'ā fariseo, taama sa ní saⁿ'ā chí inn'guɛɛ yeⁿ'e yáⁿ'āa. 11 Saⁿ'ā fariseo chí ndii sa ní 'túúcā caⁿ'angua'a sa: N'dií Señor, nteé gracias n'diī ti 'úú ní nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā tanáⁿ'ā saⁿ'a 'cūū. 'Úú nguɛ́ɛ́ ididuucú, nguɛ́ɛ́ yáádíí'yā 'úú, nguɛ́ɛ́ caⁿ'á ndúúcū taama n'daataá chi nguɛɛ n'daataá yeⁿ'é, nguɛ́ɛ́ idiíⁿ tan'dúúcā chí idiíⁿ saⁿ'a 'cūū chí inn'guɛɛ sa yeⁿ'ē yáⁿ'āa. 12 'Úú ní nguɛ́ɛ́ nga'diiⁿnúⁿ 'uūvī cuuvi 'áámá ndɛɛtɛ taachi caaⁿ'maⁿngua'á. 'Úú ní teé décima yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'é chi lado yeⁿ'e Ndyuūs chiiⁿ chi tunéeⁿ Ndyuūs. 13 Naati saⁿ'ā chí inn'guɛɛ yeⁿ'e yáⁿ'āa yaⁿ'ai canee sa ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e sa snaaⁿ sa nánguuvi. Dámaāⁿ chí n'geⁿ'e sá niiⁿnuⁿ sa ní ngaⁿ'ā sa: N'dií Ndyuūs, ya'ai 'iinu nī 'úú, ti 'úú 'iiⁿ'yāⁿ nuūⁿndī 'úú. 14 'Úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Sáⁿ'a 'cūū cúnaⁿ'ā sá ndavaacu sa ní Ndyuūs nadich'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'ē sa. Saⁿ'ā fariseo miiⁿ nguɛ́ɛ́ 'tíícā. 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí dich'ɛɛtɛ́ maāaⁿ, cuuví yā ndicúūⁿ nanááⁿ Ndyuūs. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chí nguɛ́ɛ́ dich'ɛɛtɛ́ maáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ, Ndyuūs dich'ɛɛtɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ.

Jesús idi'viicú yā da'caiyāa

(Mt. 19.13-15; Mr. 10.13-16)

15 'Iiⁿ'yāⁿ ní candɛɛ yā da'cáíyāa nanááⁿ Jesús ní 'iicu Jesús tuu'ví yā da'cáíyāa. Taachí discípulos yeⁿ'e Jesús n'diichi yā chuū, yaa'vi née yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí indáa yā ndúúcū dá'caiyāa. 16 Tuu'mi ní Jesús yaa'vi yā discípulos yeⁿ'e yā ní caⁿ'a yā: 'Cuááⁿ nī chí dá'caīyaá chii yā nanaáⁿ. Nguɛ́ɛ́ 'caaca taaⁿ nī caati naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ní yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ndiicuúⁿ yā tan'dúúcā dá'caiyāa. 17 Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ cu'téénu yā Ndyuūs tan'dúúcā 'áámá dá'caiyāa i'téénu yā nguɛ́ɛ́ cuuví ndaa yā naachí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā.

'Áámá saⁿ'ā chí 'cuiica ndeē sa ndúúcū Jesús

(Mt. 19.16-30; Mr. 10.17-31)

18 'Áámá saⁿ'ā chí ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ sa itíínguuneeⁿ sa Jesús miiⁿ: N'dií, Maestro chí n'dai, ¿dɛ'ɛ̄ cuuvi diíⁿ ní ndaācá vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ chi cuuvi yeⁿ'é?

19 Jesús ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí ngaⁿ'a di ngii di 'úú chi 'úú n'daí 'úú? Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ n'dai yā, dámaāⁿ Dendyuūs. 20 Dii ní déénu di chi canéé nguūⁿ na ley 'tíícā: Nguɛ́ɛ́ 'caāⁿ'nūⁿ di; nguɛ́ɛ́ caⁿ'a di ndúúcū táámá n'daataá chi nguɛɛ yeⁿ'ē di; nguɛɛ diduucú di; nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ di nduudu yaadi ndúúcū mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ; dinéⁿ'e di ch'ɛɛcu di ndúúcū chiida di.

21 Saⁿ'ā miiⁿ n'guɛɛcútaⁿ'ā sa ní caⁿ'ā sa: Tanducuéⁿ'ē chuū 'āā idiíⁿ taachi saⁿ'ā 'lííⁿ 'úú.

22 Taachí Jesús ch'iindiveéⁿ yā chuū, caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: Vɛ́ɛ́ 'áámá cosa nūuⁿ chi canéé chí diiⁿ di. N'diicui dí tanducueⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē di ní ca'a di 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā, ní nndaācā chi vɛ́ɛ́ vaadī 'cuiica na va'ai chɛɛti nguuvi chi cuuvi yeⁿ'ē di. Ní cuchíi di ní caⁿ'a di nduucú.

23 Taachí saⁿ'ā miiⁿ ch'iindiveeⁿ sá chuū, neené s'neeⁿ ndaachií yiinú sa, ti neené 'cuiica sa. 24 Ní taachí Jesús n'diichi yā saⁿ'ā miiⁿ chi neené s'neeⁿ ndaachi yiinú sa, tuu'mi ní caⁿ'a yā: Dɛ'ɛ̄ chúúcā ngíⁿ'īi chí cundaa 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuiica naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. 25 Ní tan'dúúcā ejemplo 'cūū 'tíícā. Nguɛ́ɛ́ ngiⁿ'īi cá yeⁿ'e 'áámá 'iiti camello chí ch'ɛɛtɛ cá ti 'yúúdūu chí cho'ó tī nduutinááⁿ 'iini chi cheendi va'ai 'lííⁿ nguɛ́ɛ́ ti 'aama saⁿ'ā chi 'cuiica i'téénu sa Ndyuūs ní cundáa sa na va'ai chɛɛti nguuvi.

26 Taachi discípulos n'giindiveéⁿ yā chuū, caⁿ'a yā: ¿Du'ū cuuví nánguaⁿ'āī?

27 Ní Jesús caⁿ'a yā: Saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ ngíí diiⁿ sa chuū naati Ndyuūs cuuvi diíⁿ yā tanducuéⁿ'ē.

28 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní caⁿ'a yā: Señor, cuin'dííchí nī. Nús'uu ní s'neeⁿ 'nū chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'é 'nū, ní cuchií 'nū ndúúcu nī.

29 Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí cu'nee yā vaacu yā, o chiidá yā, o chɛɛcú yā, o 'díínu yā, o n'daatáa yeⁿ'e yā, o daiya yā, cáávā chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā, 30 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ n'deēe ca ndaācā yeⁿ'e yā ná iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní cuayiivi ní ndaacá yā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ná va'ai chɛɛti nguuvi.

Jesús ngaⁿ'a yā chi 'cuūvi yā

(Mt. 20.17-19; Mr. 10.32-34)

31 Jesús cueⁿ'e yā 'áámá lado ndúúcū ndu'ū ndiichúúví discípulos yeⁿ'e yā ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Maaⁿ ní caⁿ'ā yú na yáāⁿ Jerusalén ní miiⁿ cúnuuⁿ ca'a tanducuéⁿ'ē chi profetas dingúuⁿ yā ndíí cuááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e 'úú chi Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs. 32 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā entregar 'úú 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ ní dūūchinéeⁿ yā 'úú ní diiⁿ taaⁿ yā nduucú níícú ca'a neeⁿ daíⁿ yā 'úú. 33 'Cuíínú 'cueⁿ'é yā 'úú ní 'caaⁿ'núⁿ yā 'úú naati 'cuíínū 'iīnū nguuvi ní nnduūchí yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā.

34 Discípulos s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ tuumicádíínuuⁿ yā yeⁿ'é dendū'u 'cūū ti canúúⁿ n'de'ei yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Nguɛ́ɛ́ tuumicádíínuuⁿ yā dɛ'ɛ̄ chi caⁿ'a Jesús.

Jesús diiⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'e 'áámá saⁿ'ā chi ngueenááⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jericó

(Mt. 20.29-34; Mr. 10.46-52)

35 Taachí Jesús ndaā niiⁿnuúⁿ yā na yáāⁿ Jericó, 'áámá saⁿ'ā ngueenááⁿ vɛ́ɛ́ sa niiⁿnuúⁿ cyúúní. Ngiica sá limosnas. 36 Sáⁿ'a 'cūū tááchí ch'iindiveeⁿ sa chí cho'ó n'deēe n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ, itiinguunééⁿ sá: ¿Dɛ́'ɛ̄ chí chiī?

37 Ní 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā chi ngueenááⁿ chí chó'ōo Jesús chí yeⁿ'ē yáāⁿ Nazaret. 38 Tuu'mi ní saⁿ'ā nguéénaaⁿ miiⁿ 'caī sa: N'dií Jesús, Daiya David, nneé ya'ai 'iinu nī 'úú.

39 'Iiⁿ'yāⁿ chi cueⁿ'e vmnaaⁿ yeⁿ'e Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā miiⁿ chí 'āā ntɛ́ɛ́ 'cuaī sa, naati saⁿ'ā miiⁿ ní n'gaī yiicu ca sa: N'diī, Daiya David, nnéé ya'ai 'iinu nī 'úú.

40 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ chééndii yā ní caⁿ'a yā chi canguai yā saⁿ'a chi nguɛ́ɛ́ inaaⁿ. Taachí saⁿ'ā miiⁿ ndaā sa nanááⁿ Jesús, Jesús miiⁿ ní itiinguunéeⁿ yā saⁿ'ā: 41 ¿Dɛ'ɛ̄ neⁿ'e di chi diíⁿ ndúúcū dii? Saⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'ā sa: Señor, diíⁿ nī chi snāaⁿ.

42 Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: Cáávā chi i'téénu di nduūvā yeⁿ'ē di.

43 Tuu'mí nūuⁿ snaāⁿ sa ní cuéⁿ'e sa ndúúcū Jesús. Ní ngaⁿ'a sa: Dɛ'ɛ chúúcā ch'ɛɛtɛ Ndyuūs. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ chí n'diichí yā chuū ní caⁿ'a yā: Dɛ'ɛ̄ chúúcā ch'ɛɛtɛ Dendyuūs.

19

Jesús ndúúcū saⁿ'ā chi nguuvi Zaqueo

1 Taachí Jesús sndaa yā na yáāⁿ Jericó, cánúuⁿ yā yúúní ní cho'ó yā náávtaⁿ'ā yáāⁿ Jericó miiⁿ. 2 Na yáāⁿ miiⁿ canee 'áámá saⁿ'ā chí 'cuiica sa chi nguuvi sa Zaqueo. Saⁿ'ā miiⁿ, ní saⁿ'ā ndíí tiīiⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chí inn'guɛɛ yeⁿ'e impuestos yeⁿ'e yáⁿ'āa. 3 Saⁿ'a miiⁿ ní neⁿ'e sa snaaⁿ sa chɛɛ́ yā chi Jesús miiⁿ naati nguɛ́ɛ́ ngiī inaaⁿ sa ti neené n'deēe 'iiⁿ'yāⁿ ti nguɛ́ɛ́ yaacu sá. 4 Tuu'mi ní cueⁿ'e sa ngéenú sa cuááⁿ vmnaaⁿ ní cuchɛɛ sá 'áámá tiiⁿ yáⁿ'á sicómoro caati cuuvi sa snaaⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ, ti Jesús miiⁿ canee chi cho'ó yā miiⁿ. 5 Taachí Jesús miiⁿ ndaá yā miiⁿ, n'diichí yā Zaqueo miiⁿ, ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: Díí, Zaqueo, maaⁿ nch'ɛɛtɛ́ nūuⁿ nch'ééⁿ dí ti maaⁿ ní neⁿ'é cuneé na vaacu dí.

6 Tuu'mí ní Zaqueo miiⁿ maaⁿ nch'ɛɛtɛ́ nūuⁿ nch'eēⁿ sa ní 'cuuⁿ sa chí cueⁿ'e Jesús miiⁿ ndúúcu sa na vaacu sa. Ní yeenú taavi sa. 7 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ n'diichí yā chuū, nducyaaca yā ní neené n'deēe caⁿ'a yā. Ní caⁿ'a yā chí Jesús miiⁿ ní chinndaá yā chí cunee yā ndúúcū 'aama saⁿ'ā chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndī yeⁿ'ē sa. 8 Tuu'mi ní taachi ch'iindiveeⁿ Zaqueo chuū, chééndii sa nanááⁿ Jesús miiⁿ ní caⁿ'a sá chii sa 'iiⁿ'yāⁿ: Señor, 'caandiveéⁿ nī yeⁿ'é. Ná maⁿ'a chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'é ca'á 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā. Ndúúti chi dɛ'ɛ̄ ndivií yeⁿ'ē 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mi ní n'guɛɛcuneé cuūuⁿ tanto yeⁿ'e yā.

9 Jesús caⁿ'a yā chiī yā saⁿ'ā: Maaⁿ ní nnguá'āī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e va'ai Zaqueo yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e yā ti Zaqueo miiⁿ ní yeⁿ'e ndaata Abraham. 10 Ti 'úú chí Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs ní ndaá chí in'nuúⁿ ní 'úú nadinguaⁿ'áí 'iiⁿ'yāⁿ chi nindáí ndúúcū nuūⁿndī yeⁿ'e yā.

Ejemplo yeⁿ'e dueño chí ca'a tuumī mozos yeⁿ'é yā chi cuuvi diiⁿ sa negocio

11 Taachí Jesús miiⁿ 'āā canéé niiⁿnúⁿ yā na yáāⁿ Jerusalén, 'iiⁿ'yāⁿ chí ch'iindiveéⁿ yā chuū nadicádíínuuⁿ yā chí 'āā maáⁿ nūuⁿ ndaá naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā. Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā 'áámá ejemplo. 12 'Áámá saⁿ'ā chí n'dai chí yeⁿ'e familia chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ cueⁿ'e sa na 'aama país chí yaⁿ'ai chí cunéé sa rey yeⁿ'ē país miiⁿ. Cueⁿ'e sa ní cuayiivi nguɛɛcunée sa. 13 Taachi 'āā cháā caⁿ'ā sa, yaa'vi sa ndiichi saⁿ'ā mozos yeⁿ'ē sa ní ca'a sa 'áámá cáádí 'diiⁿnguāaⁿ 'áámá 'áámá mozo yeⁿ'ē sa. Ní caⁿ'a sa chii sa mozos: Diíⁿ nī negocio ndúúcū tuumí 'cūū nuuⁿmaⁿ neⁿ'e chí caⁿ'á. 14 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e país chí yaⁿ'ai nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā saⁿ'a miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā chi cuuví rey yeⁿ'é yā saⁿ'ā. Dichó'o yā n'duuvi 'iiⁿ'yāⁿ chí caaⁿ'maⁿ ya 'túúcā: Nguɛ́ɛ́ neⁿ'e 'nū chí saⁿ'á 'cūū ní cúuví sá rey yeⁿ'ē nús'uu. 15 Saⁿ'ā miiⁿ chi rey chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā cueⁿ'e yā ní nguɛɛcunée yā ndāā yā na vaacu yā. Dichó'o sa 'iiⁿ'yāⁿ chi yaa'ví yā mozos chí ca'a sa tuumī miiⁿ chí ndaa sa nanáaⁿ yā ní cuuvi cadíínuuⁿ yā, ¿'áá n'deēe daiyā tuumi ndaacá 'aama 'aama yā? 16 Ndaa saⁿ'ā chi vmnááⁿ vmnaaⁿ ní caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ: N'diī, señor, yeⁿ'e 'aama caadi 'dííⁿnguāaⁿ yeⁿ'e nī, daiya túumī miiⁿ diiⁿ ganar ndiichi caadi 'dííⁿnguāaⁿ. 17 'Iiⁿ'yāⁿ 'cuiica miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā mozo miiⁿ: Díí, n'daacā idiiⁿ di; ní díí 'áámá mozo chi n'dai. Tan'dúúcā chi n'daacā chí diīⁿ di ndúúcū chi 'tɛ́ɛ́ chi teé dii maaⁿ ní díí ní caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ di yeⁿ'ē ndiichi yáāⁿ. 18 Cuayiivi ndaā táámá sá ní caⁿ'ā sa: N'diī, señor, yeⁿ'e 'aama caadi 'dííⁿnguāaⁿ yeⁿ'e nī, daiya tuūmī miiⁿ diiⁿ ganar nyuⁿ'u cáádí 'dííⁿnguāaⁿ. 19 Tuu'mi ní caⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ 'cuiica miiⁿ chii yā mozo 'cūū: 'Tiicá ntuūⁿ dii ní caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ di yeⁿ'ē nyuⁿ'u yáāⁿ. 20 Ndaā táámá mozo ní caⁿ'ā sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ 'cuiica miiⁿ: N'diī, señor, ingáā tuumī yeⁿ'e nī chí cachiīchí na pañuelo ní chi'neeⁿ n'dai. 21 'Úú ní 'va'á n'diī ti neené chɛɛchí n'diī chí nanguai nī cosas naachi nguɛ́ɛ́ idiíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ ní ndúúcū tuūmī yeⁿ'é nī diíⁿ nī cosechar naachi nguɛ́ɛ́ niiⁿnuⁿ nī ti yeⁿ'é nī. 22 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ 'cuiica miiⁿ caⁿ'a yā chii yā mozo miiⁿ: Díí, mozo chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiiⁿ di, cáávā nduudu chi ngaⁿ'a di canee di condenado. Dii ní déénu di chi chɛɛ̄chi 'úú ní nanangaáⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é ni idiíⁿ cosechar chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ ti yeⁿ'é. 23 ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí nguɛ́ɛ́ s'nuūⁿ di tuūmī yeⁿ'é na banco? Maaⁿ níícú taachi nindaá ni cuta'á tuūmī yeⁿ'é ndúúcū daiya. 24 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ 'cuiica caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi snée yā miiⁿ: Divíi nī tuūmī yeⁿ'ē sa ní ca'á nī saⁿ'a chi vɛ́ɛ́ n'diichí caadi 'dííⁿnguāaⁿ yeⁿ'ē sa. 25 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: N'diī, señor, saⁿ'ā miiⁿ ní 'āā vɛ́ɛ́ ndiichi cáádí 'dííⁿnguāaⁿ yeⁿ'ē sa. 26 'Iiⁿ'yāⁿ 'cuiica nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní caⁿ'a yā: 'Úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā cuta'a cá yā chi cuuvi yeⁿ'e yā naati 'iiⁿ'yāⁿ chi dúú'vī vɛɛ yeⁿ'e yā 'tɛ́ɛ́ chí vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā ní 'iiⁿ'yāⁿ ndivíi yā yeⁿ'e yā. 27 'Tiicá ntúūⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e n'diichí yā chi táaⁿ yā nduucú, ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā chi 'úú cuuvi rey yeⁿ'e yā, tuu'mi ní candɛ́ɛ nī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nanaáⁿ 'muuⁿ ní 'caaⁿ'nuⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ 'muuⁿ.

Jesús ndáa yā na yáāⁿ Jerusalén

(Mt. 21.1-11; Mr. 11.1-11; Jn. 12.12-19)

28 Ch'íínú caⁿ'a yā chuū, Jesús cueⁿ'e yā cuááⁿ vmnaaⁿ ní cueⁿ'é yā ní ndaa yā na yáāⁿ Jerusalén. Cuayiivi cueⁿ'e ntúūⁿ discípulos yeⁿ'e yā. 29 Taachí ndaā niiⁿnúⁿ yā yeⁿ'e yáāⁿ Betfagé ndúúcū yáāⁿ Betania niiⁿnuúⁿ naachi canee yiīcū chi nguuvi Olivos, tuu'mi ní Jesús dichó'o yā ná 'uūvī discípulos yeⁿ'e yā vmnaaⁿ yā. 30 Ní Jesús caⁿ'a 'túúcā: Cueⁿ'e nī na yáāⁿ 'lííⁿ chi canéé niiⁿnuúⁿ ní taachí cundaá nī yáāⁿ miiⁿ nndaacá nī 'áámá burro 'lííⁿ chí n'dɛ́ɛ́chiichí tī. Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ 'āā cuɛ́ɛ́ cunduú yā 'iiti. N'daatí nī 'iiti ní candɛ́ɛ nī 'iiti 'muuⁿ. 31 Ní nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ tiinguuneeⁿ yā 'túúcā: Ndís'tiī, ¿dɛ'ɛ̄ cúúví chí n'daatí nī 'iiti? 'Túúcā nan'guɛɛcútaⁿ'a nī chi Señor yeⁿ'e yú ní neⁿ'e yā 'iiti.

32 Discípulos chi dicho'ó Jesús cueⁿ'e yā ní ndaāca yā 'iiti tan'dúúcā chi Jesús miiⁿ caⁿ'a yā. 33 Taachí n'daātí yā burro 'lííⁿ miiⁿ, 'iiví tī ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí in'daatí nī burro 'lííⁿ yeⁿ'é?

34 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: Señor yeⁿ'e yú ní neⁿ'e yā 'iiti.

35 Tuu'mi ní candɛ́ɛ yā 'iiti nanááⁿ Jesús. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ sn'dúu yā cotón yeⁿ'e yā vmnááⁿ yeⁿ'e tī ní Jesús canduú yā 'iiti miiⁿ. 36 Ní taachí Jesús cho'ó yā cyúúní miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ ní n'doo yā cotón yeⁿ'e yā cuaaⁿ cyúúní mííⁿ. 37 Taachí Jesús ndaa niiⁿnúⁿ yā naachi nga'áí yúúní mííⁿ yeⁿ'ē yiīcū chí nguuvi Olivos, nducyáácá discípulos yeⁿ'e yā ní yeenú taavi yā. Ní tuca'á yā caⁿ'a yā chi ch'ɛɛtɛ n'dai Ndyuūs cucáávā chi vaadī n'giinu chi n'diichí yā chi Jesús diíⁿ yā. Níícú diītūu n'dai 'cai yā ti yeenu taaví yā. 38 Ní 'cai yā: Dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai Rey chí cuchii yā ndúúcū chi duuchi Señor Ndyuūs. Ní cuneé vaadī 'diīiⁿ ná va'ai chɛɛti nguuvi. Ní caⁿ'á yā ndúúcū vaadī yeenú. Dɛ'ɛ̄ ch'ɛɛtɛ ca n'dai Ndyuūs chi dɛɛvɛ́ n'daí yā ndúúcū poder yeⁿ'é yā.

39 Tuu'mi ní n'duuvi 'iiⁿ'yāⁿ fariseos chi snée yā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'a yā chii yā Jesús miiⁿ: N'diī, Maestro, yaa'vi neeⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ yā tíícā.

40 Jesús miiⁿ ní nán'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'e fariseos ní caⁿ'a yā: Ndúúti chi 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ ní 'tíícā nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ yā, tuu'mi ní tuūu miiⁿ ní caaⁿ'maⁿ 'tíícā.

41 Taachí ndaa niiⁿnúⁿ yā chí n'diichí yā yáāⁿ Jerusalén miiⁿ, tuu'mi ní Jesús chɛɛcú yā cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ti ya'ai 'iinu yā caavā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 42 Ní caⁿ'a yā 'túúcā: Ndís'tiī, 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén, nduuti chi incheenaáⁿ nī yeⁿ'ē nguuví 'cūū chi cuuvi nanguaⁿ'ai nī tuu'mi ní 'úú cuuví teé ndís'tiī vaadī 'diīíⁿ. Naati maaⁿ ní Ndyuūs canuuⁿ n'de'éí yā yeⁿ'e nī ní nguɛ́ɛ́ cuuvi deenu nī. 43 Ti ndaá nguuvi taachí 'iiⁿ'yāⁿ chi taaⁿ ndúúcu nī chééndii yā núúⁿmáⁿ 'diituú yáāⁿ yeⁿ'e nī ní nguɛ́ɛ́ cuuví cáánu nī yeⁿ'e yā. 44 Ní diíⁿ yā chi cundɛɛ nī ti nguɛɛ cuchɛɛ́ nī ndúúcu yā. Ní 'caaⁿ'núⁿ yā nducyaaca ndís'tiī ndúúcū daiyá nī, ní dituuví yā yáāⁿ Jerusalén yeⁿ'e nī ti 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ deenu yā chi tiempo maaⁿ ní nguuvi chi Ndyuūs s'neéⁿ yā chi cuuvi nanguaⁿ'ai yā.

Jesús nadīdɛɛvɛ́ yā yaācū templo

(Mt. 21.12-17; Mr. 11.15-19; Jn. 2.13-22)

45 Tuu'mi ní Jesús sndaá yā na yaācū templo ní tucá'a yā tun'dáa yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi in'diicui yā ní ngái ntúuⁿ yā miiⁿ. 46 Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Túúcā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs: Yáacū yeⁿ'é ní naachi caaⁿ'maⁿngua'a 'iiⁿ'yāⁿ naati ndís'tiī ní diíⁿ nī tan'dúúcā chi yiivɛ yaava yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chí diduucu.

47 Jesús miiⁿ nguuvi nguuvi ngi'cueeⁿ yā ná yáacū templo; naati 'iiⁿ'yāⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ́, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngi'cueeⁿ ley, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ nduuvidaamá yā ti neⁿ'é yā n'diichí yā táácā chi cuuvi 'caaⁿ'núⁿ yā Jesús miiⁿ. 48 Nguɛ́ɛ́ indaacá yā táácā chi 'caaⁿ'núⁿ yā Jesús, ti nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ s'nee veeⁿ n'daacá yā yeⁿ'ē chi ngí'cueeⁿ Jesús miiⁿ.

20

Jesús ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā

(Mt. 21.23-27; Mr. 11.27-33)

1 'Áámá nguuvi taachí Jesús miiⁿ ngí'cueeⁿ yā chɛɛti yaācū templo ní ngi'cueeⁿ yā nduudu chí ngai yeⁿ'e Ndyuūs, ndaā nanááⁿ Jesús miiⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū maestros yeⁿ'e ley, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū. 2 Ní ntiinguunéeⁿ yā Jesús: ¿Du'ú caⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ chi ca'cueeⁿ nī déndu'ū chi 'tuucā? O ¿du'ú 'iiⁿntyéⁿ'ē tee yā orden chi diíⁿ ni 'tíícā?

3 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: 'Úú ntúūⁿ ní ntiinguuneéⁿ 'áámá ndís'tiī. Nan'guɛɛcútaⁿ'a nī yeⁿ'é: 4 ¿Dú'u ca'a orden Juan chi chɛɛdínuūⁿniⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ? ¿'Áá yeⁿ'e Ndyuūs o saⁿ'a iⁿ'yeeⁿdí 'cūū?

5 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nduuvidaamá yā ní caⁿ'a yā nguaaⁿ maaⁿ yā: Ndúúti chi caaⁿ'maⁿ yú chí yeⁿ'e Ndyuūs, Jesús miiⁿ ní cuuvi yā s'uūúⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ cuuvi chi nguɛ́ɛ́ chi'téénu nī? 6 Nduuti chí caaⁿ'maⁿ yú chí yeⁿ'e saⁿ'ā íⁿ'yeeⁿdí 'cūū, nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní cuiituú yā s'uūuⁿ ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nadicádíínuuⁿ yā chi cuaacu nííⁿnyúⁿ Juan miiⁿ ní 'áámá profeta chi Ndyuūs dicho'ó yā.

7 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'e Jesús chi nguɛ́ɛ́ déénu yā tií ndiicá yeⁿ'ē chí ngɛɛdínuūⁿnīⁿ Juan miiⁿ. 8 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'úú ra cuuví ndís'tiī du'u 'iiⁿntyéⁿ'ē tee yā orden 'úú chí idiíⁿ chuū.

Yáⁿ'āa yeⁿ'e saⁿ'ā chí diiⁿ cuidado díí'yú uvas

(Mt. 21.33-44; Mr. 12.1-11)

9 Jesús tucá'a yā caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'áámá ejemplo chi 'tɛ́ɛ́ nguɛ́ɛ́ dáámá: 'Áámá saⁿ'ā chiīnū sa díí'yú uvas ná yáⁿ'āa yeⁿ'ē sa. Dueño miiⁿ ca'a yā n'duuvi saⁿ'ā chi idiiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ ní nadíí'vɛ yā saⁿ'ā. Ní chiica yā yáāⁿ vaacú yā ni cueⁿ'e yā chí cuuvi 'náaⁿ yā. 10 Taachí ndaā tiempo yeⁿ'e cosecha yeⁿ'e uvas miiⁿ, dueño miiⁿ dichó'o yā 'aama mozo yeⁿ'é yā chi cueⁿ'e sa cuta'a sa parte yeⁿ'e cosecha chi tuneeⁿ dueño miiⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ chí idiiⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa ch'eⁿ'é yā mozo ní nadichó'o yā mozo miiⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ ca'a yā mozo miiⁿ. 11 Dueño nguɛɛcunée yā dichó'o yā táámá mozo nanááⁿ saⁿ'ā chi idiiⁿ ntiiⁿnyuⁿ na yáⁿ'āa yeⁿ'e yā. 'Tiicá ntúūⁿ nguɛ́ɛ́ n'daacā diiⁿ sa ndúúcū mozo miiⁿ. Ch'éⁿ'é sa saⁿ'a ní nadicáánu sa saⁿ'ā miiⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ ca'a sa saⁿ'ā mozo miiⁿ. 12 Dueño yeⁿ'e yáⁿ'āa miiⁿ nguɛɛcunéé ntúuⁿ yā dicho'ó yā táámá mozo nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi idiiⁿ ntiiⁿnyuⁿ na yáⁿ'āa yeⁿ'e yā naati 'nuucá'a sa saⁿ'a ní nadicaanu sa saⁿ'ā.

13 Tuu'mī ní dueño yeⁿ'e yáⁿ'āa miiⁿ caⁿ'a yā: ¿Táácā diíⁿ? Dicho'ó saⁿ'ā daiyá chi neⁿ'e taaví. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ taachí snaaⁿ sa saⁿ'ā diiⁿ sa honrar saⁿ'ā daiyá? 14 'Iiⁿ'yāⁿ chi idiiⁿ ntiiⁿnyuⁿ na yáⁿ'āa miiⁿ taachí n'diichi sa saⁿ'ā daiya dueño yeⁿ'e yáⁿ'āa miiⁿ nadicádiinuuⁿ sa ní caⁿ'a sa chii sa vi'ī: Sáⁿ'a 'cuu chi cuuví yeⁿ'ē sa yáⁿ'āa 'cūū. 'Caāⁿ'nuⁿ yú saⁿ'ā ni yáⁿ'āa ndúúcū chi vɛ́ɛ́ naaⁿ cuuvi yeⁿ'e yú. 15 Tuu'mí tun'dáa sa saⁿ'ā daiya dueño 'áámá lado yeⁿ'e chéeⁿ yeⁿ'e díí'yú uvas ní ch'iiⁿ'nuⁿ sa saⁿ'ā. Jesús caⁿ'a yā: Maaⁿ ní, ¿dɛ'ɛ̄ diíⁿ dueño yeⁿ'e yáⁿ'āa nduucú saⁿ'ā s'eeⁿ chi diiⁿ 'tíícā? 16 Dueño miiⁿ taachi ndaa yā ni divíi yā saⁿ'ā chi idiiⁿ ntiiⁿnyuⁿ na yáⁿ'āa yeⁿ'é yā ní 'caaⁿ'núⁿ yā saⁿ'ā s'eeⁿ. Ní ca'á yā yáⁿ'āa miiⁿ yeⁿ'e yā táámá 'iiⁿ'yāⁿ. Taachí 'iiⁿ'yāⁿ fariseos ch'iindiveéⁿ yā chuū, tuu'mi ní caⁿ'a yā: N'daacā chi Ndyuūs nguɛ́ɛ́ 'cuaaⁿ yā chi 'tíícā.

17 Jesús ch'iinú yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, ní caⁿ'a yā: ¿Dɛ'ɛ̄ neⁿ'e caaⁿ'maⁿ nduudu chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs chi 'tuucā?

Tuūu ch'ɛɛtɛ́ chí 'iiⁿ'yāⁿ chi din'dái yā va'āī miiⁿ ní sta'á yā ní ch'ɛɛ̄cú yā 'áámá lado, ní tuūu 'cúū chí tuūu ch'ɛɛtɛ miiⁿ dichíí'vɛ ca ní canéé tuūu ch'ɛɛtɛ́ yeⁿ'e esquina yeⁿ'e va'āī.

18 'Āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí cun'daa nduú yā vmnaaⁿ na tuūu 'cúū ní caātū 'ííní yeⁿ'e yā. Naati 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi cun'dáá nduūu tuūu 'cúū vmnaaⁿ yeⁿ'e yā, 'cuíínú ndúúví yuūni yā.

Yeⁿ'e tuumī chi ca'á yā emperador César

(Mt. 21.45-46; 22.15-22; Mr. 12.12-17)

19 'Iiⁿ'yāⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū maestros yeⁿ'e ley neⁿ'é yā cuta'á yā Jesús ní diíⁿ yā chi preso yā naati di'va'a yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ. Tuu'mí nūuⁿ tuumicádiinuuⁿ yā chi Jesús miiⁿ caⁿ'a yā ejemplo 'cūū chi 'tɛ́ɛ́ nguɛ́ɛ́ dáámá ní yeⁿ'e yā. 20 Tuu'mi ní dichó'o yā 'iiⁿ'yāⁿ chí 'cueenuúⁿ Jesús miiⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ndaacá yā táácā chi cástaⁿ'a yā nduudu Jesús miiⁿ chi Jesús cuuví caaⁿ'máⁿ yā 'aama nduudu yaadi. 'Tíícā ní cuuvi dichó'o yā Jesús nanááⁿ gobernador. 21 Chiiⁿ chí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ntiinguunéeⁿ yā Jesús nduudú 'cūū: N'dií, maestro, déénu 'nū chí ngaⁿ'a nī ní ngi'cueeⁿ nī chiiⁿ chi n'daacā. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī juzgar 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā chi n'gee nī chi n'daacā o nguɛ́ɛ́, naati ngi'cueeⁿ nī yúúní yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcū nduudu cuaacu. 22 Maaⁿ ní cuuví nī chuū: ¿'Áá n'daacā chí nadíí'vɛ 'nū emperador César tuūmī yeⁿ'e yáⁿ'āa o nguɛ́ɛ́?

23 Jesús tuumicadíínuuⁿ yā chí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ n'daacā chi diíⁿ yā ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí neⁿ'e nī castaⁿ'á nī nduudu yeⁿ'é? 24 'Cuuⁿ'miⁿ nī 'áámá tuumī. Jesús n'diichí yā tuūmī ní caⁿ'a yā: ¿Du'ū naaⁿ ndɛ́ɛ̄ tuūmī miiⁿ? ¿Du'ū chi nguuví canee ngúūⁿ naaⁿ? Tuu'mi ní saⁿ'a s'uuⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'ā sa: Naaⁿ emperador César cānee.

25 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Nca'a nī tuūmī emperador César miiⁿ chííⁿ chi yeⁿ'é yā ní ca'á nī Ndyuūs chííⁿ chi yeⁿ'é yā.

26 Nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ yā chistaⁿ'a mar 'áámá nduudu yeⁿ'e Jesús miiⁿ ní cheⁿ'e yiinú yā yeⁿ'ē chí nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús. Ní 'āā ntɛ́ɛ́ caⁿ'a yā mar 'áámá.

'Iiⁿ'yāⁿ itiinguuneeⁿ yā Jesús yeⁿ'ē chi nduuchi tináⁿ'ā

(Mt. 22.23-33; Mr. 12.18-27)

27 Cuayiivi ní n'duuvi 'iiⁿ'yāⁿ saduceos ndaa yā nanááⁿ Jesús. Saduceos nguɛ́ɛ́ s'téénu yā chí nduuchi tináⁿ'ā. Ní caⁿ'a yā chii yā Jesús: 28 N'dií, Maestro, Moisés dingúuⁿ yā na ley 'tíícā: Ndúúti chi 'áámá saⁿ'ā 'cuuvi sa ní cu'neeⁿ sa n'daataá yeⁿ'ē sa ní nguɛ́ɛ́ daiya tá, tuu'mi ní 'díínu sa cuuvi 'caandavaacu sa ndúúcū n'daataá miiⁿ ní 'cuundi daiya sa lado yeⁿ'e 'díinū tináⁿ'ā. 29 Maaⁿ ní vɛ́ɛ́ ndɛɛ̄chɛ̄ 'díínu yā. Saⁿ'ā vmnaaⁿ mííⁿ canee sa ndúúcū n'daataá yeⁿ'ē sa ní ch'īi sa. Nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé daiya sa. 30 Saⁿ'ā 'díínu sa ndiichi ndii 'úúví canee sá ndúúcū n'daataá yeⁿ'ē tináⁿ'ā. 'Diinu sa miiⁿ ch'iī ntúūⁿ saⁿ'ā miiⁿ. Nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinée ntuūⁿ daiya sa. 31 Saⁿ'ā 'diīnū sa ndiichi ndii 'íínú canéé ntúuⁿ sa ndúúcū n'daataá mííⁿ. 'Tiicá ntúūⁿ ch'īi sa ní nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinée ntúūⁿ daiya sa. Nduu ndɛɛ̄chɛ yā ch'ɛɛtinée yā ndúúcū n'daataá mííⁿ ní ca'áámá ca'áámá yā ch'īi yā ní nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé mar 'áámá daiya yā. 32 Cuayiivi miiⁿ ní ch'iī n'daataá mííⁿ. 33 Taachí ndaā nguuvi chi nduuchi 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí, ¿chɛɛ́ saⁿ'ā s'eeⁿ n'daataá yeⁿ'ē sa táⁿ'ā? Tí nduu ndɛɛ̄chɛ yā ch'ɛɛtinée yā ndúúcū n'daataá mííⁿ.

34 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ nan'guɛ́ɛ́cútaⁿ'a yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: 'Iiⁿ'yāⁿ chi snée yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū n'giindivaacu yā ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yā nga'a yā chi n'gíindivaacu yā. 35 'Iiⁿ'yāⁿ chi túneeⁿ chi ndaá yā na táámá iⁿ'yeēⁿdī, taachi nduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā, na yáⁿ'āa miiⁿya ní nguɛɛ 'caandavaacu yā, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú chi ca'a 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yā chi 'caandavaacu yā. 36 Yáⁿ'āa miiⁿya 'āā ntɛ́ɛ́ 'cuūvi yā ti daama yā ndúúcū ángeles. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi daiya Ndyuūs tí induuchi yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 37 Ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ ndíí taachi maaⁿ Moisés miiⁿ dingúuⁿ yā yeⁿ'ē yáⁿ'á 'lííⁿ chí ngiichi iteé cadíínuuⁿ yú caati tináⁿ'ā ninduuchi yā. Ní Moisés miiⁿ ngaⁿ'á yā chi Señor Ndyuūs miiⁿ ní Ndyuūs yeⁿ'e Abraham, ndúúcū Isaac, ndúúcū Jacob. 38 Ti Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ Ndyuūs yeⁿ'e tináⁿ'ā ti yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chí snduuchí yā. Caati nanááⁿ Ndyuūs miiⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní snduuchí yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

39 Tuu'mi ní n'duuvi maestros chi ngi'cueeⁿ ley caⁿ'a yā chii yā Jesús miiⁿ: N'dií, Maestro, n'daacā ngaⁿ'a nī.

40 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ neⁿ'e yā ntiinguuneeⁿ ca yā.

¿Du'ū 'iiⁿ'yāⁿ chi Cristo?

(Mt. 22.41-46; Mr. 12.35-37)

41 Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Ndís'tiī, ¿táácā chí ngaⁿ'a nī chi Cristo miiⁿ ní daiya David? 42 Maāⁿ David miiⁿ ní ngaⁿ'a yā na libro yeⁿ'é Ndyuūs chi Salmos 'túúcā:

Caⁿ'a Señor Ndyuūs chiī yā Señor yeⁿ'é: 'Cuundi di lado tá cuaācū yeⁿ'é chi lado yeⁿ'e honor,

43 ndíí taachi 'úú cu'neéⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi enemigos chi contra yeⁿ'ē di cuaaⁿ ndii yā ca'a di tan'dúúcā chi 'aama banco 'lííⁿ.

44 Ndúúti chi David miiⁿ caⁿ'a yā chi Cristo miiⁿ ní Señor yeⁿ'e yā, ¿táácā cuuvi chiī chi Cristo miiⁿ ní daiya David?

Jesús ngíícá nuuⁿndi yeⁿ'e maestros chi ngí'cueeⁿ ley

(Mt. 23.1-36; Mr. 12.38-40; Lc. 11.37-54)

45 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ n'giindiveéⁿ yā taachi Jesús caⁿ'a yā ndúúcū discípulos yeⁿ'e yā ní tuca'á yā caⁿ'a yā chuū: 46 Diíⁿ nī cuidado, ndís'tiī, yeⁿ'é maestros chi ngi'cueeⁿ ley. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní neⁿ'e yā 'cuɛɛti núuⁿ yā catecai n'geēnúú yā, ní neⁿ'e yā chi ndís'tiī ní diíⁿ nī saludar 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ taachi snée yā nii'vɛɛ ní neⁿ'é yā chi diíⁿ nī respetar 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní neⁿ'e yā 'cuɛɛtɛ́ yā na sillas vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'ē honor ná yaacū sinagogas ní sillas yeⁿ'e honor yeⁿ'e 'viicu naachi ché'e yā. 47 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ndivíi yā va'ai yeⁿ'e n'daataá nguá'āa. Ní nééné n'deēe ngaⁿ'angua'á yā ní neⁿ'e yā chi snaaⁿ tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ yā 'tíícā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní neene ch'ɛɛtɛ ca castigo yeⁿ'e yā nguuvi yeⁿ'e juicio.

21

Ofrenda yeⁿ'e n'daataá nguá'āa

(Mr. 12.41-44)

1 Jesús snée yā na yaācu templo ní n'diichi yā chi 'iiⁿ'yāⁿ 'cuiica ngii yā ofrendas yeⁿ'e yā na cajas naachí inúūⁿ ofrendas. 2 N'diichí ntúuⁿ yā 'áámá n'daataá nguá'āa chí neene ndaachíí cānee tá. Táⁿ'ā miiⁿ ní s'nuūⁿ tá chɛɛti caja miiⁿ 'uūvī centavos chi cobre. 3 Jesús miiⁿ ní ngaⁿ'a yā ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cuaacu nííⁿnyuⁿ 'úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chí n'daataá nguá'āa 'cūū ch'ɛɛtɛ ca tuūmī chiī tá, nguɛ́ɛ́ ti tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ. 4 Tí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nga'a yā yeⁿ'ē chí nngaāva yeⁿ'e yā chi cuuvi ofrenda yeⁿ'e Ndyuūs; naati n'daataá 'cūū chí neené ndaachíī canee tá ní ca'ā tá tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e ta chi che'e tá.

Jesús nn'geeⁿ yā táámá ejemplo chi yeⁿ'e yaācá chí ntuvií

(Mt. 24.1-2; Mr. 13.1-2)

5 Náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ní ngaⁿ'a yā yeⁿ'e yaācū templo miiⁿ chi yaāva canéé ndúúcū tuūu n'dɛɛ̄ cheeⁿ ndúúcū adornos yeⁿ'ē regalos chí lado yeⁿ'e ofrenda. Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 6 Ndís'tiī ní inaaⁿ nī dendú'ū chi 'túúcā. Ndáá nguuvi taachí nadituuví yā yaācū miiⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ cūnee tuūu cuaaⁿ vmnááⁿ yeⁿ'e vi'ī chi nguɛ́ɛ́ ntuuvií.

Ejemplo yeⁿ'e tiempo taachi 'āā cuɛ́ɛ́ ndaa nguuvi chi 'cuiīnū íⁿ'yeēⁿdī

(Mt. 24.3-28; Mr. 13.3-23)

7 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ntiinguunéeⁿ yā Jesús miiⁿ: N'diī, Maestro, ¿tií cuaⁿ'ā cuuví chuū? ¿Dɛ'ɛ̄ señal 'cuuⁿ'míⁿ nī taachi 'āā cuuvi chi 'tiicā?

8 Jesús caⁿ'a yā: Cundɛ́ɛ nī cuidado chi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cannche'éí yā ndís'tiī caati neené n'deēe 'iiⁿ'yāⁿ chií yā caaⁿ'máⁿ yā ndúúcū chi duuchí 'tííca: 'Úú chí Cristo; ní 'āā snéé nguuvi chi 'cuiīnū íⁿ'yeēⁿdī. Naati ndís'tiī, nguɛ́ɛ́ caⁿ'á nī ndúúcu yā. 9 Ní taachí 'caandiveéⁿ nī chi vɛɛ caandaá ní 'iiⁿ'yāⁿ 'cuuⁿ'maⁿ yā contra yeⁿ'e taama yā nguɛ́ɛ́ dii'yá nī cuuvi. Tanducuéⁿ'ē chuū canéé chí cuuvi vmnááⁿ vmnaaⁿ naati 'āā cuɛɛ 'cuiīnū iⁿ'yeēⁿdī.

10 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Áámá nación ní 'cuuⁿ'máⁿ contra yeⁿ'e taama nación ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e 'áámá país ní 'cuuⁿ'máⁿ yā contra yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e taama país. 11 Ní n'deēe cuuvi nuⁿ'u taaⁿ yáⁿ'āa, ndúúcū tiempos chi 'cuūndī cuiicu, ndúúcū ca'ai taaⁿ n'deēe cuaaⁿ n'dai, ní 'iiⁿ'yāⁿ snaaⁿ yā dendu'ū chí vaadī n'giinu yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi ní dii'yá yā cuuvi.

12 Ni taachi 'āā cuɛ́ɛ́ cuuvi tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi 'túúcā, 'iiⁿ'yāⁿ ní cuiítuú yā ndís'tiī ní cuta'á yā ndís'tiī chí presos nī. Ní nca'á yā ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū sinagogas ní 'cuii yā ndís'tiī vácūū. Cuayiivi ní candɛ́ɛ yā ndís'tiī nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ reyes ndúúcū gobernadores cáávā chí ngaⁿ'a nī chí duuchí. 13 Chuū 'cueenu ndís'tiī cuuvi ti cueⁿ'é nī nduucú ní nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuvi caaⁿ'máⁿ nī nduudu cuaacu yeⁿ'é. 14 Cundɛ́ɛ n'daaca nī cuidado ná staava yeⁿ'e nī ní nguɛ́ɛ́ nadacádíínuuⁿ nī vmnaaⁿ yeⁿ'e taācā nán'guɛɛcútaⁿ'a nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 15 Ti hora mííⁿ nūuⁿ 'úú ní yaa'ví ndís'tiī nduudu chi caaⁿ'máⁿ nī. Ní teé ndís'tiī vaadī deenu yeⁿ'é ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ cuchɛɛ yā ndúúcū ndís'tiī, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú cuuvi caaⁿ'maⁿ yā contra yeⁿ'ē ndís'tiī. 16 Naati chiidá nī, ndúúcū 'díínu nī, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nī, ndúúcū amigos yeⁿ'e nī ní caaⁿ'máⁿ yā contra yeⁿ'e ndís'tiī chí 'iiⁿ'yāⁿ 'caaⁿ'núⁿ yā náⁿ'ā ndís'tiī. 17 Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichí yā ndís'tiī cucáávā 'úú ti cueⁿ'é nī nduucú. 18 Naati mar 'áámá yuūdū tiíⁿ nī nguɛ́ɛ́ cuuví ndáí. 19 Nduuti chí ndís'tiī ngiinū ngiinū cuchɛ́ɛ nī na staava yeⁿ'é nī ní 'cuɛɛtinéé n'daāca nī, tuu'mi ní ndáá nguuvi chi ndaaca nī vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'e nī.

20 Taachi ndís'tiī snaaⁿ nī soldados nuuⁿmaⁿ ndííví yā yáāⁿ Jerusalén, tuu'mi ní cadiinuuⁿ nī chi yáāⁿ Jerusalén miiⁿ 'āā ntuvií. 21 Tuu'mi ní n'daacā chi 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáⁿ'āa Judea caⁿ'á yā cáánu yā cuaáⁿ yiīcū. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáāⁿ Jerusalén miiⁿ ní nan'dáa yā miiⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā campo nguɛ́ɛ́ nguɛɛcunee nndaa yā na yáāⁿ Jerusalén. 22 Ti nguuvi s'eeⁿ ní nguuví chí cuchiī 'cueenú yā cuuvi cáávā nuuⁿndí yā. Níícú canéé chí cuuvi cuaacu tanducuéⁿ'ē chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs. 23 Naati dɛ'ɛ̄ chúúcā ya'āī yeⁿ'e n'daataá chi vɛ́ɛ́ daiya tá chɛɛti tá ndúúcū n'daataá chí ngiicú da'cua'āa daiya tá nguuvi chi cáánu yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nééné 'cueenu yā cuuvi na yáⁿ'āa 'cúū. 24 Ní 'yááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ní 'cuūvi yā ndúúcū machete 'uūvī lados 'caāiⁿ taachi diíⁿ yā caandaá. Ní candɛɛ yā 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi presos yā ní caⁿ'á yā ndíí nducyaaca países. Níícú yáāⁿ Jerusalén miiⁿ cūnee ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ gentiles chi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ canéé yā na yáⁿ'āa miiⁿ ndíí tiempo chi Ndyuūs 'cuaaⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ gentiles cuuvi yeⁿ'é yā.

Táácā ndaá Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs

(Mt. 24.29-35, 42-44; Mr. 13.24-37)

25 Tuu'mi ní Ndyuūs 'cuuⁿ'miⁿ yā ndúúcū vaadī n'giinu señales ná yáⁿ'āa, ndúúcū ná 'ii'yu, ndúúcū na 'ííⁿnyúⁿ. Nééné ya'āī 'cueenu 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tanáⁿ'ā naciones ni nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ dii'ya cá yā cuuvi. Ní nguɛ́ɛ́ déénu yā taacā chi idiiⁿ yā cucáávā chi 'yuudu n'dai 'cuɛɛcu nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ní can'dáí yaacu nuūⁿnīⁿ miiⁿ. 26 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuvi cúúnu yā chí 'va'á yā ndúúcū dendu'ū chí ndaa vmnááⁿ yáⁿ'āa 'cúū ní cucáávā nducuéⁿ'ē nanguuvi ní 'nuⁿ'u. 27 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ snááⁿ yā 'úú chi Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs chi ndaá na 'áámá meēeⁿ ndúúcū poder ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é ndúúcū chi dɛɛvɛ́ n'dai yeⁿ'e maáⁿ cuerpo yeⁿ'é. 28 Taachí cunga'ā tanducuéⁿ'ē chuū cu'neeⁿ diitú nī na staava yeⁿ'é nī tí ndaā nguuvi chí nnguaⁿ'āī ndís'tiī ní canéé niiⁿnuúⁿ.

29 'Úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī 'áámá ejemplo: Cuin'diichí nī yáⁿ'á yeⁿ'e n'guíídīi yaaⁿ nguuvi ndúúcū nducyaaca yáⁿ'á. 30 Taachí snaaⁿ nī chi 'āā ndaa tá'āa yáⁿ'á mííⁿ, tuu'mi ní 'āā deenú nī ti 'āā snee niiⁿnuúⁿ tiempo chi cuchiī yáāaⁿ. 31 'Tiicá ntúūⁿ cuuvi taachi snaaⁿ nī dendu'ū chuū chi ngaⁿ'á, 'āā deenú nī chí naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā 'āa snee niiⁿnuúⁿ.

32 'Úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, chi cuaacu nííⁿnyúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā maaⁿ 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuuví yā nenⁿ'e chi 'āā cuɛ́ɛ́ cuuví tanducuéⁿ'ē chuū. 33 Nanguuvi ndúúcū yáⁿ'āa ní chó'ōo naati nduudu yeⁿ'é nguɛ́ɛ́ chó'ōo.

34 Ndís'tiī ní cundɛ́ɛ nī cuidado chi staava yeⁿ'e nī nguɛ́ɛ́ nduuvi chɛɛchí ndúúcū vicios chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Nguɛ́ɛ́ nadicádiinúúⁿ ca nī yeⁿ'e chi che'é nī o cu'ú nī o yeⁿ'ē n'deee yeⁿ'e vida yeⁿ'e nī ti nguuvi miiⁿ ní dácanaāⁿ ndaá nanááⁿ yeⁿ'e ndís'tiī. Ní canéé chi canéé listo nī. 35 Ti nguuvi s'eeⁿ ní ndaa nanááⁿ ndís'tiī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní nducyaacá yā ní 'cueenú yā cuuvi tí ndaā nguuvi s'eeⁿ tan'dúúcā 'áámá tuūvī dácanaāⁿ índuudi. 36 'Cuɛɛti nduuchí nī ní caaⁿ'maⁿngua'á nī nguuvi nguuvi chi cuuví nnguaⁿ'ai nī yeⁿ'e dendu'ū vaadī ya'ai chi cuchiī. Ní cuuvi ndaa nī nanááⁿ 'úú, Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs.

37 Nguuvi nguuvi Jesús miiⁿ ngí'cueeⁿ yā na yáacū templo ní n'gaaⁿ ní nn'daa yā ná yiīcū 'lííⁿ chi nguuvi Olivos. 38 Ní nguuvi nguuvi cuaaⁿ ná nguɛɛtiyaaⁿ ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ndaa yā na yaācū templo nanááⁿ Jesús miiⁿ chí 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e yā.

22

'Iiⁿ'yāⁿ chi contra Jesús ngaⁿ'a yā táácā chi diíⁿ yā chi cuuvi cuta'á yā Jesús

(Mt. 26.1-5, 14-16; Mr. 14.1-2, 10-11; Jn. 11.45-53)

1 'Āā snee niiⁿnuúⁿ nguuví yeⁿ'e 'viicu yeⁿ'e pascua chi 'viicu chi che'é yā pan chi nguɛ́ɛ́ levadura yeⁿ'ē. 2 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū maestros yeⁿ'e ley nduuvidaamá yā ní ngaⁿ'á yā taacā chi cuuví 'caaⁿ'núⁿ yā Jesús naati 'va'á yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén miiⁿ.

3 Espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ sndáa na staava yeⁿ'e saⁿ'ā chi nguuvi Judas Iscariote chi 'aama discípulo yeⁿ'e Jesús naachí ndiichuuvi yā. 4 Judas miiⁿ cheⁿ'e sa nanááⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū capitanes ní yaa'vi sá 'iiⁿ'yāⁿ táácā chi cuuví diiⁿ sa chi naca'a sa Jesús miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 5 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní yeenú n'dai yā ní nduuvidaamá yā chí ca'a yā tuūmī Judas miiⁿ. 6 Judas sta'a sa tuūmī ní caⁿ'a sa. Nadacádiinuuⁿ sa táácā cuuvi nta'a sa Jesús miiⁿ na ta'a 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ manera chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén miiⁿ nguɛ́ɛ́ ntuumicadiinúúⁿ yā yeⁿ'ē.

N'nuúⁿ yā chi che'e yā cáávā 'víícú yeⁿ'e pascua

(Mt. 26.17-29; Mr. 14.12-25; Jn. 13.21-30; I Co. 11.23-26)

7 Ndaā nguuvi yeⁿ'e pascua, 'viicu chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ che'e yā pan chi nguɛ́ɛ́ levadura yeⁿ'ē. Nguuvi miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ 'caaⁿ'núⁿ yā 'áámá 'iiti cuūchī 'lííⁿ chí sacrificio yeⁿ'e pascua. 8 Jesús dicho'ó yā Pedro miiⁿ ndúúcū Juan ní caⁿ'a yā chii yā 'uuvi yā: Cuéⁿ'é nī ní n'nuúⁿ nī naachi che'e nguiīnū yú yeⁿ'e 'viicu yeⁿ'e pascua.

9 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā chii yā Jesús miiⁿ: ¿Tií neⁿ'e nī chi in'nuúⁿ 'nū chi che'e nguiīnū yú?

10 Jesús n'guɛɛcútaⁿ'a yā: Taachí cundaa nī na yáāⁿ Jerusalén miiⁿ ndaāca nī 'áámá saⁿ'ā chi ndɛ́ɛ sa 'cuuti cuéé nuūⁿnīⁿ. Caⁿ'á nī ndúúcu sa ndíí ná va'ai naachi ndaā sa. 11 Ní caaⁿ'máⁿ nī cuuvi nī saⁿ'ā chi va'ai yeⁿ'ē miiⁿ: N'diī, señor Maestro yeⁿ'e yú ngaⁿ'á yā 'túúcā: ¿Tií cánéé cuarto chi che'é nguiinú yeⁿ'e pascua ndúúcū discípulos yeⁿ'é? 12 Saⁿ'ā miiⁿ ní 'cuuⁿ'miⁿ sa ndís'tiī 'áámá cuarto ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e va'āī chí ndii 'uūvī piso ní 'aa vɛ́ɛ́ yaāaⁿ. Miiⁿ in'nuúⁿ nī chi che'e yú yeⁿ'e pascua.

13 Apóstoles ní cueⁿ'e yā ní ndaaca yā tanducuéⁿ'ē tan'dúúcā chi Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā, ní n'nuúⁿ yā chí che'e yā yeⁿ'e pascua.

14 Taachí ndaā snuū ca'a hora chi che'e nguiinú yā, Jesús miiⁿ ndúúcū apóstoles yeⁿ'e yā ch'ɛɛtɛ́ yā na mesa chi che'e nguiinú yā. 15 Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Dɛ'ɛ chúúcā neⁿ'é che'é ndúúcū ndís'tiī 'viicu yeⁿ'e pascua 'cūū neⁿ'e chí 'āā 'cuɛ́ɛ́ 'cuūví. 16 Caati ngaⁿ'á ngií ndís'tiī ti 'úú ní 'āā ntɛ́ɛ́ che'é ndúúcu nī táámá 'viicu pascua ndíí taachi cuuvi cuaacu chi neⁿ'e caaⁿ'maⁿ yeⁿ'ē naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā.

17 Tuu'mi ní Jesús sta'á yā taza ndúúcū vino ní ca'a yā gracias Ndyuūs. Ní caⁿ'a yā chii yā apóstoles yeⁿ'e yā: Cuta'á nī chuū ní cu'u nī nguaaⁿ nducyaaca nī. 18 Ti 'úú ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, chi 'āā ntɛ́ɛ́ cu'ú jugo yeⁿ'e uvas, ndii ndaá nguuvi yeⁿ'e naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā.

19 Tuu'mi ní sta'a Jesús pan miiⁿ ní ca'a yā gracias Ndyuūs. Ní n'deé yā ní ca'a yā apóstoles ní caⁿ'a yā: Chuū chi tan'dúúcā cuerpo yeⁿ'é 'tíícā. Ní teé lugar 'iiⁿ'yāⁿ chi 'caaⁿ'núⁿ yā 'úú cáávā ndís'tiī. Diíⁿ nī chuū taachi n'gaacú nī yeⁿ'e 'úú.

20 'Tiicá ntúūⁿ diíⁿ yā ndúúcū taza. Taachí ch'íínú che'e yā ní caⁿ'a yā: Jugo yeⁿ'e uvas yeⁿ'e taza chí cuuvi cuaacu ní chuū tan'dúúcā chi yuūuⁿ yeⁿ'é chí cungéē cáávā ndís'tiī.

21 Maaⁿ ní saⁿ'ā chí naca'ā 'úú vɛɛ sa ndúúcu yú na mesa. 22 Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs chí 'úú cuaacu nííⁿnyúⁿ caⁿ'a sa 'cuūvī sa tan'dúúcā chi neⁿ'e Dendyuūs. Dɛ'ɛ chúúcā ya'ai yeⁿ'ē saⁿ'ā chí naca'ā sa 'úú.

23 Tuu'mi ní apóstoles tucá'a yā ntiingūūneeⁿ vi'i yā: ¿Du'u ra chí diiⁿ chuū?

Ngaⁿ'a yā nguaaⁿ maaⁿ yā: ¿Du'ū chi ch'ɛɛtɛ ca?

24 Tuu'mi ní apóstoles tuca'a yā caⁿ'a yā nguaaⁿ maaⁿ yā chɛɛ́ yā chi ch'ɛɛtɛ ca yā. 25 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chiī yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Reyes yeⁿ'e tanáⁿ'ā naciones ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā tan'dúúcā chi 'iivi chɛɛchi ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e naciones ní ngaⁿ'a yā chi rey yeⁿ'e yā n'daacā idiíⁿ yā. 26 Naati nguaaⁿ ndís'tiī nguɛ́ɛ́ 'tíícā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi ch'ɛɛtɛ ca nguaaⁿ ndis'tíi canéé chi diíⁿ yā tan'dúúcā saⁿ'ā da'caiyāa chi diiⁿ mandados. 'Iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā nguaaⁿ ndís'tiī canee chi diíⁿ yā tan'dúúcā 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ̄ 'iiⁿ'yāⁿ. 27 Chɛɛ̄ cá yā chi ch'ɛɛtɛ́ yā. ¿'Áá 'iiⁿ'yāⁿ chí n'giindí yā na mesa o 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giī chi cho'o chi cu'u? ¿'Áá nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chí n'giīndi na mesa? N'diichí nī. 'Úú ní canee nguaaⁿ ndís'tiī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ ndíícuūⁿ chi dīchíí'vɛ̄.

28 Ndís'tiī ní ch'ɛɛtinée nī nduucú nguuvi nguuvi taachi 'úú n'geenú ngii tanducuéⁿ'ē. 29 Ní tan'dúúcā Chiidá tee yā 'úú naachí ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ 'tiicá ntúūⁿ 'úú ní teé ndís'tiī 'áámá chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ nī. 30 Ní ndís'tiī 'cuɛɛtɛ́ nī na mesa nduucú chi che'é nī ní cu'ú nī naachi 'úú ngaⁿ'á ntiiⁿnyuⁿ. Ní 'cuɛɛtɛ́ nī na sillas yeⁿ'e juez ní n'diichí nī nuuⁿndi yeⁿ'ē ndichúúví ndaata yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi judíos.

Jesús caaⁿ'maⁿ yā chi Pedro caaⁿ'maⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ deenu sa Jesús

(Mt. 26.31-35; Mr. 14.27-31; Jn. 13.36-38)

31 Jesús yaa'ví yā Pedro ní caⁿ'a yā: N'dii, Simón Pedro, Simón Pedro, cuin'diichí nī ti yááⁿn'guiinūuⁿ ngiicá sa yeⁿ'e ndís'tiī chí cuuvi diiⁿ sa. N'diichineeⁿ sa ndís'tiī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ ndáádi yā trigo 'tíícā diiⁿ sa. Ní vɛ́ɛ́ permiso yeⁿ'e sa. 32 Naati 'úú ní ngaⁿ'angua'á cáávā dii, Pedro, chi cu'téénu ca di. Ní taachi ndaacadaamí di yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e di ní cu'téénu ca di tuu'mi ní cunnee di tanáⁿ'ā hermanos yeⁿ'e di chi cu'téénu cá yā.

33 Simón caⁿ'a yā chii yā Jesús miiⁿ: Señor, 'āā vɛ́ɛ́ yaáⁿ chí caⁿ'á nduucú nī ndíí vácūū; ní ndúúti chi 'cuuví nī, 'úú ní 'cuuví ndúúcu nī.

34 Jesús caⁿ'a yā chii yā Pedro: Ngaⁿ'á ngií dii chi tusáⁿ'ā ní nguɛ́ɛ́ 'cuai tī ndíí taanduvɛ́ɛ́ cueeⁿdiitú di 'iīnū cuuvi yeⁿ'e 'úú chi nguɛ́ɛ́ in'diichi di 'úú.

Jesús ngaⁿ'a yā yeⁿ'e chí cuchiī.

35 Tuu'mi ní Jesús itiinguunéeⁿ yā apóstoles: Taachí dicho'ó ndís'tiī nguɛ́ɛ́ cándɛɛ nī bolsa yeⁿ'e tuumi nī, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú morral yeⁿ'e nī, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ndaacuú yeⁿ'e nī, ¿'áá vɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi chii faltar yeⁿ'e nī? Apóstoles ní caⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ.

36 Ní Jesús caⁿ'a yā: Maaⁿ ní ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ bolsa yeⁿ'e nī, candɛɛ nī. 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ morral yeⁿ'e nī, candɛɛ nī. Ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ 'aama machete 'uūvī lados 'caāiⁿ yeⁿ'e nī, n'diicuí nī cotón yeⁿ'e nī ní cuái nī. 37 Ti ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi canéé chí cuuvi cuaacú tanducuéⁿ'ē chi canéé nguūⁿ yeⁿ'é: Ní 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'a yā chi vɛ́ɛ́ nuūⁿndī yeⁿ'e 'úú tan'dúúcā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā. Tí tanducuéⁿ'ē chi canéé nguūⁿ yeⁿ'e 'úú canéé chí cuuvi cuaacu.

38 Tuu'mi ní discípulos ní caⁿ'a yā: N'diī, Señor, íngáā na 'uuvi machete 'uūvi lados 'caāiⁿ. Jesús ní caⁿ'a yā: Ndúúcū stíī 'āā vɛ́ɛ́.

Jesús ngaⁿ'angua'á yā na jardín chi nguuvi Getsemaní

(Mt. 26.36-46; Mr. 14.32-42)

39 Cuayiivi ní can'daā Jesús tan'dúúcā costumbre yeⁿ'e yā ní cueⁿ'é yā na yiīcū yeⁿ'e Olivos. Ní discípulos yeⁿ'e yā cueⁿ'é yā ndúúcu yā. 40 Ní taachí ndaa yā na lugar miiⁿ, tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: Ndís'tiī caaⁿ'maⁿngua'á nī chí yááⁿn'giinūuⁿ nguɛ́ɛ́ n'diichineeⁿ sa ndís'tiī chi diíⁿ nī nuuⁿndi.

41 Jesús ní cueⁿ'e yā yeⁿ'e discípulos yeⁿ'e yā tanduu naaⁿ chi naachi ndaá 'áámá tuūu chi ngii ya ní Jesús caantii'yá yā ní caⁿ'angua'á yā. 42 Ní caⁿ'a yā: N'diī, Chiidá, ndúútí chí neⁿ'e nī ní divíi nī yeⁿ'e chi canee chi 'cueenú cuuvi yeⁿ'e prueba 'cūū. Naati nguɛ́ɛ́ cuuví tan'dúúcā chi 'úú neⁿ'é naati tan'dúúcā chí n'diī neⁿ'e nī.

43 Ní che'enaāaⁿ 'áámá ángel yeⁿ'ē nanguuvi ní ca'á yā fuerzas Jesús miiⁿ. 44 Ti neené ya'ai Jesús miiⁿ ní ndiituu n'dai ca ngáⁿ'angua'á yā. Ní nuuⁿniⁿyaaⁿ yeⁿ'e yā tan'dúúcā yuuúⁿ chí ndii na yáⁿ'āa ingéē.

45 Nducueeⁿ yā naachí ngaⁿ'angua'á yā ní ndaa yā nanááⁿ discípulos yeⁿ'e yā ní ndaaca yā chi styaadú yā, ti discípulos ní neené ndaachi núúⁿ yā ti ya'ai yā cáávā Jesús miiⁿ. 46 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā discípulos: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí styaadú nī? Nducuéeⁿ nī ní caaⁿ'maⁿngua'á nī ní yááⁿn'guiinūuⁿ nguɛ́ɛ́ n'diichineeⁿ sa ndís'tiī chi diíⁿ nī nuuⁿndi.

Sta'a yā Jesús miiⁿ ní candɛɛ́ yā preso

(Mt. 26.47-56; Mr. 14.43-50; Jn. 18.2-11)

47 Taachí Jesús indée yā neené n'deee 'iiⁿ'yāⁿ ndaa yā ní saⁿ'ā chi nguuvi Judas miiⁿ chi 'áámá chɛ́ɛ́ naachí ndiichuuvi discípulos yeⁿ'é yā cueⁿ'é yā vmnááⁿ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ndaa niiⁿnuúⁿ yā Jesús miiⁿ chi 'neeⁿcheendí yā. 48 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chiī yā saⁿ'ā: Díí, Judas, ¿'áá ndúúcū 'áámá beso ínaca'a di 'úú chí Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ?

49 Discípulos chi snée yā ndúúcū Jesús taachí snaaⁿ yā chi cuuvi, tuu'mi ní caⁿ'a yā chii yā Jesús: N'dií, Señor, ¿'áá 'caaca taaⁿ 'nū ndúúcū machete 'uūvī lados 'caāiⁿ yeⁿ'ē yú?

50 Tuu'mi ní 'áámá chɛ́ɛ́ discípulos 'nuūcá'ai yā 'áámá mozo yeⁿ'ē chiiduú ch'ɛɛtɛ́ ca ní ch'iica yā veeⁿ sa lado tá cuaācú sa. 51 Ní Jesús caⁿ'a yā: 'Āā ntɛ́ɛ́ 'cuuⁿ'miⁿ dí. 'Āā snéé ra yā. Ní Jesús tuu'ví yā veeⁿ sa ní nduūvā yeⁿ'ē sa. 52 Cuayiivi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā chiiduú n'gɛɛtɛ ndúúcū soldados chi capitanes chi diīⁿ sa cuidado yaācū templo ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndicúū chí ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e yaācū chi ndaa yā ndúúcū Judas miiⁿ: ¿'Áá ndaā ndís'tiī ndúúcū machetes 'uūvī lados 'caāiⁿ ndúúcū yáⁿ'á yeⁿ'e soldados tan'dúúcā chi caⁿ'a nī cutá'a nī 'áámá chi duūcū? 53 Taachí caneé ndúúcū ndís'tiī nguuvi nguuvi ná yaācū templo nguɛ́ɛ́ neⁿ'é nī cuta'á nī 'úú. Naati maaⁿ ní hora 'cūū chí yeⁿ'ē ndís'tiī ti hora taachí maāiⁿ miiⁿ, chííⁿ chi yááⁿn'guiinūuⁿ ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sa.

Pedro miiⁿ ní ngaⁿ'a sa chi nguɛ́ɛ́ in'diichi sa Jesús

(Mt. 26.57-58, 69-75; Mr. 14.53-54, 66-72; Jn. 18.12-18, 25-27)

54 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ sta'a yā Jesús miiⁿ ní candɛ́ɛ yā Jesús va'ai yeⁿ'ē chiiduú ch'ɛɛtɛ́ ca. Pedro miiⁿ ní ndáá yaⁿ'ai sa 'iiⁿ'yāⁿ. 55 Náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ tiivií yā yaⁿ'ā náávtaⁿ'ā chuva'ai ní ch'ɛɛ̄tɛ́ yā cuaaⁿ 'diituú yaⁿ'ā miiⁿ chi dicuutú yā. Pedro miiⁿ ní ch'iīndi sa ntúuⁿ sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 56 Tuu'mi ní 'áámá táⁿ'ā chí cánéé caadi 'iīyū, n'diichī tá Pedro miiⁿ chí vɛɛ sa 'diituú na yaⁿ'ā. Ní n'giinu n'dai tá saⁿ'ā ní caⁿ'a tá: Sáⁿ'a 'cūū ní canee sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi preso yā.

57 Pedro miiⁿ ní caⁿ'a sa chii sa n'daātā miiⁿ: 'Úú nguɛ́ɛ́ in'diichí 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ.

58 Cuayiivi miiⁿ ní 'aama saⁿ'ā n'diichi n'dai sa ní caⁿ'a sa chii sa Pedro miiⁿ: Dii, ní ndúúcū di nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Pedro miiⁿ ní caⁿ'a sa chiī sa saⁿ'ā miiⁿ: Nguɛɛ 'úú.

59 Cho'ōo 'áámá hora, ni táámá yā ní caⁿ'a yā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ sáⁿ'a 'cūū ní canéé sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi preso yā ti sáⁿ'a 'cūū ní yeⁿ'ē yáⁿ'āa Galilea ntúūⁿ.

60 Pedro miiⁿ ní caⁿ'ā sa chii sa saⁿ'ā miiⁿ: Díí, sáⁿ'ā, nguɛ́ɛ́ deenú chi ngaⁿ'ā di. Taachí Pedro miiⁿ 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuiinu sa caⁿ'a sa chúū, tusáⁿ'ā miiⁿ ní 'cai tī. 61 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ nguɛɛcundíi yā ní n'diichi yā Pedro. Pedro miiⁿ nán'gaācū sa nduudu chí caⁿ'a Jesús miiⁿ chii yā saⁿ'ā 'túúcā: 'Āā 'iinu cúúví caaⁿ'maⁿ dí chi nguɛ́ɛ́ n'diichi di 'úú, taachi 'āā cuɛ́ɛ́ 'caī 'áámá vmnéⁿ'ēe tusáⁿ'ā. 62 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní can'dáa sa cuaaⁿ va'ai, ní chɛɛcu taaví sa ti ya'ai staava yeⁿ'ē sa.

Saⁿ'ā s'eeⁿ ch'eⁿ'e sa Jesús

(Mt. 26.67-68; Mr. 14.65)

63 Sáⁿ'ā s'eeⁿ chi diiⁿ cuidado Jesús miiⁿ chííⁿnyuⁿneeⁿ sa Jesús miiⁿ ní ch'eⁿ'e sá 'iiⁿ'yāⁿ. 64 Ní n'gaadi sa nduutináaⁿ yā ndúúcū 'aama tíínuuⁿ. Tuu'mi ní ch'eⁿ'e sá naaⁿ Jesús ní ngaⁿ'a sa ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ: Dii, caaⁿ'maⁿ di, ¿du'ú ch'eⁿ'ē dii?

65 Ní neene cunncáā nduudu ngii sá Jesús.

Jesús nanááⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'e yaācū templo

(Mt. 26.59-66; Mr. 14.55-64; Jn. 18.19-24)

66 Taachí chidɛɛvɛ táámá nguuvi, 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā yeⁿ'e yaācū, ndúúcū chiiduú n'gɛɛtɛ́, ndúúcū maestros chi ngi'cueéⁿ ley miiⁿ candɛ́ɛ yā Jesús nanááⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'e yaācū templo.

67 Mííⁿ íntiinguunéeⁿ yā Jesús: ¿'Áá díí chí Cristo? Jesús miiⁿ nan'guɛɛcutaⁿ'a yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Ndúúti chi caaⁿ'máⁿ chi 'tíícā, ní nguɛ́ɛ́ cu'téénu nī yeⁿ'é. 68 Nduuti chi 'úú ntiinguuneéⁿ ndís'tiī, nguɛ́ɛ́ n'guɛɛcútaⁿ'a nī yeⁿ'é, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú n'dɛɛchi ra nī 'úú. 69 Naati hora chi cuchiī ní Saⁿ'ā chi Daiya Ndyuūs ní 'cuūndi sa lado yeⁿ'e honor yeⁿ'é Ndyuūs chí vɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē poder yeⁿ'e yā.

70 Tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'a yā: ¿'Áá dii Daiya Dendyuūs miiⁿ? Ní Jesús ní caⁿ'a yā: Ndís'tiī maáⁿ nī ngaⁿ'a nī chi 'úú ní 'tíícā.

71 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: ¿Dɛ'ɛ̄ cá nduudu cuaacu yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chí neⁿ'e yú? Tí maāⁿ yú ch'iindiveeⁿ cuaacú yú nduudu chí caⁿ'a sa.

23

Jesús nanááⁿ gobernador Pilato

(Mt. 27.1-2, 11-14; Mr. 15.1-5; Jn. 18.28-38)

1 Tuu'mi ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní candɛɛ yā Jesús miiⁿ nanááⁿ gobernador Pilato. 2 Ní tuca'a yā caⁿ'a yā nuuⁿndi yeⁿ'ē Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā: Inndaacá 'nū sáⁿ'a 'cūū chi diiⁿ sa chí 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ i'téénu yā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'é 'nū. Ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e sa chí nadíí'vɛ 'nū yeⁿ'e yáⁿ'āa emperador César tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'é nī. Ní sáⁿ'a 'cūū ní ngaⁿ'ā sa chí maāⁿ sa chi Cristo, chí Rey yeⁿ'é 'nū.

3 Tuu'mi ní saⁿ'ā Pilato miiⁿ ní itiinguunéeⁿ sa Jesús: ¿'Áá diī chi Rey yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ? Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā: N'diī ngaⁿ'á cuaacú nī ti 'tíícā.

4 Pilato miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Úú nguɛ́ɛ́ inndaacá mar 'áámá nuuⁿndi yeⁿ'e sáⁿ'a 'cūū.

5 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní diitu n'dáí 'cai yā: Sáⁿ'a 'cūū ní idiiⁿ sa chi 'iiⁿ'yāⁿ n'gɛ́ɛ́cú cheendi yā nguaaⁿ maaⁿ yā ndúúcū chí ngi'cueeⁿ yā ní ngi'cueeⁿ yā nuuⁿmáⁿ yáⁿ'āa Judea ndíí na yáⁿ'āa yeⁿ'ē Galilea ndii 'muuⁿ.

Jesús nanááⁿ rey Herodes

6 Tuu'mi ní Pilato, taachi ch'iindiveéⁿ yā chi Jesús cheⁿ'e yā ndii yáⁿ'āa yeⁿ'e Galilea, ní ntiinguuneéⁿ yā Jesús nduuti chi yeⁿ'e yáⁿ'āa yeⁿ'e Galilea. 7 Ní taachí Pilato ch'iindiveeⁿ sa chi Jesús miiⁿ ní yeⁿ'ē yáⁿ'āa Galilea yeⁿ'e yáⁿ'āa naachi rey Herodes ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā, Pilato miiⁿ ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā chi Jesús caⁿ'a yā nanááⁿ rey Herodes tii canée yā na yáāⁿ Jerusalén nguuvi miiⁿ.

8 Taachí rey Herodes n'dííchi sa Jesús miiⁿ, neené yeenú sa ti 'āā 'nááⁿ n'dai tiempo néⁿ'é sá snaaⁿ sa Jesús. Tí nééné n'deēe 'nááⁿ chí ch'iindiveeⁿ sa yeⁿ'é yā ní canéé ngíínú sá chí snaaⁿ sa 'áámá vaadī n'giinu chi diíⁿ Jesús miiⁿ. 9 Nééné n'deēe 'naaⁿ chí ntiingūūneeⁿ sa Jesús miiⁿ, naati nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ nan'guɛɛcútaⁿ'a Jesús. 10 Tuu'mi ní miiⁿ canee ntuuⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū maestros chí ngi'cuéeⁿ ley miiⁿ chí n'deēe 'nááⁿ n'dai ngaⁿ'a yā chí nuuⁿndi yeⁿ'ē Jesús. 11 Tuu'mi ní Herodes ndúúcū soldados yeⁿ'e yā chi'nuuⁿ yā 'áámá tiīnūuⁿ n'dáí tan'dúúcā catecai rey Jesús miiⁿ ní chiiⁿnyuⁿneeⁿ yā Jesús miiⁿ ní cunncáā caⁿ'a yā yeⁿ'e Jesús miiⁿ. Cuayiivi ní dicho'o ntúuⁿ yā Jesús nanááⁿ Pilato miiⁿ. 12 Ndíí nguuvi miiⁿ tuu'mi ní Pilato ndúúcū Herodes naaⁿ n'daá n'dai yā ndúúcū vi'ī ti cuááⁿ vmnaaⁿ ní nguɛ́ɛ́ n'diichí yā vi'ī.

Pilato nca'a sa Jesús chí 'cuūvī

(Mt. 27.15-26; Mr. 15.6-15; Jn. 18.39-19.16)

13 Tuu'mi ní Pilato nduuvidaamá yā chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū 'iiⁿntyéⁿ'e ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ Jerusalén miiⁿ. 14 Ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Ndís'tiī ní ndaá nī chi 'cúúⁿ nī sáⁿ'a 'cūū chí diiⁿ sa chi 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ n'gɛɛtinéé 'diīiⁿ yā ndúúcū chi ngi'cueeⁿ sa. Taachí intiinguuneéⁿ saⁿ'ā nanááⁿ ndís'tiī nguɛ́ɛ́ nindaācá mar 'áámá nuuⁿndi yeⁿ'ē sa chí ngaⁿ'a ndís'tiī yeⁿ'ē sa. 15 Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú rey Herodes miiⁿ ndaāca yā nuuⁿndi yeⁿ'ē sáⁿ'a 'cūū chi canéé chí 'cuūvi sa ti Herodes 'āā dicho'ó yā sáⁿ'a 'cūū nanaáⁿ. Sáⁿ'a 'cūū nguɛɛ diiⁿ sa nuuⁿndi ch'ɛɛtɛ chi 'cuūvi sa. 16 Maaⁿ ní diíⁿ 'cueⁿ'é saⁿ'ā miiⁿ ní cuáyííví n'dɛɛchí saⁿ'ā.

17 Canéé 'áámá costumbre yeⁿ'é nī chí gobernador canee chi n'dɛɛchi yā 'áámá preso 'viicu pascua ní gobernador Pilato miiⁿ ní canée yā diiⁿ yā 'tíícā. 18 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ 'cai yā: N'dɛɛchii nī saⁿ'ā chí ngúúví Barrabás. Ni 'āā 'cuuvi rá sáⁿ'a 'cūū.

19 Barrabás miiⁿ canúúⁿ sá vácūū chi diiⁿ sa chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén miiⁿ ní 'cuuⁿ'míⁿ yā contra yeⁿ'e gobierno ní ch'iīⁿ'nuⁿ sa 'áámá tináⁿ'ā. 20 Gobernador Pilato miiⁿ ní neⁿ'e sa n'dɛɛchi sa Jesús, ní caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ taama vmnéⁿ'ēe chi n'dɛɛchi sá Jesús. 21 Naati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'cai ntúuⁿ yā: Cu'nééⁿnga'á nī saⁿ'ā, cu'nééⁿnga'á nī saⁿ'ā.

22 Gobernador Pilato miiⁿ ní caⁿ'a ntúuⁿ yā ndii chiiⁿ ndii 'íínú cuuvi: ¿Dɛ́'ɛ̄ chi nguɛ́ɛ́ n'dáacā n̄dííⁿ sáⁿ'a 'cūū? 'Úú nguɛ́ɛ́ inndaācá mar 'áámá núúⁿndí ch'ɛɛtɛ yeⁿ'ē sa chi 'cuūvi sa. 'Úú ní ca'á orden chi ch'eⁿ'é yā sáⁿ'a 'cūū ní n'dɛɛchí sáⁿ'a 'cūū.

S'nééⁿnga'á yā Jesús

23 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi canndīi cá yā 'cai yā chí chiica yā chí cu'neeⁿngá'āa Jesús miiⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū chiiduú n'gɛɛtɛ́ diituú n'dáí ca 'cai yā. 24 Tuu'mi ní gobernador Pilato miiⁿ ní ca'a yā orden chi diíⁿ yā tan'dúúcā chí neⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 25 Ní n'dɛɛchi yā saⁿ'ā chi nguuvi Barrabás miiⁿ chi canúúⁿ vácūū. Sáⁿ'ā miiⁿ ní diiⁿ sa chi 'cuuⁿ'míⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel contra yeⁿ'e gobierno ní 'niiⁿ'nuⁿ sa 'áámá tináⁿ'ā. Sáⁿ'a 'cūū chi chiica 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi n'dɛɛchí yā saⁿ'ā. Ní nca'a yā Jesús miiⁿ chí soldados cu'neeⁿnga'a sa tan'dúúcā chi neⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

Yeⁿ'ē chí cu'neeⁿnga'á yā Jesús

(Mt. 27.32-44; Mr. 15.21-32; Jn. 19.17-27)

26 Taachí cueⁿ'e yā cuaaⁿ cyúúní miiⁿ ndúúcū Jesús miiⁿ, soldados sta'á yā 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'e yáⁿ'āa Cirene chi nguuvi sa Simón. Saⁿ'ā miiⁿ ní yúúní canuuⁿ sa chi cueⁿ'e sa cuɛɛti. Soldados a fuerza di'cuíítu yā Simón miiⁿ chi candɛ́ɛ sa cruz yeⁿ'e Jesús miiⁿ ní cueⁿ'e sa cuaaⁿ daami Jesús miiⁿ.

27 Nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén miiⁿ cueⁿ'e yā n'dáa yā Jesús miiⁿ ndúúcū n'daataá chí diituu ngɛɛcu yā ní ya'ai yā cáávā Jesús miiⁿ. 28 Jesús miiⁿ ní ch'íínu yā n'daataá s'ééⁿ ní caⁿ'a yā chii yā táⁿ'ā s'eeⁿ: Ndís'tiī, daiya 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén, nguɛ́ɛ́ cuɛɛcú nī cáávā 'úú, naati cuɛɛcú nī cáávā maáⁿ nī ní caavā daiya nī. 29 Ti ndaá nguuvi chí caaⁿ'maⁿ 'iiⁿ'yāⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai n'daataá chi nguɛ́ɛ́ ncuuvi daiya tá ní n'daataá chi nguɛ́ɛ́ ntaavi daiya tá ní n'daataá chi nguɛ́ɛ́ daiya tá chi ca'a ta daiya tá chí chiicu? 30 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tucá'a yā caⁿ'a yā 'tuucā: Díí yiīcū cun'daá nduú nī vmnaaⁿ yeⁿ'é 'nū. Caⁿ'a ntúuⁿ yā chii yā yiīcū n'gaiyáā: Cun'díí neeⁿ dí nús'uu. 31 Caati ndúúti chi 'iiⁿ'yāⁿ chi taaⁿ yā 'caaca yā yáⁿ'á cueeé chi tan'dúúcā 'úú, ¿'áá nguɛ́ɛ́ caniicu cá yā 'caaca yā yáⁿ'á chí cuuⁿmaⁿ chi tan'dúúcā ndís'tiī? 'Tíícā ngaⁿ'a Jesús.

32 Nguuvi miiⁿ ní candɛ́ɛ ntúuⁿ yā na 'uuvi saⁿ'ā chí n'giiⁿ'nuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi cu'neeⁿnga'a yā saⁿ'ā s'eeⁿ dáámá ndúúcū Jesús miiⁿ. 33 Taachí ndaa yā lugar yeⁿ'ē 'áámá yiīcū 'lííⁿ chí nguuvi Calavera, miiⁿya chi'nééⁿnga'a yā Jesús miiⁿ ndúúcū nduu 'uūví saⁿ'ā chi n'giiⁿ'núⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, 'áámá sa lado ta cuaacú Jesús miiⁿ, ni táámá sá lado tá 'cueé yā. 34 Tuu'mi ní taachi snée yā i'neeⁿnga'á yā, Jesús miiⁿ caⁿ'a yā: N'diī, Chiidá, nadich'ɛɛcú nī yeⁿ'e saⁿ'ā s'uuⁿ caati nguɛɛ déénu sá dɛ'ɛ̄ chi 'túúcā idiiⁿ sa. Tuu'mi ní soldados tun'dáa sa suerte na catecai Jesús chí ca'ā sa 'áámá sá ndúúcū taama sa. 35 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén miiⁿ snée yā n'giinu yā níícú 'iiⁿntyeⁿ'ē n'giiⁿnyuⁿneéⁿ yā Jesús miiⁿ. Ní ngaⁿ'a yā ngii yā yeⁿ'e Jesús: Sáⁿ'a 'cūū ní nadanguáⁿ'ai sa tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ. ¿Dɛ'ɛ̄ cuuvi chi nguɛ́ɛ́ nadinguáⁿ'ai maāⁿ sa saⁿ'ā nduuti chi saⁿ'ā miiⁿ chi Cristo chi Ndyuūs dicho'ó yā?

36 'Tiicá ntúūⁿ soldados n'giiⁿnyuⁿneeⁿ sa Jesús miiⁿ. Cheⁿ'e niiⁿnúⁿ yā ní ca'a yā vinagre. 37 Ní caⁿ'a yā chii yā Jesús miiⁿ: Ndúúti chi díí chi Rey yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel, nadanguáⁿ'ai maāⁿ di díí.

38 Ní canéé nguūⁿ na tiīⁿ cruz yeⁿ'e Jesús miiⁿ nduudu griego ndúúcū nduudu latín ndúúcū nduudu hebreo, chí ngaⁿ'a: Sáⁿ'a 'cūū Rey yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel.

39 'Áámá chɛɛ saⁿ'ā chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'ē sa chi ca'nééⁿnga'a yā 'áámá lado yeⁿ'e Jesús cunncáā caⁿ'a sa ní caⁿ'a sa chii sa Jesús: Ndúúti chi dii chi Cristo miiⁿ nadinguáⁿ'ai di maaⁿ di ní nadinguáⁿ'ai ntuuⁿ di nús'uu. 40 Táámá saⁿ'ā chi cu'nééⁿnga'a yā táámá lado yeⁿ'e Jesús 'caa'va sa ndúúcū sáⁿ'a 'cūū ní caⁿ'a sa chii sa saⁿ'ā: Díí ¿'áá nguɛ́ɛ́ 'va'a di Ndyuūs? Dii ní dáámá condenado ndúúcū nús'uu. 41 S'uúⁿ ní cuaacu nííⁿnyúⁿ n'geenu yú ngii ti vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'ē yú chi nadíí'vɛ̄ yú nuuⁿndi yeⁿ'e yú naati sáⁿ'a 'cūū nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ nuuⁿndi diíⁿ sa.

42 Saⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'a sa chii sa Jesús miiⁿ: N'diī, Jesús, n'gaacú nī yeⁿ'ē 'úú taachí ndaá nī naachi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē.

43 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chiī yā saⁿ'ā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'á ngií dii, ti maaⁿ ní cunee di nduucú na lugar chi nguuvi paraíso.

Jesús ch'iī yā

(Mt. 27.45-56; Mr. 15.33-41; Jn. 19.28-30)

44 Taachí chii maⁿ'a nguuvi chii maāiⁿ núúⁿmáⁿ íⁿ'yeeⁿdi ndíí taanduū n'gɛɛcu 'íínú chiīnū. 45 'Yáⁿ'ā ní nduuvi maāíⁿ ní cortina yeⁿ'e yaācū templo nda'ai náávtáⁿ'ā. 46 Tuu'mi ní Jesús miiⁿ 'cai yā: N'diī, Chiidá, na ta'á nī cu'neéⁿ espíritu yeⁿ'é. Ch'íínú caⁿ'a yā chuū, ní Jesús ch'īi yā.

47 Taachí saⁿ'ā chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e soldados romanos n'diichi sa chí ch'iī Jesús, tuu'mi ní caⁿ'a sa: Dɛ'ɛ chúúcā ch'ɛɛtɛ Ndyuūs. Cuaacu nííⁿnyúⁿ sáⁿ'a 'cūū saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'ē sa.

48 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chí cheⁿ'e yā ní n'diichi yā chí chiī, nguɛɛcundíi yā ch'eⁿ'e niiⁿnuⁿ yā taachi cueⁿ'é yā vaacu yā. 49 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi n'diichí yā Jesús miiⁿ, ndúúcū n'daataá chí cheⁿ'e ndúúcū Jesús miiⁿ ndii yáⁿ'āa yeⁿ'e Galilea, ch'ɛɛtinéé yaⁿ'ai yā ch'íínu yā dendu'ū chi 'túúcā.

Ch'iichi yā Jesús

(Mt. 27.57-61; Mr. 15.42-47; Jn. 19.38-42)

50 Vɛ́ɛ́ 'áámá saⁿ'ā chí n'dai ní n'daacā sa chi ngúúví sá José. Sáⁿ'ā miiⁿ ní saⁿ'ā ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é 'iiⁿntyéⁿ'ē ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 51 Saⁿ'ā miiⁿ ní yeⁿ'e yáāⁿ Arimatea chi yáⁿ'āa yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel. Ní saⁿ'ā nguɛ́ɛ́ ndúúvídaama sa ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿntyeⁿ'ē ti nguɛ́ɛ́ canee yiinú sa ndúúcū chi diíⁿ yā. Tí saⁿ'ā miiⁿ canee ngíínú sá tiempo chi Ndyuūs ndaa yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. 52 Ní cueⁿ'e sa ndaa sa nanááⁿ gobernador Pilato ní chiica sa cuerpo yeⁿ'e Jesús miiⁿ. 53 Cuayiivi taachi José ndivíi sa cuerpo yeⁿ'e Jesús na cruz ní ch'ɛɛ̄cu sa áámá sábana na cuerpo yeⁿ'e yā tan'dúúcā costumbre yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel ní ch'iichi sa na 'áámá yáinyāⁿ ngai chi din'dái yā chɛɛti yiivi yaava naachí mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ nnúuⁿ yā. 54 Nguuvi miiⁿ ní nguuvi viernes chi 'iiⁿ'yāⁿ ch'iindiyaáⁿ yā tanducuéⁿ'ē cáávā 'viicu pascua ní cáávā nguuvi chi cuchiī chi sábado chi nguuvi chi ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel.

55 N'daata s'eeⁿ chí can'daa Jesús ndii na yáⁿ'āa Galilea, cueⁿ'e tá ní n'diichi tá yáinyāⁿ ní táácā canuúⁿ cuerpo yeⁿ'e Jesús. 56 Ní taachí n'daataá s'eeⁿ ndaa tá vaacu tá, n'nuuⁿ tá perfumes ndúúcū pomadas chi n'dɛɛvɛ́ ngeeⁿ. Ní nguuvi cuayiivi, ní nguuvi sábado chi ntaavi'tuunúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e yā.

24

Jesús nanduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā

(Mt. 28.1-10; Mr. 16.1-8; Jn. 20.1-10)

1 Nguuvi domingo chi maaⁿ ní nguuvi vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'ē ndɛɛtɛ, tyaaⁿ n'dáí cueⁿ'e n'daataá s'ééⁿ ní cueⁿ'e yā ndúúcū tanáⁿ'ā n'daataá. Candɛ́ɛ yā especias chi dɛɛvɛ́ ngeéⁿ chí 'āā vɛ́ɛ́ yaáⁿ yā. 2 Taachí ndāa yā na yáinyāⁿ miiⁿ, 'āā ntɛ́ɛ́ tuūú ch'ɛɛtɛ́ miiⁿ na cheendi yáinyāⁿ ti caneé 'aama lado. 3 Tuu'mi ní taachí sndaa yā chɛɛti yáinyāⁿ miiⁿ, nguɛ́ɛ́ ndaacá yā cuerpo yeⁿ'e Jesús. 4 Taachí n'diichí yā chuū, ní dii'yá yā chiī, tuu'mi ní neēéⁿ na 'uuvi saⁿ'ā 'diituú yā ndúúcū catecai chi dɛɛvɛ́ ngii. 5 Ní n'daataá s'eeⁿ dii'ya n'dai yā chiī ní n'diichí yā ndii na yáⁿ'āa. Saⁿ'ā s'eeⁿ ní caⁿ'a sa: ¿Dɛ'ɛ̄ cuuví chí in'nuúⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ chi candúúchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā? 6 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ canée yā 'muuⁿ. 'Āā nnduuchi yā nguaaⁿ tináⁿ'ā. N'gáácú nī yeⁿ'ē nduudu chí caⁿ'a yā taachi canée yā ndúúcu nī na yáⁿ'āa Galilea taachí 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuūvi yā. 7 Ní Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chiī yā ndís'tiī: 'Úú Saⁿ'a chi Daiya Ndyuūs ní 'iiⁿ'yāⁿ canéé chí nca'á yā 'úú ta'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi dinuuⁿndí yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cu'neeⁿnga'á yā 'úú; naati ndiichi ndii 'íínú nguuvi 'úú nduuchí yeⁿ'e nguaaⁿ tinaⁿ'ā.

8 Tuu'mi ní n'daata s'eeⁿ n'gaacu tá yeⁿ'ē nduudu yeⁿ'ē Jesús miiⁿ. 9 Ní cueⁿ'e tá yeⁿ'e yáinyāⁿ ní cunaⁿ'ā ta ní caⁿ'ā tá chiī tá ndu'u ndiicháámá apóstoles ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā miiⁿya. 10 N'daata s'eeⁿ chi caⁿ'a ta chii tá apóstoles ní ta María yeⁿ'e yáāⁿ Magdala, ndúúcū ta Juana, ndúúcū tá María chí chɛɛcuú Jacobo, ndúúcū tanáⁿ'ā n'daata s'eeⁿ. 11 Apóstoles ní nadicadiinúúⁿ yā chi táⁿ'ā s'eeⁿ ní loca tá cáávā chi ngaⁿ'a tá. Ní nguɛ́ɛ́ s'téénu yā nduudu yeⁿ'ē tá.

12 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní ncueeⁿ sa ní cueⁿ'e sa ngéenū sa na yáinyāⁿ. Taachí ndaā sa, tuu'mi ní n'diichi núúⁿ sa chɛɛti yaīnyāⁿ ní 'āā dámaāⁿ sábanas canee miiⁿ. Saⁿ'ā ní cueⁿ'e yiinu sá yeⁿ'e chi chó'ōo ní cunaⁿ'ā sa na vaacu sa.

Saⁿ'ā s'eeⁿ ní cueⁿ'e sa cuaaⁿ cyúúní chí ngeⁿ'e cuaaⁿ na yáāⁿ Emaús

(Mr. 16.12-13)

13 Nguuvi mííⁿ nūuⁿ, 'uuvi saⁿ'ā s'eeⁿ cueⁿ'é yā 'áámá yáāⁿ 'lííⁿ chí nguuvi Emaús chi canee taanduū ndiichúúví kilómetros yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén. 14 Ní taachí cueⁿ'e yā cuaaⁿ cyúúní ní índeé yā yeⁿ'e tanducueⁿ'ē dendu'ū chí chiī. 15 'Nááⁿ chí índeé yā ní itiinguuneeⁿ vi'i yā, maaⁿ Jesús miiⁿ ndaa niiⁿnúⁿ yā ní cueⁿ'é yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 16 Taachí n'diichí yā Jesús miiⁿ nguɛ́ɛ́ iintiinaaⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 17 Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ índeé ndís'tiī? ¿Dɛ'ɛ̄ cuuví tátiī ndaachi yiinú nī?

18 Saⁿ'ā chi nguuvi Cleofas nan'guɛɛcútaⁿ'a yā. ¿'Áá díí, 'áámá n'dyáⁿ'ā dii chi canuuⁿ di yúúní na yáāⁿ Jerusalén chi nguɛ́ɛ́ déénu di dɛ'ɛ́ chiī nguuvi s'eeⁿ na yáāⁿ Jerusalén miiⁿ?

19 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chiī yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ́ chiī yáāⁿ miiⁿya? 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: Jesús yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret, chi 'áámá saⁿ'ā profeta ní diíⁿ yā 'áámá ntiiⁿnyuⁿ n'dai ndúúcū poder. Ní diíⁿ yā n'deee n'dáí vaadī n'giinu ní ngaⁿ'a yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs nanááⁿ Ndyuūs ní nanááⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 20 Chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'ē yú tun'dáa nuuⁿndi yeⁿ'e Jesús ní nca'a yā Jesús 'iiⁿ'yāⁿ ní caⁿ'a yā chí 'cuuvi yā. Níícú s'neeⁿnga'á yā Jesús. 21 Nús'uu ní snéé yúúní 'nū ní cunee ngiinú 'nū chí sáⁿ'a 'cūū ní nadinguáⁿ'ai sa 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é nación Israel chi nación yeⁿ'é 'nū. Maaⁿ ní 'iīnū nguuvi chí chiī chuū. 22 Ní ná n'duuvi n'daataá chí chiicá yā dáámá nduucú 'nū cheⁿ'é yā tyaaⁿ na yáinyāⁿ ní cueⁿ'e yíínú 'nū. 23 Ní ndaá yā nanaáⁿ 'nū ní caⁿ'a yā chi nguɛ́ɛ́ ndaaca yā cuerpo yeⁿ'e Jesús miiⁿ. Ní n'diichí yā n'duuvi ángeles chí caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí Jesús miiⁿ 'āā nduuchí yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. 24 Ni cheⁿ'é n'duuvi saⁿ'ā chi chiicá nduucú 'nū na yáinyāⁿ ní ndaāca sa tan'dúúcā chi ngaⁿ'a n'daataá s'eeⁿ naati nguɛ́ɛ́ n'diichi sa Jesús.

25 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: Dɛ'ɛ̄ chúúcā vaadicadíínūuⁿ yeⁿ'e ndís'tiī ndúúcū staava yeⁿ'e nī chí chɛɛchi chí nguɛ́ɛ́ s'téénu nī tanducuéⁿ'ē chi caⁿ'a saⁿ'ā profetas. 26 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ canee nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs chi Cristo miiⁿ canéé chí 'cueenú yā cuuvi cosas chi 'túúcā ní cuayiivi mííⁿ cunaⁿ'á yā ná va'ai chɛɛti nguuvi?

27 Tucá'a Jesús caⁿ'a yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs ndíí taachí dinguuⁿ Moisés ndúúcū chi dingúūⁿ nducyaaca profetas. Ní ngaⁿ'a Jesús yeⁿ'e chí dinguúⁿ yā yeⁿ'ē Cristo ndíí cuááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e chi canéé chi chó'ōo yeⁿ'é yā.

28 Tuu'mi ní taachi ndaá yā na yáāⁿ 'lííⁿ chi cueⁿ'e yā, Jesús miiⁿ ní diíⁿ yā chi candiicá ca yā. 29 Saⁿ'ā s'eeⁿ di'cuíítu sa Jesús chi canee yā ndúúcū sa, ní caⁿ'a sa chii sa Jesús: N'diī cuneé nī nduucú 'nū, ti cuuvi chíinū yeⁿ'e nī. 'Āā cuɛ́ɛ́ cuuvī 'da'ā. Tuu'mi ní Jesús cueⁿ'e yā ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ cuaaⁿ chɛɛti va'āī ní canée yā ndúúcu sa. 30 Taachí Jesús miiⁿ vɛɛ yā na mesa ní che'é yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, tuu'mi ní sta'á yā pan ní caⁿ'angua'á yā ní ca'a yā gracias Ndyuūs caavā pan miiⁿ. Ní n'dee yā pan ní ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 31 Tuu'mi nūuⁿ saⁿ'ā s'eeⁿ iintiinaaⁿ sa Jesús miiⁿ, naati Jesús ndaanaáⁿ yā yeⁿ'e saⁿ'ā s'eeⁿ. 32 Ní saⁿ'ā s'eeⁿ ngaⁿ'a sa ngiī sa vi'ī: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ chicadiinuuⁿ yú na staava yeⁿ'e yú chi ya'ai taachi snúuⁿ yú yúúní taachí índeé yā ndúúcu yú, ní ngi'cueéⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs s'uuúⁿ?

33 Hora mííⁿ nūuⁿ nducueeⁿ sa ní cunaⁿ'á sa na yáāⁿ Jerusalén. Ní ndaaca sa ndu'ū ndiicháámá apóstoles ndúúvídaama yā ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā ndúúcu yā. 34 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ngaⁿ'a yā nguaaⁿ maáⁿ yā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ Jesús nduuchi yā nguaaⁿ tináⁿ'ā ní che'enaáⁿ yā yeⁿ'e Simón.

35 Tuu'mi ní 'uuvi saⁿ'ā s'eeⁿ ní caⁿ'a yā táácā chiī yúúní chi cueⁿ'e yā. Tiī ní iintiinaáⁿ Jesús miiⁿ taachí n'deé yā pan.

Jesús che'enaáⁿ yā yeⁿ'e discípulos yeⁿ'e yā

(Mt. 28.16-20; Mr. 16.14-18; Jn. 20.19-23)

36 Taachí saⁿ'a s'eeⁿ ngaⁿ'a sa chuū, Jesús miiⁿ ní cheⁿ'e naáⁿ yā naavtaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'á yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cuuví 'diīíⁿ ndúúcū ndís'tiī.

37 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ dii'yá yā chiī ti nadicádíínuuⁿ yā chí n'diichi yā 'aama espíritu. 38 Naati Jesús miiⁿ caⁿ'á yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí dii'yá nī chiī? ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí 'tíícā nadacádíínuuⁿ nī na staava yeⁿ'e nī? 39 Cuin'diichí nī ta'á ndúúcū ca'á. 'Úú maáⁿ chuū. Cuituu'ví nī 'úú. Cuin'diichí nī. 'Úú nguɛ́ɛ́ 'aama espíritu tan'dúúcā chí nadacádíínuuⁿ nī. 'Áámá espíritu nguɛ́ɛ́ 'iini ní nguɛ́ɛ́ yuūtɛ̄ tan'dúúcā chi inaaⁿ ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē 'úú.

40 Taachi Jesús caⁿ'a yā nduudú 'cūū, ch'iⁿ'i yā ta'a yā ndúúcū ca'a yā. 41 Naati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ s'téénu yā ti yeenú n'dai yā ní ngeⁿ'e yiinu yā. Ní cáávā chuū Jesús caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ 'muuⁿ chi che'e yú?

42 Tuu'mi ní ca'a yā 'áámá tááⁿ 'yaācā ndúúcū 'aama taaⁿ va'ai ndi'i. 43 Cristo miiⁿ ní sta'a yā ní che'e yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 44 Ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Ndúúdú 'cūū caⁿ'á taachi caneé ndúúcū ndís'tiī. Canéé chí cúúví cuaacu tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi canéé nguūⁿ yeⁿ'ē 'úú na libro yeⁿ'é Ndyuūs chi canéé nguūⁿ na ley yeⁿ'ē Moisés ndúúcū yeⁿ'e profetas ndúúcū yeⁿ'e salmos.

45 Tuu'mi ní Jesucristo diiⁿ yā chi tuumicadiinuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs. 46 Ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Tíícā canéé yeⁿ'ē 'úú chí Cristo 'úú. 'Tíícā canee chi 'cueenú cuuvi ní 'cuūví. Ní nduuchí yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā ndii chíí ndii 'íínú nguuvi. 47 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ canéé chí caaⁿ'maⁿ yā nduudu miiⁿ chi ndaacadaami 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yā vmnaaⁿ núúⁿmáⁿ na yáāⁿ ní Ndyuūs nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e yā cáávā chi duuchí. Ní vmnááⁿ vmnaaⁿ nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén. Cuayiivi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e núúⁿmáⁿ naciones yeⁿ'e íⁿ'yeeⁿdī. 48 Ndís'tiī ní cuuví nī testigos yeⁿ'e chuū ti n'diichí nī chuū ní canéé chí caaⁿ'máⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ. 49 Cuin'diichí nī. 'Úú dicho'ó Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi caⁿ'ā Chiidá chi ndaā nanááⁿ ndís'tiī. 'Cuɛɛtinéé nuúⁿ nī na yáāⁿ Jerusalén ndíí chí ndaāca nī poder yeⁿ'e Ndyuūs, poder chí cuchiī yeⁿ'ē cuaaⁿ 'nííⁿnúⁿ.

Jesús cunaⁿ'a yā va'ai chɛɛti nguuvi

(Mr. 16.19-20)

50 Cheⁿ'e Jesús ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ na yáāⁿ 'lííⁿ Betania ní di'viicú yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 51 Taachí ch'iinu di'viicú yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, cueⁿ'é yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cundaa yā va'ai chɛɛti nguuvi. 52 Cuayiivi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs ní cunaⁿ'a ntuúⁿ yā na yáāⁿ Jerusalén. Ní neené yeenu taavi yā. 53 Ní 'áámá chɛɛtinée yā na yaācū templo ní ngaⁿ'á yā chí ch'ɛɛtɛ Ndyuūs. Ní i'téénu yā Ndyuūs. 'Tíícā chiī.

SAN JUAN

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

NDUUDU N'DÁÍ CHÍ DÍNGÚŪⁿ APÓSTOL JUAN

1

N'diī ní saⁿ'ā chi Nduudu

1 Cuááⁿ nááchí chínga'a 'āā ngaⁿ'a Dendyuūs ndúúcū Nduudu, ní Nduudu mííⁿ 'āā ngaⁿ'ā ndúúcū Dendyuūs, ní Nduudu miiⁿ ní Dendyuūs. 2 Chuū chíí naachi chínga'a ndúúcū Dendyuūs miiⁿ. 3 Tanducuéⁿ'ē chi vɛɛ ní cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ din'dái yā chi vɛ́ɛ́. Nduuti chi nguɛ́ɛ yā, nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'aama cosa chi vɛ́ɛ́. 4 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canéé ndúúcū vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ní vida miiⁿ ní dɛɛvɛ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. 5 Níícú dɛɛvɛ chīdɛɛvɛ́ na maaíⁿ, chí maaiⁿ mííⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nguɛɛ tuumicadíínuuⁿ yā.

6 Dendyuūs nidichó'o yā 'áámá saⁿ'ā, chi nguuvi sa Juan. 7 Saⁿ'ā miiⁿ ndaa sa chí caⁿ'a sa nduudu cuaacu. Ní caaⁿ'máⁿ sá nduudu cuaacu yeⁿ'e chi dɛɛvɛ caati nducyaacá yā cu'téénu yā cáávā saⁿ'ā miiⁿ. 8 Nguɛ́ɛ́ saⁿ'ā miiⁿ chi dɛɛvɛ; naati chi ngaⁿ'ā sa nduudu cuaacu yeⁿ'ē dɛɛvɛ. 9 Chííⁿ chí nduudu cuaacu chí dɛɛvɛ. Chííⁿ nga'ā dɛɛvɛ yeⁿ'ē nducyáácá yā chi sneé yā íⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

10 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi dɛɛvɛ ní canéé yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, ní din'dái yā iⁿ'yeeⁿdī, ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e íⁿ'yeēⁿdī nguɛ́ɛ́ n'diichi yā 'yā. 11 Ndaá yā caavā ndaata yeⁿ'é yā 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ yā chi canēe yā. 12 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuúⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canée yā nduucú yā, Ndyuūs ca'a yā poder 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi cuuvi daiya Dendyuūs 'iiⁿ'yāⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā chi ngúúví yā. 13 Nguɛ́ɛ́ cuuvi yā daiya yā cáávā yuūúⁿ, ní nguɛ́ɛ́ caava yuūtɛ̄, ní nguɛ́ɛ́ caavā isáⁿ'ā, caati cáávā 'iivú Ndyuūs.

14 Níícú Nduudu miiⁿ ní ch'iindiyáaⁿ yā tan'dúúcā s'uuúⁿ ní canée yā ndúúcū s'uuúⁿ. N'dáí taavi yā ndúúcū favor ndúúcū nduudu cuaacu. Ní n'diichi yú poder yeⁿ'é yā, poder tan'dúúcā yeⁿ'ē 'áámá n'dyáⁿ'ā yeⁿ'ē Chiidá yā chi Dendyuūs miiⁿ. Ndiituú taaví yā ndúúcū favor ndúúcū nduudu cuaacu. 15 Juan caⁿ'a sa nduudu cuaacu yeⁿ'é yā ní 'caī sa ní ngaⁿ'ā sa yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū: 'Iiⁿ'yāⁿ chi cuchií yā cuaaⁿ daamí ní vmnaaⁿ cá yā yeⁿ'ē 'úú caati 'āā 'naaⁿ cá yā niicu 'úú.

16 Níícú nducyaaca yú ita'a yú favor ndúúcū favor yeⁿ'ē Jesús chi ndiituú yā ndúúcū favor. 17 Caati vɛ́ɛ́ ley miiⁿ cucáávā Moisés ca'a yā naati vɛ́ɛ́ favor ndúúcū nduudu cuaacu cucáávā Jesucristo ca'a yā. 18 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ n'diichí yā Dendyuūs miiⁿ. Jesús 'áámá n'dyáⁿ'ā yeⁿ'ē Chiidá yā chi canéé nduucú yā, Jesús mííⁿ diíⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ deenú yā yeⁿ'ē Chiidá yā.

Nduudu cuaacu yeⁿ'e Juan chi ngɛɛdinuūⁿnīⁿ

(Mt. 3.11-12; Mr. 1.7-8; Lc. 3.15-17)

19 Taachi 'iiⁿ'yāⁿ Israel yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén dichó'o yā chiiduú s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ levitas s'eeⁿ ní ndaá yā nanááⁿ Juan miiⁿ chí itiinguunéeⁿ yā: ¿Díí, du'ū dii? chuū chi nduudu cuaacu chi n'guɛɛcútaⁿ'ā Juan. 20 Ní Juan miiⁿ ntumiiⁿnúⁿ yā ní nguɛ́ɛ́ cheēⁿdiitú yā ní caⁿ'a cuaacú yā: Nguɛ́ɛ́ 'úú chi Cristo.

21 Ní natiinguunéeⁿ yā saⁿ'ā: ¿Du'ū dii, tuu'mi? ¿'Áá díí profeta Elías? Ngaⁿ'ā Juan: Nguɛ́ɛ́ 'úú. Ní natiinguunéeⁿ yā saⁿ'ā: ¿'Áá díí chi profeta? Ngaⁿ'ā ntúuⁿ sa: Nguɛ́ɛ́ 'úú.

22 Ngaⁿ'ā ntúuⁿ yā ngii yā saⁿ'ā: ¿Du'ū di, tuu'mi? Ní 'tíícā caaⁿ'máⁿ 'nū cuuvi 'nū 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā nús'uu. ¿Dɛ'ɛ́ ngaⁿ'ā di yeⁿ'e maāⁿ di?

23 Tuu'mí caⁿ'a Juan: 'Úú nduudu chi caⁿ'a na yáⁿ'āa naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ: Nan'guáaⁿ nī yúúní cuaacu yeⁿ'é Dendyuūs, tan'dúúcā chi ngaⁿ'a profeta Isaías miiⁿ naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs.

24 'Íícú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi ndaá yā miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē fariseos. 25 Níícú ntiinguuneéⁿ yā saⁿ'ā ní ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí ngɛɛdinúuⁿnīⁿ di, ndúúti chi dii nguɛ́ɛ́ Cristo dii, ní nguɛ́ɛ́ Elías dii, ní nguɛ́ɛ́ profeta 'cūū dii?

26 Níícú Juan nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'é yā ní caⁿ'a ya: 'Úú ní ngɛɛdinúuⁿnīⁿ ndúúcu nuūⁿnīⁿ; naati nguaaⁿ ndís'tiī ní canéé 'áámá yā ní nguɛ́ɛ́ ináaⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ. 27 'Iiⁿ'yáⁿ 'cūū chi cuchii cuayiivi ní vmnaaⁿ ca yā yeⁿ'ē 'úú. Niicu 'úú nguɛɛ n'dai 'úú, chi cuuvi diíⁿ n'daatiīí yííⁿmáⁿ yeⁿ'e ndaacuú yeⁿ'é yā.

28 Cosa 'cūū chi chiī ná yáⁿ'āa Betábara na táámá lado yeⁿ'e yíícú Jordán, naachi Juan chɛ́ɛ́dinuūⁿnīⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ.

'Iiti cuūchī yeⁿ'e Dendyuūs

29 Chi dɛɛvɛ táámá nguuvi ní Juan n'diichi sa Jesús ndaá yā naachi canee sa, níícú ngaⁿ'ā sa: Cun'diichí nī. 'Íngaā Jesucristo chi nguuví yā 'Ííti Cuūchī yeⁿ'é Dendyuūs chi nadivíí yā nuūⁿndī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e íⁿ'yeēⁿdī. 30 Chuū chi ngaⁿ'á yeⁿ'é yā: Cuchii 'áámá saⁿ'ā cuayiivi yeⁿ'e 'úú níícú 'āā vmnaaⁿ sa yeⁿ'ē 'úú, caati 'āā 'naaⁿ ca sa niicu 'úú. 31 'Úú ní nguɛ́ɛ́ n'diichí 'iiⁿ'yāⁿ naati deenú chi snaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel 'yā. Cáávā chuū 'úú cuchií ní ngɛɛdinuūⁿníⁿ ndúúcū nuūⁿnīⁿ.

32 Juan mííⁿ ní ngaⁿ'ā sa nduudu cuaacu: 'Úú ní n'diichí Espíritu N'dai yeⁿ'e Dendyuūs chi cuch'ééⁿ nanguuvi tan'dúúcā paloma ní ndaa vmnaaⁿ yeⁿ'é yā ní canéé yā ndúúcu yā. 33 'Úú nguɛ́ɛ́ n'diichí 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ naati 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā 'úú chí ngɛɛdinuūⁿníⁿ ndúúcū nuūⁿníⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi ngaⁿ'a yā ngii yā 'úú: Du'ū chí n'diichí di chi ndɛɛ̄ Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs ní canée yā nduucú yā, 'iiⁿ'yáⁿ 'cūū chi ngɛɛdinúuⁿnīⁿ ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. 34 'Úú ní n'diichí ní ngaⁿ'a cuaacú chi chuū chi Daiya Dendyuūs.

Discípulos chí vmnááⁿ vmnaaⁿ

35 Chi dɛɛvɛ táámá nguuvi canéé ntuūⁿ Juan ndúúcū 'uuvi discípulos yeⁿ'ē sa. 36 Ní inaaⁿ sa Jesús miiⁿ chi cachiicá yā cuaaⁿ miiⁿ. Ní ngaⁿ'ā sa: N'diichí nī. 'Íngaā Jesucristo chi nguuví yā 'Ííti Cuūchī yeⁿ'é Dendyuūs.

37 Ndúú 'uuvī discípulos yeⁿ'e Juan chi ch'iindiveéⁿ yā chiiⁿ chi ngaⁿ'ā sa, ní cueⁿ'é yā ndúúcū Jesús. 38 Nguɛɛcundíī Jesús ní n'diichí yā chi n'dáa yā 'yā. Ní ngaⁿ'a yā ngiī yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ́'ɛ in'nuuⁿ di? Ngaⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngii yā 'yā: Rabí (nduudu mííⁿ neⁿ'e caaⁿ'maⁿ chi Maestro), ¿tií canééⁿ vaacu dí?

39 Tuu'mi ngaⁿ'a yā ngīi yā saⁿ'ā: Cuchií nī níícú n'diichí nī. Ní ndaá yā ní n'diichí yā tii canée yā. Ní ch'ɛɛtinée yā nduucú yā nguuvi miiⁿ caati 'āā tandúú n'gɛɛcú cuūúⁿ chiīnū.

40 Ní yeⁿ'e 'uuví yā chi ch'iindiveéⁿ yā yeⁿ'ē Juan ní cueⁿ'é yā ndúúcū Jesús. 'Áámá saⁿ'ā miiⁿ ní nguuvi sa Andrés 'diīnū Simón Pedro. 41 Ni Andrés miiⁿ nndaacá sa maaⁿ 'díínu sa Simón ní ngaⁿ'a sa ngii sa sáⁿ'ā: Nndaaca 'nū Mesías miiⁿ (neⁿ'e caaⁿ'maⁿ nduudu miiⁿ chí Cristo).

42 Ní candɛɛ̄ sa Simón nanááⁿ Jesús. Ní taachi Jesús miiⁿ n'gíínu yā saⁿ'ā miiⁿ, ní ngaⁿ'á yā: Díí Simón Pedro, daiya Jonás miiⁿ. Mááⁿ ní cu'neeⁿ yú chi duuchi Cefas (nduudu mííⁿ neⁿ'ē caaⁿ'maⁿ tuūú).

Jesús yaa'ví yā Felipe ndúúcū Natanael

43 Chi dɛ́ɛ́vɛ́ táámá nguuvi Jesús neⁿ'é yā caⁿ'a yā na yáⁿ'āa Galilea, ní cueⁿ'é yā. Ndaaca yā Felipe ní ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: Cuchíi di nduucú.

44 Ní yáāⁿ vaacú Felipe ní yeⁿ'ē yáāⁿ Betsaida ní dáámá yáāⁿ vaacú sa ndúúcū Andrés ndúúcū Pedro. 45 Felipe mííⁿ nndaaca sá Natanael, níícú ngaⁿ'ā sa ngii sa sáⁿ'ā: 'Āā nndaacá 'nū Jesús daiya José yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret. Dingúūⁿ Moisés yeⁿ'ē 'iiⁿ'yáⁿ 'cūū na ley, ní dingúūⁿ profetas yeⁿ'e 'iiⁿ'yáⁿ 'cūū.

46 Ní ngaⁿ'a Natanael: ¿'Áá vɛ́ɛ́ cosa chi n'daacā na yáāⁿ Nazaret? Ní ngaⁿ'ā Felipe miiⁿ: Cuchíi di ní n'diichi di.

47 Jesús miiⁿ ní n'diichí yā Natanael chi cuchii sa nanáaⁿ yā. Ní ngaⁿ'á yā yeⁿ'ē sa: N'dííchí nī 'áámá saⁿ'ā chi cuaacu nííⁿnyúⁿ yeⁿ'ē ndaata Israel miiⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ nginnche'ei sa 'iiⁿ'yāⁿ.

48 Ngaⁿ'a Natanael ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ: ¿Tíí n'diichi di 'úú? Ní ngaⁿ'ā Jesús ngií yā saⁿ'ā: Taachi 'āā cuɛ́ɛ́ yaa'ví Felipe dii ní taachi canéé dí maaⁿ yáⁿ'á yeⁿ'e n'guíídīi yaaⁿ nguuvi, 'āā n'diichí díí.

49 Ní nan'guɛɛcutáⁿ'ā Natanael miiⁿ ni ngaⁿ'a sa ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ: Maestro, n'diī chí Daiya Dendyuūs miiⁿ. N'diī chí Rey yeⁿ'e Israel.

50 Ní ngaⁿ'a Jesús ngii yā saⁿ'ā: ¿'Áá cáávā chí ngaⁿ'á ngií dii chi n'diichí dii maaⁿ n'guíídīi yaaⁿ nguuvi chi 'āā i'teenu di 'úú? Ch'ɛɛtɛ n'dai ca n'diichí dí dendú'ū nguɛ́ɛ́ ti chúū.

51 Ní ngaⁿ'á yā ngii yā saⁿ'ā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngii dii. Ngúúví maaⁿ ní ngúúví chí cuíchiī cunéé chí n'diichi di chí nanguaāⁿ nanguuvi níícú ángeles yeⁿ'é Dendyuūs miiⁿ ní ngɛɛ yā ní ngua'á yā nanááⁿ Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs.

2

Ch'iindivaacu 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Caná

1 Chiī ndii chííⁿ ndii 'íínú nguuvi miiⁿ ní ch'iindivaacú 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ na yáāⁿ Caná yeⁿ'ē yáⁿ'āa Galilea. Ní miiⁿ cánéé chɛɛcú Jesús. 2 Ní idiíⁿ yā invitar Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'é yā nááchí ch'iindivaacú 'iiⁿ'yāⁿ. 3 Ní ch'iinu vino yeⁿ'é yā. Ní chɛɛcú Jesús ngaⁿ'á yā ngii yā Jesús: 'Āā ntɛ́ɛ́ vino yeⁿ'é yā.

4 Ní ngaⁿ'ā Jesús ngii yā chɛɛcú yā: ¿Dɛ'ɛ̄ caneé yeⁿ'é ndúúcū dii n'dataá? 'Āā cuɛ́ɛ́ ndaa hora yeⁿ'é miⁿniiⁿyuⁿ.

5 Chɛɛcú yā miiⁿ ngaⁿ'á yā ngiī yā saⁿ'ā s'eeⁿ chi diiⁿ mandado: Dii sáⁿ'ā s'eeⁿ, diiⁿ di tan'dúúcā chi Jesús caaⁿ'máⁿ yā cuuví yā ndis'tíī.

6 Miiⁿ snéé níyaaⁿ 'cuutií n'gɛɛtɛ chi nin'dai ndúúcū tuūu chí ngɛɛ nuūⁿnīⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ naaⁿnú yā 'cuutií s'eeⁿ tan'dúúcā costumbre yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 'Aama 'aama 'cuutií ch'ɛɛtɛ tunéēⁿ nn'geēⁿ nduuvi cuūuⁿ ngɛɛcu ndii 'áámá ciento litros yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ.

7 Ní ngaⁿ'a Jesús ngii yā saⁿ'ā chi idiiⁿ mandado: Diīcuutú nī ndúúcū nuūⁿnīⁿ 'cuutií n'gɛɛtɛ chí nin'dai ndúúcū tuūu. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diīcuutú yā ndiituú n'dai ndúúcū nuūⁿnīⁿ. 8 Ní ngaⁿ'á Jesús ngii yā saⁿ'ā s'eeⁿ chi idiiⁿ mandado: Tun'dáa nī naachi s'néēⁿ nuūⁿnīⁿ, ní tun'dáa nī nuūⁿnīⁿ, ni candɛ́ɛ nī nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi chééⁿ ndii vmnaaⁿ yeⁿ'e 'viicū. Ní candɛ́ɛ yā ch'iⁿ'í yā na 'iiⁿ'yāⁿ chí chéeⁿndii vmnaaⁿ yeⁿ'e 'viicū. 9 Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ chí chééⁿndii vmnaaⁿ yeⁿ'e 'viicū canéé yiinú yā nuūⁿnīⁿ chi 'āā ndii vino naati nguɛ́ɛ́ déénú yā tii ngiica vino miiⁿ. Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi idiiⁿ mandado ní déénú yā caati cheⁿ'é yā nguai yā nuūⁿnīⁿ. Tuu'mi ní yaa'ví yā saⁿ'ā chi n'giindivaacu miiⁿ. 10 Ní ngaⁿ'á yā ngii yā saⁿ'ā chi n'giindivaacu: Tanducuéⁿ'ē saⁿ'ā miiⁿ dííncā vino chi n'dai ca nga'a sa vmnaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. Ní taachi 'āā ndiitú yeⁿ'é yā, tuu'mi nnga'a sa vino chí nguɛ́ɛ́ n'dai ngi'i. Naati dii ní nnguaīn'dai di vino chi n'dai ndíí maaⁿ.

11 Chiiⁿ ní vmnááⁿ vmnaaⁿ señal chí diīⁿ Jesús ná yáāⁿ Caná yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea. Ní ch'iⁿ'i yā poder yeⁿ'é yā. Ní discípulos yeⁿ'é yā chi'teenú sa 'yā.

12 Cho'o chuū ní cuinaⁿ'á Jesús ndúúcū chɛɛcú yā, ndúúcū 'díínu yā ndúúcū discípulos yeⁿ'é yā na yáāⁿ Capernaum. Ní duu'vī nguuví canéé yā miiⁿ.

Jesús didɛɛvɛ́ yā yáacū templo

(Mt. 21.12-13; Mr. 11.15-18; Lc. 19.45-46)

13 Ní 'āā snee niiⁿnuúⁿ nguuví chi ndaā 'viīcū yeⁿ'ē pascua yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel, ní cuchɛɛ Jesús na yáāⁿ Jerusalén. 14 Ní ndaacá yā chɛɛti cheendi chéēⁿ yáacu templo 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi ch'ɛɛtɛ́ yā n'diicuí yā 'itiindu ndúúcū 'iiti 'cuūchī ndúúcū palomas, ní ndaacá yā 'iiⁿ'yāⁿ chi inn̄'daaⁿ tuūmī. 15 Taachí Jesús din'dái yā cuerda ní dichó'o yā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chuva'āī cheendi cheēⁿ yaācū templo miiⁿ, ndúúcū 'iiti 'cuūchi s'eeⁿ ndúúcū 'itiindu s'ééⁿ. Ní ch'iinu ngéé yā tuūmī yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi inn̄'daaⁿ tuūmī ní chingúúⁿndaa yā mesas yeⁿ'é yā. 16 Níícú ngaⁿ'a Jesús ngii yā saⁿ'ā chi n'diicuí palomas: Divíi nī chuū 'muuⁿ ni nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī va'āī yeⁿ'e Chiidá va'ai chi n'diicui 'iiⁿ'yāⁿ.

17 Tuu'mí ní n'gaacu discípulos yeⁿ'é yā yeⁿ'e chi cánéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs chi vaādī n'diitɛ́ yeⁿ'ē vaacu di, ní di'cuiinú 'úú.

18 Níícú 'iiⁿ'yāⁿ Israel nan'guɛɛcutaⁿ'á yā ní caⁿ'a yā Jesús: ¿Dɛ'ɛ̄ señal chí cu'neeⁿ di nús'uū chi vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'ē di chi diiⁿ di 'túúcā?

19 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús ní caⁿ'a yā: Nadtuuví nī yáácū templo 'cūū ní 'iīnū nguuvi 'úú nadācueéⁿ.

20 Tuu'mi caⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ Israel: Ch'ɛɛti na 'uūvī ngɛɛcu jaaⁿ ndúuyū chi n'dai yáácū templo 'cūū. Níícú dii, ¿'áá na 'iīnū nguuvi neⁿ'e di nādācueeⁿ di?

21 Naati Jesús caⁿ'a yā yeⁿ'ē yaācū templo chi cuerpo yeⁿ'ē maáⁿ yā. 22 Taachi Jesús nanduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā tuu'mi discípulos yeⁿ'é yā nan'gaacú yā chí caⁿ'a yā chuū. Ní i'téénu yā chí canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Dendyuūs ndúúcū nduudu chi ngaⁿ'a Jesús miiⁿ.

Jesús deenú yā nducyáácá saⁿ'ā

23 Taachi Jesús canée yā yáāⁿ Jerusalén, nguuvi 'viicú yeⁿ'e pascua neené 'yaáⁿ yā chi'téénu yā Jesús caati 'āā n'diichí yā señales chi diíⁿ yā. 24 Naati maaⁿ Jesús miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ ngíí chɛɛtinuúⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caati déénú Jesús yeⁿ'e nducyáácá yā. 25 Ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā chi ndii 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'maⁿ cuaacu yeⁿ'e saⁿ'ā ti deenú yā dɛ'ɛ chi canéé ndúúcū saⁿ'ā.

3

Jesús ndúúcū Nicodemo

1 Níícú canee 'áámá sáⁿ'ā yeⁿ'ē fariseos chi nguuvi sa Nicodemo. Saⁿ'ā miiⁿ, saⁿ'ā chi chééⁿndii vmnááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 2 Sáⁿ'a 'cūū nndaa sa nanááⁿ Jesús nguiīnū miiⁿ. Níícú ngaⁿ'a sa ngii sá 'iiⁿ'yāⁿ: N'diī Maestro, déénú 'nū chi ndaá nī yeⁿ'é Dendyuūs chi lado yeⁿ'e maestro caati mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ yā señales chi idiíⁿ nī ndúúti chi nguɛ́ɛ́ canee Dendyuūs ndúúcu yā.

3 Jesús ní nan'guɛɛcútaⁿ'á yā ní ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií dii, du'ū chi nguɛ́ɛ́ nguɛɛcundíī 'cundiyaāⁿ táámá vmnéⁿ'ēe nguɛ́ɛ́ cuuví n'diichí yā naachi 'iivú Dendyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā.

4 Ní ngaⁿ'ā Nicodemo ngii sa Jesús: ¿Táácā nanguɛɛcundíī 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ saⁿ'ā ndiicúū 'cuundiyáaⁿ ntuúⁿ yā? ¿Táácā cuuví nuuⁿ ndáá ntuúⁿ yā na chɛɛti chɛɛcú yā ní 'cuundiyáaⁿ ntuúⁿ yā?

5 Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií dii, du'ū chi nguɛ́ɛ́ 'cuundiyáaⁿ yā cáávā nuūⁿnīⁿ ní cáávā Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs nguɛ́ɛ́ cuuvi cundáa yā naachi canéé 'iivú Dendyuūs. 6 Du'u chí ch'iindiyáāⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ canee ndúúcū. Níícú du'ū chi ch'iindiyáāⁿ yeⁿ'ē Espíritu, espíritu canee ndúúcū. 7 Nguɛ́ɛ́ caⁿ'ā yiinu di chí ngaⁿ'á ngií dii chí nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ cánéé chí 'cuundiyáāⁿ ntúuⁿ yā taama. 8 'Yúúné ní na neⁿ'e miiⁿ ngéenū. Níícú n'giindiveeⁿ di chi ngeēnū. Ní nguɛ́ɛ́ déénu di tií chiīcā tií caⁿ'ā. 'Tíícā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi 'niindiyáaⁿ yā yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs.

9 Ní nan'guɛɛcútaⁿ'ā Nicodemo yeⁿ'é yā ní ngaⁿ'a sa ngii sa Jesús: ¿Táácā cuuví chuū?

10 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús ní ngaⁿ'á yā ngiī yā sáⁿ'ā: ¿'Áá díí maestro yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel ní nguɛ́ɛ́ deenu di chuū? 11 Cuaacu nííⁿnyúⁿ cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií dii chi déénu 'nū chii chi ngaⁿ'a 'nū. Níícú chi n'diichí 'nū chii chi ngaⁿ'a cuaacu 'nū ní nguɛ́ɛ́ n'diichí 'nu chii chi ngaⁿ'ā cuaacu 'nū. Níícú nguɛ́ɛ́ 'caandiveeⁿ di chi caaⁿ'maⁿ 'nū nduudu cuaacu. 12 Nduuti chi ngaⁿ'á cosa chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū niicu nguɛ́ɛ́ i'téénu dí, ¿táácā cu'téénu di nduuti chi caaⁿ'máⁿ cosa chi vɛ́ɛ́ na va'ai chɛɛti nguūvī?

13 Ndii 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ chɛɛ yā na va'ai chɛɛti nguuvi nduuti chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'eēⁿ yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ, Sáⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs, chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi. 14 Tan'dúúcā Moisés miiⁿ chinadācuéeⁿ sa cúú na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ 'tíícā canee chí nicueēⁿ Saⁿ'a chi Daiyá Dendyuūs. 15 Caati nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi cu'téénu yā 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi ndái yā caati cunduuchí yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

'Tíícā Dendyuūs dineⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e íⁿ'yeēⁿdī

16 Caati chuū dínéⁿ'e Dendyuūs 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e íⁿ'yeēⁿdī chí dichó'o yā 'aama n'dyáⁿ'ā Daiya yā, caati nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chí cu'téénu yā 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi ndái yā. Níícú cunduuchí yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 17 Caati Dendyuūs ní dicho'ó yā Daiyá yā iⁿ'yeeⁿdī chi Daiyá yā nguɛ́ɛ́ diiⁿ yā juzgar 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé iⁿ'yeeⁿdī, naati chi cuchii yā nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e íⁿ'yeeⁿdī cááva yā.

18 Du'u chi i'téénu 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ condenado yā, niicu du'u chi nguɛ́ɛ́ i'téénu 'iiⁿ'yāⁿ 'āā condenado yā caati nguɛ́ɛ́ chi'teenu chi nduuchi 'áámá n'dyáⁿ'ā yeⁿ'ē Chiidá yā chi Dendyuūs. 19 Níícú chuú ní condenación. Chí dɛɛvɛ 'cūū ndaá iⁿ'yeeⁿdí 'cūū naati saⁿ'ā yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū dinéⁿ'e sa na maaiⁿ nguɛ́ɛ́ ti chí dɛɛvɛ caati diiⁿ sa chí nguɛ́ɛ́ n'daacā. 20 Caati nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā chi nguɛɛ n'daacā, nguɛ́ɛ́ dinéⁿ'e yā chí dɛɛvɛ. Ní nguɛɛ indaá yā chi dɛɛvɛ miiⁿ caati nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā chi cuuvi déénú 'iiⁿ'yāⁿ ní caaⁿ'maⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí nuuⁿndí yā. 21 Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ chi n'daacā, índaá yā naachi chí dɛɛvɛ caati 'iiⁿ'yāⁿ snáaⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā chi yeⁿ'ē Dendyuūs.

Juan chi ngɛɛdínuūⁿnīⁿ ngaⁿ'a sa ndúúcū Jesús táámá vmnéⁿ'ēe

22 Cho'ōo chúū, ndaā Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'é yā na yáⁿ'āa Judea. Ní cunée yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Níícú Jesús chɛɛdinúūⁿniⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 23 Ní Juan mííⁿ ngɛɛdinuūⁿnīⁿ ntúuⁿ yā na yáāⁿ Enón niiⁿnuúⁿ na yaāⁿ Salim ti mííⁿ neené vɛɛ ca nuūⁿnīⁿ. Ní ndaā 'iiⁿ'yāⁿ ní chɛɛ̄dinúūⁿniⁿ yā. 24 Caati Juan miiⁿ 'āā cuɛ́ɛ́ cunúuⁿ yā vácūū.

25 Discípulos yeⁿ'ē Juan ch'ɛɛcu cheendí yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ Israel yeⁿ'é táácā 'iiⁿ'yāⁿ nduuvi dɛɛvɛ́ yā. 26 Níícú nndaa sá nanááⁿ Juan ní ngaⁿ'a sa ngiī sa saⁿ'ā: Dii, Maestro, 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé ndúúcu di na táámá lado yeⁿ'ē yíícú Jordán 'iiⁿ'yāⁿ chí díí caaⁿ'maⁿ cuaacu di yeⁿ'é yā; n'diichi di, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ngɛɛdinuūⁿniⁿ yā. Niicu nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ ndaa yā nanáaⁿ yā.

27 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Juan ní caⁿ'a sa: Nguɛ́ɛ́ cúúví cuta'a 'iiⁿ'yāⁿ dɛ'ɛ̄ vɛɛ nduuti chi nguɛ́ɛ́ cuchiī yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi. 28 Ndís'tiī testigo yeⁿ'é chi caⁿ'á: 'Úú ní nguɛ́ɛ́ Cristo 'úú, caati dichó'o Dendyuūs 'úú vmnaaⁿ yeⁿ'é yā. 29 Du'ū chi vɛ́ɛ́ n'daataá yeⁿ'e yā, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní isáⁿ'ā yeⁿ'ē tá. Amigo yeⁿ'ē isáⁿ'ā miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ chi cánéé ndúúcu yā ní n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'é yā. Yeenú taavi yā cáávā nduudu yeⁿ'ē isáⁿ'ā miiⁿ. 'Tíícā vaadi yeenu yeⁿ'é ní 'áámá ndiītuú taaví ca. 30 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní canéé chi ch'ɛɛtɛ́ yā, niicu 'úú dánduu'vi 'lííⁿ 'úú.

'Iiⁿ'yāⁿ chí cuchīi yā yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi

31 Du'ū chí nndaā yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'ē nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Du'ū chi yeⁿ'e yáⁿ'āa ní yeⁿ'ē yáⁿ'āa ni ngaⁿ'a yeⁿ'ē cosas yeⁿ'ē yáⁿ'āa. 'Iiⁿ'yāⁿ chi nndáa yā yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi, ch'ɛɛtɛ cá yā yeⁿ'ē nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. 32 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ngaⁿ'a cuaacú yā yeⁿ'ē chi n'diichí yā ndúúcū chi ch'iindiveéⁿ yā ní mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā 'caandiveéⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é yā. 33 'Iiⁿ'yāⁿ chi n'gúuⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'e Jesús nduuvidaamá yā ndúúcu yā ní ngaⁿ'a yā chi Dendyuūs miiⁿ chi cuaacu. 34 Du'ū chí Dendyuūs dichó'o yā, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ngáⁿ'a yā nduudu yeⁿ'e Dendyuūs miiⁿ, caati Dendyuūs nga'a yā 'iiⁿ'yāⁿ Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs nguɛ́ɛ́ ndúúcū caadi. 35 Dendyuūs Chiida yú dinéⁿ'e yā Daiyá yā. Níícú tanducuéⁿ'ē dendu'ū ca'á yā ta'ā Daiyá yā. 36 'Iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Daiya Dendyuūs miiⁿ canée yā ndúúcū vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Daiya Dendyuūs miiⁿ nguɛ́ɛ́ snaaⁿ yā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ miiⁿ naati caⁿ'á yā cuta'á yā castigo yeⁿ'e Dendyuūs chi diituú n'dai.

4

Jesús ndúúcu n'daataá yeⁿ'e yáⁿ'āa Samaria

1 Tááchí Jesús ituumicádiinuuⁿ yā 'tíícā chi saⁿ'ā fariseos ch'iindiveeⁿ sa chííⁿ chí Jesús diíⁿ yā ní chí chɛɛdinuūⁿniⁿ yā 'yaaⁿ ca 'iiⁿ'yāⁿ ní vɛ́ɛ́ 'yaaⁿ ca discípulos yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ ti Juan miiⁿ; 2 'áárá chí nguɛ́ɛ́ Jesús chi ngɛɛdinuūⁿniⁿ yā caati discípulos yeⁿ'e yā ngɛɛdinuūⁿniⁿ yā; 3 Jesús s'néeⁿ yā yáⁿ'āa Judea ní cheⁿ'e ntuúⁿ yā yáⁿ'āa Galilea.

4 Ni canéé chi cho'ó yā yáⁿ'āa Samaria. 5 Ní ndaá yā na 'áámá yáāⁿ yeⁿ'ē Samaria chi nguuvi Sicar, niiⁿnuúⁿ ná yáⁿ'āa chí ca'a Jacob yeⁿ'ē daiya sa José. 6 Ní mííⁿ canéé vaacunuūⁿnīⁿ yeⁿ'ē Jacob. Jesús chicúúⁿnu yā chi ngiica yā ní ch'iindí yā niiⁿnuúⁿ na vaacunuūⁿnīⁿ. Ní 'āā tanduu n'gɛɛcu ndiichuuvi. 7 Ndaā 'áámá n'daataá yeⁿ'ē yáⁿ'āa Samaria chi sta'a tá nuūⁿnīⁿ. Ní Jesús caⁿ'a yā chii yā táⁿ'ā: Díí n'daataá, téé dí tíí nuūⁿnīⁿ cu'ú.

8 Discípulos yeⁿ'é yā cueⁿ'ē sa yáāⁿ Sicar chi cuaī sa chi che'é yā. 9 Ní n'daataá yeⁿ'ē yáⁿ'āa Samaria ngaⁿ'a tá ngii tá Jesús: ¿Táácā chi ngiica di nuūⁿnīⁿ chi cu'u di 'úú ti dii ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel dii niicu 'úú yeⁿ'ē yáⁿ'āa Samaria 'úú? Saⁿ'ā Israel s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ n'diichi sa 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Samaria. 10 Ní n'guɛɛcútaⁿ'a Jesús, ní ngaⁿ'a yā ngii yā táⁿ'ā: Ndúúti chí n'diichi di regalo yeⁿ'e Dendyuūs miiⁿ, ní du'ū chí ngaⁿ'ā ngii dii, tee di nuūⁿnīⁿ cu'ú, tuu'mi ní caaca di nuūⁿnīⁿ yeⁿ'é yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ caⁿ'a yā teé yā nuūⁿnīⁿ chi cu'u di, nuūⁿnīⁿ chi diiⁿ chi canduuchi 'iiⁿ'yāⁿ.

11 N'daataa mííⁿ ní ngaⁿ'a tá ngii tá Jesús: Señor, nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ chi cuta'á nduucú nī tíí vaacunuūⁿnīⁿ yáanūuⁿ. ¿Tií cuuvi canguaí nuūⁿnīⁿ yeⁿ'é nī chi diiⁿ chi canduuchi 'iiⁿ'yāⁿ? 12 ¿'Áá vmnaaⁿ ca n'diī yeⁿ'ē chiida 'nū Jacob? 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ din'dái yā vaacunuūⁿniⁿ 'cūū cáávā nús'uu. 'Múúⁿ sta'á yā nuūⁿnīⁿ ndúúcū daiya yā ndúúcū 'iiti yeⁿ'é yā.

13 Nan'guɛɛcútaⁿ'a Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā táⁿ'ā: Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi ngi'i yā nuūⁿniⁿ 'cūū canéé chi cuuvi yaaca ntúuⁿ yā. 14 Naati du'ú 'iiⁿ'yāⁿ chi cú'u yā nuūⁿnīⁿ chi 'úú chi ca'á, 'āā ntɛ́ɛ́ cuuvi yaacá yā. Nuūⁿnīⁿ chi 'úú ca'á 'iiⁿ'yāⁿ mííⁿ, nuūⁿnīⁿ miiⁿ tan'dúúcā chí cuuvi nduucú yā 'áámá vaacunuūⁿnīⁿ chi ngáāa nuūⁿnīⁿ miiⁿ yeⁿ'é yā caavā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

15 N'daataá miiⁿ ní ngaⁿ'a tá ngii tá Jesús: Dii Señor, tée nī 'úú nuūⁿniⁿ 'cūū. Cu'ú ní 'aa ntɛ́ɛ́ cuuvi yaacá, ní 'aa ntɛ́ɛ́ chií cuta'á nuūⁿnīⁿ.

16 Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā táⁿ'ā: Cuéⁿ'é dí ní cananguaī di isaⁿ'ā yeⁿ'ē di. Ní cuchii di ndúúcū sa 'muuⁿ.

17 N'guɛɛcútaⁿ'a n'daataa mííⁿ ní ngaⁿ'a tá ngii tá 'iiⁿ'yāⁿ: Nguɛ́ɛ́ isaⁿ'ā yeⁿ'é. Ngaⁿ'a Jesús ngii yā táⁿ'ā: N'daacā chi ngaⁿ'a di chi nguɛ́ɛ́ isaⁿ'ā yeⁿ'e di. 18 Caati nyuⁿ'u isaⁿ'ā canéé ndúúcū dii, ní saⁿ'ā chi canéé ndúúcū dii miⁿniiⁿyuⁿ nguɛ́ɛ́ isaⁿ'ā yeⁿ'e di. Chiiⁿ chuū ní ngaⁿ'ā cuaacú dí.

19 Ngaⁿ'a n'daataá ngii ta Jesús: N'diī Señor, deenú chi n'diī ní 'áámá profeta n'diī. 20 Chiida 'nū ní diíⁿ yā adorar ná cuɛ́ɛ́tí 'cūū naati 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi judíos ngaⁿ'ā ntuuⁿ yā chí na yáāⁿ Jerusalén chi cánéé chi diíⁿ yā adorar Ndyuūs.

21 Ní ngaⁿ'ā Jesús ngii yā táⁿ'ā: N'daataá, cu'téénu di 'úú. Ndaā hora taachi ní nguɛ́ɛ́ cuɛɛti 'cūū ní nguɛ́ɛ́ yáāⁿ Jerusalén 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā adorar Chiida yú. 22 Ndís'tiī ní diíⁿ nī adorar chi nguɛ́ɛ́ deenú nī. Nús'uū ní idiíⁿ 'nū adorar chi déénu 'nū naati vaadī nguaⁿ'ai ndaā lado yeⁿ'e 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi nadanguáⁿ'āī ní yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 23 Naati hora miiⁿ ní cúchiī níícú hora miiⁿ ní ndaā, taachi cuaacu nííⁿnyúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā adorar Dendyuūs Chiida yú ndúúcū chidɛɛvɛ yeⁿ'é yā ndúúcū vaadī cuaacú. Caati 'tíícā Chiida yú mííⁿ in'nuúⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā adorar 'yā ni cu'téénu yā 'yā. 24 Dendyuūs ní Espíritu 'yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ cánéé chi diíⁿ yā adorar 'yā cánéé chi diíⁿ yā adorar 'yā ndúúcū chidɛɛvɛ yeⁿ'é yā ndúúcū vaadī cuaacu.

25 N'daataá mííⁿ ngaⁿ'a ta ngiī ta Jesús: Deenú chí Mesías canéé chí ndaá chi duuchi Cristo. Taachí 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ndaá yā, tuu'mí caaⁿ'maⁿ yā nducuéⁿ'ē cosas.

26 Ní ngaⁿ'a Jesús ngii yā táⁿ'ā: 'Úú chi Cristo chi indeé ndúúcu di.

27 Taachí indeé yā ndúúcū n'daataá mííⁿ, ndáa discípulos yeⁿ'é yā. Ní cueⁿ'e yíínú sá chi indeé yā ndúúcū n'daataá miiⁿ. Mar 'áámá saⁿ'ā nguɛ́ɛ́ natiinguuneeⁿ sa Jesús: ¿Dɛ'ɛ̄ iⁿ'nuuⁿ di? ¿Dɛ'ɛ̄ cuuvi chi ndee di ndúúcu tá? 28 Ní n'daataá mííⁿ ní s'neeⁿ tá 'cuuti cuéeé yeⁿ'e tá ní cueⁿ'ē tá ná yáāⁿ miiⁿ. Ní caⁿ'a tá chii tá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 29 Cuchií nī ní n'diichí nī 'áámá saⁿ'ā chi caⁿ'a sa chii sa 'úú tanducuéⁿ'ē chi n̄diíⁿ. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi Cristo?

30 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ can'dáa yā na yáāⁿ miiⁿ. Cueⁿ'e yā n'diichí yā Jesús. 31 Ní taachi cueⁿ'ē n'daataa mííⁿ na yáāⁿ tuu'mi ní discípulos yeⁿ'é yā ngaⁿ'a sa ngii sá Jesús: N'diī Maestro, che'é nī yuūndū nduucú 'nū.

32 Ni Jesús miiⁿ ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: 'Úú ní vɛ́ɛ́ 'áámá comida yeⁿ'é chi che'é. Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ déénu nī.

33 Níícú discípulos ngaⁿ'a sa ngii sa vi'ī: ¿'Áá ndaā 'iiⁿ'yāⁿ chi cuú yā chí che'é yā?

34 Ní ngaⁿ'a Jesús ngiī yā saⁿ'ā s'eeⁿ: Comida yeⁿ'é chííⁿ chí cuuví diíⁿ tan'dúúcā chí neⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā 'úú. Ní di'cuiinú ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā. 35 Ngaⁿ'a ndis'tiī: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ cá tá cuūuⁿ 'iīyū taachi ndaá tiempo yeⁿ'ē cosecha? N'diichí nī. 'Úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: N'diichí nī cuaaⁿ 'niiⁿnuⁿ. Snaáⁿ nī cuɛ́ɛ́tí yeⁿ'é nī. 'Āā ndaa nguuvi chi diíⁿ nī cosechar. 36 'Iiⁿ'yāⁿ chi nadacuéeⁿ yā cosecha vɛɛ chii'vɛ̄ɛ yeⁿ'é yā. Ní vɛ́ɛ́ n'gui'i yeⁿ'é yā chi cūnee cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Níícú 'iiⁿ'yāⁿ chí niīnu yā ndúúcú 'iiⁿ'yāⁿ chi nadacuéeⁿ yā cosecha ní nduu 'uuví yā yeenú taaví yā. 37 Caati chuū chi cuaacu nííⁿnyúⁿ chi nduudu cuaacu: 'Áámá 'iiⁿ'yāⁿ ní ngīīnu yā ni táámá yā ní nadacuéeⁿ yā. 38 'Úú nidicho'ó ndís'tiī ní nadacuéeⁿ nī cosecha chi nguɛ́ɛ́ n̄diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ. Táámá yā diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ. Ní ndís'tiī chi ndaá nī tuu'ví nī ntiiⁿnyuⁿ n̄diíⁿ yā.

39 Ni neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ samaritanos yeⁿ'ē yáāⁿ miiⁿ s'teenú yā Jesús cucáávā nduudu yeⁿ'e n'daātāa miiⁿ chí caⁿ'a yā nduudu cuaacu: 'Iiⁿ'yāⁿ mííⁿ ní caⁿ'a yā chii yā 'úú tanducuéⁿ'ē cosa chi n̄diíⁿ. 40 Ndaa saⁿ'ā samaritanos nanááⁿ Jesús. Di'cuíítu sa 'iiⁿ'yāⁿ chi canée yā ndúúcu sa. Ní canée yā miiⁿ 'uuvi nguuvi. 41 Neené 'yaaⁿ cá yā s'teenú yā cucáávā nduudu yeⁿ'e Jesús. 42 Níícú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'a yā ngii yā n'daataá miiⁿ: 'Āā ntɛ́ɛ́ cu'teenú 'nū caavā chi ch'iindiveéⁿ 'nū chi cuaacu nííⁿnyúⁿ nguɛ́ɛ́ dámaaⁿ yeⁿ'e chi ngaⁿ'ā di. Caati maáⁿ 'nū n'diichí 'nū ní ch'iindiveéⁿ 'nū chi cuaacu nííⁿnyúⁿ chi 'iiⁿ'yáⁿ 'cūū nguuvi Cristo chi inadan'guáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

Jesús diíⁿ yā chi nduuvā yeⁿ'e daiya 'áámá rey

43 Ch'íínú 'uuvi nguuvi ní Jesús cueⁿ'é yā yáⁿ'āa Galilea. 44 Caatí maaⁿ Jesús miiⁿ caⁿ'a cuaacú yā chi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā honrar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ profeta taachi ngaⁿ'a yā yáāⁿ vaacú yā. 45 Ní ndaá yā yáⁿ'āa Galilea ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea miiⁿ tuu'mi di'cuúⁿ yā chi caneé yā. 'Āā n'diichí yā tanducuéⁿ'ē chi diíⁿ yā na yáāⁿ Jerusalén, nguuvi yeⁿ'e 'viicu yeⁿ'e pascua, caati 'iiⁿ'yāⁿ s'uúⁿ cheⁿ'e ntuúⁿ yā 'viicu miiⁿ.

46 Ndaa ntúūⁿ Jesús na yáāⁿ Caná yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea naachi din'dái yā vino ndúúcú nuūⁿnīⁿ. Mííⁿ canéé 'áámá rey yeⁿ'e yáāⁿ Capernaum. Ngiītā 'áámá daiya rey miiⁿ. 47 'Iiⁿ'yáⁿ 'cūū mííⁿ ch'iindiveéⁿ yā chí ndaā Jesús yeⁿ'ē yáⁿ'āa Judea na yáⁿ'āa Galilea. Cheⁿ'é yā nanááⁿ Jesús ní di'cuíítu yā 'yā chi caⁿ'a yā n'diichí yā daiya sa chi nanduūvā yeⁿ'ē caati 'aa cháā 'cuuvi. 48 Tuu'mi ní ngaⁿ'ā Jesús ngii yā saⁿ'ā: Ndúúti chi nguɛ́ɛ́ snaaⁿ di señales ndúúcū milagros chi vaadī n'giinu nguɛ́ɛ́ cu'téénu di.

49 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e rey ngaⁿ'á yā ngii yā Jesús: Señor, cú'u yú caati 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuūvī saⁿ'ā 'lííⁿ yeⁿ'é.

50 Ngaⁿ'ā Jesús ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ: Cúnaⁿ'a di, daiya dí cánduuchi sa. Ní saⁿ'ā miiⁿ ní chi'téénu sa nduudu chí caⁿ'ā Jesús miiⁿ. Ní cuinaⁿ'a sa. 51 Taachi 'āā ndaa niiⁿnuúⁿ vaacu sa 'iiⁿ'yāⁿ chí idiiⁿ mandado yeⁿ'ē sa can'dáa yā n'diichi yā saⁿ'ā. Ní ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: Daiyá nī miiⁿ candúúchi sa.

52 Tuu'mi ní itiinguunéeⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ hora naachi cuaáⁿ yeⁿ'ē sa? Níícú ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'a: 'Iicu taachi n'gɛɛcu 'áámá ní ch'iinu 'iⁿ'nūúⁿ miiⁿ sáⁿ'ā.

53 Tuu'mi ní chiida saⁿ'ā 'lííⁿ miiⁿ tuumicádíínuuⁿ yā chi hora miiⁿ chi ngaⁿ'a Jesús ngii yā: Daiya dí ní cánduuchi sa. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ndúúcū nducyaaca familia yeⁿ'e yā s'téénu yā Jesús.

54 Chuū ndii 'úúví señal chí Jesús diíⁿ yā cuayiivi chi ndáa yā yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea ndii yáⁿ'āa Galilea.

5

Saⁿ'ā chi nguɛɛ ngii ngíícá

1 Chó'ōo tanducuéⁿ'ē cosa 'túúcā. Vɛ́ɛ́ 'áámá 'viicu yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel. Níícu Jesús cuchɛ́ɛ yā yáāⁿ Jerusalén. 2 Mííⁿ canéé 'áámá viini ch'ɛɛtɛ niiⁿnuⁿ cheendi chéēⁿ, cuaaⁿ naachí indáa yā ndúúcū 'iiti cuūchī chí n'diicui yā na yáāⁿ Jerusalén. Viini ch'ɛɛtɛ miiⁿ nguuvi Betesda na nduudu hebreo. Vɛ́ɛ́ nyuⁿ'u corredor nuuⁿmaⁿ ndiivi viini ch'ɛɛtɛ. 3 Na corredor miiⁿ ndiitú ndúúcū n'deēe n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ ngíitā; 'iiⁿ'yāⁿ ngueenááⁿ, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngii ngiicá yā, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí ntí'ī ta'á yā o ca'a yā. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canéé ngíínú yā chí in'nuⁿ'u nuūⁿnīⁿ. 4 Caati vɛɛ tiempo chi 'áámá ángel nch'eéⁿ yā níícú idi'núⁿ'u yā nuūⁿnīⁿ chi snéē ná viini ch'ɛɛtɛ. Ní cuayiivi 'iiⁿ'yāⁿ chi ndáa yā vmnááⁿ vmnaaⁿ chɛɛtí viini mííⁿ nanduuva yeⁿ'é yā yeⁿ'ē 'āā dɛ'ɛ́ nūuⁿ ca'āī chi ndii yā. 5 Ní miiⁿ canéé 'áámá sáⁿ'ā ndiicú nditiiⁿ'yuⁿ 'iinu ndúuyū chí ngiītā sa. 6 Taachí Jesús n'diichí yā saⁿ'ā chi candíítí sá, níícú 'āā deenú yā chí 'āā 'naáⁿ ngíítā sa, tuu'mi ní ngaⁿ'a yā ngiī yā saⁿ'ā: ¿'Áá néⁿ'é dí chí nduūvā yeⁿ'ē di?

7 Ní saⁿ'ā chi ngiītā miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'ā sa yeⁿ'é yā: Señor, nguɛ́ɛ́ mar 'áámá saⁿ'ā chi cu'nuūⁿ sa 'úú chɛ́ɛ́ti viinī taachi í'nuⁿ'u nuūⁿnīⁿ. Caati taachí ndaá, 'āā ndáā taamá yā chɛɛtí viīnī.

8 Ní ngaⁿ'a Jesús ngii yā saⁿ'ā: Nacuéeⁿ di. Nadacuéeⁿ di yiivɛ yeⁿ'ē di ní cúnaⁿ'a di.

9 Tuu'mí nūuⁿ nduūvā yeⁿ'ē sa. Ní nadacuéeⁿ sa yiivɛ yeⁿ'ē sa. Ní cunaⁿ'a sá. Ní nguuvi miiⁿ ní sábado nguuvi chí ntaavi'tuunúuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 10 Níícú 'iiⁿ'yāⁿ Israel ngaⁿ'a yā ngiī yā saⁿ'ā chí 'āā nanduuvá yeⁿ'ē sa: Caati maaⁿ ní sábado miiⁿ, tan'dúúcā chi caⁿ'a ley, nguɛ́ɛ́ cuuví nandɛ́ɛ di yiivɛ yeⁿ'ē di.

11 Ní n'guɛɛcútaⁿ'ā sa yeⁿ'é yā: 'Iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā chi nduuvā yeⁿ'é, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní ngaⁿ'a yā ngii yā 'úú: Nadacuéeⁿ di yiivɛ yeⁿ'ē di. Ní cuinaⁿ'a di.

12 Tuu'mi ní tiinguunééⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel saⁿ'ā: ¿Du'ú chi 'tíícā ngaⁿ'ā ngii di: Nadacuéeⁿ di yiivɛ yeⁿ'e di, ní cuinaⁿ'a di?

13 Níícú saⁿ'ā chi 'āā nduuvá yeⁿ'ē sa nguɛ́ɛ́ déénú sá du'ū 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ, caati Jesús divíi yā yeⁿ'e saⁿ'ā miiⁿ. Ní neené n'deēe 'iiⁿ'yāⁿ snée yā miiⁿ. 14 Cuayiivi Jesús nandaacá yā saⁿ'ā na yáácū templo. Ní ngaⁿ'a Jesús ngii yā saⁿ'ā: Cun'dííchí dí maaⁿ 'āā nduuvá yeⁿ'ē di. 'Aa ntɛ́ɛ́ diiⁿ di nuuⁿndi niicu nguɛ́ɛ́ cuta'āa táámá ca'ai chi más cā taaⁿ di.

15 Tuu'mí saⁿ'ā miiⁿ cunaⁿ'ā sa ní caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi Jesús chi diíⁿ yā chi ndúúvā yeⁿ'e sa. 16 Ni cáávā chuū ní can'dáā 'iiⁿ'yāⁿ Israel Jesús miiⁿ chí neⁿ'é sa 'caaⁿ'núⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ caati diíⁿ yā cosa chi 'tíícā miiⁿ nguuvi chi sábado chi ntaavi'túúnuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. 17 Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'ē sa: Chiidá ni ndíí maaⁿ chí idiiⁿ cá yā ntiiⁿnyuⁿ. Ní 'úú idiíⁿ ntiiⁿnyuⁿ dendu'ū.

18 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel neⁿ'e taaví sa 'caaⁿ'núⁿ sa Jesús, caati nguɛ́ɛ́ damaāⁿ chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cumplir chi ngaⁿ'ā na ley yeⁿ'e sábado, caati ngaⁿ'á yā chi Dendyuūs Chiidá yā, ní diíⁿ yā chi nduuvidáámá yā ndúúcū Dendyuūs.

Dendyuūs dicho'ó yā Daiya yā

19 Nan'guɛɛcutaⁿ'á Jesús ní ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ, cuāācū niiⁿnyuⁿ chí ngaⁿ'á ngií ndis'tiī chi nguɛ́ɛ́ cuuvi diiⁿ Daiyá Dendyuūs mar 'áámá cosa dámaāaⁿ ndúútī chi nguɛ́ɛ́ n'diichí yā chi diiⁿ Chiidá yā. Caati tanducuéⁿ'ē chi diiⁿ Chiidá yā, 'tiicá ntúūⁿ diiⁿ Daiyá yā. 20 Caati Dendyuūs Chiidá ní dinéⁿ'e yā 'úú chi Daiya yā. Ní n'giⁿ'i yā 'úú tanducuéⁿ'e dendu'ū chi diíⁿ yā. Niicu Chiidá n'giⁿ'i cá yā 'úú ntiiⁿnyuⁿ n'gɛɛtɛ ca nguɛ́ɛ́ tii chuū. Níícú ndis'tiī caⁿ'a yíínú nī yeⁿ'ē. 21 Tan'dúúcā Chiidá nadacuéeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chí 'āā n'dii ní nga'a yā vida yeⁿ'é yā, 'tiicá ntúūⁿ 'úú Daiyá yā ní nadacuéeⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā n'díí ní nga'á vida 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi neⁿ'é nga'á. 22 Caati Chiidá nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā juzgar mar 'aama 'iiⁿ'yāⁿ naatí ca'á yā 'úú chi Daiya yā chi diíⁿ juzgar tanducuéⁿ'ē. 23 Caati tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā honrar 'úú chi Daiyá yā tan'dúúcā tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā honrar Chiidá. Du'ū chi nguɛ́ɛ́ idiíⁿ yā honrar 'úú chi Daiyá Dendyuūs ní nguɛ́ɛ́ idiíⁿ yā honrar Chiidá chi dicho'ó yā 'úú.

24 Cuaacu nííⁿnyúⁿ, cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií ndis'tiī: 'Iiⁿ'yāⁿ chi n'giindiveéⁿ yā nduudu chi ngaⁿ'á, ní i'téénu yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi dicho'ō 'úú, vɛ́ɛ́ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'é yā. Niicu nguɛ́ɛ́ condenado yā. Nguɛ́ɛ́ canee yā dácaā yeⁿ'ē chi n'gii caati vɛ́ɛ́ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'é yā. 25 Cuaacu nííⁿnyúⁿ, cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Cuchii hora ní hora miiⁿ chuū taachi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi 'āā n'dií yā, 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e 'úú chi Daiyá Dendyuūs. 'Iiⁿ'yāⁿ chí i'teenu yā nduudu yeⁿ'é cunduuchí yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 26 Tan'dúúcā Chiidá vɛ́ɛ́ vida yeⁿ'ē maáⁿ yā, 'tiicá ntúūⁿ ca'a yā 'úú chi Daiya yā vida yeⁿ'ē maáⁿ. 27 'Tíícā ca'á yā poder 'úú chi diíⁿ juzgar 'iiⁿ'yāⁿ caati 'úú Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuus 'úú. 28 Nguɛ́ɛ́ caⁿ'ā yiinu di yeⁿ'ē chúū, caati cuchii hora taachi nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi chinúu yā maaⁿ yaⁿ'āa 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é. 29 Ní nadacuéeⁿ yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā chi n'daacā, ní caⁿ'á yā cuneé yā ndúúcū vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'é yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā, caⁿ'á yā na condenación.

'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'a cuaacú yā yeⁿ'ē Jesús

30 Ní caⁿ'a Jesús: 'Úú ní damaáⁿ ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ cuuvi diíⁿ. Tan'dúúcā chi n'giindiveéⁿ, 'tíícā diíⁿ juzgar. Ní chi diíⁿ juzgar ní cuaacu caati nguɛ́ɛ́ in'nuúⁿ chi neⁿ'é maáⁿ naati chi neⁿ'e maāⁿ Chiidá chi dichó'o yā 'úú. 31 Ndúútī chi yeⁿ'é māaⁿ chi ngaⁿ'á cuaacu ní nguɛ́ɛ́ cuaacu. 32 Táámá 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā caaⁿ'maⁿ cuaacú yā yeⁿ'ē 'úú. 'Úú ní deenú tīi chí ngaⁿ'a yā yeⁿ'ē 'uú chi cuaacu. 33 Ní ndís'tiī ní dichó'o nī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nanááⁿ Juan. Ní Juan miiⁿ caⁿ'a sa nduudu cuaacu yeⁿ'e 'úú. 34 Caati 'úú nguɛ́ɛ́ ita'á nduudu cuaacu yeⁿ'ē sáⁿ'ā yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū naati ngaⁿ'á tanducuéⁿ'ē chuū caati ndís'tiī ní cuuvi nanguáⁿ'ai nī. 35 Níícú Juan chi chɛɛdínuūⁿniⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ tan'dúúcā 'áámá chi dɛɛvɛ ngiichi ní ngíí n'gai, 'tííca yā. Ní ndís'tiī ní dinéⁿ'e nī vaadī yeenú yeⁿ'é nī 'áámá tiempo ndúúcū chi dɛɛvɛ yeⁿ'é yā. 36 Naati 'úú ní ngaⁿ'á nduudu cuaacu chi ch'ɛɛtɛ ca chi caⁿ'a Juan miiⁿ caati ntiiⁿnyuⁿ chi teē Chiidá 'úú, ní chuū idiíⁿ. Tan'dúúcā maāⁿ ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ ní ngaⁿ'ā nduudu cuaacu yeⁿ'é chi Chiidá dichó'o yā 'úú. 37 Níícú maaⁿ Chiidá chi dichó'o yā 'úú ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'ē 'úú. Ndís'tiī mar 'áámá vmnéⁿ'ēe nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'e chiidá, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú n'diichí nī 'iiⁿ'yāⁿ taacá yā. 38 Ní ndis'tiī ní nguɛ́ɛ́ 'áámá canée nī ndúúcū nduudu yeⁿ'é yā caati ndís'tiī nguɛ́ɛ́ s'téénu nī chi 'úú ní 'iiⁿ'yāⁿ chi Dendyuūs dichó'o yā. 39 In'nuúⁿ nī naachi cánéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs, níícú cadiinúúⁿ nī chi vɛ́ɛ́ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'é nī. Ní mííⁿ ngaⁿ'ā cuaacu yeⁿ'ē 'úú. 40 Ndis'tiī nguɛ́ɛ́ neⁿ'é nī chii nī nanaáⁿ tiī cuūvī vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'é nī.

41 'Úú ní nguɛ́ɛ́ cuta'á honra yeⁿ'e saⁿ'ā yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 42 Naati 'úú ideenú táácā ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'é nī Dendyuūs. 43 'Úú ní cuchií ndúúcū chi duuchi Chiidá. Ní nguɛ́ɛ́ 'cuaaⁿ nī ndís'tiī 'úú. Ndúúti chi taamá yā cuchií yā ndúúcū nduudu yeⁿ'e maáⁿ yā, tuu'mi ní 'cuaáⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. 44 ¿Táácā cu'téénú ndís'tiī chi diíⁿ nī honrar 'áámá nī yeⁿ'ē taamá nī ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'é nī chi Dendyuūs diíⁿ yā honrar n'diī? 45 Nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ ndis'tiī chi 'úú ngaⁿ'á nuuⁿndi yeⁿ'e ndís'tiī nanááⁿ Chiidá. Vɛ́ɛ́ 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a nuuⁿndi yeⁿ'e ndís'tiī chi Moisés chi 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu nī. 46 Ndúúti chi ndís'tiī chi'téénu nī yeⁿ'e Moisés miiⁿ tuu'mi ní cu'téénu nī 'úú caati yeⁿ'ē 'úú chi dingúuⁿ sa. 47 Ndúúti chi nguɛ́ɛ́ i'téénu nī chi dingúūⁿ Moisés, ¿tááca cu'téénu nī nduudu yeⁿ'ē 'úú?

6

Jesús ca'á yā chi che'é nyuⁿ'u mil saⁿ'ā

(Mt. 14.13-21; Mr. 6.30-44; Lc. 9.10-17)

1 Cho'o cosa chuū, ní cueⁿ'e Jesús taama lado yeⁿ'ē nuuⁿniⁿ'yáⁿ'ā Galilea chi nguuvi ntúūⁿ Tiberias. 2 Nééné n'deēe 'iiⁿ'yāⁿ cueⁿ'e yā n'dáa yā Jesús caati n'diichí yā señales yeⁿ'é yā chi diíⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiītā. 3 Ní cuchɛɛ Jesús 'áámá cuɛɛti ní mííⁿ ch'iīndí yā ndúúcū discípulos yeⁿ'é yā. 4 Ní chinee niiⁿnuúⁿ nguuví yeⁿ'e pascua yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ. 5 Tuu'mí n'diichi Jesús cuaaⁿ 'niiⁿnuúⁿ níícú snaaⁿ yā chí n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ cuchií yā nanáaⁿ yā. Ní Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā Felipe: ¿Tií caⁿ'a yú cuaī yú pan chi che'e 'iiⁿ'yāⁿ s'tíī?

6 Ní chuū Jesús ngaⁿ'a yā ti diíⁿ yā probar saⁿ'ā miiⁿ táácā diiⁿ sá maāⁿ sa, caati Jesús maáⁿ yā deenú yā dɛ'ɛ̄ chi diíⁿ yā. 7 Nan'guɛɛcútaⁿ'a Felipe miiⁿ yeⁿ'é yā: Ndúúcū nyuⁿ'u ciento caadi tuūmī chi caⁿ'á nguaí pan nguɛ́ɛ́ tunééⁿ chí cuta'á 'iiⁿ'yāⁿ s'tiī 'aama taaⁿ chí che'e yā.

8 'Áámá discípulo yeⁿ'é yā chí ngúúví Andrés chi 'díínu yā Simón Pedro, ngaⁿ'a sá ngii sa Jesús: 9 'Áámá saⁿ'ā 'lííⁿ chi canee 'muuⁿ ndɛ́ɛ sa nyuⁿ'u panes cebada ndúúcū na 'uuvi 'yaācā n'gaiyáā. ¿Dɛ'ɛ̄ tunééⁿ chuū chi che'e 'iiⁿ'yāⁿ s'tíī?

10 Tuu'mi ní nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús miiⁿ ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: Cúúví nī 'iiⁿ'yāⁿ s'tiī ní 'cuɛɛtɛ́ núúⁿ yā. Nééné vɛ́ɛ́ yuune lugar miiⁿ níícú ch'ɛɛtɛ 'áámá número tan'duucā nyuⁿ'u mil saⁿ'ā. 11 Ní Jesús miiⁿ sta'á yā panes miiⁿ níícú taachi ngaⁿ'a yā ngii yā: Gracias N'dii Ndyuūs, tucá'a yā ca'a yā discípulos, ní discípulos ní ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛɛ̄tɛ́ miiⁿ. 'Tiicá ntúūⁿ diiⁿ Jesús ndúúcū 'yaācā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ sta'á yā 'yaācā. Sta'á yā nducuéⁿ'ē chi neⁿ'é yā. 12 Taachi 'āā ntɛɛ vɛ́ɛ́ chi neⁿ'e yā, Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā discípulos yeⁿ'é yā: Nadicuéeⁿ di nducuéⁿ'ē tááⁿ panes chi nángaāva caati nguɛ́ɛ́ cuuvi ndáí dɛ'ɛ̄ vɛɛ.

13 Nadicuéeⁿ yā tanducuéⁿ'ē taaⁿ panes chi nángaāva. Níícú chiitu ndiichúúví 'cuɛɛtɛ̄ɛ naachi nyuⁿ'u pan cebada chi ningaāva naachí che'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 14 Taachi n'diichi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ señal chi diiⁿ Jesús miiⁿ tuu'mi ní ngaⁿ'a yā ngii yā vi'ī: Cuaacu nííⁿnyúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū chi profeta chi canee chi ndaá yā iⁿ'yééⁿdi 'cūū.

15 Taachí tuumicádíínuuⁿ Jesús chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ neⁿ'é yā cuta'á yā 'yā ní cu'néeⁿ yā 'yā lado yeⁿ'ē rey tuu'mi ní cueⁿ'é máaⁿ yā na 'áámá cuɛɛtī.

Jesús ngiica yā vmnaaⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā

(Mt. 14.22-27; Mr. 6.45-52)

16 'Āā chii chíínū miiⁿ ní cueⁿ'e discípulos yeⁿ'é yā na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. 17 Ní chi ndaa yā 'áámá barco ní cueⁿ'é yā ná nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Ní 'āā ntɛ́ɛ́ ndaá yā na yáāⁿ Capernaum. 'Āā chii 'da'a ní nguɛ́ɛ́ ndáā Jesús naachi snée yā. 18 Ní cho'ō 'aama 'yúúné taaⁿ ní nadācuééⁿ n'dai nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. 19 Taachí 'āā cueⁿ'é yā tanduu nyuⁿ'u candúū nyaaⁿ kilómetros, tuu'mí n'diichí yā chi cúchiī Jesús miiⁿ. Ngiicá yā cuaaⁿ vmnaaⁿ nuūⁿnīⁿ. Ní taachi 'aa cháá ndaa Jesús niiⁿnuúⁿ na barco miiⁿ discípulos dii'yā sá chiī. 20 Ní Jesús ngaⁿ'a yā ngiī yā saⁿ'ā s'eeⁿ: Nguɛ́ɛ́ 'va'ā ndís'tiī ti 'úú.

21 Tuu'mí ngaⁿ'a sá ngii sa Jesús: Cho'ó nī cuaaⁿ chɛɛti barco. Yeenú n'dai sa chi sndaā Jesús na barco. 'Āā nuúⁿ ndaa barco miiⁿ na yáⁿ'āa naachí cuéⁿ'ē.

'Iiⁿ'yāⁿ in'nuúⁿ yā Jesús

22 Chi dɛɛvɛ táámá nguuvi ní 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé yā táámá lado yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā n'diichí yā 'áámá barco nūuⁿ, barco miiⁿ chi 'āā cueⁿ'ē discípulos. Ní n'diichí yā chi nguɛ́ɛ́ cueⁿ'e Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'é yā. Ní discípulos yeⁿ'é yā cuinaⁿ'á yā dámaáⁿ yā. 23 Tan'duuvi barcos yeⁿ'ē Tiberias ndaā niiⁿnuúⁿ na lugar naachi ch'ɛɛtɛ́ yā chi che'é yā pan 'iicū cuayiivi chi Jesús ngāⁿ'a yā: Gracias n'dii Dendyuūs Chiidá. 24 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ n'diichi yā chi nguɛ́ɛ́ Jesús miiⁿ ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú discípulos yeⁿ'é yā, tuu'mi ní chi ndaá yā chɛɛti barcos. Ní cueⁿ'é yā na yáāⁿ Capernaum. N'nuūⁿ yā Jesús miiⁿ.

Jesús tan'dúúcā yuūndū chi ca'a vida

25 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndaacá yā Jesús táámá lado yeⁿ'ē nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā tuu'mi ní ngaⁿ'a yā ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ: N'diī Maestro, ¿tíí cuaⁿ'a ndaá nī 'muuⁿ?

26 Nan'guɛɛcútaⁿ'a Jesús yeⁿ'e yā ní ngaⁿ'a yā ngii yā: Ndís'tiī, cuaacu nííⁿnyúⁿ cuāācū niiⁿnyuⁿ nguɛ́ɛ́ in'nuúⁿ nī 'úú ti n'diichí nī chi diíⁿ señales naati chí teé pan, ní che'é nī ní chiitu ndis'tiī. 27 Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e comida chi chó'ōo ti yeⁿ'e comida chí cunéé cueⁿ'e daāⁿmaⁿ, chɛɛ chi tee Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs ndís'tiī caati Dendyuūs Chiidá ca'á yā poder Daiyá yā.

28 Tuu'mi ní ngaⁿ'a saⁿ'ā s'eeⁿ ngii sá 'iiⁿ'yāⁿ: ¿Taacā diíⁿ 'nū chi cuuví diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ chi ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Dendyuūs miiⁿ?

29 Nan'guɛɛcutáⁿ'ā Jesús yeⁿ'ē sa ní ngaⁿ'á yā ngii yā saⁿ'ā: Chuū chi ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Dendyúūs miiⁿ chi cu'téénu di yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs dichó'o yā 'iiⁿ'yāⁿ.

30 Tuu'mí ngaⁿ'a sa ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ: ¿Dɛ'ɛ señal chí cu'neeⁿ nī chí snaáⁿ 'nū, ní cu'téénu 'nū n'diī? ¿Dɛ'ɛ ntiiⁿnyuⁿ idiíⁿ nī? 31 Chiida yú ní che'é yā yuūndū maná na yáⁿ'āa naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs 'tíícā: Yuūndū yeⁿ'ē nanguuvi Ndyuūs ca'á yā chi che'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

32 Nan'guɛɛcutáⁿ'ā Jesús yeⁿ'ē sa: Cuaacu nííⁿnyúⁿ, cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií ndis'tiī: Nguɛ́ɛ́ teé yā Moisés miiⁿ yuūndū chi maná chi yeⁿ'ē nanguuvi, naati Chiidá teé yā n'diī pan chi cuaacu nííⁿnyúⁿ chí yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi. 33 Caati pan chi yeⁿ'é Dendyuūs ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi inch'eéⁿ yā yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi ní nga'á yā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'eⁿ íⁿ'yeēⁿdī.

34 Tuu'mi ní ngaⁿ'ā sa ngii sa Jesús: Señor, tée nī pan 'cūū nús'uu cueⁿ'é daāⁿmaⁿ.

35 Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: 'Úú ní tan'dúúcā pan 'tíícā 'úú ni ca'á vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Du'u chi chii nanaáⁿ nguɛ́ɛ́ cúúví cuiicú yā. Ní du'ū chi cu'teenu 'úú 'āā ntɛ́ɛ́ cuuví yaacá yā. 36 Naati 'úú ni ngaⁿ'á ndis'tiī: 'Āā n'diichí nī 'úú, níícú ndíí nguɛ́ɛ́ s'téénu nī 'úú. 37 Tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chi itée Chiidá 'úú, 'iiⁿ'yāⁿ s'tíī cuchiī nanaáⁿ. Du'ū chí chiī nanaáⁿ nguɛ́ɛ́ tun'daá 'iiⁿ'yāⁿ chuva'aī. 38 Caati 'úú chiicá yeⁿ'ē na va'ai chɛɛtɛ nguuvi ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ chi 'úú neⁿ'é maáⁿ, caatí diíⁿ chi neⁿ'e maāaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā 'úú. 39 Chuu chi neⁿ'ē Chiidá chi dichó'o yā 'úú, caati 'úú ní nguɛ́ɛ́ nindaí mar 'áámá yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē chi tee yā 'úú. 'Úú ní nadin'duuchí tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā nguuvi chi 'cuiīnū iⁿ'yeēⁿdī. 40 Chuū chi neⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā 'úú: Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi n'diichí yā Daiya Ndyuūs, ní i'téénu yā 'iiⁿ'yāⁿ, vɛ́ɛ́ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'é yā. Niicu 'úú ní nadicueéⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguuvi chi 'cuiīnū iⁿ'yeēⁿdī.

41 Tuu'mí ngaⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ Israel yeⁿ'é yā: Nguɛ́ɛ́ n'daacā chi ngaⁿ'a yā: 'Úú tan'dúúcā pan chi cuch'ééⁿ nanguuvi, 'tíícā 'úú. 42 Ní ngaⁿ'a yā: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ sáⁿ'a 'cūū chi Jesús daiya José? Ní n'diichi yú chiidá yā ndúúcū chɛɛcú yā. ¿Taacā chi ngaⁿ'ā sa: 'Úú chi cuch'eéⁿ yeⁿ'e na va'ai chɛɛti nguuvi?

43 Ní Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'á yā yeⁿ'ē sa, ní ngaⁿ'a yā ngií yā saⁿ'ā: Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ ndís'tiī nguááⁿ maáⁿ nī. 44 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi ndaá yā nanaáⁿ ndúútī chi Chiidá chi dichó'o yā 'úú nguɛ́ɛ́ nndɛ́ɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 'Úú nadan'duuchí 'yā nguuvi chi 'cuiīnū iⁿ'yeēⁿdī. 45 Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'ē Ndyuūs naachi ngaⁿ'a profetas 'tíícā: Dendyuūs ca'cueeⁿ yā nducyaaca yā. Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'iindiveéⁿ yā yeⁿ'ē Chiidá ní 'āā cueéⁿ yā yeⁿ'ē Chiidá, cuchií yā nanááⁿ 'úú.

46 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ 'āā n'diichí yā Chiidá, dámaaⁿ Cristo chi yeⁿ'e Dendyuūs ti Daiyá Ndyuūs. 'Iiⁿ'yāⁿ 'cúū dámaāⁿ n'diichí yā Chiidá. 47 Cuaacu nííⁿnyúⁿ, cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngīi ndis'tíī: Du'ū chi i'téénu yā 'úú cunduuchí yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 48 'Úú tan'dúúcā pan chi canduuchi, 'tíícā 'úú. 49 Chiidá nī che'é yā pan maná na yáⁿ'āa naachi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ ní ch'iī yā. 50 Chúū chi pan chi cuch'ééⁿ na va'ai chɛɛti nguuvi caatí 'iiⁿ'yāⁿ chi che'é yā yeⁿ'ē nguɛ́ɛ́ 'cuūvi yā. 51 'Úú tan'dúúcā pan chi canduuchi chi cuch'eéⁿ na va'ai chɛɛti nguuvi. Du'u 'iiⁿ'yāⁿ chi ché'e yā pan 'cūū, cunduuchí yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Níícú pan miiⁿ chi 'úú caⁿ'á ní yuūtɛ̄ yeⁿ'é maáⁿ. Chuū chi ca'á cáávā vida yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

52 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel ch'ɛɛcu cheendí sá nguaaⁿ maāⁿ sa: ¿Táácā cuuvi tée sá cuerpo yeⁿ'ē sa chi che'é 'nū?

53 Tuu'mí ngaⁿ'a Jesús ngii yā saⁿ'ā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ, cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií ndis'tiī: Nduuti chi nguɛ́ɛ́ che'e nī cuerpo yeⁿ'e Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs ní nduuti chi nguɛ́ɛ́ cu'ú nī yuuúⁿ yeⁿ'ē sa, nguɛɛ cūnee vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ndúúcu nī. 54 Du'u chi che'e cuerpo yeⁿ'é ni cu'u yuuúⁿ yeⁿ'é, cunéé vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ndúúcū. Níícú 'úú nadicueéⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguuvi chi 'cuiīnū iⁿ'yeeⁿdī. 55 Caati cuerpo yeⁿ'é, cuaacu nííⁿnyúⁿ yuūtɛ̄ chi che'e yā. Ní yuuúⁿ yeⁿ'é, cuaacu nííⁿnyúⁿ chi yuuúⁿ chi cu'u yā. 56 Du'u chí che'e cuerpo yeⁿ'é ní cu'ú yuuúⁿ yeⁿ'é cunee yā nduucú, ní 'úú cuneé ndúúcu yā. 57 Tan'dúúcā chi Chiidá canduuchí yā ní dichó'o yā 'úú, ní 'úú canduuchí cáávā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. 'Tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi che'e yā 'úú, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní cunduuchi ntúúⁿ yā cáávā 'úú. 58 Chúū pan chi cuch'eéⁿ yeⁿ'ē na va'ai chɛɛti nguuvi. Nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā pan maná chi che'ē chiidá nī miiⁿ tiempo chi 'āā chó'ōo ní ch'īi yā. Du'u chi che'e pan 'cūū cunduuchí yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

59 Chuū chí caⁿ'a Jesús na yáacū sinagoga taachi cueⁿ'é yā na yáāⁿ Capernaum.

Nduudu yeⁿ'e vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ

60 Tuu'mi n'deee n'dáí discípulos yeⁿ'é yā taachi ch'iindiveéⁿ yā chuū ní caⁿ'a yā: Chɛɛchí 'tɛ́ɛ́ nduudu 'cūū. ¿Du'ū rá 'caandiveeⁿ rá?

61 Taachí déénú maāⁿ Jesús chi discípulos yeⁿ'é yā indeē sa nguááⁿ maāⁿ sa yeⁿ'e chúū tuu'mi ní ngaⁿ'á yā ngii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: ¿'Áá chuū chi nguɛɛ ineéⁿ nūuⁿ ndís'tiī? 62 ¿Dɛ'ɛ̄ ca diíⁿ ndis'tiī, taachí n'diichí nī Saⁿ'ā chí Daiya Dendyuūs chí ch'ee sa na va'ai chɛɛti nguuvi naachí canéé sa vmnááⁿ vmnaaⁿ? 63 Espíritu chuū chí nga'a vida yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ canéé ndúúcū espíritu yeⁿ'é yā. Yuūtɛ̄ miiⁿ nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ idiīiⁿ. Nduudu chi ngaⁿ'á ngií ndis'tiī, ní yeⁿ'ē espíritu ní ca'a vida 'iiⁿ'yāⁿ. 64 Vɛ́ɛ́ n'duuvi ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ i'téénú nī. Caati Jesús ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ 'āā deenú yā du'ū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ cu'téénu yā, níícú du'ū 'iiⁿ'yāⁿ chí diíⁿ yā entregar 'iiⁿ'yāⁿ. 65 Ní Jesús ngaⁿ'a yā: Cáávā chuū chi ngaⁿ'á ngií ndís'tiī, caati mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuchií yā nanaáⁿ ndúúti chi nguɛ́ɛ́ cáávā chi Dendyúūs 'cuúⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 66 Ndii tuu'mi, neené 'yaaⁿ discípulos yeⁿ'é yā ndaacadáámí sá ní 'āā ntɛ́ɛ́ cachiica sa ndúúcū Jesús. 67 Tuu'mí ní ngaⁿ'a Jesús ngii yā saⁿ'ā chi ndiichúúví: ¿'Áá neⁿ'é nī ntuūⁿ ndís'tiī ndaacadáámí nī yeⁿ'é?

68 Tuu'mi ní nan'guɛɛcútaⁿ'ā Simón Pedro: Señor, ¿du'u chí caⁿ'ā ndúúcu 'nū? N'diī ní canée nī ndúúcū nduudu yeⁿ'ē vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 69 Nús'uu i'téénu 'nū ní deenú 'nū chi n'diī chi Cristo, Daiya Dendyúūs chi canduuchi cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

70 Ní Jesús nan'guɛɛcútaⁿ'á yā: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ 'úú chí ndɛɛvɛ́ ndís'tiī ndiichúúví nī? Ní 'áámá chɛ́ɛ́ ndís'tiī ni yááⁿn'guiinūuⁿ.

71 Ní ngaⁿ'a yā yeⁿ'e Judas Iscariote, daiya Simón caati sáⁿ'a 'cūū chi canee chí diiⁿ sa entregar 'iiⁿ'yāⁿ. Saⁿ'ā miiⁿ 'áámá sá yeⁿ'ē naachi ndiichúúví sá.

7

'Diīnū Jesús nguɛ́ɛ́ i'teenú yā

1 Cho'ōo tanducuéⁿ'ē chuū, Jesús cachiicá yā na yáⁿ'āa Galilea. Nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā cuchiicá yā na yáⁿ'āa Judea caati saⁿ'ā Israel s'eeⁿ canéé ngiinu sa chí 'caaⁿ'núⁿ sa Jesús. 2 Ní 'āā chinee niiⁿnuúⁿ nguuvi 'viicu yeⁿ'ē va'āī chi 'neeⁿ n'daí yā arco yeⁿ'ē testamento yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ. 3 Tuu'mí ní ngaⁿ'a 'díínu yā ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ: Nan'dáa di 'múúⁿ ní cueⁿ'e di na yáⁿ'āa Judea caati discípulos yeⁿ'ē di cuuví snaaⁿ yā dendu'ū ntiiⁿnyuⁿ chí idiiⁿ di. 4 Caati ndii 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā 'áámá chi canúúⁿ n'de'ei. Níícú maáⁿ yā ní neⁿ'é yā chi 'iiⁿ'yāⁿ n'diichí yā 'yā. Ndúúti chí dii chí diiⁿ di cosa chi 'tíícā tuu'mi ní 'cuuⁿ'miⁿ di maāⁿ di nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

5 Ní mar 'áámá 'díínu yā nguɛ́ɛ́ chi'teenú yā 'iiⁿ'yāⁿ. 6 Tuu'mí ngaⁿ'a Jesús ngii yā saⁿ'ā: 'Aa ntɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ chi 'aacu hora yeⁿ'é, caati tiempo yeⁿ'é nī 'āā canéé. 7 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yéeⁿdī cuuvi n'diichí yā ndis'tiī. Nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichí yā 'úú caati 'úú ní ngaⁿ'á cuaacú chɛɛ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yééⁿdi 'cūū. 8 Ndís'tiī caⁿ'a nī 'viicú 'cūū. 'Úú ní nguɛɛ caⁿ'á maaⁿnguuvi, caati 'āā cuɛ́ɛ́ cunuūⁿ ca'a hora yeⁿ'é.

9 Taachi ch'iinu caⁿ'a yā chii yā nduudú 'cūū 'díínu yā, tuu'mi Jesús canée ca yā yáⁿ'āa Galilea.

Jesús cueⁿ'e yā 'viicu yeⁿ'ē va'āī chi 'nee n'dái yā arco yeⁿ'ē testamento

10 Taachi cueⁿ'é saⁿ'a 'díínu yā 'viicu, 'tiicá ntúūⁿ miiⁿ ní cueⁿ'é Jesús cuayiivi. Nguɛ́ɛ́ ch'iⁿ'í yā chi Jesús miiⁿ. Cheⁿ'e n'de'ei núuⁿ yā. 11 Tuu'mi ní saⁿ'a Israel s'eeⁿ ní in'nuuⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ na 'viicu miiⁿ. Ní ngaⁿ'a sa: ¿Tíí cánéé 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ?

12 'Iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ miiⁿ neené n'deēe ngaⁿ'a yā yeⁿ'é yā. N'duuví yā ngaⁿ'a yā: 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ n'dai taavi yā. Ta n'duuví yā ngaⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́, caati nginnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ.

13 Mar 'áámá saⁿ'ā chí cheⁿ'e sa 'viicu nguɛ́ɛ́ caⁿ'a sa yeⁿ'é yā ti 'va'a sa 'iiⁿ'yāⁿ Israel.

14 Chí maⁿ'ā 'viicu, tuu'mi ní Jesús cuchɛɛ́ yā chɛɛti yáacū templo ní chi'cueeⁿ yā. 15 Níícú saⁿ'a Israel ngeⁿ'e yiinu sa ní ngaⁿ'ā sa: ¿Táácā déénu sáⁿ'a 'cūū letras caati sáⁿ'a 'cūū nguɛɛ 'néeⁿ sa?

16 N'guɛɛcútaⁿ'a Jesús ní caⁿ'a yā: Chiiⁿ chí ngi'cueéⁿ chi deenú ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é, ti yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā 'úú. 17 Ndúuti chi 'iiⁿ'yāⁿ neⁿ'é yā diíⁿ yā voluntad yeⁿ'é Dendyuūs, tuu'mi ní deenú yā chi ngi'cueéⁿ nduuti chi yeⁿ'é Dendyuūs o nduuti chi 'úú ngaⁿ'á yeⁿ'ē maáⁿ. 18 'Iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'a yā yeⁿ'ē maáⁿ yā in'nuúⁿ yā poder yeⁿ'ē maáⁿ yā. Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi in'nuúⁿ yā poder yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā 'yā, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní cuaacú yā. Ní nguɛ́ɛ́ chi nguɛ́ɛ́ cuaacu nduucú yā.

19 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ ca'a Moisés ndís'tiī yeⁿ'ē ley? Ní mar áámá ndís'tiī nguɛ́ɛ́ idiíⁿ nī chi ngaⁿ'a ley miiⁿ. ¿Dɛ'ɛ̄ cáávā chí neⁿ'e 'caaⁿ'nuⁿ ndís'tiī 'úú?

20 N'guɛɛcutáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ní caⁿ'a yā Jesús: Yááⁿn'guiinūūⁿ canéé ndúúcū di. ¿Du'ū idiiⁿ núúⁿ yiinu chi neⁿ'é 'caaⁿ'nūⁿ dii?

21 Jesús ní n'guɛɛcutáⁿ'a yā ní ngaⁿ'a yā ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ: Diíⁿ 'áámá ntiiⁿnyuⁿ ní nducyaaca ndís'tiī ngeⁿ'e yiinu nī. 22 Cuaacu chi Moisés miiⁿ tee sa ley yeⁿ'e circuncisión ndís'tiī. (Nguɛ́ɛ́ chííⁿ yeⁿ'ē Moisés miiⁿ chi yeⁿ'ē chiidá nī.) Ni sábado chi nguuvi chí 'iiⁿ'yāⁿ Israel ntaavi'tuunúúⁿ yā, ndís'tiī idiíⁿ nī circuncidar saⁿ'ā 'lííⁿ. 23 Ndúúti chi cuaáⁿ nī chi diíⁿ yā circuncidar saⁿ'ā 'lííⁿ nguuvi sábado caati ley yeⁿ'ē Moisés canéé chi diíⁿ nī cumplir, ¿dɛ'ɛ̄ induuvi táaⁿ nī nduucú caati sábado idiíⁿ chi nduūvā n'dáacā yeⁿ'e 'áámá saⁿ'ā? 24 Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī juzgar tan'dúúcā chi nadacadíínuuⁿ nī naati diíⁿ nī juzgar chi cuaacu ndúúcū chi n'daí miiⁿ.

¿'Áá saⁿ'ā miiⁿ chi Cristo?

25 Tuu'mí ngaⁿ'a n'duuví 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū chí neⁿ'e 'caaⁿ'núⁿ yā? 26 N'diichí nī. Jesús nguɛ́ɛ́ 'va'á yā ngaⁿ'a yā nanááⁿ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā ngii yā 'yā. ¿'Áá cuaacu nííⁿnyúⁿ chí 'iiⁿ'yāⁿ n'gɛɛtɛ chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ yā ní déénú yā chi 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū chi cuaacu nííⁿnyúⁿ chi Cristo? 27 'Iiⁿ'yāⁿ 'cúū deenu yú tií ndiicá yā naati taachi ndiicá Cristo miiⁿ, mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛɛ deenú yā tií ndiicá yā.

28 Tuu'mi ní ngaⁿ'a yuudu Jesús taachí chi'cueeⁿ yā na yáacu templo ní ngaⁿ'a yā: Ndís'tiī, ní 'āā n'diichí nī 'úú. Ní 'āā deenú nī tiī yáāⁿ yeⁿ'é. Níícú 'úú ní nguɛ́ɛ́ cuchií yeⁿ'ē maáⁿ, naati 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā 'úú ní cuaacú yā. Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ n'diichí nī 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. 29 Naati 'úú ní n'diichí 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ caati 'úú ndiicá yeⁿ'é yā, ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ dichó'o yā 'úú.

30 Tuu'mi ní idiiⁿ núuⁿ yiinu 'iiⁿ'yāⁿ chi cuta'á yā Jesús naati mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ che'ē ta'á yā Jesús, caati 'āā cuɛ́ɛ́ ndaa hora yeⁿ'é yā. 31 Níícú 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi snéē miiⁿ chi'téénu yā Jesús. Ní ngaⁿ'a yā ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Taachi ndaá Cristo miiⁿ, ¿'áá nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ yā más cā señales chi diiⁿ sáⁿ'a 'cūū?

Saⁿ'ā fariseos dicho'ó yā policías chi sta'á yā Jesús

32 Tuu'mi ní saⁿ'ā fariseos ch'iindiveeⁿ sa yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi neené n'deee ngaⁿ'a yā 'túúcā yeⁿ'é Jesús miiⁿ. Chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū saⁿ'ā fariseos dicho'ó yā policías chi cuta'a sa Jesús. 33 Tuu'mi ní Jesús ngaⁿ'a yā ngiī yā saⁿ'ā s'eeⁿ: 'Āā ntɛɛ 'nááⁿ cuneé ndúúcū ndis'tíī ní naⁿ'á n'diichí 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā 'úú. 34 In'nuúⁿ nī 'úú ní 'āā ntɛ́ɛ́ ndaacá nī 'úú. Ní naachi 'úú caneé, ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ cuuvi ndaa nī.

35 Tuu'mi ní ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ Israel nguaaⁿ maáⁿ yā: ¿Tií cáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū chi nguɛ́ɛ́ nindaaca yú 'iiⁿ'yāⁿ? ¿'Áá caⁿ'á yā n'diichi 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi cueⁿ'é yā 'muuⁿ cueⁿ'é yā miiⁿyā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ yeⁿ'e ndaata Israel ní ca'cueéⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ? 36 ¿Dɛ'ɛ̄ chi ntúūⁿ ngaⁿ'ā Jesús: In'nuúⁿ nī 'úú ní nguɛ́ɛ́ nindaāca nī 'úú; ní naachi 'úú caneé, nguɛ́ɛ́ cuuvi cundaā ndís'tiī?

Yíícú yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ chi canduuchi

37 Ngúúví chí ch'iīnū 'viicu ch'ɛɛtɛ miiⁿ, Jesús cheendii yā caⁿ'ā diitú yā: Du'u chí yaaca chiī nanaáⁿ ní 'úú ca'á chi cu'u yā. 38 Du'ū chi i'teenu 'uú, vɛ́ɛ́ vida yeⁿ'é yā. Ní vida canéé tan'dúúcā 'áámá yíícú nuūⁿnīⁿ chi ca'a vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. Chuū canee nguūⁿ na libro yeⁿ'e Dendyuūs.

39 Ní chuū ngaⁿ'á yā yeⁿ'ē Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs. 'Iiⁿ'yāⁿ chi cu'téénu yā Jesús canéé chi cuta'á yā Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs. Ní Dendyuūs nguɛ́ɛ́ ca'a yā Espíritu N'dai yeⁿ'e yā ti Jesús miiⁿ ní 'āā cuɛ́ɛ́ cheⁿ'é yā na va'ai chɛɛti nguuvi.

Vɛ́ɛ́ división nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ

40 Tuu'mí ní neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ taachí ch'iindiveéⁿ yā chuū ngaⁿ'a yā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū chi profeta.

41 Ta n'duuví yā ngaⁿ'a yā: 'Iiⁿ'yāⁿ 'cúū chi Cristo. Naati n'duuví yā ngaⁿ'a yā: ¿'Áá yeⁿ'ē yáⁿ'āa Galilea chí cánéé chí ndaa Cristo? 42 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'ā naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs chi Cristo ní cuchií yā yeⁿ'ē ndaata yeⁿ'ē rey David, ní yeⁿ'e yáāⁿ 'lííⁿ Belén, yáāⁿ chi chiica David miiⁿ?

43 Tuu'mí neene vɛɛ división nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ cucáávā Jesús miiⁿ. 44 N'duuvi 'iiⁿ'yāⁿ neⁿ'e yā cuta'á yā Jesús naati mar 'áámá saⁿ'ā miiⁿ nguɛ́ɛ́ tuu'vi sa 'iiⁿ'yāⁿ.

Mar 'áámá saⁿ'ā ndii tiīiⁿ nguɛ́ɛ́ i'téénu sa Jesús miiⁿ

45 Policías ndaa sa nanááⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū saⁿ'a fariseos. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ngaⁿ'a yā ngiī yā policías: ¿Dɛ'ɛ̄ cuuvi chi nguɛ́ɛ́ candɛɛ́ nī saⁿ'ā?

46 Policías n'guɛɛcutáⁿ'a yā 'iiⁿ'yāⁿ: Mar 'áámá saⁿ'ā nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a sa tan'dúúcā chi ngaⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū.

47 Tuu'mí saⁿ'ā fariseos n'guɛɛcutaⁿ'a sa policías: ¿'Áá nginnche'éí yā ntúūⁿ ndis'tiī? 48 ¿'Áá i'teenu n'duuví 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ yā o saⁿ'ā fariseos nduudu Jesús miiⁿ? 49 'Iiⁿ'yāⁿ chí nguɛ́ɛ́ déénu yā chi cánéé nguūⁿ na ley, 'āā condenado 'iiⁿ'yāⁿ.

50 Sáⁿ'ā miiⁿ nguuvi Nicodemo chi 'āā ndaa nanááⁿ Jesús n'gaaⁿ, saⁿ'ā miiⁿ canée sa ndúúcu yā. Tuu'mí ngaⁿ'a Nicodemo ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ: 51 ¿'Áá ley yeⁿ'ē yú cuuvi caaⁿ'maⁿ nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ, ndúúti chi nguɛ́ɛ́ n'diichi di 'iiⁿ'yāⁿ, ní 'caandiveeⁿ dí yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ní túúmícádíínuuⁿ di chi diíⁿ yā?

52 Nan'guɛɛcutáⁿ'a yā ní ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: ¿'Áá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea ntúūⁿ dii? In'núúⁿ dí níícú n'diichi di chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs caati yeⁿ'ē yáⁿ'āa Galilea mar 'áámá vmnéⁿ'ēe nguɛ́ɛ́ can'dáā 'áámá profeta.

53 Ní cunaⁿ'a nducyaacá yā na vaacu yā.

8

'Áámá n'daataá chí cueⁿ'e tá ndúúcū saⁿ'ā

1 Jesús miiⁿ ní cueⁿ'e yā cuɛ́ɛ́tí chi nguuvi Olivos. 2 Tyaaⁿ tyaaⁿ chi dɛɛvɛ táámá nguuvi ndáa ntúuⁿ yā yaācū templo. Nuuⁿmáⁿ yáāⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndaá yā nanáaⁿ yā. Ch'iindí yā ní ca'cueéⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 3 Tuu'mi ní ndaā n'duuvi saⁿ'ā chi ngi'cueeⁿ ley ndúúcū n'duuvi saⁿ'ā fariseos. N'dɛ́ɛ sa nanááⁿ Jesús 'áámá n'daataá chi cyaadu tá ndúúcū 'aama saⁿ'ā chi 'āā 'niinivaacu. Níícú chi canee sa chi nuuⁿ sa táⁿ'ā náávtaⁿ'ā yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 4 Ngaⁿ'a saⁿ'ā s'eeⁿ: Maestro, n'daataá 'cūū ní tunéé 'nū táⁿ'ā ndúúcū táámá saⁿ'ā. 5 Naachi cánéé nguuⁿ ley yeⁿ'ē Moisés miiⁿ ní ngaⁿ'ā chí cuíítuú 'nū n'daataá chi 'tíícā. N'dīī túú'mi, ¿dɛ'ɛ̄ ngaⁿ'a n'diī?

6 Chuū ngaⁿ'ā saⁿ'ā s'eeⁿ chi neⁿ'e sá n'diichi sa táácā diiⁿ Jesús 'iicu tun'dáá nuuⁿndi sa yeⁿ'é yā. Jesús ní can'dii yā ní dingúuⁿ yā na yáⁿ'āa miiⁿ ndúúcū nduutita'á yā. Diíⁿ yā tan'dúúcā chi nguɛ́ɛ́ ch'iindiveéⁿ yā yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. 7 Taachí nitiinguunééⁿ ntuūⁿ sáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mí nanguaacundii yā ni ngaⁿ'a yā ngii yā: Du'ū ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é nī, cuta'á nī vmnááⁿ vmnaaⁿ 'áámá túūu ní ca'á nī táⁿ'ā.

8 Can'díí ntuuⁿ yā ní dingúūⁿ ntúuⁿ yā ná yáⁿ'āa. 9 'Iiⁿ'yāⁿ chi ch'iindiveéⁿ yā chuu tuumicádíínuuⁿ yā chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Ní ca'áámá ca'áámá inan'daá yā, 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū 'āā ndíí ná ch'iinuu maaⁿ. Nan'daā nducyáácá yā. Ní 'aa dámaāⁿ Jesús canee yā ndúúcū táⁿ'ā chi canéé naavtaⁿ'ā. 10 Nacueeⁿ Jesús ní n'diichí yā 'āā ntɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ ti 'āā dámaāⁿ n'daataá miiⁿ. Ní ngaⁿ'a yā ngii yā táⁿ'ā: Dii n'daataá, ¿tií canéé 'iiⁿ'yāⁿ chi tun'dáá nuuⁿndi yā yeⁿ'ē di? ¿'Áá ndii 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛɛ ngaⁿ'a yā nuuⁿndi yeⁿ'ē di?

11 N'daata mííⁿ ní ngaⁿ'ā tá: Señor, mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ. Tuu'mi ní Jesús ngaⁿ'á yā ngii yā táⁿ'ā: 'Úú nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nuūⁿndī yeⁿ'ē di. Cunaⁿ'ā di ní 'āā ntɛ́ɛ́ diiⁿ nuuⁿndí di.

Jesús chí dɛɛvɛ íⁿ'yeēⁿdī

12 Cuayiivi Jesús ní ngaⁿ'ā ntúuⁿ yā ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ: 'Úú tan'dúúcā dɛɛvɛ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, 'tíícā 'úú. Du'u chi can'daā 'úú nguɛ́ɛ́ caⁿ'a yā na maaíⁿ caati cunée yā ndúúcū chi dɛɛvɛ yeⁿ'ē vida.

13 Tuu'mi ní ngaⁿ'ā saⁿ'ā fariseos ngii sa Jesús: Dii ní yeⁿ'ē maaⁿ di nduudu cuaacu chí ngaⁿ'ā di. Nduudu chí ngaⁿ'ā di nguɛ́ɛ́ nduudu cuaacu.

14 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: 'Úú ní ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'é maáⁿ. Nduudu chi ngaⁿ'á ní nduudu cuaacu miiⁿ. Deenú tií ndiicá ní tiī caⁿ'á. Naati ndís'tiī nguɛ́ɛ́ déénu nī tií ndiicá ní nguɛ́ɛ́ déénú nī tiī caⁿ'á. 15 Ndís'tiī ní ngaⁿ'a nī nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ dacaā 'iiⁿ'yāⁿ. Naati 'úú nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á nuuⁿndi yeⁿ'ē mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ. 16 Ndúúti chi 'úú ngaⁿ'á nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ, nduudu yeⁿ'é ní nduudu cuaacu chii, caati 'úú ní nguɛɛ damaāáⁿ ti 'úú ní ndúúcū Chiidá chi dichó'o yā 'úú. 17 Caati naachi canéé nguūⁿ na ley yeⁿ'é nī naachi ngaⁿ'ā na 'uuvi 'iiⁿ'yāⁿ, chii chi nduudu cuaacu. 18 'Úú chi ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'é māaⁿ. Ní Chiidá chi dichó'o yā 'úú ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'é.

19 Tuu'mí ngaⁿ'ā sáⁿ'ā s'eeⁿ ngii sa Jesús: ¿Tií canéé Chiida di? Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús: Nduuti chi nguɛ́ɛ́ 'āā n'diichi nī 'úú, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'āā n'diichi nī Chiidá. Ndúúti chi 'āā n'diichi nī 'úú, 'tiicá ntúūⁿ 'āā n'diichi nī Chiidá.

20 Ndúúdú 'cūū ngaⁿ'ā Jesús taachi canée yā naachi snúūⁿ cajas yeⁿ'e ofrendas. Tuu'mi ní taachí ngi'cueéⁿ yā chɛɛti yáácū templo mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ inátuu'vi yā Jesús caati 'āā 'cuɛ́ɛ́ cunuūⁿ ca'a hora yeⁿ'é yā.

Naachi 'úú caⁿ'á ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ cuuvi ndaá nī

21 Jesús ngaⁿ'a ntúuⁿ yā ngii yā saⁿ'ā: 'Úú ní caⁿ'á ní ndís'tiī in'nuúⁿ nī 'úú. Ná nuuⁿndi yeⁿ'é nī 'cūūvi nī. Naachi 'úú caⁿ'á ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ cuuvi ndaá nī.

22 Tuu'mi saⁿ'ā Israel s'eeⁿ ngaⁿ'a sa: ¿'Áá 'caaⁿ'nuⁿ maáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ caati ngaⁿ'a yā: Naachi 'úú caⁿ'á, ndís'tiī nguɛ́ɛ́ cuuvi ndaa nī?

23 Tuu'mi ní Jesús ngaⁿ'a yā ngiī yā saⁿ'ā: Ndís'tiī ní yeⁿ'ē cuaaⁿ ndiiyā ndís'tiī niicu 'úú ní yeⁿ'ē cuaaⁿ 'niiⁿnuⁿ 'úú. Ndís'tiī ní yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndís'tiī naati 'úú ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū 'úú. 24 Caavā chúū chi ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi 'cuūvi nī na nuuⁿndi yeⁿ'e nī. Ndúúti chi nguɛ́ɛ́ cu'téénu nī chi 'úú chi Cristo miiⁿ tuu'mi ní na nuuⁿndi yeⁿ'é nī ní 'cuūvi nī.

25 Ni ngaⁿ'a sa ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ: ¿Díí du'ū dii? Tuu'mi ní Jesús ngaⁿ'a yā ngíi yā saⁿ'ā: Tan'dúúcā nūuⁿ chí ngaⁿ'á ndii cuaaⁿ vmnaaⁿ, 'tíícā 'úú. 26 Nééné n'deēe dendú'ū chi canéé chí caāⁿ'máⁿ ndúúcū ndis'tíī ní diíⁿ juzgar ndis'tiī. 'Iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā 'úú, 'iiⁿ'yāⁿ mííⁿ chí cuaacu yā. Chííⁿ chí n'giindiveéⁿ yeⁿ'e yā, chiiⁿ ngaⁿ'á na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

27 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ tuumicádíínuuⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní ngaⁿ'á yā yeⁿ'ē Chiidá yā. 28 Tuu'mí ngaⁿ'ā Jesús ngiī yā saⁿ'ā: Taachí nadacuéeⁿ nī Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs, tuu'mi ní cuuvi déénu nī chi 'úú. Nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ chi diíⁿ chi yeⁿ'ē maáⁿ naati Chiidá chi'cueé yā 'úú. Ní chííⁿ chí ngaⁿ'á. 29 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā 'úú canée yā nduucú. Chiidá ní nguɛ́ɛ́ chi'neeⁿ yā 'úú dámaáⁿ. Naati 'úú ní diíⁿ tanducuéⁿ'ē chi neⁿ'e yā.

30 Taachí ngaⁿ'á Jesús chuū nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi'téénu yā yeⁿ'é yā.

Nduūdū Cuaacu chi nanguaⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ

31 Tuu'mí ngaⁿ'ā Jesús ngiī yā saⁿ'ā Israel seⁿ'e chi i'téénu sa 'yā: Ndúúti chi ndís'tiī cunée nī ndúúcū nduudu yeⁿ'é tuu'mi ní cuaacu chí ndis'tiī discípulos yeⁿ'é. 32 Ní n'diichí nī nduudu cuaacu. Ní caavā nduudu cuaacú miiⁿ ndís'tiī nanguáⁿ'ai nī.

33 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā saⁿ'ā yeⁿ'é yā: Nús'uu ní ndaata yeⁿ'ē Abraham. Níícú mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ dichii'vɛ 'nū. ¿Táácā chí ngaⁿ'a di chi ndís'tiī ní canee chí nanguáⁿ'ai nī?

34 Jesús ní nan'guɛɛcutáⁿ'a yā yeⁿ'ē sa: Cuaacu nííⁿnyúⁿ, cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā nuuⁿndi, 'iiⁿ'yāⁿ s'tíī dichíí'vɛ yā yeⁿ'ē nuuⁿndi. 35 'Iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ mandado yeⁿ'ē 'iiví yā nguɛ́ɛ́ 'áámá ineéⁿ yā ndúúcū familia yeⁿ'e 'iiví yā naati daiya 'iiví miiⁿ ní 'áámá cuneéⁿ yā. 36 Ndúúti chi Daiyá yā nadinguáⁿ'ai yā, cuaacu nííⁿnyúⁿ chí ndís'tiī ní nínguaⁿ'ai nī. 37 'Úú deenú chi ndís'tiī chi ndaata yeⁿ'é Abraham. Naati dinúúⁿ yiinu nī chí neⁿ'e 'caaⁿ'núⁿ nī 'úú, caati nduudu yeⁿ'é nguɛ́ɛ́ ngii neé ndúúcū ndis'tiī. 38 Chiiⁿ chi n'diichí ndúúcū Chiidá, chiiⁿ chi 'úú ngaⁿ'á. Ndís'tiī ní diíⁿ nī chi n'diichí nī chiidá nī.

Ndís'tiī yeⁿ'ē yááⁿn'guiinūuⁿ chi chiidá nī

39 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nan'guɛɛcutáⁿ'a yā yeⁿ'é yā ní ngaⁿ'á yā: Chiidá 'nū Abraham. Ngaⁿ'a Jesús ngíi yā saⁿ'ā: Nduuti chi daiya Abraham ndís'tiī tuu'mi ní ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē sa idíiⁿ nī.

40 Naati maaⁿ ní idinúuⁿ yiinu nī chi 'caaⁿ'nuⁿ nī 'úú, caati 'úú saⁿ'ā chi ngaⁿ'a nduudu cuaacu chi ch'iindiveéⁿ yeⁿ'ē Dendyuūs. Abraham nguɛ́ɛ́ diiⁿ sa chuū. 41 Ndís'tiī ní diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e chiidá nī. Tuu'mi ní ngaⁿ'a sa ngii sa Jesús: Nús'uū nguɛ́ɛ́ ch'iindiyáaⁿ 'nū yeⁿ'ē daiya sa saⁿ'ā cyúúní. Canéé 'áámá chiidá 'nū chi Dendyuūs miiⁿ.

42 Tuu'mi ní ngaⁿ'a Jesús ngiī yā saⁿ'ā s'eeⁿ: Ndúúti chi chiidá nī chi Dendyuūs miiⁿ cuaacu nííⁿnyúⁿ chi dinéⁿ'e nī 'úú, caati 'úú ní yeⁿ'é Dendyuūs chiicá ní ndaá. Ní nguɛ́ɛ́ ndaá yeⁿ'é maáⁿ ti Ndyuūs maáⁿ yā dichó'o yā 'úú. 43 ¿Dɛ'ɛ cuuvi chi nguɛɛ n'gúuⁿ nī nduudu yeⁿ'é? Ti nguɛɛ n'giindiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'é. 44 Ndís'tiī ní yááⁿn'guiinūuⁿ chiidá nī. Ndís'tiī ní neⁿ'é nī diíⁿ nī tanducuéⁿ'ē chi neⁿ'ē chiida nī. Yááⁿn'guiinūuⁿ chí n'giīⁿ'nūⁿ 'āā canéé núuⁿ yā ndíí naachi nga'ā. Nguɛ́ɛ́ 'áámá caneé yā na nduudu cuaacu ti nguɛ́ɛ́ nduudu cuaacu nduucú yā. Taachí yááⁿn'guiinuuⁿ ngaⁿ'ā sa nduudu yaadi yeⁿ'ē maaⁿ sa ngaⁿ'a sa ti saⁿ'ā yeⁿ'ē nduudu yaadi ní chiida nduudu yaadi sáⁿ'ā. 45 Naati 'úú ní ngaⁿ'á nduudu cuaacu ní nguɛ́ɛ́ i'téénu nī yeⁿ'é. 46 ¿Du'ú yeⁿ'ē ndís'tiī ngaⁿ'a chi idiíⁿ nuuⁿndi? Ní nduutī chi 'úú ní ngaⁿ'á nduudu cuaacu, ¿dɛ'ɛ̄ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu nī 'úú? 47 Du'u chí yeⁿ'ē Dendyuūs miiⁿ nduudu yeⁿ'ē Dendyuūs n'giindiveéⁿ yā. Chiiⁿ chí ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ nī ti nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é Dendyuūs ndís'tiī.

Jesús canée yā vmnááⁿ vmnaaⁿ chi iⁿ'yeēⁿdī

48 Tuu'mi ní nan'guɛɛcútaⁿ'ā saⁿ'a Israel s'eeⁿ ní ngaⁿ'a sa ngii sa Jesús: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ cuaacu ngaⁿ'ā nús'uū chi samaritano dii, ní cánéé dí ndúúcū yááⁿn'guiinūuⁿ?

49 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús: 'Úú nguɛ́ɛ́ cánéé ndúúcū yááⁿn'guiinūuⁿ. 'Úú diíⁿ honrar Chiidá. Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ i'téénu nī 'úú. 50 'Úú ní nguɛ́ɛ́ in'nuúⁿ honra yeⁿ'é māaⁿ. Vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi in'nuúⁿ yā honra yeⁿ'é ní diíⁿ yā juzgar 'iiⁿ'yāⁿ. 51 Cuaacu nííⁿnyúⁿ, cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Du'u chí n'giindiveēⁿ nduudu yeⁿ'é nguɛ́ɛ́ n'diichí yā vaadī n'gii taanduvɛ́ɛ́ nguuvi.

52 Tuu'mi ní saⁿ'a Israel s'eeⁿ ngaⁿ'ā sa ngii sa Jesús: Maaⁿ ní tuumicádíínuuⁿ 'nū yeⁿ'ē di. Canee di ndúúcū yááⁿn'guiinūuⁿ. Abraham miiⁿ ní ch'iī ndúúcū profetas 'iicu díí ní ngaⁿ'ā di: Du'u chi n'giindiveēⁿ nduudu yeⁿ'é nguɛ́ɛ́ n'diichíneéⁿ yā vaadī n'gii taanduvɛ́ɛ́ nguuvi. 53 ¿'Áá vmnaaⁿ ntuūⁿ ca dii yeⁿ'ē chiida yú Abraham chi ch'īi yā ní yeⁿ'e profetas chí ch'īi yā? ¿Du'ū nadacádiinuuⁿ di chi máāⁿ di?

54 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús: Ndúúti chi 'úú diíⁿ honrar māaⁿ tuu'mi ní honra yeⁿ'é ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ. Chiidá mííⁿ chi idiíⁿ yā honrar 'úú. Ní yeⁿ'e chiidá chí ngaⁿ'ā ndís'tíī chi Dendyuūs yeⁿ'é nī. 55 Ní nguɛ́ɛ́ 'āā n'diichí nī 'iiⁿ'yāⁿ naati 'úú 'āā nin'diichí 'iiⁿ'yāⁿ. Ndúúti chi ngaⁿ'á chi nguɛ́ɛ́ nin'diichí 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā chí yaadi ndís'tiī, 'tíícā ntúúⁿ 'úú. Caati 'āā n'diichí 'iiⁿ'yāⁿ ní n'giindiveéⁿ nduudu yeⁿ'é yā. 56 Chiidá nī Abraham yéénú taavi sa chi 'āā n'diichī sa nguuvī yeⁿ'é. Ní 'āā n'diīchī sa. Ní yéénú taavi sa.

57 Tuu'mi ní ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ: ¿'Áá 'āā cuɛ́ɛ́ cuuvi 'uuvi ngɛɛcu ndiichi nduūyū ní 'āā n'diichi di Abraham?

58 Ní ngaⁿ'a Jesús ngiī yā saⁿ'a: Cuaacu nííⁿnyúⁿ, cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi 'úú vmnááⁿ vmnaaⁿ chi Abraham.

59 Tuu'mi ní saⁿ'ā s'eeⁿ sta'á sa tuūu chi ca'a sa Jesús, naati Jesús ní canúúⁿ n'de'éi yā ní nan'dáa yā chɛɛti yáacū templo ní cho'ó yā náavtaⁿ'á yā 'ííⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní cunaⁿ'á yā.

9

Jesús ca'á yā vista yeⁿ'e 'áámá sáⁿ'ā chi ngueenááⁿ ndii taachi chi ch'iindiyaāⁿ sa

1 Níícú taachi cho'ōo Jesús ní n'diichí yā 'áámá saⁿ'ā chi ngueēe nduutináaⁿ sa ndíí taachí ch'iindiyáaⁿ sa. 2 Níícú discípulos yeⁿ'é yā ntiinguuneeⁿ yā Jesús ní ngaⁿ'a yā ngiī yā 'iiⁿ'yāⁿ: N'dii Maestro, ¿du'u dínuūⁿndí? ¿'Áá chiida sa ndúúcū chɛɛcu sa vɛɛ nuuⁿndi yeⁿ'é yā? ¿'Áá maaⁿ sa 'tíícā sa chí ngueēé nduutináaⁿ sa taachí ch'iindiyáaⁿ sa?

3 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús ní nguɛ́ɛ́ ndúú sáⁿ'a cūū ní nguɛ́ɛ́ chiida sa ndúúcū chɛɛcu sa vɛɛ nuuⁿndí yeⁿ'é yā chi ngueēe nduutináaⁿ sa. 'Tíícā saⁿ'ā ní 'cuuⁿ'miⁿ chi diiⁿ Déndyuūs miiⁿ nduucú yā. 4 Cánéé chí diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ chi idiiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi dicho'ó yā 'úú neⁿ'e chi vɛ́ɛ́ nguuvi. Ndaá chi cuuvi 'da'a taachi mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ. 5 Nuuma neⁿ'e chí cuneé iⁿ'yeēⁿdī 'úú chi cuneé tan'dúúcā dɛɛvɛ yeⁿ'ē iⁿ'yeēⁿdī 'úú.

6 Taachí níngaⁿ'a yā chuū chiīdaiⁿ yā na yáⁿ'āa níícú in'dái yā inchɛɛtí ndúúcū nuuⁿniⁿ daíⁿ yā. Níícú s'néeⁿ yā nchɛɛtí nduutináaⁿ saⁿ'ā ngueenááⁿ. 7 Ní ngaⁿ'a yā: Cúnaⁿ'ā dí. Nááⁿnú dí nduutináaⁿ di na cheendi yíívɛ yeⁿ'ē Siloé. (Nduudu miiⁿ neⁿ'e caaⁿ'maⁿ Dichó'o Yā.) Tuu'mi ní cunaⁿ'ā sa ní naāⁿnu sa ní nguɛɛcundíi sa 'āā inaaⁿ sa. 8 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ na nííⁿnúⁿ va'ai yeⁿ'ē sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā ndíí vmnaaⁿ n'diichí yā saⁿ'ā chi ngueenáaⁿ ní ngaⁿ'a yā: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ sáⁿ'a 'cūū n'giīndī ngiica limosna?

9 N'duuví yā ngaⁿ'a yā: Sáⁿ'a 'cūū. Ta n'duuví yā ní ngaⁿ'a yā: Tan'dúúcā saⁿ'ā miiⁿ, 'tíícā saⁿ'ā. Saⁿ'ā miiⁿ ngaⁿ'a sa: 'Úú.

10 Ngaⁿ'a yā ngiī yā saⁿ'ā: ¿Taaca nínguaaⁿ nduutináaⁿ di?

11 N'guɛɛcútaⁿ'ā sa ní ngaⁿ'ā sa: Saⁿ'ā chi nguuvi Jesús miiⁿ din'dái sa nchɛɛtí ní chi'neeⁿ sa nduutinaáⁿ. Ní ngaⁿ'ā sa ngii sa 'úú: Cueⁿ'e di cheendi yiivɛ nuūⁿnīⁿ yeⁿ'ē Siloé. Naaⁿnu di nduutináaⁿ di. Níícú cheⁿ'é, ní naāⁿnu nduutinaáⁿ, ní 'āā inaáⁿ.

12 Tuu'mi ní ngaⁿ'a yā ngiī yā saⁿ'ā: ¿Tii canéé saⁿ'ā miiⁿ? Tuu'mí ngaⁿ'ā sa: Nguɛ́ɛ́ deenú.

Fariseos itiinguunéeⁿ yā saⁿ'ā ngueenaaⁿ chi 'āā nduuva yeⁿ'ē sa

13 Tuu'mi ní candɛ́ɛ yā saⁿ'ā chi ngueenaáⁿ ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ nanááⁿ saⁿ'ā fariseos. 14 Ni sábado miiⁿ nguuvi chí ntaavi'túúnuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi Jesús idin'dái yā nchɛɛtí mííⁿ. Ní nin'guáaⁿ yā nduutinaaⁿ sa. 15 Tuu'mi ní ntiinguuneeⁿ ntúuⁿ yā fariseos: ¿Táácā 'āā inaaⁿ di? Tuu'mi ní ngaⁿ'ā sa: S'néeⁿ yā nchɛɛtí na nduutinaáⁿ, níícú naāⁿnú. Maaⁿ ní inaáⁿ.

16 Tuu'mi ní 'áámá saⁿ'ā fariseo ngaⁿ'a sa: Sáⁿ'a 'cūū ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é Dendyuūs saⁿ'ā caati nguɛ́ɛ́ diiⁿ sa nguuvi sábado tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e yú. Ta n'duuvi sa ngaⁿ'a sa: ¿Táácā saⁿ'ā chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'ē sa diiⁿ sa señales chi 'tuucā? 'Uuvi nuúⁿ díiⁿ sa vaanicadíínuūⁿ yeⁿ'ē sa. 17 Nguɛɛcundíí ntúuⁿ sa ní ngaⁿ'a sa ngii sa saⁿ'ā chi ngueenáaⁿ sa: Díí, ¿dɛ'ɛ́ ngaⁿ'a di yeⁿ'ē saⁿ'a chí nan'guaaⁿ nduutináaⁿ di? Saⁿ'ā miiⁿ ngaⁿ'ā sa: 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ profeta.

18 Saⁿ'a Israel s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ i'téénu sa yeⁿ'e saⁿ'ā chí chingueēnáaⁿ sa ní inaaⁿ sa ndíí 'cai yā chiida sa ndúúcū chɛɛcu sa yeⁿ'ē sáⁿ'ā chí 'āā inaaⁿ sa. 19 Ní ntiinguunééⁿ saⁿ'ā s'eeⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, ní ngaⁿ'ā sa: ¿'Áá sáⁿ'a 'cūū daiyá nī, saⁿ'ā chi ngaⁿ'ā ndís'tiī chí ch'iindiyáaⁿ sa 'āā ngueenáaⁿ sa? ¿Tááca chi maaⁿ inaaⁿ sa?

20 Nan'guɛɛcutáⁿ'a yā chiida sa ndúúcū chɛɛcu sa ní ngaⁿ'a yā 'iiⁿ'yāⁿ: Déénu 'nū daiya 'nū saⁿ'á 'cūū 'āā ngueeé nduutináaⁿ sa taachi ch'iindiyáaⁿ sa. 21 Maaⁿ ní inaaⁿ sa. Nguɛ́ɛ́ déénu 'nū táácā ínaaⁿ sa. Du'ú yā chi nin'guaaⁿ yā nduutináaⁿ sa nús'uu nguɛ́ɛ́ déénu 'nū. Saⁿ'ā tii 'āā 'naaⁿ sa, ntiingúúneeⁿ nī saⁿ'ā. Saⁿ'ā tii caaⁿ'maⁿ sa yeⁿ'ē maaⁿ sa.

22 Chuū chi nan'guɛɛcutáⁿ'a sa chiida sa ndúúcū chɛɛcu sa, caati 'va'á yā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ. Caati 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ 'āā indeē sa chi du'ū chi caaⁿ'maⁿ chi Mesías chí Cristo miiⁿ chuū ní tun'daa yā chɛɛti yaācū. 23 Chii chi 'tíícā caⁿ'ā chiida sa ndúúcū chɛɛcu sa: Sáⁿ'ā 'caa 'āā 'nāaⁿ sa. Ntííngúúneeⁿ nī saⁿ'ā.

24 'Tíícā ní 'caī ntúuⁿ yā saⁿ'ā chí ngueenááⁿ níícú ngaⁿ'a yā ngiī yā saⁿ'ā: Dii, ní ca'a di honra Dendyuūs. Nús'uu deenu 'nū chí sáⁿ'a 'cūū vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'ē sa.

25 Tuu'mi ní nan'guɛɛcutáⁿ'a sa ní caⁿ'ā sa: Ndúúti chi nuuⁿndi yā o nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yā nguɛ́ɛ́ deenú. 'Áámá chi deenú chi ngueeé nduutinaáⁿ ní maaⁿ ní ināaⁿ.

26 Ní ngaⁿ'ā ntúuⁿ yā ngii yā saⁿ'ā: ¿Dɛ́'ɛ̄ diíⁿ yā ndúúcū dii? ¿Táácā 'āā inaaⁿ di?

27 Nan'guɛɛcutáⁿ'a sa yeⁿ'é yā: 'Āā ngaⁿ'á ngií ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ ch'iindiveéⁿ nī. ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chi neⁿ'ē ntúuⁿ nī 'caandiveéⁿ nī? ¿'Áá neⁿ'é nī ntúuⁿ ndís'tiī chi cuuvi discípulos yeⁿ'é yā ndís'tiī?

28 Ní 'caa'vá yā ndúúcu sa ní caⁿ'a yā: Díí, chí discípulo yeⁿ'é yā dii, naati nús'uū discípulos yeⁿ'ē Moisés nús'uu. 29 Nús'uu ní déénu 'nū chi Dendyuūs ní yaa'vi yā Moisés naati nguɛ́ɛ́ déénu 'nū tií ndiica sáⁿ'a 'cūū.

30 Nan'guɛɛcutáⁿ'a saⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'a sa: Chuū ní cuaacu ní cosa chi 'āā ngeⁿ'e yiinu yú caati ndís'tiī nguɛ́ɛ́ déénu nī tií ndiicá yā ní nn'guaaⁿ yā nduutinaáⁿ. 31 Ní deenu yú chi Dendyuūs ní nguɛ́ɛ́ n'giindiveé yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ nuuⁿndi. Du'ú 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'ē Dendyuūs níícú idiíⁿ yā chiiⁿ chi neⁿ'ē Dendyuūs, tuu'mi ní Dendyuūs mííⁿ nn'giindiveéⁿ yā yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū. 32 Ní taachi chi nga'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, nguɛ́ɛ́ ch'iindiveeⁿ yú chi mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nn'guaaⁿ yā nduutinaáⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ ndíí ch'iindiyáaⁿ yā. 33 Ndúúti chi 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é Dendyuūs 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ cuuvi diíⁿ yā.

34 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: Dii ní na nuuⁿndi ch'iindiyáaⁿ di. ¿'Áá dii ngi'cuééⁿ dí nús'uū? Ní tun'daa yā saⁿ'a chɛɛti yaācū.

Ngueenááⁿ yeⁿ'ē cosa chi yeⁿ'ē Espíritu

35 Jesús ch'iindiveéⁿ yā chi 'āā tun'dáa yā saⁿ'ā chiva'āī yaacu templo. Taachi nindaaca yā saⁿ'ā ní ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: ¿'Áá i'téénu dí Daiya Dendyuūs miiⁿ?

36 Tuu'mi ní nan'guɛɛcutáⁿ'a sa ní caⁿ'a sa: Señor, ¿du'ū mííⁿ, ní 'tíícā cu'teenú?

37 Ní ngaⁿ'a Jesús ngii yā saⁿ'ā: In'diichi dí 'iiⁿ'yāⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ chi indeé yā ndúúcū di.

38 Tuu'mi ní ngaⁿ'ā sa ngii sa Jesús: Señor, cu'teenú n'diī. Ní diiⁿ sa adorar yā.

39 Ní ngaⁿ'ā Jesús: 'Úú nindaá iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chí caaⁿ'máⁿ nuuⁿndi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ caati 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ inaáⁿ yā ní naáⁿ yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chí cuuvi inaáⁿ yā cuuvi ngueenáaⁿ yā.

40 N'duuvi 'iiⁿ'yāⁿ fariseos chi canée yā ndúúcu yā ch'iindiveéⁿ yā chuū ní caⁿ'á yā Jesús: ¿'Áá ngueēe ntúuⁿ nduutináaⁿ 'nū tuu'mi?

41 Tuu'mi ní ngaⁿ'a Jesús ngii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: Ndúúti ngueenáaⁿ nī nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e nī. Naati maaⁿ ní ngaⁿ'a nī: Inaaⁿ 'nū. Chiiⁿ chi nuuⁿndi yeⁿ'é nī 'áámá cunéé nūuⁿ.

10

Cuenta yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ 'iiti yeⁿ'e yā

1 Cuaacu nííⁿnyúⁿ cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Du'u chi nguɛ́ɛ́ indaā cuaaⁿ cheendi chéēⁿ yeⁿ'ē 'iiti cuūchī naati ngɛ'ɛ́ yā na chéēⁿ táámá lado, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū duucú yā ní diduucú yā. 2 Du'ú 'iiⁿ'yāⁿ chi indáa yā cuaaⁿ cheendi chéēⁿ miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ineenaáⁿ yā 'iiti. 3 'Iiⁿ'yāⁿ ineenaáⁿ yā cheendi chéēⁿ ní inin'guaáⁿ yā cheendi chéēⁿ caavā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní 'iití cuūchī n'giindiveéⁿ tī nduudu yeⁿ'é yā. Ní n'gaí yā duuchi 'iiti cuūchī yeⁿ'é yā. Ní n'daá tī saⁿ'ā. 4 Taachi intuun'dáa yā tanducuéⁿ'ē 'iiti yeⁿ'é yā cuaaⁿ dáámí cheēⁿ candɛ́ɛ tī vmnaaⁿ yeⁿ'é tī. Níícú 'iiti cuūchī cueⁿ'é tī cuayiivi 'iiví tī. Caati 'caandiveéⁿ tī nduudu yeⁿ'é yā. 5 Nguɛ́ɛ́ can'dáa tī 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'iiví tī níícú ngéenu tī yeⁿ'é yā caati nguɛ́ɛ́ 'caandiveéⁿ tī nduudu yeⁿ'é yā chi nguɛ́ɛ́ 'iiví tī 'iiⁿ'yāⁿ.

6 Chuū cuenta chi caⁿ'a Jesús 'iiⁿ'yāⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nguɛ́ɛ́ tuumicadíínuuⁿ yā dɛ'ɛ̄ chí caⁿ'ā Jesús miiⁿ.

Jesús chi n'dai ca pastor yā

7 Nguɛɛcúndíí ntuūⁿ Jesús ní ngaⁿ'a yā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ, cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: 'Úú tan'dúúcā cheendi cheēⁿ naachi cho'ō 'iiti cuūchī. 8 Tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chí ndaá yā vmnaaⁿ yeⁿ'ē 'úú, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní duucu yā ní diduucúū ntúuⁿ yā. Caati nguɛ́ɛ́ ch'iindiveéⁿ yā 'iiti cuūchī miiⁿ yeⁿ'é yā. 9 'Úú tan'dúúcā cheendi cheēⁿ 'úú. Du'ú 'iiⁿ'yāⁿ chí indaā caavā yeⁿ'é, ninguaⁿ'ai yā. Ní can'dáa yā. Ní nndaa ntuúⁿ yā. Ní ndaacá yā chi che'é yā.

10 Duucú mííⁿ taachi ndaa sa miiⁿ, iduucu sa. Ní n'giiⁿ'nuⁿ sa ní nadi'tuuvi sa. 'Úú nindāa chí ca'á vida níícú ca'á vida chi yeenú taavi yā. 11 'Úú 'iivi 'iiti cuūchī chi n'dai taaví. 'Iiví 'iiti cuūchī chi n'dai taaví yā, nga'á yā vida yeⁿ'e maáⁿ yā caavā 'iiti. 12 'Iiⁿ'yāⁿ chí canee naáⁿ 'iiti cuūchī chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā 'iiti ní nguɛ́ɛ́ 'iiví tī 'iiⁿ'yāⁿ. Taachí ináaⁿ yā yááⁿyāaⁿ ngaātáa chi cuchií tī ní cu'néeⁿ yā 'iiti cuūchī ní ngeⁿ'e yā ngéénu yā. Ní yááⁿyāaⁿ ngaātáa cúchií tī miiⁿ ní cuta'á tī 'iiti cuūchī ní 'iiti cuūchī miiⁿ idii'yáa tī ngii ní ngéénu tī. 13 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā 'iiti ngéénu yā caati nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā 'iiti. Ní nguɛ́ɛ́ idiíⁿ yā cuidado 'iiti cuūchī.

14 'Úú 'iivi n'dai taavi 'iiti cuūchī. Ní canúnaáⁿ 'iiti cuūchī yeⁿ'é. Ní 'iiti cuūchī yeⁿ'é ní canúnaáⁿ tī 'úú. 15 Tan'dúúcā chi Chiidá in'diichí yā 'úú, 'tíícā 'úú in'diichí Chiidá. Ní nga'á vida yeⁿ'é cucaava 'iiti cuūchī. 16 Vɛ́ɛ́ ntúūⁿ ta n'duuvi 'iiti cuūchī yeⁿ'é chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē cheēndī chéeⁿ 'cūū 'iiti. 'Iiti miiⁿ ntúūⁿ ní cánéé chí candɛɛ́ 'iiti. Ní 'caandiveéⁿ tī chí caāⁿ'máⁿ níícú 'áámá cheēⁿ nduuví tī ní 'áámá nūuⁿ 'ííví 'iiti.

17 Caavā chiiⁿ chí neⁿ'e Chiidá 'úú caati 'úú ca'á vida yeⁿ'e maáⁿ chi ní nanguɛɛcundíí ntuúⁿ cuta'á. 18 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi 'caaⁿ'núⁿ yā 'úú naati 'úú ca'á vida yeⁿ'e maáⁿ. Cuuví diíⁿ cu'neéⁿ vida yeⁿ'é ní cuuví diíⁿ cuta'á. Chuū mandamiento chi diíⁿ chi ngaⁿ'ā Chiidá.

19 Ch'ííndi ntúūⁿ vaadī 'caa'va nguaaⁿ náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ cáávā nduudú 'cūū. 20 Nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel caⁿ'a yā chuū: Canée yā ndúúcū yááⁿn'guiinūuⁿ ní nguɛɛ nndɛɛ́ yā vaanicadiinúúⁿ yeⁿ'é yā. ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí n'giindiveéⁿ nī yeⁿ'e yā?

21 Tá n'duuví yā ní ngaⁿ'a yā: Ndúúdú 'cāā ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé ndúúcū yááⁿn'guiinūuⁿ. ¿'Áá cúúví nán'guaaⁿ yááⁿn'guiinūuⁿ nduutinaáⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenáāⁿ?

'Iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ yā Jesús

22 Ch'iindī 'víícú yeⁿ'ē dedicación na yáāⁿ Jerusalén tiempo chi 'iichɛɛ. 23 Níícú Jesús cachiicá yā chɛɛti yaācū templo na corredor chi nguuvi Salomón. 24 'Iicu saⁿ'a Israel s'eeⁿ ní cheⁿ'e sa nduuvidaama sa nanáaⁿ yā ní caⁿ'a sa chii sa Jesús: ¿Tií cuaⁿ'ā castaⁿ'ā di chídɛɛvɛ yeⁿ'e 'nū? Ndúúti chi dii chi Cristo miiⁿ, caaⁿ'maⁿ cuaacú dí cuuvi dí nús'uū.

25 Nan'guɛɛcútaⁿ'a Jesús yeⁿ'ē sa: 'Āā ngií ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ i'teenu nī. Ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ ndúúcū chi dúúchī Chiidá, chuū ngaⁿ'ā nduudu cuaacu yeⁿ'é. 26 Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ i'téénu nī caati nguɛ́ɛ́ 'iiti cuūchī yeⁿ'é ndís'tiī, tan'duucā 'āā ngaⁿ'á. 27 'Iiti cuūchī yeⁿ'é n'giindiveéⁿ tī nduūdū yeⁿ'é ní 'úú in'diichí ntúuⁿ 'iitī. Ní 'iitī miiⁿ can'daa tī 'úú. 28 'Úú ní nga'á vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'é tī ní nguɛ́ɛ́ 'cūūvi ti. Ni mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ cuuví cuta'á yā 'iiti s'eeⁿ taachí 'āā canéé ta'á. 29 Chiidá chi tée yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'úú vmnaáⁿ yā yeⁿ'ē nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ cuuví cuta'á yā taachi 'āā canéé ta'ā Chiidá. 30 'Úú ndúúcū Chiidá 'áámá núúⁿ 'nū.

31 Tuu'mi ní sta'ā ntúūⁿ saⁿ'a Israel s'eeⁿ túūu chi neⁿ'e ca'a sa Jesús. 32 Nan'guɛɛcútaⁿ'a Jesús 'iiⁿ'yāⁿ: Nééné n'deēe n'daacā ntiiⁿnyuⁿ chí n'giⁿ'i yeⁿ'ē Chiidá. ¿Chɛ́ɛ́ ntiiⁿnyuⁿ chi nguɛ́ɛ́ innéé yiinú ndís'tiī chi ngiituú nī 'úú?

33 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā saⁿ'a Israel s'eeⁿ ní ngaⁿ'ā sa ngii sá Jesús: Nguɛ́ɛ́ caavā ntiiⁿnyuⁿ n'daacā chi ngiituú 'nū dii naati cáávā chi ngaⁿ'ā di chi nguɛ́ɛ́ n'daacā, ní caati dii chí saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní diiⁿ di chi Dendyuūs dii.

34 Nan'guɛɛcútaⁿ'a Jesús yeⁿ'ē sa: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ cánéé nguūⁿ na ley 'tíícā: 'Úú ningaⁿ'á chi ndyuūs s'eeⁿ ndís'tiī? 35 Ndúúti chí ngaⁿ'á yā chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní ndyuús s'eeⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ chi sta'á yā nduudu yeⁿ'e Dendyuūs níícú naachi cánéé nguūⁿ canéé chí cuuvi cuaacu. 36 Chiidá indɛɛvɛ nuúⁿ yā 'úú ní dicho'ó yā 'úú iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. ¿'Áá ndís'tiī ní ngaⁿ'a nī chi nguɛ́ɛ́ n'daacā yeⁿ'é chi 'úú nduuvidaamá ndúúcū Dendyuūs caati caⁿ'á chi 'úú Daiya Dendyuūs 'úú? 37 Nduuti chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē Chiidá, nguɛ́ɛ́ cu'téénu di 'úú. 38 Naati ndúútī chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ 'áárá chi nguɛ́ɛ́ i'téénu di 'úú, cu'téénu di na ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ. 'Iicu cuuvi deenu di ní cu'téénu di chi Chiidá canee nduucú níícú 'úú ní canéé ndúúcū Chiidá.

39 Ní neⁿ'e ntuuⁿ sa cuta'a sa Jesús, naati Jesús miiⁿ ní nan'dáa yā na ta'a sa s'uuⁿ.

40 Níícú nguɛɛcúndii yā taama lado yeⁿ'ē yíícú Jordán na yáⁿ'āa miiⁿ naachi vmnááⁿ vmnaaⁿ nachɛɛdinúuⁿnīⁿ Juan. Níícú canée yā miiⁿ. 41 Níícú nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndaá yā nanáaⁿ yā, ní ngaⁿ'á yā: Nduudu cuaacu tii Juan miiⁿ ní 'áámá señal nguɛ́ɛ́ diiⁿ sa naati tanducuéⁿ'ē chi caⁿ'ā Juan yeⁿ'é yā, chuū nduudu cuaacu.

42 Níícú nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní chi'téénu yā Jesús na yáⁿ'āa miiⁿ.

11

Lázaro ch'īi yā

1 Vɛ́ɛ́ 'áámá sáⁿ'ā ngiītā sa chi nguuvi sa Lázaro na yáāⁿ Betania. Yáāⁿ miiⁿ vaacú tá María nduucū ví'i tá Marta. 2 Niicu tá María ní vi'i ta Lázaro. N'daataa miiⁿ ch'eendái tá aceite Jesús ní nātí'ī tá ca'a yā ndúúcū yuūdū tiīⁿ tá. 3 Vi'ī sa miiⁿ ní dichó'o ta 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi yaa'ví yā yeⁿ'ē Jesús miiⁿ chi caⁿ'a yā: Señor, n'diichí nī. Saⁿ'ā chi néⁿ'e nī ní ngíítā sa.

4 Taachi ch'iindiveeⁿ Jesús chuū, ní caⁿ'a yā: Ca'āī miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ ca'āī chi 'cuūvi sa, naati ca'āī chi diiⁿ honrar Dendyuūs, níícú cuuví yā honrar Daiyá Dendyuūs caava ca'ai 'cūū.

5 Niicu Jesús ní ya'āī 'iinu yā Marta ndúúcū vi'i tá María ndúúcū vi'ī tá Lázaro. 6 Taachí Jesús ch'iindiveéⁿ yā chi ngiitā saⁿ'ā miiⁿ canée yā tá 'uuvi nguuvi lugar naachi canée yā. 7 Cho'o 'uuvi nguuvi ngaⁿ'a Jesús ngii yā discípulos yeⁿ'é yā: Cuⁿ'u ntuūⁿ yú na yáⁿ'āa Judea.

8 Ní discípulos ní ngaⁿ'á yā ngiī yā 'iiⁿ'yāⁿ: N'dii Maestro, ngiituūu 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ n'diī. ¿'Áá neⁿ'e ntúuⁿ nī caⁿ'ā ni miiⁿ?

9 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ ndɛɛ̄ nguuvi ndiichúúví hora? 'Iiⁿ'yāⁿ chi chiicá yā nguuvi nguɛ́ɛ́ indɛɛ̄ ca'a yā tii inaaⁿ yā chí dɛɛvɛ yeⁿ'é iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 10 'Iiⁿ'yāⁿ chí ngiica na maāiⁿ indɛɛ̄ ca'á yā, ti nguɛ́ɛ́ chi dɛɛvɛ ndúúcu yā.

11 Caⁿ'a yā chuū, ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Lázaro amigo yeⁿ'e yú cyaadu sa. Caⁿ'á nanduūchí saⁿ'ā chi cyaadu sa.

12 Tuu'mí caⁿ'á discípulos yeⁿ'é yā: Señor, ndúútī chi cyaadu sa ní 'āā ninguaⁿ'āī sa.

13 Chuū ngaⁿ'ā Jesús miiⁿ yeⁿ'ē vaadī n'dii yeⁿ'ē Lázaro níícú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cadíínuuⁿ yā chi ngaⁿ'a yā chi cyaadu n'dai Lázaro. 14 Tuu'mi ní Jesús caⁿ'a cuaacú yā: Lázaro miiⁿ ch'iī sa. 15 'Úú ní yeenú cáávā ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ caneé miiⁿ ní 'íícú cu'téénú nī. Naati caⁿ'ā yú n'diichi yú saⁿ'ā.

16 Tuu'mi ní caⁿ'ā Tomás, saⁿ'ā chi duuchi Dídimo chi Gemelo ní ngaⁿ'a sa ngii sa saⁿ'ā s'eeⁿ chi discípulos ndúúcū sa: Cúⁿ'u ntúúⁿ s'uúⁿ ní 'cuūvī yú ndúúcu yā.

Jesús chí nanduuchi niicu teé yā vida yeⁿ'é yā

17 Taachi ndaā Jesús miiⁿ ní 'āā cuūⁿ nguuví n'dii Lázaro canúúⁿ sa na chɛɛtī yáinyāⁿ. 18 Ní yáāⁿ Betania 'āā niiⁿnuúⁿ ná yáāⁿ Jerusalén tan'dúúcā 'iinu kilómetro. 19 Neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndaá yā na vaacu Marta ndúúcū María chí nica'á yā 'viichɛɛtínūuⁿ n'daata s'eeⁿ yeⁿ'ē vi'i yā Lázaro. 20 Tuu'mi ní Marta miiⁿ taachí ch'iindiveéⁿ yā chí ndaā Jesús miiⁿ can'dáa yā chuva'ai ní nandaaca yā 'iiⁿ'yāⁿ. Naati María miiⁿ canúuⁿ yā chɛɛti va'ai. 21 Ní Marta miiⁿ ní ngaⁿ'a yā ngii yā Jesús: Señor, ndúúti chi canée nī ndúúcu 'nū nguɛ́ɛ́ ch'iī vi'í. 22 Naati maaⁿ deenú chí tanducuéⁿ'ē chí caaca di Dendyuūs miiⁿ ní tée yā dii.

23 Tuu'mí ngaⁿ'a Jesús ngii yā Marta: Nnduuchi ntuūⁿ ví'i di.

24 Marta ngaⁿ'a ta ngii ta Jesús: 'Úú ní deenú chí nduuchi ntúūⁿ sa ní nacueeⁿ sa nguuvi chi 'cuiinu iⁿ'yeēⁿdī.

25 Ní ngaⁿ'a Jesús ngiī yā táⁿ'ā: 'Úú chí nanduuchi niicu 'úú teé vida yeⁿ'é yā. Du'ū chi i'téénū 'úú 'aara n'díi yā, 'tíícā nduuchi yā. 26 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ vida yeⁿ'e yā chi i'téénu yā 'úú, nguɛ́ɛ́ 'cuūvi yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. ¿'Áá i'teenu di chuū?

27 Tuu'mi ní Marta ngaⁿ'a yā: I'teenú Señor. 'Úú i'teenú dii chi Cristo Daiya Dendyuūs chi ndaá nī iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

Cuɛɛcu Jesús taachi snée yā na yáinyāⁿ yeⁿ'ē Lázaro

28 Taachi Marta ch'iinu caⁿ'a ta chuū cueⁿ'e tá ní yaa'vi n'dé'ei ta vi'i María ní ngaⁿ'a ta: Dii María, Maestro caneé yā ní n'gai yā dii.

29 Taachi María ch'iindiveeⁿ ta chuū ní ncueeⁿ ta ngééniicu tá ní ndaa ta nanááⁿ Jesús. 30 Jesús miiⁿ 'āā cuɛ́ɛ́ nindáa yā yaaⁿ miiⁿ. Naati canée yā miiⁿ naachi nandaaca María 'iiⁿ'yāⁿ. 31 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi snée yā na vaacu tá ndúúcū tá ní inca'á yā 'viichɛɛtíínūu María. Taachi n'diichí yā chi María miiⁿ ní nnicueeⁿ tá ngééniicu tá, tuu'mi ní can'dáa yā cuaaⁿ chuva'āī. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cueⁿ'é yā ndaá yā ní ngaⁿ'a yā: Táⁿ'ā 'cáā ní caⁿ'a tá na yáinyāⁿ. Caⁿ'a tá cuɛɛcu ta.

32 María miiⁿ taachi ndaa ta nanááⁿ Jesús ní n'diichi ta 'iiⁿ'yāⁿ ní chiin'tiiya tá ná ca'ā Jesús. Ní ngaⁿ'a ta ngii ta Jesús: Señor, ndúúti chi caneé nī 'muuⁿ, ní nguɛ́ɛ́ ch'iī vi'í.

33 Tuu'mi ní taachi n'diichi Jesús miiⁿ chí ngɛɛcu María ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi ndaá yā ndúúcū María ngɛɛcu ntuúⁿ yā ní neené yaⁿ'āī 'iinu Jesús ndii Espíritu yeⁿ'é yā. 34 Ní ngaⁿ'a yā: ¿Tíí s'neeⁿ yā saⁿ'ā? Ní ngaⁿ'a yā ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ: Señor, cuchíi nī ní n'diichí nī.

35 Ní chɛɛ̄cu Jesús. 36 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: Cún'dííchí nī tan'dúúcā chi dinéⁿ'e yā saⁿ'ā.

37 Ní n'duuví 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ ngii diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū chi inin'guaáⁿ yā nduutináaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ, nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ yā chi saⁿ'a 'cūū nguɛ́ɛ́ ní ch'ii sa?

Nanduuchi Lázaro yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā

38 Ní Jesús neené ya'ai 'iinu ntuúⁿ yā maáⁿ yā ní ndaá yā na yáinyāⁿ. Ní yáinyāⁿ miiⁿ 'áámá yiivi yáává. Níícú canee 'aama túūu vmnaaⁿ yeⁿ'ē. 39 Ngaⁿ'ā Jesús miiⁿ: Ndivíi nī túūu. Marta vi'i saⁿ'ā chi ch'iī ngaⁿ'a ta ngii ta Jesús miiⁿ: Señor, 'āā ngeéⁿ sá. 'Āā cuūúⁿ nguuvi n'dii sa.

40 Jesús ní ngaⁿ'a yā ngiī yā Marta: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ ngií dii chi nduuti chi cu'téénú dí tuu'mi ní n'diichi di poder yeⁿ'ē Dendyuūs?

41 Tuu'mi ní ndivíi yā túūu naachí canéé tináⁿ'ā. Níícú Jesús ní n'diichí yā cuaaⁿ 'niiⁿnuⁿ ní caⁿ'a yā: N'diī Chiidá, 'úú ca'á gracias n'diī Dendyuūs chí n'giindiveéⁿ nī yeⁿ'é. 42 'Úú ní deenú chi 'āā cueⁿ'e daaⁿmáⁿ nūuⁿ n'giindiveéⁿ nī yeⁿ'é ti cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi snéē nanaáⁿ cuuvi cu'téénu yā chi n'diī dicho'ó nī 'úú.

43 Ní ch'iinú caⁿ'a yā chuū nééné yuudu caⁿ'a yā: Lázaro, cuchíi di.

44 Saⁿ'ā chi n'dii miiⁿ ní nan'dáa sa. Nandɛ́ɛ́cú sá ndíí ta'ā sa ndíí ca'ā sa ndúúcū cintas tiinūuⁿ. Ndɛɛcuú nuuⁿmáⁿ cuerpo yeⁿ'ē sa ndii naaⁿ sa. Níícú pañuela canee naaⁿ sa. Tuu'mí ngaⁿ'a Jesús mííⁿ 'iiⁿ'yāⁿ: Nn'daatíi nī saⁿ'ā ní 'āā naⁿ'ā sa.

Nduuvidaamá yā chi diíⁿ yā 'caaⁿ'núⁿ yā Jesús

(Mt. 26.1-5; Mr. 14.1-2; Lc. 22.1-2)

45 Nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi ndaá yā ndúúcū María ní n'diichí yā chi diīⁿ Jesús miiⁿ chi'teenú yā 'iiⁿ'yāⁿ. 46 Taná'a yā ní cheⁿ'é yā nanááⁿ saⁿ'ā fariseos ní chii yā saⁿ'ā s'eeⁿ chí diiⁿ Jesús miiⁿ. 47 Tuu'mi ní saⁿ'ā chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū saⁿ'ā fariseos nduuvidaamá yā ndeé yā. Ní ngaⁿ'a yā: ¿Dɛ'ɛ̄ diiⁿ yú? Tií sáⁿ'a 'cūū caati neené n'deē chí n'giⁿ'i sa señales nanáaⁿ yú. 48 Ndúúti chi cu'nee yú saⁿ'ā chi 'tííca nūuⁿ nducyáácá yā ní cu'téénu yā saⁿ'ā. Ní ndaa saⁿ'ā romanos ní ndivíi yā lugar yeⁿ'ē yáacū yeⁿ'ē yú ndúúcū nación yeⁿ'ē yú.

49 'Áámá chɛ́ɛ́ saⁿ'ā s'eeⁿ chi nguuvi Caifás miiⁿ, saⁿ'ā chi chiiduú ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'ē nduuyu miiⁿ caⁿ'a sa chii sa saⁿ'ā s'eeⁿ: Ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ deenú nī. 50 Ní nguɛ́ɛ́ nacádiinúúⁿ nī chi 'áámá saⁿ'ā 'cuūvī sa yeⁿ'e nducyaacá yā níícú nguɛ́ɛ́ ti nación yeⁿ'ē yú cuuvi ndái.

51 Chuū ní nguɛ́ɛ́ caⁿ'a yā yeⁿ'ē maáⁿ yā caati 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chiiduú ch'ɛɛtɛ́ ca yeⁿ'ē nduuyu miiⁿ. Caⁿ'ā cuaacú sa chi cuchiī chi 'cuūvī Jesús cáávā nación 'cūū. 52 Ní Jesús nduuvidaamá yā nguɛ́ɛ́ damaāⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nación miiⁿ naati ndúúcū tanáⁿ'ā daiyá Dendyuūs miiⁿ chi snéé 'muuⁿ chi snéé miiⁿ. 53 'Tííca ndíí tuu'mi ndeé yā chi 'caaⁿ'nuⁿ yā Jesús.

54 Tuu'mi ní 'aa ntɛ́ɛ́ cuchiica nguuvi Jesús nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ naati cueⁿ'é yā na 'áámá yáāⁿ niiⁿnuúⁿ yáⁿ'āa cuuⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi Efraín. Ní canée yā miiⁿ ndúúcū discípulos yeⁿ'é yā.

55 Ní 'viicu pascua yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ 'āā chi néé niiⁿnuúⁿ nguuvi. Nééné 'yaaⁿ yā cuchɛ́ɛ yā yeⁿ'e yáāⁿ yeⁿ'é yā na yáāⁿ Jerusalén, vmnaaⁿ tiempo yeⁿ'ē 'viicu pascua. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ didɛɛvɛ́ yā vida yeⁿ'é yā tan'dúúcā costumbre yeⁿ'é yā. 56 Ní in'nuúⁿ yā Jesús miiⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ indeé yā ndúúcū vi'ī naachi caneé yā chɛɛti yaācū templo taacā chí ngii yeⁿ'ē ndís'tiī: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ chii Jesús 'viicu?

57 'Iiⁿ'yāⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū saⁿ'ā fariseos 'āā s'néeⁿ yā caaca 'tíícā. Ndúúti du'ū chi déénú tií canéé Jesús miiⁿ caaⁿ'maⁿ yeⁿ'ē chiiduú n'gɛɛtɛ́ níícú cuta'á yā 'iiⁿ'yāⁿ.

12

Cheēndáa yā aceite Jesús na yáāⁿ Betania

(Mt. 26.6-13; Mr. 14.3-9)

1 Níícú indaá cá taaⁿ jááⁿ nguuvi chi ndaa 'viicu yeⁿ'ē pascua. Ndaā Jesús yáāⁿ Betania naachi canee Lázaro, saⁿ'ā chi 'āā ch'ii ní n'duuchí ntuūⁿ Jesús miiⁿ saⁿ'ā yeⁿ'e nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi n'dii. 2 Ní miiⁿ ca'a yā chi che'e nguiīnū Jesús. Marta miiⁿ ní n'gii yā cu'u na mesa. Ní Lázaro miiⁿ vɛɛ sa ndúúcū Jesús na mesa. 3 Tuu'mi ní sta'ā María miiⁿ 'áámá libre yeⁿ'ē aceite perfume yeⁿ'ē nardo nūuⁿ chi yaⁿ'ai chii'vɛ̄. Ní cheēndáa tá ca'a Jesús miiⁿ. Ní ndúúcū yuūndū tiīⁿ tá miiⁿ nadɛɛvɛ tá ca'ā Jesús miiⁿ. Niicu nuuⁿmáⁿ ch'ɛɛtɛ chɛɛti va'āī cheēⁿ perfume yeⁿ'e aceite miiⁿ. 4 'Áámá chɛ́ɛ́ discípulo yeⁿ'é yā chi nguuvi Judas Iscariote chi daiya Simón chi saⁿ'ā chi canéé chí diíⁿ sa entregar Jesús, ngaⁿ'a sa: 5 ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí nguɛ́ɛ́ n'diīcuī yú aceite 'cūū ndúúcū ndɛɛ̄chɛ̄ ciento caadi canéé 'uūvī ngɛɛcu ndiichi centavo ní ca'a yú 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā?

6 Ní caⁿ'a sa chuū ní nguɛ́ɛ́ chi ya'āī sa 'iiⁿ'yāⁿ chi ndaachíī snée yā, naati cáávā chi duucu sa. Ní ndɛɛ̄ sa bolsa miiⁿ snúúⁿ tuūmī. 7 Tuu'mi ní ngaⁿ'ā Jesús: 'Āā canéé 'nū tá, taachi n'dai tá chuū cáávā nguuvi chi caⁿ'á 'cuɛɛchí. 8 Caati 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā 'āā canee núúⁿ nī nduucú yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ, naati 'úú ní nguɛ́ɛ́ 'áámá cuneé núúⁿ nduucú nī.

Nduuvidaamá yā contra yeⁿ'e Lázaro

9 Tuu'mí neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel tuumicadíínuuⁿ yā chi Jesús miiⁿ ní cunée yā na yáāⁿ Betania. Ní níndaá yā nguɛɛ cáávā damaāⁿ chi neⁿ'e n'diichí yā Jesús miiⁿ ti neⁿ'e n'diichí yā Lázaro, saⁿ'ā chi 'āā n'dii ní nduuchi. 10 Saⁿ'ā s'eeⁿ chi chiiduú n'gɛɛtɛ́ nduuvidááma yā chi neⁿ'é 'caaⁿ'nuⁿ ntúuⁿ yā Lázaro. 11 Ti nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ngeⁿ'e yā ní i'téénu yā Jesús miiⁿ caavā Lázaro.

Jesús ndaá yā yáāⁿ Jerusalén lado yeⁿ'e rey

(Mt. 21.1-11; Mr. 11.1-11; Lc. 19.28-40)

12 Chi dɛɛvɛ táámá nguuvi ni neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndaá yā 'viicu taachi ch'iindiveéⁿ yā chi Jesús miiⁿ ndaa yā Jerusalén. 13 Sta'á yā n'duuvi tiicuáá yííⁿyúⁿ ní can'daa yā Jesús. Ní ndaacá yā Jesús ní 'caī yā: Hosanna. N'dáí taavi 'iiⁿ'yāⁿ chi cuchíi yā ndúúcū chi dúúchí Señor chi Rey yeⁿ'ē Israel ntúūⁿ.

14 Ní ndaācā Jesús 'aama burro 'lííⁿ ni canduú yā 'iiti tan'dúúcā chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs 'tíícā:

15 Táⁿ'ā daiya Sión nguɛ́ɛ́ 'va'a di. N'dííchí dí, cuchii Rey yeⁿ'ē di. Canduú yā 'aama daiya burro.

16 Dɛ'ɛ ndúúcū chi 'tuucā nguɛ́ɛ́ tuumicadiinúúⁿ yā discípulos yeⁿ'é yā nguuvi miiⁿ. Taachi Jesús cánéé yā na va'ai chɛɛti nguuvi tuu'mi ní discípulos yeⁿ'e yā nn'gaacú yā tanducuéⁿ'ē dɛ'ɛ̄ chi canee nguūⁿ yeⁿ'é yā, 'íícú diíⁿ yā dɛ'ɛ̄ ndú'ū chi 'túúcā.

17 'Iiⁿ'yāⁿ chi canée yā ndúúcū Jesús ngaⁿ'a cuáácú yā: Taachí yaa'ví yā Lázaro na yáinyāⁿ ní nnduuchi sa nguaaⁿ tinaⁿ'ā.

18 Cáávā chuū ní n'daā 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ caati n'giindiveéⁿ yā chi Jesús ní diíⁿ yā señal miiⁿ. 19 Saⁿ'ā fariseos ní ngaⁿ'a sa nguaaⁿ maāⁿ sa: Inaaⁿ nī ti nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ idiiⁿ nī aprovechar yeⁿ'e asunto 'cūū. N'dííchí nī. Núúⁿmaⁿ iⁿ'yeēⁿdi ní caⁿ'ā can'dáā Jesús.

Saⁿ'ā griegos in'nuúⁿ yā Jesús

20 'Iicu vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ griegos chí chɛɛ yā yeⁿ'ē 'viīcū miiⁿ ní diíⁿ yā adorar. 21 'Iiⁿ'yāⁿ s'uúⁿ ndaá yā nanááⁿ Felipe yeⁿ'ē yáāⁿ Betsaida chi yeⁿ'ē yáⁿ'āa Galilea. Ní di'cuutú yā 'iiⁿ'yāⁿ, ní ngaⁿ'a yā ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ: Señor, neⁿ'é 'nū n'diichí 'nū Jesús.

22 Ndaā Felipe miiⁿ ni ngaⁿ'a yā ngii yā chuū Andrés. Tuu'mi ní Andrés ndúúcū Felipe ngaⁿ'a yā ngii yā Jesús. 23 Tuu'mi ní Jesús nan'guɛɛcutáⁿ'a yā, ní ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: Hora mííⁿ cuchiī taachi Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs cánéé chi caⁿ'á yā na va'ai chɛɛti nguuvi. 24 Cuaacu nííⁿnyúⁿ cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: Nduuti chi 'áámá trigo nguɛ́ɛ́ cuuvā na yáⁿ'āa ní 'cuūvī damaāaⁿ canee. Naati ndúúti chi trigo 'cuūvī neené n'deee nduuví trigo 'cúuⁿndī. 25 Du'u chí neⁿ'e vida yeⁿ'é yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū n'dái yā vida yeⁿ'e yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 26 Du'u 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ yā 'úú ní chii yā can'daa yā 'úú, naachi 'úú chi caneé, mííⁿ ntúūⁿ snée 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ̄ 'úú. Nduuti 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi dichii'vɛ́ yā 'úú, Chiidá ní diíⁿ yā honrar 'iiⁿ'yāⁿ.

Jesús yaa'ví yā yeⁿ'ē vaadī n'gii yeⁿ'é yā

27 Ní caⁿ'a Jesús: Maaⁿ ní neené ndístaⁿ'ā alma yeⁿ'é. ¿Dɛ'ɛ́ caāⁿ'maⁿ? N'diī Chiidá, ¿'áá nadanguáⁿ'ai nī 'úú yeⁿ'e hora 'cūū? Cáávā chuū chi cuchií hora 'cūū. 28 N'diī Chiidá, ch'iⁿ'i nī poder yeⁿ'e chi duuchi yeⁿ'é nī. Tuu'mi ní cuchii 'áámá nduudu yeⁿ'ē nanguuvi chi ngaⁿ'a: 'Úú ní 'āā ch'iⁿ'i poder yeⁿ'é ní cuuvi 'cuuⁿ'míⁿ poder yeⁿ'é ntúuⁿ taama vmnéⁿ'ēe.

29 'Iiⁿ'yāⁿ chi chinée yā miiⁿ ní ch'iindiveéⁿ yā 'áámá nduudu ní ngaⁿ'a yā: Daavi miiⁿ. Ta n'dúúvi yā ní ngaⁿ'a yā: Angel yaa'ví yā 'iiⁿ'yāⁿ.

30 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús ní caⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ ndaā nduudu 'cūū caavā 'úú, ti cáávā ndís'tiī. 31 Maaⁿ ní vɛ́ɛ́ chí diiⁿ juzgar 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Maaⁿ ní 'aama saⁿ'ā chi ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é iⁿ'yeeⁿdi 'cūū 'cuɛɛcú yā cuaaⁿ chuva'āī. 32 Ndúúti chi 'úú chí ncueéⁿ yeⁿ'ē yáⁿ'āa 'cūū tuu'mi candɛɛ́ nducyaacá yā nanáaⁿ 'úú.

33 Ní chuū ngaⁿ'a Jesús ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'á yā dɛ'ɛ́ vaadī n'gii 'cuuví yā. 34 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'é yā: Nús'uū ní n'giindiveéⁿ 'nū chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs chi Cristo cuneé yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. ¿Táácā chi ngaⁿ'ā dii, cánéé chí níncueeⁿ Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs? ¿Du'ū chi Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs?

35 Tuu'mí ngaⁿ'a Jesús ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Tɛ́ɛ́ nūuⁿ chi canéé chi dɛɛvɛ nanáaⁿ nī. Cúchiicá nī naachi canéé chi dɛɛvɛ neⁿ'e chi canéé chi dɛɛvɛ nduucú nī, ní nguɛ́ɛ́ ndaā maāíⁿ naachí canée yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chí cachiicá yā na maāíⁿ nguɛ́ɛ́ deenú yā tií caⁿ'a yā. 36 Naachi canéé chi dɛɛvɛ ndúúcu nī cu'téénu nī chi dɛɛvɛ miiⁿ ní cuuvi daiya chi dɛɛvɛ ndís'tiī. Chuū caⁿ'a Jesús, ní cueⁿ'e yā ní canúúⁿ n'de'ei yā maáⁿ yā yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

'Iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ i'téénu yā

37 Nééné ch'iⁿ'i Jesús señales dendu'ū nanáāⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ naati nguɛ́ɛ́ chi'teenú yā 'iiⁿ'yāⁿ. 38 'Iicu cuuví cuaacu chí caⁿ'ā saⁿ'ā profeta Isaías naachí canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs 'tíícā:

Señor, ¿du'ū i'teenu chí ngaⁿ'a yā? ¿Du'ū n'diichi chi n'giⁿ'i yā poder yeⁿ'e Señor?

39 Cáávā chuū chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā chi táámá vmnéⁿ'ēe caⁿ'a Isaías naachí ndii nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs 'tíícā:

40 Nan'gaadí yā nduutinaáⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní diīⁿ chɛɛchí yā staava yeⁿ'é yā, caati nguɛ́ɛ́ inaáⁿ yā ndúúcū nduutináaⁿ yā, ní nguɛ́ɛ́ deenú yā yeⁿ'ē staava yeⁿ'é yā, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú cu'téénu yā, ni 'úú diyiicú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

41 Chuū caⁿ'a Isaías miiⁿ taachí n'diichi sa Dendyuūs ndúúcū poder yeⁿ'é yā ní caⁿ'a sa yeⁿ'e yā ní 'āā dinguūⁿ sa yeⁿ'ē.

42 Caavā yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē chuū nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí n'gɛɛtɛ ca chi'téénu yā Jesús naati nguɛ́ɛ́ ntumiiⁿnúⁿ yā chi chi'téénu yā ti 'va'a yā chi nan'daa yā yaācū cáávā saⁿ'ā fariseos. 43 Caati neⁿ'é ca yā honra yeⁿ'e saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, nguɛ́ɛ́ ti honra yeⁿ'ē Dendyuūs miiⁿ.

Nduudu yeⁿ'ē Jesús diiⁿ juzgar saⁿ'ā s'eeⁿ

44 Naati Jesús ní caⁿ'a yuudú yā: Du'ū chi i'téénu 'úú, nguɛ́ɛ́ 'úú i'téénu yā ti 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā 'úú. 45 Du'ú 'iiⁿ'yāⁿ chi inaaⁿ yā 'úú, inaaⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā 'úú. 46 'Úú tan'dúúcā dɛɛvɛ ní ndaá iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní 'iicu nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi cu'téénu yā 'úú nguɛ́ɛ́ cunee yā ndúúcū maāíⁿ. 47 'Iiⁿ'yāⁿ chi n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é ní nguɛ́ɛ́ i'téénu yā nduudu yeⁿ'é, 'úú nguɛ́ɛ́ diíⁿ juzgar 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. Caatí nguɛ́ɛ́ ndaá diíⁿ juzgar 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, ti ndaá chi nadanguaⁿ'áí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī. 48 Du'ū chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'ē 'úú, ní nguɛ́ɛ́ n'gúuⁿ yā nduudu yeⁿ'é. Vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā juzgar 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguuvi chi 'cuiinu iⁿ'yeēⁿdī. 49 Caati 'úú nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á yeⁿ'e maáⁿ. Chiidá chi dichó'o yā 'úú, 'iiⁿ'yāⁿ mííⁿ teé yā nduudu cuaacu chi ngaⁿ'á ní yeⁿ'ē chi canéé chí caaⁿ'máⁿ. 50 'Úú deenú chi cucáávā nduudu cuaacu yeⁿ'é yā cúnduuchi yú cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 'Tíícā ngaⁿ'ā 'úú, tan'dúúcā chi ngaⁿ'a Chiidá ngii yā 'úú.

13

Jesús naaⁿnú yā ca'a discípulos yeⁿ'é yā

1 Ní vmnááⁿ vmnaaⁿ 'viicu yeⁿ'e pascua 'āā deenu Jesús chi hora 'āā cuɛ́ɛ́ ndaa chi cho'ó yā yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chí ndaá yā nanááⁿ Chiidá yā. Tan'dúúcā chi dineⁿ'e Jesús 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā chi snée yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, 'āā dinéⁿ'e núúⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ ndii cuááⁿ ná ch'iinu.

2 Ch'íínú che'e nguiinú yā. Yááⁿn'guiinūuⁿ 'āā s'neeⁿ sa na staava yeⁿ'ē Judas Iscariote chi daiya Simón chi canéé chi diíⁿ yā entregar Jesús. 3 Déénú Jesús chí tanducuéⁿ'ē ní ca'a Chiidá yā ta'a daiyá yā ní chí nan'dáa yā yeⁿ'é Dendyuūs ní duu'vī tiempo tuu'mí naⁿ'á yā nanááⁿ Dendyuūs. 4 Nadacuéeⁿ yā naachi chi che'e nguiinú yā ní ndivíi yā catecaí yā. Ní sta'á yā 'aama toalla chɛɛcu vmnaaⁿ cuerpo yeⁿ'e yā. 5 Ní ch'iinuúⁿ yā nuūⁿnīⁿ chɛɛti tina ní tucá'a yā naaⁿnu yā ca'a discípulos. Ní natí'i yā ndúúcū toalla chi ndɛɛcú yā.

6 Ndaá yā naachi canéé Simón Pedro ní sáⁿ'a 'cūū ngaⁿ'a sa ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ: Señor, ¿'áá n'diī ntúūⁿ naaⁿnú nī ca'á?

7 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús ní ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: 'Úú ní chi diíⁿ nguɛ́ɛ́ deenu di maaⁿ naati cadíínuuⁿ di cuayiivi.

8 Ngaⁿ'ā Pedro ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ: N'diī, nguɛ́ɛ́ nááⁿnú nī ca'á mar 'áámá tiempo. Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús yeⁿ'ē sa: Ndúúti chi nguɛɛ naaⁿnú yeⁿ'ē di nguɛ́ɛ́ 'áámá parte yeⁿ'ē di nduucú.

9 Tuu'mi ní ngaⁿ'a Simón Pedro: Señor, nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ ca'á ti ndii ta'á ntúūⁿ ndúúcū tiíⁿ.

10 Tuu'mi ní ngaⁿ'a Jesús ngii yā saⁿ'ā: Du'u chí chiīnē nguɛ́ɛ́ neⁿ'ē sa chi naaⁿnu sa cuerpo yeⁿ'e sa ti dámaāⁿ ca'a sa caati tanducuéⁿ'ē cuerpo yeⁿ'ē sa ní dɛɛvɛ. Ndís'tiī ní 'āā dɛɛvɛ́ nī 'āā n'dáá rá chí nguɛ́ɛ́ nducyaaca nī.

11 Ti deenú yā du'u chí diíⁿ entregar 'iiⁿ'yāⁿ ní cáávā chííⁿ chi caⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ nducyaacá nī dɛɛvɛ nī.

12 Taachí ch'iinu naaⁿnú yā ca'a discípulos, ní sta'á yā catecaí yā nguɛɛcundíí ntuúⁿ yā 'cuundi yā. Ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: ¿'Áá déénú nī dɛ'ɛ̄ chi idiíⁿ nduucú nī? 13 Ndís'tiī ngaⁿ'a nī chi 'úú ni Maestro, chi 'úú ni Señor. N'daācā ngaⁿ'a nī caati 'tíícā 'úú. 14 'Úú ní Señor yeⁿ'é nī, 'úú ni Maestro yeⁿ'é nī. 'Úú inaaⁿnú ca'a nī. Ndís'tiī canéé nī ntúūⁿ chi naaⁿnu nī 'aama nī ca'a taama nī. 15 Caneéⁿ chi diíⁿ chuū. Tan'dúúcā chi 'úú chi diíⁿ 'tíícá nī ntúūⁿ diiⁿ ndís'tiī. 16 Cuaacu nííⁿnyúⁿ cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: 'Iiⁿ'yāⁿ chí diiⁿ mandado nguɛ́ɛ́ 'āā 'naaⁿ ca yā chi 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyūⁿ yeⁿ'é yā. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'iiⁿ'yāⁿ chi dicho'ó yā nguɛ́ɛ́ 'āā 'naaⁿ cá yā chi 'iiⁿ'yāⁿ chi dicho'ó yā 'iiⁿ'yāⁿ. 17 Nduuti chi deenu nī taanduvɛ́ɛ́ dendu'ū ní yeenu taaví nī ndúúti chi diíⁿ nī chuū.

18 Nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á yeⁿ'ē nducyaaca ndis'tiī. 'Úú ní deenú 'iiⁿ'yāⁿ chí ndɛɛvɛ́. Ní 'iicu canéé chi cuuví cuaacu chí canéé nguūⁿ. Du'ū chi nge'é pan nduucú, canéé chi caⁿ'á yā contra yeⁿ'ē 'úú. 19 Ndíí maaⁿ 'āā ngaⁿ'á 'aara chi 'āā cuɛ́ɛ́ cuuvi niiⁿnuúⁿ. Taachi 'āā cho'ōo chuū cuuví cu'téénu nī chi 'úú. 20 Cuaacu nííⁿnyúⁿ cuāācū niiⁿnyuⁿ 'úú ngaⁿ'á ngií ndís'tiī: 'Iiⁿ'yāⁿ chi 'cuáaⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi 'úú dicho'ó 'cuáaⁿ yā 'úú. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuáaⁿ yā 'úú 'cuáaⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi dicho'ó yā 'úú.

Jesús diíⁿ yā anunciar chi Judas diíⁿ yā entregar 'iiⁿ'yāⁿ

(Mt. 26.20-25; Mr. 14.17-21; Lc. 22.21-23)

21 Taachí ngaⁿ'a Jesús chuū ya'ai 'iinú yā na espíritu yeⁿ'é yā ní caⁿ'a cuaacú yā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi 'áámá chɛ́ɛ́ ndís'tiī diíⁿ nī entregar 'úú.

22 Tuu'mi discípulos n'gíínú yā na 'áámá yā na táámá yā. Nguɛ́ɛ́ tuumicádiinúúⁿ yā du'u yeⁿ'ē chi ngaⁿ'a yā. 23 'Áámá discípulo, chi nééné neⁿ'é Jesús, candíítí neeⁿ yā na nííⁿnúⁿ Jesús. 24 Simón Pedro ca'a yā señas saⁿ'á 'cūū ní ngaⁿ'a yā saⁿ'ā chí natiingúúneeⁿ sa yeⁿ'ē sáⁿ'ā chi ngaⁿ'a Jesús. 25 Níícú taachi candiití neeⁿ yā nííⁿnúⁿ Jesús, tuu'mí ngaⁿ'á yā: Señor, ¿du'ū chii?

26 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús: Caⁿ'á di'caandá pan ní ca'á 'iiⁿ'yāⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chííⁿ. Ní di'caandá yā pan ní ca'á yā Judas Iscariote, daiya Simón. 27 Ch'íínú che'e sa pan miiⁿ ní yááⁿn'guiinūuⁿ ndaa sa na staava yeⁿ'ē sa. Tuu'mí Jesús ní ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: Chíí chi neⁿ'e di diiⁿ dí miiⁿ, diiⁿ núúⁿ yiiⁿnu nuuⁿ di.

28 Naati mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ na mesa miiⁿ nguɛ́ɛ́ tuumicadiinúúⁿ yā dɛ'ɛ̄ chúú chí 'tíícā caⁿ'a yā. 29 N'duuví yā nnacadíínuuⁿ yā chi caati Judas ndɛ́ɛ sa bolsa chi Jesús ní 'āā ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: Cuái di chi neⁿ'e yú yeⁿ'e 'viicu o cuica'a dí 'tɛɛ 'iiⁿ'yāⁿ chi ndaachíī snée yā. 30 Ch'iinú che'é yā pan can'daā núuⁿ Judas chuva'ai ní 'āā chi 'da'a.

Mandamiento chí ngāī

31 Taachí Judas miiⁿ can'daā sa miiⁿ tuu'mi ní ngaⁿ'ā Jesús: Maaⁿ ní canéé chí cuuvi ch'ɛɛtɛ Saⁿ'ā chi Daiya Dendyuūs. Ní Dendyuūs miiⁿ canéé chi ch'ɛɛtɛ ndúúcu yā. 32 Ndúúti chi Dendyuūs canéé chi ch'ɛɛtɛ yā, 'tiicá ntúūⁿ diíⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ maáⁿ yā. Ní 'cuiinu ní diíⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ 'iiⁿ'yāⁿ. 33 N'diī daiya n'gaiyaá 'tɛ́ɛ́ 'tɛ́ɛ́ nuúⁿ cuneé ndúúcū ndis'tiī. In'nuúⁿ nī 'úú tan'dúúcā chi 'úú chi ngaⁿ'á ngií 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ: Naachi 'úú caⁿ'á ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ cuuvi ndaá nī. 'Tíícā ngaⁿ'á ndis'tiī maaⁿ. 34 'Áámá ley ngai iteé ndis'tiī chi diiⁿ yá'āī 'iinu nī vi'ī 'aama nī taama nī tan'dúúcā chi idiíⁿ yá'āī 'iinú ndis'tíī. 'Tiicá ntúūⁿ diyá'ai 'iinú nī vi'ī 'aama nī taama nī. 35 'Íícú chúū tuumicadiinuuⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi ndís'tiī ní discípulos yeⁿ'é ndúúti chi neⁿ'é nī 'áámá nī taama nī.

Jesús ngaⁿ'a yā chi Pedro caaⁿ'máⁿ yā chi nguɛɛ n'diichí yā Jesús

(Mt. 26.31-35; Mr. 14.27-31; Lc. 22.31-34)

36 Tuu'mí ngaⁿ'ā Simón Pedro ngii sa Jesús: Señor, ¿tií cáⁿ'a di? Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús miiⁿ: Naachi 'úú caⁿ'á nguɛ́ɛ́ cuuví chiī ndís'tiī can'dáa nī 'úú. Naati canéé chí chii nī can'dáa nī 'úú cuayiivi.

37 Tuu'mí ngaⁿ'ā Pedro miiⁿ: Señor, ¿dɛ'ɛ̄ cuuví chi 'āā ntɛɛ cuuví chi can'daá dii maaⁿ? Vida yeⁿ'é cu'neéⁿ lugar yeⁿ'ē di.

38 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús miiⁿ: ¿'Áá 'cuūvī di lado yeⁿ'e 'úú? Cuaacu nííⁿnyúⁿ cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií dii chi nguɛ́ɛ́ 'cai tusáⁿ'ā taachí nguɛ́ɛ́ cueeⁿdíitū di 'úú 'iinū cuuvi vuelta.

14

Jesús ní tan'dúúcā yúúní chí candɛ́ɛ 'iiⁿ'yāⁿ nanááⁿ Chiidá yā

1 Caⁿ'a Jesús: Nguɛ́ɛ́ ndii 'úúví staava yeⁿ'é nī. Cu'téénu nī Dendyuūs. Cu'téénu nī 'úú dendu'ū. 2 Na vaacu Chiidá vɛ́ɛ́ taavi naachi 'cuɛɛtinée yú. Ndúúti chí nguɛ́ɛ́ nduudu cuaacu, tuu'mi ní 'úú nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ 'tiicā. Caⁿ'á nanguain'daí naachi 'cuɛɛtinée ndís'tiī. 3 Ndúúti chi naⁿ'á ní nnguain'daí 'áámá cuaaⁿ yeⁿ'ē ndís'tiī chi 'cuɛɛtineé ndis'tiī, cuchii ntuúⁿ táámá vmnéⁿ'ēe ní candɛɛ́ māaⁿ ndís'tiī. Naachí cuneé miiⁿ ndís'tiī ní 'cuɛɛtinée nī ntúuⁿ nī. 4 Ní déénú nī naachi caⁿ'á mííⁿ, ní n'diichí nī yúúní.

5 Tuu'mi ní ngaⁿ'a Tomás ngii sa Jesús: Señor, nguɛ́ɛ́ déénu 'nū tií caⁿ'á nī. ¿Táácā n'diichí 'nū yúúní?

6 Jesús nan'guɛɛcutáⁿ'a yā yeⁿ'e sa: 'Úú tan'dúúcā yúúní, 'úú ngaⁿ'á nduudu cuaacu, 'úú teé vida. Nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ ndaá nanááⁿ Chiidá ndúúti chi nguɛɛ cáávā 'úú. 7 Ndúúti chí n'diichí nī 'úú in'diichí nī ntúuⁿ Chiidá. Ní ndii maaⁿ ní n'diichí nī 'iiⁿ'yāⁿ. Ní n'diichí nī ntúuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.

8 Tuu'mí ngaⁿ'a Felipe miiⁿ ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ: Señor, 'cuuⁿ'miⁿ nī Chiida yú ní 'cuɛɛtinée 'nū ndúúcū vaadī yeenú.

9 Jesús ní ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: Dii Felipe, 'naaⁿ n'dáí ntúūⁿ caneé ndúúcū ndis'tiī ní ¿'áá nguɛ́ɛ́ nin'diichi di 'úú, Felipe? Du'ú 'iiⁿ'yāⁿ chi n'diichí yā 'úú, n'diichí yā Chiidá. ¿Táácā caaⁿ'maⁿ di: 'Cuuⁿ'miⁿ nī Chiida yú? 10 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ i'téénu di chi 'úú ní caneé ndúúcu Chiidá ní Chiidá caneé yā nduucú? Nduudu chi ngaⁿ'á nanááⁿ ndís'tiī nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á yeⁿ'é maáⁿ ti yeⁿ'ē Chiidá chi canée yā nduucú. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ. 11 Cu'téénu di 'úú ti 'úú caneé ndúúcū Chiidá ní Chiidá mííⁿ canée yā nduucú, o cu'téénu di 'úú cáávā ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ. 12 Cuaacu nííⁿnyúⁿ cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií ndis'tiī: Du'ū chi i'teenu 'úú, ní ntiiⁿnyuⁿ chi 'úú idiíⁿ, 'tiicá ntúūⁿ diíⁿ yā. Ní ch'ɛɛtɛ ca ntiiⁿnyuⁿ nidiíⁿ yā nguɛ́ɛ́ ti chuū caati 'úú ní caⁿ'á nanááⁿ Chiidá. 13 Ní tanducuéⁿ'ē chi caaca nī Chiidá ndúúcū chi duuchí, chuū 'úú idiíⁿ niicu Chiidá miiⁿ ní 'cuuví 'cuuⁿ'míⁿ yā poder caavā 'úú. 14 Ndúúti chi dɛ'ɛ̄ chi caaca nī ndúúcū chi duuchí, 'úú ní diíⁿ.

Jesús caⁿ'a yā dicho'ó yā Espíritu N'dai yeⁿ'e Dendyuūs

15 Ndúúti chi neⁿ'e nī 'úú, diíⁿ nī chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'é. 16 'Úú di'cuíītu Chiidá ní teé yā taama yā chi teé yā poder ndis'tiī. Ní cuneé yā ndúúcu nī cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 17 Espíritu ngaⁿ'a yā vaadī cuaacu. Chiiⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī caati nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ inaaⁿ yā ní nguɛ́ɛ́ ntúūⁿ ní n'diichí yā Espíritu miiⁿ. Naati ndís'tiī n'diichí nī ti Espíritu miiⁿ canéé ndúúcū ndís'tiī ní cunéé ntúūⁿ yeⁿ'ē ndis'tiī. 18 Nguɛ́ɛ́ cu'neéⁿ ndís'tiī da'caiya nguá'āa. Ndaá nanaáⁿ ndis'tiī. 19 'Tɛɛ 'tɛ́ɛ́ nūuⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ snaāⁿ iⁿ'yeēⁿdī 'úú. Ndís'tiī ní snaáⁿ nī 'úú. Caati 'úú ní canduūchí, ní ndís'tiī canduuchi ntuúⁿ nī. 20 Tuu'mí nguuvi miiⁿ ní canéé chi n'diichí nī 'úú chi caneé ndúúcū Chiidá. Ní ndís'tiī canée nī nduucú. Ní 'úú caneé ndúúcu nī. 21 Du'ú 'iiⁿ'yāⁿ chi canée yā ndúúcū ley yeⁿ'é ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'é, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi neⁿ'é yā 'úú. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'é yā 'úú, Chiidá neⁿ'e ntúuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní 'úú ní neⁿ'é ntuúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. Ní 'úú 'cuuⁿ'míⁿ maáⁿ nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ.

22 Tuu'mí ngaⁿ'ā Judas ngii sá Jesús (nguɛ́ɛ́ saⁿ'ā Judas Iscariote): Señor, ¿dɛ'ɛ vɛ́ɛ́ chi 'cuuⁿ'míⁿ nī nanááⁿ nús'uu ní nguɛ́ɛ́ nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī?

23 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús ní caⁿ'a yā: Dú'ū 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'e yā 'úú, nduudu yeⁿ'é n'giindiveéⁿ yā. Ní Chiidá mííⁿ neⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní ndaá 'nū nanáaⁿ yā. Ní ndaāca 'nū naachi 'cuɛɛtinée 'nū nduucú yā. 24 Du'u 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā 'úú ní nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é. Nduudu chí n'giindivéeⁿ nī nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é caati yeⁿ'ē Chiidá chi dichó'o yā 'úú.

25 Chuū ngaⁿ'á taachi caneé ndúúcū ndís'tiī. 26 'Iiⁿ'yāⁿ chi tée yā poder s'uuúⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs. Chuū chi dichó'ó Chiidá ndúúcū chi duuchí. 'Iiⁿ'yāⁿ mííⁿ ca'cueeⁿ yā ndís'tiī tanducuéⁿ'ē dendu'ū. Ní nin'gaacú yā ndís'tiī tanducuéⁿ'ē chi caⁿ'á nanááⁿ ndís'tiī.

27 Chí cunee 'diiíⁿ cu'neéⁿ ndúúcū ndís'tiī. Chi cu'neéⁿ 'diiíⁿ yeⁿ'é māaⁿ teé ndis'tiī. Nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā chi iⁿ'yeēⁿdī teē chi 'úú teé ndis'tiī. Nguɛ́ɛ́ 'cuūndi daānā yeⁿ'e staava yeⁿ'é nī, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'va'a rá nī. 28 Ch'iindiveéⁿ nī chi 'úú ngaⁿ'á: Caⁿ'á ní cuchii ntūuⁿ nanááⁿ ndís'tiī. Ndúúti chí neⁿ'é nī 'úú, tuu'mi ní cuaacu nííⁿnyúⁿ chi yeenú taavi nī ti ngaⁿ'á chi caⁿ'á nanááⁿ Chiidá. Ní Chiidá vmnaaⁿ cá yā ní chi cuuvi 'úú. 29 Maaⁿ ní ngaⁿ'á yeⁿ'e chi cuuvi, ní 'iicu taachi chó'ōo chuū cuuvi cu'téénu nī.

30 'Āā ntɛ́ɛ́ 'yaaⁿ caⁿ'á ndúúcū ndis'tiī caati ndaa saⁿ'ā chi 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdí 'cūū. Ní nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ canéé yeⁿ'é yā nduucú. 31 'Iicu cuuví cu'téénú 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī chi 'úú neⁿ'é Chiidá. Ní tan'dúúcā chi Chiidá ca'á yā mandamiento 'úú 'tíícā chi diíⁿ. Ncueeⁿ yú ní caⁿ'a yú maaⁿ.

15

Jesús tan'dúúcā 'áámá dii'yu dúnde'e chi cuaacu

1 Caⁿ'a Jesús: 'Úú tan'dúúcā dii'yu dúnde'e chi cuaacu, ní Chiidá diíⁿ yā cuidado yeⁿ'e dii'yu dúnde'e. 2 Tanducuéⁿ'e duuⁿnē yeⁿ'é chi nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ n'gui'i yeⁿ'ē 'caacá yā ní divíi yā. Ní nducuéⁿ'ē duuⁿnē chi vɛ́ɛ́ n'gui'i yeⁿ'ē ní didɛɛvɛ́ yā 'iicu cuuví n'deēe ca n'gui'i yeⁿ'ē. 3 Ndís'tiī 'āā dɛɛvɛ́ nī cáávā nduudu chí ngaⁿ'á. 4 Ndís'tiī cunée nī nduucú ní 'úú cuneé ndúúcu nī. Tan'dúúcā duúⁿne nguɛ́ɛ́ 'cuɛɛtinéē n'gui'i yeⁿ'ē nduūtī chi nguɛɛ canéé na dii'yu dúnde'e, 'tiicá ntúūⁿ ndis'tiī nduuti chi nguɛ́ɛ́ cunée nī nduucú.

5 'Úú tan'dúúcā dii'yu dúnde'e ní ndís'tiī ní dúuⁿnē. 'Iiⁿ'yāⁿ chi canée yā nduucú ní 'úú caneé nduucú yā, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nééné n'deee n'gui'i candɛ́ɛ yā. Ndúútī chi nguɛ́ɛ́ 'úú nduucú yā ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ cuuvi diíⁿ yā. 6 Du'u 'ííⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ canée yā nduucú cun'dáa yā tan'dúúcā dúúⁿne chi nguɛ́ɛ́ n'gui'i yeⁿ'ē ní ntí'i. Ní 'iiⁿ'yāⁿ ita'á yā ní ngii yā na yaⁿ'ā. Ní ngiichi.

7 Ndúúti chi canée nī nduucú, ní nduudu yeⁿ'é canéé nduucú nī, caaca nī tanducuéⁿ'ē chi neⁿ'é nī ní cuuvi. 8 Taachi candɛɛ́ nī n'deēe n'dáí n'gui'i yeⁿ'é nī, ní ch'iⁿ'í nī chi discípulos yeⁿ'é tuu'mi ní ndúúcū chuū ní ch'iⁿ'í nī poder Chiidá. 9 Tan'dúúcā chi neⁿ'e Chiidá 'úú 'tiicá ntúūⁿ 'úú neⁿ'é ndís'tiī. Cunée nī ndúúcū vaadī neⁿ'e yeⁿ'é. 10 Ndúúti chi diíⁿ nī tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'é, tuu'mi cunée nī ndúúcū vaadī neⁿ'e yeⁿ'é. Ní chuū tan'dúúcā chi 'úú idiíⁿ nducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'ē Chiidá ní caneé ndúúcū vaadī neⁿ'e yeⁿ'é yā.

11 Dendú'ū chi 'tuucā ngaⁿ'á. Níícú vaadī yeenú yeⁿ'é cunee nduucú nī. Ní vaadī yeenú yeⁿ'é nī diīⁿ cumplir. 12 Chuū ley yeⁿ'é chi dineⁿ'é nī vi'ī 'aama nī taama nī tan'dúúcā chi 'úú neⁿ'é ndis'tiī. 13 Mar 'áámá saⁿ'ā nguɛ́ɛ́ vaadī neⁿ'e chi ch'ɛɛtɛ cá yeⁿ'ē chi 'cuuvi 'áámá saⁿ'ā caavā amigo yeⁿ'ē sa. 14 Ndís'tiī ní amigos yeⁿ'é ndís'tiī ndúúti chi diíⁿ nī cosa chi 'úú ngaⁿ'á. 15 'Āā ntɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ chi ndis'tiī ní mozos yeⁿ'é ti mozos nguɛɛ deenu sa dɛ'ɛ̄ chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē sa. Naati ngaⁿ'á chi ndís'tiī ní amigos yeⁿ'é ti tanducuéⁿ'ē chi n'giindiveéⁿ yeⁿ'ē Chiidá, ngaⁿ'á ngií ndis'tiī. 16 Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ ndɛɛvɛ nī 'úú, naati 'úú nindɛɛvɛ́ ndís'tiī. Ní 'neéⁿ ndís'tiī caati cuuvi candɛ́ɛ nī n'gui'i. Ní n'gui'i yeⁿ'e nī 'áámá cūnee. Ní tanducuéⁿ'ē chi caaca nī Chiidá ndúúcū chi duuchí, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní tée yā ndís'tiī. 17 Chuū ní ngaⁿ'á ndis'tiī chi dinéⁿ'e nī vi'ī 'áámá nī táámá nī.

'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī nguɛ́ɛ́ n'diichi ndís'tiī

18 Ndúúti chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā ndís'tiī 'āā déénu nī chi vmnááⁿ vmnaaⁿ nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā 'úú. 19 Ndúúti chi canée nī ní diíⁿ nī cosas ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī, 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī dinéⁿ'e yā ndís'tiī, naati ndís'tiī nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē iⁿ'yeēⁿdī ndís'tiī. Ndɛɛvɛ́ ndís'tiī vmnaáⁿ yeⁿ'ē chi din'dái iⁿ'yeēⁿdī. Cáávā chuū chi iⁿ'yeēⁿdī nguɛ́ɛ́ neⁿ'e ndís'tiī. 20 N'gaacu nī yeⁿ'e nduudu chi 'úú ngaⁿ'á ngií ndis'tiī: Nguɛ́ɛ́ vmnaaⁿ ca 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ mandado ti 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ. Ndúúti chi 'iiⁿ'yāⁿ s'tíī ní can'daa yā 'úú 'tiicá ntúūⁿ can'daa yā ndís'tiī. Nduuti chi diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'á 'tiicá ntúūⁿ diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'á nī. 21 Tanducuéⁿ'ē chuū diíⁿ yā ndúúcū ndis'tiī caavā chi duuchí ti nguɛ́ɛ́ n'diichí yā 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā 'úú.

22 Ndúúti chi nguɛ́ɛ́ ndaá ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú yaa'ví rá 'iiⁿ'yāⁿ tuu'mi 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ déénu yā chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ mar 'áámá yā chi cuuvi caaⁿ'máⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yēⁿ'e yā. 23 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā 'úú 'tiicá ntúūⁿ Chiidá mííⁿ ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā 'iiⁿ'yāⁿ. 24 Ndúúti chi 'úú nguɛ́ɛ́ diíⁿ nguaaⁿ yā ntiiⁿnyūⁿ chi mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā, nguɛ́ɛ́ déénú yā chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yēⁿ'e yā. Naati maaⁿ ní n'diichí yā 'úú, ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā 'úú ndúúcū Chiidá. 25 'Iicu cuuví cuaacu nduudu chi canéé nguūⁿ na ley yēⁿ'e yā: Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ caavā chi nguɛɛ neⁿ'é yā 'úú.

26 Naati taachi ndaá yā 'iiⁿ'yāⁿ chi Espíritu N'dai yeⁿ'e Dendyuūs ní tée yā poder s'uuúⁿ. Ní 'úú ní dicho'ó Espíritu N'dai chi yeⁿ'ē Chiidá. Espíritu N'dai yeⁿ'e Dendyuūs ní cuaacu ní cuchii yeⁿ'ē Chiidá. Espíritu miiⁿ caaⁿ'maⁿ cuaacú yā yeⁿ'ē 'úú. 27 'Iicu ndís'tiī ní caaⁿ'maⁿ cuaacú nī yeⁿ'ē 'úú caati canée nī nduucú ndii cuááⁿ naachi chi nga'ā.

16

1 Caⁿ'a Jesús: Chuū ngaⁿ'á ngií ndis'tiī 'iicu nguɛ́ɛ́ nduuvi taáⁿ nī. 2 'Iiⁿ'yāⁿ ní 'cuɛɛcú yā ndís'tiī cuaaⁿ chuva'āī yaācū. Ní taachí ndaá hora chi 'caaⁿ'núⁿ yā ndís'tiī, nacádiinúúⁿ yā chi n'daacā idiíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Dendyuūs. 3 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'tíī ní 'tíícā idiíⁿ yā ti nguɛɛ n'diichí yā Chiidá, ndii nguɛ́ɛ́ nduu 'úú ra. 4 Maaⁿ ní ngaⁿ'á ngií chuū ndis'tiī caati taachí ndaa hora miiⁿ n'gáácú nī ti 'úú ní 'āā caⁿ'á. Chuū ni nguɛ́ɛ́ caⁿ'á ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ ti 'úú caneé ndúúcū ndis'tiī.

Ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs

5 Caⁿ'a Jesús: Naati maaⁿ ní caⁿ'á n'diichí 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'ō 'úú. Ní mar 'áámá ndís'tiī nguɛ́ɛ́ ntiinguuneéⁿ nī 'úú: ¿Tíí caⁿ'a nī? 6 Chiiⁿ chi caⁿ'á chi 'túúcā, ní nééné chii ndaāchií staava yeⁿ'é nī. 7 'Úú ngaⁿ'á nduudu cuaacu miiⁿ: N'daacā cáávā ndís'tiī chi caⁿ'á. Ndúútī chi 'úú nguɛ́ɛ́ caⁿ'á tuu'mi ní Espíritu N'dai yeⁿ'e Dendyuūs chi tée yā poder ndís'tiī nguɛ́ɛ́ ndai yā nanááⁿ ndís'tiī. Ndúútī chi 'úú caⁿ'á ní 'úú dicho'ó 'iiⁿ'yāⁿ. 8 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní ndāa yā, ní caaⁿ'máⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī yeⁿ'ē nuuⁿndi, ní yeⁿ'ē vaadī cuaacu, ní yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ juzgar. 9 Caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'ē nuuⁿndi chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā 'úú. 10 Caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'e vaadī cuaacu chi 'úú caⁿ'á nanááⁿ Chiidá ní 'āā ntɛ́ɛ́ n'diichí yā 'úú. 11 Caaⁿ'máⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'áámá 'iiⁿntyeⁿ'ē ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū 'āā canéé juzgado sa.

12 Nééné n'deee dendu'ū chi vɛ́ɛ́ chi cuuví ndis'tiī naati maaⁿ ní nguɛɛ cuuví cūnee ná vaanicadiinūuⁿ yeⁿ'é nī. 13 Taachí ndaá Espíritu yeⁿ'é vaadī cuaacu, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní ca'cuéeⁿ yā ndís'tiī na tanducuéⁿ'ē vaadī cuaacu. Ni nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'ē maáⁿ yā ti caaⁿ'máⁿ yā tanducuéⁿ'ē chi n'giindiveéⁿ yā. Ní ch'iⁿ'i yā ndis'tiī dɛ'ɛ̄ chí cuchiī. 14 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní ch'iⁿ'í yā poder yeⁿ'é ti cuta'á yā poder yeⁿ'e 'úú ní ch'iⁿ'í yā ndis'tiī. Ní cuuvi cádiinúúⁿ nī. 15 Nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē Chiidá, chuū ní yeⁿ'é. Cáávā chuū ngaⁿ'á chi Espíritu yeⁿ'e vaadī cuaacu cuta'á yā yeⁿ'ē 'úú ní ch'iⁿ'í yā ndís'tiī. Ní cádiinúúⁿ nī.

Chi ndaachií yeⁿ'é nī ní nduuvi vaadī yeenú

16 Caⁿ'a Jesús: Taa 'lííⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ snaáⁿ nī 'úú. Taama vmnéⁿ'ee, taa 'lííⁿ ní snaáⁿ nī 'úú ti 'úú ní caⁿ'á nanááⁿ Chiidá.

17 Tuu'mí caⁿ'a n'duuvi discípulos yeⁿ'é yā ngii yā 'áámá yā táámá yā: ¿Dɛ'ɛ chi 'tíícā ngaⁿ'a yā ngiī yā s'uuúⁿ taaⁿ 'lííⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ chinaáⁿ nī 'úú ní taama vmneⁿ'ēe taaⁿ 'lííⁿ ní chinaáⁿ nī 'úú, ti 'úú ní caⁿ'á nanááⁿ Chiidá? 18 Tuu'mi ní ngaⁿ'a yā. ¿Dɛ'ɛ chi 'tíícā taaⁿ 'lííⁿ? Nguɛ́ɛ́ tuumicadiinuuⁿ yú.

19 Ní tuumicádíínuuⁿ Jesús chi neⁿ'e ntiinguuneeⁿ saⁿ'ā s'eeⁿ, ní ngaⁿ'a yā: ¿'Áá ntííngúúneeⁿ vi'í nī chi 'túúcā caⁿ'á chií taaⁿ 'lííⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ chi naaⁿ nī 'úú, ní taama vmnéⁿ'ēe, taa 'lííⁿ ní chi naáⁿ nī 'úú? 20 Cuaacu nííⁿnyú cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií ndis'tiī: Maaⁿ ní cuɛɛcu nī ní ya'ai nī. Ní iⁿ'yeēⁿdī ní cuuvi yeenú naati ndís'tiī ní chi n̄'daaⁿ chi yá'ai nī ndúúcū vaadī yeenú. 21 N'daataá chí canee chi 'āā 'cuundiyáāⁿ daiyā tá, vɛ́ɛ́ vaadī ya'ai yeⁿ'ē ta, ti 'āā chɛ́ɛ́ ndaa hora yeⁿ'ē tá. Taachí 'āā vɛ́ɛ́ daiya tá 'āā ntɛ́ɛ́ n'gaacu tá yeⁿ'e vaadī ya'ai yeⁿ'ē tá chi yeenú tá chi vɛ́ɛ́ 'áámá daiya tá yeⁿ'é iⁿ'yeēⁿdī. 22 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī ní canéé vaadī ndaachií nanáaⁿ nī. Naati taama vmnéⁿ'ēe ní n'diichí ntuúⁿ ndís'tiī. Ní cuneé nī vaadī yeenú na staava yeⁿ'é nī. Ní mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ divíi yā vaadī yeenú yeⁿ'é ndis'tiī.

23 Ní nguuvi miiⁿ nguɛ́ɛ́ ntiinguunéeⁿ nī du'ū vɛɛ yeⁿ'é. Cuaacu nííⁿnyúⁿ cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi tanducuéⁿ'ē chi caaca nī Chiidá ndúúcū chi duuchí ní Chiidá tée yā ndís'tiī. 24 Ndii maaⁿ nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ ngiica nī ndúúcū chi duuchí. Caaca nī ní Chiidá tée yā ndís'tiī. Ní vaadī yeenú yeⁿ'é nī cuuvi yeenu taavi.

Jesús chichɛɛ́ yā ndúúcū íⁿ'yeēⁿdī

25 Chuū chi ngaⁿ'á ndúúcū cuentas yeⁿ'é ndúúcū ndís'tiī. Maaⁿ ní ndaa hora chi 'āā ntɛ́ɛ́ caⁿ'á yeⁿ'é ndis'tiī ndúúcū cuentas naati caaⁿ'máⁿ cuaacu yeⁿ'ē Chiidá. 26 Nguuvi miiⁿ ní caaca nī ndúúcū chi duuchí. Ní 'úú nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á chi 'úú nídi'cuíítú Chiidá cáávā ndis'tiī. 27 Maaⁿ Chiidá neené neⁿ'é yā ndís'tiī caati ndís'tiī neⁿ'é nī 'úú. Ní i'teenu nī chi 'úú chiicá yeⁿ'ē Chiidá. 28 Chiicá yeⁿ'ē Chiidá ní ndaá iⁿ'yeēⁿdí 'cūū. Cu'neeⁿ ntuúⁿ iⁿ'yeēⁿdī. Ní naⁿ'á n'diichí Chiidá.

29 Tuu'mí ngaⁿ'a discípulos yeⁿ'é yā: Cun'dííchí dí maaⁿ ní ngaⁿ'ā cuaacu di nguɛ́ɛ́ ndúúcū cuentas. 30 Maaⁿ ní tuumicadiinúúⁿ 'nū chi deenú nī tanducuéⁿ'ē dendu'ū. Ní nguɛ́ɛ́ canee ngiinú nī chi ntiinguuneeⁿ 'iiⁿ'yāⁿ n'diī. Cáávā chuū i'teenú 'nū chi chiica nī yeⁿ'é Dendyuūs.

31 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús: ¿'Áá i'téénu nī maaⁿ? 32 Cun'diichí nī. Hora miiⁿ ní cuchiī. Ní 'āā ndaā chí caⁿ'ā 'muuⁿ caⁿ'ā miiⁿ ndís'tiī na vaacú nī. Ní cu'neéⁿ nūuⁿ nī 'úú dámaaáⁿ. Naati nguɛ́ɛ́ canee dámaaáⁿ ti Chiidá canée yā nduucú. 33 Chuū ni ngaⁿ'á ngií ndis'tiī chi cucáávā 'úú canee 'diiíⁿ nī. Iⁿ'yeēⁿdī ní 'cueenú nī cuuvi. Cuuvi ch'ɛɛ̄tiinúu nī. 'Úú ní chichɛɛ́ ndúúcū iⁿ'yeēⁿdī.

17

Jesús ndee yā ndúúcū Chiidá yā caavā discípulos yeⁿ'é yā

1 Chuū caⁿ'a Jesús ní n'diichí yā cuaaⁿ nanguuvi ní caⁿ'a yā: N'diī Chiidá, hora yeⁿ'é ní 'āā ndaā. Diíⁿ nī dich'ɛɛtɛ́ nī Daiya nī. 'Tiicā ntúūⁿ 'úú chi Daiya nī cuuvi dich'ɛɛtɛ́ n'diī. 2 Tan'dúúcā chi tee nī poder 'úú chi Daiya nī yeⁿ'e dɛ'ɛ̄ chi diíⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ cáávā chí ca'á vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi tee nī 'úú. 3 Chuū chi vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ chí n'diichí yā n'diī chi 'áámá n'dyaⁿ'ā Dendyuūs chi cuaacu nííⁿnyúⁿ chí Dendyuūs ndúúcū Jesucristo chí dichó'o nī.

4 'Úú ní dich'ɛɛtɛ́ n'diī na yáⁿ'āa 'cūū. 'Āā ch'iinú diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ chi teé nī chi diíⁿ. 5 Maaⁿ ní n'diī, Chiidá, dich'ɛɛtɛ́ nī 'úú, n'diī ndúúcū maáⁿ nī, ndúúcū poder chi caneé nduucú maáⁿ taachi 'āā 'cuɛ́ɛ́ cunee iⁿ'yeēⁿdī.

6 Ngaⁿ'a cuaacú yeⁿ'ē chi duuchi yeⁿ'é nī nanááⁿ saⁿ'ā s'eeⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi teé yā 'úú. Saⁿ'ā s'eeⁿ yeⁿ'é nī. Ní teé nī 'úú. Ní n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é nī. 7 Maaⁿ ní déénú yā chi tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi teé nī 'úú ní yeⁿ'é nī. 8 Ti ndúúdú chi teé nī 'úú ní caⁿ'á nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní n'giindiveéⁿ yā nduudu miiⁿ. Ní deenu cuaacu yā chi chiīcá nanááⁿ n'diī. Ní i'téénu yā chi n'diī dicho'ó nī 'úú.

9 'Úú ngiicá caavā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Nguɛ́ɛ́ nidi'cuíítu cáávā iⁿ'yeēⁿdī ti cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi teé nī 'úú, ti yeⁿ'é n'diī. 10 Ní taanduvɛ́ɛ́ dendu'ū yeⁿ'é ní yeⁿ'é nī. Ní taanduvɛ́ɛ́ dendu'ū yeⁿ'é nī ní yeⁿ'é. Ní chuū ch'iⁿ'i poder yeⁿ'é.

11 Ní 'āā ntɛ́ɛ́ cūneé iⁿ'yeēⁿdī naati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ snée yā iⁿ'yeēⁿdī. 'Úú ní cuchií nanáaⁿ nī. N'diī Chiidá chi dɛɛvɛ, diíⁿ nī cuidado 'iiⁿ'yāⁿ chi teé nī 'úú ndúúcū chi duuchí nī. Ní chi cuuví 'áámá yā tan'dúúcā s'uuúⁿ ní 'áámá yú. 12 Taachí caneé ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ iⁿ'yeēⁿdī ní dīiⁿ cuidado 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū chi duuchi nī, 'iiⁿ'yāⁿ chi nteé nī 'úú. 'Úú ní dīiⁿ cuidado 'iiⁿ'yāⁿ ní mar 'áámá yā nguɛ́ɛ́ chindāi yā. 'Áámá nūuⁿ saⁿ'ā daiya yááⁿn'guiinūuⁿ chindai sa. Ní 'iicu naachi cánéé nguūⁿ ní cúúví cuaacu.

13 Naati maaⁿ ní cuchií nanáaⁿ nī. Ní ngaⁿ'á chuū taachi cuneé iⁿ'yeēⁿdí 'cūū caati vaadī yeēnu yeⁿ'é canéé nduucú yā, ní cuuvi yeenú taavi yā. 14 'Úú ní ca'á 'iiⁿ'yāⁿ nduudu yēⁿ'e nī. Iⁿ'yeēⁿdī nguɛ́ɛ́ dinéⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ti nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī 'iiⁿ'yāⁿ. 'Tiicá ntúūⁿ nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī 'úú. 15 Nguɛ́ɛ́ di'cuíítūu chi ndivíi nī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē íⁿ'yeēⁿdī. Diíⁿ nī cuidado 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. 16 Nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī 'úú. 17 Diíⁿ nī didɛɛvɛ́ nī 'iiⁿ'yāⁿ cucáávā nduudu cuaacu yeⁿ'é nī. Nduudu yeⁿ'é nī ní nduudu cuaacu. 18 Tan'dúúcā chi dicho'ó nī 'úú iⁿ'yeēⁿdī 'tiicā ntúūⁿ dicho'ó 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ iⁿ'yeēⁿdī. 19 Cáávā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'úú māaⁿ didɛɛvɛ́ maáⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuví yā dɛɛvɛ na nduudu cuaacu.

20 Nguɛ́ɛ́ di'cuiituú dámaaⁿ caavā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ti cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi cu'téénu yā 'úú cáávā nduudu yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 21 Ní nducyaaca yā ní 'áámá nūuⁿ cuuví yā tan'dúúcā n'diī canée nī nduucú, ní caneé nduucú nī. Níícú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní canéé ntúuⁿ yā 'áámá nūuⁿ ndúúcu yú. Ní 'iicu cu'téénú 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī chi n'diī dicho'ó nī 'úú. 22 Ní poder chi tée nī 'úú, miiⁿ ni ca'á 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'áámá nūuⁿ cuuví yā tan'dúúcā chi 'áámá nus'ūu. 23 'Úú ní ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní n'diī ní ndúúcū 'úú. Níícú 'áámá nūuⁿ chi n'daacā cuuví yā. Ní iⁿ'yeēⁿdī ní cuuvi deenu chi dicho'ó nī 'úú ní chí dinéⁿ'e nī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā chi neⁿ'é nī 'úú.

24 N'diī Chiidá, 'iiⁿ'yāⁿ s'eéⁿ chi teé nī 'úú, neⁿ'é chi naachi 'úú cuneéⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ s'eéⁿ cūnée yā nduucú. Ní cuuvi n'diichí yā poder yeⁿ'é chi teé nī 'úú caati n'diī ní neⁿ'é nī 'úú ndii taachi 'āā 'cuɛ́ɛ́ iⁿ'yeēⁿdī. 25 N'diī Chiidá chi dɛɛvɛ, 'aa ntɛ́ɛ́ rá chi iⁿ'yeēⁿdī nguɛ́ɛ́ n'diichí n'diī 'úú n'diichí n'diī. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'tíī ní deenú yā chi n'diī dichó'o nī 'úú. 26 'Úú ní ngaⁿ'á yeⁿ'e chi duuchí nī, ní caⁿ'á ngāⁿ'aⁿ yeⁿ'e chi duuchí nī. Níícú maaⁿ vaadī neⁿ'e chi néⁿ'e nī 'úú cuuvi cunéé ndúúcu yā. Ní 'úú caneé ndúúcu yā.

18

Sta'á yā Jesús

(Mt. 26.47-56; Mr. 14.43-50; Lc. 22.47-53)

1 Taachí Jesús caⁿ'á yā chuū, can'dáa yā ndúúcū discípulos yeⁿ'é yā táámá lado yíícú 'lííⁿ chi nguuvi Cedrón naachi canéé 'áámá cheēⁿ yeⁿ'e naāndā. Ní miiⁿ sndaā Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'é yā. 2 Judas chí diiⁿ sa entregar Jesús ní n'diichi ntúūⁿ saⁿ'ā na cheēⁿ miiⁿ ti 'āā cánéé n'deee cuuví nduuvidáámá yā Jesús ndúúcū discípulos yeⁿ'é yā na cheēⁿ miiⁿ. 3 Saⁿ'ā chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū saⁿ'ā fariseos teé yā Judas Iscariote soldados ndúúcū policías ní Judas cueⁿ'e sa ndúúcū 'aama taaⁿ soldados ndúúcū policías. Ndaa yā na cheēⁿ miiⁿ ndúúcū lámparas, ndúúcū antorchas, ndúúcū armas. 4 Naati Jesús chi déénú yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū chí cuchiī, cueⁿ'e yā ní ndaa yā nanáaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: ¿Du'u in'nuúⁿ nī?

5 Ní nan'guɛɛcutáⁿ'a sa yeⁿ'e yā: Jesús yeⁿ'ē yáāⁿ Nazaret miiⁿ. Tuu'mí ngaⁿ'a Jesús ngií yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Úú 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. Canée ntúūⁿ Judas miiⁿ, saⁿ'ā chí diíⁿ nca'a sa 'iiⁿ'yāⁿ. 6 Taachí Jesús caⁿ'a yā: 'Úú 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ, tuu'mi ní saⁿ'ā s'eeⁿ ndaacadaamí yā ní ch'ɛɛtindiití yā na yáⁿ'āa. 7 Nan'guɛɛcúnéé ntuúⁿ yā tiinguuneeⁿ yā: ¿Du'u ra in'nuúⁿ nī? Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: Jesús yeⁿ'ē yáāⁿ Nazaret miiⁿ.

8 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús: 'Āā ngaⁿ'á ngií ndís'tiī chi 'úú. Ndúúti chi 'úú chi in'nuúⁿ nī, 'cuáaⁿ nī chi naⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ s'tíī.

9 Ní cuuvi cuaacu chi 'úú chi caⁿ'á: 'Iiⁿ'yāⁿ chí teé nī 'úú, mar 'áámá yā nguɛ́ɛ́ chi ndai yā. 10 Tuu'mi Simón Pedro chi ndɛ́ɛ sa espada ní tun'dáa sa ní 'nuūcá'ai sa ní ch'iica sa veeⁿ sa lado tá cuaacu yeⁿ'ē sáⁿ'ā chi diiⁿ mandado yeⁿ'e chiiduú ch'ɛɛtɛ ca. Ní saⁿ'ā miiⁿ ní nguuvi sa Malco. 11 Tuu'mí Jesús ngaⁿ'a yā ngiī yā Pedro: N'nuūⁿ dí espada vaacu. Prueba chí teē Chiidá 'úú, ¿'áá nguɛ́ɛ́ cánéé chí 'cueenú cuuvi yeⁿ'ē?

Jesús nanááⁿ chiiduú ch'ɛɛtɛ́ ca

(Mt. 26.57-58; Mr. 14.53-54; Lc. 22.54)

12 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē 'áámá taaⁿ soldado ndúúcū soldado chi yuudu ndúúcū policías yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ní sta'á sa Jesús ní cachiichí sa 'iiⁿ'yāⁿ. 13 Ní candɛ́ɛ sa vmnááⁿ vmnaaⁿ nanááⁿ saⁿ'ā chi nguuvi Anás, tii sáⁿ'ā miiⁿ ní nchaⁿ'ā ndiīcú Caifás miiⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní chiiduú ch'ɛɛtɛ́ ca nduuyu miiⁿ. 14 Ní Caifás miiⁿ ca'a sá consejo saⁿ'ā Israel s'eeⁿ chi canéé chí 'cuūvī 'aama saⁿ'ā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ.

Pedro canée yā chuva'ai yeⁿ'ē Anás

(Mt. 26.69-70; Mr. 14.66-68; Lc. 22.55-57)

15 Ní n'daā Simón Pedro Jesús miiⁿ ní táámá discípulos. Ní chiiduú ch'ɛɛtɛ́ ca n'diichí yā discípulos miiⁿ chí sndaá sa ndúúcū Jesús corredor yeⁿ'ē va'ai yeⁿ'ē chiiduú ch'ɛɛtɛ́ ca miiⁿ. 16 Naati Pedro miiⁿ canéé sá cuaaⁿ dáámí cheendi va'āī. Ní can'dáā taama discípulo chi chiiduú ch'ɛɛtɛ́ ca n'diichí yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní yaa'ví yā n'daataá chi canéé cheendi va'āī. Ní diiⁿyúⁿ yā Pedro mííⁿ chɛɛti va'āī. 17 Tuu'mi ní n'daataá chi diiⁿ mandado chí canéé cheendi va'āī ngaⁿ'a tá: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ díí ntúūⁿ 'áámá discípulo yeⁿ'ē saⁿ'a 'cūū? Tuu'mí Pedro ngaⁿ'ā sa: Nguɛ́ɛ́ 'úú.

18 Ní chééndii saⁿ'ā chi dichíí'vɛ̄ ndúúcū policías, saⁿ'ā miiⁿ tiivi sa yaⁿ'ā yeⁿ'e yíyūu ti 'áámá 'iichɛɛ. Saⁿ'ā miiⁿ nga'a tavii'nu sa. Ní canée nī ntúūⁿ Pedro ndúúcu sa. Ni chéendii sa nga'a tavii'nu sa ca'a sa.

Anás tiinguunééⁿ sa Jesús

(Mt. 26.59-66; Mr. 14.55-64; Lc. 22.66-71)

19 Ní chiiduú ch'ɛɛtɛ́ cá miiⁿ nítiinguuneeⁿ sa Jesús yeⁿ'e discípulos yeⁿ'é yā ndúúcū yeⁿ'e chi Jesús chi'cueéⁿ yā. 20 Jesús nan'guɛɛcutáⁿ'a yā yeⁿ'ē sa: 'Úú ní ngaⁿ'á cuaacú nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī. 'Úú ní chi'cueéⁿ na yaācū sinagogas ní na yaacū templo ntúūⁿ naachí nduuvidaama nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi ngaⁿ'a n'de'éí. 21 ¿Dɛ'ɛ̄ tííngúúnéeⁿ di 'úú? Tííngúúnéeⁿ dí 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'iindiveéⁿ yā chí caⁿ'á chií 'iiⁿ'yāⁿ. N'diichi nī. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ déénú yā chi caⁿ'á.

22 Taachí Jesús ch'iinu caⁿ'á yā chuū, 'áámá policía chi canéé miiⁿ ch'éⁿ'e sá Jesús, ní caⁿ'a sa: ¿'Áá 'tíícā nan'guɛɛcutáⁿ'a di yeⁿ'ē chiiduú ch'ɛɛtɛ ca?

23 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús: Ndúúti chi nguɛɛ n'daacā chi ngaⁿ'á caaⁿ'maⁿ di dɛ'ɛ̄ chi nguɛɛ n'daacā chi ngaⁿ'á. Ndúúti chi n'daacā, ¿dɛ'ɛ̄ cuuvi chi n'geⁿ'ē di 'úú?

24 Anás miiⁿ ní dichó'o sa Jesús ch'ɛɛchiichí yā nanááⁿ saⁿ'ā chi nguuvi Caifás miiⁿ, saⁿ'ā chi chiiduú ch'ɛɛtɛ́ cá miiⁿ.

Pedro miiⁿ ngaⁿ'a sa taama vmnéⁿ'ēe chí nguɛ́ɛ́ n'diichi sa Jesús miiⁿ

(Mt. 26.71-75; Mr. 14.69-72; Lc. 22.58-62)

25 Chééndii Simón Pedro miiⁿ ní nga'a tavii'nu sa saⁿ'ā. Ní ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ 'tíícā chi díí ní discípulo yeⁿ'é yā? Pedro cheeⁿdíítu sa ní ngaⁿ'ā sa: Nguɛ́ɛ́ 'úú.

26 'Áámá saⁿ'ā chi diiⁿ mandado yeⁿ'ē chiiduú ch'ɛɛtɛ́ cá ní saⁿ'ā miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e saⁿ'ā chi chiica Pedro miiⁿ veeⁿ sa. Ngaⁿ'a sa ngii sa saⁿ'ā: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ n'diichí dii chɛɛti chéēⁿ naāndā miiⁿ ndúúcu yā?

27 Taama vmnéⁿ'ēe ní cheeⁿdiitú táaⁿ Pedro: Nguɛ́ɛ́ 'úú. Ní miⁿniiⁿyu miⁿniiⁿyu ní tusaⁿ'ā chiita tī.

Jesús nanááⁿ Pilato

(Mt. 27.1-2, 11-14; Mr. 15.1-5; Lc. 23.1-5)

28 Ní candɛ́ɛ sa Jesús miiⁿ tyaaⁿ tyaaⁿ yeⁿ'ē nanááⁿ Caifás miiⁿ ndii naachi canéé cuarto yeⁿ'ē juzgado. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ chi ndaá yā cuaaⁿ chɛɛti va'ai ch'ɛɛtɛ miiⁿ cáávā chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā chi cuneedáámí yā nuuⁿndi taachi ché'e yā nguiinú yeⁿ'ē pascua. 29 Tuu'mi ní can'daā Pilato chuva'aī nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a sa: ¿Dɛ'ɛ̄ nuuⁿndi yeⁿ'ē saⁿ'a 'cūū vɛɛ?

30 Nan'guɛɛcutáⁿ'a yā ní caⁿ'á yā 'iiⁿ'yāⁿ: Ndúúti chi saⁿ'a 'cūū chi nguɛɛ du'ū vɛɛ diiⁿ sa, nguɛ́ɛ́ teé 'nū saⁿ'ā n'diī.

31 Tuu'mi ní ngaⁿ'ā Pilato ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cuta'á nī 'iiⁿ'yāⁿ. Ní n'diichí yā dɛ'ɛ̄ nuuⁿndi yeⁿ'e yā vɛ́ɛ́ tan'dúúcā chi canéé na ley yeⁿ'é nī. Níícú 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: Nús'uu ní nguɛ́ɛ́ cánéé chí 'caaⁿ'nuⁿ 'nū mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ.

32 Ní cuuví cuaacu chi caⁿ'a Jesús miiⁿ. Ní caⁿ'a yā chí cadiinuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ dɛ'ɛ́ vaadī n'gii 'cuuvi yā. 33 Nííⁿnuuⁿ ndáá ntúūⁿ Pilato cuarto yeⁿ'ē juzgado. Ní 'cáí sa Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā: ¿'Áá díí chi Rey yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi judíos?

34 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús: ¿'Áá ngaⁿ'a dii chuū yeⁿ'e maāⁿ di o 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū ch'iⁿ'i yā ní ngaⁿ'a yā n'diī yeⁿ'ē 'úú?

35 Pilato miiⁿ ní n'guɛɛcutáⁿ'a sa: ¿'Áá 'úú chi saⁿ'a Israel 'úú? 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nación yeⁿ'ē di ndúúcū chiiduú n'gɛɛtɛ́ nteé yā dii 'úú. ¿Dɛ'ɛ̄ n̄diíⁿ di?

36 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús: Cuaaⁿ naachi 'úú chi 'iiⁿntyeⁿ'e nguɛ́ɛ́ canéé iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ndúúti chi yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū naachi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ mandado yeⁿ'é ní 'cuuⁿ'maⁿ yā cáávā 'úú ni nguɛ́ɛ́ nica'á yā 'úú 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ. Maaⁿ ní cuaaⁿ naachi 'úú chi 'iiⁿntyeⁿ'e nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

37 Tuu'mi ngaⁿ'a Pilato ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ: Tuu'mi, ¿'áá díí chi rey miiⁿ? Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús: Díí ngaⁿ'ā di chi rey 'úú ní 'tíícā 'úú. 'Úú ní cáávā chuū ch'iindiyaáⁿ, ní cáávā chuū chi ndaá iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, caavā chi caaⁿ'maⁿ cuaacú yeⁿ'ē nduudu cuaacu. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'ē vaadī cuaacu miiⁿ, n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é.

Jesús canéé chí 'cuūvi yā

(Mt. 27.15-31; Mr. 15.6-20; Lc. 23.13-25)

38 Tuu'mí ngaⁿ'ā Pilato: ¿Chɛɛ chí vaadī cuaacu? Taachí caⁿ'a Pilato chúū ní can'dáá ntuúⁿ sa nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ní caⁿ'a sa 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ: 'Úú ní nguɛ́ɛ́ ndaācá mar 'áámá nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 39 Naati cáávā costumbre yeⁿ'e ndís'tiī ní 'úú caneecúúⁿmíⁿ chí ín'dɛɛchí 'áámá saⁿ'ā chi preso sa 'viicu yeⁿ'e pascua. ¿'Áá neⁿ'é nī chi in'dɛɛchí Rey yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ?

40 Tuu'mi ní 'cai ntúūⁿ nducyaaca yā, ní ngaⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yáⁿ 'cūū ti Barrabás. Níícú saⁿ'ā Barrabás miiⁿ ní neené duucu sa.

19

1 Tuu'mi ní sta'āa Pilato Jesús miiⁿ ni ch'eⁿ'e sa 'iiⁿ'yāⁿ. 2 Ní soldados ní din'dáa sa 'áámá corona yeⁿ'ē yááⁿ ní chi n'duu sá na tiíⁿ yā. Ní chi'nuúⁿ sa 'áámá catecai morado 'iiⁿ'yāⁿ. 3 Ní caⁿ'a sa: Nééné 'nááⁿ cānee di íⁿ'yeēⁿdi, dii, Rey yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel. Ní n'geⁿ'é sa 'iiⁿ'yāⁿ.

4 Tuu'mí can'dáa ntuūⁿ Pilato chuva'āī. Ní caⁿ'ā sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cuin'diichí nī, tun'daá 'iiⁿ'yāⁿ chuva'āī niicu tuumicadiinúúⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ n'diichí mar 'áámá nuuⁿndi yeⁿ'é yā.

5 Ní can'daā Jesús chuva'āī. Can'dɛ́ɛ yā corona yeⁿ'e yááⁿ ndúúcū catecai morado yā. Ní ngaⁿ'a Pilato miiⁿ: Cun'dííchí nī saⁿ'ā.

6 Taachí n'diichí yā 'iiⁿ'yāⁿ tuu'mi ní chiiduú n'gɛɛtɛ́ ndúúcū policías n'gaī yiicu sa: Cu'nééⁿnga'á nī 'iiⁿ'yāⁿ. Cu'nééⁿnga'á nī 'iiⁿ'yāⁿ. Tuu'mi ngaⁿ'ā Pilato ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cuta'a ndis'tiī 'iiⁿ'yāⁿ, ní cu'nééⁿnga'á nī 'iiⁿ'yāⁿ, ti 'úú ní nguɛ́ɛ́ indaacá mar 'áámá nuuⁿndi yēⁿ'e yā.

7 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ: Nús'uū ní cánéé ley yeⁿ'é 'nū. Ní tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ canee chi 'cuuvī caati caⁿ'a yā chi maáⁿ yā Daiya Dendyuūs 'iiⁿ'yāⁿ.

8 Taachí ch'iindiveeⁿ Pilato chuū dii'yā ca sá chiī. 9 Chindáa ntuūⁿ sa cuarto yeⁿ'ē juzgado ní caⁿ'á yā chii yā Jesús: ¿Tií 'iiⁿ'yāⁿ dii? Naati Jesús ní nguɛ́ɛ́ caⁿ'a yā.

10 Tuu'mi ní caⁿ'a Pilato Jesús: Dii, ¿'áá nguɛɛ ngaⁿ'ā di yeⁿ'é? ¿'Áá nguɛ́ɛ́ deenu di chi 'úú ní cúúví caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ chi cu'nééⁿnga'á nī dii, ní cuuvi n'tɛɛchí ntúuⁿ dii?

11 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Jesús miiⁿ: Nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ cuuvi diiⁿ di ndúúcū 'úú ndúúti chi nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ ndii ca'a yeⁿ'ē di yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi. 'Iiⁿ'yāⁿ chi tee yā 'úú chi preso 'úú nanáá n'diī, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ dich'ɛɛtɛ ca nuuⁿndi yēⁿ'e yā.

12 Ndíí tuu'mi ní neⁿ'e Pilato n'tɛɛchi sa 'iiⁿ'yāⁿ. Naati 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ n'gai yiicú yā ní ngaⁿ'a yā: Ndúúti chi saⁿ'á 'cūū n'tɛɛchi di, nguɛ́ɛ́ dii amigo yeⁿ'ē César. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yeⁿ'é yā chi maáⁿ yā rey ngaⁿ'a yā contra César.

13 Tuu'mí Pilato, taachi ch'iindiveeⁿ sa chuū, candɛ́ɛ sa Jesús chuva'āī. Ní ch'iindi sa ná silla yeⁿ'e juzgado chi nguuvi Enlosado, ní nduudu hebreo neⁿ'e caaⁿ'maⁿ Gabata. 14 Ní nguuvi chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē 'viicu yeⁿ'ē pascua, tan'dúúcā ndiichúúví na nguuvi. Tuu'mí ngaⁿ'a Pilato 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ: Cuin'diichí nī Rey yeⁿ'é nī.

15 Naati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'caí yā diitú yā: Divíi nī 'iiⁿ'yāⁿ, divíi nī 'iiⁿ'yāⁿ, cu'nééⁿnga'á nī 'iiⁿ'yāⁿ. Tuu'mí ngaⁿ'a Pilato: ¿'Áá rey yeⁿ'é nī chi cu'nééⁿnga'á nī? Tuu'mí nan'guɛɛcútaⁿ'ā saⁿ'ā chiiduú n'gɛɛtɛ́: Nguɛ́ɛ́ rey yēⁿ'e 'nū caati 'āā César nuúⁿ.

16 Tuu'mi ní Pilato ca'á yā Jesús miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'iicu cu'nééⁿnga'á yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ sta'á yā Jesús miiⁿ ní candɛ́ɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ.

Cu'nééⁿnga'a yā Jesús ní ch'īi yā

(Mt. 27.32-44; Mr. 15.21-32; Lc. 23.26-43)

17 Ní Jesús candɛ́ɛ yā cruz yēⁿ'e yā. Ní can'dáa yā na lugar chi 'áámá lado yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén chi nguuvi Calavera chi lugar 'Iini Nga'ai Tiīiⁿ, 'iicu nduudu hebreo neⁿ'e caaⁿ'maⁿ Gólgota. 18 Naachí cu'nééⁿnga'á yā Jesús ndúúcū taa na 'uuví yā. 'Áámá yā 'áámá 'áámá lado 'iicu Jesús miiⁿ ní naavtáⁿ'ā canuúⁿ yā. 19 Ní 'neeⁿ Pilato miiⁿ 'áámá letra chi n'duu sá nanááⁿ cruz ní canéé nguūⁿ miiⁿ, Jesús yeⁿ'ē yaāⁿ Nazaret, Rey yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e Israel. 20 Ní neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ch'eéⁿ yā letra 'cūū ti nááchí cu'nééⁿnga'a yā Jesús miiⁿ niiⁿnuúⁿ na yáāⁿ Jerusalén miiⁿ. Canéé nguūⁿ miiⁿ na nduudu hebreo ndúúcū nduudu griego ndúúcū nduudu latín. 21 Ní ngaⁿ'a saⁿ'ā chiiduú n'gɛɛtɛ́ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ngii sa Pilato: Nguɛ́ɛ́ 'neeⁿ di Rey yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e Israel naati maáⁿ yā ngaⁿ'a yā: 'Úú Rey yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel 'úú.

22 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā Pilato saⁿ'ā miiⁿ: Chiiⁿ 'neéⁿ 'āā 'neéⁿ.

23 Taachi soldados chi'neeⁿnga'ā sa Jesús, sta'á sa catecai yā ní diīⁿ sa repartir catecai yā. Niicu 'áámá 'áámá tááⁿ catecai yā 'aama soldado. Abrigo catecai yā miiⁿ nguɛ́ɛ́ n'deenyú ndii 'nííⁿnúⁿ ndíí cuaaⁿ ndiiya. 24 Ní caⁿ'a sa nguaaⁿ maáⁿ sa: Nguɛ́ɛ́ 'canuu cuūⁿ yú naati tun'daī yú suerte yeⁿ'ē yú nduūcū. Du'ú yeⁿ'ē cuuvi. Ní 'iicu cuuví cuaacu naachí canee nguūⁿ chi ngaⁿ'ā:

Nca'á yā catecaí nguaaⁿ maáⁿ yā, ní na catecaí ch'ií yā suerte.

Ní soldados ní diiⁿ sa chuū.

25 Ní chɛɛcuú Jesús miiⁿ canée yā niiⁿnuúⁿ ná cruz yeⁿ'e Jesús ndúúcū vi'ī chɛɛcuú yā chi nguuvi María chi n'daataá yeⁿ'ē Cleofas, ndúúcū María Magdalena. 26 Taachí n'diichi Jesús chɛɛcú yā ndúúcū discípulos chi ya'āī 'iinú yā chi caneé niiⁿnuúⁿ tuu'mi ní Jesús ngaⁿ'á yā ngiī yā chɛɛcú yā: N'diī n'daataá, cun'dííchí nī daiya nī. 27 Tuu'mi ní ngaⁿ'a yā ngiī yā discípulo: Cun'diichi di, 'ííngaā chɛɛcu di. Ndíí tuu'mi ní discípulo miiⁿ ní dichɛɛcú yā 'iiⁿ'yāⁿ.

Jesús ch'īi yā

(Mt. 27.45-56; Mr. 15.33-41; Lc. 23.44-49)

28 Cho'ó tanducueⁿ'ē chuū ní déénú Jesús chi tanducuéⁿ'ē dendu'ū ní 'āā chii cuaacu. Niicu naachi canéé nguūⁿ níícú cuuvi cuaacu. Ngaⁿ'a Jesús: Yaacá.

29 Mííⁿ canéé 'áámá vaso ndiitu vinagre. Tuu'mi ní 'áámá soldado dicuutu yā 'áámá esponja ndúúcū vinagre. Ní chi'neeⁿ yā na áámá yáⁿ'á hisopo. Ní s'neeⁿ yā na cheendi Jesús. 30 Taachí Jesús chi'i yā vinagre, caⁿ'a yā: Ch'íínú tanducuéⁿ'ē dendu'ū. Ní nadicua'á yā tiiⁿ yā chi n'nééⁿ maáⁿ yā espíritu yēⁿ'e yā.

Soldado n'da'ai yā 'iini 'tiicua Jesús ndúúcū 'aama lanza

31 Tuu'mi ní caati nguuvi viernes chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē 'viicu pascua miiⁿ, ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ di'cuíítu sa Pilato chi 'cúuⁿmāⁿ sa 'ííní ca'a saⁿ'ā s'eeⁿ ní candɛ́ɛ sa cuerpo yeⁿ'é yā. Caati nguɛ́ɛ́ neⁿ'é sa chi canée cuerpo yeⁿ'é yā na cruz nguuvi sábado miiⁿ caatí sábado ní nguuvi ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e 'viicu pascua. 32 Ní ndaā soldados ní ndaa sa nanááⁿ saⁿ'ā chi vmnááⁿ vmnaaⁿ. 'Tíícā 'cuúⁿ sa ca'a sa. 'Tíícā 'cuúⁿ ntúūⁿ sa ca'ā taama sa. 33 Naati taachí ndaa sa nanááⁿ Jesús miiⁿ, ní caati n'diichí yā chi 'āā n'dii Jesús nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ sa ca'a yā.

34 Naati 'áámá soldado n'da'ai sa tiicuá Jesús ndúúcū 'aama lanza ní can'daā yuuúⁿ ndúúcū nuūⁿnīⁿ. 35 'Iiⁿ'yāⁿ chí n'diichí yā ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu. Níícú chiiⁿ chi ngaⁿ'á yā. Miiⁿ ní cuaacu chííⁿ. 'Iicu déénu yā chi ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu níícú ndís'tiī ntúūⁿ ní cu'teenú nī. 36 Níícú chuū cho'ōo ní cúúví cuaacu chi canée nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs: Mar 'áámá 'iini yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ 'cúúⁿ sa. 37 Ní taama naachi canéé nguūⁿ ní ngaⁿ'ā: N'diichí yā 'iiⁿ'yāⁿ chi cho'ōo nééⁿ tiicuá yā.

S'nuúⁿ yā Jesús chɛɛti yáinyāⁿ

(Mt. 27.57-61; Mr. 15.42-47; Lc. 23.50-56)

38 Cho'ōo chuū. José yeⁿ'ē yáāⁿ Arimatea chi 'áámá discípulo yeⁿ'e Jesús n'de'ei n'de'éí nūuⁿ ti 'va'a sa 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ, di'cuíítu sa Pilato miiⁿ chi cuuví candɛɛ sa cuerpo yeⁿ'ē Jesús. Ní 'cuūⁿ Pilato saⁿ'ā miiⁿ. Tuu'mi ní ndaā sa ní nadivíi sa cuerpo yeⁿ'ē Jesús miiⁿ ní candɛ́ɛ sa cuerpo miiⁿ. 39 Ndaa ntúūⁿ Nicodemo, saⁿ'ā chi vmnaaⁿ indaá sá nanááⁿ Jesús miiⁿ 'aama n'gaaⁿ, ní ndɛ́ɛ sa 'áámá perfume chi ndístaⁿ'ā perfume yeⁿ'ē mirra ndúúcū áloes. Ngíí tanduu 'áámá ciento libras. 40 Sta'á yā cuerpo yeⁿ'e Jesús ní ch'ɛɛcú yā ná tiīnūuⁿ ndúúcū perfume miiⁿ, tan'dúúcā costumbre yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ taachí n'giichí yā tinaⁿ'ā. 41 Ní lugar miiⁿ naachi chi'neeⁿnga'a yā, miiⁿ canéé 'áámá chéēⁿ naāndā. 'Íícú chɛɛti chéēⁿ miiⁿ canéé 'áámá yáinyāⁿ ngai. Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ in'nuúⁿ yā chɛɛti. 42 Cáávā chi nguuvi viernes chi ch'iindiyaáⁿ yā yeⁿ'e 'viicú yeⁿ'e pascua yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ, s'nuúⁿ yā cuerpo Jesús miiⁿ chɛɛti yáinyāⁿ miiⁿ chi canee niiⁿnuúⁿ.

20

Jesús nduuchi yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā

(Mt. 28.1-10; Mr. 16.1-8; Lc. 24.1-12)

1 'Áámá domingo chi nguuvi vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e ndɛɛtɛ̄ miiⁿ tá María Magdalena nééné 'da'a ca ndaā tá na yáinyāⁿ. Ní n'diichi tá tuūu miiⁿ chi ndiiviī na yáinyāⁿ. 2 Tuu'mi ní n'daataá ngéenū tá nanááⁿ Simón Pedro ndúúcū táámá discípulo, 'iiⁿ'yāⁿ chi dinéⁿ'e taavi yā Jesús. Tuu'mí ngaⁿ'ā tá ngii tá saⁿ'ā s'eeⁿ: 'Āā ndiivíi yā Jesús miiⁿ ná chɛɛti yáinyāⁿ, ní nguɛ́ɛ́ deenu yú tií n'néeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ.

3 Ní can'dáā Pedro miiⁿ ndúúcū taama discípulo ní ndaá yā na yáinyāⁿ. 4 Ngéénū, ngéénū nduu 'uuví yā. Táámá discípulo diitu cá chéénu sa nguɛ́ɛ́ ti Pedro, ní ndaá vmnaaⁿ sa na yáinyāⁿ. 5 Can'díi sa ní n'diichi sa. Ní n'diichi sá chi 'aa dámaaⁿ tiīnūuⁿ miiⁿ snúūⁿ naati nguɛ́ɛ́ chi ndaa sa chɛɛti yáinyāⁿ. 6 Simón miiⁿ ní sndaā sa chɛɛti yáinyāⁿ. Ní n'diichi sa tiīnūuⁿ miiⁿ naachi snúuⁿ. 7 Niicu pañuelo ch'ɛɛtɛ ca tiīiⁿ nguɛ́ɛ́ dáámá tiīnūuⁿ lino. Ndɛ́ɛ́tií nduu cánéé táámá cuaaⁿ. 8 Tuu'mi ní sndaa ntúūⁿ táámá discípulo chi ndaā vmnááⁿ vmnaaⁿ ná yáinyāⁿ ní n'diichí yā ní chi'téénu yā. 9 Tii nguɛ́ɛ́ déénu yā chi canéé nguūⁿ chí Jesús miiⁿ cuuví nduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 10 Ní nguɛɛcundií discípulos na vaacu yā.

Jesús nndaaca yā María Magdalena

(Mr. 16.9-11)

11 Naati tá María canee ta chúva'āī yáinyāⁿ. Neené ngɛɛcu tá. Ní di'cua'áí naaⁿ tá n'diichi tá chɛɛti yáinyāⁿ. 12 Ní n'diichī tá na 'uuvi ángeles ndúúcū catecaí yā cuɛ́ɛ̄. 'Áámá ángel miiⁿ vɛɛ yā cuaaⁿ tiīⁿ naachi canúúⁿ cuerpo Jesús miiⁿ ní táámá yā vɛɛ yā cuaaⁿ ndiiya. 13 Ní caⁿ'á yā: Díí n'daataá, ¿dɛ'ɛ̄ cúúví chí ngɛɛcu di? Tuu'mí ngaⁿ'a tá: Caati candɛ́ɛ yā Señor yeⁿ'é, ní nguɛ́ɛ́ deenú tií s'néeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ.

14 Taachi caⁿ'a tá chuū, ndaacadaami tá. Ní n'diichi ta Jesús chi canée yā miiⁿ naati nguɛ́ɛ́ deenu tá chi Jesús miiⁿ. 15 Tuu'mí ngaⁿ'a Jesús ní ngii yā táⁿ'ā: Díí n'daataá, ¿dɛ'ɛ̄ cúúví chí ngɛɛcu di? ¿Du'ū in'nuuⁿ di? 'Iicu n'daataá miiⁿ ní nacadíínuuⁿ tá chi 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū ní 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ cuidado yeⁿ'ē chéēⁿ yeⁿ'e naāndā miiⁿ. Ní caⁿ'a tá: Señor, ndúúti chi dii candɛ́ɛ di 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi di 'úú tií chi'neeⁿ dí 'iiⁿ'yāⁿ ni 'úú ní candɛɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ.

16 Tuu'mi ngaⁿ'a Jesús miiⁿ: María. Nguɛɛcundíí ntuūⁿ ta ní ngaⁿ'ā ta: Raboni. (Nduudu 'cūū neⁿ'e caaⁿ'maⁿ, Maestro.)

17 Tuu'mí ngaⁿ'a Jesús: Nguɛ́ɛ́ tuū'vī di 'úú caati 'āā cuɛ́ɛ́ caⁿ'á nanááⁿ Chiidá. Naati dii, cuéⁿ'e di n'diichi di hermanos yeⁿ'e yú ní caaⁿ'maⁿ di cuuvi di 'iiⁿ'yāⁿ: Caⁿ'á nanááⁿ Chiidá ní nanááⁿ Chiida yú, nanááⁿ Ndyuūs yeⁿ'é ní nanááⁿ Ndyuūs yeⁿ'é yú.

18 Cheⁿ'e tá María Magdalena nanááⁿ discípulos ní caⁿ'a tá chi n'diichi tá Jesús miiⁿ. Caⁿ'a tá chii tá discípulos nduudu chi Jesús miiⁿ caⁿ'a yā chii yā táⁿ'ā.

Jesús nndaacá yā discípulos

(Mt. 28.16-20; Mr. 16.14-18; Lc. 24.36-49)

19 Chii chí nguiīnū yeⁿ'e maāⁿ nguuvi domingo mííⁿ, nguuvi vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'ē ndɛɛtɛ miiⁿ ní naachi snúūⁿ discípulos ní nduudí cheendi va'āī miiⁿ caati 'va'á yā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ. Ndaa Jesús miiⁿ. Ní canée yā naavtaⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní caⁿ'a yā: Cuuvi 'diiíⁿ ndúúcū ndís'tiī.

20 Taachí caⁿ'a yā chuū, ní ch'iⁿ'i yā ta'á yā ndúúcū tiicuáá yā. Ní discípulos yeenú taaví yā chí n'diichí yā Jesús. 21 Tuu'mí ngaⁿ'ā ntúūⁿ Jesús ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ: Cuuvi 'diiíⁿ ndúúcū ndís'tiī. Tan'dúúcā chi dichó'o Chiidá 'úú, 'tiicá ntúūⁿ 'úú dicho'ó ndis'tiī.

22 Taachí caⁿ'a yā chuū tiivineeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ ní caⁿ'a yā: Cuta'á nī Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. 23 'Iiⁿ'yāⁿ chi ndís'tiī nadich'ɛɛcú nī nuūⁿndī yeⁿ'é yā, ní 'āā nach'ɛɛcu yeⁿ'é yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chíí nguɛ́ɛ́ nadich'ɛɛcu nī nuuⁿndi yeⁿ'é yā, 'āā nguɛ́ɛ́ nach'ɛɛ̄cu yeⁿ'é yā.

Nguɛ́ɛ́ chi'teenú Tomás

24 Naati Tomás 'áámá discípulo chi nguuvi Dídimo chi Gemelo nguɛ́ɛ́ cúnéé sá ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ taachi Jesús miiⁿ ndaá yā. 25 Chíí tan'duuvi discípulos miiⁿ ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: N'diichí 'nū Señor miiⁿ. Saⁿ'ā miiⁿ ní ngaⁿ'a sa ngii sá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: 'Úú ní nguɛ́ɛ́ cu'teenú ndúúti chi nguɛ́ɛ́ n'diichí, ní nguɛ́ɛ́ tiinguú nduutita'á naachí ch'ɛɛchi clavos, ní tiinguú ta'á ná tiicuáá yā.

26 Ch'iinu niiní nguuvi vɛɛtɛ ntúūⁿ discípulos snée yā chɛɛti va'āī. Mííⁿ canéé Tomás ndúúcu yā. Ní nduudí cheendi va'āī miiⁿ. Ndaa ntúūⁿ Jesús miiⁿ. Ní canúuⁿ yā naavtaⁿ'ā ní caⁿ'a yā: Cuuvi 'diiíⁿ ndúúcū ndís'tiī.

27 Tuu'mí ní Jesús ngaⁿ'a yā ngiī yā Tomás miiⁿ: Tiingúú nduutitá'a di 'muuⁿ ní n'diichi di ta'á. Ní tiingúú ta'a di ndii 'muuⁿ ní tiingúú ta'ā di tiicuáá. Ní nguɛ́ɛ́ chí nguɛ́ɛ́ cu'téénu dí, canéé chi cu'téénu dí.

28 Tuu'mi ní Tomás miiⁿ ní caⁿ'ā sa: N'diī Señor yeⁿ'é. N'diī Dendyuūs yeⁿ'é.

29 Tuu'mi ní ngaⁿ'a Jesús miiⁿ: Tomás, díí ní chi'téénu di tiī n'diichi di 'úú. N'daí 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'diichi yā 'úú ní chi'téénu yā.

¿Dɛ'ɛ cúúví chi vɛ́ɛ́ libro 'cūū?

30 Ní nééné n'deēe ca señales chi ch'iⁿ'i Jesús nanááⁿ discípulos yeⁿ'é yā chi nguɛ́ɛ́ canéé nguūⁿ na libro 'cūū. 31 Naati chuū ní canéé nguūⁿ níícú cuuvi cu'téénu di chi Jesús miiⁿ chi Cristo chi Daiya Dendyuūs. Ní chi cu'téénu di 'iiⁿ'yāⁿ ní cunee ndúúcū vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ cáávā chi duuchi yā.

21

Jesús nndaacá yā ndɛɛ̄chɛ̄ discípulos yeⁿ'é yā

1 Cuayiivi chi cho'ōo chuū chiináāaⁿ ntúūⁿ maaⁿ Jesús miiⁿ yeⁿ'ē discípulos yeⁿ'é yā niiⁿnuúⁿ ná yaana nuuⁿniⁿ'yáⁿ'ā chi nguuvi Tiberias ní 'túúcā chiinaáⁿ yā. 2 Ndidaama yā Simón Pedro ndúúcū Tomás miiⁿ chi nguuvi Dídimo chi Gemelo, ndúúcū Natanael saⁿ'ā yeⁿ'e yáāⁿ Caná yeⁿ'ē yáⁿ'āa Galilea, ndúúcū na 'úúví saⁿ'ā daiya Zebedeo ndúúcū táá na 'uuvi discípulos yeⁿ'e Jesús. 3 Tuu'mí ngaⁿ'a Simón Pedro: Caⁿ'á tungaáⁿ 'yaācā. Tuu'mí ngaⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngii yā saⁿ'ā: Caⁿ'ā ntúuⁿ nús'uu ndúúcu di. Ní cueⁿ'e yā ní chindáa yā na 'áámá barco. Nguiīnū miiⁿ nguɛ́ɛ́ sta'á yā mar 'áámá tī. 4 Chi dɛɛvɛ táámá nguuvi, Jesús ní caneé yā cuaaⁿ 'diitú yā yaana nuuⁿniⁿ'yáⁿ'ā naati discípulos nguɛ́ɛ́ túúmicadíínuuⁿ yā chi Jesús miiⁿ. 5 Ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: Ndís'tiī, saⁿ'ā n'gaiyáāⁿ ¿'áá vɛ́ɛ́ chi tungaaⁿ di chi che'e yú? Nan'guɛɛcutáⁿ'a yā yeⁿ'e yā: Nguɛ́ɛ́.

6 Tuu'mi ní ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: Ca'nuúⁿ nī yaāna lado ta cuaacu yeⁿ'ē barco miiⁿ ní ndaacá nī. Tuu'mi ní chi'nuúⁿ yā yaāna tií ní 'āā ntɛɛ ngii dííⁿ yā tun'dáa yā chi neené tááⁿ n'gii 'yaācā. 7 Tuu'mi ní discípulo chi neené diya'āī 'íínu Jesús ngaⁿ'ā sa ngii sa Pedro: Señor miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'tíī. Ní Simón Pedro, taachi ch'iindiveeⁿ sa chi Jesús miiⁿ nuⁿnuúⁿ sá catecai sa ti dámaāⁿ ngáaⁿ sa, ní chindáa sa chɛɛti yaana nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. 8 Ni tanduu 'uuvi discípulos ndaá yā ndúúcū barco ti nguɛ́ɛ́ dáanā yaⁿ'āī chi chinée yā yeⁿ'e yáⁿ'āa miiⁿ ti tandúú na cuūúⁿ ngɛɛcu ndiichi metros. Ngíí n'daā yā yaāna yeⁿ'e 'yaāca. 9 Taachí n'cheéⁿ yā yáⁿ'āa miiⁿ n'diichí yā n'giichi yáⁿ'ā. Ní 'áámá 'yaācā nduú tī nanááⁿ nduucyáⁿ'ā. Ní n'diichí yā pan. 10 Tuu'mí ngaⁿ'a Jesús ngiī yā saⁿ'ā: Teé nī ta n'duuvi 'yaācā chí caama sta'á nī maaⁿ.

11 Cuchɛɛ Simón Pedro ní nandɛ́ɛ sa yaāna na yáⁿ'āa miiⁿ ndiituú 'yaācā n'gɛɛtɛ́, ngii 'áámá ciento 'uuvī ngɛɛcu n'diichi 'íínú, ní yaāna miiⁿ nguɛ́ɛ́ chi teēⁿ n'dáá rá chi n'deee taaví 'yaācā. 12 Tuu'mi Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: Cuchií nī ca'diinú nī. Mar 'áámá discípulo miiⁿ nguɛ́ɛ́ tiinguuneéⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ: ¿Du'u rá díí? Ti 'āā deenú yā chi Jesús miiⁿ. 13 Ndaā Jesús miiⁿ ní sta'á yā pan ní ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ. 'Tíícá nī ntúūⁿ diíⁿ yā ndúúcū 'yaāca.

14 'Āā chií 'iinu cuuvi chi n'geenaāaⁿ Jesús yeⁿ'ē discípulos yeⁿ'é yā taachí 'āā nnduuchi yā nguaaⁿ tináⁿ'ā.

Ca'a di chi ché'é 'iiti cuūchī yeⁿ'é

15 Taachí ch'iinu ca'diinú yā, Jesús ngaⁿ'a yā ngii yā Simón Pedro: Simón, díí daiya Jonás, ¿'áá neⁿ'e ca di 'úú, nguɛ́ɛ́ ti chuū? Tuu'mí ngaⁿ'a sa ngii sa Pedro: 'Tííca, Señor, n'diī ní déénú nī chi neⁿ'é n'dīī. Ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: Ca'á di 'iiti cuūchi 'lííⁿ yeⁿ'é chí che'é tī.

16 Jesús ní ntiinguuneeⁿ ntuúⁿ yā yeⁿ'e saⁿ'ā naachi ndii 'uuvi cuuvi: Simón, díí daiya Jonás, ¿'áá neⁿ'e di 'úú? Nan'guɛɛcútaⁿ'a sa yēⁿ'e yā: 'Tííca, Señor, n'diī ní déénú nī chi neⁿ'é n'dīī. Tuu'mí ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: Ca'á dí 'iiti cuūchī yeⁿ'é chi che'é tī.

17 Tuu'mí ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā naachi ndii chííⁿ ndii 'íínú cuuvi: Simón, dii saⁿ'ā daiya Jonás, ¿'áá neⁿ'e di 'úú? Canéé ndaachi yiinú Pedro chí 'āā naachi ndii chííⁿ ndii 'íínú cuuvi yaa'ví yā saⁿ'ā: ¿'Áá neⁿ'e di 'úú? Tuu'mí ngaⁿ'a sa ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ: Señor, n'diī déénú nī tanducuéⁿ'ē dendu'ū. Maaⁿ ní deenu nī chi neⁿ'é n'diī. Tuu'mí ngaⁿ'a Jesús ngii yā saⁿ'ā: Ca'á dí 'iiti cuūchi yeⁿ'é, chi che'é tī. 18 Cuaacu nííⁿnyúⁿ cuāācū niiⁿnyuⁿ ngaⁿ'á ngií dii: Taachi saⁿ'ā 'lííⁿ dii in'nuuⁿ canúúⁿ dí catecai di ní cheⁿ'e di naachi neⁿ'e di. Naati taachí 'āā cuuvi ndiicú di ndoo tá'a di ni táámá 'iiⁿ'yāⁿ in'nuúⁿ yā catecai di ní candɛ́ɛ yā dii naachi nguɛ́ɛ́ neⁿ'ē di.

19 Ní chuū Jesús caⁿ'a yā ní ngá'a yā chi cádiinuuⁿ sa dɛ'ɛ́ vaadī n'giī diīiⁿ honrar Dendyuūs miiⁿ. Ch'iinu caⁿ'a yā chuū, tuu'mí ngaⁿ'a yā ngiī yā Simón Pedro: Can'dáa di 'úú.

Discípulo chi neⁿ'e taavi Jesús

20 Nguɛɛcundíī Pedro miiⁿ n'diichi sá discípulo chi dineⁿ'é Jesús, discípulo chi cueⁿ'e sa ndúúcū Jesús. Sáⁿ'ā chi candiitínee sa 'iiⁿ'yāⁿ taachi 'āā caama chi che'e nguiinú yā. Ní 'āā caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: Señor, ¿du'ū chi canéé chí diiⁿ entregar n'diī? 21 Taachi Pedro miiⁿ n'diichi sa discípulo miiⁿ tuu'mí ngaⁿ'a yā ngii yā Jesús: Señor, ¿dɛ'ɛ idiiⁿ sáⁿ'ā tíī?

22 Tuu'mí ngaⁿ'ā Jesús ngii yā saⁿ'ā: Ndúúti chi 'úú chi neⁿ'é chi cunee sá ndii taachi nindaá, ¿dɛ'ɛ́ ineeⁿ di chííⁿ? Díí can'dáa di 'úú.

23 Caāvā nduudu 'cūū tuumicadiinuuⁿ vi'ī s'eeⁿ chi discípulo miiⁿ nguɛ́ɛ́ canéé chi 'cuūvī sa. Naati Jesús ní nguɛ́ɛ́ caⁿ'á yā chi nguɛ́ɛ́ 'cuūvī sa, naati Jesús caⁿ'a yā: Ndúúti chi 'úú chi neⁿ'é chi cunee sá ndii taachi nindaá, ¿dɛ'ɛ́ ineeⁿ di chííⁿ?

24 Saⁿ'á 'cūū discípulo chi ngaⁿ'ā cuaacu sa yeⁿ'ē chúū. Ní idingúuⁿ sa chuū. Ní deenu yú chi chiiⁿ chi ngaⁿ'a sa ní nduudu cuaacu ní cuaacu nííⁿnyúⁿ chi nduudu cuaacu.

25 Neené n'deēe n'dáí cosa chi diíⁿ Jesús miiⁿ. Ndúúti chi canéé nguūⁿ 'áámá 'áámá cosa 'úú nadacadíinúúⁿ chi maaⁿ rá iⁿ'yeēⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ tunééⁿ libros chi canéé nguūⁿ yeⁿ'e chuū. 'Tíícā chiī.

HECHOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

CHUŪ CHI DIIⁿ APÓSTOLES

1

Dendyuūs caⁿ'a yā chi tée yā Espíritu N'dai

1 Dii Teófilo, taachí vmnááⁿ vmnaaⁿ dinguúⁿ yeⁿ'e di, caⁿ'á yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi 'túúcā diiⁿ Jesús ní ca'cueéⁿ yā, 2 ndii nguuvi chí cunaⁿ'ā Jesús va'ai chɛɛti nguuvi. Vmnááⁿ vmnaaⁿ chi cunaⁿ'ā Jesús miiⁿ ch'íínú ca'a yā orden yeⁿ'é yā apóstoles caava Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs. Jesús ndɛɛvɛ́ yā ní dichó'o yā apóstoles. 3 Jesús ch'eenú yā chiī ní ch'īi yā. Cuayiivi taachi 'āā ch'īi yā nééné n'deee nááⁿ chííⁿ ch'iⁿ'i maáⁿ yā yeⁿ'é yā tan'dúúcā chí 'āā cuɛɛ̄ 'cuūvi yā vmnááⁿ apóstoles caati apóstoles cuuvi déénu yā chi cánduuchi ntuuⁿ yā. Canée yā ndúúcū apóstoles yeⁿ'é yā 'uuvi ngɛɛcu nguuvi ní caⁿ'a yā yeⁿ'ē chi Dendyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. 4 Taachí ndii dáámá yā tuu'mi ní Jesús caⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā apóstoles. Nguɛ́ɛ́ náⁿ'a nī yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén naati cunee ngíínú nī yeⁿ'ē chi caⁿ'a Chiida yú chi tée yā. Chuū chi 'āā ch'iindiveéⁿ nī yeⁿ'ē 'úú. 5 Juan cuaacu nííⁿnyúⁿ chi ndúúcū nuūⁿnīⁿ chɛɛdinuūⁿnīⁿ sa naati ndís'tiī ní cuɛɛdinuūⁿniⁿ nī ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs.

Jesús cuchɛ́ɛ yā

6 Tuu'mi ní saⁿ'a chi ndúúvídáámá nitiinguunéeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ ní ngaⁿ'á yā: Señor Jesús, ¿'áá nadicuééⁿ ntuuⁿ nī taama saⁿ'ā Israel chí caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel maaⁿ nguuví 'cūū? 7 Ní ngaⁿ'a Jesús ngiī yā 'iiⁿ'yāⁿ: Nguɛ́ɛ́ ituneeⁿ ndís'tiī chi cadíínuuⁿ nī dɛ'ɛ tiempo o dɛ'ɛ nguuvi yeⁿ'ē chuū chí Chiida yú s'neeⁿ yā na poder yeⁿ'e maáⁿ yā. 8 Naati cuta'á nī poder chi diitú nī taachi 'āā ndaa Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs vmnaaⁿ yeⁿ'é nī. Ní ndís'tiī ní caaⁿ'máⁿ nī nduudu cuaacu yeⁿ'é na yáāⁿ Jerusalén ndii nuuⁿmaⁿ yáⁿ'āa Judea, ndii yáⁿ'āa Samaria, ndii núúⁿmáⁿ iⁿ'yeēⁿdī. 9 Ní ch'íínú caⁿ'a yā chuū taachi n'diichi saⁿ'ā s'eeⁿ Jesús cuchɛ́ɛ yā ní che'enaāⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ ná meēeⁿ. Ní 'āā ntɛ́ɛ́ snaaⁿ saⁿ'a s'eeⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.

10 Ní saⁿ'ā s'eeⁿ ní n'gíínú sá nanguuvi. Taachí 'āā cuchɛ́ɛ Jesús, n'diichi sa na 'uuvi saⁿ'ā chi ángel chineē ndúúcu sa ndúúcū catecai cuɛ́ɛ̄ sa. 11 'Úuvi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā s'eeⁿ: Ndís'tiī saⁿ'a yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea, ¿dɛ'ɛ n'gíínú nī nanguuvi? Maāⁿ Jesús chí cunaⁿ'a yā yeⁿ'e ndís'tiī nanguuvi 'tíícā ndaa túuⁿ yā tan'dúúcā chí n'diichí nī 'iiⁿ'yāⁿ cuinaⁿ'á yā nanguuvi.

Ndɛɛvɛ yā saⁿ'ā lado yeⁿ'e Judas

12 Can'dáa yā ná yiīcū 'lííⁿ chi nguuvi Olivos chi canéé niiⁿnuⁿ ná yáāⁿ Jerusalén ní ndáá yā na yáāⁿ Jerusalén. Distancia 'cūū chí ngaⁿ'a ley chi cuuvi caacá yā sábado nguuvi chi ntaavi'tuunuúⁿ yā. 13 Ndaá yā na yáāⁿ miiⁿ. Chɛɛ́ yā na cuarto yaacu naachi cānee Pedro, ndúúcū Jacobo, ndúúcū Juan, ndúúcū Andrés, ndúúcū Felipe, ndúúcū Tomás, ndúúcū Bartolomé, ndúúcū Mateo, ndúúcū Jacobo dáiyā saⁿ'ā chi nguuvi Alfeo, ndúúcū Simón Zelote, ndúúcū Judas chi 'diīnū Jacobo. 14 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū n'daata s'eeⁿ ndúúcū María chi chɛɛcu Jesús ndúúcu 'díínu Jesús nduuvidaamá yā ní 'áámá vaādī cadiinúúⁿ yeⁿ'é yā ní ngaⁿ'angua'á yā ní di'cuiitú yā Dendyuūs. 15 'Iiⁿ'yāⁿ chi nduuvídaama miiⁿ ngíi yā tan'dúúcā 'áámá ciento canee ndiicú yā. Hora miiⁿ nacueéⁿ Pedro naavtaⁿ'a yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'téénu yā Cristo ní caⁿ'a sa: 16 Ndís'tiī hermanos, canee cuuⁿmiⁿ chí cuuvi cuaacu Escritura chí Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs caⁿ'a David cuaaⁿ vmnaāⁿ ní David miiⁿ dinguúⁿ yā yeⁿ'e Judas. Judas miiⁿ ch'iⁿ'i sá du'u chí Jesús. Maaⁿ níícú chiī chita'á yā Jesús. 17 Judas miiⁿ ní ndúúcū nús'uu ní diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū nús'uu.

18 Sáⁿ'a miiⁿ ní cái sa 'áámá tááⁿ yáⁿ'āa ndúúcū tuūmī yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'ē sa. Ní chin'daā sa dácaā n'díi sa ní nda'ai naavtaⁿ'a cuerpo yeⁿ'ē sa ní tanducueⁿ'ē ngɛɛti sa ch'iinu cān'daa. 19 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén chicadíínuuⁿ yā chuū. Ní yáⁿ'āa miiⁿ ní 'tíícā canee chi duuchi Acéldama davaacu yeⁿ'é yā chí neⁿ'e caaⁿ'maⁿ campo yeⁿ'ē yuūúⁿ.

20 Ti canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs naachi chi duuchi Salmos:

Naachí navaacu sa mííⁿ nduuvi díyáaí. Ndíí nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuɛɛtinée yā miiⁿ.

Níícú canéé nguūⁿ:

Cuta'a taamá yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e saⁿ'ā ndíí tiīiⁿ.

21 'Iiⁿ'yāⁿ sáⁿ'ā miiⁿya canee cuuⁿmiⁿ chi canéé yā ndúúcu 'nū nducueⁿ'e tiempo chi Señor Jesús canéé yā ndúúcu 'nū. 22 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canee cuuⁿmiⁿ chi canéé yā ndúúcu 'nū taachi tucá'a yā chɛɛdinuūⁿnīⁿ Juan ndíí nguuvi chi Jesús cunaⁿ'á yā cuaaⁿ 'niiⁿnuⁿ nanguuvi. 'Túúcā canee cuuⁿmiⁿ chi 'áámá yā caaⁿ'maⁿ yā ndúúcū nús'uu nduudu cuaacu yeⁿ'ē chí nduuchi Jesús ngaaⁿ tináⁿ'ā. 23 Ní 'neeⁿ ndutá'a yā ná 'uuvi 'iiⁿ'yāⁿ. 'Áámá saⁿ'ā miiⁿ ní nguuvi sa José Barsabás chi nguuvi Justo ndúúcū taama saⁿ'ā miiⁿ chi nguuvi sa Matías. 24 Ní caⁿ'angua'á yā ní caⁿ'a yā: N'diī, Señor Ndyuūs, chi n'diichi nī staava yeⁿ'ē nducyáácá yā, 'cuuⁿ'míⁿ nī nús'uu 'áámá chɛ́ɛ́ sáⁿ'ā s'ūuⁿ chí 'āā ndɛɛvɛ́ nī. 25 Níícú cunee ndúúcū sa ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū apóstoles lado yeⁿ'e Judas. Ní diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē Judas ntiiⁿnyuⁿ chi nguɛ́ɛ́ diīⁿ sa cumplir cucáávā nuuⁿndi yeⁿ'ē sa. 'Tíícā ní Judas cúnaⁿ'a sa na lugar naachí tuneeⁿ saⁿ'ā. 26 Níícú dinguúⁿ yā na 'úúví caaca ndúúcū 'uuvī chi nguuví 'iiⁿ'yāⁿ, José miiⁿ ndúúcū Matías. Ní tun'dáá yā 'áámá chi nguuvi Matías ní Matías miiⁿ tuneeⁿ. Ní nduuvidaama sa chíí ndicháámá apóstoles chi 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'ó Dendyuūs.

2

Ndaa Espíritu N'dai

1 Nducyáácá yā nduuvidaamá yā taachi ndaā nguuvi yeⁿ'e Pentecostés chi 'viicu yeⁿ'e cosecha. 2 Tuu'mí nūuⁿ tucá'ā ch'ɛ́ɛ̄cu ruuⁿ cuchiī nanguuvi tan'dúúcā 'áámá 'yúúné tááⁿ chí ngéenū. Ch'iindiveéⁿ yā ruūⁿ miiⁿ chí chíítú va'āī naachi snée yā miiⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'uúⁿ vɛɛtɛ́ yā. 3 Ní che'enaāáⁿ n'deee n'dai cosas tan'dúúcā ch'ííyā yeⁿ'e yaⁿ'ā n'gaiyáā. Ní ch'ɛɛtɛ ndúūu vmnaaⁿ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ. 4 Níícú canée yā nducyááca yā chiitu ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs. Níícú Espíritu N'dai miiⁿ diíⁿ yā chi tucá'a yā caⁿ'a yā táámá naaⁿ davaacu s'eeⁿ tan'dúúcā nduudu chí ca'ā Espíritu N'dai miiⁿ.

5 Tuu'mi ní na yáāⁿ Jerusalén ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel chi saⁿ'ā chí i'téénú Dendyuūs yeⁿ'ē nducyaaca naciones yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 6 Taachí ndaā chí 'ɛɛcu ruuⁿ mííⁿ nduuvidaamá n'deee n'dáí yā ní chidáanā yeⁿ'é yā ti ca'áámá ca'áámá yā ch'iindiveéⁿ yā chi ngaⁿ'ā davaacu yeⁿ'e maáⁿ yā. 7 Nducyáácá yā 'áámá cheⁿ'e yiinu yā ní 'áámá nínacadíínuuⁿ yā, ní ngaⁿ'á yā: N'diichí nī, ¿'áá nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē yáⁿ'āa Galilea nducyaaca saⁿ'ā s'eeⁿ chí ngaⁿ'ā sa? 8 ¿'Taacā chííⁿ n'giindiveeⁿ yú nduudu yeⁿ'ē yú tan'dúúcā naachí ch'iindiyaāⁿ yú? 9 Vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e país Partia, 'iiⁿ'yāⁿ país Media, país Elam, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na país Mesopotamia, 'iiⁿ'yāⁿ yáⁿ'āa Judea, yáⁿ'āa Capadocia, yáⁿ'āa Ponto, yáⁿ'āa Asia, 10 'iiⁿ'yāⁿ yáⁿ'āa Frigia ndúúcū país Panfilia, país Egipto, yáⁿ'āa s'eeⁿ yeⁿ'e Africa chi canee cuaāⁿ 'diituú 'áámá lado cuaaⁿ yeⁿ'ē yáⁿ'āa Cirene, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Roma chí snée yā miiⁿ. Tan'dúúcā ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ 'tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā maaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 11 Níícú 'iiⁿ'yāⁿ isla Creta, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ país Arabia snée yā miiⁿ. Nducyaaca yú n'giindiveeⁿ yú davaacu yeⁿ'e yú. Ngaⁿ'á yā yeⁿ'ē chi ch'ɛɛtɛ taavi cá yeⁿ'é Dendyuūs.

12 Nducyaacá yā ní 'áámá cheⁿ'é yeⁿ'é yā, ní n̄diiiⁿ 'uuví yā vaanicadiinuuⁿ yeⁿ'é yā. Ní ngaⁿ'á yā 'aamá yā ndúúcū taamá yā: ¿'Dɛ́'ɛ́ neⁿ'e caaⁿ'maⁿ chuū? 13 Tanáⁿ'a yā ní sta'á yā tan'dúúcā 'áámá duuchi ní ngaⁿ'a yā: 'Āā chi'í yā.

Chuū ngaⁿ'a Pedro vmnááⁿ vmnaaⁿ

14 Tuu'mi ní Pedro mííⁿ cheendii sa ndúúcū ndiicháámá yā ní caⁿ'a yuudu sá ní ngaⁿ'a sā ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ: Ndís'tiī saⁿ'ā s'eeⁿ yeⁿ'e Israel ndúúcū nducyaaca chi snée yā na yáāⁿ Jerusalén. Ní cánéé chi 'cuuⁿ'míⁿ ndís'tiī ní tumicadíínuuⁿ nī chuū. Ní 'caandiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'ē 'úú. 15 Sáⁿ'ā s'uuⁿ nguɛ́ɛ́ cúú'ví sá tan'dúúcā chí nadacádiinúúⁿ ndís'tiī caati maaⁿ ní n'gɛɛcu nuuⁿ 'yáⁿ'ā. 16 Chuū canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs naachi caⁿ'a profeta Joel chi ngaⁿ'a chi cuchiī:

17 Ndyuūs ní caⁿ'a yā taachi ndaā nguuvi cuayiivi chí cuchiī, chi teé Espíritu yeⁿ'é vmnaaⁿ nducyaacá 'iiⁿ'yāⁿ. Ní daiyá nī saⁿ'ā ndúúcū daiyá nī n'daataá caaⁿ'máⁿ yā nduudu yeⁿ'é. Ní saⁿ'ā n'gaiyáā n'deēe nááⁿ chi 'cuuⁿ'míⁿnáāaⁿ yeⁿ'ē sa. Ní 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū yeⁿ'é nī n'deee nááⁿ chi 'cuíínu yā.

18 'Tíícā yeⁿ'e nguuvi miiⁿ, 'úú teé Espíritu yeⁿ'é vmnaaⁿ yeⁿ'e saⁿ'ā chí dichíí'vɛ̄ 'úú ndúúcū n'daataa chí dichíí'vɛ̄ 'úú. Ní caaⁿ'maⁿ yā nduudu yeⁿ'é.

19 Níícú 'cuuⁿ'míⁿ vaadi n'giinu yeⁿ'é cuaaⁿ 'niiⁿnuⁿ nanguuvi, ndúúcū señales yeⁿ'é cuaaⁿ ndiiyā na yáⁿ'āa, ndúúcū yuūúⁿ, ndúúcū yaⁿ'ā, ndúúcū yaaⁿ'mi,

20 'iicu 'yáⁿ'ā miiⁿ nduuvi maāiⁿ. Níícú 'iiyū mííⁿ ndúúví yuūúⁿ, taachi 'aa cuɛ́ɛ́ ndaa nguuví yeⁿ'ē Señor. Nguuvi miiⁿ ch'ɛɛtɛ ní chi 'cuuⁿ'miⁿ yā.

21 Níícú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi caaca: Señor 'iivú, ní Ndyuūs nanguáⁿ'ai yā.

22 Ndís'tiī saⁿ'ā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel, 'caandiveéⁿ nī nduudu 'cūū: Jesús yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret ní 'áámá saⁿ'ā chi Dendyuūs n'diichí yā chi n'daācā sa nguaaⁿ ndís'tiī. Ní Dendyuūs diíⁿ yā vaadī n'gíínú ndúúcū señales ndúúcū ntiiⁿnyuⁿ ch'ɛɛtɛ cáávā saⁿ'ā miiⁿ nguaaⁿ ndís'tiī tan'dúúcā ndís'tiī deenú nī. 23 Sáⁿ'a 'cūū Ndyuūs ní ca'a yā saⁿ'ā cáávā voluntad yeⁿ'e maaⁿ yā tan'dúúcā chi déénú n'dai yā ndíí vmnaaⁿ. Ndís'tiī ní chiicá nī chi sta'á yā sáⁿ'a 'cūū chi'neéⁿnga'á yā saⁿ'ā. Ní ch'iiⁿ'núⁿ yā saⁿ'ā cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí nguɛ́ɛ́ n'daacā. 24 Sáⁿ'a 'cūū Ndyuūs nadacuéeⁿ yā saⁿ'ā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. Sáⁿ'a 'cūū nguɛ́ɛ́ cuuví cunée sa nguaaⁿ tináⁿ'ā. Cáávā chuū ní Dendyuūs nadacuéeⁿ yā saⁿ'ā nguaaⁿ tináⁿ'ā. 25 David caⁿ'a sá yeⁿ'e sáⁿ'a 'cūū:

Ti cueⁿ'e daāⁿmaⁿ inaáⁿ Señor 'iivú Ndyuūs vmnááⁿ yeⁿ'é. Ní canée yā lado yeⁿ'e honor, ní mar 'aamá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuví di'vaachí yā 'úú.

26 Cáávā chuū caaⁿ'máⁿ ndúúcū 'áámá vaadī yeenú yeⁿ'ē staava yeⁿ'é ndúúcū vaadī yeenú yeⁿ'e cheendí. 'Iicu cuerpo yeⁿ'é 'intaavi'tuunúūuⁿ ndúúcū chi canee ngiinú yeⁿ'é Ndyuūs.

27 Ti nguɛ́ɛ́ cu'néeⁿ nī alma yeⁿ'é na lugar Hades chi lugar yeⁿ'ē alma. Ní nguɛ́ɛ́ 'cuaaⁿ nī 'úú chi daiyá nī 'úú chi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi 'úú chí choō cuerpo yeⁿ'é.

28 Diíⁿ nī chí n'diichí chí yúúní cuaacu yeⁿ'e vida. N'diī dích'ɛɛtɛ́ nī vaadi yeenú 'úú ti caneé nī nduucú.

29 Ndís'tiī vi'í, cuuví caaⁿ'maⁿ cuaacú ndís'tiī yeⁿ'e chiida yú David. Ch'īi yā ní ních'ɛɛchí yā na yáinyāⁿ. Ní yáinyāⁿ yeⁿ'é yā canee ndúúcu yú ndii nguuví 'cūū. 30 Saⁿ'a miiⁿ saⁿ'ā profeta miiⁿ chi ngaⁿ'a nduudu yeⁿ'e Dendyuūs. Ní deenū sa chi Ndyuūs ngaⁿ'a cuaacú yā ndúúcū nduudu cuaacu chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chí cuchiī na ndaata yeⁿ'é yā. Ní Dendyuūs nadacuéeⁿ yā Cristo chi 'cuundi yā na trono yeⁿ'é yā ni caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ yā. 31 David déénu sa chi cuaaⁿ vmnaaⁿ ní caⁿ'a sa chi Cristo nanduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. Nguɛ́ɛ́ cunee alma yeⁿ'é yā na lugar Hades chi lugar yeⁿ'ē alma ní nguɛ́ɛ́ yúutɛ yeⁿ'é yā chí choo. 32 Ndyuūs nadin'duuchí yā Jesús yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā ní cáávā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nducyaaca 'nū cuuví caaⁿ'maⁿ 'nū nduudu cuaacu yeⁿ'é yā. 33 'Tíícā Jesús canée yā ná yaacu na lado yeⁿ'e honor yeⁿ'e Dendyuūs ní diíⁿ yā recibir yeⁿ'ē Chiidá yā miiⁿ yeⁿ'e chi caⁿ'ā Chiidá yā chí ca'a yā Espíritu N'dai. Chuū ní Jesús teé yā ndís'tiī ní inaáⁿ nī ní n'giindiveéⁿ nī. 34 Ti David miiⁿ nguɛ́ɛ́ cuchɛɛ sa nanguuvi; ti maāⁿ sa ngaⁿ'a sa:

Caⁿ'a Señor chií yā Señor yeⁿ'é: 'Cuundi dí lado yeⁿ'e honor,

35 ndíí cu'neéⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi táaⁿ yā yeⁿ'e di chi tun'dáá n'dai di ndúúcu yā ní cunée yā na poder yeⁿ'ē di.

36 Cuaacu niiⁿnyuⁿ cádiinuuⁿ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel chí Jesús chi ndís'tiī ní chi'néeⁿnga'á nī 'iiⁿ'yāⁿ, Ndyuūs diíⁿ yā chi Señor ní Cristo yā ní 'iiⁿ'yāⁿ ch'ɛɛtɛ taavi.

37 Taachí ch'iindiveéⁿ yā chuū ní nééné ya'ai chiī staava yeⁿ'é yā. Ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ Pedro ndúúcū taa na 'uuvi apóstoles: Ndís'tiī saⁿ'ā vi'í, ¿dɛ'ɛ̄ diíⁿ 'nū?

38 Pedro miiⁿ ngaⁿ'a sa ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Nguɛɛcúndií nī yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é nī ní cuɛɛdinúuⁿnīⁿ ca'áámá ca'áámá nī cucáávā chi chi duuchi Jesús. Níícú Ndyuūs nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndí yeⁿ'e ndís'tiī; ni cuta'á nī chi tee Ndyuūs miiⁿ chi Espíritu N'dai yeⁿ'é yā. 39 Caati Espíritu N'dai caⁿ'ā Chiida yú chi teé yā cucáávā ndís'tiī ndúúcū daiya nī ní cucáávā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā yaⁿ'ai, ni cucááva nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuaī Señor 'iivú Ndyuūs yeⁿ'ē yú 'iiⁿ'yāⁿ.

40 Pedro miiⁿ ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu nanááⁿ na 'uuví yā ndúúcū n'deee taaví nduudu ní ngaⁿ'a diitú yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ngaⁿ'a yā: Nanguáⁿ'ai nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā.

41 'Tíícā 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuúⁿ yā nduudu yēⁿ'e yā chɛɛdinúūⁿniⁿ yā, ní chi 'yaáⁿ yā nguuvi miiⁿ tan'dúúcā 'iiⁿnūⁿ mil 'iiⁿ'yāⁿ. 42 Ní 'áámá caneé yā ndúúcū chí chi'cueeⁿ apóstoles ní nduuvidaama yā ní n'dee yā pan ní caⁿ'angua'á yā.

Vida yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e Evangelio yeⁿ'e Jesucristo vmnááⁿ vmnaaⁿ

43 Ní vaadī 'va'a níndaā nanááⁿ nducyaaca yā. Nééné n'deēe vaadī n'giinu ndúúcū señales chí diíⁿ apóstoles chí dichó'ó Dendyuūs. 44 Ní nducyaacá yā chi i'téénu yā nduuvidaama yā. Ní nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā canéé yeⁿ'ē nducyaaca yā. 45 Ní n'diicuí yā yáⁿ'āa yeⁿ'é yā ndúúcū chi vɛɛ yeⁿ'e yā ní nga'a yā 'tɛ́ɛ́ 'tɛ́ɛ́ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ tuunu tuunu cá chi ngi'vaachí 'iiⁿ'yāⁿ. 46 'Áámá ninduuvidaamá yā na yáacu nguuvi nguuvi. Ní ninduuvidaamá yā ní yeenú taaví yā staava yeⁿ'é yā ndúúcū 'áámá vaanicadiinúúⁿ yeⁿ'e yā taachi n'deé yā pan ní taachí che'é yā na vaacú yā. 47 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ dich'ɛɛtɛ́ yā Dendyuūs. Ní vɛ́ɛ́ favor yeⁿ'é yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ. Ní Señor Ndyuūs nguuvi nguuvi idi'yáaⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chí i'teenú yā 'iiⁿ'yāⁿ.

3

Saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ ngii ngíícá sá ní nānduūvā yeⁿ'ē sa

1 Pedro mííⁿ ndúúcū Juan dáámá cueⁿ'e yā cuchɛɛ yā na yaacū templo cuaaⁿ nan'gɛɛcú 'ííⁿnúⁿ chiīnu, hora chi caⁿ'angua'á yā. 2 Ní ná'a yā ndɛ́ɛ yā 'áámá saⁿ'ā chi ndii dúúvá sá ndíí chɛɛti chɛɛcu sa. Saⁿ'ā miiⁿ ni ngúúví ngúúví i'néeⁿ yā saⁿ'ā cheendi yaācū chi nguuvi Hermosa o N'dɛɛvɛɛ́. Saⁿ'a miiⁿ ngiica sa limosna 'iiⁿ'yāⁿ chi ngeⁿ'e yaācū templo. 3 Sáⁿ'a 'cūū taachi n'diīchī sa Pedro ndúúcū Juan chí chindáa yā yáacū ch'ɛɛtɛ, chiica sá limosna 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 4 Pedro ndúúcū Juan ch'ɛɛtinée yā ch'íínu yā saⁿ'ā miiⁿ, ní caⁿ'á yā chii yā saⁿ'ā: Cun'diichi dí nús'uu.

5 Tuu'mi ní saⁿ'ā miiⁿ ch'íínu sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi canee ngíínu sá dɛ'ɛ̄ ca'á yā saⁿ'ā. 6 Naati Pedro miiⁿ caⁿ'á yā: Nguɛ́ɛ́ tuūmī 'dííⁿnguɛɛ yeⁿ'é ni nguɛ́ɛ́ 'diiⁿnguāaⁿ yeⁿ'é chí canéé yeⁿ'é chi teé dii, cucáávā Jesucristo yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret miiⁿ, nacuééⁿ dī ní caaca di.

7 Ní sta'á yā ta'ā sa lado tá cuaācū sa ní nadacuéeⁿ yā saⁿ'ā. Hora mííⁿ nūuⁿ ní ndaā dítiīnú ca'a sa ndúúcū 'ííní ruundi ca'a sa. 8 Ní caī yaācú sa, ní chééndii sá, ní chiīcā sa. Sndáa sa ndúúcū Pedro ndúúcū Juan chɛɛti yaācū templo miiⁿ. Ngiica sá ní ngáí yaācú sa ní i'téénu sá Dendyuūs. 9 Núúⁿmáⁿ yáāⁿ 'iiⁿ'yāⁿ n'diichí yā saⁿ'ā chi ngiica sa ní i'téénu sa Dendyuūs. 10 Ní nntíínaaⁿ yā chi saⁿ'ā miiⁿ chi saⁿ'ā chi n'giīndī cheendi yaācū templo chi nguuvi Hermosa, ní ngiica sa limosnas. Ní cheⁿ'e yiinu yā ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ dii'yá yā chiī chi 'tíícā nanduuvá yeⁿ'ē sa.

Pedro ngaⁿ'á yā na corredor chi nguuvi Salomón

11 Saⁿ'ā chí nguɛɛ ngiica ní chi nduūvā yeⁿ'ē sa sta'ā sa Pedro ndúúcū Juan ní nuuⁿmaⁿ yáaⁿ yā ngeⁿ'e yiinú yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní cueⁿ'é yā na corredor chi nguuvi Salomón chi 'áámá corredor yeⁿ'e yaācū ch'ɛɛtɛ. 12 Taachi Pedro n'diichi sa 'iiⁿ'yāⁿ s'uúⁿ Pedro nan'guɛɛcútáⁿ'a sa yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ: Ndís'tiī saⁿ'ā yeⁿ'e Israel, ¿dɛ'ɛ̄ cuuvi chi ngeⁿ'e yiinú nī yeⁿ'e chúū? O ¿dɛ'ɛ cuuví chi n'gíínu nī nús'uū? ¿'Áá caava chi diitú 'nū o chí n'dáí 'nū chi diíⁿ 'nū chi ngíícá sáⁿ'a 'cūū? 13 Ndyuūs yeⁿ'e saⁿ'ā s'eeⁿ, Abraham ndúúcū Isaac ndúúcū Jacob ní Ndyuūs yeⁿ'ē chiida yú, Ndyuūs diíⁿ yā honrar Daiyá yā Jesús. Ndís'tiī ní ca'á nī 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní cheeⁿdiitú nī nanááⁿ Pilato miiⁿ taachi Pilato neⁿ'é yā ca'á yā libertad yeⁿ'é yā. 14 Ndís'tiī ní cheeⁿdiitú nī chi Jesús chí n'daaca yā, Jesús chí n'dai taaví yā, ní chiica nī chi canéé libre 'áámá saⁿ'ā chi 'nííⁿ'núⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. 15 Ní ch'iiⁿ'nuⁿ nī Jesús chi cā'a yā vida yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní nadin'dūūchí Dendyuūs 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā ní nús'uú caaⁿ'maⁿ cuaacú 'nū yeⁿ'é yā. 16 Sáⁿ'a 'cūū chi nguɛɛ ngiica chi ndís'tiī inaáⁿ nī ní n'diichí nī, sáⁿ'a 'cūū ní ditiinú sa cucáávā chi i'téénu sa Jesús. Ndúúcū vaadī i'téénú chi ca'a Jesús, sáⁿ'a 'cūū 'āā nduuvī n'dáí sá tan'dúúcā chi n'diichī nducyaacá ndis'tiī.

17 Naati maaⁿ ní, ndís'tiī vi'í, deenú chí ndís'tiī dīiⁿ nī chuū cucáávā chi nguɛɛ déénu nī tan'dúúcā chi díīⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē ndís'tiī. 18 'Tíícā Dendyuūs ní snuūⁿ ca'a chi caⁿ'a yā vmnááⁿ vmnaaⁿ cáávā cheendi nducyaaca profetas chi n'dai chí caⁿ'a nduudu yeⁿ'e Dendyuūs yeⁿ'e chi Cristo Daiyá yā. Ní cánéé chí Cristo ní 'cueenú yā cuuvi. 19 'Tíícā maaⁿ ní nacadíínuuⁿ nī ní ndaacadáámí nī yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é nī ní cu'téénú nī. Níícú Ndyuūs nadivíi yā nuuⁿndi yeⁿ'é nī. Níícú ndaa tiempo chí ntaavi'tuunúúⁿ nī nanááⁿ Señor 'iivú Ndyuūs. 20 Ndyuūs ní ndɛɛvɛ́ yā Jesucristo ndíí vmnaaⁿ níícú caⁿ'a yā chi dichó'o yā Jesucristo tan'dúúcā chi caⁿ'a yā ndíí cuááⁿ vmnaaⁿ. 21 Cuaacu nííⁿnyúⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canee cúúⁿmíⁿ chi canéé yā va'āī chɛɛti nguuvi ndíí taachi ndáá nguuvi chi Dendyuūs diíⁿ yā taanduvɛ́ɛ́ dendú'ū chi Dendyuūs caⁿ'á yā vmnááⁿ vmnaaⁿ cucáávā cheendi profetas yeⁿ'e yā. Profetas chi n'dai caⁿ'a yā chi cuchiī ndíí cuááⁿ vmnaaⁿ. 22 Caati Moisés miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā chiida yú s'eeⁿ ndíí vmnaaⁿ: Señor Ndyuūs yeⁿ'ē yú nadacuéeⁿ yā 'áámá profeta nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yú tan'dúúcā 'úú. Ní yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ 'caandiveéⁿ nī yeⁿ'ē taanduvɛ́ɛ́ dendu'ū chi caaⁿ'maⁿ yā ndúúcū ndís'tiī. 23 Ní cuuví chí nducyaaca yā chi nguɛ́ɛ́ 'caandiveéⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ profeta miiⁿ canéé chí can'dáa yā yeⁿ'ē nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.

24 Tanducuéⁿ'e profetas ní ndii tiempo yeⁿ'e Samuel ndii tiempo chi cuchíī 'yaaⁿ n'dáí yā ní caⁿ'a yā, ní 'āā caⁿ'a ntúuⁿ yā yeⁿ'ē nguuvi 'cūū. 25 Ndís'tiī daiya profetas chí caⁿ'a nduudu yeⁿ'é Dendyuūs ní yeⁿ'e compromiso chí Dendyuūs caⁿ'a cuaacú yā ndúúcū chiida yú s'eeⁿ ní caⁿ'a yā chii yā Abraham: Ná ndaatá yeⁿ'ē di cuchiī 'áámá saⁿ'ā cuayiivi, caati sáⁿ'ā miiⁿ cúúví di'viicú sa tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 26 Ndyuūs nadicuéeⁿ yā Daiyá yā vmnááⁿ vmnaaⁿ cáávā ndís'tiī. Ní dichó'ó yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chí di'viīcú yā ndís'tiī chi 'áámá 'áámá nī ndaacadaamí nī yeⁿ'ē nuuⁿndí yeⁿ'é nī.

4

Pedro ndúúcū Juan nanááⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē Concilio

1 Taachi Pedro ndúúcū Juan yaa'ví yā nanaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chí nduuvidáámá yā tuu'mí ndaá nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chiiduú s'eeⁿ yeⁿ'é Israel ndúúcū soldados ndíí tiīiⁿ yeⁿ'ē soldados chi diiⁿ cuidado yeⁿ'e yáacū templo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel ndúúcū 'ii'yāⁿ saduceos chi nguɛ́ɛ́ i'teenú yā chi nnduuchí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. 2 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ miiⁿ ya'āī chíī yeⁿ'e staava yeⁿ'é yā taachi ch'iindiveéⁿ yā chííⁿ chi Pedro ndúúcū Juan caⁿ'a yā chí chi'cuéeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ miiⁿ. Ní caⁿ'a yā chí Dendyuūs nadacuéeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā cucáávā Jesús miiⁿ. 3 Ch'íinū nguuvi mííⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chita'á yā Pedro ndúúcū Juan ní chinuúⁿ yā saⁿ'a s'eeⁿ vácūū ndíí chidɛɛvɛ miiⁿ. 4 Naati nguaaⁿ tanducuéⁿ'e yā neené 'yaaⁿ yā chi ch'iindiveéⁿ yā ní n'deee taaví yā chi chi'teenú yā, ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ngii yā taanduu nyuⁿ'u mil.

5 Chidɛɛvɛ táámá nguuvi miiⁿ nduuvidaamá na yáāⁿ Jerusalén 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē yáacū ndúúcū maestros yeⁿ'e ley, 6 ndúúcū chiiduú ch'ɛɛtɛ cá yeⁿ'ē Israel chi nguuvī Anás, ndúúcū Caifás, ndúúcū Juan, ndúúcū Alejandro, ndúúcū nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e familia chiiduú ch'ɛɛtɛ cá yeⁿ'e Israel. 7 Ní ch'iinú yā Juan ndúúcū Pedro naavtaⁿ'ā, ní ntiinguunééⁿ yā saⁿ'ā s'eeⁿ: ¿Dɛ'ɛ̄ poder, o dɛ'ɛ̄ duuchí 'iiⁿ'yāⁿ chi teē poder chi diíⁿ nī chuū?

8 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní diituú Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'a yā chii yā saⁿ'a: Ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē yáacū yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel; 9 ndúúti chi ndís'tiī maaⁿ ní diíⁿ nī juzgar nús'uu yeⁿ'e saⁿ'ā chi ngiītā miiⁿ ní n'daacá 'nū ndúúcū sa, ní sáⁿ'a 'cūū miiⁿ nanduuva yeⁿ'ē sa, 10 cadíínuuⁿ nducyaaca ndís'tiī ndúúcū nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē Israel miiⁿ chi sáⁿ'a 'cūū chi canéé sá ndúúcu yú nanduuvá yeⁿ'ē sa cucáávā Jesucristo yeⁿ'ē yáāⁿ Nazaret. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ndís'tiī ní s'nééⁿnga'á nī 'iiⁿ'yāⁿ ní Dendyuūs nadicuéeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. 11 Jesús tan'dúúcā tuūu 'cúū chi ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ chi din'dáī va'ai ní nguɛ́ɛ́ canee yiinú nī, naati maaⁿ ní Ndyuūs chi cu'néeⁿ yā tuuú 'cūū yeⁿ'ē lado tuūu ch'ɛɛtɛ́ yeⁿ'ē esquina yeⁿ'e va'ai. 12 Vɛ́ɛ́ dámaāⁿ 'áámá n'dyáⁿ'ā sáⁿ'a 'cūū chi cuuvi nadanguáⁿ'ai sa 'aa du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. Neⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nguɛ́ɛ́ nínguaⁿ'āī yú, ti nguɛ́ɛ́ táámá 'iiⁿ'yāⁿ ná iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ.

13 Tuu'mi ní taachí n'diichi yā chi Juan ndúúcū Pedro ditiinú taavi sa, nguɛ́ɛ́ di'vá'a sa ní cudéénu yā chi nguɛ́ɛ́ saⁿ'ā chi deenu sa letra ti tonto sa, cheⁿ'e yiinú yā chiī. Ní deenú yā chi saⁿ'ā s'eeⁿ ch'ɛɛtinéé sa ndúúcū Jesús. 14 Taachí n'diichí yā chi chééndii saⁿ'ā chi 'āā nnduuvá yeⁿ'ē ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ ngíí ngaⁿ'a yā contra yeⁿ'e sa. 15 Tuu'mi ngaⁿ'á 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngii yā saⁿ'ā s'eeⁿ miiⁿ chí nacan'dáa sa nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí nndeé yā nguaaⁿ maáⁿ yā. 16 Ní ngaⁿ'a yā: ¿Dɛ'ɛ̄ diiⁿ yú ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ? Cuaacu nííⁿnyúⁿ chi vɛɛ 'aama señal caavā saⁿ'ā s'eeⁿ diiⁿ sa 'tíícā ní cadíínuuⁿ nducyaaca yā na yáāⁿ Jerusalén miiⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cuɛɛcutáⁿ'a yú yeⁿ'e chúū. 17 Naati chi 'aa ntɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ sa chi 'yaaⁿ cá chuū nguaaⁿ yáāⁿ, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē yáāⁿ miiⁿ ngaⁿ'a yā: Yáá'ví yúúdu yú yeⁿ'e saⁿ'ā s'eeⁿ chí 'aa ntɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ sa mar 'áámá yeⁿ'e Jesús ndii mááⁿ ndíí nguuvi chi cuchiī.

18 Ní 'cai yā saⁿ'ā s'eeⁿ ní caⁿ'a yúúdú yā chii yā saⁿ'ā s'eeⁿ chi 'āā ntɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ sa ní 'aa ntɛ́ɛ́ ca'cuéeⁿ sa yeⁿ'ē Jesús miiⁿ. 19 Naati Pedro ndúúcū Juan nán'guɛɛcutáⁿ'a sa yeⁿ'e yā ní caⁿ'ā sa yeⁿ'e yā: Canéé chí tuumicadiinuuⁿ nī nanááⁿ Dendyuūs. ¿'Áá canéé chi cu'téénu 'nū yeⁿ'e ndís'tiī vmnááⁿ vmnaaⁿ o cu'teenú 'nū yeⁿ'ē Dendyuūs? 20 Ti nguɛ́ɛ́ cuuvi chi 'aa ntɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nús'uū dɛ'ɛ chí n'diichi 'nū o chííⁿ chí ch'iindiveéⁿ 'nū.

21 Tuu'mi ní taachi yaa'vi yuudú yā saⁿ'ā s'eeⁿ ní nadichó'o yā saⁿ'ā s'eeⁿ cáávā nducyáácá yā i'téénu yā Dendyuūs cucáávā chíí 'āā chiī. Ní nguɛ́ɛ́ indaacá yā mar 'áámá nuuⁿndi ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e saⁿ'ā s'eeⁿ chi cuuvi diíⁿ yā castigar saⁿ'ā s'eeⁿ cáávā chí 'va'á yā 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ miiⁿ. 22 Níícú diíⁿ yā 'áámá milagro ndúúcū saⁿ'ā miiⁿ chí nduūvā yeⁿ'ē sa. Saⁿ'ā miiⁿ 'āā ngo'o sá 'uūvī ngɛɛcu nduūyū yeⁿ'ē sa.

'Iiⁿ'yāⁿ chi i'teenu caacá yā confianza ndúúcū ánimo

23 Taachí 'āā nduuví yā libre cueⁿ'é yā nanááⁿ compañeros yeⁿ'é yā. Tuu'mi ní caⁿ'á yā nducuéⁿ'ē chi ncaⁿ'a chiiduú n'gɛɛtɛ́ yeⁿ'e Israel ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yáacū. 24 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní taachí ch'iindiveéⁿ yā chuū, nduuvidaamá yā ní caⁿ'a yā ndúúcū Dendyuūs: N'díī, Señor Dendyuūs chi ch'ɛɛtɛ n'dai ca, n'diī 'iiⁿ'yāⁿ chi din'dái nī nanguuvi ndúúcū yáⁿ'āa ndúúcū nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ndúúcū tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́. 25 Caati ndúúcū cheendi David, saⁿ'ā chi n'diī chí 'āā diiⁿ mandado yeⁿ'é nī ní 'āā caⁿ'a nī:

¿Dɛ'ɛ̄ cuchíí chi rebelde 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē ndaata Israel? Níícú 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē naciones miiⁿ inacádiinúúⁿ yā cosa chi nguɛ́ɛ́ dichii'vɛ̄.

26 Nduuvidaamá reyes yeⁿ'ē yáⁿ'āa 'cúū, 'íícú saⁿ'ā n'gɛɛtɛ chí ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ yā nduuvidaamá yā contra yeⁿ'e Señor Dendyuūs, ndúúcū Cristo yeⁿ'é yā.

27 Maaⁿ ní cuaacu nííⁿnyúⁿ chí nduuvidaamá yā Herodes ndúúcū Poncio Pilato, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē ndaata Israel ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel na yáaⁿ 'cūū contra yeⁿ'e Jesús chi Daiya nī chi n'dai. Ní n'dií ca'á nī ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ yā. 28 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ diíⁿ yā chi cuuvi tan'dúúcā chi neⁿ'é nī vmnááⁿ vmnaaⁿ chí cuuvi 'tíícā. 29 Maaⁿ ní n'diī Señor, n'diichí nī chi tan'dúúcā chi chiiduú n'gɛɛtɛ́ yeⁿ'ē Israel ngaⁿ'a taáⁿ yā ndúúcū nús'uu. N'diī Señor, teé nī nús'uu chi idiiⁿ mandado yeⁿ'é nī chí nguɛ́ɛ́ 'va'á 'nū ní caaⁿ'máⁿ 'nū nduudu yeⁿ'é nī. 30 Ch'íⁿ'í maáⁿ nī chi diitú nī chí 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā chi nánduūvā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ, ní diíⁿ yā señales ndúúcū vaadī n'giinu cucáávā Daiyá nī chi Jesús chi n'dai taavi.

31 Taachí ch'iinu caⁿ'ángua'á yā naachi nduuvidáámá yā, nuⁿ'u va'āī miiⁿ. Ní nducyaaca yā ní chiitu Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ. Nguɛ́ɛ́ 'va'á yā chí caⁿ'a yā nduudu yeⁿ'e Dendyuūs.

Nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ

32 'Iiⁿ'yāⁿ n'deee n'dáí chí chi'téénu yā nduuvidaamá yā ní 'áámá staava yeⁿ'é yā, 'áámá alma yeⁿ'é nducyaaca yā. Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛɛ caⁿ'a yā chi yeⁿ'é yā dendu'ū chi vɛɛ yeⁿ'é yā ti nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ ní yeⁿ'ē nducyááca yā. 33 Apóstoles chi dichó'ó Ndyuūs ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu ndúúcū poder ch'ɛɛtɛ yeⁿ'ē Señor Jesús chi nadacuéeⁿ yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. Níícú favor ch'ɛɛtɛ taavi cá yeⁿ'é Dendyuūs cánéé nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 34 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛɛ ngii 'vaachí yā. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē chiidá yā chí yeⁿ'e yā ndúúcū dendu'u yeⁿ'é yā ín'diicuí yā. Ní ndɛ́ɛ yā chi ndāāca yā chi n'diicui yā chiiⁿ. 35 Ní 'neeⁿ yā na ca'a apóstoles chi dichó'ó Dendyuūs. Ní nga'á yā ca'áámá 'iiⁿ'yāⁿ tuunu tuunu ca ngii 'vaachí 'iiⁿ'yāⁿ. 36 Tuu'mi ní José, ní 'iiⁿ'yāⁿ chi s'neeⁿ apóstoles chi duuchi Bernabé (chi neⁿ'e caaⁿ'maⁿ, 'Iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a 'viich'ɛɛtíínūuⁿ). José miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e levita ní ch'iindiyáaⁿ yā na isla Chipre. 37 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ vɛ́ɛ́ 'áámá vaadī ngua'aá yeⁿ'é yā. N'diicui yā ní ndɛ́ɛ yā tuumi yeⁿ'ē miiⁿ, ní s'néeⁿ yā na ca'a apóstoles chi dichó'ó Ndyuūs.

5

Ananías ndúúcū Safira

1 Vɛ́ɛ́ 'áámá saⁿ'ā chi nduuvi sa Ananías ndúúcū Safira n'daataá yeⁿ'ē sa chi n'diicui sá 'áámá vaadī ngua'aá yeⁿ'ē sa. 2 Nguɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē tuumi chi sta'a sa yeⁿ'e yáⁿ'āa ndɛɛ sa, ní n'daatáá yeⁿ'ē sa chicadíínúúⁿ tá chuū. Saⁿ'ā miiⁿ ní 'tɛ́ɛ́ nūu ndɛ́ɛ sa chi 'neeⁿ sa na ca'ā apóstoles chi dichó'ó Dendyuūs. 3 Tuu'mí ngaⁿ'ā Pedro miiⁿ: Díí, Ananías, ¿dɛ'ɛ̄ cuuví chi yááⁿn'guiinūuⁿ chistaⁿ'a sa na staavá yeⁿ'ē di, ní nguɛ́ɛ́ caⁿ'a cuaacú dí nanááⁿ Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs, ní nguɛ́ɛ́ ndɛ́ɛ di tanducuéⁿ'ē tuumī yeⁿ'ē yáⁿ'āa miiⁿ? 4 'Naaⁿ chi cánéé ta'ā di, ¿'áá nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē di? Ni taachi 'āā n'dīīcuī di, ¿'áá nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē di dendu'ū? ¿Dɛ'ɛ cúúví chí chi'neeⁿ di na staava yeⁿ'ē di? Nguɛ́ɛ́ caⁿ'a di nduudu yaadi miiⁿ ná saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū naati nanááⁿ Dendyuūs.

5 Taachi Ananías ch'iindiveeⁿ sa nduudú 'cūū sndɛɛvɛ sá ní ch'iī sa. Ní nducyááca yā chi ch'iindiveéⁿ yā chuū dii'yā taaví yā chiī. 6 Ní saⁿ'ā da'cáiyāa chi s'nééⁿ miiⁿ nadicuéeⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ, ní ch'ɛɛcu sa tíínūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, ní tun'dáa sa 'iiⁿ'yāⁿ chuva'āī. Ní ch'iichi sá 'iiⁿ'yāⁿ na panteón.

7 Cho'ōo tan'dúúcā 'iiⁿnūⁿ hora chi ndáā n'daataá yeⁿ'ē sa chɛɛti yaācū. Táⁿ'a 'cūū ní nguɛ́ɛ́ deenū tá dɛ'ɛ̄ chi chiī. 8 Tuu'mi ní Pedro ngaⁿ'a sa ngii sa táⁿ'ā: Cuuvi di 'úú, ¿'áá n'deēe tuumí sta'a di yeⁿ'e yáⁿ'āa miiⁿ chí n'diicui sa? Ní tá miiⁿ ní caⁿ'a tá: 'Tíícā. 9 Pedro miiⁿ ngaⁿ'a sa ngii sa táⁿ'ā: ¿Dɛ'ɛ̄ cáávā chi diiⁿ di ndúúcū isaⁿ'a yeⁿ'ē di chi chinnche'ei dí Espíritu yeⁿ'e Señor 'iivú Ndyuūs? N'diichí dí. 'Iiⁿ'yāⁿ chi cheⁿ'e chí n'guuchi isaⁿ'ā yeⁿ'ē di sneé yā cheendi yaācū ní canéé chí tun'dáa ntúuⁿ yā dii. 10 Tuu'mi ní chi nndɛɛvɛ́ túūⁿ tá 'cūū na ca'a Pedro ní ch'iī tá. Taachi ndáa saⁿ'ā s'eeⁿ yáacū ní nndaaca sa táⁿ'a 'āā n'dii ntúūⁿ tá. Ní tun'dáa nī ntúūⁿ saⁿ'ā da'caiyāa s'eeⁿ táⁿ'ā. Ní ch'iichi sa táⁿ'ā niiⁿnuúⁿ ná yáinyāⁿ yeⁿ'ē saⁿ'a yeⁿ'ē tá. 11 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yáacū ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'iindiveéⁿ yā chuū neené dii'yá yā chiī.

N'deee taaví señal s'eeⁿ ndúúcū vaadī n'giinu s'eeⁿ

12 Cáávā ta'a apóstoles neené n'deee nááⁿ señales ndúúcū vaadī n'giinu s'eeⁿ diíⁿ yā na yáāⁿ miiⁿ. Ní nducyáácá yā 'áámá nduuvidaamá yā corredor chi nguuvi Salomón yeⁿ'e yaācū templo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 13 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ nduuvidaamá yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáacū 'va'á yā chi nduuvidāāma yā nduucú yā. Naati 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ diiⁿ yā honrar 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáacū. 14 'Iiⁿ'yāⁿ chi i'téénú Señor 'iivú Ndyuūs chi 'yaaⁿ cá yā tan'dúúcā chi 'yaaⁿ sáⁿ'ā 'tiicá ntúūⁿ n'daataá; 15 tun'dáa yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi ngííta miiⁿ cyuuni. Ní sn'duú yā 'iiⁿ'yāⁿ na cama, ní sn'duú yā 'iiⁿ'yāⁿ na colchones, ti taachi cho'o Pedro miiⁿ ní 'aa cunee 'cuutií yeⁿ'ē Pedro miiⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'ē 'áámá chɛɛ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 16 Níícú 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ na niiⁿnuúⁿ mííⁿ neené 'yáaⁿ yā ndaá yā yáāⁿ Jerusalén ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiítā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí sta'ā 'yúúné chí nguɛ́ɛ́ n'dāācā yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. Nducyáácá yā nduuva yeⁿ'é yā.

'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ can'dáa yā chi n'nuuⁿ cá'ai yā Pedro ndúúcū Juan

17 Tuu'mi ní chiiduú ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'e Israel ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā ndúúcu yā chi yeⁿ'ē saduceo s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā chi nduuchi 'iiⁿ'yāⁿ nguaaⁿ tináⁿ'ā diíⁿ yā contra yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní diíⁿ ngueé yā. 18 Ní sta'á yā apóstoles chi dichó'ó Ndyuūs ní s'nuúⁿ yā saⁿ'ā s'eeⁿ vácūū yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ. 19 Naati 'áámá ángel yeⁿ'e Señor 'iivú Dendyuūs miiⁿ ní nn'guaaⁿ yā cheendi vácūū miiⁿ n'gaaⁿ, ní tun'dáa yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: 20 Cunaⁿ'á nī, ní 'cueetíndií nī na yáacū templo ní caa'maⁿ nī tanducuéⁿ'ē nduudu yeⁿ'e vida ngaí 'cūū nanááⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ miiⁿ.

21 Taachí ch'iindiveéⁿ yā chuū ní sndaa yā yaācū templo miiⁿ tyaaⁿ tyaaⁿ ní ca'cueeⁿ yā. 'Naaⁿ chi snée yā chɛɛti yaācū miiⁿ ní nduuvidáámá chiiduú ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'e Israel ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé nduucú yā. Ní 'cai yā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ndicúū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel. Ní dichó'o yā soldado s'eeⁿ chi caⁿ'ā sa na vácūū chí canguái sa 'iiⁿ'yāⁿ. 22 Taachi ndáā soldado s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ indaāca sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ vácūū tuu'mi ní nguɛɛcundíi sa ní yaa'vi sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 23 Ní ngaⁿ'ā sa: Cuaacu nííⁿnyúⁿ taachí ndaá 'nū, ní nduudí vácūū ní canéé candado, ní 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé cuidado vácūū snéé yā cheendi vácūū. Taachí nan'guaaⁿ 'nū mííⁿ, mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ yā chɛɛti vácūū miiⁿ. 24 Taachi chiiduú ch'ɛɛtɛ́ ca yeⁿ'e Israel miiⁿ ndúúcū soldado ndíítiiⁿ yeⁿ'e soldado s'eeⁿ chi idiiⁿ cuidado yaācū templo miiⁿ ndúúcū chiiduú n'gɛɛtɛ ch'iindiveéⁿ yā nduudu 'cūū, nééné nadacadíínuuⁿ yā chi chiī chuū. 25 Naati 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ndaá yā ní chií yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chuū: Cun'diichí nī, sáⁿ'ā chi s'nuúⁿ nī vácūū miiⁿ yáacū templo snúuⁿ sa. Ní ngi'cuéeⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ.

26 Tuu'mi ní cueⁿ'ē soldado ndíí tiīiⁿ yeⁿ'e soldado s'eeⁿ chi diiⁿ cuidado yeⁿ'ē yáacū ndúúcū soldado s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ ndúúcū vaadī caa'va chi nguái yā saⁿ'ā, ti 'va'á yā chí cuíítuūu 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ miiⁿ. 27 Taachi ndɛ́ɛ yā saⁿ'ā s'eeⁿ ní diíⁿ yā presentar saⁿ'ā s'eeⁿ nanááⁿ 'iiⁿntyéⁿ'e yeⁿ'e concilio tuu'mi ní chiiduú ch'ɛɛtɛ cá yeⁿ'e Israel miiⁿ ntiinguunéeⁿ yā saⁿ'ā s'eeⁿ.

28 Ní ngaⁿ'a yā saⁿ'ā s'eeⁿ: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ caⁿ'a 'nū chii 'nū diituú ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ ca'cueéⁿ nī yeⁿ'e Jesús? Maaⁿ ní 'āā dicutúu ntúuⁿ nī na yáāⁿ Jerusalén ndúúcu nduudu náⁿ'á yeⁿ'é nī. Ní neⁿ'e cu'neéⁿ nī nuuⁿndi nús'uu ndúúcū nuuⁿndi yeⁿ'ē vaadī n'gii yeⁿ'ē sáⁿ'a 'cūū. 29 Nanguɛɛcútaⁿ'ā Pedro ndúúcū apóstoles ní caⁿ'a yā: Canee chi diíⁿ 'nū o cu'téénu 'nū yeⁿ'é Dendyuūs vmnááⁿ vmnaaⁿ chi 'cuiinu ní cu'téénu 'nū yeⁿ'é saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 30 Dendyuūs yeⁿ'ē chiida yú nadācuéeⁿ yā Jesús. Ní ndís'tiī ní ch'iiⁿ'núⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ ní dicuái nī 'iiⁿ'yāⁿ ná 'áámá yáⁿ'á. 31 Ndyuūs nadicuéeⁿ yā Jesús lado yeⁿ'e honor. Ní chi'nééⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chí ch'ɛɛtɛ ní Salvador chi nadach'ɛɛcu Jesús 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Ní chuū ní cáávā chí Jesús ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi cuuvi ndaacadáámí yā yeⁿ'ē nuuⁿndí yeⁿ'e yā. Níícú Dendyuūs nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 32 Níícú nús'uū ní testigo 'nū yeⁿ'é yā yeⁿ'e cosa 'cūū ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs. Dendyuūs miiⁿ ca'a yā Espíritu N'dai miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'iindiveéⁿ yā yeⁿ'é yā.

33 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'iindiveéⁿ yā chuū neené nduuvi taáⁿ yā ní neⁿ'e 'caaⁿ'núⁿ yā saⁿ'ā s'eeⁿ. 34 Tuu'mi ní nguaaⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'e concilio ncueeⁿ 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ fariseo s'eeⁿ chi nguuvi sa Gamaliel, chi saⁿ'ā chi déénú taavi yeⁿ'ē ley. Saⁿ'ā miiⁿ 'áámá sá chi neené induuví 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ sáⁿ'ā. Caⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sa chi can'daa apóstoles chi dichó'ó Ndyuūs chuva'ai miiⁿ 'áámá rato 'lííⁿ. 35 Tuu'mi ní caⁿ'a sa: Ndís'tiī, 'iiⁿ'yāⁿ Israel, cuin'dííchí nī chi diíⁿ nī ndúúcū sáⁿ'a s'eeⁿ. 36 Caati nguuvi chí 'āā chó'ōo nācueeⁿ saⁿ'ā chi nguuvi Teudas chi caⁿ'a sá 'iiⁿ'yāⁿ chí 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ch'ɛɛtɛ. Ní nduuvidaamá 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū saⁿ'ā miiⁿ tan'dúúcā cuuⁿ ciento 'iiⁿ'yāⁿ. Sáⁿ'a 'cūū ní ch'iī sa, ní 'iiⁿ'yāⁿ chí ch'iindiveéⁿ yā yeⁿ'ē sa, tuunu tuunu ca na vaacú yā cuináⁿ'a yā. Mar 'áámá yā 'āā ntɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinée yā. 37 Chó'oo chúū ní nācueeⁿ Judas, saⁿ'ā yeⁿ'ē yáⁿ'āa Galilea taachí nduūvī duuchɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ. Ní neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ n'dáa yā saⁿ'ā. Saⁿ'ā miiⁿ ní ch'ii ntúuⁿ sa ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'iindiveéⁿ yā cueⁿ'e 'múúⁿ cueⁿ'e miiⁿ yā. 38 Maaⁿ ní ngaⁿ'á ngii ndís'tiī: Cuvíiⁿ nī yeⁿ'ē sáⁿ'ā s'eeⁿ. Ní 'āā snée ra sa ti ndúúti chi consejo 'cūū o ntiiⁿnyuⁿ 'cūū yeⁿ'e saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ dichíí'vɛ̄. 39 Nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ nī chí nadituuví nī chuū ndúúti chí yeⁿ'e Dendyuūs ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī chí cuuví cuuⁿ'máⁿ nī ndúúcū Dendyuūs.

40 Canee yiinú yā chi caⁿ'a sa. Ní 'cai yā apóstoles chi dichó'ó Dendyuūs ní cheⁿ'é yā saⁿ'ā s'eeⁿ. Ní yaa'vi yuudu yā saⁿ'ā s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ sa yeⁿ'e Jesús miiⁿ. Ní n'dɛɛchí yā saⁿ'ā s'eeⁿ. 41 Saⁿ'ā s'eeⁿ ní nan'dáa sa nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ concilio s'eeⁿ, ní yeenú taaví sa caati Dendyuūs 'cuúⁿ yā chi ch'ɛɛnu sa chiī cucáávā Jesús. 42 Nguɛ́ɛ́ i'neeⁿ naaⁿ yā chi ndii ngi'cueeⁿ yā, ní ngaⁿ'a yā yeⁿ'e Jesucristo miiⁿ chɛɛti yáacū templo ndúúcū ná vaacú 'iiⁿ'yāⁿ nguuvi nguuvi.

6

Diíⁿ yā votar ndɛɛ̄chɛ̄ sáⁿ'ā diáconos

1 Nguuvi miiⁿ chi'yááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'téénu yā Jesús. Ch'iindiveéⁿ yā nduudú vaadī caa'va nguáaⁿ yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi griego yā caⁿ'a yā chí 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cuenta ndii nguɛɛ ca'á yā nguuvi nguuvi n'dáátaa nguá'aā chi cuta'ā tá chɛɛ̄ chi che'ē tá. 2 Tuu'mi ní ndiichúúví apóstoles nadidaama yā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesús, ní caⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ n'daacā chí cu'neeⁿ 'nū chi caaⁿ'máⁿ 'nū yeⁿ'ē nduudu yeⁿ'e Dendyuūs ní ca'á 'nū chi che'é 'iiⁿ'yāⁿ. 3 Ndís'tiī hermanos, in'nuúⁿ nī nguaaⁿ s'uuúⁿ ndɛɛ̄chɛ̄ saⁿ'ā chi n'daacā vida yeⁿ'e yā ní chi diītú yā ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcū vaadī cadíínūuⁿ. Saⁿ'ā s'eeⁿ ca'ā yú ntííⁿnyúⁿ 'cūū saⁿ'ā. 4 Ní nús'uū 'cuɛɛtinée 'nū caaⁿ'maⁿngua'á 'nū ní 'cuɛɛtinée 'nū lado yeⁿ'ē chi caaⁿ'máⁿ 'nū nduudu yeⁿ'e Dendyuūs.

5 Nducyáácá yā ní canee yiinú yā chuū. Ní diíⁿ yā votar Esteban saⁿ'ā chi i'teenu taavi ní ndiituú ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs, ndúúcū Felipe, ndúúcū Prócoro, ndúúcū Nicanor, ndúúcū Timón, ndúúcū Parmenas, ndúúcū Nicolás 'aama chi i'teenu yeⁿ'e yáāⁿ Antioquía ní maaⁿ ní 'āā saⁿ'ā Israel. 6 Nducyaacá yā chi'néeⁿ yā saⁿ'ā s'eeⁿ ní cueⁿ'e sa nanááⁿ apóstoles chi dichó'ó Dendyuūs. Ní cuayííví chi caⁿ'angua'á yā tuu'mi ní sn'dúu yā ta'á yā vmnááⁿ yeⁿ'e saⁿ'ā s'eeⁿ cáávā ntiiⁿnyūⁿ chí ca'a yā saⁿ'ā.

7 Níícú chiī 'yaāⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí chi'teenú yā nduudu yeⁿ'e Dendyuūs miiⁿ. Ní 'iicu 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí i'teenú yā Jesús neené chii 'yaaⁿ taaví sá ná yáāⁿ Jerusalén. Neené 'yáāⁿ chiiduú s'úúⁿ yeⁿ'ē Israel chi'téénu yā tan'dúúcā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi'téénu yā.

Sta'á yā Esteban

8 Esteban miiⁿ ní 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi i'teenú taavi yā níícú chi diitú yā ndúúcū poder. Ní neene n'gɛɛtɛ vaadī n'giinu ndúúcū señales diíⁿ yā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ. 9 Tuu'mi ní tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā yaacū sinagoga yeⁿ'e yáāⁿ yeⁿ'e yā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi Libertos, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ Cirene, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Alejandría, ndúúcū dendu'ū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Cilicia, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ Asia, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'ɛɛcu cheendí yā ndúúcū Esteban. 10 Naati nguɛ́ɛ́ chi chɛɛ́ yā ndúúcū Esteban cáávā vaadī deenu yeⁿ'é yā ndúúcū chii Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs caⁿ'a chi caaⁿ'maⁿ Esteban. 11 Tuu'mi ní n'de'ei n'de'ei caⁿ'a yā chii yā náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi caaⁿ'máⁿ yā chi 'āā n'giindiveéⁿ yā chi Esteban miiⁿ caⁿ'a yuudú yā contra Moisés ndúúcū Dendyuūs. 12 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní chicadiinuuⁿ yā chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní nééné ch'ɛɛcu cheendí yā ní ndástaⁿ'a vaadī cadiinúúⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ ndicúū ndúúcū maestros yeⁿ'e ley. Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndaacá yā Esteban, ní sta'á yā 'iiⁿ'yāⁿ, ní ndɛ́ɛ yā nanááⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē concilio. 13 Ní 'nēeⁿ yā testigos chí ngaⁿ'a nduudu yaadi ní ngaⁿ'a sa: Esteban 'cūū ní nguɛ́ɛ́ í'nēēⁿnaaⁿ sa chí ngaⁿ'a taaⁿ sá yeⁿ'e lugar 'cūū yeⁿ'é Dendyuūs ní contra yeⁿ'e ley. 14 N'giindiveéⁿ 'nū chi ngaⁿ'a sa chi Jesús miiⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret nadatuuví yā lugar 'cūū ní n̄'daáⁿ yā costumbre chi teē Moisés s'uūúⁿ.

15 Tuu'mi ní nducyaacá 'iiⁿntyéⁿ'ē concilio vɛɛtɛ́ yā ní n'diichí yā saⁿ'ā miiⁿ. N'diichí yā naaⁿ sa tan'dúúcā naaⁿ ángel chi saⁿ'ā yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs.

7

Esteban caⁿ'á yā yeⁿ'ē maáⁿ yā nī ch'iī yā

1 Tuu'mi ní ngaⁿ'ā chiiduú ch'ɛɛtɛ cá miiⁿ yeⁿ'ē Israel: ¿'Áá 'tíícā chuū? 2 Ní Esteban miiⁿ ní ngaⁿ'ā sa: Ndís'tiī saⁿ'ā vi'í ndúúcū chiida yú s'tiī, 'caandiveéⁿ nī yeⁿ'ē 'úú: Chiida yú Abraham n'diīchí yā Ndyuūs chi dɛɛvɛ taavi ca taachi canée yā na yáⁿ'āa Mesopotamia taachí 'āā cuɛ́ɛ́ cuneé yā na yáāⁿ Harán. 3 Ní Ndyuūs caⁿ'a yā chiī yā 'iiⁿ'yāⁿ: Can'dáa di yeⁿ'ē yáāⁿ vaacú di ndúúcū yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē di, ní cuchii di na yáⁿ'āa chi 'cuuⁿ'míⁿ dii. 4 Tuu'mi ní Abraham miiⁿ nan'dáa yā yeⁿ'ē ná yáⁿ'āa yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Caldea ní canée yā na yáāⁿ Harán. Cuayiivi chi ch'iī chiidá yā, tuu'mi ní Ndyuūs nadachó'o yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ná yáⁿ'āa 'cúū naachi snée ndís'tiī maaⁿ. 5 Tiempo miiⁿ Ndyuūs nguɛ́ɛ́ ca'a yā Abraham dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi cuuvi yeⁿ'é yā yeⁿ'e na yáⁿ'āa miiⁿ, mar 'aama naachi 'canca'á yā naati caⁿ'a Ndyuūs chi ca'á yā cuayiivi yáⁿ'āa 'cúū chi yeⁿ'ē Abraham, ní yeⁿ'ē daiyá yā chi cuchiīca ndíí cuayiivi ca taachi 'āā cuɛ́ɛ́ daiya yā. 6 Ní Ndyuūs ní 'túúcā caⁿ'a yā chii yā: Daiyá nī chi cuchiī ní 'iiⁿ'yāⁿ chi snúúⁿ yúúní caⁿ'á yā yáāⁿ vaacú 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ yáⁿ'āa miiⁿ ní cuta'á yā daiyá yā chi dichíí'vɛ 'iiⁿ'yāⁿ yáⁿ'āa miiⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ yáⁿ'āa miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ n'daacā ti 'cueenu yā cuuvi chɛɛti cuūuⁿ ciento nduūyū. 7 Tuu'mí caⁿ'a Ndyuūs: 'Úú ca'á castigo 'iiⁿ'yāⁿ na yáⁿ'āa chi cuuví yā mozos yeⁿ'e yáⁿ'āa miiⁿ. Ní cuayiivi chi chó'oo chúū, ní nan'dáa yā. Níícú cu'téénu yā 'úú na lugar 'cūū ní diíⁿ yā chɛɛ̄ chi neⁿ'é. 8 Ní Ndyuūs diíⁿ yā 'áámá compromiso yeⁿ'ē circuncisión ndúúcū Abraham. Circuncisión miiⁿ 'áámá señal chi 'caacá yā na cuerpo. Ní Abraham miiⁿ vɛ́ɛ́ daiyá yā chi nguuvi Isaac, ní diíⁿ yā circuncidar daiyá yā Isaac nguuvi chi niiní nguuvi sa. 'Tiicá ntúūⁿ Isaac ndúúcū daiyá yā Jacob, ní Jacob ndúúcū ndichúúvi daiyá yā chi saⁿ'ā patriarcas chi chiida yú s'eeⁿ.

9 Ní chiida yú s'eeⁿ chinn'gueé yā yeⁿ'e 'díínu yā José. Ní n'diicui yā 'díínu yā José miiⁿ na 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Egipto. Ní cueⁿ'ē José na yáⁿ'āa Egipto naati Dendyuūs canée yā ndúúcu yā. 10 Dendyuūs nadanguáⁿ'ai yā saⁿ'ā yeⁿ'e tanducueⁿ'ē chi ch'eēnu sa chiī na yáⁿ'āa Egipto. Ní Dendyuūs diíⁿ yā chi rey Faraón yeⁿ'e yáⁿ'āa Egipto n'diichí yā José chí saⁿ'ā n'dai ní saⁿ'ā chi déénu taavi ndúúcū taanduvɛ́ɛ́ vaadī deenu chí ca'a Dendyuūs. Ní cucáávā chuū rey Faraón chi'neeⁿ yā José lado yeⁿ'e gobernador nanááⁿ yeⁿ'ē yán'āa Egipto ndúúcū taanduvɛ́ɛ́ chi vɛ́ɛ́ na vaacú yā.

11 Ndaā cuiicú ní nuuⁿmáⁿ na yáⁿ'āa Egipto ndúúcū yáⁿ'āa Canaán, ní nch'eenu n'dáí yā chii. Chiida yú s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ índaāca yā chi che'e yā. 12 Taachí ch'iindiveeⁿ Jacob miiⁿ chi vɛ́ɛ́ trigo ná yáⁿ'āa Egipto, dichó'o yā daiyá yā chi chiida yú s'eeⁿ ndíí vmnááⁿ vmnaaⁿ ní cueⁿ'é yā 'áámá viaje. 13 Ndiichi ndii 'úúví viaje ntiinaaⁿ sá chi José miiⁿ ní 'diīnū sa cáávā chi José ch'iⁿ'i maāⁿ sa chi 'diīnū sa. Tuu'mi ní rey Faraón miiⁿ ní n'diichí yā ti 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē José saⁿ'ā s'eeⁿ. 14 José miiⁿ ní diiⁿ sa chí ndaā chiidá sa Jacob ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē sa. 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē sa ní ngii yā 'iiⁿnūⁿ ngɛɛcu ndítiiⁿ'yu yā. 15 'Tíícā cueⁿ'e Jacob na yáⁿ'āa Egipto naachí ch'īí yā ndúúcū chiida yú s'eeⁿ. 16 Ní cuerpo yeⁿ'ē tináⁿ'ā s'eeⁿ candɛ́ɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ na yáāⁿ Siquem ní ch'iichí yā 'iiⁿ'yāⁿ na yáinyāⁿ chi caī Abraham. Abraham miiⁿ ní ndúúcū túumī yeⁿ'é yā caī yā yáⁿ'āa miiⁿ na yáāⁿ Siquem yeⁿ'ē daiya saⁿ'ā s'eeⁿ Hamor yeⁿ'ē yáāⁿ Siquem miiⁿ.

17 Ní taachi 'āā snee niiⁿnuúⁿ nguuví chi Dendyuūs diíⁿ yā chi cā'a yā chii yā Abraham, ch'iitá 'iiⁿ'yāⁿ Israel ní chiī 'yáaⁿ yā na yáⁿ'āa Egipto. 18 Ní nducueēeⁿ táámá rey na yáⁿ'āa Egipto chi nguɛ́ɛ́ in'diichí yā José. 19 Ní rey miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ n'daacā diíⁿ sa ndúúcū ndaata yeⁿ'e yú ndúúcū chiida yú s'eeⁿ. Ní chí cu'neeⁿ sa daiyá yā na peligro chi 'cuūvī. Ní nguɛ́ɛ́ cuuvi 'yáaⁿ yā. 20 Tiempo miiⁿ ní ch'iindiyáāⁿ Moisés, ní Ndyuūs n'diichí yā saⁿ'ā 'lííⁿ chi n'daacā sa. Ch'iita sá na vaacu chiida sa 'iiⁿnuⁿ 'iiyū taaví yā saⁿ'ā. 21 Ní taachí chiida Moisés chi cu'néeⁿ yā saⁿ'a 'lííⁿ na peligro chi 'cuūvī sa, tuu'mi ní táⁿ'ā 'díí daiya rey Faraón chinguaī tá saⁿ'ā 'lííⁿ ní taavī tá saⁿ'ā tan'dúúcā 'áámá daiya tá. 22 Ní Moisés miiⁿ ní ch'eēⁿ sa yeⁿ'ē taanduvɛ́ɛ́ vaadī deenu yeⁿ'ē yáⁿ'āa Egipto. Ní diītinú taavi sa ndúúcū nduudu yeⁿ'ē sa ndúúcū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē sa.

23 Taachi chii sá 'uuvi ngɛɛcu ndúuyū, nacádiinuuⁿ sa na staava yeⁿ'ē sa chi caⁿ'a sa n'diichi sa 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē sa chi saⁿ'ā Israel miiⁿ. 24 Taachí n'diichí yā 'áámá saⁿ'a yeⁿ'ē yáⁿ'āa Egipto chi nguɛɛ n'daacā idiiⁿ sa ndúúcū 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē ndaata yeⁿ'é yā, Moisés miiⁿ ní diíⁿ yā nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní ch'eⁿ'e ca yā ní 'nuūcá'ai yā saⁿ'ā Egipto 'cūū ní ch'iī sa. 25 Moisés miiⁿ nacadíínuuⁿ sa chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē sa tuumicadiinúúⁿ yā chi Dendyuūs caⁿ'á yā ca'a yā libertad 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cáávā ta'ā sa. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ tuumicadiinúúⁿ yā chi 'tíícā. 26 Táámá nguuvi miiⁿ ní Moisés cueⁿ'ē sa naachí nguⁿ'u 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē sa. Neⁿ'e sa chi ntun'dáá n'dai yā ndúúcū paz. Ní ngaⁿ'a sa ngiī sa 'iiⁿ'yāⁿ: Ndís'tiī saⁿ'ā 'diinú, nguɛ́ɛ́ 'cuuⁿ'máⁿ nī, ¿dɛ'ɛ̄ cáávā chi nguⁿ'u nī ndúúcū vi'ī? 27 'Áámá saⁿ'ā Israel chí n'geⁿ'e ví'ī miiⁿ chingúúⁿ ndaā sa Moisés ní nadivíi sa 'iiⁿ'yāⁿ 'áámá lado ní ngaⁿ'a sá ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ: ¿Du'ú s'neeⁿ n'diī tan'dúúcā 'iiⁿntyéⁿ'ē o juez nanááⁿ nús'uū? 28 ¿'Áá neⁿ'é nī 'caāⁿ'nuⁿ nī 'úú tan'dúúcā chi ch'iīⁿ'nuⁿ nī saⁿ'ā yeⁿ'e yáⁿ'āa Egipto 'iicu? 29 Tááchí Moisés ch'iindiveéⁿ yā nduudú 'cūū, chéénu yā ní chindaa sa na yáⁿ'āa Madián. Cánéé yā tan'dúúcā 'áámá sáⁿ'ā canuuⁿ yúúní. Ní ch'iīndī na 'uūvī daiyá yā.

30 Cho'ōo 'úúvi ngɛɛcu ndúuyū, ni 'áámá ángel che'enaáⁿ yā yeⁿ'ē Moisés ní 'cai yā 'iiⁿ'yāⁿ naachi ngiichi yaⁿ'a 'lííⁿ na yiīcū 'lííⁿ chi nguuvi Sinaí. 31 Moisés miiⁿ n'diichí yā ní cueⁿ'ē yíínu yā yeⁿ'ē chi n'diichi yā miiⁿ. Ndaa niiⁿnúⁿ yā chi cuuvi n'diichi yā. Saⁿ'ā miiⁿ ch'iindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'ē Dendyuūs miiⁿ chi ngaⁿ'ā: 32 'Úú Ndyuūs yeⁿ'ē chiidá nī s'eeⁿ, Ndyuūs yeⁿ'ē Abraham, Ndyuūs yeⁿ'e Isaac, ní Ndyuūs yeⁿ'e Jacob. Moisés miiⁿ ní nééné dii'yá yā chiī ndíí 'āā ntɛ́ɛ́ nēⁿ'e yā n'diichi yā. 33 Ní caⁿ'a Señor Ndyuūs chii yā 'iiⁿ'yāⁿ: Tun'dáá ca'a di ndaacuú yeⁿ'ē di caati naachi canéé dí chíí chééndiī di nanááⁿ Dendyuūs. 34 Cuaacu nííⁿnyuⁿ chí n'diīchí chi ch'eēnu taavi chiī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é chi snée yā yáⁿ'āa Egipto. N'giindiveéⁿ chi n'gai ya'áí yā. Ní caⁿ'á chi nadinguaⁿ'áí 'iiⁿ'yāⁿ. Maaⁿ ní cuchíi di. 'Úú dicho'ó dii na yáⁿ'āa Egipto.

35 Moisés miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ chi saⁿ'a diiⁿ sa chi cheenú yā chuva'āī yáⁿ'āa miiⁿ taachi caⁿ'a sa: ¿Dú'ū s'neeⁿ n'diī tan'dúúcā 'iiⁿntyéⁿ'e o juez? Maaⁿ ní Moisés miiⁿ Ndyuūs dichó'o yā chi cuuví yā saⁿ'a ntyéⁿ'ē, ní nadinguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ. Dendyuūs diiⁿ yā chi canéé Moisés ndúúcū nduudu yeⁿ'é yā cucáávā ángel chí che'enaáⁿ yā yeⁿ'e Moisés na yáⁿ'á 'lííⁿ. 36 Moisés cuayiivi taachi diíⁿ yā vaadī n'gíínú ndúúcū señales na yáⁿ'āa Egipto, na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā chi nguuvi Cuá'ā, ní na yáⁿ'āa cuuⁿmáⁿ chɛɛti 'uuvi ngɛɛcu ndúuyū, ní tun'dáa yā 'iiⁿ'yāⁿ. 37 Moisés miiⁿ chiiⁿ chi ngāⁿ'a yā ngíi yā 'iiⁿ'yāⁿ Israel: Señor Dendyuūs yeⁿ'ē yú caⁿ'á yā s'neéⁿ yā profeta chi caaⁿ'maⁿ nduudu yeⁿ'é yā nguaaⁿ vi'ī yú. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ tan'dúúcā 'úú. Ní 'caandiveéⁿ nī yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ profeta miiⁿ. 38 Sáⁿ'a 'cūū Moisés 'cūū chí canee sa naati nduuvidaamá yā na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ ndúúcū ángel chi yaa'vi yā saⁿ'ā na yiīcū chi nguuvi Sinaí, ní canee sa ndúúcū chiida yú. Ní Dendyuūs ca'á yā nduudu yeⁿ'ē vida chi tee sa s'uuúⁿ. 39 Chiida yú ní nguɛ́ɛ́ ch'iindiveéⁿ yā yeⁿ'ē Moisés miiⁿ ní chi'neéⁿ yā saⁿ'ā 'áámá lado, ní divíi yā vaanicadíínuuⁿ yeⁿ'e yā, ní neⁿ'é yā nanguɛɛcúndíi yā yáⁿ'āa Egipto. 40 Ní caⁿ'á yā chii yā Aarón 'iiⁿ'yāⁿ chi chiida yú: Din'dái nī nús'uu dendyuūs s'eeⁿ chi cuuvi caⁿ'a yā vmnááⁿ yeⁿ'e yú caati Moisés 'cūū chi tun'dáa sa nús'uu yeⁿ'ē yáⁿ'āa Egipto, nguɛ́ɛ́ deenu yú dɛ'ɛ̄ chíī ndúúcū sa. 41 Tuu'mi ní din'dái yā 'áámá ídolo 'itiindu 'lííⁿ yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ chi n'duúⁿ yā 'iiti nátai ní 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiti cuūchī 'lííⁿ ní ca'a yā ídolo miiⁿ tan'dúúcā sacrificio. Ní yeenú taaví yā caavā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē ta'ā saⁿ'ā s'eeⁿ. 42 Níícú Ndyuūs chivíi yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní chi'néeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'teenú yā tanducuéⁿ'ē cosa chi vɛ́ɛ́ nanguuvi tan'dúúcā 'yáⁿ'ā ndúúcū 'iīyū, ndúúcū 'ííⁿnyúⁿ. 'Tíícā canee ngúūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs naachi ngúūⁿ profetas:

N'diī 'iiⁿ'yāⁿ Israel miiⁿ, ¿'áá tee nī 'úú 'iiti sacrificio chí 'āā 'nííⁿ'núⁿ nī ndúúcū dendú'ū na yaⁿ'āa cuuⁿmáⁿ chɛɛtí 'uuvi ngɛɛcu ndúuyū?

43 Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ tee nī 'úú. Candɛ́ɛ nī yaācū tíínūuⁿ yeⁿ'ē ídolo Moloc, ndúúcū 'ííⁿnyúⁿ yeⁿ'e ndyuūs yeⁿ'é nī chi nguuvi Renfán, ndúúcū cosa chuū chííⁿ chi din'dái nī chi cu'téénu nī. Níícú 'úú dichó'ó ndis'tiī táámá lado yeⁿ'e yáⁿ'āa Babilonia.

44 Chiida yú s'eeⁿ ní canéé yeⁿ'é yā na yáacū tiinūuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs chi caⁿ'ā nduucú yā na yáⁿ'āa cuuⁿmáⁿ. Ní caⁿ'a Ndyuūs chīi yā Moisés miiⁿ chí din'dái sa yáácū tiinūuⁿ tan'dúúcā chi n'diichi sa. 45 Chííⁿ yáácū tiinūuⁿ miiⁿ ní sta'a chiida yú s'eeⁿ ní candɛ́ɛ yā ndúúcū Josué tiempo miiⁿ taachi sta'á yā yáⁿ'āa yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel. Ndyuūs nadacaanú yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yéⁿ'ē ndaata Israel nanááⁿ chiida yú s'eeⁿ. Ní yaācu tíínūuⁿ snee ndúúcu yā ndii nguuvi yeⁿ'ē David miiⁿ. 46 David miiⁿ nandaāca sa favor nanááⁿ Dendyuūs ní chiica sa chi din'dái sa yaācū ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é Ndyuūs chi i'téénú Jacob miiⁿ. 47 Salomón nídin'dái sa yaācū ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e Dendyuūs. 48 Naati Ndyuūs chi canée yā na va'ai chɛɛti nguuvi, nguɛ́ɛ́ canée yā na yaācu chi din'dái 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū ta'á yā, ti tan'dúúcā chi ngaⁿ'ā profeta nduudu Dendyuūs tiempo chi chó'ōo:

49 Nángúúví mííⁿ chí tan'dúúcā trono yeⁿ'é, ní yáⁿ'āa miiⁿ ní tan'dúúcā banco yeⁿ'ē ca'á. ¿Dɛ́'ɛ́ va'āī idin'dái dí yeⁿ'é? ngaⁿ'a Señor 'iivú Ndyuūs. O ¿dɛ'ɛ lugar chi ntaavi'tuūnuúⁿ?

50 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ 'úú din'daí ndúúcū ta'á tanducuéⁿ'ē dendu'ū?

51 Chɛ́ɛ́chí tiíⁿ nī ní chɛɛchí staava yeⁿ'é nī ní nduudí veéⁿ nī. Ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ diīⁿ díveéⁿ nī yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Tan'dúúcā chiidá nī 'tiicá ntúūⁿ ndís'tiī. 52 ¿Du'u profeta chi caⁿ'a nduudu yeⁿ'e Dendyuūs chi chiidá nī nguɛ́ɛ́ can'dáa yā chi ya'áí yā 'iiⁿ'yāⁿ? Ní ch'iiⁿ'nuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'a yā vmnááⁿ vmnaaⁿ chi cuchiī 'iiⁿ'yāⁿ chi n'dai taavi. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi n'dai taavi ndís'tiī ní sta'á nī 'iiⁿ'yāⁿ ni ch'iiⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 53 Ndís'tiī ní sta'á nī ley chí tee ángeles ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī cumplir.

54 Taachi ch'iindiveeⁿ saⁿ'ā s'uuⁿ chuū chi caⁿ'a Esteban nduuvi taaⁿ n'dáí sa na staava yeⁿ'e sa ní ndiitunuúⁿ ngé'é 'diiⁿ'yuⁿ sa contra yeⁿ'e Esteban. 55 Naati Esteban miiⁿ ndiitu Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs che'enaáⁿ yā nanguuvi ní n'diīchi yā Dendyuūs chi neené ngii 'yáⁿ'ā ní n'diīchi yā Jesús miiⁿ chi canée yā lado yeⁿ'ē honor yeⁿ'e Dendyuūs. 56 Tuu'mi ní Esteban caⁿ'a yā: Cuin'dííchí nī, inaáⁿ nanguuvi canda'āī 'íícú Daiyá Dendyuūs canéé lado yeⁿ'e honor yeⁿ'e Dendyuūs. 57 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'caī yiicú yā ní n'gaadí yā veéⁿ yā ní tanducuéⁿ'e yā ndaá yā nanááⁿ Esteban. 58 Ní tun'dáa yā saⁿ'ā yáāⁿ miiⁿ ní chíítuú yā saⁿ'ā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ testigos s'nééⁿ yā cotón ná ca'a 'áámá saⁿ'ā 'dííⁿ chi nguuvi Saulo. 59 Tuu'mi ní nga'a yā tuūu Esteban. 'Iicu Esteban miiⁿ ní 'cai sá Ndyuūs ní ngaⁿ'ā sa: Señor Jesús, nánguáí nī espíritu yeⁿ'é.

60 Chiintii'ya sá ní 'caī yiicu sá: Señor, nguɛ́ɛ́ diiⁿ cuenta nī núúⁿndí 'cūū yeⁿ'ē 'iis'tíī. Ní taachi caⁿ'ā sa chuū, ní ch'iī sa.

8

Saulo diiⁿ sa chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū chéénu yā

1 Ní Saulo miiⁿ canee yiinú sa chi 'cuūvī Esteban miiⁿ. Nguuvi miiⁿ n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ ní nduuvi taáⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ná yáacū chi canéé yáāⁿ Jerusalén ni nducyaaca yā chi i'teenu Jesús cueⁿ'ē 'muuⁿ cueⁿ'é miiⁿyā. Chéénu yā cuaaⁿ na yáⁿ'āa Judea ndúúcū yáⁿ'āa Samaria. Dámaaⁿ apóstoles chi dichó'ó Dendyuūs nguɛɛ chéénu yā. 2 Saⁿ'ā s'eeⁿ chi n'dai nanááⁿ Dendyuūs candɛ́ɛ sa Esteban. Ní ch'iichi sá 'iiⁿ'yāⁿ ní chɛɛcu taavi sá yēⁿ'e yā. 3 Saulo mííⁿ ní can'dáa sa 'iiⁿ'yāⁿ chí ngeⁿ'e yaācū chi n'nuūⁿ cá'ai sa 'iiⁿ'yāⁿ. Cheⁿ'e sa ndúú va'ai nduu vā'āī ní candɛ́ɛ sa 'iiⁿ'yāⁿ ndíí n'daataá ndíí saⁿ'ā. Ní n'gíi sa 'iiⁿ'yāⁿ vácūū.

Caⁿ'a yā ndúúdú ngai na yáāⁿ Samaria

4 'Iiⁿ'yāⁿ chi chéenū miiⁿ cheⁿ'é yā nduu yáāⁿ nduu yáāⁿ ní caⁿ'a yā ndúúdú ngai yeⁿ'e Jesucristo chi evangelio. 5 Tuu'mi ní Felipe miiⁿ can'dáa sa na yáāⁿ Samaria ní ngaⁿ'a sa yeⁿ'e Cristo. 6 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ ch'iindiveéⁿ niiⁿnyúⁿ yā dɛ'ɛ ndu'ū chi ngaⁿ'ā Felipe miiⁿ. Ch'iindiveéⁿ yā ní inaaⁿ yā señales chiiⁿ idiiⁿ sa. 7 Neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí snée yā ndúúcū 'yúúné chi espíritus chi nguɛɛ n'daacā yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ taachí can'daa 'yúúné na cuerpo yeⁿ'é yā nééné 'cai espíritus. Ní neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū ca'āī chi in'dúuví cuerpo yeⁿ'é yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngíícá ní nducyaacá yā nanduūvā yeⁿ'é yā. 8 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ miiⁿ ní yeenú taaví yā.

9 Cánéé 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi Simón chi déénu sa magia chi cuaaⁿ vmnaaⁿ neené diiⁿ sa na yáāⁿ miiⁿ. Ní nginnche'ei sá 'iiⁿ'yāⁿ na yáāⁿ Samaria. Ngaⁿ'ā sá ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'ɛɛtɛ sa. 10 Chi'neeⁿ veeⁿ ndii n'gaiyáā ndii n'gɛɛtɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'á yā: Chuū poder ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e Dendyuūs.

11 Ní s'neeⁿ veéⁿ yā yeⁿ'ē sa ti ndúúcū artes magias yeⁿ'ē sa neené 'nááⁿ chinnche'ei sá 'iiⁿ'yāⁿ. 12 Taachi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi'téénu yā yeⁿ'ē Felipe miiⁿ chi ngaⁿ'á yā ndúúdú ngai yeⁿ'e chi Ndyuūs ngaⁿ'á yā ntiiⁿnyuⁿ ní yeⁿ'ē ndúúdu ngaī yeⁿ'e Jesucristo miiⁿ, tuu'mí chɛɛ̄dinúuⁿnīⁿ ndii n'daataá ndii sáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ. 13 S'teenú ntúūⁿ Simón. Chɛɛ̄dinúuⁿnīⁿ sa. 'Áámá cānee sa ndúúcū Felipe. Taachi n'diichi sa señales ndúúcu vaadī n'giinu ch'ɛɛtɛ chi diiⁿ Felipe miiⁿ tuu'mi ní cheⁿ'e yiinu sá.

14 Taachi ch'iindiveéⁿ apóstoles chi dichó'ó Dendyuūs chí snée yā yáāⁿ Jerusalén chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Samaria i'téénu yā nduudú yeⁿ'e Dendyuūs miiⁿ, dicho'ó yā Pedro ndúúcū Juan miiⁿ. 15 Taachí ndaa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tuu'mi caⁿ'angua'á yā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cuuvi diíⁿ yā recibir Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs, 16 ti Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs miiⁿ 'āā cuɛ́ɛ́ caⁿ'ā nanááⁿ ndii 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Dámaāⁿ chi chɛɛdinuūⁿniⁿ núuⁿ yā ndúúcū chi duuchi Jesús miiⁿ. 17 Apóstoles sn'duú yā ta'a yā vmnaaⁿ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní diíⁿ yā recibir Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs.

18 Taachi Simón n'diichī sa chi cáávā chi sn'duu tá'ā apóstoles diíⁿ yā recibir Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs, tuu'mi ní caⁿ'a sa chi ca'a sa tuumī. 19 Ní caⁿ'ā sa: Tée ntúuⁿ nī poder 'cūū 'úú ní 'āā du'ú nūuⁿ chi cun'duū ta'á vmnaaⁿ yeⁿ'ē, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ cunéé yā ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs.

20 Tuu'mi ní Pedro mííⁿ caⁿ'a sá chii sa 'iiⁿ'yāⁿ: Túumī yeⁿ'ē di 'cuiinú ndúúcū di caati nacádiinuuⁿ di chi regalo yeⁿ'é Ndyuūs ní ndúúcū tuūmī cuai di. 21 Nguɛ́ɛ́ ítuneeⁿ di ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú suerte yeⁿ'ē di na asunto 'cūū ti staava yeⁿ'ē di nguɛ́ɛ́ n'daacā nanááⁿ Dendyuūs. 22 Ndáácádáámí dí yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'ē di, ní caaca di Dendyuūs ti neⁿ'e Ndyuūs nadāch'ɛɛcú yā yeⁿ'ē di chí nacádiinuuⁿ di na staava yeⁿ'ē di. 23 Ti 'úú inaáⁿ dii ní cunee di na vaadī ngueēe yeⁿ'ē di. Ní n'dɛɛ̄ chiichí di ndúúcū nuuⁿndi yeⁿ'ē di.

24 Tuu'mi ní Simón nan'guɛɛcútaⁿ'ā sa yeⁿ'é yā ní caⁿ'ā sa: N'diī caacá nī Señor caavā 'úú chi nadach'ɛɛcú yā nuūⁿndi yeⁿ'é ti mar 'áámá chi ngaⁿ'a nī nguɛ́ɛ́ chiī nanááⁿ yeⁿ'ē 'úú.

25 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'a cuaacú yā nduudu yeⁿ'e Ndyuūs miiⁿ. Ní caⁿ'a yā yeⁿ'ē evangelio chi ndúúdú ngai yeⁿ'e Cristo. Ní cueⁿ'e yā ndíí nééné n'deee yáāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Samaria. Ní ndaa ntúuⁿ yā na yáāⁿ Jerusalén miiⁿ.

Felipe ndúúcū saⁿ'a yeⁿ'e yáⁿ'āa Etiopía

26 'Áámá ángel yeⁿ'e Señor miiⁿ yaa'vi yā Felipe ní caⁿ'a yā: Nducuééⁿ dí ní cuéⁿ'é dí ndii cuaaⁿ ndiiya sur na yúúní chi nga'ai yeⁿ'ē yáāⁿ Jerusalén ndii yáāⁿ Gaza. Yúúní miiⁿ ní cho'ō na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ. 27 Tuu'mi ní Felipe miiⁿ nducueeⁿ sá ní cueⁿ'e sa. Ní chó'ōo chi 'áámá saⁿ'a yeⁿ'ē yáⁿ'āa Etiopía canuuⁿ sa yúúní ní sáⁿ'ā miiⁿ eunuco. Saⁿ'ā miiⁿ chi idiiⁿ sá ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e n'daataá reina chi duuchi Candace. Saⁿ'ā miiⁿ ní diiⁿ sa cuidado nducuéⁿ'ē tuūmī yeⁿ'e reina. Ndaa sa yáāⁿ Jerusalén miiⁿ chi diiⁿ sa chi cu'teenu sá Ndyuūs. 28 Nanguɛɛcunéeⁿ sá yáāⁿ yeⁿ'é yā ní ch'iīndī sa na carreta yeⁿ'ē sa. Ní n'geeⁿ sa libro yeⁿ'e Ndyuūs naachi profeta Isaías chi caⁿ'a nduudu Dendyuūs tiempo chi chó'ōo. 29 Ní Espíritu miiⁿ ní ngaⁿ'a yā ngii yā Felipe miiⁿ: Cueⁿ'e di ní ndaa niiⁿnūⁿ di na carreta 'cūū.

30 Ní Felipe miiⁿ cueⁿ'ē sa ngeēnū sa ni ch'iindiveeⁿ sa chi n'geēⁿ saⁿ'a miiⁿ naachi dinguūⁿ profeta Isaías miiⁿ. Ní caⁿ'a sa: ¿'Áá túúmícádiinuuⁿ nī chi n'geēⁿ nī?

31 Saⁿ'ā miiⁿ caⁿ'a sa: ¿Taacā cuuvi diíⁿ ti mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ ngi'cueeⁿ yā 'úú? Ní neⁿ'e sa chi Felipe miiⁿ caa sa ní 'cuūndī sa ndúúcu sa.

32 Naachí n'geēⁿ sa yeⁿ'ē Escritura, chuū chii:

Tan'dúúcā 'iiti cuūchī candɛ́ɛ yā 'iiti ní 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiti. Tan'dúúcā 'iiti cuūchī 'lííⁿ nguɛ́ɛ́ ngii n'gai tī taachi ngií yā duudú tī 'tíícā nguɛ́ɛ́ n'dai yā cheendi yā.

33 Caati ndiicuuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ n'dáí yā ní nguɛ́ɛ́ ca'a sa justicia yeⁿ'é yā; ¿du'u caaⁿ'maⁿ yeⁿ'e ndaatá yeⁿ'é yā? Caati divíi 'iiⁿ'yāⁿ vida yeⁿ'é yā na iⁿ'yeēⁿdī.

34 Saⁿ'ā eunuco nan'guɛɛcútaⁿ'ā sa ní caⁿ'a sa chii sa Felipe miiⁿ: Ngiicá chi cuuvi nī 'úú: ¿Du'ú yeⁿ'ē chi caⁿ'a profeta 'túúcā? ¿'Áá yeⁿ'ē maáⁿ yā o yeⁿ'ē taama 'iiⁿ'yāⁿ?

35 Tuu'mi ní Felipe miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'ā sa. Tucá'ā sa yeⁿ'ē libro 'cūū ní caⁿ'a sa yeⁿ'ē evangelio chi ndúúdú ngai yeⁿ'ē Jesús. 36 Canúuⁿ yā yúúní chíí cueⁿ'é yā ndaá yā naachi vɛɛ nuūⁿnīⁿ. Ní caⁿ'a saⁿ'ā eunuco: 'Muuⁿ ní vɛɛ nuūⁿnīⁿ. ¿Dɛ'ɛ̄ cucáávā chi nguɛ́ɛ́ cuɛɛdinúūⁿniⁿ?

37 Felipe miiⁿ ngaⁿ'ā sa: Nduuti chi i'téénú nī ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é nī tuu'mí cuuvi cuɛɛdinuūⁿniⁿ nī. Nan'guɛɛcútaⁿ'ā sa yeⁿ'é yā ni ngaⁿ'ā sa: I'teenú chi Jesucristo miiⁿ ní Daiyá Dendyuūs 'iiⁿ'yāⁿ.

38 Ní caⁿ'a sa chi cuééndii carreta. Nduu 'uuví yā, Felipe ndúúcū eunuco cueⁿ'e yā naachi vɛ́ɛ́ nuūⁿnīⁿ ní chɛɛdinuūⁿnīⁿ sa. 39 Taachí cuíchɛɛ yā naachi vɛ́ɛ́ nuūⁿnīⁿ Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs candɛɛ̄ Felipe miiⁿ. Ní saⁿ'ā eunuco 'āā ntɛ́ɛ́ n'diichi sa saⁿ'ā. Ní cuinaⁿ'ā sa ní yeenú taavi sa. 40 Felipe miiⁿ ndaaca sa na yáāⁿ Azoto. Cho'o sá nduu yáāⁿ nduu yáāⁿ ndii ndaā sa yáāⁿ Cesarea ní caⁿ'a sa yeⁿ'ē evangelio chi ndúúdú ngai yeⁿ'e Jesucristo nanááⁿ tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ.

9

Saulo ndaacadaami sa yeⁿ'e nuūⁿndī yeⁿ'ē sa ní i'téénu sa

(Hch. 22.6-16; 26.12-18)

1 Taachi Saulo taaⁿ sa ní yaā'vī yuudu sa yeⁿ'e chí 'cuūvī 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Señor Jesucristo, ndaa sá nanááⁿ chiiduú ch'ɛɛtɛ cá yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 2 Ní chiica sa carta s'eeⁿ chí 'cuuⁿ'miⁿ sá nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācu sinagogas yeⁿ'e yáāⁿ Damasco chí ndúútī chi ndaācā sa saⁿ'ā o n'daataá miiⁿ yeⁿ'e Yúúní yeⁿ'ē vaadī i'téénú yeⁿ'e Jesucristo miiⁿ cúúví diiⁿ sa nandɛ́ɛ sa 'iiⁿ'yāⁿ chi preso yā ní nndaa yā na yáāⁿ Jerusalén. 3 Taachi canúuⁿ sá yúúní mííⁿ taachi 'āā cháā ndaa sa yaāⁿ Damasco dácānaāaⁿ chiiya 'áámá dɛɛvɛ́ yeⁿ'ē nanguuvi naachi canée sa. 4 Taachí sndɛɛvɛ sá ná yaⁿ'āa miiⁿ ch'iindiveeⁿ sa 'áámá nduudu chi ngaⁿ'ā: Saulo, Saulo, ¿dɛ'ɛ̄ cúúví chí nn'daā di 'úú?

5 Saⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'ā sa: ¿Du'ú n'diī, Señor? Tuu'mi ní ngaⁿ'á yā: 'Úú Jesús chi n'daā dī. Nguɛ́ɛ́ n'daacā chi diiⁿ di ti diiⁿ di tan'dúúcā 'iiti chi ca'a ca'a tī na yáⁿ'á cuiiⁿnyuⁿ.

6 Saulo miiⁿ ní in'duuvi sa, ní 'va'a sa, ní caⁿ'a sa: Señor, ¿dɛ'ɛ̄ néⁿ'e nī chi diíⁿ? Señor Jesús miiⁿ ngaⁿ'á yā ngiī yā saⁿ'ā: Nducueeⁿ dí ní cueⁿ'e di yáāⁿ, ní cuuví yā dii dɛ'ɛ̄ diiⁿ di.

7 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi cuéⁿ'ē ndúúcū Saulo neé yā n'giīnu yā. N'giindiveéⁿ cuaacú yā nduudu ti nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ inaaⁿ yā. 8 Tuu'mi ní Saulo nducueēⁿ sá ná yáⁿ'āa miiⁿ naachi chí ndɛɛvɛ sá. Nán'guaaⁿ sa nduutináaⁿ sa naati nguɛ́ɛ́ inaaⁿ sa. Candɛ́ɛ́ neeⁿ yā ta'ā sa, ní ndaā sa yáāⁿ Damasco. 9 Miiⁿ ní canee sa 'iīⁿnūⁿ nguuvi ní nguɛ́ɛ́ inaaⁿ sa, ní nguɛ́ɛ́ che'e sa, ní nguɛ́ɛ́ chi'i sa.

10 Na yáāⁿ Damasco canéé 'áámá saⁿ'ā chí n'geeⁿ chi i'téénū sa Jesucristo chi nguuvi sa Ananías. Tuu'mi ní Señor Jesús miiⁿ ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā na visión yeⁿ'ē sa: Dii Ananías. Ananías miiⁿ nan'guɛɛcutáⁿ'a sa: Señor, 'úú caneé.

11 Ní Señor Jesús miiⁿ ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: Nadacueeⁿ di ní cueⁿ'e di yúúní chi nguuvi Cuaācú miiⁿ ní in'nuuⁿ dí vaacu Judas. Miiⁿ canéé 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi sa Saulo ní sáⁿ'ā yeⁿ'ē yáāⁿ Tarso. N'diichí nī, saⁿ'ā miiⁿ ngaⁿ'angua'ā sa. 12 Ní Saulo miiⁿ n'diichi sa na visión yeⁿ'ē sa 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi sa Ananías. Ní Ananías miiⁿ cho'o sá cuaaⁿ chɛɛti va'āī ní chi n'duūⁿ sá tá'a sá vmnááⁿ yeⁿ'e Saulo, ní ninguaāⁿ nduutináaⁿ sa. 'Tíícā n'diichi Saulo miiⁿ na visión yeⁿ'ē sa.

13 Naati Ananías miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'ā sa: Señor Jesús, n'giindiveéⁿ chí neené ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e sáⁿ'a 'cūū. Saⁿ'ā miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ n'daacā diíⁿ sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénú Jesucristo na yáāⁿ Jerusalén. 14 Chiiduú n'gɛɛtɛ yeⁿ'e Israel ca'á yā poder Saulo miiⁿ chi cuta'a sa ní candɛ́ɛ sa vácūū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'angua'á yā ndúúcū chi duuchi Cristo.

15 Señor miiⁿ ngaⁿ'a yā ngii yā saⁿ'ā: Cunaⁿ'ā di. Saⁿ'ā miiⁿ 'úú ndɛɛ̄vɛ́ saⁿ'ā chi cándɛɛ sa chi duuchí nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē ndaata Israel ndúúcū rey s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 16 Ti 'úú 'cuuⁿ'míⁿ naaⁿ sa chi cánéé chí 'cueenu sa cuuvi caavā 'úú.

17 Tuu'mi ní cueⁿ'ē Ananías ní chindaā sa va'ai ní sn'duū sa ta'a sa vmnááⁿ yeⁿ'ē Saulo. Ní caⁿ'a sa: Díí, Saulo hermano, Señor Jesús miiⁿ chi che'enaáⁿ yā yeⁿ'ē di na yúúní chí cuchiī di. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ dichó'o yā 'úú 'íícú cuuvi nanguaāⁿ nduutináaⁿ di. Ní cuuvi cuūtū di ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs.

18 Hora miiⁿ chiiya na nduutináaⁿ sa cosa tan'dúúcā dííⁿmáⁿ 'yaācā ní inguaāⁿ nduutináaⁿ sa. Nacueeⁿ sá ní chɛɛ̄dinuūⁿnīⁿ sa. 19 Taachí che'ē sa yuūndū miiⁿ nndaaca tiīnú sa. Saulo miiⁿ cánéé sá nguuvi chi ch'ɛɛtinee sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'teenú yā Cristo chi snée yā yáāⁿ Damasco.

Saulo ngaⁿ'ā sa nduudu cuaacu na yáāⁿ Damasco

20 Cuayiivi mííⁿ chi'cueéⁿ sa yeⁿ'e Cristo na yaācū sinagoga. Ní ngaⁿ'ā sa 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi Cristo ní Daiya Dendyuūs. 21 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'iindiveéⁿ yā cheⁿ'e yiinú yā ní ngaⁿ'á yā: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ sáⁿ'a 'cūū chi n'gaā'vā sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'āngua'á yā ndúúcū chi duuchi Cristo na yáāⁿ Jerusalén? ¿'Áá nguɛ́ɛ́ cáávā chiīⁿ chí cuchiī sáⁿ'a 'cūū chí candɛ́ɛ́ sa 'iiⁿ'yāⁿ 'cuɛɛ chiichí yā nanááⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ́ yeⁿ'e Israel?

22 Saulo miiⁿ ditiīnú taavi sa. Ní vɛ́ɛ́ 'uuvi nadacádiinūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel yeⁿ'ē yáāⁿ Damasco. Saⁿ'ā miiⁿ ní ch'iⁿ'i sá chi Jesús miiⁿ chí Cristo.

Saulo nanguáⁿ'ai yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ

23 Cheēnū n'deēe nguuví ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ nduuvidaamá yā ní nndeé yā chi 'caaⁿ'nuⁿ yā Saulo. 24 Saulo 'āā deenu sa dɛ'ɛ̄ chi neⁿ'e diíⁿ yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ch'ɛɛtinée yā cuidado cheendi va'aī yeⁿ'e pared yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ndii nguuvi ndíí n'gaaⁿ ti cuuvi 'caaⁿ'núⁿ yā sáⁿ'ā. 25 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'teenú yā Cristo ní tun'dáa yā saⁿ'ā chɛɛti va'ai n'gaaⁿ. Ní s'núuⁿ yā saⁿ'ā chɛɛti 'áámá 'cuɛ́ɛ́tɛ̄ɛ. Tun'dáa yā saⁿ'a na tiīiⁿ pared yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ i'cuáa yā saⁿ'ā ndúúcū 'cuɛ́ɛ́tɛ̄ɛ.

Saulo na yáāⁿ Jerusalén

26 Taachi ndaā Saulo na yáāⁿ Jerusalén neⁿ'e sa nduuvidaama sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'téénu yā Cristo. Nducyáácá yā ní 'va'a yā saⁿ'ā ti nguɛ́ɛ́ i'téénu yā chi i'teenu saⁿ'ā miiⁿ. 27 Tuu'mi ní Bernabé ndáa yā ndúúcū sa nanááⁿ apóstoles chi dichó'ó Dendyuūs. Ní chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ táácā n'diichi Saulo miiⁿ Señor Jesús na yúúní. Ní Señor yaa'vi yā saⁿ'ā. Ní 'túúca caⁿ'ā Saulo miiⁿ nduudu cuaacu yeⁿ'é Jesús miiⁿ na yáāⁿ Damasco, ní nguɛ́ɛ́ ndúúcū vaadī 'va'ā. 28 Saulo miiⁿ canee sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yáāⁿ Jerusalén miiⁿ. 29 Caⁿ'a sa nduudu cuaacu yeⁿ'e Señor Jesús nguɛ́ɛ́ ndúúcū vaadī 'va'ā. Ní n'deee n'dáí ngaⁿ'ā sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ndaata Israel naati 'iiⁿ'yāⁿ s'uúⁿ nacádiinúúⁿ yā chi 'caaⁿ'núⁿ yā Saulo. 30 Taachi hermanos chicádiinuuⁿ yā chuū, candɛ́ɛ yā Saulo ndii yáāⁿ Cesarea, ní dichó'o yā saⁿ'ā yáāⁿ Tarso.

31 Tuu'mi ní nducyaaca yáacū canéé 'díiíⁿ tan'dúúca ná yáⁿ'āa Judea ndúúcū yáⁿ'āa Galilea ndúúcū yáⁿ'āa Samaria. Ní ngi'cueeⁿ yā ná nduudu cuaacu ní chi chiicá yā ná vaadī i'teenu yeⁿ'ē Señor Jesús miiⁿ. Ní Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs miiⁿ ca'á yā vaadī diituú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, ní chi'yaaⁿ yā.

Saⁿ'ā Eneas nanduuvá yeⁿ'ē sa

32 Chiī chúū Pedro miiⁿ ní cueⁿ'e yā nduu cuáāⁿ ndaa yā ntúuⁿ yā naachi snéé 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu na yáāⁿ Lida. 33 Ní ndaaca yā 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi sa Eneas. 'Āā nííⁿníⁿ nduūyū chi canee sa na cama. Ní saⁿ'ā canee sa ndúúcū ca'āī chi in'dúuví cuerpo yeⁿ'e sa. 34 Ní caⁿ'a Pedro miiⁿ: Eneas, Jesucristo miiⁿ ní diíⁿ yā chi nduūvā yeⁿ'ē di. Nacueeⁿ di ní cuta'a di yiivɛ̄ yeⁿ'ē di. Hora mííⁿ nūuⁿ nacueeⁿ sá. 35 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáāⁿ Lida ndúúcū yáāⁿ Sarón n'diichí yā sáⁿ'a 'cūū. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndaacadaamí yā ní chi'téénu yā Ndyuūs Señor.

Nadacuéeⁿ yā táⁿ'ā Dorcas yeⁿ'e nguaaⁿ tínáⁿ'a

36 Canéé 'áámá n'daataá chi i'teenu Jesucristo na yáāⁿ Jope chi nguuvi tá Tabita chi neⁿ'ē caaⁿ'maⁿ ndúúcū dávaacu griego Dorcas. Tá 'cūū neené n'daacā diiⁿ tá ní ca'ā tá limosnas. 37 Nguuvi miiⁿ ní chiitā tá ní ch'iī ta. Ch'iinu naaⁿnú yā cuerpo yeⁿ'ē táⁿ'ā ní chin'diiti yā cuerpo yeⁿ'e táⁿ'ā na 'áámá sala. 38 Yáāⁿ Lida miiⁿ canéé niiⁿnuúⁿ ná yáāⁿ Jope. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí i'téénú Jesucristo ch'iindiveeⁿ yā chi Pedro canéé sá miiⁿ. Dichó'o yā na 'uuvi sáⁿ'ā chi caⁿ'a sa cuuvi sa Pedro. Nguɛ́ɛ́ cuuvi 'naaⁿ di ní chiī di naachi sneé 'nū.

39 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní ncueeⁿ sa ní cueⁿ'e sa ndúúcu yā. Taachi ndaā sa miiⁿ candɛ́ɛ yā saⁿ'ā na sala naachi ndúúvídaama nducyaaca n'daataá nguá'āa. Ngɛɛcu yā ní n'giⁿ'i yā ntúuⁿ yā camisas yeⁿ'e yā ndúúcū vestidos yeⁿ'é yā chi Dorcas miiⁿ din'dái tá taachí canduūchi tá. 40 Tun'dáá Pedro nducyaaca yā chuva'āī. Pedro miiⁿ chiīntii'yá yā ní caⁿ'angua'á yā, ní nguɛɛcundíi yā naachi canéé cuerpo yeⁿ'ē tináⁿ'ā ní caⁿ'a yā: Tabita, nacuééⁿ di. Taⁿ'ā miiⁿ ní nn'guaāⁿ tá nduutinaaⁿ tá ní taachi n'diichi tá Pedro, 'nuūⁿ ndii tá. 41 Pedro miiⁿ ní ca'ā sa ta'ā sa táⁿ'ā miiⁿ ní nadacuéeⁿ sa táⁿ'ā. Tuu'mi ní n'gaī sa 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs miiⁿ ndúúcū n'daataá nguá'āa. Ní ch'iⁿ'i sa táⁿ'ā nááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā cánduūchī ta. 42 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ Jope ch'iindiveéⁿ yā chuū. Ní neené 'yaáⁿ yā s'téénu yā Señor miiⁿ. 43 Ní chó'ōo chí Pedro miiⁿ canée yā 'áámá tiempo na yáāⁿ Jope na vaacu 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi Simón chi idicuuⁿnuⁿ sa dííⁿmáⁿ 'iiti.

10

Pedro ndúúcū Cornelio

1 Cánéé 'áámá saⁿ'ā na yáāⁿ Cesarea chi nguuvi sa Cornelio. Saⁿ'ā miiⁿ capitán yeⁿ'ē 'áámá taaⁿ soldado chi nguuvi Italiano. 2 Saⁿ'ā miiⁿ ní n'dai taavi sa ní i'téénu sa Dendyuūs ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ na vaacu sá. Saⁿ'ā miiⁿ nééné nga'a sa limosnas yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chí nguá'āa yeⁿ'e na yáāⁿ. Cueⁿ'é daāⁿmaⁿ ngaⁿ'angua'ā sa Ndyuūs. 3 Sáⁿ'a 'cūū ní claro n'diichi cuaacú sa ná 'áámá visión tan'dúúcā chi n'gɛɛcu 'iiⁿnuⁿ yeⁿ'ē nguuvi miiⁿ. 'Áámá ángel yeⁿ'ē Dendyūs chindáa yā naachi cánéé sa miiⁿ. Ní ngaⁿ'a ángel ngii yā saⁿ'ā: Díí, Cornelio.

4 Sáⁿ'ā miiⁿ ní ch'íínú cuaacú sa ndúúcū vaadi 'va'ā, ní caⁿ'a sa: ¿Du'u n'diī, Señor? Ní ngaⁿ'a ángel ngiī yā saⁿ'ā Cornelio: Chííⁿ chi ngaⁿ'āngua'a di ndúúcū limosnas chi nga'ā di, Dendyuūs n'giindiveéⁿ yā ní nan'gaacú yā dii. 5 Ángel ngaⁿ'a yā ngiī yā Cornelio: Dicho'ó di 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ na yáāⁿ Jope ní diiⁿ di chi cuchiī saⁿ'ā Simón chi nguuvi sa Pedro. 6 Sáⁿ'a 'cūū ní canee sa na vaacu sáⁿ'ā chi nguuvi Simón, saⁿ'ā chi idicuúⁿnuⁿ sa dííⁿmáⁿ 'iiti. Va'ai yeⁿ'e saⁿ'ā miiⁿ canéé niiⁿnuúⁿ na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Saⁿ'ā miiⁿ cuuvi sa díí dɛ'ɛ̄ chi diiⁿ di.

7 Cueⁿ'e ángel chi caⁿ'a yā ndúúcū Cornelio, níícú Cornelio miiⁿ ní 'cai sa 'uuvī saⁿ'ā chí diiⁿ mandado yeⁿ'ē sa ndúúcū 'áámá soldado chi i'téénú Dendyuūs chí snéé ndúúcu sa. 8 Dichó'o sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yáāⁿ Jope taachī ch'íínú caⁿ'a sa tanducuéⁿ'ē chi chó'ōo.

9 Chidɛɛvɛ tááma nguuvi taachí snúuⁿ yā yúúní ní taachí snee niiⁿnuúⁿ yā yáāⁿ miiⁿ Pedro miiⁿ nchɛɛ sa tiiⁿ va'āī chí caaⁿ'maⁿngua'ā sa tan'dúúcā chi n'gɛɛcu ndichúúví nguuvi. 10 Saⁿ'ā miiⁿ ndaa cuiicú sá. Ní neⁿ'e sa che'e sa naati nuuⁿmáⁿ ne'ē chi idin'dái yā chi che'e sa miiⁿ, n'diīchi sa 'áámá visión. 11 N'diichi sá nanguuvi chi candá'āī ní cuich'ééⁿ nanguuvi 'áámá cosa tan'dúúcā 'áámá tiinūuⁿ ch'ɛɛtɛ chi n'dɛ́ɛ́ chiīchí nduū cúūuⁿ esquinas cuch'ééⁿ cuaacu na yáⁿ'āa miiⁿ. 12 Ní miiⁿ ní n'diichi sa nducyaaca naaⁿ 'iiti chi cuuúⁿ ca'a tī chi vɛ́ɛ́ ná yáⁿ'āa ndúúcū nducyaaca naaⁿ cúú ndúúcū 'yaada chi vɛ́ɛ́ nanguuvi. 13 Ní ndaā 'áámá nduudu ní caⁿ'a: Díí Pedro, nducueeⁿ di, 'caaⁿ'nuⁿ di ní che'e di.

14 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní caⁿ'ā sa: Nguɛ́ɛ́, Señor. Mar 'áámá chi vaatíī ndúúcū chi nguɛɛ n'daacā, nguɛ́ɛ́ che'é.

15 Yáá'ví ntuūⁿ nduudu miiⁿ ndiichi ndii 'úúví cuuvi ni ngaⁿ'ā: Chuū chí nadindɛɛvɛ́ Ndyuūs miiⁿ, nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ di yeⁿ'ē chi vaatíī.

16 Chuū ní chiī 'iīⁿnūⁿ cuuvi ní tiīnūuⁿ miiⁿ cuinaⁿ'ā ntúūⁿ nanguuvi. 17 Naachí Pedro miiⁿ nadācadíínuuⁿ sa yeⁿ'ē visión dɛ'ɛ chí neⁿ'ē caaⁿ'maⁿ, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nadicho'ó Cornelio, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ itiingúúnéeⁿ yā tií va'ai yeⁿ'e Simón. Ní ndaa yā cheendi va'āī. 18 Ní 'cai yā ní ntíínguuneeⁿ yā: ¿'Áá miiⁿ canee Simón chi nguūvī sa Pedro? 19 Taachi 'āā chicadíínuuⁿ Pedro yeⁿ'ē visión chí n'diichi sa Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs miiⁿ ngaⁿ'a ngii saⁿ'ā: Cun'diichí dí. 'Iiⁿnūⁿ saⁿ'ā in'nuuⁿ sá dii. 20 Nducueeⁿ dí ni nangua'ai di ní nguɛ́ɛ́ n'deēe nacadíínuuⁿ di chí caⁿ'ā di nduucú yā, ti 'úú dicho'ó 'iiⁿ'yāⁿ.

21 Tuu'mi ní ca'āī Pedro miiⁿ ní cueⁿ'ē sa naachí snéé 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi dicho'ó Cornelio, ní caⁿ'a sa: N'diichi nī. 'Úú saⁿ'ā chi in'nuúⁿ nī. ¿Dɛ'ɛ̄ cáávā chí cuchií nī?

22 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: Cornelio, capitán romano, 'áámá saⁿ'ā chi n'dáí taavi ní i'téénu sa Dendyuūs. Sáⁿ'ā miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ déénu yā chi saⁿ'ā miiⁿ n'daacā n'dai sa. Saⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'a 'áámá ángel yeⁿ'ē Ndyuūs chii yā saⁿ'ā, chí neⁿ'e yā chí ndaa nī na vaacú yā ni 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é nī.

23 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ 'cai yā saⁿ'ā na vaacú yā ní canee sa ndúúcu yā. Chidɛɛvɛ táámá nguuvi miiⁿ nacueeⁿ sá ni cueⁿ'e sa ndúúcu yā. Ní cueⁿ'e n'duuvi hermanos yeⁿ'e yáāⁿ Jope miiⁿ ndúúcu sa.

24 Táámá nguuvi mííⁿ ndaá yā yáāⁿ Cesarea. Ní Cornelio cunee ngíínú yā. Ní 'cai yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yā ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi amigo chi n'dai ndúúcu yā ní nduuvidaama nducyaaca yā. 25 Taachí ndaā Pedro miiⁿ, can'daā Cornelio miiⁿ ní diíⁿ yā recibir saⁿ'ā s'eeⁿ. Chintiī'yá yā na ca'a Pedro mííⁿ ní chi'téénú yā 'iiⁿ'yāⁿ. 26 Pedro miiⁿ nadacuéeⁿ sa Cornelio miiⁿ ní caⁿ'a sá chiī sa 'iiⁿ'yāⁿ: Nacueeⁿ dí. 'Úú saⁿ'ā ntúūⁿ 'úú.

27 Ní neⁿ'e chí indeé yā ndúúcu sa ní candɛ́ɛ yā saⁿ'ā chɛɛti va'āī. Nééné 'yaaⁿ yā nduuvidáámá yā miiⁿ. 28 Ní caⁿ'ā Pedro: Ndís'tiī ní deenu nī chí nguɛ́ɛ́ n'daacā chi 'áámá saⁿ'ā Israel nduuvidáámá sá o ndaa niiⁿnuúⁿ sá ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē ndaata Israel. Ndyuūs ní ch'iⁿ'i yā 'úú chi nguɛ́ɛ́ canéé chi caaⁿ'maⁿ yā mar 'áámá saⁿ'ā vaatíī sa o chí nguɛ́ɛ́ n'daacā sa. 29 Taachí Dendyuūs 'cai yā 'úú, núúⁿ ndaá. Maaⁿ ní intíínguuneéⁿ ndís'tiī: ¿Dɛ'ɛ̄ neⁿ'é nī 'úú chí cuchīi? 30 Tuu'mi ní Cornelio caⁿ'á yā: Maaⁿ cuūuⁿ ngūūví chí 'āā hora 'cūū nūuⁿ chi n'gɛɛcu 'iiⁿnúⁿ chiīnū taachi 'āā cuɛ́ɛ́ ca'diinú, cucáávā chi ngaⁿ'angua'á na vaacú. N'dííchí 'áámá saⁿ'ā. Neené ngii 'yáⁿ'ā catecai sa. 31 Ní ngaⁿ'ā sa ngii sa 'úú: Díí Cornelio, chííⁿ chí caⁿ'angua'a di ndúúcū limosnas yeⁿ'ē di Dendyuūs n'giindiveéⁿ yā ní nan'gaacu yā. 32 Díí, dichó'o di saⁿ'ā na yáāⁿ Jope ní diiⁿ di chí chiī Simón chi nguuvi Pedro miiⁿ. Saⁿ'ā miiⁿ cánéé sa na vaacu sa Simón, saⁿ'ā chi idicuúⁿnuⁿ dííⁿmáⁿ 'iiti. Vaacu sa niiⁿnuúⁿ ná nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Taachí ndaa saⁿ'ā miiⁿ ní yaa'vi sa díí. 33 Tuu'mi ní Cornelio ngāⁿ'a yā ngii yā Pedro: Hora miiⁿ dicho'ó 'iiⁿ'yāⁿ cáávā di. N'dááca diiⁿ di chi cuchiī di. Maaⁿ ndúcyaacá 'nū ní snéé 'nū 'muuⁿ ndúúcū Dendyuūs. Ní sneé 'nū chi 'caandiveéⁿ 'nū tanducuéⁿ'ē chi Dendyuūs caⁿ'á yā chii yā dii.

34 Tuu'mi ní Pedro ngaⁿ'a sa ngii sa: Maaⁿ ní, 'úú tuumicadiinúuⁿ chi Ndyuūs ní neⁿ'e yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ daama daama. 35 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē nducyaaca yáⁿ'āa chi i'téénu yā Dendyuūs ní diíⁿ yā n'daacā ní Ndyuūs ní 'cuaáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 36 Ndyuūs ní dicho'ó yā 'áámá nduudu yeⁿ'e yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é Israel. Caⁿ'a yā nduudú ngai yeⁿ'ē evangelio ní vɛ́ɛ́ vaadi 'diīíⁿ cucáávā Jesucristo. 'Iiⁿ'yāⁿ 'cúū Señor 'iivú Ndyuūs yeⁿ'ē nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. 37 Ndís'tiī ní déénú nī nduudu chí caⁿ'a yā nuuⁿmáⁿ yáⁿ'āa Judea. Tucá'a yā ndii yáⁿ'āa Galilea, cuayiivi ch'iinu chí caⁿ'a Juan yeⁿ'e chí chɛɛdinuūⁿníⁿ yā. 38 'Tíícā Dendyuūs tee yā Jesús yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret Espíritu N'dai ndúúcū poder. Jesús miiⁿ ní chiica yā diíⁿ yā chi n'daacā. Ní diíⁿ yā chi nduuvā yeⁿ'e nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi caneé yā ndúúcū espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ caatí Ndyuūs miiⁿ canée yā ndúúcū Jesús. 39 Ní nús'uū ní testigo 'nū yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē chi Jesús diíⁿ yā na yáⁿ'āa Judea ndúúcū na yáāⁿ Jerusalén. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ miiⁿ ní ch'iiⁿ'nuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní chi'nééⁿnga'á yā 'iiⁿ'yāⁿ na 'áámá yáⁿ'á. 40 Jesús 'cūū Ndyuūs nadicuéeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā ndiichi ndii 'ííⁿnúⁿ nguuvi miiⁿ ní diíⁿ yā chí che'enaáⁿ yā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. 41 Nguɛ́ɛ́ che'enaáⁿ yā yeⁿ'ē nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ caati yeⁿ'ē testigo chí Dendyuūs ndɛɛvɛ yā cuááⁿ vmnaaⁿ. Nús'uū ní che'é 'nū ní chi'í 'nū nduucú yā cuayiivi taachí nducueeⁿ yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. 42 Ní dichó'o yā nús'uū chi caaⁿ'máⁿ 'nū evangelio chi nduudú ngai nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. Ní ngaⁿ'a cuaacú 'nū chi Cristo miiⁿ ní s'neéⁿ Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ lado yeⁿ'e Juez yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi nduuchi ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí. 43 Nducyaaca profeta s'eeⁿ chi caⁿ'a nduudú yeⁿ'e Dendyuūs caⁿ'a yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi cu'téénu yā 'iiⁿ'yāⁿ, vɛ́ɛ́ vaadī nadich'ɛɛcú nuūⁿndī yeⁿ'é yā cucaavā Jesús miiⁿ.

44 Taachi ngaⁿ'ā Pedro nduudú 'cūū, Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs ní ndaā vmnaaⁿ yeⁿ'ē nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'iindiveéⁿ yā nduudu 'cūū. 45 Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel chi'téénú yā chi ndaá yā ndúúcū Pedro, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'ɛɛtinéé n'giinu yā chí vmnaaⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel, Dendyuūs ca'a ntuúⁿ yā regalo yeⁿ'ē Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs, 46 caatí ch'iindiveéⁿ yā chi ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tanáⁿ'ā davaacu. Ní ngaⁿ'á yā chí ch'ɛɛtɛ taaví Dendyuūs. 47 Tuu'mi ní nan'guɛɛcútaⁿ'ā Pedro: ¿'Áá cúúví chi 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'cuáaⁿ yā yeⁿ'é nuūⁿnīⁿ chí cuɛɛdinúuⁿnīⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí dīiⁿ yā recibir Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs tan'dúúcā s'uūúⁿ?

48 Ní dichó'o yā 'iiⁿ'yāⁿ chi cuɛɛdinuūⁿniⁿ yā ndúúcū chi duuchi Jesús. Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chiica yā Pedro chi cunée yā 'áámá tiempo ndúúcu yā.

11

Pedro caⁿ'a yā chuū ná yaācū templo yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén

1 Ch'iindiveeⁿ apóstoles chi dichó'ó Dendyuūs ndúúcū hermanos chi snée yā na yáⁿ'āa Judea chi 'tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yéⁿ'ē ndaata Israel chí dīiⁿ yā recibir nduudu yeⁿ'e Dendyuūs. 2 Taachí Pedro miiⁿ cuchɛɛ sa yáāⁿ Jerusalén, hermanos yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel ch'ɛɛcu cheendí yā ndúúcū Pedro. 3 Ngaⁿ'á yā: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí sndáa di va'ai yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel, ní che'e di ndúúcu yā?

4 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní tuca'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ táácā chiī. Ní caⁿ'a sa: 5 Caneé na yáāⁿ Jope ní ngaⁿ'anguā'á ní nnduūchí ní n'diichí 'áámá visión dácaā 'áámá tiīnūuⁿ ch'ɛɛtɛ́ cuch'ééⁿ nanguuvi n'dɛ́ɛ́ chiīchí nduū cúūuⁿ esquinas ndaā ndii vmnááⁿ. 6 Taachi n'diichí, nacádiinúúⁿ. Tuu'mi ní n'diichí yeⁿ'é icyáⁿ'ā 'iiti chí cuūuⁿ cá'a tī ndúúcū 'iiti taaⁿ ndúúcū cúú ndúúcū 'yaada yeⁿ'ē nanguuvi. 7 Ní ch'iindiveéⁿ 'áámá nduudu chi caⁿ'ā chiī 'úú: Díí Pedro, nacueeⁿ di. 'Caaⁿ'nuⁿ dí 'iiti, ní ché'é dí 'iiti. 8 Ní caⁿ'á chuū: Señor, nguɛ́ɛ́; ti mar 'áámá chi vaatíī chí nguɛɛ n'daacā che'é. 9 Tuu'mi ní nduudu yeⁿ'ē nanguuvi caⁿ'a ntuūⁿ ndiichi ndii 'úúví: Chííⁿ chi Ndyuūs nádindɛɛvɛ́ yā, nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ di yeⁿ'ē chi vaatíī. 10 Chuū ní 'iiⁿnuⁿ cúúví chiī. Cuinaⁿ'ā ntúūⁿ tanducuéⁿ'ē nandɛ́ɛ yā cuááⁿ 'niiⁿnuⁿ nanguuvi. 11 Ní n'diichí nī. Hora miiⁿ ndaā na 'iiⁿnuⁿ saⁿ'ā na va'āī naachi 'úú caneé. 'Áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi Cornelio dichó'o yā saⁿ'ā yeⁿ'e yáāⁿ Cesarea ndíí naachi caneé. 12 Ní Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs ngaⁿ'a ngii 'úú chi caⁿ'á ndúúcu sa. Ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ nadicádiinúúⁿ. Cheⁿ'é ndúúcū niyaaⁿ hermanos ní sndáa 'nū vaacu Cornelio. 13 Saⁿ'ā miiⁿ caⁿ'a sá chii sá nús'uū, tááca n'diichi sa 'áámá ángel vaācū sa chí cheendii yā ní cāⁿ'a yā: Díí Cornelio, dicho'ó dí saⁿ'ā s'eeⁿ yáāⁿ Jope ní diiⁿ dí chí ndaa sáⁿ'ā Simón chi nguuvi Pedro mííⁿ. 14 Saⁿ'ā miiⁿ ní caaⁿ'maⁿ sá nduudu chí nanguaⁿ'āī dii ndúúcu nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e di na vaacu di. 15 Ní taachí tucá'á caⁿ'á, ndaā Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs yeⁿ'e cuaaⁿ 'niiⁿnuⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'ē nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ dendu'ū, tan'dúúcā chí chiī ndúúcū s'uūúⁿ vmnááⁿ vmnaaⁿ. 16 Tuu'mi ní nn'gaācú chi caⁿ'a Señor miiⁿ, chi caⁿ'a yā: Juan mííⁿ chɛɛdinuūⁿníⁿ yā ndúúcū nuūⁿnīⁿ naati ndís'tiī ní cuɛ́ɛ́dinuūⁿníⁿ nī ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs. 17 Nduuti chi Dendyuūs chi ca'a yā regalo miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā chi teé yā s'uūúⁿ chi i'teenu yú Señor Jesucristo, ¿du'ū 'úú chi di'vaachí yeⁿ'ē Dendyuūs miiⁿ?

18 Tuu'mi ní ch'iindiveéⁿ yā nduudu miiⁿ ní ch'ɛɛtinéé 'diíⁿ yā ní cāⁿ'a yā chi ch'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs, ní caⁿ'a yā: 'Tiicá ntúūⁿ ca'a Dendyuūs 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel chi ndaacadaamí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā ní nndaāca yā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

Yáacū yeⁿ'e yáāⁿ Antioquía

19 Maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ chi cueⁿ'ē 'múúⁿ cueⁿ'e miiⁿ yā cucáávā chiiⁿ chi diíⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū Esteban, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ cho'ó yā ndii yáⁿ'āa Fenicia, ndúúcū isla Chipre, ndii yaāⁿ Antioquía. Ní nguɛ́ɛ́ cāⁿ'a yā nduudu yeⁿ'e Dendyuūs ndúúcū nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ, dámaāⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ caⁿ'a yā nduucú yā. 20 Nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ni snéé saⁿ'ā yeⁿ'e isla Chipre yeⁿ'e yáāⁿ Cirene. Saⁿ'ā s'eeⁿ ní taachi ndaā sa yáāⁿ Antioquía yaa'vi sá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yéⁿ'ē ndaata Israel dendú'ū ní caⁿ'a sa evangelio chi ndúúdú ngai yeⁿ'ē Señor Jesús. 21 Ní ta'ā Señor 'iivú Ndyuūs miiⁿ canéé ndúúcū sa. Chii 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ chi'téénu yā Señor miiⁿ. Ní can'dáa yā Señor miiⁿ.

22 Cho'ōo chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáacū chi snée yā yáāⁿ Jerusalén ch'iindiveéⁿ yā chuū. Ní dichó'o yā Bernabé chi caⁿ'a sa yáāⁿ Antioquía. 23 Sáⁿ'a 'cūū taachi ndaā sa ní n'diichi sa favor ch'ɛɛtɛ taavi yeⁿ'ē Dendyuūs miiⁿ, yeenú taavi sa. Ní chi'cueeⁿ sa chí nducyáácá yā 'cuɛɛtinéé yā ndúúcū nuuⁿmaⁿ staava yeⁿ'é yā ndúúcū Señor 'iivú Dendyuūs miiⁿ. 24 Saⁿ'ā Bernabé miiⁿ ní n'dai sa, ní ndiituú saⁿ'ā Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs ní i'téénu sá ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'e sa. Chii 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ chi'téénu yā Señor miiⁿ.

25 Cuayiivi miiⁿ ní cueⁿ'ē Bernabé na yáāⁿ Tarso chi in'nuuⁿ sa Saulo miiⁿ; ní ndaācā sa saⁿ'ā ní nandɛɛ̄ sa saⁿ'ā na yáāⁿ Antioquía. 26 Ní nduuvidaamá yā 'áámá nduuyu na yaācū miiⁿ, ní chi'cuééⁿ yā neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. Chíí vmnááⁿ vmnaaⁿ na yáāⁿ Antioquía 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ caⁿ'a yā chi duuchí cristiano s'eeⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ chi i'teenu Cristo.

27 Nguuvi s'uúⁿ tanáⁿ'ā profetas chi ngaⁿ'ā nduudu yeⁿ'e Dendyuūs can'dáa yā na yáāⁿ Jerusalén. Ndaá yā na yáāⁿ Antioquía. 28 Nadacueeⁿ 'áámá yā chi nguuví yā Agabo ní diíⁿ yā chí inadacádiinūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cáávā Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs chí ndaa 'áámá cuiicu ch'ɛɛtɛ núúⁿmáⁿ yáⁿ'āa chi vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ. Cho'ōo chuū nguuvi yeⁿ'e saⁿ'ā Claudio. 29 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'téénú Cristo diíⁿ yā chí dicho'ó yā ofrendas yeⁿ'ē hermanos chi snée yā yáⁿ'āa Judea. 'Áámá 'áámá yā tuunu tuunu ca tan'dúúcā chi cuuvi ca'á yā. 30 Chuū ní diíⁿ yā ní ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū. Ní 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū dichó'o yā limosna ndúúcū Bernabé ndúúcū Saulo.

12

Herodes 'caaⁿ'núⁿ yā Jacobo, ní s'nuúⁿ yā Pedro vácūū

1 Tiempo miiⁿ ní rey Herodes diiⁿyuⁿ ta'á yā chi neⁿ'e 'caaⁿ'núⁿ yā náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngeⁿ'e yaācū. 2 Níícú ch'iiⁿ'nuⁿ rey miiⁿ ndúúcū machete chí 'caāíⁿ ndúú 'uuvī lados Jacobo chi 'díinū Juan. 3 N'diichí yā chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ canee yiinú yā chuū. Dichó'o yā saⁿ'a s'eeⁿ chi cuta'ā ntúuⁿ sa Pedro dendu'ū. Nguuvi mííⁿ ní nguuvi yeⁿ'ē pan chi nguɛ́ɛ́ yiinūuⁿ levadura miiⁿ. 4 Sta'á yā Pedro ní s'nuúⁿ yā saⁿ'ā vácūū naachi snéé cuūuⁿ taáⁿ soldado, 'áámá tááⁿ soldado miiⁿ cuūuⁿ ngíi sa. Soldado s'eeⁿ cunun'dai sa Pedro ní cho'ó yeⁿ'ē pascua ní rey Herodes tun'dái yā saⁿ'ā. 5 Cunun'dai sa Pedro miiⁿ chi canuuⁿ sa vácūū. 'Iiⁿ'yāⁿ chí ngeⁿ'e yaācū miiⁿ ngáⁿ'ánguā'á yā ní ngíícá yā Dendyuūs ndii nguuvi ndíí n'gaaⁿ cucáávā Pedro miiⁿ.

Nanguaⁿ'ai Pedro yeⁿ'e vácuū

6 Taachi neⁿ'e ntun'dáa Herodes miiⁿ Pedro miiⁿ, nguiinū mííⁿ nūuⁿ ní cyaadu Pedro miiⁿ naavtaⁿ'a yeⁿ'e 'uuvī soldado s'eeⁿ. Ndɛɛ̄ chiīchí sa ndúúcū 'uuvī cadena s'eeⁿ. Saⁿ'ā s'eeⁿ chi diiⁿ cuidado vácūū mííⁿ snée sa cheendi vacūū miiⁿ. 7 'Caandiveéⁿ nī, ndaā 'áámá ángel yeⁿ'ē Señor. Ní 'áámá dɛɛvɛ́ canéé na vácūū. Tuu'vi yā tíícuaa Pedro ní nanduuchí yā Pedro. Ní caⁿ'a yā: Nacueeⁿ di cániicū di. Cadena s'ūuⁿ ní chivíi na ta'ā sa. 8 Tuu'mi ní ngaⁿ'a ángel miiⁿ ní ngii yā saⁿ'ā: Cu'neeⁿ di cinto yeⁿ'ē di ní cunuūⁿ cá'a di ndaacuú yeⁿ'ē di ní diīⁿ chiichí di cinta yeⁿ'ē. 'Tíícā diiⁿ sa. Ní caⁿ'a yā: Nunúúⁿ dí catecai vmnaaⁿ di ní cuchíi di, ní can'daā dī 'úú.

9 Ní n'daa sa ní cueⁿ'e sa n'daā sa 'iiⁿ'yāⁿ. Pedro miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ deenu sa chi cuaacu chi diiⁿ ángel miiⁿ. Nadacádiinuuⁿ sa chi 'áámá visión chi n'gííⁿnuⁿ sa nguaaⁿ na 'yúúduyaāⁿ yeⁿ'ē sa. 10 Cho'ó yā, yeⁿ'ē 'áámá tááⁿ soldado s'eeⁿ, ní cho'ó yā ndii chiiⁿ ndii 'úúví tááⁿ soldado s'eeⁿ. Ní ndaá yā ná cheendi va'áí cūū chí canéé cuaaⁿ na yáāⁿ miiⁿ. Chii ní nánguááⁿ máāaⁿ cheendi va'ai yeⁿ'é yā. Can'dáa yā ní cho'ó yā 'áámá yúúní, ní ángel miiⁿ ní chivíi yā yeⁿ'e yā. 11 Tuu'mi ní Pedro miiⁿ ní nduuchi sa. Ní caⁿ'ā sa: Maaⁿ ní ituumicadiinúuⁿ chí Ndyuūs miiⁿ nidicho'ó yā ángel yeⁿ'é yā ní nanguáⁿ'ai yā 'úú yeⁿ'ē ta'a rey Herodes. Níícú yeⁿ'ē tanducueⁿ'ē yáāⁿ chí yáāⁿ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi snéé ngiinu yā chi 'cuūvi 'úú.

12 Taachí Pedro nacadíínuuⁿ yā yeⁿ'ē chuū cueⁿ'é yā, ní ndaa yā na vaacu María chɛɛcu Juan, chi ngúúví ntúūⁿ sa Marcos, naachí neení 'yaaⁿ yā snée yā chi nduuvidáámá yā ní ngaⁿ'angua'á yā. 13 Taachí di'cuɛɛ̄cú Pedro cheendi va'āī yeⁿ'e patio, can'dáā 'áámá n'daataá chi nguuvi tá Rode. 14 Tá 'cūū ní 'naanaveeⁿ tá nduudu yeⁿ'ē Pedro ní chiī yeenú tá. Ní nguɛ́ɛ́ nn'guaaⁿ tá cheendi va'āī. Cunaⁿ'ā tá ngeēnū tá chɛɛti va'āī ní caⁿ'a tá chi Pedro miiⁿ canee sa cheendi va'āī. 15 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ngaⁿ'á yā ngiī yā táⁿ'ā: Loca dii. Taⁿ'ā miiⁿ dicuaācu tá saⁿ'ā miiⁿ. Tuu'mí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'a yā: Angel chi diíⁿ cuidado saⁿ'ā.

16 Pedro miiⁿ ní iyaa'vi ca sá. Taachí nn'guaaⁿ yā ní n'diichi yā saⁿ'ā dii'yá yā chiī. 17 Pedro miiⁿ ní ditá'a sa yeⁿ'é yā chi 'cuɛɛtinéé 'diíⁿ cheendi yā. Ní chii sa 'iiⁿ'yāⁿ táácā ángel yeⁿ'e Señor ntun'dáa yā saⁿ'ā vácūū. Pedro ní caⁿ'a sa: Diíⁿ nī chi cadiinuuⁿ Jacobo ndúúcū hermanos. Pedro can'dáa sa ní cueⁿ'e sa taama lugar.

18 Chi dɛɛvɛ mííⁿ ní dii'yā n'dáí soldado s'eeⁿ chi chii ndúúcū Pedro. 19 Herodes miiⁿ ní n'nuúⁿ yā saⁿ'ā. Nguɛ́ɛ́ ndaaca yā saⁿ'ā. Ch'iinu maaⁿ ní tiinguuneéⁿ yā saⁿ'ā s'eeⁿ chi diiⁿ cuidado. Caⁿ'a yā chi 'cuūvī saⁿ'a s'eeⁿ. Cuayiivi cueⁿ'e Herodes miiⁿ yáⁿ'āa Judea ná yáāⁿ Cesarea ní canee yā miiⁿ.

Ch'iī rey Herodes

20 Herodes miiⁿ taaⁿ n'dai yā yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ Tiro ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ Sidón. Naati 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ s'eeⁿ ní ndaá yā nanááⁿ rey Herodes miiⁿ chí neⁿ'e taaví yā chi canéé 'diīíⁿ, ti chí nge'é yā chi yeⁿ'ē yáⁿ'āa yeⁿ'e rey. Cuta'á yā tan'dúúcā amigo yeⁿ'é yā saⁿ'ā chi nguuvi Blasto chi diiⁿ cuidado va'ai yeⁿ'e rey, cuarto naachi cyaadú yā. Neⁿ'é yā chi cuuví caaⁿ'maⁿ sa ndúúcū rey cááva yā. 21 'Áámá nguuvi chí diiⁿ señalado cáávā chuū, Herodes canuuⁿ yā catecai rey. Ch'iindí yā na trono yeⁿ'é yā ní caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ 'áámá nduudu. 22 Ní 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ miiⁿ 'cai yiicú yā ní caⁿ'a yā: Ndúúdú miiⁿ yeⁿ'ē Dendyuūs, nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

23 Hora miiⁿ ní 'áámá ángel yeⁿ'e Señor miiⁿ n'nuuⁿ cá'ai yā saⁿ'ā Herodes caati nguɛ́ɛ́ caⁿ'a sa chi yeⁿ'e Dendyuūs chí ch'ɛɛtɛ taavi chi ngaⁿ'a sa. Ní che'ē taavi n'dáá rey miiⁿ ní ch'iī sa.

24 Nduudú yeⁿ'ē Señor Jesucristo miiⁿ ndíí ch'ɛɛtɛ ca ní 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu ngíí 'yaaⁿ cá yā.

25 Bernabé ndúúcū Saulo miiⁿ nndaá ntúuⁿ yā yáāⁿ Jerusalén ti 'āā diíⁿ yā cumplir ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā. Ndɛɛ̄ ntúuⁿ yā Juan chi nguuvi Marcos.

13

Bernabé ndúúcū Saulo tucaⁿ'á yā viaje vmnááⁿ vmnaaⁿ

1 Vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ profetas chi caaⁿ'maⁿ nduudu yeⁿ'e Dendyuūs ndúúcū maestros yeⁿ'e yaācū yeⁿ'e yáāⁿ Antioquía. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní Bernabé, ndúúcū Simón chi nguuvi sa Niger, ndúúcū Lucio yeⁿ'ē yáāⁿ Cirene, ndúúcū Manaén saⁿ'ā chi dáámá chiita sá ndúúcū rey Herodes, ndúúcū Saulo. 2 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní taachí snée yā i'téénu yā Señor Jesucristo. Ní taachí 'āā cuɛ́ɛ́ che'é yā tuu'mí Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs caⁿ'a yā: Cu'neeⁿ ví'i nī 'āā vi'ī Bernabé ndúúcū Saulo cáávā ntiiⁿnyuⁿ chi 'úú ca'á saⁿ'ā s'eeⁿ. 3 Taachi 'āā cuɛ́ɛ́ che'é yā ní ngaⁿ'āngua'á yā níícú sn'duúⁿ yā ta'á yā vmnaaⁿ yeⁿ'e saⁿ'ā s'eeⁿ ní diíⁿ yā despedir yeⁿ'ē sa.

Apóstoles caⁿ'a yā nduudu cuaacu na isla Chipre

4 Espíritu N'dai dichó'o yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cueⁿ'é yā yáāⁿ Seleucia. Ndii miiⁿ ní cueⁿ'é yā na barco isla Chipre. 5 Ndaá yā na yáāⁿ Salamina ní ngaⁿ'a yā nduudu yeⁿ'e Dendyuūs miiⁿ na yáacū sinagogas yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ. Ní canéé ntúuⁿ yā ndúúcū Juan miiⁿ chí nginnee sá 'iiⁿ'yāⁿ. 6 Ní ch'iinu snee yā cheⁿ'e yā núúⁿmáⁿ yáāⁿ yeⁿ'e isla Chipre ní ndaá yā na yáāⁿ Pafos, ní nndaacá yā 'áámá saⁿ'ā Israel chi nguuvi Barjesús. Saⁿ'ā miiⁿ saⁿ'ā chí idin'dái magia ní profeta chi nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'ā nduudu cuaacu yeⁿ'e Dendyuūs nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. 7 Saⁿ'ā miiⁿ canéé sá ndúúcū saⁿ'ā gobernador Sergio Paulo ní 'áámá saⁿ'ā chi déénu sa. Sergio Paulo miiⁿ ní 'cai sa Bernabé ndúúcū Saulo. Neⁿ'e sa 'caandiveeⁿ sa nduudú yeⁿ'e Dendyuūs. 8 Sáⁿ'ā Elimas (nguuvi sá neⁿ'e caaⁿ'māⁿ davaacú 'cūū saⁿ'ā chi idin'daí magia) nguɛ́ɛ́ 'cūūⁿ sa saⁿ'ā. Neⁿ'e sa divíi sa chi i'teenu Sergio Paulo chi gobernador. 9 Tuu'mi ní Saulo chi nguuvi Pablo dendú'ū, ndiituú sa ndúúcū Espíritu N'dai ní n'gíínu sa saⁿ'ā Elimas miiⁿ. 10 Pablo caⁿ'a sa: Dii, sáⁿ'ā diitú yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē vaadī nginnche'éí ndúúcū nducuéⁿ'ē chi nguɛɛ n'daācā, daiya yááⁿn'guiinūuⁿ ní contra yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē vaadī cuaacu. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ cu'nēēⁿ 'naaⁿ di chi di'vááchí di yeⁿ'e yúúní cuaacu yeⁿ'ē Señor Jesucristo? 11 Maaⁿ ní ta'ā Señor miiⁿ canee contra yeⁿ'e di ni cúúví nngueenáaⁿ di. Nguɛ́ɛ́ n'dííchi di 'yáⁿ'ā 'áámá tiempo. Tuu'mí nūuⁿ chi nngueenáaⁿ sa ní 'áámá chi maāi yeⁿ'ē sa. Ní cachiica 'múúⁿ cachiicá miiⁿ sa ní in'nuūⁿ sa du'ū chi cundɛ́ɛ́ neeⁿ ta'ā sa. 12 Tuu'mi ní gobernador Sergio Paulo n'diichi sa chí chiī, ní s'teenu sa. Ngeⁿ'e yíínú sá yeⁿ'ē nduudu yeⁿ'ē Señor Ndyuūs.

Pablo ndúúcū Bernabé cuēⁿ'e yā na yáāⁿ Antioquía yeⁿ'ē distrito Pisidia

13 Pablo ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ndúúcu sa cueⁿ'é yā na barco yeⁿ'ē yáāⁿ Pafos ní cueⁿ'é yā na yáāⁿ Perge yeⁿ'ē país Panfilia. Naati Juan miiⁿ ní cueⁿ'e sa yēⁿ'e yā na yáāⁿ Jerusalén. 14 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cueⁿ'é yā yeⁿ'ē yáāⁿ Perge ní ndaá yā yáāⁿ Antioquía yeⁿ'ē distrito Pisidia. Ní ndaa yā na yaācu sinagoga nguuvi sábado, 'áámá nguuvi chí ntaavi'tuunúúⁿ yā tiempo miiⁿ. Ní ch'ɛɛtɛ́ yā na silla. 15 Cuayiivi chi saⁿ'a ch'ɛɛtɛ yeⁿ'ē yaācū sinagoga ch'eeⁿ sa ná libro yeⁿ'e ley ndúúcū ná libro yeⁿ'e profetas, saⁿ'ā ch'ɛɛtɛ dichó'o sa saⁿ'ā s'eeⁿ chí caāⁿ'māⁿ sa ní caⁿ'a sa: Ndís'tiī saⁿ'ā vi'í, ndúúti chi canee 'áámá nduudu yeⁿ'ē chi ca'cueeⁿ di 'iiⁿ'yāⁿ 'cūū, caaⁿ'maⁿ di.

16 Tuu'mi ní Pablo miiⁿ ní nacueeⁿ sa. Diīⁿ sá ndúúcū ta'a sa chi cuuvi 'diīíⁿ. Ní caⁿ'a sa: Ndís'tiī saⁿ'ā yeⁿ'e Israel ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénú Ndyuūs, 'caandivéeⁿ nī. 17 Ndyuūs yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yú Israel ndɛɛvɛ yā chiida yú s'eeⁿ ní diíⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ ch'ɛɛtɛ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ snéé yā yáⁿ'āa Egipto tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ snúúⁿ yúúní. Ní Ndyuūs ndúúcū poder yeⁿ'e yā ndúúcū ta'á yā ní tun'dáa yā 'iiⁿ'yāⁿ. 18 Ní taandúú 'úúví ngɛɛcu nduūyū diíⁿ yā cuidado 'iiⁿ'yāⁿ na yáⁿ'āa cuūⁿmaⁿ. Ní chi chɛɛ́ yā taanduvɛ́ɛ́ chí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā. 19 Ní taachí Ndyuūs diiⁿ tuuví yā ndɛɛ̄chɛ̄ nación yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ndaata Israel na yáⁿ'āa Canaán, ca'á yā yáⁿ'āa miiⁿ chí cuuvi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 20 Cho'ó chuū chɛɛti cuūuⁿ ciento canéé 'uūvī ngɛɛcu ndiichi ndúuyū ca'a yā juez yeⁿ'é yā ndii nguuvi profeta Samuel miiⁿ chi caⁿ'a nduudu Ndyuūs. 21 Tuu'mi ní tiempo miiⁿ chiica yā rey ní Ndyuūs ní ca'á yā Saúl miiⁿ chi cuuvi sa rey. Chɛɛtí 'uuvi ngɛɛcu nduūyū Saúl miiⁿ rey miiⁿ. Saúl miiⁿ saⁿ'a daiya Cis, 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē Benjamín. 22 Divíi yā saⁿ'ā ní Ndyuūs nadicuéeⁿ yā táámá rey chi David chí caⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'é yā. Ní Ndyuūs ngaⁿ'á yā: 'Úú ndaacá David daiya Isaí miiⁿ 'áámá saⁿ'ā tan'dúúcā chi neⁿ'e staava yeⁿ'é. Saⁿ'ā miiⁿ ní diiⁿ sa tanducuéⁿ'ē chi neⁿ'é. 23 Yeⁿ'e ndaata sáⁿ'a 'cūū miiⁿ tan'dúúcā chi Ndyuūs ngaⁿ'a chi cā'a yā, Ndyuūs nadicuéeⁿ yā Jesús yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel lado yeⁿ'e Salvador chi 'iiⁿ'yāⁿ chi nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 24 Taachí 'aa cuɛ́ɛ́ ndaá Jesús miiⁿ, caⁿ'ā Juan miiⁿ chi cuɛɛdinuūⁿniⁿ yā yeⁿ'ē chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel ndaacadaamí yā yeⁿ'ē nuuⁿndí yeⁿ'e yā. 25 Juan miiⁿ taachi ch'iinu diiⁿ sa ntííⁿnyūⁿ yeⁿ'ē sa, caⁿ'a sa: ¿Du'ū 'úú nadicádiinuuⁿ ndis'tiī? Nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ 'úú. Cun'diichí nī. Cuchii 'áámá na cuaaⁿ daami 'úú ni 'úú nguɛ́ɛ́ n'daācā 'úú chi cuuví diíⁿ n'daatií yííⁿmáⁿ naaⁿ ndaacuú yéⁿ'ē chí cánúúⁿ ca'a.

26 Ndís'tiī saⁿ'ā vi'í, daiya 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Abraham ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā ndúúcū ndis'tiī chi i'téénú yā Ndyuūs, caavā ndís'tiī dicho'ō Ndyuūs nduudu chí nnguaⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ. 27 'Iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáāⁿ Jerusalén miiⁿ ndúúcū nducyáácá yā chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ n'diichí yā Jesús ní nguɛ́ɛ́ nduudu yeⁿ'e profetas chi n'geeⁿ yā nducuéⁿ'ē nguuvi sábado chi intaavi'tuunúúⁿ yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā condenar Jesús. 28 'Íícu ní nguɛ́ɛ́ ndaacá yā falta yeⁿ'e yā chi 'caaⁿ'nuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. Chiica 'iiⁿ'yāⁿ nanááⁿ Pilato miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'a yā chi Pilato 'caaⁿ'núⁿ yā Jesús ní 'cuūvi yā. 29 Taachí ch'iinu chiī tánducuéⁿ'ē chi canéé nguūⁿ yeⁿ'é yā, 'iiⁿ'yāⁿ divíi yā Jesús na yáⁿ'á cruz ní s'nuúⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ na yáinyāⁿ. 30 Ndyuūs nadicueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ tinaⁿ'ā. 31 Jesús miiⁿ ch'iⁿ'í maáⁿ yā nééné n'deēe nguuvi nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí dáámá cuchɛɛ́ yā ndúúcu yā yeⁿ'e yáⁿ'āa Galilea ní ndaá yā yáāⁿ Jerusalén. 'Iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ testigos yeⁿ'é yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.

32 Nús'uú ntuūⁿ ngaⁿ'á 'nū ndúúdú ngai. Chuū chi nduudu chi Ndyuūs ca'a yā chiida yú s'eeⁿ taachi Ndyuūs caⁿ'a yā chi diíⁿ yā. 33 Chuū chí Ndyuūs miiⁿ ní dicuaacú yā ní Ndyuūs diíⁿ yā cáávā s'uuúⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ daiyá chiida yú s'eeⁿ yeⁿ'e Israel tááchí Ndyuūs nadacueéⁿ yā Jesús miiⁿ. Chuū chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'ē Ndyuūs naachi nguūⁿ salmo ndii 'úúví chí ngaⁿ'ā: Dii daiyá dii, maaⁿ nguuvi 'úú n'giⁿ'í chi daiyá dii 'tíícā. 34 Ndyuūs nadacueéⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 'Āā ntɛ́ɛ́ nguɛɛcunéé choó yā. 'Túúcā caⁿ'a yā: 'Úú teé dii cosa chi n'dai chi cāⁿ'a chi ca'á David. Chuū chi cuaacu. 35 Cáávā chuū ngaⁿ'á yā na táámá salmo: Nguɛ́ɛ́ 'cuaáⁿ nī chi Daiyá nī chi n'dai chí nguɛɛcunéé choō cuerpo yeⁿ'é yā. 36 Cuaacu nííⁿnyúⁿ chi David miiⁿ tááchí dichíí'vɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ yēⁿ'e yā tan'dúúcā chi neⁿ'e Dendyuūs, ch'īi yā níícú ch'ɛɛchí yā naachi ch'ɛɛchi chiidá yā. Ní choo yā. 37 Naati 'iiⁿ'yāⁿ chí Dendyuūs nadacuéeⁿ yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā ní nguɛ́ɛ́ choo yā. 38 Nadacadíínuuⁿ nī chuū, ndís'tiī saⁿ'ā vi'í. Caⁿ'a 'nū ndís'tiī nduudu yeⁿ'é Ndyuūs chi Ndyuūs nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e nī cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ 'cūū. 39 Cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ Ndyuūs nadach'ɛɛcú yā nducuéⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'ē nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Dendyuūs. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní diíⁿ yā chi nduuvī n'dai dii nanááⁿ Dendyuūs, naati ley yeⁿ'e Moisés nguɛ́ɛ́ cuuví nach'ɛɛcu nuūⁿndī yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ. 40 Cuin'dííchí nī chi nguɛ́ɛ́ chiī nanááⁿ ndís'tiī chí cánéé nguūⁿ cáávā profetas chi caⁿ'a nduudu yeⁿ'e Dendyuūs, ní canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs:

41 Cuin'dííchí nī ndís'tiī chi taaⁿ nī, ní ngeⁿ'e yiiⁿnúúⁿ nī, ní 'cuuví nī; caati 'úú ní diíⁿ 'áámá ntiiⁿnyuⁿ neⁿ'e chí ndís'tiī snée nī iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, 'Áámá ntiiⁿnyuⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu nī ndúúti chi du'ū 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'maⁿ yā yeⁿ'e chuū.

42 Taachí nan'daa yā na yaācū sinagoga yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel di'cuíítu yā 'iiⁿ'yāⁿ, chi cúúví dɛɛvɛ táámá nguuvi sábado, nguuvi chi ntaavi'tuunúúⁿ nī chi caaⁿ'máⁿ nī yeⁿ'e chuū. 43 Ní taachi 'āā diíⁿ yā despedir 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū sinagoga neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi n'daacā chi 'āā maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ, can'dáa yā Pablo ndúúcū Bernabé. Pablo ndúúcū Bernabé ní caⁿ'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí 'áámá 'cuɛɛtinéé yā na favor ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é Dendyuūs.

44 Chidɛɛvɛ táámá nguuvi sábado, nguuvi chi ntaavi'túunúúⁿ yā, nduuvidáámá yā n'deee taaví 'iiⁿ'yāⁿ 'tɛ́ɛ́ nuuⁿmaⁿ yáaⁿ yā chi 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e Dendyuūs. 45 Naati 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ taachi n'diichí yā chi n'deee n'daí 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní ndiitú yā ndúúcū vaadī ngueēe, caⁿ'a yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chí ngaⁿ'ā Pablo miiⁿ. Ní caⁿ'a taáⁿ yā contra yeⁿ'é yā ní contra yeⁿ'e Dendyuūs. 46 Tuu'mi ní Pablo ndúúcū Bernabé miiⁿ caⁿ'a yā nguɛ́ɛ́ ndúúcū vaadī 'va'a caⁿ'a yā: Ndís'tiī cuaacu nííⁿnyúⁿ cánéé chí caaⁿ'máⁿ 'nū ndúúcū ndís'tiī nduudu yeⁿ'é Dendyuūs vmnááⁿ vmnaaⁿ naati ndís'tiī ní divíi nī yeⁿ'ē veéⁿ nī. Ní túúmícadiinúúⁿ maáⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ n'daacá nī chi tuneeⁿ nī vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Cáávā chi diíⁿ nī, Ndyuūs nguɛ́ɛ́ teé yā ndís'tiī vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ndís'tiī. Cuin'diichí nī. Nguɛɛcunée 'nū caⁿ'a ntuúⁿ 'nū ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel. 47 Caati 'tíícā chidichó'ó Señor 'iivú Ndyuūs miiⁿ nús'uu, ní Ndyuūs cáⁿ'a yā chīi yā nús'uu:

'Úú chí'neéⁿ ndís'tiī tan'dúúcā chídɛɛvɛ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel, chi cuuvi caaⁿ'máⁿ nī nduudu chí nanguaⁿ'āī 'iiⁿ'yāⁿ ndii núúⁿmáⁿ iⁿ'yeēⁿdī.

48 Taachí ch'iindiveéⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel chuū ndiitú yā ndúúcū vaadī yeenú ní caⁿ'a yā chi ch'ɛɛtɛ taavi Ndyuūs cáávā nduudu yeⁿ'e Señor Ndyuūs miiⁿ. Ní s'teenú yā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi Ndyuūs chíndɛɛvɛ yā ní tee yā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 49 Ní nduudu Señor miiⁿ 'āā chi chiicadíínuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ti cheⁿ'e núúⁿmáⁿ yáāⁿ estado miiⁿ. 50 Naati 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ snéé 'diíⁿ yā n'daataá chí n'dai taaví chí n'dááca taavi ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ndúúcū n'daataá ndúúcū 'iiⁿntyéⁿ'ē nadacuéeⁿ yā vaadī 'caa'va contra yeⁿ'e Pablo ndúúcū Bernabé ní ndivíi yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē na yáāⁿ naachí snée yā. 51 Pablo ndúúcū Bernabé ní n'dáádi yā iyaacá yeⁿ'e ca'a yā ti 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní contra yā. Cueⁿ'e yā ní ndaa yā yáāⁿ Iconio. 52 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'téénu yā Cristo ní yeenú taavi yā ndúúcū vaadī yeenú ndúúcū Espíritu N'dai.

14

Pablo ndúúcū Bernabé na yáāⁿ Iconio

1 Chiī na yáāⁿ Iconio chi Pablo ndúúcū Bernabé sndaa yā daama daama na yaācū sinagoga yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ. Ní 'túúcā caⁿ'a yā. Ní neené n'dai 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ s'téénu yā. 'Tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel. 2 Naati 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā, n'gɛɛcu cheendí yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel ní diíⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel nguɛ́ɛ́ nacadíínuuⁿ yā n'daacā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā. 3 Tuu'mi ní Pablo miiⁿ ndúúcū Bernabé 'naaⁿ n'dáí ch'ɛɛtinée yā miiⁿ ní Señor Jesucristo diíⁿ yā chí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ 'va'á yā caⁿ'a yā yeⁿ'ē Señor Jesucristo. Señor Jesucristo miiⁿ ní ch'iⁿ'i yā chi nduudu cuaacu miiⁿ chi nduudú yeⁿ'é yā yeⁿ'ē favor ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é yā. Ní Señor miiⁿ diiⁿ yā chuū ní cā'a yā poder chi Pablo ndúúcū Bernabé diíⁿ yā señales ndúúcū vaadī n'giinu. 4 Níícú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ miiⁿ ní 'uūvī vaanicadiinúúⁿ yeⁿ'é yā. Náⁿ'a yā ní lado yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ní tanáⁿ'a yā ní lado yeⁿ'ē apóstoles chi dichó'ó Dendyuūs. 5 'Iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiīⁿnyūⁿ in'núúⁿ yā vaadī 'caa'va chi tun'dáa yā Pablo ndúúcū Bernabé ní chí cuituú yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 6 Taachí chicadíínuuⁿ saⁿ'ā s'eeⁿ chuū, cueⁿ'é yā ngeenu yā na yáāⁿ Listra ndúúcū yáāⁿ Derbe chi distrito yeⁿ'e Licaonia ndúúcū nducyaaca yáāⁿ nuuⁿmaⁿ ndiivií ná yáⁿ'āa. 7 Ní miiⁿ caⁿ'a yā evangelio chí ndúúdú ngaī yeⁿ'e Jesucristo miiⁿ.

'Iiⁿ'yáⁿ ca'ā tuú yā Pablo na yáāⁿ Listra

8 Cánéé 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'e yáāⁿ Listra chí vɛ́ɛ́ sá ti mar 'áámá fuerza yeⁿ'ē ca'a sa. Nguɛ́ɛ́ ngiica sa ndíí ch'iindiyaāⁿ sa. 9 Sáⁿ'a 'cūū ní ch'iindiveeⁿ sa chi caⁿ'a Pablo. Ní Pablo miiⁿ ní n'gíínu yā saⁿ'ā miiⁿ ní nacádiinúúⁿ yā yeⁿ'ē saⁿ'ā miiⁿ ti i'téénu sa chi cuuví nduūvā yeⁿ'ē sa. 10 Ní caⁿ'a yuudú yā: Nducueeⁿ cuaacú di ndúúcū ca'a di. Hora miiⁿ ní saⁿ'ā miiⁿ nducueeⁿ sa ní chiica sa. 11 'Iiⁿ'yāⁿ chi n'diichí yā chi diīⁿ Pablo 'cai diitú yā ní caⁿ'á yā ndúúcū davaacu yeⁿ'e yáⁿ'āa Licaonia chi ndyuūs s'eeⁿ ndáa yā nanáaⁿ yā tan'dúúcā saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

12 Caⁿ'a yā yeⁿ'e Bernabé chi Júpiter, ní Pablo miiⁿ ní Mercurio ti Pablo miiⁿ ní chindɛ́ɛ yā nduudu. 13 Yáacū yeⁿ'ē Júpiter cánéé chuva'āī yáāⁿ miiⁿ. Chiiduú yeⁿ'ē Júpiter ndɛ́ɛ yā itiindu s'ééⁿ ndúúcū corona s'eeⁿ yeⁿ'e naāndā nanááⁿ chééndí cheēⁿ yáāⁿ miiⁿ. Ní neⁿ'e yā 'caaⁿ'núⁿ yā 'iití chi ca'a yā sacrificios. 'Tiicá ntúūⁿ n'deee taaví 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ neⁿ'e yā diiⁿ yā. 14 Ní naachí ch'iindiveéⁿ apóstoles Bernabé ndúúcū Pablo chuū chíín'cuuⁿ yā catecai yā tí neené ndachíī ní cueⁿ'é yā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'cai yā. 15 Ní caⁿ'a yā: Ndís'tiī saⁿ'ā, ¿dɛ́'ɛ̄ cuuvi chi 'tíícā idiíⁿ nī? Nús'uū sáⁿ'ā ntuuⁿ nús'uu tan'dúúcā ndís'tiī. Ní ngaⁿ'a 'nū nduudu cuaacu chí divíi nī yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē dendu'ū ní cu'téénu nī Ndyuūs chi cánduuchi chi din'dái yā nanguuvi ndúúcū yáⁿ'āa ndúúcū nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ndúúcū nducyáácá dendu'ū chi vɛ́ɛ́. 16 Nguuvi chí 'āā cho'ōo Ndyuūs s'neeⁿ yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cáⁿ'a yā yúúní damaáⁿ yā. 17 Nguɛ́ɛ́ s'neeⁿ yā ti nguɛ́ɛ́ cosa chí ch'iⁿ'i dú'ūu 'iiⁿ'yāⁿ yā. Din'daacá yā. Ní teé yā cuuvī yeⁿ'é nanguuvi ndúúcū tiempo yeⁿ'ē n'deēe taaví n'gui'i o cosecha. Ní di'cuiitá yā staava yeⁿ'ē yú ndúúcū vaadī yeenú ti teé yā chi neⁿ'ē cuerpo yeⁿ'ē yú.

18 Caⁿ'a yā chuū, ngii n'dáí naati idiíⁿ yā chi 'iiⁿ'yáⁿ yáāⁿ miiⁿ nguɛ́ɛ́ idiíⁿ yā sacrificio.

19 Tuu'mi ní ndaā náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Antioquía ní yeⁿ'ē yáāⁿ Iconio chi yaa'ví yā nducyáácá yā contra yeⁿ'e Pablo. Ní ca'a tuú yā saⁿ'ā ní chíí n'dai yā saⁿ'ā 'áámá lado chuva'ai yáāⁿ miiⁿ ní 'áácú yā chí 'āā n'diī sa. 20 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí i'téénu yā Cristo ní nuuⁿmaⁿndiiví nanáaⁿ yā. Pablo miiⁿ ní nacueeⁿ sá ní nuuⁿ ndáá tuuⁿ sa na yaāⁿ miiⁿ. Ni chidɛɛvɛ táámá nguuvi cueⁿ'e sa ndúúcū Bernabé na yáāⁿ Derbe.

21 Ní caⁿ'a yā evangelio chí ndúúdú ngaī yeⁿ'e Jesucristo yáāⁿ miiⁿ. Ní diíⁿ yā chi nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi i'teenu. Pablo ndúúcū Bernabé nguɛɛcunée yā yáāⁿ Listra, yáāⁿ Iconio, ndúúcū yáāⁿ Antioquía. 22 Ní diíⁿ yā chí ditiinú yā ndúúcū vaadī i'teenu na alma yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'téénu yā Cristo ndúúcū staava yeⁿ'é yā. Ní ngi'cueéⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi 'áámá cunee yā ndúúcū vaadī i'teenu. Ní caⁿ'a yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Cánéé chí nééné n'deēe chí cho'o núuⁿ yú maaⁿ níícú ndaā yú va'ai chɛɛti nguuvi. 23 S'nééⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ ndīīcúū chí saⁿ'a ndii tíīiⁿ yeⁿ'ē 'áámá 'áámá yaācū ní caⁿ'angua'á yā taachi 'āā cuɛɛ ca'diinú yā. Ní s'néeⁿ yā na ta'a Señor 'iivú Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu.

Nguɛ́ɛ́cundií yā ní cueⁿ'é yā yáāⁿ Antioquía yeⁿ'e yáⁿ'āa Siria

24 Cuayiivi chi cho'ó yā distrito yeⁿ'ē Pisidia ní ndaá yā yáⁿ'āa Panfilia. 25 Taachi caⁿ'a yā nduudu cuaacú miiⁿ na yáāⁿ Perge cunaⁿ'á yā na yáāⁿ Atalia. 26 Yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ cunaⁿ'á yā na barco na yaāⁿ Antioquía. Miiⁿ ní naachí hermanos s'eeⁿ vmnááⁿ vmnaaⁿ tucá'a yā Pablo ndúúcū Bernabé na ta'a Dendyuūs ndúúcū favor yeⁿ'e Dendyuūs cáávā ntiiⁿnyūⁿ chi 'āā diíⁿ yā. 27 Ní ndaá yā na yáāⁿ Antioquía. Ní taachi nduuvidaamá yā na yaacū caⁿ'a yā tanducuéⁿ'ē cosa ch'ɛɛtɛ chi 'āā diíⁿ Dendyuūs ndúúcu yā. Ní táácā Dendyuūs ca'á yā permiso 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel chi cu'téénu yā nduudu yēⁿ'e yā. 28 'Nááⁿ tiempo canéé yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'téénu yā Cristo.

15

Concilio na yáāⁿ Jerusalén

1 Tuu'mi ní náⁿ'a yā chi nndaá yā yeⁿ'ē yáⁿ'āa Judea chi'cueéⁿ yā hermanos chuū: Ndúúti chi nguɛ́ɛ́ diiⁿ di circuncidar 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā chi ngaⁿ'a 'áámá ley yeⁿ'e Moisés tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ cuuvi nínguaⁿ'ai di. 2 Pablo ndúúcū Bernabé ch'ɛɛcu cheendí yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿya ní nééné n'deēe caⁿ'a yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ caⁿ'a yā chi caⁿ'a Pablo ndúúcū Bernabé ndúúcū tan'duuvi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ na yáāⁿ Jerusalén. Ní caⁿ'á yā ní tiinguuneeⁿ yā yeⁿ'ē chuū nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chi 'iiⁿ'yāⁿ ndíí tiīiⁿ yeⁿ'e yaācū ndúúcū apóstoles chi dichó'ó Dendyuūs.

3 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yaācū ch'ɛɛtinúúⁿ yúúní yā ndúúcu 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní cho'ó yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ na yáⁿ'āa Fenicia ndúúcū yáⁿ'āa Samaria. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'a yā taacā chi i'teenu 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel. Ní nducyaaca hermanos miiⁿ yeenu taaví yā.

4 Ní ndaá yā na yáāⁿ Jerusalén. Ní apóstoles ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū miiⁿ diíⁿ yā recibir 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'a yā tanducuéⁿ'ē chi Dendyuūs diíⁿ yā ndúúcu yā. 5 Naⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e fariseos chi s'teenu yā ní diíⁿ yā costumbre yeⁿ'é yā nacuéeⁿ yā ní caⁿ'a yā: Canéé chí diiⁿ yú circuncidar 'iiⁿ'yāⁿ ní canee cúúⁿmíⁿ yā diíⁿ yā chi ngaⁿ'ā ley yeⁿ'e Moisés.

6 Ní nduuvidaamá yā apóstoles ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chi 'iiⁿntyéⁿ'e yeⁿ'e yaācū chí n'diichí yā yeⁿ'e chuū. 7 Ní ch'iinu caⁿ'a yā n'deee n'dáí, ní Pedro miiⁿ ní ncueeⁿ sá ni caⁿ'ā sa: Ndís'tiī, saⁿ'ā hermanos, deenú nī tan'dúúcā 'āā 'naaⁿ tiempo chi Dendyuūs ndɛɛ̄vɛ́ yā 'úú nguaaⁿ s'uūúⁿ ni cáávā cheendí ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel ch'iindiveéⁿ yā nduudu cuaacu ní s'téénu yā. 8 Ní Ndyuūs chi inaaⁿ yā staava yeⁿ'ē yú ch'iⁿ'i yā chi i'téénu 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní ca'a yā Espíritu N'dai 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel tan'dúúcā s'uūúⁿ. 9 Dáámá nducyaaca yú ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní Ndyuūs nadidɛɛvɛ́ yā staava yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cáávā chi i'téénu yā. 10 Maaⁿ ní ¿dɛ'ɛ̄ cáávā chi di'vaachi nī yeⁿ'e Ndyuūs, ní s'néeⁿ nī na tiīiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'téénu yā Cristo tan'dúúcā 'áámá yugo chi s'uuúⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi candɛɛ̄ yú ndii nguɛɛ chii candɛɛ yā chiida yú s'eeⁿ dendú'ū? 11 Maaⁿ ní i'téénu yú cucáávā favor ch'ɛɛtɛ taavi yeⁿ'e Señor Jesús cuuví nanguaⁿ'āī yú dáámá dáámá ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel.

12 Tuu'mi ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'aa ntɛ́ɛ́ caⁿ'á yā mar 'áámá. Ní ch'iindiveéⁿ yā yeⁿ'e Bernabé ndúúcū Pablo chi caⁿ'a yā n'deee n'dáí señales ndúúcū vaadī n'giinu chí Ndyuūs diíⁿ yā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nguááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel. 13 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ miiⁿ snéé 'diíⁿ yā tuu'mi Jacobo nan'guɛɛcutaⁿ'ā sa ní caⁿ'a sa: Ndís'tiī saⁿ'ā hermanos cu'neeⁿ veeⁿ nī yeⁿ'é. 14 Simón miiⁿ 'āā caⁿ'a sá tááca Dendyuūs vmnááⁿ vmnaaⁿ n'diichí yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel ní sta'á yā 'iiⁿ'yāⁿ nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā cáávā chi i'téénu yā Jesucristo. 15 Ndúúcū nduudu 'cūū ní ndíí tiempo vmnaaⁿ cunee yiinú profetas chi caⁿ'a chi cuchiī tan'dúúcā chi cunee nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs:

16 Cho'ōo chúū nanguɛɛcúndií ní nadin'daí va'ai yeⁿ'e David chí sndɛɛvɛ ní nadin'daí to'o ndiicúū, ní va'aī miiⁿ nanguɛɛcuneé nādacuééⁿ ntuúⁿ.

17 Ní tanáⁿ'a yā 'iiⁿ'yāⁿ n'nuuⁿ ntuúⁿ yā Señor Jesucristo, ní yeⁿ'ē nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel miiⁿ chi Dendyuūs caⁿ'a yā chi cuuvi déénu yā.

18 Chuū ngaⁿ'a Señor miiⁿ chi din'dái tuuū ndɛɛvɛ́ɛ́ ní dendú'ū diíⁿ yā chi cadiinuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chúū ndíí tiempo ndii cuaaⁿ vmnaaⁿ.

19 Maaⁿ ní 'úú diíⁿ inacádiinúúⁿ yeⁿ'e chuū, chi nguɛ́ɛ́ di'vaachi yú yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel chi cu'téénú yā Dendyuūs. 20 Mííⁿ dingúuⁿ yú yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chi cūvii yā yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē chi yeⁿ'ē ídolos ndúúcū yeⁿ'ē 'áámá saⁿ'ā 'áámá n'daataá chi nguɛ́ɛ́ sneé yā ndúúcū vi'ī ní nguɛ́ɛ́ n'giindivaacu yā, ndíí nguɛ́ɛ́ che'é yā yuūtɛ̄ yeⁿ'ē 'áámá 'iiti chi idi'núú yā daandú tī, ndíí nguɛ́ɛ́ che'é yā ingée yā yuuúⁿ yeⁿ'é tī. 21 Ndíí tiempo yeⁿ'ē Moisés miiⁿ ní ndíí cuááⁿ vmnaaⁿ ndíí nducyáácá yáāⁿ vɛ́ɛ́ 'aama yā chí ngaⁿ'a yā yeⁿ'ē Dendyuūs na yaācū sinagoga naachí n'geeⁿ yā libro yeⁿ'e Dendyuūs nguuvi nguuvi chi intaavi'tuunúúⁿ yā chi sábado.

22 Apóstoles chi dichó'ó Dendyuūs ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yáacu ndúúcū nducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ na yaācū canéé yiinú yā chí n'daacā chí níndɛɛvɛ yā yeⁿ'ē nguááⁿ yā 'uuvi saⁿ'ā. Ní dicho'ó yā saⁿ'ā s'eeⁿ ndúúcū Pablo ndúúcū Bernabé na yáāⁿ Antioquía. Ní ndɛɛvɛ yā Judas chi nguuvi sa Barsabás, ndúúcū Silas. Saⁿ'ā s'eeⁿ n'gɛɛtɛ sá nguaaⁿ hermanos. 23 Ní dicho'ó yā caaca ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Apóstoles ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndicúū ndúúcū hermanos níngúuⁿ yā chuu yeⁿ'ē hermano chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel chi snée yā na yáāⁿ Antioquía, na yáⁿ'āa Siria, ndúúcū na yáⁿ'āa Cilicia: N'dai n'diī. 24 Nús'uū ní n'giindiveéⁿ 'nū chi náⁿ'a yā cueⁿ'é yā yeⁿ'é 'nū ní diíⁿ yā chi ndís'tiī nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'diíⁿ nī ndúúcū nduudu yeⁿ'é yā. Ní nguɛ́ɛ́ caⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ 'nū chi can'dáa yā. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ diíⁿ yā chí staⁿ'a yā alma yeⁿ'é nī ní chi'cueeⁿ yā chi diiⁿ circuncidar 'iiⁿ'yāⁿ ní diíⁿ yā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e Moisés. 25 N'daacā n'dai canéé nus'ūu chi 'āā ndúúvídaama nducyáácá 'nū chí dɛɛvɛ 'nū saⁿ'ā s'eeⁿ ní dicho'ó 'nū nanááⁿ ndís'tiī saⁿ'a s'eeⁿ ndúúcū Bernabé ndúúcū Pablo, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi neⁿ'e taavi yú. 26 Saⁿ'ā s'eeⁿ n'deēe cuūví cueⁿ'é yā naachi deenú yā chi vɛɛ peligro chi 'cuūvi yā cáávā Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. 27 Chííⁿ chi dicho'ó 'nū Judas ndúúcū Silas. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'tiicá ntúūⁿ caaⁿ'máⁿ yā chi cuuvi deenú nī. 28 Chuū ní n'daacā canee ndúúcū Espíritu N'dai ndúúcū nús'uu diíⁿ 'nū chi nguɛ́ɛ́ i'neeⁿ 'nū vmnaaⁿ ndís'tiī mar 'áámá carga chí ngo'o ca ndís'tiī caati 'āā chí neⁿ'e nūuⁿ. 29 Nguɛ́ɛ́ tuu'ví nī cosa chi nga'á yā na ídolos ndíí nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yuūúⁿ ndíí nguɛ́ɛ́ yuutɛ yeⁿ'e 'iiti chi nge'e yíícú ndíí nguɛ́ɛ́ diiⁿ nī chí cunee nī ndúúcū 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'giindivaacu ndúúcu nī. Ndúúti chi diíⁿ nī chuū tuu'mi ní n'daacā idiíⁿ nī. N'dáácā cho'ó nī. Chuū chi ngaⁿ'á.

30 'Tíícā chi 'iiⁿ'yāⁿ chí dichó'o yā cueⁿ'ē na yáāⁿ Antioquía. Ní nduuvidaamá yā ndúúcū nducyaaca hermanos. Ní nica'á yā carta 'iiⁿ'yāⁿ. 31 Taachí ch'eeⁿ yā carta miiⁿ ní yeenú taavi yā cáávā nduudu 'viich'ɛɛtínūuⁿ. 32 Judas ndúúcū Silas chí profetas ntúūⁿ chi caⁿ'a nduudu yeⁿ'e Dendyuūs ní ca'a yā 'viich'ɛɛtínuuⁿ ní didiitú yā hermanos ndúúcū neene n'dáí nduudu. 33 Canéé yā 'áámá tiempo miiⁿ ní hermanos diíⁿ yā despedir 'iiⁿ'yāⁿ ní neⁿ'é yā chi n'daacā canée yā chí 'cuɛɛtinéé 'diíⁿ yā ndúúcū vaadī 'diiíⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nguɛɛcunéeⁿ yā na yáāⁿ naachi snéé 'iiⁿ'yāⁿ chi dichó'o yā. 34 Silas miiⁿ canéé yíínu sa chi canéé sa miiⁿ. 35 Pablo ndúúcū Bernabé miiⁿ canee yā na yáāⁿ Antioquía. Ngi'cuéeⁿ yā nduudu Dendyuūs miiⁿ ní ngaⁿ'a yā evangelio chi ndúúdú ngaī yeⁿ'e Jesucristo ndúúcū náⁿ'ā 'yááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.

Pablo divíi yā yeⁿ'ē Bernabé ní cueⁿ'é yā ndii 'uuvi viaje

36 Cuayiivi chi cho'ō tan'duuvi nguuvi, Pablo ngāⁿ'a yā ngii yā Bernabé: Nanguɛɛcunéé ntuūⁿ yú, caⁿ'ā yú n'diichi yú hermano s'eeⁿ yeⁿ'ē nducyaaca yáāⁿ naachí cheⁿ'e yú, ní caⁿ'a yú nduudu yeⁿ'ē Señor. Ní n'diichi yú táácā snée yā.

37 Ní Bernabé miiⁿ neⁿ'ē sa chi caⁿ'á Juan chi nguuvi Marcos ndúúcu sa. 38 Naati Pablo miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ canee yíínu sa chi candɛ́ɛ sa 'iiⁿ'yāⁿ chí divíi yā yeⁿ'ē saⁿ'ā s'eeⁿ ndii yáⁿ'āa Panfilia. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nguɛ́ɛ́ cheⁿ'é yā chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ. 39 Nguɛ́ɛ́ canéé yiīnú yā nguaaⁿ maáⁿ yā ní ndaacādaamí yā hermanos Bernabé ndúúcū Marcos ní cueⁿ'é yā isla Chipre na barco. 40 Pablo miiⁿ ní ndɛɛvɛ sa saⁿ'ā Silas ní náⁿ'ā hermanos caⁿ'a yā chiī yā chi vaadī ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e Dendyuūs cunée ndúúcū Pablo ndúúcū Silas miiⁿ. 41 Ní cuayiivi cho'ó yā yáⁿ'āa Siria ndúúcū yáⁿ'āa Cilicia. Ch'ɛɛtinéé chiichi yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū.

16

Timoteo cueⁿ'é yā ndúúcū Pablo ndúúcū Silas

1 Cuayiivi miiⁿ índaa sa yáāⁿ Derbe ndúúcū yáāⁿ Listra, ní 'caandiveéⁿ nī. Canee 'áámá saⁿ'ā discípulo chí ch'eēⁿ chi nguuvi sa Timoteo, daiya 'áámá n'daataá 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi i'téénu tá Dendyuūs, ní chiidá sa miiⁿ nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 2 Ní hermanos chí snée yā yáāⁿ Listra ndúúcū yáāⁿ Iconio ngaⁿ'a cuaacú yā yeⁿ'ē sáⁿ'ā miiⁿ chi neené n'dai sa. 3 Pablo miiⁿ ní neⁿ'e yā chi caⁿ'a sa nduucú yā. Ní sta'á yā saⁿ'ā ní diíⁿ yā circuncidar saⁿ'ā miiⁿ caavā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ti déénú yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ chi saⁿ'ā miiⁿ daiya sa saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel. 4 Ní taachi cho'ó yā yáāⁿ s'eeⁿ caⁿ'a yā orden chi nn'gaacú yā chí caⁿ'a apóstoles chi caⁿ'a nduudu yeⁿ'e Dendyuūs ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yáacū chi snée yā na yáāⁿ Jerusalén chi diíⁿ yā nducuéⁿ'ē chuū. 5 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yaācū s'eeⁿ 'āā neē chiichí yā ndúúcu vaadī i'teenu. Ní ngíí 'yaaⁿ ca yā 'áámá nguuvi taama nguuvi.

Pablo n'diichí yā na visión yeⁿ'é yā 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'e yáⁿ'āa Macedonia

6 Ní cho'ó yā yáⁿ'āa Frigia ndúúcū yáⁿ'āa Galacia. Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs miiⁿ nguɛ́ɛ́ 'cuūⁿ chi caⁿ'á yā caaⁿ'máⁿ yā nduudu cuaacu na yáⁿ'āa Asia. 7 Ndaá yā yáⁿ'āa Misia ní neⁿ'e caⁿ'a yā yáⁿ'āa Bitinia naati Espíritu miiⁿ nguɛ́ɛ́ 'cuūⁿ. 8 Ní cho'ó yā 'diituú yáⁿ'āa Misia ní cueⁿ'é yā na yáāⁿ Troas. 9 Nguiinū miiⁿ ní Pablo miiⁿ ní ch'iⁿ'i 'yúúdiyaaⁿ sáⁿ'ā na yaāⁿ yeⁿ'e sa. Ní n'diichi sa 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'e yáⁿ'āa Macedonia chééndii sa ní di'cuíítu sa Pablo ní caⁿ'a sa: Cho'o dí yáⁿ'āa Macedonia miiⁿ ní cunnee di nús'uū. 10 Ní Pablo miiⁿ taachi n'diichi sa na 'yúúdiyaaⁿ yeⁿ'ē sa, cuayiivi mííⁿ nacádíínuuⁿ 'nū chi caⁿ'a 'nū yáⁿ'āa Macedonia. Déénú 'nū chi Dendyuūs ndɛɛvɛ́ yā nús'uu chi caaⁿ'maⁿ 'nū yeⁿ'ē evangelio chi ndúúdú ngai yeⁿ'e Jesucristo.

Cueⁿ'é yā vácūū na yáāⁿ Filipos

11 Cheⁿ'é 'nū na barco yeⁿ'e yáāⁿ Troas ní ndaá 'nū yúúní cuaacu na isla Samotracia. Chidɛɛvɛ táámá nguuvi ní ndaá 'nū yáāⁿ Neápolis. 12 Ndii mííⁿ cueⁿ'é 'nū na yáāⁿ Filipos chi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ romanos ní yáāⁿ miiⁿ vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'ē yáⁿ'āa Macedonia. Ní ch'ɛɛtinée 'nū 'aama tiempo yáāⁿ miiⁿ. 13 'Áámá nguuvi sábado chi intaavi'tuunuúⁿ yā tan'dúúcā ley yeⁿ'é yā can'daa 'nu cuaaⁿ dáámí cheendi va'āī yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ niiⁿnuuⁿ yíícú naachi caⁿ'angua'á yā ní ch'ɛɛtɛ́ 'nū. Ní caⁿ'a n'deeé 'nū ndúúcū n'daataá chí nduuvidaama.

14 Miiⁿ canéé 'áámá n'daataá chí nguuvi tá Lidia. N'diicui tá tíínūuⁿ morada cua'aá yeⁿ'ē yáāⁿ Tiatira. Ní i'téénu tá Dendyuūs. Táⁿ'ā miiⁿ ní n'giindiveeⁿ tá. Ní Señor miiⁿ ní nnda'ai yā vaanicadiinúuⁿ yeⁿ'ē tá chí cu'neeⁿ veeⁿ tá chi caaⁿ'maⁿ Pablo. 15 Ní taachí chɛɛdinuūⁿnīⁿ tá ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē tá, di'cuíitu tá nús'uu ní ngaⁿ'a tá: Ndúúti chi deenu nī chi 'úú 'áámá caneé ndúúcū Dendyuūs, cundáa nī vaacú ní 'cuɛɛtinée nī. Ní di'cuíítu tá nús'uu ní ch'ɛɛtinée 'nū. 16 Taachí cueⁿ'e 'nū na lugar chi caⁿ'angua'a 'nū tuu'mi ní ndaacá 'nū 'áámá n'daata 'lííⁿ chi canee tá ndúúcū espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chi diiⁿ adivinar. Ní ndaā tá nanáaⁿ 'nū. N'daata mííⁿ nééné n'deēe idiiⁿ tá ganar yeⁿ'ē 'iivi tá ndúúcū espíritu yeⁿ'ē chi diiⁿ adivinar. 17 Tá 'cūū ni cán'daā tá Pablo ndúúcū nús'uu ní n'gai yiicu ta ní caⁿ'a tá: Saⁿ'ā s'uuⁿ ní saⁿ'ā chi dichíí'vɛ̄ Dendyuūs chi ch'ɛɛtɛ n'dai chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi. Saⁿ'ā s'eeⁿ n'giⁿ'i sa yúúní chi nanguaⁿ'āī yú.

18 N'daata miiⁿ diiⁿ tá 'túúcā neené 'yaaⁿ nguuvi. Pablo miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ canéé yiīnū sa ní caⁿ'a sá chii sa espíritu miiⁿ: 'Úú dicho'ó dii ndúúcū chi duuchi Jesucristo chi nan'dáa di yeⁿ'ē tá 'tiī. Ní nan'dáa espíritu miiⁿ hora miiⁿ. 19 Taachí n'diichī 'iivi tá chi cueⁿ'e espíritu yeⁿ'ē adivinanza chí diiⁿ tá ganar cááva yā, tuu'mi sta'á yā Pablo ndúúcū Silas. Ní candɛ́ɛ yā saⁿ'ā s'eeⁿ na vaacūyáāⁿ nanááⁿ 'iiⁿntyéⁿ'e. 20 Ní ch'iⁿ'i yā saⁿ'ā s'eeⁿ nanááⁿ 'iiⁿntyéⁿ'e ní caⁿ'a yā: Sáⁿ'a s'uuⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ diíⁿ yā chi vɛ́ɛ́ vaadī 'caa'va na yáāⁿ yeⁿ'e yú. 21 Ní ngi'cueeⁿ yā s'uuúⁿ costumbre chí nguɛɛ 'cuaaⁿ yú ní nguɛ́ɛ́ canéé chi diīⁿ yú, caati s'uuúⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ romanos s'uuúⁿ.

22 Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ nduuvidááma yā ndúúcū 'iiⁿntyéⁿ'e. Ní 'iiⁿntyéⁿ'e s'eeⁿ chíín'cuúⁿ yā catecai sa ní ca'á orden yā chi 'cueⁿ'é yā saⁿ'ā ndúúcū nduucu. 23 Ch'íínú ch'eⁿ'é yā saⁿ'ā s'eeⁿ n'deee taaví vueltas ní s'nuúⁿ yā saⁿ'ā s'eeⁿ vácūū. Ní chii yā saⁿ'ā chííⁿ idiíⁿ yā cuidado chééndí vácūū chi diíⁿ yā cuidado n'daacā saⁿ'a s'eeⁿ. 24 Taachí ch'iindiveéⁿ yā chuū s'nuúⁿ yā saⁿ'ā s'eeⁿ vácūū chí yáanūu ca ní snuuⁿ chiichí yā ca'a sa na cepo.

25 Maⁿ'a yáāⁿ mííⁿ taachi Pablo ndúúcū Silas ngáⁿ'ángua'á yā ní ngiita yā canciones yeⁿ'é Dendyuūs ní 'iiⁿ'yāⁿ chi snúūⁿ vácūū miiⁿ ní n'giindiveéⁿ yā. 26 Hora miiⁿ diituú nuⁿ'u yáⁿ'āa ní cimientos yeⁿ'ē vácūū miiⁿ ní nuⁿ'u. Ní hora mííⁿ nūuⁿ nducyaaca cheendi vácūū mííⁿ ní nánguaāⁿ. Ní ndaatíi ca'a yā ndúúcū ta'a yā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi snúūⁿ vácūū. 27 Saⁿ'ā soldado chi canéé cuidado vácūū miiⁿ taachí nduuchi sa chí cyaadu sa, ní n'diichi sa chi sdá'aī nducyaaca cheendi vácūū. Tuu'mi ní nntun'dáa sa espada yeⁿ'ē sa ní neⁿ'e sa 'caaⁿ'nuⁿ maaⁿ sa saⁿ'ā, caati nadacadíínuuⁿ sa chi 'iiⁿ'yāⁿ chi snúūⁿ vácūū miiⁿ cheenú yā. 28 Pablo miiⁿ 'cai yiicu sa ní ngaⁿ'ā sa: Nguɛ́ɛ́ diiⁿ di ndúúcū di 'tíícā. Nducyaacá 'nū snée 'nū.

29 Tuu'mi ní saⁿ'ā miiⁿ ngiica sa dɛɛvɛ. Chindáa sa ngeēnū sa chɛɛti cuarto miiⁿ. Ní yinduuvi sa ní chííntii'ya sa na ca'a Pablo ndúúcū Silas. 30 Ní tun'dáa sa saⁿ'ā s'eeⁿ ní caⁿ'a sa: Ndís'tiī Señores, ¿táácā diíⁿ ní 'iicu nanguaⁿ'áí?

31 Saⁿ'ā s'eeⁿ ní caⁿ'a sa: Cu'téénú dí Señor Jesucristo níícú nanguaⁿ'āī di ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē di ná vaacu di.

32 Ní caⁿ'a yā nduudu yeⁿ'e Señor saⁿ'ā miiⁿ ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ná vaacu sa. 33 Saⁿ'ā miiⁿ ní hora mííⁿ nūuⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ sta'a sa 'iiⁿ'yāⁿ ní naāⁿnū sa chi ya'āī yeⁿ'e yā. Cuayiivi miiⁿ ní chɛɛdinuūⁿnīⁿ saⁿ'ā miiⁿ ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē sa. 34 Ní candɛ́ɛ sa 'iiⁿ'yāⁿ na vaacu sa ní ca'a sa chi che'e yā. Nducyááca yā navaacu sa yeenú taavi yā chi s'téénu yā Dendyuūs miiⁿ.

35 Chidɛɛvɛ táámá nguuvi miiⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē s'eeⁿ dichó'o yā policía chi yaa'vi sa saⁿ'ā ní caⁿ'a sa: N'dɛɛchi yā saⁿ'ā s'eeⁿ. 36 Ní saⁿ'ā soldado chi canee cuidado cheendi vácūū chii sa Pablo nduudú 'cūū: 'Iiⁿntyéⁿ'ē yaa'ví yā 'úú chi 'úú tun'daá ndís'tiī. Maaⁿ ní cho'ó nī ní caⁿ'á nī ndúúcū cuidado. 37 Naati Pablo miiⁿ ní ngaⁿ'a sa ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ: Cuayiivi chí ch'íínú ch'ēⁿ'e yā nús'uu nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndíí nguɛ́ɛ́ itiinguuneéⁿ yā yeⁿ'e asunto miiⁿ dɛ'ɛ̄ chi caaⁿ'máⁿ 'nū ní candɛ́ɛ yā nús'uu vácūū, ¿'áá ntun'dáá n'de'éí yā nús'uu, ti nús'uu 'iiⁿ'yāⁿ romanos s'uuuⁿ ní s'nuúⁿ yā nús'uu vácūū?

38 Ní soldado s'eeⁿ ní ca'a sa chi cádiinuuⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē. Taachí ch'iindiveéⁿ yā chuū ní dii'yá yā chiī taachi chicadiinúúⁿ yā chi romanos 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 39 Ní 'iiⁿntyéⁿ'ē ndaá yā ní di'cuiitú yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní tun'dáa yā 'iiⁿ'yāⁿ vácūū. Ní chii yā saⁿ'ā s'eeⁿ chi nan'daa sa na yáāⁿ miiⁿ. 40 Tuu'mi ní taachi nan'dáa yā vácūū sndaa yā na vaacu 'áámá n'daataá chi nguuvi Lidia. Ní n'diichí yā hermanos ní chii yā 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā ndúúcū cuidado. Ní cunaⁿ'a yā.

17

Nduuvitaáⁿ yā na yáāⁿ Tesalónica

1 Cho'ó yā yáāⁿ Anfípolis, cho'ó yā yáāⁿ Apolonia ní ndaá yā na yáāⁿ Tesalónica. Naachi vɛ́ɛ́ 'áámá yaācū sinagoga yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ. 2 Ní Pablo miiⁿ ti 'āā ndii nííⁿnuⁿ yā chēⁿ'e yā naachi snéé 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'iiⁿnuⁿ sábado chi ntaavi'tuunúuⁿ yā, caⁿ'a yā ndúúcū nducyaaca yā nduudú yeⁿ'e Dendyuūs. 3 Chi'cueeⁿ sá ní caⁿ'a sa yeⁿ'ē chi neené nguūⁿ na Escrituras. Ngaⁿ'ā sa chi canéé chi Cristo 'cuūvi yā ní nnduuchí yā nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní Jesús yeⁿ'e chi 'úú chi ngaⁿ'á, Jesús miiⁿ chi Cristo chi Ndyuūs dɛɛvɛ yā.

4 Náⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ s'téénu yā ní nduuvidaamá yā ndúúcū Pablo ndúúcū Silas ndúúcū n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel chi 'iiⁿ'yāⁿ n'dai taavi, ndúúcū n'deee n'dáí n'daataá chi n'dáí taavi, nguɛ́ɛ́ duu'ví yā. 5 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā ní ngueé yā sta'á yā náⁿ'ā saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā saⁿ'ā chi 'daān'dī. Ní n'deeé nduuvidaamá yā ní nduuvi taáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ miiⁿ ní ndaa staⁿ'a vaadicadiinuuⁿ yeⁿ'é yā. Ní sta'á yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e vaacu Jasón. Ní neⁿ'é yā tun'dáa yā Pablo ndúúcū Silas nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ miiⁿ. 6 Naati nguɛ́ɛ́ nindaāca yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Candɛ́ɛ yā Jasón ndúúcū náⁿ'ā hermanos nanááⁿ 'iiⁿntyeⁿ'ē yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ. Ní 'cai yiicú yā: Sáⁿ'ā s'ūūⁿ nidi'vaachi sā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē núúⁿmáⁿ iⁿ'yeēⁿdī ní ndaa sa ndii 'múúⁿ. 7 Ní Jasón miiⁿ snée yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ na vaacu sa. Ní nducyaaca yā nguɛ́ɛ́ idiíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'ā César. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'á yā ti vɛ́ɛ́ táámá rey chi Jesús.

8 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'e yáaⁿ 'cūū nduuvi taáⁿ yā taachí ch'iindiveéⁿ yā chuū. 9 Tuu'mi ní sta'á yā tuumi yeⁿ'ē Jasón ndúúcū náⁿ'a yā ní n'dɛɛchi yā 'iiⁿ'yāⁿ.

Pablo ndúúcū Silas na yáāⁿ Berea

10 Tuu'mí nūuⁿ hermanos dichó'o yā Pablo ndúúcū Silas ndii yáāⁿ Berea. Ní taachí ndaá yā miiⁿ ní sndaa yā na yaacū sinagoga yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ. 11 'Iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ n'daacá yā nanááⁿ Dendyuūs nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yaāⁿ Tesalónica. Sta'á yā nduudu miiⁿ ndúúcū vaadī yeenú ní ch'eeⁿ yā nguuvi nguuvi Escrituras. Neⁿ'é yā n'diichí yā, ¿'áá cuaacu chi 'tíícā? 12 Neené 'yaaⁿ yā s'téénu yā, n'daataá chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel chi táⁿ'ā n'dai taavi ndúúcū nééné 'yaaⁿ saⁿ'ā. 13 Taachi 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Tesalónica chicadíínuuⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Berea 'aa deenú ntúuⁿ yā yeⁿ'ē nduudu yeⁿ'e Dendyuūs cáávā chi ngaⁿ'a Pablo, tuu'mi ní cheⁿ'é yā miiⁿ. 'Tíícá ntúūⁿ ca'á yā vaadī 'caa'va 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. 14 Hora mííⁿ nūuⁿ hermanos dichó'o yā Pablo ndíí na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Ní Silas ndúúcū Timoteo ch'ɛɛtinée yā miiⁿ. 15 'Iiⁿ'yāⁿ chí cánéé chi can'dáa yā Pablo, candɛ́ɛ yā saⁿ'a miiⁿ na yáāⁿ Atenas. Ní Pablo ca'a sa orden 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi dichó'o yā Silas ndúúcū Timoteo naachí cunée sa chinúúⁿ cueⁿ'é 'nūūⁿ. Ní cueⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

Pablo na yáāⁿ Atenas

16 Pablo miiⁿ canee ngiinu sa 'iiⁿ'yāⁿ na yáāⁿ Atenas. Ní neené ndaachi ndíí espíritu yeⁿ'ē sa taachí n'diichi sa nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ chi nééné i'téénu yā ídolos. 17 Caⁿ'a yā n'deee n'dáí ná yaācū sinagoga ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā chi maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel. Ní nguuvi nguuvi caⁿ'a ntuúⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi sneé yā nii'vɛ̄ɛ̄. 18 Ní náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'eēⁿ chi neené n'dáí tiīiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ epicúreos, yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ estoicos ní n'gɛɛcú cheendí yā ndúúcu yā. Ní n'dúúví 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā: ¿Dɛ'ɛ neⁿ'é caaⁿ'maⁿ sáⁿ'a 'cūū chí tá'tiī n'deēé ngaⁿ'ā sá? Ní náⁿ'a yā ní caⁿ'a yā: Ngaⁿ'ā sa tan'dúúcā chi 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yeⁿ'é ndyuūs ngai. Pablo miiⁿ caⁿ'a yā yeⁿ'ē evangelio chi ndúúdú ngai yeⁿ'ē Jesucristo ní yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chí nnduuchí yā nguaaⁿ tináⁿ'ā. 19 Ní sta'á yā saⁿ'ā ní ndaá yā nanááⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē ndúúcu sa yiīcū chi nguuvi Areópago. Ní caⁿ'a yā: ¿'Áá cuuvi cádíínuuⁿ 'nū dɛ'ɛ̄ chi ca'cueéⁿ nī chí ngai chí ngaⁿ'a nī? 20 Ngaⁿ'a nī dendu'ū chi n̄'daaⁿ ní neⁿ'é 'nū cadiinuuⁿ 'nū dɛ'ɛ neⁿ'e caaⁿ'māⁿ chuū.

21 (Naati 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Atenas ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi snúuⁿ yúúní chi snée yā miiⁿ, nguɛ́ɛ́ tuumicadíínuuⁿ yā yeⁿ'ē taama naaⁿ, caati dámaāⁿ neⁿ'e yā 'caandiveéⁿ yā ní caaⁿ'maⁿ yā cosa chí ngai.)

22 Tuu'mi ní Pablo mííⁿ chééndii sa náávtaⁿ'ā 'iiⁿntyéⁿ'ē yiīcū chi nguuvi Areópago, ní caⁿ'a sa: Ndís'tiī saⁿ'a yeⁿ'e yaāⁿ Atenas, 'úú tuumicadiinúúⁿ yeⁿ'e nī chí neené i'téénu nī ndyuūs s'eeⁿ. 23 Cho'ó ní n'diichí lugar naachi cu'téénu nī ndyuūs s'eeⁿ yeⁿ'é nī. Ndaacá 'áámá na santo naachi canéé nguūⁿ nduudu 'cūū, NDYUŪS CHI NGUƐ́Ɛ́ N'DIICHI YÚ. Ndyuūs chi ndís'tiī nguɛ́ɛ́ n'diichí nī ní i'téénu nī, Ndyuūs miiⁿ chi 'úú ní ngaⁿ'á.

24 Ndyuūs chi din'dái yā iⁿ'yeeⁿdī ndúúcū tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeēⁿdī, Señor miiⁿ chí yeⁿ'é yā nanguuvi ndúúcū yeⁿ'ē na yáⁿ'āa miiⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ canúuⁿ yā yaācū chi nín'dai ta'ā 'iiⁿ'yāⁿ. 25 Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú chí neⁿ'é yā dɛ'ɛ̄ vɛɛ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ caati 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní ca'a yā vida nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e íⁿ'yeeⁿdī ndúúcū 'yúúné chi yíícú yā ndúúcū tanducuéⁿ'ē dendu'ū.

26 Ndyuūs diiⁿ yā chi 'áámá ndaata nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuɛɛtinée yā vmnaaⁿ yáⁿ'āa. Ní vmnááⁿ vmnaaⁿ diíⁿ yā señalar yáⁿ'āa naachi 'cuɛɛtinée yā ndúúcū tiempo chí 'cuɛɛtinée yā na yáⁿ'āa. 27 Dendyuūs s'neéⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ na yáⁿ'āa chi n'nuúⁿ yā Dendyuūs miiⁿ ndúúti chi cuuvi ndaā niiⁿnúⁿ yā níícú ndaacá yā 'iiⁿ'yāⁿ, 'áárá chi cuaacu nííⁿnyúⁿ nguɛ́ɛ́ yaⁿ'ai canée yā yeⁿ'e ca'áámá ca'áámá s'uūuⁿ. 28 Ní cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canduuchi yú ní inuⁿ'u yú ndúúcu yā ní s'uuúⁿ 'cuɛɛtinée yú ndúúcu yā. Tan'dúúcā chi caⁿ'a tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ poetas yeⁿ'é nī: Tí ndáátá yeⁿ'ē Ndyuūs s'uuúⁿ. 29 Canee yú na ndaata yeⁿ'é Dendyuūs. Nguɛ́ɛ́ cánéé chi nadacadíínuuⁿ yú chi Dendyuūs miiⁿ tan'dúúcā 'dííⁿnguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, tan'dúúcā 'dííⁿnguɛɛ 'iiⁿ'yāⁿ, tan'dúúcā tuūú 'iiⁿ'yāⁿ, tan'dúúcā chi saⁿ'ā din'dái ndúúcū vaadi cadiinūuⁿ yeⁿ'ē sa. 30 Tuu'mi ní Dendyuūs nguɛ́ɛ́ diíⁿ cuenta yeⁿ'ē tiempo yeⁿ'e vaadī tonto yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. Maaⁿ ní Ndyuūs ca'á yā orden nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ nducuéⁿ'ē cuaaⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ ndaacadáámí yā yeⁿ'ē nuuⁿndí yeⁿ'é yā. 31 Cáávā chuū Dendyuūs 'cuuⁿ'miⁿ yā 'áámá nguuvi chi diíⁿ yā juzgar 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdī ndúúcū justicia cucáávā saⁿ'ā miiⁿ chí ndɛɛvɛ. Cáávā saⁿ'ā miiⁿ Dendyuūs diíⁿ yā chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ deenú yā chi cuaacu chi Dendyuūs nadacuéeⁿ yā saⁿ'ā nguaaⁿ tináⁿ'ā.

32 Taachí ch'iindiveéⁿ yā chi nnduuchi yā nguaaⁿ tináⁿ'ā, náⁿ'ā yā diīⁿ duuchí yā 'iiⁿ'yāⁿ. Níícú náⁿ'a yā caⁿ'a yā: 'Āā 'caandiveeⁿ ntúuⁿ 'nū yeⁿ'é nī ndii táámá.

33 Pablo miiⁿ nan'daa sa naavtaⁿ'ā yeⁿ'é yā. 34 Náⁿ'a yā chi'téénu yā ní nduuvidaamá yā ndúúcū Pablo miiⁿ. Nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canee 'áámá saⁿ'ā Dionisio yeⁿ'ē 'iiⁿntyéⁿ'ē concilio chi nduuvidaamá yā na lugar Areópago ndúúcū 'áámá n'daataá chí nguuvi tá Dámaris, ndúúcū táámá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ.

18

Pablo na yáāⁿ Corinto

1 Cuayiivi chi chó'ōo chúū Pablo miiⁿ ní nan'dáa sa yeⁿ'ē yáāⁿ Atenas ní cueⁿ'e sa na yáāⁿ Corinto. 2 Ní nndaaca sa 'áámá saⁿ'ā Israel chí nguuvi sá Aquila. Saⁿ'ā miiⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Ponto chi cáámá ndaā sa yeⁿ'e yáⁿ'āa Italia ndúúcū táⁿ'ā sa chi nguuvi Priscila ti Claudio miiⁿ chi rey ch'ɛɛtɛ ní ca'a sa orden chí nan'daā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Roma. Pablo cueⁿ'e sa naachi canéé 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 3 Saⁿ'ā miiⁿ ní dáámá diiⁿ sa ntiiⁿnyūⁿ ní canéé sá ndúúcu yā. Dáámá nūu diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ. Ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi din'dái yā va'ai tíínūuⁿ. 4 Ní nguuvi nguuvi sábado miiⁿ Pablo n'deee indeé yā na yáacū sinagoga. Ní diíⁿ yā chi nduuvidaamá yā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel lado yeⁿ'é yā.

5 Taachi Silas ndúúcū Timoteo ndaá yā yeⁿ'ē yáⁿ'āa Macedonia, Pablo miiⁿ 'aama canéé sá chi ngaⁿ'ā sa nduudu yeⁿ'é Dendyuūs. Ní ngaⁿ'ā sa nduudu cuaacu ní ngaⁿ'a sa ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi Jesús miiⁿ chi Cristo. 6 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'á yā contra yeⁿ'e Pablo ní 'caa'va yā yeⁿ'ē sa. Pablo ch'íidī sa tiinuúⁿ yeⁿ'ē sa. Ní Pablo caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ: Ndís'tiī ní canéé chí 'āā maáⁿ nī can'díícu nī chi cuuvi ndúúcu nī. 'Úú nguɛ́ɛ́ can'diicú yeⁿ'ē chuū. Maaⁿ ní caⁿ'á ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel.

7 Nan'dáa sa miiⁿ ní cueⁿ'e sa na vaacu 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi Justo chi i'téénu sa Dendyuūs. Vaacu sa canéé sá na niiⁿnuúⁿ na yaācū sinagoga. 8 Níícú saⁿ'ā Crispo saⁿ'ā chi ndii tiīiⁿ yeⁿ'ē yáacū sinagoga s'téénu sa Señor 'iivú Ndyuūs ndúúcū nducyaacá yā na vaacu sa. Ní neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Corinto miiⁿ ch'indiveéⁿ yā. Ní s'téénu yā ní chɛɛdinuūⁿniⁿ yā. 9 Tuu'mi ní Señor caⁿ'a yā ndúúcū Pablo na 'yúúdūyaaⁿ yeⁿ'ē sa: Nguɛ́ɛ́ 'va'a di caāⁿ'māⁿ di. Nguɛ́ɛ́ cunēē 'diiⁿ cheendí di. 10 Caati 'úú caneé ndúúcu di ni mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ diíⁿ n'gíínu yā ndúúcu di. Ti 'úú neené n'deee 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ ní yeⁿ'é na yáaⁿ 'cūū.

11 Ní canee sá miiⁿ 'áámá nduūyū canee maⁿ'ā. Chi'cueeⁿ sa nduudu yeⁿ'e Dendyuūs 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

12 Taachi saⁿ'ā Galión canéé sá 'iiⁿntyéⁿ'ē gobernador yeⁿ'e yáⁿ'āa Acaya, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ní nducueeⁿ yā ti nduuvidaamá yā contra Pablo. Ní candɛ́ɛ yā saⁿ'ā nanááⁿ silla yeⁿ'e juez miiⁿ. 13 Ní caⁿ'a yā: Saⁿ'a 'cūū ngaⁿ'a sa chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cu'téénu yā Dendyuūs nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley.

14 Taachí Pablo miiⁿ ní tuca'a sa caⁿ'a sa, tuu'mí saⁿ'a Galión ngaⁿ'a sa ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ: Ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ, ndúúti chi 'áámá cosa chi ya'ai n'dai chii o 'áámá tinaⁿ'ā n'dīi yā tuu'mi ní cuaacu cuchɛɛ́ ndúúcu nī. 15 Ndúútí chí vaadī tiinguuneéⁿ yeⁿ'ē nduudu yeⁿ'é nī ndúúcū chi duuchi 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū yeⁿ'ē ley yeⁿ'é nī, tuu'mi ní, ndís'tiī, diíⁿ nī juzgar chuū. Ti 'úú nguɛ́ɛ́ neⁿ'é diíⁿ juzgar chi 'túúcā.

16 Tuu'mi ní tun'dáa yā 'iiⁿ'yāⁿ chuva'aī yeⁿ'e cuarto yeⁿ'e juez. 17 Tuu'mi ní nducyaacā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel sta'á yā saⁿ'ā Sóstenes chí chééndii vmnaaⁿ yeⁿ'ē yáacū sinagoga ní ch'eⁿ'é yā saⁿ'ā nanááⁿ silla yeⁿ'ē juez. Naati Galión miiⁿ nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cuenta yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chuū.

18 Níícú Pablo miiⁿ neené 'naaⁿ canee sa miiⁿya ní caⁿ'a sa hermanos: Cuidado 'cuɛɛtinée nī. Cueⁿ'e sa na barco na yáⁿ'āa Siria ndúúcū 'áámá táⁿ'ā chi nguuvi Priscila ndúúcū 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi Aquila. Vmnááⁿ vmnaaⁿ na yáāⁿ Cencrea Pablo miiⁿ 'chiica sa yuūdū tiīⁿ sa ti 'áámá seña chi diiⁿ sa compromiso ndúúcū Dendyuūs. 19 Tuu'mi ní ndaā sa yáāⁿ Efeso ní Pablo s'neeⁿ sá 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. Ní sndaa maāⁿ sa na yáacū sinagoga miiⁿ. Ní caⁿ'a sa ní n'deēé ndeē sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ. 20 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ di'cuíítu yā saⁿ'ā chi 'nááⁿ cunee sa ndúúcu yā naati nguɛ́ɛ́ chiī 'tuucā. 21 Naatí yaa'vi sá 'iiⁿ'yāⁿ ní caⁿ'a sa: Cánéé chí nguɛɛcúndií na yáāⁿ Jerusalén cáávā 'viicu chi cuchíī. Nguɛɛcunéé ntuúⁿ n'diichí ndis'tiī ndúúti chi Dendyuūs neⁿ'e yā. Ní chiica sá yeⁿ'ē yáāⁿ Efeso ní cueⁿ'e sa ná barco.

Pablo ndaá yā yáāⁿ Antioquía ní cueⁿ'e yā ndii chi 'iiⁿnūⁿ viaje

22 Cuchɛɛ sá na yáāⁿ Cesarea ní cheⁿ'e sá diiⁿ sa saludar hermanos chi caⁿ'á yā na yaācū. Tuu'mi ní cueⁿ'e sa na yáāⁿ Antioquía. 23 Canéé sá mííⁿ 'áámá tiempo. Cun'dáa sa ní cueⁿ'e sá na orden yeⁿ'ē nducyaaca yáⁿ'āa Galacia ndúúcū yáⁿ'āa Frigia. Ní s'neeⁿ chiichi sa nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo ná vaadī i'teenu.

Apolos ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu na yáāⁿ Efeso

24 'Áámá saⁿ'ā Israel chi nguuvi sa Apolos ndáa sa yáāⁿ Efeso yeⁿ'e yáāⁿ vaacú sa chi nguuvi Alejandría. Saⁿ'ā miiⁿ saⁿ'ā chi deenú taavi sa. Neené n'dɛɛvɛ nduudu yeⁿ'ē sa ní vɛ́ɛ́ valor sa chi caāⁿ'māⁿ sa Escrituras chi canéé nguūⁿ. 25 Saⁿ'ā miiⁿ ní 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cueéⁿ yā saⁿ'a yúúní yeⁿ'ē Señor miiⁿ. Ní saⁿ'ā miiⁿ ní diiⁿ sa ndúúcū núúⁿmáⁿ espíritu yeⁿ'ē sa. Ní ngaⁿ'a sá ngí'cueéⁿ sa cuéⁿ'e daāⁿmaⁿ nduudu yeⁿ'e Dendyuūs miiⁿ, 'áárá chí dámaāⁿ deenu sa yeⁿ'ē chi chɛɛdinuūⁿnīⁿ Juan. 26 Ní Apolos miiⁿ tucá'a sa caⁿ'a sa nguɛ́ɛ́ ndúúcū vaadī 'va'a chɛɛti yaācū sinagoga taachí saⁿ'ā Aquila ndúúcū táⁿ'ā sa Priscila ch'iindiveéⁿ yā, s'nééⁿ vi'i yā saⁿ'ā ní chi'cuééⁿ cá yā saⁿ'ā más ca yeⁿ'ē yúúní cuaacu yeⁿ'ē Ndyuūs. 27 Apolos neⁿ'e sa cho'o sa yáⁿ'āa Acaya, ní hermanos ní caⁿ'a yā chi caⁿ'ā sáⁿ'ā miiⁿya. Ní hermanos dingúuⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'téénu yā Cristo chi 'cuaáⁿ yā saⁿ'ā. Tuu'mi ní ndaā sa miiⁿ ní chinnee taaví sa 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā cáávā favor ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e Dendyuūs. 28 Ndúúcū nducuéⁿ'ē poder n'deēé ch'ɛ́ɛ́cū cheendi sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ nanááⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní n'giⁿ'i sa chi Jesús miiⁿ chi Cristo chí nndɛɛvɛ Dendyuūs cáávā Escrituras.

19

Pablo na yáāⁿ Efeso

1 Taachí canéé Apolos miiⁿ yáāⁿ Corinto, Pablo miiⁿ ch'íínú cheⁿ'e sa yáⁿ'āa yeⁿ'e distrito cuaaⁿ niiⁿnuúⁿ ní ndaa sá yáāⁿ Efeso. Ní nndaaca sá n'dúúví saⁿ'ā chi i'téénu yā Cristo. 2 Ní caⁿ'a sa: ¿'Áá diiⁿ di recibir Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs taachí chí'teenu di? Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ miiⁿ ní caⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ n'giindiveeⁿ 'nū chi vɛ́ɛ́ Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs.

3 Tuu'mi ní caⁿ'a sa: ¿Du'u chɛɛdinuūⁿnīⁿ dii? 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cāⁿ'a yā: Chɛɛdinúūⁿniⁿ 'nū cucáávā nduudu Juan.

4 Pablo miiⁿ ní caⁿ'a sa: Juan miiⁿ chɛɛdínúuⁿnīⁿ sa chi cuɛɛdínúuⁿníⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē chi indaacadaamí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yā, ní Juan ngaⁿ'a sa ngii sa 'iiⁿ'yāⁿ chi cu'téénu yā 'iiⁿ'yāⁿ chi cuchii yā cuaaⁿ dáámí sá. 'Iiⁿ'yāⁿ 'cúū chi Cristo Jesús miiⁿ.

5 Taachí ch'iindiveéⁿ yā chuū chɛɛdinúūⁿniⁿ yā ndúúcū chi duuchi Señor Jesús miiⁿ. 6 Taachí Pablo sn'duuⁿ ta'á yā vmnaaⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tuu'mi ní ndaá vmnaaⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs. Ní caⁿ'a yā davaacu chi n̄'dááⁿ ní caⁿ'a yā chiiⁿ chi Dendyuūs yaa'vi yā. 7 Saⁿ'ā s'eeⁿ ní ngii sa tan'dúúcā ndiichúúví sá.

8 Sndáá Pablo miiⁿ na yaācū sinagoga miiⁿ ní caⁿ'a cuaacú sá taandúú cuuví 'iiⁿnuⁿ 'iiyū, nguɛ́ɛ́ ndúúcū vaadī 'va'a. Ní n'cueeⁿ sa ní ngaⁿ'a sa ndíí neⁿ'e sa chi cu'téénu yā yeⁿ'ē chi Dendyuūs ngaⁿ'a yā ntiiⁿnyuⁿ. 9 Naatí diīⁿ chɛɛchí náⁿ'a yā na staava yeⁿ'é yā ní nguɛ́ɛ́ chi'téénu yā. Nguɛ́ɛ́ caⁿ'a yā n'daacā yeⁿ'e yúúní yeⁿ'e Dendyuūs miiⁿ nanaaⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ndaacadaamí Pablo yeⁿ'é yā ní snee vi'i sa 'iiⁿ'yāⁿ chi i'teenú yā Cristo. Ngi'cueeⁿ sá nguuvi nguuvi ná escuela chi nguuvi Tiranno. 10 Canéé sá taanduu 'úúvi nduūyū. 'Tíícā chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáⁿ'āa Asia, 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel ch'iindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'ē Señor Jesús. 11 Dendyuūs miiⁿ diíⁿ yā vaadī n'giinu ch'ɛɛtɛ n'dai cáávā ta'a Pablo miiⁿ. 12 Manera chi 'tíícā sta'á yā paños ndúúcū delantales chi tuu'vi cuerpo yeⁿ'e Pablo ní candɛ́ɛ yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ngiita. 'Iicu ndiivíī ca'ai yeⁿ'é yā ndúúcū 'yúúné s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā yeⁿ'é yááⁿn'guiinūuⁿ.

13 Tuu'mi ní náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi ngiicá yā ndíí miiⁿ ndíí 'muuⁿ chí ngaⁿ'a yā ndúúcū espíritu chi nguɛ́ɛ́ n'daacā yeⁿ'ē yááⁿn'guiinūuⁿ neⁿ'é yā caaⁿ'máⁿ yā chi yeⁿ'ē Jesús miiⁿ. Ní ngaⁿ'á yā: 'Úú ní caacá cáávā Jesús miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'a Pablo yeⁿ'ē chi can'daā na cuerpo miiⁿ.

14 'Áámá saⁿ'ā chi nguuvi Esceva vɛ́ɛ́ ndɛɛ̄chɛ̄ daiya sa chi saⁿ'ā s'eeⁿ. Saⁿ'ā miiⁿ ní saⁿ'ā Israel ní saⁿ'ā chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e chiiduú s'eeⁿ yeⁿ'ē Israel. Ní daiya sa diíⁿ yā chuū. 15 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā espíritu chi nguɛ́ɛ́ n'daacā yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní caⁿ'á yā: 'Úú ní n'diīchi Jesús miiⁿ ní deenú ntúūⁿ du'ū chi Pablo. Ndís'tiī, ¿du'u ndís'tiī?

16 Ní 'iicu saⁿ'ā chi canee sa ndúúcu espíritu chi nguɛ́ɛ́ n'daacā cúⁿ'u sá ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, ní chíchɛɛ sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní diiⁿ ca sá ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní chéénu yā yeⁿ'é va'āī miiⁿ. 'Āā ntɛ́ɛ́ snúúⁿ yā catecai vmnáaⁿ yā ní nca'áí yā. 17 Chuū chicadiinúúⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi snee na yáāⁿ Efeso, tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ 'tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel. Ní nducyaaca yā dii'yá yā chii. Ní chíí ch'ɛɛtɛ ca Señor Jesús miiⁿ.

18 Neené 'yaaⁿ yā chi s'téénu yā ní ndaá yā. Ní caⁿ'a yā chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 19 Neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'ēeⁿ yā cosas magias ndɛ́ɛ yā libros yeⁿ'é yā ní chicyáⁿ'a yā nanááⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ntun'dáa yā cuenta yeⁿ'e libros ní chicadiinúúⁿ yā chí ngíí 'uūvī ngɛɛcu ndiichi mil tuūmī yeⁿ'e 'dííⁿnguɛɛ. 20 'Tíícā chiī 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi chi'teenu nduudu yeⁿ'e Señor 'iivú Dendyuūs miiⁿ. Ní 'áámá canéé chiichi yā nduudú Dendyuūs miiⁿ.

21 Cho'ōo chúū ní Pablo miiⁿ nacadiinu sa na staava yeⁿ'ē sa chi cho'ō sa na yáⁿ'āa Macedonia ndúúcū yáⁿ'āa Acaya ní cuayiivi caⁿ'ā sa na yáāⁿ Jerusalén. Ní ngaⁿ'ā sa: Cuayiivi chí 'āā cheⁿ'é yáāⁿ s'eeⁿ canee chi n'diichí ntúūⁿ yáāⁿ Roma. 22 Ní dicho'o na yáⁿ'āa Macedonia 'uūvī saⁿ'a, Timoteo ndúúcū Erasto chi cunnée yā 'iiⁿ'yāⁿ. Pablo miiⁿ canee sa 'áámá tiempo na yáⁿ'āa Asia.

'Caa'vá yā na yáāⁿ Efeso

23 Tiempo miiⁿ ch'iīndī 'áámá vaadī 'caa'va ch'ɛɛtɛ yeⁿ'ē yúúní yeⁿ'e Dendyuūs miiⁿ. 24 Caati cunee 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi sa Demetrio chi din'dái sa yaācū n'gaiyáā yeⁿ'e imagen chi nguuvi Diana. Dámaāⁿ 'diiⁿnguɛɛ din'dái sa. Ní diiⁿ sa ganar n'deee taaví tuūmī yeⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē sa ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ chidin'dái yā yaācū n'gaiyáā s'eeⁿ. 25 Demetrio mííⁿ ní diiⁿ sa chí nduuvidaamá saⁿ'ā s'eeⁿ chi idiiⁿ ntííⁿnyuⁿ miiⁿ. Caⁿ'a Demetrio: Ndís'tiī saⁿ'ā, déénu nī chi vɛ́ɛ́ tuumī yeⁿ'ē yú yeⁿ'ē ntiiⁿnyúⁿ 'cūū. 26 Naati inaáⁿ nī ní n'giindiveéⁿ nī chi Pablo 'cūū taanduvɛ́ɛ́ diiⁿ sa chi neené n'dai 'iiⁿ'yāⁿ s'téénu yā. Nguɛ́ɛ́ dámaaⁿ yáāⁿ Efeso ti nuuⁿmaⁿ yáⁿ'āa Asia. Ní ngaⁿ'ā sa chi nguɛ́ɛ́ dendyuūs s'eeⁿ chi din'dái yā ndúúcū ta'á yā. 27 Nguɛɛ dámaāⁿ negocio yeⁿ'ē yú chi vɛ́ɛ́ peligro yeⁿ'ē chi 'aa ntɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ. 'Tiicá ntúūⁿ yáacū yeⁿ'ē imagen Diana chi ch'ɛɛtɛ mííⁿ, mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ neⁿ'e yā. Ní tuca'á yā natuuví yā chi ch'ɛɛtɛ yeⁿ'ē Diana miiⁿ chi i'teenu nuuⁿmaⁿ nación yeⁿ'e yáⁿ'āa Asia ndúúcū núúⁿmáⁿ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

28 Taachí ch'iindiveéⁿ yā chuū nduuvi taáⁿ yā ní 'cai yā, ngaⁿ'a yā: Ch'ɛɛtɛ n'dai tá táⁿ'ā imagen Diana yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ Efeso.

29 'Iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ miiⁿ chiīdáánā yeⁿ'é yā. Ní sta'á yā saⁿ'ā chi nguuvi Gayo ndúúcū saⁿ'ā chi nguuvi Aristarco ní candɛ́ɛ yā saⁿ'ā s'eeⁿ na teatro. Saⁿ'ā miiⁿ ní yeⁿ'ē yáⁿ'āa Macedonia ní compañeros yeⁿ'e Pablo. 30 Pablo miiⁿ neⁿ'e sa can'dáa sa nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ miiⁿ naati 'iiⁿ'yāⁿ s'uúⁿ chi i'téénu yā Cristo nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ yā. 31 Dendú'ū náⁿ'a 'iiⁿntyéⁿ'ē saⁿ'ā yeⁿ'e yáⁿ'āa Asia, saⁿ'ā chi amigo yeⁿ'ē Pablo dichó'o yā caaca yeⁿ'ē chí ngaⁿ'á yā chi nguɛ́ɛ́ caⁿ'ā sa na teatro. 32 Náⁿ'a yā n'gaí yā 'áámá cosa, náⁿ'a yā táámá cosa ti ngiidáánā yeⁿ'é yā. Náⁿ'a yā miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ déénú yā dɛ'ɛ̄ cáávā nduuvidaamá yā. 33 Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel tun'dáa yā Alejandro nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi n'deee n'dáí. 'Iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ingúúndaí yā saⁿ'ā. Tuu'mi ní Alejandro mííⁿ ca'a sa ndúúcū ta'a sa chi cunee 'diiíⁿ. Neⁿ'e sa caaⁿ'maⁿ sa yeⁿ'ē maaⁿ sa nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ miiⁿ. 34 Taachí tuumicadiinúúⁿ yā chi saⁿ'a Israel saⁿ'a miiⁿ nducyáácá yā 'caī yā taanduu 'uuvī hora: Ch'ɛɛtɛ n'dai imagen ndyuūs Diana yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Efeso.

35 Tuu'mi ní saⁿ'ā 'iiⁿntyéⁿ'ē chi idingúūⁿ diiⁿ sa chí 'caadií nducyaaca yā cheendi yā ní caⁿ'a sá: Ndís'tiī saⁿ'ā s'eeⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Efeso, ¿du'u saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ deenu sa chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Efeso diiⁿ yā cuidado yaācū yeⁿ'e táⁿ'ā ch'ɛɛtɛ n'dai chi imagen Diana ní imagen yeⁿ'ē tá chí ndaā yeⁿ'e nanguuvi? 36 Deenu yú chuū chí mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā contra yeⁿ'e chuū. Ndís'tiī canéé chi 'cuɛɛtinéé 'diíⁿ nī ní inadacadiinúúⁿ nī. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī dɛ'ɛ̄ vɛɛ. 37 Naatí candɛ́ɛ nī saⁿ'ā s'eeⁿ ti nguɛ́ɛ́ diīⁿ duucú sá 'áámá cosa yeⁿ'ē yáacū ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ngaⁿ'a rá yā chi nguɛɛ n'daaca lado yeⁿ'e imagen dendyuūs n'daataá yeⁿ'e yú. 38 Nduuti chi Demetrio miiⁿ ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ vɛ́ɛ́ vaadī 'caa'va ndúúcu sa o dendú'ū contra 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mi ní, can'dɛ́ɛ yā saⁿ'ā vaacuyáāⁿ ní vɛ́ɛ́ saⁿ'a 'iiⁿntyéⁿ'ē. Mííⁿ ní cuuvi caaⁿ'maⁿ 'áámá yā táámá yā. 39 Ndúúti chi ngiicá nī yeⁿ'ē táámá naaⁿ dendu'ū 'iiⁿntyéⁿ'ē s'eeⁿ cuuví cāāⁿ'maⁿ yā chɛ́ɛ́ chí cuaacu. 40 Tí cáándá yeⁿ'e yú chi caaca nuuⁿndí yā yeⁿ'e yú ní cadiinúúⁿ yā yeⁿ'ē chí 'caī yú 'maaⁿ. Nguɛ́ɛ́ mar 'áámá nduudu chi caaⁿ'maⁿ yú yeⁿ'é chuū.

41 Taachí caⁿ'á yā chuū ní diíⁿ yā despedir nducyaaca yā.

20

Pablo cueⁿ'é yā yáⁿ'āa Macedonia ndúúcū yáⁿ'āa Grecia

1 Taachí canee 'dííⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, yaa'vi Pablo miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'téénu yā Cristo. Ní taachí Pablo ca'a sa consejo 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'cuɛɛtinéé n'daāca yā ndúúcū Dendyuūs miiⁿ. Ní diiⁿ sa despedir yeⁿ'é yā ní tu'maⁿ'á sá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Tuu'mí can'dáa sa ní cueⁿ'ē sa yáⁿ'āa Macedonia. 2 Cuayiivi mííⁿ cheⁿ'e ntúuⁿ sa yáāⁿ s'eeⁿ chi chi'cueeⁿ taavi sa 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndúúdú yeⁿ'e Dendyuūs miiⁿ ní ndaā sa yáⁿ'āa Grecia. 3 Cuayiivi taachi 'āā cānee sa 'iiⁿnuⁿ 'iīyū miiⁿ ní cuayiivi taachí nadicadíínuuⁿ sa chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi diíⁿ n'gíínu yā ndúúcu sa hora chi neⁿ'e sa tucá'a sa sndáa sa na barco miiⁿ na yáⁿ'āa Siria, tuu'mi ní nadacadíínuuⁿ sa chuū chi cho'o ntúuⁿ sa na yáⁿ'āa Macedonia. 4 Ní sáⁿ'ā s'ūuⁿ cheⁿ'e sá ndúúcū Pablo ndii yáⁿ'āa Asia. Sáⁿ'ā s'uuⁿ ní Sópater yeⁿ'e yáāⁿ Berea, ndúúcū Aristarco ní saⁿ'ā chi nguuvi Segundo saⁿ'ā s'eeⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ Tesalónica, ndúúcū saⁿ'ā chi nguuvi Gayo yeⁿ'e yáāⁿ Derbe, ndúúcū Timoteo, ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Asia chi sáⁿ'ā Tíquico ndúúcū sáⁿ'ā Trófimo. 5 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ néé can'dáa naaⁿ yā ní canéé ngíínú yā nús'uuⁿ na yáāⁿ Troas chi niiⁿnuúⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. 6 Taachi 'aa chó'ōo nguuví yeⁿ'ē pan chi nguɛ́ɛ́ levadura, tuu'mi cueⁿ'é 'nū na barco yeⁿ'ē yáāⁿ Filipos. Cho'ōo nyuⁿ'u nguuvi ní ndaá 'nū ní nduuvidaamá 'nū ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'ē na yáāⁿ Troas. Ní ch'ɛɛtinée 'nū ndɛɛ̄chɛ̄ nguuvi miiⁿ.

Pablo na yaāⁿ Troas

7 Nguuví domingo vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'ē ndaata miiⁿ nduuvidaamá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'téénu yā Cristo chi n'deé yā pan. Pablo miiⁿ ní ngi'cueeⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ. Canéé chi can'dáa sa nguuvi chi cuchiī. Ní chi'cueeⁿ sa taanduu ndíí maⁿ'a yaaⁿ. 8 Ní na cuarto yáacū naachi nduuvidaama yā nééné n'deēe lámparas vɛɛ. 9 'Náá tiempo caⁿ'a Pablo miiⁿ ní 'áámá saⁿ'a 'dííⁿ chi nguuví sá Eutico chí vɛ́ɛ́ sá na ventana, cyaadú n'dai sa. Saⁿ'ā miiⁿ chin'dáa sa ndiichí ndii 'iiⁿnuⁿ piso. Taachí nadacuéeⁿ yā saⁿ'ā miiⁿ ní 'āā n'dii sa. 10 Tuu'mi ní nangua'āī Pablo miiⁿ ni tu'maⁿ'á yā saⁿ'ā ní can'nuu yā saⁿ'ā. Ní caⁿ'a Pablo chiī yā saⁿ'ā s'uuⁿ: Nguɛ́ɛ́ 'va'á nī. Canduuchi ntúūⁿ staava yeⁿ'ē sa taama vmnéⁿ'ēe. 11 Ch'iinu maáⁿ ní Pablo cuindáá tuuⁿ yā cuaaⁿ 'niiⁿnuúⁿ. Ní n'dee yā pan. Ní che'é yā ndúúcu yā chi candií yā chi'cueeⁿ ntúuⁿ yā nuuⁿmáⁿ yaaⁿ ndii chīdɛɛvɛ. Níícú cuēⁿ'e yā. 12 Candɛ́ɛ yā saⁿ'ā 'dííⁿ miiⁿ ní candúúchi sa. Ní yéénú n'dai yā ndúúcū 'viich'ɛɛtíínūuⁿ ch'ɛɛtɛ.

Cueⁿ'é yā yeⁿ'e yáāⁿ Troas ndii yáāⁿ Mileto

13 Nús'uū ni can'dáá naaⁿ 'nū ní cueⁿ'e 'nū na barco na yáāⁿ Asón chi ndaacá 'nū Pablo yáāⁿ miiⁿ. Pablo miiⁿ 'āā neⁿ'e sa chí caaca sa na yáⁿ'āa. 14 Taachí Pablo nduuvidaama sa nduucú 'nū na yáāⁿ Asón miiⁿ, ní cueⁿ'é 'nū na barco miiⁿ, ní ndaá 'nū na yáāⁿ Mitilene. 15 Cueⁿ'é 'nū na barco miiⁿ ní chidɛɛvɛ táámá nguuvi ndaa 'nū niiⁿnuúⁿ na isla Quío. Ní chidɛɛvɛ táámá nguuvi chi ndaa 'nū isla Samos. Ní cueⁿ'é 'nū ndaa 'nū na yáāⁿ Trogilio. Ch'ɛɛtineé 'nū nguiinū miiⁿ. Chidɛɛvɛ táámá nguuvi cueⁿ'é 'nū na barco ní ndaa 'nū yáāⁿ Mileto. 16 Pablo miiⁿ nacadíínuuⁿ sa chi chó'o sa yáⁿ'āa Asia. Canéé chi cacyiinu sa chi cunee ngiinu sa nguuvi yeⁿ'ē Pentecostés chi 'viicu yeⁿ'e cosecha na yáāⁿ Jerusalén ndúúti chi cuūvi.

Pablo ngaⁿ'a sa nduudu cuaacu ní diiⁿ sa despedir 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Mileto

17 Pablo dichó'o sa 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ Mileto ndii yáāⁿ Efeso chi 'cáí yā 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē yaācū. 18 Taachí ndaa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nanááⁿ Pablo, caⁿ'a sá chii sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Ndís'tiī deenú nī ti ndii nguuví vmnááⁿ vmnaaⁿ chi ndaá yáⁿ'āa Asia táácā diíⁿ ní caneé nduucú nī tanducuéⁿ'ē tiempo. 19 Diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Señor ndúúcū vaadī ndiicúúⁿ taavi. Ch'eenú chiī taanduvɛ́ɛ́ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ nduucú. Chɛɛ̄cú níícú tun'daa nuūⁿnīⁿ nduutinaáⁿ. 20 Ní 'áámá ngaⁿ'á tanducuéⁿ'ē dendú'ū chi n'daacā yeⁿ'é nī. Ní chi'cueéⁿ nanááⁿ nducyaacá 'iiⁿ'yāⁿ nduu va'ai nduu va'āī. 21 Ni caⁿ'á nduudu cuaacu 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel yeⁿ'ē chi ndaacādaamí yā yeⁿ'é nducuéⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā nanááⁿ Dendyuūs. Ní cu'téénu yā yeⁿ'ē Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. 22 Maaⁿ ní cun'diichi nī. Canéé chi diíⁿ cucaava espíritu yeⁿ'é. Caⁿ'á na yáāⁿ Jerusalén ní nguɛ́ɛ́ deenú dɛ'ɛ̄ 'cueēnú miiⁿ. 23 Maaⁿ deenú chi Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs miiⁿ ngaⁿ'a yā ngii yā 'úú na nducyáácá yáāⁿ chi caⁿ'á cunee ngíínú chi 'cueēnú cuuví ní caⁿ'á vácūū. 24 Naati mar 'áámá naaⁿ nguɛ́ɛ́ idiíⁿ cuenta ndii nguɛ́ɛ́ ndúú ya'áí 'úú vida yeⁿ'é maáⁿ. Canee ngiinú chi di'cuiīnú ntiīⁿnyūⁿ yeⁿ'é, ntiiⁿnyuⁿ chi teē Señor Jesús 'úú chi caaⁿ'máⁿ nduudu cuaacu yeⁿ'é yā yeⁿ'ē evangelio chí ndúúdú ngai ndúúcū vaadī yeenú. Nduūdū miiⁿ yeⁿ'e favor ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é Dendyuūs. 25 Maaⁿ ní 'caandiveéⁿ nī. 'Úú ní deenú ti mar 'áámá ndís'tiī nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ naachí chō'o ní caⁿ'á yeⁿ'e chi Dendyuūs ngaⁿ'a yā ntiiⁿnyuⁿ mar 'áámá nī 'aa ntɛ́ɛ́ n'diichí nī naáⁿ. 26 Tanducuéⁿ'ē chuū ngaⁿ'á ngií ndís'tiī maaⁿnguuvi caati 'úú nguɛ́ɛ́ canee chi diíⁿ responder yeⁿ'ē mar 'áámá nī yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē vida yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ. 27 Nguɛ́ɛ́ cheeⁿdiitú ti caⁿ'á tanducuéⁿ'ē consejo yeⁿ'e Dendyuūs ndúúcū ndís'tiī. 28 Tuu'mi ní cundɛɛ nī cuidado yeⁿ'ē maáⁿ nī ndúúcū nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā ti Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs chi'neéⁿ yā ndís'tiī cáávā chi cuuvi diiⁿ nī cuidado yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénú Señor, 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā yaācū yeⁿ'e Señor. Señor miiⁿ ní cai yā 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū yuuúⁿ yeⁿ'ē maáⁿ yā. 29 'Úú ní deenú chi cuayiivi taachí 'āā ntɛ́ɛ́ canduuchí ní ndaa 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā lobos nguaaⁿ ndís'tiī ní diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ diiⁿ n'daāca nī ndúúcū tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ. 30 Nguaaⁿ ndís'tiī nūuⁿ nacueeⁿ sáⁿ'ā s'eeⁿ chi ngaⁿ'a nduudu chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi cuuvi candɛ́ɛ́ sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí i'téénu yā Cristo ndúúcu sa. 31 Cáávā chuū cuin'diichi n'daaca nī. N'gáácú nī ti chɛɛti 'iiⁿnūⁿ nduuyū ndii nguuvi ndii n'gaaⁿ nguɛ́ɛ́ chi'neéⁿ naáⁿ caⁿ'á ndúúcū nuūⁿnīⁿ nduutinaáⁿ 'áámá 'áámá ndís'tiī. 32 Maaⁿ ní ndís'tiī hermanos, i'neéⁿ ndis'tiī yeⁿ'e Dendyuūs ndúúcū nduudu yeⁿ'ē favor ch'ɛɛtɛ taavi yeⁿ'é yā. Nduudu miiⁿ diitu ch'ɛɛtɛ́ chi 'cuiitá ndis'tiī ní teē ndís'tiī 'áámá cosa chi vɛ́ɛ́ chi cuuví yeⁿ'e nī ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi Dendyuūs didɛɛvɛ́ yā. 33 Nguɛ́ɛ́ diíⁿ ngueēe ndíí nguɛ́ɛ́ tuumi 'dííⁿnguɛɛ ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú tuumi 'dííⁿnguāaⁿ ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú catecai 'iiⁿ'yāⁿ. 34 Ndís'tiī ní deenú nī chi ta'á dichíí'vɛ̄ 'úú ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé nduucú yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē chi neⁿ'é 'nū. 35 Tanducuéⁿ'ē chuū chi'cueéⁿ ndís'tiī chi diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ 'túúcā. Canee chi cuuvi cunnee yú 'iiⁿ'yāⁿ chí ngi'vaachí. Ní nn'gaacu yú nduudu yeⁿ'ē Señor Jesús miiⁿ chí caⁿ'a yā: N'daí taavi ca chi ca'a yú nguɛ́ɛ́ ti chí cuta'ā yú.

36 Taachi caⁿ'a yā chuū chiintii'yá yā ní caⁿ'angua'á yā ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'uúⁿ. 37 Tuu'mi ní nducyaaca yā chɛɛcu taaví yā ní tú'maⁿ'á yā Pablo, maaⁿ ní 'neeⁿ cheendi yā 'iiⁿ'yāⁿ. 38 Nééné ya'ai taaví yā cáávā nduudu chi caⁿ'ā Pablo miiⁿ chí 'āā ntɛ́ɛ́ nanguɛɛcuneé n'diichi nī naáⁿ. Ní cueⁿ'e yā canguu yúúní yā saⁿ'ā ndii na barco.

21

Pablo cueⁿ'e sa na yáāⁿ Jerusalén

1 Cuayiivi chi n'daā cá 'nū yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, cueⁿ'e 'nū na barco ní cueⁿ'e 'nū yúúní cuaacu ní ndaá 'nū na isla Cos. Chidɛɛvɛ táámá nguuvi cueⁿ'e 'nū na barco ní cho'ó 'nū na isla Rodas ní ndii yeⁿ'ē isla miiⁿ ndaá 'nū na yaāⁿ Pátara. 2 Ní ndaaca 'nū 'áámá barco chi caⁿ'a na yáⁿ'āa Fenicia, cuch'ɛ́ɛ́ 'nū cueⁿ'é 'nū na barco. 3 Ní n'diichí 'nū isla Chipre chi snee lado tá 'cueēe. Ní cueⁿ'é 'nū na yáⁿ'āa Siria, ní ndii miiⁿ ndaá 'nū na yaāⁿ Tiro ti barco miiⁿ mííⁿ cu'neeⁿ carga yeⁿ'ē. 4 Nndaacá 'nū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'téénú Cristo ní canéé 'nū miiⁿ ndɛɛ̄chɛ̄ nguuvi. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ngaⁿ'a yā ngiī yā Pablo miiⁿ cáávā Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs chi nguɛ́ɛ́ caⁿ'a sa yáāⁿ Jerusalén. 5 Taachi snuūⁿ ca'a nguuvi miiⁿ nan'dáa 'nū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ndaá yā chi cunee ngíínú yā nús'uu ndúúcū n'daataá yeⁿ'e yā ndúúcū daiya yā ndii 'áámá lado yeⁿ'ē yáāⁿ. Ní nducyaaca yā chiintii'yá yā na 'diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. 6 Ní tu'maⁿ'a 'nū hermanos 'áámá 'nū taama 'nū ní cueⁿ'é 'nū na barco. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cunaⁿ'a yā na vaacu yā.

7 Nús'uū ní ch'iinu cheⁿ'é 'nū na barco. Cueⁿ'é 'nū yeⁿ'ē yáāⁿ Tiro ní ndáa 'nū yáāⁿ Tolemaida. Ní taachí yaa'vi hermanos nús'uu ch'ɛɛtineé 'nū ndúúcu yā 'áámá nguuvi. 8 Chidɛɛvɛ táámá nguuvi miiⁿ ni Pablo ndúúcū nús'uu chi snéé 'nū ndúúcu sa, can'dáa 'nū. Cueⁿ'é 'nū na yáāⁿ Cesarea. Ní sndāa 'nū va'āī yeⁿ'e Felipe chí ngaⁿ'a sa evangelio chi ndúúdú ngai yeⁿ'e Jesucristo. Felipe miiⁿ 'áámá saⁿ'ā naachi ndɛɛ̄chɛ̄ diáconos. Ní canéé 'nū ndúúcu sa. 9 Saⁿ'ā miiⁿ cuūuⁿ n'daataá n'gáíyāa daiya sa chi ngaⁿ'ā tá chi Ndyuūs yaa'ví yā. 10 Ch'ɛɛtinéé 'nū n'deee nguuví. Cuch'ééⁿ 'áámá saⁿ'ā profeta chi caaⁿ'maⁿ chi cuchíī chí yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea. Saⁿ'ā miiⁿ nguuvi sa Agabo. 11 Saⁿ'ā miiⁿ ní n'diichi sá nús'uū. Sta'ā sá cinta yeⁿ'ē Pablo miiⁿ ní ca'ā chiichi sá ca'a Pablo ndúúcū ta'á yā. Ní caⁿ'ā sá: Chuū ngaⁿ'a Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs: 'Tíícā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén ca'ā chiichí yā saⁿ'a yeⁿ'e cinta 'cūū. Ní nca'á yā sa'ā ta'a 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel.

12 Taachí ch'iindiveéⁿ 'nū ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ miiⁿ nducyáácá 'nū chiica 'nū Pablo miiⁿ chi nguɛ́ɛ́ cáⁿ'a sa yáāⁿ Jerusalén. 13 Tuu'mi ní Pablo miiⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'ā sa: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí ngɛɛcú ndís'tiī ní nééné i'neeⁿ ya'ai nī staāvā yeⁿ'é? Ti 'úú ní nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ chi 'caāchiichí yā 'úú caati canéé chi 'cuuví na yáāⁿ Jerusalén cucáávā Jesús miiⁿ.

14 Nguɛ́ɛ́ cuuvi di'cuíitu 'nū 'iiⁿ'yāⁿ chí cu'neeⁿ 'nū 'iiⁿ'yāⁿ ní ngaⁿ'á 'nū: Cuuví tan'dúúcā chi neⁿ'e Señor.

15 Cho'ōo ngúúví miiⁿ cúchɛɛ 'nū na yáāⁿ Jerusalén ndúúcū dendu'ū yeⁿ'é 'nū. 16 Ní ndaa ntúuⁿ yā ndúúcū nús'uu náⁿ'a yā chi i'téénú Jesucristo yeⁿ'e yáāⁿ Cesarea. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndɛ́ɛ yā nús'uu na vaacu 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi Mnasón chi yeⁿ'e isla Chipre. Saⁿ'ā miiⁿ i'teenu sa cuaaⁿ vmnaaⁿ ní nús'uu ch'ɛɛtinée 'nū ndúúcu sa.

Sta'á yā Pablo na yaācū templo

17 Taachí ndaá 'nū na yáāⁿ Jerusalén, hermanos yeenú taavi yā taachi sndaa 'nū. 18 Chidɛɛvɛ táámá nguuvi Pablo miiⁿ cueⁿ'e sa ndúúcu 'nū ní snaáⁿ 'nū Jacobo ndúúcū nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū s'eeⁿ chi 'āā nduuvidaama yā. 19 Taachi diiⁿ sa saludar 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, Pablo caⁿ'a sá chii sa 'iiⁿ'yāⁿ ca'áámá ca'áámá nducuéⁿ'ē dendu'u chi Dendyuūs diíⁿ yā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel caavā ntiiⁿnyúⁿ yā. 20 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'iindiveéⁿ yā chuū, s'téénu yā Dendyuūs ní caⁿ'a yā chii yā saⁿ'ā: 'Caandiveéⁿ nī, hermanos. Vɛ́ɛ́ cá 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi s'téénu yā tan'duucā 'yaaⁿ millares. Ní nducyaaca yā ní neené chi'téénu yā ley yeⁿ'e Moisés. 21 Naati 'āā caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'ē ndís'tiī chi ndís'tiī ca'cuéeⁿ nī nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi snée yā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel. Ca'cueéⁿ nī chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ cánéé chí diíⁿ yā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'ē Moisés ndíí nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā circuncidar daiya yā, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú diíⁿ yā costumbres yeⁿ'e Moisés. 22 ¿Dɛ́'ɛ chiī tuu'mī? Neené n'deeé 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'á yā ní nduuvidáámá yā taachi ch'iindiveéⁿ yā chi nndaá nī. 23 Diíⁿ dí chuū chi ngaⁿ'a 'nū ndúúcū dii: Vɛ́ɛ́ cuūuⁿ saⁿ'ā nguaaⁿ nús'uū chí vɛ́ɛ́ compromiso yeⁿ'ē sa ndúúcū Dendyuūs. 24 Candɛ́ɛ di saⁿ'ā s'eeⁿ. Tan'dúúcā costumbre yeⁿ'e religión yeⁿ'ē di, nínduuví dɛɛvɛ́ di ndúúcu yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē. Niicú cuayiivi nadíí'vɛ di saⁿ'ā chí cuū tiīⁿ sa. Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ tuumícadiinúúⁿ yā ti nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi caⁿ'á yā cucaavā yeⁿ'ē di. Ní tuumícadiinúúⁿ yā chí ngíícá cuaacu di ní chi diiⁿ di chi ngaⁿ'a ley. 25 Naati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel chí i'téénu yā nguɛ́ɛ́ canéé chi diíⁿ yā chúū. Nús'uū ní idingúuⁿ 'nū chi nguɛ́ɛ́ du'ū chi canéé chí diiⁿ chuū. Dámaāⁿ chi nguɛ́ɛ́ cuta'á yā yuutɛ yeⁿ'ē 'iiti chi 'caaⁿ'núⁿ yā caavā ídolos, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú yuuúⁿ yeⁿ'é tī, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú yuuúⁿ yeⁿ'e 'iiti chi nduuchi díi'nú yā daandu tī. Ní nguɛ́ɛ́ cánéé chí cunéé sa ndúúcū 'áámá n'daatāa chi nguɛ́ɛ́ n'daataá yeⁿ'ē sa.

26 Tuu'mi ní Pablo miiⁿ nícāndɛ́ɛ sa 'iis'uūⁿ. Ní chidɛɛvɛ táámá nguuvi tan'dúúcā costumbre yeⁿ'é yā Pablo 'āā nididɛɛvɛ́ sa maaⁿ sa ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ. Ní sndáa yā yaācū templo chí caaⁿ'máⁿ yā chí cúúnú ca'ā nguuvi yeⁿ'ē compromiso yeⁿ'é yā, chi cánéé chí ca'a yā 'áámá 'aama yā ofrenda yeⁿ'é yā.

27 Taachi cánéé chí cúúnú ca'ā chí ndɛɛ̄chɛ̄ nguuvi, taachí 'iiⁿ'yāⁿ Israel yeⁿ'ē yáⁿ'āa Asia n'diichí yā Pablo chɛɛti yaācū templo n'gaā'vá yā ndúúcu sa. Ní diíⁿ yā chi nduuvi taáⁿ yā nducyaaca yā. Ní sta'á yā Pablo. 28 N'gaī yiicú yā: Ndís'tiī saⁿ'ā Israel, cúnnéé nī. Sáⁿ'a 'cūū chí nduu cuaaⁿ ngi'cueeⁿ sa nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ contra yáāⁿ miiⁿ ndúúcū yeⁿ'ē contra yeⁿ'e ley ndúúcū yeⁿ'ē contra yeⁿ'e lugar 'cūū. N'déee ca nguɛ́ɛ́ ti chuū. Ní candɛɛ sa 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel chɛɛti yaācū templo. Ní divaatí sa yaācū templo chí dɛɛvɛ.

29 Tii cuááⁿ vmnaaⁿ ní náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ n'diichí yā ndúúcu sa sáⁿ'ā chi nguuvi Trófimo yeⁿ'ē yáāⁿ Efeso. Ní nadacádíínuuⁿ yā chi Pablo miiⁿ nicandɛ́ɛ sa saⁿ'ā chɛɛti yaācū templo. 30 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ n'gɛɛcú cheendí yā ní ch'ii dáanā yeⁿ'é yā. Ní din'gíínu yā ní sta'á yā Pablo miiⁿ ní tun'dáa yā saⁿ'a chɛɛti yaācū templo. Ní hora mííⁿ nūuⁿ n'gaadí yā cheendi va'aī yáacū templo. 31 Ní diiⁿnú yiinu yā chi 'caaⁿ'nuⁿ yā Pablo. 'Áámá yā caⁿ'a yā yeⁿ'ē comandante, chi nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ Jerusalén nguɛɛ 'diiiⁿ snée yā. 32 Tuu'mí nūuⁿ comandante sta'á yā soldado s'eeⁿ ndúúcū capitán ní chéénu yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ naachi canéé Pablo miiⁿ. Taachí nducyaaca yā n'diichí yā comandante ndúúcū soldado s'eeⁿ tuu'mi s'neeⁿnaaⁿ yā chi n'geⁿ'é yā Pablo miiⁿ. 33 Taachí ndaā comandante tuu'mi ní sta'á yā Pablo ní caⁿ'á yā orden chí chɛɛ̄ chiichí sá ndúúcū 'uuvi cadenas. Ní comandante tiinguuneéⁿ yā: ¿Du'u rá saⁿ'ā miiⁿ ní dɛ'ɛ̄ vɛɛ miiⁿ ní dɛ'ɛ̄ idiiⁿ sa? 34 Naachi n'deee n'dai 'iiⁿ'yāⁿ, náⁿ'a yā ní n'gaí yā 'aama naaⁿ, náⁿ'a yā n'gaí yā taama naaⁿ, ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ itumicádiinúúⁿ yā yeⁿ'ē sa chi tátiī n'gaí yā. Ca'á yā orden chi cho'ó yā saⁿ'ā na vácūū naachi sneé soldado s'eeⁿ. 35 Taachi Pablo miiⁿ cúchɛɛ sa nandɛɛ̄, candɛ́ɛ yā yaācū soldado s'eeⁿ saⁿ'a cáávā chi taāⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcu sa. 36 Ti n'deēe n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaāⁿ miiⁿ cueⁿ'e yā cuaaⁿ dáámí saⁿ'ā miiⁿ ní n'gaī yā: 'Cuuvi sa.

Pablo ngaⁿ'a sa yeⁿ'ē maaⁿ sa na yáāⁿ Jerusalén

37 Taachí tucá'a yā diiⁿyú yā na vácūū tuu'mi ní Pablo miiⁿ ngaⁿ'a sa ngii sa comandante: ¿'Áá 'cuááⁿ nī chi caaⁿ'máⁿ 'tɛɛ ndúúcū n'diī? Ní comandante caⁿ'ā sa: ¿'Áá déénú dí davaacu griego? 38 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ díí saⁿ'ā yeⁿ'e yáⁿ'āa Egipto chi diiⁿ di chí nduuvi taáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e nguuvi miiⁿ ní tun'dáa di cuūuⁿ mil 'iiⁿ'yāⁿ chi duucu na yáⁿ'āa cuuⁿmáⁿ?

39 Tuu'mi ní caⁿ'ā Pablo: 'Úú ní saⁿ'ā Israel yeⁿ'ē yáāⁿ Tarso, saⁿ'ā yeⁿ'ē 'áámá yáāⁿ ch'ɛɛtɛ̄ yeⁿ'e yáⁿ'āa Cilicia. Ngiicá nanáaⁿ nī, 'cuaaⁿ nī chi yaa'ví 'iiⁿ'yāⁿ.

40 Taachí saⁿ'ā miiⁿ ca'a sa lugar, Pablo miiⁿ chééndii sa nāndɛɛ ní ca'a sa señal 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū ta'ā sa, ní taachí 'diiiⁿ ní caⁿ'a sa ndúúcū davaacu hebreo. Ní caⁿ'a sa:

22

1 Ndís'tiī saⁿ'ā ní ndís'tiī vi'í ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndicúū, 'caandiveéⁿ nī chi ngaⁿ'á yeⁿ'ē maáⁿ nanááⁿ ndis'tiī.

2 Taachí ch'iindiveéⁿ yā chi ngaⁿ'ā sa davaacu hebreo, ch'ɛɛtinéé 'diiiⁿ cá yā. Pablo miiⁿ ní caⁿ'ā sa: 3 Cuaacu nííⁿnyúⁿ saⁿ'ā Israel 'úú. Ch'iindiyaáⁿ na yáāⁿ Tarso yeⁿ'ē yáⁿ'āa Cilicia, naatí ch'iitá na yaáⁿ 'cūū. Ch'eéⁿ ndúúcū maestro Gamaliel miiⁿ. Tan'dúúcā chi ngaⁿ'ā na ley yeⁿ'ē chiida yú. 'Úú chí diíⁿ ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é tan'dúúcā chi maaⁿ nducyaaca nī diíⁿ nī ndúúcū Dendyuūs. 4 'Iiⁿ'yāⁿ chi cuéⁿ'ē Yúúní 'cūū 'úú can'daá 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. Ní sta'á ndii n'daataá ndíí saⁿ'ā ní nca'á 'iiⁿ'yāⁿ chi cuɛɛtinúúⁿ yā vácūū chí 'cuūvi yā. 5 'Tiicá ntúūⁿ chiiduú ch'ɛɛtɛ cá yeⁿ'e Israel miiⁿ testigo yeⁿ'é ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū. 'Tiicá ntúūⁿ 'úú sta'á carta ndúúcū orden chi 'cuuⁿ'míⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cueⁿ'é naachi snéé hermanos. Ní cueⁿ'é yáāⁿ Damasco ní cueⁿ'é chi candɛɛ́ presos hermano s'eeⁿ ndii yáāⁿ Jerusalén. 'Tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi sneé yā miiⁿ ní cuuví yā castigados.

Pablo ngaⁿ'a yā taacā i'teenú yā

(Hch. 9.1-19; 26.12-18)

6 Naatí chiī taachi yúúní canuúⁿ, ndaá niiⁿnuúⁿ yáāⁿ Damasco tan'dúúcā maⁿ'a nguuvi dáácánaāaⁿ nndaā 'áámá dɛɛvɛ yeⁿ'ē nanguuvi naachi 'úú caneé. 7 Ní sndɛɛvɛ́ ná yáⁿ'āa. Ní ch'iindiveéⁿ 'áámá nduudu chi ngaⁿ'a ngiī 'úú: Saulo, Saulo, ¿dɛ'ɛ̄ cúú chi nn'daā dī 'úú chi nééné ya'ai 'úú? 8 Tuu'mi nan'guɛɛcutaⁿ'á: ¿Du'ú n'diī, Señor? Ní caⁿ'a yā chīi yā 'úú: 'Úú Jesús yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret miiⁿ chí n'daā di 'úú ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'ē di n'diichi di 'úú. 9 'Iiⁿ'yāⁿ chi snéé nduucú cuaacu nííⁿnyúⁿ n'diichí yā dɛɛvɛ miiⁿ. Ní dii'yá yā chii. Naati nguɛ́ɛ́ ch'iindiveéⁿ yā nduudu chí ngaⁿ'a Señor Jesús nduucú. 10 Ní caⁿ'á: ¿Dɛ'ɛ̄ diíⁿ, Señor? Señor miiⁿ ngaⁿ'á yā ngiī yā 'úú: Nducueeⁿ dí ní cueⁿ'e di na yáāⁿ Damasco. Miiⁿ cadiinuuⁿ di tanducuéⁿ'ē chi canee chi diiⁿ di. 11 'Úú ní nguɛ́ɛ́ inaáⁿ cáávā chí ch'ɛɛdi nduutinaáⁿ yeⁿ'ē vaadī dɛɛvɛ ch'ɛɛtɛ ca chi dɛɛvɛ miiⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ chi snée yā nduucú candɛ́ɛ́ nee yā ta'á ní ndaá yáāⁿ Damasco.

12 Tuu'mi ni miiⁿ canee 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi Ananías, saⁿ'ā chi diiⁿ sa tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ. Ní nguaaⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi snée yā, ngaⁿ'á yā chi saⁿ'ā miiⁿ n'dai taavi sa. 13 Ndaá yā nanaáⁿ ní ndaa niiⁿnúⁿ yā ní caⁿ'a yā: Dii hermano Saulo, nan'guaāⁿ nduutináaⁿ di. Ní hora miiⁿ nūuⁿ n'guaaⁿ nduutinaáⁿ ní snaáⁿ. 14 Saⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'ā sa: Ndyuūs yeⁿ'ē chiida yú ndɛɛvɛ yā dii chí cuuvi déénú dí chí neⁿ'e yā. Ní cuuvi n'diichí di Jesús chi n'dai taavi. Ní 'caandiveeⁿ di chí ngaⁿ'a yā. 15 Ti cuuví di caaⁿ'maⁿ di nduudu cuaacu yeⁿ'é yā yeⁿ'ē cosa chi 'aa n'diīchi di ndúúcū chi 'aa ch'iindiveeⁿ di nanááⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 16 Maaⁿ ní ¿dɛ'ɛ̄ ínee ngiinu di? Cuééndii di ní cuɛɛdinuūⁿnīⁿ di ní didɛɛvɛ́ di dii yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'ē di. Caaⁿ'maⁿngua'a di nanááⁿ Señor Jesús.

Dicho'ó yā Pablo nanaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel

17 'Túúcā chiī. Taachí nanguɛɛcúndií na yaāⁿ Jerusalén miiⁿ ní taachí caⁿ'angua'á na yaācū templo n'diichí 'áámá visión, cosa tan'dúúcā chiiⁿ ch'iiⁿnú. 18 Ní n'diichí 'iiⁿ'yāⁿ ní caⁿ'á yā chii yā 'úú: Diinú yiiⁿnu di ní cueenu di yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén, ti nguɛ́ɛ́ 'cúaaⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é. 19 'Úú ní caⁿ'á: Señor 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ deenú yā yeⁿ'ē nducyáácá yā chi snúuⁿ yā yaācū sinagoga s'eeⁿ ti 'úú ní ch'ií 'iiⁿ'yāⁿ vácūū ní ch'eⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi i'teenú yā n'dii. 20 Ní taachi ch'iī Esteban saⁿ'ā chi caⁿ'a nduudu cuaacu yeⁿ'é nī, 'úú ntúūⁿ ni caneé nanáaⁿ sa. 'Úú ní 'cuúⁿ chi ch'iī sa. Ní nguain'daí cotón yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'iiⁿ'nūⁿ saⁿ'ā. 21 Tuu'mi caⁿ'a Jesús chīi yā 'úú: Cuéⁿ'é dí, ti 'úú idicho'ó dii yáⁿ'áí n'dai ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel.

Pablo nanááⁿ comandante

22 Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'iindiveéⁿ yā ndii nduudú 'cūū tuu'mi ní caⁿ'a yuudú yā: Divíi di sáⁿ'a 'cūū na yáⁿ'āa ti nguɛ́ɛ́ canéé chí cunduuchi sa.

23 Taachí 'cai yā ní chíín'cuuⁿ yā catecai yā ní chingée yā iyaācá na 'yúúné, 24 comandante chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ caⁿ'ā sa chi cu'nuúⁿ yā Pablo vácūū. Ní caⁿ'ā orden chi caⁿ'á yā tiingúúneeⁿ yā Pablo ní ch'eⁿ'é yā Pablo, maaⁿ niicu cadíínuuⁿ yā dɛ'ɛ̄ cáávā chi n'gāi yā contra yeⁿ'ē sa. 25 Taachí dichiichí yā Pablo ndúúcū yiiⁿmaⁿ, Pablo miiⁿ ní caⁿ'ā sa capitán chi sneé yā miiⁿ: ¿'Áá canéé chi 'cueⁿ'é nī 'áámá saⁿ'ā romano ndúúti chi nguɛ́ɛ́ ndaaca nī nuuⁿndi yeⁿ'ē sa?

26 Taachí capitán miiⁿ ch'iindiveeⁿ sa chuū, cueⁿ'e sa níícú caⁿ'a sa yeⁿ'e comandante ní yaa'vi sa: N'diichí nī, ¿dɛ'ɛ̄ diíⁿ nī caati sáⁿ'a 'cūū ní saⁿ'ā romano sa?

27 Ndaa comandante ní caⁿ'a sa: Cuuvi di 'úú. ¿'Áá díí saⁿ'ā romano? Pablo miiⁿ ní caⁿ'a yā: 'Tíicā.

28 Nan'guɛɛcútaⁿ'ā comandante: 'Úú caí māaⁿ 'úú. N'deēé tuūmī ca'á ní ndii chíí saⁿ'ā romano 'úú. Tuu'mi ní Pablo miiⁿ ní caⁿ'a sa: 'Úú ní ch'iīndīyaáⁿ na yáⁿ'āa romano 'tíícā.

29 Ní cueⁿ'é yā yeⁿ'ē sa 'iiⁿ'yāⁿ chi sta'a orden chi 'cueⁿ'é yā saⁿ'ā. Taachí comandante tuumīcádiinuuⁿ sa chi saⁿ'ā romano sa, tuu'mi dii'yá ntúuⁿ sa chiī, chi dichiīchí sa Pablo.

Pablo nanááⁿ concilio

30 Chidɛɛvɛ táámá nguuvi sáⁿ'ā miiⁿ neⁿ'e sa cadíínuuⁿ sa dɛ'ɛ̄ cáávā chi tun'dáá nuuⁿndi 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ. Divíi yā cadenas yeⁿ'ē Pablo miiⁿ ní ca'a yā orden chi cho'ó yā Pablo nanááⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ́ yeⁿ'e Israel ndúúcū nducuéⁿ'ē 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'e concilio. Ní tun'dáa yā Pablo miiⁿ. Ní ch'iⁿ'i yā saⁿ'ā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

23

1 Tuu'mi ní Pablo miiⁿ ch'íínú cuaacu sa saⁿ'ā s'eeⁿ yeⁿ'ē concilio. Ní caⁿ'a sa: Ndís'tiī saⁿ'ā vi'í, Ndyuūs ní n'diichí yā taanduvɛ́ɛ́ chi 'úú diíⁿ ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ 'uūvī staava yeⁿ'é yeⁿ'e cosa chi diíⁿ.

2 Ananías, saⁿ'ā chi chiiduú ch'ɛɛtɛ cá yeⁿ'e Israel caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ chi canee daama yā ndúúcu sa chí 'cueⁿ'e yā cheendi sa. 3 Tuu'mi ní Pablo mííⁿ ní caⁿ'a sa: Ndyuūs 'cueⁿ'é yā dii, saⁿ'ā chi tan'dúúcā 'aama chɛɛti cuɛ́ɛ̄. ¿'Áá diiⁿ di juzgar 'úú tan'dúúcā ley miiⁿ, 'iicu nguɛ́ɛ́ idiiⁿ di cumplir chi ngaⁿ'ā ley, níícú maaⁿ ní ngaⁿ'ā di chi 'cueⁿ'é yā 'úú?

4 'Iiⁿ'yāⁿ chi snée yā nanááⁿ Pablo caⁿ'a yā: ¿'Áá chiiduú ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'é Dendyuūs ngaⁿ'ā taaⁿ di ngii di 'tíícā?

5 Pablo miiⁿ ní caⁿ'a sa: Ndís'tiī vi'í, 'úú ní nguɛ́ɛ́ deenú chi sáⁿ'a 'cāā chi chiiduú ch'ɛɛtɛ cá yeⁿ'e Israel. Naati cánéé nguūⁿ. Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ taaⁿ di yeⁿ'ē 'áámá saⁿ'ā ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e Israel yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē di.

6 Tuu'mi Pablo miiⁿ tuumicádiinuuⁿ sa chi 'áámá taaⁿ yā yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ saduceo s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā chi nanduuchi 'iiⁿ'yāⁿ ni táámá táaⁿ yā yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ fariseos chi i'téénu chí nanduuchi 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'cai yuudu sa nanááⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē concilio: Ndís'tiī saⁿ'ā vi'í, 'úú ní saⁿ'ā fariseo 'úú ní daiyá saⁿ'ā fariseo 'úú. Diíⁿ yā juzgar 'úú yeⁿ'ē chi canee ngíínú yā chí nadacuéeⁿ yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā.

7 Taachí caⁿ'a yā chuū vɛ́ɛ́ 'uuvī vaanicadiinūuⁿ yeⁿ'e saⁿ'ā fariseos ndúúcū saⁿ'ā saduceos. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní divíi yā 'áámá taaⁿ táámá taaⁿ. 8 Caati 'iiⁿ'yāⁿ saduceos ngaⁿ'á yā chi nguɛ́ɛ́ iniduuchi 'iiⁿ'yāⁿ ndii nguɛ́ɛ́ nduu ángel ra ndíí nguɛɛ nduu espíritus. 'Iiⁿ'yāⁿ fariseos ngaⁿ'á yā ti vɛ́ɛ́ 'tíícā. 9 Ní n'deee n'dái caⁿ'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní nacuéeⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi déénú taavi ley lado yeⁿ'ē fariseos ní caⁿ'a yā chi chuū chi cuaacu. Ní ngaⁿ'a yuudu yā: Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi nguɛɛ n'daacā inndaācá 'nū yeⁿ'e saⁿ'ā miiⁿ. Ndúúti 'áámá espíritu o 'áámá ángel yaa'vi yā Pablo miiⁿ nguɛ́ɛ́ n'daacā chi 'cuuⁿ'maⁿ yú ndúúcū Dendyuūs.

10 Taachi vɛ́ɛ́ vaadī 'caa'va chi ch'ɛɛtɛ ca tuu'mi ní comandante 'va'á yā chí 'caaⁿ'núⁿ yā Pablo. Ní comandante miiⁿ dicho'ó yā soldado s'eeⁿ chi cueⁿ'ē sa ní cuta'a sa Pablo miiⁿ nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní candɛ́ɛ sa Pablo na vácūū. 11 Táámá nguiinū miiⁿ ndaā Señor Jesús nanáaⁿ yā ní caⁿ'a yā: Pablo, nguɛ́ɛ́ cu'neeⁿ duuva di. Tan'dúúcā chi ngaⁿ'a di nduudu cuaacu yeⁿ'e 'úú na yáāⁿ Jerusalén 'tiicá ntúūⁿ caaⁿ'maⁿ di yeⁿ'ē 'úú na yáāⁿ Roma.

'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā compromiso chí 'caaⁿ'núⁿ yā Pablo

12 Chidɛɛvɛ táámá nguuvi, náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ nduuvidaamá yā ni diíⁿ yā compromiso chí nguɛ́ɛ́ che'e yā ndíí nguɛ́ɛ́ cu'ú yā neⁿ'e chí 'āā cuɛ́ɛ́ 'caaⁿ'núⁿ yā Pablo miiⁿ. 13 Ngo'o 'úúvi ngɛɛcu 'iiⁿ'yāⁿ chi nduuvidaamá yā yeⁿ'e chúū. 14 'Iiⁿ'yāⁿ s'uúⁿ ní cheⁿ'é yā nanááⁿ chiiduú n'gɛɛtɛ́ yeⁿ'e Israel ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū ní caⁿ'a yā: Nús'uu ní nduuvidáámá 'nū ní diíⁿ 'nū compromiso chi diíⁿ 'nū sufrir ní nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ 'nuú 'nū che'é 'nū taanduvɛ́ɛ́ ndíí 'caaⁿ'núⁿ 'nū Pablo. 15 Maaⁿ ní ndís'tiī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e concilio, cavyaaⁿ cáácá yā nanááⁿ comandante chi candɛ́ɛ yā Pablo ní chicuú yā nanááⁿ nús'uū. Diíⁿ nī tan'dúúcā chi neⁿ'e di tiinguuneeⁿ di cosa chi cuaacu yeⁿ'é yā. Niicu nús'uu, 'aa snéé ngiinú 'nū chi 'caaⁿ'núⁿ 'nū saⁿ'ā taachí ndaa sa.

16 Tuu'mi ní 'áámá saⁿ'ā daiya táⁿ'ā vi'ī Pablo, taachí ch'iindiveéⁿ sá chí caⁿ'a yā dɛ'ɛ chi diíⁿ yā, cheⁿ'e sa ní chi ndaa sa chɛɛti vácūū miiⁿ ní caⁿ'a sa chii sa Pablo miiⁿ. 17 Pablo miiⁿ 'cai sa capitán ní caⁿ'a sa: Candɛ́ɛ di saⁿ'ā 'dííⁿ 'cūū nanááⁿ comandante ti canéé chi cuuvi sa 'iiⁿ'yāⁿ dɛ'ɛ̄ chi deenu sa.

18 Saⁿ'ā miiⁿ sta'a sa saⁿ'ā 'dííⁿ ní candɛɛ sa saⁿ'ā nanááⁿ comandante ní caⁿ'a sa: Pablo chi canúúⁿ vácūū di'cuíítu sā 'úú chí candɛɛ́ saⁿ'ā 'dííⁿ 'cūū nanáaⁿ nī. Vɛ́ɛ́ chí déénú sá chí caaⁿ'maⁿ sa ndúúcu nī.

19 Comandante miiⁿ ní sta'á yā ta'ā sa ní cueⁿ'é yā taama lado ndúúcu sa ní ntiinguunéeⁿ yā saⁿ'ā: ¿Dɛ'ɛ̄ chí cuuvi di 'úú?

20 Ní caⁿ'a sa chii sá 'iiⁿ'yāⁿ: 'Iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ní chií yā ní caacá yā nanáaⁿ nī chi cavyaaⁿ ní candɛ́ɛ nī Pablo nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e concilio. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nduuvidaamá yā ní itiingúuneéⁿ yā Pablo miiⁿ 'áámá chi cuaacu nííⁿnyúⁿ yeⁿ'ē sa. 21 Naati n'diī, nguɛ́ɛ́ cu'téénu nī. Ngo'ō 'uuvi ngɛɛcu saⁿ'ā s'eeⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi 'cuɛɛtinúú n'de'ei yā 'diituú cyúúní. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nduuvidaama yā chi diíⁿ yā compromiso ní cadíínuuⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi nguɛ́ɛ́ ndúú che'e yā ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú cu'u ra yā taanduvɛ́ɛ́ ndii yā chi 'caaⁿ'núⁿ yā Pablo. Maaⁿ ní listos canee yā ní canee ngíínú yā cáávā chi caaⁿ'máⁿ n'diī.

22 Tuu'mi ní comandante dichó'o sa saⁿ'a 'dííⁿ chi nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ sa cuuvi sa mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē chúū.

Dicho'ó yā Pablo nanááⁿ Félix saⁿ'a gobernador

23 Comandante miiⁿ 'cai yā na 'uuvi capitán. Ní caⁿ'á yā chiī yā saⁿ'a soldados chi nduuvidáamá sá taanduu n'gɛɛcu nuúⁿ yaaaⁿ na 'uuvi ciento soldado s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿnūⁿ ngɛɛcu ndiichí soldados chi sndúuⁿ sa 'yúūdūu ndúúcū 'uuvī ciento soldado chi vɛ́ɛ́ lanza yeⁿ'é yā. Ní cho'ó nducyaaca yā yáāⁿ Cesarea. 24 Ní cundiyaáⁿ nī 'iiti ti cunduū Pablo ní candɛ́ɛ nī saⁿ'ā ndúúcū cuidado nanááⁿ Félix chi gobernador. 25 Ní dingúuⁿ sa 'áámá carta ndúúcū nduudú 'cūū:

26 'Úú Claudio Lisias idinguúⁿ yeⁿ'é nī Félix saⁿ'ā gobernador chi n'dai taavi: N'dáí nī. 27 Saⁿ'a 'cūū ní sta'a 'nū saⁿ'ā caava 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chí neⁿ'e 'caaⁿ'nuⁿ yā saⁿ'ā. 'Úú ninguáⁿ'áí saⁿ'ā miiⁿ ndúúcū soldado s'eeⁿ tí deenú chí saⁿ'ā romano saⁿ'ā miiⁿ. 28 Ní neⁿ'é deenú dɛ'ɛ̄ cáávā tun'dáa yā nuuⁿndi yeⁿ'ē sa. Candɛɛ́ saⁿ'ā nanááⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'ē concilio yeⁿ'é yā. 29 Ní táácā chí tun'dáá nuuⁿndí yā yeⁿ'ē sa caavā ley yeⁿ'é yā naati mar 'áámá nuuⁿndi ch'ɛɛtɛ yeⁿ'ē sa chi 'caaⁿ'núⁿ yā saⁿ'ā o cunúúⁿ sa vácūū. 30 Taachí 'úú chicadiinúúⁿ chi nduuvidaamá yā contra yeⁿ'ē saⁿ'á 'cūū, hora miiⁿ dicho'ó saⁿ'ā nanááⁿ n'diī. Ní ngaⁿ'á ngií saⁿ'ā chi tun'dáá nuuⁿndi yeⁿ'ē sa chi chīi yā nanáaⁿ nī. Ní cuuví yā n'diī dɛ'ɛ̄ chi canée yā ndúúcu sa. N'dáácā canée nī.

31 Soldado s'eeⁿ sta'á yā Pablo tan'dúúcā chi caⁿ'a yā chīi yā saⁿ'ā ní nguiinū miiⁿ candɛ́ɛ yā saⁿ'ā ná yáāⁿ Antípatris. 32 Chidɛɛvɛ táámá nguuvi ní soldado chi sndúū 'yuúdūu cueⁿ'é yā ndúúcū Pablo ní náⁿ'a yā nguɛɛcunée yā na va'āī ch'ɛɛtɛ naachi canéé vácūū. 33 Taachí ndaá yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ na yáāⁿ Cesarea, ca'á yā carta gobernador Félix ní diíⁿ yā presentar ntúuⁿ Pablo nanááⁿ gobernador. 34 Gobernador miiⁿ ch'eéⁿ yā carta ní tiinguunéeⁿ yā: ¿Tií yáⁿ'āa saⁿ'ā? Ní tumicadíínuuⁿ yā chi saⁿ'ā ní yeⁿ'e yáⁿ'āa Cilicia. 35 Ní caⁿ'a yā chii yā Pablo: Cu'neeⁿ veéⁿ yeⁿ'ē di taachi ndaa sa chi tun'dáá nuuⁿndi yeⁿ'ē di. Ní dicho'ó yā 'áámá saⁿ'ā soldado chi diiⁿ cuidado saⁿ'ā na váácū Herodes naachi diiⁿ juzgar 'iiⁿ'yāⁿ.

24

Pablo caⁿ'a sa yeⁿ'ē maaⁿ sa nanááⁿ Félix

1 Cho'ō nyuⁿ'u nguuvi ní ca'aí chiiduú ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'e Israel chi nguuvi Ananías ndúúcū náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū ndúúcū 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi sa Tértulo. Saⁿ'ā miiⁿ neené n'dɛɛvɛ́ indee sa. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chiī yā nanááⁿ gobernador ní caaⁿ'máⁿ yā contra yeⁿ'e Pablo miiⁿ. 2 Taachí gobernador Félix 'cai yā Pablo miiⁿ tuu'mi ní saⁿ'ā chi nguuvi Tértulo caⁿ'a sa nuuⁿndí yeⁿ'ē Pablo miiⁿ ní caⁿ'a sa: Déénu 'nū ti cááva nī, n'dīī Félix, vɛ́ɛ́ vaadī yeenú 'nū ní 'āā nin'guɛɛtinée 'nū ndúúcū vaadī 'diīíⁿ ch'ɛɛtɛ. Nééné n'deee n'dáí déndu'ū chi n'dai na yáāⁿ vaacú 'nū cáávā vaanicadiinúuⁿ n'dáí yeⁿ'é nī. 3 N'diī, Félix chi n'dai taavi n'diī, nús'uū ní ch'iindiveéⁿ 'nū nduudu yeⁿ'é nī nducuéⁿ'ē tiempo nducuéⁿ'ē cuaaⁿ ní caⁿ'á 'nū Ndyuūs nadíí'vɛ n'diī cáávā chi diíⁿ nī. 4 Chi 'āā ntɛ́ɛ́ tee 'nū vaadī 'caa'va n'dīī 'naaⁿ tiempo ngiicá nanááⁿ n'diī chi n'dai chi 'caandiveeⁿ nī yeⁿ'e 'nū ndúúcū vaadī n'dai yeⁿ'é nī. 5 Sáⁿ'a 'cūū nééné itee sa vaadī 'caā'vā nús'uū yáāⁿ vaacú 'nū. Níícú ididáⁿ'a sa 'iiⁿ'yāⁿ nguaaⁿ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi snée yā núúⁿmáⁿ iⁿ'yeeⁿdī. Ní saⁿ'ā miiⁿ ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chi nazarenos chi i'téénu yā Jesús. 6 Ní neⁿ'e ntúuⁿ sa divaatí sa yaācū templo. Sta'á 'nū saⁿ'ā ní neⁿ'é 'nū cadíínuuⁿ 'nū yeⁿ'ē sa tan'dúúcā ley yeⁿ'é 'nū. 7 Comandante yeⁿ'ē 'áámá taaⁿ soldado chi nguuvi Lisias ndáa sa naachi snée 'nū ni sta'a sa Pablo ndúúcū vaadi diituú yeⁿ'ē sa ni divíi sa Pablo na ta'á 'nū. 8 Dicho'ó yā saⁿ'ā s'eeⁿ chi tun'dáá nuuⁿndi yeⁿ'e Pablo chi ndáa sá nanááⁿ n'diī. Maaⁿ ní taachi diiⁿ nī juzgar cadíínuuⁿ nī yeⁿ'é nducuéⁿ'ē dendu'ū dɛ'ɛ̄ cáávā chi tun'dáá 'nū nuūⁿndī yeⁿ'ē sa.

9 'Iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ngaⁿ'á yā chi 'tíícā chi caⁿ'a Tértulo miiⁿ. 10 Tuu'mi ní ca'a gobernador señal Pablo chi caaⁿ'maⁿ sa. Pablo miiⁿ n'guɛɛcútaⁿ'ā sa: 'Úú deenú ti 'āā nééné 'āā 'naaⁿ canee nī juez yeⁿ'ē nación 'cūū. 'Úú ngaⁿ'á yeⁿ'ē maáⁿ ndúúcū confianza. 11 Ti ní deenu nī maaⁿ taandúū ndichúúví nguuvi chí chɛɛ́ na yáāⁿ Jerusalén chi cuuvi cu'teenú Dendyuūs. 12 Nguɛ́ɛ́ ndaāca yā 'úú chi nguⁿ'ú ndúúcū mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ, ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ chi n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ nguɛɛ snéé 'diíⁿ yā, ní nguɛ́ɛ́ ndúú ná yáacū templo miiⁿ, ní nguɛ́ɛ́ ndúú ná yaācū sinagoga, ní nguɛ́ɛ́ na yáaⁿ 'cūū. 13 Ní nguɛ́ɛ́ cuuví caaⁿ'máⁿ yā chi chuū idiíⁿ. 14 Chuū ngaⁿ'á ngií n'diī. Tan'dúúcā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'á yā chi nguɛ́ɛ́ cuaacu, 'tíícā 'úú i'teenú Ndyuūs yeⁿ'ē chiidá 'nū s'ééⁿ. Ní 'úú i'teenú tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi cánéé nguūⁿ na ley ndúúcū nduudu yeⁿ'ē profetas chi caⁿ'a nduudu yeⁿ'e Ndyuūs. 15 Vɛ́ɛ́ chi cānee ngiinú 'áámá cosa yeⁿ'é Dendyuūs tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ canee ngiinu ntúuⁿ yā, chi Dendyuūs nduuchí yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ tinaⁿ'ā, tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi n'dai taaví ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ n'dai taavi. 16 Cáávā chuū cueⁿ'e daāⁿmaⁿ deenú chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi na staava yeⁿ'é nanááⁿ Dendyuūs ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.

17 Cho'oó 'áámá na 'uuvi nduūyū ndaá ní nga'á limosnas 'iiⁿ'yāⁿ vaācú ní nga'á ofrenda. 18 Cuneé na yaācū templo taachi náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Asia ndáácá yā 'úú ná yaācū templo ndúúcū compromiso chi nadidɛɛvɛ́ tan'dúúcā costumbre yeⁿ'ē religión yeⁿ'é. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ ndúúcū n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ n'deēe n'dáí 'caí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 19 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cánéé chí cuuvi yā n'diī ní caaⁿ'maⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'é, ndúúti vɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ chi canée yā nduucú. 20 Ní canéé cúúⁿmíⁿ yā chi caaⁿ'máⁿ maáⁿ yā ndúúti chí nndaacá yā chí nguɛ́ɛ́ n'daacā chi diíⁿ taachí caneé ndúúcū saⁿ'ā 'iiⁿntyéⁿ'ē concilio s'eeⁿ. 21 Ndúúti chi chuū chi 'caī yiicú, caⁿ'á yeⁿ'ē chi nduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā taachí canee nanaáⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Cáávā chuū maaⁿnguuvi diíⁿ yā juzgar 'úú.

22 Tuu'mi ní Félix ch'iindiveéⁿ yā chuū. Déénú cuaacú yā yeⁿ'ē Yúúní cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs ní s'nééⁿ ca yā chi caāⁿ'māⁿ sa ní caⁿ'a yā: Taachí ndaa Lisias miiⁿ chi comandante 'cuiinu tuumicádiinuúⁿ yeⁿ'ē asunto yeⁿ'e di.

23 Félix cho'ó yā chii yā capitán chi diiⁿ sa s'neeⁿ sa Pablo preso ní ca'a sa duu'vi libertad yeⁿ'ē sa naati s'néeⁿ sa Pablo arrestado. Ní capitán miiⁿ cuuvi yā Pablo chi cuchiī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē sa nanááⁿ sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ yā yeⁿ'ē sa ní ca'á yā chi neⁿ'e sa.

24 N'duuvi nguuvi cuayiivi ndaā Félix ndúúcū n'daataá yeⁿ'é yā chi nguuvi Drusila chi ndaataá yeⁿ'ē Israel. 'Caī sa Pablo ní ch'iindiveeⁿ sa yeⁿ'e vaadī i'teenu yeⁿ'ē Jesucristo. 25 Taachí caⁿ'a Pablo yeⁿ'ē nduudu cuaacu yeⁿ'e chi diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ní yeⁿ'ē juicio chí cuchiī, tuu'mi ní Félix miiⁿ dii'yā sá chii ní caⁿ'a sa: Cunaⁿ'a di maaⁿ. Ní taachí vɛ́ɛ́ cuaáⁿ tuu'mi ní 'cuaí díí.

26 Félix canee ngíínú yā chuū chi Pablo miiⁿ ni ca'a sa tuūmī yeⁿ'é yā tuu'mi ní n'dɛɛchi yā saⁿ'ā. Caavā chuū chi neene n'deeé cuuvi 'cai yā ní ndaā sa ní ndee sa nduucú yā. 27 Ch'iinu 'uūvī nduuyū miiⁿ ní nan'daā Félix miiⁿ yeⁿ'ē lado gobernador ní sndaā saⁿ'ā chí nguuvi Porcio Festo. Naati Félix miiⁿ ní neⁿ'e sa cunée sa chi ch'ɛɛtɛ sa lado yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ní snuūⁿ ntuūⁿ sa Pablo vácūū.

25

Pablo ngaⁿ'a sa chí caⁿ'ā sa nanááⁿ César

1 Taachí ndaā saⁿ'ā Festo na yáⁿ'āa yeⁿ'é yā cho'ōo 'iiⁿnūⁿ nguuvi ní cuchɛɛ́ yā yeⁿ'ē yáāⁿ Cesarea ní ndaa yā na yáāⁿ Jerusalén. 2 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chiiduú ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'e chiiduú n'gɛɛtɛ́ yeⁿ'e Israel ndúúcu 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ cheⁿ'e yā nanááⁿ Festo miiⁿ ní ngaⁿ'á yā contra yeⁿ'e Pablo miiⁿ. Ní chiicá yā saⁿ'ā. 3 Ngaⁿ'á yā contra Pablo miiⁿ ní ngiica yā 'áámá favor chi nandɛ́ɛ yā Pablo na yáāⁿ Jerusalén. Ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní canéé listo yā ní nadicadíínuuⁿ yā chi 'caaⁿ'núⁿ yā saⁿ'ā cuaaⁿ cyúúní. 4 Naati Festo mííⁿ nan'guɛɛcútaⁿ'ā sa chi Pablo miiⁿ canuuⁿ sa vácūū na yáāⁿ Cesarea ní 'úú cáámá can'daá yeⁿ'ē yáāⁿ 'cūū. 5 Tuu'mi ní ngaⁿ'ā sa: Ndís'tiī chi ngii diíⁿ nī, caⁿ'á nī nduucú na yáāⁿ miiⁿ ní nduutī chi vɛ́ɛ́ nuūⁿndī yeⁿ'ē saⁿ'á 'cūū tuu'mi caaⁿ'máⁿ nī chɛɛ̄ nuuⁿndí yeⁿ'ē sa.

6 Ní canéé chi Festo cuuví 'náaⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā nííní nguuvi ndííchí nguuvi. Ní ndaá yā na yáāⁿ Cesarea. Chidɛɛvɛ táámá nguuvi ní Festo ch'iindí yā na silla yeⁿ'ē juez ní caⁿ'á yā chi cunguai yā Pablo. 7 Sáⁿ'a 'cūū taachí ndaā sa, 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi ndaá yā yeⁿ'ē yáāⁿ Jerusalén 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nanguɛɛcundií yā Pablo miiⁿ ní caⁿ'a yā neené n'deēe nuuⁿndi yeⁿ'ē sa. Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi ngaⁿ'a yā chɛɛ̄ chi cuaacu. 8 Tuu'mi ní Pablo miiⁿ ní caⁿ'a maāⁿ sa yeⁿ'ē sa: Nguɛɛ nuūⁿndī yeⁿ'é mar 'áámá, ndii nguɛ́ɛ́ ndúú yeⁿ'ē ley yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ndii nguɛ́ɛ́ ndúú yeⁿ'ē costumbre yeⁿ'ē yaācū templo ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú yeⁿ'ē rey César.

9 Naati Festo miiⁿ neⁿ'e sa caⁿ'a sa favor yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ. Ni nan'guɛɛcútaⁿ'ā sa yeⁿ'ē Pablo, ní caⁿ'ā sa: ¿'Áá neⁿ'e di caⁿ'ā di na yáāⁿ Jerusalén ní mííⁿ 'cuundicaadi yeⁿ'ē di dɛ'ɛ ndu'ū miiⁿ nanááⁿ 'úú níícū cádiinuuⁿ dɛ'ɛ falta yeⁿ'ē di?

10 Pablo miiⁿ ni caⁿ'a sa: Nanááⁿ saⁿ'ā ntyeⁿ'ē caneé na juzgado yeⁿ'e César naachi canéé, chi 'cuūndīcaadi yeⁿ'é. 'Iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ n̄diíⁿ ndúúcu yā, tan'dúúcā chi n'dai deenú nī. 11 Caati nduutí chi dɛ'ɛ̄ chi 'áámá ch'ɛɛ̄tɛ̄ n̄diíⁿ o n'niiⁿ'núⁿ tinaⁿ'ā, nguɛ́ɛ́ 'va'á chí 'cuūví. Ndúúti chi nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ vɛɛ n̄diíⁿ yeⁿ'ē chí ngiica 'iiⁿ'yāⁿ s'tíī, mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi ca'a yā 'úú saⁿ'a s'tiī. 'Úú neⁿ'é caⁿ'á caaⁿ'máⁿ nanááⁿ César.

12 Tuu'mi ní Festo miiⁿ taachí caⁿ'a sá chii sa saⁿ'ā ntyeⁿ'e yeⁿ'ē concilio, ní n'guɛɛcútaⁿ'ā sa: Ngaⁿ'a ntúuⁿ di chí naⁿ'a di nanááⁿ César miiⁿ tuu'mi ní naⁿ'a di.

Pablo nanááⁿ Agripa ndúúcū Berenice

13 Cho'ōo 'áámá nduu 'úúví nguuvi ní rey Agripa ndúúcū táⁿ'ā Berenice ndaá yā yáāⁿ Cesarea chi diíⁿ yā saludar Festo. 14 'Naaⁿ 'tɛɛ ch'ɛɛtinée yā ndúúcu Festo miiⁿ ní Festo miiⁿ caⁿ'a cuáácú sá rey yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'ē Pablo ni ngaⁿ'ā sa: 'Áámá saⁿ'ā canúúⁿ sa vácūū caavā Félix miiⁿ. 15 Chuū chi yeⁿ'ē saⁿ'ā miiⁿ. Taachí cheⁿ'é na yáāⁿ Jerusalén tuu'mi ní chiiduú n'gɛɛtɛ́ yeⁿ'e Israel ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ndaá yā nanaáⁿ ní chiica yā chi 'úú diíⁿ condenar saⁿ'ā. 16 Nan'guɛɛcutaⁿ'á yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Nguɛ́ɛ́ costumbre yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ romano s'eeⁿ chi 'caaⁿ'núⁿ yā 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ neⁿ'e chí 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuūndīcaadí yeⁿ'é yā ní caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'ē maáⁿ yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiica nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 17 Nguɛ́ɛ́ chi 'naáⁿ. Nduuvidaamá yā 'muuⁿ. Chidɛɛvɛ táámá nguuvi 'úú ch'iīndí na silla yeⁿ'e juez ní ca'á orden, ní dicho'ó chi canguaī saⁿ'ā miiⁿ. 18 'Āā snéé saⁿ'ā chi ngiica nuuⁿndi yeⁿ'ē sa. Nguɛ́ɛ́ caⁿ'a yā mar 'áámá nuuⁿndi tan'dúúcā chi 'úú nacádiinuúⁿ. 19 Ti vɛ́ɛ́ vaadī 'caa'va yeⁿ'é yā ndúúcu sa lado yeⁿ'ē religión yeⁿ'e 'áámá Jesús chí 'āā n'dii yā. Ní Pablo miiⁿ ngaⁿ'a cuaacu sa chi nguɛ́ɛ́ n'díi yā. 20 'Úú nguɛ́ɛ́ deenú dɛ'ɛ ra idiíⁿ yeⁿ'é chuū ní tiinguūneéⁿ saⁿ'ā miiⁿ: ¿'Áá neⁿ'e di chi caⁿ'a di na yáāⁿ Jerusalén ní miiⁿ 'cuundicaadi yā nuūⁿndī yeⁿ'ē di? 21 Naati Pablo miiⁿ chiica sa chí 'cuɛɛtinéé ngíínú sa saⁿ'ā Augusto ní saⁿ'ā miiⁿ ní cadíínuuⁿ sa nuuⁿndi yeⁿ'ē sa. 'Úú ní chiicá chi cu'núuⁿ yā saⁿ'ā vácūū neⁿ'e chí caⁿ'á dicho'ó saⁿ'ā nanááⁿ César Augusto.

22 Tuu'mi ní Agripa ngaⁿ'ā sa ngii sa Festo: 'Úú ní neⁿ'é 'caandiveéⁿ yeⁿ'ē sa. Saⁿ'ā miiⁿ ngaⁿ'a sa ngii sa saⁿ'ā: Cavyaaⁿ ní 'caandiveeⁿ di.

23 Chidɛɛvɛ táámá nguuvi Agripa ndúúcū táⁿ'ā Berenice ndaá yā tan'dúúcā costumbre yeⁿ'ē rey. Ní sndaa yā naachi snée 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū comandante ndúúcū saⁿ'ā n'gɛɛtɛ yeⁿ'e yaāⁿ miiⁿ. Ní Festo miiⁿ caⁿ'a yā chi dicho'ó yā Pablo miiⁿ, ní caⁿ'á yā nguaí yā saⁿ'ā. 24 Tuu'mi ní Festo miiⁿ ní caⁿ'ā sa: N'diī rey Agripa ndúúcū nducyáácá ndis'tiī 'iiⁿ'yāⁿ chi snée nī nduucú 'nū. 'Muuⁿ canéé sáⁿ'a 'cūū. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ Jerusalén ní yeⁿ'ē yáaⁿ 'cūū ngiicá yā nuūⁿndī yeⁿ'ē sáⁿ'a 'cūū. N'gai yuudú yā chi 'cuūvi sa. Ní 'āā ntɛ́ɛ́ cunéé sá. 25 Nguɛ́ɛ́ ndaacá mar 'áámá falta yeⁿ'ē sa chi 'cuūvi sa. Maaⁿ sa ngiica sa chi caⁿ'ā sa nanááⁿ yeⁿ'ē sáⁿ'ā Augusto César. Ní 'úú dicho'ó saⁿ'ā. 26 'Úú nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi deenú chi dinguúⁿ yeⁿ'ē Augusto César yeⁿ'é saⁿ'ā miiⁿ. Candɛɛ́ saⁿ'ā nanááⁿ ndis'tiī ní vmnááⁿ vmnaaⁿ nanaáⁿ n'diī saⁿ'ā rey Agripa ti taachí 'cuiinu tascaadí yeⁿ'ē sa, canee chi dinguúⁿ. 27 Caati deenú chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi 'úú dicho'ó saⁿ'ā ndíí nguɛ́ɛ́ cadiinuúⁿ nuūⁿndī yeⁿ'e sa chi diiⁿ nguúⁿ tandii ra.

26

Pablo caⁿ'a sa yeⁿ'e maaⁿ sa nanááⁿ rey Agripa

1 Tuu'mi ní rey Agripa ngaⁿ'a sa ngii sa Pablo: Teé lugar chi caaⁿ'maⁿ di yeⁿ'ē maaⁿ di. Tuu'mi ní Pablo miiⁿ ndo'ō sa ta'a sa. Tucá'a sa caⁿ'a sa yeⁿ'é maāⁿ sa: 2 N'diī rey Agripa, dɛ'ɛ̄ chúúcā n'daacā chi cuuví caaⁿ'máⁿ yeⁿ'é maáⁿ nanáaⁿ nī yeⁿ'ē tanducuéⁿ'e nuuⁿndi chi ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ. 3 N'diī ní deenú nī tanducuéⁿ'ē costumbre ndúúcū chi itiinguuneeⁿ yeⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ. Ní ngiicá n'diī chi 'caandiveéⁿ nī yeⁿ'é ndúúcū n'dai.

Vida yeⁿ'ē Pablo

4 Ndii cuááⁿ vmnaaⁿ ndii saⁿ'ā 'lííⁿ 'úú canéé na yáāⁿ Jerusalén ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ Israel. N'diichi 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ 'úú. 5 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ntúūⁿ déénu yā yeⁿ'é ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ. Ní nduuti chi neⁿ'e yā caaⁿ'maⁿ cuaacú yā, caneé tan'dúúcā saⁿ'ā fariseo chi chɛɛchi taavi yeⁿ'ē religión yeⁿ'é 'nū ndúúcū costumbre yeⁿ'é 'nū. 6 Maaⁿ ní caavā chi 'úú i'teenú chi Dendyuūs caⁿ'á yā nadacuéeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā tan'dúúcā chi ngaⁿ'a yā ngii yā chiida 'nū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'gai yā 'úú nanááⁿ juez. 7 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndiichúúví daiyá yā 'iiⁿ'yāⁿ Israel yeⁿ'é 'nū i'teenu yā chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi diiⁿ yā. Ní cáávā chuū cueⁿ'e daāⁿmaⁿ idiíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Dendyuūs ndii nguuvi ndii n'gaaⁿ. N'diī rey Agripa, caati cáávā chuū chi cunee ngíínú ntuúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel ngiicá yā yeⁿ'é. 8 ¿Dɛ'ɛ̄ nacadiinúúⁿ nī yeⁿ'ē chúū? ¿Dɛ'ɛ̄ cuuvi chí ndís'tiī nadacadiinúúⁿ nī chi Dendyuūs nguɛ́ɛ́ cuuvi nadin'duuchí yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā?

Pablo ditaáⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ

9 'Úú ní cuaacu nííⁿnyúⁿ s'teēnú chi cánéé chi n'deēe n'dáí diíⁿ contra yeⁿ'e Jesús yeⁿ'e yáāⁿ Nazaret. 10 'Tiicá ntúūⁿ diíⁿ na yáāⁿ Jerusalén. 'Úú ch'ií 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénú Jesús vácūū. Chiiduú n'gɛɛtɛ́ yeⁿ'e Israel tee yā poder 'úú. Ní taachí ch'iiⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ, 'úú caⁿ'á ti 'tíícā. 11 Nééné n'deee cuūvi ch'ií 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'teenu na nducyáácá yaācū sinagoga na vácūū. Diíⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ cuuví caaⁿ'maⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Jesús. Neené taaⁿ diíⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí i'téénu yā Jesús. Ní can'daá 'iiⁿ'yāⁿ ndíí na yáāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'diichí.

Pablo caⁿ'a yā taacā chi i'téénu yā

(Hch. 9.1-19; 22.6-16)

12 Taachí diíⁿ chuū cueⁿ'é na yáāⁿ Damasco ní candɛɛ́ caaca ndúúcū orden yeⁿ'ē chiiduú n'gɛɛtɛ́ yeⁿ'e Israel. 13 N'diī rey, taachi canuúⁿ yúúní taanduu ná maⁿ'a nguuvi n'diīchí 'áámá dɛɛvɛ nanguuvi chi ch'ɛɛtɛ n'dáí cá dɛɛvɛ nguɛ́ɛ́ tii dɛ́ɛ́vɛ yeⁿ'ē 'yáⁿ'ā. Dɛɛvɛ́ miiⁿ ní nuuⁿmaⁿ ndiivii 'úú ndíí 'iiⁿ'yāⁿ chi sneé yā nduucú. 14 Chindɛɛvɛ nducyaaca nús'ūu na yáⁿ'āa. 'Úú ch'iindiveéⁿ 'áámá nduudu chi yaā'vī 'úú ndúúcu davaacu hebreo chi ngaⁿ'ā: Saulo, Saulo, ¿dɛ'ɛ̄ cáávā n'daā di 'úú? Chɛ́ɛ́chí taavi chí diiⁿ di tan'dúúcā 'áámá 'iiti ca'a ca'a tī na yáⁿ'á cuiiⁿnyuⁿ. 15 'Úú ní caⁿ'á: ¿Du'ú n'diī, Señor? Ní Señor miiⁿ ní caⁿ'a yā: 'Úú Jesús chi n'daā dī. 16 Naati nacuééⁿ di, ní cueendiī di. Cáávā chuū che'enaaáⁿ yeⁿ'ē di. Ní cu'neéⁿ dii lado yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ ndíí tiiiⁿ chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é ní caaⁿ'maⁿ di nduudu cuaacu yeⁿ'e dendú'ū chi n'dííchi di yeⁿ'e dendú'ū chi 'úú diíⁿ chi 'cuuⁿ'míⁿ náāaⁿ yeⁿ'ē di. 17 Maaⁿ ní 'úú ní dicho'ó dii nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e di ndúúcū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel. Ní taachi neⁿ'é yā sta'a yā dii ní 'úú nneé dii. 18 Ní cuuví diiⁿ di chi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ snaaⁿ yā ní snaaⁿ yā ní tun'dáa di 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ná maāíⁿ ní naⁿ'á yā na dɛɛvɛ. Ní tun'dáa di 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e poder yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní naⁿ'á yā lado yeⁿ'ē Dendyuūs. Ní ndaācá yā 'úú ní 'úú inadach'ɛɛcú nuuⁿndi yeⁿ'é yā ní caavā chi cu'téénu yā yeⁿ'é. Ní vɛ́ɛ́ herencia yeⁿ'é yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi Dendyuūs dindɛɛvɛ yā.

Pablo diíⁿ yā tan'dúúcā visión

19 Cáávā chuū, n'diī rey Agripa, nguɛ́ɛ́ diíⁿ chi cheeⁿdiitú diíⁿ n'diichí cosa yeⁿ'ē Dendyuūs. 20 Naati caⁿ'á vmnaaⁿ vmnaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé na yáāⁿ Damasco, ní cuayiivi caⁿ'á na yáāⁿ Jerusalén ndúúcū nuuⁿmaⁿ na yáⁿ'āa yeⁿ'e Judea ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel chi canee cuuⁿmíⁿ yā chi ndaacadaamí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā níícu cu'téénu yā Dendyuūs. Ní diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ chí n'daacā n'dai ní ch'iⁿ'í yā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi ndaacadaamí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yā. 21 Cáávā chuū 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ sta'á yā 'úú na yáacū templo ní nadacadíínuuⁿ yā chi 'caaⁿ'nuⁿ yā 'úú. 22 Ndyuūs chinnee yā 'úú chi chɛɛ́ ndíí maaⁿ ní caⁿ'á nduudu cuaacu ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúūⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. Nguɛ́ɛ́ n'deēe cá caⁿ'á yeⁿ'e dendu'ū chi caⁿ'a profetas ndúúcū Moisés yeⁿ'é dendu'ū chi canéé chí chiī. 23 Caati Cristo miiⁿ cánéé chi 'cueenu yā cuuvi ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ vmnááⁿ vmnaaⁿ nnduuchí yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní ngaⁿ'a cuaacú yā yeⁿ'ē dɛɛvɛ nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel yeⁿ'é ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel.

Pablo ngaⁿ'a sa Agripa chi canéé chi cu'téénú yā

24 Caⁿ'a Pablo chúú cáávā maāⁿ sa. Festo gobernador miiⁿ ní caⁿ'a yuudu sa: Loco dii, Pablo. Cáávā chi n'geēⁿ taaví dí chííⁿ chi nduuví loco di.

25 Naati saⁿ'ā miiⁿ ní caⁿ'ā sa: Nguɛ́ɛ́ loco 'úú, n'diī Festo, chi n'dai taavi. Ngaⁿ'á nduudu cuaacu chi n'dai. 26 Rey Agripa miiⁿ deenú ntúuⁿ yā chuū. 'Úú ngaⁿ'á nduucú yā yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē ndúúcū confianza. 'Úú nadacadiinúúⁿ chi déenu yā chuū. Nguɛɛ chó'ōo chuū ná n'de'ei. 27 N'diī rey Agripa, ¿'áá i'téénu nī 'iiⁿ'yāⁿ profetas chi caⁿ'a nduudu yeⁿ'e Dendyuūs? 'Úú deenú chi i'téénu nī.

28 Tuu'mi ní Agripa miiⁿ caⁿ'a sa chii sa Pablo: 'Tɛɛ 'tɛɛ nūuⁿ diiⁿ di chi cu'teenú ndaacá Dendyuūs.

29 Pablo miiⁿ ní caⁿ'ā sa: 'Úú ngiicá Dendyuūs ndii ta'lííⁿ o ndii ch'ɛɛtɛ, nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ n'diī ti 'tiicá ntúūⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'é, cuuví cu'téénu ntuuⁿ yā Ndyuūs miiⁿ tan'dúúcā 'úú, naati nguɛ́ɛ́ cuneé yā ndúúcū cadenas 'cūū.

30 Taachí caⁿ'a sa chuū ncueeⁿ rey ndúúcū gobernador ndúúcū Berenice ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi caneé yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 31 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ cueⁿ'é yā 'áámá lado caⁿ'á yā nguaaⁿ maáⁿ yā: Mar 'áámá nuuⁿndi ch'ɛɛtɛ nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē sa 'cūū nguɛɛ chi 'caaⁿ'nuⁿ yú saⁿ'ā, ndíí nguɛ́ɛ́ chi caⁿ'a sa vácūū.

32 Níícú Agripa ngaⁿ'ā sa ngii sa Festo: Sá 'cūū cúúví nguáⁿ'ai sa nduuti chi nguɛ́ɛ́ caⁿ'ā sa 'tíícā: 'Úú caⁿ'á nanááⁿ César.

27

Dicho'ó yā Pablo na yaāⁿ Roma

1 Taachí Festo ca'á yā orden chi cueⁿ'é 'nū na barco na yáⁿ'āa Italia, diíⁿ yā entregar Pablo ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi preso yā capitán chí nguuvi sa Julio. Capitán miiⁿ chí yeⁿ'ē 'áámá taaⁿ soldados chi nguuvi Augusto. 2 Cueⁿ'ē ntúuⁿ 'nū na 'aama barco yeⁿ'e yáāⁿ Adramitio chi caama cáácá ní caⁿ'ā ná cheendi va'ai s'eeⁿ yeⁿ'ē nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā na yáāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Asia. Sndaá 'nū na barco ní cueⁿ'é 'nū. Ní canée sa ndúúcū nús'uu 'áámá saⁿ'ā chi nguuvi Aristarco yeⁿ'ē yáⁿ'āa Macedonia chi yeⁿ'ē yáāⁿ Tesalónica. 3 Táámá nguuvi ndaá 'nū cheendi va'ai yeⁿ'e nuūⁿnī'yáⁿ'ā niiⁿnuúⁿ na yáāⁿ Sidón. Julio miiⁿ diíⁿ yā ndúúcū Pablo miiⁿ tan'dúúcā amigo n'dai. 'Cuúⁿ yā chi cueⁿ'e sa naachi canee amigos yeⁿ'ē sa. Amigos ca'á yā chi neⁿ'ē Pablo miiⁿ. Ní Pablo miiⁿ ntaavi'tuunúúⁿ sa. 4 Ní cueⁿ'e ntúuⁿ 'nū na barco ní cho'ó 'nū cuaaⁿ ndiiya lado sur yeⁿ'ē isla Chipre caati 'yúúné ní contra yeⁿ'ē barco miiⁿ. 5 Taachi cho'ōo cuaacú 'nū nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā cueⁿ'é 'nū niiⁿnuúⁿ yáⁿ'āa Cilicia ndii yáⁿ'āa Panfilia. Ndaá 'nū na yáāⁿ Mira chi 'áámá yáāⁿ yeⁿ'ē yáⁿ'āa Licia.

6 Ní capitán chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā nndaaca yā 'áámá barco yeⁿ'ē yáāⁿ Alejandría chi naⁿ'ā yáⁿ'āa Italia. Cuchɛɛ́ 'nū na barco miiⁿ ní cuinaⁿ'a 'nū. 7 Ní ngíínū ngiīnū cueⁿ'é 'nū na barco chi 'nááⁿ taavi n'deēe nguuví. Ní cueⁿ'é 'nū ndúúcū nééné n'deēe peligro na barco niiⁿnuúⁿ ná yaāⁿ Gnido ní 'āā ntɛ́ɛ́ 'cuūⁿ 'yúúné chi caⁿ'á 'nū cuááⁿ vmnaaⁿ. Tuu'mi ní cueⁿ'é 'nū na nduu 'uuvi isla, isla Salmón chi canee niiⁿnuúⁿ ndúúcū isla Creta caati nguɛ́ɛ́ 'yúúné taaⁿ miiⁿ. 8 Níícú a fuerza diíⁿ 'nū ndaá 'nū niiⁿnuúⁿ 'áámá yáāⁿ chi nguuvi Buenos Puertos ní niiⁿnuúⁿ yáāⁿ miiⁿ canéé yáāⁿ Lasea.

9 Taachí cho'ōo 'naaⁿ tiempo cueⁿ'é 'nū na barco ndúúcū nééné n'deēe peligro. 'Āā cho'ōo nguuvi yeⁿ'ē 'viicu chi nguɛ́ɛ́ che'é 'nū. Tuu'mi ní Pablo caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ. 10 Ní cāⁿ'a yā: Ndís'tiī saⁿ'ā, 'úú inaáⁿ chi 'āā nééné n'deēe peligro cueⁿ'ē ndúúcu yú chi cuuvi ndaa yú. Nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ carga yeⁿ'ē barco cuuvi ndáí caati ndii s'uuúⁿ cuuvi ndai yú.

11 Naati capitán miiⁿ ní n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'ē saⁿ'ā chi ndɛɛ̄ barco ndúúcū saⁿ'ā chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē barco miiⁿ ti 'āā chí caaⁿ'maⁿ 'nūū Pablo miiⁿ. 12 N'deee n'dáí ináaⁿ yā chí 'āā ntɛ́ɛ́ n'daacā chi canee barco na cheendi va'āī yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ tiempo chi 'iichɛ. Ní n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ nduuvidaamá yā chí caⁿ'a yā nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā yeⁿ'ē miiⁿ. Ní neⁿ'é yā chi ndaá yā na yáāⁿ Fenice chi 'áámá cheendi va'āī yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā yeⁿ'e isla Creta chi canee cuaaⁿ ndiiya sur, cuaaⁿ naachi n'giiya 'yáⁿ'ā. Ní miiⁿ cánéé tiempo chi 'iichɛ.

'Yúúné tááⁿ na nuuⁿniⁿ'yáⁿ'ā

13 Ndaā 'yúúné ngíinu yeⁿ'ē cuaaⁿ ndiiya tan'dúúcā chi nacadiinuuⁿ yā chí n'daāca. Candɛ́ɛ yā anclas cūū chi 'caanu barco miiⁿ ní cueⁿ'é yā canéé diituú nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā niiⁿnúuⁿ isla Creta. 14 Nguɛ́ɛ́ neé 'naaⁿ ndaā táámá 'yúúné taāⁿ taavi chi nguuvi Euroclidón tan'dúúcā ciclón chi contra yeⁿ'ē barco miiⁿ. 15 Taachi 'yúúné mííⁿ diiⁿ chi barco 'āā ntɛ́ɛ́ cuuvi caⁿ'a barco miiⁿ contra yeⁿ'ē 'yúúné, tuu'mí s'neeⁿ maáⁿ 'nū candɛ́ɛ̄ 'yúúné barco miiⁿ naachi neⁿ'ē. Ní nús'uu cueⁿ'é 'nū 'tíícā. 16 Ndaá 'nū na 'áámá isla chi nguuvi Clauda naachi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ 'yúúné taaⁿ. 'Āā nééné ngíⁿ'īi candɛ́ɛ yā barco 'liiⁿ vmnaaⁿ barco ch'ɛɛtɛ ní dichiichí yā barco 'lííⁿ miiⁿ. 17 Taachi 'āā chí n'daí yā dichiichí yā barco 'lííⁿ ndúúcū 'ii'yū cuaaⁿ náávtaⁿ'ā, tuu'mi ní 'va'á yā chi ndáa yā Sirte chi 'áámá cuaaⁿ chɛɛti nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā naachi canéé yáⁿ'āa dúúⁿ naachí 'āā ntɛ́ɛ́ cuuvi caaca barco miiⁿ. Tuu'mi di'cua'á yā tíínūuⁿ yeⁿ'e barco miiⁿ. Tuu'mi ní chi 'néeⁿ yā barco miiⁿ chi cueⁿ'e maāⁿ ntúūⁿ. 18 Ní diīⁿ 'yúúné miiⁿ chi cueⁿ'ē barco ndúúcū peligro ti 'yúúné tááⁿ. Chidɛɛvɛ táámá nguuvi tucá'a yā ndaavi yaí yā carga yeⁿ'ē barco na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. 19 Ndiichí ndii 'ííⁿnúⁿ nguuvi miiⁿ ndúúcū ta'á yā chií yā nducuéⁿ'ē dendú'ū chi ndɛɛ̄ barco na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. 20 Nguuvi nguuvi s'eeⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ n'diichí 'nū 'yáⁿ'ā ndii nguɛɛ ndúú 'ííⁿnyúⁿ cucáávā 'yúúné tááⁿ mííⁿ chi nuuⁿmaⁿ ndiiví 'nū. Tuu'mí 'āā ntɛ́ɛ́ nacadiinúúⁿ 'nū chi nanguáⁿ'ai 'nū.

21 'Āā 'nááⁿ nguuvi chi nguɛ́ɛ́ nge'é 'nū. Tuu'mi Pablo miiⁿ cheendii yā naavtaⁿ'ā yeⁿ'é nducyaaca 'nū ní caⁿ'a yā: Ndúúti chi ndís'tiī chí chi'téénu nī yeⁿ'é ní nguɛ́ɛ́ cueⁿ'ē yú na barco yeⁿ'ē isla Creta chi cuta'ā yú peligro miiⁿ ndúúcū dendu'ū chi dindɛɛ̄ yú. 22 Maaⁿ ní cuuví ndis'tiī. Canee cúúⁿmíⁿ nī más cā ánimo caati nguɛ́ɛ́ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi dindaí yā vida yeⁿ'é yā nguaāⁿ yú, dámaāⁿ barco miiⁿ chi cuuvi ndáí. 23 Caati maaⁿ nguiinú 'cūū canéé ángel yeⁿ'e Dendyuūs nduucú. 'Úú ní yeⁿ'e Dendyuūs 'úú ni 'úú dichii'vɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ. 24 Caⁿ'a ángel miiⁿ chii yā 'úú: Pablo, nguɛ́ɛ́ 'va'ā di. Canee chi cuééndii di nanááⁿ César. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā na barco ndúúcu di cunduūchí 'iiⁿ'yāⁿ. 25 N'diichí nī compañeros. Cunee ngíínú nī ánimo caati 'úú i'teenú Dendyuūs. Canéé chi cuuvi tan'dúúcā chi chīi yā 'úú. 26 Canéé chí ca'ā naaⁿ yú na 'áámá isla.

27 Chiī ndiichí cuūuⁿ yaaⁿ níícú tan'dúúcā chi cuchií 'nū na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā chi nguuvi Adriático, ní cúchiī ná maⁿ'a yaaⁿ ní saⁿ'ā s'eeⁿ chi diiⁿ manejar barco chí tuumicádíínuuⁿ sa chi 'āā snée 'nū niiⁿnuúⁿ na yáⁿ'āa. 28 Tuu'mi ní ca'a nuuⁿ sá sonda ní ndaaca sa ngii ndiicú 'ya'āa chí yáánūuⁿ ní cho'ō ca ta'lííⁿ cuaaⁿ vmnaaⁿ nnguɛɛcunée sa ca'a nuuⁿ ntúuⁿ sa sonda. Ndaaca ntuuⁿ sa ndítiiⁿ'yu 'ya'āa chí yáánūuⁿ. 29 'Va'á yā chi ca'a naáⁿ yā na 'vaachií. Tuu'mi ní ca'ā nuúⁿ ya ná cuūúⁿ ancla cūū yeⁿ'ē cuaaⁿ dáámí, cosa chi cueendii barco miiⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ caaca. Ní snee ngíínú yā chi cúúví dɛɛvɛ. 30 Tuu'mi ní saⁿ'ā chi diíⁿ yā manejar barco ch'ɛɛti yaaⁿ sá chi cáanu sa yeⁿ'ē barco. Ní ca'a nuúⁿ yā barco 'lííⁿ na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Diíⁿ yā tan'dúúcā chi cangúu yā ancla cūū yeⁿ'e cuaaⁿ vmnaaⁿ barco miiⁿ. 31 Pablo miiⁿ caⁿ'a yā chii yā capitán: Ndúúti chi saⁿ'ā s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ canee sa na barco miiⁿ ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ cuuvi nanguaⁿ'ai nī.

32 Tuu'mi ní soldados ch'iica sa lazo yeⁿ'ē barco 'lííⁿ. Diiⁿ sá chí cueⁿ'e maāaⁿ ní chindai.

33 Taachí caama chidɛɛvɛ Pablo caⁿ'a yā chii yā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi che'é yā. Ní caⁿ'a yā: Maaⁿ ní ndiichi cuūúⁿ nguuvi chí 'āā ntɛ́ɛ́ ché'e nī ní 'cuɛɛtinée nī ndúúcū cuidado. Ní nguɛ́ɛ́ che'é nī mar 'áámá yuūndū. 34 'Úú ngiicá ndis'tiī chi ché'e nī maaⁿ níícú vɛ́ɛ́ fuerza yeⁿ'é nī ti mar 'áámá yuūdū tiíⁿ nī nguɛ́ɛ́ cuuvi ndai.

35 Taachí caⁿ'a yā chuū, sta'á yā pan. Ca'á yā gracia Ndyuūs nanááⁿ nducyaaca yā ní taachi n'deé yā pan tucá'a yā che'é yā. 36 Tuu'mi ní nducyaaca yā canee cúúⁿmíⁿ yā más ca ánimo ní che'é ntuúⁿ yā. 37 Nducyáácá 'nū chi snúuⁿ 'nū na barco tan'dúúcā 'uūvī ciento canéé 'iīⁿnūⁿ ngɛɛcu nditiiⁿ'yu 'áámá 'nū. 38 'Āā nduuví ditiinú yā. Diíⁿ yā chi nan'daa ca'áí barco miiⁿ. 'Canuúⁿ yā trigo chi ndɛ́ɛ̄ barco miiⁿ na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā.

Chindaí barco

39 Taachí chidɛɛvɛ táámá nguuvi nguɛ́ɛ́ 'ííntinaáⁿ 'nū tií yáⁿ'āa naachí snée 'nū naati n'diichí 'nū 'áámá lugar naachi vɛɛ 'áámá playa o yáⁿ'āa ndúútīi. Nduuvidáámá 'nū neⁿ'e 'nū cundaa 'nū na playa miiⁿ ndúúcū barco. 40 Ní chiica ntúuⁿ yā 'ii'yu yeⁿ'ē cucáávā chi ancla cūū chi canuúⁿ na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Tuu'mi ní cuaaⁿ dáámí barco miiⁿ nadatíi yā remos chi tan'dúúcā 'áámá tabla chi diiⁿ guiar barco miiⁿ. Ní ch'eeⁿ yā tiīnūuⁿ miiⁿ yeⁿ'é cuaaⁿ vmnaaⁿ barco miiⁿ na 'yúúné ni cueⁿ'é 'nū na playa chi yáⁿ'āa ndúútiī. 41 Caⁿ'a 'naaⁿ 'nū naachi 'áámá lugar chí 'uūvī nuūⁿnīⁿ ní diíⁿ yā chi ndaā barco miiⁿ na yáⁿ'āa cuaaⁿ diituú chɛɛti nuūⁿnīⁿ. Diíⁿ yā chi nacan'dáā barco 'iicu cuááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'ē barco miiⁿ chi canúúⁿ ca nguaaⁿ nuūⁿnīⁿ 'āā na yáⁿ'āa canéé chɛɛchi. Chééndii chi 'āā ntɛ́ɛ́ chiīcā 'iicu cuaaⁿ dáámí barco miiⁿ neⁿ'e nda'ai ndúúcū fuerza yeⁿ'ē nuūⁿnīⁿ miiⁿ. 42 Tuu'mi ní soldado s'eeⁿ caⁿ'a yā chi 'caaⁿ'nuⁿ yā preso s'uuⁿ níícú mar 'áámá yā nguɛ́ɛ́ cuuvi cáaⁿ'yuuⁿ yā nuūⁿnīⁿ níícú cunaⁿ'a yā na yáⁿ'āa. 43 Naati capitán miiⁿ neⁿ'e sa dinguáⁿ'ai sa Pablo miiⁿ. Tuu'mí chícataáⁿ yā chí neⁿ'e soldado s'uuⁿ. Tuu'mi ní capitán chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ caⁿ'á sa chi nducyáácá yā chi cuuvi 'caaⁿ'yuuⁿ yā nuūⁿnīⁿ níícú chi cun'daa yā vmnaāaⁿ nuūⁿnīⁿ ní 'caaⁿ'yuuⁿ yā ní nandaá yā na yáⁿ'āa ní nnguaⁿ'áí yā. 44 Níícú tanáⁿ'a yā ní na tablas yeⁿ'ē barco ndúúcū yáⁿ'á yeⁿ'ē barco cuuví nacan'dáa yā. 'Tíícā chiī nducyááca yā nanguáⁿ'ai yā nandáa yā na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ.

28

Pablo snée yā na isla Malta

1 Taachi 'āā nnguaⁿ'áí 'nū chicadíínuuⁿ 'nū isla miiⁿ nguuvi Malta. 2 'Iiⁿ'yāⁿ chi snéé na isla miiⁿ diíⁿ yā tratar nús'uu n'daacā caati tiiví yā yáⁿ'ā ní diíⁿ yā recibir nducyaaca 'nū cáávā chí 'iichɛ miiⁿ ndúúcū chi ngeeⁿ cúúvī. 3 Tuu'mi ní Pablo miiⁿ nanguáiⁿ yā nduuvi táāⁿ dúuⁿnɛ̄ yáⁿ'á cuuⁿmaⁿ ní ch'íi yā na yáⁿ'ā. Ní 'áámá cúú cueⁿ'e tī chéénu tī caavā chi 'íí'nūuⁿ ní chɛɛcú tī na tá'a Pablo miiⁿ. 4 Taachi 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé miiⁿyā n'diichí yā cúú can'díícu tī na ta'ā Pablo tuu'mi ní caⁿ'a yā nguááⁿ maáⁿ yā: Nduudu cuáácú sáⁿ'a 'cūū 'nííⁿ'núⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ. 'Áárá chi nanguáⁿ'āī sa na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā nguɛ́ɛ́ 'cuááⁿ chí cunduūchi sa.

5 Naati Pablo miiⁿ ch'íidi sa cúú miiⁿ na yaⁿ'ā. Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ diíⁿ tī ndúúcu sa. 6 'Iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ snéé ngíínú yā chi n'diichí yā chi cundiitu ta'ā sa o cundɛ́ɛ́vɛ́ sá chi 'cuūvī. 'Iiⁿ'yāⁿ s'ééⁿ ní ch'ɛɛtinéé ngíínú yā dɛ'ɛ̄ cuuví ndúúcu sa. Ní n'diichí yā chi nguɛɛ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chiī ndúúcu sa. Tuu'mi ní na'dááⁿ yā vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'é yā cucáávā chi n'diichí yā. Tuu'mi ní caⁿ'a yā: Pablo miiⁿ ní dendyuūs saⁿ'ā.

7 Na yáāⁿ miiⁿ vɛ́ɛ́ yáⁿ'āa yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'ā ntíiⁿnyúⁿ yā chi ngúúví yā Publio. 'Iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ miiⁿ diiⁿ yā recibir nus'uū. Ní tee yā naachí ch'ɛɛtinée 'nū 'iiⁿnūⁿ nguuvi. 8 Ní chiida Publio canée yā na cama chi ngííta yā yeⁿ'ē ca'ai 'ííⁿ'nūuⁿ ndúúcū ca'āi yuuúⁿ. Tuu'mí chi ndaā Pablo ní n'diichí yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní ch'íínú caⁿ'angua'á yā niicu s'nééⁿ Pablo miiⁿ ta'á yā cuerpo yeⁿ'é yā. Níícú nnduuva yeⁿ'é yā. 9 Ch'íínú chí diíⁿ yā chuū tuu'mi ní cuchiī tanáⁿ'a yā chi snée yā na isla chi vɛɛ ntúūⁿ ca'ai yeⁿ'é yā. Ndaá yā naachi canéé Pablo ní nduuva ntúuⁿ yeⁿ'e yā. 10 'Iiⁿ'yāⁿ s'úūⁿ dinéⁿ'e yā nús'uu ni diíⁿ yā n'daacā nduucú 'nū. Taachí chi ndaá 'nū na barco tee yā taanduvɛ́ɛ́ cosa chi neⁿ'e 'nū.

Pablo ndaá yā na yáāⁿ Roma

11 Ch'ɛɛtinéeⁿ 'nū 'iiⁿnūⁿ 'iiyu miiⁿ ní cueⁿ'é 'nū na barco chi yeⁿ'ē yáāⁿ Alejandría chi ch'ɛɛtinéé 'áámá tiempo 'iichɛ na isla miiⁿ. Barco miiⁿ ní cuaaⁿ vmnaaⁿ canéé imágenes yeⁿ'e Cástor ndúúcū Pólux chi dendyuūs s'eeⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. 12 Ní ndaa ntúuⁿ 'nū na yaāⁿ Siracusa ní ch'ɛɛtinéé ntuuⁿ 'nū yáāⁿ miiⁿ na 'iīⁿnūⁿ nguuvi. 13 Yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ cueⁿ'e ntuúⁿ 'nū na barco niiⁿnuúⁿ ná 'diituú nuūⁿnīⁿ'yaⁿ'ā miiⁿ. Ndaa ntúuⁿ 'nū niiⁿnuúⁿ na yaāⁿ Regio. Táámá nguuvi cuayiivi chi ndáā 'yúúné yeⁿ'ē cuaaⁿ ndiiya sur ni ndii chiiⁿ ndii 'úúví nguuvi ndaa ntúuⁿ 'nū na yáāⁿ Puteoli. 14 Miiⁿ ní naachi ndaāca 'nū hermanos chi i'téénu yā Cristo di'cuíítu yā nús'uu ní 'cuɛɛtinéé 'nū ndúúcu yā ndɛɛ̄chɛ̄ nguuvi. Ch'iinu ní cueⁿ'e 'nū chiicá 'nū yáāⁿ Roma. 15 Taachi ch'iindiveeⁿ hermano s'uuⁿ yeⁿ'é 'nū ní can'dáa yā ní diíⁿ yā recibir nús'uu ndíí yáāⁿ Apio naachi vɛɛ nii'vɛ̄ɛ̄ ní ndii yáāⁿ chi nguuvi Tres Tabernas. Taachí Pablo n'diichi yā 'iiⁿ'yāⁿ, ca'á yā gracias Ndyuūs níícú vɛɛ ca ánimo yeⁿ'e yā. 16 Taachí ndaá 'nū yaāⁿ Roma, capitán diiⁿ sa entregar preso s'eeⁿ jefe. Níícú jefe miiⁿ 'cuuⁿ yā chi cunéé 'āā vi'i Pablo ndúúcū 'aama soldado chi diiⁿ sa cuidado 'iiⁿ'yāⁿ.

Pablo ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu na yáāⁿ Roma

17 Ch'íínú tá 'iīⁿnūⁿ nguuvi Pablo miiⁿ ní ca'á yā chi cádiinuuⁿ saⁿ'ā n'gɛɛtɛ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ. Níícú taachi nduuvídaama sa Pablo miiⁿ caⁿ'á yā chii yā saⁿ'ā: Ndís'tiī vi'í, 'úú ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ diíⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú contra yeⁿ'e costumbre yeⁿ'e chiidā yú chi yeⁿ'ē ndíí vmnaaⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā entregar 'úú ndíí yáāⁿ Jerusalén na ta'ā saⁿ'ā romano s'uuⁿ. 18 Saⁿ'ā s'eeⁿ, ní taachi tuumicadiinúúⁿ sa yeⁿ'é chi nguɛ́ɛ́ nuūⁿndī ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é neⁿ'e sa nn'dɛɛchii sa 'úú caati nguɛ́ɛ́ indaaca sa mar 'áámá nuūⁿndi yeⁿ'é chi 'cuūví. 19 Naati 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ snéé yā contra yeⁿ'é, chií obligado chi canéé chi caⁿ'á n'diichí saⁿ'ā chi rey César. Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ caavā chi caacá contra 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é. 20 Chííⁿ chi cucáávā 'úú chiicá n'diichí ndis'tiī maaⁿ níícú snaaⁿ nī, níícú ndee nduucú nī. Caati cucáávā chi canee ngiinú cosa yeⁿ'ē Israel, caneé chi diíⁿ sufrir ndúúcū cadena 'cūū.

21 Tuu'mí caⁿ'a sa chii sa Pablo: Nús'uu ní nguɛ́ɛ́ n̄diíⁿ 'nū recibir carta yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea cucáávā dii, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú chiiⁿ ndaá mar 'áámá vi'i yú chi caaⁿ'máⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'ē di. 22 Naati neⁿ'é 'nū 'caandiveéⁿ 'nū chí nadicadiinuuⁿ di caati cucáávā chí i'téénú dí. Nús'uu ní déénu 'nū chi nducuéⁿ'e cuaaⁿ ngaⁿ'a yā contra cosa chi i'téénu di.

23 Tuu'mi ndɛɛvɛ yā 'áámá nguuvi ní ndaā taaví 'iiⁿ'yāⁿ na vaacu sa. Ní Pablo miiⁿ caaⁿ'maⁿ cuaacú yā ní ch'iⁿ'í yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e chi Ndyuūs ngaⁿ'a yā ntiiⁿnyúⁿ yā ndíí naachi ngíí ndɛɛvɛ ndíí naachi ngíí 'da'a. Ní ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Jesús tan'dúúcā chi yeⁿ'ē Moisés. 'Āā 'tííca nūuⁿ yeⁿ'ē profetas chi ca'ā nduudu yeⁿ'é Dendyuūs. 24 'Iicu náⁿ'a yā ní i'téénu yā chi caⁿ'a sa. Niicu náⁿ'a yā nguɛ́ɛ́ i'téénu yā. 25 Naati nguɛ́ɛ́ nduuvidaamá yā. Ní cuindaacadáámí yā naati vmnááⁿ vmnaaⁿ chi cuindaacadaamí yā Pablo miiⁿ caⁿ'a sa nduudu 'cūū ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā chi caⁿ'a cuaacu Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs cucáávā profeta Isaías ndúúcū chiidá yú. Ní cāⁿ'a Espíritu N'dai chuū:

26 Cueⁿ'e di yáaⁿ 'cūū níícú cuuvi di 'iiⁿ'yāⁿ: N'giindiveéⁿ di ndúúcū veeⁿ di ní nguɛ́ɛ́ tuumicadiinuuⁿ di; inaaⁿ di ndúúcū nduutináaⁿ di ní nguɛ́ɛ́ i'téénu di;

27 caati staava yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yáaⁿ 'cūū nééné chɛɛchi, níícú nguɛ́ɛ́ cuuvi tuumicadíínuuⁿ yā ndúúcū staava yēⁿ'e yā ndúúcū veéⁿ yā nguɛ́ɛ́ n'dáácā ch'iindiveéⁿ yā, ndíí nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā ndúúcū veéⁿ yā, nduutináaⁿ yā ní nnduudí maaⁿ, tí nguɛ́ɛ́ chinaáⁿ yā ndúúcū nduutinaáⁿ yā, ndíí nguɛ́ɛ́ nanguɛɛcundií yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā caatí 'úú idiíⁿ chi nduuví n'dáí yā nanduūvā yeⁿ'é yā.

28 Maaⁿ ní cádiinúúⁿ nī chiiⁿ chi Ndyuūs nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'ē nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel cáávā chi 'tíícā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'caandiveéⁿ yā yeⁿ'e chuū.

29 Níícú taachi caⁿ'a sa nduudu 'cūū, 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ caⁿ'a yā. Nééné n'deeé caⁿ'a yā nguaaⁿ maáⁿ yā.

30 Pablo miiⁿ ní canée yā 'uūvī ndúuyū na 'áámá va'ai chí nadíí'vɛ yā. 'Iiⁿ'yāⁿ mííⁿ diíⁿ yā recibir ndúcyáácá yā chi nndaā na vaacú yā. 31 Caⁿ'á yā yeⁿ'ē chi Dendyuūs ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ yā níícú chi'cueeⁿ yā yeⁿ'ē Señor Jesucristo. Caⁿ'a yā ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ chiicatáaⁿ yā yēⁿ'e yā.

ROMANOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

PABLO IDINGUÚⁿ YĀ CARTA 'CŪŪ YEⁿ'E 'IIⁿ'YĀⁿ CHI SNÉE YĀ YÁĀⁿ ROMA

1

Pablo idinguúⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaacū yeⁿ'e yáāⁿ Roma

1 'Úú Pablo 'úú ní 'úú dichíí'vɛ̄ Señor Jesucristo. Ndyuūs yaa'ví yā 'úú ni ndɛɛvɛ́ yā 'úú. Ní dichó'o yā 'úú chi cuuví apóstol chi candɛɛ́ nduudu yeⁿ'é Ndyuūs chi nduudu yeⁿ'e evangelio yeⁿ'e chi nanguaⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ.

2 Ndyuūs ní caⁿ'a yā n'deee n'dáí tiempo chi 'āā chó'ōo chi ca'a yā evangelio chí nduudu cuaacu chi nadanguáⁿ'ai yā taachi profetas ngaⁿ'á yā yeⁿ'ē. Ní dingúuⁿ yā na libro yeⁿ'e Dendyuūs yeⁿ'ē chúū. 3 Nduudu 'cūū chi evangelio ní yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'e yú chi Daiya Dendyuūs. Cristo ní ndāa yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū cuerpo tan'dúúcā s'uuúⁿ cáávā na ndaata yeⁿ'ē rey David. 4 Ní cucááva Espíritu chi n'dai taavi yeⁿ'e Cristo, Cristo dicuaacú yā chí Daiyá Ndyuūs ndúúcū poder yeⁿ'é Ndyuūs chi ch'ɛɛtɛ taavi ca taachi nducuéeⁿ yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. 5 Ní cáávā Cristo miiⁿ Ndyuūs tee yā 'aama favor 'úú ti dicho'ó yā 'úú chi 'úú cuuvi apóstol yeⁿ'é yā cáávā chi duuchi Cristo. Ní cáávā chi 'úú cuuvi 'cuuⁿ'míⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē nación táácā cuuvi cu'téénu yā Ndyuūs. Ní 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e yā. 6 Ní ndís'tiī ní yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo caati Ndyuūs yaa'ví yā ndís'tiī chi cuuvi yeⁿ'é Cristo ndís'tiī.

7 'Úú idinguúⁿ carta 'cūū yeⁿ'e nducyáácá ndís'tiī chi snée nī na yáāⁿ Roma, ndís'tiī chi Ndyuūs neⁿ'e yā ní yaa'ví yā ndís'tiī chi cuuví yeⁿ'é yā ndís'tiī. Neⁿ'é chi Ndyuūs Chiida yú ndúúcū Señor Jesucristo tée yā ndís'tiī vaadī n'dai ca yeⁿ'é yā ndúúcū vaadī 'diīiⁿ yeⁿ'é yā.

Pablo neⁿ'e yā caⁿ'á yā yáāⁿ Roma

8 Vmnááⁿ vmnaaⁿ ca'á gracias Ndyuūs cáávā Jesucristo cucáávā nducyaaca ndís'tiī caati 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e núúⁿmáⁿ iⁿ'yeeⁿdī ch'iindiveéⁿ yā tan'dúúcā chi ndís'tiī i'téénū nī Jesucristo ní ngaⁿ'á yā yeⁿ'e ndís'tiī. 9 'Úú ndúúcū nuuⁿmaⁿ staavā yeⁿ'é dichii'vɛ́ Ndyuūs. Ní candɛɛ́ nduudu ngai yeⁿ'e evangelio yeⁿ'e Daiyá yā. Ndyuūs deenú yā chi 'úú cueⁿ'e daāⁿmaⁿ nan'gaacú yeⁿ'e ndís'tiī ní taachí ngaⁿ'āngua'á ní ngaⁿ'āngua'á cucáávā ndís'tiī. 10 Ní ngiicá Ndyuūs chi nduuti chi neⁿ'é yā chi tée yā lugar 'úú chi tiempo 'cūū cuuví ndaá nanááⁿ ndís'tiī. 11 Neⁿ'e cá snaáⁿ ndís'tiī ní cunneé ndís'tiī ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi cu'téénu cá nī ní 'íícú ndís'tiī diitūu 'cuɛɛtinée nī ndúúcū chi i'téénu nī. 12 Ní 'íícú ndís'tiī ndúúcū 'úú ca'á díítuu yú 'aama yú taama yú ndúúcū chi i'téénu yú ti daama daama i'téénu yú.

13 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, neⁿ'é chí cádiinuuⁿ ndís'tiī chi neené n'deee cuuví neⁿ'é chií n'diichí ndís'tiī naati ndii mááⁿ nguɛ́ɛ́ ngii chí chií. Neⁿ'é n'diichí ndís'tiī caati tan'dúúcā chi vɛ́ɛ́ n'gui'i yeⁿ'e cosecha 'tiicá ntúūⁿ ndís'tiī cuuvi tan'dúúcā n'gui'i yeⁿ'e cosecha yeⁿ'e ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é caati 'tíícā vɛ́ɛ́ n'gui'i yeⁿ'é nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tanáⁿ'ā naciones yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 14 Ní 'úú cánéé chi cunneé 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e tanáⁿ'ā naciones, 'iiⁿ'yāⁿ chi deenu ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ deenū. 15 Ni 'tiicá ntúūⁿ 'úú caneé listo chi caaⁿ'máⁿ nduudu cuaacu yeⁿ'e evangelio chi nanguaⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ. Ní caaⁿ'máⁿ nanááⁿ ndís'tiī chi snee nī na yáāⁿ Roma.

Poder yeⁿ'e evangelio chí nduudu ngai yeⁿ'é Cristo

16 Ní nguɛ́ɛ́ 'cuinaáⁿ chi caaⁿ'máⁿ nduudu cuaacu yeⁿ'e evangelio ti nduudu miiⁿ ní poder yeⁿ'é Ndyuūs. Ní nanguaⁿ'āī nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo, vmnááⁿ vmnaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi judío s'eeⁿ. 'Tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel. 17 Ní nduudu cuaacu yeⁿ'e evangelio mííⁿ ní n'giⁿ'i chi Ndyuūs ní diiⁿ yā aceptar s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā s'uuúⁿ cáávā chi i'téénu yú Jesucristo, ni dámaaⁿ cáávā chí i'téénu yú Jesucristo. 'Tíícā canee nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs: 'Iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs diíⁿ yā aceptar chi cuuvi yeⁿ'é yā, 'cuɛɛtineé yā cucáávā chi i'téénu yā.

Núúⁿndí yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi snee yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū

18 Déénu yú chi Ndyuūs ca'á yā castigo chi neené díítūu nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi dinuuⁿndí yā. Ní cucáávā nuuⁿndi yeⁿ'é yā nguɛɛ n'gúúⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ cuuví deenú yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Castigo yeⁿ'é yā ngíícá ndíí na va'ai chɛɛti nguuvi. 19 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi deenu n'dáí yā cuuvi cadíínuuⁿ yā chí yeⁿ'e Ndyuūs caati Ndyuūs ch'íⁿ'í yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chuū. 20 Dendu'ū chi yeⁿ'é Ndyuūs chi nguɛ́ɛ́ inaaⁿ yú cuuvi déénu yú cucáávā nducuéⁿ'ē chi Ndyuūs din'dái yā ndúúcū poder yeⁿ'é yā chí 'áámá cānee. Ní chuū cuuví snaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndii tiempo chi Ndyuūs din'dái yā iⁿ'yeeⁿdī. Ní deenú yā chi Ndyuūs ní Ndyuūs nuuⁿmáⁿ cuaacu. Ní nguɛ́ɛ́ cuuví caaⁿ'máⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ cuuví n'diichí yā Ndyuūs. 21 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'diichí yā Ndyuūs naati nguɛ́ɛ́ chí'tēēnu yā Ndyuūs miiⁿ chí ch'ɛɛtɛ yā ní nguɛ́ɛ́ ca'á yā gracias Ndyuūs. Nguɛ́ɛ́ 'tíícā diíⁿ yā. Naati nadicádíínuuⁿ yā yeⁿ'e dendu'u chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ chi yeⁿ'e maāiⁿ. Ní cáávā chi necio yā ch'ɛɛtinée yā na maāiⁿ. 22 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ngaⁿ'a yā chi deenu ca yā naati diíⁿ yā chi tonto yā. 23 Ní n̄'daáⁿ yā vaadī dɛɛvɛ ngii yeⁿ'é Ndyuūs chi canduuchí yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ cáávā santos ídolos o imágenes chi idin'dái 'iiⁿ'yāⁿ, santos chi tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí. 'Tíícā santos miiⁿ ndúúcū ídolos yeⁿ'e 'yáádā, ndúúcū ídolos yeⁿ'ē cúú ndúúcū ídolos yeⁿ'ē 'iiti chi cuūuⁿ cá'a tī.

24 Ní cáávā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ni nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā tuumicadíínuuⁿ yā ní Ndyuūs s'neéⁿ yā chi diíⁿ yā dendú'ū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi neⁿ'e diiⁿ cuerpo yeⁿ'é yā. Ní diíⁿ yā ndúúcū cuerpo yeⁿ'é yā nguááⁿ maáⁿ yā dendu'ū chí vaadī 'cuíínuúⁿ. 25 Ní diíⁿ yā 'túúcā ti nguɛ́ɛ́ i'téénú yā nduudu cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs ti i'téénu yā nduudu yaadi. Ní dich'ɛɛtɛ́ yā dendu'ū chi Ndyuūs din'dái yā naati nguɛ́ɛ́ dich'ɛɛtɛ́ yā maáⁿ Ndyuūs chi din'dái yā dendu'ū. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ canéé chi dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs. 'Tíícā canee chi diíⁿ yā.

26 Ní cáávā chi diíⁿ yā 'tuucā Ndyuūs diíⁿ yā chi'nééⁿ maáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā dendu'ū chi nguɛɛ n'daacā chi 'cuináaⁿ yā. Ní n'daataá s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ caⁿ'á yā ndúúcū saⁿ'a naati caⁿ'á yā ndúúcū n'daataá ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi ch'iindivaacú yā ndúúcū vi'ī. 27 'Tiicá ntúūⁿ saⁿ'ā s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ caⁿ'á yā ndúúcū n'daataá naati caⁿ'á yā ndúúcū saⁿ'ā ni diíⁿ yā tan'dúúcā chi ch'iindivaacú yā ndúúcū vi'ī. Diíⁿ yā nguaaⁿ maáⁿ yā cosas chi vaadī 'cuíínūuⁿ ní sta'á yā castigo na cuerpo yeⁿ'é yā yeⁿ'e chi nguɛɛ n'daacā chi diíⁿ yā.

28 Ní cáávā chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā ntiinaáⁿ yā Ndyuūs, Ndyuūs chi'néeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā nducuéⁿ'ē chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nadacadíínuuⁿ yā chi nguɛɛ n'daacā. Ní diíⁿ yā cosas chi nguɛ́ɛ́ canee chi diíⁿ yā. 29 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nééné nadacadiinúúⁿ yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi nguɛɛ n'daacā. Ní caⁿ'á yā ndúúcū n'daataá o saⁿ'ā chi nguɛɛ yeⁿ'e yā. Ní neené yaadiī'yá yā ní diíⁿ yā cosas yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. Ní neⁿ'é yā dendú'ū chi nguɛɛ yeⁿ'e yā. Ní neene idiíⁿ yā cosa chi nguɛɛ n'daacā ti neⁿ'e yā diiⁿ yā 'tíícā. Ní neené nngueé yā. Ní n'giiⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní neené n'gɛɛcu cheendí yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ, ní nginnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nééné nguɛɛ n'daacā staava yeⁿ'é yā. Ní neené n'gɛɛcu cheendí yā yeⁿ'e chi 'iiⁿ'yāⁿ diiⁿ yā yeⁿ'e chi nguɛɛ n'daacā. 30 Ngaⁿ'á yā yeⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ n'daacā yeⁿ'e taama yā. Nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā Dendyuūs. Ngaⁿ'á yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē s'uuúⁿ ní ngii 'cuináāⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē s'uuúⁿ. Maáⁿ yā dich'ɛɛtɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní idiyaadí taaví yā ní nadacadíínuuⁿ yā cosa chí ngai chi nguɛɛ n'daācā. Ní nguɛ́ɛ́ i'téénu yā yeⁿ'ē chɛɛcú yā yeⁿ'e chiida yā. 31 Nguɛ́ɛ́ itúúmícádíínuuⁿ yā, nguɛ́ɛ́ idiíⁿ yā chi ngāⁿ'a yā chi diíⁿ yā. Nguɛ́ɛ́ idinéⁿ'e yā 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ déénu yā nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ 'áárá chí ngaⁿ'a yā chi nadach'ɛɛcú yā yeⁿ'e yā. Ní nguɛ́ɛ́ ya'āī 'iinú yā 'iiⁿ'yāⁿ. 32 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nééné déénu yā chí Ndyuūs ngaⁿ'a yā chi canéé chi diiⁿ yā. Ni déénu yā chi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ 'tíícā, tuu'mí chí 'cuūvi yā naati icandíícá yā chi idiíⁿ yā 'tíícā. Yeenú taaví yā taachi inaáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā 'tíícā.

2

Ndyuūs ináaⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nuuⁿndi ní yeⁿ'e chi cuaacu

1 Ndís'tiī amigos yeⁿ'é, ¿'áá n'diichí nī dɛ'ɛ̄ chi idiiⁿ taamá yā o 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ? Vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e maáⁿ yā taachi diíⁿ yā 'tíícā. Taachi n'diichí yā nuuⁿndi chi idiiⁿ taamá yā, ní maáⁿ yā diíⁿ yā 'tiicā, tuu'mi ní dich'ɛɛtɛ́ maáⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 2 Deenu yú chi Ndyuūs diíⁿ yā cosa chi cuaacu taachi diíⁿ yā condenar 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā chi 'túúcā. 3 ¿'Áá 'aacu nī chi Ndyuūs nguɛ́ɛ́ inaaⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi idiíⁿ yā 'túúcā taachi n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e taamá yā? Nguɛɛ 'tíícā. 4 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ inee yiinú nī yeⁿ'é Ndyuūs cucáávā chi ya'ai 'iinú yā ndís'tiī ní ndai yā ndúúcū ndís'tiī ní teé yā ndís'tiī n'deee n'dáí favores yeⁿ'é yā ndúúcū vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'e yā? Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī cuenta chi Ndyuūs tee yā ndís'tiī favores yeⁿ'e yā ní n'giⁿ'í yā ndís'tiī taaca cuuvi ndaacadaamí nī yeⁿ'e nuuⁿndi chi idiíⁿ nī. 5 Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā 'túúcā ní dichɛɛchi yā staava yeⁿ'e yā. Ní nguɛ́ɛ́ ndaacadaamí yā yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Cáávā chi idiíⁿ yā 'tíícā ní nduuvidáámá castigo yeⁿ'e maáⁿ yā nguuvi taachi Ndyuūs diíⁿ yā juzgar nuuⁿndi yeⁿ'e yú ní tée yā castigo yeⁿ'ē chi diiⁿ yú ndúúcū vaadī cuaacu. 6 Ní Ndyuūs ní ca'a yā ca'áámá cā'aama 'iiⁿ'yāⁿ nadíí'vɛ̄ yā yeⁿ'e chi diíⁿ yā. 7 Ní ca'a yā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi chɛɛ́ yā chi diíⁿ yā nducuéⁿ'ē chi n'daacā, ní n'nuúⁿ yā, ní diíⁿ yā nducuéⁿ'ē chi yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi, ní diíⁿ yā chi honrado yā. 8 Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'e nducuéⁿ'ē yeⁿ'e maáⁿ yā ní nguɛ́ɛ́ i'téénu yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs naati diíⁿ yā nducuéⁿ'ē chi nguɛɛ n'daacā, Ndyuūs nguɛ́ɛ́ canee yiinú yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní ca'á yā castigo 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 9 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chí nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā canéé chi n'deee n'dáí 'cuéénú yā cuuvi, vmnááⁿ vmnaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e ndaata Israel chí judíos ní cuayiivi ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel. 10 Naati Ndyuūs diíⁿ yā chi dɛɛvɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ ní dich'ɛɛtɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ ní ca'a yā vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'é nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi din'daacá yā, vmnááⁿ vmnaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel ní cuayiivi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel.

11 Caati nanááⁿ Ndyuūs ní 'āā daamá nūuⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 12 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi idinuuⁿndí yā chi nguɛ́ɛ́ ndúúcū ley yeⁿ'e Moisés miiⁿ ní cuuvi ndái yā nguɛ́ɛ́ ndúúcū ley miiⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi idinuuⁿndí yā ní ndɛɛ yā ley yeⁿ'e Moisés miiⁿ tuu'mi ní ley miíⁿ nūuⁿ ní cuuví yā castigo. 13 Caati nguɛ́ɛ́ cuaáⁿ Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ chi dámaaⁿ chi n'diichí yā ley miiⁿ naati Ndyuūs cuaáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ. 14 Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ déénu yā yeⁿ'ē ley Moisés, naati neⁿ'e yā cadiinúúⁿ yā diíⁿ yā cosa chi cuaacu tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ, 'áárá chí nguɛ́ɛ́ ndúúcū ley miiⁿ vɛ́ɛ́ 'aama ley yeⁿ'é yā chi 'āā vi'í cā nguaaⁿ maáⁿ yā. 15 Ní ch'iⁿ'í yā cáávā chi idiiⁿ yā chi ley yeⁿ'é Ndyuūs tan'dúúcā chi canéé nguūⁿ na staava yeⁿ'é yā 'tíícā canéé. Ní chiiⁿ chi diíⁿ yā ní 'áámá prueba yeⁿ'e chuū ní chiiⁿ chi nadacadiinúúⁿ yā diíⁿ yā condenar maáⁿ yā o caaⁿ'maⁿ cuaacu yeⁿ'é maáⁿ yā. 16 Ní taachi ndaá nguuvi chi Ndyuūs diíⁿ yā juzgar cáávā Jesucristo miiⁿ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū nducuéⁿ'ē chi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ maáⁿ yā canúúⁿ n'de'ei na staava yeⁿ'é yā, tuu'mi ní Ndyuūs diíⁿ yā chuū ndúúcū nduudu cuaacu yeⁿ'e yā chi nadanguaⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ. Chuū ní nduudu cuaacu chi 'úú Pablo ngaⁿ'á.

'Iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ndúúcū ley yeⁿ'e Moisés

17 Diiⁿ ní ngaⁿ'a di chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel di. Ní ngaⁿ'a di chi i'téénú dí ley yeⁿ'e Moisés ní dich'ɛɛtɛ́ maāⁿ di dii. Ní dii ngaⁿ'a di chi yeⁿ'é Ndyuūs dii. 18 ¿'Áá déénú di dɛ'ɛ chi neⁿ'e Ndyuūs ní ley chi 'cuuⁿ'miⁿ di chi cuuvi in'nuuⁿ di dendu'ū chi n'daacā ca chi diiⁿ di? 19 ¿'Áá déénu di chi cuaacu chi cuuvi ca'cueeⁿ di 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ o 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ deenu, ní ndɛɛ di nduudu chi tan'dúúcā chidɛɛvɛ nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiica yā na maāiⁿ? 20 ¿'Áá i'teenu di chi cuuví diiⁿ di ca'cueeⁿ di 'iiⁿ'yāⁿ chi tonto yā ní táácā chi ngi'cueeⁿ di da'caiyáā? ¿Ní ndúúcū ley yeⁿ'e di vɛ́ɛ́ nducuéⁿ'ē chi diiⁿ chi cuuví deenu di vaadī cuaacu? 21 Díí chi ngi'cueeⁿ di tanáⁿ'a yā, ¿dɛ'ɛ cáávā chi nguɛ́ɛ́ ngi'cueeⁿ maāⁿ di dii? Díí chi ngaⁿ'a di 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ canéé chi diduucú yā, ¿dɛ'ɛ̄ cáávā chi diduucú di? 22 Díí saⁿ'ā o n'daataá chi ngaⁿ'a di chi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ caⁿ'á yā ndúúcū isaⁿ'ā o n'daataá chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā, ¿dɛ'ɛ cáávā chí maaⁿ dí caⁿ'a di ndúúcū n'daataá o isaⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e di? Díí chi nguɛ́ɛ́ ngii n'diichí di santos ídolos, ¿dɛ'ɛ̄ cáávā chi diduucu di vaadī 'cuiica yeⁿ'e yáacū yeⁿ'e santos ídolos? 23 Díí chi ngaⁿ'a maaⁿ di yeⁿ'e di chi ch'ɛɛtɛ di cucáávā chi canee di ndúúcū ley yeⁿ'é Ndyuūs ¿dɛ'ɛ̄ cáávā chi nguɛ́ɛ́ diiⁿ di honrar Ndyuūs? 'Tiicá diiⁿ di caati nguɛ́ɛ́ diiⁿ di tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley chi Ndyuūs tee yā dii. 24 Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tiicā: 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel nguɛ́ɛ́ n'daacā ngaⁿ'a yā yeⁿ'e chi duuchi Ndyuūs. Ní chuū ni nuuⁿndi yeⁿ'e di.

25 Cuaacu nííⁿnyúⁿ chí ley yeⁿ'e circuncisión yeⁿ'e saⁿ'a Israel s'eeⁿ ní dichíí'vɛ̄ cáávā di nduuti chi diiⁿ di chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e Moisés. Ní ndúúti chi nguɛ́ɛ́ diiⁿ di chi ngaⁿ'a ley miiⁿ, tuu'mi ní canee di tan'dúúcā saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ circuncidado di. 'Tíícā canee di. 26 Ní ndúútí chi 'áámá saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel ní nguɛ́ɛ́ circuncidado yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e Moisés, naati saⁿ'ā miiⁿ diiⁿ sa chi ngaⁿ'a ley miiⁿ, saⁿ'ā miiⁿ 'aara chi nguɛ́ɛ́ circuncidado sa, Ndyuūs diíⁿ yā cuenta yeⁿ'e saⁿ'ā miiⁿ chí tan'dúúcā chi circuncidado, 'tiica sa. 27 Saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ circuncidado na cuerpo yeⁿ'e sa ní diiⁿ sa tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley, saⁿ'ā miiⁿ diiⁿ sa condenar dii chi nguɛ́ɛ́ diiⁿ di tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley 'áárá chí vɛ́ɛ́ ley yeⁿ'e di ní canee circuncidado di na cuerpo yeⁿ'e di. 28 Cuaacu nííⁿnyúⁿ nguɛ́ɛ́ nduudu cuaacu chi 'áámá saⁿ'ā ní saⁿ'ā Israel chi ndíí sa circuncidado ndúúcū seña na cuerpo yeⁿ'e sa. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú chi nduudu cuaacu chi circuncisión chi seña chi canee na cuerpo yeⁿ'e sa diiⁿ chi Israel sa. 29 Nguɛ́ɛ́ 'tíícā. Saⁿ'ā chi cuaacu nííⁿnyúⁿ chi saⁿ'ā Israel miiⁿ, saⁿ'ā miiⁿ ní saⁿ'ā chí circuncidado na staava yeⁿ'e sa. Chuū ní circuncisión chi cuaacu nííⁿnyúⁿ chi cuaacu. Nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā chi canee nguūⁿ na ley yeⁿ'e sa naati chi yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Saⁿ'ā chi circuncidado na staava yeⁿ'e sa, Ndyuūs n'diichinee yā chi saⁿ'a n'dai sa. Nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichinee saⁿ'ā s'eeⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

3

1 Tuu'mi ní ¿dɛ'ɛ̄ chíí'vɛ̄ cáávā chi saⁿ'ā miiⁿ chi saⁿ'ā yeⁿ'e ndaata Israel? ¿O dɛ́'ɛ̄ dichíí'vɛ̄ nduuti chi saⁿ'ā ní circuncidado sa? 2 N'dáácā n'dai dichíí'vɛ̄ cáávā n'deee n'dáí razones. Vmnááⁿ vmnaaⁿ Ndyuūs s'neeⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'e ley yeⁿ'é yā vmnaaⁿ ndís'tiī chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 3 Ní nduuti chi náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ Israel nandaacadaamí yā yeⁿ'e chi i'téénu yā, ¿'áá cucáávā chiiⁿ chí diíⁿ Ndyuūs chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ chiiⁿ chi Ndyuūs ngaⁿ'a yā chi caⁿ'á yā diiⁿ yā? Nguɛ́ɛ́ 'tíícā. 4 Ndyuūs ní cuaacu ní diíⁿ yā nducuéⁿ'ē chi cuaacu naati nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ngaⁿ'a nduudu yaadi. Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Dendyuūs ní Ndyuūs ngaⁿ'á yā 'tíícā:

Canee chi 'cuuⁿ'miⁿ di 'iiⁿ'yāⁿ cáávā nduudu chi ngaⁿ'a di chí díí diiⁿ di chi cuaacu ní naachi n'diichí yā dii, deenú yā chi díí ní diiⁿ di chi cuaacu.

5 Ní taachi diiⁿ yú cosas chi nguɛɛ n'daacā, tuu'mi ní más ca 'cuuⁿ'miⁿ chi Ndyuūs chí cuaacu, ¿dɛ'ɛ̄ cuuvi caaⁿ'maⁿ yú? ¿'Áá caaⁿ'maⁿ yú chi Ndyuūs nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cosas chi cuaacu taachi diíⁿ yā castigar s'uūuⁿ? Nguɛ́ɛ́ 'tíícā. ('Úú ngaⁿ'á tan'dúúcā chi ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.) 6 Nduuti chi Ndyuūs nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā tanducuéⁿ'e chi n'daacā, ¿táácā cuuvi diiⁿ yā juzgar nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī? Diíⁿ yā juzgar 'iiⁿ'yāⁿ caati diíⁿ yā tanducuéⁿ'ē chi n'daacā.

7 Ní ndúúti chi nduudu yaadi miiⁿ yeⁿ'e yú dichíí'vɛ̄ chi cuuvi dich'ɛɛtɛ ca yú Ndyuūs, ¿dɛ'ɛ̄ cúúvī chi Ndyuūs diíⁿ yā juzgar nuuⁿndi yeⁿ'e yú chi nuuⁿndi yú? 8 ¿Dɛ'ɛ̄ cúúvī chi nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a yú 'tíícā? S'uuúⁿ ní diiⁿ yú cosas chi nguɛɛ n'daacā ní cuuvi candɛɛ cosas chi n'daacā yeⁿ'ē. 'Tíícā ngaⁿ'a tanáⁿ'a yā chi s'uuúⁿ ngi'cueeⁿ yú 'tíícā ní nguɛ́ɛ́ n'daacā yeⁿ'e yú. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní canee chi condenado yā.

Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ ní dinuuⁿndi yā

9 ¿Dɛ'ɛ̄ tuu'mi ngaⁿ'a yú? ¿'Áá n'daacā ca s'uuúⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'uuúⁿ nguɛ́ɛ́ ti 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ Israel? Nguɛ́ɛ́ 'tíícā. Ndís'tiī deenú nī tan'dúúcā chi ngaⁿ'á chí s'uuúⁿ dinuuⁿndi yú tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel dinuuⁿndí yā. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ dinuuⁿndí yā ní na poder yeⁿ'e nuuⁿndi snée yā. 10 Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Dendyuūs 'tiicā:

Nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi n'dáí yā, nguɛ́ɛ́ mar 'áámá yā.

11 Nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi tuumicadíínuuⁿ yā, nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi in'nuúⁿ yā Ndyuūs.

12 Nducyáácá yā ndaacadaamí yā yeⁿ'e Ndyuūs, nducyáácá yā diíⁿ yā cosas chi nguɛɛ n'daacā. Nguɛ́ɛ́ 'áámá yā chi n'daacā idiíⁿ yā, nguɛ́ɛ́ ndíí mar 'áámá yā.

13 Daandú yā canéé tan'dúúcā 'áámá yáinyāⁿ chi candá'āī, 'tíícā daandú yā; ní nginnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū cheendi yā. Ní chɛɛti cheendí yā ní snúū tan'dúúcā chi veneno yeⁿ'ē cúú 'tíícā cheendí yā ndúúcū nduudu chi tan'dúúcā veneno, 'tíícā.

14 Dámaāⁿ ngaⁿ'á yā ndúúdú taaⁿ contra yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū nduudu chi nguɛ́ɛ́ n'daacā.

15 Ní neene nadacádíínuuⁿ yā chi 'caaⁿ'nuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ.

16 Ní nducuéⁿ'ē cuaaⁿ naachí caⁿ'á yā, diíⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ cunncáā 'cueenú yā cuuvi ní dituūví yā nducuéⁿ'ē dendu'ū ndúúcū vaadi cadíínūuⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

17 Ní nguɛ́ɛ́ déénu yā yeⁿ'e yúúní chi candɛɛ̄ na vaadī 'diīiⁿ yeⁿ'é Ndyuūs.

18 Ní nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ yā chi canee chi 'va'a yā Ndyuūs.

19 Maaⁿ ní s'uuúⁿ deenu yú chi tanducuéⁿ'ē chi canéé nguūⁿ na ley yeⁿ'e Moisés ní cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi n'gɛɛtinee yā ndúúcū ley miiⁿ. Ní cáávā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ yā nanááⁿ Ndyuūs chi nguɛɛ deenú yā yeⁿ'ē. Ní 'íícú ley miiⁿ diiiⁿ chi Ndyuūs caⁿ'á yā n'diichi yā nuuⁿndi yeⁿ'é nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e núúⁿmáⁿ iⁿ'yeēⁿdī. 20 Ní Ndyuūs nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā recibir 'iiⁿ'yāⁿ cáávā chi diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ caati ley miiⁿ n'g'iⁿ'i s'uuúⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yú nanááⁿ Ndyuūs.

Ndyuūs nadinguaⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ caati i'téénu yā Jesucristo

21 Maaⁿ ní nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs n'giⁿ'i s'uuúⁿ chi Ndyuūs diíⁿ yā recibir s'uuúⁿ manera chi 'āā vi'í cā yeⁿ'e ley miiⁿ. Ní canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é ley yeⁿ'e Ndyuūs yeⁿ'e chuū naachi saⁿ'a profetas ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'e chuū. 22 Ndyuūs diíⁿ yā recibir nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ dámaāⁿ cáávā chi i'téénu yā Jesucristo ní nanááⁿ Ndyuūs nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e núúⁿmáⁿ iⁿ'yeēⁿdī 'āā daamá nūuⁿ. Ndyuūs nguɛ́ɛ́ n̄'dáaⁿ yā. 23 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e núúⁿmáⁿ iⁿ'yeeⁿdī ní dinuuⁿndí yā ní nguɛ́ɛ́ cuuvi diīⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi dɛɛvɛ n'dai tan'dúúcā Ndyuūs chi dɛɛvɛ n'dai. 24 Naati Ndyuūs cáávā chi n'dai taaví yā diíⁿ yā recibir 'iiⁿ'yāⁿ cucáávā Jesucristo chi nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní Jesucristo nadíí'vɛ yā nuuⁿndi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ lado yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ. 25 Ní Ndyuūs dicho'ó yā Jesucristo iⁿ'yeeⁿdí 'cūū lado yeⁿ'e ofrenda chi ch'īi yā caava nuuⁿndi yeⁿ'e nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. Ní cáávā chi ch'iī Cristo, Cristo cuuvi nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo. 'Tíícā Ndyuūs ch'iⁿ'i yā 'iiⁿ'yāⁿ táácā cuuvi ndaa yā nanááⁿ Ndyuūs. Ní tiempo chi chó'ōo ní Ndyuūs chi n'dai taavi ch'iⁿ'i yā 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs diíⁿ yā cosas chi cuaacu taachi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cuenta yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ taachi 'āā 'cuɛ́ɛ́ dicho'ó yā Cristo. 26 Ní 'tiicá ntúūⁿ tiempo 'cūū Ndyuūs cáávā chi nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ní ch'iⁿ'i yā chi caⁿ'á yā chi diíⁿ yā recibir 'iiⁿ'yāⁿ chí cuuví yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ. 'Tíícā Ndyuūs ch'iⁿ'i yā chi cuaacu yā. Ní diíⁿ yā chi nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo ní yeⁿ'e yā 'iiⁿ'yāⁿ.

27 Maaⁿ ní ¿dɛ́'ɛ̄ cúúvī chi 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ́ yā? Nguɛ́ɛ́ cuuví yā. ¿Dɛ'ɛ̄ cáávā? ¿'Áá cáávā chi diiⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ? Nguɛ́ɛ́ 'tíícā. Naati maaⁿ ní Ndyuūs diíⁿ yā recibir s'uuúⁿ dámaāⁿ cáávā chi i'teenu yú Jesucristo. 28 Maaⁿ ní n'diichi yú chi Ndyuūs diíⁿ yā recibir 'iiⁿ'yāⁿ caati cucáávā chi i'téénu yā Jesucristo ní nguɛ́ɛ́ caavā chi diíⁿ yā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ.

29 ¿'Áá Ndyuūs ni dámaāⁿ Ndyuūs yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi judíos? ¿'Áá nguɛ́ɛ́ Ndyuūs ní yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel? Cuaacu chi Ndyuūs ní Ndyuūs dendú'ū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel. 30 Cuaacu chi vɛ́ɛ́ 'áámá n'dyáⁿ'ā Ndyuūs. Ní Ndyuūs diíⁿ yā recibir nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénú yā Cristo 'iiⁿ'yāⁿ chi Israel s'eeⁿ ní 'tiicá ntuūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel. 31 Maaⁿ ní ¿'áá cucáávā chi i'téénu yú Jesucristo chi diiⁿ yú chi nguɛ́ɛ́ 'caandiveeⁿ yú tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ? Ní ley miiⁿ 'āā vi'i caā yeⁿ'e yú. Ní nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ s'uuúⁿ. Mar 'áámá naaⁿ, nguɛɛ 'tíícā. N'giindiveeⁿ ca yú chí ngaⁿ'ā ley miiⁿ.

4

Tan'dúúcā chí diiⁿ Abraham

1 ¿Dɛ'ɛ̄ ngaⁿ'a yú yeⁿ'e chiida yú Abraham chi chiida ndaata yeⁿ'e yú? ¿Dɛ'ɛ̄ nndaacá yā nanááⁿ Ndyuūs? 2 Nduuti chi Ndyuūs diíⁿ yā recibir Abraham miiⁿ cáávā cosa chi diíⁿ yā, tuu'mi ní Abraham cuuvi caaⁿ'máⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ maáⁿ yā. Nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ maáⁿ yā nanááⁿ Ndyuūs. 3 Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Dendyuūs 'tíícā: Abraham i'téénu yā Ndyuūs ní cáávā chi i'téénu yā Ndyuūs, Ndyuūs diíⁿ yā recibir Abraham miiⁿ chi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ. 4 Maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ chi idiiⁿ ntiiⁿnyuⁿ ní sta'a yā chíí'vɛ̄ yeⁿ'e ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā. Nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ yā chi chíí'vɛ̄ yeⁿ'e ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā ní 'aama regalo naati tan'dúúcā 'áámá cosa chi can'diicú yā. 5 Maaⁿ ní nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ i'téénu yā Jesucristo ní nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ cáávā chi cuuvi cu'téénu yā. Ní Ndyuūs diíⁿ yā recibir 'iiⁿ'yāⁿ nuuⁿndi chi cuuvi yeⁿ'é yā, tuu'mi ní Ndyuūs diíⁿ yā recibir 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ caati i'téénu yā Jesucristo. 6 'Tiicá ntúūⁿ tiempo chi 'āā chó'ōo David ngaⁿ'á yā 'tíícā yeⁿ'e chuū. N'dai saⁿ'ā chí Ndyuūs diíⁿ yā recibir chi yeⁿ'é yā saⁿ'a. Ní saⁿ'ā miiⁿ ní n'dai sa n'dáá rá chi nguɛ́ɛ́ idiiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ chí cuuvi yeⁿ'é Ndyuūs. 7 'Tíícā ngaⁿ'a sa:

Dɛ'ɛ chúúcā n'dai 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e yā ní divíi yā nuuⁿndi yeⁿ'é yā chi 'āā ntɛ́ɛ́ vɛɛ.

8 Dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs diiⁿ cuenta yā chi nguɛɛ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā.

9 Ní yeⁿ'e chi ngaⁿ'a David yeⁿ'e chi dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai 'iiⁿ'yāⁿ, ¿'áá dámaāⁿ caava 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi yeⁿ'e na circuncisión? Nguɛɛ 'tíícā, ti cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ ley yeⁿ'e circuncisión yeⁿ'e yā. 'Āā ngaⁿ'a 'nū chi canéé nguuⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā. Abraham i'téénu yā Ndyuūs ní cáávā chi i'téénu yā Ndyuūs, Ndyuūs diíⁿ yā recibir Abraham miiⁿ chi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ. 10 ¿Dɛ'ɛ̄ tiempo chi Ndyuūs diíⁿ yā recibir Abraham miiⁿ? ¿'Áá taachi 'āā cuɛ́ɛ́ cuuvi circuncidado o cuayiivi taachi chii yā circuncidado? Ndyuūs 'āā diíⁿ yā recibir 'iiⁿ'yāⁿ taachi 'āā cuɛ́ɛ́ cuuvi yā circuncidado. 11 Cuayiivi chi Abraham i'téénu yā Ndyuūs, tuu'mi ní chií yā circuncidado. Ní chuū ní 'áámá seña chi Ndyuūs diíⁿ yā recibir Abraham miiⁿ cáávā chi i'téénu yā Ndyuūs. Ní chuū ní diíⁿ yā chi Abraham miiⁿ ní cuuví yā chiidaá nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs 'áárá chi nguɛ́ɛ́ chií yā circuncidado. Ní 'tíícā Ndyuūs ngaⁿ'á yā chi diíⁿ yā recibir 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ circuncidado yā. 12 Cuaacu chi Abraham ní chiidaá 'iiⁿ'yāⁿ circuncidado yā chi Israel. Naati 'tíícā chiidaá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ cáávā chi circuncidado yā naati cáávā chi i'téénu yā Ndyuūs tan'dúúcā chi Abraham chi'téénu yā Ndyuūs vmnááⁿ vmnaaⁿ taachi 'āā cuɛ́ɛ́ cuuvi yā circuncidado yā.

Compromiso chi diíⁿ Ndyuūs ní chiī cucáávā chi chi'teenú 'iiⁿ'yāⁿ

13 Ndyuūs caⁿ'a yā chīi yā Abraham chi iⁿ'yeeⁿdí 'cūū cuuvi yeⁿ'e Abraham ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā chí cuchii cuayiivi ní Ndyuūs caⁿ'a yā chii yā Abraham 'tíícā. Ní nguɛ́ɛ́ cáávā chi idiiⁿ Abraham chi ngaⁿ'a ley caati cáávā chi i'téénu yā Ndyuūs. Ní cáávā chi i'téénu yā Ndyuūs, Ndyuūs diíⁿ yā cuenta chi saⁿ'ā Abraham miiⁿ ní yeⁿ'é yā. 14 Ní nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ ley yeⁿ'e yā ní diíⁿ yā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ ní cuuví yeⁿ'é yā chiiⁿ chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi ca'a yā, tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs. Ní nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ chiiⁿ chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi ca'a yā chi cuuvi yeⁿ'é yā cáávā chi i'téénu yā. 15 Naachi vɛ́ɛ́ ley, vɛ́ɛ́ castigo cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā chiiⁿ chi ngaⁿ'ā. Naachi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ ley, 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi diiⁿ yā nuuⁿndi chi contra ley.

16 Ndyuūs caⁿ'a yā chi ca'a yā compromiso yeⁿ'é yā, compromiso chi n'dai taavi 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā cucáávā chi i'téénu yā Ndyuūs ní nguɛɛ nadíí'vɛ yā yeⁿ'ē. Ni 'tíícā seguro cānee chi Ndyuūs caⁿ'a yā chí ca'a yā chi cuuvi yeⁿ'e nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e ndaata Israel ní nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ caava 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ ley yeⁿ'é yā ní diíⁿ yā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ, naati cáávā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs tan'dúúcā chi Abraham chi'téénu yā Ndyuūs. 'Tíícā Abraham miiⁿ ní cuuvi chiidaá nducyaaca s'uuúⁿ. 17 Ní canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā. Ndyuūs ngaⁿ'a yā ngii yā Abraham: Díí Abraham, 'úú idiíⁿ chí díí cuuvi chiidaá 'yaaⁿ n'dáí naciones. Ní nanááⁿ Ndyuūs chuū ní n'daacā canee, ní Abraham ní i'téénu yā Ndyuūs chi cuaacu ca'á yā vida 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí. Ní caⁿ'á yā din'dai yā cosas chi 'āā cuɛ́ɛ́ snaaⁿ yú.

18 Abraham miiⁿ taachi 'āā cuɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi cānee ngíínú yā, chi'teēnu yā Ndyuūs. Ní Ndyuūs ní diíⁿ yā chí cūnee ngiinú yā yeⁿ'ē chi Ndyuūs caⁿ'a yā ca'a yā chi cuuví yeⁿ'e yā. Ní cáávā chuū ni Abraham miiⁿ ní chiī chiidaá 'yaaⁿ n'dáí naciones tan'dúúcā chi Ndyuūs 'āā ngaⁿ'a yā yeⁿ'e yā. Ní Ndyuūs ngaⁿ'á yā: 'Tíícā cuuví 'yaaⁿ taavi ndaata yeⁿ'ē dii. 19 Saⁿ'a Abraham miiⁿ 'āā ngii sa tan'dúúcā 'aama ciento nduūyū yeⁿ'e sa. Ni 'tiicá ntúūⁿ vɛ́ɛ́ nduūyū yeⁿ'e Sara chi n'daata yeⁿ'ē sa. Ní caneé yā tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi n'diī caati Abraham ndúúcū Sara miiⁿ nguɛ́ɛ́ ch'iīndī daiya tá. 'Áárá chi 'tíícā ní nguɛ́ɛ́ ch'iindi daiya yā Abraham miiⁿ chi'téénu yā Ndyuūs. 20 Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā 'uūvī vaanicadíínuūⁿ yeⁿ'e yā yeⁿ'e chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi diiⁿ yā cááva yā naati chi'teēnu cá yā ní vɛ́ɛ́ ca confianza yeⁿ'é yā ndúúcū Ndyuūs. Ní dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs. 21 Ní deenú n'dai yā chi Ndyuūs cuuví diíⁿ yā nducuéⁿ'ē chi caⁿ'a yā chi cuuví diíⁿ yā. 22 Ni cucáávā chi Abraham i'téénu yā 'tíícā Ndyuūs diíⁿ yā chi cuuvi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ.

23 Ní nduudu chi canéé nguūⁿ chi Ndyuūs ngaⁿ'a yeⁿ'e Abraham miiⁿ chi diíⁿ yā chi cuuví yeⁿ'é yā cáávā chi i'téénu yā Ndyuūs nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ caavā Abraham. 24 'Tiicá ntúūⁿ ní cáávā s'uūuⁿ cánéé nguūⁿ. Ndyuūs diíⁿ yā recibir s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā s'uuúⁿ chi cu'téénu yú Ndyuūs chi nadicuéeⁿ yā Señor Jesucristo yeⁿ'e yú yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. 25 Ndyuūs dicho'ó yā Jesucristo caati ch'īi yā cucáávā nuuⁿndi yeⁿ'e yú. Ní nadicuéeⁿ yā Jesucristo yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā caati Ndyuūs cuuvi diíⁿ yā recibir s'uuúⁿ ní yeⁿ'é Ndyuūs s'uuúⁿ.

5

Vɛ́ɛ́ chi cuuvi yeⁿ'e yú taachi Ndyuūs ngaⁿ'a yā chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yú

1 Maaⁿ ní chi Ndyuūs diíⁿ yā recibir s'uuuⁿ cáávā chi i'téénu yú Jesucristo vɛ́ɛ́ vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'e yú ndúúcū Ndyuūs caava Señor Jesucristo yeⁿ'e yú. 2 Ní cáávā Señor Jesucristo ndaa yú nanááⁿ Ndyuūs. Ní Ndyuūs itée yā s'uuúⁿ dendu'ū chi n'dai taavi yeⁿ'é yā. Ní díítú i'téénu yú ndúúcū dendu'ū chi n'dai yeⁿ'é yā chi itée yā s'uuúⁿ. Ní yeenú n'dai yú ní canéé ngiinu yú chííⁿ chí cuuvi yeⁿ'e yú na va'ai chɛɛti nguuvi naachi canéé Ndyuūs chi dɛɛvɛ́ n'dai. 3 Ní 'tiicá ntúūⁿ yeenú taavi yú taachi n'geenu yú ngii caati deenu yú chi taachi n'geenu yú ngii ní n'daacā ca yeⁿ'e yú ti vɛ́ɛ́ cá paciencia yeⁿ'e yú. 4 Ní taachi cuchɛɛ yú yeⁿ'e nducuéⁿ'ē, tuu'mi ní deenu yú chi diiⁿ yú chi Ndyuūs neⁿ'e yā chi diiⁿ yú 'túúcā. Ní cūnee ngiinu yú chi cuuvi yeⁿ'e yú chi Ndyuūs caⁿ'á yā tée yā s'uuúⁿ. 5 Ní deenu yú chi cuaacu chi cuuvi yeⁿ'e yú chi cūnee ngiinu yú. Ní nguɛ́ɛ́ 'cuináaⁿ yú caati Ndyuūs 'āā tee yā s'uūuⁿ na staava yeⁿ'e yú vaadī neⁿ'e yeⁿ'é yā cucáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é yā chi 'āā tee yā s'uūuⁿ.

6 Taachi 'āā cuɛ́ɛ́ cuuvi nanguaⁿ'āī yú cucáávā maaⁿ yú, tuu'mi ní Ndyuūs dicho'ó yā Cristo tiempo chi neⁿ'e yā caati Cristo ch'īi yā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā. 7 Nguɛ́ɛ́ n'gíⁿ'īi chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ 'cuūvi yā cucáávā táámá 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā. Ní n'dáá rá chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ 'cuūvi yā cáávā táámá 'iiⁿ'yāⁿ chi n'daāca diíⁿ yā, 'áárá chi 'iiⁿ'yāⁿ chi cuaacu chi n'daāca yā. 8 Ní Ndyuūs ch'iⁿ'í yā chi neⁿ'é yā s'uuúⁿ taachi dicho'ó yā Cristo iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi ch'īi yā cáávā s'uuúⁿ caati s'uuúⁿ vɛ́ɛ́ nuūⁿndī yeⁿ'e yú. 9 Maaⁿ ní Ndyuūs diíⁿ yā recibir s'uuúⁿ cáávā Cristo chi ch'īi yā chi nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ. Ní Ndyuūs caⁿ'á yā nadanguaⁿ'ai cá yā s'uuúⁿ yeⁿ'e castigo cucáávā Cristo. 10 Ní taachi s'uuúⁿ 'āā cuɛ́ɛ́ cuuvi n'diichi yú Ndyuūs, Ndyuūs diíⁿ yā chi cuuvi yeⁿ'é yā s'uuúⁿ cáávā Jesucristo chi ch'īi yā. Maaⁿ ní s'uuúⁿ ní yeⁿ'e Ndyuūs s'uuúⁿ ní nanguaⁿ'ai cā yú cáávā chi Cristo cánduuchi yā ní yeⁿ'e yā s'uuúⁿ. 11 Ní yeenu ca yú nanááⁿ Ndyuūs nguɛ́ɛ́ damaāⁿ cáávā chuū ti yeⁿ'é Ndyuūs s'uuúⁿ cáávā Señor Jesucristo yeⁿ'e yú. Ní cáávā Cristo miiⁿ vɛ́ɛ́ vaadī 'diīiⁿ yeⁿ'e yú nanááⁿ Ndyuūs.

Yeⁿ'e saⁿ'ā Adán ndúúcū Cristo

12 'Tíícā caati cáávā 'áámá saⁿ'ā chi duuchi Adán ndaā nuuⁿndi iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní cáávā nuuⁿndi miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ n'dīi yā. Maaⁿ ní chííⁿ chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní 'cuūvi yā caati nducyááca yā ní dinuuⁿndi yā. 13 Ní nuuⁿndī miiⁿ canéé iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ni 'iiⁿ'yāⁿ idinuuⁿndí yā vmnaaⁿ chi ndaā ley yeⁿ'e Moisés. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cuenta yeⁿ'e nuuⁿndi taachi nguɛ́ɛ́ ley miiⁿ chi ch'iⁿ'i 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē nuuⁿndi. 14 ¿Dɛ́'ɛ̄ yeⁿ'e chuū? Ndii tiempo chi canéé Adán ní dinuuⁿndi sa ndii tiempo chi canéé Moisés. Ní Moisés ca'á yā ley miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi dinuuⁿndí yā ní canéé chi 'cuūvi yā. Ní ch'īi yā 'áárá chi nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí yā tan'dúúcā Adán chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā chi ngaⁿ'a Ndyuūs. Ní cáávā chi Adán miiⁿ dinuuⁿndí yā, chuū ch'iⁿ'i 'iiⁿ'yāⁿ chi Daiyá Ndyuūs canéé chí cúchiī ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs.

15 Ní nguɛ́ɛ́ cuuvi nduuvidáámá cosa chi Ndyuūs tee yā s'uuúⁿ ndúúcū nuuⁿndi chi diiⁿ Adán miiⁿ. Cáávā chi 'áámá saⁿ'ā Adán miiⁿ idinuuⁿndí yā, nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ canéé chi 'cuūvi yā caati condenado yā. Ní cáávā 'áámá saⁿ'ā Jesucristo, Ndyuūs dátēe yā s'uuúⁿ chi nadinguaⁿ'áí yā s'uuúⁿ ní nguɛ́ɛ́ nadíí'vɛ̄ yú yeⁿ'é yā. Ní chuū chi tee Ndyuūs ní n'daacā ca ní cáávā n'deēe n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ. 16 Ní 'āā vi'í cā nuuⁿndi chi diiⁿ Adán yeⁿ'e chiiⁿ chi Ndyuūs tee yā 'iiⁿ'yāⁿ chi nadinguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ. Cuayiivi chi Adán idinuuⁿndí yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní caneé yā condenado. Maaⁿ ní Ndyuūs nadinguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'iiⁿ'yā s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ nadíí'vɛ yā ní Ndyuūs nadinguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ chi n'deēe n'dáí nuuⁿndi idiíⁿ yā. 17 Cuaacu chi 'iiⁿ'yāⁿ canéé chi 'cuūvi yā cáávā chi 'áámá saⁿ'ā dinuuⁿndi sa. Ní maaⁿ ní n'daacā ca chi diiⁿ 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi Jesucristo miiⁿ. Ni cucáávā Jesucristo miiⁿ Ndyuūs diíⁿ yā recibir 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ nadíí'vɛ yā yeⁿ'e chuū. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcu yā chi 'cuɛɛtinéé n'dááca yā na vida yeⁿ'é yā chi ngai.

18 'Tíícā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ canee condenado yā cáávā 'áámá saⁿ'ā Adán chi dinuuⁿndí yā. Naati cáávā Jesucristo miiⁿ chi diíⁿ yā chi neⁿ'e Ndyuūs, Ndyuūs diíⁿ yā recibir nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuví yeⁿ'é yā ni vɛ́ɛ́ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'é yā. 19 Chuū ní neⁿ'e caaⁿ'maⁿ 'tíícā. Cáávā chi 'áámá saⁿ'ā Adán nguɛ́ɛ́ ch'iindiveeⁿ sa nduudu chi ngaⁿ'a Ndyuūs nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ snée yā maaⁿ poder yeⁿ'ē nuuⁿndi. 'Tiicá ntúūⁿ. Cáávā chi 'áámá saⁿ'a Cristo ch'iindiveéⁿ yā nduudu chi ngaⁿ'a Ndyuūs nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ cuuví ndaa yā nanááⁿ Ndyuūs, ní cuuvi yeⁿ'é Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

20 Ndyuūs tee yā ley miiⁿ caati 'iiⁿ'yāⁿ cuuví n'diichi cá yā chi dinuuⁿndi cá yā. Ní taachi dinuuⁿndi cá yā Ndyuūs tee yā vaadī n'dai ca yeⁿ'e yā chí ch'ɛɛtɛ ca chi nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ ti nuuⁿndi miiⁿ. 21 Maaⁿ ní cho'ó chuū caati taachi 'iiⁿ'yāⁿ idinuuⁿndí yā ní canéé chi 'cuūvi yā cáávā poder yeⁿ'e nuuⁿndi. 'Tiicá ntúūⁿ vaadī n'dai ca yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcú poder yeⁿ'é yā diiⁿ chi diíⁿ yā aceptar s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā s'uuúⁿ ní diiⁿ chi vɛ́ɛ́ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'e yú cucáávā Señor Jesucristo yeⁿ'e yú.

6

N'dii yú cucáávā nuuⁿndi yeⁿ'e yú naati canduuchi yú cucáávā Cristo

1 Maaⁿ ní ¿dɛ'ɛ́ caaⁿ'māⁿ yú? ¿'Áá dinuuⁿndi yú caati Ndyuūs cuuvi tée yā s'uuúⁿ vaadī n'dai ca yeⁿ'é yā? 2 Nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú 'tíícā. 'Āā ch'iī yú yeⁿ'e nuuⁿndi chi diīⁿ yú, ¿táácā cuuvi 'cuɛɛtinéé chiichi yú ndúúcū nuūⁿndī chi diiⁿ yú? 3 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ déénu ndís'tiī chi nducyaaca s'uūuⁿ chi chɛɛ̄dínuūⁿniⁿ yú cáávā chi s'uuúⁿ ní yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ, ní vɛ́ɛ́ 'aama parte yeⁿ'e yú ndúúcū Cristo taachi ch'īi yā? 4 Ní caavā chí chɛɛ̄dinuūⁿniⁿ yú tan'dúúcā chi daama ch'ɛɛ̄chi yú ndúúcū Cristo, ní tan'dúúcā chi ch'iī yú ndúúcu yā caati cuuvi nnduuchi yú yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā ndúúcū Cristo. Ní tiicá ntúūⁿ vɛ́ɛ́ vida ngai yeⁿ'e yú ti 'tíícā Cristo nduuchí yā yeⁿ'e nguaaⁿ tinaⁿ'ā cáávā poder chi ch'ɛɛtɛ́ ca yeⁿ'e Chiida yú.

5 Ní nduuti chi tan'dúúcā chi daama cueⁿ'e yú ndúúcu yā taachi ch'īi yā, 'tiicá ntúūⁿ cuaacu nííⁿnyúⁿ chi dáámá cunee yú ndúúcu yā. Ní nnduuchi yú tan'dúúcā chí maáⁿ yā nnduuchi yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 6 Ní chuū ní deenu yú vida ndiicúū yeⁿ'e yú tan'dúúcā chi dáámá ca'neeⁿngá'āa na cruz ndúúcū Señor Jesucristo yeⁿ'e yú caati vida ndiicúū yeⁿ'e yú ndúúcū chi neⁿ'e chi diiⁿ yú ní canee tan'dúúcā chi n'diī ndúúcū poder yeⁿ'e nuuⁿndi caati nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ vida yeⁿ'e yú chi dinuuⁿndi yú. 7 Deenu yú chi taachi 'iiⁿ'yāⁿ 'āā ch'īi yā 'āā ntɛ́ɛ́ cuuvi dinuuⁿndí yā. 8 Ní nduuti chi s'uuúⁿ ní 'āā ch'iī yú dáámá ndúúcū Cristo miiⁿ, tuu'mi ní i'téénu yú chi canduuchi yú ní cunee yú ndúúcū Cristo. 9 Deenu yú chi taachi Cristo 'āā ch'īi yā ní nnduuchí yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā, 'āā ntɛ́ɛ́ nguɛɛcunée yā 'cuūví yā caati vaadī n'gii mííⁿ nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ cuuvi diiⁿ ndúúcu yā. 10 Taachi Cristo ch'īi yā, ch'īi yā 'áámá vmneⁿ'é nūuⁿ ní cáávā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ ni cáávā nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Maaⁿ ní nnduuchí yā ní vida yeⁿ'e yā nnduuchi yā cáávā Ndyuūs. 11 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī diíⁿ nī cuenta chi n'dīi nī ndúúcū nuuⁿndi yeⁿ'e nī ní maaⁿ ní canduuchí nī cáávā Ndyuūs caati ndís'tiī ní yeⁿ'e Jesucristo ndís'tiī ni Jesucristo ní Señor yeⁿ'e yú.

12 Ní cáávā chuū ndís'tiī nguɛ́ɛ́ ca'á nī lugar chi nuuⁿndi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e nī ti ndís'tiī diíⁿ nī nuuⁿndi tan'dúúcā chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'é nī. 13 Ní nguɛ́ɛ́ nca'á nī cuerpo yeⁿ'e maaⁿ nī na poder yeⁿ'ē nuuⁿndi chi cuuvi dinuuⁿndí nī tan'dúúcā chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'é nī. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī 'tíícā. Nca'á nī vida yeⁿ'e maáⁿ nī ndúúcū cuerpo yeⁿ'e maáⁿ nī maaⁿ poder yeⁿ'e Ndyuūs tan'dúúcā chi 'āā n'dīi nī ní 'āā nnduuchí nī ndúúcū 'áámá vida ngai. Maaⁿ ní cuuvi din'daacá nī. 14 Ní nuuⁿndi ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'ē nanááⁿ ndís'tiī caati nguɛ́ɛ́ caneé nī maaⁿ yeⁿ'e ley miiⁿ naati canee nī maaⁿ nducuéⁿ'ē vaadī n'dai yeⁿ'é Ndyuūs.

Yeⁿ'e ejemplo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi 'áámá idiíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs

15 ¿Tuu'mi ní dɛ'ɛ̄ diiⁿ yú? ¿'Áá diiⁿ yú nuuⁿndi caati 'āā ntɛ́ɛ́ canee yú maaⁿ ley miiⁿ naati canee yú maaⁿ dendu'ū chi n'dai taavi chi yeⁿ'é Ndyuūs? Nguɛɛ yeⁿ'ē mar 'áámá naaⁿ. 16 Ndís'tiī ní deenu nī chi nduuti chi ca'á nī vida yeⁿ'e maáⁿ nī na ta'a 'áámá patrón yeⁿ'e nī ní 'áámá caneé nī chi diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ chi ngaⁿ'a 'iiví nī, tuu'mí ndís'tiī ní esclavos ndís'tiī yeⁿ'e 'iiví nī. Ní canéé chí diíⁿ nī nducuéⁿ'ē chí ngaⁿ'a 'iiví nī chi diíⁿ nī. 'Tiicá ntúūⁿ nduuti chi diíⁿ nī chi ngaⁿ'a nuuⁿndi chi diíⁿ nī tuu'mi ní canee nī tan'dúúcā chi nuuⁿndi miiⁿ patrón yeⁿ'e nī. Ní cuuvi 'cuūvi nī cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Ní nduuti chi diíⁿ nī chi ngaⁿ'a Ndyuūs, tuu'mi ní n'daacā diíⁿ nī nanááⁿ Ndyuūs. 17 'Úú ní ca'á gracias Ndyuūs caava ndís'tiī caati ndís'tiī 'áárá chi tiempo chi chó'ōo ní ndís'tiī esclavos yeⁿ'e nuuⁿndi ndís'tiī naati maaⁿ ní ch'iindiveéⁿ nī ndúúcū nuuⁿmaⁿ staava yeⁿ'é nī nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'āā chi'cueéⁿ yā ndís'tiī. 18 Ní taachi canee libre nī yeⁿ'e poder yeⁿ'e nuuⁿndi, tuu'mi ní ndís'tiī diíⁿ nī nducuéⁿ'ē chi n'daacā cáávā poder yeⁿ'é Ndyuūs chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é nī. 19 Ngaⁿ'á ndúúcū ndís'tiī ndúúcū nduudu chi tuumicadiinúúⁿ nī caati ndís'tiī cuuvi tuumicadiinuuⁿ cá nī. Tiempo chi chó'ōo ndís'tiī s'neéⁿ nī cuerpo yeⁿ'é nī cáávā nuuⁿndi ní dinuuⁿndí nī tan'dúúcā chi maaⁿ cuerpo yeⁿ'é nī neⁿ'e chi diíⁿ nī. Ni diiⁿ cá nī chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Maaⁿ ní 'āā 'neéⁿ nī cuerpo yeⁿ'e nī cáávā chi diíⁿ nī cosa chi n'daacā ní nducuéⁿ'ē chi diíⁿ nī, diíⁿ nī cáávā Ndyuūs.

20 Taachi ndís'tiī canee nī maaⁿ poder yeⁿ'e nuuⁿndi, nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ nī dendu'ū chi n'daacā. 21 Ní ¿dɛ'ɛ̄ chi n'daacā chi diíⁿ nī aprovechar yeⁿ'e nuuⁿndi chi diíⁿ nī chí ngii 'cuináaⁿ nī yeⁿ'ē? Chííⁿ chi diīiⁿ chi caⁿ'á nī 'cuūvi nī cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 22 Naati maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ caneé nī maaⁿ poder yeⁿ'ē nuuⁿndi caati dichíí'vɛ nī Ndyuūs chi diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs. Ní cuayiivi ní vɛ́ɛ́ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ chi yeⁿ'e nī. 23 Chí chii'vɛ̄ yeⁿ'e nuuⁿndi miiⁿ ní diiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ ch'īi yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ naati chiiⁿ chi Ndyuūs tée yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní regalo chi vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní yeⁿ'e Jesucristo chi Señor yeⁿ'e yú.

7

Ejemplo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindivaacu yā

1 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi vɛ́ɛ́ ley yeⁿ'é nī, deenu nī chi 'iiⁿ'yāⁿ canéé chi 'caandiveéⁿ yā ley miiⁿ nuuⁿmáⁿ neⁿ'e chí canduuchí yā. 2 Maaⁿ ní ca'á 'aama ejemplo. 'Áámá n'daataá chi n'giindivaacu tá ni vɛ́ɛ́ isaⁿ'ā yeⁿ'e tá, n'daataá miiⁿ ní n'daataá yeⁿ'e isaⁿ'ā tá tanducuéⁿ'ē tiempo chi canduuchi sa tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley. Ní taachi ch'iī isaⁿ'ā yeⁿ'e tá canee tá libre yeⁿ'e ley miiⁿ chi ngaⁿ'a yeⁿ'e isaⁿ'ā yeⁿ'ē tá. 3 Naati taachi cánduuchi isaⁿ'ā yeⁿ'e tá ní caⁿ'a tá ndúúcū táámá saⁿ'ā, tuu'mi ní idinuūⁿndí ta. Ní nduuti chi ch'iī isaⁿ'ā yeⁿ'e tá, nguɛ́ɛ́ canee yā maaⁿ ley yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindivaacú yā ní cuuvi 'caandavaacú yā ndúúcū táámá saⁿ'ā ní nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndi tá.

4 Ní 'tiicá ntúūⁿ ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi yeⁿ'e Cristo, ley miiⁿ tan'dúúcā esposo yeⁿ'e nī chi 'āā n'díí, ní 'āā n'diī ley miiⁿ cáávā ndís'tiī. Ní maaⁿ ní cuuvi yeⁿ'e táámá yā ndís'tiī ní yeⁿ'e Cristo ndís'tiī. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní nducuéeⁿ yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā ní cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ dichii'vɛ yú Ndyuūs. 5 Ní tiempo chi chó'ōo taachi diiⁿ yú tan'dúúcā chi neⁿ'e maaⁿ cuerpo yeⁿ'e yú tuumicádíínuuⁿ yú chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yú cáávā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ chi diiⁿ yú 'tíícā. Ní nuuⁿndi chi diiⁿ yú diiⁿ chi 'cuūvi yú cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 6 Naati maaⁿ ní diiⁿ yú cuenta chi n'diī yú yeⁿ'e ley miiⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ canee yú maaⁿ poder yeⁿ'ē ley miiⁿ. Maaⁿ ní libre canee yú chi dichii'vɛ yú Ndyuūs ndúúcū vida yeⁿ'e yú chi ngai. Ní vida yeⁿ'e yú ní yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Ní nguɛ́ɛ́ canee yú maaⁿ poder yeⁿ'e ley ndiicúū chi canéé nguūⁿ.

Nuuⁿndi chi idiiⁿ yú

7 Maaⁿ ní ¿dɛ'ɛ̄ caaⁿ'maⁿ yú? ¿'Áá ley miiⁿ chi nuuⁿndi? Nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē mar 'áámá naaⁿ. 'Úú ní nguɛ́ɛ́ n'diichí nuuⁿndi nduuti chi nguɛ́ɛ́ cáávā ley miiⁿ. Ní 'tiicá ntúūⁿ, 'úú ní nguɛ́ɛ́ deenú chi nuuⁿndi 'úú nduuti chi neⁿ'é dendu'ū chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ nduuti chi ley miiⁿ nguɛ́ɛ́ 'tíícā ngaⁿ'a: Nguɛ́ɛ́ dinéⁿ'e nī dendu'ū chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ. 8 Ní cáávā ley miiⁿ tuumicadiinúúⁿ nuūⁿndi miiⁿ chi cuuvi neⁿ'é diíⁿ tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi nuuⁿndi. Ní ndúúti chi nguɛ́ɛ́ cáávā ley miiⁿ, nuuⁿndī miiⁿ canéé tan'dúúcā chi n'diī. Ní nguɛ́ɛ́ deenú yeⁿ'ē. 9 Tiempo chi chó'ōo 'úú ní nadacadíínuúⁿ chi n'daacā canéé nguɛ́ɛ́ ndúúcū ley miiⁿ naati taachi n'diichí ley miiⁿ, tuu'mi n'diichí nuuⁿndi, ní 'úú ní caneé tan'dúúcā chi ch'īí. 10 Ni 'tíícā ley miiⁿ ch'iⁿ'i 'iiⁿ'yāⁿ táácā cuuvi cunduuchí yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ, naati cucáávā 'úú n'giⁿ'i chi idiíⁿ nuuⁿndi tuu'mi ní cuuvi 'cuūví cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 11 Ní cáávā ley miiⁿ deenú chi nuuⁿndí chi diíⁿ chííⁿ chí chinnche'ei 'úú ti nguɛ́ɛ́ diíⁿ tan'dúúcā chi ch'iindiveéⁿ ley miiⁿ. Naati cáávā ley miiⁿ, deenú nuuⁿndī chi diíⁿ ní diiⁿ chi ch'īi cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

12 Ní ley miiⁿ ní dɛɛvɛ ní yeⁿ'e Ndyuūs. Ní mandamiento yeⁿ'e ley miiⁿ 'tiicá ntúūⁿ ní dɛɛvɛ ní cuaacu ní n'dáácā. 13 Tuu'mi ní ley ¿'áá cucáávā chi n'daacā diiiⁿ chi 'úú 'cuūví cueⁿ'e daāⁿmaⁿ? Nguɛ́ɛ́ 'túúcā. Nuūⁿndī chi diíⁿ, diiiⁿ chi 'úú 'cuūvi. Ní 'tíícā cuuvi deenú nuuⁿndi ti nuuⁿndi miiⁿ ch'iⁿ'i chi cuáácú chí nuuⁿndi cáávā ley miiⁿ chi cosa chi n'daacā. Ní cosa chi n'daacā miiⁿ ní mandamiento chi ch'iⁿ'i chi nguɛɛ n'daacā chí nuūⁿndī miiⁿ.

14 Deenu yú chi ley miiⁿ ní yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Naati 'úú ní saⁿ'ā yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 'Úú chi dinuuⁿndí ni caneé maaⁿ poder yeⁿ'e nuuⁿndi chi idiíⁿ nuuⁿndi. 15 'Úú nguɛ́ɛ́ deenú dɛ'ɛ cáávā chi diíⁿ chiiⁿ chi diíⁿ. 'Úú nguɛ́ɛ́ diíⁿ chi neⁿ'é diíⁿ naati diíⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é diíⁿ ti nguɛ́ɛ́ neⁿ'é diíⁿ. 16 Ní nduuti chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é diíⁿ ní chííⁿ chí diíⁿ, tuu'mi ní deenú chi ley miiⁿ ní n'dai. 17 'Tíícā nguɛ́ɛ́ 'úú chi diíⁿ, naati nuuⁿndi chi canéé nduucú chííⁿ diiiⁿ chi dinuuⁿndí. 18 Caati deenú chi maaⁿ 'úú chi cuerpo yeⁿ'é nguɛɛ vɛɛ mar 'áámá dendu'ū chi n'daacā. Cuaacu chi 'úú neⁿ'é diíⁿ chi n'daācā naati nguɛ́ɛ́ deenú táácā cuuvi diíⁿ chi n'daācā. 19 Dendu'ū chi n'dai chi neⁿ'é diíⁿ, nguɛ́ɛ́ diíⁿ naati chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é diíⁿ, chííⁿ chí diíⁿ. 20 Maaⁿ ní nduuti chi diíⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é diíⁿ, tuu'mi nguɛ́ɛ́ 'úú chi diíⁿ naati nuuⁿndi ndúúcū poder yeⁿ'ē chi canéé nduucú chííⁿ diiiⁿ chi dinuuⁿndí.

21 Ní 'tíícā canee nduucú. Taachi neⁿ'é diíⁿ chi n'daacā miiⁿ, dámaāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā canee nduucú. 22 Cuáácú chi neⁿ'é diíⁿ chiiⁿ chi ngaⁿ'ā ley yeⁿ'é Ndyuūs. 23 Naati deenú chi vɛ́ɛ́ táámá cosa na cuerpo yeⁿ'é chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é chi 'úú idiíⁿ cosa chi n'daacā tan'dúúcā chi nadacadiinúúⁿ chi diíⁿ. Chuū ní ley yeⁿ'e nuūⁿndī chi vɛ́ɛ́ na cuerpo yeⁿ'é. Ní 'úú caneé tan'dúúcā preso yeⁿ'e ley yeⁿ'e nuuⁿndi. 'Tíícā 'úú.

24 Dɛ́'ɛ chúúcā nndaachií yeⁿ'é maaⁿ. ¿Du'ú cuuvi nadanguáⁿ'ai 'úú yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'é chí diiⁿ chi 'cuūví cueⁿ'e daāⁿmaⁿ? 25 Maaⁿ ní 'úú ní ncā'a gracias Ndyuūs chi dámaaⁿ Ndyuūs cuuvi nadinguáⁿ'ai yā 'úú cáávā Jesucristo Señor yeⁿ'e yú. 'Úú ní dichíí'vɛ̄ 'úú ley yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcū núúⁿmáⁿ staāvā yeⁿ'é naati cuerpo yeⁿ'é ní neⁿ'e dinuuⁿndi cáávā ley yeⁿ'e nuuⁿndi chi canéé nduucú.

8

Vida chi vɛ́ɛ́ cáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs

1 Maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi yeⁿ'e Señor Jesucristo nguɛ́ɛ́ condenado yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ n'gɛɛtineé yā chi diíⁿ yā chiiⁿ chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'e maáⁿ yā naati n'gɛɛtineé yā tan'dúúcā chi neⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. 2 Caati ley yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chiiⁿ diiiⁿ chi vɛ́ɛ́ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Jesucristo. Ní diiiⁿ chi 'úú caneé libre yeⁿ'ē nuuⁿndi chi diiiⁿ chi ch'ií cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 3 Ní Ndyuūs diíⁿ yā chiiⁿ chi nguɛ́ɛ́ cuuvi diiiⁿ ley yeⁿ'e Moisés miiⁿ caati 'iiⁿ'yāⁿ ní duūvá yā na cuerpo yeⁿ'e yā. Ní Ndyuūs diíⁿ yā condenar nuuⁿndi chi vɛ́ɛ́ na cuerpo yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū taachi dicho'ó yā 'áámá n'dyáⁿ'ā Daiya yā ndúúcū cuerpo tan'dúúcā s'uuúⁿ cáávā chi divíi yā nuūⁿndī yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ. 4 Ní chúū Ndyuūs diiⁿ yā cáávā chi s'uūuⁿ cuuvi ch'ɛɛtinee yú tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ ti yeⁿ'e Espíritu N'dai s'uuúⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú chiiⁿ chi neⁿ'e maaⁿ cuerpo yeⁿ'e yú ti diiⁿ yú tan'dúúcā chi neⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs.

5 'Iiⁿ'yāⁿ chi n'gɛɛtinée yā ní diíⁿ yā chi neⁿ'e maaⁿ cuerpo yeⁿ'é yā nacadiinúúⁿ yā ní diíⁿ yā dendu'ū chi neⁿ'é yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs nadacadiinúúⁿ yā ní diíⁿ yā chi neⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs. 6 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nadacadiinúúⁿ yā ní diíⁿ yā dɛ'ɛ̄ chi cuerpo yeⁿ'ē maáⁿ yā neⁿ'e, ní 'cuūvi yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ naati 'iiⁿ'yāⁿ chi nadacadiinúúⁿ yā ni diíⁿ yā dendu'ū chi neⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs ní vɛɛ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'e yā ní n'gɛɛtinéé yā ndúúcū vaadī 'diiíⁿ. 7 'Iiⁿ'yāⁿ chi nadacadiinúúⁿ yā dendu'u chi yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'é yā, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní contra yeⁿ'é Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ ti nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā diíⁿ yā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ, ní nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ yā. 8 Ní cáávā chuū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi diíⁿ yā tan'dúúcā chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yā Ndyuūs nguɛ́ɛ́ inee yiinú yā chííⁿ chí diíⁿ yā.

9 Naati maaⁿ ní ndís'tiī nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'dúúcā chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'e maáⁿ nī naati diíⁿ nī tan'dúúcā chi neⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ti maaⁿ ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs cánée yā ndúúcū ndís'tiī. Ní nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cánée yā ndúúcū Espíritu yeⁿ'é Cristo, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ 'cūū nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e Cristo 'iiⁿ'yāⁿ. 10 Ní nduuti chi ndís'tiī ní yeⁿ'e Cristo ndís'tiī, 'áárá chi cuerpo yeⁿ'é nī cuuvi n'diī cucáávā nuuⁿndi yeⁿ'é nī, tuu'mi ní canduuchí nī cáávā Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs miiⁿ caati Ndyuūs diíⁿ yā aceptar ndís'tiī chi yeⁿ'é yā ndís'tiī. 11 Ní ndúúti chi canée nī ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs, Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi nadacuéeⁿ yā Cristo yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā, tuu'mi ní maaⁿ Ndyuūs miiⁿ chi nadacuéeⁿ yā Cristo caⁿ'a yā chi tée yā cáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi canéé nduucú nī vida ngai na cuerpo yeⁿ'é nī chi 'āā n'díí.

12 Ní cáávā chuū, ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, vɛ́ɛ́ chi canéé chi diiⁿ yú naati nguɛ́ɛ́ 'cuɛɛtinee yú ní nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú tan'dúúcā chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú. 13 Caati ndúúti chi diiⁿ yú tan'dúúcā chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'e maaⁿ yú, tuu'mi ní cuuvi 'cuūvi yú cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Naati nduuti chi nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú cuenta chi diiⁿ cuerpo yeⁿ'e yú, tuu'mi ní cáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi canee ndúúcu yú 'cuɛɛtinee yú.

14 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ngaⁿ'a yā chi cuuvi diíⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní daiya Dendyuūs 'iiⁿ'yāⁿ. 15 Ní Ndyuūs 'āā tee yā s'uuúⁿ Espíritu N'dai yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ cáávā chi diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā chi di'va'a yú ley cáávā chi condenado yú taama vmnéⁿ'ēe naati cáávā chi s'uuúⁿ ní daiya Ndyuūs s'uuúⁿ. 'Íícú cucáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ní s'uuuⁿ ní cuuvi caaⁿ'maⁿ yú: N'diī, Ndyuūs ní Chiidá. 16 Ní maaⁿ Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ngaⁿ'á yā ndúúdú cuaacu ndúúcū espíritu yeⁿ'e yú chi s'uūuⁿ ní daiya Dendyuūs s'uuúⁿ. 17 Ní nduuti chi s'uūuⁿ ní daiyá Ndyuūs s'uūuⁿ, tuu'mi ní vɛ́ɛ́ chi cuuvi yeⁿ'e yú chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi tée yā s'uuúⁿ. Ní cuta'a yú chi cuuvi yeⁿ'e yú ndúúcū Cristo maáⁿ yā nduuti chi s'uūuⁿ ní 'cueenu yú cuuvi maaⁿ cáávā chi yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ. Cuayiivi ní vɛ́ɛ́ parte yeⁿ'e yú ndúúcū Cristo ndúúcū vaadī dɛɛvɛ n'dáí taavi yeⁿ'é yā.

18 Maaⁿ ní inadacadiinúúⁿ chí dendu'ū chi n'geenu yú ngii maaⁿ nguɛ́ɛ́ dɛ́'ɛ̄ vɛɛ chí ch'ɛɛtɛ nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā dendu'ū chi dɛɛvɛ ca ní ch'ɛɛtɛ ca chi Ndyuūs 'cuuⁿ'míⁿ yā s'uuúⁿ. 19 Tanducuéⁿ'ē yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdī chi din'dái Ndyuūs cuáácú cunee ngiinu tiempo chi cuuvi n'diichi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi daiya Ndyuūs. 20 Caati tanducuéⁿ'ē chi din'dái Ndyuūs ndáā nguuvi chi 'āā ntɛ́ɛ́ n'daacā. Ní nguɛ́ɛ́ cucáávā chi maāⁿ néⁿ'e naati cucáávā chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi 'tíícā. Ní maaⁿ ní tanducuéⁿ'ē tiempo miiⁿ ní tanducuéⁿ'ē dendu'ū cunee ngiinu chi Ndyuūs diíⁿ yā chi canéé n'daacā cáávā yeⁿ'ē. 21 Ní tanducuéⁿ'ē chi din'dái Ndyuūs canéé chi natuuvií. Naati ndaā tiempo chi nguɛ́ɛ́ natúúvií caati vɛ́ɛ́ parte yeⁿ'ē ndúúcū libertad chí n'dai taavi chi yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi daiyá Dendyuūs. 22 Ní s'uūuⁿ ní deenu yú chi ndíí nguuvi maaⁿ tanducuéⁿ'ē chi din'dái Ndyuūs ní n'gai ya'āī ngɛɛcū yeⁿ'ē tan'dúúcā 'áámá n'daataá ndúúcū vaadī ya'ai yeⁿ'ē chi 'cundiyáaⁿ daiya tá. 23 Ní nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ tanducuéⁿ'ē chi din'dái Ndyuūs ní n'gáí ya'āī naati 'tiicá ntúūⁿ s'uuúⁿ n'geenu yú ngii. 'Áárá chi canee yú ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi Ndyuūs datee yā s'uuúⁿ chi vmnááⁿ vmnaaⁿ sta'a yú yeⁿ'é Ndyuūs. Ní 'cueenu taavi yú cuuvi 'naaⁿ chi canéé ngiinu yú tiempo chi Ndyuūs cuta'á yā s'uūuⁿ chi daiyá Ndyuūs s'uuúⁿ. Ní nanguaⁿ'áí yā s'uūuⁿ yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú chi vɛ́ɛ́ maaⁿ. Ní 'āā ntɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ cuerpo ndíícuū yeⁿ'e yú naati vɛɛ cuerpo chí ngai yeⁿ'e yú. 24 Ní s'uuúⁿ nguaⁿ'ai yú cáávā chi canee ngiinu yú chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi tée yā s'uuúⁿ. Nduuti chi 'āā inaaⁿ yú dɛ'ɛ̄ chi canee ngiinu yú 'āā ntɛ́ɛ́ canee ngiinu yú yeⁿ'ē. Chííⁿ chi 'āā inaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ canéé ngiinu yā yeⁿ'ē. 25 Naati nduuti chi canéé ngiinu yú chi 'āā cuɛ́ɛ́ snaaⁿ yú canéé chi cunee ngiinu yú ndúúcū 'víích'ɛɛtíínūuⁿ.

26 Ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs nnginnée yā s'uūuⁿ taachi dúuvā yú. S'uuúⁿ nguɛ́ɛ́ deenu yú táácā canéé chí caaⁿ'maⁿngua'a yú tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'é yā, ní maaⁿ ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs inneé yā s'uuúⁿ taachi ngaⁿ'angua'a yú nanááⁿ Ndyuūs taachi n'gai ya'áí yā ní nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'maⁿ yú chuū ndúúcū nduudu. 27 Ní Ndyuūs chi n'diichí yā staava yeⁿ'e yú deenú yā chi nadacadiinuuⁿ Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs caati Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs ngiica yā dámaāⁿ yeⁿ'e chi neⁿ'e Ndyuūs ní cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Ndyuūs.

Cuchɛɛ ca yú yeⁿ'e nducuéⁿ'ē

28 Ní deenu yú chi Ndyuūs diíⁿ yā chi tanducuéⁿ'ē chi chó'ōo yeⁿ'e s'uūuⁿ chí yeⁿ'e s'uūuⁿ ní cáávā chi n'daacā yeⁿ'e yú caati neⁿ'e yú Ndyuūs. Ní Ndyuūs yaa'ví yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 29 Ní Ndyuūs ndɛɛvɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā ní divíi yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ lado yeⁿ'é yā ndii vmnááⁿ vmnaaⁿ caati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuvi daiyá yā tan'dúúcā Daiyá yā Jesucristo. Ní 'íícú Cristo chi Daiya Ndyuūs ní Daiyá yā vmnááⁿ vmnaaⁿ nguaaⁿ n'deee n'dáí vi'i yā.

30 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi Ndyuūs chíndɛɛvɛ yā ndíí vmnááⁿ vmnaaⁿ Ndyuūs yaa'ví yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní yaa'ví yā 'iiⁿ'yāⁿ chí sta'á yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cuuvi daiyá yā. Ní Ndyuūs chí sta'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā ní cuayiivi dich'ɛɛtɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

31 ¿Dɛ́'ɛ̄ cuuvi caaⁿ'maⁿ yú yeⁿ'é dendú'ū s'eeⁿ? Dámaāⁿ cuuvi caaⁿ'maⁿ yú chuū. Nduuti chi Ndyuūs canée yā ndúúcū s'uuúⁿ, ¿du'ū cuchɛ́ɛ́ cūnee contra yeⁿ'e s'uuúⁿ? 32 Ní Ndyuūs nguɛ́ɛ́ diya'āī 'íínu yā Daiya yā cáávā s'uuúⁿ naati dicho'ó yā Daiyá yā caati ch'iī Daiya yā caavā nducyaaca s'uuúⁿ. Ní nduuti chi 'tíícā diíⁿ yā ndúúcū Daiya yā, ¿'áá nguɛ́ɛ́ tee Ndyuūs tanducuéⁿ'ē s'uuúⁿ daama ndúúcū Daiyá yā ní n'deee n'dáí yeⁿ'ē? 33 ¿Dú'ū cuuvi caaⁿ'maⁿ nuuⁿndi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs ndɛɛvɛ yā? Ndyuūs maáⁿ yā diíⁿ yā aceptar 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é yā. 34 ¿Dú'u tuu'mi cuuvi diíⁿ yā condenar s'uuúⁿ? Cristo ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'īi yā cáávā nuuⁿndi yeⁿ'e yú ní nduuchí yā yeⁿ'e nguaaⁿ tinaⁿ'ā. Ni maaⁿ ní Cristo canee yā na lado yeⁿ'e honor yeⁿ'ē Chiidá yā. Ní ngaⁿ'angua'á yā cáávā s'uuúⁿ. 35 ¿Du'ū cuuvi divíi yā s'uūuⁿ yeⁿ'e Cristo chi neⁿ'é yā s'uuúⁿ? ¿'Áá chiiⁿ chi n'geenu yú ngii, 'áá cuuvi nadivíi s'uūuⁿ, o dendu'ū chi diiiⁿ chi idi'vaachi yú o dendu'ū chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cueenu yú cuuvi o taachi cuuví cuiica yú o taachi 'āā ntɛ́ɛ́ catecai yú o cáánda yeⁿ'e yú o taachi ch'iin'núⁿ yā s'uūuⁿ ndúúcū machete chi 'uūvī lados 'caāiⁿ? ¿'Áá cuuvi diiiⁿ nducuéⁿ'ē chuū nadivíi s'uuúⁿ ná vaadī neⁿ'e yeⁿ'e Cristo? Nguɛ́ɛ́ cuuvi. 36 'Tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs:

Cáávā chi s'uuúⁿ ní yeⁿ'e di s'uuúⁿ nuuⁿmaⁿ nguuvi canee yú listo chi 'caaⁿ'núⁿ yā s'uuúⁿ cáávā di. Ní 'iiⁿ'yāⁿ diiⁿ cuenta yā chi s'uuúⁿ tan'dúúcā 'iiti cuūchī chi caⁿ'á yā 'caaⁿ'nuⁿ yā, 'tíícā s'uuúⁿ.

37 Naati yeⁿ'e nducuéⁿ'ē dendu'ū cuchɛɛ cá yú cáávā Cristo chi dinéⁿ'e yā s'uuúⁿ. 38 'Tíícā 'úú ní deenú chi cuaacu chi mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi divíi yā s'uūuⁿ yeⁿ'e Ndyuūs chi dinéⁿ'e yā s'uuúⁿ. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú vaadī n'gii, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú chi cunduūchi yú, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ángeles, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú espíritus chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū poder yeⁿ'e espíritus, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú dendu'ū chi vɛ́ɛ́ maaⁿ, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú dendu'ū chi cuchiī, 39 ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú yeⁿ'e chi vɛ́ɛ́ chí na yáácú, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú yeⁿ'e chi vɛ́ɛ́ ndii na yáanūuⁿ, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú táámá naaⁿ chi vɛ́ɛ́, tanducuéⁿ'ē chuū nguɛ́ɛ́ cuuví divíi s'uuúⁿ yeⁿ'e Ndyuūs chi dinéⁿ'e yā s'uuúⁿ caati s'uuúⁿ ní yeⁿ'e Jesucristo s'uuúⁿ.

9

Ndyuūs ndɛɛvɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ Israel chí judíos chi cuuvi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yā

1 'Úú Pablo ní ngaⁿ'á nduudu cuaacu ti 'úú ní yeⁿ'é Cristo 'úú, ní nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á nduudu yaadi. Chííⁿ chi nadacádiinúúⁿ na staava yeⁿ'é ní yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Cáávā chuū cuaacu niiⁿnyúⁿ deenú chi ngaⁿ'á nduudu cuaacu. 2 Neené ndaachií yiinú ní neené ya'ai staava yeⁿ'é cáávā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é, 3 ndíí chi 'úú maáⁿ neⁿ'é chi cuneé condenado 'úú ní caneé 'aama lado yeⁿ'e Cristo nduuti chi chiiⁿ cuuví diíⁿ, ní cuuví 'cuɛɛtinéé n'daacā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é, ní cuuví yā yeⁿ'e Cristo 'iiⁿ'yāⁿ. 4 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel. Ní Ndyuūs sta'á yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cuuvi daiyá yā. Ní Ndyuūs chí dɛɛvɛ n'dáí taavi ca canée yā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní diíⁿ yā 'áámá compromiso ndúúcu yā. Ní ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ley yeⁿ'é yā chi ley yeⁿ'e Moisés. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ canée yā ndúúcū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū ní ndúúcū compromiso yeⁿ'é Ndyuūs chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 5 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní daiya chiida yú cuááⁿ vmnaaⁿ ní yeⁿ'e ndaata 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní yeⁿ'e ndaata 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ Cristo ní ndaa yā ndúúcū cuerpo tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní Cristo miiⁿ ní Ndyuūs, ní ch'ɛɛtɛ taavi yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē. Cueⁿ'e daāⁿmaⁿ dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs. 'Tíícā.

6 'Úú nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á chi compromiso chi ngaⁿ'a Ndyuūs nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel chí nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄. N'daācā ca chi ngaⁿ'á chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel miiⁿ cuaacu chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 7 Naati nguɛ́ɛ́ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel ní daiya Abraham 'iiⁿ'yāⁿ. Naati 'túúcā ngaⁿ'a Ndyuūs: Dii Abraham, cáávā saⁿ'ā daiya di chi nguuvi Isaac vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē di cuayiivi. 8 Ní cáávā nduudu chi ngaⁿ'a Ndyuūs cuuvi deenú chi mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi daiya Ndyuūs cáávā chi ch'iindiyáaⁿ yā na ndaata yeⁿ'é Abraham. Nguɛɛ 'tíícā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní daiya Dendyuūs nduuti chi cucáávā compromiso yeⁿ'e Ndyuūs, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuaacu chi daiyá Ndyuūs. 9 Nduudú 'cūū nduudu chi canéé nguūⁿ yeⁿ'ē compromiso miiⁿ chi Ndyuūs ca'a yā Abraham: Tiempo chi ch'iⁿ'í, 'úú nndaá ní ch'iⁿ'í poder yeⁿ'é ní Sara chi n'daataá yeⁿ'ē di ní 'cuundi 'aama daiya tá.

10 Ní nguɛ́ɛ́ dámaaⁿ chuū. Nduu 'uuvi daiya táⁿ'ā Rebeca mííⁿ ní cuaāchī. Ní nguuvi yā Esaú ndúúcū Jacob ní yeⁿ'ē 'áámá chiidaá ní chiidá yā ní Isaac chi yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e yú. 11-13 Ní taachi daiyā Rebeca miiⁿ chi cuaāchí 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuɛɛtiyáaⁿ yā ní 'āā cuɛ́ɛ́ diíⁿ yā cosa chi n'daacā o cosa chi nguɛ́ɛ́ n'daāca, Ndyuūs yaa'ví yā táⁿ'ā Rebeca miiⁿ 'tíícā: Daiya di chi saⁿ'ā vmnaaⁿ chí Esaú diíⁿ sa servir daiya di chi saⁿ'ā chí cuchiī cuayiivi chi Jacob. Ní chuū ní tan'dúúcā chi canéé nguūⁿ naachí Ndyuūs ngaⁿ'a yā 'tíícā: 'Úú dineⁿ'é saⁿ'a Jacob miiⁿ, naati sáⁿ'ā Esaú miiⁿ 'úú nguɛ́ɛ́ neⁿ'é. Déénu yú chi canéé cuaacu chi Ndyuūs cuuvi ndɛɛvɛ yā 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'e yā tan'duucā chi neⁿ'e yā. Ní cuuvi yaa'vi yā 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'é yā yaa'ví yā chi cuuvi yeⁿ'e yā. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cuenta chiiⁿ chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi yaa'ví yā. Ní ndɛɛvɛ́ yā Jacob.

14 ¿Dɛ'ɛ̄ cuuvi caaⁿ'maⁿ s'uūuⁿ yeⁿ'e chi diiⁿ Ndyuūs? ¿'Áá diiⁿ Ndyuūs cosa chi nguɛ́ɛ́ cuaacu? Nguɛ́ɛ́ mar 'áámá naaⁿ. 15 Ndyuūs ní caⁿ'a yā chii yā Moisés miiⁿ 'tíícā: 'Úú ní ya'áí cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi 'úú neⁿ'é chi caⁿ'á chí ya'áí yeⁿ'e yā; ní 'úú ya'āī 'iinú cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi 'úú neⁿ'é chi caⁿ'á chí ya'āī 'iinú cááva yā. 16 Maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ neⁿ'é yā o diíⁿ yā chi cuuví yeⁿ'é Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ, naati dámaāⁿ tan'dúúcā chi Ndyuūs ya'ai 'iinú yā caava 'āā du'ú nūuⁿ chi neⁿ'é yā chi cuuvi yeⁿ'é yā. 17 Ní canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs taachi Ndyuūs yaa'ví yā rey yeⁿ'e yáⁿ'āa Egipto 'tíícā: Dii Faraón, 'úú s'neéⁿ dii rey caati 'úú cuuvi 'cuuⁿ'míⁿ poder yeⁿ'é cucáávā dii. Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e núúⁿmáⁿ íⁿ'yeeⁿdī cuuvi déénú yā chi duuchí ní caaⁿ'máⁿ yā chi duuchí. 18 Ní 'tíícā diiⁿ Ndyuūs. Ya'áí yā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi maáⁿ yā neⁿ'é yā, ní 'tiicá ntúūⁿ Ndyuūs dichɛɛchí yā staava yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi maáⁿ yā neⁿ'é yā dichɛɛchí yā.

19 Tuu'mi ní 'aamá nī caⁿ'a nī chīi nī 'úú 'tíícā: Nduuti chi 'tíícā, ¿dɛ'ɛ cúúvī chi Ndyuūs ngaⁿ'á yā chi nuuⁿndi ní yeⁿ'e saⁿ'ā? Ní ¿dú'ū cuuvi diiⁿ cosa chi contra yeⁿ'e chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diiⁿ? 20 'Úú ní ngaⁿ'á ngīi díí saⁿ'ā: ¿Dú'ú dii chi díí cuuvi n'guɛɛcútaⁿ'a di yeⁿ'é Ndyuūs? ¿'Áá cuaacu chi 'áámá 'cúutīi yeⁿ'ē ínchɛɛ̄tí cuuvi caaⁿ'maⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi din'dái yā 'cúutīi miiⁿ ní caaⁿ'maⁿ 'tíícā: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúvī chi din'dái nī 'úú 'túúcā? 21 Deenu yú chi 'iiⁿ'yāⁿ chi din'dái yā 'cúutīi cuuvi din'dái yā yeⁿ'e inchɛɛtí tan'dúúcā chi neⁿ'é yā din'dái yā. Cuuvi din'dái yā yeⁿ'e 'áámá taaⁿ ínchɛɛ̄tí 'uūvī 'cúutīi, 'áámá chi yaⁿ'ai chíí'vɛ̄ ni táámá chii nguɛ́ɛ́ yaⁿ'ai chíí'vɛ̄.

22 Ní 'tiicá ntúūⁿ chi diiⁿ Ndyuūs. Ndyuūs neⁿ'é yā 'cuuⁿ'míⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ táácā cuuvi diíⁿ yā castigar 'iiⁿ'yāⁿ ní ch'iⁿ'í yā poder yeⁿ'é yā. Ní n'deee 'nááⁿ tiempo Ndyuūs chɛɛ́ yā ndúúcū vaadī ngiinu yeⁿ'é yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā. Ní Ndyuūs canéé chi diíⁿ yā castigar 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní Ndyuūs dituūví yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 23 Ní Ndyuūs neⁿ'é yā ch'iⁿ'í yā s'uūuⁿ chí chɛɛtɛ ca vaadī dɛɛvɛ taavi yeⁿ'é yā ní nééné ya'ai 'iinú yā cááva s'uūuⁿ. Ní ndii vmnááⁿ vmnaaⁿ diíⁿ yā chi s'uuúⁿ ní vɛ́ɛ́ parte yeⁿ'e yú ndúúcū yā ndúúcū dɛɛvɛ taavi ca yeⁿ'é yā. 24 Ní Ndyuūs yaa'ví yā s'uūuⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā s'uūuⁿ, náⁿ'ā s'uūuⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi judíos s'uūuⁿ ni tanáⁿ'a s'uūuⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi judíos s'uuúⁿ. 25 Tan'dúúcā chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs naachi dinguūⁿ profeta Oseas ní Ndyuūs ngaⁿ'á yā 'tíícā:

'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é, 'úú yaa'ví 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cuuvi yeⁿ'é; 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ dineⁿ'é vmnaáⁿ ti nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e 'úú maaⁿ ní ngaⁿ'á 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi neené neⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

26 Ní lugar mííⁿ nūuⁿ naachi Ndyuūs caⁿ'a yā chii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'túúcā: Ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é ndís'tiī, mííⁿ nūuⁿ ní ngaⁿ'á 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní chi duuchí yā daiya Dendyuūs chí canduuchi.

27 Ní saⁿ'a profeta Isaías caⁿ'a sá yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel 'tíícā: 'Áárá chí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel ní n'deee n'dáí yā tan'dúúcā yáⁿ'āa ndúútiī yeⁿ'ē yiicu dámaāⁿ n'duu'vi núúⁿ yā nnguaⁿ'ai yā. 28 Ní Señor Ndyuūs diíⁿ yā chi cuuvi cuaacu nduudu chi 'āā caⁿ'a yā yeⁿ'e yáⁿ'āa 'cūū ní nuuⁿ diíⁿ yā nducuéⁿ'ē. 29 Ní 'tíícā ngaⁿ'a profeta Isaías cuaaⁿ vmnaaⁿ:

Nduuti chi Señor chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē nguɛ́ɛ́ s'neéⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yú ndúúcu yú, tuu'mi ní s'uuúⁿ canee yú tan'dúúcā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Sodoma ndúúcū yáāⁿ Gomorra chí ch'īi yā cucáávā nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 'Tíícā s'uuúⁿ.

Yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ní yeⁿ'ē nduudu cuaacu yeⁿ'ē evangelio

30 ¿Dɛ́'ɛ̄ cuuvi caaⁿ'maⁿ yú tuu'mi? 'Tíícā cuuvi caaⁿ'maⁿ yú. 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel chi judíos 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ in'nuúⁿ yā Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā chi canee n'daāca yā nanááⁿ Ndyuūs. Naati cuayiivi mííⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ canee n'daāca yā nanááⁿ Ndyuūs cáávā chí i'téénu yā Ndyuūs. Ní Ndyuūs diíⁿ yā aceptar 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 31 Nguɛ́ɛ́ 'tíícā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e ndaataá Israel. Caneé yā ndúúcū ley yeⁿ'e Moisés chi cuuvi diiiⁿ chi n'daacā caneé yā nanááⁿ Ndyuūs. Ní 'áárá chi neⁿ'é yā canéé n'daacā nanááⁿ Ndyuūs naati nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ yā cumplir chiiⁿ chi ngaⁿ'a ley miiⁿ. 32 ¿Dɛ'ɛ̄ cúúvī chi 'tíícā? 'Tíícā canee, caati 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel nguɛ́ɛ́ n'daacā canee yā nanááⁿ Ndyuūs cáávā ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ yā cáávā ley yeⁿ'é yā, ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā cu'téénu yā Jesucristo. Ní cáávā chuū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ canee tan'dúúcā chi candɛ́ɛ̄ ca'a yā ná tuūu chi Jesucristo chi diīiⁿ chí indɛɛ ca'a 'iiⁿ'yāⁿ. 33 Ní 'tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs yeⁿ'e tuūu miiⁿ:

'Úú Ndyuūs ní cu'neéⁿ na yáāⁿ Sión 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi Jesucristo chi nguuvi tuūu chi cuundɛɛ ca'a 'iiⁿ'yāⁿ ní tuūú miiⁿ ní 'áámá tuūú ch'ɛɛtɛ chi diiiⁿ chi cundɛɛvɛ 'iiⁿ'yāⁿ; ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi cu'téénu yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ, nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cuináaⁿ yā.

10

1 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, neⁿ'é ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ Israel yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é cuuvi nnguaⁿ'ai yā. Ní 'úú ní ngaⁿ'angua'á cááva yā. 2 Deenú chi cuaacu chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaataá yeⁿ'é ní neⁿ'é yā dich'ɛɛtɛ cá yā Ndyuūs naati nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā tan'dúúcā chi neⁿ'e Ndyuūs caati nguɛ́ɛ́ déénu yā táácā cuuvi diiⁿ yā. 3 Ní nguɛ́ɛ́ déénu yā táácā Ndyuūs diíⁿ yā aceptar 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní diíⁿ yā chɛɛ chi nadacádíínuuⁿ yā chi n'daacā. Ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā diíⁿ yā tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'e yā chi diiⁿ yā caati n'daacā caneé yā nanááⁿ Ndyuūs. 4 Ní taachi ndaā Cristo diíⁿ yā chi 'āā vi'í cā ley yeⁿ'e Moisés. Ní maaⁿ ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'daacā caneé yā nanááⁿ Ndyuūs.

5 Ní Moisés miiⁿ dinguuⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'é yā canee n'daāca yā nanááⁿ Ndyuūs cáávā chi diíⁿ yā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ. 'Tíícā dinguúⁿ yā: 'Iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e Moisés canduuchí yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ cucáávā ley miiⁿ. 6 Naati chuū ní ngaⁿ'a yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi canee n'daacā nanááⁿ Ndyuūs cáávā chi i'téénu yā Jesucristo. Díí nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a di na staava yeⁿ'e di 'tíícā: ¿Du'u caⁿ'ā na va'ai chɛɛti nguuvi? Taachi ngaⁿ'a di 'tíícā, nadicua'áí di Cristo yeⁿ'é va'āī chɛɛti nguuvi. 7 Ní nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ di na staava yeⁿ'ē di 'tíícā: ¿Du'ū cuuvi caⁿ'á yā iⁿ'yeēⁿdī chí yáanūuⁿ tan'dúúcā chi cheⁿ'e Cristo? Taachi diiⁿ di 'tíícā, diiⁿ di chi Cristo nadacuéeⁿ yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 8 Chuū chi canee chi caaⁿ'maⁿ yú: Nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs 'āā niiⁿnuúⁿ canee yeⁿ'é nī ní canee na cheendí nī ní canee na staava yeⁿ'é nī. Nduudu cuaacu miiⁿ ní nduudu chi ngaⁿ'á 'nū nanááⁿ ndís'tiī cááva chi cuuvi cu'téénu nī. 9 Nduuti chi caaⁿ'máⁿ nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ní ngaⁿ'a nī 'tííca chi Jesús miiⁿ chííⁿ chí 'iiví nī ní i'téénu nī ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é nī chi Ndyuūs nadicuéeⁿ yā Cristo miiⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā, tuu'mi ní díí nanguáⁿ'ai di. 10 Canéé chi cu'teenú nī ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'e nī ní Ndyuūs cuaáⁿ yā ndís'tiī. Canéé chi caaⁿ'máⁿ nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ní ngaⁿ'á nī chi i'téénu nī Jesucristo ní cuuvi nanguaⁿ'ai nī.

11 Ní canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā: Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi cu'téénu yā Cristo nguɛ́ɛ́ cuuví 'cuináaⁿ yā. 12 Nguɛ́ɛ́ n̄'dáaⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tanáⁿ'ā naciones. Maaⁿ Señor Jesucristo miiⁿ ní maaⁿ Señor yeⁿ'e nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. Ní Señor miiⁿ itée yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi n'dai yeⁿ'é yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'angua'á yā nanááⁿ Ndyuūs cáávā chi duuchi yā. 13 Caati 'tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs: Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yā ngii yā: “N'díí Señor Jesucristo yeⁿ'é,” ní cuuví nanguaⁿ'ai yā. 14 ¿Táácā cuuvi caaⁿ'máⁿ yā ndúúcū Señor miiⁿ nduuti chi nguɛɛ i'téénu yā 'iiⁿ'yāⁿ? ¿Ní táácā cuuvi cu'téénu yā yeⁿ'ē 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'e yā? ¿Ní táácā cuuvi caandiveéⁿ yā nduuti chi nguɛ́ɛ́ 'aama 'iiⁿ'yāⁿ chi caaⁿ'máⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs? 15 ¿Ni táácā cuuvi caaⁿ'máⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs miiⁿ nduuti chi nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ dicho'ó? 'Tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs: Dɛ'ɛ chúúcā n'daacā chi ndaā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi candɛ́ɛ yā nduudu cuaacu yeⁿ'e vaadī 'diīiⁿ ni ngaⁿ'á yā nduudu ngai yeⁿ'é Cristo.

16 Naati nguɛ́ɛ́ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ i'téénu yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Cristo. Ní tan'dúúcā chi ngaⁿ'a profeta Isaías ndii cuááⁿ vmnaaⁿ taachi ngaⁿ'a 'tíícā: N'diī Señor, ¿dú'ū i'téénu nduudu cuaacu chí ngaⁿ'ā cuaacu yú? 17 'Tíícā tuu'mi, 'iiⁿ'yāⁿ i'téénu yā nduudu cuaacu yeⁿ'e Jesucristo cáávā chi n'giindiveéⁿ yā nduudu miiⁿ, ní n'giindiveéⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'e Cristo.

18 Naati 'úú itiinguuneéⁿ ndís'tiī: ¿'Áá cuaacu chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs? Cuaacu chi n'giindiveéⁿ yā. 'Tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs:

Nduudu cuaacu chi ngaⁿ'a yā, ngaⁿ'a yā na núúⁿmáⁿ íⁿ'yeeⁿdī. Ní nduudu yeⁿ'e yā ní ngaⁿ'a yā ní ndíí núúⁿmáⁿ cuaaⁿ chi yaⁿ'ai ca yeⁿ'ē íⁿ'yeēⁿdī.

19 Táámá vmnéⁿ'ēe itiinguuneéⁿ ndís'tiī: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ diíⁿ cuenta 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi judíos s'eeⁿ yeⁿ'e nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs? Moisés miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ chi vmnááⁿ vmnaaⁿ nguɛɛcuneé yā yeⁿ'e chuū, ní 'tíícā canéé nguūⁿ:

'Úú ní diíⁿ chi cuuvi nngueé nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e táámá nación chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nación yeⁿ'é Ndyuūs. 'Úú ní diíⁿ chi nduuví táaⁿ nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é chí yeⁿ'e táámá nación caati caⁿ'á diíⁿ cosa chi n'daacā nduucú yā.

20 Ní profeta Isaías miiⁿ claro ca chi ngaⁿ'á yā ndúúcū nduudú 'cūū. Ndyuūs ngaⁿ'á yā 'tíícā:

'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'nuúⁿ yā 'úú ní indaacá yā 'úú. 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ itiinguuneéⁿ yā yeⁿ'é, 'úú ní ch'iⁿ'í maáⁿ 'úú nanáaⁿ yā.

21 Ní taachi Isaías miiⁿ ngaⁿ'a yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel, 'tíícā ngaⁿ'a yā: Ndyuūs ngaⁿ'a 'tíícā: Nguuvi nguuvi n'doó ta'á ní yaa'ví 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é. Ní chɛɛchi staava yeⁿ'é yā.

11

'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel chí nanguáⁿ'ai yā

1 Maaⁿ ní intíínguuneéⁿ ndís'tiī: ¿'Áá diíⁿ Ndyuūs chi s'neéⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ Israel yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é yā? Nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā 'tíícā. 'Úú Pablo maáⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel 'úú ní yeⁿ'e ndaata yeⁿ'ē Abraham 'úú, ní yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Benjamín 'úú. 2 Ndii cuááⁿ vmnaaⁿ Ndyuūs diíⁿ yā recibir 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é yā, 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi ndɛɛ̄vɛ yā chi cuuvi yeⁿ'e yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní ndís'tiī, ¿'áá nguɛ́ɛ́ déénu nī yeⁿ'e chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs naachi profeta Elías ngaⁿ'angua'á yā ní di'cuiitú yā Ndyuūs contra yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ Israel? Ní caⁿ'a yā 'tíícā: 3 N'díí Señor Ndyuūs, 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ní 'niiⁿ'núⁿ yā saⁿ'ā profetas yeⁿ'é nī ní dituūví yā nátai s'eeⁿ yeⁿ'e nī, n'diī Ndyuūs chí canduuchi. Ni maaⁿ dámaāⁿ 'úú caneé ní 'tiicá ntúūⁿ neⁿ'é yā 'caaⁿ'nuⁿ yā 'úú. 4 Naati Ndyuūs nan'guɛɛcútaⁿ'a yā yeⁿ'e profeta Elías miiⁿ, 'tíícā: Canéé lado yeⁿ'é ndɛɛ̄chɛ̄ mil saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ chiintii'yá yā nanááⁿ santo ídolo chi nguuvi Baal. 5 Ní 'tiicá ntúūⁿ yeⁿ'e tiempo 'cūū canéé duu'ví 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel chi i'téénu yā Ndyuūs ní Ndyuūs ndɛɛvɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní diíⁿ yā cosa chi n'dai taavi cááva yā. 6 Ní nduuti chi yeⁿ'é Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cáávā chi Ndyuūs ní diiⁿ n'dai taaví yā ní ndɛɛvɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ cáávā cosa chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ maáⁿ yā cuuvi diiⁿ yā. Ní ndúúti chi cáávā cosa chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuví diíⁿ yā, tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ cáávā vaadī n'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi yeⁿ'é Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ.

7 ¿Dɛ́'ɛ ra tuu'mi? 'Iiⁿ'yāⁿ Israel nguɛ́ɛ́ ndaaca yā dɛ'ɛ̄ chi in'nuúⁿ yā. Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs ndɛɛvɛ yā, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndaaca yā. Ní tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ti ndii chɛɛchí maáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 8 'Tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs: Ndyuūs diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ tuumicádíínuuⁿ yā na staava yeⁿ'é yā dendu'ū yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs; ní diíⁿ yā chi nduutináaⁿ yā nguɛ́ɛ́ snaaⁿ yā ní veéⁿ yā nguɛ́ɛ́ 'caandiveéⁿ yā. Ní 'tíícā 'iiⁿ'yāⁿ Israel ndii tiempo 'cūū. 9 'Tiicá ntúūⁿ David ngaⁿ'a yā:

'Viicu yeⁿ'ē chi che'é yā ní nduuvi tan'dúúcā tuūvī cáávā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní tiempo chi che'é yā ndaā enemigos yeⁿ'é yā ní nadītuu'ví ya 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní 'tíícā Ndyuūs cuuvi diíⁿ yā castigar 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

10 Ní nduutinaáⁿ yā tan'dúúcā chi cuuvi ngueēe chí nguɛ́ɛ́ snaaⁿ yā. Ní dáámí yā 'áámá nūuⁿ can'díi yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

Nanguaⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ Israel

11 Maaⁿ ní itiinguuneéⁿ ndís'tiī: Taachi 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ candɛ́ɛ́ ca'a yā chí cundɛɛvɛ yā caati nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs, ¿'áá 'áámá canee chi chindɛɛvɛ yā? Nguɛɛ 'tíícā mar 'áámá naaⁿ. Naati chó'ōo chuū caati 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi judíos s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel cuuvi nánguaⁿ'ai yā. Ní diiiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel nngueé yā yeⁿ'e tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ní cu'téénu cá yā Ndyuūs. 12 Ní caati 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ ch'iindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e Ndyuūs ní chó'ōo chi tuneéⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e núúⁿmáⁿ iⁿ'yeeⁿdī chi cuuvi cu'teenú yā Ndyuūs. Ní sta'á yā yeⁿ'e vaadī n'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Ní nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel cuuvi cu'téénu yā caava 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel nguɛ́ɛ́ ch'iindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs, tuu'mi n'deee ca n'daacā ca yeⁿ'e nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ taachi 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ nanguɛɛcúndií yā ní cu'téénu yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs taama vmnéⁿ'ēe.

13 Maaⁿ ní neⁿ'é caāⁿ'máⁿ nduucú ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ Israel ndís'tiī. Maaⁿ chi Ndyuūs dicho'ó yā 'úú chi 'úú ní apóstol chi candɛɛ́ nduudu yeⁿ'é yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ Israel s'eeⁿ. Úú deenú chi ch'ɛɛtɛ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é. 14 Ni 'úú neⁿ'é chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é ngueé yā yeⁿ'e ndís'tiī niicu cu'téénu yā Ndyuūs tan'dúúcā chi ndís'tiī i'téénu nī Ndyuūs. Ní 'iicú cuuvi nanguaⁿ'ai n'duuvi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é tan'dúúcā ndís'tiī nanguaⁿ'ai nī. 15 Ní taachi Ndyuūs s'neéⁿ yā 'áámá lado 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ dīiⁿ yā 'tíícā caati nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel cuuvi cunee 'diiíⁿ yā ndúúcū Ndyuūs. ¿Táácā cuuvi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ taachi Ndyuūs cuaāⁿ ntuúⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ? Ndyuūs nca'á yā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'é yā lugar yeⁿ'e vaadī n'gii cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 16 N'giindiveéⁿ nī yeⁿ'e chuū chi caaⁿ'máⁿ: Nduuti chi ca'a yú Ndyuūs 'áámá taaⁿ yeⁿ'e masa yeⁿ'é pan cáávā ofrenda, 'tiicá ntúūⁿ nducuéⁿ'ē masa yeⁿ'e pan miiⁿ ní yeⁿ'é Ndyuūs. Ní nduuti chi ca'a yú Ndyuūs cáávā ofrenda dii'yu yeⁿ'e yáⁿ'á, 'tiicá ntúūⁿ nducuéⁿ'ē yáⁿ'á ní yeⁿ'é Ndyuūs. 'Tiicá ntúūⁿ Ndyuūs di'viicú yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel caati 'āā di'viicú yā 'iiⁿ'yāⁿ vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é yā.

17 Náⁿ'á dúuⁿnē yeⁿ'e yáⁿ'á olivo chi canéé na yáⁿ'āa 'iiⁿ'yāⁿ, ní 'iiⁿ'yāⁿ 'caaca yā ní sta'á yā dúuⁿnē yeⁿ'e yáⁿ'á olivo chi canéé icyáⁿ'ā ní diíⁿ yā chi yeⁿ'e yáⁿ'á olivo yeⁿ'é yā. 'Tíícā ndís'tiī, 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel. Ní ndís'tiī tan'dúúcā dúuⁿnē yeⁿ'e yáⁿ'á olivo yeⁿ'e icyáⁿ'ā miiⁿ 'tiicá nī naati maaⁿ ní vɛ́ɛ́ parte yeⁿ'é nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi tan'dúúcā yáⁿ'á olivo chi canéé yáⁿ'āa 'iiⁿ'yāⁿ. Ní maaⁿ ní ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel cuuvi yeⁿ'é nī nducuéⁿ'ē chi n'dai taavi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi Israel yā. 18 Maaⁿ ní ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ Israel nī, nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nī chi ch'ɛɛtɛ maáⁿ nī ndís'tiī, caati nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi Israel yā chi tan'dúúcā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yáⁿ'á. Ní 'iiⁿ'yāⁿ 'caaca yā dúuⁿnē miiⁿ, 'tííca yā. Ndís'tiī n'gaacú nī chi ndís'tiī ní tan'dúúcā 'áámá dúuⁿnē 'tíícā ndís'tiī. Tan'dúúcā dúuⁿnē nguɛ́ɛ́ ca'a fuerzas yeⁿ'e dii'yu yeⁿ'e yáⁿ'á naati yáⁿ'á ca'a fuerzas yeⁿ'e dúuⁿnē, 'tíícā ndís'tiī. Cuta'á nī fuerzas yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi Israel yā.

19 'Úú nguɛ́ɛ́ deenú nduuti chi ndís'tiī caaⁿ'máⁿ nī 'tíícā yeⁿ'e chuū: 'Iiⁿ'yāⁿ ch'iicá yā dúuⁿnē s'eeⁿ caati 'úú cuuvi caneé lado yeⁿ'e dúuⁿnē chi ch'iicá yā. 'Úú chi nguɛ́ɛ́ Israel 'úú caneé lado yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi Israel yā. 20 N'daacā ngaⁿ'a nī naati deenú nī chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā dúuⁿnē chi ch'iicá yā, 'tiicá yā, ti nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Cristo. Ní maaⁿ ní ndís'tiī tan'dúúcā dúuⁿnē yeⁿ'e yáⁿ'á mííⁿ 'tiicá nī caati i'téénu nī Cristo. Maaⁿ ní ndís'tiī nguɛɛ dííⁿ nguee nī naati cundɛ́ɛ nī cuidado táácā chi 'cuɛɛtinée nī. 21 Caati nduuti chi Ndyuūs nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā perdonar 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi nguɛɛ i'téénu chi tan'dúúcā dúuⁿnē yeⁿ'e yáⁿ'á, nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e ndís'tiī chi vmnááⁿ vmnaaⁿ tan'dúúcā dúuⁿnē chi yeⁿ'e yáⁿ'á yeⁿ'e icyáⁿ'ā nduuti chi nguɛ́ɛ́ candɛɛ́ nī cuidado táácā chi 'cuɛɛtineé nī. 22 Cuin'diichí nī, tuu'mi Ndyuūs ní neené n'dai taavi yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā naati neene chɛɛchí ntúuⁿ yā vaa. Chɛɛchí yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ti nguɛ́ɛ́ i'téénu yā. Naati Ndyuūs ní neené n'dai taaví yā ndúúcu nī nduuti chi 'áámá cuneé nī chi cu'téénu nī. Ní nduuti chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī 'tuucā, tuu'mi 'tiicá ntúūⁿ Ndyuūs caⁿ'á yā diíⁿ yā castigar ndís'tiī tan'dúúcā chi ch'iicá yā dúuⁿnē yeⁿ'e maaⁿ yáⁿ'á. 23 Ní nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel cu'téénu yā Cristo, tuu'mi ní Ndyuūs ní cuta'á yā ní nguɛɛcunéé diíⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní táámá vmnéⁿ'ēe canee yā tan'dúúcā 'āā dúuⁿnē yeⁿ'e maaⁿ yáⁿ'á mííⁿ 'tííca yā. Ní vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'e Ndyuūs chi cuuvi diíⁿ yā 'tíícā. 24 Ní nduuti chi ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ Israel ndís'tiī, ní Ndyuūs sta'á yā ndís'tiī tan'dúúcā chí n'giicá yā dúuⁿnē yeⁿ'e táámá yáⁿ'á olivo yeⁿ'e icyáⁿ'ā ní diíⁿ yā chi yeⁿ'e yáⁿ'á olivo yeⁿ'é yā, 'tíícā ndís'tiī maaⁿ. 'Tiicá ntúūⁿ n'dáácā n'dai ca diíⁿ Ndyuūs ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi vmnááⁿ vmnaaⁿ tan'dúúcā dúuⁿnē yeⁿ'e yáⁿ'á yeⁿ'é yā, ní cuuvi diíⁿ yā chi táámá vmnéⁿ'ēe ní yeⁿ'ē maaⁿ yáⁿ'á miiⁿ.

Yeⁿ'e chi nanguaⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ Israel yeⁿ'e tiempo chi cuchiī

25 Maaⁿ ní hermanos yeⁿ'é, neⁿ'é chi ndís'tiī cadíínúúⁿ nī chi canúúⁿ n'de'ei. Ní nguɛ́ɛ́ nadicádíínuuⁿ nī chi deenu ca nī. 'Áámá tiempo nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel dichɛɛchí yā staava yeⁿ'é yā dámaāⁿ 'naaⁿ tiempo taachi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ Israel ní Ndyuūs ndɛɛvɛ yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi neⁿ'é yā chi cuuvi yeⁿ'é yā. 26 Ní taachi cho'ōo tiempo miiⁿ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ Israel ní caⁿ'a yā cu'téénu yā caati 'tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs:

'Iiⁿ'yāⁿ chi nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yā Israel chiicá yā yeⁿ'e yáāⁿ Sión, ní divíi yā nducuéⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel.

27 Ní 'úú Ndyuūs dicuaacú compromiso yeⁿ'é ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, taachi 'úú nadivií nuuⁿndi yeⁿ'e yā.

28 Ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel nguɛ́ɛ́ i'téénu yā nduudu cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs yeⁿ'e chi nadanguáⁿ'ai yā. Ní maaⁿ ní contra yeⁿ'é Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caati ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ Israel ndís'tiī, cuuvi yeⁿ'é Ndyuūs ndís'tiī. Ní 'áárá chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Cristo, Ndyuūs dineⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caati Ndyuūs níndɛɛvɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi vmnááⁿ vmnaaⁿ chi yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é yā. 29 Ní Ndyuūs nguɛ́ɛ́ ndaacadaamí yā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi yaa'ví yā chi cuuvi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní Ndyuūs di'viicú ntúūⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 30 Ní tiempo chi chó'ōo ndis'tíī chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ Israel ndís'tiī, nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ nī nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs naati maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní Ndyuūs yá'ai yā caavā ndís'tiī chi nguɛɛ i'téénu nī. 31 Ní 'tiicá ntúūⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ní diíⁿ yā 'tíícā caati cuayiivi Ndyuūs cuuvi ya'áí yā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā chi ya'áí yā cáávā ndís'tiī. 32 Ní Ndyuūs 'āā daamá nūuⁿ s'néeⁿ yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ch'iindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é yā cáávā chi Ndyuūs cuuvi ya'áí yā caavā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ.

33 Dɛ'ɛ chúúcā n'deee cá vaadī n'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Dɛ'ɛ chúúcā n'deee cá chi tuumicádíínuuⁿ yā ndúúcū chi déénu yā. S'uuúⁿ ní nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'maⁿ yú dɛ'ɛ cuuvi chi tuumicadiinúúⁿ yā 'tíícā; ní nguɛ́ɛ́ cuuvi tuumicadiinuuⁿ yú chiiⁿ chi diíⁿ yā. 34 Ní 'tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs: ¿Dú'ū cuuvi túúmícádiinūūⁿ vaadī cadíínūuⁿ yeⁿ'e Señor Ndyuūs? ¿Du'ū cuuvi ca'a consejo Ndyuūs? 35 ¿Du'ú 'iiⁿ'yāⁿ ca'a yā algo Ndyuūs vmnááⁿ vmnaaⁿ ní cuayiivi Ndyuūs ca'á yā tan'dúúcā chi nadíí'vɛ yā yeⁿ'ē? 36 Tanducuéⁿ'ē dendu'ū chí vɛ́ɛ́ ní Ndyuūs din'dái yā ní tee yā s'uuúⁿ tanducuéⁿ'e. Ní cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ vɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi yeⁿ'é yā. Maaⁿ ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs. 'Tíícā.

12

Ca'a yú vida yeⁿ'e yú Ndyuūs ní diiⁿ yú tanducuéⁿ'ē chi neⁿ'é yā

1 Maaⁿ ní ndís'tiī, hermanos yeⁿ'é, cáávā chi Ndyuūs ya'ai 'iinú yā yeⁿ'e ndís'tiī, di'cuíítūu ndís'tiī chi ca'á nī vida yeⁿ'e maáⁿ nī tan'dúúcā 'áámá ofrenda chí canduuchi nanááⁿ Ndyuūs cáávā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs. Ní diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ chi neⁿ'é yā chi diíⁿ nī. Chuū chi diíⁿ nī ní cuaacu chi n'dai taavi chi inee yiinú Ndyuūs. Ní canéé chi diíⁿ nī 'tíícā. 2 Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'dúúcā chi neⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū naati cuaáⁿ nī lugar Ndyuūs chi n̄'daáⁿ yā vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'é nī ni 'tiicá ntuūⁿ n̄'daáⁿ yā vida yeⁿ'é nī. Ní 'íícú cuuví deenú nī chɛɛ́ chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diiⁿ nī, chɛɛ́ chi n'daacā, chɛɛ́ chi cunee yiinú Ndyuūs ni chɛɛ́ chi n'dai taavi ca.

3 Ní cáávā chi Ndyuūs tee yā 'úú chi n'dai taavi ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā 'úú ní ngaⁿ'á ngīi ca'áámá ca'aama ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ nadacádíínuuⁿ nī chi n'gɛɛtɛ cá nī ngo'o ca chi canéé chi nadacádíínuuⁿ nī naati nadacádíínuuⁿ nī ní n'diichí nī yeⁿ'e maáⁿ nī ndúúcū chí i'téénu nī chi Ndyuūs itée yā ndís'tiī. 4 Caati 'tíícā tan'dúúcā 'áámá cuerpo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chí neené n'deee nááⁿ chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ní nguɛ́ɛ́ dáámá ntiiⁿnyuⁿ chi yeⁿ'ē n'deee nááⁿ yeⁿ'ē; 5 'tiicá ntúūⁿ s'uuúⁿ 'áárá chi nééné 'yaaⁿ yú ní s'uuúⁿ ní tan'dúúcā chi 'áámá cuerpo ti yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ, 'tíícā s'uuúⁿ ní s'uuúⁿ ní tan'dúúcā chi nduuvidaama yú 'aama yú taama yú tan'dúúcā chi n'deee nááⁿ yeⁿ'e 'áámá cuerpo yeⁿ'e maaⁿ yú, 'tíícā s'uuúⁿ.

6 Ní Ndyuūs tee yā yeⁿ'e vaadi n'dai yeⁿ'é yā ntiiⁿnyuⁿ chi n̄'dááⁿ ca'áámá ca'aama s'uūuⁿ tan'dúúcā chi neⁿ'é yā diíⁿ yā. Ní canee chi diiⁿ yú n'dai ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yú. Ní nduuti chi Ndyuūs tee yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yú chi candɛɛ yú nduudu cuaacu yeⁿ'é yā chi tee yā s'uuúⁿ canéé chi caaⁿ'maⁿ yú nduudu miiⁿ tan'dúúcā chi i'téénu yú. 7 Ní nduuti chi Ndyuūs tee yā s'uuúⁿ ntiiⁿnyuⁿ chi nginnee yú, tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ canee chi cunnee yú n'daacā ca. Ní s'uuúⁿ chi vɛ́ɛ́ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yú chí ngi'cueeⁿ yú canéé chi ca'cueeⁿ yú n'daacā. 8 S'uūuⁿ chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ chi yaa'vi née yú 'iiⁿ'yāⁿ chi cu'téénu cá yā canéé chi diiⁿ yú n'daacā ca. S'uuúⁿ chi vɛ́ɛ́ ca yeⁿ'e yú chi cuuvi ca'a yú taama yā, canéé chi ca'a yú ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'e yú. S'uuúⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e tanáⁿ'ā s'uuúⁿ canee chi nga'a ntiiⁿnyuⁿ yú n'daacā ca. S'uuúⁿ chi ca'a yú tanáⁿ'ā s'uuúⁿ chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ necesidades yeⁿ'é yā canéé chi diiⁿ yú ní yeenu yú.

Yeⁿ'e chi canéé chi diiⁿ yú ti yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ

9 Canéé chi dineⁿ'e yú 'aama yú taama yú ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'e yú. Ní nguɛ́ɛ́ dineⁿ'e yú cosa chi nguɛɛ n'daācā naati canéé chi diiⁿ yú tanducuéⁿ'ē chi n'daacā. 10 Canéé chi dineⁿ'e yú 'aama yú taama yú tan'dúúcā chi 'aama vi'i yú chi cuaacu chi 'áámá yuuuⁿ yú ní dineⁿ'e yú 'aama yú ndúúcū taama yú.

11 Ní n'daacā idiiⁿ ca yú ntiiⁿnyúⁿ ní nguɛ́ɛ́ 'daan'dí yú ní diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Señor ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'e yú ti neⁿ'e yú Señor yeⁿ'e yú.

12 Ní cáávā chi Ndyuūs caⁿ'á yā chi tée yā s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'e yú canéé chi yeenu yú. Ní taachi n'geenu yú ngii canéé chi cuchɛ́ɛ yú ngiinū ngiinū. Ní cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ canéé chi caaⁿ'maⁿngua'a yú.

13 Ní canéé chi cunnee yú 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs ni tée yú yeⁿ'e necesidades chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā. Canéé chi cuaaⁿ yú 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā visitar s'uuúⁿ.

14 Canéé chi caaⁿ'maⁿ yú: Dɛ́'ɛ chúúcā n'dai yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā ndúúcū s'uuúⁿ. Ní ngiica yú Ndyuūs chi di'viicú yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ taaⁿ yú nduucú yā.

15 Ní canéé chí cuuvi yeenu yú ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi yeenú yā. Ní canéé chi cuɛɛcu yú ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí ngɛɛcú yā.

16 Ní 'cuɛɛtinee yú n'daacā ndúúcū 'áámá yú taama yú. Nguɛ́ɛ́ nadacádíínuuⁿ yú yeⁿ'ē maaⁿ yú chi ch'ɛɛtɛ́ naati ndiicúúⁿ n'dai 'cuɛɛtinee yú ní nguɛ́ɛ́ nadacádíínuuⁿ yú yeⁿ'ē maaⁿ yú chi s'uūuⁿ chí deenu yú.

17 Nguɛ́ɛ́ nanguɛɛcundii yú ní diiⁿ yú cosa chi nguɛɛ n'daacā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā diíⁿ yā cosa chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ndúúcu yú. Diiⁿ núúⁿ yiiⁿnuⁿ yú chi diiⁿ yú dámaāⁿ chi n'daacā ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 18 Ní diiⁿ yú nducuéⁿ'ē chi n'daacā chi cuuvi diiⁿ yú caati 'diiíⁿ cuuvi cunee yú nguaaⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 19 Ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi neⁿ'é taavi, nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú castigar 'iiⁿ'yāⁿ naati cu'neeⁿ yú nanááⁿ Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cuinaaⁿ yú. Ní 'íícú Ndyuūs cā'a yā castigo 'iiⁿ'yāⁿ. Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā: 'Úú chi Señor ní ngaⁿ'á chi 'úú ní diíⁿ castigar 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e 'úú ní nadíí'vɛ yā yeⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ n'daāca chi diíⁿ yā. 20 Naati s'uuúⁿ ní diiⁿ yú tan'dúúcā chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā: Nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ chi taáⁿ yā yeⁿ'é nī nadich'ɛɛcú nī yeⁿ'e yā. Nduuti chi cuiicu yā, ca'a nī chi che'e yā. Ní nduuti chi yaaca yā, ca'á nī chi cu'u yā. Tí caati diíⁿ nī 'túúcā, tuu'mi ní diíⁿ nī chi 'cuinaáⁿ yā yeⁿ'e chi diíⁿ yā chi taáⁿ yā ndúúcu nī. 21 Maaⁿ ní cuchɛɛ yú cáávā cosa chi nguɛɛ n'daacā chi diiⁿ yú naati cuchɛɛ yú yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi nguɛɛ n'daacā cáávā chi n'daacā chi idiiⁿ yú.

13

1 Nducyaaca yú canee chi cu'neeⁿ veeⁿ yú yeⁿ'e 'iiⁿntyéⁿ'ē caati nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'áámá 'iiⁿntyéⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ Ndyuūs ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ lugar yeⁿ'é yā chi 'iiⁿntyéⁿ'ē. Ní Ndyuūs s'neéⁿ yā nducuéⁿ'ē 'iiⁿntyéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ na lugar yeⁿ'e yā. 2 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ idiíⁿ yā chi ngaⁿ'a 'iiⁿntyéⁿ'ē 'tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ní contra yeⁿ'e chi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā 'túúcā idinuuⁿndí yā ní cuuví yā condenado. 3 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi n'daacā idiíⁿ yā nguɛ́ɛ́ canee chi di'va'á yā yeⁿ'e 'iiⁿntyéⁿ'ē naati 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā 'va'á yā yeⁿ'e 'iiⁿntyéⁿ'ē. ¿'Áá neⁿ'é nī chi nguɛ́ɛ́ 'va'á nī yeⁿ'e 'iiⁿntyéⁿ'ē? Diíⁿ nī chi n'daacā ní 'iiⁿntyéⁿ'ē miiⁿ ní cuuví ngaⁿ'á yā chi n'daacā idiíⁿ nī, 4 caati 'iiⁿntyéⁿ'ē chi ngaⁿ'a yā ntiiⁿnyuⁿ dichíí'vɛ̄ Ndyuūs cáávā chi cuuvi n'daacā yeⁿ'é nī. Naati nduuti chi idiíⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ n'daacā, tuu'mi ní di'va'á nī yeⁿ'e 'iiⁿntyéⁿ'ē. Caati cuaacu chi 'iiⁿntyéⁿ'ē cuuvi diíⁿ yā castigar 'iiⁿ'yāⁿ tiī 'iiⁿntyéⁿ'ē ní vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'e yā. 'Iiⁿntyéⁿ'ē ní dichíí'vɛ̄ Ndyuūs ní canéé chi diíⁿ yā dendu'ū chi cuaacu. Ní diíⁿ yā castigar 'iiⁿ'yāⁿ caati Ndyuūs nguɛ́ɛ́ inee yiinú yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā. 5 Ni cáávā chuū canee chi 'caandiveéⁿ nī chi ngaⁿ'a 'iiⁿntyéⁿ'ē nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ caavā chi cuuví nī castigo ti cáávā deenú nī chi n'daacā chi nacadiinúúⁿ nī na staava yeⁿ'é nī. 6 Ni 'tiicá ntúūⁿ caavā chúū, ca'á nī tuumī cobrador yeⁿ'ē gobierno. 'Iiⁿntyéⁿ'ē miiⁿ dichíí'vɛ̄ Ndyuūs taachi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā.

7 Canee yú chi ca'a yú tuumī cobrador yeⁿ'e gobierno. Canee yú chi ca'a yú tuumī yeⁿ'e yáⁿ'āa yeⁿ'e yú cobrador miiⁿ. Canee yú chi diiⁿ yú chí cu'teenu yú 'iiⁿ'yāⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē ní diiⁿ yú estimar 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 8 Nguɛ́ɛ́ cun'diicú nī yeⁿ'ē mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ. Dámaāⁿ canee chi dineⁿ'e yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ chi dineⁿ'é nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e yú. 9 Ní mandamiento yeⁿ'e ley yeⁿ'e yú ní chuū chiiⁿ: Nguɛ́ɛ́ caⁿ'á nī ndúúcū n'daata o isaⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é nī. Nguɛ́ɛ́ 'caaⁿ'núⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ. Nguɛ́ɛ́ diduucú nī. Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ nī nduudu yaadi yeⁿ'e mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ. Nguɛ́ɛ́ dinéⁿ'e nī dendu'ū chi vɛ́ɛ́ chi yeⁿ'e táámá yā. Ní nducuéⁿ'ē mandamiento 'cūū ndúúcū tanáⁿ'ā mandamiento yeⁿ'ē ley yeⁿ'e yú chi vɛ́ɛ́, ní cuuví cuaacú nduudu ní tuumicádíínuuⁿ yú na nduudú 'cūū: Dinéⁿ'e nī 'iiⁿ'yāⁿ niiⁿnuúⁿ vaacú nī tan'dúúcā chi dineⁿ'é nī maáⁿ nī. 10 'Iiⁿ'yāⁿ chi dineⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ niiⁿnuúⁿ vaacú yā nguɛ́ɛ́ cunncáā idiíⁿ yā ndúúcu yā. Ni 'tíícā. Taachi dineⁿ'e yú 'iiⁿ'yāⁿ diiⁿ yú tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e yú.

11 N'deee cá ní nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ chúū. Nadacádíínuuⁿ yú yeⁿ'e nguuvi s'eeⁿ chi canee yú iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Canéé chi 'cuɛɛtinéé ngiinu yú caati yeⁿ'e hora chi nguaⁿ'ai yú ní 'āā snee niiⁿnuúⁿ cá yeⁿ'e s'uuúⁿ nguɛ́ɛ́ ti taachi caama i'téénu yú Cristo. 12 Maaⁿ ní hora miiⁿ tan'dúúcā chi 'āā chɛ́ɛ́ cuuvi dɛɛvɛ ní 'āā cūchii nguuvi taachi ndaá Cristo maaⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ canee chi diiⁿ yú dendu'ū chi nguɛɛ n'daacā chi diiⁿ yú tan'dúúcā chi na maaíⁿ, naati n'daacā 'cuɛɛtinee yú tan'dúúcā chi canee yú na dɛɛvɛ yeⁿ'é Ndyuūs ní n'daacā canee cáávā s'uuúⁿ. 13 Ní 'cuɛɛtinee yú n'daacā tan'dúúcā chi canéé chi diiⁿ yú na dɛɛvɛ yeⁿ'é Ndyuūs. Nguɛ́ɛ́ cuuvi cuu'vi yú ní nguɛ́ɛ́ idiiⁿ yú 'viicu yeⁿ'ē chi che'e yú ndúúcū n'deee n'dáí ruido. Ní nguɛ́ɛ́ 'cuáaⁿ yú caⁿ'a yú ndúúcū n'daataá o isaⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yú. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú canee yú ndúúcū vicio yeⁿ'e yú. Nguɛ́ɛ́ 'caa'va yú ní nguɛ́ɛ́ ngueē yú yeⁿ'ē táámá 'iiⁿ'yāⁿ. 14 Naati 'cuɛɛtinee yú n'daacā ní diiⁿ yú tan'dúúcā chi Señor Jesucristo yeⁿ'e yú diíⁿ yā. Ní nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú tan'dúúcā chi neⁿ'e maaⁿ cuerpo yeⁿ'e yú.

14

Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ nī yeⁿ'ē chi idiiⁿ hermano yeⁿ'é nī

1 Ndís'tiī ní cuta'á nī nguaaⁿ ndís'tiī hermanos yeⁿ'e yú chí duūva yā yeⁿ'e chi i'téénu yā; ní nguɛ́ɛ́ nééné n'deēe caaⁿ'máⁿ nī nduucú yā yeⁿ'e chi nadacádíínuuⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ ituumicádíínuuⁿ yú yeⁿ'ē. 2 Ti 'tíícā, vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs ní nadicadíínuuⁿ yā chi cuuvi che'é yā nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́. Ní náⁿ'á 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu n'daaca yā ní nguɛ́ɛ́ cuuvi che'é yā nducuéⁿ'ē. Taachi caⁿ'á yā che'é yā níí'vɛ̄ɛ̄ nguɛ́ɛ́ che'e yā yuūtɛ cáávā religión yeⁿ'e yā. 3 'Iiⁿ'yāⁿ chi che'é yā tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ nguɛ́ɛ́ cánéé chi caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'e chi nguɛɛ ineeⁿ yiinú yā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ nge'é yā nducuéⁿ'ē. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ che'é yā nducuéⁿ'ē nguɛ́ɛ́ canéé chí n'diichí yā 'iiⁿ'yāⁿ chi che'e tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ caati Ndyuūs sta'á ntúuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ. 4 Ndís'tiī, ¿du'ū ndís'tiī chi n'diichí nī chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ̄ táámá yā? nduuti chi diíⁿ yā chi n'daacā o chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Dámaāⁿ 'iiví yā canéé chi n'diichí yā 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ yā. Ní n'daacā cuuvi canee caavá yā, caati Señor Ndyuūs yeⁿ'e yú cuuví diíⁿ yā chi canéé n'daacā yeⁿ'é yā caati Señor Ndyuūs vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'é yā chi inneé yā 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ yā.

5 Ní 'tiicá ntúūⁿ, 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nadacadíínuuⁿ yā chi 'áámá nguuvi ní ch'ɛɛtɛ ca nguɛ́ɛ́ ti táámá nguuvi. Táámá 'iiⁿ'yāⁿ nadacadíínuuⁿ yā chi 'āā daamá nūuⁿ nducuéⁿ'ē nguuvi. Ní ca'áámá ca'aama nī ní caneé nī tan'dúúcā chi diitu nadicádiinúúⁿ nī. 6 'Iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā cuenta chi 'áámá nguuvi ní ch'ɛɛtɛ ca nguɛ́ɛ́ ti tanáⁿ'ā nguuvi, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nadicadíínuuⁿ yā 'tíícā cáávā chi dich'ɛɛtɛ́ yā Señor Ndyuūs yeⁿ'é yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi nadicadíínuuⁿ yā dáámá nūuⁿ nducuéⁿ'ē nguuvi 'tiicá ntúūⁿ diíⁿ yā cáávā chi dich'ɛɛtɛ́ yā Señor Ndyuūs yeⁿ'é yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ che'é yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ diíⁿ yā 'túúcā cáávā chi i'téénu yā Señor ní ca'á yā gracias Ndyuūs cáávā chi che'e yā. Ní 'tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi che'é yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ diíⁿ yā 'túúcā cáávā chi i'téénu yā Señor ní 'tiicá ntúūⁿ ca'á yā gracias Ndyuūs cáávā chi che'e yā.

7 Ní 'tíícā mar 'áámá s'uuúⁿ nguɛ́ɛ́ snduuchi yú cucáávā maaⁿ yú ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'cuūvi yú cucáávā maaⁿ yú. 8 Ndúúti chi snduuchi yú, snduuchi yú cáávā Señor. Ní nduuti chi 'cuūvi yú, 'cuūvi yú cáávā Señor. Maaⁿ ní ndúútī chi snduuchi yú o n'diī yú yeⁿ'e Señor s'uuúⁿ. 9 Ní Cristo ch'īi yā ní nduuchi ntuúⁿ yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā caati cuuví yā Señor yeⁿ'e tináⁿ'ā, ní 'tiicá ntuūⁿ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chí snduuchi.

10 Maaⁿ ní dii, ¿dɛ'ɛ̄ cúúví chí n'dííchí nuuⁿndi yeⁿ'e hermano yeⁿ'ē di? ¿O dɛ́'ɛ̄ cúúví chi nguɛɛ neⁿ'e di hermano yeⁿ'ē di? 'Tíícā nducyaaca yú canee chi naⁿ'a yú nanááⁿ Cristo. Ní Cristo miiⁿ caⁿ'á yā n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e yú. 11 Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā:

Cuaacu nííⁿnyúⁿ tan'dúúcā chi 'úú chí canduuchí, ngaⁿ'a Señor Ndyuūs, nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ canéé chi cáántii'yá yā nanáaⁿ 'úú, ní nducyaaca yā canee chi caaⁿ'máⁿ yā chi 'úú ní Ndyuūs 'úú.

12 Ní 'tíícā vaa. Ca'áámá ca'aama s'uūuⁿ canee chi ca'a yú cuenta nanááⁿ Ndyuūs yeⁿ'e chi maaⁿ yú diiⁿ yú.

Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī chi hermano yeⁿ'é nī dinuuⁿndí yā

13 Cáávā chuū nguɛ́ɛ́ canéé chi n'diichi yú yeⁿ'e chi diiⁿ hermanos yeⁿ'e yú. Nguɛ́ɛ́ idiiⁿ yú 'túúcā. Canéé chi nadacádíínuuⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ idiíⁿ nī mar 'áámá naaⁿ chi hermanos yeⁿ'é nī nguɛ́ɛ́ cūnee yiinú yā ní cuuvá yā na nuuⁿndi. 14 Maaⁿ ní chi 'úú ni yeⁿ'é Jesucristo 'úú, deenú chi cuaacu chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'áámá dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā yeⁿ'ē maāáⁿ. Ní nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ nadacádíínuuⁿ yā chi 'áámá dendu'ū nguɛ́ɛ́ n'daacā, tuu'mi ní chuū ní cáávā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ cuaacu chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 15 Ní nduuti chí cáávā 'áámá dendu'ū chi che'é nī ní diíⁿ nī chi hermano yeⁿ'é nī cuuvi ya'áí yā, tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī 'túúcā cáávā chi dineⁿ'é nī hermano yeⁿ'é nī. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī chi cuuvi ndaí hermano yeⁿ'e nī cáávā 'áámá dendu'ū chi che'é nī caati Cristo ní ch'īi yā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. 16 Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī cosas chi 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'e chi ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ nī yeⁿ'e chi ndís'tiī deenú nī chi n'daacā. 17 Naati chííⁿ chi yeⁿ'ē Ndyuūs chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē chi nge'e yú ndúúcū chi ngi'i yú. Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē dendu'ū chi cuaacu ndúúcū vaadī 'diīíⁿ ndúúcū vaadī yeenú chi Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs tee yā s'uuúⁿ. 18 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ̄ Cristo ní diíⁿ yā dendú'ū chi 'túúcā, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ diíⁿ yā tan'dúúcā chi neⁿ'e Ndyuūs. 'Tiicá ntuūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ngaⁿ'a yā chi n'daācā idiiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ.

19 Maaⁿ ní 'tíícā canee chi diiⁿ yú. Canéé chi diiⁿ yú dendu'ū cáávā chi 'iiⁿ'yāⁿ 'cuɛɛtinée yā ndúúcū vaadī 'diīiⁿ ní ndúúcū chi diiⁿ yú cunnee yú 'aama yú taama yú chi cu'téénu ca yú yeⁿ'e Ndyuūs. 20 Ní nguɛ́ɛ́ n̄dituuví nī dendú'ū ntiiⁿnyuⁿ chi diiⁿ Ndyuūs cáávā 'áámá dendu'ū chi nge'é nī. Cuaacu chi tanducuéⁿ'ē dendu'ū ní dɛɛvɛ naati nguɛ́ɛ́ n'daacā idiiⁿ yú. Nduuti chi che'e yú 'áámá dendu'ū, ní cáávā chi che'e yú tuu'mi ní diiⁿ yú chi táámá 'iiⁿ'yāⁿ dinuuⁿndí yā. 21 N'daacā ca chi nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú mar 'áámá dendu'ū chi diiⁿ chi hermano yeⁿ'e yú cuuvi dinuuⁿndí yā o diiⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā n'daacā. Nguɛ́ɛ́ che'e yú yuutɛ̄ o nguɛɛ́ ngi'i yú vino o nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú 'áámá dendu'ū chi 'túúcā chí diiⁿ chi hermano yeⁿ'e yú nduuví duūva yā yeⁿ'e chi i'téénu yā. 22 Ní yeⁿ'e chi ndís'tiī i'téénu nī yeⁿ'e chi ngaⁿ'a maáⁿ nī canéé chi i'téénu nī yeⁿ'ē nanááⁿ Ndyuūs. Dɛ'ɛ chúúcā n'dai taavi 'iiⁿ'yāⁿ chi staava yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ diiⁿ condenar maáⁿ yā cáávā cosa chi diiⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 23 'Iiⁿ'yāⁿ chi che'é yā 'áámá dendu'ū ní n'deee nadicadíínuuⁿ yā yeⁿ'ē nduuti chi n'daacā o chi nguɛ́ɛ́ n'daacā cuuví yā condenado caati nguɛ́ɛ́ nge'é yā ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é yā. Ní nducuéⁿ'ē chi diiⁿ yú taachi nguɛ́ɛ́ deenu yú nduuti chi n'daacā o nguɛ́ɛ́ n'daacā, tuu'mi ní dinuuⁿndi yú.

15

Dinéⁿ'e yú 'iiⁿ'yāⁿ niiⁿnuⁿ ná vaacu yú nguɛ́ɛ́ dinéⁿ'e yú maāⁿ yú

1 S'uuúⁿ chi i'téénu ca yú Jesucristo canee chi cunnee yú 'iiⁿ'yāⁿ chi duu'vi i'téénu yā Jesucristo. Ní nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú tan'dúúcā chi neⁿ'e maaⁿ yú chi canee nn'daacā yú. 2 Ní ca'áámá ca'aama yú canéé chi diiⁿ yú chi n'daacā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ niiⁿnuúⁿ vaacu yú cáávā chi n'daacā caneé yā ní cuuvi cu'téénu cá yā. 3 Deenu yú chi ní nguɛ́ɛ́ Cristo diíⁿ yā chi neⁿ'e maáⁿ yā ti 'tíícā tan'dúúcā chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs. Cristo ngaⁿ'á yā yeⁿ'e maáⁿ yā nanááⁿ Ndyuūs: Chííⁿ chi nguɛɛ n'daacā chi 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yeⁿ'e di ní canéé vmnaaⁿ yeⁿ'é. 4 Ní nducuéⁿ'ē chi vmnááⁿ vmnaaⁿ canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs ní canéé nguūⁿ caavā chi 'cueēⁿ yú; ní cáávā chi 'áámá canee yú ndúúcū chi i'téénu yú ní cáávā chi diīⁿ animar s'uuúⁿ chi cunee ngiinu yú yeⁿ'e chi cuuvi yeⁿ'e yú. 'Tíícā diiⁿ nduudu yeⁿ'é Ndyuūs cáávā s'uuúⁿ. 5 Ndyuūs chi tee yā vaadī yeenú s'uuuⁿ ndúúcū chi cunee ngiinu yú chi cuuvi yeⁿ'e yú, Ndyuūs ní inneé yā ndís'tiī chi cuuvi 'diiíⁿ 'diiíⁿ 'cuɛɛtineé nī 'áámá nī ndúúcū taama nī tan'dúúcā Cristo neⁿ'é yā chi diíⁿ nī. 6 Tuu'mi ní nducyáácá nī tan'dúúcā chi 'áámá nī cuuvi dich'ɛɛtɛ́ nī Ndyuūs chi chiidá Señor Jesucristo yeⁿ'e yú.

'Iiⁿ'yāⁿ candɛɛ́ yā nduudu cuaacu yeⁿ'e Cristo nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel

7 Ní 'tíícā 'cuaáⁿ nī ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é nī 'áámá nī taama nī tan'dúúcā Cristo 'cuúⁿ yā s'uuúⁿ ní 'iicu cuuvi dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs. 8 Ní chuū maaⁿ ngaⁿ'á ngií ndís'tiī. Cristo ndaa yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi dichíí'vɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ní idicuaacú yā chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi ca'a yā chiida yú tiempo chi 'āā chó'ōo. Ní 'tíícā Cristo ch'iⁿ'í yā chi Ndyuūs ní diíⁿ yā tanducuéⁿ'ē chi caⁿ'a yā chi diíⁿ yā. 9 Ní 'tiicá ntúūⁿ ndáí yā cáávā chi tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel cuuvi dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs caati Ndyuūs ya'āī 'iinú yā yeⁿ'e tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ dendú'ū. Ní 'tiicá ntúūⁿ canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs:

Cáávā chuū 'úú ní dich'ɛɛtɛ́ n'diī Señor nguaaⁿ na nducyáácá nación, ní 'úú ní caatá canciones chi diíⁿ honrar n'diī.

10 Ni táámá cuaaⁿ naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs ngaⁿ'a 'tíícā:

'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducyáácá nación canéé chi yeenú yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs nndɛɛvɛ́ yā chi cuuvi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

11 Táámá cuaaⁿ yeⁿ'e libro yeⁿ'é Ndyuūs ngaⁿ'a 'tíícā:

'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducyáácá nación canee chi dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs, ní nducyáácá yā ngaⁿ'á yā chí n'diī Ndyuūs ní ch'ɛɛtɛ n'dai n'diī.

12 Ní 'tiicá ntúūⁿ canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs naachi profeta Isaías dingúuⁿ yā 'tííca yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs ngaⁿ'á yā chi caⁿ'á yā chi dichó'o yā:

'Úú idiíⁿ chi ndaa 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e saⁿ'ā Isaías, ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ncuéeⁿ yā chi gobernador chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ yā yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē nación. Ní vɛ́ɛ́ chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cūnee ngiinú yā nanáaⁿ yā cáávā chi caⁿ'a yā chi diiⁿ yā.

13 Ní Ndyuūs chi ca'á yā ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ chi cūnee ngiinú nī nanáaⁿ yā, neⁿ'é chi tée yā ndís'tiī n'deee n'dáí vaadī yeenú ndúúcū vaadī 'diiíⁿ, ti ndís'tiī ní i'téénu nī Jesucristo. Caati cáávā poder yeⁿ'ē Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs cuuvi cá nī cūnee ngiinu cá nī yeⁿ'e chi cuuví yeⁿ'é nī.

14 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, 'úú ní deenú chi cuaacu chi ndís'tiī ní diíⁿ nī dendu'ū chi n'dai. Ní ndís'tiī ní 'iiⁿ'yāⁿ chi deenu ndís'tiī. Ní deenú nī ca'a nī consejo 'áámá nī ndúúcū taama nī. 15 Naati maaⁿ ní na carta 'cūū 'úú diitu idinguúⁿ n'deee n'dáí cá yeⁿ'é nī yeⁿ'e dendu'ú 'cūū caati ndís'tiī ní cuuvi n'gaacu nī yeⁿ'ē chi 'āā deenú nī. Chuū ní dinguúⁿ chɛɛchi caati Ndyuūs chí n'dai taavi nduucú nī tee yā 'úú yeⁿ'e chi n'dai taavi yeⁿ'é yā chí diíⁿ. 16 Ní 'úú ní dichíí'vɛ̄ Cristo 'úú nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ Israel yā. Ní nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ 'úú diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē chi ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'e evangelio chi nduudu ngai yeⁿ'e Jesucristo chi nadanguáⁿ'aī 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'tíícā cuuvi candɛɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ Israel yā nanááⁿ Ndyuūs tan'dúúcā chi ofrenda n'dai yā chi Ndyuūs 'cuaáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, caati Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs s'née yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cáávā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs.

17 Ni 'úú ní cáávā chi i'teenú Jesucristo, 'úú ní yeenú chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ n'dai yeⁿ'é Ndyuūs. 18 Tí 'úú ní nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ ngaⁿ'á, dámaāⁿ chííⁿ chi Cristo diíⁿ yā cáávā 'úú. Ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ Israel yā cuuvi cu'téénu yā Ndyuūs. Ní chúū idiíⁿ cáávā nduudu cuaacu chi ngaⁿ'á ní cáávā nducuéⁿ'ē chi diíⁿ. 19 Ni 'úú ní ngāⁿ'a cuaacú tanducuéⁿ'ē yeⁿ'e evangelio yeⁿ'e Cristo nducuéⁿ'ē yáāⁿ taachí chō'ó ndíí yáāⁿ Jerusalén ndii yáⁿ'āa Ilírico. Ni diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é ndúúcū poder yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs, ndúúcū señales chi inaaⁿ yú ndúúcū vaadī n'giinu. 20 Ní idiíⁿ ca ntiiⁿnyuⁿ caati cuuvi caaⁿ'máⁿ nduudu cuaacu chi nadanguaⁿ'āī 'iiⁿ'yāⁿ ndii nducuéⁿ'ē yáāⁿ naachi 'āā cuɛ́ɛ́ 'caandivéeⁿ yā chi duuchí Cristo, caati 'úú nguɛ́ɛ́ neⁿ'é caaⁿ'máⁿ nduudu cuaacu yeⁿ'e Cristo naachi táámá yā 'āā candɛɛ́ yā nduudu miiⁿ ní diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Cristo. 21 Naati neⁿ'é diíⁿ tan'dúúcā chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā:

'Iiⁿ'yāⁿ chi 'aa cuɛ́ɛ́ ndaa tááma yā nanáaⁿ yā chi caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'e Cristo, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuví cadíínuuⁿ yā yeⁿ'é yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi mar 'áámá vmnéⁿ'ēe nguɛ́ɛ́ n'giindivéeⁿ yā yeⁿ'e Cristo ní 'caandivéeⁿ yā ní cuuvi tuumicadíínuuⁿ yā yeⁿ'e yā.

Pablo neⁿ'é yā caⁿ'a yā na yáāⁿ Roma

22 Neené n'deee cuuví nadicadiinúúⁿ chi neⁿ'é chií nanááⁿ ndís'tiī naati nguɛ́ɛ́ chiī ndāa. 23 Naati maaⁿ ní 'āā ch'iīnū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é na yáāⁿ s'uuⁿ. Nééné n'deee nduūyú chi neⁿ'é ndaá n'diichí ndís'tiī. 24 Ní neⁿ'é naⁿ'á ndii yáⁿ'āa España ní taachi caⁿ'á cyúúní neⁿ'é n'diichí ndís'tiī ní cuneé nduucú nī 'áámá tiempo nūuⁿ. Ní cuayiivi chi yeenú chi caneé ndúúcū ndís'tiī neⁿ'é chí ndís'tii cunneé nī 'úú taachi naⁿ'á ndii yáāⁿ Roma. 25 Maaⁿ ní caⁿ'á na yáāⁿ Jerusalén ní ndɛɛ́ ofrenda chí cunneē hermanos Israel yeⁿ'e yú chi i'téénu yā Cristo. 26 Caati hermanos yeⁿ'e yú yeⁿ'e yáⁿ'āa Macedonia ndúúcū hermanos yeⁿ'e yú yeⁿ'e yáⁿ'āa Acaya maáⁿ yā neⁿ'é yā ca'á yā ofrenda ní nadacadíínuuⁿ n'daaca yā taachi sta'á yā 'aama ofrenda yeⁿ'e tuumī nguaaⁿ yeⁿ'é yā chi dichó'o yā tuumi miiⁿ yeⁿ'e hermanos yeⁿ'e yú chi snée yā na yáāⁿ Jerusalén, yeⁿ'e hermanos chi pobre yā chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ necesidades yeⁿ'e yā. 27 Ní 'tíícā diíⁿ yā naati cuaacu nííⁿnyúⁿ hermanos canéé chi cunneé yā hermanos Israel s'eeⁿ chi pobre yā chi snée yā na yáāⁿ Jerusalén caati hermanos Israel s'uuⁿ ní 'āā diiⁿ yā chi hermanos chi nguɛ́ɛ́ Israel yā sta'á yā yeⁿ'e dendú'ū chi n'dai chi yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Ní cáávā hermanos Israel yeⁿ'e yú 'túúcā diíⁿ yā hermanos chi nguɛ́ɛ́ Israel yā ndúúcū chi n'deee n'dáí yeⁿ'é yā canéé chi cunneé yā 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi i'téénu yā Cristo. 28 Maaⁿ ní taachi 'cuiīnū diíⁿ asunto 'cūū ní taachi nga'á ofrenda 'cūū hermanos Israel, tuu'mi ní naⁿ'á na yáⁿ'āa España. Ní taachi caⁿ'á cyúúní ní ndaá na yáāⁿ yeⁿ'é nī, cho'ó n'diichí ndís'tiī. 29 Ní deenú chi taachi ndaá nanááⁿ ndís'tiī seguro chi ndaá ndúúcū tanducuéⁿ'ē chi n'dai taavi chi vɛ́ɛ́ chi yeⁿ'ē nduudu n'dai yeⁿ'é Cristo.

30 Maaⁿ ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'é di'cuiitú ndís'tiī cáávā Señor Jesucristo yeⁿ'e yú ní cáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi dinéⁿ'e yā s'uuúⁿ chi 'tiicá ntúūⁿ ndís'tiī caaⁿ'maⁿngua'a cá nī cáávā 'úú. Ní 'úú ngaⁿ'angua'á chi Ndyuūs cunnée yā 'úú. 31 Caaⁿ'maⁿngua'á nī chi Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā 'úú yeⁿ'e ta'a 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi snée yā na yáⁿ'āa Judea, 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Cristo. Ní caaⁿ'maⁿngua'á nī chi ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ cáávā hermanos chi snée yā na yáāⁿ Jerusalén, Ndyuūs inee yiinú yā ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ. 32 Ní 'íícú nduuti chi Ndyuūs neⁿ'é yā, 'úú ní yeenú taachi ndaá nanááⁿ ndís'tiī ní cuntaavi'tuūnúú ndúúcū ndís'tiī. 33 Neⁿ'é chi Ndyuūs tée yā nducyaaca ndís'tiī vaadī 'diīiⁿ chi 'cuɛɛtinéé 'diíⁿ nī. 'Tíícā.

16

Pablo dicho'ó yā, N'dai ndís'tiī, hermanos yeⁿ'é yā

1 'Úú ní ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī chi 'cuaáⁿ nī Febe chi hermana yeⁿ'e yú. N'daata miiⁿ dichíí'vɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáacū chi canéé na yáāⁿ Cencrea. 2 Ní n'daacā 'cuaáⁿ nī n'daata miiⁿ ndúúcū chi duuchi Señor yeⁿ'e yú, tan'dúúcā chi canéé chi 'cuaáⁿ nī hermanos yeⁿ'e yú chi i'téénu yā Cristo. Ní cunneé nī n'daata miiⁿ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi neⁿ'e tá ti n'daata miiⁿ neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chinnee tá 'iiⁿ'yāⁿ. 'Tiicá ntúūⁿ chinnee tá 'úú.

3 Ní n'dís'tiī caaⁿ'máⁿ nī hermano Aquila ndúúcū n'daataá Priscila chi n'daata yeⁿ'é yā, N'daí ndís'tiī. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ idiíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Señor Jesucristo dáámá nduucú. 4 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'geenú yā ngii cáávā 'úú ndíí chi cuuvi 'cuūvi yā cáávā chi cuuvi nadanguáⁿ'ai yā 'úú. Ní 'úú ní ca'á 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ gracias. Ní nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ 'úú, 'tiicá ntúūⁿ diiⁿ nducyaaca hermanos yeⁿ'e yú chi nguɛ́ɛ́ naⁿ'á yā yaācú yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ. 5 Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū chi nduuvidaamá yā na vaacu táⁿ'ā Priscila ndúúcū isáⁿ'ā yeⁿ'é yā chi Aquila: N'daí ndís'tiī, caaⁿ'máⁿ nī. Ní Epeneto amigo chi neené neⁿ'é: N'daí dii, caaⁿ'máⁿ nī. Epeneto miiⁿ saⁿ'a vmnááⁿ vmnaaⁿ chí'teenu sá Cristo na yáⁿ'āa Acaya. 6 Ní tá María chi neené diiⁿ tá ntiiⁿnyuⁿ nguaaⁿ ndís'tiī: N'daí tá, caaⁿ'máⁿ nī. 7 Ní saⁿ'ā Andrónico ndúúcū sáⁿ'ā Junias canée yā vácūū taachi 'úú caneé vácūū, ní saⁿ'ā s'eeⁿ ní n'gɛɛtɛ nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi apóstoles. Ní saⁿ'ā s'eeⁿ i'téénu yā Cristo vmnaaⁿ cá níícu 'úú: N'daí ndís'tiī, caaⁿ'máⁿ nī.

8 Ní sáⁿ'ā Amplias chi neené neⁿ'é ti yeⁿ'e Señor saⁿ'a miiⁿ: N'daí dii, caaⁿ'máⁿ nī. 9 Ní saⁿ'ā Urbano chi dáámá diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Señor nduucú 'nū: N'daí dii, caaⁿ'máⁿ nī. Ní saⁿ'a Estaquis chi neené neⁿ'é: N'daí dii, caaⁿ'máⁿ nī. 10 Ní saⁿ'ā Apeles chi neené ch'eenú yā chii cáávā chi i'téénu yā Cristo: N'daí dii, caaⁿ'máⁿ nī. 'Tiicá ntúūⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e vaacu Aristóbulo: N'dai ndís'tiī, caaⁿ'máⁿ nī. 11 Ní saⁿ'a Herodión chi yeⁿ'e yáāⁿ vaacú: N'daí dii, caaⁿ'máⁿ nī. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā yeⁿ'e vaacu Narciso: N'daí ndís'tiī caaⁿ'máⁿ nī. 12 Ní n'daataá Trifena ndúúcū n'daataá Trifosa chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ chi ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Señor: N'daí ndís'tiī caaⁿ'máⁿ nī. Ní n'daataá Pérsida, hermana yeⁿ'é chi neené neⁿ'é chi n'deee n'dáí ntiiⁿnyuⁿ diíⁿ tá yeⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Señor: N'daí tá, caaⁿ'maⁿ nī. 13 Ní saⁿ'ā Rufo, chi saⁿ'ā ch'ɛɛtɛ nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo ndúúcū chɛɛcu sa chi tan'dúúcā chɛɛcú dendú'ū: N'dai ndís'tiī, caaⁿ'maⁿ nī. 14 Ní saⁿ'a s'eeⁿ Asíncrito ndúúcū Flegonte ndúúcū Hermas ndúúcū Patrobas ndúúcū Hermes ndúúcū tanáⁿ'ā hermanos chi snée yā ndúúcu yā: N'daí ndís'tiī, caaⁿ'máⁿ nī. 15 'Tiicá ntúūⁿ saⁿ'a Filólogo ndúúcū n'daataá Julia ndúúcū saⁿ'ā Nereo ndúúcū n'daataá ví'i yā, ndúúcū saⁿ'a Olimpas ndúúcū nducyáácá hermanos yeⁿ'e yú chi snée yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: N'daí ndís'tiī, caaⁿ'máⁿ nī.

16 Maaⁿ ní nguaaⁿ maáⁿ nī chi i'téénu nī Cristo: N'daí dii, caaⁿ'máⁿ nī, ní ca'á nī 'áámá beso 'áámá nī ndúúcū taama nī tan'dúúcā costumbre yeⁿ'é nī caati néⁿ'e nī vi'ī. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducyáácá yaācū: N'daí ndís'tiī ngaⁿ'a yā.

17 Maaⁿ ní di'cuiitú ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi cundɛ́ɛ nī cuidado yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ 'úúví vaadi cadíínūuⁿ nguaaⁿ ndís'tiī. Ní diíⁿ yā chi ndís'tiī dinuuⁿndí nī. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní contra yeⁿ'ē chi 'iiⁿ'yāⁿ ca'cueéⁿ yā ndís'tiī. Ní contra yeⁿ'ē chí ch'eéⁿ nī. Divíi nī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'ē nguaaⁿ ndís'tiī. 18 Caati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ yā Señor Jesucristo yeⁿ'e yú ti diíⁿ yā tan'dúúcā chi neⁿ'e yā. Ní nginnche'éí yā staava yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ndiicúūⁿ caati ngaⁿ'á yā ndúúcū nduudu cúuⁿnūⁿ yeⁿ'é yā chi cunee ngíínu yā. 19 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ 'āā deenú yā tan'dúúcā chí ndís'tiī n'giindiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ni cáávā chuū 'úú ní yeenú. Neⁿ'é chi ndís'tiī listo canee nī chi diíⁿ nī dendu'ū chi n'daacā. Nguɛ́ɛ́ chi diíⁿ nī cosa chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 20 Ní Ndyuūs chi vɛ́ɛ́ nducuéⁿ'ē vaadī 'diīíⁿ nduucú yā maaⁿ nch'ɛɛ̄tɛ́ cu'néeⁿ yā yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ cuaaⁿ mááⁿ ca'á nī. Neⁿ'é chi Jesucristo tée yā nducyáácá ndís'tiī nducuéⁿ'ē vaadi n'dai yeⁿ'é yā.

21 Saⁿ'a Timoteo chi dáámá idiiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ nduucú ndúúcū sáⁿ'ā Lucio ndúúcū sáⁿ'ā Jasón ndúúcū sáⁿ'ā Sosípater chi sáⁿ'ā s'eeⁿ yeⁿ'e yáāⁿ vaacú: N'daí ndís'tiī, ngaⁿ'á yā.

22 Ní 'úú, sáⁿ'ā chi nguuvi Tercio chi dinguúⁿ carta 'cūū cáávā Pablo: N'daí ndís'tiī, ngaⁿ'á ti yeⁿ'é Cristo s'uuúⁿ.

23 Ní 'tiicá ntúūⁿ saⁿ'a Gayo: N'daí ndis'tíī, ngaⁿ'a sa. 'Úú ní caneé na vaacu sa ní nduuvidaamá yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū na vaacu sa. Ní sáⁿ'ā Erasto ntúūⁿ chi sáⁿ'ā tesorero yeⁿ'e yáaⁿ 'cūū, ndúúcū hermano Cuarto: N'daí ndís'tiī, ngaⁿ'a yā.

24 Neⁿ'é chi Señor Jesucristo yeⁿ'e yú di'viicú yā nducyaaca ndís'tiī. 'Tíícā.

'Cuíínū carta 'cūū ndúúcū chi dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs

25 Maaⁿ ní dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs. Ndyuūs cuuvi diiⁿ cá yā chi díítūu canee di ndúúcū chi i'téénu di tan'dúúcā chí 'úú caⁿ'á nduudu cuaacu chi Cristo nadanguáⁿ'ai yā ndís'tiī. Ní chi'cueéⁿ ndís'tiī yeⁿ'e evangelio chi nduudu ngai yeⁿ'e Cristo. Chuū chí ngaⁿ'á ní chííⁿ chi Ndyuūs snúúⁿ n'de'éí yā ndii tiempo vmnááⁿ vmnaaⁿ chi canéé iⁿ'yeeⁿdī ní Ndyuūs ch'iⁿ'í yā 'úú nduudu yeⁿ'e Cristo. 26 Ní maaⁿ ní deenu yú chuū cáávā chi profetas dingúuⁿ yā na libro yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'é chuū. Ní diíⁿ yā tan'dúúcā Ndyuūs ngaⁿ'a yā yeⁿ'e chuū. Ní Ndyuūs cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ caneé yā. Ní maaⁿ ní Ndyuūs ch'iⁿ'í yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Cristo nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē naciones cáávā chi 'caandiveéⁿ yā ní cu'téénu yā.

27 Cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ canee chi dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs chi 'aama n'dyáⁿ'ā Ndyuūs chi deenú yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū. Ní diiⁿ yú 'tíícā cáávā Jesucristo Señor yeⁿ'e yú. 'Tíícā diiⁿ yú.

1 CORINTIOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

CARTA VMNÁÁⁿ VMNAAⁿ YEⁿ'E 'IIⁿ'YĀⁿ YEⁿ'E YÁĀⁿ CORINTO

1

Pablo idinguúⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaacū na yáāⁿ Corinto

1 'Úú Pablo 'úú. Dendyuūs yaa'ví yā 'úú chi cuuvi apóstol yeⁿ'ē Jesucristo tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'é yā. 'Úú ndúúcū hermano Sóstenes yaa'ví 'nū ndís'tiī. 2 'Úú idinguúⁿ carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs, 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáāⁿ Corinto. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, Ndyuūs yaa'ví yā 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ti yeⁿ'e Cristo Jesús. Idinguúⁿ dendu'ū yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē nducyáácá yáāⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi ngaⁿ'angua'á yā ndúúcū Señor Jesucristo. Señor Jesucristo miiⁿ 'iivú Ndyuūs yeⁿ'é yā ndúúcū s'uūuⁿ. 3 Ndyuūs Chiida yú ndúúcū Señor Jesucristo cuuvi tée yā s'uuúⁿ cosa chí n'dáácā n'dai yeⁿ'é yā, ní 'íícú cunéé vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'é yā na staava yeⁿ'e yú.

Pablo caaⁿ'maⁿ yā gracias Ndyuūs caava chi Ndyuūs dateé yā 'iiⁿ'yāⁿ

4 Cueⁿ'é daāⁿmaⁿ ngaⁿ'á gracias Ndyuūs cáávā cosa chi n'daacā n'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi dátee yā s'uūúⁿ chi yeⁿ'e Jesucristo. 5 Dendyuūs dateé yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā ti maaⁿ ní ndís'tiī ní yeⁿ'e Cristo ndis'tiī. Ní Ndyuūs chinnee yā ndís'tiī chi caaⁿ'máⁿ nī nduudu yeⁿ'é yā, ní teé yā ndís'tiī vaadī deenu. 6 'Tíícā chiiⁿ chi 'úú ngaⁿ'á nduudu cuaacu miiⁿ yeⁿ'ē Jesucristo miiⁿ. Ní ndís'tiī n'giindiveéⁿ nī ní diíⁿ nī 'tíícā, ní ch'iⁿ'í nī chi nduudu miiⁿ chi cuaacu. 7 Ní cuuvi yeⁿ'é nī nducuéⁿ'ē chi dateé Ndyuūs, ní ndís'tiī nguɛ́ɛ́ diiⁿ faltar mar 'áámá. Neⁿ'é chi ndís'tiī 'cuɛɛtinéé ngiinu nī Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú chi ndaa yā taama vmnéⁿ'ēe. 8 Ní Cristo miiⁿ ní tée yā fuerzas ndís'tiī, ní 'cuɛɛtinée nī n'daacā ndíí nguuvi chí Jesucristo ndaa ntuúⁿ yā. Ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é nī nguuvi chí ndaā Señor Jesucristo yeⁿ'e yú. 9 Ndyuūs ní diíⁿ yā chí caⁿ'a yā chi diíⁿ yā. Ní yaa'ví yā ndís'tiī chí 'cuɛɛtineé nī ndúúcū daiyá yā chi Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú.

Vɛ́ɛ́ divisiones nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā na yáacū

10 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, 'úú ngiicá ndís'tiī cáávā chi duuchi Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú chi 'cuɛɛtinéé ngíínú nī, ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ divisiones nguaaⁿ ndís'tiī. N'dáácā n'dai 'cuɛɛtinée nī ní daama daamá nī ndúúcū 'aama vaanicadiinūūⁿ yeⁿ'e ndís'tiī chi n'daacā ndúúcū tanducuéⁿ'ē chi diíⁿ nī. 11 N'duuví 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē familia yeⁿ'e n'daataá Cloé yaa'ví yā 'úú yeⁿ'e ndís'tiī hermanos yeⁿ'é. Ní ngaⁿ'á yā chi ndís'tiī n'gɛɛcu cheendí nī. 12 Chuū chí yeⁿ'ē chí caaⁿ'máⁿ. 'Áámá 'áámá ndís'tiī ngaⁿ'á nī yeⁿ'ē 'áámá saⁿ'ā 'tíícā. 'Áámá yā ní ngaⁿ'a yā: 'Úú yeⁿ'ē saⁿ'a Pablo; taamá yā ní ngaⁿ'a yā: 'Úú yeⁿ'ē saⁿ'a Apolos; taamá yā ní ngaⁿ'a yā: 'Úú yeⁿ'ē saⁿ'a Pedro; taamá yā ní ngaⁿ'a yā: 'Úú yeⁿ'e Cristo. 13 ¿'Áá cuaacu chi Cristo yeⁿ'ē yú chi 'yaaⁿ yā? Nguɛ́ɛ́ 'tíícā. ¿'Áá ca'neeⁿngá'āa Pablo cáávā nuuⁿndi yeⁿ'ē ndís'tiī? Nguɛ́ɛ́. ¿'Áá chɛɛdinuūⁿniⁿ nī ndúúcū chi duuchi Pablo? Nguɛ́ɛ́ 'tíícā. 14 'Úú cāⁿ'a: Gracias Dendyuūs, ti 'úú chi Pablo, nguɛ́ɛ́ chɛɛdinúuⁿníⁿ mar 'áámá ndís'tiī. Dámaāⁿ chɛɛdínuūⁿniⁿ saⁿ'ā Crispo ndúúcū saⁿ'ā Gayo. 15 Maaⁿ ní mar 'áámá ndís'tiī nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ nī chi ndɛɛdínuūⁿniⁿ ndúúcū chi duūchí. 16 Chɛɛ̄dinuūⁿniⁿ ntúúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e familia yeⁿ'e saⁿ'ā Estéfanas. Ní yeⁿ'e tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ 'úú nguɛ́ɛ́ deenú chi ndɛɛdínuūⁿniⁿ du'ū ca táámá 'iiⁿ'yāⁿ. 17 Cristo nguɛ́ɛ́ dichó'o yā 'úú chi cuɛɛ̄dínuūⁿniⁿ 'iiⁿ'yāⁿ caati dichó'o yā 'úú chí caāⁿ'máⁿ nduudu yeⁿ'ē evangelio chí nduudu ngai yeⁿ'e Cristo. 'Úú nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ ndúúcū nduudu deenu yeⁿ'e saⁿ'ā yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, ní 'iicu nducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'á ní yeⁿ'e poder yeⁿ'ē Cristo chí ch'īi yā na cruz.

Cristo miiⁿ ní poder yeⁿ'ē Ndyuūs ndúúcū vaadī deenu

18 'Úú deenú chí taachi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ deenú yā du'ū chi Cristo miiⁿ ní n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'ē cruz, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nacadíínuuⁿ yā chi 'áámá cosa chí duuchi. S'uūúⁿ chí nanguaⁿ'āī yú, deenu yú chí Ndyuūs ch'iⁿ'í yā poder yeⁿ'é yā cucáávā nduudu yeⁿ'é yā. 19 Naati canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs ndíí vmnaaⁿ chi ngaⁿ'a 'tíícā:

'Úú dituūví vaadī deenu yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi deenu, ní idiíⁿ chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ nduudu yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi deenu taavi.

20 ¿Dɛ'ɛ̄ dichíí'vɛ̄ vaadī deenu yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi deenu? ¿Dɛ'ɛ̄ dichíí'vɛ̄ vaadī deenu yeⁿ'ē maestro chi deenu taavi? ¿Dɛ'ɛ̄ dichíí'vɛ̄ vaadī deenu yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi deenu taavi ní caaⁿ'máⁿ yā ndúúcū compañeros yeⁿ'é yā yeⁿ'e cosas chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū? Ndyuūs ch'iⁿ'i yā chí vaadī deenu yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ni dúú'vī vɛɛ ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ. 21 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichí yā Dendyuūs cucáávā vaadī deenu yeⁿ'é iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ndyuūs canee yiinú yā ní nadanguaⁿ'áí yā 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā nduudu cuaacu yeⁿ'é yā, naati tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ngaⁿ'á yā chí nduudu cuaacu miiⁿ ní tan'dúúcā 'áámá cosa chí duuchi.

22 'Iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi judíos ngiicá yā señales Ndyuūs ní 'iicu 'iiⁿ'yāⁿ griegos ní in'nuuⁿ cá yā vaadī deenu yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 23 S'uūúⁿ ní ca'cueeⁿ yú yeⁿ'e Cristo chi ca'nééⁿnga'āa na cruz cáávā nuūⁿndī yeⁿ'e nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ neⁿ'e 'caandiveéⁿ yā nduudú 'cūū, ní tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ sta'á yā nduudú 'cūū tan'dúúcā 'áámá cosa chí duuchi. 24 Nduuti chí 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ o nduuti chí 'iiⁿ'yāⁿ griegos, Ndyuūs yaa'ví yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ. Cristo ní poder yeⁿ'é Ndyuūs ní Cristo miiⁿ vaadī deenu yeⁿ'é Ndyuūs cucááva nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 25 Nduudu yeⁿ'é Ndyuūs chi 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā chi cosa chí duuchi, nduudu miiⁿ nduudu déénú ca nguɛ́ɛ́ tí nduudu yeⁿ'e saⁿ'ā yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní cosa chi sta'á yā tan'dúúcā chi duuvā yeⁿ'é Dendyuūs chííⁿ chi ditiīnú ca, nguɛ́ɛ́ ti yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 26 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, nadacádiinúúⁿ nī yeⁿ'ē maáⁿ nī. Nguɛ́ɛ́ 'yaaⁿ ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ chi deenu taavi, nguɛ́ɛ́ 'yaaⁿ ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ ndíí tiīiⁿ, ndíí nguɛ́ɛ́ 'yaaⁿ ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ 'cuiica. 27 Ndyuūs ndɛɛvɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ deenu taaví yā ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ chi deenu taaví yā cuuví 'cuináaⁿ yā. Ní Ndyuūs ndɛɛvɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi vɛ́ɛ́ duu'vīī fuerzas yeⁿ'é yā ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ fuerza yeⁿ'é yā cuuví 'cuináaⁿ yā. 28 Ndyuūs ndɛɛvɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní ndɛɛvɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ inuuⁿndi ní ya'ai 'iinú yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'iicu Ndyuūs diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ cosa chi ch'ɛɛtɛ chí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū diíⁿ yā. 29 'Tíícā Ndyuūs idiíⁿ yā ti mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi dich'ɛɛtɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ nanááⁿ Dendyuūs. 30 'Tíícā Dendyuūs maáⁿ yā teé yā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'e ndís'tiī tí i'teenú nī Cristo Jesús. Ndyuūs dichó'o yā Jesucristo iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi cuuvi deenu yú nducuéⁿ'e cáávā Cristo. Ní cáávā Cristo miiⁿ nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'ē yú nanááⁿ Ndyuūs ti Cristo miiⁿ ch'īi yā na cruz cucáávā nuuⁿndi yeⁿ'ē nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ, ní 'iicu s'uūuⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā s'uūuⁿ. 31 Cáávā chuū canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs ndíí vmnaaⁿ 'tíícā: 'Iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a chi idich'ɛɛtɛ́ maáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ, nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā. Dámaāⁿ canéé chi dich'ɛɛtɛ́ yā 'iivú Ndyuūs.

2

Ngaⁿ'a yā chí Cristo ca'nééⁿnga'á yā

1 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, taachí ndāa ní caneé ndúúcu nī 'tíícā caⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'é Dendyuūs. Nguɛ́ɛ́ caⁿ'á nduudu miiⁿ ndúúcū núúⁿmáⁿ vadicadíínūuⁿ yeⁿ'e vaadī deenu. 2 'Tíícā ngaⁿ'á, ti nguɛ́ɛ́ neⁿ'é caāⁿ'maⁿ táámá cosa nanááⁿ ndís'tiī, dámaaⁿ neⁿ'é caaⁿ'máⁿ yeⁿ'ē Jesucristo chi ca'nééⁿnga'á yā. 3 Taachi caneé ndúúcū ndís'tiī ndii cuūⁿnūⁿ 'úú; ní 'va'ā 'úú; ní nééné in'duuví vaa. 4 Nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á nduudu miiⁿ ndúúcū vaadī deenu chi cadiinuuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, naati ngaⁿ'á nduudu cuaacu miiⁿ ndúúcū nduudu chi nguɛ́ɛ́ ngíⁿ'īi. Ngaⁿ'á chiiⁿ chi Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ch'iⁿ'í yā 'úú ndúúcū poder yeⁿ'é yā chí nduudu cuaacu miiⁿ ní yeⁿ'e Dendyuūs. Níícú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi deenú yā chí nduudu cuaacu miiⁿ ní nduudu yeⁿ'é Dendyuūs. 5 'Tíícā ngaⁿ'á ti chííⁿ chi i'teenu yú nguɛ́ɛ́ chiīcā na vaanīcadiīnuuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ti yeⁿ'ē poder yeⁿ'é Dendyuūs.

Dendyuūs diíⁿ yā chi deenu 'iiⁿ'yāⁿ cucáávā Espíritu N'dai yeⁿ'e yā

6 Taachi caneé 'nū nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi i'teenú yā Dendyuūs ní 'áámá caneé yā ndúúcū Dendyuūs, tuu'mi ní ngaⁿ'á 'nū ndúúcū nduudu ngiⁿ'īi yeⁿ'e vaanicádiinūuⁿ. Nguɛ́ɛ́ ti vaadī deenu chi nadacadiinúuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Dendyuūs yeⁿ'ē yú. Ndíí nguɛ́ɛ́ ti yeⁿ'é saⁿ'ā chi ndii tíīiⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi chó'ōo poder yeⁿ'e yā. 7 Naati ngaⁿ'á 'nū vaadī déénu yeⁿ'é Dendyuūs. Ní nguɛ́ɛ́ deenú 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū vaadī deenu miiⁿ, ti Ndyuūs caⁿ'a yā vaadī deenú 'cūū chi yeⁿ'e maáⁿ yā vmnááⁿ vmnaaⁿ chi din'dái yā íⁿ'yeeⁿdí 'cūū, ní 'iicu cuuvi nadinguáⁿ'ai yā s'uūúⁿ. 8 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ n'gɛɛtɛ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū déénū yā yeⁿ'e vaadī deenú 'cūū, ti nduuti chi déénu yā, tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ s'neeⁿnga'á yā Señor Jesucristo chi chīīca yā yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguūvī. 9 Canéé nguūⁿ ndii cuááⁿ vmnaaⁿ ná libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā:

Nducuéⁿ'ē chi din'dái Dendyuūs ní yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chí i'teenu 'iivú Ndyuūs, tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ n'diichí yā Jesucristo, ndíí nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'é yā, ndíí nguɛ́ɛ́ nadicadiinúuⁿ yā yeⁿ'e dendu'ū chuū na staava yeⁿ'e yā.

10 Ndyuūs ch'iⁿ'í yā nducuéⁿ'ē s'uūúⁿ cucaavā Espíritu N'dai yeⁿ'é yā. Espíritu N'dai yeⁿ'é Dendyuūs ní deenú yā nducuéⁿ'ē, ní deenú yā nducuéⁿ'ē vaadī deenu yeⁿ'é Ndyuūs. 11 ¿Du'ú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi deenú yā chi nadacadiinúúⁿ taama 'iiⁿ'yāⁿ? Dámaaⁿ espíritu yeⁿ'e maáⁿ yā deēnu chi maáⁿ yā nadacadíínuuⁿ yā. 'Tíícá ntúūⁿ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛɛ cádíínuuⁿ yā chi Ndyuūs nadicadíínuuⁿ yā, ti dámaāⁿ Espíritu N'dai yeⁿ'é Dendyuūs deenu yā yeⁿ'é Dendyuūs. 12 S'uūúⁿ ní nguɛ́ɛ́ sta'ā yú espíritu chi yeⁿ'ē iⁿ'yeēⁿdī ti sta'ā yú Espíritu N'dai chí cuchiī yeⁿ'é Ndyuūs. Maaⁿ ní cuuvi deenu yú nducuéⁿ'ē chí n'daacā n'dai ti Ndyuūs teé yā s'uūúⁿ Espíritu N'dai yeⁿ'é yā. 13 Ngaⁿ'a ntúūⁿ yú yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chuū. Nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a yú ndúúcū nduudu chi ngi'cueeⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ca'cueéⁿ yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi canee ndúúcū Espíritu N'dai miiⁿ.

14 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Jesucristo yeⁿ'ē yú nguɛ́ɛ́ ituumicádiinuuⁿ yā dendu'ū chí yeⁿ'ē Espíritu N'dai yeⁿ'é Dendyuūs, ti sta'á yā nduudu miiⁿ tan'dúúcā 'áámá cosa chí duuchi. Ní nguɛ́ɛ́ cuuvi tuumicadiinúúⁿ yā nduudu miiⁿ ti canéé chi cadiinúúⁿ yā nduudu miiⁿ cáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é Dendyuūs. 15 'Iiⁿ'yāⁿ chi canéé ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Dendyuūs n'diichí yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū, naati 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Jesucristo nguɛ́ɛ́ cuuvi tuumicadiinúúⁿ yā táácā idiíⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi canee ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Dendyuūs. 16 Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs ndíí vmnaaⁿ chi ngaⁿ'a tíícā: 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Jesucristo, ¿táácā cuuvi deenú yā chi nadacadiinúúⁿ 'iivú Ndyuūs? ¿Du'ú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi ca'cueéⁿ yā Ndyuūs? S'uuúⁿ chí canee yú ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Dendyuūs snee yú ndúúcū vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'é Cristo chi 'iivú Ndyuūs yeⁿ'ē yú.

3

S'uūúⁿ ní compañeros yeⁿ'ē yú vi'ī ní diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Dendyuūs

1 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ ndúúcū ndís'tiī tan'dúúcā chi ndís'tiī ní 'iiⁿ'yāⁿ chi 'áámá canéé ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs, ní 'iiⁿ'yāⁿ chí n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'e yā. Naati caⁿ'á nduucú nī tan'dúúcā chi ndís'tiī daiya yeⁿ'é Ndyuūs ndís'tiī, tan'dúúcā chi ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ chi caama i'téénu yā Cristo ndís'tiī. 2 Tan'dúúcā da'caīyāa chi ngi'i leche ti 'āā cuɛ́ɛ́ cuuvi che'é yā, 'tiicá ntúūⁿ ndís'tiī. Ca'cueéⁿ ndís'tiī ndúúcū dendu'ū nduudu chi nguɛ́ɛ́ ngíⁿ'īi, tí nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'dúúcā chi ngaⁿ'a Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. 3 Naati tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū diíⁿ yā chi neⁿ'e maáⁿ yā, 'tíícā idiíⁿ nī. Ndís'tiī ní 'tɛ́ɛ́ ní nguⁿ'u nī ní nguɛ́ɛ́ nduuvidaamá nī. Nguɛ́ɛ́ idiiⁿ n'daacá nī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā 'iivú Ndyuūs chi idiíⁿ yā, ti idiíⁿ nī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'teenú yā 'iivú Ndyuūs chi idiíⁿ yā 'tíícā, ní idiíⁿ 'tííca nī. 4 Caati náⁿ'ā ndís'tiī ngaⁿ'á nī: 'Úú ní i'teenú tan'dúúcā chi ngaⁿ'a Pablo, ní táámá nī ngaⁿ'a nī: 'Úú i'teenú tan'dúúcā chi ngaⁿ'a saⁿ'a Apolos. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á nī tan'dúúcā chi caⁿ'a nī tiempo chi 'āā chó'ōo taachi 'āā cuɛ́ɛ́ cu'téénu nī Jesucristo? 5 ¿Du'ú saⁿ'a Pablo 'úú? ¿Du'ú saⁿ'a Apolos miiⁿ? ¿'Áá nguɛ́ɛ́ nús'ūu 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ̄ Dendyuūs? Ngaⁿ'á 'nū nduudu chi ch'iⁿ'i Dendyuūs nús'uu ní ndís'tiī ní i'teenú nī. 6 'Úú ngaⁿ'á nduudu yeⁿ'é Dendyuūs nanááⁿ ndís'tiī ní diíⁿ tan'dúúcā chí chiīnú ndaata na staava yeⁿ'é nī. Sáⁿ'ā Apolos miiⁿ canee sa ndúúcu nī ní ngi'cueeⁿ sá ndís'tiī ní diiⁿ sa tan'dúúcā chí ch'iiⁿ'yú sa ndaata miiⁿ. Dendyuūs diíⁿ yā chi 'cuiita ndaata miiⁿ. 7 Cáávā chuū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a nduudu yeⁿ'ē Dendyuūs o 'iiⁿ'yāⁿ chí ca'cueeⁿ nduudu miiⁿ nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtɛ́ yā. Dámaaⁿ Ndyuūs chi 'cuiitá yā nduudu miiⁿ ní ch'ɛɛtɛ cá yā. 8 'Iiⁿ'yāⁿ chi caaⁿ'máⁿ yā nduudu miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ca'cueéⁿ yā nduudu miiⁿ, 'āā daamá nūuⁿ diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs. Ndyuūs ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chiiⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā caavā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yā chi diíⁿ yā. 9 Nús'uu ní daama dáámá nuúⁿ idiíⁿ 'nū ntiiⁿnyúⁿ ndúúcū Dendyuūs. Ndís'tiī ní tan'dúúcā 'áámá campo yeⁿ'é Ndyuūs chi Ndyuūs chidi'cuiitá yā 'tíícā ndis'tiī. Tan'dúúcā 'áámá va'ai chi idin'daí Dendyuūs, 'tíícā ndís'tiī. 10 Ndyuūs teé yā 'úú vaadī deenū yeⁿ'é yā ní tan'dúúcā 'áámá saⁿ'ā deenu din'dai sa cimiento yeⁿ'e va'ai, 'tíícā 'úú. 'Úú ngaⁿ'á nduudu cuaacu chi tan'dúúcā cimiento miiⁿ chi din'dai sa. Táámá 'iiⁿ'yāⁿ 'iicandíí yā ndúúcū va'ai miiⁿ. Ca'áámá ca'aama 'iiⁿ'yāⁿ chi 'iicandíí yā nduūcū canéé chi 'iicandíí yā ndúúcū va'āī ndúúcū cuidado. 11 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuví cu'neeⁿ yā táámá cimiento chi n̄'daaⁿ yeⁿ'ē chi 'úú chi'neéⁿ, ti tuūú yeⁿ'ē cimiento miiⁿ ní Jesucristo. 12 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi 'iicandíí yā vmnaaⁿ cimiento miiⁿ ndúúcū 'dííⁿnguaaⁿ, o ndúúcū 'dííⁿnguɛɛ, o ndúúcū tuūu ndɛɛ cheeⁿ, o ndúúcū yáⁿ'á, o ndúúcū yaāta o ndúúcū 'í'voōo canéé chí cadiinúúⁿ yā, ti chuū chí ngaⁿ'á. 13 Nguuvi chi Jesucristo diíⁿ yā juzgar ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē ca'áámá ca'áámá 'iiⁿ'yāⁿ, ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ cádíínuuⁿ yā dɛ'ɛ̄ ntiiⁿnyuⁿ chiiⁿ yeⁿ'ē 'áámá 'áámá yā. Ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ ní canéé chí cho'ōo naavtaⁿ'ā ngiichí yaⁿ'ā ní deenú yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā. 14 Nduutī chí cunee ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi 'iicandíí yā vmnaaⁿ cimiento miiⁿ, ntiiⁿnyuⁿ chi 'āā chó'ōo naavtaⁿ'ā ngiichi yaⁿ'ā ní nguɛɛ chiichi, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ vɛ́ɛ́ chi cuuvi yeⁿ'e yā. 15 Ndúúti chi cuucu ntiiⁿnyuⁿ chi 'iicandíí yā ndúúcū yaⁿ'ā, tuu'mi ní di'cuiīnú ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nanguáⁿ'ai yā tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi chéénu yā yeⁿ'e va'ai yeⁿ'e yā taachí ngiichi va'ai yeⁿ'é yā.

16 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ déénú ndís'tiī chi i'teenú nī Jesucristo chi cuerpo yeⁿ'e nī ní yáacū yeⁿ'e Dendyuūs, ní canéé Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcū ndís'tiī? 17 Ndúútí chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ dituuví yā yaācū yeⁿ'é Ndyuūs, Ndyuūs ní di'cuiinú yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. Yáacū yeⁿ'é Ndyuūs ní dɛɛvɛ. Ndís'tiī ní yaācū yeⁿ'é Ndyuūs ndís'tiī.

18 Mar 'áámá nī ní nguɛ́ɛ́ nginnche'éí maáⁿ nī ndís'tiī. Taachi 'aamá ndís'tiī nadacadiinuuⁿ nī chi nge'e taaví nī yeⁿ'ē vaadī deenu yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, tuu'mi ní canee cuuⁿmiⁿ chi diíⁿ nī tan'duucā 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ deenu. Ní cuuvi ndaācā vaadī deenu yeⁿ'é nī chí yeⁿ'ē Dendyuūs. 19 Vaadī déénu yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū tan'dúúcā 'áámá cosa chí duuchi nanááⁿ Ndyuūs. 'Āā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs ndíí vmnaaⁿ 'tíícā: Ndyuūs diíⁿ yā chi vaadī deenu yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū diīíⁿ chi 'cuuvi 'iiⁿ'yāⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canee yā tan'dúúcā chi cundaí yā na trampa yeⁿ'e maáⁿ yā. 20 Canéé nguūⁿ ntuuⁿ táámá chí 'tuucā: 'Iivú Ndyuūs déénu yā vaanicadiinūuⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi deenu yeⁿ'é iⁿ'yeeⁿdí 'cūu. Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ dichíí'vɛ̄ chi nadacadiinūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 21 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā chi dich'ɛɛtɛ́ yā saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Tanducuéⁿ'ē dendu'ū ní yeⁿ'e ndís'tiī. 22 Nduuti chi 'úú chí Pablo, o saⁿ'ā Apolos, o saⁿ'ā Pedro, o nduuti chi yeⁿ'ē íⁿ'yeēⁿdī, o yeⁿ'e vida yeⁿ'ē yú, o yeⁿ'e vaadī n'gii, o yeⁿ'e cosa chi 'āā vɛɛ o yeⁿ'ē dendu'ū chí caama cuchiī, tanducuéⁿ'ē chuū ní yeⁿ'e ndís'tiī. 23 Ní ndís'tiī ní yeⁿ'e Cristo ndís'tiī. Ní Cristo miiⁿ ní yeⁿ'e Dendyuūs chí cánduuchi yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

4

Ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e apóstoles

1 Ndís'tiī ní didúúchɛ́ nī nús'uu tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chí idiíⁿ ntíiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e Jesucristo. Nús'uu ní ngaⁿ'á 'nū nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs nanaaⁿ ndís'tiī. Vmnááⁿ vmnaaⁿ ní nguɛ́ɛ́ chi cadíínuuⁿ nī naati maaⁿ ní cádiinuuⁿ nī nduudu cuaacu miiⁿ. 2 'Iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e 'iivú Ndyuūs canee cuuⁿmiⁿ chi diíⁿ yā cumplir tanducuéⁿ'e chí caaⁿ'maⁿ Ndyuūs yeⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ yā. 3 Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ tunee 'úú nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā juzgar 'úú, o nduutī chí ndís'tiī, o táámá 'iiⁿ'yāⁿ o 'úú maáⁿ n'diichí nuuⁿndi yeⁿ'é. 4 'Áárá chi staava yeⁿ'é ngɛ́ɛ́ diiⁿ condenar 'úú cáávā chiiⁿ chi diíⁿ, 'úú nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ chi nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é. Dámaāⁿ Señor Jesucristo diíⁿ yā juzgar 'úú, ní caaⁿ'máⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'é. 5 Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī juzgar 'iiⁿ'yāⁿ. Taachí ndáá Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú taama vmnéⁿ'ēe tuu'mi 'cuuⁿ'míⁿ yā tanducuéⁿ'ē chi cadiinuuⁿ yú 'aama 'aama yú ndii na staava yeⁿ'ē yú. Tiempo miiⁿ ní 'iivú Ndyuūs tée yā s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'ē yú caavā ntiiⁿnyuⁿ chí diīⁿ yú.

6 'Úú ngaⁿ'á yeⁿ'ē chi 'úú ndúúcū saⁿ'ā Apolos diíⁿ 'nū. Ní 'íícú ndís'tiī cuuvi 'cueéⁿ nī tan'dúúcā chi cuuvi diíⁿ nī tan'dúúcā chi canéé nguūⁿ ndíí vmnaaⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs. Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ n'diichí nī 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nī chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'ɛɛtɛ ca yā nguɛ́ɛ́ ti táámá yā. 7 ¿Dɛ́'ɛ̄ cuuvi chi ngaⁿ'a nī chi naⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'ɛɛtɛ yā? ¿'Áá nguɛ́ɛ́ tee Ndyuūs tanducuéⁿ'ē chi vɛɛ yeⁿ'é nī? ¿Dɛ'ɛ̄ cuuvi chi ngaⁿ'a nī chi tanducuéⁿ'e chi vɛɛ chi yeⁿ'é nī ní maáⁿ nī sta'á nī, ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī cuenta yeⁿ'ē chiiⁿ chi tee Ndyuūs ndís'tiī?

8 Ndís'tiī ní nadacadíínuuⁿ nī chí deenú nī nducuéⁿ'ē chi yeⁿ'e nduudu yeⁿ'e Dendyuūs. Ní diíⁿ nī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuiica. Taachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtineé 'nū ndúúcū ndís'tiī, tuu'mi ní ndís'tiī diíⁿ nī tan'dúúcā chi reyes ndís'tiī. Nduuti chi ndaa tiempo chi ndís'tiī caaⁿ'máⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ ti rey ndís'tiī, tuu'mi ní nús'uu caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ 'nū nduucú nī. 9 Tan'dúúcā chí 'úú nadacádiinúúⁿ, nús'uu chí apóstoles ní candɛ́ɛ 'nū nduudu yeⁿ'e Ndyuūs. Ndyuūs s'neéⁿ yā nus'ūū lugar chi ndii na n'giīnū yeⁿ'e fila. Ní nús'uu caneé 'nū tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi niiⁿnuúⁿ cánee nguuvi chi 'cuūvi yā, ní niiⁿnuúⁿ canéé nguuvi chi ch'iiⁿ'núⁿ yā nús'uu. 'Tíícā snéé nús'uu. 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū ángeles yeⁿ'ē nanguuvi n'gíínu yā nús'uu. 10 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ngaⁿ'á yā chi nús'uu tonto 'nū ti neⁿ'é 'nū Cristo, naati ngaⁿ'á yā ti ndís'tiī ní saⁿ'ā deenu ndís'tiī. Ngaⁿ'á yā ti nús'uu ní 'va'á 'nū naati ndís'tiī ní ditiinú nī. Ngaⁿ'á yā chi nús'uu ní nguɛ́ɛ́ n'dááca 'nū naati ndís'tiī ní n'dááca nī. 11 Ndii nguuvi miiⁿ ní cuiicu 'nū ní yaaca 'nū va. Ní 'āā ntɛ́ɛ́ n'deee catécai 'nū chī n'daacā. Ní 'iichɛ yeⁿ'é 'nū. Ní 'iiⁿ'yāⁿ ch'eⁿ'é yā nús'uu. Ní diíⁿ yā chi chéénú 'nū ndii mííⁿ ní ndii 'múúⁿ ní nguɛ́ɛ́ vaacu 'nū. 12 Ní diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū ta'á 'nū chi cuuvi che'é 'nū. Taachi 'caa'va yā yeⁿ'é 'nū tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ di'viicú yā nús'uu. Diíⁿ yā chi nééné ch'eenu 'nū chiī ní nús'uu ní chi chɛɛ́ 'nū yeⁿ'é nducuéⁿ'ē. 13 Caⁿ'a yā cunncáā yeⁿ'é 'nū ní chɛ́ɛ 'nū ndúúcū vaadī ngiinu. Ndii nguuvi miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nacadiinúúⁿ yā chi nús'uu tan'dúúcā dɛɛcúū yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū 'tííca nús'uu.

14 'Úú nguɛ́ɛ́ idinguúⁿ yeⁿ'e dendu'ú 'cūū yeⁿ'e ndís'tiī caati chi cuuvi 'cuinaáⁿ nī. Yaa'ví ndís'tiī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chuū tí ndís'tiī tan'dúúcā daiyá chi nééné neⁿ'é, 'tíícā ndis'tiī. 15 'Áárá chi vɛ́ɛ́ ndiichi mil maestros chi ngi'cueéⁿ yā ndís'tiī yeⁿ'e Cristo, nguɛ́ɛ́ nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā tan'dúúcā chiidá nī. 'Úú ní tan'dúúcā chiidá nī na ndaata yeⁿ'é Dendyuūs, ti candɛɛ́ evangelio chi nduudu cuaacu chi ngai yeⁿ'é Cristo nanááⁿ ndís'tiī. Ní ndís'tiī ní chi'téénu nī ní ch'iindiyáāⁿ ntúuⁿ nī na ndaata yeⁿ'é Ndyuūs. 16 Cáávā chiiⁿ 'úú idi'cuíítú ndís'tiī. Diíⁿ nī tan'dúúcā chi 'úú idiíⁿ.

17 Cáávā chuū dicho'ó Timoteo nanááⁿ ndís'tiī. Saⁿ'ā miiⁿ tan'dúúcā daiyá, 'tííca sa. Ní saⁿ'a chi neⁿ'é. Saⁿ'ā miiⁿ ní 'áámá canee sa ndúúcū 'iivú Ndyuūs. Saⁿ'ā miiⁿ ní ca'cueeⁿ sa ndís'tiī yeⁿ'e Cristo. Ní n'gaacu nī yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē chi cuuvi diíⁿ nī maaⁿ chi i'teenú nī Cristo tan'dúúcā chi 'úú ngi'cueéⁿ nduu cuaaⁿ nducuéⁿ'ē yáacū va. 18 Maaⁿ ní deenú chi náⁿ'ā ndís'tiī ngaⁿ'a nī chi n'gɛɛtɛ ndai maaⁿ nī. Ní nadacádíínuuⁿ nī chí 'úú ní 'aa ntɛ́ɛ́ ndaá naachi cánéé nī. 19 Ndaa nuúⁿ yeⁿ'é ndís'tiī nduuti chí Ndyuūs neⁿ'é yā chi ndaá. Taachi ndaá tuu'mi 'úú cadiinúúⁿ yeⁿ'e chi 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a maáⁿ yā chi n'gɛɛtɛ yā. Cadiinúúⁿ nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ diíⁿ yā tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diíⁿ yā. 20 Nducuéⁿ'ē yeⁿ'e naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ yeⁿ'e chi ngaⁿ'a yā, ti chiiⁿ chi diiⁿ yā ti poder yeⁿ'é Ndyuūs. 21 Dɛ'ɛ̄ neⁿ'é ndís'tiī. ¿'Áá neⁿ'e nī chi taachi ndaá ní diíⁿ regañar ndís'tiī, o taachi ndaá caaⁿ'máⁿ nduucú ndis'tiī ndúúcū vaadī néⁿ'é?

5

Ngaⁿ'a yā nuuⁿndi yeⁿ'ē 'áámá saⁿ'a chi caⁿ'á yā na yaācū

1 N'giindiveéⁿ 'nū chi nguááⁿ ndis'tiī vɛ́ɛ́ 'áámá saⁿ'ā chí diiⁿ nuuⁿndi ca tí canee sa ndúúcū n'daataá chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē sa. Nguɛ́ɛ́ 'tíícá nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ gentiles chi nguɛɛ i'téénu yā Jesucristo. N'giindiveéⁿ 'nū chi saⁿ'ā miiⁿ sta'a n'daataá yeⁿ'ē chiida sa ní canee sá ndúúcū tá. 2 Ní ndís'tiī ngaⁿ'a maáⁿ nī yeⁿ'e nī chi n'gɛɛtɛ nī n'dáárá chi idiiⁿ saⁿ'ā miiⁿ nuuⁿndi 'tíícā. ¿Dɛ'ɛ̄ cuuvi chi nguɛ́ɛ́ divií nī saⁿ'a miiⁿ na yaacū yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'ē yú? 3 N'dáárá chi 'úú nguɛ́ɛ́ caneé ndúúcū ndís'tiī inacádiinúúⁿ yeⁿ'é ndís'tiī. 'Úú ní caaⁿ'máⁿ nuūⁿndī yeⁿ'e saⁿ'ā miiⁿ yeⁿ'e dendú'u chi idiiⁿ sa tan'dúúcā chi 'úú caneé ndúúcū ndís'tiī. 4 Taachí nduuvidáámá ndís'tiī ná chi duuchi Señor Jesucristo tuu'mi ní poder yeⁿ'ē Señor Jesucristo canee ndúúcū ndís'tiī. Ní diíⁿ nī tan'dúúcā chi 'úú caneé ndúúcū ndis'tiī. 5 'Tíícā nadacádiinúúⁿ chi ndís'tiī canee cuuⁿmiⁿ chi diíⁿ nī. Divíi nī saⁿ'ā miiⁿ nguaaⁿ ndís'tiī ti saⁿ'ā miiⁿ ní canee sa yeⁿ'ē na poder yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. 'Tíícā castigo yeⁿ'ē sa. Ní cuuvi cadíínuuⁿ sa yeⁿ'e alma yeⁿ'e sa. Ní cuuvi nanguaⁿ'ai alma yeⁿ'ē sa nguuvi chi ndaa ntúūⁿ Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú.

6 Nguɛ́ɛ́ n'dáácā ndís'tiī ní ngaⁿ'á nī chi n'dáí ndís'tiī, ní vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chí idiíⁿ yā nuuⁿndi nguaaⁿ ndís'tiī. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ deenú nī ti ta 'lííⁿ chuundi levadura ichɛ́ɛ́ ndúúcū tanducuéⁿ'ē yaāchī? 7 Saⁿ'ā miiⁿ tan'dúúcā levadura 'tíícā sa. Ndís'tiī divíi nī saⁿ'ā miiⁿ ní cūnee n'dááca nī. Cuneé nī tan'dúúcā yaāchī chi nguɛ́ɛ́ levadura yeⁿ'ē, tan'dúúcā pan chí che'e yā yeⁿ'ē pascua. 'Iiⁿ'yāⁿ ch'iiⁿ'núⁿ yā Cristo. Ní Cristo miiⁿ ní tan'dúúcā 'iiti cuūchī chi ch'iiⁿ'núⁿ yā cáávā 'viicu pascua. Cáávā s'uūuⁿ ní Cristo miiⁿ ní sta'á yā lugar yeⁿ'ē 'iiti cuūchī yeⁿ'e 'viicu pascua ti ch'īi yā cucáávā s'uuúⁿ. 8 Maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ dich'ɛɛtɛ yú 'viicu yeⁿ'e pascua miiⁿ tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā ti nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e Cristo 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ dich'ɛɛtɛ yú ndúúcū vaadī n'giinu na staava yeⁿ'ē yú o ndúúcū cosa chi nguɛ́ɛ́ n'daacā, ti chuū ní tan'dúúcā levadura 'tíícā. Dich'ɛɛtɛ yú pascua miiⁿ dámaāⁿ ndúúcū nducueⁿ'ē chi n'dáacā na staava yeⁿ'ē yú ti tan'dúúcā pan chi nguɛ́ɛ́ levadura yeⁿ'ē, 'tíícā canee yú.

9 'Áá dinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ cáⁿ'a nī ndúúcū saⁿ'ā chi canee sa ndúúcū n'daataá chi nguɛɛ yeⁿ'ē sa ndíí nguɛ́ɛ́ cáⁿ'a nī ndúúcū n'daataá miiⁿ. 10 'Úú nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á chi nguɛ́ɛ́ n'diichí nī sáⁿ'ā chi vɛ́ɛ́ n'daataá yeⁿ'ē sa, o n'daataá chi vɛ́ɛ́ saⁿ'ā yeⁿ'ē tá, o 'iiⁿ'yāⁿ chi nginnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ, o 'iiⁿ'yāⁿ chi duūcú, o 'iiⁿ'yāⁿ chi i'teenú yā ídolos. Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ cuuvi cuneé nī na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní nguɛ́ɛ́ n'diichí nī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 11 Naati maaⁿ ní 'āā dinguúⁿ yeⁿ'é ndis'tiī chi nguɛ́ɛ́ cáⁿ'a nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi ngaⁿ'á yā chi hermanos yeⁿ'é nī ní nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā, ti saⁿ'ā chi canee ndúúcū n'daataá chi nguɛɛ yeⁿ'e sa, o n'daataa chi canee ndúúcū saⁿ'a chi nguɛɛ yeⁿ'ē tá. Ndíí nguɛ́ɛ́ cáⁿ'a nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi i'teenú yā ídolos. Ndíí nguɛ́ɛ́ cáⁿ'a nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā nduudu yaadi, o ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nginnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ, o ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngii cuu'vi, o ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi duucu. Ní nguɛ́ɛ́ che'é nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 12 ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí 'úú n'diichí nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Jesucristo yeⁿ'ē yú? Chuū ní nguɛ́ɛ́ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é ti yeⁿ'é Dendyuūs. Ndís'tiī canee chi n'diichi nī nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā yaacū ndúúcu nī. 13 Jesucristo n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs. Maaⁿ ní ndís'tiī divíi nī saⁿ'ā miiⁿ nguaaⁿ ndís'tiī.

6

'Iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Señor Jesucristo naⁿ'á yā nanááⁿ juez ndúúcū vaadī 'caa'va yeⁿ'é yā

1 Nduuti chi 'aama chɛ́ɛ́ ndís'tiī vɛ́ɛ́ vaadī 'caa'va ndúúcū taama chɛ́ɛ́ ndís'tiī, ¿dɛ'ɛ̄ cúúví chí caⁿ'á nī nanááⁿ juez yeⁿ'e yaāⁿ vaacú nī, ní nguɛ́ɛ́ caⁿ'á nī nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi chɛ́ɛ́ vmnaaⁿ yeⁿ'e yáacū yeⁿ'é nī? 2 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ deenu ndís'tiī ti s'uuúⁿ chi i'teenu yú Jesucristo ndáá nguuvi chi cuuvi n'diichi yú nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū? Nduuti chi ndís'tiī caⁿ'á nī n'diichí nī nuuⁿndi chi idiiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, ¿'áá nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichí nī ta 'lííⁿ nuuⁿndi yeⁿ'e nī chí nguaaⁿ ndís'tiī? 3 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ deenu ndís'tiī chi s'uuúⁿ caⁿ'a yú n'diichi yú nuuⁿndi yeⁿ'e ángeles? Ní nduuti chi cuuvi diiⁿ yú 'tíícā tuu'mi ní cuuvi n'diichi yú dendu'ū nuuⁿndi chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yú iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 4 Nduuti chi canéé chi n'diichí nī dendu'ū vaadī 'caa'va nguaaⁿ ndís'tiī, n'daacā chi caⁿ'á nī nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū 'aara chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chí duū'vī néⁿ'e yā vi'ī. 5 Ngaⁿ'á chuū chi cuuvi 'cuinaáⁿ nī. ¿'Áá cadiinuuⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguaaⁿ ndís'tiī, mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichí yā du'u hermano chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā? 6 Nduuti chi vɛ́ɛ́ 'aama hermano chi deenu ca nguaaⁿ ndís'tiī, ¿dɛ'ɛ̄ cúúví chi ngeⁿ'e hermanos ndúúcū vaadī 'caa'va yeⁿ'é yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú?

7 Cuaacu nííⁿnyúⁿ nguɛ́ɛ́ n'giⁿ'i ndís'tiī chi yeⁿ'e Ndyuūs ndís'tiī ti vɛ́ɛ́ vaadī 'caa'va yeⁿ'e 'áámá nī táámá nī ndúúcū vi'ī. ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chi nguɛ́ɛ́ ichɛ́ɛ nī nguaaⁿ ndís'tiī dendu'ū chi nguɛɛ n'daacā chi hermano diíⁿ yā nduucú nī? N'daacā n'dai chi ichɛ́ɛ nī tanducueⁿ'ē ní nguɛ́ɛ́ caⁿ'á nī nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ cucáávā hermanos chi idiíⁿ yā ndúúcu nī. 8 Ndís'tiī, hermanos, ní nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ nī chi nginnche'éí nī 'áámá nī ndúúcū taama nī chi hermano yeⁿ'e nī.

9 Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ 'caandiveéⁿ nī chiiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā chi cuaacu ní nguɛ́ɛ́ cuaacu. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ deenu nī chi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ idin'daacá yā nguɛ́ɛ́ ndaa yā naachí Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā? Ní nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndíí nguɛɛ 'iiⁿ'yāⁿ chi sta'á yā n'daataá yeⁿ'e taama sa, o isaⁿ'ā yeⁿ'e taama ta, ní nguɛ́ɛ́ n'daataá chi n'diichi tá saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e tá, ní nguɛ́ɛ́ saⁿ'ā chi n'diichi sa n'daataá chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e sá, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi i'teenu ídolos chi santos, ndúúcū saⁿ'ā chi iduuchinééⁿ ví'i sa. 10 'Tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ duucu, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'e cá yā dendu'u chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e taama 'iiⁿ'yāⁿ, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí ngii cúú'ví, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a taáⁿ yā yeⁿ'ē taama 'iiⁿ'yāⁿ, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí itá'á yā yeⁿ'ē taama yā. Nducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi nndaá yā naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā. 11 'Tiicá ntúūⁿ diīiⁿ ndís'tiī. Dinuuⁿndí nī tiempo chi 'āā chó'ōo naati maaⁿ ní Ndyuūs n'diichí yā ndís'tiī tan'dúúcā chi 'āā ntɛ́ɛ́ vɛɛ nuuⁿndi yeⁿ'é nī cáávā Jesucristo. Maaⁿ ní ndís'tiī ní diíⁿ nī nducuéⁿ'ē chi n'daacā ti yeⁿ'é Jesucristo ndís'tiī. Ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'ē yú canéé ndúúcu nī.

Yeⁿ'e chi n'daācā chi diiⁿ yú

12 Tanducuéⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi cuuvi diíⁿ, naati nducueⁿ'ē chi n'daacā nguɛ́ɛ́ neⁿ'é diíⁿ, ti nguɛ́ɛ́ n'dai chi diíⁿ. Cuuvi diíⁿ tanducuéⁿ'ē chi neⁿ'é chi n'daacā, naati nguɛ́ɛ́ necio caneé yeⁿ'ē mar 'áámá dendu'ū. 13 Cuaacu chi yúutɛ̄ chi che'e yú ní caavā chɛɛti yú. Chɛɛti yú ní neⁿ'e che'e yuūtɛ̄. Naati Ndyuūs di'cuiinú yā yuūtɛ̄ chi che'e yú ndúúcū cuerpo yeⁿ'e yú ndúúcū chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē. Nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'maⁿ yú chi Ndyuūs teé yā cuerpo yeⁿ'e yú chi n'daataá n'diichí yā saⁿ'ā. Ndyuūs diíⁿ yā chi s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā ní cuerpo yeⁿ'ē yú ní yeⁿ'é Dendyuūs. 14 Jesucristo chi 'iivi yú, Ndyuūs nducuéeⁿ yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 'Tiicá ntúūⁿ Ndyuūs nadacueēⁿ ntúuⁿ yā s'uuúⁿ ndúúcū poder yeⁿ'é yā.

15 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ deenu ndís'tiī chi cuerpo yeⁿ'é nī ní yeⁿ'e Cristo? ¿'Áá cuta'á nī 'áámá saⁿ'ā chi yeⁿ'e Cristo ní diíⁿ nī chi saⁿ'ā miiⁿ yeⁿ'ē 'áámá n'dáátāa chi 'yaaⁿ saⁿ'ā yeⁿ'ē tá? Ndyuūs nguɛ́ɛ́ 'cuáaⁿ yā chi 'tíícā. 16 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ deenu ndís'tiī chi saⁿ'ā chi caⁿ'a sa ndúúcū n'daātāa chí 'yaaⁿ saⁿ'ā yeⁿ'ē tá nduuvi 'aama nú yā? 'Iivú Ndyuūs ngaⁿ'a yā ndii cuááⁿ vmnaaⁿ naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e yā 'tiicā: Naachí na'uuví yā ní nduuvi 'aama cuerpo núú yā. 17 S'uuúⁿ chi i'teenu yú Jesucristo chí 'iivi yú canee yú ndúúcū dáámá espíritu chí yeⁿ'ē Jesucristo.

18 Ndís'tiī n'daataá, nguɛ́ɛ́ caⁿ'á nī ndúúcū saⁿ'ā, o saⁿ'ā nguɛ́ɛ́ caⁿ'á nī ndúúcū n'daataá, chi idinuuⁿndí nī ti idiiⁿ nuuⁿndí nī ndúúcū cuerpo yeⁿ'e maáⁿ nī. Castigo yeⁿ'ē nuuⁿndi miiⁿ 'áámá cūnee na cuerpo yeⁿ'é nī. Tanáⁿ'a ca nuuⁿndi chi idiíⁿ nī ní nguɛ́ɛ́ contra cuerpo chi yeⁿ'e maáⁿ nī. 19 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ deenú ndís'tiī chi cuerpo yeⁿ'é nī chííⁿ chí yaācū yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi canéé ndúúcū ndís'tiī? Ndyuūs tee yā Espíritu N'dai yeⁿ'e yā ndís'tiī. Maaⁿ ni cuerpo yeⁿ'e nī nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e maáⁿ nī ti yeⁿ'e Espíritu N'dai chi yeⁿ'e Ndyuūs. Ní Ndyuūs tee yā ndís'tiī Espíritu N'dai yeⁿ'é yā. 20 Chuū ní cáávā Jesucristo cái yā ndís'tiī ndúúcū 'áámá precio chi nééné yaⁿ'ai chii'vɛ̄. Cáávā chuū dich'ɛɛtɛ́ nī Dendyuūs ndúúcū nuuⁿmáⁿ cuerpo yeⁿ'e nī ti ndís'tiī ní yeⁿ'é Ndyuūs ndís'tiī.

7

Pablo ca'á yā consejo 'iiⁿ'yāⁿ chí n'giindivaacu yā

1 Maaⁿ ní idinguúⁿ ní nan'guɛɛcútāⁿ'a yeⁿ'e preguntas chi dingúuⁿ nī yeⁿ'é. N'daacā chi 'aama saⁿ'ā nguɛ́ɛ́ 'caandavaacu sa. 2 Naati 'tíícā. Deenú chi saⁿ'ā neⁿ'e sa cūnee sa ndúúcū n'daataá. Cáávā chuū n'dááca chi 'caandavaacu sá ní vɛ́ɛ́ n'daataá yeⁿ'ē sa. 'Tiicá ntúūⁿ chi 'aama n'daataá 'caandavaacu tá ní vɛ́ɛ́ saⁿ'ā yeⁿ'ē tá. 'Tíícā ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā nuuⁿndi. 3 Saⁿ'ā ní canéé chí cun'diití sá ndúúcū n'daataá yeⁿ'ē sa. 'Tiicá ntúūⁿ n'daata miiⁿ canéé chí cun'diití tá ndúúcū sáⁿ'ā yeⁿ'ē tá. 4 N'daataá chi n'gííndivaacu tá, cuerpo yeⁿ'ē tá nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē tá dámaāⁿ tá ti yeⁿ'e sa ndúúcu tá. 'Tiicá ntúūⁿ saⁿ'ā miiⁿ. Cuerpo yeⁿ'ē sa nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē sa dámaāⁿ sa ti yeⁿ'ē sa ndúúcu tá. 5 Diíⁿ nī cumplir ndúúcū n'daata yeⁿ'e nī o isaⁿ'ā yeⁿ'é nī. Nduuti chi nduu 'uuví nī canee yiinú nī yeⁿ'ē 'áámá tiempo chi 'áámá caaⁿ'maⁿngua'á nī ní ndeé nī ndúúcū 'iivú Ndyuūs, tuu'mí chuū ní chi diíⁿ nī cumplir tiempo 'cūū. 'Cuiinū caaⁿ'maⁿngua'á nī ndúúcū 'iivú Ndyuūs, tuu'mi ní diíⁿ nī cumplir ndúúcū isaⁿ'ā o n'daataá yeⁿ'e nī. Nduuti chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī 'tuucā, tuu'mi ní cuuvi neⁿ'é nī caⁿ'á nī ndúúcū táámá saⁿ'ā o n'daataá. Ní yááⁿn'guiinūuⁿ n'diichínēēⁿ sa ndís'tiī neⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī cumplir ndúúcū isáⁿ'ā o n'daataá yeⁿ'e nī. Ní cuuvi diíⁿ nī nuuⁿndi.

6 'Úú nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ ndis'tiī chiiⁿ chi diíⁿ nī, ndís'tiī chi neⁿ'é nī 'caandavaacú nī. Nguɛ́ɛ́ teé chuū tan'dúúcā 'áámá ley. 7 Ti neⁿ'é chi nducyaaca saⁿ'ā nguɛ́ɛ́ 'caandavaacu sa ní cūnee sa dámaāⁿ sa tan'dúúcā chi 'úú caneé, naati nguɛɛ cuuví chi 'tíícā. 'Úú deenu chi Ndyuūs ca'á yā 'áámá 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chiiⁿ chi cuuvi diíⁿ yā.

8 'Úú ngaⁿ'á ngīi saⁿ'ā n'gaiyáa o n'daataá n'gaiyáa ndúúcū n'daataá n'guá'āa chi n'daacā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ 'caandavaacú yā ní cunee yā dámaáⁿ yā tan'dúúcā chi 'úú caneé. 9 Nduuti chi nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cuɛɛtinée yā damaáⁿ yā, tuu'mi ní 'caandavaacú yā. Ti n'daacā chi 'caandavaacú yā ní nguɛ́ɛ́ cūnee yā ndúúcū deseo chi saⁿ'ā neⁿ'e sa n'daataá o n'daataá neⁿ'e tá saⁿ'ā.

10 Chuū ngaⁿ'á yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chí n'giindivaacu yā. Saⁿ'ā miiⁿ nguɛ́ɛ́ divíi sa n'daataá yeⁿ'ē sa, o táⁿ'ā miiⁿ nguɛ́ɛ́ divii tá isáⁿ'ā yeⁿ'ē tá. Chuū chi ley yeⁿ'e Ndyuūs. 11 Ndúúti chi 'áámá n'daataá divíi tá yeⁿ'e isaⁿ'ā yeⁿ'ē ta caati nguɛ́ɛ́ yaaⁿ yiinú tá ndúúcū isaⁿ'ā yeⁿ'ē tá, tuu'mi ní 'āā ntɛ́ɛ́ 'caandavaacu tá ndúúcū taama sáⁿ'ā. 'Tiicá ntúūⁿ saⁿ'a yeⁿ'ē tá nguɛ́ɛ́ cu'neeⁿ sá n'daataá yeⁿ'ē sa cucáávā taama n'daataá.

12 Maaⁿ ní chuū chí ngaⁿ'á ngīi tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ni cosa tan'dúúcā chi deenú chi n'daacā cááva yā. Ní chuū ní nguɛ́ɛ́ ley yeⁿ'e Ndyuūs. Nduuti chi 'áámá saⁿ'ā chi i'teenu Ndyuūs ní n'daataá yeⁿ'ē sa ní nguɛ́ɛ́ i'teenu tá, tuu'mi nguɛ́ɛ́ cu'neeⁿ sa n'daataá yeⁿ'ē sa nduuti chi táⁿ'ā miiⁿ n'daacā canee tá ndúúcū sa. 13 'Tiicá ntúūⁿ, n'daataá chi i'teenu tá ní saⁿ'ā yeⁿ'e tá nguɛ́ɛ́ i'téénu sa ni n'dááca canee tá ndúúcū sa, tuu'mi nguɛ́ɛ́ cu'neeⁿ tá isáⁿ'ā yeⁿ'ē tá. 14 Sáⁿ'ā yeⁿ'ē tá chi nguɛ́ɛ́ i'téénu sa ní cuuvi yeⁿ'é Jesucristo saⁿ'ā miiⁿ cucáávā n'daataá yeⁿ'ē sa chi i'teenu tá. 'Tiicá ntúūⁿ, n'daataá chi nguɛ́ɛ́ i'teenu tá ní cuuvi yeⁿ'é Jesucristo n'daataá miiⁿ cucáávā isaⁿ'ā yeⁿ'e tá chi i'teenu sa. Ndúúti chi nguɛ́ɛ́ 'tíícā, tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ cuuví yeⁿ'e Jesucristo daiyá yā. Naati 'tíícā, tuu'mi ní cuuví yeⁿ'e Jesucristo daiyá yā. 15 Naati nduuti chi saⁿ'ā o n'daata chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Señor Jesucristo nguɛ́ɛ́ cūnee n'dááca saⁿ'ā miiⁿ ndúúcū n'daataá yeⁿ'ē sa, o n'daataá mííⁿ ndúúcū isaⁿ'a yeⁿ'ē tá chi i'téénu yā Señor Jesucristo, tuu'mi ní cuuvi divíi yā yeⁿ'e ví'ī. 'Iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo nguɛ́ɛ́ a fuerza chi cuneé yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ i'téénu yā Señor Jesucristo. Ndyuūs neⁿ'é yā chi 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Señor Jesucristo cunee n'dááca yā ndúúcū vaadī 'diīiⁿ. 16 Ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu nī Señor Jesucristo, ¿táácā cuuvi deenú nī nduuti chi cuuvi dinguáⁿ'ai nī isaⁿ'a yeⁿ'é nī o n'daataá yeⁿ'é nī? Nguɛ́ɛ́ cuuvi déénu nī chuū chi 'tíícā.

17 Ndyuūs yeⁿ'ē yú yaa'ví yā s'uuúⁿ chi yeⁿ'é yā s'uuúⁿ. Ní tee yā 'áámá 'áámá s'uūúⁿ ntiiⁿnyuⁿ s'uuúⁿ chí yeⁿ'é yā chí ituneeⁿ s'uūúⁿ. Ní 'íícú vɛ́ɛ́ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'ē 'áámá 'áámá s'uūuⁿ. Ní canee chi 'cuɛɛtinee yú n'daacā tan'dúúcā Ndyuūs neⁿ'e yā chi diiⁿ yú. 'Tíícā ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ 'úú yeⁿ'ē nducyáácá yáacū. 18 Nduuti chi Ndyuūs yaa'ví yā 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'ē ndaata Israel chi cuuvi yeⁿ'e yā ní 'iiⁿ'yāⁿ 'āā diíⁿ yā circuncidar cuerpo yeⁿ'e saⁿ'ā miiⁿ ndii chi 'lííⁿ sa tan'dúúcā chí ngaⁿ'a ley yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ndaata Israel, 'āā canee sa 'tíícā. Ndúúti chi Ndyuūs yaa'ví yā 'áámá saⁿ'ā chi cuuvi yeⁿ'é yā ní saⁿ'ā miiⁿ nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā circuncidar cuerpo yeⁿ'e saⁿ'ā miiⁿ, 'āā canee sa 'tíícā. 19 Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ nanááⁿ Ndyuūs nduuti chi diíⁿ yā circuncidar cuerpo yeⁿ'e saⁿ'ā o nguɛ́ɛ́. Dámaāⁿ dichíí'vɛ̄ nduuti chi cu'teenu yú Jesucristo ní diiⁿ yú tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'é yā. 20 Tan'dúúcā chi ndís'tiī 'āā canee nī taachí Ndyuūs yaa'vi yā 'áámá 'áámá ndís'tiī 'tiicá ntúūⁿ cuneé nī. 21 Taachi Ndyuūs yaa'ví yā n'diī chi cuuvi yeⁿ'é yā, nduuti chi n'diī canéé nī tan'dúúcā chi canéé 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé caadi 'iiyu ní nguɛ́ɛ́ cuuvi naⁿ'a yā nguɛ́ɛ́ nacádiinúúⁿ nī dɛ'ɛ̄ vɛɛ yeⁿ'ē chúū. Ní nduuti chí cuuvi canee libre ndís'tii, chí diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ caadi 'iiyu tuu'mi ní caⁿ'á nī. Ní cunée nī libre. 22 Taachí Ndyuūs yaa'ví yā 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé caadi 'iiyu ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ i'téénu yā Jesucristo, 'iiⁿ'yāⁿ canéé yā tan'dúúcā chi libre, tī canee libre yā yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi canéé libre taachí Ndyuūs yaa'ví yā 'iiⁿ'yāⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nguɛ́ɛ́ libre ti dichíí'vɛ yā Ndyuūs. 23 'Iivú Ndyuūs ní cái yā ndís'tiī ndúúcū 'áámá precio chi nééné yaⁿ'ai chii'vɛ̄ ti yuuúⁿ yeⁿ'e daiyá yā. Maaⁿ ní ndís'tiī ní yeⁿ'é Ndyuūs ndís'tiī. Ní diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi nguɛɛ i'téénu yā Jesucristo ngaⁿ'a yā chī diíⁿ nī. 24 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, ca'áámá ca'áámá ndís'tiī canéé nī ndúúcū Ndyuūs. Naachi canéé nī mííⁿ canéé Dendyuūs ndúúcu nī.

25 'Úú ca'á 'áámá consejo yeⁿ'ē n'daataá chi nguɛ́ɛ́ n'giindivaacu tá. Deenú chi ngaⁿ'á tan'dúúcā chí Dendyuūs néⁿ'é yā, naati chuū ní nguɛ́ɛ́ ley yeⁿ'é yā. 'Úú Pablo 'úú chi i'teenú Ndyuūs. Ní Ndyuūs ch'iⁿ'í yā 'úú chiiⁿ chi 'úú diíⁿ ní ngaⁿ'á. 26 'Úú nadacadiinúúⁿ chi n'daacā chi saⁿ'ā s'eeⁿ 'cuɛɛtinée sa damaāⁿ sa. Ti maaⁿ ní deenu yú chi ndaā tiempo chi n'geenu yú ngii. 27 Ndís'tiī saⁿ'ā chi vɛ́ɛ́ n'daataá yeⁿ'é nī, nguɛ́ɛ́ cu'neeⁿ nī táⁿ'ā. Ndís'tiī saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ n'daataá yeⁿ'é nī nguɛ́ɛ́ in'nuúⁿ nī n'daataá chi cuuvi yeⁿ'é nī. 28 Nduuti chi 'áámá saⁿ'ā ch'iindivaacu sa, nguɛ́ɛ́ dinuūⁿndí sa. Nduuti chi n'daataá mííⁿ 'caandavaacú tá, nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí tá. 'Úú nadacádiinúúⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'iindivaacu yā ní 'cueenu cá yā cuuvi. Nguɛ́ɛ́ neⁿ'é chi ndís'tiī 'cueenu cá nī cuuvi.

29 Chuū ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī hermanos yeⁿ'é: Nguɛ́ɛ́ 'naaⁿ tiempo 'cuɛɛtinée yú iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Saⁿ'ā chi vɛ́ɛ́ n'daataá yeⁿ'ē sa n̄diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e 'iivú Ndyuūs vmnááⁿ vmnaaⁿ nguɛ́ɛ́ ti neⁿ'e n'daataá yeⁿ'ē sa. 30 Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī cuenta yeⁿ'e dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi chó'ōo yeⁿ'é nī. Nduuti chi ngɛɛcú nī yeⁿ'e 'aama tináⁿ'ā nguɛ́ɛ́ 'naaⁿ tiempo cuɛɛcú nī. Nduuti chi yeenú nī ti vɛ́ɛ́ 'áámá 'viicu nguɛ́ɛ́ 'naaⁿ tiempo cunéé vaadī yeenú nanáaⁿ nī. Nduuti chi ngái nī tuu'mi ní ngáácú nī chi nguɛ́ɛ́ 'naa tiempo cunee. 31 Ní ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ negocio yeⁿ'é nī yeⁿ'ē cosa chi vɛ́ɛ́ ná iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, nguɛ́ɛ́ 'cuɛɛtineé nī dámaāⁿ yeⁿ'e chuū, ti iⁿ'yeeⁿdī ndúúcū nducuéⁿ'ē chi vɛɛ yeⁿ'ē ní chó'oó.

32 'Úú neⁿ'é chi nguɛ́ɛ́ nadacádíínuuⁿ nī yeⁿ'é dendu'ū chi vɛ́ɛ́. Saⁿ'ā s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'giindivaacu sa ndɛ́ɛ sa cuidado yeⁿ'e dendú'ū chi yeⁿ'ē 'iivú Ndyuūs. Ní idiiⁿ sa tan'dúúcā chi neⁿ'é Ndyuūs. 33 Saⁿ'ā chi n'giindivaacu sa ndɛ́ɛ sa cuidado yeⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū táácā cuuvi cunee yíínūu n'daataá yeⁿ'ē sa. 34 'Tiicá ntúūⁿ idiiⁿ n'daataá chí n'gííndíváacu tá. 'Áámá n'daataá chí nguɛ́ɛ́ n'giindivaacu tá ndɛ́ɛ tá cuidado yeⁿ'e dendu'ū yeⁿ'e 'iivú Ndyuūs. Ní diiⁿ tá ndúúcū nuuⁿmaⁿ staava yeⁿ'ē tá nducuéⁿ'ē chi neⁿ'e Ndyuūs. Nguɛ́ɛ́ 'tíícā idiiⁿ n'daataa chí n'gīīndivaacu tá. Ndɛ́ɛ tá cuidado yeⁿ'e nducuéⁿ'ē yeⁿ'ē vaacu tá ni táácā chi cuuvi cunee yíínūu isaⁿ'ā yeⁿ'ē tá.

35 Ngaⁿ'á ngīi ndis'tiī chuū: Nguɛ́ɛ́ chi nguɛ́ɛ́ 'caandavaacú nī ti neⁿ'é chi ndís'tiī ní cuuvi cunee n'daaca cá nī. Neⁿ'é chi ndís'tiī diíⁿ nī ndúúcū nuuⁿmaⁿ staava yeⁿ'e nī chiiⁿ chi cuuvi dichíí'vɛ̄ ca Ndyuūs. Ní cu'neéⁿ nī nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chí cuuví nī.

36 Nduuti chi 'áámá saⁿ'ā nadacádiinuuⁿ sa chi n'daacā chi daiya sa chi n'daataa cuiinu 'caandavaacu tá ti vɛ́ɛ́ nduuyu yeⁿ'ē tá tuu'mi ní cuuvi diiⁿ sa n'daacā caava tá. Ní 'caandavaacú tá. Chuū ní nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi. 37 Nduuti chi táámá saⁿ'ā miiⁿ nguɛ́ɛ́ neⁿ'e sa chi daiya sa 'caandavaacu tá ti canéé ditiinú sa na staava yeⁿ'ē sa chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e sa 'caandavaacu tá, tuu'mi ní cunee libre sa. Ní cuuví diiⁿ sa chɛɛ chí neⁿ'ē sa. Ní diiⁿ sa cuidado táⁿ'ā daiya sa. Ní n'daacā idiiⁿ sa. 38 Saⁿ'ā chi ngaⁿ'a sa chi n'gīīndivaacu tá, o saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e sa chi 'caandavaacú tá, nduu 'uuví saⁿ'ā miiⁿ din'daacá sa. Naati n'daacā ca idiiⁿ saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e sa chi 'caandavaacú tá.

39 N'daataá chi n'gíídívaacu tá canéé chi 'cuɛɛtinee tá ndúúcū isaⁿ'ā yeⁿ'ē tá núúⁿmáⁿ neⁿ'e chí cándúúchi sá. Ndúúti chi 'cuūvī saⁿ'ā yeⁿ'e tá tuu'mi ní cuuví 'caandavaacu tá ndúúcū táámá saⁿ'ā chi i'téénu sa Jesucristo. 40 'Úú inadacádiinúúⁿ chí n'daacā ca yeⁿ'ē tá chi 'aa ntɛ́ɛ́ 'caandavaacu tá. Chuū chi ngaⁿ'á nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ yeⁿ'e chi 'úú nadicádiinúúⁿ ti tan'dúúcā chi neⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs.

8

Yeⁿ'e yuūtɛ̄ chi 'iiⁿ'yāⁿ cá'a yā yeⁿ'ē nátai yeⁿ'e ídolos

1 Maaⁿ ní idinguúⁿ taama chi yeⁿ'e yuūtɛ̄ yeⁿ'e 'iiti chi 'iiⁿ'yāⁿ 'caaⁿ'núⁿ yā ní cá'a yā yuūtɛ̄ miiⁿ yeⁿ'ē nátaī cáávā ídolos. Deenu yú chi nducyaaca yú deenu yú 'tɛɛ yeⁿ'e chuū. 'Iiⁿ'yāⁿ chi nadacadiinúúⁿ yā chi deenú cá yā cuuvi dich'ɛɛtɛ́ maáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'é yā Ndyuūs ní neⁿ'é yā hermanos, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ néⁿ'é yā chi tanáⁿ'ā hermanos chi cuuvi déénu cá yā yeⁿ'e Ndyuūs. 2 'Iiⁿ'yāⁿ chi nadacádiinúúⁿ yā chi deenu yā nguɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē deenu yā tan'dúúcā chi canéé chi cuuví deenu yā. 3 Nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ dinéⁿ'e yā Ndyuūs, tuu'mi ní Ndyuūs inaaⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. 4 Maaⁿ ní 'úú neⁿ'é chi cadiinúúⁿ nī yeⁿ'e yuūtɛ̄ chi 'iiⁿ'yāⁿ cá'a yā yeⁿ'e nátaī yeⁿ'e ídolos. Deenu yú chí ídolos nguɛ́ɛ́ cánduuchi. Deenu yú ti 'áámá n'dyáⁿ'ā Ndyuūs chi vɛɛ yā ní nguɛ́ɛ́ ca táámá yā. 5 'Iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā chi nééné vɛ́ɛ́ cá ídolos na yáⁿ'āa 'cūū níícú nanguuvi váá. Ní 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā chi cosa s'eeⁿ ní dendyuūs s'eeⁿ. 6 S'uuúⁿ deenu yú chi vɛ́ɛ́ 'áámá nuúⁿ Ndyuūs yeⁿ'ē yú. Ndyuūs Chiida yú chi din'dái yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū. Ní Ndyuūs diíⁿ yā chi cuuvi yeⁿ'é yā s'uuúⁿ. Vɛ́ɛ́ 'áámá n'dyáⁿ'a 'iivú Ndyuūs yeⁿ'ē yú chi Jesucristo. Ndyuūs Chiida yú ndúúcū Jesucristo daiyá yā din'dái yā tanducueⁿ'ē dendu'ū chi vɛ́ɛ́. Jesucristo yeⁿ'ē yú tee yā vida yeⁿ'ē yú cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

7 Nguɛ́ɛ́ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo deenú yā chi 'aama n'dyáⁿ'ā Dendyuūs vɛɛ yā. Ndii maaⁿ ní náⁿ'a yā ní i'téénu yā chi canduuchi ídolos. Taachi 'iiⁿ'yāⁿ cá'a yā yuūtɛ̄ yeⁿ'ē nátai yeⁿ'e ídolos, ní i'téénu yā chi ca'a yā yuūtɛ̄ nátai yeⁿ'é dendyuūs s'eeⁿ. Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ chi duu'ví deenú yā yeⁿ'e Ndyuūs che'é yā yuūtɛ̄ yeⁿ'e nátai s'eeⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nadacádíínuuⁿ yā chi vɛ́ɛ́ nuūⁿndī yeⁿ'e yā. 8 Ndyuūs nguɛ́ɛ́ diiⁿ cuenta yā yeⁿ'ē s'uuúⁿ nduuti chi nge'e yú yuūtɛ̄ miiⁿ o nguɛ́ɛ́. Nduuti chi nge'e yú yuūtɛ̄ miiⁿ nguɛ́ɛ́ idiiⁿ chi n'daacā ca yú. Nduuti chi nguɛ́ɛ́ che'e yú nguɛ́ɛ́ idiiⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ca yú. 9 Ndís'tiī chi déénu nī chɛɛ chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diiⁿ nī, 'caandiveéⁿ nī. Nguɛ́ɛ́ diiⁿ nī dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi 'iiⁿ'yāⁿ chi duu'vī déénú yā yeⁿ'e Jesucristo cuuvi nacádíínuuⁿ yā chi vɛɛ nuuⁿndi yeⁿ'e yā. 10 'Úú ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī chi canee diituu cá nī chi i'téénu cá nī Ndyuūs. Deenú nī chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e nī taachi chi snéé na mesa yeⁿ'e níí'vɛ̄ɛ̄ yeⁿ'e yaācū yeⁿ'e ídolos. Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi duu'vī déénu yā yeⁿ'é Jesucristo cuuvi n'diichí yā ndís'tii, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi nadacadiinúúⁿ yā chi ndís'tiī 'tɛɛ 'tɛɛ i'téénu nī ídolos. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ cuuvi diíⁿ yā tan'dúúcā ndis'tii idiíⁿ nī. Caⁿ'á yā che'é yā yuūtɛ̄ miiⁿ ní diíⁿ yā sentir chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 11 'Áárá chi cuuvi che'é nī yuutɛ́ 'cūū ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é nī nguɛ́ɛ́ neⁿ'é nī chi hermanos chi duu'vī deenú yā yeⁿ'ē Jesucristo diíⁿ yā 'tíícā, caati nguɛɛcúndií yā ní 'tɛɛ 'tɛɛ i'téénu yā ídolos. Ní 'tíícā idiiⁿ hermanos ní Cristo ch'īi yā na cruz ntúūⁿ caavá yā. 12 Taachí diíⁿ nī 'tuucā 'tíícā idinuuⁿndí nī contra Cristo níícú contra yeⁿ'e hermano chi duū'vī déénu yā yeⁿ'ē Jesucristo. Caati hermanos miiⁿ 'tɛɛ 'tɛɛ i'téénu yā ídolos, ní vɛ́ɛ́ nuūⁿndi yeⁿ'e yā. 13 'Úú nacádiinúúⁿ yeⁿ'e chuū 'tíícā. Nduuti chi 'úú che'é yuūtɛ̄ miiⁿ, ni 'úú diíⁿ chi hermano chi duu'vī deenú yā yeⁿ'ē Jesucristo che'é yā ní vɛ́ɛ́ nuuⁿndí yā, tuu'mi ní 'āā ntɛ́ɛ́ che'é yuūtɛ̄ miiⁿ.

9

Pablo ca'á yā orden ti 'áámá apóstol yeⁿ'é Jesucristo

1 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ 'úú Pablo 'áámá apóstol 'úú ní cuuvi diíⁿ nducueⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi? ¿'Áá nguɛ́ɛ́ 'úú nnguaⁿ'āī 'úú? 'Úú n'diichí Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. 'Úú candɛɛ́ nduudu cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs. Ni ndís'tiī i'téénu nī nduudu miiⁿ caavā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é. 2 Nduuti chi tanáⁿ'a yā nguɛɛ i'téénu yā chi 'úú apóstol 'úú, ndís'tiī i'téénu nī chi cuaacu. Ndís'tiī ní tan'dúúcā sello 'tiicá nī, ti i'téénu nī Señor Jesucristo. Ní deenú nī chi 'úú 'aama apóstol yeⁿ'e Señor Jesucristo. Ndís'tiī ní yeⁿ'e Jesucristo caavā chi 'úú candɛɛ́ nduudu miiⁿ.

3 'Iiⁿ'yāⁿ chi itíínguuneeⁿ yā 'úú yeⁿ'ē chi 'úú chi 'aama apóstol, 'túúcā nan'guɛɛcútaⁿ'á yeⁿ'e yā. 4 Nús'uu chi apóstoles ¿'áá nguɛ́ɛ́ tuneéⁿ 'nū chi ché'é 'nū ní cú'ú 'nū ndúúcū ndís'tiī na vaacu nī? 5 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ tuneéⁿ 'nū chi 'áámá 'áámá 'nū candɛɛ́ 'nū n'daataá yeⁿ'e 'nū taachi caⁿ'a 'nū cuaaⁿ cyúúní? 'Túúcā diīiⁿ tanáⁿ'ā apóstoles, ndúúcū hermanos chi yeⁿ'e Jesucristo, ndúúcū hermano Pedro. 6 Dámaāⁿ 'úú ndúúcū Bernabé diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ cáávā chi ché'é 'nū. 7 ¿Du'ú soldado diiⁿ sa gastar tuumi caavā gastos yeⁿ'e sa taachi diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ? ¿Du'ú saⁿ'ā ngiichi sa díí'yú uvas ní 'áá nguɛ́ɛ́ cuuvi ché'é sá yeⁿ'ē? ¿Du'ú 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ cuidado 'áámá taaⁿ 'iiti cuūchī ní 'áá nguɛ́ɛ́ cuuvi cu'ú yā leche yeⁿ'ē 'iiti miiⁿ? 8 'Úú nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á chuū tan'dúúcā chi ngaⁿ'a saⁿ'a chi ca'a orden. Ngaⁿ'á chuū, ti 'tíícā ngaⁿ'a ley yeⁿ'e Moisés miiⁿ. 9 Canee nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs chi ley chi Moisés dinguúⁿ yā chi 'tíícā: Nguɛ́ɛ́ cu'nuúⁿ nī yaana duutú tī chi inde'ei nuúⁿ tī nguaaⁿ trigo chi nguɛ́ɛ́ cuuvi che'é tī: ¿'Áá ndɛɛ cuidado Ndyuūs dámaāⁿ 'iiti? Nguɛ́ɛ́ 'túúcā. 10 Cáávā nús'uu, ní cuaacu nííⁿnyúⁿ canéé nguūⁿ 'tíícā: 'Iiⁿ'yāⁿ chí di'cuūndú yā 'iiti ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi yiinenaáⁿ yā 'iiti chi inde'ei nuúⁿ tī nguaaⁿ trigo, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cunee ngiinú yā cosechā yeⁿ'e yā. 11 Candɛɛ́ 'nū nduudu yeⁿ'é Ndyuūs nguaaⁿ ndís'tiī taachi 'āā cuɛ́ɛ́ 'caandiveéⁿ nī nduudu miiⁿ. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ tée nī nús'uu necesidades yeⁿ'é 'nū? 12 Nduuti chi tanáⁿ'ā apóstoles cuuvi cuta'á yā necesidades yeⁿ'é yā yeⁿ'e ndís'tiī, ¿'áá nguɛ́ɛ́ cuuvi cuta'á 'nu necesidades yeⁿ'é 'nū dendú'ū? Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ 'nū chi ndís'tiī tée nī necesidades yeⁿ'é 'nū naatí chi chɛɛ́ 'nū nducuéⁿ'ē dendu'ū, caati 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cu'téénu yā nduudu yeⁿ'e 'iivú Ndyuūs. 13 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ déénú ndís'tiī chuū ndii tiempo chi 'aa chó'ōo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaacū templo? 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ che'é yā comida yeⁿ'e yaācū. 'Tiicá ntúūⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e nátai, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ che'é ntúuⁿ yā chi vɛ́ɛ́ nátai chí 'iiⁿ'yāⁿ ndɛ́ɛ yā ndaa yā nátai. 14 'Tíícā ngaⁿ'a Señor 'iivú Ndyuūs yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi candɛɛ́ yā nduudu yeⁿ'e evangelio chí nduudu ngai yeⁿ'é Jesucristo. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ 'cuɛɛtinée yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Señor Jesucristo, ní ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ chi che'é yā. 15 'Úú nguɛ́ɛ́ sta'á túumī yeⁿ'é nī, ní nguɛ́ɛ́ che'é dɛ'ɛ̄ vɛɛ, ti teé túumī ndís'tiī. Nguɛ́ɛ́ dinguúⁿ chuū chi 'tíícā diíⁿ nī nduucú. N'dáácā ca yeⁿ'é chi 'cuūví ní mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'maⁿ yā chi 'úú candɛɛ́ ndúúdu cuaacu yeⁿ'e Dendyuūs cáávā chi nadíí'vɛ yā 'úú.

16 'Áárá chi ngaⁿ'á evangelio chí ndúúdú ngai yeⁿ'é Jesucristo 'úú nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ chi 'úú chi ch'ɛɛtɛ́. Canéé chí caaⁿ'máⁿ yeⁿ'é evangelio, ti cáávā chuū chííⁿ chi Ndyuūs dicho'ó yā 'úú. Nééné 'cueenú cuuvi nduuti chi nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ yeⁿ'ē evangelio. 17 Ndúúti chi caaⁿ'máⁿ yeⁿ'e evangelio ti diíⁿ buscar ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ tuu'mi ní Ndyuūs nadíí'vɛ yā 'úú, naati nguɛɛ 'tíícā. Cáávā chuū canéé chi caaⁿ'máⁿ evangelio chí ndúúdú ngai yeⁿ'ē Jesucristo. 18 ¿Dɛ'ɛ́ ndaacā yeⁿ'ē 'úú? Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ ndaācā yeⁿ'é. Cáávā 'úú nadíí'vɛ yeⁿ'é chiiⁿ chi ngaⁿ'á ndúúdú ngai. 'Úú caaⁿ'máⁿ nduudu ngai yeⁿ'é Jesucristo ní yeenú taavi 'úú ti nguɛ́ɛ́ cutaⁿ'á dendú'ū yeⁿ'e nī. Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ chi ndís'tiī tee nī 'úú dɛ'ɛ̄ vɛɛ cáávā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é 'aara chi cuaacu chí canéé chí diíⁿ nī.

19 N'daacā caneé 'tíícā. Nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ cuuvi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é, ti 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ nadíí'vɛ yā 'úú. 'Úú dichíí'vɛ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ 'iicu cuuvi cu'téénu yā Jesucristo yeⁿ'ē yú. 20 'Áárá chi maaⁿ nguɛ́ɛ́ costumbre yeⁿ'é chi idiíⁿ tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'ē Moisés, naati taachi caneé nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ hebreo s'eeⁿ chi diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'ē Moisés, 'tíícā idiíⁿ dendu'ū. Idiíⁿ 'tiicā ní 'iicu 'iiⁿ'yāⁿ hebreo s'eeⁿ cuuvi cu'téénu yā Jesucristo. 21 Taachi 'úú caneé ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā vi'i cā ley yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ ti ley yeⁿ'ē Moisés miiⁿ, 'úú idiíⁿ tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Naati nguɛ́ɛ́ idiíⁿ cosa chi Ndyuūs nguɛɛ neⁿ'é yā chi 'úú diíⁿ. 'Tíícā idiíⁿ, ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ cuuvi cu'téénu yā Jesucristo. 22 Taachi caneé nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi duūvā tuu'mi 'úú idiíⁿ tan'dúúcā 'aama chi duūvā, ní 'iicu cuuvi cu'téénu yā Jesucristo. Nduu cuaaⁿ naachi caⁿ'á 'úú idiíⁿ nducuéⁿ'ē tan'dúúcā chi idiíⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ. Idiíⁿ 'tíícā ní 'iicu diíⁿ chí nanguáⁿ'ai náⁿ'a yā. 23 'Úú idiíⁿ tanducuéⁿ'ē chuū chi 'úú cuuvi caaⁿ'máⁿ nduudu yeⁿ'e Ndyuūs nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. Ní cuuvi cuta'a yú cosa chi n'dai chi Ndyuūs tée yā s'uūúⁿ.

24 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ déénu ndís'tiī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ngéénu yā na juego? Nducyaaca yā ngéénu yā na juego naati 'áámá núuⁿ yā chi diíⁿ yā ganar ní ndaaca regalo yeⁿ'e yā. Maaⁿ ní ndís'tiī diíⁿ nī tan'duucā 'aama chi ngéénu yā ní diíⁿ nī ganar. 'Tíícā diíⁿ nī chiiⁿ chi Ndyuūs neⁿ'é yā, ní tunéé ndís'tiī chi cuuvi yeⁿ'é nī chɛɛ chí Ndyuūs tée yā ndís'tiī. 25 Ca'áámá ca'aama saⁿ'ā chi ngeēnū sa nguɛ́ɛ́ cuuvi diiⁿ sa nducuéⁿ'ē chi neⁿ'e sa. Dámaāⁿ idiiⁿ sa cosas chi n'daācā caavā sa cucáávā chi ditiīnú sa. 'Tíícā idiiⁿ sa ni cuuví ndaacā sa 'áámá corona yeⁿ'e naāndā chi ngo'o yéⁿ'ē. S'uūúⁿ ní idiiⁿ cá yú tan'dúúcā chí Dendyuūs neⁿ'é yā chi diiⁿ yú, ní ndaaca yú 'áámá corona chi nguɛ́ɛ́ tuvií yeⁿ'ē chi Dendyuūs tée yā s'uuúⁿ. 26 'Úú idiíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs tan'dúúcā 'áámá chi ngeenu na juego ní diíⁿ yā ganar. 'Úú idiíⁿ ntiiⁿnyuⁿ díítūu tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguⁿ'ú yā ndúúcū taamá yā, nguɛ́ɛ́ tan'duucā chi nguⁿ'ú yā ní ngéⁿ'é yā na 'yúúné. 27 'Úú idiíⁿ sufrir cáávā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs, ní diiⁿ n'dai cá ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ. 'Tíícā idiíⁿ, ti nguɛ́ɛ́ neⁿ'é chi cuayiivi chi caaⁿ'máⁿ nduudu cuaacu miiⁿ, Ndyuūs cuuvi caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'e 'úú chi nguɛ́ɛ́ n'daacā diíⁿ ntiiⁿnyúⁿ yeⁿ'e yā.

10

Pablo ca'á yā consejo chi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ canee chi i'teenú yā ídolos

1 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, neⁿ'é chi ndís'tiī nan'gáácú nī yeⁿ'e tiempo chi 'āā chó'ōo. 'Iiⁿ'yāⁿ hebreos diíⁿ yā seguir 'áámá meēeⁿ chi ngíícá nanguuvi. Ndyuūs dicho'ó yā méeéⁿ miiⁿ. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ n'diichí yā tií cueⁿ'ē méeéⁿ miiⁿ. Ní ngíícá yā ní cho'ó yā naavtaⁿ'ā yíícú chí nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā chi nguuvi Roja naachí Ndyuūs diíⁿ yā chí nduūvī cuuⁿmáⁿ 'áámá yáanūu yeⁿ'ē caavá yā. 2 Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní cueⁿ'é yā ndúúcū Moisés. Ní meēéⁿ miiⁿ ch'iⁿ'ī yúúní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní cho'ó yā naavtaⁿ'ā nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ndúúcū Moisés miiⁿ. Chuū ní tan'dúúcā chi Ndyuūs chɛɛdínuūⁿniⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū Moisés miiⁿ. 3 Nducyáácá yā che'é yā pan chi Ndyuūs dicho'o. Ní pan miiⁿ chí chiīcā ndii nanguuvi. 4 Ndyuūs ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nuūⁿnīⁿ chi can'daā na tuūu, ní nducyáácá yā chi'i yā nuuⁿnīⁿ miiⁿ. Ní tuūu miiⁿ ní tan'dúúcā chi Cristo miiⁿ, 'tíícā. Espíritu yeⁿ'é Cristo cueⁿ'ē ndúúcu yā naachí cueⁿ'e yā. 5 Ndyuūs nguɛ́ɛ́ canee yiinú yā tan'dúúcā chi idiiⁿ n'deēe n'daí 'iiⁿ'yāⁿ ti nguɛ́ɛ́ ch'iindiveéⁿ yā yeⁿ'é Ndyuūs. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'īi yā cuaaⁿ naachi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ.

6 Dendú'ū chuū chi chó'ōo ní 'íícú n'diichi yú, 'íícú s'uūúⁿ nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yú yeⁿ'e dendú'ū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí idinéⁿ'e yā. 7 Cáávā chuū nguɛ́ɛ́ idiiⁿ yú 'viicu cáávā ídolos, tan'dúúcā chi idiiⁿ tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ tiempo chi 'āā chó'ōo. Canéé nguūⁿ ndii cuááⁿ vmnaaⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā: 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā 'viicu cáávā ídolos, ní ch'ɛɛtɛ́ yā, ní che'e yā, ní chi'í yā ní ch'iinu chuū, ní nacueeⁿ yā, ní nde'ei yā. Cuayiivi ní saⁿ'a s'eeⁿ n'diichí yā n'daataa s'eeⁿ ní dinuuⁿndí yā. 8 Nguɛ́ɛ́ n'diichi yú 'áámá sáⁿ'ā o 'aama n'daataá taachí 'āā cuɛ́ɛ́ 'caandavaacu yú ndúúcu yā, tan'dúúcā chi idiīiⁿ tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní cáávā nuuⁿndi yeⁿ'é yā, na 'áámá nguuvi nūuⁿ n'diicu 'íínú mil 'iiⁿ'yāⁿ ch'īi yā ná yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ. 9 Nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú chí tuu'vī yú Ndyuūs, ti neⁿ'e yú n'diichí yú nduutī chi Ndyuūs diíⁿ yā castigar s'uūúⁿ tan'dúúcā chi Ndyuūs diíⁿ yā ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní Ndyuūs dichó'o yā cúú taaⁿ chí che'é tī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ch'īi yā. 10 Ní nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ taaⁿ yú yeⁿ'e Ndyuūs tan'dúúcā chi diiⁿ tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Cáávā chuū ní Ndyuūs dichó'o yā ángel yeⁿ'é yā ní ch'īi yā.

11 Tiempo chí 'āā chó'ōo ndíí cuááⁿ vmnaaⁿ, chó'ōo tanducuéⁿ'ē chuū ní canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs. Maaⁿ ní s'uūúⁿ cuuvi deenu yú yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú tan'dúúcā chí diíⁿ yā. 12 Cáávā chuū 'iiⁿ'yāⁿ chi nadacadiinúúⁿ yā chi i'teenu diitú yā Ndyuūs canee chi nadacadiinúúⁿ yā chɛɛ chi diíⁿ yā, ní nguɛ́ɛ́ 'cuūvá yā na nuuⁿndi. 13 Ndís'tiī 'caandiveéⁿ nī yeⁿ'é. Mar 'áámá cosa chi nguɛ́ɛ́ n'daacā nguɛ́ɛ́ ndaā nanááⁿ ndís'tiī nduuti chi nguɛ́ɛ́ ndaā nanááⁿ tanáⁿ'a ca 'iiⁿ'yāⁿ. Ndyuūs ní n'dai ca yā ndúúcū ndís'tiī, ní nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ yā chi ndaā nanááⁿ ndís'tiī dendu'ū chi nguɛɛ cuuví cuchɛ́ɛ nī. Taachi ndaā dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā nanaaⁿ ndís'tiī Ndyuūs teé yā fuerzas ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Ní 'íícú cuuví cuchɛ́ɛ nī.

14 Cáávā chuū ndís'tiī hermanos chi neⁿ'é taavi, divíi nī yeⁿ'ē nducyaaca ídolos. 15 'Úú ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī chi 'iiⁿ'yāⁿ chi deenu, ní ndís'tiī cuuvi deenú nī yeⁿ'ē chííⁿ chí ngaⁿ'á nduuti chi nduudu cuaacu o nguɛ́ɛ́. 16 Taachi diiⁿ yú 'viicu ní che'e yú Santa Cena yeⁿ'e Señor Jesucristo ní sta'a yú taza chi cu'u yú vino, tuu'mi ní caaⁿ'maⁿ yú gracias Ndyuūs chi di'viicú yā vino miiⁿ. Diiⁿ yú chuū ti maaⁿ ní ch'iⁿ'i yú chi yeⁿ'é Cristo s'uūuⁿ. Ní vɛ́ɛ́ vida yeⁿ'ē yú cueⁿ'e daāⁿmaⁿ cucáávā yuūúⁿ yeⁿ'é Cristo chí n'geeⁿ. Pan yeⁿ'ē Santa Cena chi n'dee yú, n'dee yú ti maaⁿ ní yeⁿ'é Cristo s'uuúⁿ. Ní cuerpo yeⁿ'e yā ca'nééⁿngá'āa na cruz cáávā s'uūúⁿ. 17 S'uūuⁿ ní 'yaaⁿ yú ní nducyaacu yú che'e yú yeⁿ'ē 'áámá pan nūuⁿ. 'Tíícā s'uuúⁿ ní tan'dúúcā 'áámá cuerpo nūuⁿ ti yeⁿ'é Cristo s'uuúⁿ.

18 Cuin'diichí nī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel tiempo chi 'āā chó'ōo. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiti ní tee yā yuūtɛ̄ vmnaaⁿ nátai yeⁿ'e Ndyuūs. Ní i'téénu yā 'iivú Ndyuūs yeⁿ'e yú. Cuayiivi ní che'é yā yuūtɛ̄ miiⁿ. 'Tíícā 'iiⁿ'yāⁿ ch'íⁿ'í chi yeⁿ'é Ndyuūs. 19 Neⁿ'é caāⁿ'máⁿ yeⁿ'é yuūtɛ̄ chi 'iiⁿ'yāⁿ che'é yā maaⁿ chi yeⁿ'e nátai yeⁿ'e ídolos. Nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'ē ídolos. Nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'e yuūtɛ̄ miiⁿ. 20 Chúū ní ngaⁿ'á. 'Iiⁿ'yāⁿ chi ch'iiⁿ'núⁿ yā 'iiti s'eeⁿ ní tee yā yuūtɛ̄ nátai yeⁿ'e ídolos diíⁿ yā chuū cáávā yááⁿn'guiinūūⁿ s'eeⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cáávā 'iivú Ndyuūs. 'Úú nguɛ́ɛ́ neⁿ'é chi che'é nī yuūtɛ̄ miiⁿ yeⁿ'e nátaī miiⁿ, ni ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ caⁿ'á nī lado yeⁿ'e yááⁿn'guinūuⁿ. 21 Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ cuuvi cu'ú nī vino yeⁿ'e taza ni yeⁿ'e chi vɛ́ɛ́ na mesa yeⁿ'ē Santa Cena yeⁿ'e Jesucristo nduuti chi cu'ú nī yeⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ na mesa yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. Nguɛ́ɛ́ cuuvi yeⁿ'é Ndyuūs ndís'tiī nduuti chi yeⁿ'é yááⁿn'guiinūuⁿ ndís'tiī. 22 ¿'Áá neⁿ'e nī 'cuuⁿ'miⁿ nī 'iivú Ndyuūs chi ca'á nī lado yeⁿ'ē yááⁿn'guiinūuⁿ? ¿'Áá ditiinú cá ndís'tiī nguɛ́ɛ́ ti 'iivú Ndyuūs ti Ndyuūs nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā castigar ndís'tiī?

Yeⁿ'e chi 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi diíⁿ yā ti i'teenú yā Jesucristo ní canee yā ndúúcū vaadī neⁿ'e yeⁿ'é Ndyuūs

23 Cuuvi diiⁿ yú tanducuéⁿ'e chi n'daacā, naati nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú cosa chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ti nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'ē yú. Nguɛ́ɛ́ nducuéⁿ'ē chi n'daacā chi diiⁿ yú nginnee s'uuúⁿ chi yeⁿ'e Cristo. Ní dendu'ū miiⁿ chi n'daacā, nguɛ́ɛ́ n'daāca cá caavā s'uuúⁿ chi i'téénu yú 'iivú Ndyuūs. 24 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Cristo damaáⁿ yā nadacadíínuuⁿ yā déndu'ū chi yeⁿ'e maáⁿ yā, naati nadacadíínuuⁿ ntúuⁿ yā yeⁿ'e chi neⁿ'e tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ.

25 Yúútɛ̄ chi 'iiⁿ'yāⁿ in'diicuí yā níí'vɛ̄ɛ̄ cuuvi che'é nī. Ní nguɛ́ɛ́ itíínguuneeⁿ nī yeⁿ'e yuūtɛ̄ miiⁿ. 'Tíícā diíⁿ nī ní nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí nī. 26 Ní yáⁿ'āa ndúúcū nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ vmnaaⁿ yeⁿ'ē ní yeⁿ'e 'iivú Ndyuūs.

27 Nduuti chi 'aama 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Jesucristo diíⁿ yā invitar ndís'tiī chi che'é nī ndúúcu yā, ní nduuti chi neⁿ'é nī tuu'mi ní caⁿ'á nī ndúúcu yā. Tanducuéⁿ'ē chi cun'duú yā na mesa ní che'é nī. Nguɛ́ɛ́ tiinguuneeⁿ nī dɛ'ɛ̄ vɛɛ yeⁿ'e chi che'é nī. 'Tíícā nguɛɛ dinuuⁿndí nī. 28 Nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā ngii yā ndís'tii chuu: Yúútɛ 'cūū ní canéé vmnaaⁿ nátaī yeⁿ'e ídolos, tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ ché'e nī yuūtɛ̄ miiⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ cuuvi nadacádiinúúⁿ yā chi dinuuⁿndí nī. Ní yáⁿ'āa ndúúcū nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ vmnaaⁿ yeⁿ'ē ní yeⁿ'é 'iivú Ndyuūs. 29 'Úú ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī chuū. Nguɛ́ɛ́ che'é nī yuūtɛ̄ miiⁿ chi yeⁿ'ē nátaī taachi 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā chi che'é nī yuūtɛ̄ miiⁿ, ti 'iiⁿ'yāⁿ nadacádiinúúⁿ yā chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é nī taachi che'é nī yuūtɛ̄ miiⁿ. 'Úú deenú chi cuuvi che'é yuūtɛ̄ miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ idinuuⁿndí. 'Iiⁿ'yāⁿ chi duu'vī déénu yā yeⁿ'ē Jesucristo nguɛ́ɛ́ cuuvi ché'e yā. 'Túúcā yúútɛ 'cūū, ní diíⁿ yā juzgar cosa chi nguɛ́ɛ́ ituneeⁿ yā. 'Úú deenú chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'e ídolos. 'Úú caⁿ'á, gracias Ndyuūs caava yuūtɛ̄ miiⁿ, ní che'é yuūtɛ̄ miiⁿ.

30 Ndúúti chi caⁿ'á, gracias Ndyuūs cáávā yuūtɛ̄ chi che'é, ¿dɛ'ɛ̄ cuuvi chi cunncáā ngaⁿ'a yā yeⁿ'e 'úú yeⁿ'ē chi che'é? 31 Diíⁿ nī tan'dúúcā chi ngaⁿ'á. Ní nduuti chi nge'e nī, o ngi'i nī, o yeⁿ'ē táámá cosa chi diíⁿ nī, ndís'tiī diíⁿ nī tanducuéⁿ'ē cucáávā chi cuuvi dich'ɛɛtɛ́ n'dai nī Ndyuūs. 32 Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī cosa chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ o 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ ndaata Israel, o 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'téénu yā Jesucristo yeⁿ'ē yú cuuvi nadacadíínuuⁿ yā chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é nī. 33 'Āā tií nūuⁿ lugar taachi 'úú caneé, 'úú idiíⁿ tanducuéⁿ'ē chi cunéé yiinu 'iiⁿ'yāⁿ na lugar miiⁿ. Nguɛ́ɛ́ idiíⁿ cosa chi neⁿ'é maáⁿ, ti diíⁿ tanducuéⁿ'ē ní 'iicu cuuvi nanguáⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ.

11

1 Ndís'tiī ní diíⁿ nī tan'dúúcā chi 'úú idiíⁿ ti 'úú idiíⁿ tan'dúúcā chi Cristo chi'cueeⁿ yā 'úú.

Yeⁿ'ē n'daata s'ééⁿ chí caⁿ'á yā yaācū

2 'Úú ngaⁿ'á n'daacā yeⁿ'e ndís'tiī hermanos yeⁿ'é ti n'gaacú nī yeⁿ'e 'úú, ndúúcū tanducueⁿ'ē dendu'ū. Ní diíⁿ nī tan'dúúcā chi 'úú ngi'cueéⁿ ndís'tiī. 3 'Úú neⁿ'é chi cadíínūūⁿ ndís'tiī chi Cristo miiⁿ ní ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē nducyaaca saⁿ'ā. 'Íícú saⁿ'ā ní ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'e n'daataá yéⁿ'e sa. 'Íícú Ndyuūs Chiida yú ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e Cristo miiⁿ. 4 Nducyáácá saⁿ'ā chí ngaⁿ'ángua'a sa o ngaⁿ'a sa nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū sndiīiⁿ yeⁿ'ē sa chi canúúⁿ tiīⁿ sa, ngíí 'cuináaⁿ sa. 5 Nducyáácá n'daataá chi ngaⁿ'angua'a tá o ngaⁿ'a tá nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ ndɛɛcu paño yeⁿ'e tá tiīⁿ tá, ngíí 'cuináaⁿ tá ti idiiⁿ tá tan'dúúcā chi ndíí tiīⁿ ta. 6 Ndúúti chi nguɛ́ɛ́ ndɛɛcu paño yeⁿ'e tá tiīⁿ tá tuu'mi ní cuū tá yuudū tiīⁿ tá. Nduuti chi 'aama n'dáátaá ngíí 'cuináaⁿ tá chi ndíí tiiⁿ tá, tuu'mi ní canéé chi chɛɛcu paño yeⁿ'e tá tíiⁿ tá. 7 Saⁿ'ā ní nguɛ́ɛ́ cánéé chi caaⁿ'maⁿ sa nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū sndiiⁿ yeⁿ'ē sa chi canuuⁿ tiīⁿ sa, ti Ndyuūs din'dái yā saⁿ'ā tan'dúúcā maáⁿ yā chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ sa, 'tíícā. Saⁿ'ā s'uūuⁿ, saⁿ'ā ní diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Ndyuūs. N'daataá nguɛ́ɛ́ 'tíícā. Idiiⁿ tá chííⁿ chí ngaⁿ'a isaⁿ'ā yeⁿ'e tá, ti saⁿ'ā miiⁿ caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'ē n'daata miiⁿ. 8 Ti Ndyuūs nguɛ́ɛ́ din'dái yā saⁿ'ā yeⁿ'e n'daataá naati din'dái yā n'daataá yeⁿ'e sáⁿ'ā. 9 Ti Ndyuūs nguɛ́ɛ́ din'dái yā saⁿ'ā chí dichíí'vɛ̄ sa n'daataá, naati din'dái yā n'daataá chi dichíí'vɛ̄ tá saⁿ'ā. 10 N'daataá ní canéé chi ndɛ́ɛcu paño yeⁿ'ē tá tíiⁿ tá ti ch'iⁿ'i tá chi nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ tá. 'Tiicá ntúūⁿ ángel s'eeⁿ ní chí canuúⁿ tiīnuú náaⁿ yā taachí caneé yā nanááⁿ 'iivú Ndyuūs. 11 Ndyuūs diíⁿ yā chi sáⁿ'ā nguɛ́ɛ́ canēe sa dámāaⁿ sa, ndíí nguɛ́ɛ́ n'daataá canēe tá dámaāⁿ tá. Ndyuūs diiⁿ cuenta chi saⁿ'ā ní n'daataá daama daamá yā nanaáⁿ yā ti Jesucristo ch'īi yā cucáávā nduu 'uuví 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ. 12 Vmnááⁿ vmnaaⁿ n'daata miiⁿ ní yeⁿ'e saⁿ'ā. Maaⁿ ní saⁿ'ā ch'iindiyáaⁿ sa yeⁿ'ē n'daataá naati tanducuéⁿ'ē dendu'ū ní yeⁿ'é 'iivú Ndyuūs.

13 ¿Dɛ'ɛ̄ nadacadiinúuⁿ nī yeⁿ'e chuū? ¿'Áá n'daacā chi n'daata caaⁿ'maⁿngua'a tá ndúúcū Ndyuūs 'aara chi nguɛ́ɛ́ ndɛɛcuú paño yeⁿ'ē tá tiīⁿ tá? 14 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ deenú yā chi saⁿ'ā chi n'géénūu yuūdū tíiⁿ sa ti 'cuináaⁿ sa. 15 Nduuti chi n'daata n'géénūu tiīⁿ tá n'daacā yeⁿ'ē tá. Ní yuūdū tiīⁿ tá n'daacā chi in'díī tiiⁿ tá chi tan'dúúcā 'áámá paño. 16 Nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ neⁿ'e caaⁿ'maⁿ taáⁿ yā yeⁿ'e chuū, 'úú nguɛ́ɛ́ cuuvi caāⁿ'maⁿ cá yeⁿ'ē ti 'tíícā costumbre yeⁿ'ē yú. 'Tiicá ntuūⁿ costumbre yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo.

Cosas chi nguɛɛ n'daācā idiíⁿ yā taachi che'é yā Santa Cena yeⁿ'ē Señor Jesucristo

17 Maaⁿ ní 'úú idinguúⁿ yeⁿ'é ndís'tiī ti nguɛ́ɛ́ n'daacā diíⁿ nī. Taachi nduuvidaamá nī nguɛ́ɛ́ n'daacā ca idiíⁿ nī ti cunncáā ca idiíⁿ nī. 18 'Úú n'giindiveéⁿ chi ndís'tiī nguɛ́ɛ́ daama vaadī cadiinuuⁿ yeⁿ'e nī taachi nduuvidaamá nī ná yaācū. Vɛ́ɛ́ 'tɛ́ɛ́ chi i'teenú chi cuaacu chi ch'iindiveéⁿ. 19 Canéé chi vɛ́ɛ́ chi nduuvidaamá 'āā vi'í caā ndís'tiī chi i'téénu nī Jesucristo, ti cuuvi deenú nī chɛɛ́ hermanos nguaaⁿ ndís'tiī chi 'áámá canee yā chí i'téénu cá yā. 20 Taachi 'āā vi'í caā nduuvidaamá nī ní che'é nī Santa Cena yeⁿ'e Señor Jesucristo nguɛ́ɛ́ che'é nī Cena miiⁿ tan'dúúcā chi Jesucristo caⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. 21 Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ canee ngíínú nī taachí ndaa nducyaaca hermanos naati ca'áámá ca'aamá nī diiⁿ núúⁿ yiinu nī ní caⁿ'á nī na yáacū ní che'é nī Cena yeⁿ'e nī. Ní taachi ndaa tiempo chi che'é nī Santa Cena náⁿ'a nī ní cuiicu nī. Tanáⁿ'a nī ní cuu'vi nī. 22 ¿Dɛ́'ɛ̄ chuū? ¿'Áá nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ va'ai yeⁿ'e nī naachi cuuvi che'e nī ní cu'u nī? Nduuti chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é nī repartir Cena yeⁿ'é nī, ¿dɛ́'ɛ̄ cuuví chí candɛɛ́ nī Cena yeⁿ'é nī chɛɛti yaācū? Nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ nī taachi nduuvidaamá nī na yaācū yeⁿ'e 'iivú Ndyuūs. Diíⁿ nī cosa chi cuuvi 'cuinááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ chi che'e yā. ¿Dɛ́'ɛ̄ neⁿ'é nī chi 'úú caaⁿ'máⁿ ndúúcū ndís'tiī yeⁿ'e chuū? ¿'Áá neⁿ'é nī chi 'úú caaⁿ'máⁿ ndúúcū ndís'tiī chi n'daacā idiíⁿ nī? Nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ 'tiicā.

Chuū historia yeⁿ'ē Santa Cena yeⁿ'e Señor Jesucristo

(Mt. 26.26-29; Mr. 14.22-25; Lc. 22.14-20)

23 'Iivú Señor Jesucristo chii yā 'úú chiiⁿ chi 'úú ca'cueéⁿ ndís'tiī. Nguiinū miiⁿ chi 'āā cuɛ́ɛ́ nca'a Judas Iscariote miiⁿ Jesucristo chi ndíi yā preso na ta'á 'iiⁿntyéⁿ'ē, Jesús miiⁿ ní sta'a yā pan. 24 Ch'iinu Jesús nca'a gracias Ndyuūs cáávā pan miiⁿ, tuu'mi ní n'deé yā pan. Ní Jesús ní caⁿ'a yā chii yā discípulos yeⁿ'e yā: Ndís'tiī cuta'á nī ní che'e nī. Pan 'cūū chi 'úú n'deé tan'dúúcā cuerpo yeⁿ'é 'tíícā. Ní cuerpo yeⁿ'é ca'á chí n'deē cucáávā ndís'tiī. Nadiíⁿ nī chuū, ní taachi nache'é nī pan miiⁿ ní nan'gaacú nī yeⁿ'ē 'úú cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 25 Cuayiivi chi che'é nī pan 'cūū Jesús sta'a ntúuⁿ yā taza chi s'néeⁿ vino ní ngaⁿ'a yā: Vino chɛɛti taza 'cūū ní tan'dúúcā yuuúⁿ yeⁿ'é 'tíícā. Ndúúcū yuuúⁿ yeⁿ'é idiíⁿ 'áámá compromiso chí ngai. Nadiíⁿ nī chuū ní taachi nangi'í nī vino miiⁿ nan'gáácú nī yeⁿ'ē 'úú cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 26 Maaⁿ ní taachi che'é nī pan 'tíícā, ní cu'ú nī vino yeⁿ'e taza 'tíícā, tuu'mi ní ch'iⁿ'í nī 'iiⁿ'yāⁿ chi Jesucristo ch'īi yā caavā ndís'tiī. Nadiíⁿ nī Cena 'cūū ndii tiempo chi ndaa Jesucristo taama vmnéⁿ'ēe.

Yeⁿ'e táácā cuuvi che'e yú Santa Cena yeⁿ'e Señor Jesucristo

27 'Iiⁿ'yāⁿ chi nge'é yā pan yeⁿ'e Cena 'cūū ní ngi'i ntúuⁿ yā vino yeⁿ'e taza yeⁿ'e Santa Cena yeⁿ'ē Jesucristo, canéé chi canéé ndúúcū staava yeⁿ'é yā dɛɛvɛ nanááⁿ Dendyuūs. Nduuti chi nguɛ́ɛ́ dɛɛvɛ staava yeⁿ'é yā nanááⁿ Dendyuūs taachi che'é yā Cena miiⁿ, tuu'mi ní diiⁿ nuuⁿndí yā contra cuerpo yeⁿ'e Señor Jesucristo ndúúcú yuuúⁿ yēⁿ'e yā dendu'ū, ti nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā respetar Jesucristo. 28 Caava chúū 'áámá 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'é yā che'é yā yeⁿ'ē Santa Cena yeⁿ'ē Señor Jesucristo, canéé chi n'diichi maáⁿ yā ndúútī chí dɛɛvɛ staava yeⁿ'é yā nanááⁿ Dendyuūs. Taachí dɛɛvɛ staava yeⁿ'é yā nanááⁿ Dendyuūs tuu'mi ní cuuvi che'e yā pan yeⁿ'e Santa Cena yeⁿ'ē Señor Jesucristo, ní cu'ú yā vino yeⁿ'e taza yeⁿ'ē Cena 'cūū. 29 'Iiⁿ'yāⁿ chi nge'é yā ní ngi'i yā yeⁿ'e Cena yeⁿ'ē Señor Jesucristo ní nguɛ́ɛ́ nacádiinúúⁿ yā yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e Jesús chí ch'iī caava s'uūúⁿ, Dendyuūs diíⁿ yā castigar 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. Vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā nanááⁿ 'iivú Ndyuūs. Maáⁿ yā dinuuⁿndí yā ní diiⁿ yā chi cuuví castigado yā. 30 Cáávā chi diíⁿ nī 'túúcā, 'yaaⁿ n'dáí ndís'tiī ní duuva nī, ní náⁿ'a nī ní ngííta nī, tanáⁿ'ā ní ch'īi nī nguaaⁿ ndís'tiī. 31 Ndúúti chi s'uuúⁿ n'diichi maaⁿ yú chi n'daacā canee yú nanááⁿ Ndyuūs yeⁿ'ē yú, Ndyuūs nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā castigar s'uuúⁿ. 32 Taachi 'iivú Ndyuūs n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'ē yú ní nguɛ́ɛ́ dɛɛvɛ staava yeⁿ'ē yú taachi che'ē yú Santa Cena yeⁿ'ē Jesucristo, tuu'mi ní teé yā 'aama castigo s'uuúⁿ. Níícú nadacadíínuuⁿ yú yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e yú. Ní 'íícú nguɛ́ɛ́ canee yú condenado tan'dúúcā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā 'iivú Ndyuūs.

33 Maaⁿ ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, taachi nduuvidaamá nī ní che'é nī Santa Cena yeⁿ'e Jesucristo 'cuɛɛtinee ngiinú nī ti ndaā tanáⁿ'ā hermanos yeⁿ'é nī. 34 Nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ cuiicú yā, canéé chí ché'é yā na vaacú yā. Tuu'mi ní nducyaaca nī nduuvidaama nī na yaācū ní che'é nī Santa Cena yeⁿ'e Señor Jesucristo. 'Tíícā cuuvi che'é nī pan ní ngi'í nī vino ní diíⁿ nī respetar Señor Jesucristo. Ní n'diichí Ndyuūs chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é nī. Tan'dúúcā tanáⁿ'ā chi vɛ́ɛ́ 'úú caaⁿ'máⁿ yeⁿ'ē taachi ndaá ní cuneé ndúúcu nī.

12

Yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē chi Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs tée yā s'uuúⁿ ti yeⁿ'é Señor Jesucristo

1 Maaⁿ ní 'úú neⁿ'é idinguúⁿ yeⁿ'e chi nca'a Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs s'uuúⁿ. Neⁿ'é chi cadíínuuⁿ nī chuū. 2 Ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel ndís'tiī, ti taachi 'āā cuɛ́ɛ́ i'teenú nī Señor Jesucristo diíⁿ nī tan'dúúcā costumbre yeⁿ'é nī ní s'téénu nī ídolos chi nguɛ́ɛ́ cuuví caāⁿ'maⁿ. 3 Neⁿ'é chi ndis'tiī cadiinúúⁿ nī chuū. 'Iiⁿ'yāⁿ chi canee ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ní ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Dendyuūs, nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā contra yeⁿ'e Jesucristo. 'Iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā chi Jesucristo ní 'iivú Ndyuūs yeⁿ'e yā, ngaⁿ'a yā 'túúcā ti Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs diíⁿ yā chi 'túúcā chí ngaⁿ'a yā.

4 Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs tee yā ntiiⁿnyuⁿ s'uūuⁿ chí 'āā vi'i caā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē 'áámá 'áámá s'uūuⁿ. Ní tee yā poder s'uuúⁿ chi cuuvi diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ chí 'āā vi'i caā. Niicu vɛ́ɛ́ 'áámá n'dyáⁿ'ā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. 5 Idiiⁿ yú n'deee nááⁿ ntiiⁿnyuⁿ chi 'āā vi'i caā chi yeⁿ'e 'iivú Ndyuūs, naati nducyaaca ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ ní yeⁿ'e 'áámá n'dyáⁿ'ā 'iivú Ndyuūs. 6 N'deee nááⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Dendyuūs vɛ́ɛ́ chi idiiⁿ yú ní Ndyuūs ngínnee yā 'áámá 'áámá s'uuúⁿ. 7 Ndyuūs tee yā Espíritu N'dai yeⁿ'é yā s'uuúⁿ ní Espíritu miiⁿ nginnee s'uuúⁿ. Ní s'uuúⁿ cuuvi cunnee yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Señor Jesucristo chí 'iivi yú. 8 Espíritu N'dai miiⁿ ní cunnee tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a n'dááca yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs. Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs nginnee naⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi caaⁿ'maⁿ yā ndúúcū vaadī deenú ca. Dámaāⁿ 'áámá n'dyáⁿ'ā Espíritu N'dai miiⁿ diiⁿ chuū. 9 Ní Espíritu N'dai miiⁿ ní nginnee nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu cá yā Dendyuūs. Ní Espíritu N'dai nginnee náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ní ca'á poder miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ cuuvi diíⁿ yā chí nduūvā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiītā. 10 Espíritu N'dai miiⁿ ca'á naⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ chi idiíⁿ yā vaadī n'giinuú ní nga'a poder náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi candɛɛ́ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Espíritu N'dai miiⁿ ní diiⁿ chi náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi déénu yā chɛɛ 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā caavā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs o cáávā espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. Ní Espíritu N'dai ca'a náⁿ'a yā poder chi caaⁿ'maⁿ yā n'deee nááⁿ davaacu, ní náⁿ'a yā chi caⁿ'a yā chííⁿ chí neⁿ'e caāⁿ'maⁿ nduudu miiⁿ. 11 'Áámá n'dyáⁿ'ā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs tee yā poder 'áámá 'áámá s'uuúⁿ chi cuuvi diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā tan'dúúcā chí néⁿ'e yā.

S'uuúⁿ ní tan'dúúcā chi s'uuúⁿ ní 'áámá cuerpo nūuⁿ s'uuúⁿ

12 'Tíícā vɛ́ɛ́ 'áámá cuerpo yeⁿ'ē yú ní nééné n'deee nááⁿ chí vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē. Ní ndúúcū n'deee nááⁿ chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē, ni yeⁿ'ē 'áámá cuerpo nūuⁿ, 'túúcā. Cucáávā chi yeⁿ'e Jesucristo s'uuúⁿ, tuu'mi s'uuúⁿ ní tan'dúúcā chi s'uuúⁿ ní 'áámá cuerpo nūuⁿ s'uuúⁿ. Ní cuerpo miiⁿ ní Jesucristo miiⁿ. 13 Ti cááva Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs miiⁿ ngɛɛ̄dinuūⁿnīⁿ yú ní maaⁿ ní s'uūúⁿ ní yeⁿ'ē 'áámá cuerpo s'uuúⁿ. Nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi judíos s'uuúⁿ, o 'iiⁿ'yāⁿ griegos s'uuúⁿ o 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé caadi 'iiyu s'uuúⁿ, o 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ cáávā maáⁿ yā s'uuúⁿ, nducyaaca s'uuúⁿ ní yeⁿ'ē 'áámá Espíritu N'dai yeⁿ'é Dendyuūs.

14 'Tíícā cuerpo yeⁿ'ē yú, ní nguɛ́ɛ́ 'áámá n'dyáⁿ'ā nūuⁿ ti 'yaaⁿ n'dáí yeⁿ'ē. 15 Ndúúti chi ca'a yú chí ngíí ngaⁿ'a ní miiⁿ ní caā'maⁿ: Caati 'úú nguɛ́ɛ́ 'áámá ta'á 'úú nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú. ¿'Áá nadacadíínuuⁿ nī chi cáávā chiiⁿ chi caⁿ'a ca'a yú, ní ca'a yú nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú? Nguɛ́ɛ́ 'tíícā. 16 Ndúúti chi veeⁿ yú chi ngíí ngaⁿ'a ní miiⁿ ní caāⁿ'maⁿ: Caati 'úú ní nguɛ́ɛ́ 'áámá nduutináaⁿ 'úú nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'ē yú. ¿'Áá nadacadíínuuⁿ nī chi cáávā chiiⁿ chi caⁿ'a veeⁿ yú, ní veeⁿ yú nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē cuerpo yeⁿ'e yú? Nguɛ́ɛ́ 'tíícā. 17 Nduuti chi nuuⁿmaⁿ cuerpo yeⁿ'ē yú ní 'áámá nduutinaaⁿ yú tuu'mi ní ¿taacā cúúví 'caandiveeⁿ yú? Ní ndúútī chi nuuⁿmáⁿ cuerpo yeⁿ'ē yú ní veeⁿ yú tuu'mi ní ¿táácā cuuvi 'táaⁿ'nuⁿ yú? 18 Dendyuūs s'néeⁿ yā ca'áámá ca'áámá chi canee yeⁿ'ē cuerpo yeⁿ'ē yú na lugar naachi canee yiinú yā. 19 Nduuti chi cuerpo yeⁿ'ē yú ní 'áámá parte nūuⁿ ¿tií canéé nducuéⁿ'ē cuerpo yeⁿ'ē yú? 20 'Tíícā Dendyuūs din'dái yā 'áámá cuerpo yeⁿ'ē yú chi n'deee nááⁿ chi vɛɛ naati vɛ́ɛ́ 'áámá cuerpo yeⁿ'ē yú.

21 Nduuti chi nduutinaaⁿ yú chi ngíí ngaⁿ'a ní miiⁿ ní caāⁿ'maⁿ yeⁿ'e ta'ā yú 'tíícā: Dii ta'ā, nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ di. 'Tiicá ntúūⁿ tiīⁿ ra yú ni caaⁿ'maⁿ yeⁿ'ē ca'ā yú 'tiicā: Díí ca'á, nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ dii. Nguɛ́ɛ́ cuuvi 'tíícā. 22 Dendu'ū chi snée na cuerpo yeⁿ'e yú chi duūvā ni 'lííⁿ chi nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú cuenta yeⁿ'ē, chííⁿ chi neené dichíí'vɛ̄ s'uuúⁿ. 23 Dendu'u chi yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'ē yú chí nacadiinuuⁿ yú chi nguɛ́ɛ́ importante, chuū ní diiⁿ yú cuidado yeⁿ'ē tan'dúúcā chí ch'ɛɛtɛ ca. Dendu'ū yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yú chi 'iiⁿ'yāⁿ n'diichi yā chi n'díi yú ndúúcū catecai yú. 24 Tanáⁿ'ā parte yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú 'āā n'daacā canee 'āā tiiní caā. Dendyuūs diíⁿ yā cuerpo yeⁿ'e yú ní diíⁿ yā chi cundɛɛ̄ ca yú cuidado yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē chi nadacādiinuuⁿ yú chi nguɛ́ɛ́ importante yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú. 25 Chuū ní diíⁿ Dendyuūs chi nducuéⁿ'ē parte yeⁿ'e cuerpo n'daacā diīíⁿ ntiiⁿnyūⁿ yeⁿ'ē cuerpo yeⁿ'e yú. Ní nducuéⁿ'ē cuerpo yeⁿ'e yú diiⁿ yú cuidado 'áámá parte yeⁿ'ē yú ndúúcū táámá parte yeⁿ'e yú. 26 Nduuti chi diiⁿ yú cuidado yeⁿ'e 'áámá dendú'ū nūuⁿ yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú ti diiⁿ sufrir, tuu'mi ní nuuⁿmaⁿ ch'ɛɛtɛ cuerpo yeⁿ'e yú diiⁿ sufrir. Nduuti chi dich'ɛɛtɛ́ yā 'áámá dendu'ū yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'ē yú tuu'mi ní núúⁿmáⁿ cuerpo yeⁿ'e yú ní yeenú taavi.

27 Chuū chi caaⁿ'máⁿ. Maaⁿ ní nducyaaca ndís'tiī ní yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e Cristo Jesús. Ní ca'áámá ca'áámá nī vɛ́ɛ́ parte yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e Cristo Jesús. 28 Ndyuūs tee yā ntiiⁿnyuⁿ ca'áámá ca'áámá s'uuúⁿ chi i'teenu yú Jesucristo. Vmnááⁿ vmnaaⁿ ca'a yā ntiiⁿnyuⁿ chí ch'ɛɛtɛ ca chí ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e apóstoles chi dichó'ó Dendyuūs. Cuayiivi ní tee yā tanáⁿ'ā yú ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e profetas chi ndɛɛ̄ yú nduudu yeⁿ'ē 'iivú Ndyuūs. Cuayiivi ní tee yā tanáⁿ'ā yú ntiiⁿnyuⁿ chi maestros yeⁿ'e nduudu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní tanáⁿ'ā yú Ndyuūs tee yā ntiiⁿnyuⁿ s'uuúⁿ chi diiⁿ yú vaadī n'giinu. Tuu'mi ní tee yā tanáⁿ'ā yú ntiiⁿnyuⁿ chi diiⁿ yú chí induūvā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. Tee yā tanáⁿ'ā yú ntiiⁿnyuⁿ chí cunnee yú 'iiⁿ'yāⁿ. Tee yā tanáⁿ'ā yú ntiiⁿnyuⁿ chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ yú yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi cunneé yā 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Ndyuūs. Ni teé yā ntiiⁿnyuⁿ tanáⁿ'ā yú chi ngaⁿ'a yú n'deee 'nááⁿ davaacu. 29 ¿'Áá nadacadíínuuⁿ nī chi nducyaaca yú apóstoles? ¿'Áá nadacadíínuuⁿ nī chi nducyaaca yú profetas chi ndɛɛ̄ nduudu yeⁿ'e 'iivú Ndyuūs? ¿'Áá nadacadíínuuⁿ nī chí nducyaaca yú maestros yeⁿ'ē nduudu yeⁿ'é Ndyuūs? ¿'Áá nducyaaca yú diiⁿ yú vaadī n'giinu? 30 ¿'Áá nducyaaca yú cuuvi diiⁿ yú chi nduuvā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ? ¿'Áá nducyaaca yú ngaⁿ'a yú n'deee 'naaⁿ davaacu? ¿'Áá nducyaaca yú cuuvi caaⁿ'maⁿ yú chi neⁿ'e caaⁿ'maⁿ táámá davaacu? Nguɛ́ɛ́ 'tíícā. 31 Canéé chi diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Dendyuūs tan'dúúcā chi Dendyuūs neⁿ'é yā chi diiⁿ yú. Ní caavā s'uuúⁿ ní ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ ní n'daacā ca. Maaⁿ ní 'úú 'cuuⁿ'míⁿ ndís'tiī táácā cuuvi chí diiⁿ yú chí más cā n'daacā ca.

13

Yeⁿ'e vaadī neⁿ'e chí ch'ɛɛtɛ n'daí

1 Nduuti chi s'uuúⁿ caaⁿ'maⁿ yú tan'dúúcā chi ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ chi deenu, o tan'duucā chi ngaⁿ'a ángeles, ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mi ní nduudu yeⁿ'e yú tan'duucā 'áámá cūū 'lííⁿ chí n'gɛɛcu, o tan'dúúcā 'áámá cu'u lata chi di'cuɛɛ̄cú yú. 2 Ndúúti chi Ndyuūs tee yā ntiiⁿnyuⁿ s'uuúⁿ chi cuuvi caaⁿ'maⁿ yú dendú'ū chi cuchiī, ní nduuti chi cadiinuuⁿ yú nducuéⁿ'ē chi yeⁿ'é Ndyuūs chi nguɛɛ deenu tanáⁿ'a yā, ní nducuéⁿ'e vaadī deenu chi yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mi ní chiiⁿ chi diiⁿ yú nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ nanááⁿ Dendyuūs. Ní nduuti chi i'teenu ca yú Dendyuūs chi cuuvi caaⁿ'maⁿ yú yeⁿ'ē 'áámá yiīcū 'tíícā: N'dii yiīcū, divíi nī yeⁿ'ē 'muuⁿ, ní yiīcū miiⁿ caⁿ'ā taama lado. Ní nduuti chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mi ní chiiⁿ chi diiⁿ yú nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ nanááⁿ Dendyuūs. 3 Ndúúti chi ca'a yú nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yú 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā, ní 'áárá chí ca'a yú maaⁿ cuerpo yeⁿ'e yú chi 'iiⁿ'yāⁿ cuucú yā s'uuúⁿ cucáávā chi ngaⁿ'a yú nduudu cuaacu, ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi diiⁿ yú chi dichíí'vɛ̄ nanááⁿ Dendyuūs.

4 Ndúúti chi s'uuúⁿ ní neⁿ'e yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ taaⁿ yú ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ní cuchɛɛ yú tanducuéⁿ'e tuu'mi ní neene n'dai yú. Ndúúti chi s'uuúⁿ neⁿ'e yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ ngueē yú chiiⁿ chi naaⁿ yú chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ yú chi ch'ɛɛtɛ n'dai yú. Ní nguɛ́ɛ́ maāⁿ yú caaⁿ'maⁿ yú chi ch'ɛɛtɛ n'dai maāⁿ yú. 5 Ndúúti chi s'uuúⁿ neⁿ'e yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ a fuerza diiⁿ yú dámaāⁿ chiiⁿ chi neⁿ'e yú. Ní nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ yú dámaāⁿ yeⁿ'e maaⁿ yú, naati nginnee yú 'iiⁿ'yāⁿ chi di'vaachi. Ní cuchɛɛ yú taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ dí'vaāchí yā s'uuúⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ yú yeⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 6 Nduuti chi s'uuúⁿ neⁿ'e yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ yeenu yú taachi táámá 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā chi nguɛɛ n'daacā, ti yeenu yú taachi 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā dendu'ū chi n'daacā. 7 Nduuti chi s'uuúⁿ neⁿ'e yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ tuu'mi ní cuchɛ́ɛ́ yú tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi chó'ōo ndúúcu yú. Ní nguɛ́ɛ́ i'teenu yú tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi n'giindiveeⁿ yú chí 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yeⁿ'e táámá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ n'daācā idiíⁿ yā. Ní cunee yíínu yú nducuéⁿ'e chi n'daacā. Ní cuchɛ́ɛ yú yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi diītu n'dáí taachí chó'ōo yeⁿ'ē yú.

8 Nduuti chi s'uuúⁿ neⁿ'e yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mi ní 'áámá canee yú ndúúcū vaadī neⁿ'e yeⁿ'é Dendyuūs chi 'áámá cūneé ndúúcu yú. Ndaā tiempo chi profetas chi ngaⁿ'a nduudu yeⁿ'é Dendyuūs 'āā ntɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ yā 'tiicā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yā n'deee 'nááⁿ davaacu 'āā ntɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ yā 'tíícā. Ní vaadī déenū ntúūⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a ní cho'ōo yéⁿ'ē. Dámaāⁿ canee vaadī neⁿ'e. 9 Maaⁿ ní caaⁿ'maⁿ yú nduudu yeⁿ'é Dendyuūs tan'dúúcā chi n'giⁿ'í yā s'uuúⁿ naati Ndyuūs nguɛ́ɛ́ ch'iⁿ'í yā s'uuúⁿ vaadī déénú yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē. 10 Taachi chó'ōo tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi canéé chi cuchiī tuu'mi ní deenu yú nducuéⁿ'ē, nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ 'tɛ́ɛ́ nūuⁿ.

11 Taachí saⁿ'a 'lííⁿ 'úú, ngaⁿ'á tan'dúúcā chi ngaⁿ'ā da'cáíyāa ní nadacádiinúúⁿ tan'duucā da'cáíyāa. Taachí chi ch'ɛɛtɛ 'úú 'āā ntɛ́ɛ́ diíⁿ tan'dúúcā da'cáíyāa. 12 Maaⁿ ní inaaⁿ yú tanducuéⁿ'ē tan'dúúcā chi inaaⁿ yú chɛɛti 'áámá espejo yaāⁿ yáāiⁿ, ní nguɛ́ɛ́ inaaⁿ yú n'daacā. Cuayiivi miiⁿ ní n'diichi yú 'iivú Señor Jesucristo dánaaⁿ dánaaⁿ yú. Maaⁿ ní 'tɛ́ɛ́ nuúⁿ deenu yú. Cuayiivi miiⁿ ní snaaⁿ yú tan'dúúcā 'iivu Señor Jesucristo n'diichí yā s'uuúⁿ. 'Tíícā snaaⁿ yú. 13 Ná vida yeⁿ'e s'uuúⁿ vɛ́ɛ́ 'iinū chi n'daacā. Vɛ́ɛ́ chi i'teenu yú Dendyuūs, ní vɛ́ɛ́ chi canee ngiinu yú chi diiⁿ Dendyuūs ndúúcu yú, ní vɛ́ɛ́ chi neⁿ'e yú Dendyuūs. Nduu 'iinú naaⁿ chuū ní chiiⁿ chi ch'ɛɛtɛ́ n'dai, ní chííⁿ chi neⁿ'e yú 'iivú Dendyuūs ní neⁿ'e yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ.

14

Yeⁿ'ē chi 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā táámá davaacu

1 Nducuéⁿ'ē chi diiⁿ yú canéé chi diiⁿ yú chi n'daacā, ti neⁿ'e yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Vɛ́ɛ́ ntiiⁿnyuⁿ ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é Ndyuūs. Ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ chuū chi vmnááⁿ vmnaaⁿ chi ndís'tiī cuuvi neⁿ'é nī chi diíⁿ nī. Chííⁿ chí caaⁿ'máⁿ nī nduudu cuaacu chi Ndyuūs ch'iⁿ'í yā ndís'tiī. 2 'Áámá hermano yeⁿ'e yú chi ngaⁿ'a táámá davaacu chi n̄'dááⁿ chi nguɛ́ɛ́ deēnū yú, hermano miiⁿ nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ti ngaⁿ'a sa ndúúcū Ndyuūs. S'uuúⁿ nguɛɛ n'giindiveeⁿ yú nduudu miiⁿ, naati Ndyuūs n'giindiveéⁿ yā, ní hermano miiⁿ ngaⁿ'a sa yeⁿ'e espíritu yeⁿ'ē maaⁿ sa. 3 'Iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs na veedi diíⁿ yā chi hermanos chi i'téénu cá yā Ndyuūs. Ní ca'cueeⁿ yā hermanos. Ní cá'a yā 'viich'ɛɛtíínūuⁿ hermanos. 4 'Iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā nduudu chi n̄'dááⁿ chi nguɛ́ɛ́ deenú tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ngi'cueeⁿ maáⁿ yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi candɛ́ɛ̄ nduudu yeⁿ'é Ndyuūs chí n'giindiveeⁿ tanáⁿ'a yā, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ngi'cueéⁿ yā tanáⁿ'a yā chi snúūⁿ yaācū.

5 Neⁿ'é chi nducyaaca ndís'tiī cuuvi caaⁿ'máⁿ nī tanáⁿ'ā davaacu chi n̄'dááⁿ naati n'daacā ca chi caaⁿ'máⁿ nī nduudu yeⁿ'é Ndyuūs na veedi ní n'giindiveéⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā tanáⁿ'a davaacu chi n̄'dááⁿ chi nguɛ́ɛ́ deenu yú, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ ca'cueéⁿ yā s'uuúⁿ. Dámaāⁿ n'giindiveeⁿ yú nduuti chi táámá yā caaⁿ'máⁿ yā dɛ'ɛ́ neⁿ'ē caaⁿ'maⁿ nduudu miiⁿ. 6 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, ndúúti chi 'úú ndaá ní caaⁿ'máⁿ ndúúcū táámá davaacu chi n̄'dááⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ nī, ¿táácā cuuvi cunneé ndís'tiī? Naati nduuti chi caaⁿ'máⁿ na veedi tuu'mi ní cuuví caaⁿ'máⁿ yeⁿ'ē cosas chi cuchiī, o yeⁿ'ē nduudu cuaacu chí n'dai chí yeⁿ'é Ndyuūs. Tuu'mi ní cuuvi 'cuɛɛtinée nī tan'dúúcā chi ngaⁿ'á nduudu yeⁿ'é Ndyuūs, ní ca'cueéⁿ ndís'tiī.

7 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ itii'ví yā 'áámá flauta, o tuu'ví yā 'áámá guitarra, ní nguɛ́ɛ́ n̄'daaⁿ tono chi itii'ví yā, o tuu'ví yā tuu'mi ní ¿táácā cuuvi deenú tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ dɛ'ɛ̄ música chi itii'ví yā o tuu'ví yā? 8 Nduuti chi 'áámá soldado itii'ví yā trompeta yeⁿ'e música yeⁿ'e caanda, ní nguɛɛ n̄'daáⁿ tono chi itii'ví yā, ¿táácā cuuvi deenú tanáⁿ'ā soldados ní cuundiyaáⁿ yā chi 'āā ndaá caandaá? 9 'Tiicá ntúūⁿ. Nduuti chi ndís'tiī ní caaⁿ'maⁿ nī ndúúcū nduudu chi nguɛ́ɛ́ deenu tanáⁿ'a yā ¿táácā tuumicadiinúúⁿ yā chi ngaⁿ'á nī? Ndís'tiī ní diíⁿ nī tan'dúúcā chi ngaⁿ'á nī na 'yúúné. 10 Nééné n'deee 'nááⁿ davaacu vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā maaⁿ na nduudu yeⁿ'e yā nducuéⁿ'ē chi neⁿ'é yā ní tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e yā. 11 Nduuti chi 'úú nguɛɛ n'giindiveéⁿ nduudu yeⁿ'e tanáⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canée yā tan'dúúcā 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi canúúⁿ yúúní. 'Tííca ntúuⁿ, 'úú ní caneé tan'dúúcā 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi canúúⁿ yúúní ti nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é. 12 Ndís'tiī chi neⁿ'é nī diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é Ndyuūs, ngiicá nī Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi tée yā ntiiⁿnyuⁿ ndís'tiī, ntiiⁿnyuⁿ chi cuuví ca'cuéeⁿ nī nduudu yeⁿ'é Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi déénu ca yā yeⁿ'e Ndyuūs.

13 'Iiⁿ'yāⁿ mííⁿ chi caaⁿ'maⁿ yā táámá davaacu chi n̄'dááⁿ canéé chi ngiicá yā Ndyuūs dɛ'ɛ chi neⁿ'ē caaⁿ'maⁿ nduudu chí caⁿ'a yā. Ní cuuvi caaⁿ'máⁿ yā tanáⁿ'a yā nduudú miiⁿ. 14 Nduuti chi 'úú caaⁿ'máⁿngua'á ndúúcū táámá davaacu chi n̄'dááⁿ ní nguɛ́ɛ́ deenú chííⁿ chí caaⁿ'máⁿ tuu'mi ní dámaāⁿ espíritu yeⁿ'é caāⁿ'maⁿ. Ní 'úú ní nguɛ́ɛ́ tuumicadiinúúⁿ dɛ́'ɛ̄ vɛɛ chi caaⁿ'máⁿ. 15 ¿Dɛ'ɛ̄ diíⁿ tuu'mi? Caaⁿ'maⁿngua'á ndúúcū nduudu na veedi ní espíritu yeⁿ'é ní túúmícádiīnúuⁿ chííⁿ chi diíⁿ. Ní caatá ndúúcū nduudu na veedi ní espíritu yeⁿ'é ní túúmícádiīnúúⁿ chííⁿ chi caātá dendu'ū. 16 Ndúúti chi ndís'tiī caaⁿ'maⁿngua'á nī ndúúcū táámá davaacu chi n̄'dááⁿ ní ngaⁿ'á nī 'tíícā: N'dií Ndyuūs, gracias, ní diíⁿ nī ndúúcū espíritu yeⁿ'é nī, tuu'mi ní ¿táácā cuuvi caaⁿ'maⁿ tanáⁿ'a yā chi 'tíícā chiiⁿ chi ngaⁿ'a nī? 17 'Áárá chí n'daacā ngaⁿ'a nī, nguɛ́ɛ́ cunnee nī 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā yaācū. 18 'Úú Pablo nca'á gracias Ndyuūs yeⁿ'e yú chi ngaⁿ'á cá n'deee 'nááⁿ davaacu chi n̄'dááⁿ ndúúcū espíritu yeⁿ'é nguɛɛ ti ndís'tiī. 19 Taachí ngaⁿ'á na yaācū n'daacā ca chí caaⁿ'máⁿ nyuⁿ'u nduudu na veedi chi 'úú cadiinúúⁿ ní 'iicu ca'cueéⁿ tanáⁿ'a yā, ti 'úú ngaⁿ'á ta ndiīchi mil nduudu táámá naaⁿ davaacu chi n̄'dááⁿ chi nguɛ́ɛ́ itúúmícadiīnuuⁿ tanáⁿ'a yā.

20 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ nī tan'dúúcā dá'caiyaā, o tan'dúúcā 'áámá da'cuá'āa chi nguɛ́ɛ́ inadacadíínuuⁿ yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yā 'tíícá nī. Maaⁿ ní nducueⁿ'ē chi diíⁿ nī ní nadacadíínuuⁿ nī yeⁿ'ē tan'dúúcā saⁿ'ā n'gɛɛtɛ nadacadíínuuⁿ sa. 21 Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs ndii cuááⁿ vmnaaⁿ 'tíícā: 'Úú chi 'iivú Ndyuūs ngaⁿ'á chuū. 'Úú dicho'ó 'iiⁿ'yāⁿ chi canúúⁿ yúúní chi ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'é ndúúcū táámá naaⁿ davaacu. Ndaa yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é. 'Tíícā ngaⁿ'a Ndyuūs. 22 Cáávā chiiⁿ ní Ndyuūs ca'á yā poder 'iiⁿ'yāⁿ chi caaⁿ'máⁿ yā n'deee 'naaⁿ davaacu chi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ tuumicadíínuuⁿ yā. Ní chííⁿ chí n'giⁿ'i Ndyuūs ní 'aama seña chi poder yeⁿ'e yā cááva 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs. Nguɛ́ɛ́ caavā s'uuúⁿ chi i'téénu yú. 'Iiⁿ'yāⁿ chi ca'cueéⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ní ngaⁿ'a yā cáávā s'uuúⁿ chi i'teenu yú nguɛ́ɛ́ ti cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Dendyuūs yeⁿ'ē yú. 23 Ndúúti chi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā 'iivú Ndyuūs, o 'iiⁿ'yāⁿ chi canúúⁿ yúúní, ndaa yā na yáacū ní nduuvidaamá yā ndúúcu yú ní nducyaaca yú ngaⁿ'a yú davaacu chí n̄'dááⁿ. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ yā chi s'uuúⁿ ní loco yú? 24 Ndúúti chi nducyaaca nī ca'cueeⁿ nī nduudu yeⁿ'é Ndyuūs na veedi ní ndaa 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chɛɛti yaācū, 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā 'iivú Ndyuūs o nguɛ́ɛ́ déénu yā 'iivú Ndyuūs yeⁿ'ē yú, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ cuuvi diíⁿ yā sentir nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Ní nadacadiinúúⁿ yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā na staava yeⁿ'é yā. 25 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní cuuvi deenú yā dɛ'ɛ̄ chi maáⁿ yā nadacadiinúúⁿ yā na staava yeⁿ'e yā chi nguɛɛ cuuvi n'diichí yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ cundiitín'díí yā ní cu'téénu yā Ndyuūs. Ní ngaⁿ'á yā 'tiicā: Cuaacu nííⁿnyúⁿ Ndyuūs caneé yā ndúúcū ndís'tiī.

Diiⁿ n'daacá nī tanducuéⁿ'e ndúúcū orden

26 Ndís'tiī ní 'tíícā diíⁿ nī taachi nduuvidáámá nī. Naⁿ'a ndís'tiī ní candɛ́ɛ nī 'aama canción. Ní naⁿ'a nī ch'eeⁿnee listo nī chi ca'cueéⁿ nī tanáⁿ'a yā. Naⁿ'á nī ní ch'eeⁿnee listo nī chi caaⁿ'máⁿ nī 'áámá nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Naⁿ'á nī ní caaⁿ'máⁿ nī táámá naaⁿ davaacu chi n̄'dááⁿ naati n'nuúⁿ nī vmnaaⁿ vmnaaⁿ 'áámá hermano chi cuuvi caaⁿ'máⁿ dɛ'ɛ̄ chi neⁿ'e caaⁿ'maⁿ nduudu s'eeⁿ chi n̄'dááⁿ. 'Tíícā cuuvi, ní cu'téénu cá nī yeⁿ'ē 'iivú Ndyuūs. 27 Damaāⁿ 'uuvī o 'iinú nī 'aama 'aamá nī caaⁿ'máⁿ nī ndúúcū naaⁿ davaacu, nduudú chí n̄'dááⁿ, naatí táámá nī ch'eeⁿnee listo chi caaⁿ'máⁿ nī dɛ'ɛ̄ neⁿ'é caaⁿ'māⁿ nduudu s'eeⁿ chi n̄'dááⁿ. 28 Nduuti chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ 'áámá yā nguaaⁿ ndís'tiī chi cuuvi caaⁿ'maⁿ dɛ'ɛ neⁿ'e caaⁿ'māⁿ nduudu s'eeⁿ chí n̄'dááⁿ tuu'mi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā ndúúcū davaacu chí n̄'dááⁿ naachi nduuvidaamá nī. Naati 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ cuuvi ndeé yā cúūnū cúūnū ndúúcū Dendyuūs ndúúcū davaacu chi n̄'dááⁿ. 29 Taachí nduuvidaamá nī, 'uuví nī o 'iinu nī candɛ́ɛ nī nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ní ca'aama ca'aama nī caaⁿ'máⁿ nī nduudu na veedi ní tanaⁿ'á yā nadacadíínuuⁿ yā yeⁿ'e nduudu chí ngaⁿ'a nī. 30 Ní nduuti Ndyuūs ní n'giⁿ'i yā 'áámá ndís'tiī chi vɛ́ɛ nī 'áámá nduudu yeⁿ'é yā chi caaⁿ'máⁿ nī, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ chi candɛ́ɛ yā nduudu miiⁿ canéé chí tée yā lugar chi caaⁿ'máⁿ nī nduudu yeⁿ'é Ndyuūs. 31 'Tíícā nducyaaca nī cuuvi caaⁿ'máⁿ nī nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ca'áámá ca'áámá nī. Tanáⁿ'a nī n'giindiveéⁿ nī. Ní 'tíícā ní cuuvi déénu cá nī yeⁿ'é Ndyuūs ní cu'téénu cá nī yeⁿ'é yā. 32 'Iiⁿ'yāⁿ chi caaⁿ'máⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs deenu yā dɛ'ɛ tiempo chi caaⁿ'máⁿ yā. 33 Ndyuūs neⁿ'é yā chi vɛ́ɛ́ orden chɛɛti yáacū yeⁿ'é yā ní vɛ́ɛ́ vaadī 'diīiⁿ. 'Tíícā ní ch'eeⁿnéé 'diíⁿ nī dendu'ū na staava yeⁿ'é nī. 'Tíícā cānee tanducuéⁿ'ē yaācū yeⁿ'é Ndyuūs. 34 Taachi nduuvidáámá nī n'daataá nguɛ́ɛ́ cuuvi candɛɛ tá nduudu yeⁿ'e Dendyuūs, naati 'diiⁿ 'diíⁿ nūuⁿ 'cuɛɛtinéé cheendí tá. 'Tíícā canéé nguūⁿ na ley yeⁿ'é Ndyuūs. 35 Nduuti chi 'áámá n'daataá nguɛ́ɛ́ tuumicadíínuuⁿ tá yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'a yā chɛɛti yaācū, tuu'mi taachi ndaa tá ná vaacu tá cuuvi nítíínguuneeⁿ ta isaⁿ'ā yeⁿ'e tá. Nduuti chi 'ááma n'daataá candɛɛ tá nduudu yeⁿ'é Ndyuūs chɛɛti yaācū, tuu'mi 'cuináaⁿ tá.

36 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ neⁿ'é nī 'caandiveéⁿ nī chi dinguúⁿ yeⁿ'e nī? ¿Dɛ́'ɛ ra tuu'mi? ¿'Áá yeⁿ'e ndís'tiī nduudu yeⁿ'e Ndyuūs o ndaā dámáāaⁿ nanááⁿ ndís'tiī nduudu miiⁿ? 37 Nduuti chi 'áámá saⁿ'ā nguaaⁿ ndís'tiī nadacadíínuuⁿ sa chi cuaacu chi ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē sa chiiⁿ chi caaⁿ'maⁿ sa nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs, ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ca'cueéⁿ yā saⁿ'a miiⁿ, tuu'mi ní cuuvi deenu sa chííⁿ chi idinguúⁿ tan'dúúcā chi Ndyuūs ch'iⁿ'í yā 'úú. 38 Nduuti chi saⁿ'ā miiⁿ nguɛ́ɛ́ 'caandiveeⁿ sa nduudu yeⁿ'é, tuu'mi ní ndís'tiī nguɛ́ɛ́ 'caandiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'ē sa.

39 'Tíícā diíⁿ nī, ndís'tiī hermanos yeⁿ'é. Caaⁿ'máⁿ nī nduudu cuaacu ní ca'á nī lugar chi 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'máⁿ yā táámá davaacu chi n̄'dááⁿ. 40 Diiⁿ n'daacá nī tanducuéⁿ'ē ndúúcū orden.

15

Jesucristo 'āā nnduuchi yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā

1 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, maaⁿ ní chuū ngaⁿ'a cuaācú ngií ndís'tiī nduudu yeⁿ'e evangelio chi ndúúdú ngai yeⁿ'ē Jesucristo. Chííⁿ 'āā ngaⁿ'á, ní ngi'cueéⁿ ndís'tiī. Ní ndís'tiī ní n'giindiveéⁿ nī ní s'téénu nī. Ní 'aama canee n'daacá nī ná nduudu 'cūū. 2 Cáávā nduudu cuaacu yeⁿ'é Dendyuūs ndís'tiī ní nnguáⁿ'ai nī yeⁿ'é nuuⁿndi yeⁿ'é nī nduuti chi 'áámá cānee na staava yeⁿ'é nī chííⁿ chi ca'cueéⁿ ndís'tiī. Nduuti chi ndís'tiī nguɛ́ɛ́ i'teenú nī nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ nduudu miiⁿ cáávā ndís'tiī.

3 Vmnááⁿ vmnaaⁿ ní chi'cueéⁿ ndís'tiī chɛɛ chi más ca importante tan'dúúcā chi Cristo chi'cueéⁿ yā 'úú. Chuū chiiⁿ chi Cristo ní ch'īi yā cáávā nuuⁿndi yeⁿ'ē yú tan'dúúcā chi canéé nguūⁿ ndii cuááⁿ vmnaaⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs. 4 'Iiⁿ'yāⁿ ní ch'iichi yā Cristo ní cho'ōo ndii 'íínú nguuvi ní Dendyuūs nadin'duuchí yā Cristo yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā tan'dúúcā chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Dendyuūs. 5 Cuayiivi chi Cristo nduuchi yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā saⁿ'ā Pedro n'diichi sá Cristo. Cuayiivi chi cho'ōo chuū ní ndichuuvi apóstoles n'diichí yā Cristo. 6 Cuayiivi miiⁿ ní 'áámá tiempo nūuⁿ nyuⁿ'u ciento hermanos nduuvidaamá yā ní n'diichí yā Cristo chi 'āā nduuchi yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. N'deee cá yā yeⁿ'e nyuⁿ'u ciento hermanos snduuchí yā ndíí maaⁿ, naati duu'ví yā n'dīi yā. 7 Cuayiivi miiⁿ ní Jacobo, apóstol chi ndɛɛ̄ nduudu yeⁿ'é Dendyuūs n'diichi ntúuⁿ yā Cristo. Ní cuayiivi ní nducyaaca apóstoles n'diichí yā Cristo.

8 Cho'ōo 'yááⁿ n'dai nguuvi ni 'úú, Pablo, n'diichi ntuúⁿ Cristo, 'áárá chí 'úú nguɛ́ɛ́ intiinaáⁿ Cristo taachi cánéé yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 9 'Úú, Pablo, nacadiinúúⁿ chi 'úú nguɛ́ɛ́ n'daacā 'úú, tan'dúúcā yeⁿ'e tanáⁿ'ā apóstoles chi candɛɛ́ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs. 'Úú nguɛ́ɛ́ canéé chi cuuví apóstol ti vmnááⁿ vmnaaⁿ can'daá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū yeⁿ'é Dendyuūs, ti neⁿ'é chi 'iiⁿntyéⁿ'ē ca'á yā orden chi 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi naⁿ'á yā yaacū yeⁿ'é Ndyuūs. 10 Maaⁿ ní 'úú 'aama apóstol 'úú ti Ndyuūs diíⁿ yā n'daacā n'dai nduucú. Caati Ndyuūs diíⁿ yā n'daacā n'dai nduucú maaⁿ ní 'úú idiíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā. Ní chííⁿ chi Ndyuūs diíⁿ yā nduucú dichií'vɛ̄. Nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ 'úú chi diiⁿ ca ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā ti Ndyuūs. Ndyuūs chi diíⁿ yā n'daacā n'dai nduucú ní canée yā nduucú ní nginnee yā 'úú. 11 Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ ndii nduuti chi 'úú o náⁿ'a yā chi candɛɛ nduudu yeⁿ'é Ndyuūs, tí nús'ūū ngaⁿ'a 'nū nduudu miiⁿ. Ní ndís'tiī ní i'téénu nī nduudu miiⁿ.

'Iiⁿ'yāⁿ caⁿ'á yā nnduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā

12 Ndís'tiī ní i'téénu nī chí ngaⁿ'a 'nū chi Cristo nduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. ¿Táácā cuuvi chí ngaⁿ'á nī chi nguɛ́ɛ́ nnduuchí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā? 13 Nduuti chi nguɛ́ɛ́ nnduuchi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā Cristo ntúūⁿ ní nguɛ́ɛ́ 'āā nduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní cuerpo yeⁿ'e Cristo canee na yáinyāⁿ ndíí maaⁿ. 14 Ndúúti chi Cristo nguɛ́ɛ́ 'āā nduuchí yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā tuu'mi ní nduudu chi ngaⁿ'á 'nū nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄. 'Tiicá ntúūⁿ nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ chiiⁿ chi i'téénu 'nū yeⁿ'e Cristo. 15 'Tiicá ntuūⁿ chiiⁿ chi ngaⁿ'á 'nū chi nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs, tuu'mi ní nduudu yaadi nduuti chi nguɛ́ɛ́ 'tíícā. Naati ngaⁿ'a cuaacú 'nū chi Ndyuūs diíⁿ yā chi 'āā nduuchi Cristo yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. Nduuti chi nguɛ́ɛ́ nnduuchí tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā 'tiicá ntuūⁿ nguɛ́ɛ́ 'āā nduuchí Ndyuūs Cristo yeⁿ'ē nguaaⁿ tinaⁿ'ā. 16 Ndúúti chi tanáⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ nnduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā, 'tiica ntúūⁿ, Cristo nguɛ́ɛ́ 'āā nduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 17 Nduuti chi Cristo nguɛ́ɛ́ 'āā nduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ chi i'téénu yú Ndyuūs. Ní s'uuúⁿ canee yú condenado ndúúcū nuūⁿndī yeⁿ'ē yú. 18 Nduuti chi 'tíícā, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā i'téénu yā Cristo, ní maaⁿ ní 'āā n'dīi yā, 'āā chindái yā ndúúcū nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 19 Nduuti chi nguɛ́ɛ́ nduuchi Cristo yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā tuu'mi ní s'uuúⁿ chi i'teenu yú Cristo, núúⁿmáⁿ neⁿ'e chi snée yú na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū neené ndaachi yíínu yú nguɛ́ɛ́ ti tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ.

20 Naati cuaacu chi Cristo miiⁿ 'āā nduuchi yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní Cristo miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ vmnááⁿ vmnaaⁿ chi nduuchí yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'a yeⁿ'ē nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí. 21 Ti cáávā nuuⁿndi yeⁿ'e 'áámá saⁿ'a Adán, canéé chi nducyaaca yú 'cuūvi yú. Ní cáávā chi diiⁿ 'aama saⁿ'ā Cristo mííⁿ, canéé chí nduuchi yú yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 22 S'uuúⁿ ní yeⁿ'e Adán chi diiⁿ nuuⁿndi sa. S'uuúⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ nuuⁿndi s'uuúⁿ. Taachí 'iiⁿ'yāⁿ diiⁿ nuuⁿndí yā tuu'mi canee chi 'cuūvi yā. S'uuúⁿ ní yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ ní 'cuɛɛti nduuchí yú. 23 Ti 'áámá 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'á yā nnduuchi yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā tan'dúúcā chi itunééⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. Cristo 'āā nduuchí yā vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní cuayiivi taachi ndaá Cristo na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū taama vmnéⁿ'ēe, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí chi yeⁿ'e Cristo, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'á yā nnduuchi yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 24 Tuu'mi ní ndaā nguuvi chi 'cuiīnū iⁿ'yeeⁿdí 'cūū cuayiivi taachi chó'ōo tanducuéⁿ'ē chi Dendyuūs Chiida yú neⁿ'é yā chi chó'ōo. Ní Cristo caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ndíí tiīiⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū poder yeⁿ'ē. Tuu'mi ní Cristo nca'á yā Chiidá yā tanducuéⁿ'ē chi yeⁿ'e chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. 25 Ti maaⁿ ní Cristo miiⁿ canée yā tan'dúúcā 'áámá Rey. Ní taachi chí cuchɛ́ɛ yā yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē enemigo yeⁿ'e yā, tuu'mi ní enemigos yeⁿ'é yā canéé yā tan'dúúcā chi canéé yā mááⁿ ca'a Cristo; 26 tuu'mi ní chi 'cuiinu enemigo yeⁿ'e Cristo chi vaadī n'gii. Ní Cristo chichɛɛ yā yeⁿ'ē. 27 Dendyuūs 'āā ca'a yā nducuéⁿ'ē dendu'u na ta'ā Cristo ní Cristo ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē. Ní nducuéⁿ'ē canee tan'dúúcā chi canee maaⁿ ca'a Cristo. Cristo miiⁿ nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē Chiidá yā naati Chiidá yā 'āā ca'a yā Cristo tanducuéⁿ'ē. 28 Taachí Cristo chɛɛ́ yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē, tuu'mi ní Cristo, chi daiya Dendyuūs, ca'a yā nducuéⁿ'ē na ca'a Dendyuūs chi Chiidá yā. Ní Cristo miiⁿ maáⁿ yā caneé yā maaⁿ poder yeⁿ'ē Chiidá yā.

29 ¿Dɛ'ɛ rā tuu'mi? Nduuti chi nguɛ́ɛ́ nnduuchi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā, ¿dɛ'ɛ̄ cúúví chi diíⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi ndɛ́ɛ̄dínuūⁿniⁿ yā cáávā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi n'diī? ¿Dɛ'ɛ̄ cáávā idiíⁿ yā 'tíícā? Nduuti chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā chi 'iiⁿ'yāⁿ chi n'diī caⁿ'á yā nduuchi yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā.

30 'Tiicá dendu'ū. ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí 'úú cuneé ndúúcū cáándá chi 'iiⁿ'yāⁿ 'caaⁿ'núⁿ yā 'úú ndii hora miiⁿ? 31 Cuáácú chi nguuvi nguuvi 'iiⁿ'yāⁿ neⁿ'e 'caaⁿ'núⁿ yā 'úú cucáávā chi i'teenú Cristo. Cuáácú chi yeenú, ti cáávā Señor Jesucristo chi Señor yeⁿ'e yú ndís'tiī i'téénu nī Jesucristo ti 'úú ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'e Jesucristo nanááⁿ ndis'tiī. 32 ¿Dɛ'ɛ̄ chi cuuvi yeⁿ'é chi cuchɛɛ́ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ yáāⁿ Efeso chi diíⁿ yā nduucú tan'dúúcā 'iiti taaⁿ nduuti chi nguɛ́ɛ́ nduuchi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā? Tuu'mi ní ngaⁿ'a yú 'tiicā: Che'e yú vaa, cu'u yú vaa, ti cavyaaⁿ ní 'cuūvī yú.

33 Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī chi 'iiⁿ'yāⁿ cannche'éí yā ndís'tiī. Nduuti chi caⁿ'á nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā tuu'mi ndís'tiī cuuví diíⁿ nī tan'dúúcā chí idiiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Nguɛ́ɛ́ n'daacā chi diíⁿ nī 'tííca. 34 Nadacadíínuuⁿ nī chɛɛ chi diíⁿ nī. Ní diíⁿ nī cosa chi n'daacā. Ní nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí nī. Tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ deenú yā yeⁿ'e Dendyuūs. Chuū ní ngaⁿ'á yeⁿ'e ndís'tiī ní cuuví 'cuináaⁿ nī.

Yeⁿ'e tan'dúúcā chi 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'á yā nnduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā

35 Nduu'ví 'iiⁿ'yāⁿ ní cuuvi caaⁿ'máⁿ yā chuu. ¿Táácā chí 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā tináⁿ'ā chi nnduuchí yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā? Ní vɛɛ cuerpo ngai yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, ¿táácā canéé? 36 Ndís'tiī chi ngaⁿ'a nī 'túúcā nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ nī yeⁿ'e chí ngaⁿ'a nī. Ndís'tiī chi ngiīnu nī ndaata deenú nī chi ndaata miiⁿ canéé chí n'dii vmnááⁿ vmnaaⁿ chi dichíí'vɛ̄ ní ndɛɛ̄ n'gui'i yeⁿ'ē. 37 Ndaata miiⁿ chi ndís'tiī ngiīnu nī. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā 'áámá planta chi cuchiī, nduuti chi trigo, o nduuti chi niīⁿnuⁿ, o dɛ'ɛ̄ vɛɛ ndaata chi vɛ́ɛ́? 38 Dendyuūs diíⁿ yā chi 'cuiita ca'áámá ca'áámá ndaata miiⁿ tan'dúúcā chi neⁿ'e yā, ni 'āā vi'i cā ca'áámá ca'áámá yaata naaⁿ yeⁿ'ē ndaata miiⁿ. 39 'Tíícá ntúūⁿ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Nguɛɛ dáámá cuerpo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. 'Āā vi'í caā cuerpo yeⁿ'e 'iiti, 'āā vi'í caā cuerpo yeⁿ'ē 'yáádá, ní 'āā vi'í caā cuerpo yeⁿ'ē 'yáacā. 40 Vɛ́ɛ́ cuerpo yeⁿ'e cosa s'eeⁿ chi vɛ́ɛ́ nanguuvi. Ní vɛ́ɛ́ cuerpo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní cuerpo yeⁿ'e cosa chi vɛ́ɛ́ nanguuvi ní dɛɛvɛ. Ní 'aa vi'í caā cuerpo chi ndɛɛvɛ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 41 'Tiicá ntúūⁿ 'yáⁿ'ā, ní 'iīyū, ní 'iīⁿnyúⁿ, ni nducyaaca ní dɛɛvɛɛ cá ní 'āā vi'í caā. Nguaaⁿ 'ííⁿnyuⁿ s'eeⁿ chi dɛɛvɛɛ́, nguɛɛ dáámá tí 'āā vi'í caā. 42 'Tiicá ntúūⁿ cuerpo yeⁿ'ē yú, ch'iī yú ní choō cuerpo yeⁿ'ē yú, naati taachi nnduuchi yú yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā, 'āā ntɛ́ɛ́ nuuⁿndi yú. 43 Maaⁿ ní idinuuⁿndi yú ni 'cuináaⁿ yú cáávā cuerpo yeⁿ'e yú. Naati taachi nnduuchi yú yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā, tuu'mi ní cuerpo yeⁿ'ē yú ní dɛɛvɛ, ní n'daacā canéé. 44 Maaⁿ ní cuerpo yeⁿ'ē yú ní yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ni 'cuūvi yú. Ní taachi nnduuchi yú yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā, tuu'mi ní cuerpo yeⁿ'e yú ní yeⁿ'e espíritu. Nduuti chi vɛ́ɛ́ cuerpo yeⁿ'ē yú chi yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, tuu'mi ni vɛ́ɛ́ cuerpo yeⁿ'ē yú chi yeⁿ'e espíritu.

45 Canéé nguūⁿ ndii cuááⁿ vmnaaⁿ na libro yeⁿ'é Dendyuūs 'tíícā: Dendyuūs din'dái yā cuerpo yeⁿ'e saⁿ'ā Adán chi sáⁿ'ā chí cunduuchi sá vmnááⁿ vmnaaⁿ. Naati táámá Adán chí cuayiivi ní nguuvi yā Jesucristo. Ní Jesucristo miiⁿ ní yeⁿ'ē vida chi espíritu chi canduuchi. Ní Jesucristo ca'á yā vida 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi vida chi yeⁿ'e espíritu. 46 Nadacadíínuuⁿ nī yeⁿ'e chuū. Vmnááⁿ vmnaaⁿ vɛ́ɛ́ cuerpo tan'dúúcā cuerpo yeⁿ'e s'uuúⁿ, ní cuayiivi vɛ́ɛ́ cuerpo chi yeⁿ'ē espíritu. 47 Dendyuūs din'dái yā Adán chi saⁿ'a vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e yaⁿ'á 'cúū. Naati saⁿ'ā cuayiivi miiⁿ chiīcā sa ná va'ai chɛɛti nguuvi ní saⁿ'ā miiⁿ chí Jesucristo. 48 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū canéé ndúúcū cuerpo tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Cristo cuuvi canéé ndúúcū cuerpo tan'dúúcā cuerpo yeⁿ'e Jesucristo chi yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi. 49 Maaⁿ ní cuerpo yeⁿ'e yú tan'dúúcā cuerpo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Cuayiivi ní ndaāca yú 'áámá cuerpo yeⁿ'ē yú tan'dúúcā chi vɛ́ɛ́ na va'ai chɛɛti nguuvi.

50 Maaⁿ ní chuū ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī hermanos yeⁿ'é: Ndúúcū cuerpo yeⁿ'ē yú ndúúcū yuūtɛ̄ yeⁿ'ē ndúúcū yuūuⁿ yeⁿ'ē nguɛ́ɛ́ cuuvi ndaa yú na va'ai chɛɛti nguuvi. Ndíí nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ 'áámá cuaaⁿ dendú'ū chí nchoo ndúúcū chi nguɛ́ɛ́ nngoō. 51 Cuin'diichí nī. 'Úú ní ngaⁿ'á n'giⁿ'í ndís'tiī yeⁿ'ē 'áámá cosa chi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛɛ deenu yā. Nguɛ́ɛ́ nducyaaca yú 'cuūvi yú. Naati Ndyuūs tée yā nducyaaca s'uuúⁿ 'áámá cuerpo chí ngai tan'dúúcā cuerpo yeⁿ'é yā chi yeⁿ'ē espíritu. 52 Ní 'áámá tiempo 'lííⁿ 'lííⁿ nūuⁿ tan'dúúcā chi 'áámá ingaaⁿ 'áámá in'gaadi nduutinaaⁿ yú, mááⁿ n'chɛɛtɛ́ nūuⁿ, ní n̄'daaⁿ cuerpo yeⁿ'ē yú, taachi 'cuɛɛcú trompeta chí ndii na 'cuiinu. Ní taachi 'cuɛɛcu trompeta miiⁿ, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Señor Jesucristo chi maaⁿ ní 'āā tináⁿ'ā ní nducuéeⁿ yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā ndúúcū cuerpo ngai yeⁿ'é yā chi 'āā ntɛ́ɛ́ choo. Ní 'tiicá ntúūⁿ. S'uuúⁿ chi i'teenu yú Jesucristo ní canduuchi yú, ní n̄'daaⁿ cuerpo yeⁿ'e yú. 53 Cuerpo yeⁿ'e yú chí ngoō. Ní Ndyuūs canéé chí n̄'daáⁿ yā cuerpo yeⁿ'ē yú ní tée yā s'uuúⁿ táámá cuerpo chí nguɛ́ɛ́ nchoo. Cuerpo yeⁿ'ē yú chí n'gīī, Ndyuūs canéé chí tée yā s'uuúⁿ táámá cuerpo chi 'āā ntɛ́ɛ́ ndaa nguuvi chi 'cuūvī. 54 Taachí cuerpo yeⁿ'ē yú chí n'gīī ní ngoo, 'āā n̄'daaⁿ cuerpo yeⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ cuuvi n'gīī ndíí nguɛ́ɛ́ cuuvi chōō. Tuu'mi cuuvi cuaacu chi canéé nguūⁿ ndii cuááⁿ vmnaaⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs 'tíícā: Vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ miiⁿ ní chichɛɛ́ yeⁿ'ē vaadī n'gii miīⁿ ti 'āā ntɛ́ɛ́ ch'iī 'iiⁿ'yāⁿ. 55 Vaadī n'gii ni 'āā chó'ōo. ¿Táácā cuuvi cuchɛ́ɛ́ vaadī n'gíí yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ cuuví 'cuūví yā? ¿Táácā cuuví diiⁿ vaadī n'gii miiⁿ tan'dúúcā chi 'áámá 'iiti chí nga'a tī 'iiⁿ'yāⁿ ní n'gii yā? Nguɛ́ɛ́ cuuvi. 56 Nuuⁿndi miiⁿ chi diiⁿ yú, chííⁿ chi tee lugar vaadī n'gii, ní n'gīi yú. Ní vaadī n'gii miiⁿ diiⁿ tan'dúúcā chí nga'a tī 'iiⁿ'yāⁿ ní n'gīi yā. Ley miiⁿ chííⁿ chi diiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ deenu yā chí vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā. 57 Nca'a yú gracias Ndyuūs, ti nginneé yā s'uuúⁿ chi ichɛɛ yú yeⁿ'e nducuéⁿ'e chi yeⁿ'ē yááⁿn'guiinūuⁿ cáávā Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. 58 Cáávā chuū ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi neⁿ'e taaví, 'cuɛɛtinééⁿ n'daaca nī ndúúcū chiiⁿ chi i'téénu nī. Ní nguɛ́ɛ́ n̄'daaⁿ chííⁿ chi i'téénu nī. Ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. Ní deenú nī chí ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ ní vɛ́ɛ́ chii'vɛ̄.

16

Yeⁿ'e ofrenda caavā hermanos

1 Maaⁿ ní neⁿ'é caaⁿ'máⁿ ndís'tiī yeⁿ'e ofrenda yeⁿ'é nī chi ca'á nī 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo cáávā 'iiⁿ'yāⁿ ndaachíī snée yā ní nguɛ́ɛ́ dendu'ū yeⁿ'ē. Diíⁿ nī tan'dúúcā chi 'úú ngaⁿ'á ngīi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tanáⁿ'ā yáacū s'eeⁿ na yáⁿ'āa Galacia. 2 'Tíícā diíⁿ nī. Nguuví vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'é ndɛɛ̄tɛ̄ chi domingo miiⁿ, ca'áámá ca'áámá ndís'tiī ní cu'néeⁿ nī 'āā vi'í caā parte yeⁿ'é nī chi tunééⁿ Ndyuūs chi yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi Ndyuūs tee yā ndís'tiī. Ní ndís'tiī ca'a nī ofrenda yeⁿ'é nī na ta'a 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yáacū. Ní taachi 'úú ndaá nguɛ́ɛ́ canéé chi ca'a nī ofrenda yeⁿ'e nī. 3 Ní taachi ndaá, 'úú dicho'ó 'iiⁿ'yāⁿ chi ndis'tiī ne'éⁿ nī chi candɛ́ɛ yā ofrenda yeⁿ'é nī ndíí yáāⁿ Jerusalén. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ candɛɛ́ yā carta yeⁿ'é ndúúcū ofrenda yeⁿ'e nī. 4 Nduuti chi 'úú caneé chi caⁿ'á yáāⁿ Jerusalén tuu'mi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'á yā nduucú.

Pablo caⁿ'a yā chi caⁿ'á yā yaāⁿ s'eeⁿ

5 Caneé chi cho'ó na yáⁿ'āa Macedonia. Ní taachi cho'ó na yáⁿ'āa miiⁿ cuayiivi ní ndaá na yáāⁿ Corinto ní cuneé ndúúcū ndís'tiī. 6 Neⁿ'é chi cūnēe ndúúcū ndis'tiī tiempo chi 'iichɛɛ. Ní cuayiivi ní ndís'tiī cuuvi caⁿ'á nī nduucú 'tɛ́ɛ́ nūuⁿ naachi 'úú naⁿ'á cuaaⁿ cyúúní. 7 Nguɛ́ɛ́ neⁿ'é n'diichí ndís'tiī taachi cho'ó yáāⁿ vaacú nī, naati canéé ngiinú chi ndaá n'diichí ndís'tiī 'áámá tiempo nduuti chi Ndyuūs tée yā lugar 'úú. 8 Naati cuneé na yáāⁿ Efeso ndii tiempo yeⁿ'e 'viicu yeⁿ'e Pentecostés. 9 Miiⁿ ní vɛ́ɛ́ n'deee ca ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ. Ní yáāⁿ Efeso miiⁿ tan'dúúcā 'áámá cheendi va'āī chi ch'ɛɛtɛ n'dai ni ndɛɛvɛ́ɛ́ n'dai caavā 'úú, ti vɛ́ɛ́ cá ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ. Miiⁿ ntúūⁿ neene vɛɛ 'iiⁿ'yāⁿ chi induuví táaⁿ yā yeⁿ'é.

10 Ndúúti chi ndaa saⁿ'ā Timoteo nanááⁿ ndís'tiī, canéé chi diíⁿ nī recibir saⁿ'ā miiⁿ tan'dúúcā 'áámá saⁿ'ā chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'é Ndyuūs, ti saⁿ'ā miiⁿ ní idiiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs tan'dúúcā 'úú. 11 Mar 'áámá ndís'tiī nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī ndúúcū Timoteo tan'dúúcā chi saⁿ'ā chi nguɛɛ n'daacā, ní nguɛ́ɛ́ deenu sa. Cuaviivi taachi dicho'ó nī Timoteo miiⁿ cuaaⁿ cyúúní, dicho'ó nī saⁿ'a miiⁿ ndúúcū n'dai. Canee ngiinú chi ndaa sa ndúúcū tanáⁿ'ā hermanos nanááⁿ 'úú.

12 'Úú neⁿ'é chi hermano Apolos ndaa sa nanááⁿ ndís'tiī taachi ndaa tanáⁿ'ā hermanos. Apolos miiⁿ nguɛ́ɛ́ neⁿ'e sa ndaa sa maaⁿ, naatí ndaa sa nanááⁿ ndís'tiī taachi vɛ́ɛ́ yaaⁿ sa.

Pablo diíⁿ yā saludar hermanos

13 'Cuɛɛ́tɛ n'daacá nī ndúúcū cuidado. Ní 'cuɛɛtinéé n'daacá nī ndúúcū chi i'téénu nī chi yeⁿ'e Ndyuūs. Ní tan'dúúcā saⁿ'ā n'gɛɛtɛ diíⁿ yā ní 'tíícā diíⁿ nī. Ní cunéé diitú nī. 14 Tanducuéⁿ'ē chi diíⁿ nī, ní diíⁿ nī ti neⁿ'e nī Ndyuūs.

15 Ndís'tiī ní deenú nī chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e va'āī saⁿ'a Estéfanas s'téénu yā Jesucristo vmnááⁿ vmnaaⁿ taachi snee yā na yáⁿ'āa Acaya. 'Úú yaa'ví ndís'tiī chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ neⁿ'é yā diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ chi nginnee nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. 16 'Úú ngiicá ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, chi 'caandiveéⁿ nī yeⁿ'e chi ngaⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e va'ai Estéfanas ní cunneé nī 'áámá 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chí idiīiⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Dendyuūs. 17 Yeenú chi ndaa hermano Estéfanas ndúúcū hermano Fortunato ndúúcū hermano Acaico. N'daacā chi canée yā ndúúcu nī na lugar yeⁿ'é. 18 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nduūvī n'daí yā na espíritu yeⁿ'é ní caⁿ'á yā nduūvī n'daí yā na espíritu yeⁿ'e nī dendú'ū. Canéé chi diíⁿ nī aceptar tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

19 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū yeⁿ'e yáⁿ'āa Asia dicho'ó yā saludos yeⁿ'é nī: N'daí nī, ngaⁿ'a yā. Saⁿ'a Aquila ndúúcū n'daataá Priscila ndúúcā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū chi snée yā ndavaacú yā dicho'ó yā saludos yeⁿ'e nī: N'daí nī, ngaⁿ'a yā. 20 Nducyáácá hermanos ní dicho'ó yā saludos yeⁿ'e nī: N'daí nī, ngaⁿ'a yā. Ndís'tiī ní caaⁿ'maⁿ nī 'tíícā yeⁿ'e hermanos: N'daí yā, ngaⁿ'a nī. Ní ca'á nī ta'a nī taachi diíⁿ nī saludar hermanos ti ndís'tiī ní neⁿ'é nī Dendyuūs.

21 'Úú Pablo dinguúⁿ carta miiⁿ ndúúcū ta'á, ní: N'daí nī, ngaⁿ'á.

22 Nduuti chi 'áámá saⁿ'ā nguɛ́ɛ́ idinéⁿ'e yā Señor Jesucristo yeⁿ'e yú 'āā cuuví yā condenado. Niiⁿnuⁿ niiⁿnuⁿ canee tiempo chi Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú cuuvi ndaa ntúuⁿ yā.

23 Ní Señor Jesucristo yeⁿ'e yú tée yā ndís'tiī nducuéⁿ'ē chi n'daacā yeⁿ'e yā. 24 'Úú neⁿ'é ndís'tiī ti ndís'tiī ní yeⁿ'e Cristo Jesús ndís'tiī. 'Tíícā.

2 CORINTIOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

CARTA CUAYIIVI YEⁿ'E 'IIⁿ'YĀⁿ CHI SNÉE YĀ YÁĀⁿ CORINTO

1

Pablo idinguúⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaacū na yáāⁿ Corinto

1 'Úú Pablo 'úú. Ní Ndyuūs neⁿ'é yā chi 'úú cuuvi 'áámá apóstol chi candɛɛ́ nduudu cuaacu yeⁿ'ē Jesucristo. 'Úú ndúúcū Timoteo chi hermano yeⁿ'e yú idinguúⁿ carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Corinto chi caⁿ'á yā yáacū yeⁿ'e 'iivú Ndyuūs, ní yeⁿ'ē nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'teenú yā Jesucristo, 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na núúⁿmáⁿ yáⁿ'āa yeⁿ'e Acaya. 2 Ndyuūs Chiida yú ndúúcū Señor Jesucristo cuuvi tée yā s'uuúⁿ cosa chi n'daacā yeⁿ'é yā ní 'íícú cunéé vaadī 'diiiⁿ yeⁿ'é yā na staava yeⁿ'e yú.

Pablo ch'eenú yā chiī

3 Dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs ti nééné n'dai Ndyuūs Chiida yú chi Chiida Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. Ndyuūs Chiida yú ya'ai 'iinú yā s'uuúⁿ ní tee yā 'viich'ɛɛtínūuⁿ s'uuúⁿ. 4 Ndyuūs yeⁿ'e yú itee yā 'viich'ɛɛtínūuⁿ nús'uu yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi n'geenú 'nū ngii ti nús'uu ní cuuvi ca'á 'nū dáámá 'viich'ɛɛtínūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi n'geenú yā ngii ndúúcū dáámá 'viich'ɛ́ɛ́tiīnūuⁿ chi Ndyuūs tee yā nús'uu. 5 Nús'uu ní n'geenú 'nū ngii n'deee ca cáavā chi idiíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Señor Jesucristo. Ní Señor Jesucristo tee ca yā 'viich'ɛɛtínūuⁿ nús'uu. 6 Maaⁿ ní, nduuti chi n'geenú 'nū ngii, chuu ní cáávā ndís'tiī cuuvi cuta'á nī 'viich'ɛɛtínūuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs ní cuuvi nnguaⁿ'ai nī. Ní nduuti chi Ndyuūs tee yā nús'uu 'viich'ɛɛtínūuⁿ, chuū ní cáávā ndís'tiī cuuvi cuta'á nī 'viich'ɛɛtínūuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs, ní cuuvi nnguaiⁿ'ai nī. 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī cuuvi cuchɛ́ɛ nī nducuéⁿ'ē chi n'geenu nī ngii tan'dúúcā chi nús'uū n'geenú 'nū ngii. 7 Ní canee ngiinú 'nū yeⁿ'e ndís'tiī chi cunee n'daaca nī. Ti deenú 'nū ti taachi ndís'tiī n'geenu nī ngii tan'dúúcā nús'uu 'tiicá ntúūⁿ Ndyuūs tee yā, 'viich'ɛɛtínūuⁿ ndís'tiī tan'dúúca chí tee yā nús'uu.

8 Ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'é 'nū. Neⁿ'é 'nū chi cadiinuuⁿ nī yeⁿ'e tanduvɛ́ɛ́ vaadī caa'va chi cho'ō nuúⁿ 'nū na yáⁿ'āa yeⁿ'e Asia. Chííⁿ chí ch'eenu taaví 'nū chiī ní nééné n'deee ca, ní nadicadiinúúⁿ 'nū chi nguɛ́ɛ́ fuerzas yeⁿ'é 'nū chi cuchɛɛ́ 'nū yeⁿ'e nducuéⁿ'ē ti cuuví 'cuūvi 'nū. 9 Nacadiinúúⁿ 'nū chí ca'á yā orden chi 'cuūvi 'nū naati chuū ní chiī chí ch'iⁿ'i nús'uu chi cu'téenu cá 'nū Ndyuūs chi nadacuéeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní nguɛɛ i'téénu 'nū yeⁿ'e maáⁿ 'nū. 10 'Tíícā Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā nús'uu yeⁿ'e peligro chi 'āā chɛ́ɛ́ 'cuūví 'nū. 'Tiicá ntúūⁿ cunee ngiinu 'nū Ndyuūs chi nadanguáⁿ'ai yā nús'uu yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi n'geenú 'nū ngii ní yeⁿ'ē chí ch'ɛɛtɛ n'dai. 11 Ní ndís'tiī ní nginnee ntúuⁿ nī nús'uu ti ngaⁿ'anguā'á nī caavā nús'uu. Caati ndúútí chí 'yááⁿ ca hermanos ngaⁿ'angua'á yā yeⁿ'é 'nū, tuu'mi ní ca'á yā gracias Ndyuūs, ti Ndyuūs diíⁿ yā n'dai ca cáávā nús'uu.

Pablo chi'naaⁿ yā chi ndaá yā na yáāⁿ Corinto

12 Ní yeenú 'nū ti deenú 'nū na staava yeⁿ'é 'nū chi chiiⁿ chi idiíⁿ 'nū ní cáávā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní n'daacā diíⁿ 'nū. Ní n'daacā diíⁿ 'nū cáávā ndís'tiī. Ndyuūs chi n'dai taavi chínneé yā nús'uu chi 'túúcā din'daacá 'nū. Chuū nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ 'nū cáávā vaadī deenu yeⁿ'e maáⁿ 'nū. 13 Chííⁿ chí dinguúⁿ 'nū yeⁿ'e ndís'tiī ní ndís'tiī ní cuuvi 'cueéⁿ nī ní intiinaáⁿ nī. Cunee ngíínú 'nū chi túúmícádiinúúⁿ nī nducuéⁿ'ē. 14 Tan'dúúcā chi ndís'tiī túúmícadiinúuⁿ nī 'tɛ́ɛ́ maaⁿ naati taachi ndaa Señor Jesucristo taama vmnéⁿ'ēe tuu'mí ndís'tiī cuuvi yeenú nī cáávā nús'uu tan'dúúcā chi cuuvi yeenú 'nū cáávā ndís'tiī.

15 Caati vɛ́ɛ́ confianza yeⁿ'é 'nū ndúúcū ndís'tiī, vmnááⁿ vmnaaⁿ nadacádiinúúⁿ chí chīi ní ndaá ní caneé nduucú nī 'áámá tiempo ní cuayiivi ndaá taama vmnéⁿ'ēe ní cuneé nduucú nī chi cuuvi yeenu cá nī. 16 Nadacádiinúúⁿ chí cho'ó yaā'ví ndís'tiī taachi caⁿ'á na yáⁿ'āa Macedonia. Ní cuayiivi mííⁿ taachi n'daá yáⁿ'āa Macedonia miiⁿ tuu'mi ní nandaa ntuúⁿ yaa'ví ndís'tiī ní cuneé ndúúcu nī. Ní taachi can'daá yeⁿ'e nī, ndís'tiī cuuvi cunnee nī 'úú ndúúcū necesidades yeⁿ'é caati caⁿ'á yáⁿ'āa Judea. 17 'Tíícā nadacádiinúúⁿ chi diíⁿ. 'Úú nguɛ́ɛ́ diíⁿ tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā tan'dúúcā chi maáⁿ yā neⁿ'e yā. Ní ngaⁿ'a yā: Júūⁿ, júūⁿ chuū chi diíⁿ, ní cuayiivi ngaⁿ'á yā chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā ti diíⁿ yā tan'dúúcā chi neⁿ'é yā. 18 Naatí Ndyuūs deenú yā nduudu chi ngaⁿ'á 'nū chi nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á 'nū 'tíícā idiíⁿ 'nū ní cuayiivi nguɛ́ɛ́ idiíⁿ 'nū 'tíícā. 19 Ti taachi 'úú ndúúcū saⁿ'ā Silvano ndúúcū Timoteo candɛɛ́ 'nū nduudu cuaacu yeⁿ'e Señor Jesucristo chi Daiya Dendyuūs nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á 'nū chi Jesucristo miiⁿ ngaⁿ'á yā chi júūⁿ 'tíícā, ní cuayiivi nguɛ́ɛ́ 'tíícā diíⁿ yā. Cristo ní ngaⁿ'á yā ní diíⁿ yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū chí cuaacu. 20 Ti Cristo miiⁿ ngaⁿ'á yā chi 'tíícā, yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi Ndyuūs Chiida yú caⁿ'á yā chi tée yā 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū s'uuúⁿ chi i'téénu yú Ndyuūs. Cáávā chuū idich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs ti cucáávā Cristo caⁿ'a yú chi 'tiicā. 21 Ní Chiida yú diíⁿ yā chi ndís'tiī ndúúcū nús'uu cunee diitu ca yú ndúúcū chi i'teenu yú yeⁿ'e Cristo. Ní Ndyuūs nadidɛɛvɛ́ yā s'uuúⁿ chi diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā. 22 Ndyuūs tee yā s'uuúⁿ 'áámá sello yeⁿ'é yā na cuerpo yeⁿ'e yú ti yeⁿ'é yā s'uuúⁿ. Tee yā Espíritu N'dai yeⁿ'é yā na staava yeⁿ'ē yú. Ní cáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é yā deenu yú chi cuuvi yeⁿ'e yú chiiⁿ chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi téé yā s'uuúⁿ.

23 Nguɛ́ɛ́ cueⁿ'é yáāⁿ Corinto ti neⁿ'é yaa'vi neéⁿ ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'é 'caa'vá cucáávā chi 'cuɛɛtinéé ya'ai nī. Maaⁿ ní Ndyuūs deenú yā staava yeⁿ'é ní testigo yeⁿ'é. 24 Nguɛ́ɛ́ neⁿ'é 'nū caaⁿ'máⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é nī yeⁿ'ē chiiⁿ chi canee chi i'téénu nī ti 'āā canee diitú nī ndúúcū chi i'téénu nī. Naati neⁿ'é 'nū cunneé 'nū ndís'tiī. Nús'uu diiⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū ndís'tiī ní cuuvi yeenú nī. Ní ndís'tiī snéé n'daaca nī caavā chi i'teenú nī Jesucristo.

2

1 'Úú nadicádiinúúⁿ māaⁿ chi nguɛ́ɛ́ ndaá nanááⁿ ndís'tiī chi cuuvi ndaachí nī. 2 'Úú nguɛɛ neⁿ'é ndaá nanááⁿ ndís'tiī nduuti chi 'úú idiíⁿ chi ngii ndaachi yiinú ndís'tiī. ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chi diíⁿ chi ngii ndaachi yiinú ndís'tiī ti nguɛ́ɛ́ du'ū chi cuuvi tee yā 'úú vaadī yeenú nduuti chi ndaachi yiinú ndís'tiī? 3 Chuū idinguúⁿ yeⁿ'é ndís'tiī ti taachi ndaá nguɛ́ɛ́ cu'neeⁿ ndaachi nuúⁿ cucáávā ndís'tiī ti ndís'tiī cuuvi tee nī 'úú vaadī yeenú. Vɛ́ɛ́ 'viich'ɛɛtiinúuⁿ 'cúū nanááⁿ nducyáácá ndís'tiī chi vaadī yeenu chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'é, maaⁿ vaadī yeenú miiⁿ cunéé ndúúcū nducyaaca nī. 4 Ní taachi dinguúⁿ yeⁿ'é ndís'tiī neené di'vaachi 'úú ndii ná staava yeⁿ'é ndíí tuunu chɛɛ̄cú. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ 'tuucā ti cu'neeⁿ ndaachi yiinú ndis'tiī ti neⁿ'é chi ndís'tiī cuuvi déénu nī chi neené neⁿ'ē taavi cá ndís'tiī.

Ndyuūs nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ

5 Ndúútí chi 'aama 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā 'aama cosa chi vɛ́ɛ dɛ'ɛ̄ cáávā chi cu'neeⁿ ndaachi yiinú náⁿ'ā ndís'tiī 'úú ntúūⁿ cu'neeⁿ ndaachi yiinú 'úú ndúúcū nducyáácá ndís'tiī dendu'ū 'tɛ́ɛ́ nūuⁿ. 'Úú nguɛ́ɛ́ neⁿ'é caaⁿ'máⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi vɛ́ɛ́ cá nuuⁿndi yeⁿ'é yā yeⁿ'ē chi dinuuⁿndí yā. 6 Deenú ntúūⁿ chi n'deēe cá ndís'tiī 'āā n'diichí nī nuuⁿndi yeⁿ'é yā ní nadacádiinúúⁿ chi 'āā vɛ́ɛ́ castigo yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ, ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī más ca ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. 7 Maaⁿ ní canéé chi nca'á nī 'viich'ɛɛtínūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū ní nadach'ɛɛcú yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū ní nguɛ́ɛ́ neené taaⁿ cu'neeⁿ ndaachi yiinú yā. 8 Caavā chuū chi ngaⁿ'á chí ndis'tiī 'cuuⁿ'miⁿ nī chi dinéⁿ'e ca nī 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū. 9 Níícu taachi idinguúⁿ chuū yeⁿ'e ndís'tiī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ 'cúū neⁿ'é cadiinúúⁿ ní n'diichí nduuti chi ndís'tiī ní diíⁿ nī ndúúcu yā tan'dúúcā chi 'āā ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī na carta yeⁿ'é. 10 'Úú dendú'ū caⁿ'á inadich'ɛɛcú nuuⁿndi yeⁿ'e 'āā dɛ'ɛ́ nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ndís'tiī nadich'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Ní taachi 'úú nadich'ɛɛcú yeⁿ'é yā, ní 'túúca diíⁿ cucáávā ndís'tiī ní nanááⁿ Cristo. 11 Nduuti chí diiⁿ yú 'túúcā tuu'mi ní yááⁿn'guiinūuⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi cuchɛ́ɛ sa yeⁿ'ē yú ti deenu yú dɛ'ɛ̄ chi nginnche'ei sá.

Pablo nguɛɛ yeenú yā chi ndaa yā na yáāⁿ Troas

12 Taachi cueⁿ'é cuaaⁿ cyuuni ní ndaá na yáāⁿ Troas chi caaⁿ'máⁿ nduudu yeⁿ'e evangelio yeⁿ'e Cristo, tuu'mi ní Ndyuūs nn'guaáⁿ yā yáāⁿ miiⁿ tan'dúúcā chi nn'guaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ 'áámá cheendi va'āī. 'Tíícā diíⁿ Ndyuūs cucaavā 'úú chi caaⁿ'máⁿ nduudu yeⁿ'ē evangelio. 13 Ní neené nadacadiinúúⁿ na staava yeⁿ'é ti nguɛ́ɛ́ nndaācá saⁿ'ā Tito, hermano yeⁿ'ē yú. Cáávā chuū diíⁿ despedir 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní chiīcá ni cueⁿ'é na yáⁿ'āa Macedonia.

Chɛɛ yú yeⁿ'e nducuéⁿ'ē ti yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ

14 'Úú ní ca'á gracia Ndyuūs caati Ndyuūs caⁿ'á yā nduucú 'nū 'āā tií nūuⁿ lugar naachi caⁿ'á 'nū caati nús'uu cuuvi chɛɛ́ 'nū yeⁿ'e nducuéⁿ'ē cucáávā s'uuúⁿ ní yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ. Níícú Ndyuūs diíⁿ yā cáávā nús'uu chi deenu 'nū yeⁿ'ē Cristo chi cuuvi caaⁿ'máⁿ 'nū yeⁿ'e Cristo nanááⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e núúⁿmáⁿ iⁿ'yeeⁿdī. Ní 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi deenú yā yeⁿ'ē Cristo dendú'ū. Ní chuū ní tan'dúúcā 'áámá cosa chi n'dɛ̄ɛ̄vɛɛ ngééⁿ chi vɛ́ɛ́ nducuéⁿ'ē yáāⁿ naachi cueⁿ'é 'nū. 15 S'uuúⁿ tan'dúúcā 'áámá cosa chi n'dɛ̄ɛ̄vɛɛ ngééⁿ chi incienso nanááⁿ Dendyuūs. 'Tíícā s'uuúⁿ chi i'teenu yú Cristo. 'Tiicá ntúūⁿ s'uuúⁿ nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā cu'téénu yā Jesucristo ní caⁿ'á yā na va'ai chɛɛti nguuvi. Ní nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā ní caⁿ'á yā ná vaadī n'gii cueⁿ'e daāⁿmaⁿ, 16 s'uuúⁿ tan'dúúcā 'áámá cosa chi ngééⁿ chi n'díí chí 'āā ntɛɛ n'dáaca, 'tíícā s'uuúⁿ nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Jesucristo. Ní chuū ch'iⁿ'i chi caⁿ'á yā 'cuūvi yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Ní s'uuúⁿ ní tan'dúúcā 'áámá cosa chi n'dɛ̄ɛ̄vɛɛ ngééⁿ ti vɛ́ɛ́ vida yeⁿ'ē. 'Tíícā s'uuúⁿ nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā cu'téénu yā Jesucristo ni caⁿ'á yā na va'ai chɛɛti nguuvi. ¿Dú'ū cuuvi diiⁿ yeⁿ'e chuū 'tuucā? 17 Nús'uu ní nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ 'nū nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs chi 'iiⁿ'yāⁿ nadíí'vɛ yā nús'uu, tan'dúúcā chi diiⁿ n'deēe n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ. Naati Ndyuūs dichó'o yā nús'uu ní nús'uu ní caaⁿ'máⁿ 'nū nduudu miiⁿ ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é 'nū. Ní Ndyuūs inaáⁿ yā nús'uu ti diíⁿ 'nū tan'dúúcā chi Cristo neⁿ'é yā chi diíⁿ 'nū, ti yeⁿ'é Cristo nús'uu.

3

Yeⁿ'ē Nduudu Ngai yeⁿ'é Ndyuūs

1 Taachi dinguúⁿ 'nū chuu, ¿'áá nadacadiinúúⁿ nī chi nús'uu caaⁿ'maⁿ cá 'nū chi n'daacā idiíⁿ 'nū? O ¿'áá canee chi ndɛɛ́ 'nū taama carta chi ndɛ́ɛ̄ recomendación, nanááⁿ ndís'tiī, o 'áámá carta chi dinguúⁿ nī chi ngíícá nī recomendación yeⁿ'é nī tan'dúúcā chi ndɛɛ̄ tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ? Nguɛɛ 'tíícā. 2 Ndís'tiī ní tan'dúúcā carta yeⁿ'é 'nū 'tíícā ndís'tiī ti yeⁿ'é Cristo ndís'tiī. Ní ndís'tiī tan'dúúcā chi carta yeⁿ'é 'nū chi canéé nguūⁿ na staava yeⁿ'é 'nū 'tíícā ndís'tiī. Ní 'íícú nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi 'cueeⁿ yā níícú cadíínuuⁿ yā chi ndís'tiī i'téénu nī Jesucristo. 3 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ deenú yā chi ndís'tiī ní tan'dúúcā 'áámá carta chi dingúūⁿ Cristo ní tee yā nús'uu 'tiicā ndís'tiī cáávā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Cristo chi diíⁿ 'nū nanááⁿ ndís'tiī. Carta miiⁿ nguɛ́ɛ́ cánéé nguūⁿ ndúúcū tinta ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú tan'dúúcā chi Ndyuūs diiⁿ nguúⁿ yā ley na tabla yeⁿ'e tuūu ti Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi canduuchi dinguūⁿ carta 'cūū staava yeⁿ'ē yú.

4 Ní seguro chi Ndyuūs ndɛɛvɛ yā ndís'tiī ní vɛ́ɛ́ 'viich'ɛɛtiinūuⁿ yeⁿ'é 'nū caati Jesucristo innee yā 'úú. Ní deenú chi dichíí'vɛ Ndyuūs ndúúcū ntiiⁿnyuⁿ n'daacā chi diíⁿ cucááva Cristo. 5 Nguɛ́ɛ́ nadacadiinúúⁿ 'nū chi cuuvi cundɛɛ yú cuidado yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi diiⁿ yú. Ndyuūs nginnee yā nús'uu ní tée yā poder nús'uu ní cuuvi diíⁿ 'nū nducuéⁿ'ē. 6 Ndyuūs tee yā nús'uu ntiiⁿnyuⁿ chi candɛɛ́ 'nū táámá compromiso yeⁿ'é yā chí ngai. Ní compromiso chí ngai miiⁿ nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ley yeⁿ'e yú chi canéé nguūⁿ ti yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Dendyuūs. Nduudu yeⁿ'e ley yeⁿ'e yú diiⁿ chi condenado s'uuúⁿ ní 'cuūvi yú naati Espíritu N'dai miiⁿ itee vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ s'uuúⁿ.

7 Ley yeⁿ'ē yú chi Ndyuūs dinguúⁿ yā na tabla yeⁿ'e tuūu nanááⁿ Moisés ní dichíí'vɛ chi deenu yú chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yú, ní chīndai yú. Ní taachi ndaā ley miiⁿ chi dɛɛvɛ n'dai ca yeⁿ'é Ndyuūs tuu'mi ní ngiī na naaⁿ Moisés miiⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichí yā naaⁿ Moisés miiⁿ cáávā chi neené dɛɛvɛ ngii naáⁿ yā, naati dɛɛvɛ́ miiⁿ na naáⁿ yā 'āā ntuūvī. 8 Taachi ndaā ley miiⁿ ní dɛɛvɛ́ cá ngiī ní chó'ōo dɛɛvɛ yeⁿ'ē ¿'áá nguɛ́ɛ́ cuuvi ch'ɛɛtɛ n'dáí cá ngiī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs nguɛ́ɛ́ ti ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e ley miiⁿ? 9 Ní nduuti chí ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e ley miiⁿ chi dɛɛvɛ́ɛ́ n'dai ní diiⁿ condenar 'iiⁿ'yāⁿ chí ndai yā, tuu'mi ní ¿'áá nguɛ́ɛ́ más cā ch'ɛɛtɛ taavi cá ngiī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū Espíritu N'dai ti diíⁿ yā aceptar 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ ti ley miiⁿ? 'Tíícā váá. 10 Caati 'aara chí dɛɛvɛ́ n'dai ley miiⁿ nguɛ́ɛ́ dɛɛvɛ́ chiī chi cuuvi tan'dúúcā chi dɛɛvɛ́ n'dai ca yeⁿ'é Ndyuūs. Maaⁿ ní ley miiⁿ canee tan'dúúcā chi nguɛ́ɛ́ dɛɛvɛ́ɛ́ n'dai. 11 Caati chí ley miiⁿ chí dɛɛvɛ́ɛ́ ní cunee 'áámá tiempo nūuⁿ tuu'mi ní chuunee dɛɛvɛ́ɛ́ taavi cá nduudu yeⁿ'é Ndyuūs chííⁿ chí 'áámá cūnee.

12 Cáávā chuū deenú 'nū chi compromiso chi ngai canéé cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ní 'tíícā cuuví. Maaⁿ ní caaⁿ'máⁿ 'nū nduudu ngai yeⁿ'é Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ 'va'a 'nū mar 'áámá. 13 Nguɛ́ɛ́ diíⁿ 'nū tan'dúúcā chi diiⁿ Moisés taachi snduú yā 'áámá velo naáⁿ yā ti 'iiⁿ'yāⁿ Israel nguɛ́ɛ́ cuuvi snáaⁿ yā naaⁿ Moisés miiⁿ cucáávā dɛɛvɛ yeⁿ'e Ndyuūs chi canéé na náaⁿ yā. Dɛɛvɛ́ miiⁿ nguɛ́ɛ́ chíí 'naaⁿ. 14 Ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ tuumicadiinúúⁿ yā yeⁿ'e dɛɛvɛ́ɛ́ chi canéé nááⁿ Moisés miiⁿ. Ndii nguuví 'cūū taachi 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ch'eeⁿ yā compromiso ndiicúū miiⁿ, nguɛɛ cuuvi deenú yā caati canée yā tan'dúúcā chi canéé 'aama velo na naáⁿ yā. Velo miiⁿ Cristo diiⁿ chi chó'ōo yeⁿ'ē. 15 Ndii nguuví 'cūū taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'cueeⁿ yā ley yeⁿ'e Moisés, cunee velo miiⁿ ti nan'gaadí vaanīcádiinūuⁿ yeⁿ'e yā. 16 Ní ndii taachi cu'téénu yā Señor Jesucristo Daiyá Dendyuūs tuu'mi ní velo miiⁿ ní cuavii. 17 Señor miiⁿ ní Espíritu yeⁿ'e Cristo. Ní naachi vɛ́ɛ́ Espíritu miiⁿ yeⁿ'e Señor miiⁿ tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ canéé libre yā. 18 Maaⁿ ní cáávā chuū nducyaaca yú nguɛ́ɛ́ snee yú tan'dúúcā chi vɛ́ɛ́ 'áámá velo na naaⁿ yú. Maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ n'diichi yā dɛɛvɛ yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'e yú na vida yeⁿ'e yú ti s'uuúⁿ tan'dúúcā 'áámá espejo, 'tíícā s'uuúⁿ. Ní taachi n'diichi yú Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú tuu'mi ní n̄'daaⁿ vida yeⁿ'e yú chi cuuvi tan'dúúcā vida yeⁿ'é Cristo. Ní cūnee ngiinu yú chí n̄'daāⁿ vida yeⁿ'e yú tan'dúúcā chi ch'ɛɛtɛ ca dɛɛvɛ vida yeⁿ'ē Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. Chuū chi idiíⁿ Espíritu yeⁿ'e Cristo cáávā s'uuúⁿ.

4

1 Deenu yú chi Señor Jesucristo tee yā s'uuúⁿ cosas chi n'dai ca. Cáávā chuū diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā ní caaⁿ'máⁿ 'nū nduudu cuaacu yeⁿ'é yā ní nguɛɛ cuuvi cúunū 'nū. 2 Maaⁿ ní nguɛɛ diíⁿ 'nū cosas chi nguɛɛ n'daacā chi cuuvi snááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, cosa chi diíⁿ 'nū chi 'cuináaⁿ 'nū nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ cachiicá 'nu nginnche'éí 'nū 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ ndastaⁿ'á 'nū nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū nduudu yaadi. 'Tíícā idiíⁿ 'nū ní caaⁿ'maⁿ 'nū dámaāⁿ nduudu cuaacu yeⁿ'é Dendyuūs ní cuuvi deenú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ, ní Dendyuūs n'diichí yā nús'uu. 3 Nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ ituumicádiinuuⁿ yā nduudu cuaacu chi ngaⁿ'á 'nū tuu'mí ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú ní cuuvi ndái yā. 4 'Iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Señor Jesucristo caati ndyuūs yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi yááⁿn'guiinūuⁿ n'gaadi sá ná vaadī cadiinúúⁿ yeⁿ'e yā, caati yaaⁿn'guiinūuⁿ nguɛ́ɛ́ n'gúúⁿ sá chi n'diichí yā dɛɛvɛ yeⁿ'e Dendyuūs. Maaⁿ ní 'iicu 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ snaaⁿ yā dɛɛvɛ́ n'dai yeⁿ'e nduudu yeⁿ'e Cristo chí dɛɛvɛ. Ní s'uuúⁿ taachí inaaⁿ yú Cristo miiⁿ inaaⁿ yú Ndyuūs. 5 Ní taachi ngaⁿ'á 'nū nduudu yeⁿ'e Dendyuūs nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á 'nū nduudu yeⁿ'e maá 'nū ti ngaⁿ'á 'nū chi Jesucristo miiⁿ ní Señor yeⁿ'ē yú. Tiī nús'uu ní dichíí'vɛ 'nū ndís'tiī cucáávā chi Cristo neⁿ'é yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 6 Ní taachi Ndyuūs din'dái yā iⁿ'yeēⁿdī ngaⁿ'a yā 'tíícā: Yeⁿ'e naachí maaiⁿ miiⁿ canéé dɛɛvɛ. Maaⁿ Ndyuūs miiⁿ ní diíⁿ yā chi dɛɛvɛ miiⁿ canéé na staava yeⁿ'é 'nū. Ní ndúúcū dɛɛvɛ miiⁿ cuuvi deenú 'nū vaadī deenu yeⁿ'é Ndyuūs chí n'dai taavi ca. Ní nús'uu n'diichí 'nū dɛɛvɛ yeⁿ'é Ndyuūs taachi n'diichi 'nū naaⁿ Jesucristo miiⁿ.

Vida yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo

7 Ní nduudu cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs chi i'téénu 'nū canéé na staava yeⁿ'e 'nū tan'dúúcā tesoro 'tíícā. Ní 'áárá chi cuerpo yeⁿ'é 'nū tan'dúúcā 'cuūtí yáⁿ'āa chi nguɛɛ dɛɛvɛ́ɛ́, nú'suu ch'iⁿ'í 'nū cáávā ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ 'nū chi poder chi cānee nduucú 'nū ní ch'ɛɛtɛ ca ní yeⁿ'é Ndyuūs. Ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē nús'uu. 8 'Áárá chi nduū cuaaⁿ n'geenú 'nū ngii mar 'áámá naāⁿ nguɛ́ɛ́ diīⁿ chi dúú'va 'nū. 'Áárá chi n'deee nááⁿ inadacádiinúúⁿ 'nū deenú chɛɛ chi diíⁿ 'nū. 9 'Áárá chi 'iiⁿ'yāⁿ ní n'daa yā chi neⁿ'e 'caaⁿ'núⁿ yā nús'uu Dendyuūs canee yā nduucú 'nū. 'Áárá chi 'iiⁿ'yāⁿ cun'dáa yā nús'uu na yáⁿ'āa nguɛɛ 'cuūvi 'nū. 10 'Āā tií nūuⁿ cuááⁿ naachi caⁿ'á 'nū cueⁿ'e daāⁿmaⁿ canee na staava yeⁿ'é 'nū chi cuuvi 'cuūví 'nū tan'dúúcā chi ch'iī Señor Jesucristo yeⁿ'e yú. Ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi n'diichí yā chi Jesucristo nadanguáⁿ'ai yā nús'uu. Ní cuuvi deenú yā chí Jesucristo canduuchí yā. 11 Ní nducuéⁿ'e tiempo chi snduuchí 'nū na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū deenú 'nū chi cuuvi 'cuuví 'nū cucáávā chi nús'uū diíⁿ 'nū ntiīⁿnyuⁿ yeⁿ'e Cristo. Ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi n'diichí yā chi poder yeⁿ'e Cristo Jesús canéé ndúúcū nús'uu. 12 'Tíícā ní vaadī n'gii diīⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē na vida yeⁿ'é 'nū 'tiicá ntuūⁿ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē na vida yeⁿ'é ndís'tiī.

13 'Tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs ndii cuááⁿ vmnaaⁿ: 'Úú i'teenú, ní cáávā chiiⁿ chi ngaⁿ'á. Ni 'tiicá ntúūⁿ nús'uu i'téénu 'nū ní cáávā chuū ngaⁿ'á 'nū. Ní daama chi'téénu 'nū ndúúcu yā. 14 Caati deenu yú chi 'iiⁿ'yāⁿ chi nadacuéeⁿ yā Señor Jesucristo yeⁿ'e nguaaⁿ tinaⁿ'ā, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nadacuéeⁿ ntúūⁿ yā s'uuúⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní Dendyuūs candɛɛ́ yā nús'uu ndúúcū ndís'tiī nanááⁿ Jesucristo. 15 Nducuéⁿ'e chi diíⁿ 'nū ní cucáávā chi ndís'tiī cuuvi cuta'á nī tanducuéⁿ'ē chí n'dai. Ní 'íícú n'deee 'nááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cuta'á yā cosa chi n'dai yeⁿ'é Dendyuūs. Ní n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi caaⁿ'maⁿngua'á yā, ní ca'a yā gracia, Dendyuūs, ní cuuvi ch'ɛɛtɛ cá yā Dendyuūs chi dɛɛvɛ taavi ca.

16 Cáávā nducuéⁿ'ē chuū nguɛ́ɛ́ ngii cúunu yú 'aara chi cuerpo yeⁿ'e yú n'gii nééⁿ nguuvi nguuvi naati Dendyuūs tée yā fuerzas s'uuúⁿ nguuvi nguuvi. 17 Níícú chuū chi n'geenú yú ngii na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtɛ ní nuuⁿ nūuⁿ chó'ōo, ní diiⁿ cáávā s'uuúⁿ chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yú 'aama lugar chí n'dɛɛvɛ n'dai ca ní n'deēe ca chi 'áámá cunee cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 18 Maaⁿ ní nguɛɛ diiⁿ yú cuenta yeⁿ'e dendu'ū chi inaaⁿ yú ti chííⁿ chí inaaⁿ yú ní ngo'o yéⁿ'ē. Naati chííⁿ chi nguɛ́ɛ́ inaaⁿ yú cunee cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

5

1 Maaⁿ ní deenu yú chi cuerpo yeⁿ'e yú 'cuiinu ti tan'dúúcā 'áámá va'ai chi nguɛ́ɛ́ 'áámá cūnee 'tíícā cuerpo yeⁿ'e yú naati Ndyuūs idin'dái yā 'aama va'āī yeⁿ'e yú ná va'ai chɛɛti nguuvi chí 'áámá cūnee. Ní nguɛ́ɛ́ saⁿ'ā yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū din'dái sa ndúúcū ta'a sa va'ai miiⁿ. 2 Maaⁿ ní chí n'dai yiinu yú ti nééné neⁿ'é yú n̄'daaⁿ yú cuerpo yeⁿ'e yú ní snee yú na va'ai chɛɛtī nguūvī ndúúcū cuerpo ngai ní dɛɛvɛ chi yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi. 3 Nguuvi miiⁿ ní Ndyuūs ca'á yā chi tée yā 'aama cuerpo ngai yeⁿ'e yú chi tan'dúúcā chi 'aama vestido. Ní Ndyuūs nguɛ́ɛ́ cuuvi ndaacá yā s'uuúⁿ chi nguɛ́ɛ́ chí dɛɛvɛ cuerpo yeⁿ'e yú. 4 Neⁿ'e chi snée yú na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū na va'ai yeⁿ'e yú chi cuerpo yeⁿ'e yú, nandáí yiinu yú ti n'geenu yú ngii. Nguɛ́ɛ́ cucaavā chi neⁿ'e yú chi cuerpo ndiicúū yeⁿ'e yú 'cuūvī naati neⁿ'e yú chi Ndyuūs tée yā chi'caadí na cuerpo yeⁿ'e yú chí ngai chi tan'dúúcā chi catecai ngai yú. Ní 'iicú cuerpo ndiicúū yeⁿ'e yú yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní 'cuiinu ti snée yú ndúúcū cuerpo chí ngai ní vɛ́ɛ́ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'e yú. 5 Ní cáávā chuū ní Ndyuūs ch'iindiyaáⁿ yā yeⁿ'e yú cuerpo chí ngai ní tee yā Espíritu N'dai yeⁿ'e yā s'uuúⁿ chi cuuvi deenu yú chi cuaacu chi tee yā chuū chi cuuvi yeⁿ'e yú.

6 'Tííca rā va, cueⁿ'e daāⁿmaⁿ vɛ́ɛ́ confianza yeⁿ'e yú ndúúcū Dendyuūs. Deenu yú chi neⁿ'e chi snée yú na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū cuerpo ndiicúū yeⁿ'e yú nguɛ́ɛ́ cuuví cunee yú ndúúcū Señor yeⁿ'e yú na va'ai chɛɛti nguuvi. 7 Maaⁿ ní chiiⁿ chi diiⁿ yú, diiⁿ yú ti i'teenu yú Jesucristo ní nguɛ́ɛ́ idiiⁿ yú cucáávā chi n'diichi yú cosa chi yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 8 'Íícú vɛɛ confianza yeⁿ'ē yú. Neⁿ'e yú caⁿ'a yú yeⁿ'ē vaacu yú chi cuerpo ndiicúū yeⁿ'e yú ní cunee yú ndúúcū cuerpo ngai yeⁿ'e yú na va'ai chɛɛti nguuvi ndúúcū Señor yeⁿ'ē yú. 9 Cáávā chuū neⁿ'e yú diiⁿ yú cueⁿ'e daāⁿmaⁿ chiiⁿ chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diiⁿ yú nduuti chi snée yú na va'āī yeⁿ'e yú na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū o nduuti chi snée yú na va'āī yeⁿ'e yú na va'āī chɛɛtí nguuvi ndúúcū Señor Jesucristo. 10 Ti 'tíícā nducyaaca yú canee chi naⁿ'a yú nanááⁿ juez chi Cristo ní 'íícu ca'aama ca'aama s'uuúⁿ cuuvi cuta'ā yú chuu chi cuuvi yeⁿ'ē yú tan'dúúcā chi diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā neⁿ'e chi snee yú na cuerpo ndiicúū yeⁿ'e yú na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, nduuti chi ntiiⁿnyuⁿ chi n'daacā o nguɛɛ n'daacā.

Nduudu cuaacu yeⁿ'e vaadī 'diīiⁿ

11 Nús'uu ní deenú 'nū chi Señor Jesucristo caⁿ'á yā n'diichí yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní neⁿ'é 'nū diíⁿ 'nū n'daacā. Ní cáávā chuū ní nús'uu diitu diíⁿ 'nū nducuéⁿ'ē chi ch'iⁿ'í 'nū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á 'nū nduudu cuaacu yeⁿ'e Señor Jesucristo. Ndyuūs déénu yā chiiⁿ chi diíⁿ 'nū ní cunee ngiinú 'nū chi ndís'tiī cuuvi déénu nī chuū dendu'ū. 12 Nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á 'nu taama vmnéⁿ'ēe yeⁿ'e vida yeⁿ'é 'nū nanááⁿ ndís'tiī naati ca'á 'nū 'áámá lugar ndís'tiī ti cuuvi caaⁿ'máⁿ nī chi n'daacā idiíⁿ 'nū. Ngaⁿ'á 'nū nduudu cuaacu nanááⁿ ndís'tiī. Maaⁿ ní 'iicu ndís'tiī cuuvi nan'guɛɛcútáⁿ'a nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi itiinguuneéⁿ nī, 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yā yeⁿ'e maáⁿ yā chi n'daacā yā tan'dúúcā chi tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ snaaⁿ yā, ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nguɛ́ɛ́ nacádiinúúⁿ yā yeⁿ'ē chííⁿ chi vɛɛ na staava yeⁿ'é yā. 13 Ní nduuti chi nadacadiinúúⁿ nī chi nús'uu tan'dúúcā loco nús'uu, 'tíícā ngaⁿ'á 'nū ní diíⁿ 'nū chi Ndyuūs ní ch'ɛɛtɛ́ yā nanááⁿ ndís'tiī. Ní nduuti chí nguɛ́ɛ́ loco 'nū ní cáávā chi diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Ndyuūs cucáávā ndís'tiī. 14 Jesucristo ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é 'nū ti neⁿ'é yā nús'uu. Deenu yú chi cuaacu chi 'áámá saⁿ'a chi Cristo ch'iī sa, ní cucáávā saⁿ'ā miiⁿ ní tan'dúúcā chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní ch'iī. 15 'Tíícā Cristo ch'īi yā cucáávā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ snée yā cucáávā vida yeⁿ'e maáⁿ yā caati snée yā yeⁿ'e Jesucristo chi ch'īi yā ní nduuchi ntuuⁿ yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ. 16 Maaⁿ ní cáávā chuū chi chó'ōo nús'uu nguɛ́ɛ́ inaáⁿ 'nū 'tɛ́ɛ́ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Tiempo chi 'āā chó'ōo nús'uu inaáⁿ 'nū Cristo ndúúcū yeⁿ'ē chi diíⁿ yā taachi canee yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū naati maaⁿ ní nguɛɛ inaáⁿ 'nū 'tíícā. Inaáⁿ 'nū chi Cristo ní Ndyuūs. 17 'Tíícā ní 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo ní yeⁿ'é Cristo. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ngai. Cosas chi diíⁿ yā vmnaaⁿ nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā maaⁿ ti nducuéⁿ'ē chí diíⁿ yā ní yeⁿ'e vida ngai yeⁿ'e yā.

18 Ní tanducueⁿ'ē chúū ní Ndyuūs diíⁿ yā. Cucáávā Cristo miiⁿ ní Ndyuūs diíⁿ yā chi s'uuúⁿ ní yeⁿ'é yā s'uuúⁿ ní nguɛ́ɛ́ contra yeⁿ'e yā s'uuúⁿ. Ní Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'é 'nū chi caaⁿ'máⁿ 'nū nduudu yeⁿ'é yā chi 'iiⁿ'yāⁿ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū cuuví yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ. 19 'Tíícā canee chi caaⁿ'máⁿ 'nū nduudu cuaacu yeⁿ'e Cristo chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuvi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní cucáávā Cristo miiⁿ Ndyuūs diíⁿ yā chi vɛ́ɛ́ vaadī 'diīíⁿ nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nduucú yā. Ní nguɛ́ɛ́ diiⁿ Ndyuūs cuenta yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Níícu Ndyuūs tee yā nús'uu ntiiⁿnyuⁿ chi caaⁿ'máⁿ 'nū nduudú 'cūū yeⁿ'é yā chi vaadī 'diīiⁿ. 20 Maaⁿ ní 'tíícā ndaá 'nū nanááⁿ ndís'tiī ndúúcū nduudu yeⁿ'e Cristo ní caaⁿ'máⁿ 'nū nduudu miiⁿ na lado yeⁿ'e Ndyuūs. Ní tan'dúúcā chi Cristo ngaⁿ'á yā chi ndaacadaamí nī, cáávā chuū nús'uu ngiicá 'nū ndís'tiī cááva Cristo chi ndaacadaamí nī yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é nī ní 'íícú vɛ́ɛ́ vaadī 'diīiⁿ yeⁿ'e ndís'tiī ndúúcū Ndyuūs. 21 Cristo nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí yā mar 'áámá. Caati cucáávā s'uūuⁿ Ndyuūs diiⁿ cuenta yā ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi Cristo dinuuⁿndí yā. Ní 'íícú taachi yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ Ndyuūs n'diichí yā s'uuúⁿ chi nduuví n'dai vida yeⁿ'ē yú nanáaⁿ yā.

6

1 'Tiicá ntúūⁿ nús'uu diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ tan'dúúcā chi ntiiⁿnyuⁿ chi neⁿ'e Ndyuūs. Ngiicá 'nū ndís'tiī chi cuta'á nī vaadī n'dai chi itée Ndyuūs chi vaadī n'dai chi Ndyuūs ch'iⁿ'í yā s'uuúⁿ. 2 Caati 'tíícā Ndyuūs ngaⁿ'a yā. Ni canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é yā:

'Úú ch'iindiveéⁿ nduudu yeⁿ'é nī tiempo chi n'daacā. Ní chinneé ndís'tiī nguuvi chí nanguaⁿ'áí nī.

Nguuvi 'cūū ní 'áámá nguuvi chi cuuvi n'dai cáávā ndís'tiī, nguuvi 'cūū ní nguuvi chi cuuvi nanguaⁿ'ai nī.

3 Maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ 'nū mar 'áámá cosa chi di'vaachí 'iiⁿ'yāⁿ ti 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā chi ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Ndyuūs chi diíⁿ 'nū nguɛ́ɛ́ n'daacā. 4 Naati diíⁿ 'nū nducuéⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ chi n'daacā ti neⁿ'é 'nū ch'iⁿ'í 'nū nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ 'nū ní yeⁿ'e Ndyuūs. Ní cucáávā ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ chi chɛɛ́ 'nū yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi ch'eenú 'nū chiī nguuvi nguuvi. Ní nééné n'deēe dendu'ū chííⁿ chí di'vaachi nús'uu ndúucū chi vɛɛ necesidades yeⁿ'é 'nū ndúúcū vaadī 'caa'va. 5 Ní ch'eⁿ'é yā nús'uu chí cu'néeⁿ yā nús'uu na vacūū. Ní neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nduuvidaamá yā yeⁿ'e chi neⁿ'e 'cueⁿ'e yā nús'uu. Ní diíⁿ 'nū n'deee n'dáí ntiiⁿnyuⁿ chi nééné díítūu. Ní cho'ōo 'nááⁿ nguuvi chi nguɛ́ɛ́ cheetiyaadú 'nū, ní nguɛ́ɛ́ che'e 'nū va. 6 Níícú nducuéⁿ'ē dendu'ū chuū ní ch'iⁿ'í 'nū 'iiⁿ'yāⁿ chi vida yeⁿ'é 'nū ní n'daacā. Ní ch'iⁿ'í 'nū chi deenú 'nū nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ ndúúcū vaadī ngiīnū ní ndúúcū vaadī n'dai. Ní diíⁿ 'nū nducuéⁿ'ē cucáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs canee nduucú 'nū. Diíⁿ 'nū túúcā ti cuaacu nííⁿnyúⁿ dineⁿ'é 'nu nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 7 Ní ngaⁿ'á 'nū nduudu cuaacu cucáávā poder yeⁿ'e Ndyuūs chi canee nduucú 'nū ní caavā chi n'daacā caneé 'nū nanááⁿ Ndyuūs. 'Tíícā diíⁿ 'nū. Ní diíⁿ 'nū defender nús'uu ndúúcū vaadī cuaacu. Ndúúcū vaadī cuaacu miiⁿ ní tan'dúúcā chi ndɛ́ɛ́ 'nū 'áámá machete chí 'uūvi lados 'caāiⁿ ní diíⁿ 'nū defender nús'uu nduūcū. 'Tíícā diíⁿ 'nū. 8 Ní náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā chí n'dáí 'nū ní tanáⁿ'a yā ngaⁿ'á yā chi nguɛ́ɛ́ n'dáí 'nū. Ní náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á n'daaca yeⁿ'é 'nū ní tanáⁿ'a yā nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a n'daaca yeⁿ'é 'nū. 'Áámá tiempo ní diíⁿ yā tratar nduucú 'nū tan'dúúcā chi ngaⁿ'á 'nū nduudu yaadi ní taama tiempo tan'dúúcā chi ngaⁿ'á 'nū chi cuaacu. 9 Ní 'áámá tiempo 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā tan'dúúcā chi nguɛ́ɛ́ n'diichí yā nús'uu 'tíícā diíⁿ yā, ní táámá tiempo diíⁿ yā tan'dúúcā chi nús'uu amigos yeⁿ'é yā, 'tíícā diíⁿ yā. Ní n'deee n'dáí tiempo cuuví 'cuūvi 'nū ní nguɛ́ɛ́ 'cuūvi 'nū. Ní tee yā nús'uu 'áámá castigo chi neené díítūu n'deee n'dáí tiempo naati nguɛɛ 'caaⁿ'núⁿ yā nús'uu. 10 'Áárá chí di'vaachí yā nús'uu, nús'uu ní yeenú 'nū. 'Áárá chi pobre nús'uu, diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ ni n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ vɛ́ɛ́ vaadī 'cuiica yeⁿ'é yā. 'Áárá chi nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ vɛ́ɛ́ yeⁿ'é 'nū nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ ní yeⁿ'é 'nū.

11 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'e yú yeⁿ'e yáāⁿ Corinto, dinguúⁿ 'nū nduudu yeⁿ'é 'nū yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ tan'dúúcā chi vɛ́ɛ́ ca. Ní nduudu miiⁿ cachiica yeⁿ'ē staava yeⁿ'é 'nū ti neⁿ'é 'nū ndís'tiī. 12 Nús'uu ch'iⁿ'í 'nū nducuéⁿ'ē chi canee na staava yeⁿ'é 'nū naati ndís'tiī nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī 'túúcā nduucú 'nū ti nguɛ́ɛ́ ch'iⁿ'í nī nús'uu chi neⁿ'é nī nús'uu ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é nī. 13 Nús'uu ngiica 'nū ndís'tiī tan'dúúcā 'áámá chiida ngiica yā daiya yā 'tíícā ngiica 'nū ndís'tiī ti cuuví dinéⁿ'e nī nús'uu ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é nī. Ní ndís'tiī cuuví caaⁿ'máⁿ nī nduudu cuaacu yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē tan'dúúcā chi nús'uu diíⁿ 'nū ndúúcu nī.

Cuerpo yeⁿ'e yú miiⁿ ní yáacū yeⁿ'é Ndyuūs chí canduuchi

14 Ndís'tiī, nguɛ́ɛ́ caⁿ'á nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Jesucristo ti nguɛ́ɛ́ cuuvi diiⁿ nī dáámá ntiiⁿnyúⁿ ndúúcu yā. Ní diíⁿ nī tan'dúúcā 'áámá yunta chi nguɛɛ daamá tī, 'tíícā diíⁿ nī. ¿'Áá cuuví cuuvi dáámá chi n'daācā ndúúcū chi nguɛɛ n'daācā? O ¿'áá daama canee chi dɛɛvɛ ndúúcū chi maāiⁿ? Nguɛ́ɛ́ cuuvi. 15 ¿'Áá cuuvi nduuvidaamá Cristo ndúúcū Satanás? O ¿'áá daama vɛɛ parte yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Cristo? Nguɛ́ɛ́ cuuvi. 16 ¿'Áá nduuvidaama templo yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcū ídolos? Nguɛ́ɛ́ cuuvi. Cuerpo yeⁿ'e ndís'tiī ní yaacū yeⁿ'é Ndyuūs. Ndyuūs maáⁿ yā ngaⁿ'a yā na libro yeⁿ'é yā 'tíícā:

'Úú Ndyuūs caneé nduucú 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é ní cachiicá nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é. 'Úú ní cuuvi Ndyuūs yeⁿ'é yā ní 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é.

17 Cááva chuū Ndyuūs ngaⁿ'á yā ní canéé nguūⁿ 'tíícā:

Nan'dáa nī nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní divíi nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 'Tíícā ngaⁿ'a Señor 'iivú Ndyuūs. Nguɛ́ɛ́ tuu'ví nī dendu'ū chi vaatíī. Ní 'iicu 'úú Ndyuūs diíⁿ aceptar ndís'tiī.

18 Ni 'úú Ndyuūs cuuví Chiidá nī. Ní ndís'tiī cuuvi daiyá ndís'tiī, 'tíícā ngaⁿ'a 'iivú Ndyuūs caati nducuéⁿ'ē poder chi vɛ́ɛ́ ní yeⁿ'é yā.

7

1 'Tiicá ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi neené neⁿ'é. Nducuéⁿ'ē chuū ní promesa chi Ndyuūs tée yā s'uūuⁿ. Cáávā chuū canee ntúūⁿ chi diiⁿ yú ndúúcū cuerpo yeⁿ'ē yú ní ndúúcū espíritu yeⁿ'ē yú nducuéⁿ'ē chi n'daacā 'iicu ní dɛɛvɛ yú. Ní nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú mar 'áámá cosa chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ti vɛɛ nuūⁿndī yeⁿ'ē yú. Ní néⁿ'é chi canduuchi yú na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū canee chi diiⁿ yú chi dɛɛvɛ ca yú tan'dúúcā chi neⁿ'e Ndyuūs. 'Tíícā diiⁿ yú ti 'va'a yú Ndyuūs.

'Iiⁿ'yāⁿ chi i'teenú yā Cristo na yáāⁿ Corinto nanguɛɛcunée yā din'daacá yā

2 Maaⁿ ní ngiica 'nū ndís'tiī chi 'cuáaⁿ nī nduudu yeⁿ'é 'nū na staava yeⁿ'é nī. Nús'uū nguɛɛ diiⁿ daño 'nū yeⁿ'ē mar 'áámá nī, ndíí nguɛ́ɛ́ diíⁿ 'nū chi diiⁿ nuuⁿndí nī ndíí nguɛ́ɛ́ nginnche'éí 'nū mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ. 3 'Úú nguɛɛ ngaⁿ'á chuū ti diíⁿ condenar ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ n'daacá nī. Naati tan'dúúcā chi ngaⁿ'á vmnááⁿ vmnaaⁿ, neⁿ'é taavi ndís'tiī. Ní canee yú tan'dúúcā chi daama snée yú. 'Tiicá ntúūⁿ ní canduuchi yú daama vida yeⁿ'ē yú na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní dáámá 'cuūvi yú. 4 Vɛɛ 'viich'ɛ́ɛ́tiinúúⁿ n'dai yeⁿ'é ndúúcu nī ní yeenú yeⁿ'e nī. Ní maaⁿ ní ndúúcū nducuéⁿ'ē chi ch'eenú chii nguɛ́ɛ́ di'vaachi 'úú ti nééné vɛ́ɛ́ vaadī yeenú yeⁿ'é.

5 Ní ndíí tiempo taachi ndaá 'nū na yáⁿ'āa Macedonia nguɛ́ɛ́ ntaavī'tuūnuúⁿ cuerpo yeⁿ'é 'nū naati n'geenú 'nū ngíí nducuéⁿ'ē cuaaⁿ. Ní nguⁿ'u 'iiⁿ'yāⁿ nduucú 'nū ní di'va'á 'nū na staava yeⁿ'é 'nū. 6 Naati Ndyuūs chi ca'a yā 'viich'ɛɛtíínūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi chicuūnú, maaⁿ Ndyuūs ní tee yā 'viich'ɛɛtíínūuⁿ nús'uu taachi ndaā saⁿ'ā Tito hermano yeⁿ'é 'nū. 7 Nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ caavā chi ndaā saⁿ'ā Tito miiⁿ ti cáávā chi chiiⁿ sá chi ndís'tiī ca'a nī 'viich'ɛɛtíínūuⁿ saⁿ'ā miiⁿ. Ní saⁿ'ā miiⁿ yaa'vi sá nús'uu chi ndís'tiī neené neⁿ'é nī n'diichi nī nús'uu, ní neene dindaachí nī yeⁿ'é 'nū ndii ná stááva yeⁿ'é nī. Ní neené neⁿ'é nī diíⁿ nī nducuéⁿ'ē chi 'úú neⁿ'é chi diíⁿ nī. Ní cucáávā chííⁿ ní yeenú taaví ca.

8 Vmnááⁿ vmnaaⁿ diíⁿ sentir yeⁿ'e carta chi dinguúⁿ yeⁿ'é nī. 'Aara chi s'neeⁿ ndaachi yiinu nī cáávā carta miiⁿ. Maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ sentir yeⁿ'e chi dinguúⁿ yeⁿ'é nī. Vmnaaⁿ vmnaaⁿ nduuti chi s'neeⁿ ndaachī núúⁿ nī, deenú chi carta miiⁿ diīⁿ chí ch'ɛɛtinéé ndaachí nī 'áámá tiempo nūuⁿ. 9 Maaⁿ ní vɛ́ɛ́ vaadī yeenú yeⁿ'é. Nguɛ́ɛ́ cucáávā chi s'neeⁿ ndaachi núúⁿ nī naati s'neeⁿ ya'ai 'iinú nī taanduvɛ́ɛ́ ní ndaacadaamí nī yeⁿ'e nuuⁿndi chi diíⁿ nī. Ní ndís'tiī s'neeⁿ ndaachí nī tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'e yā chi diíⁿ nī ní 'íícú nús'uu nguɛ́ɛ́ diíⁿ 'nū mar 'áámá chi cuuvi ndái nī cucáávā nús'uu. 10 Caati chííⁿ chi diíⁿ Ndyuūs chi inee ya'ai 'iinu yú ní diiiⁿ chi ndaacadaami yú yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e yú ní nnguaⁿ'ai yú. Ní 'íícú cáávā chuū nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú chi cunéé ya'āī 'íínu yú yeⁿ'e chi nadacadaami yú yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yú. 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs ní ndaachi canee yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní 'cuūvi yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 11 Naati ndís'tii cuchɛɛ nī chi inéé ndaachí nī. N'diichí nī maaⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e vaadī ndaachi táácā idiiiⁿ na vida yeⁿ'é nī. ¿'Áá diiiⁿ chi nadacadiinúúⁿ nī n'daacā yeⁿ'e nuuⁿndi chi diíⁿ nī ní caaⁿ'máⁿ nī chi nguɛɛ n'daacā idiíⁿ nī? ¿'Áá diiiⁿ chi ndís'tiī nguɛ́ɛ́ canee yiinú nī yeⁿ'e chííⁿ chi diíⁿ nī? ¿'Áá 'va'á nī cúcááva nuuⁿndi chi diíⁿ nī? Cuayiivi ní neⁿ'é nī n'diichí nī 'úú ní neⁿ'é nī chi ca'a castigo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi dinuuⁿndí yā. Ní yeⁿ'ē nducueⁿ'é chuū ch'iⁿ'í nī ndúúcū chiiⁿ chi diíⁿ nī chi ndís'tiī diíⁿ nī chííⁿ chí n'daacā. 12 'Tíícā taachi dinguúⁿ carta miiⁿ yeⁿ'e ndís'tiī, nguɛ́ɛ́ dinguúⁿ cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi dinuuⁿndi o cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'eenú yā chii caavā nuuⁿndi miiⁿ. Dinguúⁿ yeⁿ'e nī ti ndís'tiī cuuvi deenú nī chi nús'uu ní n'giⁿ'í 'nū chi vɛ́ɛ́ cuidado yeⁿ'é 'nū ndúúcū ndís'tiī nanááⁿ Dendyuūs. 13 Ní cáávā chuū sta'á 'nū 'viich'ɛɛtíínūuⁿ yeⁿ'é ndís'tiī. Nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ chi sta'á 'nū 'viich'ɛɛtíínūuⁿ yeⁿ'é ndís'tiī naati saⁿ'ā Tito miiⁿ diiⁿ sá chi yeenú taaví 'nū taachi yaa'vi sá nús'uū yeⁿ'é nī tan'dúúcā ndís'tiī diíⁿ nī ndúúcu sa. Ní yeenú taavi sā. 14 'Úú ngaⁿ'á ngīi saⁿ'ā Tito miiⁿ chi ndís'tiī ní n'daacá nī ní 'caandiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'e carta miiⁿ. Ní nguɛɛ 'cuinaáⁿ cucáávā chi ngaⁿ'á 'tuucā yeⁿ'é nī ti 'tíícā diíⁿ nī. Nducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'á 'nū ndúúcū ndís'tiī ní nduudu cuaacu. 'Tiicá ntuūⁿ nduudu chi ngaⁿ'á 'nū ngií 'nū Tito miiⁿ yeⁿ'é ndís'tiī ní chiiⁿ chi n'giindiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'e carta miiⁿ ní 'tíícā diíⁿ nī. 15 'Tiicá ntúūⁿ Tito miiⁿ dineⁿ'e cá sa ndís'tiī taachi nan'gaācu sa yeⁿ'ē ndís'tiī tan'dúúcā ndís'tiī ch'iindiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'ē sa ní diíⁿ nī 'tuucā. Ní ndís'tiī ní 'cuúⁿ nī saⁿ'ā miiⁿ ní din'daaca nī caatí 'va'a nī. 16 Cáávā chuū vɛ́ɛ́ 'viich'ɛɛtínuúⁿ yeⁿ'é ndúúcū ndís'tiī yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi diíⁿ nī.

8

'Iiⁿ'yāⁿ ca'á yā n'deee n'daí ofrenda

1 Ndís'tiī, hermanos yeⁿ'é, maaⁿ ní caaⁿ'máⁿ 'nū ndís'tiī ti deenú nī yeⁿ'e vaadī n'dai ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é Dendyuūs ní táácā chi diíⁿ 'nū ntiīⁿnyuⁿ yeⁿ'ē na nducuéⁿ'ē yaacū yeⁿ'é Ndyuūs chi snee na nducuéⁿ'ē yáⁿ'āa yeⁿ'e Macedonia. 2 'Aara chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáacū s'eeⁿ diītū n'dáí n'geenú yā ngiī cucáávā chi chó'ōo yeⁿ'e yā yeenú taavi cá yā. Ní 'áárá chi pobre yā ca'á yā n'deee n'dáí ofrenda tan'dúúcā chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuiica, 'tííca diíⁿ yā caava hermanos chi snée yā na yáⁿ'āa Judea. 3 'Úú ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'é yā. Ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é yā ca'á yā ofrenda, ní ca'á yā nducuéⁿ'ē chi cuuví yeⁿ'e yā. Ní ndii ca'á yā más cā chi cuuví yeⁿ'e yā. 4 Caⁿ'a diitú yā ndúúcu 'nū chi 'cuaaⁿ 'nū ofrenda chi 'áámá ayuda yeⁿ'e chi cuuvi yeⁿ'e hermanos yeⁿ'ē yú chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā ní ca'á 'nū hermanos s'uuúⁿ. 5 Ní diíⁿ yā más cā chi cunee ngiinú 'nū chi diíⁿ yā. Vmnááⁿ vmnaaⁿ ca'á yā vida yeⁿ'e maáⁿ yā na ta'a Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. Ní cuayiivi, tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diíⁿ yā, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tée yā vida yeⁿ'é yā nús'uu chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ cáávā nús'uu. 6 Nducuéⁿ'e chuū vmnááⁿ vmnaaⁿ cuuví 'nū Tito ní dicho'ó 'nū saⁿ'ā chi caaⁿ'maⁿ yā yeⁿ'e ofrendá yeⁿ'é ndís'tiī. 'Tiicá ntúūⁿ maaⁿ ní dicho'ó 'nū Tito chi 'cuiīnu ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ ní cutá'a sa ofrenda yeⁿ'é nī chi ntiiⁿnyuⁿ chi n'dai taavi chi yeⁿ'é Ndyuūs. 7 Ní ndís'tiī ní tan'dúúcā chi 'cuiicá nī 'tiicá nī ti i'téénu cá nī Ndyuūs. Ní ngaⁿ'a cá nī nduudu cuaacu, ní déénu cá nī. Ní nééné neⁿ'é nī cunneé nī nús'uu, ní neⁿ'é nī nús'uu. Maaⁿ ní neⁿ'é 'nū chi ndís'tiī ní ca'a cá nī ofrenda yeⁿ'é nī ní din'dai ca ntiiⁿnyúⁿ 'cūū chi cunneé nī hermanos yeⁿ'e yú.

8 'Úú nguɛ́ɛ́ ca'á orden yeⁿ'é chuū. Dámaāⁿ neⁿ'é chi deenú nī tan'dúúcā chi diiⁿ tanáⁿ'ā hermanos yeⁿ'e yáⁿ'āa yeⁿ'e Macedonia ní 'íícú cuuvi deenú chi cuaacu chi ndís'tiī dinéⁿ'e nī Ndyuūs caavā ofrenda chi ca'á nī. 9 Ní ndís'tiī ní 'āā deenú nī chɛ́ɛ́ chí vaadi n'dai taavi ca yeⁿ'é Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. Cristo miiⁿ 'āā 'cuiicá yā naati diíⁿ yā chi pobre yā cucáávā chi néⁿ'e yā s'uuúⁿ. Ní 'íícú ndís'tiī cuuvi cuta'á nī vaadī 'cuiica yeⁿ'é yā cáávā Cristo chi diíⁿ yā chi pobre yā.

10 Ní yeⁿ'ē ofrenda 'cūū 'úú yaa'vi neéⁿ ndís'tiī chuū. N'daacā ca chi 'cuiinú nī chɛɛ chi diíⁿ nī nduuyu chi 'āā chó'ōo. Ndís'tiī ní vmnááⁿ vmnaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā 'tuucā ní 'tíícā ní neⁿ'é chi di'cuiinú nī yeⁿ'e ofrenda miiⁿ nguuvi chi cuchiī. 11 Maaⁿ ní diíⁿ nī 'tiicā ní di'cuiinú nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e nī chi 'āā neⁿ'é nī tan'dúúcā chi cuchií nī diiⁿ nī ndii cuááⁿ vmnaaⁿ. Ní ca'á nī ofrenda chɛɛ chi cuuvi diíⁿ nī. 12 Ní nduuti chi 'áámá ndís'tiī cuaacu nííⁿnyúⁿ neⁿ'é nī ca'a nī ofrenda, tuu'mi ní Ndyuūs diíⁿ yā aceptar ofrenda yeⁿ'é nī ní diiⁿ cuenta yā yeⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'é nī nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ yeⁿ'é nī.

13 'Úú nguɛ́ɛ́ neⁿ'é chi ndís'tiī ca'á nī más cā ofrenda chi cuuví nī ni 'āā ntɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ necesidades yeⁿ'é nī cucáávā chi inneé nī náⁿ'ā hermanos. 14 Maaⁿ ní vɛ́ɛ́ ca yeⁿ'é nī ní cuuvi diíⁿ nī completar ofrenda yeⁿ'é nī ní ca'á nī 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā. Ní cunnee nī 'iiⁿ'yāⁿ. Ní cuuvi ca'á nī daamá nduucú yā. Cuayiivi ní taachi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ yeⁿ'é nī ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ vɛɛ ca yeⁿ'é yā, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuvi tée yā ofrenda yeⁿ'é nī ní teé yā ofrenda ndís'tiī. Ní nginnee yā ndís'tiī. 'Tíícā ca'á nī daama ndúúcu yā. 15 'Tíícā canee nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs ndii cuááⁿ vmnaaⁿ: 'Iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ cá yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ nacaāva yeⁿ'é yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi duū'vī vɛɛ yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ chii faltar yeⁿ'é yā.

Yeⁿ'é saⁿ'ā Tito ndúúcū compañeros yeⁿ'é yā

16 Maaⁿ ní 'úú ca'á gracias Ndyuūs ti Ndyuūs chi'neéⁿ yā na staava yeⁿ'e Tito chí neⁿ'e yā cunnee cá yā ndís'tiī tan'dúúcā chi nús'uū diíⁿ 'nū. 17 Ní neⁿ'é yā diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'á 'nū nduucú yā yeⁿ'ē ndís'tiī. Ní nééné neⁿ'é yā nginnee yā ndís'tiī caati neⁿ'é yā n'diichí yā ndís'tiī.

18 Ní dicho'ó 'nū ndúúcū Tito miiⁿ táámá hermano yeⁿ'e yú ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducyáácá yaācū ngaⁿ'á yā chi hermano miiⁿ ní neené n'dai diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ. Ní ngaⁿ'a sa nduudu cuaacu yeⁿ'e evangelio chi nduudú ngai yeⁿ'e Jesucristo. 19 Nguɛ́ɛ́ damáāⁿ chuū idiiⁿ saⁿ'ā miiⁿ ti nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducyáácá yáacū s'eeⁿ naachi caⁿ'á 'iiⁿ'yāⁿ chi i'teenú yā Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú nndɛ́ɛ́vɛ́ yā saⁿ'ā miiⁿ chi caⁿ'a sa ndúúcū nús'uu caati cuuvi cunnee sa nús'uu ndúúcū ofrenda chi cuuvi cunnee hermanos. Ní 'íícú hermanos cuuví yā dich'ɛɛtɛ cá yā Señor yeⁿ'ē yú. Ní cuuvi 'cuuⁿ'míⁿ 'nū hermanos chi ndís'tiī neⁿ'é nī cunneé nī hermanos. 20 'Tíícā ní 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuví caaⁿ'maⁿ neeⁿ yā nús'uū yeⁿ'e chi diíⁿ 'nū ndúúcū ofrenda miiⁿ chi cuta'á 'nū yeⁿ'e hermanos. 21 Ní 'tíícā neⁿ'é 'nū diíⁿ 'nū nducuéⁿ'e n'daacā nanááⁿ Ndyuūs ní 'tíícā ntúūⁿ nanááⁿ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ.

22 Maaⁿ ní dicho'ó 'nu taama hermano yeⁿ'e yú ndúúcū Tito miiⁿ. Ní 'āā diíⁿ 'nū probar hermano miiⁿ n'deee n'dáí naaⁿ ni ch'iⁿ'í saⁿ'ā miiⁿ n'deee n'dáí naaⁿ chi neⁿ'e sa nginnee sa nús'uu. Maaⁿ ní saⁿ'a miiⁿ neené neⁿ'e sa nginnee sa ndís'tiī ti vɛɛ 'viich'ɛɛtiinūuⁿ ca yeⁿ'é 'nū ndúúcū ndís'tiī. 23 Ní ndúúti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ítiinguuneéⁿ yā yeⁿ'e saⁿ'ā Tito miiⁿ tuu'mi ní ndís'tiī caaⁿ'máⁿ nī chi saⁿ'ā miiⁿ compañero yeⁿ'é. Ní diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ dáámá nduucú ní diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ chí dichíí'vɛ̄ ndís'tiī. O nduuti chi itiinguuneéⁿ yā yeⁿ'e tanáⁿ'ā hermanos chi dicho'ó tuu'mi ní ndís'tiī caaⁿ'maⁿ nī chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē nducyaaca yaācū s'eeⁿ dichó'o yā hermanos s'eeⁿ. Ní hermanos ní dich'ɛɛtɛ́ cá yā Cristo yeⁿ'ē yú. 24 Ca'á nī ofrenda yeⁿ'é nī ní 'tíícā cuuvi deenú 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaacu s'eeⁿ chi dineⁿ'é nī hermanos chi dicho'ó. Ndís'tiī ní 'cuuⁿ'miⁿ nī nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ cáávā ofrenda yeⁿ'é nī chi cuaacu niiⁿnyúⁿ neⁿ'é nī hermanos. Ní nús'uu deenú 'nū chi caⁿ'á nī diíⁿ nī 'tíícā. Ní yeenú 'nū cucáávā ndís'tiī. Ní 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi deenú yā chiiⁿ chi ngaⁿ'á yeⁿ'e nī ní cuaacu.

9

Ofrenda cáávā hermanos yeⁿ'e yú

1 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é nguɛ́ɛ́ canee chi dinguúⁿ yeⁿ'ē ndís'tiī yeⁿ'e ofrenda chi nga'a nī hermanos chi i'téenu yā Jesucristo yeⁿ'ē yú. 2 'Úú tuumicadiinúúⁿ chi ndís'tiī neⁿ'é nī cunneé nī hermanos. Ní yeenú cucáávā ndís'tiī taachi 'úú yaa'ví 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa yeⁿ'ē Macedonia yeⁿ'ē ndís'tiī chi snée nī na yáⁿ'āa Acaya táácā idiíⁿ nī. Ní 'úú yaa'ví 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi ndís'tiī canee yaaⁿ nī ndii nduuyu chi chó'ōo chi nginneé nī hermanos yeⁿ'ē yú. Ní maaⁿ ní n'deee 'nááⁿ hermanos yeⁿ'e yáⁿ'āa Macedonia neⁿ'é yā nginneé yā hermanos cáávā chi ndís'tiī caⁿ'á nī chi ca'a nī ofrenda yeⁿ'é nī. 3 Ni cáávā chuū dicho'ó Tito ndúúcū 'uuvi hermanos. Ní nguɛ́ɛ́ cúúví chó'ōo 'áámá cosa chi nguɛ́ɛ́ cuaacu yeⁿ'é nī yeⁿ'ē chi 'úú yaa'ví 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e tan'dúúcā chi ndís'tiī n'daacā diíⁿ nī yeⁿ'ē ofrenda 'cūū. Ní ndís'tiī 'cuɛɛti yaáⁿ nī ofrenda yeⁿ'e nī chi cunneé nī hermanos. 4 Nguɛ́ɛ́ deenú nduuti chi naⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Macedonia caⁿ'á yā nduucú. Ní taachi ndaá 'nū nanááⁿ ndís'tiī nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ yaáⁿ nī ndúúcū ofrenda yeⁿ'é nī. Ní nús'uu cuuvi 'cuinaáⁿ 'nū ti yaa'ví 'nū hermanos yeⁿ'ē yáⁿ'āa Macedonia ti vɛ́ɛ́ 'viich'ɛɛtíínuuⁿ ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é 'nū nduucú nī. Ní ndís'tiī cuuvi 'cuinaáⁿ nī dendú'ū. 5 Ní caavā chííⁿ 'úú nadīcadiinúúⁿ chi chiicá hermanos chi chīi yā vmnááⁿ vmnaaⁿ nanááⁿ ndís'tiī ní cunée yā nduucú nī. Ní 'íícú ndís'tiī ca'a nī ofrenda yeⁿ'e nī hermanos chi dicho'ó. Níícú cuuvi cunneé nī hermanos yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea ndúúcū ofrenda yeⁿ'e nī, ofrenda miiⁿ chi ngaⁿ'a nī chi ca'a nī. 'Tíícā níícú 'cuɛɛti yaáⁿ nī ndúúcū ofrenda yeⁿ'e nī ní ch'iⁿ'í nī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cuaacu chi neⁿ'é nī ca'á nī ofrenda yeⁿ'e nī. Ní nguɛ́ɛ́ a fuerza canéé chi ca'á nī ofrenda.

6 Maaⁿ ní ndís'tiī ní n'gaacú nī yeⁿ'ē chuū chí caaⁿ'máⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ chi duu'vī cá ngīīnu yā cuta'á yā duū'vī ca cosecha yeⁿ'é yā ní 'iiⁿ'yāⁿ chi n'deeé ca ngīīnu yā cuta'á yā n'deeé cá cosecha yeⁿ'é yā. 7 Ca'áámá cá'áámá nī ca'á nī ofrenda yeⁿ'é nī tan'duucā chi nacádiinuuⁿ nī chi diíⁿ nī na staava yeⁿ'e nī. Nguɛ́ɛ́ ca'á nī nduuti chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e nī, ní nguɛ́ɛ́ a fuerza ca'a nī. Ndyuūs neⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ chi ca'a yā ofrenda yeⁿ'é yā tí yeenú yā chi ca'á yā. 8 Ní Ndyuūs ní cuuví tée yā ndís'tiī n'deeé cá yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi n'dai taavi ca. Ní 'tíícā ndís'tiī ní cuuví 'cuūndī necesidades yeⁿ'é nī. Ní cuuvi cunneé nī hermanos ndúúcū nducuéⁿ'ē necesidades yeⁿ'é yā. 9 Ní canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs ndii cuááⁿ vmnaaⁿ 'tííca:

Nduuti chí 'iiⁿ'yāⁿ ca'á yā n'deee cá yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi pobre yā; tuu'mi ní vɛɛ ca yeⁿ'e maáⁿ yā chi cuuvi ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ ní 'áámá cāneé yā 'tíícā.

10 Ni Ndyuūs chí nga'á yā ndaata chi 'iiⁿ'yāⁿ cuūnu yā ndaata miiⁿ, nga'a ntuúⁿ yā pan chi che'é yā. Maaⁿ ní Ndyuūs miiⁿ tée yā ndaata ndís'tiī nducuéⁿ'ē chi cuūnu nī. Ní diíⁿ yā chi vɛ́ɛ́ ca cosecha yeⁿ'e ntiiⁿnyuⁿ chi n'daacā chi diíⁿ nī. 11 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī cuuvi cuta'á nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē vaadī 'cuiica ní 'íícú cuuvi ca'a cá nī ofrenda yeⁿ'e nī. Ní cucáávā nús'uu, ca'a yā ofrenda yeⁿ'é nī hermanos, tuu'mi ní hermanos ngaⁿ'á yā: Ndyuūs nadíí'vɛ n'diī cáávā ofrenda miiⁿ. 12 Ní ndúúcū ofrenda yeⁿ'e nī chi ca'a nī nguɛ́ɛ́ damāāⁿ ca'á nī ti vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē hermanos naati diíⁿ nī chi hermanos ca'a yā n'deeé cá gracias Ndyuūs. 13 Ní 'íícú hermanos dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs nduuti chi ndís'tiī ch'iⁿ'í nī hermanos chi i'téénu nī nduudu cuaacu yeⁿ'e Cristo. 'Tiicá ntúūⁿ hermanos dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs ti ndís'tiī ca'a cá nī ofrenda yeⁿ'é nī cáávā hermanos miiⁿ ní caavā tanáⁿ'ā hermanos. 14 'Tiicá ntúūⁿ hermanos ngaⁿ'angua'á yā caavā ndís'tiī. Ní dineⁿ'e cá yā ndís'tiī. 'Tíícā diíⁿ yā ti Ndyuūs s'neéⁿ yā na staava yeⁿ'é nī chi ndís'tiī diíⁿ nī cosa chi n'daacā. 15 Maaⁿ ní ca'a yú gracias Ndyuūs ti tee yā s'uuúⁿ nducuéⁿ'ē chi vaadī n'dai ca yeⁿ'e yā chi ch'ɛɛtɛ taavi cá chi nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'maⁿ yú yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē.

10

Pablo caaⁿ'máⁿ yā chi cuaacu chi apóstol yā yeⁿ'e Señor Jesucristo

1 'Úú Pablo di'cuiitú ndís'tiī chuū. 'Úú ní ndiicuúⁿ ní vɛ́ɛ́ cá paciencia yeⁿ'é ní tan'dúúcā Cristo ngaⁿ'a yā, 'tíícā ngaⁿ'á. 'Iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā yeⁿ'e 'úú chi 'úú 'aama saⁿ'ā ndiicúúⁿ taachi caneé nduucú ndís'tiī ní naati nguɛ́ɛ́ caneé nduucú ndís'tiī tuu'mi ní chɛɛchí yaa'ví ndís'tiī. 2 'Úú di'cuíitú ndís'tiī chi diiⁿ n'daacá nī ti taachi ndaá n'diichí ndís'tiī nguɛ́ɛ́ canee chi caaⁿ'máⁿ nduudu chɛɛchi ndúúcū ndís'tiī. Náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ní ngaⁿ'á yā yeⁿ'é 'nū chi nús'uu diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Ndyuūs tan'dúúca chi neⁿ'é 'nū diíⁿ 'nū. 'Úú vɛɛ yaáⁿ chi nandaācá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caaⁿ'maⁿ taáⁿ nduucú yā. 3 Cuaacu chi neⁿ'e chi nús'uu ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nús'uu diiⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Ndyuūs. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ cucáávā chi vɛ́ɛ́ chi cuuvi yeⁿ'é 'nū na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū tan'dúúcā chi diiⁿ tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Cristo. 4 Caati ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ 'nū nguɛ́ɛ́ diíⁿ 'nū ndúúcū vaadī deenu yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū tí diíⁿ 'nū ndúúcū poder yeⁿ'é Ndyuūs. Ní Ndyuūs nginneé yā s'uuúⁿ chi cuuvi dituūví 'nū dendu'ū chi yeⁿ'e enemigo yeⁿ'é 'nū chi yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ. 5 'Tíícā chuū cuuvi diíⁿ 'nū. Dituuví 'nū nducuéⁿ'ē vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi contra yeⁿ'é Ndyuūs. Ní 'íícu 'iiⁿ'yāⁿ cuuví nadacadíínúúⁿ yā yeⁿ'e Cristo ní cuuví cu'téénu yā yeⁿ'e yā. 6 Maaⁿ ní taachi ndís'tiī n'giindiveéⁿ nī nduudu chí ngaⁿ'á tuu'mi ní nús'uu canee yaáⁿ 'nū chi diíⁿ 'nū castigar nducyáácá nī chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ nī nduudu chi ngaⁿ'á.

7 Ndís'tiī ní n'diichí nī dendu'u chi vɛ́ɛ́ tan'duucā chi cánéé. Ní ndúútí chi 'áámá yā yeⁿ'e ndís'tiī deenú yā chi seguro chi yeⁿ'e Cristo 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ, tuu'mí canee cúúⁿmíⁿ yā chi nadacadíínuuⁿ yā chi nús'uū ntúūⁿ ní yeⁿ'e Cristo nús'uu. Tan'dúúca yā 'tiicá ntúūⁿ nús'uu. 8 'Áárá chi 'úú Pablo ngaⁿ'á chi 'úú ch'ɛɛtɛ́ 'úú na ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Señor Jesucristo nguɛ́ɛ́ 'cuinaáⁿ cáávā chi caaⁿ'máⁿ 'túúcā. Deenú 'nū chi Señor yeⁿ'ē yú tée yā nús'uu ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ 'nū ndúúcū poder yeⁿ'é yā ti ndís'tiī cuuvi cu'téénu ca nī Ndyuūs, ní nguɛ́ɛ́ cáávā chi diíⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu nī Ndyuūs. 9 'Úú nguɛ́ɛ́ neⁿ'é chi ndís'tiī nadacadíínuuⁿ nī chi dinguúⁿ carta yeⁿ'é nī cucaavā chi candií ndís'tiī chí 'va'á nī. 10 'Iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā chi cartas yeⁿ'é chí nguúⁿ ní neené ditiīnu nduudu yeⁿ'é ní taachi caneé nanááⁿ ndís'tiī ní 'úú ní duūvā 'úú. Ní nduudu chi ngaⁿ'á ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē. 11 Neⁿ'é chi 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yā 'túúcā yeⁿ'é, cadíínuuⁿ yā chuū. 'Túúcā tan'dúúcā chi dinguuⁿ 'nū na cartas ti ya'ai caneé 'nū yeⁿ'e nī, 'tiicá ntúūⁿ taachi ndaá 'nū nanááⁿ ndís'tiī ngaⁿ'á 'nū ndúúcu yā ní dáámá diíⁿ 'nū ndúúcu yā.

12 Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ 'nū chi nduuvidaamá 'nū ndúúcū tanáⁿ'a yā chi ngaⁿ'á yā chi maáⁿ yā ní n'gɛɛtɛ́ yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'á yā tan'dúúcā chi tonto yā tí dicaadi maáⁿ yā ndúúcū 'áámá yā táámá yā hermanos. 13 Nús'uu ní nguɛɛ caaⁿ'máⁿ 'nū yeⁿ'e ndúcuéⁿ'e chi n'gɛɛtɛ chi nguɛ́ɛ́ candɛɛ́ 'nū cuidado yeⁿ'ē. Ndyuūs ch'iⁿ'í yā nús'uu naachi cuuvi cuchiicá 'nū ní diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā. Ní ch'iⁿ'í yā chi nús'uu cho'ó 'nū nanááⁿ ndís'tiī chi snéé na yáāⁿ Corinto. 14 Cáávā chuū ní deenú 'nū chi nguɛ́ɛ́ cueⁿ'é 'nū mar 'áámá yáⁿ'āa nduuti chi Ndyuūs nguɛ́ɛ́ ch'iⁿ'í yā nús'uu chi caⁿ'á 'nū miiⁿya. Ní cáávā chuū ndaá 'nū nanááⁿ ndís'tiī ní candɛɛ́ 'nū nduudu cuaacu chi nduudu ngai yeⁿ'ē Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. 15 Nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á 'nū chi n'gɛɛtɛ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e táámá yā tan'dúúcā chi nús'uu diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā. Dámaāⁿ ngaⁿ'á 'nū yeⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ 'nū. Cunee ngiinú 'nū chi ndís'tiī cu'téénu cá nī ní nús'uu cuuvi diiⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ chi más cā ch'ɛɛtɛ ca nguaaⁿ ndís'tiī, naati dámaāⁿ diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ naachi Ndyuūs ch'iⁿ'í yā nús'uu chi diíⁿ 'nū. 16 Cuayiivi miiⁿ ní neⁿ'é 'nū caⁿ'á 'nū táámá cuaaⁿ chí táámá lado yeⁿ'ē ndís'tiī chi cuuvi caaⁿ'máⁿ 'nū nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní nguɛ́ɛ́ cánéé chí caaⁿ'máⁿ yeⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e táámá yā tan'dúúcā chi nús'uu diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā.

17 Ní nduuti chí 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ neⁿ'é yā caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'e cosa chi ch'ɛɛtɛ ca tuu'mi ní canee chi caaⁿ'máⁿ yā chi Ndyuūs diíⁿ yā chiiⁿ chi ch'ɛɛtɛ ca. 18 Nduuti chi Ndyuūs deenu yā chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ní n'daacā idiíⁿ yā tuu'mi ní cuaacu. Nduuti chi maáⁿ yā ngaⁿ'a yā chi n'daacā chi diíⁿ yā tuu'mi ní ¿du'ū deenu chí cuaacu?

11

Pablo ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á chi apóstoles 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ cuaacu

1 Neⁿ'é chi ndís'tiī cuchɛ́ɛ nī yeⁿ'é 'aara chí nadacadiinúúⁿ nī yeⁿ'é chi duuchi ngaⁿ'á nduucú nī. 2 Caati 'úú ní neⁿ'é ndís'tiī tan'duucā chi Ndyuūs neⁿ'é yā ndís'tiī. Ní 'úú ngaⁿ'á ngīi ndis'tiī chi yeⁿ'e Jesucristo yeⁿ'ē yú chi ndís'tiī caⁿ'á nī lado yeⁿ'é Cristo. Ní neⁿ'é chi ndís'tiī cunée nī nanááⁿ Ndyuūs. Ní tan'dúúcā 'áámá n'daataá chí cuíínú chi caⁿ'a 'caandavaacu tá ndúúcū 'áámá saⁿ'á nuūⁿ. 'Tíícā ndís'tiī nanááⁿ Ndyuūs. 3 Ní 'úú 'va'á cáávā ndis'tiī. Caati tan'dúúcā chí 'áámá cúú chinnche'éí tī táⁿ'ā Eva ndúúcū nduudu yaadi yeⁿ'é tī chi nduudu yeⁿ'e yááⁿn'guiinuūⁿ, 'tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ cannche'éí yā ndís'tiī níícú divíi yā vaadi cadiinúuⁿ yeⁿ'é nī ní nguɛ́ɛ́ dineⁿ'é nī Jesucristo ndúúcū nuuⁿmaⁿ staava yeⁿ'é nī. 4 Caati ndís'tiī ca'á nī lugar 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí caaⁿ'máⁿ yā nduudu chí n̄'dááⁿ yeⁿ'e Jesucristo yeⁿ'ē yú nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā nduudu cuaacu chi caⁿ'a 'nū nanááⁿ ndís'tiī. Ní ndís'tiī ní n'giindiveéⁿ nī yeⁿ'ē taama espíritu chi n̄'dááⁿ ní nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ nī yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs chi sta'á nī yeⁿ'e Ndyuūs taachi ngaⁿ'a 'nū nduudu cuaacu nanááⁿ ndís'tiī. Ní ch'iindivéeⁿ nī nduudu chi n̄'dááⁿ chi ngaⁿ'á yā yeⁿ'e chí nadinguáⁿ'ai yā. Nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā nduudu cuaacu chi nús'uu caⁿ'á 'nū nguaaⁿ ndís'tiī. Ní yeenú nī yeⁿ'ē chuū. 5 'Úú nadacadiinúúⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'gɛɛtɛ ca tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā chi apóstoles naati nguɛɛ 'tíícā. N̄'dááⁿ yā nduudu yeⁿ'e Cristo ní ndís'tiī cu'teenú nī yeⁿ'e yā. 6 'Áárá chi nguɛɛ caⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'e Cristo ndúúcū nduudu deenu ca, deenú ca yeⁿ'ē nduudu chi ngaⁿ'á. 'Tííca ch'iⁿ'í 'nū ndís'tiī yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ 'nū nguááⁿ ndis'tiī.

7 O nguɛ́ɛ́ n'daacā diíⁿ chi ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'é Cristo nanááⁿ ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ nadíí'vɛ nī 'úú caavā ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ. Nguɛ́ɛ́ nadicádiinúúⁿ yeⁿ'ē maáⁿ naati neⁿ'é chi ndís'tiī cuuvi n'gɛɛtɛ́ nī. 8 'Úú ní nguɛ́ɛ́ chita'á tuumi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tanáⁿ'ā yaacū cucáávā chi cuuvi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Cristo nguaaⁿ ndís'tiī. 9 Ní neⁿ'e chi caneé ndúúcū ndís'tiī ní vɛ́ɛ́ necesidades yeⁿ'é tuu'mi ní hermanos yeⁿ'e yú ndaá yā yeⁿ'e yáⁿ'āa Macedonia ní tee yā 'úú chiiⁿ chi nguɛɛ vɛɛ yeⁿ'é. 'Tíícā nguɛ́ɛ́ di'vaachí mar 'áámá ndís'tiī caavā necesidades yeⁿ'é ní nguɛ́ɛ́ ndaá di'vaachí ndís'tiī tiempo chi cuchiī. 10 Neené seguro chi nduudu cuaacu yeⁿ'e Cristo canee nduucú. Ní 'íícú mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi diíⁿ yā chi nguɛɛ cuuvi caaⁿ'máⁿ nduudu cuaacu miiⁿ na núúⁿmáⁿ yáⁿ'āa Acaya caati nguɛ́ɛ́ sta'á tuumī cáávā ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ. 11 ¿Dɛ'ɛ̄ cáávā chi caaⁿ'máⁿ 'túúcā? ¿'Áá cáávā chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é ndís'tiī? Nguɛ́ɛ́ 'tíícā. Ndyuūs deenú yā chi neené neⁿ'é ndís'tiī.

12 Ní ntiiⁿnyúⁿ chi diíⁿ canéé chí diíⁿ naati nguɛ́ɛ́ cuta'á tuu'mi yeⁿ'e ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ. Ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'e caaⁿ'máⁿ yā chi ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā chí dáámá ndúúcū ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ 'nū nguɛ́ɛ́ lugar chi cuuví caaⁿ'máⁿ yā chi 'tíícā ti sta'á yā tuumi yeⁿ'e ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ yā. 13 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nguɛ́ɛ́ apóstoles yeⁿ'e Cristo ti apóstoles chi falso yā. Ní nginnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi maáⁿ yā apóstoles yeⁿ'e Jesucristo chi candɛɛ́ yā nduudu yeⁿ'é Cristo. 14 Ní nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ yú yeⁿ'ē chi vɛɛ ca apóstoles chi falso yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Maaⁿ yááⁿn'guiinūuⁿ mííⁿ ní diiⁿ sa chi maāⁿ sa ní tan'dúúcā 'áámá ángel yeⁿ'e Ndyuūs. 'Tíícā diiⁿ sa. 15 Cáávā chuū ní nguɛ́ɛ́ cosa chi ch'ɛɛtɛ chi 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ tan'dúúcā chi ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs. Taachí 'cuiinu iⁿ'yeeⁿdí 'cuū caⁿ'á yā cuta'a yā chi cuuvi yeⁿ'é yā.

Pablo nééné ch'eenú yā chii cáávā chi apóstol yeⁿ'e Jesucristo

16 Maaⁿ ní taama vmnéⁿ'ēe neⁿ'é caaⁿ'máⁿ ndúúcū ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ nī chi 'úú ngaⁿ'á tan'dúúcā chi 'aama chi loco yā, ti ngaⁿ'á chi ch'ɛɛtɛ́ maáⁿ. Ní 'aara chi nadacadíínuuⁿ nī yeⁿ'é 'tíícā, ¿'áá 'tíícā 'caandiveéⁿ nī yeⁿ'é? 17 'Úú nguɛ́ɛ́ caⁿ'á chuū chi Señor Jesucristo yeⁿ'e yú yaa'ví yā 'úú chi caⁿ'á 'tíícā. Caati caⁿ'á tan'dúúcā 'aama chi loco 'tíícā caⁿ'á. Ní 'íícú māaⁿ cuuvi caaⁿ'máⁿ chi dich'ɛɛtɛ́ 'úú. 18 Ní n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā yeⁿ'ē maáⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ yā cucáávā chiiⁿ chi diíⁿ yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní maaⁿ ní 'úú ntúūⁿ ngaⁿ'á chi 'úú ní ch'ɛɛtɛ́ maáⁿ. 19 Ní ndís'tiī ní nadacadíínuuⁿ nī chi deenu cá nī ní chichɛɛ́ nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā chi maáⁿ yā ch'ɛɛtɛ́ yā tan'dúúcā chi loco yā, ní yeenú yā. 20 Ní chichɛɛ́ nī yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ch'iindiveéⁿ nī yeⁿ'e yā ní diíⁿ nī tan'dúúcā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'á yā chi a fuerza diíⁿ nī. Ní tan'dúúcā chi s'neéⁿ yā 'áámá trampa 'tííca diíⁿ yā ndúúcū ndís'tiī. Ní n'diichí yā ndís'tiī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chí nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ 'tíícā ndís'tiī. Ni caaⁿ'máⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ maáⁿ yā. Ní ch'eⁿ'é yā naaⁿ nī. Ní cuchɛ́ɛ nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē. 21 Nús'uu nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ 'nū ndúúcu nī 'tíícā 'aara chi nadacadiinúúⁿ nī chi n'daacā diíⁿ yā ndúúcu nī 'tíícā. Maaⁿ ní 'áárá chí 'cuinaáⁿ yeⁿ'ē chi caaⁿ'máⁿ, 'tíícā caaⁿ'máⁿ. Nús'uu diíⁿ 'nū chi duūva 'nū ní 'iicu cuuvi diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é 'nū. Maaⁿ ní caaⁿ'máⁿ tan'dúúcā chi loco 'úú. Ní 'úú ní caaⁿ'máⁿ chi ch'ɛɛtɛ maáⁿ yeⁿ'e ntiiⁿnyuⁿ chí diíⁿ tan'dúúcā chi tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'a yā chi ch'ɛɛtɛ́ yā maáⁿ yā cáávā ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ yā. 22 ¿'Áá 'iiⁿ'yāⁿ hebreos 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ? 'Tiicá ntúūⁿ 'úú. ¿'Áá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e ndaata Israel? 'Tiicá ntúūⁿ 'úú. ¿'Áá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e ndaataá Abraham? 'Tiicá ntúūⁿ 'úú. 23 ¿'Áá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi idiiⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Cristo? Deenú chi caaⁿ'máⁿ tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi loco yā taachi caaⁿ'máⁿ 'tiicā. 'Úú idiíⁿ más ca ntiiⁿnyúⁿ yeⁿ'e Cristo nguɛ́ɛ́ ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní canéé taavi yaātū na cuerpo yeⁿ'é chi ch'eⁿ'é yā 'úú. Neené n'deee cuuví cheⁿ'é vácūū. Ní neené n'deee cuūví chí 'āā cháā 'caaⁿ'núⁿ yā 'úú. 24 Ní cho'ó nyuⁿ'u cuuvi chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ch'eⁿ'é yā ndiicu ndíítiiⁿ'nyuⁿ cuūuⁿ vuelta 'úú ndúúcū cuarta. 25 Ní cho'ó 'iīnū tiempo chi ch'eⁿ'é yā 'uu ndúúcū nduucu. Ní 'áámá cuuvi nūuⁿ chíítuú yā 'úú. Ní cho'ó 'iinū cuuvi chi chɛɛchi barco naachi cueⁿ'é na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Ni 'áámá vmnéⁿ'ēe cánéé nguaaⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā núúⁿmáⁿ yaaⁿ núúⁿmáⁿ nguuvi. 26 N'deee n'dáí cuūví cachiīcá ní n'diichi peligros yeⁿ'é, peligros yeⁿ'e yíícú, ndúúcū peligros cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chí duucu yā, ndúúcū peligros nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ yeⁿ'é ní yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e táámá yáāⁿ, ndúúcū peligros taachi cánéé ná yáāⁿ n'gɛɛtɛ, ní taachi caneé na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ, ní taachí cachiicá na barco vmnaaⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Ní chó'oo peligros yeⁿ'é taachi canéé nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yā chi hermanos yeⁿ'e 'nū ní nguɛ́ɛ́ 'tííca yā. 27 'Úú diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ chi nééné díítūu ndúúcū vaadī 'caa'va ní chicuūnū 'úú. Ní n'deee taaví nguiīnū nguɛ́ɛ́ chiī cyaadú, ní cho'ōo n'deee taaví cuuvi chi ch'eenú chiī ti 'āā ntɛ́ɛ́ che'é ní 'āā ntɛ́ɛ́ chi'í nuūⁿnīⁿ va. Ní 'āā 'iichɛ yeⁿ'é ní nguɛ́ɛ́ catecaí.

28 Ní 'āā vi'í cā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chuū chi chó'ōo na cuerpo yeⁿ'é, vɛɛ más cā dendu'ū ti nguuvi nguuvi candɛɛ́ cuidado yeⁿ'é nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducyáácá yaācū. 29 Ní nduuti chí 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ duūvá yā ní 'úú ntúūⁿ diíⁿ tan'dúúcā chi duūva 'úú. Ni nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā chi taama 'iiⁿ'yāⁿ dinuuⁿndí yā, 'úú ntúūⁿ n'geenú ngii ní 'cuináaⁿ 'úú, ní nduuvi taáⁿ. 30 Maaⁿ ní nduuti chi canéé chi dich'ɛɛtɛ́ yeⁿ'ē maáⁿ, tuu'mí dich'ɛɛtɛ́ yeⁿ'ē maáⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi chó'ōo yeⁿ'é níícu 'cuuⁿ'míⁿ ti duūva 'úú. 31 Dendyuūs chi Chiidá Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú ní n'dai taavi cá yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Ndyuūs ní deenú yā chi nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á nduudu yaadi. 32 Chó'ōo chi taachí caneé na yáāⁿ Damasco chi gobernador chi maaⁿ poder yeⁿ'e rey Aretas, gobernador miiⁿ s'neeⁿ yā soldados na cheendi va'aī s'eeⁿ chi n'gɛɛtɛ yeⁿ'ē yáāⁿ Damasco miiⁿ caati neⁿ'e sa cuta'a sa 'úú ní candɛɛ sa 'úú chi preso 'úú. 33 Naati hermanos yeⁿ'ē yú s'nuúⁿ yā 'úú chɛɛti 'áámá 'cuɛ́ɛ́tɛ̄ɛ ch'ɛɛtɛ ní dicua'áí yā 'úú na 'áámá ventana yeⁿ'e nchɛɛ̄tī yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní 'tíícā ca'áí na ta'a soldado s'eeⁿ caati yáāⁿ miiⁿ ní nuuⁿmaⁿ ndiivi canéé nchɛɛ̄tī chí yaacū tan'dúúcā coral.

12

Visión yeⁿ'e Pablo ndúúcū chi n'diichí yā

1 Cuaacu nííⁿnyúⁿ chi nguɛɛ dɛ'ɛ̄ vɛɛ n'daacá chi caaⁿ'máⁿ yeⁿ'ē 'úú maáⁿ chi 'úú ch'ɛɛtɛ́ 'úú. N'dáaca ca chi 'úú caaⁿ'máⁿ yeⁿ'e n'deee nááⁿ chi canéé chi snaáⁿ yeⁿ'e Señor Jesucristo ní yeⁿ'e chi canúúⁿ n'de'ei chi n'giⁿ'í yā 'úú. 2 Cuayiivi chi i'teenú Cristo chó'ōo ndiichi cúūⁿ nduuyúū chí n'diichí 'áámá visión tan'dúúcā chi ch'iinú. Ní 'aama 'iiⁿ'yāⁿ candɛ́ɛ yā 'úú ndii va'āī chɛɛti nguuvi. Nguɛ́ɛ́ deenú nduuti chi candɛɛ yā cuerpo yeⁿ'é o nguɛ́ɛ́. Dámaaⁿ Ndyuūs deenú yā chuū. 3 Naati chíí ní nguɛɛ deenú nduuti chi cueⁿ'é ndúúcū cuerpo yeⁿ'é o nguɛ́ɛ́ ndúúcū cuerpo yeⁿ'é naati dámaāⁿ Ndyuūs deenú yā táácā cueⁿ'é. 4 'Úú deenú chi candɛ́ɛ yā 'úú ní cueⁿ'é ndii paraíso chi va'ai chɛɛti nguuvi. Ní 'úú n'giindiveéⁿ nduudu chi nguɛ́ɛ́ tan'duucā nduudu yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ti yeⁿ'e Ndyuūs. Nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ permiso chi cuuvi caaⁿ'máⁿ yeⁿ'ē chi n'giindiveéⁿ. 5 'Úú cuuvi caaⁿ'máⁿ chi 'úú ní ch'ɛɛtɛ maáⁿ yeⁿ'ē chi Ndyuūs diíⁿ yā nduucú. 'Úú nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ yeⁿ'e maáⁿ chi ch'ɛɛtɛ́ maáⁿ. Dámaāⁿ caaⁿ'máⁿ chi duūvā 'úú. 6 'Áárá chi caaⁿ'máⁿ chi 'úú ch'ɛɛtɛ́ maáⁿ nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ tan'dúúcā chi zonzo 'úú ti caaⁿ'máⁿ nduudu cuaacu yeⁿ'é naati nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ 'tíícā ti nguɛ́ɛ́ neⁿ'é chi mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nadacadíínuuⁿ yā chi 'úú ch'ɛɛtɛ ca 'úú. Neⁿ'é chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nadacadíínuuⁿ yā yeⁿ'e 'úú tan'dúúcā chi n'diichí yā 'úú, ní n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é.

7 Chuū chi Cristo ch'iⁿ'í yā 'úú ní 'áámá visión chi ch'ɛɛtɛ ni dɛɛvɛ taavi ca. Ní Cristo tee yā 'úú 'áámá ya'ai na cuerpo yeⁿ'é chi 'áámá canéé ní tan'dúúcā chi 'áámá yááⁿ chi cata'āī na cuerpo yeⁿ'é. Ní chiī tan'dúúcā chi yááⁿn'guiinūuⁿ s'neeⁿ sa yááⁿ miiⁿ chi neⁿ'e sa chí 'cueenú cuuvi. Ní Ndyuūs tee yā permiso chi 'úú canee ndúúcū dolor miiⁿ cáávā chi nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yeⁿ'e maáⁿ chi ch'ɛɛtɛ́ 'úú. 8 Ní 'iīnū cuuvi chiicá Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú chi divíi yā vaadī ya'áí 'cūū yeⁿ'é. 9 Naati Señor yeⁿ'e yú ngaⁿ'á yā ngii yā 'úú 'tíícā: Vaadī neⁿ'e yeⁿ'é ní tūneeⁿ di ní nguɛ́ɛ́ más ca neⁿ'e nī ti chuū. Ní poder yeⁿ'é chuū chi n'giⁿ'i cá taachí 'iiⁿ'yāⁿ chi duūva cuerpo yeⁿ'é yā. Maaⁿ ní cucáávā chi yaa'ví Señor 'úú 'túúcā, 'úú yeenú ti 'úú duūvā 'úú ti Cristo cuuvi 'cuuⁿ'míⁿ yā poder yeⁿ'é yā ti canée yā na cuerpo yeⁿ'é. 10 Cáávā chuū ní yeenú ti duūvá. Ní yeenú 'aara chi 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a taaⁿ yā yeⁿ'é, ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ necesidades yeⁿ'é, ní 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā chi n'geenú ngiī. Ní yeⁿ'e dendú'ū díítūu chi cho'ōo yeⁿ'é ní n'geenú ngiī nducuéⁿ'ē chuū cáávā Cristo. 'Tííca rā va. Taachi duūvā cuerpo yeⁿ'é tuu'mi ní más ca ditiīnu 'úú.

Pablo nadacadiinuuⁿ cá yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaacū yeⁿ'e yáāⁿ Corinto

11 'Úú deenú chi ngaⁿ'á tan'dúúcā chi loco 'úú taachi ngaⁿ'á yeⁿ'ē maáⁿ naati ndís'tiī diíⁿ nī chi a fuerza canee chi caaⁿ'máⁿ yeⁿ'e maáⁿ ti ndís'tiī nguɛɛ ngaⁿ'á nī yeⁿ'é 'túúcā. N'daacā ca chi ndís'tiī caaⁿ'maⁿ n'dááca nī yeⁿ'é. 'Úú nguɛ́ɛ́ duu'ví 'úú yeⁿ'ē tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā chi apóstoles ní nguɛ́ɛ́ 'tíícā 'aara chi 'úú nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ 'úú. 12 Ní taachi canéé nduucú nī ch'iⁿ'í ndís'tiī chi cuaacu chi 'úú 'áámá apóstol yeⁿ'e Jesucristo 'úú ndúúcū vaadī n'giinu ch'ɛɛtɛ chi diíⁿ ní ndúúcū ntiiⁿnyuⁿ ch'ɛɛtɛ chi diíⁿ ní nduūcū vaadī n'giinu n'dai chi diíⁿ. 13 Dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ ndúúcu ndis'tiī taachi caneé ndúúcu nī tan'dúúcā chi diíⁿ ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē tanáⁿ'ā yaācū. 'Āā daamá nūuⁿ idiíⁿ nduucú nī. Deenú chi nguɛ́ɛ́ ngiicá ndís'tiī chi cunneé nī 'úú caavā necesidades yeⁿ'é. Maaⁿ ní nadich'ɛɛcú nī yeⁿ'é caavā falta 'cūū ti nguɛ́ɛ́ diiⁿ daamá ndúúcu nī.

14 Maaⁿ ní vɛɛ yaáⁿ chi ndaá nanááⁿ ndís'tiī ndiichi ndii 'íínú cuuvi, ní taachi ndaá nguɛ́ɛ́ di'vaachí ndís'tiī. Ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'é dɛ'ɛ̄ vɛ́ɛ́ yeⁿ'e nī chi maáⁿ nī in'nuúⁿ nī naati 'úú neⁿ'é ndís'tiī. Deenu yú chi 'iiⁿ'yāⁿ chi chiidá yā canéé chí in'nuúⁿ yā necesidades yeⁿ'ē daiyá yā, nguɛ́ɛ́ ti daiyá yā in'nuúⁿ yā necesidades yeⁿ'ē chiidá yā. 15 Ni 'úú diíⁿ gastar tuūmī yeⁿ'é chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ cáávā ndís'tiī ní ndíí chi cuūnū 'úú cáávā almas yeⁿ'e nī níícú 'cuɛɛtinéé n'daacá nī. 'Áárá chí neⁿ'e cá ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ ti ndís'tiī neⁿ'é nī 'úú.

16 Ní 'áárá chi 'úú nginneé ndís'tiī, náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ nguaaⁿ ndís'tiī chi deenú yā chi nguɛ́ɛ́ sta'á tuumi yeⁿ'é nī, ngaⁿ'á yā chi 'úú nginnche'éí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 17 ¿'Áá nginnche'éí ndís'tiī cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi dicho'ó nanááⁿ ndís'tiī? Nguɛɛ 'tíícā. 18 'Úú chiicá saⁿ'ā Tito chi naⁿ'á yā. Ní dicho'ó Tito ndúúcū táámá hermano yeⁿ'e yú nanááⁿ ndís'tiī. ¿'Áá cuaacu chi Tito miiⁿ chinnche'éí yā ndís'tiī? Nguɛɛ 'tíícā. O ¿'áá cuaacu chi 'úú ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nguɛ́ɛ́ diíⁿ 'nū dáámá ntiiⁿnyuⁿ nguaaⁿ ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ ndúúcū dáámá sentido yeⁿ'é 'nū? Nguɛɛ 'tíícā.

19 Maaⁿ ní ndis'tiī, ¿'áá nadacadiinuuⁿ nī chi ngaⁿ'a 'nū chi chííⁿ chi diíⁿ 'nū ní cuaacu caatí chi idiíⁿ 'nū defender ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é 'nū? Nguɛ́ɛ́ 'tíícā. Ngaⁿ'á 'nū nanááⁿ Ndyuūs nduudú 'cūū cáávā chi nús'uu ní yeⁿ'é Jesucristo. Ní nducuéⁿ'ē chi diíⁿ 'nū, diíⁿ 'nū ti ndís'tiī hermanos chi neⁿ'é 'nū cuuvi cu'téénu cá nī Ndyuūs. 20 Ni 'úú ni 'va'á ti taachi ndaá nanááⁿ ndís'tiī 'úú nguɛ́ɛ́ nndaācá chi ndís'tiī diíⁿ nī tan'dúúcā chi 'úú neⁿ'é chi diíⁿ nī. Ní ndís'tiī nguɛ́ɛ́ nndaāca nī 'úú tan'dúúcā chi neⁿ'é nī chi 'úú idiíⁿ tí canéé chi 'caa'vá ndúúcū ndís'tiī. Ní nndaācá ndis'tiī tan'dúúcā chi nguɛ́ɛ́ canéé chi 'cuɛɛtineé nī. Ní nndaācá chi vɛ́ɛ́ nguaaⁿ ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ chi n'gɛɛcu cheendí yā, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'é yā cosas tan'dúúcā chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e taama yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nduuvi taáⁿ yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí 'caa'vá yā ndúúcū táámá hermano ní maáⁿ yā divíi yā yeⁿ'é yā ti neⁿ'é yā ngaⁿ'a yā chi ch'ɛɛtɛ maáⁿ yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā contra yeⁿ'e taama yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ nééné neⁿ'e caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'ē chí diiⁿ taama yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā chi maáⁿ yā ní ch'ɛɛtɛ́ yā, ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ vaadī 'diīíⁿ nguaaⁿ ndís'tiī. 21 Ni 'va'á chí 'cuinaáⁿ nanááⁿ Ndyuūs cáávā ndís'tiī taachi ndaá nanááⁿ ndís'tiī taama vmnéⁿ'ēe. Ní taachi caneé ndúúcu nī ngii ya'āī 'iinú yeⁿ'é 'yááⁿ ndís'tiī chi dinuuⁿndí nī ní nguɛ́ɛ́ nadaacadaamí nī yeⁿ'e nuuⁿndí nī chi diíⁿ nī yeⁿ'e chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'e nī. Ní diíⁿ nī cosas chi nguɛɛ n'daacā. Chííⁿ ní diíⁿ nī chi sáⁿ'ā sta'a sa n'daataá yeⁿ'e tááma saⁿ'ā.

13

Pablo dingúūⁿ diitú yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Corinto ní ngaⁿ'á yā: N'dai ndís'tiī

1 Chuū ní ndii 'íínú cuuvi chi caⁿ'á ndaá nanááⁿ ndís'tiī ní taachi ndaá nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'maⁿ nuuⁿndi yeⁿ'ē táámá 'iiⁿ'yāⁿ canéé chi vɛ́ɛ́ 'uūvī o 'iinū testigo ndúúcu yā. Ní cunee n'daacā nduudu miiⁿ tan'dúúcā chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs. 2 'Āā ngaⁿ'á cuááⁿ vmnaaⁿ taachi cānee nduucú nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi dinuuⁿndí yā ní ndúúcū nducyaacá nī. Maaⁿ ní chi canee ya'áí yeⁿ'ē ndís'tiī dinguúⁿ taama vmnéⁿ'ēe yeⁿ'e chúū tan'dúúcā chi ngaⁿ'á cuaaⁿ vmnaaⁿ nanááⁿ ndís'tiī. Taachi ndaá nanááⁿ ndís'tiī taama vmnéⁿ'ēe n'diichí nuuⁿndi yeⁿ'ē nducyaaca hermanos. 3 Ní 'úú idiíⁿ ti ndís'tiī cadiinuuⁿ nī nduuti chi Cristo yeⁿ'ē yú ch'iⁿ'í yā 'úú nduudu chi ngaⁿ'á o nguɛ́ɛ́. Ní Cristo yeⁿ'e yú nguɛ́ɛ́ duūvā taachi diíⁿ yā tratar nduucú nī. Caⁿ'á yā ch'iⁿ'í yā chi dítiīnú yā nguɛ́ɛ́ ti ndis'tiī. 4 Cuáácú chi 'iiⁿ'yāⁿ chi'nééⁿnga'á yā Cristo tan'dúúcā chi Cristo ní 'aama 'iiⁿ'yāⁿ chi duuvā, naati maaⁿ ní Cristo miiⁿ canduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā cucáávā poder yeⁿ'é Ndyuūs. 'Tiicá ntúūⁿ nús'uu ní yeⁿ'e Cristo. Nús'uu ní duūvá 'nū naati poder yeⁿ'e Ndyuūs canee ndúúcu 'nū. Ní cáávā chuū cuuví n'diichi 'nū nuuⁿndi yeⁿ'é nī ní dichíí'vɛ 'nū ndís'tiī.

5 Maaⁿ ní ndís'tiī n'diichi maáⁿ nī nduuti chi ndís'tiī 'āā canee diitú nī ndúúcū chi i'téénu nī yeⁿ'ē Cristo. N'diichi maáⁿ nī chí cuaacu chi i'téénu nī. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ déénú ndís'tiī nduuti chi Cristo canee nduucú nī o nguɛ́ɛ́? Ní nduuti chi cuaacu chi nguɛ́ɛ́ i'téénu nī cáávā nuuⁿndi yeⁿ'é nī tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é Ndyuūs ndís'tiī. 6 Neⁿ'é chi ndís'tiī cadiinúuⁿ nī chi nús'uu ní dichii'vɛ́ 'nū Ndyuūs ní ti yeⁿ'é Ndyuūs nús'uu. Nguɛ́ɛ́ falso 'nū. 7 Maaⁿ ní ngaⁿ'angua'á 'nū Ndyuūs caavā ndís'tiī chi ndís'tiī nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí nī yeⁿ'e mar 'áámá chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Neⁿ'é 'nū chi ndís'tiī ní diíⁿ nī nducuéⁿ'ē chi n'daacā. Nguɛ́ɛ́ ti cuuvi 'cuuⁿ'míⁿ 'nū chi diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ chi n'daacā. 'Iiⁿ'yāⁿ ní cuuvi n'diichí yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é 'nū, ní caaⁿ'máⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ 'nū. Dámaāⁿ neⁿ'é 'nū chi ndís'tiī din'daacá nī. 8 Nús'uū ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ diíⁿ 'nū chi contra yeⁿ'e nduudu cuaacú naati nducuéⁿ'ē chi diíⁿ 'nū ní yeⁿ'ē nduudu cuaacu miiⁿ. 9 Cáávā chuū nús'uu ní yeenú taaví 'nū taachi duūva 'nū ní taachi ndís'tiī ditiinú nī ndúúcū chi i'téénu nī. Ní ngaⁿ'angua'a cá 'nū ní ngiicá 'nū Ndyuūs chi ndís'tiī cuuvi diíⁿ nī chi n'daacā n'dai ní 'cuɛɛtineé nī tan'dúúcā chi Jesucristo neⁿ'é yā chi diíⁿ nī. 10 Idingúuⁿ 'nū yeⁿ'e ndís'tiī vmnaaⁿ taachi 'āā cuɛ́ɛ́ ndaá 'nū nanááⁿ ndís'tiī caati taachi ndáa 'nū nanááⁿ ndís'tiī nguɛ́ɛ́ chɛɛchi caaⁿ'máⁿ ndúúcu nī cucáávā poder chi Señor Jesucristo tee yā 'úú. Ní Señor yeⁿ'ē yú tee yā poder 'úú caavā chi ndís'tiī ní cuuvi cu'téénu cá nī nguɛ́ɛ́ caava chi cuuvi ndái nī.

11 Maaⁿ ní 'cuiīnū carta yeⁿ'é. Ni na carta yeⁿ'é ní ngaⁿ'á ti n'dai taavi ndís'tiī ní diíⁿ nī chi 'cuɛɛtinéé n'daacá nī ndúúcū vaadī 'diīiⁿ na vida yeⁿ'e nī. Níícú cunée nī ndúúcū dáámá vaanicádiinūuⁿ yeⁿ'é nī ní Ndyuūs chi vɛ́ɛ́ vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'e yā ní dinéⁿ'e yā ndís'tiī Ndyuūs miiⁿ canee nduucú nī. 12 Ní nguaaⁿ maáⁿ nī diíⁿ nī saludar 'áámá nī ndúúcū taamá nī. Caaⁿ'máⁿ nī chi n'dai hermano yeⁿ'é nī ní túú'ví nī cheendi hermano yeⁿ'é nī tan'dúúcā costumbre yeⁿ'é nī ti yeⁿ'é Ndyuūs ndís'tiī. 13 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi i'teenú yā Jesucristo yeⁿ'e yú dichó'o yā saludos na carta 'cūū yeⁿ'é nī ní ngaⁿ'á yā: N'dai ndís'tiī.

14 Ní neⁿ'é chi Señor Jesucristo tée yā ndís'tiī vaadī n'dai taavi yeⁿ'é yā. Ní vaadī neⁿ'e yeⁿ'é Ndyuūs ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs canéé nduucú nī. Chuū carta chi 'úú Pablo dinguúⁿ yeⁿ'e nī. 'Tíícā chii.

GÁLATAS

1

2

3

4

5

6

CARTA YEⁿ'E 'IIⁿ'YĀⁿ YEⁿ'E YÁⁿ'ĀA GALACIA

1

Pablo idinguúⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā yaācū s'eeⁿ na yáⁿ'āa Galacia

1 'Úú Pablo 'úú ni 'úú 'áámá apóstol chi dichó'ó Ndyuūs. Mar 'áámá saⁿ'ā nguɛ́ɛ́ dichó'o sa 'úú chi 'úú ngaⁿ'á nduudu yeⁿ'é Ndyuūs, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ndɛɛvɛ sá 'úú, ti Ndyuūs Chiida yú ndúúcū Señor Jesucristo dichó'o yā 'úú. Ní Chiida yú nadacuéeⁿ yā Jesucristo yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 2 Nducyaaca vi'i yú s'tiī chi 'cuɛɛtinée yā yáāⁿ miiⁿ ndúúcū 'úú, idinguúⁿ carta 'cūū yeⁿ'e ndís'tiī chi i'téénu nī Jesucristo ní caⁿ'á nī yaācū s'eeⁿ na yaⁿ'āa Galacia. 3 Neⁿ'é chi Chiida yú ndúúcū Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú tée yā s'uuúⁿ dendú'ū chi n'dai. Ní ndís'tiī canee nī ndúúcū vaadī 'diīiⁿ chi Ndyuūs itée yā s'uuúⁿ. 4 Jesucristo miiⁿ ca'a yā vida yeⁿ'e maáⁿ yā cucáávā nuuⁿndi yeⁿ'e yú. Maaⁿ ní nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ yeⁿ'e dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 'Tíícā neⁿ'e Ndyuūs Chiida yú. 5 Cueⁿ'e daāⁿmaⁿ canee Ndyuūs ndúúcū dɛɛvɛ yeⁿ'é yā. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ canee chi dich'ɛɛtɛ cá yā Ndyuūs chi dɛɛvɛ cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 'Tíícā.

Nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ táámá nduudu yeⁿ'e chi Cristo nanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ

6 Neené nge'e yiinú chi ndís'tiī neené niiⁿnuúⁿ nūuⁿ idivíi nī yeⁿ'e Ndyuūs chi n'gaí yā ndís'tiī, ní yeⁿ'e cosas chi n'dai ca chi Cristo tee yā ndís'tiī. Ní n'giindiveéⁿ nī nduudu chi nguɛ́ɛ́ cuaacu yeⁿ'ē táámá 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a nduudu miiⁿ tan'dúúcā chi táámá evangelio. 7 Cuaacu chí nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ táámá evangelio chí nduudu yeⁿ'e Dendyuūs naati vɛ́ɛ́ n'dúúví yā chi idi'vaachí yā ndís'tiī. Ní neⁿ'e yā n̄'daaⁿ yā evangelio chí nduudu ngai yeⁿ'e Cristo. 8 'Aara chi s'uuúⁿ o 'áámá ángel chi ndaa yeⁿ'e va'ai chɛ̄ɛ̄ti nguuvi ngaⁿ'a yā táámá evangelio chi n̄'daaⁿ nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā chi caⁿ'a 'nū chii 'nū ndís'tiī, tuu'mi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuví yā condenado. 9 'Āā caⁿ'á chuū maaⁿ ní neⁿ'é caaⁿ'maⁿ ntuúⁿ táámá vmnéⁿ'ēe: Nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'maⁿ yā táámá evangelio chi n̄'daaⁿ nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā chi caⁿ'a 'nū chii 'nū ndís'tiī, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuvi yā condenado.

10 Taachi ngaⁿ'á chuū, ¿dɛ'ɛ̄ inadacadíínuuⁿ nī nduucú? Nguɛ́ɛ́ neⁿ'é chi cunee yiinú nī yeⁿ'é caati neⁿ'é chi Ndyuūs cunee yiinú yā yeⁿ'é. O ¿'áá canee chi 'úú idiíⁿ chi cunee yíínūu saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū? Nduuti chi 'úú idiíⁿ chiiⁿ ti inee yíínūu saⁿ'ā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ idiíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Cristo.

Taacā chí chiī Pablo apóstol

11 'Úú ngaⁿ'á cuaacu ní ngīi ndís'tiī hermanos yeⁿ'é. Nduudu ngai chi evangelio yeⁿ'ē Jesucristo chi 'úú ngaⁿ'á, nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē mar 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 12 Ti 'úú nguɛ́ɛ́ sta'á nduudu miiⁿ yeⁿ'e saⁿ'ā, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ch'eēéⁿ yeⁿ'ē mar 'áámá saⁿ'ā caati Jesucristo ch'iⁿ'i yā 'úú nduudu cuaacu yeⁿ'é yā.

13 Ndís'tiī ch'iindiveéⁿ nī tan'dúúcā chi 'úú i'teenú tiempo chi chó'ōo ní caneé chɛɛchí na religión yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ judíos chi Israel. Ní deenú nī taacā chi diíⁿ. Ní diíⁿ chi dícaānú 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo ti caⁿ'á yā na yaācū yeⁿ'é Ndyuūs. Ní diíⁿ chuū ti neⁿ'é can'daá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e nducyáácá yaācū yeⁿ'é Ndyuūs ti neⁿ'é di'cuiīnú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 14 Ní chi'teenú más ca yeⁿ'e religión yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ndaata yeⁿ'e Israel s'eeⁿ nguaaⁿ nducyaaca yā chi dáamá ndaata yeⁿ'é ndúúcu yā ti neⁿ'é diíⁿ nducuéⁿ'ē tan'dúúcā chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū chi 'āā n'díí. 15 Naatí Ndyuūs ndɛɛvɛ yā 'úú taachi 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuundiyaáⁿ. Ní taachi ndaa tiempo chi Ndyuūs neⁿ'e yā, Ndyuūs yaa'ví yā 'úú cáávā chi neⁿ'é yā 'úú chi 'úú n'giindiveéⁿ nduudu yeⁿ'é yā ní cu'teenú Ndyuūs. 16 Ní Ndyuūs yaa'ví yā 'úú yeⁿ'ē Daiyá yā Jesucristo chi 'úú i'teenú 'yā, ti 'úú ní caaⁿ'máⁿ nduudu yeⁿ'e Cristo nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ gentiles, 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ yeⁿ'e ndaata Israel. Ndíí tuu'mi nguɛ́ɛ́ tiinguuneéⁿ mar 'aama saⁿ'ā yeⁿ'e nduudu yeⁿ'ē Cristo. 17 Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ndaá na yáāⁿ Jerusalén chi intiinguuneéⁿ apóstoles chi dichó'ó Ndyuūs vmnaaⁿ chi dichó'o yā 'úú, naati 'úú cheⁿ'é na yáⁿ'āa Arabia. Ní cuayiivi miiⁿ ní nguɛɛcuneé na yáāⁿ Damasco.

18 Cuayiivi chi cho'ó 'iīnū nduūyū ndii tiempo chi 'āā i'teenú Jesucristo tuu'mí ní cueⁿ'é yáāⁿ Jerusalén tuu'mí n'diichí Pedro tí 'āā cuɛ́ɛ́ n'diichí saⁿ'ā. Ní caneé ndúúcū sa ndíítiiⁿ'yuⁿ nguuvi. 19 Yáāⁿ miiⁿ nguɛ́ɛ́ n'diichí táámá apóstol chi dichó'ó Ndyuūs. Dámaāⁿ n'diichí Jacobo saⁿ'ā 'diinū Jesús miiⁿ. 20 Chuū idinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī. 'Cuin'dííchí ndís'tiī. 'Úú nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á nduudu yaadi ti Ndyuūs n'diichí yā 'úú ní deenú yā chi cuaacu ngaⁿ'á.

21 Cuayiivi ní ndaá na yáⁿ'āa yeⁿ'e Siria ndúúcū yáⁿ'āa Cilicia. 22 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Judea chi cueⁿ'é yā na yaācū naachi ngeⁿ'é yā yeⁿ'e Cristo nguɛ́ɛ́ iitiinaáⁿ yā 'úú ti nguɛ́ɛ́ in'diichí yā 'úú. 23 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ dámaāⁿ n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'ē 'úú cuááⁿ vmnaaⁿ 'tíícā, 'iiⁿ'yāⁿ chi can'dáa yā s'uuúⁿ ti neⁿ'é yā di'cuiīnú yā s'uuúⁿ maaⁿ ní ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'e Jesucristo. Cuááⁿ vmnaaⁿ nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā chi 'iiⁿ'yāⁿ i'téénu yā nduudu cuaacu yeⁿ'e Jesucristo. 24 Ní yeⁿ'ē chúū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs caavā chi maaⁿ ní 'úú i'teenú Jesucristo.

2

Tanáⁿ'ā apóstoles diíⁿ yā aceptar Pablo chi 'áámá apóstol ndúúcu yā

1 Cho'ōo ndiichi cúūuⁿ nduuyúū chi 'úú cheⁿ'e ntuúⁿ yáāⁿ Jerusalén. Cheⁿ'é ndúúcū saⁿ'ā Bernabé chi compañero yeⁿ'é ndúúcū saⁿ'ā Tito. 2 Ní ndaá ti Ndyuūs ch'iⁿ'i yā 'úú chi canéé chi caⁿ'á. Vmnááⁿ vmnaaⁿ caⁿ'á nanááⁿ apóstoles chi n'gɛɛtɛ yeⁿ'e yaācū miiⁿ. Ní chií 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ taacā chi ngaⁿ'á nduudu ngai yeⁿ'e Cristo nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ gentiles chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel. Chuū diíⁿ chí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cu'téénu yā chi dichíí'vɛ̄ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē Ndyuūs chi diíⁿ nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ gentiles. Ni apóstoles n'gɛɛtɛ nguɛ́ɛ́ caⁿ'a yā chi nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ yā 'úú. 3 Ní apóstoles n'gɛɛtɛ ní canee yiinú yā ndúúcū nduudu chi ngaⁿ'á. Ni saⁿ'ā Tito chi saⁿ'ā griego chi canéé sa nduucú, nguɛ́ɛ́ canee chi cuuví circuncidar Tito tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ti nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel. 4 Chuū diíⁿ ti naachi nduuvidaama yú chí ndaā n'dé'éí 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā tan'dúúcā chi hermanos yeⁿ'ē yú 'yā, naati nguɛ́ɛ́ 'tíícā. Ní ndaa yā chí n'diichí yā s'uuúⁿ caati 'āā cuɛ́ɛ́ diiⁿ yú tan'dúúcā chi ngaⁿ'ā ley yeⁿ'e circuncisión ti s'uūúⁿ ní yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ ní diiⁿ yú chi ngaⁿ'a Cristo. Neⁿ'é yā chi diiⁿ yú tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e Moisés miiⁿ. 5 Nús'uu ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ 'nū tan'dúúcā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ neⁿ'é yā yeⁿ'e ley yeⁿ'e circuncisión caati neⁿ'é 'nū chi nduudu cuaacu chi 'āā ngaⁿ'á 'nū yeⁿ'e evangelio yeⁿ'e Señor Jesucristo, ní 'áámá cūnēe ndúúcū ndís'tiī. 'Tíícā diíⁿ 'nū.

6 Apóstoles n'gɛɛtɛ yeⁿ'e yaācū miiⁿ nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ más cā ca'cueéⁿ yā 'úú yeⁿ'ē chi 'úú caaⁿ'máⁿ. 'Áárá chí n'gɛɛtɛ n'dai yā nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ tuneeⁿ 'úú ti Ndyuūs neⁿ'e yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ 'āā daamá nūuⁿ. 7 Apóstoles n'gɛɛtɛ yeⁿ'é yaācū 'āā deenú yā chi Ndyuūs dicho'ó yā 'úú. 'Úú, Pablo, ngaⁿ'á nduudu ngai yeⁿ'e Cristo nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel. 'Tiicá ntúūⁿ deenú yā chi Ndyuūs dicho'ó yā Pedro chi ngaⁿ'á yā nduudu ngai yeⁿ'e Cristo nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel. 8 Ti Ndyuūs yeⁿ'ē yú ní nginnee yā Pedro miiⁿ chi ngaⁿ'a nduudu cuaacu yeⁿ'é yā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'ā ley yeⁿ'ē circuncisión. Maaⁿ Señor miiⁿ nginnee yā 'úú chi caaⁿ'máⁿ nduudu yeⁿ'é yā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel. Ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ ley yeⁿ'e circuncisión yeⁿ'é yā.

9 Apóstoles n'gɛɛtɛ yeⁿ'e yaācū chi Jacobo ndúúcū Pedro ndúúcū Juan ní deenu ntúuⁿ yā chi Ndyuūs din'daacá yā nduucú chi 'úú idiíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e apóstol nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel. Tuu'mi ní sta'á yā tá'ā cuaacú 'nū ní nduuvidaamá nduudu yú nanááⁿ Ndyuūs ti 'úú ndúúcū Bernabé ní caaⁿ'máⁿ 'nū nduudu cuaacu yeⁿ'é Jesucristo nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ gentiles ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel. 10 Ní ngaⁿ'á yā ngii yā nús'uu chi n'gáácú 'nū yeⁿ'é hermanos chi vɛ́ɛ́ necesidades yeⁿ'é yā. 'Úú ntúūⁿ ní ngaⁿ'á, 'tíícā.

Pablo caⁿ'a chɛɛchi yā ndúúcū Pedro

11 Ndaá 'nū na yáāⁿ Antioquía ní taachí ndaa Pedro miiⁿ na yáāⁿ Antioquía 'úú ní caⁿ'a chɛɛ̄chí ndúúcu sa yáávēnaaⁿ sa nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ti Pedro miiⁿ nguɛ́ɛ́ idiiⁿ sa tan'dúúcā chi deenu sa chi canee chi diiⁿ sa. 12 Ti taachi 'āā cuɛ́ɛ́ ndaa saⁿ'ā s'eeⁿ chi dichó'ó Jacobo yeⁿ'ē yáāⁿ Jerusalén, Pedro miiⁿ ní che'é sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ gentiles chi hermanos yeⁿ'e yú. Ní taachi ndaa saⁿ'ā s'eeⁿ tuu'mi 'āā ntɛ́ɛ́ che'e sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ gentiles chi hermanos yeⁿ'e yú ti 'va'a sá yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē sa chi yeⁿ'ē ndaata Israel chi diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e circuncisión. 13 Ni tanáⁿ'ā hermanos chi yeⁿ'ē ndaata Israel diíⁿ yā tan'dúúcā chi ídiiⁿ Pedro miiⁿ. 'Tiicá ntúūⁿ Bernabé diíⁿ yā chi maaⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ che'é yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ gentiles. 'Tiicā nducyaacá yā diíⁿ yā 'áárá chi deenú yā chi n'daacā chi che'é yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ gentiles. 14 Taachi n'diichí chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ din'daacá yā ti nguɛ́ɛ́ che'é yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ gentiles chi hermanos yeⁿ'e yú tan'dúúcā chi ngaⁿ'a nduudu cuaacu yeⁿ'e Cristo, tuu'mi ní 'úú Pablo caⁿ'á chīi Pedro miiⁿ nanááⁿ nducyaaca yā 'túúcā: Díí chi saⁿ'ā Israel, díí chí maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ diiⁿ di tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e Israel ti maaⁿ ní i'téénu di Cristo, táácā cúúví chí nguɛ́ɛ́ che'e di ndúúcū hermanos yeⁿ'e yú chi 'iiⁿ'yāⁿ gentiles ní diiⁿ di chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nadacadíínuuⁿ yā chi cánéé chí diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi judíos.

'Iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ dáámá yā ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nánguaⁿ'ai yā caavā chi i'téénu yā Jesucristo

15 Ní s'uuúⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'uuúⁿ ti 'tíícā ch'ɛɛtiyáaⁿ yú ní nguɛ́ɛ́ diiⁿ nuuⁿndí yú daama tan'dúúcā chi diiⁿ tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ gentiles chi nguɛɛ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e yú. 16 Ní s'uuúⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel deenu yú chi Ndyuūs nguɛ́ɛ́ nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e yú ti idiiⁿ yú dámaaⁿ chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e yú. 'Tiicá ntúūⁿ Ndyuūs nguɛ́ɛ́ nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ti diíⁿ yā dámaāⁿ tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e Moisés. Ndyuūs nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo. Cáávā chuū s'uuúⁿ ní i'teenu yú Jesucristo ní Ndyuūs nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e yú. Ti cucáávā ley yeⁿ'e yú mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ cuuví yā perdonado, ti nguɛ́ɛ́ nadach'ɛɛcú ley miiⁿ nuuⁿndi yeⁿ'é yā.

17 S'uūuⁿ ní i'téénu yú Jesucristo chi Jesucristo miiⁿ nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e yú. 'Tíícā s'uūuⁿ ní ch'iⁿ'i yú chi dinuuⁿndi yú tan'dúúcā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Maaⁿ ní, ¿'áá cuaacu chi Cristo nginneé yā s'uūuⁿ ti idinuuⁿndi yú? Nguɛ́ɛ́ 'tíícā. 18 Nduuti chi s'uuúⁿ nadi'tuuvi yú 'áámá cosa chi ley yeⁿ'e yú ní 'cuiinuu ní nadin'dái ntuūⁿ yú ley miiⁿ chi n'giindiveeⁿ yú yeⁿ'ē, tuu'mi ní dinuuⁿndi yú. 19 Vmnááⁿ vmnaaⁿ idiiⁿ yú tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'ē yú naati nguɛ́ɛ́ ngii idiiⁿ yú nducuéⁿ'ē yeⁿ'ē. Ní ley miiⁿ diiⁿ condenar s'uuúⁿ. Ní canee yú tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā vi'í cā yeⁿ'ē ley yeⁿ'e yú. Cáávā chuū ní maaⁿ ní ch'ɛɛtinée yú tan'dúúcā chi neⁿ'e Ndyuūs. Ní Ndyuūs nadach'ɛɛcú yā yeⁿ'ē yú yeⁿ'e nuūⁿndī yeⁿ'e yú. Ní cáávā chuū cunduuchi yú cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 20 Taachi ca'neeⁿnga'á yā Cristo, tuu'mi ní cánéé tan'dúúcā chi 'úú ntúūⁿ ca'neeⁿnga'á nduucú yā. Maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ idiíⁿ tan'dúúcā chi 'úú neⁿ'é ti idiíⁿ chiiⁿ chi neⁿ'é Jesucristo ti Jesucristo chi daiya Dendyuūs canée yā na staava yeⁿ'é. Ní maaⁿ ní 'úú canduuchí ti i'teenú Daiyá Ndyuūs miiⁿ. Cristo miiⁿ dinéⁿ'e yā 'úú ní ca'a maáⁿ yā vida yeⁿ'e maáⁿ yā ní ch'īi yā caavā 'úú. 21 'Uú nguɛ́ɛ́ cuta'á vaadī n'dai yeⁿ'e Ndyuūs tan'dúúcā 'áámá cosa chiduuchi. Nduuti chi ley miiⁿ cuuví nach'ɛɛcú nuuⁿndi yeⁿ'e yú tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ ch'iī Cristo cucáávā s'uuúⁿ.

3

¿'Áá i'teenu yú ley miiⁿ o i'teenu yú Cristo?

1 Ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Galacia, dɛ'ɛ̄ chúúcā chɛɛchi tiíⁿ nī. ¿Dú'ú chi nche'ei ndís'tiī chi maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ nī nduudu cuaacu? Ngaⁿ'á nduudu cuaacu nanááⁿ ndís'tiī ní ndís'tiī déénu nī chi iiⁿ'yāⁿ chi'neeⁿnga'á yā Jesucristo na cruz cucáávā nuuⁿndi yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 2 Chuū neⁿ'é chi 'cuuvi nī 'úú: ¿'Áá sta'á nī Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs cucáávā chi diíⁿ nī tan'dúúcā chi ngaⁿ'ā ley yeⁿ'é Moisés, o cucáávā chi n'giindiveéⁿ nī nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ní i'téénu nī? 3 ¿Dɛ'ɛ̄ chúúcā chɛɛchi tiíⁿ nī? 'Āā i'téénu nī nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ni sta'á nī Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Maaⁿ ní neⁿ'é nī ndúúcū fuerzas yeⁿ'e maáⁿ nī diíⁿ nī tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley caati Ndyuūs cuuvi n'diichí yā chi n'daacā idiíⁿ nī. 4 'Āā ch'eenu taaví nī chiī cucáávā chi i'téénu nī Cristo. Maaⁿ ní chuū nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ ndís'tiī, nduuti chi nadacadaamí nī yeⁿ'e yā. 'Āā deenú chi dichíí'vɛ̄ ndís'tiī nduuti chi 'cuɛɛtinée nī ndúúcū Cristo. 5 Ndyuūs tee yā ndís'tiī Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ní diíⁿ yā vaadī n'giinu nguaaⁿ ndís'tiī. ¿'Áá diíⁿ Ndyuūs chuū caati ndís'tiī 'āā diíⁿ nī tan'duucā chi ngaⁿ'a ley? Nguɛɛ 'tíícā. Ndyuūs diíⁿ yā vaadī n'giinu nguaaⁿ ndís'tiī caati i'téénu nī nduudu cuaacu yeⁿ'é yā.

6 Ndii cuááⁿ vmnaaⁿ nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ngaⁿ'a yeⁿ'e Abraham chi 'āā n'dii. Abraham chi'téénu yā Ndyuūs ní Ndyuūs diiⁿ cuenta yā chi'téénu Abraham ní nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 7 Cáávā chuū deenu nī chi 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs, cuaacu nííⁿnyúⁿ ní yeⁿ'e ndaata Abraham, caati i'téénu yā tan'dúúcā chi'téénu Abraham miiⁿ. 8 Ndii cuaaⁿ vmnaaⁿ canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs chi Ndyuūs caⁿ'á yā nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ gentiles chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Abraham o Israel nduuti chi i'téénu yā Ndyuūs. Chuū Ndyuūs ngaⁿ'á yā ngii yā Abraham ndii tiempo chi 'āā chó'ōo, vmnaaⁿ chi diíⁿ yā. 'Tíícā ngaⁿ'a Ndyuūs ndúúcū Abraham: 'Úú caaⁿ'máⁿ chi di'viicú 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nuuⁿmáⁿ íⁿ'yeēⁿdī nduuti chi cu'téénu yā 'úú tan'dúúcā chi díí i'téénu di 'úú. 9 Tan'dúúcā Abraham chi'téénu yā Ndyuūs ní Ndyuūs ca'a yā Abraham vaadī n'dai yeⁿ'é yā ní 'tiicá ntúūⁿ Ndyuūs ca'a yā vaadī n'dai yeⁿ'é yā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi cu'téénu yā Ndyuūs.

10 Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi nadacadíínuuⁿ yā na staava yeⁿ'e yā chi Ndyuūs nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e yā ti diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nan'dai yā ní cánéé yā condenado, ti mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi diíⁿ yā nducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'a ley miiⁿ. Canéé nguūⁿ ndii cuááⁿ vmnaaⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tiicā: 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā tanducuéⁿ'ē chi canéé nguūⁿ na ley yeⁿ'e Moisés chii yā condenado. 11 S'uuúⁿ ní deenu yú chi Ndyuūs nguɛ́ɛ́ nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ caava chi diiⁿ yā chi ngaⁿ'a ley ti 'tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs: Ndyuūs nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā ní ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 12 Ní ley yeⁿ'e Moisés miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a chi 'iiⁿ'yāⁿ cu'téénu yā Jesucristo caati 'tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Dendyuūs ndii cuááⁿ vmnaaⁿ: 'Iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi ngaⁿ'a ley miiⁿ 'cuɛɛtinée yā ndúúcū vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

13 Cucáávā ley miiⁿ deenu yú chi diiⁿ yú nuuⁿndi ní canee yú condenado. Ní nguɛ́ɛ́ canee yú condenado cáávā ley miiⁿ ti Jesucristo diíⁿ yā tan'dúúcā chí caneé yā condenado. Ní sta'á yā lugar yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā ní can'diīcú yā na cruz. 'Tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs: Condenado taanduvɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'iī tí can'diīcú yā na 'áámá yáⁿ'á. 14 Chuū chí chiī. Maaⁿ níícú 'iiⁿ'yāⁿ gentiles cuuvi diiⁿ yā recibir vaadī n'dai yeⁿ'é Dendyuūs tan'dúúcā Ndyuūs caⁿ'a yā ndúúcū Abraham, ni chi ca'a yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ gentiles chi i'téénu yā Jesucristo. 'Íícú s'uuúⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ gentiles chi i'teenu yú Jesucristo cuta'a yú Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ.

Ley yeⁿ'e Moisés ndúúcū compromiso chi Ndyuūs ca'a yā

15 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, n'diichí nī tan'dúúcā 'aama ejemplo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū tan'dúúcā chí idiiⁿ yā taachi vɛ́ɛ́ papel chí cuaacu yeⁿ'ē 'áámá compromiso yeⁿ'é yā. Canee ngiinú yā ní dinguúⁿ yā 'aama papel chí cuaacu. Maaⁿ ní chi canéé nguūⁿ ní cuaacu chí mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛɛ nadivíi yā ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ííntiinee ra yā chiiⁿ chi canéé nguūⁿ. 16 'Tiicá ntúūⁿ, Ndyuūs ndii vmnááⁿ vmnaaⁿ ca'a yā promesa Abraham ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ndaata yeⁿ'e yā chí cuchiī cuayiivi. Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs 'tíícā: Nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a yeⁿ'ē ndaata chi n'deee n'dáí yeⁿ'e Abraham tan'dúúcā chi 'yaaⁿ yā ti ngaⁿ'a tan'dúúcā chi yeⁿ'e 'aama 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Abraham ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chí Jesucristo. 17 Chuū ngaⁿ'á cuaacu yeⁿ'e compromiso chi idi'cuaacú yā cáávā Cristo: Ndyuūs diíⁿ yā 'áámá compromiso ndúúcū Abraham chi canéé nguūⁿ. Cho'ōo cuūuⁿ ciento canee ndiicú ndííchí nduuyū ní Ndyuūs ca'a yā ley Moisés. Ley miiⁿ nguɛ́ɛ́ cuuví divíī 'aama lado compromiso yeⁿ'e Ndyuūs chi ca'a yā vmnááⁿ vmnaaⁿ ní diiⁿ chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ compromiso yeⁿ'é yā. 18 Ndúúti chi Ndyuūs tée yā chi cuuvi yeⁿ'ē yú cáávā chi diiⁿ yú tan'dúúcā chí ngaⁿ'a ley miiⁿ tuu'mi ní 'āā ntɛ́ɛ́ tée yā chi cuuvi yeⁿ'ē yú cáávā compromiso. Ndyuūs ca'a yā Abraham chi cuuvi yeⁿ'é yā cáávā compromiso chi diíⁿ yā ndúúcu yā.

19 ¿Dɛ'ɛ̄ dichíí'vɛ̄ ley tuu'mi? Ndyuūs ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ ley miiⁿ chi cuuvi deenu yú chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yú. Ní ley miiⁿ canee ndii tiempo chí ndaā Cristo Daiya Dendyuūs iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Cristo miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e compromiso chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi ca'a yā. Ndyuūs dichó'o yā ángeles chí ca'a yā ley Moisés. Moisés miiⁿ ní saⁿ'ā chi canee naavtaⁿ'ā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū Ndyuūs. 20 Taachi Ndyuūs ca'á yā compromiso ndúúcū Abraham, nguɛ́ɛ́ cānee 'aama saⁿ'ā naavtaⁿ'ā yeⁿ'é yā ndúúcū Abraham, nguɛ́ɛ́ ti tan'dúúcā Moisés miiⁿ.

Yeⁿ'e chi diiⁿ ley yeⁿ'e Moisés

21 ¿'Áá ley miiⁿ contra compromiso yeⁿ'e Dendyuūs? Nguɛɛ 'tíícā. Nduuti chi Ndyuūs cuuvi ca'a yā 'áámá ley chí cuuví ca'a vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, tuu'mi ní 'āā ntɛ́ɛ́ vɛɛ nuuⁿndi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ caavā ley miiⁿ. 22 Naati canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs chi nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā ti nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cumplir ley miiⁿ. Cáávā chuū canéé chí i'téénu yú Jesucristo ní Ndyuūs cuuvi tée yā s'uuúⁿ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ cucáávā compromiso miiⁿ.

23 Taachi 'āā cuɛ́ɛ́ ndaā Jesucristo caavā chi cuuvi cu'téénu yú Jesucristo, tuu'mi ní ch'ɛɛtinée yú maaⁿ poder yeⁿ'e ley. 'Tíícā ch'ɛɛtinée yú ndíí tiempo chi Ndyuūs dichó'o yā Jesucristo na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní 'íícú cuuvi cu'téénu yú Jesucristo. 24 Ley miiⁿ canee tan'dúúcā criada yeⁿ'e s'uuúⁿ chí diiiⁿ cuidado s'uuúⁿ ndíí tiempo chi ndaā Cristo. Maaⁿ ní cucáávā chi i'téénu yú Jesucristo tuu'mi ní Ndyuūs nadich'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e yú. 25 Ní taachi ndaā Jesucristo miiⁿ ní i'teenu yú 'yā, nguɛ́ɛ́ canee yú maaⁿ poder yeⁿ'e ley miiⁿ chi ley miiⁿ nguɛ́ɛ́ diiiⁿ cuidado s'uuúⁿ.

26 Maaⁿ ní nducyaaca yú ní daiya Dendyuūs s'uuúⁿ caavā chi i'teenu yú Jesucristo. 27 Caati nducyaaca yú chí chɛɛdínuūⁿnī ti i'teenu yú Jesucristo, s'uuúⁿ ní canee yú tan'dúúcā chi vɛ́ɛ́ vestido ngai yeⁿ'ē yú ní canee yú tan'dúúcā Jesucristo ti yeⁿ'é yā s'uuúⁿ. 'Tíícā s'uuúⁿ. 28 Maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ ndíí nduuti chi s'uuúⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel, o 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata griego, o criada chi yeⁿ'ē 'áámá patrón, o 'iiⁿ'yāⁿ chi libre yā, o saⁿ'ā o n'daataá ti nducyaaca s'uuúⁿ ní tan'dúúcā 'áámá s'uuúⁿ nūuⁿ cucáávā chi i'teenu yú Jesucristo ní yeⁿ'é Cristo s'uuúⁿ. 29 Ndúúti chi s'uuúⁿ ní yeⁿ'ē Cristo s'uuúⁿ tuu'mi ní s'uuúⁿ ní yeⁿ'e ndaata Abraham s'uuúⁿ, ní vɛ́ɛ́ chi cuuvi yeⁿ'e yú yeⁿ'ē compromiso ti 'tíícā Ndyuūs caⁿ'a yā ndúúcū Abraham chi tée yā s'uuúⁿ.

4

1 Maaⁿ ní neⁿ'é caaⁿ'máⁿ chuū ndís'tiī yeⁿ'e 'áámá saⁿ'ā n'gaiyáā chi vɛ́ɛ́ chi cuuvi yeⁿ'e sa. Taachi saⁿ'ā 'lííⁿ sa canee sa tan'dúúcā 'aama mozo ni idiiⁿ sa chiiⁿ chi ngaⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'ɛɛtinée yā ná vaacu sa. 'Áárá chí vɛɛ chi cuuvi yeⁿ'e sa nducuéⁿ'ē. 2 Saⁿ'ā 'lííⁿ sa canee sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí diiⁿ cuidado yeⁿ'ē sa ní ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi yeⁿ'ē sa. 'Tíícā canee sa ndii tiempo chi ngaⁿ'ā chiida sa ní vɛ́ɛ́ nduuyu yeⁿ'ē sa. Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ ca'a yā nducuéⁿ'ē chi cuuvi yeⁿ'ē sa. 3 'Tiicá ntúūⁿ s'uuúⁿ Taachi nguɛ́ɛ́ deenu yú yeⁿ'e Cristo, tuu'mí ní canee yú tan'dúúcā n'gaiyáā yú chí nguɛ́ɛ́ iincheenaaⁿ yú. Ní canee yú maaⁿ poder yeⁿ'e ley yeⁿ'e yú ní diiⁿ yú chi ngaⁿ'ā ley yeⁿ'e yú ndúúcū costumbre yeⁿ'e yú. 4 Taachi snuūⁿ ca'ā nguuvi miiⁿ Ndyuūs dichó'o yā Daiya yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní ch'iindiyáaⁿ yā yeⁿ'ē 'áámá n'daataá chi yeⁿ'ē ndaata Israel, yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā chí ngaⁿ'a ley yeⁿ'e Moisés. 5 Ní saⁿ'ā miiⁿ ní ndaā sa ní nadanguáⁿ'ai sa s'uuúⁿ chí 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi snée yú ndúúcū ley yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ gentiles ndúúcū costumbres yeⁿ'é yā, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel, níícú nducyaaca yú cuuvi daiya sa s'uuúⁿ.

6 Maaⁿ ní nducyaaca s'uuúⁿ ní daiya Ndyuūs s'uuúⁿ. Ní Ndyuūs dicho'ó yā Espíritu yeⁿ'ē Daiya yā chi Cristo na staava yeⁿ'e yú. Espíritu miiⁿ chííⁿ chí diiⁿ chi cuuvi caaⁿ'maⁿ yú 'tíícā: N'diī Ndyuūs Chiidá. 7 Maaⁿ ní s'uuúⁿ nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā mozos s'uuúⁿ ti daiyá Dendyuūs s'uuúⁿ. Ní ndúúti chi daiyá yā s'uuúⁿ tuu'mí Ndyuūs caⁿ'a yā ca'a yā s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'e yú tan'dúúcā chi ngaⁿ'a yā ti i'teenu yú Cristo.

Pablo idiíⁿ yā cuidado yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu Jesucristo

8 Vmnááⁿ vmnaaⁿ taachi nguɛɛ n'diichí nī Ndyuūs, ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ caavā ídolos chi nguɛ́ɛ́ dendyuūs s'eeⁿ. 9 Maaⁿ ní chi n'diichí nī Ndyuūs o más cā n'daacā chi caaⁿ'máⁿ chi Ndyuūs chi n'diichí yā ndis'tiī chi yeⁿ'é yā taacā chi maaⁿ ní nguɛɛcúndii ntúuⁿ nī ní neⁿ'é nī diíⁿ nī dendú'ū cosas chi nguɛ́ɛ́ cuuvi nanguaⁿ'ai yú. Dɛ́'ɛ̄ cuuvi chi neⁿ'é nī cunée nī tan'duucā 'áámá mozo yeⁿ'ē cosas chi 'tíícā. 10 Ndís'tiī ní di'viicú nī nguuvi s'eeⁿ, ndúúcū 'iiyū, ndúúcū tiempo, ndúúcū nduūyū ti neⁿ'é nī caⁿ'á nī favor yeⁿ'é Ndyuūs. 11 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, 'va'á yeⁿ'e ndís'tiī ti nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ nduudu cuaacu chi ngaⁿ'á nguaaⁿ ndís'tiī.

12 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é di'cuiitú nī chi diíⁿ nī tan'dúúcā chi 'úú idiíⁿ, ní divíi nī yeⁿ'e ley ti 'úú divií yeⁿ'e ley miiⁿ ti neⁿ'é diíⁿ tan'dúúcā ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ deenú nī ley. Taachí ngaⁿ'á nduudu cuaacu nguaaⁿ ndís'tiī, ndís'tiī ní din'dái nī nduucú. 13 Ndís'tiī deenu nī chi vmnááⁿ vmnaaⁿ chi'cueéⁿ ndís'tiī nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ní ngíítā 'úú. 14 Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ taanduvɛ́ɛ́ diíⁿ nī nduucú chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é nī 'úú cáávā ca'ai chi canuuⁿ 'úú chi idiíⁿ sufrir. Ní 'cuuⁿ nī 'úú ní sta'a nī 'úú tan'dúúcā chi 'úú 'áámá ángel yeⁿ'é Dendyuūs chi ndaā nanááⁿ ndís'tiī. Ní sta'á nī 'úú tan'dúúcā chi 'úú ní Cristo 'úú. 15 ¿Dɛ'ɛ̄ cuuvi chi maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ yeenú nī nduucú ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'é nī 'úú? 'Úú ngaⁿ'á nduudu cuaacu chi vmnááⁿ vmnaaⁿ neⁿ'é nī 'úú ti nduuti chí cuuvi tun'dáa nī nduutinaáⁿ nī maáⁿ nī chi tée nī 'úú. 16 Maaⁿ ní 'áá enemigo yeⁿ'é nī 'úú ti ngii chɛɛchí ndís'tiī nduudu cuaacu.

17 Vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi ndaā nguaaⁿ ndís'tiī chi ngaⁿ'á yā chi neⁿ'é yā ndís'tiī naati nguɛɛ n'daacā idiíⁿ yā. Neⁿ'é yā chi ndaacadáámí ndís'tiī yeⁿ'ē nduudu cuaacu ní 'caandiveéⁿ nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. 18 N'dáácā chi 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā chi neⁿ'e yā ndís'tiī nduuti chi diíⁿ yā chi n'daacā ndúúcu nī. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní diíⁿ yā 'túúcā nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ taachi 'úú caneé nguaaⁿ ndís'tiī. 19 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, ndís'tiī tan'dúúcā daiyá 'tíícā ndís'tiī. Ti taachi ngaⁿ'á nduudu cuaacu nanááⁿ ndís'tiī, 'úú diíⁿ sufrir tan'dúúcā 'aama n'daataa diiⁿ tá sufrir taachi ch'iindiyaāⁿ dacuá'āa. 'Tíícā idiíⁿ ndii tiempo chi i'téénu nī Jesucristo ní yeⁿ'é yā ndís'tiī. 'Tíícā idiíⁿ sufrir taama vmnéⁿ'ēe ti neⁿ'é chi ndís'tiī ch'iⁿ'í nī chi cuaacu nííⁿnyúⁿ i'téénu nī Cristo. 20 Maaⁿ ní neⁿ'é cuneé ndúúcū ndís'tiī ní cunneé ndís'tiī ti nguɛ́ɛ́ deenú táácā cuuvi diíⁿ nduucú ndís'tiī taachi yaⁿ'áí caneé yeⁿ'e nī.

'Áámá ejemplo chi historia yeⁿ'ē n'daataa Agar ndúúcū n'daataa Sara

21 Ndís'tiī chi neⁿ'é nī canée nī ndúúcū ley yeⁿ'e Moisés, 'cuuvi nī 'úú: ¿'Áá nguɛ́ɛ́ déénu nī chi ngaⁿ'a ley miiⁿ? 22 Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs chi Abraham ní vɛ́ɛ́ 'uūvī daiya yā. 'Aama daiya yā ní yeⁿ'e táⁿ'ā chi canéé caadi 'iīyū. Ní táámá daiya yā ní yeⁿ'ē n'daataa yeⁿ'e yā chi nguɛ́ɛ́ criada. 23 Daiya yā chi yeⁿ'e táⁿ'ā chi canéé caadi 'iiyū ch'iindiyaāⁿ sa ti Abraham neⁿ'e yā daiya yā. Naati táámá daiya táámá n'daataá chi n'daataá yeⁿ'é yā, ch'iindiyaāⁿ sa cucáávā compromiso chi diíⁿ Ndyuūs. Ni maaⁿ níícú chiī compromiso chí caⁿ'a Ndyuūs chí ca'a yā daiya Abraham. 24 Chuū ní 'áámá historia ní 'áámá comparación yeⁿ'e táⁿ'ā criada miiⁿ ndúúcū táⁿ'ā chi n'daataá yeⁿ'e Abraham. Ndyuūs diíⁿ yā contratar cucáávā nduu 'uuvi cosas chi Ndyuūs cānee yiinú yā chi diiⁿ yā. Táⁿ'ā criada miiⁿ ní nguuvi tá Agar ní 'áámá seña tan'dúúcā chi Ndyuūs cānee yiinú yā ní ca'a yā ley Moisés miiⁿ na 'cuɛɛti Sinaí. Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi caneé yā maaⁿ poder yeⁿ'e ley miiⁿ tan'dúúcā criada yeⁿ'e ley 'tííca yā. Ní tan'dúúcā criada Agar ndúúcū daiyá yā canéé caadi 'iiyu, 'tííca yā. 25 Ndyuūs ch'iⁿ'í yā s'uuúⁿ chi Agar miiⁿ ní 'áámá seña tan'dúúcā chi 'cuɛɛti Sinaí na yáⁿ'āa Arabia 'tííca yā. 'Tiicá ntúūⁿ táámá seña tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chi ye'e yáāⁿ Jerusalén ti 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén miiⁿ canée yā maaⁿ poder yeⁿ'e ley yeⁿ'e Moisés. Ní canée yā tan'dúúcā criados yeⁿ'ē ley miiⁿ. 26 Naati Ndyuūs ch'iⁿ'í yā s'uuúⁿ chi n'daataá chi nguuvi Sara chi nguɛ́ɛ́ criada ní 'áámá seña tan'dúúcā chi yáāⁿ Jerusalén chí ngai chí canee na va'ai chɛɛti nguuvi. Ní yáāⁿ yeⁿ'e nducyaaca yú chi i'teenu yú Jesucristo. 27 Canéé nguūⁿ ndii cuááⁿ vmnaaⁿ na nduudu yeⁿ'é Ndyuūs, 'tiicā:

Ndís'tiī n'daata s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ chiīndī daiyá nī cuuvi yeenu taaví nī. Ní 'cuai nī ní caaⁿ'máⁿ nī ndúúcū vaadī yeenú 'aara chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ daiya nī. Ti ndís'tiī chi libre chi nguɛ́ɛ́ daiyá nī cuuvi más ca daiyá nī nguɛ́ɛ́ ti n'daataá criada chi vɛ́ɛ́ daiyá yā yeⁿ'e isaⁿ'ā yeⁿ'é nī.

28 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, 'tíícā s'uuúⁿ tan'dúúcā daiya chi nguuvi Isaac chi yeⁿ'ē Abraham ndúúcū Sara 'tíícā s'uuúⁿ. Ní Ndyuūs tee yā compromiso s'uuúⁿ ti 'tiicā Ndyuūs ngaⁿ'a yā chi ca'a yā Abraham miiⁿ daiyá yā Isaac miiⁿ tí Isaac miiⁿ ní yeⁿ'é compromiso, 'tíícā s'uuúⁿ. 29 'Tíícā tiempo chi 'āā chó'ōo Ndyuūs idiíⁿ yā chi saⁿ'ā daiya criada chi daiya Abraham caati neⁿ'e yā daiya yā, daiya criada miiⁿ can'dáa sa saⁿ'ā daiya Sara caati daiya Sara ndúúcū Abraham ní yeⁿ'e compromiso chi diiⁿ Ndyuūs ndúúcū Abraham. 'Tíícā maaⁿ ní, 'iiⁿ'yāⁿ chi cānee yā maaⁿ poder yeⁿ'e ley yeⁿ'e Moisés ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē Señor Jesucristo. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ can'dáa yā s'uuúⁿ ní diíⁿ yā chi diiⁿ yú sufrir ti i'teenu yú Jesucristo. Ní canée yú ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs cáávā compromiso yeⁿ'é yā. 30 Naati canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs ndii cuááⁿ vmnaaⁿ 'tíícā: Cuaaⁿ chuva'āī í'neēⁿ táⁿ'ā chi canéé caadi 'iiyū ndúúcū daiya tá ti nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi tuneeⁿ daiya táⁿ'ā chi canéé caadi 'iiyū yeⁿ'ē chi cuuvi yeⁿ'e saⁿ'ā chi daiya táⁿ'ā Sara chi libre. 31 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, cáávā chuū s'uuúⁿ ní nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā chi daiya táⁿ'ā chi canéé caadi 'iiyū s'uuúⁿ, ti s'uuúⁿ tan'dúúcā chi daiya táⁿ'ā chi libre 'tíícā s'uuúⁿ.

5

Cunéé diītū yú ndúúcū chi i'teenu yú ti libre yú

1 Maaⁿ ní Cristo nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ yeⁿ'e maaⁿ poder yeⁿ'e ley. Caavā chúū 'cuɛɛtinéé n'daaca yú caati i'teenu yú Cristo. Ní nguɛ́ɛ́ nguɛɛcunée yú ní diiⁿ yú tan'duucā chi ngaⁿ'a ley. Ní nguɛ́ɛ́ canee yú tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé caadi 'iiyū.

2 Ndís'tiī 'caandiveéⁿ nī. 'Úú, Pablo, ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī. Nduuti chi ndís'tii saⁿ'ā ca'a nī lugar chí 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā circuncidar ndís'tiī tuu'mi ni nguɛ́ɛ́ cuuvi cuta'á nī yeⁿ'ē vaadī n'dai chi Cristo neⁿ'é yā tée yā ndís'tiī. 3 Ngaⁿ'á ntuūⁿ chi nducyaaca saⁿ'ā chi canéé sá circuncidado canéé chi diiⁿ sa cumplir nducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'a ley miiⁿ. 4 Nduuti chi nadacadíínuuⁿ nī chi ndís'tiī nanguáⁿ'ai nī yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e nī cucáávā ley miiⁿ tuu'mi ní 'āā divíi nī Cristo 'áámá lado. Ní Cristo miiⁿ nguɛ́ɛ́ tée yā ndís'tiī dendú'ū chi n'dai ca yeⁿ'e yā cucáávā chi dineⁿ'e cá yā s'uuúⁿ. 5 Ti s'uuúⁿ chi i'teenu yú Jesucristo canée yú ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi nginnee s'uuúⁿ. Ní canee ngiinu yú chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yú nanááⁿ Ndyuūs. 6 S'uuúⁿ chi saⁿ'ā s'uuúⁿ nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā circuncidar s'uuúⁿ o nguɛ́ɛ́. Chuū dichíí'vɛ̄ chi i'teenu yú Jesucristo. Ní cáávā chuū neⁿ'e yú 'iiⁿ'yāⁿ.

7 Nguuvi chi chó'ōo ndís'tiī n'daacā i'téénu nī Jesucristo naati maaⁿ ní nguɛɛ 'tíícā. ¿Du'ú di'vaachi yeⁿ'e nī chi nguɛɛ n'giindiveéⁿ nī nduudu cuaacu yeⁿ'é Cristo? 8 Ndyuūs nguɛ́ɛ́ dí'vaāchi yā ndís'tiī ti Ndyuūs miiⁿ yaa'ví yā ndís'tiī chi cuuvi yeⁿ'é yā ndís'tiī. 9 'Iiⁿ'yāⁿ chi di'vaachí yā ndís'tiī ní tan'duucā ta 'lííⁿ chúúndí levadura chí nadicuéeⁿ tanducuéⁿ'ē yaāchī, 'tííca yā. 10 Vɛ́ɛ́ confianza yeⁿ'é ndúúcū Señor Jesucristo ní 'úú ní deenú chi ndís'tiī nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chí di'vaachi yā ndís'tiī. Ndyuūs diíⁿ yā castigar 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí di'vaachi ndís'tiī.

11 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, nduuti chi ndíí maaⁿ 'úú ngaⁿ'á chi saⁿ'ā gentiles canee chi canéé circuncidado tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ Israel chí judío s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ can'dáa yā 'úú chi ya'āī 'úú. Nguɛ́ɛ́ 'tíícā. 'Iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ can'dáa yā 'úú ti 'úú ngaⁿ'á chi Jesucristo nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ ti ch'īi yā na cruz cáávā nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 12 N'daacā chi 'iiⁿ'yāⁿ chi di'vaachi yā ndís'tiī divíi yā yeⁿ'ē nguaaⁿ ndís'tiī.

13 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, Ndyuūs yaa'ví yā s'uuúⁿ ní nguɛ́ɛ́ canée yú maaⁿ poder yeⁿ'e ley ti libre yú. Maaⁿ ní chi libre yú nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú dendu'ū chi neⁿ'e yú yeⁿ'e cosas chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdī, naati dineⁿ'e yú 'aama yú ndúúcū taama yú. Ní cunnee yú vi'ī cucáávā chi neⁿ'e yú vi'ī. 14 S'uuúⁿ cuuvi diiⁿ yú nducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'a ley ndúúti chí diiⁿ yú tan'dúúcā chí ngaⁿ'a 'tíícā: Dinéⁿ'e yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ tan'duucā chi dinéⁿ'e yú maāⁿ yú. 15 Ndúúti chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yú 'aama yú taama yú tuu'mi ní diiⁿ yú tan'dúúcā chi che'e yú 'aama yú taama yú; cuin'diichi yú ti cuuvi ituuvi yú 'aama yú taama yú.

Lo que chi neⁿ'e yú diiⁿ yú ndúúcū chi neⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs chi diiⁿ yú

16 'Caandiveéⁿ nī chuū chi ngaⁿ'á: Canee yú chí 'cuɛɛti chiicá yú tan'dúúcā chi Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ch'iⁿ'i s'uuúⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú tan'dúúcā chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'ē yú. 17 Ti chííⁿ chí neⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú chi diiⁿ yú nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā chi neⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi diiⁿ yú. Ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū chi neⁿ'e diiⁿ cuerpo yeⁿ'e yú nguɛ́ɛ́ neⁿ'e 'aama taama na staava yeⁿ'ē yú. Chííⁿ chí nguɛ́ɛ́ cuuvi diiⁿ yú ní chííⁿ chí neⁿ'e yú diiⁿ yú. 18 Nduuti chi s'uuuⁿ idiiⁿ yú tan'dúúcā chi ch'iⁿ'i Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs s'uuúⁿ tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ canee yú maaⁿ poder yeⁿ'e ley.

19 Ti nuuⁿndi yeⁿ'e cuerpo chí 'iiⁿ'yāⁿ diiⁿ yā ní inaaⁿ yú, ní chúū: 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindivaacú yā ngaⁿ'á yā ndúúcū n'daataá o saⁿ'ā yeⁿ'e taama yā. Saⁿ'ā da'caiyáā caⁿ'á sa ndúúcū 'áámá n'daataá chi duuchi née sa taⁿ'ā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ nadacadíínūuⁿ yā taacā chi diíⁿ yā. 20 'Iiⁿ'yāⁿ i'teenú yā ídolos ndúúcū cosas chi nguɛ́ɛ́ Ndyuūs ndúúcū nducueⁿ'ē chí diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí yeⁿ'e chíngaatu. 'Iiⁿ'yāⁿ nduuvitaáⁿ yā ní n'díítɛ yā. Ní taáⁿ yā ní in'nuúⁿ yā vaadī 'caa'va. 'Iiⁿ'yāⁿ 'ii'nuⁿ cheendí yā ní 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā chi vɛ́ɛ́ divisiones nguaaⁿ vi'i yā. Ní diíⁿ yā chi vɛ́ɛ́ vaadī 'caa'va. 21 'Iiⁿ'yāⁿ neⁿ'é yā cosas tan'dúúcā chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē tanáⁿ'a yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ n'giīⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi cúú'ví ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi n'deee n'dáí nge'e ní idiíⁿ yā dendú'ū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi tan'dúúcā chuū. 'Úú ní ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī chi divíi nī yeⁿ'e dendu'ū chuū tan'dúúcā chí 'āā ngaⁿ'á nguuvi chí 'āā cho'ōo. 'Iiⁿ'yāⁿ chi idiíⁿ yā s'tuucā nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ cuuvi yeⁿ'é yā naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā.

22 Naati nduuti chí 'cuɛɛti chiicá yú tan'dúúcā chi ch'iⁿ'i Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs s'uuúⁿ tuu'mi ní dineⁿ'e yú 'iiⁿ'yāⁿ. Ni yeenú taavi yú. Ní canéé vaadī 'diiiⁿ na staava yeⁿ'e yú. Ní cuchɛɛ yú yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi n'gɛɛnu yú ngii. Ní din'daaca yú ndúúcū vi'ī ní diiⁿ yú nducuéⁿ'ē chi n'dai ndúúcū vi'ī. Ní 'áámá canee yú ndúúcū chi i'teenu yú. 23 Ní canee yú ndiicúúⁿ. Ní diiⁿ yú cuidado chi diiⁿ yú cosas chi n'daacā. Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs nginnee s'uuúⁿ chi diiⁿ yú nducuéⁿ'ē chuū chí n'daacā. Ní ley yeⁿ'e Moisés miiⁿ nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a chi nguɛ́ɛ́ cuuvi diiⁿ yú s'túúcā. 24 S'uuúⁿ chi 'āā i'teenu yú Señor Jesucristo yeⁿ'e yú nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú tan'duucā chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú. Ní canee yú tan'dúúcā chi 'āā ca'neeⁿnga'ā yú nducueⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi neⁿ'e diiiⁿ cuerpo yeⁿ'e yú, 'tíícā canee yú. 25 Nduuti chi candúúchí yú ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs tuu'mi ní canéé chi 'cuɛɛti chiicá yú tan'dúúcā chi n'giⁿ'i Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs s'uuúⁿ.

26 Nguɛ́ɛ́ canéé chi din'gɛɛtɛ yú chi vɛ́ɛ́ vaadī 'caa'va nguaaⁿ s'uuúⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ nguee yú 'aama yú taama yú.

6

S'uuúⁿ cunnee yú 'aama yú ndúúcū taama yú

1 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi diíⁿ nī tan'dúúcā chi ch'iⁿ'i Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs, nduuti chi 'áámá hermano yeⁿ'e yú 'āā diíⁿ yā nuuⁿndi ndís'tiī canéé chí cunnee nī hermano miiⁿ. Diiⁿ n'daacá nī ndúúcu yā. Ní ch'iⁿ'i nī hermano miiⁿ chɛɛ̄ nuuⁿndi chi diíⁿ yā caati cuuvi nguɛɛcúndii yā yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e yā. Ndís'tiī ntúūⁿ 'cuɛɛtinée nī cáácá nī ndúúcū cuidado ti nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí nī. 2 Cunnée yú 'aama yú taama yú ní ya'āī 'iinu yú hermanos caava dendu'ū vaadī ya'āī chi yeⁿ'ē 'aama yú taama yú. 'Tíícā ní diiⁿ yú tan'dúúcā chi Cristo caⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā s'uuúⁿ.

3 Nduuti chí 'áámá saⁿ'ā nadacadíínuuⁿ sa chí neené ch'ɛɛtɛ sa ní nguɛɛ 'tíícā, saⁿ'ā miiⁿ nginnche'éí máaⁿ sa saⁿ'ā. 4 Ca'áámá ca'aama s'uuúⁿ ní canee chí tuumicádíínuuⁿ yú nducuéⁿ'ē chi diiⁿ yú. Tuu'mi ní cuuvi yeenu yú ti n'daacā cosas chi diiⁿ yú. Ní nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ yú yeⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē taama 'iiⁿ'yāⁿ táácā chi diiⁿ yā. 5 Caati ca'áámá ca'aama s'uuúⁿ canee chi cuchɛɛ yú yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi chó'ōo yeⁿ'ē maaⁿ yú ní diiⁿ yú cuenta yeⁿ'ē maaⁿ yú yeⁿ'e chi diiⁿ yú nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē taamá yā.

6 'Iiⁿ'yāⁿ chi n'geēⁿ nduudu yeⁿ'é Ndyuūs canéé chí cunneé yā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngi'cueeⁿ nduudu miiⁿ.

7 Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ canee chi cannche'éí nī maaⁿ nī. Ndyuūs n'diichí yā ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ cuuví cannche'éí nī Ndyuūs. Nducuéⁿ'ē cosa chi idiiⁿ saⁿ'ā tan'dúúcā chi cúunū sa, ní chiīⁿ ntúūⁿ cúta'ā sa cosecha yeⁿ'ē sa. 8 Nduuti chi diiⁿ yú tan'dúúcā chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'ē yú chi dinuuⁿndi yú tuu'mi ní dindai yú ní canee yú tan'dúúcā 'áámá cosecha chi ngiīnū chi ngo'oó yeⁿ'ē. Naati nduuti chi diiⁿ yú cosas chi ch'iⁿ'i Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs s'uuúⁿ tuu'mi ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs tée yā s'uuúⁿ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Ní dendu'ū tan'dúúcā cosecha yeⁿ'ē chi diiⁿ yú tée yā s'uuúⁿ. 9 Cáávā chuū nguɛ́ɛ́ canee chi cuuví 'daān'di yú chi diiⁿ yú nducueⁿ'ē chi n'daācā. ti ndaá nguuvi yeⁿ'ē chi cuuvi cuta'a yú cosecha yeⁿ'ē chi n'daacā idiiⁿ yú nduuti chi nguɛ́ɛ́ cuūnu yú. 10 Tan'dúúcā chi vɛ́ɛ́ yaaⁿ yú din'daāca yú ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 'Tiicá ntúūⁿ din'daāca ca yú ndúúcū hermanos yeⁿ'e yú chi i'téénu yā Jesucristo.

Consejo yeⁿ'e Pablo ndúúcū saludos yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ

11 N'diichí nī 'tɛ́ɛ́ chɛɛtɛ 'áámá caaca dinguúⁿ yeⁿ'é nī ndúúcū ta'á. 12 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi ngaⁿ'a yā ndís'tii chi canéé chi cuuví nī circuncidado, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā 'túúcā, ti neⁿ'é yā caⁿ'á yā favor yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ judíos chi Israel chi yeⁿ'e circuncisión chi canéé ndúúcū ley yeⁿ'e yā. Ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā chí 'cueenu yā cuuvi cáávā Jesucristo chí ch'īi yā na cruz. 13 Saⁿ'a Israel s'eeⁿ chi 'āā circuncidado yā ní mar 'áámá yā nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ yā tanducuéⁿ'e chi canéé nguūⁿ na ley yeⁿ'é yā. Neⁿ'é yā chi ndís'tiī saⁿ'ā cuuví nī circuncidado. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuvi yeenú yā ní ngaⁿ'á yā chi dich'ɛɛtɛ yā maaⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ tí ndís'tiī ntúūⁿ diíⁿ nī tan'duucā chi diíⁿ yā, ní candɛɛ nī marca yeⁿ'e circuncisión na cuerpo yeⁿ'e nī. 14 'Úú nguɛ́ɛ́ neⁿ'é caaⁿ'máⁿ chi ch'ɛɛtɛ yeⁿ'ē mar 'áámá dendu'ū yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Neⁿ'é caaⁿ'máⁿ chi Jesucristo ch'īi yā na cruz caava nuuⁿndi yeⁿ'ē nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. Taachi Cristo ch'īi yā na cruz, 'tíícā tan'duucā chi cuerpo yeⁿ'é ch'iī ntúūⁿ. 'Tiicá ntúūⁿ ní caavā 'úú nducuéⁿ'ē chi yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdī canee tan'duucā chi n'díí. 15 Maaⁿ ní s'uuúⁿ saⁿ'ā chi i'teenu yú Señor Jesucristo yeⁿ'e yú nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ nduuti chi vɛ́ɛ́ marca yeⁿ'e circuncisión na cuerpo yeⁿ'e yú o nguɛ́ɛ́. Chuū ni dichíí'vɛ̄ chi 'iiⁿ'yāⁿ ngaī s'uuúⁿ ní vɛ́ɛ́ vida ngai yeⁿ'e yú tan'dúúcā chi nuuⁿmaⁿ ch'iindiyáāⁿ ntúūⁿ yú táámá. 16 Nducyaaca yú chi 'cuɛɛti chiicá yú tan'dúúcā chi ch'iⁿ'í ndís'tiī tuu'mi ni Ndyuūs tée yā vaadī 'diiíⁿ na staava yeⁿ'e yú. Ní Ndyuūs ya'ai 'iinú yā caavā ndís'tiī. Ní nducyaaca s'uuúⁿ chi i'teenu yú Jesucristo, s'uuúⁿ ní yeⁿ'é ndaata yeⁿ'e Ndyuūs chi cuaacu nííⁿnyúⁿ ndaata yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi judíos.

17 Ndíí maaⁿ ndíí cuaaⁿ chi cuchiī nguɛ́ɛ́ neⁿ'é chi mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ dííⁿ nndú'u yā 'úú, caati 'úú ndɛɛ́ yaātū na cuerpo yeⁿ'é naachi 'iiⁿ'yāⁿ ch'eⁿ'é yā 'úú, ti 'úú idiíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú.

18 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, Señor Jesucristo yeⁿ'e yú canée yā nduucú nī ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ itée yā ndís'tiī nducuéⁿ'ē chi n'daacā n'dai yeⁿ'é yā. 'Tíícā cuuvi.

EFESIOS

1

2

3

4

5

6

CARTA YEⁿ'E 'IIⁿ'YĀⁿ YEⁿ'E YÁĀⁿ EFESO

1

Pablo idinguúⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi naⁿ'á yā yaācū na yáāⁿ Efeso

1 'Úú Pablo 'úú, ní 'úú apóstol yeⁿ'e Señor Jesucristo caavā chi 'tíícā neⁿ'e Ndyuūs chi dichó'o yā 'úú. 'Úú idinguúⁿ carta 'cūū yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáāⁿ Efeso, 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Ndyuūs ni i'téénu yā Señor Jesucristo. 2 Ndyuūs Chiida yú ndúúcū Señor Jesucristo yeⁿ'e yú nginneé yā ndís'tiī ní tée yā cosas chi n'daacā n'dai, ní tée yā ndís'tiī vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'é yā.

Yeⁿ'e dendu'ū chi n'daacā n'dai chi Cristo ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā

3 Nducyaaca yú canee chi dich'ɛɛtɛ́ yú Ndyuūs chi Chiidá Señor Jesucristo. Maaⁿ ní caavā chi s'uuúⁿ ní yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ, Ndyuūs tée yā s'uuúⁿ dendú'ū yeⁿ'é yā chi n'dai taavi ca yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi n'dai tan'dúúcā chi s'uuúⁿ snee yú na va'ai chɛɛti nguuvi. 4 Ní 'tíícā Ndyuūs nadidɛɛvɛ́ yā s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā s'uuúⁿ ní cuuvi yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ ndíí taachi 'āā 'cuɛ́ɛ́ din'dái yā iⁿ'yeēⁿdī. Ní nduuví n'dai yú ní i'teenu n'daāca yú Cristo ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yú nanáaⁿ yā. 5 Ní Ndyuūs 'āā deenú yā chiiⁿ chi neⁿ'é yā diíⁿ yā cáávā chi neⁿ'é yā s'uuúⁿ. Cáávā chi neⁿ'é yā chi cuuvi yeⁿ'é yā s'uuúⁿ, sta'á yā s'uuúⁿ chi cuuvi daiyá yā s'uuúⁿ cucáávā Cristo Jesús. 6 Cucáávā chuū cueⁿ'e daāⁿmaⁿ dich'ɛɛtɛ́ taavi yú Ndyuūs chi itée yā s'uuúⁿ dendu'ū chi ch'ɛɛtɛ n'dai yeⁿ'é yā caati maaⁿ ní s'uuúⁿ ní yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ. Ndyuūs diíⁿ yā recibir s'uuúⁿ caati neⁿ'e taavi cá yā Cristo. 7 Ní cáávā Ndyuūs neⁿ'e taavi cá yā nducyaaca yú dichó'o yā Daiya yā chi ch'īi yā cáávā s'uuúⁿ. Ní Ndyuūs nadich'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e yú cáávā yuūuⁿ yeⁿ'é Cristo. Ní cáávā chi Ndyuūs 'tíícā neⁿ'é yā s'uuúⁿ itée yā dendu'u chi n'daacā yeⁿ'é yā. 8 Níícú Ndyuūs ch'iⁿ'í yā s'uuúⁿ chi neⁿ'e taavi cá yā s'uuúⁿ. Ní diíⁿ yā chi deenu yú taanduvɛ́ɛ́ vaadī n'dai yeⁿ'é yā ní tuumicadíínuuⁿ yú nducuéⁿ'ē. 9 Ní Ndyuūs 'āā diíⁿ yā chiiⁿ chi neⁿ'é yā diíⁿ yā. Ní diíⁿ yā chí n'diīchi yú chiiⁿ chi canúúⁿ n'de'ei yeⁿ'é yā ndii cuááⁿ vmnaaⁿ cucááva Cristo. 10 Ní chuū chi canuuⁿ n'de'ei yeⁿ'é Ndyuūs chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi diiⁿ yā chi cuuvi taachi ndaa tiempo yeⁿ'ē, Ndyuūs caⁿ'a yā chi diíⁿ yā chi Cristo ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi snéé nanguuvi ndúúcū chi snéé ná yáⁿ'āa. Ní Ndyuūs caⁿ'á yā chi nduuvidaamá tanducuéⁿ'ē dendu'ū nanááⁿ Cristo.

11 Ndyuūs diíⁿ yā chi nducuéⁿ'ē chi chó'ōo ní chó'ōo tan'dúúcā chi neⁿ'e yā. Ní Ndyuūs nndɛɛvɛ́ yā s'uuúⁿ ndii cuááⁿ vmnaaⁿ níícú chi cuuvi yeⁿ'e yú cosas chi caⁿ'a yā chi tée yā s'uuúⁿ, caati s'uuúⁿ ní yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ. 12 Ní Ndyuūs 'tíícā diíⁿ yā ti neⁿ'é yā chi nús'uu ní ch'iⁿ'í 'nū vaadī dɛɛvɛ ca yeⁿ'é Ndyuūs nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ti nús'uu ní yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel nús'uu chi vmnááⁿ vmnaaⁿ i'téénu 'nū Cristo. 13 Chuū dendú'ū ní yeⁿ'e ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ti taachi ch'iindiveéⁿ nī nduudu cuaacu yeⁿ'e evangelio chi ndúúdú ngai yeⁿ'e Cristo chi nadanguaⁿ'aī ndís'tiī ní s'téénu nī yeⁿ'ē. Tuu'mi ní canéé 'áámá sello yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcu nī. Ní sello miiⁿ ní Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs chí 'áámá compromiso chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi tée yā s'uūuⁿ ndíí cuááⁿ vmnaaⁿ. 14 Ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ní 'áámá seña chi cuta'a yú chi cuuvi yeⁿ'e yú chiiⁿ chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi tée yā chi cuuvi yeⁿ'e yú. Ní Ndyuūs yaa'vi yā s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā s'uuúⁿ. Taachi ndaa nguuvi chi neⁿ'e Ndyuūs, Ndyuūs caⁿ'á yā diíⁿ yā chi s'uuúⁿ tan'dúúcā maáⁿ yā 'tíícā s'uuúⁿ. Ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ní 'áámá seña yeⁿ'é chuū. Ní 'íícú nducyaaca yú ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi cu'téénu yā Cristo cuuvi nadich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs cucáávā chi ch'ɛɛtɛ́ n'daí yā.

Pablo ngiicá yā Ndyuūs chi ca'á yā vaadī deenu 'iiⁿ'yāⁿ chi cu'téénu yā Cristo

15 Cucaavā chuū, taachi 'úú Pablo ch'iindiveéⁿ chi ndís'tiī i'téénu nī Señor Jesucristo ní dinéⁿ'e nī nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Señor Jesucristo 'iivú Ndyuūs, 16 tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ ngíí 'daan'dí chi ca'á gracias Ndyuūs cucáávā ndís'tiī. Ni taachi in'gaacú yeⁿ'e ndís'tiī, tuu'mi ní ngaⁿ'angua'á cucáávā ndís'tiī. 17 Ní ngiicá Ndyuūs yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú chi Ndyuūs miiⁿ chi Chiida yú chi dɛɛvɛ taavi ca, ní ngiicá Ndyuūs chi tée yā ndís'tiī vaadī deenu yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs, ní 'íícú cuuvi déénu cá nī ní 'iintiinaáⁿ nī chííⁿ chí neⁿ'e Ndyuūs. 18 Ní ngiicá Ndyuūs chi diíⁿ yā chi cuuvi déénu nī ní cadíínuuⁿ nī chɛɛ chi cūnee ngiinu yú chi Ndyuūs tée yā s'uuúⁿ, ti ndɛɛvɛ yā s'uuúⁿ. Ní deenú nī dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai ca ní dɛɛvɛ ca chi cuuvi yeⁿ'é nī chi Ndyuūs ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e yā. 19 Ni ngiicá Ndyuūs chi cuuvi deenú nī chi poder chi ch'ɛɛtɛ taavi ca chi yeⁿ'e Ndyuūs. Ní nguɛ́ɛ́ mar 'áámá dendu'ū chi Ndyuūs nguɛɛ cuuvi diíⁿ yā. Ní Ndyuūs diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ caavā s'uūuⁿ chi i'teenu yú 'iiⁿ'yāⁿ. Maaⁿ ní diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū poder yeⁿ'é yā cáávā s'uuúⁿ, ní ch'iⁿ'í yā poder yeⁿ'é yā chí ch'ɛɛtɛ ní ndúúcū fuerzas yeⁿ'é yā. 20 'Tíícā Ndyuūs ch'iⁿ'i yā maaⁿ poder yeⁿ'é yā taachi nadicuéeⁿ yā Cristo yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní s'néeⁿ yā Cristo na va'ai chɛɛti nguuvi ní Cristo ch'iindí yā lado tá cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs chiidá yā chi lado yeⁿ'ē honor. 21 Ní ca'á yā Cristo nducuéⁿ'ē poder tan'dúúcā 'áámá 'iiⁿntyéⁿ'ē chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e tanáⁿ'ā 'iiⁿntyéⁿ'ē ndúúcū yeⁿ'ē nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ndúúcū yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē poder chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e nducyaaca patrón chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. Ní Cristo ní más ca ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ chi cuuvi caaⁿ'maⁿ yú yeⁿ'ē, nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ yeⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ mááⁿ, 'tiicá ntúūⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi cuchiī. 22 Ní Ndyuūs s'néeⁿ yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū maaⁿ poder yeⁿ'e Cristo. Ní Ndyuūs s'néeⁿ yā Cristo lugar más cā ch'ɛɛtɛ. Ní Cristo miiⁿ tan'duucā chi tiíⁿ yā yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā ní cáⁿ'a yā yaacū yeⁿ'e Cristo, 'tíícā Cristo miiⁿ. 23 'Iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní tan'duucā cuerpo yeⁿ'é Cristo, 'tííca yā. Ní cuaacu nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní yeⁿ'e Cristo. Ní Cristo miiⁿ ní n'daacā taaví yā ní canée yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē dendu'ū ndúúcū tanducuéⁿ'ē cuaaⁿ.

2

Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ ti neⁿ'é yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ

1 Nguuvi chi chó'ōo ndís'tiī dinuuⁿndí nī ní sneé nī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí caavā nducuéⁿ'ē dendu'ū chi diíⁿ nī chi nguɛɛ n'daacā. Naati maaⁿ ní Ndyuūs tee yā ndís'tiī vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ dáámá ndúúcū Cristo caati nadacuéeⁿ yā Cristo yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. 2 Ní nguuvi chi chó'ōo ndís'tiī diíⁿ nī nuuⁿndi ní dinuuⁿndí nī ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní diíⁿ nī tan'dúúcā chi neⁿ'e espíritu chi nguɛ́ɛ́ n'dai. Espíritu miiⁿ ni yááⁿn'guiinūuⁿ ní espíritu chi canéé na 'yúúné ni ngaⁿ'ā ntííⁿnyúⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdī ní ngaⁿ'ā ntííⁿnyúⁿ yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs. 3 Ní nducyaaca s'uuúⁿ 'tíícā diiⁿ yú nguuvi chi chó'ōo ní diiⁿ yú tan'dúúcā chi neⁿ'e yú ní diiⁿ yú tan'dúúcā chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú ní tan'dúúcā chi nadicadiinuuⁿ yú. Ní cáávā chuū nducyaaca yú canéé chí cuta'a yú ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ castigo chi diitu n'dáí chi ca'a Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ chi dinuuⁿndí yā. 4 Naati Ndyuūs ní nééné ya'āī 'iinu cá yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní neⁿ'e taavi cá yā s'uuúⁿ. 5 Ní 'áárá chí n'diī yú cucáávā chi dinuūⁿndi yú Ndyuūs itée yā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'ē yú dáámá dáámá ndúúcū Jesucristo caati nadacuéeⁿ yā Cristo yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. Maaⁿ ní ninnguaⁿ'ai yú caavā chi Ndyuūs ní n'dai taavi cá yā ní neⁿ'e cá yā s'uuúⁿ. 6 Ndyuūs diíⁿ yā chi nanduuchí yā s'uuúⁿ dáámá dáámá ndúúcū Cristo ti s'uuúⁿ ní yeⁿ'é Cristo s'uuúⁿ. Ní 'tiicá ntúūⁿ diíⁿ yā chi s'uuúⁿ tan'dúúcā chí snee yú ná va'ai chɛɛti nguuvi ndúúcū Jesucristo 'tíícā s'uuúⁿ. 7 Ní Ndyuūs diíⁿ yā 'tuucā chi cuuvi 'cuuⁿ'miⁿ cá yā s'uuúⁿ nguuvi chi cuchiī tan'dúúcā chi dineⁿ'e taavi cá yā s'uuúⁿ ndúúcū n'deee n'dáí dendu'ū chi n'dai taavi chi itée yā s'uuúⁿ, ti yeⁿ'e Cristo Jesús s'uuúⁿ. 8 Ní cucáávā chi Ndyuūs ní neⁿ'e taavi cá yā s'uuúⁿ, ndís'tiī ní ninnguaⁿ'ai nī tí i'téénu nī Cristo. Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī mar 'áámá chi nanguaⁿ'ai nī naati Ndyuūs chi datée yā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'é nī. 9 Ní nguɛ́ɛ́ nanguaⁿ'ai nī cucáávā ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ nī caati nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ nī chi ch'ɛɛtɛ n'daí nī maáⁿ nī cucáávā chi diíⁿ nī. 10 Taachi Ndyuūs nadinguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ diíⁿ yā chi s'uuúⁿ ní yeⁿ'e Jesucristo s'uuúⁿ ní cuuvi diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ chi n'daacā. Ndyuūs 'āā ch'iindiyaáⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ chi canéé chí diiⁿ yú ndii cuááⁿ vmnaaⁿ.

Vɛ́ɛ́ vaadī 'diīíⁿ yeⁿ'ē yú cucáávā Cristo

11 Maaⁿ ní n'gaacú nī tan'dúúcā chi sneé nī nguuvi chi 'āā chó'ōo. Ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel naati 'iiⁿ'yāⁿ gentiles ndís'tiī. Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel diíⁿ yā circuncidar ca'áámá ca'áámá saⁿ'ā ní 'caacá yā 'áámá seña na cuerpo yeⁿ'e saⁿ'ā s'eeⁿ. Ní canéé na cuerpo yeⁿ'e saⁿ'ā s'eeⁿ seña 'cūū chi saⁿ'ā s'eeⁿ ní yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é Ndyuūs. Cáávā chuū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel nguuví yā maáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ circuncidado yā, ní caⁿ'a yā yeⁿ'ē ndís'tiī chi nguuví nī 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ndíi nī circuncidado, ní caⁿ'a yā yeⁿ'e nī chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Ndyuūs ndís'tiī. 12 Ní tiempo miiⁿ ní ndís'tiī nguɛ́ɛ́ déénu nī yeⁿ'e Cristo, ní caneé nī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi canúúⁿ yúúní. Ní nguɛ́ɛ́ ndis'tiī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel ndís'tiī. Ndyuūs nndɛɛvɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ. Nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ 'áámá parte yeⁿ'é nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nndɛɛvɛ́ yā ní ca'á yā compromisos ndúúcū promesas nduucú yā. Ndís'tiī ch'ɛɛtinée nī na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ ndúúcū dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi canee ngiinú nī chi cuuvi yeⁿ'é nī. Ní nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinée nī ndúúcū Ndyuūs ndís'tiī. 13 Ndís'tiī chi yaⁿ'ai caneé nī yeⁿ'e Ndyuūs cuááⁿ vmnaaⁿ naati maaⁿ ní 'āā nduuvidaamá nī nduucú yā caavā chi ch'īi Cristo cucáávā nuuⁿndi yeⁿ'e yú. Ní maaⁿ ní ndís'tiī ní yeⁿ'é Cristo ndís'tiī. 14 Ní cáávā Cristo miiⁿ vɛ́ɛ́ vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'e yú. Ní Cristo diíⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel nduuvidaamá yā tan'dúúcā 'áámá raza nūuⁿ. Ní Cristo miiⁿ divíi yā vaadī 'caa'va chi canéé nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ Israel yā. Vaadī 'caa'va ch'ɛɛtɛ mííⁿ chi cu'néeⁿ yā ní tan'dúúcā 'áámá chɛɛ̄tī náávtaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, 'tíícā. 15 Ní cucáávā chi Cristo maáⁿ yā ch'īi yā tuu'mi ní divíi yā ley yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel ndúúcū mandamientos yeⁿ'ē ndúúcū reglas yeⁿ'ē. Cristo mííⁿ diíⁿ yā chi naachi nduu 'uuvi clase yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ nadáámá yā ní vɛ́ɛ́ 'áámá clase nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, ní 'iiⁿyāⁿ s'eeⁿ ní yeⁿ'e Cristo. 'Tíícā diīiⁿ Cristo chi vɛ́ɛ́ vaadī 'diiíⁿ. 16 'Tíícā diīiⁿ Cristo taachi ch'īi yā na cruz. Ní diíⁿ yā chi 'āā ntɛɛ vɛ́ɛ́ vaadī 'caa'va nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní diíⁿ yā chi vɛ́ɛ́ vaadī 'diiíⁿ nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū Ndyuūs. 'Tíícā Cristo diíⁿ yā chi vɛ́ɛ́ 'áámá clase nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ.

17 Cristo ndaá yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní maaⁿ ní cuuvi deenú nī yeⁿ'ē vaadī 'diiíⁿ, ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yaⁿ yeⁿ'e ndaata Israel chi yaⁿ'ai ch'ɛɛtinée nī yeⁿ'e Cristo. 'Tiicá ntúūⁿ cuuvi deenú 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē ndaata Israel chi ch'ɛɛtinéé niiⁿnuⁿ yā. 18 Ní cucáávā Cristo miiⁿ nducyaaca yú nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'uuúⁿ o nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'uuúⁿ, nducyaaca yú, cucáávā Cristo miiⁿ cuuvi cundáa yú nanááⁿ Ndyuūs Chiida yú ndúúcū 'áámá Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. 19 Ní ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel chi ndaata yeⁿ'e Ndyuūs, maaⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi snúúⁿ yā yúúní ndís'tiī ní snée nī na yáⁿ'āa chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é nī. Maaⁿ ní dáámá snée nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Ndyuūs. Ní ndís'tiī ní yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é Dendyuūs. 20 Ní ndís'tiī ní tan'dúúcā 'áámá va'ai ch'ɛɛtɛ taavi ca chi 'iiⁿ'yāⁿ din'dái yā 'tíícā ndís'tiī. Ní yeⁿ'ē va'ai ch'ɛɛtɛ miiⁿ Cristo miiⁿ ní tan'dúúcā tuūu ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e esquina, 'tííca yā. Ní apóstoles chi candɛɛ́ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū profetas chi ngaⁿ'a yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní tan'dúúcā tuūu yeⁿ'e cimiento yeⁿ'e va'āī miiⁿ, 'tiicá yā. Ní ndís'tiī ní tan'dúúcā tuūu vmnaaⁿ tuūu ch'ɛɛtɛ́ yeⁿ'ē esquina, 'tiicá nī. 21 Ní vmnaaⁿ tuūu ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e esquina chi Cristo miiⁿ nducuéⁿ'ē tuūu ní yeⁿ'e va'āī ch'ɛɛtɛ chi din'dái Cristo. Ní Cristo diíⁿ yā chi n'daacā canee nducuéⁿ'ē na lugar yeⁿ'ē cucáávā chi dichíí'vɛ̄ Ndyuūs. Ní Cristo diíⁿ yā chi va'āī ch'ɛɛtɛ taavi ca ní 'áámá templo yeⁿ'e 'iivú Ndyuūs. 22 'Tiicá ntúūⁿ, ndís'tiī chi yeⁿ'e Cristo nduuvidaamá nī ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Cristo ní tan'dúúcā 'áámá va'ai naachi Ndyuūs canee yā cucáávā Espíritu N'dai yeⁿ'e yā, 'tíícā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Cristo.

3

Ndyuūs dichó'o yā Pablo chi ngaⁿ'a yā evangelio chí nduudu ngai yeⁿ'e Jesucristo nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel

1 Cáávā chuū 'úú Pablo caneé preso ná vácūū ti dichíí'vɛ 'úú Jesucristo ní ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'é yā cucáávā ndís'tiī chi nguɛɛ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē ndaata Israel. Ní ngaⁿ'angua'á cáávā ndís'tiī. 2 Cuaacu nííⁿnyúⁿ 'āā deenú nī chi Ndyuūs chi n'dai taavi cá yā dichó'o yā 'úú chi ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī chi Ndyuūs neⁿ'e taavi cá yā ndís'tiī. 3 Ndyuūs ch'iⁿ'í yā 'úú dendu'ū yeⁿ'e yā chi canúúⁿ n'de'ei ní diíⁿ yā chi deenú chi canúúⁿ n'de'ei tan'dúúcā chi 'āā dinguúⁿ yeⁿ'é nī ndúúcū duū'vī nduudu. 4 Ní taachi ndís'tiī ch'eéⁿ nī caacá 'cūū chídinguúⁿ tuu'mi ní cuuvi deenú nī chi 'úú deenú chiiⁿ chi canúúⁿ n'de'ei yeⁿ'é Ndyuūs, chiiⁿ chi yeⁿ'ē Jesucristo. 5 Ní tiempo chi 'āā chó'ōo Ndyuūs nguɛ́ɛ́ ch'iⁿ'í yā mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nduudu yeⁿ'é yā chi canúúⁿ n'de'ei naati tiempo miiⁿ Ndyuūs ch'iⁿ'í yā chuū apóstoles chi didɛɛvɛ́ yā yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é yā ndúúcū profetas chi ngaⁿ'a nduudu yeⁿ'é yā cucáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é yā. 6 Ní chuū chi canúúⁿ n'de'ei cáávā nduudu cuaacu chí nduudu ngai yeⁿ'e Jesucristo. 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel chi yeⁿ'e Jesucristo, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cuuvi yeⁿ'é yā dáámá dáámá ndúúcū chi cuuvi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel. Ní dáámá canée yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ Israel. Ní sneé yā tan'dúúcā 'áámá cuerpo yeⁿ'e Cristo. Ní vɛ́ɛ́ 'áámá parte yeⁿ'é yā yeⁿ'e compromiso chi Ndyuūs diíⁿ yā. 7 Ní 'úú nguɛ́ɛ́ n'daaca ca 'úú naatí Ndyuūs tee yā privilegio 'úú chi caaⁿ'máⁿ nduudu yeⁿ'e yā cucáávā poder yeⁿ'é yā. 8 Ní 'úú chí 'lííⁿ chuundí nguaaⁿ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs naati Ndyuūs tee yā 'úú privilegio 'cūū chi 'úú ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'é yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata judíos chi Israel. Ní ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'ē n'deee n'dáí vaadī 'cuiica taavi ca yeⁿ'e Cristo. Ní nguɛ́ɛ́ cuuvi diiⁿ yú cuenta yeⁿ'e vaadī 'cuiica miiⁿ. 9 Ní ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'é yā. Ní 'íícú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi deenu yā tan'dúúcā Ndyuūs caⁿ'á yā diíⁿ yā yeⁿ'e chi canúúⁿ n'de'ei yeⁿ'é yā. Ní Ndyuūs chi din'dái yā nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ ní chi'neeⁿ n'de'éí yā chuū nducuéⁿ'ē tiempo chi 'āā chó'ōo. 10 Ní 'tíícā diíⁿ Ndyuūs caati maaⁿ ní nducyáácá chi canée na va'ai chɛɛti nguuvi chí ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ o chi 'iiⁿntyéⁿ'ē cuuvi n'diichi nducuéⁿ'ē vaadī deenu yeⁿ'é Ndyuūs cucáávā vaadī n'giinu yeⁿ'é Ndyuūs chi diíⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ná iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo ní caⁿ'á yā yaācū yeⁿ'é yā. 11 Ní 'túúcā diiⁿ Ndyuūs ti tan'dúúcā chi neⁿ'é yā diíⁿ yā ndii vmnááⁿ vmnaaⁿ. Ní diíⁿ yā chi cuaacu yeⁿ'ē cucáávā Jesucristo chi 'iivi yú. 12 Ní caavā chi s'uuúⁿ ní yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ ní cáávā chi i'teenu yú Jesucristo, cuuví ndaā yú nanááⁿ Ndyuūs ndúúcū confianza. 13 Cáávā chuū 'úú di'cuíítūu ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ cuuvi ngáaⁿ nī cucaavā chi 'úú n'geenú ngii ti chuū chi n'geenú ngii ní cosa chi n'daacā chi cuuví ndís'tiī ní canee chi yeenú nī.

Cristo neⁿ'é yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ

14 Ní cucaavā chuū 'úú ca'á gracias Ndyuūs ní 'úú ní ngiīntii'yá nanááⁿ Ndyuūs Chiidá Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. 15 Ndyuūs ní Chiida nduucyaaca yú ní cuaacu Chiida nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā chi snéé nanguuvi, 'tiicá ntúūⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā chi snéé iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 16 Caⁿ'angua'á ní ngiicá Ndyuūs Chiida yú chi yeⁿ'ē nééné n'deee n'dáí chi n'daacā yeⁿ'é yā ní tée yā ndís'tiī fuerza na staava yeⁿ'é nī chi ditiinú nī cucáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é yā. 17 Ní ngiicá Ndyuūs chi Cristo canée yā na staava yeⁿ'é nī cáávā chi i'téénu nī Cristo. Ní 'íícú ndís'tiī snee diitú nī ndúúcū vaadī neⁿ'e yeⁿ'e Cristo. Ní snee nī tan'dúúcā chi vɛ́ɛ́ dii'yu na yáⁿ'āa yeⁿ'ē 'áámá yáⁿ'á. 'Tíícā cunéé vaadī neⁿ'e yeⁿ'é Cristo na staava yeⁿ'é nī. 'Tíícā snee nī. 18 Tuu'mí ndís'tiī ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo n'daacā cuuvi cádiinuuⁿ nī yeⁿ'ē chi vaadī neⁿ'e yeⁿ'é Cristo ní tan'dúúcā Cristo neⁿ'é taavi cá yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 19 Ní ngiicá Ndyuūs chi ndís'tiī ní cádiinuuⁿ nī chɛɛ̄ chí vaadī neⁿ'e yeⁿ'é Cristo, 'áárá chí ch'ɛɛtɛ taavi ca chi nguɛ́ɛ́ cuuvi deenu yú nducuéⁿ'ē yeⁿ'ē. Ní ngiicá chi staava yeⁿ'e ndís'tiī ní canee diitú ndúúcū nducuéⁿ'ē chi n'daacā n'dai taavi caavā chí ndís'tiī ní yeⁿ'e Ndyuūs ndís'tiī.

20 Ní Ndyuūs yeⁿ'e yú cuuvi diíⁿ yā tanducuéⁿ'ē ní n'deēe ca cuuvi diíⁿ ya ní nguɛ́ɛ́ tí chi ngiica yú o chí tuumicádiīnuuⁿ yú. Tan'dúúcā chi n'deee n'dáí idiíⁿ yā cucáávā poder yeⁿ'é yā 'tíícā idiíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā ndúúcū s'uūúⁿ. 21 Maaⁿ ní nducuéⁿ'ē tiempo ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ canéé Ndyuūs chi ch'ɛɛtɛ taavi ca ní dɛɛvɛ taavi cá yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā yaācū yeⁿ'é yā. 'Tiicá ntúūⁿ nanááⁿ Cristo.

4

Nduuvidaama yú cucáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs

1 'Úú Pablo chi preso caneé vácuū caati diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē 'iivú Ndyuūs. Ní 'úú di'cuiitú ndís'tiī chi n'daacā n'dai diíⁿ nī nducuéⁿ'ē tan'dúúcā Ndyuūs neⁿ'é yā chi diíⁿ nī caati yaa'ví yā ndís'tiī chi cuuvi yeⁿ'e yā. 2 'Úú ngiicá chi 'cuɛɛtinée nī chi maáⁿ nī ndiicúúⁿ nī. Ní diíⁿ nī nducuéⁿ'ē ndúúcū 'viich'ɛɛtíínūuⁿ ndúúcū 'aama nī taama nī ni cuchɛɛ́ nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē ti dinéⁿ'e nī 'áámá nī taama nī. 3 Ní cucáávā Ndyuūs itée yā vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'é yā chi diiⁿ chi nduuvidaamá nī, 'úú ngiicá chi cueⁿ'e daāⁿmaⁿ diíⁿ nī nducuéⁿ'e chi cuuví nī chi nduuvidaamá nī caati Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs nginneé yā ndís'tiī. 4 Vɛ́ɛ́ 'áámá cuerpo nūuⁿ ndúúcū 'áámá nūuⁿ Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. 'Tiicá ntúūⁿ Ndyuūs yaa'ví yā s'uuúⁿ chi cuuvi yú yeⁿ'é yā ní ndúúcū 'áámá nūuⁿ chi cunee ngiinu yeⁿ'e yú. 5 Ní vɛ́ɛ́ 'áámá nūuⁿ Señor Jesucristo chí 'áámá nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi i'teenu yú, ní vɛ́ɛ́ 'áámá nūuⁿ chi duuchi chi ngɛɛ̄dínuūⁿnīⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. 6 Vɛ́ɛ́ 'áámá nūuⁿ Ndyuūs chi Chiidá nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ ní 'iivú Ndyuūs miiⁿ ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē. Ní diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ cucáávā nducueⁿ'ē, ní caneé yā ndúúcū nducuéⁿ'ē.

7 Naati Ndyuūs tee yā ca'áámá ca'áámá s'uuúⁿ vaadī n'dai yeⁿ'é yā cáávā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yú tan'dúúcā chi deenú yā chi cuuvi diiⁿ yú, ní ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ ní chííⁿ chi tee Cristo ca'áámá ca'áámá s'uuúⁿ. 8 Níícú canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs ndii cuááⁿ vmnaaⁿ 'tíícā:

Chichɛɛ yā yeⁿ'e enemigos yeⁿ'e yā ní cuichɛɛ́ yā ná va'ai chɛɛti nguuvi, ní candɛ́ɛ yā n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā chi snúuⁿ yā vácuū, ní ca'á yā regalos 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'é yā.

9 ¿Dɛ́'ɛ̄ neⁿ'e caaⁿ'maⁿ nduudú 'cūū chiiⁿ chi chɛɛ́ yā? Nduudú 'cūū neⁿ'e caaⁿ'maⁿ chi vmnááⁿ vmnaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ caⁿ'á yā 'áámá cuaaⁿ yáánūuⁿ ca chi chɛɛti yáⁿ'āa. 10 'Iiⁿ'yāⁿ chí cáⁿ'ā miiⁿ maáⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ cuchɛɛ́ yā cuaaⁿ naachí yaacu taavi ca chí va'ai chɛɛti nguuvi caati maáⁿ yā cuuvi caneé yā tanducuéⁿ'ē dendú'ū cuaaⁿ. 11 Ní itée yā ca'áámá ca'áámá s'uuúⁿ ntiiⁿnyuⁿ chi cuuvi diiⁿ yú. Itée yā naⁿ'a yú ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e apóstoles chi candɛɛ yú nduudu yeⁿ'e Ndyuūs. Ní itée yā naⁿ'a yú ntiiⁿnyuⁿ chi caaⁿ'maⁿ yú nduudu chi sta'a yú yeⁿ'é Ndyuūs. Ní itée yā ntiiⁿnyuⁿ naⁿ'a yú chi ngaⁿ'a yú nduudu chi nanguaⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ. Ní itée yā ntiiⁿnyuⁿ naⁿ'a yú chi candɛɛ yú nduudu yeⁿ'é yā na yaācū. Ní itée yā naⁿ'a yú ntiiⁿnyuⁿ chi maestro yeⁿ'e nduudu yeⁿ'é yā. 12 'Tíícā diiⁿ Ndyuūs chi chi'cueéⁿ yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuvi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ chi tunéeⁿ yā. Ní nducyaacá yā chi yeⁿ'ē cuerpo yeⁿ'e Cristo cuuvi cu'téénu cá yā Ndyuūs. 13 Ní nducyaaca s'uuúⁿ ní cuuvi nduuvidaama yú ti maaⁿ ní s'uuúⁿ ní tan'dúúcā chi 'aama yú ndúúcū chi i'teenu yú ní ndúúcū chi deenu yú yeⁿ'e Cristo chi Daiya Dendyuūs. Ní nguuvi nguuvi cuuvi diītū ca yú ndúúcū chi i'teenu yú ndúúcū vaanicadiīnūūⁿ yeⁿ'e yú ndíí tiempo chi s'uuúⁿ din'daaca yú ní tan'dúúcā Cristo 'tíícā s'uuúⁿ. 14 'Āā ntɛ́ɛ́ diiⁿ yú tan'dúúcā da'caīyáā diíⁿ yā chi ch'iindiveéⁿ yā yeⁿ'e 'aamá yā taamá yā chi ca'cueéⁿ yā cosa chi n̄'dááⁿ ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi 'yúúné candɛ́ɛ̄ 'iiⁿ'yāⁿ 'múúⁿ miiⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ canéé chi i'téénu yú nduudu yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nginnche'éí yā s'uuúⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ neⁿ'é yā candɛɛ́ yā s'uūuⁿ lado yeⁿ'é yā chi i'téénu yú chiiⁿ chi nguɛ́ɛ́ cuaacu. 15 Nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú 'túúcā naati canee chi caaⁿ'maⁿ yú nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ti neⁿ'e yú 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'e yú. Ní cuuvi cu'teenu ca yú ní diiⁿ yú nducuéⁿ'ē chi n'daacā tan'dúúcā chi diiⁿ Cristo chi tiiíⁿ 'áámá cuerpo yeⁿ'e nducyaaca yú. Ní s'uuúⁿ tan'dúúcā cuerpo yeⁿ'é yā, 'tíícā s'uuúⁿ. 16 Ní nducyaaca yú ní canee yú maaⁿ poder yeⁿ'e Cristo chi tiiíⁿ nducyaaca yú. Ní canee yú n'daacā na lugar chi tuneeⁿ yú ti yeⁿ'é Cristo s'uuúⁿ. Ní nducuéⁿ'ē coo yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'é yā n'daacā n'dai snéé ní 'áámá 'áámá coo ní inuⁿ'u tan'dúúcā chi canéé chi diiⁿ. 'Tíícā s'uuúⁿ chi yeⁿ'e Cristo canee chí diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ chí tuneeⁿ yú cáávā chi n'giita yú, ní ditiīnu yú, ní dineⁿ'e yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ.

Vɛ́ɛ́ vida ngai yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Cristo

17 Maaⁿ ní 'úú ngaⁿ'á cáávā Señor Jesucristo ní ngaⁿ'á chi din'daacá nī. Nguɛ́ɛ́ 'cuɛɛtinée nī tan'duucā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ i'téénu yā Ndyuūs. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nadacadíínuuⁿ yā yeⁿ'e dendu'ū chi nguɛɛ dichíí'vɛ̄. 18 Ní chiiⁿ chi nadicadíínuuⁿ yā ní yeⁿ'ē ná maāíⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'é yā chi Ndyuūs ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é yā ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caneé yā ndúúcū staava yeⁿ'é yā chí chɛɛchi. Ní cáávā chuū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caneé yā chi nguɛ́ɛ́ deenú yā Ndyuūs. 19 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ diíⁿ yā sentir chi cuuvi 'cuinaáⁿ yā caavā nuuⁿndi chi diíⁿ yā. Ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi vɛ́ɛ́ vicio yeⁿ'e yā. Ní diíⁿ yā nducuéⁿ'ē dendu'ū chi nguɛɛ n'daacā. Ní nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ yā yeⁿ'e chi diíⁿ yā. 20 Naati ndís'tiī nguɛ́ɛ́ 'tiicā ch'eéⁿ nī yeⁿ'e Cristo. 21 Nduuti chi cuaacu chi ch'iindiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'e Cristo ní Cristo chi'cueéⁿ yā ndís'tiī ní i'téénu nī nduudu cuaacu chi yeⁿ'é Cristo, tuu'mi ní nduudu cuaacu yeⁿ'é yā cūnee ndúúcu nī. 22 Maaⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'dúúcā chi diíⁿ nī vmnaaⁿ chi i'téénu nī. Divíi nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi diíⁿ nī tiempo chi chó'ōo caati chuū nginnche'éí ndís'tiī ndúúcū nducuéⁿ'ē chi neⁿ'e chi diíⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 23 Ndís'tiī ní canee chi nadíngai nī espíritu yeⁿ'é nī ndúúcū vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'e maáⁿ nī. 24 Ní canéé chi cuta'á nī vida ngai yeⁿ'e Cristo tan'dúúcā chi 'áámá vestido ngai ní cunúuⁿ nī vestido ngai. Ní diíⁿ nī nducuéⁿ'ē tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diíⁿ nī. Ní 'tíícā vida yeⁿ'e maáⁿ nī ní cuaacu nííⁿnyúⁿ chí n'daacā ní dɛɛvɛ.

25 Cáávā chuū nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nī nduudu yaadi. Ca'áámá ca'áámá s'uuúⁿ ní caaⁿ'maⁿ yú nduudu cuaacu ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ na niiⁿnuúⁿ va'āī. Caati s'uuúⁿ ní yeⁿ'ē 'áámá cuerpo nūuⁿ ti yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ.

26 Ní nduutī chi nduuvi taáⁿ nī, nguɛ́ɛ́ ca'a nī lugar chi vaadī taaⁿ yeⁿ'é nī diiiⁿ chi dinuuⁿndí nī. Ní nguɛ́ɛ́ 'naaⁿ tiempo nduuvi taáⁿ nī. 27 Nguɛ́ɛ́ ca'á nī mar 'áámá lugar yááⁿn'guiinūuⁿ chi cuuvi tuu'vi sa vida yeⁿ'é nī.

28 Ní ndís'tiī chi diduucú nī 'āā ntɛ́ɛ́ diduucú nī. Diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ n'daacā caati vɛ́ɛ́ yeⁿ'e nī. Ní 'íícú cuuvi ca'á nī 'iiⁿ'yāⁿ chi pobre yā chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā.

29 Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nī nduudu yaadí 'yāa, dámaāⁿ caaⁿ'máⁿ nī nduudu chí n'daacā chi diiⁿ chi cu'téénu cá yā ni diiⁿ chi cunneé nī 'iiⁿ'yāⁿ chi 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é nī. 30 Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī dendu'ū chi cuuví ndaachií Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ti maaⁿ Espíritu yeⁿ'e Ndyuūs miiⁿ chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yú ní diiiⁿ chi sellado nī chi yeⁿ'é Ndyuūs s'uuúⁿ. Ni diiiⁿ chi cuuvi cuaacu chi Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ.

31 Ní ndís'tiī 'āā ntɛ́ɛ́ cuneé nī ndúúcū vaadī taaⁿ, ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e nī 'iiⁿ'yāⁿ, ndíí nguɛ́ɛ́ 'cuaī taáⁿ nī, ndíí nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nī dendu'ū chi nguɛɛ n'daacā yeⁿ'e taamá yā, ndíí nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī yeⁿ'e taama yā cosas chi nguɛɛ n'daacā. 32 Caati diiⁿ n'daacá nī ní diya'ai 'íínu nī 'aamá nī taamá nī vi'ī, ní nadīch'ɛɛcú nī nuuⁿndi yeⁿ'é nī yeⁿ'e 'áámá nī taamá nī vi'ī tan'dúúcā Ndyuūs nadāch'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'é nī ti yeⁿ'é Cristo ndís'tiī.

5

Táácā canee chi 'cuɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ chi daiya Ndyuūs

1 Cuaacu chi ndís'tiī ní daiya Dendyuūs ndís'tiī. Maaⁿ ní cáánu nī diíⁿ nī tan'dúúcā Ndyuūs diíⁿ yā. 2 Ní dinéⁿ'e nī nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā Cristo dinéⁿ'e yā s'uuúⁿ ní ca'a maáⁿ yā vida yeⁿ'e maáⁿ yā cáávā s'uuúⁿ. Ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi maáⁿ yā ni 'áámá 'íítí cuūchī chi 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiti chi ofrenda yeⁿ'é yā ní ca'á yā nátai nanááⁿ Ndyuūs. Ní Cristo maáⁿ yā ofrenda chi n'dɛɛvɛ ngééⁿ nanááⁿ Ndyuūs. Ní yeenú Ndyuūs ndúúcū ofrenda miiⁿ chi Cristo miiⁿ.

3 Maaⁿ ní chi ndís'tiī ní yeⁿ'é Ndyuūs ndís'tiī nguɛ́ɛ́ canee chí caaⁿ'máⁿ nī mar 'áámá yeⁿ'e nuuⁿndi chi saⁿ'ā n'diichi sa n'daataá. Ní nguɛ́ɛ́ canee chi caaⁿ'máⁿ nī yeⁿ'e táámá dendu'ū chi nguɛɛ n'daacā ní nguɛ́ɛ́ dɛɛvɛ, ndíí nguɛɛ dínngueé nī yeⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ chi yeⁿ'e taamá yā. 4 Ndíí nguɛ́ɛ́ canee chi caaⁿ'máⁿ nī dendu'ū chí cuuvi 'cuinaáⁿ nī, ndíí nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nī nduudu tonto o nduudu chi nguɛ́ɛ́ n'daacā, caati nducuéⁿ'ē chuū ní nguɛ́ɛ́ n'daacā yeⁿ'é nī. Naati ndís'tiī ní canee chi caaⁿ'máⁿ nī Ndyuūs 'tíícā: Gracias n'diī Ndyuūs. 5 Ní ndís'tiī 'āā deenú nī chi saⁿ'ā chi caⁿ'a sá ndúúcū n'daataá chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e sa o n'daataá chi caⁿ'a tá ndúúcū saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ta, o 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā o 'iiⁿ'yāⁿ chí dínngueé yā yeⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē taama yā ti tanducuéⁿ'ē chuū ní tan'dúúcā chi i'téénu yā santos ídolos. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ parte yeⁿ'é yā naachi Cristo ndúúcū Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. 6 Nguɛ́ɛ́ ca'á nī lugar chi caaⁿ'maⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi cannche'éí yā ndís'tiī ndúúcū nduudu chi tonta ti ngaⁿ'á yā chi cuuvi diíⁿ nī nducuéⁿ'ē chi nguɛɛ n'daacā. Caati cáávā nducuéⁿ'ē chuū ní Ndyuūs diíⁿ yā diituu cá castigar 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e Ndyuūs. 7 Ní ndís'tiī nguɛ́ɛ́ nduuvidaamá nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī mar 'áámá chi diíⁿ yā.

8 Ndís'tiī ní tiempo chi 'āā chó'ōo ch'ɛɛtinée nī ndúúcū yááⁿn'guiinūuⁿ na maāiⁿ, naati maaⁿ ní chi ndís'tiī ní yeⁿ'ē Señor Jesucristo, ndís'tiī canée nī na chidɛɛvɛ yeⁿ'e Señor miiⁿ. Ní maaⁿ ní cuɛɛti chiicá nī na chidɛɛvɛ miiⁿ tan'dúúcā chi ndís'tiī ní daiyá Ndyuūs ndís'tiī. 9 Ní chuū 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā taachi snée yā chidɛɛvɛ yeⁿ'é Ndyuūs. Tanducuéⁿ'ē chi n'daacā ndúúcū tanducuéⁿ'ē chí cuaacu diíⁿ yā. Ní ch'iⁿ'í yā na vida yeⁿ'e maáⁿ yā chi n'daacá yā. Chuū ní tan'dúúcā n'gui'i yeⁿ'e yáⁿ'á ti n'gui'i yeⁿ'ē chídɛɛvɛ miiⁿ ní 'tíícā. 10 Ní caanú nī diíⁿ nī ca'cueéⁿ nī nducuéⁿ'ē chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diíⁿ nī. 11 Ní ndís'tiī nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī mar 'áámá chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi chiicá yā na maāiⁿ naati caaⁿ'máⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ chi chiicá yā na maāiⁿ chɛ́ɛ́ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi diíⁿ yā nanááⁿ Dendyuūs. 12 S'uuúⁿ cuuvi 'cuinaaⁿ yú nduuti chi caaⁿ'maⁿ yú yeⁿ'e dendu'ū nuuⁿndi ch'ɛɛtɛ chi 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā taachi din'dé'ei yā. 13 Ní taachi ngaⁿ'á nī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chí diíⁿ yā tuu'mi ní canéé na chidɛɛvɛ. Ní Ndyuūs ch'iⁿ'í yā 'iiⁿ'yāⁿ nducuéⁿ'ē tan'dúúcā chi diíⁿ yā, ti 'āā ntɛ́ɛ́ canúúⁿ n'de'ei. 14 Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs. Cáávā chuū ní Ndyuūs ngaⁿ'a yā 'tíícā:

Ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'iī; nadacuéeⁿ nī yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā, ní 'íícú Cristo chí chidɛɛvɛ ní tée yā chidɛɛvɛ ndís'tiī.

15 Cáávā chuū ndís'tiī ní nadacadíínuuⁿ n'daacá nī yeⁿ'e chi diíⁿ nī. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'duucā chi ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ zonzo ndís'tiī naati diíⁿ nī tan'duucā chi ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ deenu ndís'tiī. 16 Ní diíⁿ nī aprovechar tiempo chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'é nī chi din'daacá nī caati tiempo 'cūū 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 17 Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ tuumicadíínuuⁿ yā ti zonzo yā naati diiⁿnúú yiiⁿnuⁿ nī maaⁿ níícú tuumicádíínuuⁿ nī chɛɛ chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diíⁿ nī. 18 Nguɛ́ɛ́ cuuvi cuu'ví nī ti diiiⁿ chí cuuvi ndái nī, naati itée nī lugar chi Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs cuuví cūnee nduucú nī. 19 Ní ndeé nī 'áámá nī ndúúcū taama nī ndúúcū salmos, ndúúcū himnos, ndúúcū canciones chi ngaⁿ'a yeⁿ'é Ndyuūs. Ní ngiitá nī ní dinéⁿ'e nī Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é nī. 20 Ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ nca'á nī gracias Ndyuūs Chiida yú ndúúcū chi dúúchí Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú caava nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́.

Yeⁿ'e vida yeⁿ'e familia s'eeⁿ chi yeⁿ'e Jesucristo

21 Nguɛ́ɛ́ dich'ɛɛtɛ́ nī maáⁿ nī. Dinéⁿ'e nī vi'ī 'áámá nī ndúúcū taama nī caati 'āā diíⁿ nī respetar Ndyuūs.

22 Ní ndís'tiī táⁿ'ā chi ch'iindivaacu canee chi 'caandiveéⁿ nī yeⁿ'e isaⁿ'ā yeⁿ'é nī tan'dúúcā chí ch'iindiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ti isaⁿ'ā yeⁿ'é nī tan'duucā 'iiví nī, 'tíícā sa. 23 Caati isaⁿ'ā yeⁿ'é nī ní tan'dúúcā tiīiⁿ yeⁿ'e familia, 'tíícā sa. 'Tiicá ntúūⁿ tan'dúúcā Cristo ní tiīiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā 'yā, Cristo ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nadanguáⁿ'ai yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā 'yā. Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'duucā cuerpo yeⁿ'e Cristo, 'tiicá yā. 24 Ní tan'duucā 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo canee yā maaⁿ poder yeⁿ'e Cristo 'tiicá ntúūⁿ táⁿ'ā canee tá maaⁿ poder yeⁿ'e isaⁿ'ā yeⁿ'e tá ní canee chi 'caandiveeⁿ tá yeⁿ'ē sa.

25 Ní ndís'tiī chi isaⁿ'ā chí ch'iindivaacu canee chi neⁿ'é nī n'daataá yeⁿ'é nī tan'duucā Cristo neⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaacu yeⁿ'é yā. Ní Cristo nca'a maáⁿ yā vida yeⁿ'e maáⁿ yā ní ch'īi yā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é yā. 26 Ní 'tíícā ch'iī Cristo caati s'uuúⁿ cuuvi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā s'uuúⁿ caavā ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ yā. Ní Cristo didɛɛvɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ cucáávā nuūⁿnīⁿ ní cucáávā nduudu yeⁿ'é yā. 27 Ní Cristo candɛ́ɛ yā 'iiⁿ'yāⁿ chí yeⁿ'é yā nanááⁿ Ndyuūs. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ngii n'gai ní dɛɛvɛ yā. Ní nguɛ́ɛ́ falta yeⁿ'é yā, ndíí nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'áámá nuuⁿndi yeⁿ'é yā, ndíí nguɛ́ɛ́ 'áámá dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ cuaacu na vida yeⁿ'é yā, ndíí nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'áámá dendu'ū chi 'túúcā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é yā ní núúⁿmáⁿ yā ní yeⁿ'é Cristo. Ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'áámá chi nguɛ́ɛ́ n'daacā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 28 Ní isaⁿ'ā chí ch'iindivaacú canéé chí dinéⁿ'e sa n'daataá yeⁿ'ē sa tan'dúúcā chi neⁿ'e sa maaⁿ sa cuerpo yeⁿ'e sa, 'tíícā n'daataá yeⁿ'ē sa. Ní saⁿ'a chi dinéⁿ'e sa n'daataá yéⁿ'ē sa neⁿ'e maaⁿ sa saⁿ'ā. 29 Nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é maáⁿ yā cuerpo yeⁿ'é yā, naati nga'a maáⁿ yā chiiⁿ chi n'daacā chi cuuvi yeⁿ'é yā. Ní maáⁿ yā diíⁿ yā cuidar cuerpo yeⁿ'e maáⁿ yā. 'Tiicá ntúūⁿ Cristo dinéⁿ'e yā ní diíⁿ yā cuidar nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā 'yā. 30 'Tíícā diíⁿ Cristo ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi yeⁿ'é yā ní tan'dúúcā cuerpo yeⁿ'é yā 'tíícā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní s'uuúⁿ ní tan'dúúcā 'áámá parte yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e Cristo 'tíícā s'uuúⁿ. 31 Ní 'tiicá ntúūⁿ saⁿ'ā i'neeⁿ sa chɛɛcu sa ndúúcū chiida sa ní nduuvidaama sa ndúúcū n'daataá yeⁿ'ē sa ní nduu 'uuví yā nduuvidaamá yā ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi 'áámá cuerpo nūuⁿ. 32 Chuū ní 'áámá vaadī cuaacu na libro yeⁿ'é Ndyuūs, ní ngaⁿ'á ngií ndís'tiī yeⁿ'e chuū. Nduudu miiⁿ ngaⁿ'ā yeⁿ'e Cristo ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo ní yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 33 Maaⁿ ní neⁿ'é caaⁿ'máⁿ ca'áámá cā'aama ndís'tiī chi saⁿ'ā chí 'níínívaacu, canee chi neⁿ'e nī n'daataá yeⁿ'e nī tan'dúúcā chi neⁿ'é nī maáⁿ nī. Ní ndís'tiī n'daataá canéé chi dinéⁿ'e nī isaⁿ'ā yeⁿ'é nī ni 'caandiveéⁿ nī yeⁿ'e sa.

6

1 Ndís'tiī da'caīyá chi i'téénu nī Cristo, canee chi 'caandiveéⁿ nī yeⁿ'e chiidá nī caati chuū chí cosa chí n'daacā chí diíⁿ nī. 2 Ní mandamiento yeⁿ'e Ndyuūs chi vmnááⁿ vmnaaⁿ chi Ndyuūs teé yā compromiso yeⁿ'ē ní chuū: Cu'téénu nī chiidá nī ndúúcū chɛɛcú nī, 3 ní 'iicu nduuti chi diíⁿ nī 'tíícā cuuvi yeenú nī níícú cuneé nī na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū n'deee n'dáí nduuyu.

4 Ní ndís'tiī saⁿ'ā chi vɛ́ɛ́ daiyá nī, nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī chi nduuvi taaⁿ daiyá nī naati di'cuiitá nī daiya nī ní yaa'ví nī daiya nī taachi nguɛ́ɛ́ din'daacáā ní ca'cuéeⁿ nī daiyá nī yeⁿ'e Señor Jesucristo caati cuuvi cu'téénu yā yeⁿ'é yā.

5 Ní ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū 'iiví nī, 'caandiveéⁿ nī yeⁿ'e 'iiví nī chi vɛ́ɛ́ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní diíⁿ nī respetar 'iiví nī ní 'va'á nī yeⁿ'e yā. Ní diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yā ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'e nī. Ní diíⁿ nī nducuéⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā tan'duucā chí diíⁿ nī caavā Cristo. 6 Ní diíⁿ nī n'dai ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ dámáāaⁿ taachi 'iiví nī inaáⁿ yā ndís'tiī caati n'daacā caneé nī ndúúcu yā. Naati diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā tan'dúúcā chi ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Cristo chi diíⁿ nī ní ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é nī. Chuū ní chiiⁿ chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diíⁿ nī. 7 Ní dinéⁿ'e nī din'daacá nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yā tan'dúúcā chi ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Señor Jesucristo chi diíⁿ nī, nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā chi ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 8 Ní nducyáácá nī ní déénu nī nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ caadi 'iiyu o nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ libre yā nducyáácá yā cuta'á yā yeⁿ'e Señor Jesucristo chi 'iivi yú chííⁿ chí tée yā 'iiⁿ'yāⁿ caavā ntiiⁿnyuⁿ n'daacā chi diíⁿ yā.

9 Ní ndís'tiī chi 'iiví yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ, 'tiicá ntúūⁿ din'daacá nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ̄ ndís'tiī. Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nī chi caⁿ'á nī 'cueⁿ'é nī 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ̄ ndís'tiī. N'gaacu nī chi ndís'tiī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ̄ ndís'tiī ní snée nī na poder yeⁿ'e 'iivú Señor Jesucristo chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi. Ní 'āā daamá nūuⁿ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ nanááⁿ Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú.

Armas yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs cááva 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs

10 Maaⁿ ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'é diíⁿ nī chi ditiinú 'cuɛɛtinée nī nanááⁿ Señor Jesucristo yeⁿ'e yú ndúúcū nducuéⁿ'ē poder chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'é Cristo. 11 Ní cuuví diíⁿ nī defender maáⁿ nī ndúúcū nducuéⁿ'ē armadura chi tan'dúúcā armadura catecai soldados chi Ndyuūs dátee yā s'uuúⁿ chi yeⁿ'e Cristo. Ní 'íícú cuuvi cuchɛɛ́ nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē dendu'ū chi diiⁿ yááⁿn'guiinūuⁿ taachi ngínnche'ei sa ndís'tiī. 12 Nguɛ́ɛ́ 'cuuⁿ'maⁿ yú contra 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā naati 'cuuⁿ'maⁿ yú ní contra fuerzas yeⁿ'e espíritus chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi canéé na 'yúúné ndúúcū espíritus chi 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'é tanáⁿ'ā espíritus chi ca'a orden yeⁿ'e espíritus chi nguɛ́ɛ́ n'dai ndúúcū nducuéⁿ'ē yeⁿ'e íⁿ'yeeⁿdī chi canéé na maaíⁿ chi yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. 13 Cáávā chuū tan'dúúcā 'áámá soldado cuta'a sa catecai yeⁿ'e soldado ní maaⁿ ní cuta'á nī nducuéⁿ'ē armadura chi tan'dúúcā catecai nī chi Ndyuūs dátee yā ndís'tiī. Ní 'íícú cuuvi cuchɛɛ́ nī contra enemigo nguuvi taachi ndaa nanáaⁿ nī nducuéⁿ'e dendu'ū chi nguɛɛ n'daacā. Ní taachi chichɛɛ nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ndíí chí 'cuiīnū, tuu'mi ní cuuvi 'cuɛɛtinéé diitú nī ndúúcū chi i'téénu nī. 14 Ní canéé diitú nī ndúúcū armadura yeⁿ'é Ndyuūs. Cáávā caandaá 'tiicá ntúūⁿ ndís'tiī cuta'á nī cinturón ní chiichi cunéé cinturón yeⁿ'é nī chi armadura yeⁿ'e Ndyuūs chi vaadī cuaacu. Ní vɛ́ɛ́ fuerzas yeⁿ'é nī. Ní diiⁿ n'daacá nī caati canéé diitú nī. 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī cuta'á nī chaleco cūū yeⁿ'e Ndyuūs chí vaadī cuaacu. Ní canéé chi diíⁿ nī nducuéⁿ'ē chi n'daacā caati cuuvi diíⁿ nī proteger pecho maáⁿ nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi nguɛɛ n'daacā chí dardos yeⁿ'e enemigo. 15 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī snúúⁿ ca'a nī zapatos chi yeⁿ'é Ndyuūs chí yeⁿ'ē vaadī 'diiíⁿ. Ní 'cuɛɛtinéé listo nī chi caaⁿ'maⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ nduudu cuaacu yeⁿ'e Jesucristo ní 'íícú cuuvi cunéé vaadī 'diīiⁿ yeⁿ'é yā. 16 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī sta'á nī escudo yeⁿ'é Ndyuūs chi vaadī i'teenu. Ní 'íícú díítú caneé nī ndúúcū chi i'téénu nī. Ní diíⁿ nī protejer maáⁿ nī yeⁿ'e dardos chí ngiichi yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. Ní yááⁿn'guiinūuⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi cuchɛ́ɛ́ sá yeⁿ'e ndís'tiī ndúúcū cosas yeⁿ'e sa chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 17 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī sta'á nī cachucha cūū yeⁿ'e Ndyuūs chí vaadī nguaⁿ'ai yeⁿ'é nī chi diiⁿ proteger tiíⁿ nī. Ní n'gáácú nī chi Jesucristo nadanguáⁿ'ai yā ndís'tiī ní itée yā fuerzas ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ 'va'á nī ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ 'uuvī vaanicádiinuuⁿ yeⁿ'é nī. 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī sta'á nī espada yeⁿ'e Ndyuūs chi Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Ní Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcū Nduudu Cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs inneé yā ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ naati yááⁿn'guiinūuⁿ caⁿ'a sa caanu sa yeⁿ'é nī. 18 Ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ caaⁿ'maⁿngua'á nī yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē chuū. Ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ di'cuiitú nī Ndyuūs cucáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é yā, ní ngiicá nī caati cuuvi cuta'á nī yeⁿ'ē poder yeⁿ'e Ndyuūs. Ní 'íícú cuuvi diíⁿ nī nducuéⁿ'ē chuū. Ní canee listo nī. Ní nguɛ́ɛ́ cuuvi cúúnu nī. Ní caaⁿ'maⁿngua'á nī caavā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs. 19 Ní caⁿ'angua'á nī caavā 'úú dendu'ū ti Ndyuūs tée yā nduudu yeⁿ'é yā 'úú taachi ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'é yā. Ní 'íícú 'úú cuuvi caaⁿ'máⁿ nduudu miiⁿ ndúúcū valor caati 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi déénu yā nduudu chí ngaⁿ'á táácā chi cuuvi nanguáⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ, nduudu chi canéé n'de'ei cuááⁿ vmnaaⁿ. 20 Ndyuūs yeⁿ'e yú ní dichó'o yā 'úú tan'dúúcā chi 'úú embajador yeⁿ'é yā 'úú chi 'úú caaⁿ'máⁿ nduudu cuaacu yeⁿ'é yā. Ní cááva chuū ní 'úú ní preso 'úú ní maaⁿ canuúⁿ vácūū. Ní ndís'tiī ní caⁿ'angua'á nī caavā 'úú chi 'úú cuuvi caaⁿ'máⁿ nduudu cuaacu miiⁿ ndúúcū valor tan'dúúcā chi 'úú canéé chí caaⁿ'máⁿ.

Saludos yeⁿ'e Pablo naachi ch'iīnū carta 'cuū

21 Hermano Tíquico, chi neⁿ'e nducyaaca s'uuúⁿ, ní n'daacā diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Señor Jesucristo nduucú. Ní saⁿ'ā miiⁿ caaⁿ'maⁿ sa ndúúcū ndís'tiī yeⁿ'e 'úú ní yeⁿ'ē chi 'úú idiíⁿ. 22 Cáávā chuū dicho'ó hermano Tíquico nanááⁿ ndís'tiī ti caaⁿ'maⁿ sa táácā snéé 'nū ní 'iicu diiⁿ sa chi diituu 'cuɛɛtinéeⁿ nī na staava yeⁿ'é nī.

23 Maaⁿ ní 'úú neⁿ'é chi Ndyuūs Chiida yú ndúúcū Señor Jesucristo yeⁿ'e yú ca'á yā nducyaaca hermanos yeⁿ'é vaadī 'diiíⁿ na staava yeⁿ'é yā. Ní neⁿ'é chi Ndyuūs diíⁿ yā chi ndís'tiī cu'téénu cá nī Ndyuūs, ní dineⁿ'e cá nī nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 24 Ní neⁿ'é chi Ndyuūs ca'á yā vaadī n'dai yeⁿ'é yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi cuaacu nííⁿnyúⁿ neⁿ'é yā Señor Jesucristo yeⁿ'e yú. Ní 'áámá neⁿ'é yā, ní nguɛ́ɛ́ n̄'daáⁿ yā. 'Tiicā cuuvi.

FILIPENSES

1

2

3

4

CARTA YEⁿ'E 'IIⁿ'YĀⁿ YEⁿ'E YÁĀⁿ FILIPOS

1

Taachi Pablo canúuⁿ yā vácūū idingúuⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Filipos, 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo

1 'Úú Pablo ndúúcū Timoteo ní nús'uu ní dichíí'vɛ 'nū Jesucristo. Maaⁿ ní idinguúⁿ 'nū carta 'cūū yeⁿ'ē nducyáácá hermanos chi i'téénu yā Jesucristo ndúúcū obispos chi saⁿ'ā ndíí tiīiⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo ndúúcū diáconos chi nginneé yā obispos, nducyaaca yā chi snee yā na yáāⁿ Filipos. 2 Neⁿ'é 'nū chí Ndyuūs Chiida yú ndúúcū Señor Jesucristo yeⁿ'e yú tée yā ndís'tiī yeⁿ'e vaadī n'dai taavi yeⁿ'é yā ní 'cuɛɛtinée nī ndúúcū vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'é Ndyuūs.

Pablo ngaⁿ'angua'á yā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo

3 'Úú nca'á gracias Ndyuūs yeⁿ'ē yú ca'áámá ca'áámá vuelta taachi n'gaacú yeⁿ'e ndís'tiī. 4 Ní taachi caⁿ'anguā'á, nducuéⁿ'ē tiempo caⁿ'anguā'á yeⁿ'e nducyaaca ndís'tiī ndúúcū vaadī yeenú. 5 Caati ndís'tiī ní nduucú ní dáámá diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ ti inneé nī 'úú chi 'úú candɛɛ́ nduudu yeⁿ'e evangelio chí nduudu ngai yeⁿ'e Cristo, ndii nguuvi chi i'téénu nī Jesucristo ndíí maaⁿ. 6 Ní deenú chi seguro canee chiiⁿ chi yeⁿ'e Ndyuūs ti Ndyuūs chi tuca'á yā diiⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ n'daacā n'dai na vida yeⁿ'e ndís'tiī ní idiíⁿ yā chi ndís'tiī 'cuɛɛtinée nī diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ chi n'daacā nguuvi nguuvi ndíí nguuvi chí ndaa Jesucristo taama vmnéⁿ'ēe. 7 Ní 'tíícā chi n'dai chi 'úú nacádiinúúⁿ chuū yeⁿ'ē nducyaaca ndís'tiī caati neⁿ'é taavi ndís'tiī. Ní nducyaaca ndís'tiī ní vɛ́ɛ́ parte yeⁿ'é nī nduucú yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi n'dai taavi chi Ndyuūs itée yā s'uuúⁿ. Ní ndís'tiī nginneé nī 'úú 'áárá chí canuúⁿ vácūū o 'áárá chi caneé nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē 'úú ní ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'ē nduudu ngai yeⁿ'é Cristo chi cuaacu chi 'tíícā. 8 Ní Ndyuūs yeⁿ'e yú ní deenú yā chí 'úú neⁿ'é ndís'tiī tan'dúúcā chi Cristo neⁿ'é yā s'uuúⁿ. 9 Ní 'úú ngiicá Ndyuūs chi ndís'tiī cuuvi dinéⁿ'e ca nī nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní cuuvi deenu cá nī yeⁿ'ē nduudu cuaacu ní cuuvi nadacadíínuuⁿ n'daāca nī yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē chi cuaacu. 10 Caati cuuví ndɛɛvɛ nī nducuéⁿ'ē tiempo chɛ́ɛ́ chí n'daacā taavi ca. Ní 'tíícā cuuvi 'cuɛɛtinée nī n'daacā n'dai. Ní taachi ndaa Jesucristo taama vmnéⁿ'ēe nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'áámá nuuⁿndi yeⁿ'é nī. 11 Ní neⁿ'é chi Jesucristo ndaacá yā ndís'tiī chi 'cuɛɛtinéé n'daacá nī cucáávā poder yeⁿ'e Cristo ní diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e evangelio chí nduudu ngai yeⁿ'e Cristo. Ní 'íícú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ taavi Ndyuūs. Ní diíⁿ yā honrar Ndyuūs.

Cáávā 'úú vida yeⁿ'é ní Cristo

12 Maaⁿ ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, neⁿ'é chi cadíínuuⁿ nī chi tanducuéⁿ'ē chi ch'eenú chiī ní diiíⁿ chi 'yaaⁿ ca 'iiⁿ'yāⁿ ngíí n'giindiveéⁿ yā nduudu cuaacu chí ngai yeⁿ'e Cristo. 13 'Tíícā chiī chi taanduvɛ́ɛ́ soldados chi dííⁿ ntiiⁿnyuⁿ na palacio yeⁿ'e César ndúúcū taanduvɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ, nducyaaca yā deenu yā chi 'úú caneé preso na vácūū cucáávā chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Cristo. 14 Ní nééné 'yaaⁿ hermanos chi i'téénu yā Señor Jesucristo taachi cadíínuuⁿ yā chi caneé vácūū nguɛ́ɛ́ di'va'á yā naati neⁿ'é yā caaⁿ'maⁿ cá yā nduudu ngai chi nduudu cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcū confianza nanááⁿ Cristo miiⁿ.

15 Cuaacu chi náⁿ'a yā ní ngaⁿ'a yā nduudu ngai yeⁿ'e Cristo cáávā chi dingueeé yā yeⁿ'é ní cáávā chi neⁿ'e yā 'caa'va yā nduucú. Ní tanáⁿ'a yā ní ngaⁿ'á yā nduudu ngai miiⁿ ti cuaacu chi neⁿ'é yā diíⁿ yā ní neⁿ'é yā cunnee yā 'úú. 16 Naati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ vmnaaⁿ nguɛɛ ngaⁿ'a yā nduudu ngai yeⁿ'e Cristo ndúúcū nuuⁿmaⁿ staava yeⁿ'é yā naati diíⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'a yā ndúúcu yā. Diíⁿ yā ti neⁿ'é yā chi 'úú ní ngueeé yeⁿ'é yā. Ní cadíínuuⁿ yā chi diíⁿ yā chi 'úú n'geenú ngii ca taachi canuúⁿ vácūū. 17 Ní 'iiⁿ'yāⁿ cuayiivi ní ngaⁿ'á yā nduudu ngai miiⁿ ti neⁿ'é yā 'úú. Ní deenú yā chi Ndyuūs tee yā 'úú ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā chi ngaⁿ'á nanááⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē táácā chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs ní ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'e evangelio chí nduudu ngai yeⁿ'e Cristo. 18 Naati ¿dɛ'ɛ̄ ituneéⁿ? 'Āā 'tuucá nūuⁿ nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'máⁿ yā nduudu ngai miiⁿ ndúúcū nuuⁿmáⁿ staava yeⁿ'é yā o cáávā chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā 'úú, nducyaacá yā ngaⁿ'a yā nduudu ngai yeⁿ'e Cristo. Ní cáávā chuū 'úú ní yeenú, ní yeenú taavi cá.

19 Caati deenú chi yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi chó'ōo yeⁿ'é, n'daacā cuuvi yeⁿ'é caati ndís'tiī ní ngaⁿ'angua'á nī cáávā 'úú. Ní Jesucristo nginneé yā 'úú cucáávā Espíritu yeⁿ'é yā. 20 Ní maaⁿ chuū chi neⁿ'é chi dicuaacu chi cuuvi diíⁿ. Nguɛ́ɛ́ 'cuinaáⁿ yeⁿ'ē mar 'áámá naaⁿ naati ngaⁿ'á nduudu ngai yeⁿ'e Cristo cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ndúúcū nducuéⁿ'ē confianza tan'dúúcā chi diíⁿ maaⁿ, 'tiicá ntúūⁿ cuuvi diíⁿ cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi n'diichi cá yā Cristo chi ch'ɛɛtɛ ca yā cucáávā 'úú, 'áárá chí 'úú cunduūchí o 'áárá chí 'úú 'āā n'dií. 21 Ní cucaavā 'úú, vida yeⁿ'é ní Cristo níícú nduuti chí 'cuūví 'āā diíⁿ ganar caati 'úú caneé ndúúcū Cristo. 22 Ní nduuti chi candií ca cuneé ca na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū cuerpo yeⁿ'é, tuu'mi ní cuuvi diíⁿ ca ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. Ní candɛɛ́ nduudu yeⁿ'e yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ níícú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cu'téénu yā Ndyuūs. Maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ deenú dɛ'ɛ̄ chi n'daacā ca chi ndɛɛvɛ́ cáávā 'úú 23 caati 'úú canuúⁿ nguaaⁿ nduu 'uuví vaanicadíínūuⁿ. Ní neⁿ'é chí 'cuūví níícú caⁿ'á cunēe ndúúcū Cristo caati deenú chi neené n'daacā caavā 'úú. 24 Naati cáávā ndís'tiī ní n'daacā ca chi 'úú cuneé ca na cuerpo yeⁿ'é 'tɛɛ 'tɛ́ɛ́ ndúúcū ndís'tiī. 25 Seguro caneé maaⁿ yeⁿ'e chuū. Ní deenú ti 'úú cuneé ca 'tɛɛ 'tɛ́ɛ́ ndúúcū ndís'tiī caati ndís'tiī cuuvi 'cuɛɛtinée nī n'daacā ca ní yeenu taaví nī caati i'téénu nī Ndyuūs. 26 'Túúcā cuneé 'tɛɛ 'tɛ́ɛ́ ndúúcū ndís'tiī ní taachi ndaá nanááⁿ ndís'tiī tuu'mi ní ndís'tiī cuuvi yeenu cá nī nduucú ti s'uuúⁿ ní yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ.

27 Di'cuiitú ndís'tiī chi dámaāⁿ diiⁿ núú yiiⁿnuⁿ nī chi 'cuɛɛtinéé n'daacá nī taanduvɛ́ɛ́ chi n'daacā tan'dúúcā chi ngaⁿ'a nduudu n'dai yeⁿ'e Cristo. Níícú ndúútī chi ndaá n'diichí ndís'tiī o ndúútī chi caneé yaⁿ'ai yeⁿ'é ndís'tiī neⁿ'é 'caandiveéⁿ yeⁿ'é ndís'tiī. Neⁿ'é chí 'iiⁿ'yāⁿ cuuví yaa'ví yā 'úú yeⁿ'é ndís'tiī chi ndís'tiī ní n'daacā sneé nī. Ní nduuvidaamá nī ndúúcū 'áámá espíritu nūuⁿ ndúúcū 'áámá vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'é nī. Ní 'áámá diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs ní ngaⁿ'á nī nduudu ngai yeⁿ'e Cristo chi evangelio caati 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cu'téénu yā Cristo. 28 Neⁿ'é 'caandiveéⁿ yeⁿ'é nī chi nguɛ́ɛ́ di'va'á nī mar 'áámá yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi contra yeⁿ'e nī. Caati chuū ní 'áámá seña yeⁿ'é yā chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Cristo ní caⁿ'á yā infierno. Naati chuū ní 'áámá seña yeⁿ'é nī chi ndís'tiī ní cuuví ninguaⁿ'áí nī yeⁿ'e infierno caati chuū ní yeⁿ'é Ndyuūs. 29 Ní Ndyuūs diíⁿ yā 'áámá favor ndúúcū ndís'tiī caati nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ chi cu'téénu nī Cristo naati canéé chi 'cueenú nī cuuvi caavā chi i'téénu nī Cristo. 30 Ní ndís'tiī ndúúcū 'úú 'āā daamá nūuⁿ snée yú chí n'geenu yú ngii cucáávā chi ngaⁿ'a yú nduudu cuaacu yeⁿ'é Cristo. Ndís'tiī 'āā n'diichí nī cuááⁿ vmnaaⁿ tan'dúúcā chí diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ ní ch'eenú chii. Ní maaⁿ ní n'giindivééⁿ ntúuⁿ nī tan'dúúcā chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ ní tan'dúúca chi n'geenú ngii.

2

Cristo ní ndiicúúⁿ yā ní cuayiivi chich'ɛɛtɛ́ yā

1 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, nduuti chi Cristo diíⁿ yā animar ndís'tiī ní nduuti chi Cristo tee yā 'viich'ɛɛtíínūuⁿ ndís'tiī ti neⁿ'é yā ndís'tiī ní nduuti chi Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs canée yā ndúúcū ndís'tiī ní nduuti chi neⁿ'é nī nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní ya'ai 'íínú nī 'iiⁿ'yāⁿ tuu'mi ní 'tíícā diíⁿ nī. 2 Diíⁿ nī chi cuuvi yeenú taavi cá caati snée nī 'túúcā. N'dáácā 'cuɛɛtinée nī ndúúcū 'aama vaadī cadíínuuⁿ yeⁿ'é nī. Ní neⁿ'é nī dáámá nūuⁿ 'aama nī ndúúcū taama nī tan'dúúcā Cristo neⁿ'é yā s'uuúⁿ. Ní 'tiicá ntúūⁿ neⁿ'é nī vi'ī 'aama nī ndúúcū taama nī. Ní nduuvidaamá nī ndúúcū 'áámá espíritu yeⁿ'é nī ndúúcū 'áámá staava yeⁿ'é nī. 3 Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī dendu'ū chi neⁿ'e maáⁿ nī o caavā chi neⁿ'é nī ch'ɛɛtɛ maáⁿ nī caati ndiicúúⁿ 'cuɛɛtinée nī. Maaⁿ ní ca'áámá ca'aamá nī canéé chí nadacadíínuuⁿ nī yeⁿ'e hermanos yeⁿ'é nī chi nééné n'dai ca hermanos yeⁿ'é nī nguɛ́ɛ́ ti maáⁿ nī. 4 Ní mar 'áámá nī nguɛ́ɛ́ n'nuúⁿ nī dendu'ū chi cuuví yeⁿ'ē maáⁿ nī caati n'nuúⁿ nī ntúuⁿ dendu'u chi n'daacā chi cuuvi yeⁿ'e tanáⁿ'ā hermanos yeⁿ'é nī.

5 Ní nguaaⁿ ndís'tiī ní tan'dúúcā chi Cristo nadacadíínuuⁿ yā yeⁿ'ē maáⁿ ya 'tiicá ntúūⁿ ndís'tiī canee chi nadacadíínuuⁿ nī yeⁿ'e maaⁿ nī. 6 Ní n'dáá rá chí Cristo miiⁿ ti Ndyuūs 'yā, Cristo nguɛ́ɛ́ 'āā fuerza diíⁿ yā chi cuuvi daamá yā ndúúcū Ndyuūs Chiidá yā. 7 Naati Cristo s'neeⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é yā tanducuéⁿ'e chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi. Ní tan'dúúcā s'uūúⁿ 'tiicá yā. Ní tan'dúúcā 'áámá saⁿ'ā chi dichíí'vɛ̄ 'iiⁿ'yāⁿ, 'tiicā núúⁿ yā. Ní ch'iindiyáaⁿ yā tan'dúúcā 'áámá saⁿ'a yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 8 Ní taachi caneé yā tan'dúúcā saⁿ'a na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndiicúúⁿ n'dai diíⁿ yā ní ch'iindiveéⁿ yā taanduvɛ́ɛ chi ngaⁿ'ā Chiidá yā chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi. 'Áárá chí ch'īi yā na cruz, ch'iindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e Chiidá yā ní ca'á yā lugar 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 9 Ní cáávā chi diiⁿ Jesús, Ndyuūs diíⁿ yā chi Jesús ní ch'ɛɛtɛ cundaá yā na va'ai chɛɛti nguuvi. Ní Ndyuūs ca'á yā 'áámá chi duuchí yā chi ch'ɛɛtɛ n'dai nguɛ́ɛ́ ti tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 10 Ní nducyáácá yā canéé chi caāntii'ya yā taachi 'caandiveéⁿ yā chi duuchi Jesús miiⁿ. 'Tiicá ntúūⁿ nducyaacá yā chi snee yā na va'ai ch'ɛɛti nguuvi. 'Tiicá ntúūⁿ nducyaaca yā chi snee yā na yáⁿ'āa. 'Tiicá ntúūⁿ nducyaaca yā chi snee yā na infierno. 11 'Tiicá ntúūⁿ canee chi caaⁿ'maⁿ cuaacú yā chi Jesucristo miiⁿ ní 'iivú Ndyuūs. Ní caaⁿ'maⁿ cuaacú yā chi nééné ch'ɛɛtɛ n'dai Ndyuūs chi Chiida yú.

'Iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo ní tan'duucā chi dɛɛvɛ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū 'tiicá yā

12 Maaⁿ ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi neⁿ'e taaví, tan'dúúcā chi cueⁿ'e daāⁿmaⁿ i'téénu nī nduudu yeⁿ'é Ndyuūs taachi caneé ndúúcū ndís'tiī, maaⁿ ní i'téénu nī taachi 'āā yaⁿ'ai caneé yeⁿ'é ndís'tiī. Maaⁿ ní 'va'á nī Ndyuūs. Ní ndís'tiī diíⁿ n'daacá nī ti Ndyuūs nadinguáⁿ'ai yā ndís'tiī ní diíⁿ n'daacá nī ndúúcū cuidado yeⁿ'e nducuéⁿ'ē. 13 Cuaacu chi Ndyuūs diíⁿ yā chi ndís'tiī neⁿ'é nī diíⁿ nī nducuéⁿ'ē chi n'daacā. Ní Ndyuūs cunneé yā ndís'tiī chi diíⁿ nī. Ní 'cuiinú nī chiiⁿ chi diíⁿ nī tan'dúúcā chi neⁿ'é yā chííⁿ chí n'daacā n'dai.

14 Maaⁿ ní ndís'tiī diíⁿ nī nducuéⁿ'ē ní nguɛ́ɛ́ cueēⁿdiitú nī ndíí nguɛ́ɛ́ 'cuuⁿ'máⁿ nī. 15 Ní ndúúti chi diíⁿ nī 'tuucā mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'é nī o nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ nī caati deenú yā chi ndís'tiī daiyá Dendyuūs ndís'tiī. Ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é nī nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā. Ní tan'dúúcā 'áámá 'ííⁿnyúⁿ ngíí yáⁿ'āa taachi maāiⁿ 'tiicá nī. 16 Ní candɛɛ́ nī nduudu cuaacu yeⁿ'e Cristo nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ti nduudu miiⁿ diiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cunduuchí yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ caati 'úú ní cuuví yeenú taavi nguuvi chi ndaa Cristo taama vmnéⁿ'ēe. Ní deenú chi nguɛ́ɛ́ tandii rá diíⁿ ndu'ú 'úú ndíí nguɛ́ɛ́ nduu tandii rá diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs nguaaⁿ ndís'tiī. 17 Ndúúti chi nca'á vida yeⁿ'e maáⁿ ní ch'iī caavā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs, tuu'mi ní cáávā chi 'āā itéénu nī Ndyuūs ní diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā, tanducuéⁿ'ē chuū ní tan'dúúcā 'áámá ofrenda nanááⁿ Ndyuūs 'tíícā. Ní 'úú ní yeenú, ní cuuvi yeenú ndúúcu nī. 18 'Tiicá ntúūⁿ cáávā chuū ndís'tiī cuuvi yeenú nī. Ní cuuvi yeenú ntúuⁿ nī nduucú.

Yeⁿ'ē hermano Timoteo ndúúcū hermano Epafrodito

19 Nduuti chi Señor Jesucristo neⁿ'é yā chi 'úú idiíⁿ chiiⁿ chi nadacadíínuúⁿ chi diíⁿ, tuu'mi ní caⁿ'á dicho'ó Timoteo nanááⁿ ndís'tiī nguuvi chi cuchiī. Maaⁿ níícú cuuvi yeenú taachi cadiinúúⁿ ní cuuvi deenú táácā snee ndís'tiī. 20 Ti nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ táámá compañero yeⁿ'é chi dáámá nadacadíínuuⁿ sa nduucú tan'dúúcā Timoteo miiⁿ. Ní n'daacā idiiⁿ sa cuidado yeⁿ'é ndís'tiī. 21 N'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ i'nuúⁿ yā chi n'daacā yeⁿ'ē maáⁿ yā ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā dendu'ū chi ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Cristo Jesús. 22 Naati ndís'tiī ní deenú nī yeⁿ'e Timoteo chi n'daacā canee sa yeⁿ'e nducuéⁿ'ē. Ní deenú nī chi saⁿ'a miiⁿ tan'dúúcā daiyá chi dichíí'vɛ sa 'úú, 'tíícā sa taachi ngaⁿ'á 'nū evangelio chí nduudu ngai yeⁿ'é Cristo. 23 Sáⁿ'a 'cūū nadacadíínuúⁿ chi dicho'ó saⁿ'ā nanááⁿ ndís'tiī naati neⁿ'é cadiinuúⁿ vmnaaⁿ táácā 'cueenú asuntos yeⁿ'é núúⁿ niiⁿyūⁿ. 24 Maaⁿ ní vɛ́ɛ́ confianza yeⁿ'é ndúúcū Ndyuūs chi núúⁿ niiⁿyūⁿ cuuví ndaá maáⁿ ní n'diichí ndís'tiī.

25 Ní nadicadíínúúⁿ ntúūⁿ chi dicho'ó yeⁿ'e ndís'tiī hermano Epafrodito. Saⁿ'ā miiⁿ idiiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ nduucú ní diiⁿ sá luchar nduucú. Saⁿ'ā miiⁿ ndís'tiī maáⁿ nī dicho'ó nī saⁿ'ā nanaáⁿ chi cuuvi cunnee sa 'úú ndúúcū necesidades yeⁿ'é. 26 Saⁿ'ā miiⁿ neené neⁿ'e sa n'diichi sa nducyaaca ndís'tiī ní neené nadacádíínuuⁿ sa yeⁿ'e ndís'tiī caati ndís'tiī n'giindiveéⁿ nī chí ngíítā sa. 27 Cuaacu nííⁿnyúⁿ chí nééné ya'ai chiītā sa ti 'āā cháa 'cuūvī sa. Naati Ndyuūs ní ya'āī 'iinú yā saⁿ'ā ní nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ saⁿ'ā miiⁿ caati ndúúcū 'úú ti 'úú nguɛɛ cunee ndaāchī yiinú cá dɛ'ɛ̄ ca chi canéé yeⁿ'é. 28 Ní cáávā chuū neⁿ'e cá dicho'ó saⁿ'ā Epafrodito nanááⁿ ndís'tiī ní ndís'tiī cuuvi yeenú nī taachi snaaⁿ nī taama vmnéⁿ'ēe saⁿ'ā. Ní 'tiicá ntúūⁿ 'úú nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ ndaachí yeⁿ'é nī. 29 Ní taachi ndaa sa nanááⁿ ndís'tiī, 'cuáaⁿ nī Epafrodito ndúúcū vaadī yeenú caati saⁿ'ā miiⁿ hermano yeⁿ'é nī ti i'téénu sa Señor Jesucristo yeⁿ'e yú. Ní diíⁿ nī honrar tanáⁿ'a yā chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs tan'dúúcā saⁿ'ā miiⁿ. 30 Caati 'áárá chí nééné chíítā sa ni 'āā cháa 'cuūvī sa cucáávā chi diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē Cristo, nguɛ́ɛ́ nadacádíínuuⁿ sa yeⁿ'e vida yeⁿ'e maāⁿ sa ndúúcū peligro chi cuuvi 'cuūvī sa caati dichíí'vɛ̄ sa 'úú. Ní diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é chi ndís'tiī maáⁿ nī neⁿ'é nī diíⁿ nī naati nguɛɛ cuuvi diíⁿ nī.

3

Pablo yaa'ví yā contra yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi necio yeⁿ'e ley yeⁿ'é yā

1 Maaⁿ ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'é ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī chi canéé chi cuuvi yeenú nī ti yeⁿ'e Señor Jesucristo ndís'tiī. Ní cáávā 'úú nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chí di'vaachi 'úú taachi dinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī táámá vmnéⁿ'ēe chi cuuvi yeenú nī, ti canéé chí diíⁿ nī cáávā chi cho'ōo n'dai yeⁿ'é nī. 2 Ndís'tiī ní diíⁿ nī cuidado yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi tan'dúúcā 'yaānā ti 'tiicá yā ti neⁿ'é yā circuncidar cuerpo yeⁿ'e saⁿ'a chi nguɛ́ɛ́ saⁿ'ā Israel sa. Nguɛ́ɛ́ n'daacā diíⁿ yā chi nadacadíínuuⁿ yā chi canee chi dií yā circuncidar cuerpo yeⁿ'e saⁿ'ā s'eeⁿ. 3 Ní cuaacu nííⁿnyúⁿ s'uuúⁿ ní tan'dúúcā chi 'āā circuncidado s'uuúⁿ caati s'uuúⁿ dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs ndúúcū espíritu yeⁿ'e maāⁿ yú. Ní s'uuúⁿ ní yeenu yú ti yeⁿ'e Señor Jesucristo s'uuúⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ confianza yeⁿ'ē yú yeⁿ'e tan'dúúcā chi 'āā circuncidado cuerpo yeⁿ'e yú. 4 Ni 'úú dendú'ū cuuví cuneé ndúúcū confianza na vida yeⁿ'é nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ tí 'úú canéé circuncidado. Ní nguɛɛ vɛɛ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi nadacadíínuuⁿ cá yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chuū ndúúcū confianza tan'dúúcā chi cuuvi 'úú. 5 Caati taachi chií niiⁿníⁿ nguuvi chi ch'iidiyaáⁿ 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā circuncidar 'úú ní 'caacá yā seña na cuerpo yeⁿ'é tan'dúúcā chi diíⁿ yā ndúúcū nducyaaca saⁿ'ā 'lííⁿ yeⁿ'e ndaata Israel chí judíos. Ní 'úú ní yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Benjamín 'úú. Ní 'úú ní saⁿ'a yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ hebreo o Israel 'úú ndíí taachi ch'iindiyaáⁿ caati chiidá ní saⁿ'ā hebreo yā. Ní 'úú ní saⁿ'a fariseo 'úú ní diíⁿ ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é chiiⁿ chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē ndaata yeⁿ'é. 6 Ní 'úú ní neené necio 'úú chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é. Ní 'úú i'nuuⁿca'áí 'iiⁿ'yāⁿ chi ngeⁿ'e yaācū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo. Ní diíⁿ nducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'ē yú. Ní 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é. 7 Naati nducuéⁿ'ē chuū chí nadacadíínuúⁿ chi cosas chi ch'ɛɛtɛ chi neené dichíí'vɛ̄ caavā 'úú, ní nducuéⁿ'ē dendu'ū yeⁿ'é 'āā chi'neéⁿ. Ní maaⁿ ní dichíí'vɛ̄ 'úú chi i'teenú Jesucristo. 8 Ní nguɛ́ɛ́ nadacadííuuⁿ cá yeⁿ'e nducuéⁿ'ē dendu'ū yeⁿ'é chi 'úú chi'neéⁿ ti diíⁿ cuenta chí dindaí nducuéⁿ'ē dendu'ū yeⁿ'é cáávā chi n'dai taavi ca chi maaⁿ ní i'teenú Jesucristo chi 'iivú. Ní diíⁿ cuenta chi nducuéⁿ'ē dendu'ū yeⁿ'é ní tan'dúúcā yaācáa, 'tíícā vɛɛ, cáávā chi n̄'daáⁿ nducuéⁿ'ē dendu'ū yeⁿ'é cáávā chi i'teenú Cristo. Ní sta'á Cristo tan'dúúcā chi 'iivú 'tííca yā. 9 Ní 'tíícā idiíⁿ ti maaⁿ ní 'úú ní yeⁿ'e Cristo 'úú. Maaⁿ ní caneé n'daacā nanááⁿ Ndyuūs. Nguɛ́ɛ́ cucáávā chi neⁿ'é caneé n'daacā nanááⁿ Ndyuūs cucáávā ley miiⁿ naati cucáávā chi i'teenú Cristo. Ní 'úú ní n'daacā ca 'úú nanááⁿ Ndyuūs caati neⁿ'é Jesucristo. 10 Níícú 'úú ní dámaāⁿ neⁿ'e chi 'úú snaáⁿ Cristo ní canee cuuⁿmiⁿ chi canee ndúúcū maaⁿ poder chi diiiⁿ chi nduuchi Cristo yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. Níícú cuuví daamá nduucú yā chi 'cueenú cuuvi tan'dúúcā chi Cristo ch'eenú yā chiī ndíí cuuví 'cuūvi tan'dúúcā Cristo ch'īi yā. 11 Ní 'tiicá ntúūⁿ 'úú cuuvi deenú chi 'āā cuuví nnduuchí yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā.

Diiⁿ yú luchar cáávā premio chi Ndyuūs caⁿ'a yā tée yā s'uūuⁿ

12 'Úú nguɛ́ɛ́ neⁿ'é caaⁿ'máⁿ ndís'tiī chí 'āā tuneéⁿ tanducuéⁿ'e chuū caati 'āā cuɛ́ɛ́ ndaa n'daacā 'úú. Naati 'úú candií cá cuááⁿ vmnaaⁿ ndúúcū chi i'teenú ní ngiīnú ndíí taanduvɛ́ɛ́ tuneéⁿ yeⁿ'e premio chi cuuvi yeⁿ'é. Ní vmnááⁿ vmnaaⁿ Cristo miiⁿ diíⁿ yā chi 'úú ní yeⁿ'é yā 'úú, caati cuuvi cuta'á premio miiⁿ. 13 Ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, 'úú māaⁿ nguɛ́ɛ́ nacadíínuúⁿ chi 'āā tuneéⁿ dendú'u 'cūū. Naati chuū idiíⁿ chi cuuvi naáⁿ nducuéⁿ'ē chi 'āā diíⁿ nguuvi chi chó'ōo. Ní diíⁿ chi cuuvi tuneé nducuéⁿ'ē chi cuuvi yeⁿ'é nguuvi chi cuchiī. 14 Ní 'íícú 'úú cuuvi diíⁿ nducuéⁿ'ē caati cuuvi diíⁿ ganar vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ chi premio chi cuuvi yeⁿ'é chi cūneé na va'ai chɛɛti nguuvi ndúúcū Ndyuūs. Ndyuūs chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi yaa'ví yā s'uuúⁿ chí dátee yā s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'e yú vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ caati s'uuúⁿ ní yeⁿ'é Cristo s'uuúⁿ.

15 Ní nducyaaca yú chí n'daacā snée yú ndúúcū chi i'teenu yú, canee cuuⁿmiⁿ chi nadacadíínuuⁿ yú 'tíícā chi nguɛ́ɛ́ tuneeⁿ yú. Ní nduuti chi tanáⁿ'a ndís'tiī nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ nī 'tíícā, tuu'mi ní Ndyuūs ní 'cuuⁿ'míⁿ yā ndís'tiī chɛɛ̄ chi cuaacu. 16 Níícú chuū ní nééné neⁿ'e cunéé chí dáámá nūuⁿ cadiīnuuⁿ yú n'daacā ní 'cuɛɛtinee yú n'daacā ndúúcū chi 'āā deenu yú yeⁿ'é Ndyuūs.

17 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é diíⁿ nī tan'dúúcā chi 'úú idiíⁿ. Ní nadacadíínuuⁿ n'dai nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuɛɛtinee n'daacá yā tan'dúúcā chi ch'iⁿ'í 'nū 'iiⁿ'yāⁿ ní 'tiicá ntúūⁿ ch'iⁿ'í 'nū ndís'tiī. 18 Ní nééné n'deee cuuví caⁿ'á ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ 'yaaⁿ taavi 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'é yā diíⁿ yā tan'dúúcā chi maáⁿ yā neⁿ'é yā. Ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā Cristo chi maáⁿ yā ch'īi yā na cruz. Maaⁿ ní ngaⁿ'á chuū taama vmnéⁿ'ēe ní nééné ya'āī 'iinu ndíí chi ngɛɛcú yeⁿ'ē. 19 Ní cáávā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndaā tiempo chí ndái yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní dámaāⁿ neⁿ'é yā n'nuuⁿ yā chi che'e yā ndúúcū nducuéⁿ'ē chi neⁿ'e yā. Ní dich'ɛɛtɛ maáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ taachi canee chi 'cuinaáⁿ yā caavā chi diíⁿ yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ dámaāⁿ nadacadíínuuⁿ yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē vicio chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 20 Naati s'uuúⁿ chi yeⁿ'e Cristo ní yáāⁿ vaacu yú ní va'ai chɛɛti nguuvi. Ní snéé ngiinu yú Señor Jesucristo yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi chi ndaa yā taama vmnéⁿ'ēe ní nadinguáⁿ'áí yā s'uuúⁿ. 21 Ní taachi Cristo ndaa yā, tuu'mi ní n̄'dááⁿ yā cuerpo yeⁿ'e yú chi cuerpo ndúúcū nuūⁿndī ndii cuerpo ngai yeⁿ'e yú chí tan'dúúcā cuerpo yeⁿ'é yā chi dɛɛvɛ n'dai, 'tíícā cuerpo s'uuúⁿ. Ní 'tíícā Cristo caⁿ'a yā chi diíⁿ yā ndúúcū dáámá poder yeⁿ'ē maáⁿ yā chi yeⁿ'ē chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā yeⁿ'e taanduvɛ́ɛ́ chi vɛ́ɛ́.

4

Canee chi yeenu yú nducuéⁿ'ē tiempo ti s'uuúⁿ ní yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ

1 Maaⁿ ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi neⁿ'é cáávā nducuéⁿ'ē chuū neené neⁿ'é n'diichí ndís'tiī. Ndís'tiī ní diíⁿ nī chi 'úú ní yeenú ní vɛ́ɛ́ premio yeⁿ'é tan'dúúcā chi corona yeⁿ'é caati ndís'tiī ní i'téénu nī Jesucristo. Canee diitú nī ndúúcū chi i'téénu nī yeⁿ'e 'iivu yú chi Cristo. 'Úú yaa'ví ndís'tiī 'tíícā ti neⁿ'é taavi ndís'tiī.

2 'Úú di'cuíitú táⁿ'ā Euodias ní di'cuíitú táⁿ'ā Síntique chi diíⁿ yā chi dáámá nūuⁿ cuuví vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'é yā tan'dúúcā chi canee chi diiⁿ hermanos chi i'téénu yā Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. 3 Ní di'cuíitú n'diī, saⁿ'ā chi 'áámá canee nduucú na ntiiⁿnyuⁿ chi cúnnee nī n'daataá hermanas chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ nduucú. N'daataá s'eeⁿ ní dichíí'vɛ yā 'úú naachi 'úú ngaⁿ'á nduudu ngai yeⁿ'é Cristo chi nadanguáⁿ'ai yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní cúnneé nī saⁿ'ā Clemente ndúúcū tanáⁿ'a yā chi nginneé yā 'úú ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi duuchí yā ní canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs naachi canéé nguūⁿ chi dúúchí nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi canduuchí yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

4 Ndís'tiī canéé chi yeenú nī nducuéⁿ'ē tiempo caati ndís'tiī ní yeⁿ'e Señor Jesucristo ndís'tiī. Ní 'tíícā caaⁿ'máⁿ ntuúⁿ taama vmnéⁿ'ēe chi canee chi cuuví yeenú nī. 5 Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi snaáⁿ yā ndís'tiī chi 'iiⁿ'yāⁿ n'dáí taavi ndís'tiī. Ní ndís'tiī deenú nī chí niiⁿnuúⁿ canee Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú.

6 Ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ nadicadíínuuⁿ nī yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē. Ní taachi caaⁿ'maⁿngua'á nī cuuví nī Ndyuūs nducuéⁿ'ē chi neⁿ'é nī. Ní taachi caacá nī Ndyuūs cucáávā chiiⁿ chi neⁿ'é nī ní ca'a ntuúⁿ nī gracias Ndyuūs. 7 Tuu'mi ní Ndyuūs tée yā vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'é yā chí ch'ɛɛtɛ ca chi nguɛ́ɛ́ cuuvi tuumicadíínuuⁿ nī yeⁿ'ē. Níícú vaadī 'diiíⁿ miiⁿ ní nguáín'dai nī na staava yeⁿ'é nī ndúúcū vaanīcadíínuuⁿ yeⁿ'é nī caati ndís'tiī ní yeⁿ'e Cristo ndís'tiī.

Nadacadíínuuⁿ nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi n'daacā

8 Ní ndís'tiī ní yeⁿ'e nducuéⁿ'ē dendú'ū nadacadíínuuⁿ nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi nduudu cuaacu, ní yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chí n'dai chi diiⁿ yú respetar, ní yeⁿ'e nducuéⁿ'ē vaadī cuaacu, ní yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chí dɛɛvɛ, ní yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi neⁿ'e Ndyuūs chi nadacadíínuuⁿ nī, ní yeⁿ'e nducuéⁿ'e chi 'iiⁿ'yāⁿ deenu n'dái yā chi n'daacā. Ní nadacadíínuuⁿ nī yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi n'daacā ca chi cuuví nī caaⁿ'máⁿ nī yeⁿ'e 'tíícā, dɛ'ɛ chúúcā n'daacā chuū.

9 Níícú diíⁿ nī dendu'ū chí ch'eeⁿ nī yeⁿ'é tan'dúúcā chi ch'iⁿ'í ndís'tiī. Ní diíⁿ nī tan'dúúcā chi ch'iindiveéⁿ nī yeⁿ'é chi n'geéⁿ ndís'tiī ní tan'dúúcā chi n'diichí nī chi 'úú idiíⁿ. Diíⁿ nī nducuéⁿ'ē chuū. Ndyuūs chi canee ndúúcū vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'é yā ní canée yā ndúúcū ndís'tiī ndúúcū vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'é yā.

'Iiⁿ'yaⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Filipos ca'á yā ofrendas Pablo

10 'Uú ní yeenú taavi ti yeⁿ'é Señor Jesucristo ní caati ndís'tiī ní 'āā n'gaacu ntúuⁿ nī ní nadicadíínuuⁿ nī yeⁿ'ē 'úú. Deenú chi ndís'tiī 'āā n'gaacú nī yeⁿ'e tiempo chi chó'ōo naati nguɛ́ɛ́ cuuvi cunneé nī 'úú, 'áárá chi neⁿ'é nī. 11 Ní 'úú nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á ndís'tiī yeⁿ'ē chi nguɛɛ vɛ́ɛ́ yeⁿ'é caati maaⁿ ní 'āā deenú chi cuuvi yeenú ndúúcū dɛ'ɛ̄ chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'é. 12 Ní 'āā deenú táácā chi diíⁿ taachi pobre 'úú, ní 'āā deenú táácā chi diíⁿ taachi vɛ́ɛ́ cá yeⁿ'é. Ní 'āā deenú ntúūⁿ táácā chi cuneé ndúúcū 'āā dɛ'ɛ́ nūuⁿ chí cúchiī yeⁿ'é, nduuti chi vɛ́ɛ́ cá chí che'é o nduuti chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ chi che'é, o nduuti chi vɛ́ɛ́ taavi ca yeⁿ'é o nduuti chi nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ yeⁿ'é. Ní yeⁿ'ē taanduvɛ́ɛ́ chuū ní deenú táácā cuuvi diíⁿ. 13 Ní 'úú ní cuuví diíⁿ tanducuéⁿ'ē chi cho'ō yeⁿ'é caati Cristo itée yā fuerzas 'úú. 14 Ní ndís'tiī ní n'daacā idiíⁿ nī chi chinnee nī 'úú taachi n'geenú ngii.

15 Ní ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Filipos deenu n'daacá nī taachi cho'ó na yáⁿ'āa Macedonia ní tuca'á cāⁿ'a nduudu yeⁿ'e Cristo chi nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ na yáⁿ'āa Macedonia miiⁿ. Deenú nī chi taachi can'daá cueⁿ'é chi dámaāⁿ ndís'tiī chi yeⁿ'é yaācū Filipos tee nī 'úú tuumi chi ofrenda yeⁿ'e yaācū yeⁿ'é nī chi nnee nī 'úú. 16 Ní taachi 'úú caneé na yáāⁿ Tesalónica, ndís'tiī ní tee nī 'áámá 'uūví cuuvi ayuda ndúúcū tuumī taachi 'āā vɛ́ɛ́ necesidades yeⁿ'é. 17 Nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ nacadíínuúⁿ yeⁿ'e chi cuta'á dɛ'ɛ tuūmī chi ndís'tiī tée nī 'úú naati neⁿ'é chi snāaⁿ chi cuuvi vɛ́ɛ́ cá yeⁿ'e ndís'tiī, chiiⁿ chi Ndyuūs caⁿ'á yā tée yā ndís'tiī cucáávā chi ndís'tiī nneé nī 'úú. 18 'Úú ní yaa'ví ndís'tiī chi 'āā sta'á nducuéⁿ'ē chi tee nī 'úú ní ngo'o ca cáávā necesidades yeⁿ'é. Ní maaⁿ ní chi sta'á yeⁿ'e hermano Epafrodito dendu'ū ofrenda chi dicho'o ndís'tiī. Ndúúcū chuū ní vɛ́ɛ́ cá yeⁿ'é. Ní nducuéⁿ'ē ofrenda chi dicho'o ndís'tiī 'úú, ní chuū ní 'áámá ofrenda chi n'dai taavi nanááⁿ Dendyuūs. Ní tan'dúúcā 'áámá ofrenda chi ca'á nī Ndyuūs, tíícā ofrenda yeⁿ'é nī. Ní ofrenda miiⁿ cosas chi Ndyuūs neⁿ'e taavi yā. 19 Ní maaⁿ ní Ndyuūs yeⁿ'ē yú tée yā ndís'tiī nducuéⁿ'ē dendu'ū chi necesidades yeⁿ'é nī yeⁿ'ē vaadī 'cuiica n'dai chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā chi n'deee taavi ca. Chuū ní Ndyuūs diíⁿ yā ti s'uuúⁿ ní yeⁿ'é Cristo Jesús s'uuúⁿ. 20 Maaⁿ ní caaⁿ'maⁿ yú chi Ndyuūs Chiida yú, ni ch'ɛɛtɛ ca ní ndɛɛ̄vɛ̄ n'dáí cá caati cueⁿ'e daāⁿmaⁿ 'tiicá yā.

'Cuiīnū carta miiⁿ ndúúcū saludos

21 Maaⁿ ní ngaⁿ'á ndúúcū nducyaaca ndís'tiī chi i'téénu nī Jesucristo: N'daí nī, ngaⁿ'á. Hermanos yeⁿ'ē yú chi canéé nduucú: N'daí ndís'tiī, ngaⁿ'a yā. 22 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā 'muuⁿ nduucú ní i'téénu yā Cristo: N'dai ndís'tiī, ngaⁿ'a yā. 'Tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé na va'ai yeⁿ'e César chi emperador yeⁿ'e Roma: N'dai ndís'tiī, ngaⁿ'á yā.

23 Ní Jesucristo yeⁿ'e yú itée yā nducyaaca ndís'tiī nducuéⁿ'ē chi n'dai taavi ca yeⁿ'é yā. 'Tíícā cuuvi.

COLOSENSES

1

2

3

4

CARTA YEⁿ'E 'IIⁿ'YĀⁿ YEⁿ'E YÁĀⁿ COLOSAS

1

Pablo idinguúⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi naⁿ'a yáacū na yáāⁿ Colosas

1 'Úú Pablo 'úú ní 'úú apóstol yeⁿ'e Señor Jesucristo caati 'tíícā neⁿ'é Ndyuūs. 2 'Úú ní ndúúcū hermano Timoteo idinguúⁿ carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Ndyuūs ní i'téénu yā Jesucristo, 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáāⁿ Colosas. Neⁿ'é chi Ndyuūs Chiida yú tée yā ndís'tiī vaadī n'dai ca yeⁿ'é yā ndúúcū vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'é yā.

Pablo ngaⁿ'angua'á yā caava 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo

3 Taachi ngaⁿ'angua'á 'nū, 'úú ndúúcū Timoteo cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ca'á 'nū gracias Ndyuūs Chiidá Señor Jesucristo yeⁿ'e yú caavā ndís'tiī. 4 'Tíícā diíⁿ 'nū ti caati náⁿ'ā hermanos yeⁿ'e yú ndaá yā nanááⁿ nús'uu 'āā yaa'ví yā yeⁿ'ē ndís'tiī tan'dúúcā chi i'téénu nī Cristo Jesús ní tan'dúúcā chi dineⁿ'e nī nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Ndyuūs. 5 Chuū ní cucáávā chí snéé ngiinú nī chiiⁿ chi cuuvi yeⁿ'é nī chi Ndyuūs nguáín'dai yā na va'ai chɛɛti nguuvi cáávā ndís'tiī. Ní 'āā ch'iindiveéⁿ nī nduudu cuaacu chi yeⁿ'é Cristo. Ní nduudu cuaacu miiⁿ ní cuuvi nanguaⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ ní vɛ́ɛ́ chi cuuvi yeⁿ'é nī. 6 Ní nduudu miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā nanááⁿ ndís'tiī, ní maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi snee núúⁿmáⁿ iⁿ'yeēⁿdī. Ní tan'dúúcā 'áámá cosecha chi vɛ́ɛ́ n'gui'i yeⁿ'ē, 'tíícā nduudu miiⁿ caati n'giita nduudu miiⁿ. 'Tiicá ntúūⁿ nduudu miiⁿ 'cuiita na staava yeⁿ'e ndís'tiī ndii nguuvi chí ch'iindiveéⁿ nī yeⁿ'ē. Ní tuumicadíínuuⁿ cá nī chɛɛ̄ chi cuaacu yeⁿ'e vaadī n'dai yeⁿ'e Ndyuūs yeⁿ'ē yú chi Ndyuūs tee yā s'uuúⁿ ní taacā Ndyuūs dineⁿ'é yā s'uuúⁿ. 7 Chuū ní ch'eéⁿ nī yeⁿ'e saⁿ'ā Epafras chi saⁿ'ā chi neené neⁿ'e yú. Ní dáámá nginnee sa s'uuúⁿ. Ní 'áámá canee sa na ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Cristo. Ní diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Cristo nguaaⁿ ndís'tiī. 8 Saⁿ'ā miiⁿ ní ndaa sa nanááⁿ nús'uu ní ngaⁿ'a cuaacu sa yeⁿ'e ndís'tiī. Ní ngaⁿ'a sa chi ndís'tiī dineⁿ'é nī 'iiⁿ'yāⁿ caati Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs caneé yā ndúúcū ndís'tiī.

9 Ní cáávā chuū ntúūⁿ nús'uu ndii tiempo chi ch'iindiveéⁿ 'nū yeⁿ'e ndís'tiī nguɛ́ɛ́ s'neeⁿ naaⁿ 'nū caⁿ'angua'á 'nū caavā ndis'tiī. Ngiicá 'nū chi maaⁿ Ndyuūs ch'iⁿ'í yā ndís'tiī nducuéⁿ'ē chi neⁿ'é yā chi diíⁿ nī. Ní ngiicá 'nū Ndyuūs chi Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs tée yā ndís'tiī nducuéⁿ'e vaadī deenu ndúúcū vaanīcadíínūuⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs. 10 Ngaⁿ'angua'á 'nū chi ndís'tiī cuuvi 'cuɛɛtinéé n'daacá nī nanááⁿ Jesucristo ti yeⁿ'é yā s'uuúⁿ. Ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ diíⁿ nī tan'dúúcā chi neⁿ'e Señor yeⁿ'e yú. Ní 'íícú vɛ́ɛ́ n'gui'i yeⁿ'é nī yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi n'daacā chi idiíⁿ nī. Ní cuuvi 'cueēⁿ ca nī yeⁿ'e vaadī deenu chí yeⁿ'e Dendyuūs. 11 Ngiicá 'nū Ndyuūs chi tée yā ndís'tiī poder yeⁿ'é yā chí ch'ɛɛtɛ ca chí cuuvi diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é nī ndúúcū poder chi yeⁿ'é Ndyuūs. Ní 'íícú ndúúcū paciencia cuuvi cuchɛɛ́ nī yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā ndúúcu nī. Ní yeenú nī. 12 Ní ndís'tiī canéé chi ca'á nī gracias Ndyuūs Chiida yú caati Ndyuūs diíⁿ yā ndúúcu yú chí vɛ́ɛ́ parte yeⁿ'e yú naachi cuuvi yeⁿ'e yú ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'téénu yā Cristo. Ní caⁿ'a yā chi tée yā s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'e yú ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi yeⁿ'é yā taachi ndaa yú na lugar chí dɛɛvɛ ca naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē. 13 Canéé chi ca'á nī gracias Ndyuūs caati nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ yeⁿ'e saⁿ'ā chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e maaíⁿ. Ní Ndyuūs dicho'ó yā s'uuúⁿ naachi canéé Jesucristo chí ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ yā. Jesucristo ní Daiyá Ndyuūs chi Ndyuūs neⁿ'e taaví yā. 14 Níícú Jesucristo cuaí yā s'uuúⁿ ndúúcū precio chi yuūúⁿ yeⁿ'é yā taachi ch'īi yā na cruz cucáávā s'uuúⁿ. Ní cáávā chuū Ndyuūs nadach'ɛɛcú yā s'uuúⁿ yeⁿ'e nuūⁿndī yeⁿ'e yú.

Chi nduuvidaama yú ndúúcū Ndyuūs cucáávā chi Cristo ch'īi yā

15 Jesucristo ní tan'dúúca Ndyuūs chiida yú chi nguɛ́ɛ́ inaaⁿ yú, 'tiicá yā. Ní Cristo miiⁿ 'āā canéé yā vmnááⁿ vmnaaⁿ chi din'dái yā núúⁿmáⁿ íⁿ'yeeⁿdī. 16 Ní Ndyuūs yeⁿ'e yú ndúúcū Cristo miiⁿ din'dái yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi vɛ́ɛ́. Din'dái yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi vɛ́ɛ́ nanguuvi. 'Tiicá ntúūⁿ na yáⁿ'āa yeⁿ'ē chi inaaⁿ yú ndúúcū yeⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ inaaⁿ yú. N'dáá rá chi vɛ́ɛ́ ángeles chi yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcū ángeles chi yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ na 'yúúné ndúúcū 'iiⁿntyéⁿ'ē chi ngaⁿ'á yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē naciones na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū 'iiⁿntyéⁿ'ē ndúúcū poder yeⁿ'e yā, tanducuéⁿ'ē ní Cristo miiⁿ din'dái yā ní 'iivi yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē. 17 Cristo miiⁿ ní ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē dendu'ū. Ní Cristo miiⁿ diíⁿ yā chi tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi vɛ́ɛ́ canéé lugar yeⁿ'ē ndúúcū orden. 18 Ní Cristo miiⁿ ní tiíⁿ yā yeⁿ'e cuerpo chi yaācū yeⁿ'e yā chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo. Ní ca'á yā vida 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'é yā. Ní Cristo miiⁿ vmnááⁿ vmnaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā, caati lugar chi vmnááⁿ vmnaaⁿ cuuvi yeⁿ'é yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē dendu'ū chi vɛ́ɛ́. 19 Ní Ndyuūs Chiida yú neⁿ'é yā chi Cristo miiⁿ caneé yā ndúúcū nducuéⁿ'ē poder chi yeⁿ'é Ndyuūs. 20 Ní cucáávā Cristo miiⁿ Ndyuūs Chiida yú neⁿ'é yā diíⁿ yā chi cuuvi yeⁿ'é Cristo tanducuéⁿ'ē dendu'ū taama vmnéⁿ'ēe tan'dúúcā tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ vmnááⁿ vmnaaⁿ na va'ai chɛɛti nguuvi. 'Tiicá ntúūⁿ cuuvi yeⁿ'é yā tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní diíⁿ yā chi vɛ́ɛ́ vaadī 'diiíⁿ cáávā yuuúⁿ yeⁿ'ē Jesucristo chi can'daā taachi ch'īi yā na cruz.

21 Ní tiempo chi 'āā chó'ōo ndís'tiī ní tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi snúuⁿ yā yúúní 'tíícā ndís'tiī. Ní nguɛɛ deenú nī Ndyuūs caati diíⁿ nī cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daāca. Ní ndís'tiī ní contra yeⁿ'e Ndyuūs ndís'tiī. Ní nguɛ́ɛ́ n'daacā staava yeⁿ'é nī. Naati maaⁿ ní Ndyuūs nch'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e ndís'tiī. Maaⁿ ní amigos yeⁿ'é Ndyuūs ndís'tiī. 22 Ní diíⁿ yā chi nduuvidaamá nī ndúúcū Ndyuūs cáávā chi cuerpo yeⁿ'e Jesucristo ch'iī na cruz. Ní Jesucristo ch'īi yā caavā s'uuúⁿ chi ndaa yā ndúúcū s'uuúⁿ nanááⁿ Ndyuūs Chiida yú. Ní Cristo ch'iⁿ'í yā chi s'uuúⁿ ní yeⁿ'é Ndyuūs s'uuúⁿ ní dɛɛvɛ vida yeⁿ'ē yú. Níícu 'āā ntɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ Ndyuūs chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yú. 23 Maaⁿ ní canee chi i'téénu n'daacá nī nduudu cuaacu ní cunee diitú nī ndúúcū chi i'téénu nī chi yeⁿ'e Cristo. Ní cu'téénu cá nī nduudu cuaacu yeⁿ'e Jesucristo chi ch'iⁿ'i chɛ́ɛ́ chi cuuvi yeⁿ'e yú ní yeⁿ'ē chi cunee ngiinu yú. Ní nguɛ́ɛ́ divíi nī yeⁿ'e nduudu cuaacu yeⁿ'e Jesucristo ti n'daacā canee nī nanáaⁿ yā ní cunee ngiinu cá nī. Nduudu cuaacú 'cūū yeⁿ'e Jesucristo miiⁿ maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cheⁿ'e yā candɛɛ yā chí cuuvi yeⁿ'ē nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní nduudu cuaacu miiⁿ chiiⁿ chi 'úú Pablo ngaⁿ'a caati 'tíícā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é.

Pablo nginneé yā 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Jesucristo

24 Maaⁿ ní yeenú taaví yeⁿ'ē chi n'geenú ngii cucáávā ndís'tiī chi i'téénu nī nduudú 'cūū. Ní 'tíícā maaⁿ ní yeenú taaví chi 'cueenú cuuvi na cuerpo yeⁿ'é tan'dúúcā chi ch'eenú chiī Cristo na cuerpo yeⁿ'e yā cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā 'iiⁿ'yāⁿ ní yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yā. Ní 'tíícā diíⁿ cumplir vaadī ya'ai yeⁿ'e Cristo cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yā. 25 Ndyuūs tee yā ntiiⁿnyuⁿ 'cūū yeⁿ'é chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaacū yeⁿ'é yā. Ní diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Ndyuūs nguaaⁿ ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata Israel caati 'tííca cuuvi cuaacu nduudu yeⁿ'e Ndyuūs chi ngaⁿ'a ndii cuááⁿ vmnaaⁿ. 26 Ní nduudú 'cūū nguɛ́ɛ́ deenú 'iiⁿ'yāⁿ caati canúúⁿ n'de'ei ndii tiempo chi 'āā 'cuɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, naati maaⁿ ní chuū ch'iⁿ'i Cristo nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā. 27 Níícú Ndyuūs neⁿ'é yā chi nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é yā, 'iiⁿ'yāⁿ chi Israel s'eeⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí nguɛ́ɛ́ Israel s'eeⁿ yā, nducyaaca yā cuuvi deenú yā vaadī 'cuiica yeⁿ'ē chi canúúⁿ n'de'ei. Chuū ní secreto miiⁿ. Cristo caneé yā ndúúcū ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ Israel yā. Ní ndúúcū Cristo miiⁿ snee ngiinú nī chi caⁿ'á nī na va'ai chɛɛti nguuvi.

28 Nús'uu ní ngaⁿ'á 'nū nduudu cuaacu yeⁿ'é Cristo nanááⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nducuéⁿ'ē ngi'cueéⁿ 'nū 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū vaadī deenu caati cuuvi deenú n'daacá yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní cuuvi yeⁿ'é Cristo 'iiⁿyāⁿ ní n'daacā caneé yā nanááⁿ Jesucristo. 29 Ní cáávā chuū 'úú idiíⁿ ntiiⁿnyúⁿ 'cūū, ní diíⁿ diituú taavi nducuéⁿ'ē tiempo ndúúcū nducuéⁿ'ē poder chi Ndyuūs itée yā 'úú.

2

1 'Úú neⁿ'é chi ndís'tiī cadíínuuⁿ nī chi díítuú diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ caavā ndís'tiī ní cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé na yáāⁿ Laodicea, ní cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'diichi tandii yā naáⁿ. 2 Neⁿ'é chi nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū ndís'tiī cuuvi diitú nī ndúúcū staava yeⁿ'é nī. Ní nguɛ́ɛ́ 'va'á nī. Ní dáámá nadacadíínuuⁿ nī, ni dineⁿ'é nī 'aamá nī taama nī. Ní deenu cá nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē vaadī cuaacu, ní diituu caneé nī ndúúcū chi i'téénu nī. Ní 'íícú cuuvi deenu cá nī chiiⁿ chi Ndyuūs cunuuⁿ n'de'éí yā chi yeⁿ'e maaⁿ Jesucristo miiⁿ. Ní 'íícú cuuvi diituu cá nī ndúúcū chi i'téénu nī yeⁿ'e Jesucristo. 3 Caati ndúúcū Cristo miiⁿ tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē vaadī deenu ndúúcū vaadī cadiinuuⁿ ní yeⁿ'é yā ndúúcū nducueⁿ'ē cosa chi cunúúⁿ n'de'ei yeⁿ'e nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. 4 Ní nducuéⁿ'ē chuū ngaⁿ'á chi nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ cannche'ei ndís'tiī ndúúcū nduūdū yaadi yeⁿ'é yā. 5 Ní chuū ngaⁿ'á caati 'áárá chi nguɛɛ caneé ndúúcū ndís'tiī cuuvi deenú nī chi nadacadíínuúⁿ taavi yeⁿ'e ndís'tiī. Ní yeenú taavi 'úú taachi n'giindiveéⁿ chi n'daacā idiíⁿ nī ní díítuu caneé nī ndúúcū nduudu cuaacu yeⁿ'e Cristo chi i'téénu nī.

6 Maaⁿ ní tan'dúúcā chi i'téénu nī Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú 'tiicá ntúūⁿ ndís'tiī chi yeⁿ'é Cristo canéé chi n'gɛɛtinéé n'daacá nī cáávā Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú nginnee yā ndís'tiī. 7 Ní canéé chi diiⁿ n'daacá nī ndúúcū nducuéⁿ'ē caati cu'téénu cá nī Jesucristo. Ní cu'téénu cá nī nguuvi nguuvi tan'dúúcā chi ch'eēⁿ ndís'tiī. Ní nguɛ́ɛ́ ndaacadaamí nī yeⁿ'e chi i'teenú nī. Ní cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ ngaⁿ'á nī, gracias Ndyuūs ti yeⁿ'é yā ndís'tiī.

Yeⁿ'é vida ngai yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Cristo

8 Maaⁿ ní diíⁿ nī cuidado ndís'tiī yeⁿ'e maáⁿ nī chí mar 'áámá saⁿ'ā nguɛ́ɛ́ castaⁿ'a sa ndís'tiī caavā vaanicadíínuūⁿ ch'ɛɛtɛ́ yeⁿ'ē sa ndúúcū nduudu yaadi yeⁿ'ē sa. Ní nguɛ́ɛ́ cannche'ei sa ndís'tiī caati nduudu yeⁿ'ē sa chí sta'a sa yeⁿ'e vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ní yeⁿ'e costumbre yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é iⁿ'yeēⁿdī. Ndíí nguɛ́ɛ́ sta'a sa yeⁿ'ē vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'é Cristo.

9 Caati nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ ní yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcū daiya yā Jesucristo. Jesucristo miiⁿ ní Ndyuūs 'yā ní dáámá yā ndúúcū chiidá yā. 'Tííca yā. 10 Ní nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ ní yeⁿ'e ndís'tiī caati ndís'tiī ní yeⁿ'e Cristo ndís'tiī. Jesucristo miiⁿ ní ndíí tiiⁿ yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ ní yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē nación ní yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē poder yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chi vɛ́ɛ́ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 11 Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ circuncidado yā na cuerpo yeⁿ'é yā. Naati cáávā chi ndís'tiī ní yeⁿ'e Jesucristo ndís'tiī, Cristo ní diíⁿ yā cuenta chi ndís'tiī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chí circuncidado yā ndís'tiī taachi Jesucristo nadanguáⁿ'ai yā ndís'tiī yeⁿ'e poder yeⁿ'e nuūⁿndī chi vɛ́ɛ́ na cuerpo yeⁿ'é nī. 12 Ní taachi chɛɛdinuūⁿniⁿ yā ndís'tiī, tuu'mi ní caneé nī tan'dúúcā chí ch'ɛɛchí nī na yáinyāⁿ ndúúcū Cristo ní caneé nī tan'dúúcā chi nadacueéⁿ nī yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā ndúúcū Cristo. 'Tííca rā váá caati i'téénu nī poder yeⁿ'e Ndyuūs chi diiⁿ chi nacueeⁿ Jesucristo yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 13 Ní tiempo chi chó'ōo espíritu yeⁿ'e ndís'tiī ní n'diī cucáávā nuuⁿndi chi diíⁿ nī. Ní nguɛ́ɛ́ ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ circuncidado yā ndís'tiī. Naati maaⁿ ní Ndyuūs tee yā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ndís'tiī dáámá dáámá ndúúcū Cristo ti Ndyuūs nadanch'ɛɛcú yā yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é nī. 14 Cuááⁿ vmnaaⁿ canee yú ndúúcū nducuéⁿ'ē cuenta yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e yú ti nguɛɛ diiⁿ yú tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'é Ndyuūs. Ní cáávā ley miiⁿ ní cuenta yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e yú diiⁿ condenar s'uuúⁿ. Naati Cristo nadíí'vɛ yā 'áámá vmnéⁿ'ēe cuenta yeⁿ'e nuuⁿndi yú taachi ch'īi yā na cruz cáávā s'uuúⁿ. Ní cáávā chi ch'īi yā cáávā s'uuúⁿ ní tan'dúúcā chi nadatuūví yā ley miiⁿ ti nguɛ́ɛ́ cuuvi condenar s'uuuⁿ. 15 Ní taachi Cristo ch'īi yā na cruz cuchɛɛ́ yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'e espíritu chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ndúúcū poder yeⁿ'é yā. Ní diíⁿ yā chi 'cuinaaⁿ espíritu s'eeⁿ nanááⁿ nducyáácá espíritus. Ní Cristo ch'iⁿ'í yā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi chɛ́ɛ yā yeⁿ'e espíritus.

In'nuúⁿ nī nducuéⁿ'ē chi yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi

16 Maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ nacadíínuuⁿ nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā condenar ndís'tiī caavā dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ chi nge'é nī ndúúcū chi ngi'i nī o ndúúcū yeⁿ'ē chi diíⁿ nī taachi vɛ́ɛ́ 'viicu s'eeⁿ ndúúcū 'viicu yeⁿ'e 'iiyū ngai ndúúcū 'viicu yeⁿ'e sábado chí nguuvi chi ntaaví'tuunúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. 17 Nducuéⁿ'ē 'viicu ndúúcū chi diíⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ní ch'iⁿ'i yeⁿ'e Cristo chi cuchiī, naati nducuéⁿ'ē chuū cuaacu nííⁿnyúⁿ ngaⁿ'ā chi yeⁿ'e Cristo miiⁿ. 18 Nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā condenar ndís'tiī caati ngaⁿ'a yā chí n'diichí yā visiones. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nadacadíínuuⁿ yā chi n'gɛɛtɛ maáⁿ yā caavā cosas chi n'diichí yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'a yā chi canee chi ndiicuúⁿ nī maáⁿ nī ní dich'ɛɛtɛ́ nī ángeles. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā cosas chi nguɛ́ɛ́ deenú yā yeⁿ'ē ní n'gɛɛtɛ maáⁿ yā caavā chi nadacadíínuuⁿ yā yeⁿ'e cosas chi candɛɛ̄ yeⁿ'ē maaⁿ tiíⁿ yā. 19 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ caneé yā ndúúcū nduudu cuaacu yeⁿ'é Jesucristo. Cristo miiⁿ ní tiiiⁿ yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'é yā chi 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā 'yā. Ní Cristo miiⁿ ní diíⁿ yā chi nducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā ní n'giita yā caati i'téénu cá yā yeⁿ'é yā. Ní Cristo miiⁿ diíⁿ yā chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā caneé yā tan'dúúcā chi nduuvi daamá yā tan'dúúcā cuerpo yeⁿ'e yú nduuvidaama yeⁿ'ē ndúúcū 'iini ndíí nduū. 'Tíícā diíⁿ Cristo tan'dúúcā chi neⁿ'e Ndyuūs.

20 Maaⁿ ní ndís'tiī 'āā ch'īi nī taachi ch'iī Jesucristo. Ní canée nī libre yeⁿ'e reglas yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Maaⁿ ní, ¿dɛ́'ɛ̄ cuuvi chi n'gɛɛtinéé ndís'tiī tan'dúúcā chi yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndís'tiī? ¿Dɛ́'ɛ̄ cuuvi chi i'téénu nī reglas yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi ngaⁿ'a 'tíícā? 21 Nguɛ́ɛ́ tuu'ví nī chuū, nguɛ́ɛ́ che'é nī cosa 'cūū, ní nguɛ́ɛ́ cuta'á nī cosa 'cūū na ta'á nī. 22 Ní reglas miiⁿ chííⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ din'dái yā ní chííⁿ chí ca'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. Nducuéⁿ'ē reglas 'cūū nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ caati Ndyuūs ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ cosas caati cuuvi che'é yā yeⁿ'ē. 23 Cuaacu chi 'iiⁿ'yāⁿ sta'á yā reglas miiⁿ tan'dúúcā chi ch'iⁿ'i chi yeⁿ'ē vaadī deenu yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ. Reglas miiⁿ ch'iⁿ'i chi yeⁿ'ē religión chi ngaⁿ'ā chi 'iiⁿ'yāⁿ canéé chí dich'ɛɛtɛ́ yā ángeles. Ní reglas miiⁿ ch'iⁿ'ī chí 'iiⁿ'yāⁿ canéé chí ndiicuúⁿ yā maáⁿ yā ní ch'iⁿ'i chi 'iiⁿ'yāⁿ canéé chí 'cueenú yā cuuvi na cuerpo yeⁿ'e yā. Naati nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ mar 'áámá regla yeⁿ'ē chí diiⁿ ayudar 'iiⁿ'yāⁿ caati nguɛɛ dinuuⁿndí yā tan'dúúcā chi neⁿ'e diiⁿ cuerpo yeⁿ'é yā.

3

1 Maaⁿ ní chi ndís'tiī ní 'āā nduuchí nī yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā dáámá ndúúcū Jesucristo, ndís'tiī in'nuúⁿ nī dendu'ū chi yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi naachi Cristo vɛɛ́ yā lado yeⁿ'e honor yeⁿ'ē Ndyuūs chí lado tá cuaacú yā. 2 Ní nadacadíínuuⁿ nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi yeⁿ'e Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 3 'Tíícā ndís'tiī ní ch'īi nī dáámá ndúúcū Cristo ní caneé nī tan'duucā chi ch'iī cuerpo yeⁿ'é nī. Maaⁿ ní canúúⁿ n'de'ei vida yeⁿ'é nī ndúúcū Cristo nanááⁿ Ndyuūs. 4 Maaⁿ vida yeⁿ'e yú ní cuaacu chí Cristo. Ní taachi ndaa Cristo taama vmnéⁿ'ēe tuu'mi ní s'uuúⁿ ndaa yú nduucú yā ní vɛ́ɛ́ parte yeⁿ'e yú nduucú yā na va'ai chɛɛti nguuvi.

Yeⁿ'e vida ndiicúū yeⁿ'ē yú ní yeⁿ'e vidā ngai yeⁿ'ē yú

5 Maaⁿ ní diiⁿ yú cuenta chi ch'iī cuerpo yeⁿ'e yú ní 'āā ntɛ́ɛ́ diiⁿ yú nuuⁿndi. N'diichí nī, vɛ́ɛ́ nuuⁿndi nguaáⁿ nī. Neⁿ'é nī 'áámá saⁿ'ā o 'aama n'daataá chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é nī. Ní neⁿ'é nī diíⁿ nī cosa chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é Ndyuūs. Ní neⁿ'é nī n'diichí nī 'áámá n'daataá o 'áámá sáⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é nī. Ní neⁿ'é nī dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e nī. 'Tiicá nī. Ní canee nī tan'dúúcā chi i'téénu nī ídolos chi imágenes. 6 Nducuéⁿ'ē chuū ní nuuⁿndi. Ní Ndyuūs diíⁿ yā castigar nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'a yā. 7 'Tíícā 'āā dinuuⁿndí ndís'tiī tiempo chi 'āā chó'ōo. 8 Maaⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ diíⁿ nī nuuⁿndi. Nguɛ́ɛ́ ditaáⁿ nī, nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ taáⁿ nī. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī cosas chi nguɛɛ n'daācā 'aamá nī ndúúcū taamá nī. Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ chííⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daāca chi maáⁿ yā diíⁿ yā. Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nī mar 'áámá nduudu chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 9 Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nī nduudu yaadi 'aama nī ndúúcū taama nī. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī 'túúcā caati 'āā dicuenta nī tan'dúúcā chi 'āā ch'iī cuerpo yeⁿ'é nī ndúúcū nducuéⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ n'dááca chi 'āā diíⁿ nī. 10 Ní maaⁿ ní cuerpo yeⁿ'é nī ní tan'dúúcā cuerpo chi ngai chi Ndyuūs din'dái yā. Ní nguuvi nguuvi diíⁿ yā chi ndís'tiī cuuví nī tan'dúúcā Ndyuūs, 'tiicá nī. Ní 'íícú Ndyuūs diíⁿ yā chi cuuvi deenu cá nī yeⁿ'é Ndyuūs. 11 Caati nanááⁿ Jesucristo miiⁿ nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata 'iiⁿ'yāⁿ Israel o 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e ndaata 'iiⁿ'yāⁿ Israel. Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ ní circuncidado yā o nguɛ́ɛ́ circuncidado yā. Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā chi snéé yúúní, o nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā chi 'iitī 'cuɛɛti. Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ̄ 'iivi yeⁿ'é yā, o 'iiⁿ'yāⁿ chi snéé libre yā. Dámaāⁿ dichíí'vɛ̄ chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní yeⁿ'e Cristo ní Cristo caneé yā nduucú yā.

12 Ndís'tiī ní yeⁿ'é Ndyuūs ndís'tiī. Ní Ndyuūs dineⁿ'é yā ndís'tiī ní nndɛɛvɛ yā ndís'tiī chi cuuvi yeⁿ'é yā ndís'tiī. Maaⁿ ní ndís'tiī canee chi diya'áí nī 'iiⁿ'yāⁿ ní din'daāca cá nī. Nguɛ́ɛ́ dich'ɛɛtɛ́ nī maáⁿ nī naati diíⁿ nī nducuéⁿ'ē ndúúcū vaadī ndiicúúⁿ. 13 Ní nginneé nī 'aamá nī taama nī. Ní cuchɛɛ́ nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē. Ní nadach'ɛɛcú nī 'iiⁿ'yāⁿ chí diíⁿ yā 'áámá falta ndúúcu nī. Ní tan'dúúcā chi Cristo nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'é nī, 'tiicá ntúūⁿ nadach'ɛɛcú nī yeⁿ'e 'aama nī ndúúcū taama nī. 14 Nguaaⁿ nducuéⁿ'ē chí diíⁿ nī, dineⁿ'e taavi cá nī 'iiⁿ'yāⁿ ti taachi diíⁿ nī 'túúcā caneé nī tan'dúúcā chi nduuvidaamá nī yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́. Ní diíⁿ nī cumplir nducuéⁿ'ē dendu'ū. 15 Ní vaadī 'diiíⁿ chi Ndyuūs itée yā ndís'tiī na staava yeⁿ'é nī canee chi ch'iⁿ'ī ndís'tiī nducuéⁿ'ē chi diíⁿ nī caati Ndyuūs yaa'ví yā nducyáácá ndís'tiī chi cuuvi yeⁿ'é nī vaadī 'diīiⁿ miiⁿ. Ní nducyáácá nī ní caneé nī tan'dúúcā 'áámá cuerpo nūuⁿ, 'tiicá nī. Maaⁿ ní ca'á nī gracias Ndyuūs caavā chuū.

16 Ní 'áámá canéé n'daacā na staava yeⁿ'é nī nducuéⁿ'ē nduudu cuaacu chí n'daacā taavi ní yeⁿ'e Ndyuūs. Ca'cueéⁿ nī ní ch'iⁿ'í nī 'áámá nī taama nī ndúúcū nducuéⁿ'ē vaadī deenu. Ngiitá nī salmos ndúúcū himnos ndúúcū canciones chi ngaⁿ'ā yeⁿ'é Ndyuūs. Ní ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é nī nca'á nī gracias Ndyuūs. 17 Níícú nducuéⁿ'ē cosa chi diiⁿ nī 'áárá chí caaⁿ'máⁿ nī o diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ, diíⁿ nī nducuéⁿ'ē caavā Señor Jesús ní nca'á nī gracias Ndyuūs Chiida yú cáávā Cristo.

Tan'dúúcā chi canee chi diiⁿ yú ti yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ

18 Ndís'tiī n'daataá chi 'níínívaacu, cu'teenú nī yeⁿ'e isaⁿ'ā yeⁿ'é nī caati 'tíícā canee chi diíⁿ nī ti yeⁿ'é Ndyuūs ndís'tiī. 19 'Tiicá ntúūⁿ isaⁿ'a yeⁿ'é yā, dinéⁿ'e nī n'daataá yeⁿ'é nī ní nguɛ́ɛ́ nduuvi taáⁿ nī ndúúcū n'daataá yeⁿ'é nī. 20 Ndís'tiī daiyá yā chi yeⁿ'e Cristo 'caandiveéⁿ nī yeⁿ'e chiidá nī ní chɛɛcu nī yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē caati 'tíícā neⁿ'e Ndyuūs. 21 Ní ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ daiyá nī, nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī chi nduuvi táaⁿ daiyá nī caati cuayiivi ní nguɛ́ɛ́ cu'téénu yā chɛɛ chi caaⁿ'máⁿ nī yeⁿ'e yā. 22 Ndís'tiī chi dichíí'vɛ̄ 'iiⁿ'yāⁿ, 'caandiveéⁿ nī yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'ā 'iiví nī yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'dúúcā chi neⁿ'é yā dámaaⁿ taachi nanáaⁿ yā ndís'tiī. Ní 'iiví nī cuuvi deenú yā chi n'daacā idiíⁿ nī, naati diíⁿ nī nducuéⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é nī. Ní 'va'á nī Ndyuūs. 23 Ní tanducuéⁿ'ē chi diíⁿ nī, diíⁿ nī ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é nī. Ní diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ tan'dúúcā chi ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē 'iiví nī. 24 Ní ndís'tiī deenú nī chi cuuvi cuta'á nī yeⁿ'e chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'é nī chííⁿ chi tée Cristo ndís'tiī. Cuaacu chi ndís'tiī dichíí'vɛ nī Jesucristo ní cuaacu nííⁿnyúⁿ Cristo ní 'iiví nī. 25 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daāca idiíⁿ yā caⁿ'á yā cuta'á yā ná díí'vɛ yā yeⁿ'ē chi diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daācā. Ndyuūs 'āā daamá nūuⁿ diíⁿ yā tratar ndúúcū nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ.

4

1 Ndís'tiī patrones chi vɛ́ɛ́ mozos yeⁿ'é nī, diíⁿ nī chí cuaacu ndúúcū chi n'daacā ndúúcū mozos yeⁿ'é nī. N'gaacú nī chi vɛ́ɛ́ 'iiví nī chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi.

2 Nducuéⁿ'ē tiempo caaⁿ'maⁿngua'á nī ní 'cuɛɛti nduuchí nī. Ní ca'á nī gracias Ndyuūs. 3 Caaⁿ'maⁿngua'á ntuúⁿ nī yeⁿ'ē nús'uu ti Ndyuūs tée yā lugar nús'uu chi cuuvi caaⁿ'máⁿ 'nū nduudu cuaacu yeⁿ'é yā. Ní nduudu miiⁿ ní yeⁿ'e Cristo. Ní nguɛ́ɛ́ déénu 'iiⁿ'yāⁿ naati maaⁿ ní ngaⁿ'a 'nū nduudu miiⁿ. Ní cucáávā nduudu miiⁿ maaⁿ 'úú canuúⁿ vácūū ndúúcū cadena 'cūū. 4 Caaⁿ'maⁿngua'á nī cáávā 'úú chi cuuvi caaⁿ'máⁿ n'daacā nduudu miiⁿ tan'dúúcā chi canéé chi caaⁿ'máⁿ.

5 Maaⁿ ní ndís'tiī 'cuɛɛtinéé n'daacá nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs. Diíⁿ nī n'daacā nducuéⁿ'ē tiempo. 6 Cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ caaⁿ'máⁿ nī chí n'daacā ndúúcū nduudu n'dai. Ní canéé chí déénu nī táácā chi cuuvi nan'guɛɛcuta'á nī ca'áámá ca'áámá 'iiⁿ'yāⁿ.

'Cuiīnu carta miiⁿ ndúúcū saludos

7 Hermano Tíquico chi neⁿ'e yú, 'áámá canee sa chi diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Jesucristo ní diiⁿ sa dáámá ntiiⁿnyuⁿ nduucú. Saⁿ'ā miiⁿ cuuvi sa ndís'tiī tan'dúúcā chi 'úú caneé ní diíⁿ. 8 Ní cáávā chiiⁿ dicho'ó Tíquico nanááⁿ ndís'tiī caati cuuvi sa ndís'tiī táácā n'gɛɛtineé 'nū. Ní tée sa 'viich'ɛɛtíínūuⁿ na stava yeⁿ'é nī. 9 Ní dicho'ó ntúūⁿ hermano Onésimo, saⁿ'ā chi neⁿ'e yú, ní 'áámá canee sa chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs. Ní yeⁿ'e 'áámá chɛɛ ndís'tiī. Hermanos s'eeⁿ yaa'ví yā ndís'tiī tanducuéⁿ'ē chi diíⁿ 'nū 'muuⁿ.

10 Saⁿ'ā Aristarco chi canúúⁿ vácūū nduucú idichó'o sa: N'dai ndís'tiī. 'Tiicá ntúūⁿ dicho'o saⁿ'ā Marcos chi dácūú saⁿ'ā Bernabé. Ní ndís'tiī 'āā sta'á nī orden chi 'cuaaⁿ nī hermano Marcos miiⁿ nduuti chi ndaa sa nanááⁿ ndís'tiī. 11 'Tiicá ntúūⁿ Jesús chi nguuvi Justo dicho'o sa: N'dai ndís'tiī. Dámaāⁿ saⁿ'ā s'uuⁿ chi yeⁿ'ē ndaata 'iiⁿ'yāⁿ Israel ní i'téénu yā Jesucristo diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ nduucú yeⁿ'ē naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. Saⁿ'ā s'uuⁿ ntée ca yā 'viich'ɛɛtíínūuⁿ 'úú. 12 Saⁿ'ā Epafras ntúūⁿ chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Cristo ní yeⁿ'e 'áámá chɛɛ ndís'tiī dicho'o sa: N'dai ndís'tiī. Saⁿ'ā miiⁿ neené ngaⁿ'angua'ā sa yeⁿ'e ndís'tiī chi ndís'tiī 'áámá caneé nī ndúúcū chi i'téénu nī níícú chi dámaāⁿ neⁿ'é nī diíⁿ nī tanducuéⁿ'ē tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'e yā chi diiⁿ nī. 13 'Úú ní ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'e Epafras miiⁿ. Neené inadacadíínuuⁿ sa yeⁿ'é ndís'tiī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáāⁿ Laodicea ndúúcū yáāⁿ Hierápolis. 14 Saⁿ'ā Lucas chi doctor chi neⁿ'e yú ndúúcū saⁿ'ā Demas dicho'ó yā: N'dai ndís'tiī, ngaⁿ'á yā.

15 Maaⁿ ní ndís'tiī dicho'ó nī: N'dai ndís'tiī, nga'á nī hermanos chi snéé na yáāⁿ Laodicea. Dicho'ó nī: N'dai ndís'tiī, n'daataá Ninfas ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo ní nduuvidaamá yā na vaacu tá chi yaācū yeⁿ'é yā. 16 Ní taachi 'cuiīnū n'geéⁿ nī carta 'cūū nguaaⁿ ndís'tiī dicho'ó nī carta 'cūū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Laodicea chi 'cueéⁿ yā na yaacū yeⁿ'é yā. Ní canee chi 'cueéⁿ nī ntúūⁿ 'áámá carta chi dicho'ó 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Laodicea. 17 Ní ndís'tiī cuuvi nī saⁿ'ā Arquipo chi 'úú caaⁿ'máⁿ 'tíícā: Díí Arquipo, diiⁿ di cuidado chi diiⁿ n'daacā di ní 'cuiinu di ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Señor chi Señor tee yā díí.

18 'Úú, Pablo, dinguúⁿ saludos 'cūū ndúúcū ta'á ndúúcū letras yeⁿ'é. N'gaacú nī yeⁿ'é chi canuúⁿ vácūū. Neⁿ'é chi Ndyuūs itée yā vaadī n'dai yeⁿ'é yā. 'Tíícā cuuvi.

1 TESALONICENSES

1

2

3

4

5

CARTA VMNÁÁⁿ VMNAAⁿ YEⁿ'E 'IIⁿ'YĀⁿ YEⁿ'E YÁĀⁿ TESALÓNICA

1

Pablo ndúúcū compañeros yeⁿ'é yā idinguúⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū na yáāⁿ Tesalónica

1 'Úú, Pablo, idinguúⁿ carta 'cūū ndúúcū saⁿ'a Silvano ndúúcū saⁿ'ā Timoteo yeⁿ'e hermanos yeⁿ'e yú chi caⁿ'á yā na yaācū yeⁿ'e yáāⁿ Tesalónica, 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs Chiida yú níícú yeⁿ'é Señor Jesucristo. Neⁿ'é 'nū chi Ndyuūs Chiida yú ndúúcū Señor Jesucristo tée yā ndís'tiī nducuéⁿ'ē vaadī n'dai yeⁿ'é yā, ní vaadī 'diīíⁿ yeⁿ'é yā canee na staava yeⁿ'é nī.

'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Tesalónica din'daacá yā ní diitu i'téénu yā Jesucristo

2 Ca'á 'nū gracias nanááⁿ Ndyuūs cáávā nducyaaca ndís'tiī ní taachi caaⁿ'maⁿngua'á 'nū inin'gáácú 'nū yeⁿ'e ndís'tiī. 3 Ní taachi ngaⁿ'angua'á 'nū nanááⁿ Ndyuūs Chiida yú, ngaⁿ'angua'á 'nū yeⁿ'e ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ nī caati i'téénu cá nī ní chí neⁿ'e cá nī nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní chí nginnee yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní cuchɛ́ɛ nī yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē. Ní 'áámá caneé nī ndúúcū chi i'téénu nī caati cūnee ngiinú nī chi Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú caⁿ'á yā tée yā chiiⁿ chi cuuvi yeⁿ'é nī. 4 Ndís'tiī, hermanos yeⁿ'é 'nū, Ndyuūs neⁿ'é yā ndís'tiī. Ní deenú 'nū chi Ndyuūs ndɛɛvɛ yā ndís'tiī chi ndís'tiī cuuvi yeⁿ'é yā ndís'tiī. 5 Taachi ngaⁿ'a 'nū nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs nanááⁿ ndís'tiī nguɛɛ dámaāⁿ ngaⁿ'á 'nū nduudu miiⁿ ndúúcū nduudu yeⁿ'é 'nū ti ndúúcū poder yeⁿ'ē Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Ní deenú 'nū chi nduudu cuaacu miiⁿ ní cuaacu. Ndís'tiī ní deenú nī du'u saⁿ'ā nús'uu taachi caneé 'nū ndúúcū ndís'tiī ni táácā diíⁿ 'nū caati maáⁿ nī cuuvi 'cuɛɛtinéé n'daaca nī.

6 Ni ndís'tíī ní 'āā diiⁿ nī tan'dúúcā chi nús'uu diíⁿ 'nū ní tan'dúúcā chi diiⁿ Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. Ní i'téénu nī nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní yeenú nī ndúúcū vaadī yeenú chi Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs tee yā ndís'tiī 'áárá chí ch'eenú nī chiī cucáávā chi i'téénu nī. 7 Ní cucáávā chi diíⁿ nī 'tuucā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Señor Jesucristo, 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e núúⁿmáⁿ yáⁿ'āa Macedonia ndúúcū núúⁿmáⁿ yáⁿ'āa Acaya cuuvi cuta'á ndís'tiī tan'dúúcā 'áámá ejemplo ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi diíⁿ nī. 8 Ní ndís'tiī diiⁿ nī chi tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi déénu yā nduudu cuaacu yeⁿ'e Señor. Nguɛɛ dámaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Macedonia ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Acaya naati 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē cuaāⁿ 'āā deenú yā chi ndis'tiī i'téénu nī Ndyuus. Ní nguɛɛ canéé chi caaⁿ'maⁿ cá 'nū dɛ'ɛ̄ vɛɛ yeⁿ'e nī ti n'daacā i'téénu nī. 9 Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā nús'uu yeⁿ'e visita yeⁿ'é 'nu taachi caneé 'nū nguaaⁿ ndís'tii. Ni ngaⁿ'a yā tan'dúúcā chi ndís'tiī s'néeⁿ nī ídolos caavā chi cu'téénu nī Ndyuūs chí canduuchi, Ndyuūs chí cuáácú chi Ndyuūs. Ní tuca'á nī diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs. 10 'Tiicá ntúūⁿ ngaⁿ'a yā chi ndís'tiī cūnee ngiinú nī chi Jesucristo chi Daiya Ndyuūs ní ndaa yā taama vmnéⁿ'ēe yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi. Ndyuūs nada'cueeⁿ yā Jesús miiⁿ yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. Níícú Jesucristo miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ yeⁿ'ē castigo chi neené díítūu yeⁿ'e tiempo chi cuchiī.

2

Ntiiⁿnyuⁿ chi diiⁿ Pablo naachi caneé yā na yáāⁿ Tesalónica

1 Ndís'tiī, hermanos yeⁿ'e yú, deenú nī chi tiempo chi canéé 'nū nguaaⁿ ndís'tiī chi nguɛɛ tandii rá diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs. 2 'Āā deenú nī chi 'āā cueⁿ'é 'nū yáāⁿ Filipos vmnaaⁿ chi ndaá 'nū nanááⁿ ndís'tiī. Ní déénu nī chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿya nguɛɛ n'daacā diíⁿ yā nduucú 'nū. Ní ngaⁿ'a taáⁿ yā yeⁿ'é 'nū chi ch'eenú 'nū chii. Níícú taachi ndaá 'nū nanááⁿ ndís'tiī, nguɛɛ 'va'á 'nū chi caaⁿ'máⁿ 'nū nduudu cuaacu chí ngai yeⁿ'e Cristo 'áárá chí deenú 'nū chi vɛɛ cá 'iiⁿ'yāⁿ chi contra yeⁿ'e nús'uu, 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā diíⁿ yā nduucú 'nū. 3 Caati deenú 'nū chi ngaⁿ'á 'nū nduudu cuaacu miiⁿ nguɛ́ɛ́ ndúúcū vaanicadíínuuⁿ yeⁿ'é 'nū chí nguɛ́ɛ́ n'daacā ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú nginnche'éí 'nū 'iiⁿ'yāⁿ. 4 Naati Ndyuūs n'diichí ya vida yeⁿ'é 'nū chi n'daacā n'gɛɛtineé 'nū. Ní tee yā ntiiⁿnyuⁿ nús'uu chi caaⁿ'máⁿ 'nū nduudu cuaacu yeⁿ'ē chi cuuvi nanguáⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Ní nguɛɛ diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ chi cūnee yíínūu 'iiⁿ'yāⁿ naati diíⁿ 'nū chiiⁿ chi neⁿ'e Ndyuūs chi snaaⁿ yā nducuéⁿ'ē chi vɛɛ na staava yeⁿ'e yú. 5 Ní ndís'tiī deenú nī chi nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á 'nū nduudu cuaacu miiⁿ ndúúcū n'deee n'dáí nduudu chi n'dai taavi chi cūnee yiinú nī yeⁿ'é 'nū. Ní nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á 'nū cáávā chi diíⁿ 'nū ganar tuūmī. Ndyuūs ní deenú yā yeⁿ'é 'nū yeⁿ'e chi diíⁿ 'nū. 6 Mar 'áámá vmnéⁿ'ēe diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs caavā chi 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā chi n'gɛɛtɛ́ 'nū. Ní nguɛ́ɛ́ nanááⁿ ndís'tiī, ndíí nguɛɛ nduu nanááⁿ tanáⁿ'a yā. Ní deenú 'nū chi cuuvi ch'iⁿ'í 'nū 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'ɛɛtɛ maáⁿ 'nū caati Cristo dichó'o yā nús'uu chi diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e apóstoles ní candɛɛ́ 'nū nduudu yeⁿ'é yā. 7 Naati 'tíícā diíⁿ 'nū ndúúcu nī tan'dúúcā chi ndís'tiī da'caiyáā daiyá 'nū. Niicu tan'dúúcā chi diiⁿ 'áámá n'daataá ndúúcū daiyá yā taachi idi'cuiitá yā ní diíⁿ yā cuidado daiyá yā, 'tíícā diíⁿ 'nū ndúúcu nī. Ní n'daacā ngaⁿ'á 'nū ndúúcū nī ndúúcū vaadī n'giinu. 8 Ní 'tíícā neⁿ'e cá 'nū ndís'tiī chi neⁿ'é 'nū tee 'nū ndís'tiī nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs, naati 'tiicá ntuūⁿ neⁿ'é 'nū 'cuuví 'nū cáávā ndís'tiī caati 'āā neⁿ'e taavi cá 'nū ndís'tiī. 9 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'e yú, n'gaacu nī yeⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ chi diiⁿ cá 'nū ni ngaⁿ'á 'nū nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs nanááⁿ ndís'tiī. Ní diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū ta'á 'nū ndíí nguuvi ndíí n'gaaⁿ cáávā chi vɛ́ɛ́ necesidades yeⁿ'é 'nū. Ní nguɛ́ɛ́ di'vaachí 'nū ndís'tiī yeⁿ'ē dɛ́'ɛ̄ vɛɛ. 10 Ní ndís'tiī ní testigos yeⁿ'é 'nū. 'Tiicá ntúūⁿ Ndyuūs ní testigo yeⁿ'é 'nū tan'dúúcā chi 'cuɛɛtinee n'daacá 'nū ní diíⁿ 'nū dendu'ū chi cuaacu taachi caneé 'nū nguaaⁿ ndis'tiī chi i'téénu nī Señor Jesucristo. Ní nguɛ́ɛ́ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi caaⁿ'maⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā diíⁿ 'nū. 11 Ní 'tiicá ntúūⁿ ndís'tiī deenú nī tan'dúúcā chi diíⁿ 'nū ndúúcū ca'áámá ca'áámá ndís'tiī. Ní diíⁿ 'nū tan'dúúcā chi nús'uu ní chiidá nī ni ndís'tiī ní daiyá 'nū ní tee 'nū consejo ndís'tiī ndúúcū 'viich'ɛɛtíínūuⁿ. 12 Ní ch'iⁿ'i 'nū ndís'tiī tan'dúúcā chi cuuvi n'gɛɛtinee n'daacá nī nanááⁿ Ndyuūs caati ndís'tiī ní yeⁿ'é Ndyuūs ndís'tiī. Ní Ndyuūs ní yaa'ví yā ndís'tiī chi cuuvi ndaa nī naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. Ní vɛ́ɛ́ nducuéⁿ'ē cosas chí n'dai yeⁿ'é nī. 13 Níícú cáávā nducuéⁿ'ē chuū cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ní ca'á 'nū gracias Ndyuūs caati taachi ndís'tiī ní ch'iinniveéⁿ nī nduudu yeⁿ'é Ndyuūs chi ngaⁿ'á 'nū nanááⁿ ndís'tiī, chi'téénu nī nduudu miiⁿ chi nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ nduudu chi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. Ní cuaacu chi nduudu miiⁿ ní yeⁿ'é Ndyuūs caati diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ na vida yeⁿ'é ndís'tiī chi i'téénu nī. 14 Ndís'tiī, hermanos yeⁿ'é 'nū. Dáámá cho'o yeⁿ'e ndís'tiī taachi n'geenú nī ngii cucáávā chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi paisanos yeⁿ'é nī ndúúcu nī. Chó'ōo ntúūⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi naⁿ'á yā yaācū naachi 'iiⁿ'yāⁿ i'téénu yā Jesucristo na yáⁿ'āa Judea caati 'tíícā diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel chi paisanos yeⁿ'é yā ndúúcu yā. 15 Maaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ paisanos chi 'iiⁿ'yāⁿ Israel ch'iiⁿ'nuⁿ yā Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú tan'dúúcā chi diíⁿ yā ndúúcū profetas chi ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs tiempo chi 'āā chó'ōo. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ can'dáa yā s'uuúⁿ ní diiⁿ chi n'geenu yú ngii. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā chiiⁿ chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diíⁿ yā ní contra yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 16 Ní taachi neⁿ'é 'nū ngaⁿ'á 'nū nduudu cuaacu nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é yā caati cuuví nnguaⁿ'ai yā, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi paisanos yeⁿ'é nī nguɛ́ɛ́ n'guúⁿ yā chi ngaⁿ'á 'nū. 'Tíícā ni vɛ́ɛ́ cá nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 'Tíícā diíⁿ yā maaⁿ naati cuayiivi Ndyuūs caⁿ'á yā chi ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'áámá castigo chi neené diitūu ca.

Pablo neⁿ'é yā caⁿ'á yā taama vmnéⁿ'ēe ní n'diichí yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Tesalónica

17 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'e yú 'áárá chí maaⁿ ní yaⁿ'ai snée 'nū yeⁿ'e ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ cuuvi naáⁿ 'nū ndís'tiī nadacadiinúúⁿ 'nū yeⁿ'e ndís'tiī. Nééné neⁿ'é 'nū cunée 'nū ndúúcū ndís'tiī ní n'diichí 'nū ndís'tiī. 18 Ní diíⁿ 'nū nducuéⁿ'ē chi cuuví 'nū ti cuuvi ndaá 'nū nanááⁿ ndís'tiī. Ni 'úú Pablo 'naaⁿ tiempo canee listo chi naⁿ'á naati yááⁿn'guiinūuⁿ diiⁿ sa chi nguɛɛ cuuvi ndaá. 19 ¿Dɛ'ɛ̄ cáávā chi snéé ngiinu 'nū ní yeenú 'nū? Snéé ngiinu 'nū ní yeenú 'nū ti cuuvi candɛɛ́ 'nū ndís'tiī nanááⁿ Jesucristo taachi ndaa yā taama vmnéⁿ'ēe. 20 Cuaacu nííⁿnyúⁿ chi ndís'tiī chi i'téénu nī ní diiⁿ chi nééné yeenú 'nū cáávā chi diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs nguaaⁿ ndís'tiī.

3

1 Ní taachi 'āā ntɛ́ɛ́ cuchɛɛ́ 'nū chi nguɛ́ɛ́ ndaa 'nū nanááⁿ ndís'tiī, tuu'mi ní nadicadíínuuⁿ 'nū chi n'daacā chi maáⁿ 'nū n'gɛɛtineé 'nū na yáāⁿ Atenas. 2 Ní dicho'ó 'nū Timoteo chi hermano yeⁿ'ē yú chi cuuvi n'diichi sa ndís'tiī taacā snée nī. Saⁿ'ā miiⁿ 'āā diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs daama nduucú 'nū ní ngaⁿ'a sa nduudu cuaacu yeⁿ'é Cristo chi diiⁿ chi nadinguáⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ. Saⁿ'ā miiⁿ ní cuuví cūnnee sa ndís'tiī ní tée sa 'viich'ɛɛtíínūuⁿ ndís'tiī. Ní cuuví cūnee diitu cá nī ndúúcū chi i'téénu nī. Cáávā chuū dichó'o 'nū Timoteo. 3 Nguɛɛ neⁿ'é 'nū chi ndís'tiī ndaacadaamí nī yeⁿ'e Jesucristo chi nguɛɛ i'téénu nī Jesucristo cucáávā chi n'geenú nī ngii. 'Āā deenú nī chi canee chi 'cueenú nī cuuvi caati i'téénu nī Jesucristo. 4 Ní cuaacú taachí ch'ɛɛtineé 'nū ndúúcū ndís'tiī chii 'nū ndís'tiī chi ndaa tiempo chi canéé chi 'cueenu yú cuuvi tan'dúúcā chi chó'ōo yeⁿ'é nī. Chuū ní ndís'tiī déénu nī. 5 Ní cáávā chuū taachi 'āā ntɛ́ɛ́ chɛɛ́ chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yeⁿ'é ndís'tiī cho'ó hermano Timoteo chi 'úú cuuvi deenú táácā sneé nī ndúúcū chi i'téénu nī. Caati 'úú 'va'á chi yááⁿn'guiinūuⁿ diiⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu nī ní maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ ntiiⁿnyuⁿ chi 'āā diiⁿ 'nū nguaaⁿ ndís'tiī.

6 Naati maaⁿ ní Timoteo chi chiīca sá yeⁿ'e ndís'tiī chi snee na yáāⁿ Tesalónica ndaā sa nanaáⁿ 'nū. Ní yaa'vi sa nús'uuⁿ chi n'daacā n'dai snee nī ti i'téénu nī Ndyuūs. Ní ngaⁿ'a ntúūⁿ sā chi neⁿ'e nī nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní yaa'vi sa nús'uu chi cueⁿ'e daāⁿmaⁿ n'gaacu nī yeⁿ'é 'nū ní neⁿ'é nī nús'uu. Ní nééné neⁿ'é nī n'diichí nī nús'uu. Ní nús'uu neⁿ'e ntúuⁿ 'nū n'diichi 'nū ndís'tiī. 7 Ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'é 'nū cucáávā chi n'giindiveéⁿ 'nū yeⁿ'ē ndís'tiī chi díítū canee nī ndúúcū chi i'téénu nī yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'e yú maaⁿ ní vɛ́ɛ́ 'viich'ɛɛtíínuuⁿ yeⁿ'é 'nū yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē chi ch'eenú 'nū chiī. 8 Ní snéé 'nū tan'dúúcā chi vɛ́ɛ́ vida ngai yeⁿ'é 'nū ti n'giindiveéⁿ 'nū chí n'daacā n'dai caneé nī maaⁿ chi ndís'tiī ní yeⁿ'e Señor Jesucristo ndís'tiī. 9 Maaⁿ ní gracias cuuvi nca'á 'nū Ndyuūs Chiida yú cucáávā ndís'tiī ní cucáávā chi ndís'tiī diíⁿ nī chi yeenu taaví 'nū taachi ngaⁿ'angua'á 'nū caavā ndís'tiī ndúúcū Ndyuūs Chiida yú. 10 Ní ngaⁿ'angua'á 'nū ndíí nguuvi ndii n'gaaⁿ chi Ndyuūs diíⁿ yā chi ndaá 'nū naachi snée nī. Níícú cūnnee 'nū ndís'tiī níícú cuuvi cu'téénu cá nī yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'e yú.

11 Neⁿ'é 'nū chi Ndyuūs Chiida yú ndúúcū Señor Jesucristo yeⁿ'e yú cūnnee yā nús'uu caati cuuvi ndaa 'nū nanááⁿ ndís'tiī. 12 Ní Señor Jesucristo yeⁿ'e yú cūnneé yā ndís'tiī caati cuuvi neⁿ'e cá nī nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. Ní dineⁿ'e taavi cá nī tan'dúúcā nús'uu neⁿ'e taavi cá 'nū ndís'tiī. 13 Ní Ndyuūs cuuvi cūnnee yā ndís'tiī chi 'áámá canéé vaadī neⁿ'e yeⁿ'é yā na staava yeⁿ'é nī. Ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é nī. Ní canéé dɛɛvɛ staava yeⁿ'é nī nanááⁿ Ndyuūs Chiida yú taachi ndaa Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú ndúúcū nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā 'yā.

4

Yeⁿ'ē tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi 'cuɛɛtinee yú

1 Maaⁿ ní di'cuíítu ca 'nū ndís'tiī hermanos yeⁿ'e yú ní ngiicá 'nū ndís'tiī nanááⁿ Jesucristo chi diíⁿ nī chuū. Tan'dúúcā chi ca'cueéⁿ 'nū ndís'tiī táácā chi cuuvi n'gɛɛtineé nī tan'dúúcā Ndyuūs neⁿ'é yā, 'tíícā 'āā diíⁿ nī. Ní 'tiicá ntúūⁿ diiⁿ cá nī cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ní ngo'o cá diíⁿ nī.

2 Ndís'tiī ní deenú nī tan'dúúcā chí chi'cueeⁿ 'nū nanááⁿ ndís'tiī caati Ndyuūs dicho'ó yā nús'uu. 3 Ní Ndyuūs neⁿ'é yā chi ndís'tiī n'gɛɛtinéé n'daacá nī. Ní nducuéⁿ'ē chi diíⁿ nī, diíⁿ nī ti yeⁿ'é Ndyuūs ndís'tiī. Ní nguɛ́ɛ́ caⁿ'á nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ isaⁿ'a o n'daataá yeⁿ'é nī. 4 Ní ca'áámá ca'aama ndís'tiī chi saⁿ'ā canee chi déénu nī tan'dúúca chi cuuvi cuta'á nī n'daataá yeⁿ'é nī ní 'caandavaacú nī. Ní canee n'daacá nī ndúúcū n'daataá yeⁿ'é nī. Ní dinéⁿ'e nī n'daataá yeⁿ'é nī. 5 Nguɛ́ɛ́ diiⁿ nī cosa chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ndúúcū cuerpo yeⁿ'ē tá tan'dúúcā chi diiⁿ tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata 'iiⁿ'yāⁿ Israel, 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ déénu yā Ndyuūs. 6 Ní mar 'áámá yú chi sáⁿ'ā nguɛ́ɛ́ caⁿ'a sa ndúúcū n'daataá chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e sa o n'daataá nguɛ́ɛ́ caⁿ'a tá ndúúcū 'áámá isáⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e tá caati Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ 'áámá castigo chí ch'ɛɛtɛ caavā nuuⁿndi chi 'tíícā yeⁿ'é yā. Ní yeⁿ'é chuū 'āā n'diichi yú na vida yeⁿ'e hermanos yeⁿ'e yú chi diíⁿ yā 'túúcā chi nginnche'éí yā hermano yeⁿ'é yā. Ní nguɛ́ɛ́ n'daacā chuū. 7 'Tíícā Ndyuūs yaa'ví yā s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā s'uuúⁿ cáávā chi diiⁿ yú nducuéⁿ'ē chi n'daacā nguɛ́ɛ́ caavā chi diiⁿ yú cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 8 'Tíícā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngi'cueéⁿ 'nū. Ndís'tiī nguɛ́ɛ́ idi'vaachí yā mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ. Dámaāⁿ di'vaachí yā Ndyuūs caati Ndyuūs tée yā Espíritu N'dai yeⁿ'é yā s'uuúⁿ. 9 'Úú nguɛ́ɛ́ caneé chi dinguúⁿ yeⁿ'é ndís'tiī tan'dúúcā chi canee chi neⁿ'é nī nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Cristo chi hermanos yeⁿ'ē yú. Deenú chi Ndyuūs maáⁿ yā ngi'cueéⁿ yā ndís'tiī tan'duucā chi canee chi dineⁿ'é nī 'áámá nī ndúúcū taama nī. 10 Cuáácú chi neⁿ'é nī nducyaaca hermanos yeⁿ'ē yú chi snéé na yáⁿ'āa Macedonia naati maaⁿ ní di'cuíítu caⁿ'a 'nū chi dinéⁿ'e ca nī hermanos yeⁿ'e nī. 11 Ngiicá 'nū chi ch'ɛɛtinéé n'daacá nī nguaaⁿ nducyaaca nī ndúúcū vaadī 'diiíⁿ. Ní diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē maáⁿ nī ndúúcū ta'á nī tan'dúúcā chi n'giⁿ'i 'nū ndís'tiī. 12 Ní diíⁿ nī 'tuucā caati 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ i'téénu yā Jesucristo yeⁿ'e yú cuuvi diíⁿ yā respetar ndís'tiī ní vɛ́ɛ́ necesidades yeⁿ'é nī.

Yeⁿ'ē chi ndaa Jesucristo taama vmnéⁿ'ēe

13 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é 'nū, nguɛ́ɛ́ neⁿ'é 'nū chi nguɛ́ɛ́ cadíínuuⁿ nī yeⁿ'e chi cuchiī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí caati nguɛ́ɛ́ cuuvi ndaachii nuuⁿ nī tan'dúúcā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ cunee ngiinú yā chí ndaa Jesucristo taama vmnéⁿ'ēe. 14 Ní 'tíícā tan'duucā chi i'teenu yú chí Jesucristo ch'īi yā ní nduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā, 'tiicá ntúūⁿ i'teenu yú chi taachi Ndyuūs dicho'ó yā Jesucristo taama vmnéⁿ'ēe, Cristo miiⁿ ní ndɛɛ yā ndúúcu yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā n'díí ní 'āā i'téénu yā Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. 15 Ní cáávā chuū yaa'ví 'nū ndís'tiī chuū tan'dúúcā chi Señor chi'cueéⁿ yā nús'uu. S'uuúⁿ chi canduuchi yú ní canee yú na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndíí ndaa Señor yeⁿ'ē yú nguɛ́ɛ́ can'dáánaaⁿ yú yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā n'díí. 16 Caati maaⁿ Señor Jesucristo yeⁿ'e yú nch'éeⁿ yā yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi taachí Ndyuūs ca'á yā orden. Ní ángel chí ch'ɛɛtɛ ca ní caaⁿ'máⁿ yā ní di'cuɛɛcú yā trompeta yeⁿ'é Ndyuūs. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi 'āā n'díí chí chi'téénu yā Jesucristo taachi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ snée yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní snuuⁿ yā maaⁿ yáⁿ'āa, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ vmnááⁿ vmnaaⁿ nduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 17 Tuu'mi ní s'uuúⁿ chi snduuchi yú chi snee yú na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, Cristo mííⁿ cuta'á yā s'uuúⁿ na 'yúúné. Ní ndaa yú na meēeⁿ ndúúcū tanáⁿ'a yā chi 'āā n'díí, ní nducyaaca yú ní dáámá ndaa yú nanááⁿ Jesucristo na 'yúúné. 'Tíícā ní 'áámá cūnee yú ndúúcū Señor yeⁿ'ē yú. 18 Níícú cáávā chííⁿ chi nca'a nī 'viich'ɛɛtíínūuⁿ 'áámá nī taama nī ndúúcū nduudu 'cūū.

5

1 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é 'nū, nguɛ́ɛ́ canee chi dinguúⁿ 'nū yeⁿ'e ndís'tiī yeⁿ'e chɛɛ̄ fecha o dɛ'ɛ̄ tiempo nduuti chi tiempo 'iichɛ o 'íí'nūuⁿ taachi ndaā Señor Jesucristo taama vmnéⁿ'ēe. 2 'Āā deenu n'daacá nī chi nguuvi chi ndaā Señor Jesucristo ní nguuvi chi nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ deenu. Hora miiⁿ tan'dúúca hora yeⁿ'e n'gaaⁿ chi ndaa 'áámá duucu chi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ déénu yā. 3 Níícú taachi 'tíícā ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ: Maaⁿ ní vɛ́ɛ́ vaadī 'diiíⁿ ndúúcū yú ni seguro chi n'daacā canee yú tuu'mi dácanaaⁿ ní ndaa nanááⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tiempo chi dí'cuiinú yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní tiempo miiⁿ ndaā tan'dúúcā chi ndaā vaadi ya'āī ngii yeⁿ'e 'áámá n'daataá taachi 'cuundiyaāⁿ daiya tá. Ní yeⁿ'e tiempo miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ cuuvi nánguaⁿ'ai yā yeⁿ'ē. 4 Naati ndís'tiī hermanos yeⁿ'é nguɛ́ɛ́ canee nī tan'duucā chi nguɛ́ɛ́ deenú nī yeⁿ'e chuū, ní ndaā tiempo miiⁿ tan'dúúcā tiempo chi ndaa 'áámá chi duucu. 5 Ní nducyaaca s'uuúⁿ ní yeⁿ'e dɛɛvɛ s'uuúⁿ ní s'uuúⁿ yeⁿ'e nguuvi s'uuúⁿ. Nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e n'gaaⁿ s'uuúⁿ ndíí nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e na maāiⁿ s'uuúⁿ. 6 Ní cáávā chuū nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinee yú tan'dúúcā chi 'cuɛɛtī yaadu yú tan'dúúcā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ cūnee ngiinú yā Señor Jesucristo yeⁿ'e yú naati 'cuɛɛtī nduuchi yú, níícú cadiinuuⁿ yú. 7 'Iiⁿ'yāⁿ chi cyaadu ní cyaadú yā n'gaaⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ngii cúú'ví, ní cuuvi cúú'ví yā n'gaaⁿ. 8 Naati s'uuúⁿ chí yeⁿ'ē nguuvi s'uuúⁿ ní 'cuɛɛtinéé yaaⁿ yú nguuvi chí ndaa Señor yeⁿ'e yú. Ní diiⁿ yú cuidado s'uuúⁿ chi 'aama canee yú lado yeⁿ'é Ndyuūs cucáávā chi i'teenu yú. Ní canee chi neⁿ'e yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní diiⁿ yú tan'dúúcā 'áámá soldado diíⁿ yā defender maáⁿ yā ndúúcū armadura yeⁿ'é yā. Ní canee yú cūnee ngiinu yú nguuvi chi Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ yeⁿ'e castigo. Ní chuū ní tan'dúúcā 'aama soldado sta'á yā cachucha yeⁿ'e cūū yeⁿ'é yā ní diíⁿ yā defender tiíⁿ yā nduūcū. 9 Ní Ndyuūs nguɛ́ɛ́ yaa'ví yā s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā s'uuúⁿ caati tée yā s'uuúⁿ castigo chi díítūu naati caati nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ yeⁿ'ē castigo cucáávā Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. 10 Níícú Jesucristo ch'īi yā na cruz cucááva s'uuúⁿ caati maaⁿ ní cuuvi caⁿ'a yú 'cuɛɛtinée yú nduucú yā taachi ndaa yā 'áárá chí n'gɛɛtinée yú na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū o 'áárā chi 'āā ch'iī yú. 11 Ní cáávā chuū ndís'tiī ní nca'á nī 'viich'ɛɛtíínūuⁿ ndís'tiī ní di'cuíítu nī 'aamá nī ndúúcū taamá nī tan'dúúcā chi maaⁿ 'āā idiíⁿ nī 'aamá nī ndúúcū taamá nī.

Pablo nca'á yā consejo hermanos chi yeⁿ'e yáāⁿ Tesalónica

12 Ní di'cuiitú 'nū ndís'tiī chi 'caandiveéⁿ nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs nguaaⁿ ndís'tiī caati 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ní itée yā consejo ndís'tiī. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs dichó'o yā nanááⁿ ndís'tiī. 13 Ní canee chi n'giindiveéⁿ nī ní dineⁿ'e cá nī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cucáávā chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs. Maaⁿ ní 'cuɛɛtinéé n'daacá nī 'aamá nī ndúúcū taama nī ndúúcū vaadī 'diiíⁿ.

14 Ní di'cuiitu cá 'nū ndís'tiī hermanos yeⁿ'e yú chi diíⁿ nī chuū tan'dúúcā chi idinguúⁿ 'nū. Caaⁿ'máⁿ nī cuuví nī 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ ní cunnee nī 'iiⁿ'yāⁿ chi 'va'a. Ní ca'á nī 'viich'ɛɛtíínūuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi duūvá yā. Ní canéé chi vɛ́ɛ́ paciencia yeⁿ'é nī ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ.

15 Ní n'diichí nī chi din'daacá nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ din'daacá yā nduucú nī. Naati 'tíícā diiⁿ núⁿú yiiⁿnuⁿ nī chi din'daacá nī 'áámá nī ndúúcū taamá nī ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ.

16 Nducuéⁿ'e tiempo ní yeenú nī. 17 Cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ngaⁿ'angua'á nī. 18 Níícú ca'á nī gracias Ndyuūs caava nducuéⁿ'ē chi cho'ō nuúⁿ nī caati 'tíícā neⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'ē yú chi diíⁿ nī ti maaⁿ ní i'téénu nī Cristo Jesús.

19 Nguɛɛ diíⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. 20 Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī despreciar nduudu yeⁿ'é Ndyuūs chi ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ, nduudu chi Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ. 21 N'diichínee nī nducuéⁿ'ē dendu'ū nduuti chi n'daacā o nguɛ́ɛ́. Níícú cuta'á nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi n'daacā ní din'daacá nī. 22 Ní divíi nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi n'diichi nī chi nguɛ́ɛ́ n'daacā.

23 Ní maaⁿ ní Ndyuūs yeⁿ'e yú tee yā vaadī 'diiíⁿ s'uuúⁿ ní didɛɛvɛ́ n'daacá yā ndís'tiī. Ní candɛ́ɛ yā cuidado ndís'tiī ndúúcū espíritu yeⁿ'é nī ndúúcū alma yeⁿ'é nī ndúúcū cuerpo yeⁿ'é nī ndúúcū nducuéⁿ'ē vida yeⁿ'é nī. Ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā chi nguɛɛ vɛ́ɛ́ mar 'áámá nuuⁿndi yeⁿ'é nī taachi ndaa Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú taama vmnéⁿ'ēe na iⁿ'yééⁿdi 'cūū. 24 Níícú Ndyuūs chi yaa'ví yā ndís'tiī chi cuuvi yeⁿ'é yā ndís'tiī diíⁿ yā chi vɛ́ɛ́ confianza yeⁿ'e yú ndúúcu yā. Ní Cristo miiⁿ ntúūⁿ diíⁿ yā cumplir nducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'a yā chi cuuvi diiⁿ yā.

Pablo ca'a yā saludos 'iiⁿ'yāⁿ ní neⁿ'é yā chi Ndyuūs ca'a yā cosas n'dai yeⁿ'é yā

25 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'e yú ngaⁿ'angua'a ndís'tiī cáávā nús'uu.

26 Caaⁿ'máⁿ nī nducyaaca hermanos yeⁿ'e yú: N'dai ndís'tiī. Ní ituu'ví nī cheendi yā taachi diíⁿ nī saludar hermanos yeⁿ'e yú tan'dúúcā costumbre yeⁿ'e yú ti yeⁿ'e yú Ndyuūs.

27 'Úú ndúúcū poder yeⁿ'e Señor ngaⁿ'á ngīi chi 'cueéⁿ nī carta 'cūū nanááⁿ nducyaaca hermanos yeⁿ'e yú.

28 Neⁿ'é chi Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú tée yā ndís'tiī nducueⁿ'e cosas chí n'daacā taavi ca yeⁿ'é yā. 'Tíícā cuuvi.

2 TESALONICENSES

1

2

3

CARTA CUAYIIVI YEⁿ'E 'IIⁿ'YĀⁿ YEⁿ'E YÁĀⁿ TESALÓNICA

1

Pablo ndúúcū compañeros yeⁿ'é yā idinguúⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Tesalónica, 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs

1 'Úú Pablo idinguúⁿ carta 'cūū ndúúcū hermano Silvano ndúúcū hermano Timoteo. Ní idinguúⁿ yeⁿ'e hermanos chi caⁿ'á yā na yaācū yeⁿ'e yáāⁿ Tesalónica. Ní hermanos ní yeⁿ'e Ndyuūs Chiida yú ní yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'e yú. 2 Neⁿ'é chi Ndyuūs Chiida yú ndúúcū Señor Jesucristo cuuví tée yā ndís'tiī cosas chí n'daacā n'dai yeⁿ'é yā ndúúcū vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'e yā.

Ndyuus caⁿ'á yā diíⁿ yā juzgar 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā taachí ndaa Cristo taama vmnéⁿ'ēe

3 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'e yú, cueⁿ'e daāⁿmaⁿ canéé chi ca'á 'nū gracias Ndyuūs cucáávā ndís'tiī caati n'daacā chi diíⁿ 'nū 'tíícā. Caati deenú 'nū chi nguuvi nguuvi ca'áámá ca'áámá ndís'tiī ní i'téénu ca nī ní neⁿ'e cá nī nducyaaca nī 'aamá nī ndúúcū taama nī. 4 Níícú taachi ngaⁿ'á 'nū ngii 'nū hermanos yeⁿ'e yú yeⁿ'e ndís'tiī, tuu'mi ngaⁿ'á 'nū chi yeenú 'nū caati ch'ɛɛtinéé n'daacá nī nducyaaca nī chi caⁿ'á nī na yaācū yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'ē yú, ní cáávā chi ndís'tiī ní ch'iⁿ'í nī ndúúcū nducuéⁿ'ē chi n'geenú nī ngii ní ndúúcū cosas chi díítūu chi chó'ōo yeⁿ'é nī chi vɛ́ɛ́ paciencia yeⁿ'é nī. Ní n'daacā i'teenú nī. 5 Ní chuū ní cuaacu ch'iⁿ'i chi Ndyuūs ní diíⁿ yā juzgar 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū vaadī cuaacu caati Ndyuūs diíⁿ yā chi ndís'tiī ch'iⁿ'í nī chi n'dai taaví nī chi cuuvi ndaa nī naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. Ní cáávā chuū chííⁿ chi ndís'tiī ní n'geenú nī ngii.

6 Caati n'daacā nduucú Ndyuūs chi Ndyuūs nadíí'vɛ̄ 'iiⁿ'yāⁿ chi idiiⁿ chí ndís'tiī n'geenú nī ngii ndúúcū chi 'cueenú yā cuuvi. 7 Tiempo taachi Señor Jesucristo miiⁿ ngiicá yā yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi ndúúcū ángeles yeⁿ'é yā ndúúcū poder yeⁿ'e yā, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndaa yā ná nguuchi yaⁿ'ā. Ní tiempo miiⁿ Ndyuūs teé yā ndís'tiī chi 'āā ntɛ́ɛ́ 'cueenú nī cuuvi. 'Tiicá ntúūⁿ ní teé ya nús'uu chi 'āā ntɛ́ɛ́ 'cueenú 'nū cuuvi. 8 Ní ndaa yā chí ca'a yā castigo 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'diichí yā Ndyuūs ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'e evangelio yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'e yú chi nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ. 9 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cuuví yā castigados ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ Ndyuūs di'cuiinú yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní Ndyuūs s'neeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yaⁿ'ai yeⁿ'é yā. Ní nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichí yā naaⁿ Ndyuūs. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú cuuvi n'diichí yā dɛɛvɛ taavi ca yeⁿ'é yā ndúúcū poder yeⁿ'é yā. 10 Ní tiempo chi ndaa Jesucristo miiⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā i'téénu yā Jesucristo ní caⁿ'a yā dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ntúūⁿ caⁿ'a yā dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs caati i'téénu nī nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs chi ngaⁿ'a 'nū nanááⁿ nī. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngeⁿ'e yiiⁿnuⁿ yā.

11 Ní cáávā chuū cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ngaⁿ'angua'á 'nū caavā ndís'tiī. Ní ngiicá 'nū Ndyuūs yeⁿ'e yú chí diiⁿ cuenta yā chi ndís'tiī ní n'daacā ti yaa'ví yā ndís'tiī chi cuuvi yeⁿ'é yā ndís'tiī. Ní ngiicá 'nū Ndyuūs chi diíⁿ yā ndúúcū ndís'tiī ndúúcū poder yeⁿ'é yā chi ndís'tiī ní cuuvi diíⁿ nī nducuéⁿ'ē chi n'daācā. Ní cuuvi diíⁿ nī cumplir ntiiⁿnyuⁿ n'dai chi diíⁿ nī cáávā chi i'téénu nī Jesucristo. 12 Ní 'iicu 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi dich'ɛɛtɛ́ yā Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú cáávā chiiⁿ chi diiⁿ ndís'tiī. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ dich'ɛɛtɛ́ yā ndís'tiī caati Ndyuūs yeⁿ'ē yú ndúúcū Señor Jesucristo nginneé yā ndís'tiī.

2

Yeⁿ'é 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi dinuuⁿndi yā

1 Maaⁿ ní hermanos yeⁿ'é di'cuiitú 'nū ndís'tiī chi cūnee ngiinú nī yeⁿ'e tiempo chí nindaa Señor Jesucristo ní yeⁿ'e taachi nduuvidaama yú ndúúcu yā. 2 Di'cuiitú 'nū chi nguɛ́ɛ́ na'daaⁿ nī chííⁿ chi nadacádíínuuⁿ nī. Nguɛ́ɛ́ diiⁿ 'va'á nī yeⁿ'e chi 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā chi Cristo 'āā ndaá yā taama vmnéⁿ'ēe ti ngaⁿ'á yā tan'dúúcā chi cáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs, naati nguɛ́ɛ́ 'tíícā. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'va'a nī yeⁿ'ē táámá nduudu chi n'giindiveéⁿ nī yeⁿ'e chuū. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú caavā carta chi sta'á nī chi tan'dúúcā chi dinguúⁿ 'nū yeⁿ'e nī naati nguɛ́ɛ́ 'tíícā. Ní yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chuū ní chiiⁿ chi ngaⁿ'ā chí 'āā ndaā Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú, nguɛ́ɛ́ 'va'á nī. 3 Nguɛ́ɛ́ ca'á nī lugar 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi cannche'éí yā ndís'tiī mar 'áámá vmnéⁿ'ēe. Vmnaaⁿ chi ndaa tiempo chi cuuvi nindaá Jesucristo taama vmnéⁿ'ēe, 'iiⁿ'yāⁿ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū canéé chi ndaacadaamí yā yeⁿ'e Señor ní canee yā contra yeⁿ'e Señor. Tuu'mi ní ndaā 'áámá Saⁿ'ā Nuuⁿndi, saⁿ'ā chi Ndyuūs ngaⁿ'á yā chi 'āā condenado sa ní caⁿ'a sa infierno. 4 Saⁿ'ā miiⁿ ní caaca taaⁿ sa ní contra nducuéⁿ'ē chi yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū nducuéⁿ'ē chi 'iiⁿ'yāⁿ i'téénu yā. Saⁿ'ā miiⁿ ní dich'ɛɛtɛ sa maaⁿ sa nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní ndaa sa cuaaⁿ chɛɛti yaācū templo yeⁿ'é Ndyuūs ní 'cuūndī sa. Ní máaⁿ sa sta'a sa lugar yeⁿ'é Ndyuūs. Ní diiⁿ sa máaⁿ sa chi cu'téénu 'iiⁿ'yāⁿ saⁿ'ā. Ní diiⁿ sa tan'dúúcā Ndyuūs saⁿ'ā.

5 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ n'gaacú nī ndís'tiī yeⁿ'e tiempo chi caneé nduucú nī ní caⁿ'á chīi ndís'tiī nduudú 'cūū? 6 Maaⁿ ní 'āā deenú nī dɛ'ɛ̄ idiīiⁿ chi 'āā 'cuɛ́ɛ́ ndaa saⁿ'ā miiⁿ caati cuuvi ndaa saⁿ'ā miiⁿ taachi ndaa tiempo yeⁿ'ē sa chi ndaā sa. 7 Niicu maaⁿ poder yeⁿ'e nuuⁿndi chi idiīiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ dinuuⁿndí yā ní 'āā ngii. Chííⁿ chi diīiⁿ chi Saⁿ'ā Nuuⁿndi nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cuuⁿ'miⁿ sa maaⁿ sa chi Saⁿ'ā Nuuⁿndi. 'Tííca rā vaa ndii tiempo chi 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ chi nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cuuⁿ'miⁿ Saⁿ'ā Nuuⁿndi, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ caⁿ'á yā táámá lado. 8 Tuu'mi ní ndaa Saⁿ''ā Nuuⁿndi ní 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi n'diichí yā saⁿ'ā níícú Señor Jesucristo caⁿ'á yā 'caaⁿ'núⁿ yā Saⁿ'ā Nuuⁿndi ndúúcū 'yúúné chi candaā yeⁿ'e cheendí yā ní di'cuiinú yā Saⁿ'ā Nuuⁿndi miiⁿ ndúúcū dɛɛvɛ́ yeⁿ'é yā taachi nndaa yā. 9 Ní Saⁿ'ā Nuuⁿndi miiⁿ ndaa sa ndúúcū n'deee n'dáí poder yeⁿ'e Satanás chi yááⁿn'guiinūuⁿ. Ní diiⁿ sa vaadī n'giinu ndúúcū milagros chi nguɛ́ɛ́ vaādī cuaacu. 10 Ní ndúúcū nducuéⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē sa ní nginnche'ei sa 'iiⁿ'yāⁿ caati cuuvi diiⁿ sa ganar 'iiⁿ'yāⁿ lado yeⁿ'é yā, 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā infierno. Ni chó'ōo nducuéⁿ'ē chuū caati 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā 'caandiveéⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs, nduudu chi diiⁿ chi ninguáⁿ'ai yā. 11 Níícú cucáávā chi diíⁿ yā 'túúcā, Ndyuūs caⁿ'á yā diíⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cu'téénu yā nduudu yaadi yeⁿ'e Saⁿ'ā Nuuⁿndi. 12 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā cu'téénu yā nduudu cuaacu caati neⁿ'e ca yā cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ní cuuví yā condenado.

Ndyuūs ndɛɛvɛ́ yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ

13 Níícú ndís'tiī hermanos yeⁿ'e yú, Señor neⁿ'é yā ndís'tiī. Ní nús'uu ní cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ ca'á 'nū gracias Ndyuūs cucáávā ndís'tiī caati Ndyuūs ndɛɛvɛ́ yā ndís'tiī vmnááⁿ vmnaaⁿ chi cuuvi nadanguáⁿ'ai yā ndís'tiī cucáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é yā. Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs miiⁿ ní cuuvi didɛɛvɛ ndís'tiī caati ndís'tiī cuuvi cu'téénu nī nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. 14 Ní Ndyuūs yaa'ví yā ndís'tiī chi cuuvi yeⁿ'é yā ndís'tiī cucáávā nduudu cuaacu yeⁿ'é yā chi n'giindiveéⁿ nī ní diīiⁿ chi cuuví nanguáⁿ'ai nī. Ní nduudu cuaacu miiⁿ nús'uu ngaⁿ'á 'nū nanááⁿ ndís'tiī. Ní Ndyuūs neⁿ'é yā chi ndís'tiī tunéeⁿ nī chi cuuví canee nī tan'dúúcā Señor Jesucristo yeⁿ'e yú.

15 'Tíícā maaⁿ ní 'cuɛɛtinéé n'daacá nī ndúúcū chi i'téénu nī. N'gaacú nī yeⁿ'e chi ngi'cueéⁿ 'nū ndís'tiī taachi sneé 'nū nduucú nī ní yeⁿ'ē chi idinguúⁿ 'nū yeⁿ'é nī. 16 Maaⁿ Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú ndúúcū Ndyuūs Chiida yú dinéⁿ'e yā s'uuúⁿ caati Ndyuūs ní n'dai taavi. Ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ itée yā s'uuúⁿ 'viich'ɛɛtíínūuⁿ ní cānee ngiinu yú vaadī n'dai taavi yeⁿ'é Ndyuūs chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi tée yā s'uuúⁿ. 17 Neⁿ'é chi Ndyuūs ní tée yā 'viich'ɛɛtíínuūⁿ ndís'tiī na staava yeⁿ'é nī ní tée yā fuerzas n'dís'tiī caati ndís'tiī ní cuuvi diíⁿ nī nducuéⁿ'ē chi n'daacā ní caaⁿ'máⁿ nī dámaāⁿ nduudu chi n'daacā.

3

Caaⁿ'maⁿngua'á nī caavā nús'uu

1 Maaⁿ ní yeⁿ'e nducuéⁿ'ē, ndís'tiī hermanos yeⁿ'é 'nū caaⁿ'maⁿngua'á nī cucáávā nús'uu chi niiⁿnúúⁿ nūuⁿ cuuvi candɛɛ́ 'nū nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs na núúⁿmáⁿ cuaaⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cu'téénu yā nduudu cuaacu miiⁿ ní cuuvi din'daacá yā ní diíⁿ yā chiiⁿ chi Ndyuūs neⁿ'é yā tan'dúúcā chi ndís'tiī diíⁿ nī. 2 Caaⁿ'maⁿngua'á nī ntúūⁿ chi cuuví nadanguáⁿ'ai 'nū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā chi perverso yā caati nguɛ́ɛ́ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ i'téénu yā Señor Jesucristo. 3 Naati Señor Jesucristo ní dámaāⁿ n'daacā diíⁿ yā ní nducuéⁿ'ē tiempo nginneé yā ndís'tiī chi 'áámá canee nī ndúúcū chi i'téénu nī. Ní candɛɛ yā cuidado ndís'tiī yeⁿ'e dendu'ū chi nguɛɛ n'daacā. 4 Ni vɛ́ɛ́ 'viich'ɛɛtínūuⁿ yeⁿ'é 'nū ndúúcū Señor ndúúcū ndís'tiī caati ndís'tiī ní idiíⁿ nī nducuéⁿ'ē chi caⁿ'a 'nū nduucú nī chi canee chi diíⁿ nī ní 'tíícā caⁿ'á nī diíⁿ nī. 5 Neⁿ'é 'nū chi Señor Jesucristo cunneé yā ndís'tiī chi cuuvi deenú nī na staava yeⁿ'é nī dɛ'ɛ̄ chi vaadī neⁿ'e yeⁿ'é Ndyuūs. Ní cuuví yeⁿ'e nī maāⁿ 'viich'ɛɛtínuūⁿ chi yeⁿ'e Cristo. Ní cuuvi cuchɛɛ́ nī yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi cuchii.

Canee chi diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ

6 Maaⁿ ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'e yú, itée 'nū orden ndís'tiī ndúúcū chi dúúchí Señor Jesucristo chi divíi nī yeⁿ'e hermanos yeⁿ'e yú chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā tan'dúúcā chi nús'uu chi'cueéⁿ 'nū 'iiⁿ'yāⁿ. 7 Ndís'tiī ní deenú nī tan'dúúcā chi cánéé chi ch'ɛɛtineé nī. Ní diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ tan'dúúcā chi diíⁿ 'nū taachi sneé 'nū ndúúcu nī ní diíⁿ 'nū ntiiⁿnyuⁿ. 8 Ní nguɛ́ɛ́ sta'á 'nū pan yeⁿ'e mar 'áámá ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ cái 'nū. Naati 'tííca diíⁿ 'nū. Diíⁿ 'nū ntiiⁿnyú ndii nguuvi ndíí n'gaaⁿ chi nguɛ́ɛ́ di'vaachí 'nū mar 'áámá ndís'tiī. 9 Ní 'áárá chí cuuvi ngiicá ndis'tiī chi tée nī necesidades yeⁿ'é 'nū nguɛɛ diíⁿ 'nū 'tíícā. Idiiⁿ 'nū ntiiⁿnyúⁿ chi neⁿ'é 'nū cu'neéⁿ 'nū cáávā 'áámá ejemplo nanááⁿ ndís'tiī caati cuuvi diíⁿ nī tan'dúúcā chi diíⁿ 'nū. 10 Ní taachi ch'ɛɛtineé 'nū ndúúcū ndís'tiī caⁿ'a 'nū nduucú nī nduudú 'cūū. 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ nguɛ́ɛ́ che'é yā. 11 Ch'iindiveéⁿ 'nū chi duu'vi 'iiⁿ'yāⁿ chiicá yā nguaaⁿ ndís'tiī nguɛ́ɛ́ chiicá n'daaca yā ti nguɛ́ɛ́ idiíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ ní neené n'deee n'dáí diíⁿ yā cosas chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄. 12 'Iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ 'tíícā, ca'á 'nū orden ní di'cuíítu 'nū 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū chi duuchi Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū vaadī yeenú. Níícú diíⁿ yā ganar cáávā gastos yeⁿ'é yā.

13 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é 'nū nguɛ́ɛ́ cánéé chi cuuvi 'daan'dí nī chi diíⁿ nī dendu'ū chi n'daacā. 14 Ndúútí chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cu'neeⁿveéⁿ yā nduudu chí idinguúⁿ 'nū na carta 'cūū, n'diichí nī du'u chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī dɛ'ɛ̄ vɛɛ ndúúcu yā. 'Tíícā ní cuuvi 'cuináaⁿ yā. 15 Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī ndúúcu yā tan'dúúcā chi contra yeⁿ'é nī naati ca'á nī consejo 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ tan'dúúcā chi 'díínu nī 'iiⁿ'yāⁿ.

Yeⁿ'e vaadī n'dai yeⁿ'é Ndyuūs

16 Neⁿ'é chi maaⁿ Señor Jesucristo chi vɛɛ vaadī 'diīiⁿ yeⁿ'é yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ itée yā ndís'tiī vaadī 'diīiⁿ nducuéⁿ'ē tiempo ní nducuéⁿ'ē cuaaⁿ. Señor miiⁿ ní cunéé yā ndúúcū nducyaaca ndís'tiī.

17 'Úú Pablo idinguúⁿ nduudu 'cūū yeⁿ'e carta 'cūū ndúúcū ta'á ní canéé letra yeⁿ'é. 'Tíícā dinguúⁿ ní 'tíícā diíⁿ firmar nducuéⁿ'ē cartas yeⁿ'é. 18 Neⁿ'é chi Señor Jesucristo yeⁿ'e yú tée yā nducyáácá ndís'tiī nducuéⁿ'ē vaadī n'dai yeⁿ'é yā. 'Tíícā cuuvi.

1 TIMOTEO

1

2

3

4

5

6

CARTA VMNÁÁⁿ VMNAAⁿ YEⁿ'E SAⁿ'Ā TIMOTEO

1

1 'Úú Pablo 'úú. Ní 'úú apóstol yeⁿ'e Señor Jesucristo caati Ndyuūs ndúúcū Señor Jesucristo dichó'o yā 'úú. Ní snéé ngiinu yú 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ yeⁿ'e yú chi nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ. 2 'Úú ngiicá compañero yeⁿ'é chi idingúuⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'e dii Timoteo chi saⁿ'ā chi cuaacu nííⁿnyúⁿ i'téénu sa Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. Ní alumno yeⁿ'é. Ní tan'dúúcā chi daīyá 'tíícā di. Neⁿ'é chi Ndyuūs chiida yú ndúúcū Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú tée yā dii vaadī n'dai yeⁿ'é yā ndúúcū vaadī ya'ai 'iinú yeⁿ'é yā. Ní tée yā dii vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'é yā.

Ngaⁿ'á yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daācā ngi'cueeⁿ yā

3 Dii, Timoteo, 'úú neⁿ'é chi cūnee di yáāⁿ Efesio tan'dúúcā chi 'āā yaa'ví dii taachi cueⁿ'é yáⁿ'āa Macedonia ti vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi chi'cueeⁿ doctrina chi n̄'dááⁿ. Yaa'vi di 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngi'cueeⁿ doctrina chi n̄'dááⁿ. 4 Ní yaa'vi di 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'caandiveéⁿ yā yeⁿ'e cuentos yeⁿ'é yā chi falsos. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'caandiveéⁿ yā nduudu chi chi'cueeⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúū. Nduudu miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄. Dámaāⁿ diiiⁿ chi 'iiⁿyāⁿ ch'ɛɛcu cheendí yā ní nguɛ́ɛ́ nginnee 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'é yā. Caati Ndyuūs dichó'o yā orden chi 'iiⁿ'yāⁿ ngi'cueéⁿ yā cáávā chi tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cu'téénu cá yā Ndyuūs.

5 Ní ngaⁿ'a yú tan'dúúcā Ndyuūs neⁿ'é yā taachi ngi'cueeⁿ yú ndúúcū vaadī neⁿ'e chí ngíícá ná staava yeⁿ'ē yú chi Ndyuūs 'āā didɛɛvɛ́ yā. Tanducuéⁿ'ē ní diiⁿ yú ndúúcū vaanicadíínuuⁿ yeⁿ'e yú chi ndɛɛvɛ. Ní i'teenu yú Ndyuūs ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'ē yú. 6 Naⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ ndaacadaamí yā yeⁿ'ē nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ní n'giindiveéⁿ yā nduudu chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄. Ní n'gɛɛcu cheendí yā. Ní cuuvi ndái yā. 7 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní neⁿ'é yā ca'cueéⁿ yā ley yeⁿ'é Ndyuūs naati nguɛ́ɛ́ tuumicadíínuuⁿ yā nduudu chi ngaⁿ'a yā, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú nduudu chi ca'cueéⁿ yā 'áárá chí diíⁿ yā tan'dúúcā chi déénu yā tanducueⁿ'ē.

8 S'uuúⁿ ní deenu yú chi ley yeⁿ'e Moisés ní n'dai ndúúti chi cu'téénu n'daāca yú yeⁿ'ē. 9 Deenu yú chi ley miiⁿ nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ caavā 'iiⁿ'yāⁿ chi din'daacá yā naati caavā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ diiⁿ yā tan'dúúcā chí ngaⁿ'ā ley, caavā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā chiiⁿ chi ngaⁿ'ā ley, níícú caavā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā, caavā 'iiⁿ'yāⁿ chi idinuuⁿndi, caavā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā respetar Ndyuūs ndíí nguɛ́ɛ diíⁿ yā respetar religión, ní caavā 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giiⁿ'núⁿ yā chɛɛcú yā o chiidá yā, ní cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giiⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 10 Ley miiⁿ ní caavā saⁿ'ā chi caⁿ'a sa ndúúcū n'daataá o n'daataá chi caⁿ'a tá ndúúcū saⁿ'ā ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā vi'ī ní cáávā saⁿ'ā chi caⁿ'a sa ndúúcū saⁿ'a chi duuchineeⁿ sa ndúúcū sa chi vi'ī, ní cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi duucú yā 'iiⁿ'yāⁿ caati cuuvi dichíí'vɛ yā táámá 'iiⁿ'yāⁿ ní cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi indeē ndúúdú yaadi, ní caavā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yā chi cuaacu chiiⁿ chi ngaⁿ'a yā ní n'gai yā: “Por Dios”, chi 'tíícā, ní nguɛ́ɛ́ 'tíícā. Ní ley miiⁿ ní caavā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngi'cueéⁿ yā nducuéⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ n'daācā ní nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā Ndyuūs chi'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. 11 Naati chuū chi ngi'cueéⁿ chi nduudu n'dai yeⁿ'e evangelio ní n'dɛ̄ɛ̄vɛ n'dai chi nanguaⁿ'āī 'iiⁿ'yāⁿ, ní yeⁿ'é Ndyuūs chi n'dai taavi. Ní Ndyuūs dichó'o yā 'úú chi caaⁿ'máⁿ nduudu miiⁿ.

Caaⁿ'maⁿ yú, gracias Ndyuūs ti ya'ai 'iinú yā s'uuúⁿ

12 'Úú ní ca'á gracias Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú chi itée yā fuerzas 'úú chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā. Ní s'neéⁿ yā 'úú tan'dúúcā 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ valor yeⁿ'é yā. Ní s'neéⁿ yā 'úú na ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā. 13 Ní vmnááⁿ vmnaaⁿ chi Jesucristo yaa'ví yā 'úú chi cuuvi yeⁿ'é yā, 'úú ní neené caaⁿ'maⁿ taáⁿ yeⁿ'e Jesucristo ní cachiicá can'daá 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo ti neⁿ'é i'nuuⁿ cá'ai 'iiⁿ'yāⁿ. Ní caneé taaⁿ contra Jesucristo. Naati Ndyuūs ya'ai 'iinú yā 'úú 'áárá chi diíⁿ 'túúcā taachi 'āā cuɛ́ɛ́ cu'teenú 'iiⁿ'yāⁿ, ní nguɛ́ɛ́ deenú dɛ'ɛ̄ cáávā chi diíⁿ 'tíícā. 14 Ní Señor diiⁿ n'dai cá yā nduucú, ní 'úú i'teenú Jesucristo, ní neⁿ'é Jesucristo caati maaⁿ ní 'úú ní yeⁿ'é Jesucristo 'úú.

15 Ní nduudu 'cūū ní nduudu cuaacu chi Cristo Jesús ndaá yā iⁿ'yééⁿdi 'cūū chi nadanguáⁿ'ai yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ caati idinuuⁿndí yā, ní n'dáí taavi chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ cu'téénu yā nduudú 'cūū. Ní deenú chi 'úú ní ch'ɛɛtɛ cá nuuⁿndi yeⁿ'é nguɛ́ɛ́ ti tanáⁿ'a yā. 16 Naati cucáávā chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e 'úú Ndyuūs ya'ai 'iinú yā 'úú caati Señor Jesucristo ch'iⁿ'í yā 'úú tanducuéⁿ'ē vaadī n'dáí taavi yeⁿ'é yā, 'úú chi ch'ɛɛtɛ cá nuuⁿndi yeⁿ'é. 'Tíícā ní Ndyuūs vɛ́ɛ́ paciencia yeⁿ'é yā nduucú vmnááⁿ vmnaaⁿ ní s'neéⁿ yā 'úú chi 'úú tan'dúúcā 'áámá ejemplo yeⁿ'e tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi cuayiivi caⁿ'á yā cu'téénu yā Cristo ni vɛ́ɛ́ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'e yā. 17 Cáávā nducuéⁿ'ē chuū cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ca'a yú Ndyuūs honra ní dich'ɛɛtɛ ca yú Ndyuūs chi rey chi 'áámá canee cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ní nguɛ́ɛ́ n'gii yā. Ní maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ cuuvi snaaⁿ yú Ndyuūs chi 'áámá n'dyáⁿ'ā Dendyuūs yeⁿ'e yú. 'Tííca rā vaa.

18 Maaⁿ ní, dii Timoteo chi tan'dúúcā daiyá, i'neéⁿ encargo 'cūū ndúúcū dii. Ní encargo 'cūū chííⁿ chi tiempo chi 'āā chó'ōo 'iiⁿ'yāⁿ profetas caⁿ'a yā yeⁿ'ē di yeⁿ'ē chi caⁿ'á di diiⁿ di. Maaⁿ ní cuchɛ́ɛ́ di yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē ní diiⁿ di tan'dúúcā chi diiⁿ 'áámá soldado chi nguⁿ'u n'daacā sa. 'Tíícā diiⁿ di tan'dúúcā chi profetas caⁿ'a yā yeⁿ'ē di tiempo chi 'āā chó'ōo. 19 Dii ní cu'téénu n'daacā di ní diiⁿ n'daacā di ndúúcū vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'ē di chí n'dai. Náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ni nguɛ́ɛ́ diiⁿ n'daacá yā caati vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'é yā ní nguɛ́ɛ́ n'dai. Ní cáávā chuū nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Señor Jesucristo maaⁿ ní canéé yā tan'dúúcā chi yaⁿ'ai yeⁿ'e Ndyuūs. 20 'Túúcā chó'ōo yeⁿ'e saⁿ'ā Himeneo ndúúcū saⁿ'ā Alejandro ní 'úú deenú chí caneé yā a cuenta yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ maaⁿ. Ní 'íícú cuuvi deenú yā chi 'āā ntɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā ofender Ndyuūs yeⁿ'e yú.

2

Yeⁿ'e chí cuuvi caaⁿ'maⁿngua'a yú

1 Vmnááⁿ vmnaaⁿ ngiicá dii Timoteo chi caaⁿ'maⁿngua'ā di cáávā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ ní ca'a di gracias Ndyuūs cáávā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. 2 Ní canee cuuⁿmiⁿ chi caaⁿ'maⁿngua'a di cáávā saⁿ'ā reyes níícú cáávā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē caati cuuvi 'cuɛɛtinee yú n'daacā ní nguɛ́ɛ́ ndúúcū vaadī 'caa'va ti 'cuɛɛtinee yú ndúúcū vaadī 'diiíⁿ. Ní diiⁿ yú tanducuéⁿ'ē tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diiⁿ yú. Ní 'cuɛɛtinée yú n'daacā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ. 3 Ti chuū ní n'daacā nanááⁿ Ndyuūs ní inéé yiinūu taaví yā taachí diiⁿ yú 'tíícā. Ndyuūs yeⁿ'ē yú nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ. 4 Ní neⁿ'é yā chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ninguaⁿ'ai yā ní tuumicádíínuuⁿ yā chɛ́ɛ́ chí nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. 5 Deenu yú chi vɛ́ɛ́ 'áámá Ndyuūs. Ní vɛ́ɛ́ 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi caaⁿ'máⁿ yā na lugar yeⁿ'ē yú nanááⁿ Ndyuūs. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní Saⁿ'ā chi Daiyá yā chi Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú. 6 Ní Jesucristo ca'á yā vida yeⁿ'e maáⁿ yā chi ch'īi yā cáávā chi nadíí'vɛ yā nuuⁿndi yeⁿ'ē nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ ní 'iicu cuuvi nadinguáⁿ'ai yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Chuū ní Cristo diíⁿ yā tiempo chi n'daacā 'íícú 'cuuⁿ'miⁿ yā chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi ninguaⁿ'āī. 7 Ní cáávā chuū Ndyuūs dichó'o yā 'úú chi 'úú cuuvi apóstol yeⁿ'é yā. Ní 'úú ca'cueéⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ gentiles chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 'Úú ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cu'téénu yā. Nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á nduudu yaadi.

8 Neⁿ'é chi ndii nducuéⁿ'ē cuaaⁿ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ cááⁿ'máⁿngua'a yā ndúúcū nuuⁿmaⁿ staava yeⁿ'é yā chi dɛɛvɛ. Ní nguɛ́ɛ́ nduuvi taáⁿ yā, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'cuuⁿ'maⁿ yā. 9 Ní 'tiicá ntúūⁿ n'daataá canéé chí cunúu yā catecai yā chi n'daacā chi nguɛ́ɛ́ yaⁿ'āī ca chii'vɛ ní nguɛ́ɛ́ neené n'dɛɛvɛɛ́. Ní nguɛ́ɛ́ canéé chí dich'ɛɛtɛ yā maáⁿ yā. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā 'aama peinada tiíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Ní nguɛ́ɛ́ snuuⁿ yā vmnaaⁿ cuerpo yeⁿ'é yā n'deee n'dáí 'dííⁿnguāaⁿ ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú perlas. Ní nguɛ́ɛ́ cunúuⁿ yā tiīnūuⁿ chi yaⁿ'ai chíí'vɛ̄. 10 Naati n'daata s'eeⁿ canee chi din'daaca yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'e yā ní tan'dúúcā chi canee chi diiⁿ nducyaaca n'daataá chi cuaacu chi i'téénu yā 'iivú Ndyuūs. 11 Ní n'daataá s'eeⁿ canee chi n'geeⁿ yā chííⁿ chi n'giindiveeⁿ yā ní cuneé yā chi ndiicúuⁿ yā. 12 Nguɛ́ɛ́ neⁿ'é chi n'daataá ca'cueeⁿ yā saⁿ'ā chɛɛti yaacū ní nguɛ́ɛ́ cunee yā lado yeⁿ'e 'iiⁿntyéⁿ'ē chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ yā yeⁿ'e saⁿ'ā. Ní nguɛ́ɛ́ canéé chi caaⁿ'maⁿ n'daataá s'eeⁿ chɛɛti yaācū. 13 Caati Ndyuūs vmnááⁿ vmnaaⁿ din'dái yā saⁿ'ā Adán ní cuayiivi miiⁿ ní din'dái yā n'daataá Eva. 14 Ní yááⁿn'giinūuⁿ nguɛ́ɛ́ chinnche'ei sa Adán miiⁿ naati chinnche'ei sa n'daataá Eva miiⁿ ní dinuuⁿndi tá. 15 Dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai 'áámá n'daataá chi vɛ́ɛ́ daiyá tá. Cuuvi nguáⁿ'ai tá nduuti chi 'áámá cunee tá ndúúcū chi i'teenu tá, ní nduuti chi dinéⁿ'e tá nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní ch'iⁿ'i tá chi yeⁿ'e Ndyuūs, ní diiⁿ ta cosas chi seria.

3

Yeⁿ'e tan'dúúcā chi canee chi diiⁿ saⁿ'ā chi obispo

1 Chuū chi ngaⁿ'á maaⁿ ní cuaacu. 'Āā du'ú nūuⁿ saⁿ'ā chi neⁿ'e sa cuuvi sa obispo ní cundɛɛ sa cuidado yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū canee sa chi diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ chí n'daacā. 2 Ní cáávā chuū saⁿ'ā chí diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e obispo canee chi 'cuɛɛtinee sa n'daacā caati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Ní saⁿ'ā miiⁿ, sáⁿ'ā chi 'áámá nūuⁿ n'daataá yeⁿ'ē sa. Ní saⁿ'ā miiⁿ canéé cuuⁿmiⁿ chi serio sa ní diiⁿ sa cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ntiiⁿnyuⁿ chi n'daācā ndúúcū orden. Saⁿ'ā miiⁿ canee chi 'cuaaⁿ sa na vaacu sa 'iiⁿ'yāⁿ chi canúúⁿ yúúní. Ní canee chi ca'cueeⁿ sa n'dai. 3 Saⁿ'ā miiⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cúú'ví sá ní nguɛ́ɛ́ in'nuuⁿ sa vaadī 'caa'va chi 'caa'va sa. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú neⁿ'e sa diiⁿ sa ganar tuūmī manera chi nguɛ́ɛ́ n'daacā cáávā vicio yeⁿ'e sa. Sáⁿ'ā obispo miiⁿ canee chi diiⁿ sa 'tíícā. Canee chi manso sa ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e sa 'cuuⁿ'maⁿ sa ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ, ndíí nguɛ́ɛ́ ndɛɛ sa 'aama vicio yeⁿ'e tuūmī. 4 Saⁿ'ā miiⁿ canee chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ sa chi n'daacā na vaacu sa ní diiⁿ sa chi daiya sa 'caandiveéⁿ yā yeⁿ'ē sa ní daiya sa diíⁿ yā respetar chiidá yā. 5 Ní ndúúti chi 'áámá saⁿ'ā nguɛ́ɛ́ déénu sa caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ sa na vaacu sa tuu'mi ní ¿táácā cuuvi diiⁿ sa cuidado yeⁿ'e dendu'ū chi yeⁿ'e yáacū yeⁿ'é Ndyuūs? 6 Saⁿ'ā obispo miiⁿ nguɛ́ɛ́ canee sa tan'dúúcā 'áámá saⁿ'ā chi caama i'téénu sa Jesucristo caati cuuvi nacádíínuuⁿ sa chi ch'ɛɛtɛ maaⁿ sa ti nguɛ́ɛ́ dinuuⁿdi sa tan'dúúcā chi diīiⁿ yááⁿn'guiinūuⁿ. 7 Ní saⁿ'ā obispo miiⁿ canee ntúūⁿ chi din'daacā sa nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ i'téénu yā Señor Jesucristo yeⁿ'e yú caati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā honrar saⁿ'ā miiⁿ. Ní 'íícú saⁿ'ā obispo miiⁿ nguɛ́ɛ́ cúúví cunee sa ndúúcū vaadī 'cuiinuú chi ca'a sa lugar chi nginnche'ei yááⁿn'guiinūuⁿ saⁿ'ā miiⁿ.

Yeⁿ'ē chi canéé chi diiⁿ saⁿ'ā chi diáconos

8 Maaⁿ ní ngaⁿ'á yeⁿ'e saⁿ'ā diáconos chi cūnnee sa ndúúcū ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yáacū. 'Tiicá ntúūⁿ saⁿ'a sa diáconos canee chí diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ chi n'daācā ndúúcū orden. Ní canéé cuuⁿmiⁿ chi saⁿ'ā serio sa. Ní canéé chí diiⁿ sa cumplir chiiⁿ chi ngaⁿ'ā sa. Saⁿ'ā miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cúú'ví sá. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú neⁿ'e sa diiⁿ sa ganar tuūmī manera chi nguɛ́ɛ́ n'daacā cáávā vicio yeⁿ'ē sa. 9 Saⁿ'ā diácono canéé chí deenu sa n'daacā n'dai nducuéⁿ'ē enseñanza yeⁿ'ē chi i'teenu sa yeⁿ'e chi Ndyuūs chi'cueéⁿ yā s'uuúⁿ. Ní canee sa ndúúcū vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'ē sa chi dɛɛvɛ. 10 Saⁿ'ā diácono ní saⁿ'ā chi 'iiⁿ'yāⁿ 'āā n'diichí yā chi n'daacā chi diiⁿ sa. Ní nduuti chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ falta yeⁿ'ē sa tuu'mi ní cuuvi diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e saⁿ'ā diáconos. 11 Níícú 'tiicá ntúūⁿ n'daataá yeⁿ'e saⁿ'ā diácono canee chi táⁿ'ā seria ta ní din'daacā tá. Nguɛ́ɛ́ canee chi caaⁿ'maⁿ tá yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. Ní canee chi din'dáacaā tá yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi diiⁿ tá. 12 Níícú saⁿ'ā diácono miiⁿ ní saⁿ'ā chi 'áámá nūuⁿ n'daataá yeⁿ'ē sa. Ní canee chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyuⁿ sá chi n'daacā na vaacu sa ní diiⁿ sa chi daiya sa n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'ē sa. 13 Caati saⁿ'ā miiⁿ chi diiⁿ n'daacā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e diácono, saⁿ'ā miiⁿ diiⁿ sa ganar lugar yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi honrado yā. Ní vɛ́ɛ́ cá confianza yeⁿ'ē sa chi cuuvi caaⁿ'maⁿ sa yeⁿ'e Señor Jesucristo tan'dúúcā chi i'téénu sa yeⁿ'ē nduudu yeⁿ'é yā.

Yeⁿ'e chi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ deenú yā chi yeⁿ'e Ndyuūs

14 Cunee ngiinú chi ndaa nuúⁿ n'diichí dii naati maaⁿ ní chuū idinguúⁿ yeⁿ'ē di. 15 Ní nduuti chi nguɛ́ɛ́ nndaa nuúⁿ tuu'mi cuuvi tuumicádíínuuⁿ di táácā chi cuuvi 'cuɛɛtinéē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ taachi i'téénu yā ní yeⁿ'é Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Caati nducyaaca s'uuúⁿ chi i'teenu yú Señor Jesucristo ní yeⁿ'é Ndyuūs s'uuúⁿ. Ní s'uuúⁿ ní yáacū yeⁿ'e Ndyuūs chi canduuchi, 'tíícā s'uuúⁿ. Ní s'uuúⁿ tan'dúúcā cimiento ndúúcū pilar yeⁿ'e yáācū, 'tíícā s'uuúⁿ ti ngaⁿ'a yú nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs nanááⁿ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. 16 Níícú mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'e enseñanzas yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'ē yú chi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtɛ taavi ca, enseñanzas chi Ndyuūs chi'cueéⁿ yā s'uuúⁿ:

Ndyuūs yeⁿ'e yú ndaá yā na iⁿ'yeeⁿdi 'cūū ndúúcū cuerpo tan'dúúcā s'uuúⁿ. Ní ch'iⁿ'i Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi Cristo ní cuaacu yā. Ní ángeles yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi n'diichí yā Cristo. Ní 'iiⁿ'yāⁿ candɛɛ́ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Cristo nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē país yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē cuaaⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní chi'téénu yā Cristo. Ní Cristo cunaⁿ'a ntuúⁿ yā na va'ai chɛɛti nguuvi.

4

Yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'áámá cunee yā ndúúcū chi i'téénu yā

1 Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ngaⁿ'a cuaacu yeⁿ'ē nguuvi chi cuchiī taachi ngaⁿ'a chí naⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'a yā ndaacadaamí yā yeⁿ'ē nduudu cuaacu ní cu'neeⁿveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e espíritus chi nginnche'ei 'iiⁿ'yāⁿ, espíritus chi ngi'cueeⁿ cosas chi nguɛ́ɛ́ cuaacu. Ní yááⁿn'guiinūuⁿ dichó'o sa espíritus. 2 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā chi i'téénu yā Ndyuūs yeⁿ'ē yú, ní nguɛ́ɛ́ cuaacu. Ní caⁿ'á yā n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a nduudu yaadi. Níícú 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ n'daacā idiíⁿ yā canee yā ndúúcū vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'é yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Ní nguɛ́ɛ́ ya'áí yā yeⁿ'e chi diíⁿ yā taachi diíⁿ yā cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 3 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ n'guuⁿ yā chi ch'iindivaacu 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ n'guuⁿ yā chi nge'e 'iiⁿ'yāⁿ tanducuéⁿ'ē chi nge'e yú. Deenu yú chi Ndyuūs din'dái yā tanducuéⁿ'ē chi nge'e yú. Cáávā chi nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi deenú yā nduudu cuaacu yeⁿ'é yā cuuvi che'é yā tanducuéⁿ'ē. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi che'é yā canee chi caaⁿ'máⁿ yā gracias Ndyuūs cáávā chí che'e yā. 4 Deenu yú chi nducuéⁿ'ē chi din'dái Ndyuūs chi che'e yú ní n'daacā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ canee chi cu'neeⁿ yā 'áámá lado mar 'áámá caati canéé chi cuta'á yā ní caaⁿ'máⁿ yā gracias Ndyuūs. 5 Caati tanducuéⁿ'ē dendu'ú 'cūū ní n'daacā ní 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi che'é yā chuū ti Dendyuūs ngaⁿ'á yā 'tíícā yeⁿ'ē na libro yeⁿ'é yā. Maaⁿ ní ngiica yú Ndyuūs chi Ndyuūs diíⁿ yā bendecir chuū chi che'e yú.

'Iiⁿ'yāⁿ idiiⁿ ntiiⁿnyuⁿ yā chí n'dai yeⁿ'e Jesucristo

6 Nduuti chi dii, Timoteo, ca'cueeⁿ dí dendú'u 'cūū nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu Señor Jesucristo tuu'mi ní dichíí'vɛ̄ ca di Señor Jesucristo. Ní taachi ca'cueeⁿ di nduudu n'dáí 'cūū yeⁿ'e Jesucristo ní 'cuɛɛtinee di tan'dúúcā chi ngaⁿ'a nduudú 'cūū tuu'mi ní idiiⁿ di chi dii maaⁿ di chi n'giindiveeⁿ di nduudu yeⁿ'e di ní cu'téénu ca di yeⁿ'é Ndyuūs. 7 Nguɛ́ɛ́ cu'neeⁿveeⁿ di yeⁿ'e cuentos zonzos chi yeⁿ'e íⁿ'yeeⁿdī, cuentos chi nguɛ́ɛ́ ngíícá yeⁿ'é Ndyuūs caati nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ chi caaⁿ'maⁿ yú chuū nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. Ní tanducuéⁿ'ē chi diiⁿ di, cueⁿ'e daāⁿmaⁿ diiⁿ di tan'dúúcā Ndyuūs neⁿ'é yā chi diiⁿ di. 8 Deenu yú chi taachi diiⁿ yú ejercicios cáávā cuerpo yeⁿ'e yú taaⁿ 'lííⁿ chuundi dichíí'vɛ̄ s'uuúⁿ. Níícú taachí diiⁿ yú chííⁿ chí neⁿ'e Ndyuūs tanducuéⁿ'ē dichíí'vɛ̄ yú caati diiⁿ yú chi n'daacā cáávā s'uuúⁿ nguuvi s'eeⁿ chi canee yú iⁿ'yeeⁿdí 'cūū níícú cucáávā nguuvi chi cuchiī. 9 Nduudú 'cūū ní cuaacu chí cuaacu, níícú nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ canéé chi cu'téénu yā nduudú 'cūū. 10 Ní cáávā nduudú 'cūū ní diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ. Ní n'geenu yú ngii ti 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a taáⁿ yā yeⁿ'ē yú. 'Tíícā chó'ōo yeⁿ'ē yú caati i'teenu yú Jesucristo ní canéé ngiinu yú Ndyuūs chi canduuchi chí cuuvi nadanguáⁿ'ai yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní nadanguáⁿ'ai yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā 'yā.

11 Níícú dííⁿ, Timoteo, 'úú ngaⁿ'á chi canee chi ca'cueeⁿ di nduudú 'cūū. 12 Nguɛ́ɛ́ 'cuaaⁿ di lugar chi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā dii cucáávā chi duū'vi nguuví yeⁿ'ē di. Din'daacā di ndúúcū tanducuéⁿ'ē chi diiⁿ di, ye'ē chi ngaⁿ'a di, yeⁿ'ē chi diiⁿ di. Ní dine'e di nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. Ní diitu canee di ndúúcū chi i'téénu di. Ní diiⁿ di chi vida yeⁿ'ē di ní n'daacā nanááⁿ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. Ní vida yeⁿ'ē di canee tan'dúúcā 'áámá ejemplo. 13 Níícú 'naaⁿ tiempo chi 'āā cuɛ́ɛ́ ndaá nanááⁿ di 'cueeⁿ di libro yeⁿ'é Ndyuūs nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. Ní yaa'vi di 'iiⁿ'yāⁿ chi 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní ca'cueeⁿ di 'iiⁿ'yāⁿ tanducuéⁿ'ē chi yeⁿ'é Ndyuūs neⁿ'e chi ndaá. 14 Ní diiⁿ di tanducuéⁿ'ē chi cuuvi di yeⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ chi Ndyuūs tee yā dii taachi saⁿ'ā chi 'cueeⁿ nduudu yeⁿ'e Ndyuūs ngaⁿ'á yā yeⁿ'ē chi diiⁿ di. Ní saⁿ'ā chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yáacū s'núuⁿ yā ta'a yā ná tiiⁿ di cáávā chi cho'ó yā dii chi diiⁿ di ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs.

15 Canéé chí diiⁿ di nducué'ē chi ngaⁿ'á dii ní diiⁿ di tan'dúúcā chi 'āā 'cueeⁿ di. Ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi deenú yā chi cu'téénu ca di nguuvi nguuvi. 16 Ní díí, Timoteo, cundɛ́ɛ di cuidado yeⁿ'ē maaⁿ di, ní yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē chi diiⁿ di, ní yeⁿ'ē chi ca'cueeⁿ di 'iiⁿ'yāⁿ. Caati nduuti chi diiⁿ di 'túúcā nadinguáⁿ'ai maāⁿ di dii ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'ē di.

5

Yeⁿ'e tan'dúúcā chi cuuvi diiⁿ di ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs

1 Nguɛ́ɛ́ diiⁿ di reprender mar 'áámá saⁿ'ā ndiicúū naati ca'a di consejo saⁿ'ā miiⁿ tan'dúúcā chi chiida di. Ní diiⁿ di tratar ndúúcū saⁿ'ā da'caīyaá tan'dúúcā chi saⁿ'ā s'eeⁿ ní 'díínū di. Ní canéé chí diiⁿ di nducuéⁿ'ē chi n'daacā. 2 Ní diiⁿ di tratar ndúúcū n'daataá ndiicúū tan'dúúcā chi chɛɛcu di. Ní diiⁿ di tratar ndúúcū taⁿ'ā dá'caiyāa tan'dúúcā chi ví'i di. Ní canéé chí diiⁿ di tanducuéⁿ'ē n'daacā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ.

3 Ní innee di n'daataá nguá'āa chi cuaacu nííⁿnyúⁿ vɛ́ɛ́ necesidades yeⁿ'e yā. 4 Naati nduuti chi n'daataá nguá'āa vɛ́ɛ́ daiya tá o daiya yiinu tá da'caiyāa s'ééⁿ canéé chí din'daacá yā ní canéé chí diiⁿ cumplir obligaciones yeⁿ'é yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e familia yeⁿ'é yā. Ní da'caiyāa s'ééⁿ ní canéé chí diiⁿ yā cosas chi n'daacā cáávā chɛɛcú yā ndúúcū chiidá yā ní cáávā chi neⁿ'e ca yā chiidá yā ndúúcū chɛɛcú yā caati chuū ní cosa chi n'daacā, ní cosa chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi da'caiyāa s'ééⁿ diíⁿ yā. 5 Ní nduuti chi cuaacu nííⁿnyuⁿ chi n'daataá nguá'āa ní dámaāⁿ ta, canéé chí i'téénu tá Ndyuūs ndúúcū confianza ní caaⁿ'maⁿngua'a tá nanááⁿ Ndyuūs ndii nguuvi ndii n'gaaⁿ. 6 Ní nduuti chi n'daataá nguá'āa diiⁿ tá tan'dúúcā chi maāⁿ tá neⁿ'e tá, 'áárá chi canduūchi tá caneē tá tan'dúúcā chi n'diī tá nanááⁿ Ndyuūs. 7 'Tiicá ntúūⁿ ca'cueeⁿ di nducuéⁿ'ē chuū nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū ni tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 8 Nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ candɛɛ yā cuidado yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e familia yeⁿ'é yā ndúúcū chɛɛcú yā ndúúcū chiidá yā tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndaacadaamí yā yeⁿ'e chi i'téénu yā ní ndii cunncáa cā nguɛ́ɛ́ ti 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ i'téénu yā.

9 Cuuvi dingúūⁿ di na lista yeⁿ'e n'daataá nguá'āa ca'áámá n'daataá nguá'āa chi 'āā ngii tá 'iinu ngɛɛcu 'áámá nduūyū ní 'áámá nūuⁿ isaⁿ'ā nduūcū ta. 10 Ní n'daataá nguá'āa miiⁿ canee chi 'āā ch'ɛɛtinee n'daacā tá ní taaví n'daācā tá daiya tá. Ní canéé chi n'guuⁿ tá na vaacu tá 'iiⁿ'yāⁿ chi snúuⁿ yā yúúní, ní 'āā naaⁿnu tá ca'ā 'iiⁿ'yāⁿ chí i'téénu yā Ndyuūs tan'dúúcā costumbre yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e yā. Ní chinnee ta'ā tá 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiitā, ní diiⁿ tá 'āā dɛ'ɛ́ nūuⁿ ntiiⁿnyuⁿ chi n'daacā.

11 Nguɛ́ɛ́ dingúūⁿ di na lista yeⁿ'e n'daataá nguá'āa 'áámá n'daataá nguá'āa naⁿ'a chi nguɛ́ɛ́ nduuyu yeⁿ'e tá caati cuuvi neⁿ'e ta 'caandavaacu tá ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e tá diiⁿ tá ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Cristo. 12 Ní cuayiivi miiⁿ ní n'daataá nguá'āa miiⁿ vɛ́ɛ́ culpa yeⁿ'e tá chi nguɛ́ɛ́ diiⁿ tá cumplir compromiso yeⁿ'e tá chi diiⁿ tá ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Cristo. 13 Ní más cā cuuvi diiⁿ n'daataá nguá'āa s'eeⁿ. 'Íícú cuuvi 'daān'dī ntúūⁿ ta taachi ngeⁿ'ē tá 'áámá va'ai táámá va'ai. Níícú nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ chi 'daān'dī tá ti neené neⁿ'e nandeē tá yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū nduudu chi nguɛ́ɛ́ cánéé chi caaⁿ'maⁿ tá ní diyaādí ta. Ní caⁿ'a tá miiⁿ caⁿ'a tá 'muuⁿ ní diiⁿ tá cosas chi nguɛ́ɛ́ ituneeⁿ táⁿ'ā. 14 Cáávā chuū neⁿ'é chi n'daataá ngua'āa chi da'caīyā ta 'caandivaacu tá ni taavi tá daiya tá ní caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ tá na vaacu tá. 'Tíícā ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ cúnncaa yā yeⁿ'ē tá. 15 Caati n'duuví n'daataá nguá'āa chi da'caiya tá 'āā ndaacadaami tá yeⁿ'ē Cristo ní cueⁿ'e tá lado yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ.

16 Ní nduuti chi 'áámá n'daataá o saⁿ'ā chi i'téénu yā Jesucristo yeⁿ'ē yú ní vɛɛ n'daataá nguá'āa chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā, canéé chí ca'á yā n'daataá nguá'āa dɛ'ɛ̄ chi neⁿ'e tá. 'Tíícā ní nguɛ́ɛ́ canéé chi ca'a 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū n'daataa ngua'áá miiⁿ. 'Tíícā ní cúúví ca'a 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū tanáⁿ'ā n'daataá nguá'āa chi cuaacu nííⁿnyúⁿ chi vɛ́ɛ́ necesidades yeⁿ'e tá.

17 Maaⁿ ní saⁿ'ā s'eeⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ n'dai yeⁿ'e yaācū ndúúcū saⁿ'ā chi ca'cueeⁿ nduudu yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcū saⁿ'ā chi candɛɛ nduudu yeⁿ'e Ndyuūs cuuvi cuta'a sa honor chi doble yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yaācū. 18 'Tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs ndii cuááⁿ vmnaaⁿ. Nguɛ́ɛ́ cu'nūu di yaānā duutu 'yúúdūu o 'itiindu chí inde'ei nuúⁿ tī nguaaⁿ trigo ní 'íícú cuuvi che'é tī yeⁿ'ē. Ní canéé nguūⁿ táámá. Saⁿ'ā chi nídiiⁿ ntiiⁿnyuⁿ cuuvi cuta'ā sa chiī'vɛ̄ yeⁿ'ē sa.

19 Nguɛ́ɛ́ cu'téénu di 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yā yeⁿ'e saⁿ'ā chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū nduuti chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ 'uuvī ndúú 'iinu testigos yeⁿ'é yā. 20 Naati canee chi diiⁿ di reprender nanááⁿ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū 'iiⁿ'yāⁿ chi nadinuuⁿndí yā. Ní 'íícú tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ní dí'va'á yā. 21 Maaⁿ ní 'úú Pablo ngaⁿ'á ngīi dii Timoteo chuū nanááⁿ Dendyuūs ní nanááⁿ Señor Jesucristo ní nanááⁿ ángeles chí Ndyuūs ndɛɛvɛ yā. Diiⁿ di nducuéⁿ'ē chuū ní nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ di chi 'áámá yā chi ch'ɛɛtɛ cá yā nguɛ́ɛ́ ti táámá yā. Ní 'āā daamá nūuⁿ diiⁿ di ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 22 Nguɛ́ɛ́ ndɛɛvɛ nuuⁿ di 'áámá saⁿ'ā chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'e yaācū nduuti chi nguɛ́ɛ́ n'diīchī di saⁿ'ā miiⁿ 'naaⁿ tiempo. Ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ 'áámá parte yeⁿ'ē di ndúúcū saⁿ'ā miiⁿ taachi dinuuⁿndi sa. Divíi di yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ní nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí maāⁿ di.

23 Maaⁿ ní taachi ya'āī chɛɛti di nguɛ́ɛ́ cu'u di dámaāⁿ nuūⁿnīⁿ caati cuuvi cu'u di 'tɛ́ɛ́ vino. Ní taama vmnéⁿ'ēe chi ya'āī cuerpo yeⁿ'ē di cu'u di 'tɛ́ɛ́ vino.

24 Ní nuuⁿndi chi diiⁿ náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ, ní deenu yú ti n'diichi yú vmnaaⁿ chi ndaā nguuvi chi Ndyuūs n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e yú. Níícú nguɛ́ɛ́ deenu yú nuuⁿndi chi diiⁿ tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ naati cuayiivi mííⁿ taachi n'diichi Ndyuūs nuuⁿndi yeⁿ'e yú tuu'mi ní snaaⁿ yú nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 25 'Tiicá ntúūⁿ snaaⁿ yú nducuéⁿ'ē chi n'daacā chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'áárá chí nguɛ́ɛ́ inaaⁿ yú maaⁿ chiiⁿ chi n'daacā chi diíⁿ yā cuayiivi ní Ndyuūs idiiⁿ yā chi cadiinuuⁿ yú táácā yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

6

1 Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e criado o criada ni 'áámá caneé yā na ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē 'iiví yā chi esclavo yā, caneé yā tan'dúúcā chi vɛ́ɛ́ 'áámá yugo na daandú yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ esclavos canee chi diiⁿ ca yā respetar 'iivi yā. Níícú 'iivi yā nguɛ́ɛ́ cuuvi cunncáa caaⁿ'maⁿ yā yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'e yú ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú yeⁿ'ē chi ca'cueeⁿ yú. 2 Ní saⁿ'ā esclavos chi i'téénu sa ní vɛ́ɛ́ 'iivi sa chi 'tiicá ntúūⁿ i'téénu yā, canéé chi diiⁿ ca sa respetar 'iivi sa tan'dúúcā chi 'aama 'iivi sa chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā. Naati canee chi diiⁿ sa servir más cā 'iivi sa chi i'téénu yā caati 'iivi sa ní hermano ndúúcū sa caati yeⁿ'é Ndyuūs nduu 'uuví yā. Ní hermanos neⁿ'e sa 'iivi sa. Tanducuéⁿ'ē dendu'ū dii, Timoteo, ngi'cueeⁿ di ní ngaⁿ'a di.

'Iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo ní vɛ́ɛ́ vaadī yeenú yeⁿ'é yā

3 Níícú nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ngí'cueeⁿ yā táámá nduudu chī n̄'dááⁿ ní nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā nduudu n'dai yeⁿ'ē Señor Jesucristo, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú tan'dúúcā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs chi ngi'cueeⁿ yú yeⁿ'ē chi 'cuɛɛtinee yú n'daacā tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'e yā chi diiⁿ yú, 4 tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní nadacadíínuuⁿ yā chi maaⁿ yā ch'ɛɛtɛ́ yā, ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ deenu yā. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní ch'ɛɛcu cheendí yā. Ní diíⁿ yā chi náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ nguⁿ'u yā ní ngue'éí yā ní 'caa'vá yā ní ngaⁿ'a taáⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ diíⁿ yā chi náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ 'viich'ɛɛtíínūuⁿ ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ. 5 Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ diíⁿ yā chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ dámaāⁿ n'gɛɛcu cheendí yā, ní nguɛ́ɛ́ n'daacā nadacadíínuuⁿ yā. Ní nguɛ́ɛ́ deenú yā nduudu yeⁿ'e Cristo. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nadacadíínuuⁿ yā chi diíⁿ yā ganar tuumī caati chi'téénu yā ní ngaⁿ'a yā nduudu yeⁿ'e Cristo. Divíi di yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chi 'tíícā. 6 Deenu yú chi 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo canee n'daacá yā ndúúcū chi vɛɛ yeⁿ'é yā ní yeenú yā. Chiiⁿ chi i'téénu yā ní tan'dúúcā vaadī 'cuiica ca yeⁿ'é yā. 'Tííca rā vaa. 7 Deenu yú chi nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ ndɛɛ̄ yú taachi ch'iindiyaāⁿ yú iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ ntúūⁿ candɛɛ yú yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū taachi 'cuūvī yú. 8 Neⁿ'e chí snee yú iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nduuti chi vɛ́ɛ́ chi nge'e yú ndúúcū catecai yú, ní ndúúcū chuū nūuⁿ cānee chi yeenu yú. 9 Caati 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'é yā 'cuiicá yā taachi yááⁿn'guiinūuⁿ n'diichi neeⁿ sa 'yā cuuvi diíⁿ yā dendú'ū chi nguɛɛ n'daacā. Ní caneé yā ndúúcū vicio zonzo yeⁿ'é yā chi nguɛɛ n'daacā. Ní nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄. Ní diiⁿ chi dinuuⁿndí yā níícú diiⁿ chi caⁿ'á yā infierno. 10 Chííⁿ chí diiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ dinuuⁿndí yā ní chuū. 'Iiⁿ'yāⁿ neⁿ'e cá yā tuūmī. Ní in'nuuⁿ cá yā tuūmī chi 'āā ntɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ tiempo chi cu'téénu yā. Ní maáⁿ yā diíⁿ yā chi ya'āī n'geenu taaví yā ngii.

Yeⁿ'e chi cuuvi din'daaca yú maaⁿ chi i'teenu yú

11 Maaⁿ ní dii, Timoteo, saⁿ'ā chi yeⁿ'é Ndyuūs dii, divíi di yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chuū chi nguɛɛ n'daacā. Ní diiⁿ di nducuéⁿ'ē chi n'daacā. Dich'ɛɛtɛ di Ndyuūs ní cu'téénu ca di. Diné'e ca di nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní diiⁿ di nducuéⁿ'ē ndúúcū paciencia. Ní canee di ndúúcū staava yeⁿ'e di chi n'dai. 12 Ní taachi 'cueenu di cuuvi cáávā chi i'téénu di Ndyuūs canee diitu di ndúúcū chi i'téénu di yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'ē yú. Ní diitu diiⁿ di caati chi cuuvi yeⁿ'ē di vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ chi cuuvi cuta'a di yeⁿ'e Ndyuūs ti Ndyuūs yaa'ví yā dii chi cuuvi yeⁿ'é yā dii. Ní dii 'āā ngaⁿ'a di chi i'téénu di Ndyuūs nanááⁿ 'yaaⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ. 13 Maaⁿ ní 'úú yaa'ví dii nanááⁿ Ndyuūs chi testigo yeⁿ'e yú, Ndyuūs chi itée yā vida yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́, ní nanááⁿ Jesucristo chi 'āā ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs chiidá yā nanááⁿ gobernador Poncio Pilato. 14 'Úú yaa'ví dii chi 'caandiveeⁿ di ní diiⁿ di nducuéⁿ'ē chi ca'á orden yeⁿ'ē di. Ni nguɛ́ɛ́ n̄'daaⁿ orden yeⁿ'é caati nguɛ́ɛ́ neⁿ'é chi 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'máⁿ yā contra yeⁿ'ē di caavā cosa chi diiⁿ di. Diiⁿ di 'tíícā ndii tiempo chi ndaa Señor Jesucristo yeⁿ'e yú táámá vmnéⁿ'ēe. 15 Níícú tiempo taachi Ndyuūs neⁿ'é yā, Ndyuūs caⁿ'á yā dicho'ó yā Jesucristo chí n'dai taavi nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ taama vmnéⁿ'ēe. Ní Cristo miiⁿ maáⁿ yā ní 'áámá n'dyáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ nūuⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā yeⁿ'e nducueⁿ'ē chi vɛ́ɛ́, ní Rey chi ch'ɛɛtɛ taavi ca nguɛ́ɛ́ ti tanáⁿ'ā reyes. Ní 'iivi yú chi ch'ɛɛtɛ taavi ca nguɛ́ɛ́ ti tanáⁿ'ā saⁿ'ā chi 'iivi. 16 Dámaāⁿ Ndyuūs miiⁿ ní 'áámá canduuchí yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Ní canduuchí yā ná chidɛɛvɛ chi nguɛ́ɛ́ cuuvi indaa mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ n'diichi mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ Ndyuūs miiⁿ ndíí nguɛ́ɛ́ cuuvi snaaⁿ ra yā. Maaⁿ ní cuéⁿ'e daāⁿmaⁿ canee cuuⁿmiⁿ yú dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs ti tanducuéⁿ'ē poder chi vɛ́ɛ́ ní yeⁿ'é yā. 'Tííca rā vaa.

17 Maaⁿ ní dii, Timoteo, cuuvi di 'iiⁿ'yāⁿ 'cuiica chi nguɛ́ɛ́ nadacádíínuuⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ n'dáí yā. Ní nguɛ́ɛ́ cunee ngiinú yā yeⁿ'e chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā caati cosa chi nguɛ́ɛ́ seguro chi 'áámá cūnee ndúúcu yā. N'dáácā ca nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cu'téénu yā Ndyuūs chi canduuchi ní Ndyuūs ca'á yā n'deee n'dáí dendu'ū yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi vɛɛ caati cuuvi cuta'a yú ní yeenu yú. 18 Níícú díí yaa'vi di 'iiⁿ'yāⁿ 'cuiica chi din'daacá yā ní diíⁿ yā n'deee tááví ntiiⁿnyuⁿ chi n'daacā. 'Íícú canee listo yā chi cuuvi ca'a yā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā ní innee yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 19 'Tíícā cuuvi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ vaadī 'cuiica yeⁿ'é yā chi vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ chi Ndyuūs caⁿ'á yā chi ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā.

Pablo ca'á yā últimas órdenes Timoteo ti 'cuiīnū carta maaⁿ

20 Dííⁿ, Timoteo, cundɛ́ɛ di n'daacā cuidado yeⁿ'e encargo chi 'iiⁿ'yāⁿ 'āā tee yā dii. Nguɛ́ɛ́ cu'neeⁿveeⁿ di n'deee n'dáí nduudu chi ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e cosa yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū o yeⁿ'ē nduudu chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ o yeⁿ'ē chi ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ chi nduudu deenu ní nguɛ́ɛ́ 'tíícā. 21 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndáácadaami yā yeⁿ'ē nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ní maáⁿ yā ní nguɛ́ɛ́ i'téénu yā nduudu cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs. Maaⁿ ní 'úú neⁿ'é chi Ndyuūs tée yā dii tanducuéⁿ'ē chi n'daāca. 'Tíícā cuuvi.

2 TIMOTEO

1

2

3

4

CARTA CUAYIIVI YEⁿ'E TIMOTEO

1

1 'Úú Pablo 'úú ni 'úú apóstol yeⁿ'e Jesucristo caati Ndyuūs neⁿ'é yā chi 'úú cuuvi apóstol yeⁿ'é yā, ní dichó'o yā 'úú. Ní chuū chi Ndyuūs diíⁿ yā ní tan'dúúcā chi ngaⁿ'a yā chi ca'a yā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Jesucristo. 2 'Úú dinguúⁿ carta 'cūū yeⁿ'e di, Timoteo, chi tan'dúúcā daiyá 'tíícā dii caati neⁿ'é taavi dii. Neⁿ'é chi Ndyuūs chiida yú ndúúcū Señor Jesucristo yeⁿ'e yú tée yā dii cosas chi n'dai, ní ya'āī 'iinú yā dii, ní tée yā dii vaadī 'diiíⁿ na staava yeⁿ'ē di.

Caaⁿ'maⁿ di nduudu yeⁿ'e Cristo nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ

3 Maaⁿ ní ca'á Ndyuūs gracias caavā chi 'úú dichii'vɛ́ Ndyuūs ndúúcū vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'é chi n'daacā tan'dúúcā chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yú tiempo chi 'āā chó'ōo. Ní ndii nguuvi ndii n'gaaⁿ taachi ngaⁿ'anguā'a, 'úú ca'á Ndyuūs gracias, ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ 'úú ngaⁿ'anguā'a caavā dii, Timoteo. 4 Nééné neⁿ'é snaáⁿ dii, Timoteo, taachi n'gaacú yeⁿ'ē nuūⁿnīⁿ nduutinááⁿ di taachi caneé 'áámá lado yeⁿ'ē di. Ní taachi cuuvi n'diichí dii tuu'mi ní yeenú taaví. 5 Ní n'gaacú chi i'téénu di Ndyuūs ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'ē di. Vmnaaⁿ chi i'teenu di Jesucristo táⁿ'ā Loida chi chicuⁿ'u di ní táⁿ'ā Eunice chɛɛcu di i'téénu yā Jesucristo. Maaⁿ ní seguro caneé chi cuaacu chi dii ntúūⁿ i'téénu di.

6 Cáávā chi i'téénu di Ndyuūs neⁿ'é chi n'gaacu di chi cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ diiⁿ di ntiiⁿnyuⁿ chi Ndyuūs 'āā teé yā dii ndíí tiempo chi 'úú sn'duū ta'á vmnaaⁿ tiiⁿ di. 7 Ndyuūs nguɛ́ɛ́ 'āā teé yā s'uuúⁿ 'áámá staava yeⁿ'ē yú chi 'va'ā yú naati 'āā teé yā s'uuúⁿ 'áámá staava yeⁿ'e yú chi vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'ē yú. Ní 'íícú cuuví dinéⁿ'e yú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní cuuvi nadicadíínuuⁿ yú n'daacā. 8 Maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ 'cuináaⁿ di chi caaⁿ'maⁿ di nduudu cuaacu yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'e yú nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'cuináaⁿ di yeⁿ'e 'úú caati canuúⁿ vácūū cáávā chi ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'e Cristo. Naati n'daacā ca diiⁿ di chi cuchɛɛ di yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi 'cueenu di cuuvi ntúūⁿ cáávā chí ngaⁿ'a di nduudu yeⁿ'e Cristo chí nadanguáⁿ'āī 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'e di. Diiⁿ di tanducuéⁿ'ē ndúúcū fuerzas chi Ndyuūs itée yā dii. 9 Ndyuūs nadinguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ ní yaa'ví yā s'uuúⁿ chi diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yā chí n'daacā. Nguɛ́ɛ́ nadinguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ cáávā ntiiⁿnyuⁿ chi diiⁿ yú chí n'daacā. Naati Ndyuūs diíⁿ yā 'túúcā ndúúcū s'uuúⁿ ti 'tíícā neⁿ'é yā diiⁿ yā. Níícú neené neⁿ'e yā s'uuúⁿ. Ní maaⁿ ní s'uuúⁿ 'āā nduuvi daama yú ndúúcū Cristo Jesus. Níícú Ndyuūs neⁿ'e yā s'uuúⁿ cuááⁿ vmnaaⁿ chi 'āā cuɛ́ɛ́ iⁿ'yeēⁿdī. 10 Maaⁿ ní Ndyuūs ch'iⁿ'í yā chí neⁿ'e taaví yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ taachi dichó'o yā Jesucristo yeⁿ'ē yú iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Jesucristo ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ. Ní nduudu cuaacu yeⁿ'ē evangelio chi yeⁿ'e vida yeⁿ'e Cristo ch'iⁿ'i s'uuúⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'aama 'cuūvi yú. Níícú cáávā chi nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ cuuvi cunduuchi yú cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

11 Níícú Ndyuūs nidɛɛvɛ́ yā 'úú chí caaⁿ'máⁿ nduudu cuaacu yeⁿ'é yā ní dichó'o yā 'úú lado yeⁿ'e apóstol yeⁿ'é yā chi 'úú caaⁿ'máⁿ nduudu cuaacu yeⁿ'é yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel. 12 Níícú cáávā chi 'úú apóstol yeⁿ'é yā tanducuéⁿ'ē n'geenú ngii chi canuúⁿ vácūū. Ní nguɛ́ɛ́ ngii 'cuinaáⁿ caati deenú du'ū chi Cristo chi i'teenú. Ní deenú chi cuaacu chi Cristo miiⁿ ní vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'é yā chi diiⁿ cuenta yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ chi tee yā 'úú ndíí nguuvi chi diíⁿ yā juzgar nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ.

13 Dii, Timoteo, diiⁿ di ndúúcū nduudu chi serio nducuéⁿ'ē tan'dúúcā chi 'úú chi'cueéⁿ dii. Ní cunée di n'daacā ndúúcū chi i'teenu di Dinéⁿ'e di nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ caati mááⁿ ní s'uuúⁿ ní yeⁿ'e Jesucristo s'uuúⁿ. 14 Ní cundɛɛ di cuidado chi diiⁿ di ntiiⁿnyuⁿ chi Ndyuūs teé yā dii. Ní tee di lugar chí Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi canee ndúúcu yú cunneé yā dii.

15 Dii ní deenu di chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo chi yeⁿ'e yáⁿ'āa Asia, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi canee yā nduucú nguuvi chi chó'ōo, maaⁿ ní ndaacadaamí yā yeⁿ'ē 'úú. Ní nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ canéé saⁿ'ā Figelo ndúúcū saⁿ'a Hermógenes. 16 Naati 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e familia yeⁿ'e saⁿ'ā Onesíforo nguɛ́ɛ́ 'cuináaⁿ yā 'úú yeⁿ'ē chi canuúⁿ vácūū. Saⁿ'ā miiⁿ ndaa sa n'diichi sa 'úú chi nnee sa 'úú. Neⁿ'é chi Señor Jesucristo ca'á yā vaadī ya'ai yeⁿ'é yā saⁿ'ā miiⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e familia yeⁿ'e sa. 17 Nguɛ́ɛ́ diiⁿ saⁿ'ā Onesíforo tan'dúúcā chi diiⁿ tanáⁿ'a yā caati taachi canéé sa na yáāⁿ Roma neené na'nuūⁿ sa 'úú ndíí taachi nndaācā sa 'úú. 18 Neⁿ'é chi Ndyuūs ya'ai 'iinú yā saⁿ'ā miiⁿ nguuvi chi Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú diíⁿ yā juzgar 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní dii ní neené n'dai deenū di tan'dúúcā chi chinnee sa s'uuúⁿ taachi snée yú na yáāⁿ Efeso.

2

'Aámá soldado yeⁿ'ē Señor Jesucristo chi din'dááca sa

1 Díí, Timoteo, chi tan'dúúcā daiyá, cuta'a di fuerzas yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē vaadī n'dai chi cuuvi yeⁿ'ē yú caati maaⁿ ní yeⁿ'e Jesucristo s'uuúⁿ. 2 Ní tanducuéⁿ'ē chi n'giindiveeⁿ di yeⁿ'e 'úú chi ngaⁿ'á nanááⁿ n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ, chuū ní ca'cueeⁿ di saⁿ'ā s'eeⁿ chi i'téénu sa chi 'áámá cūnee sa n'daacā ndúúcū chi i'téénu sa, ní saⁿ'ā s'eeⁿ ní cuuvi ca'cueeⁿ sa tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ.

3 Ní taachi canee chi 'cueenu dí cuuvi tuu'mi ní n'geenu di ngii tan'dúúcā 'áámá soldado chi n'daacā sa. 'Tíícā diiⁿ di caati dii ní 'áámá soldado yeⁿ'e Señor Jesucristo. 4 Deenu di tan'dúúcā chi 'áámá soldado chi canéé na servicio nguɛ́ɛ́ diiⁿ sa tan'dúúcā tanáⁿ'ā saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ canee na servicio caati canee sa diiⁿ sa cumplir tanducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'a comandante yeⁿ'ē sa. 5 'Tiicá ntúūⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á na cancha nguɛ́ɛ́ cuuvi cuta'a yā mar 'áámá premio nduuti chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cumplir reglas yeⁿ'ē. 6 'Tiicá ntúūⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ na campo yeⁿ'é yā cuuvi cuta'á yā caavā maáⁿ yā cosecha yeⁿ'é yā chi vmnááⁿ vmnaaⁿ. 7 Dii, Timoteo, nadacádíínūūⁿ di yeⁿ'ē chi ngaⁿ'á níícú Señor yeⁿ'ē yú diíⁿ yā chi cadíínuuⁿ di tanducuéⁿ'ē.

8 N'gáácú dí ti Jesucristo yeⁿ'ē yú ní yeⁿ'ē ndaata yeⁿ'ē David 'iiⁿ'yāⁿ, ní nnduuchi yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 'Túúcā ngaⁿ'ā nduudu cuaacu chi nadinguáⁿ'āī 'iiⁿ'yāⁿ. 9 Níícú cáávā chi ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'é yā neene n'geenú ngii ní canuúⁿ vácūū ndúúcū cadenas tan'dúúcā chi 'niiⁿ'núⁿ 'iiⁿ'yāⁿ naati nduudu yeⁿ'é Ndyuūs nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cuɛɛ̄ chiichí ndúúcū cadenas. 10 Ní cáávā nducuéⁿ'ē chuū 'úú cuchɛɛ́ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi n'geenú ngii caavā 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs nndɛɛvɛ yā chi cuuvi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuvi cu'téénu yā Ndyuūs. Ní Ndyuūs cuuvi nadanguaⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é yā cáávā Jesucristo. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuvi ndaaca yā vida n'dai chi vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

11 Nduudú 'cūū ní cuaacu chi ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ:

Nduuti chi diiⁿ yú cuenta chi 'āā n'diī yú ndúúcū Cristo tuu'mi ní diiⁿ yú cuenta chi cunduuchi ntuūⁿ yú ndúúcu yā.

12 'Tiicá ntúūⁿ. Nduuti chi n'geenū yú ngii cááva yā ndúúcū nducuéⁿ'ē dendu'ū tuu'mi ní caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ yú ndúúcu yā. Ní nduuti chí cueeⁿdiītu yú yeⁿ'e Cristo tuu'mi ní Cristo caⁿ'á yā caaⁿ'maⁿ yā chi s'uuúⁿ nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā s'uuúⁿ.

13 Nduuti chi n̄'daaⁿ yú ní nguɛ́ɛ́ 'aama canee yú ndúúcū chi i'teenu yú yeⁿ'e Jesucristo tuu'mi ní Jesucristo nguɛ́ɛ́ n̄'daaⁿ yā ti 'tííca yā ní 'áámá canee yā caati Cristo miiⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi cueeⁿdiitú yā yeⁿ'ē maáⁿ yā.

14 Maaⁿ ní dii, Timoteo, n'gaacú di yeⁿ'e nducuéⁿ'ē dendu'ū. Yaa'vi di 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nanááⁿ 'iivú Ndyuūs yeⁿ'ē yú chi canéé chi diíⁿ yā 'túúcā. Yaa'vi di 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cuuⁿ'máⁿ yā ndúúcū cheendí yā caati nduudu yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄. Nduudu s'eeⁿ dámaāⁿ diīiⁿ chi tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ nadacadíínuuⁿ ca yā yeⁿ'e chi ch'iindiveéⁿ yā yeⁿ'e nduudu yeⁿ'é yā. 15 Ní díí diiⁿ di tanducuéⁿ'ē chi n'daacā chi cuuvi di caati taachi ndaa di nanááⁿ Dendyuūs cuuvi di 'cuuⁿ'miⁿ di chi n'daācā diiⁿ di ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā. Ní n'daacā ngi'cueeⁿ di nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs nanááⁿ 'iiⁿyāⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cuináaⁿ di nanááⁿ Ndyuūs. 16 Divíi di yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a n'deee n'dáí nduudu chi nguɛ́ɛ́ dáámá ndúúcū nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs caati nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄. 'Iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yā 'túúcā diiⁿ cá yā nuuⁿndi. 17 Níícú nduudu chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ca'cueéⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ ní ngéenū tan'dúúcā chi ca'ai gangrena ní tan'dúúcā chi nge'e 'áámá n'daa. 'Tíícā diiⁿ nduudu yeⁿ'e saⁿ'ā Himeneo ndúúcū saⁿ'ā Fileto. 18 Sáⁿ'ā s'eeⁿ ní divíi yā yeⁿ'ē nduudu cuaacu ní ngaⁿ'a yā chi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ nnduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ i'téénu yā nducuéⁿ'ē nduudu cuaacu. 19 Naati chííⁿ chi Ndyuūs 'āā diíⁿ yā mar 'áámá 'āā ntɛ́ɛ́ cuuvi nadin'núⁿ'u yā. Ní 'āā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é yā ní chiichi canéé tan'dúúcā 'áámá sello. 'Tíícā nduudu miiⁿ: Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú deenú yā du'u 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é yā. Níícú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yā chi yeⁿ'e Señor yeⁿ'e yú canéé chi divíi yā yeⁿ'e nuuⁿndi.

20 Taachi caⁿ'a yú cuaaⁿ chɛɛti va'ai chí ch'ɛɛtɛ taavi ca n'diichi yú nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ platos ndúúcū 'cuūtu yeⁿ'e 'dííⁿnguaaⁿ o 'dííⁿnguɛɛ naati n'diichi yú ntúūⁿ 'cuūtu yeⁿ'ē yáⁿ'á ní yeⁿ'ē ínchɛɛtí. N'duuvi 'cuūtu 'iiⁿ'yāⁿ cuta'á yā cáávā ntiiⁿnyuⁿ especiales ní náⁿ'ā 'cuūtu ní 'iiⁿ'yāⁿ sta'á yā chi 'cuíi yā cosas chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄. 21 Ní taachi 'aama yú neⁿ'e yú diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú canee chi 'cuɛɛtinéé n'daacā yú ní divíi yú yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄. 'Tíícā diiⁿ yú maaⁿ níícú cuuvi diiⁿ yú 'āā dɛ'ɛ́ nūuⁿ ntiiⁿnyuⁿ chi n'daacā.

22 'Tiicá ntúūⁿ. Dii, Timoteo, divíi di yeⁿ'e vicios yeⁿ'e saⁿ'ā n'gaiyáā. Cunée di n'daacā ní diiⁿ di tanducuéⁿ'ē chi n'daacā. Cu'téénu ca di Ndyuūs, dinéⁿ'e di nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ, ní cunée di ndúúcū vaādī 'diiíⁿ ndúúcū nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs nadidɛɛvɛ́ yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Ní maaⁿ ní ngaⁿ'angua'á yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'e yú. 23 Ní dii, Timoteo, nguɛ́ɛ́ diiⁿ di cuenta yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi n'deee n'dáí neⁿ'é yā caaⁿ'máⁿ yā ndúúcū dii ndúúcū nduudu chi zonza caati nguɛɛ déénu yā. 'Āā déénu di chi naachi 'cuiīnū nduudu miiⁿ ní ndaacā vaadī 'caa'va. 24 Deenu di chi mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ Señor Jesucristo yeⁿ'e yú nguɛ́ɛ́ cánéé chi 'cuuⁿ'máⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ naati canéé chí ndíícúuⁿ yā ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yā. Ní canee chi ngi'cueeⁿ n'dáácá yā. Ní canee chi diiⁿ yā tanducuéⁿ'ē ndúúcū paciencia. 25 Ní canee chi dííⁿ di componer 'iiⁿ'yāⁿ chi yáádi'yāa ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'e di. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canee chi cūnee ngiinú yā chi Ndyuūs n̄'daáⁿ yā vida yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ rebelde caati cuuvi deenú yā nduudu chi cuaacu. 26 'Tíícā ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ canée yā tan'dúúcā chi cyaadú yā níícú cuayiivi ní canduuchí yā ní 'íícú cuuvi ngeenú yā tan'duucā chi diíⁿ yā cuáⁿ'ai yā yeⁿ'e trampa yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ preso yā yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chi yááⁿn'guiinūuⁿ cuuvi diiⁿ sa chiiⁿ chi neⁿ'e sa nduucú yā. Ní maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi diíⁿ yā chííⁿ chí neⁿ'e Ndyuūs.

3

Tan'dúúcā chi 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'á yā diíⁿ yā nguuvi chí cúchiī

1 Dii, Timoteo canee chi déenu ntúūⁿ di chuū. Nguuvi chi cuchiī vɛ́ɛ́ cosas chi ngíⁿ'īi. 2 'Iiⁿ'yāⁿ ní neⁿ'é yā maáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ ní dinéⁿ'e taavi yā tuūmī. Ní caaⁿ'máⁿ yā chi neené n'gɛɛtɛ maaⁿ yā ní nacádíínuuⁿ yā chi neené n'daacā maáⁿ yā, ní nguɛ́ɛ́ n'daacā dináaⁿ yā yeⁿ'ē tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní ngii taaⁿ yā contra yeⁿ'e Ndyuūs. Ní nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'ē chiidá yā ndúúcū chɛɛcú yā. Ní nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a yā 'tíícā: N'diī Ndyuūs, gracias. Ní nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'ē nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. 3 Ní nguɛ́ɛ́ dinéⁿ'e yā 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā chi canéé chi dineⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ya'āī 'iinú yā 'iiⁿ'yāⁿ. Caaⁿ'máⁿ yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ 'tíícā. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā chi n'daacā caati neⁿ'é yā caⁿ'á yā ndúúcū n'daataá ó saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā. Ní neené taaⁿ yā. Ní nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichí yā cosa chi n'daacā. 4 Nééné neⁿ'e yā vaadī 'caa'va ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ. Nguɛ́ɛ́ 'va'a yā 'āā dɛ'ɛ́ nūuⁿ chi diíⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ Ní neené nadacadíínuuⁿ yā chi n'dɛɛvɛ maáⁿ yā. Nééné neⁿ'e yā diiⁿ yā taanduvɛ́ɛ́ vicio chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ yā yeⁿ'e Ndyuūs. 5 Nééné n'giⁿ'i yā chi i'téénu yā Ndyuūs naati nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā chiiⁿ chi ngaⁿ'a nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Díí, Timoteo, divíi di yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi 'tíícā.

6 Caati náⁿ'ā saⁿ'ā s'eeⁿ ní ngeⁿ'e yā ndúú va'ai nduu va'ai yeⁿ'e n'daataá chi nguɛ́ɛ́ diiⁿ n'daacá yā. Ní ca'cueeⁿ sa nduudu chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Ní n'daataa s'ééⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi ndaacadaamí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 7 N'daataa s'eeⁿ ní nguuvi nguuvi n'geeⁿ yā nduudu miiⁿ naati nguɛ́ɛ́ cuuvi tuumicadíínuuⁿ yā nduudu miiⁿ. 8 Ní iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi diiⁿ 'tíícā ní contra yeⁿ'ē nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní tan'dúúcā chi diiⁿ saⁿ'ā ngaatúū Janes ndúúcū Jambres taachi contra yeⁿ'e Moisés tiempo chi 'āā chó'ōo, 'tíícā maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ n'daacā nadicádíínuuⁿ yā. Ní nguɛ́ɛ́ cuaacu chi i'téénu yā Ndyuūs. 9 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cueeⁿ cá yā caati nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ deenú yā táácā idiiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi tonto yā tan'dúúcā chi 'tiicá ntúūⁿ deenú nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ taacā chi diiⁿ ngaatúū Janes ndúúcū Jambres tiempo chi 'āā chó'ōo.

Cuááⁿ ná ch'iinu ní Pablo dinguúⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'e Timoteo

10 Díí, Timoteo, 'āā diiⁿ di nducuéⁿ'ē tan'dúúcā chi chi'cueéⁿ dii. Ní tan'dúúcā chi 'úú caneé n'daacā, 'tiicá ntúūⁿ cunee di n'daacā. Ní diiⁿ di tanducuéⁿ'ē tan'dúúcā chi 'úú diíⁿ nducuéⁿ'ē cáávā chi i'teenu yú Ndyuūs. 'Tíícā diiⁿ di. Ní i'téénu di tan'dúúcā chi 'úú i'teenú. Ní ya'ai 'iinu di 'iiⁿ'yāⁿ ní dineⁿ'e di nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní cuchɛɛ di yeⁿ'e nducuéⁿ'ē. Tan'dúúcā chi diíⁿ 'tiicá ntúūⁿ diiⁿ di. 11 Ní deenu di tanducuéⁿ'ē chi ch'eenú chiī cáávā chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nduucú ní táácā chi ch'ēenú na yáāⁿ Antioquía ndúúcū yáāⁿ Iconio ndúúcū yáāⁿ Listra. Ní chichɛɛ́ tanducuéⁿ'ē chi ch'eēnú chiī naati Señor Jesucristo yeⁿ'e yú ní nadanguáⁿ'ai yā 'úú yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chúū. 12 'Tíícā ní cuaacu. Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'é yā 'cuɛɛtinéé n'daacā vida yeⁿ'é yā cááva Jesucristo ní caⁿ'á yā 'cueenú yā cuuvi. 13 Naati 'ii'yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ní nginnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ. Dach'ɛɛtɛ dách'ɛɛtɛ cá diíⁿ yā. Ní nginnche'éí yā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ní ndíí maáⁿ yā nginnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ.

14 Naati dii, Timoteo, canee n'daacā di yeⁿ'e chi ch'eeⁿ di caati cuaacu nííⁿnyúⁿ chí deenu di chi cuaacu ní deenu di du'ú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi chi'cueeⁿ di 'túúcā. 15 Ndíí taachi 'lííⁿ dii chicadíínuuⁿ di yeⁿ'ē nduudu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní cáávā nduudu miiⁿ chi ca'cueeⁿ di cuuvi cadíínuuⁿ di táácā cuuvi ninguaⁿ'āī di cáávā chi i'téénu di Señor Jesucristo. 16 Ní nducuéⁿ'ē chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs cucáávā Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs ní dichíí'vɛ̄ chi ca'cueeⁿ yú 'iiⁿ'yāⁿ ní cuuvi yú 'iiⁿ'yāⁿ chɛɛ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi diíⁿ yā. Ní cuuvi yú 'iiⁿ'yāⁿ táácā chi cuuvi din'daacá yā. Ní ca'cueeⁿ yú táácā chi 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi 'cuɛɛtinéé n'daacá yā nanááⁿ Ndyuūs. 17 Caati 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'éⁿ Ndyuūs ní dichíí'vɛ yā Ndyuūs ní cuuvi diíⁿ yā nducuéⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ chi n'daacā.

4

1 'Úú yaa'ví dii nanááⁿ Ndyuūs ní nanááⁿ Señor Jesucristo. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ caⁿ'á yā chi ndaa yā taama vmnéⁿ'ēe tan'dúúcā rey. Ní ndaa yā ní diíⁿ yā juzgar 'iiⁿ'yāⁿ chi snduuchí ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā n'dii caatí ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē naachi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. 2 Ní 'úú yaa'ví dii chi ngaⁿ'a di nduudu cuaacu yeⁿ'e Cristo nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. Ní caaⁿ'maⁿ di nducuéⁿ'ē tiempo chi cuuví diiⁿ di ní 'aara chi tiempo chi nguɛ́ɛ́ cuuvi diiⁿ di ní diiⁿ di. Caaⁿ'maⁿ yuudu di caati 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cu'téénu yā. Ní caaⁿ'maⁿ dí nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi dinuuⁿndí yā chi 'āā ntɛ́ɛ́ dinuuⁿndí yā 'tíícā. Ní ca'a di consejo 'iiⁿ'yāⁿ, ní ca'cueeⁿ di 'iiⁿ'yāⁿ. Ní diiⁿ di tanducuéⁿ'ē ndúúcū n'dai, ní ca'cueeⁿ di nduū 'cuaaⁿ. 3 'Tíícā diiⁿ di caati ndaa tiempo chi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ 'caandiveéⁿ yā nduudu chí n'dai. Naati caⁿ'á yā in'nuúⁿ yā n'deee n'dáí maestros chi ca'cueeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā chi neⁿ'é yā 'caandiveéⁿ yā. Ní tan'dúúcā vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'e maáⁿ yā 'tíícā neⁿ'e yā chi ca'cueeⁿ yā. 4 Ní ndaacadaamí yā yeⁿ'ē nduudu cuaacu ní nguɛ́ɛ́ 'caandiveéⁿ yā yeⁿ'ē. Ní 'caandiveéⁿ yā cuentos chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 5 Naati dii ní canee chi candɛ́ɛ di cuidado yeⁿ'é tanducuéⁿ'ē dendu'ū tanducuéⁿ'ē tiempo. Ní cuchɛ́ɛ di yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi 'cueenu di cuuvi. Diiⁿ di ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs ní caaⁿ'maⁿ di nduudu yeⁿ'é Ndyuūs chi diiⁿ chi nguaⁿ'āī 'iiⁿ'yāⁿ. Canéé chi diiⁿ di cumplir ntiiⁿnyuⁿ chi Ndyuūs tee yā dii.

6 'Úú deenú chi ca'á vida yeⁿ'é cáávā Cristo ní 'iiⁿ'yāⁿ caⁿ'á yā 'caaⁿ'nuⁿ yā 'úú. 'Āā canéé niiⁿnuuⁿ nguuvi chi 'cuūví. 7 Naati deenú chí diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é tan'dúúcā 'áámá soldado chí idiiⁿ sa caandaá n'daacā. 'Tíícā diíⁿ. Ch'iinú ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é ní 'áámá caneé n'daacā ndúúcū chi i'teenú yeⁿ'e Ndyuūs. 8 Cáávā chuū cunee ngiinú 'aama corona chi Señor Jesucristo chi juez chi diiⁿ nducuéⁿ'ē chi cuaacu, caⁿ'á yā chi tée yā 'úú ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e yā, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi n'daacā idiíⁿ yā. 'Tíícā cuuvi nguuvi chi Cristo ndaa yā taama vmnéⁿ'ēe. Ní nguɛ́ɛ́ tée yā corona dámaāⁿ 'úú naati ca'a yā corona nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'é yā Jesucristo ní cūnee ngiinú yā Jesucristo ní neⁿ'é yā chi ndaa Jesucristo taama vmné'ēe.

Pablo ca'á yā instrucciones ca'áámá cā'aama 'iiⁿ'yāⁿ

9 Dii, Timoteo, diiⁿ núúⁿ yiiⁿnu di chi chiī di n'diichi di 'úú. 10 Saⁿ'ā Demas miiⁿ ní ndaacadaamí sá yeⁿ'e 'úú caati neⁿ'e ca sa cosas chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní cheⁿ'ē sa yáāⁿ Tesalónica. Saⁿ'ā Cresente cheⁿ'ē sa yáⁿ'āa Galacia ní saⁿ'ā Tito cheⁿ'ē sa yáⁿ'āa Dalmacia. 11 Dámaāⁿ Lucas canee sa nduucú maaⁿ. Ní yaa'vi di Marcos chi caⁿ'a sa ndúúcū dii. Ní candɛ̄ɛ̄ di sáⁿ'ā ndúúcū di caati Marcos cuuvi cunnee ca sá 'úú na ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ. 12 'Úú 'āā dicho'ó saⁿ'ā Tíquico na yáāⁿ Efeso. 13 Ní taachi cuchii di, nandɛ́ɛ di cotón yeⁿ'é chi s'neéⁿ na vaacu saⁿ'ā Carpo na yáāⁿ Troas. Nandɛ́ɛ di ntúūⁿ libros yeⁿ'é ndúúcū caaca chi neⁿ'e niiⁿnyúⁿ.

14 Saⁿ'ā Alejandro chí 'viichi cūū ní nééné n'deee cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daacā diiⁿ sa nduucú. Ndyuūs caⁿ'á yā nadíí'vɛ yā saⁿ'ā caavā tanducuéⁿ'ē chi nguɛɛ n'daacā diiⁿ sa nduucú. 15 Cundɛ́ɛ di cuidado yeⁿ'e saⁿ'ā miiⁿ caati neené taaⁿ ngaⁿ'a sa yeⁿ'e chi ngi'cueeⁿ yú ti contra yeⁿ'e chi ngi'cueeⁿ yú.

16 Vmnááⁿ vmnaaⁿ taachi 'úú cheⁿ'é nanaaⁿ juez mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cheⁿ'e yā nduucú naati nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ divíi yā yeⁿ'e 'úú. 'Úú ngiicá nanááⁿ Ndyuūs chi nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iis'tiī. 17 Naati Señor nginneé yā 'úú ní teé yā fuerzas 'úú cáávā chi 'úú ngii ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'é yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata 'iiⁿ'yāⁿ Israel, nduudu chi diiⁿ chi nnguaⁿ'āī 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'íícú nducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuvi 'caandiveéⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní 'tíícā Señor yeⁿ'e yú nadanguáⁿ'ai yā 'úú yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní chuū ní tan'dúúcā chi ninguáⁿ'ai yā 'úú yeⁿ'e cheendi 'yáíⁿyāaⁿ cuá'āa. 'Tíícā diíⁿ yā nduucú. 18 Níícú Señor Jesucristo ní nadanguaⁿ'ai yā 'úú yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē cosas chi nguɛɛ n'daacā chi 'iiⁿ'yāⁿ neⁿ'é yā diiⁿ yā nduucú. Ní Señor Jesucristo candɛɛ yā cuidado yeⁿ'e vida yeⁿ'é chi cuuvi naⁿ'á na va'ai chɛɛti nguuvi naachi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā. Señor Jesucristo miiⁿ ní dich'ɛɛtɛ yú 'iiⁿ'yāⁿ cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 'Tíícā.

'Cuiīnū carta ndúúcū saludos ndúúcū vaadi n'dai yeⁿ'e Ndyuūs

19 Lado yeⁿ'é: N'dáí yā ngaⁿ'á, caaⁿ'maⁿ di taⁿ'ā Prisca ndúúcū isaⁿ'ā tá chi Aquila ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e familia yeⁿ'e saⁿ'ā Onesíforo. 20 Saⁿ'ā Erasto canee sá na yáāⁿ Corinto. Ní saⁿ'ā Trófimo chi ngiitā sa, 'úú s'neéⁿ saⁿ'ā na yáāⁿ Mileto. 21 Maaⁿ ní diiⁿ núúⁿ yiiⁿnu di cuchiī dí n'diichi di 'úú taachi 'āā 'cuɛ́ɛ́ ndaa tiempo chi 'iichɛ. Saⁿ'ā Eubulo ndúúcū saⁿ'ā Pudente ndúúcū saⁿ'ā Lino n'dúúcū n'daataá Claudia ndúúcū nducyaaca vi'i yú: N'daí ndís'tiī ngaⁿ'á yā.

22 Neⁿ'é chi Señor Jesucristo yeⁿ'e yú caneé yā ndúúcū dii hermano yeⁿ'é níícú Ndyuūs tée yā dii yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē chi n'dai yeⁿ'é yā. 'Tíícā cuuvi.

TITO

1

2

3

CARTA YEⁿ'E SAⁿ'Ā TITO

1

1 'Úú Pablo chi apóstol yeⁿ'é Señor Jesucristo ní diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs. Ndyuūs dichó'o yā 'úú chi cuuvi inneé 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi Ndyuūs nndɛɛvɛ yā chi cuuvi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caati cu'teenu cá yā yeⁿ'e religión yeⁿ'e yú. 2 Ní cūnee ngiinú yā ndúúcū s'uuúⁿ chi Ndyuūs tée yā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ s'uuúⁿ chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e yā vmnááⁿ vmnaaⁿ chi 'āā cuɛ́ɛ́ cūnee iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ndyuūs miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā nduudu yaadi. 3 Ní taachi ndaa tiempo chi neⁿ'e Ndyuūs, Ndyuūs ch'iⁿ'i yā nduudu cuaacu yeⁿ'é yā cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a nduudu cuaacu yeⁿ'é yā. Maaⁿ ní Ndyuūs yeⁿ'e yú chi nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ dichó'o yā 'úú chi ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'é yā. 4 Maaⁿ ní dinguúⁿ carta 'cūū yeⁿ'ē dii, Tito. Ni cuaacu nííⁿnyúⁿ díí ní tan'dúúcā daiyá chi ngaⁿ'á nduudu cuaacu nanááⁿ dii, nduudu chi i'teenu yú. Neⁿ'é chi Ndyuūs chiida yú ndúúcū Señor Jesucristo yeⁿ'e yú chi nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ itée yā dii nducuéⁿ'ē chi n'dai taavi yeⁿ'é yā ní ya'ai 'iinu yā dii. Ní tan'dúúcā chi ya'ai 'iinú Ndyuūs 'iiⁿ'yāⁿ 'tiicá ntúūⁿ diiⁿ di. Ní Ndyuūs tée yā dii vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'é yā.

Ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Tito na yáⁿ'āa Creta

5 Ní cáávā ntiiⁿnyuⁿ chi canee chi diiⁿ di 'úú chi'neéⁿ dii na isla Creta. Canéé chi dicuaacú di cosas chi nguɛɛ n'daacā. Ní cu'neeⁿ dí 'iiⁿ'yāⁿ n'gɛɛtɛ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē yaācū na 'áámá 'áámá ciudad. 'Úú dicho'ó dii chi diiⁿ di ntiiⁿnyuⁿ 'cūū. 6 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ndɛɛvɛ dí canee chi 'cuɛɛtinéé n'daaca yā manera chi nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'maⁿ tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Ní vɛ́ɛ́ 'áámá nūuⁿ n'daataa yeⁿ'e yā. Ní daiyá yā canéé chí i'téénu yā Ndyuūs, ní nguɛ́ɛ́ da'caiyāa chi travieso yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiiⁿ yā, ní nguɛ́ɛ́ da'caiyāa chí yaadí'yāa. 7 'Iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs canee chi candɛɛ́ yā cuidado yeⁿ'e ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs. Ní cáávā chuū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ canee chi 'cuɛɛtinéé n'daaca yā. Nguɛ́ɛ́ cuuvi 'iiⁿ'yāⁿ chi necio yā, ní nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi nduuvi taáⁿ yā, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'iiⁿ'yāⁿ chi ngii cuu'ví yā va ní in'nuuⁿ yā vaadī 'caa'va. Ní nguɛ́ɛ́ cuuvi 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'é yā diiⁿ yā ganar tuūmī cáávā ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 8 Naati 'tíícā canee chi diíⁿ yā. Canéé chi diíⁿ yā recibir na vaacú yā 'iiⁿ'yāⁿ chi canúúⁿ yúúní. Canéé chi neⁿ'e yā chi din'daaca yā ní n'daacā nadacadíínuuⁿ yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi caⁿ'á yā diiⁿ yā, ní diíⁿ yā chiiⁿ chi cuaacu. Ní dɛɛvɛ vida yeⁿ'e yā, ní nguɛ́ɛ́ canee chi taamá yā ca'a yā consejo 'iiⁿ'yāⁿ. 9 Ní cundɛ́ɛ́ n'daaca yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs chi ch'eéⁿ yā ní 'tíícā cuuvi ca'cueéⁿ yā nduudu cuaacu miiⁿ. Ní cuuvi diíⁿ yā cuchɛɛ́ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi contra yeⁿ'e nduudu cuaacu ní cuuvi ch'iⁿ'í yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nduudu cuaacu miiⁿ ní cuaacu.

10 Neene n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ judíos s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā cu'téénu yā nduudu cuaacu miiⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'á yā cosas chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ ní nginnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ. 11 Canee chi diiⁿ yú chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi candɛɛ yā nduudu yeⁿ'é yā caati ndástaⁿ'á yā vaadī cadíínūuⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ. Ní diíⁿ yā chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e 'áámá va'āī yeⁿ'ē táámá va'āī cu'téénu yā nduudu yeⁿ'é yā. Ní ngi'cueéⁿ yā cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daacā cucáávā chi neⁿ'é yā diiⁿ yā ganar tuūmī manera chi nguɛ́ɛ́ n'daacā.

12 Ní 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'e isla Creta chi profeta yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ngaⁿ'a sa 'túúcā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē yáāⁿ vaacú sa. Ngaⁿ'a sa chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Creta ní nééné yaadí yā, ní nééné tááⁿ yā, ní nééné 'daan'dí yā, ní nééné n'deēe nge'e yā. 13 Ní saⁿ'ā miiⁿ ní ngaⁿ'a sa nduudu cuaacu yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. Níícú cáávā chuū canee chi yaa'vi dí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū nduudu chɛɛchi caati cuuvi cu'téénu n'daacá yā nduudu cuaacu miiⁿ. 14 Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cuenta yeⁿ'e nduudu yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ judíos chi nginnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū nduudu chi maáⁿ yā nadacadíínuuⁿ yā ní ngaⁿ'a yā. Ndíí nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā orden chi ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi ndaacadaamí yā yeⁿ'ē nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs.

15 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs didɛɛvɛ́ yā staava yeⁿ'é yā chí dɛɛ̄vɛ nacadíínuuⁿ yā dámaāⁿ yeⁿ'e dendu'ū chi dɛɛvɛ ní sta'á yā nducuéⁿ'ē tan'dúúcā chi dɛɛvɛ. Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs nadacadíínuuⁿ yā yeⁿ'e cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daācā. Ní mar 'áámá cosa ní nguɛ́ɛ́ dɛɛvɛ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. 'Tiicá ntúūⁿ ní vaanīcadíínūuⁿ yeⁿ'é yā ní nguɛ́ɛ́ dɛɛvɛ. Ní nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ na staava yeⁿ'é yā ní nguɛ́ɛ́ dɛɛvɛ. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú chi inadacádíínuuⁿ yā chí dɛɛvɛ. 16 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'a yā chi n'diichí yā Ndyuūs naati dendu'ū chi diíⁿ yā ch'iⁿ'ī chi nguɛ́ɛ́ cuaacu. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā diiⁿ yā chi ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ. Nguɛ́ɛ́ n'daacā yā. Ní nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ chi diíⁿ yā mar 'áámá cosa chi n'daācā.

2

Canéé chi ca'cueeⁿ di dendú'ū chi cuaacu

1 Díí, Tito, nducuéⁿ'ē chi caaⁿ'maⁿ di canee chi caaⁿ'maⁿ di ndúúcū nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. 2 Yaa'vi di saⁿ'ā ndiicúū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū naachi 'iiⁿ'yāⁿ i'téénu yā Jesucristo chi canéé chí serio yā. Ní canéé chí nadacádíínuuⁿ yā n'dai ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā dendu'ū chi nguɛɛ n'daacā. Canéé chi cu'téénu yā dámaāⁿ nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ní dinéⁿ'e yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní canéé chi cuchɛ́ɛ yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē ndúúcū paciencia. 3 'Tiicá ntúūⁿ yaa'vi di n'daataa s'eeⁿ chi ngeⁿ'e yā na yaācū yeⁿ'é 'iiⁿ'yā chí i'téénu yā Jesucristo chi 'cuɛɛtinéé n'daaca yā tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ dɛɛvɛ chi yeⁿ'é Ndyuūs. Nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'ē mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chí nduudu yaadi ní nguɛ́ɛ́ cuu'ví yā va. Ní canee chi diiⁿ n'daacá yā caati tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cuta'á yā ejemplo yeⁿ'ē n'daataá s'eeⁿ. 4 Ní 'íícú cuuvi ca'cueéⁿ yā tanáⁿ'ā n'daataá da'cáiyāa tan'dúúcā chi canéé chi dinéⁿ'e yā isaⁿ'ā yeⁿ'é yā ní dinéⁿ'e ntúūⁿ yā daiya yā. 5 Ní n'daataa s'eeⁿ cuuvi nadacádíínuuⁿ yā chɛɛ chi n'daācā ní diiⁿ yā chuū. Ní diíⁿ yā nducuéⁿ'ē chi neⁿ'e Ndyuūs. Ní din'dai cá yā na vaacú yā ní n'giindiveéⁿ yā isaⁿ'ā yeⁿ'e yā. 'Tíícā ní mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi cunncáā caaⁿ'maⁿ yā yeⁿ'ē nduudu yeⁿ'é Ndyuūs.

6 'Tiicá ntúūⁿ yaa'vi di saⁿ'ā n'gaiyáā chi nadacadíínuuⁿ yā n'daacā vmnaaⁿ chi diíⁿ yā dɛ'ɛ̄ vɛɛ. 7 Ní díí, Tito, diiⁿ di n'daacā nducuéⁿ'ē chi diiⁿ di ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cuta'á yā vida yeⁿ'ē di tan'dúúcā 'áámá ejemplo. Ní taachi ca'cueeⁿ di 'iiⁿ'yāⁿ, diiⁿ di ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'ē di ní canee di serio di. 8 Ní ca'cueeⁿ di ndúúcū nduudu chi n'daacā ní 'iicu mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā dɛ'ɛ̄ vɛɛ yeⁿ'e chi ngaⁿ'a di. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi contra yeⁿ'ē di cuuvi 'cuinaáⁿ yā caati nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā mar 'áámá contra yeⁿ'ē di.

9 Ní yaa'vi dí 'iiⁿ'yāⁿ chi 'áámá canee chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ, canéé chi n'giindiveéⁿ yā nducuéⁿ'ē yeⁿ'ē 'iiví yā. Ní cunee yiinú yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē yeⁿ'ē 'iiví yā. Ní nguɛ́ɛ́ canee chi nguɛɛcútaⁿ'á yā yeⁿ'e 'iivi yā. 10 Ní nguɛ́ɛ́ canéé chi diduucú yā yeⁿ'ē 'iivi yā naati canee chi diiⁿ n'daacá yā ndúúcū 'iivi yā ní ch'iⁿ'í yā chi dámaāⁿ diíⁿ yā cosas chi n'daacā cáávā 'iivi yā. Ní 'íícú ndúúcū nducuéⁿ'ē chi diíⁿ yā cuuvi ch'iⁿ'í yā 'iivi yā ní 'iiví yā cuuvi caaⁿ'maⁿ n'daacá yā yeⁿ'e nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs chi nanguaⁿ'āī yú.

11 Ndyuūs ch'iⁿ'í yā chi díneⁿ'e yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní ch'iⁿ'í yā vaadī n'dai taavi yeⁿ'é yā caati cuuvi nadanguáⁿ'ai yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 12 Níícú vaadī n'dai taavi yeⁿ'é Ndyuūs ngi'cueeⁿ s'uuúⁿ chi canee chi divíi yú yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi nguɛɛ n'daacā ndúúcū nducuéⁿ'ē vicio chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi neⁿ'e yú diiⁿ yú. Ní canee chi nadacadiinuuⁿ yú n'daacā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē vmnááⁿ chi diiⁿ yú. Ní 'cuɛɛtinéé n'daaca yú ní diiⁿ yú tanducuéⁿ'ē chi neⁿ'e Ndyuūs 'naaⁿ chi canee yú iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 13 Ní vaadī n'dai taavi yeⁿ'é Ndyuūs ngi'cueeⁿ s'uuúⁿ chi 'cuɛɛtinéé n'giiⁿnu yú nguuvi ch'ɛɛtɛ taachi Cristo diíⁿ yā cumplir nduudu chí ngaⁿ'a yā. Ní taama vmnéⁿ'ēe ndaa ntúūⁿ Jesucristo yeⁿ'e yú chi Ndyuūs chí ch'ɛɛtɛ taavi ca chi nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ. 14 Ní ca'á yā vida yeⁿ'e maáⁿ yā chi ch'īi yā cáávā s'uuúⁿ chi nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'ē yú. Ní nadidɛɛvɛ́ yā s'uuúⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē nuuⁿndi chi diiⁿ yú chi cuuvi yeⁿ'é yā s'uuúⁿ. Ní 'íícú 'áámá cunee yú diiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ chi n'daacā.

15 Nducuéⁿ'ē chuū ní canee chi ca'cueeⁿ di. Ní ca'a di orden ti dii tan'dúúcā 'iiⁿntyéⁿ'ē dii. Cunnee di 'iiⁿ'yāⁿ chi dí'vaachí yā. Ca'a di consejo 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ n'daacā idiiⁿ yā. Din'daacá di yeⁿ'e nducuéⁿ'ē caati mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cunncáā caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'ē di.

3

Yeⁿ'e chi canéé chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Señor Jesucristo yeⁿ'e yú

1 Cúúví dí 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Señor Jesucristo chi n'gaacu yā chí canéé maaⁿ poder yeⁿ'e gobernador ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿntyéⁿ'ē ní canee chi n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'e yā. Ní 'āā vɛɛ yaáⁿ yā chi diíⁿ yā nducuéⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ chi n'daacā. 2 Ní nguɛ́ɛ́ canéé chi caaⁿ'maⁿ taaⁿ yā yeⁿ'e mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ. 'Tíícā canee chi 'cuɛɛtinéé 'diíⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ní din'dai yā ndúúcu yā. Ní canéé chí ch'iⁿ'i yā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū tanducuéⁿ'ē chi diíⁿ yā ndúúcu yā chi maaⁿ yā ndiicuuⁿ yā.

3 'Tiicá ntúūⁿ s'uuúⁿ tiempo chi chó'ōo taachi tonto yú ní nguɛ́ɛ́ n'giindiveeⁿ yú nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ n'daacā idiiⁿ yú. Ní canee yú tan'dúúcā saⁿ'a esclavo caati yeⁿ'e chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú ní diiⁿ yú ndúúcū nducuéⁿ'ē vicio yeⁿ'e chi vɛ́ɛ́, 'tíícā diīⁿ yú. Ní diiⁿ taáⁿ yú, ní neⁿ'e ca yú cosas tan'dúúcā chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yú 'iiⁿ'yāⁿ. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú neⁿ'é yā s'uuúⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yú 'aama yú taama yú. 4 Naati taachi Cristo chi n'dai taaví yā ní neⁿ'é yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ndaa yā nanáaⁿ yú, Cristo chi nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ, 5 tuu'mi ní nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ. Nguɛ́ɛ́ nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ cáávā chi diiⁿ yú cosas chi n'daacā naati caati ya'āī 'iinú yā s'uuúⁿ ní nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ caavā chi naaⁿnú yā s'uuúⁿ. Ní chuū neⁿ'e caaⁿ'maⁿ chi ch'iindiyaaⁿ yú ndúúcū vida ngai cucáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Ní Espíritu miiⁿ tee yā s'uuúⁿ 'áámá vida chí ngāī. 6 Ní 'tíícā cuuvi cucáávā Señor Jesucristo yeⁿ'e yú chi nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ, Ndyuūs tee yā núúⁿmáⁿ ch'ɛɛtɛ Espíritu N'dai yeⁿ'e yā s'uuúⁿ. 7 Ní cucáávā Ndyuūs ca'á yā nducuéⁿ'ē chi n'dai yeⁿ'é yā, diíⁿ yā chi s'uuúⁿ nguɛɛ 'iiⁿ'yāⁿ nuuⁿndi yú nanáaⁿ yā ti didɛɛvɛ́ yā s'uuúⁿ. Ní maaⁿ ní diiⁿ yā aceptar s'uuúⁿ ní caⁿ'á yā chi tée yā s'uuúⁿ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ chi cuuvi yeⁿ'e yú. Ní cunee ngiiⁿnuⁿ yú vida 'cūū chi cuuvi yeⁿ'e yú.

8 Nduudú 'cūū chi ngaⁿ'á ní nduudu cuaacu ní 'áámá cūnee. Neⁿ'é chi diitū cunee di ndúúcū nduudu 'cūū ní diitu caaⁿ'maⁿ di va. Ní 'íícú nduudú 'cūū cūnnee 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs, ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'á yā diiⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ chí n'daācā. Nduudú 'cūū ní n'daacā ní dichíí'vɛ̄ 'iiⁿ'yāⁿ. 9 Nguɛ́ɛ́ cu'neeⁿveeⁿ di nduudu chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ chi n'deee n'dáí chi n'guɛɛcútaⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ cu'neeⁿveeⁿ ca di nduudu chi canéé nguūⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e di. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú cu'neeⁿveeⁿ di yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguúⁿ yā yeⁿ'ē nduudu yeⁿ'e ley. Nduudú 'cūū nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ ní nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄. Naati cu'neeⁿveeⁿ cá di nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs.

10 Nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā chi vɛ́ɛ́ divisiones nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū yeⁿ'e 'iiⁿyāⁿ chi i'téénu yā Cristo, yaa'vi di 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ 'áámá cuuvi o 'uūvī cuuvi. Ní ndúúti chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'ē di tuu'mi ní tun'dáa di 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ yeⁿ'e yaācū. 11 Deenu di chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nguɛ́ɛ́ n'daacā vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'e yā ní dinuuⁿndí yā. Ní nuuⁿndi chi diíⁿ yā ní caaⁿ'maⁿ chi condenado yā.

Pablo ca'cueéⁿ yā Tito yeⁿ'ē chi canee chi diíⁿ yā

12 Taachi dicho'ó hermano Artemas o hermano Tíquico nanááⁿ di, diiⁿ di chi diiⁿnúúⁿ yiiⁿnu di chiī di naachi caneé na yáāⁿ Nicópolis caati neⁿ'é cūneé yáāⁿ miiⁿ tiempo chi 'iichɛ. 13 Cunnee di Zenas chi abogado ndúúcū Apolos chi caⁿ'á yā na yúúní. Ní ca'a di 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ nducuéⁿ'ē necesidades yeⁿ'é yā cáávā viaje yeⁿ'é yā caati nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā falta mar 'áámá. 14 Ní yaa'vi di hermanos yeⁿ'e yú chi i'téénu yā Jesucristo chí 'cueeⁿ yā taacā chi canee chi din'daacá yā nducuéⁿ'ē tiempo ní cunneé yā 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ necesidades yeⁿ'e yā caati 'tíícā dichíí'vɛ̄ vida yeⁿ'e yā.

'Cuiīnū carta ndúúcū saludos ndúúcū vaadī n'dai yeⁿ'é Ndyuūs

15 Nducyaaca hermanos chi snée yā nduucú: N'dai dii, ngāⁿ'a yā. Ní díí ngaⁿ'a di: N'dai yā, nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs, hermanos chi dineⁿ'e yú 'iiⁿ'yāⁿ. Neⁿ'é chi Ndyuūs tée yā ndís'tiī nducuéⁿ'ē chi n'dai taavi yeⁿ'é yā. 'Tíícā cuuvi.

FILEMÓN

CARTA YEⁿ'E SAⁿ'Ā FILEMÓN

1

1 'Úú Pablo, saⁿ'ā chi canuúⁿ vácūū cáávā chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē Jesucristo. 'Úú ndúúcū hermano Timoteo idingúuⁿ 'nū carta 'cūū yeⁿ'ē dii Filemón chi nééné neⁿ'e 'nū dii compañero yeⁿ'e yú vi'ī chi dáámá idiiⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū ví'i. 2 Ní idinguúⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e yaācū chi nduuvidaamá yā ná vaacu di ní yeⁿ'ē hermana Apia ní yeⁿ'ē hermano Arquipo chi diiⁿ sa luchar nduucú 'nū na ntiiⁿnyuⁿ chi diiⁿ 'nū. 3 Neⁿ'é chi Ndyuūs chiida yú ndúúcū Señor Jesucristo tée yā ndís'tiī nducuéⁿ'ē dendu'ū chi n'dai taavi yeⁿ'é yā ndúúcū vaadī 'diīiⁿ.

Filemón dinéⁿ'e yā 'iiⁿ'yāⁿ ni i'téénu yā Ndyuūs

4 Cueⁿ'e daāⁿmaⁿ 'úú ca'á gracias Ndyuūs taachi n'gaacú yeⁿ'e di 'naaⁿ chi ngaⁿ'āngua'á. 5 Caati hermanos yeⁿ'e yú ngaⁿ'a yā yeⁿ'e di tan'dúúcā chi neⁿ'e di Señor Jesucristo yeⁿ'e yú ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é Jesucristo, ní tan'dúúcā chi i'téénu di Señor Jesucristo. 6 'Úú ngiicá Ndyuūs caava 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā caati candɛɛ di nduudu cuaacu yeⁿ'é Jesucristo nanáaⁿ yā. Ní ngiicá chi cuuvi tuumicadíínuuⁿ yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi n'daacā chi Jesucristo itée yā s'uuúⁿ. 7 Ní 'úú yeenu taaví ní vɛ́ɛ́ 'viich'ɛɛtínūuⁿ yeⁿ'é caati dinéⁿ'e di nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní ca'a di consuelo 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs.

Pablo ngiicá yā 'áámá favor caavā esclavo Onésimo

8 'Áárá chí cuuví dicho'ó orden yeⁿ'ē di caati 'úú apóstol 'úú chí candɛɛ́ nduudu yeⁿ'é Ndyuūs, 9 naati neⁿ'é di'cuiitú dii cucáávā chi neⁿ'e yú Cristo. 'Úú Pablo 'āā ndiicúú maaⁿ ní canuúⁿ vácūū cucáávā chi diíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Cristo. 10 Ní ngiicá 'áámá favor caavā Onésimo chi tan'dúúcā daiyá cucáávā chi i'téénu sa nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs chi 'úú ngaⁿ'á taachi canuúⁿ vácūū.

11 Tiempo chi chó'ōo sáⁿ'a 'cūū 'áámá esclavo yeⁿ'ē di. Ní chéenū sa yeⁿ'ē di. Ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ dichíí'vɛ̄ sa dii naati maaⁿ ní dichíí'vɛ̄ sa dii tan'dúúcā chi dichíí'vɛ̄ sa 'úú. 12 'Úú dicho'ó sáⁿ'a 'cūū nanááⁿ dii. Dii ní 'cuáaⁿ di sáⁿ'a 'cūū tan'dúúcā chi maáⁿ 'úú. 13 'Úú neⁿ'é chi cunee sa nduucú caati cuuvi sa dichíí'vɛ̄ sa 'úú lado yeⁿ'ē di neⁿ'e chi canuúⁿ vácūū cucáávā chi idiíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs. 14 Naati nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ neⁿ'é chi a fuerza canee chi diiⁿ di nduuti chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e di. Naati neⁿ'é chi dii cunee yiīnū di. Neⁿ'é chi diiⁿ di 'áámá favor nduucú, nguɛ́ɛ́ 'aama cosa chi di'cuiitú dii naati cosa chí maaⁿ di neⁿ'e di diiⁿ di. 15 Nééné dīvíi sa yeⁿ'e di 'áámá tiempo nūuⁿ caati cuuvi cuta'a di saⁿ'á 'cūū chi dichíí'vɛ̄ sa dii cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 16 Naati maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ cuta'a di saⁿ'á 'cūū tan'dúúcā esclavo chi 'áámá cānee sa dichíí'vɛ̄ sa dii naati tan'dúúcā chi 'aama saⁿ'ā n'daacā ca, nguɛ́ɛ́ ti 'aama esclavo caati maaⁿ ní Onésimo 'cūū 'áámá hermano yeⁿ'e yú chi neené neⁿ'é 'nū. 'Úú neⁿ'é taavi hermano Onésimo naati dii canee chi dinéⁿ'e taavi ca di saⁿ'ā. Nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ chi saⁿ'ā esclavo naati chi hermano yeⁿ'e yú ti saⁿ'ā miiⁿ ntúūⁿ ní yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'e yú.

17 Maaⁿ ní nduuti chi dii sta'a di 'úú chi compañero yeⁿ'e di tuu'mi ní 'cuaaⁿ di Onésimo tan'dúúcā chi 'úú nūuⁿ. 18 Ní nduuti chi vɛɛ chi nguɛɛ n'daacā idiiⁿ sa ndúúcu di o nduuti chi can'díícu sa yeⁿ'e di tuu'mi ní cu'neeⁿ dí cuenta yeⁿ'ē 'úú. 19 'Úú maáⁿ idinguúⁿ carta yeⁿ'e di ndúúcū ta'á ní ndúúcū letra yeⁿ'é. 'Úú nadii'vɛ́ yeⁿ'ē di. Nguɛ́ɛ́ canee chi 'cuuví dii ti maaⁿ vida yeⁿ'ē di can'diīcu di yeⁿ'é cáávā chi caⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'ē di. 20 Maaⁿ ní dii Filemón, di'cuíítu ca dii chi diiⁿ di favor 'cūū nduucú chi 'cuaaⁿ di Onésimo caati s'uuúⁿ hermanos yeⁿ'e yú vi'ī cucáávā chi i'téénu yú Señor Jesucristo. Tée di 'viich'ɛɛtínūuⁿ na staava yeⁿ'é tan'dúúcā hermano yeⁿ'e yú vi'ī chi yeⁿ'e Cristo.

21 Maaⁿ ní idinguúⁿ yeⁿ'ē di ti seguro cāneé chi n'giindiveeⁿ di nduudu yeⁿ'é. 'Úú ní deenú chi idiiⁿ di ní n'daacā ca idiiⁿ di nguɛ́ɛ́ ti chi ngiicá dii. 22 Ní taachi 'úú ndaá cu'neeⁿ yaaⁿ di 'aama cuarto yeⁿ'é. Cunee ngiinú chi Ndyuūs caⁿ'á yā diíⁿ yā chiiⁿ chi ngaⁿ'angua'á nī cáávā 'úú ní Ndyuūs neⁿ'e yā chi chií ní n'diichí ndís'tiī.

'Cuiīnū carta ndúúcū saludos ndúúcū vaadī n'dai yeⁿ'e Jesucristo

23 Saⁿ'ā Epafras chi yeⁿ'e Jesucristo ní compañero yeⁿ'é ní canee sa vácūū nduucú: N'dai di, ngaⁿ'a sa. 24 'Tiicá ntúūⁿ hermanos Marcos ndúúcū Aristarco ndúúcū Demas ndúúcū Lucas, hermanos chi diíⁿ yā dáámá ntiiⁿnyuⁿ nduucú: N'dai di, ngaⁿ'á yā.

25 Neⁿ'é chi Señor Jesucristo yeⁿ'e yú tée yā vaadī n'dai yeⁿ'é yā nducyaaca ndís'tiī. 'Tíícā cuuvi.

HEBREOS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

CARTA YEⁿ'E 'IIⁿ'YĀⁿ HEBREOS

1

Ndyuūs dichó'o yā daiyá yā chi caaⁿ'máⁿ yā lado yeⁿ'é yā

1 Tiempo chi 'āā chó'ōo, Ndyuūs caⁿ'a yā n'deee cūūví tiempo ndúúcū neené n'deee nááⁿ taachi profetas chi candɛɛ́ yā nduudu yeⁿ'e Ndyuūs ngaⁿ'á yā lado yeⁿ'é yā. 2 Ní maaⁿ ní tiempo 'cūū Ndyuūs dichó'o yā daiyá yā Jesucristo chi ngaⁿ'á yā ndúúcū s'uuúⁿ. Ní Ndyuūs ndúúcū daiyá yā din'dái yā tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ ní Ndyuūs ca'á yā tanducuéⁿ'ē chi yeⁿ'ē daiyá yā. 3 Ní daiyá Dendyuūs miiⁿ ní ngíí n'gai yā yeⁿ'ē chidɛɛvɛ́ n'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Ní tan'dúúcā Ndyuūs miiⁿ 'āā 'tiicá nūuⁿ daiyá yā. Daiyá yā ní ndúúcū nduudu chi ngaⁿ'a yā, diíⁿ yā chi tanducuéⁿ'ē dendu'ū snéé na lugar yeⁿ'ē. Ní cuayiivi chi daiyá yā diíⁿ yā chi nadach'ɛɛcú yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é yā tuu'mi ní ch'iindí yā ná va'ai chɛɛti nguuvi na lado tá cuaacú chiidá yā chi lado yeⁿ'e honor. Ndyuūs miiⁿ ní poder chi ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē poder.

Daiya Ndyuūs ní ch'ɛɛtɛ ca nguɛ́ɛ́ ti ángeles

4 Ní daiya Dendyuūs ní neené ch'ɛɛtɛ ca nguɛ́ɛ́ ti ángeles. Ní chi duuchí yā ndúúcū chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā ní neené ch'ɛɛtɛ ca nguɛ́ɛ́ ti ángeles. 5 Caati mar 'áámá vmnéⁿ'ēe nguɛ́ɛ́ caⁿ'a Ndyuūs ndúúcū mar 'áámá ángel tan'dúúcā chi ngaⁿ'a yā ndúúcū daiyá yā Jesucristo:

Díí ní daiyá; maaⁿ ca'á vida yeⁿ'é nī.

Ní nguɛ́ɛ́ caⁿ'a yā ndúúcū mar 'áámá ángel 'tíícā:

'Úú ní chiida di 'úú; niicu díí ní daiyá dii. 6 Ní taachi Ndyuūs dichó'o yā 'áámá n'dyaⁿ'ā daiyá yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ngaⁿ'a yā 'tíícā:

Nducyaaca ángeles yeⁿ'é Ndyuūs canéé chi dich'ɛɛtɛ́ yā daiya Ndyuūs. 7 Ní Ndyuūs ngaⁿ'a yā yeⁿ'e ángeles yeⁿ'e yā 'tíícā:

'Úú diíⁿ chi ángeles yeⁿ'é ní tan'dúúcā espíritu s'eeⁿ, 'tiicá yā. Ní diíⁿ chi ángeles dichíí'vɛ yā 'úú. Ní tan'dúúcā 'áámá nguuchi yaⁿ'ā 'tíícā ángeles yeⁿ'é. 8 Naati Ndyuūs ngaⁿ'á yā yeⁿ'e daiya yā Jesucristo 'tíícā:

Dii Ndyuūs, trono yeⁿ'e di ni 'áámá cūnee. Ní ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ di yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē ndúúcū vaadī cuaacu.

9 Dii ní neⁿ'e di cosas chi cuaacu, ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e di chɛɛ chi nguɛ́ɛ́ cuaacu. Cucáávā chuū Ndyuūs yeⁿ'e di chi chiida di ní tee yā dii vaadī yeenu taavi nguɛ́ɛ́ ti ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é nī. 10 'Tiicá ntúūⁿ Ndyuūs ngaⁿ'a yā yeⁿ'ē daiyá yā Jesucristo:

Díí, Señor, ndii cuááⁿ vmnaaⁿ s'núuⁿ di cimiento yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, ní din'dái di nanguuvi ndúúcū ta'a di.

11 Iⁿ'yeēⁿdi ndúúcū nánguuvi ní dí'cuiinu naati díí 'áámá cūnee di. Ní tanducuéⁿ'ē chuū cuuvi ndiicúū tan'dúúcā catecai yú, 'tíícā ndiicúū.

12 Ní diíⁿ nī n'cánnduu nī nducuéⁿ'ē tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ diíⁿ yā chí n'cannduu yā catecaí yā. Ní n̄'daaⁿ di nducuéⁿ'ē tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ n̄'daaⁿ yā catecaí yā. Naati dii Jesucristo daiyá Ndyuūs 'āā daamá nūuⁿ canee di nduuyu nduuyu. Ní 'áámá cūnee di cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 13 Ndyuūs nguɛ́ɛ́ caⁿ'á yā mar 'áámá ángel mar 'áámá vmnéⁿ'ēe tan'd'úúcā chi ngii yā daiyá yā Jesucristo 'tíícā:

'Cuūndī di lado ta cuaācú ndíí 'úú diíⁿ chi nducyaacá yā chi taáⁿ yā yeⁿ'ē di canée yā maaⁿ ca'a di tan'dúúcā 'áámá banco 'líí 'tííca yā chí chɛɛ́ dí yeⁿ'é yā. 14 Nducyáácá ángeles ní espíritu s'eeⁿ chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs. Ní Ndyuūs dichó'o yā ángeles chí innee yā 'iiⁿ'yāⁿ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi Ndyuūs nadinguáⁿ'ai yā.

2

Canéé chí diiⁿ yú cuidado yeⁿ'e chi Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ

1 Ní cucáávā chi Cristo nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ canéé chí candɛɛ yú cuidado yeⁿ'é nduudu cuaacu chí n'giindiveeⁿ yú ti nguɛ́ɛ́ i'neeⁿ yú cucáávā nduudu chí n̄'daaⁿ ní maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ caⁿ'a yú táámá yúúní. 2 Nduudu cuaacu chi 'āā ngaⁿ'a ángeles ní nduudu chi ch'iⁿ'i nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi cuaacu nííⁿnyúⁿ chí nduudu cuaacu. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā nduudu cuaacu miiⁿ ní vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā 'āā cūneé yā na castigo caati 'tíícā cuuvi. 3 Ní maaⁿ ní ¿táácā cuuví nanguaⁿ'āī s'uuúⁿ yeⁿ'e castigo nduuti chi nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú cuidado yeⁿ'ē chi nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ? Vmnááⁿ vmnaaⁿ Señor Jesucristo ngaⁿ'á yā chi nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ. Cuayiivi miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'iindiveéⁿ yā nduudu miiⁿ diíⁿ yā ch'iⁿ'í yā s'uuúⁿ ndúúcū pruebas chi nduudu miiⁿ ní nduudu cuaacu. 4 'Tiicá ntúūⁿ tiempo maaⁿ Ndyuūs ch'iⁿ'í yā s'uuúⁿ chi cuaacu chi nduudu miiⁿ ní cuaacu caati diíⁿ yā señas ndúúcū vaadī n'giinu chi ch'ɛɛtɛ. Ní ch'iⁿ'í yā poder yeⁿ'é yā ní diíⁿ yā milagros. Ní ca'a yā n'deee n'dáí ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Espíritu N'dai yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e yā caati 'tíícā neⁿ'é yā diiⁿ yā.

Jesucristo ch'iindiyáaⁿ yā tan'dúúcā 'áámá saⁿ'ā yeⁿ'e íⁿ'yeeⁿdī

5 Ndyuūs nguɛ́ɛ́ cuuvi s'neéⁿ yā chi ángeles miiⁿ ngaⁿ'á yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e íⁿ'yeeⁿdī chi cuayiivi caⁿ'á yā din'dái yā. Ní yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdi miiⁿ chííⁿ chi ngaⁿ'a yú. 6 Nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā 'tíícā. Ná libro yeⁿ'e Ndyuūs chi canéé nguūⁿ ní 'áámá yā ngaⁿ'a yā 'tíícā:

N'dii, Ndyuūs, ¿dɛ́'ɛ̄ chi saⁿ'ā s'eeⁿ chi snéē na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi nan'gaacu nī yeⁿ'ē sa? ¿Dɛ́'ɛ̄ chi saⁿ'ā s'eeⁿ chi snéē na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi diíⁿ nī cuidado yeⁿ'e saⁿ'ā s'eeⁿ?

7 Ta 'lííⁿ tiempo nūuⁿ n'dii, Ndyuūs, s'nééⁿ nī saⁿ'ā Daiyá nī chi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtɛ cá yā tan'dúúca ángeles. Ní teé nī saⁿ'ā daiyá nī chi ch'ɛɛtɛ́ yā ndúúcū honra yeⁿ'é yā tan'dúúcā chi saⁿ'ā rey 'tííca yā. Ní chi'néeⁿ nī saⁿ'a miiⁿ chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi nadin'dái nī.

8 Ní s'néeⁿ nī tanducuéⁿ'ē dendu'ū maaⁿ ta'á yā.

Ní 'tííca rā va ti Ndyuūs s'néeⁿ yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi saⁿ'ā miiⁿ caaⁿ'máⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē. Maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ inaaⁿ yú chi saⁿ'ā miiⁿ ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē. 9 Naati maaⁿ ní snaaⁿ yú chi Ndyuūs diíⁿ yā chi Jesucristo nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtɛ́ yā tan'dúúcā ángeles dúú'ví tiempo nūuⁿ. Ní Ndyuūs neene ya'ai 'iinú yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi neⁿ'é yā chi Jesucristo ch'īi yā lugar yeⁿ'e nducyaaca yú. Maaⁿ ní vɛ́ɛ́ dɛɛvɛ́ yeⁿ'e Jesucristo ní vɛ́ɛ́ honra yeⁿ'é yā cucáávā chí ch'īi yā na cruz.

10 Ní Ndyuūs din'dái yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū ní diíⁿ yā cuidado yeⁿ'ē. Ní n'daacā diiⁿ Ndyuūs taachi diiⁿ chi Jesucristo miiⁿ ní saⁿ'ā perfecto yā chí chichɛ́ɛ́ yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi n'geenu yā ngii. Ní Ndyuūs n'diichí yā chi n'daācā idiíⁿ yā. 'Tíícā diiⁿ Ndyuūs caati cuuvi yeⁿ'é yā n'deee n'dáí daiyá yā. Ní cuuvi ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ parte chi cuuvi yeⁿ'é yā ndúúcū vaadī dɛɛvɛ n'dai yeⁿ'é yā. Jesucristo ní saⁿ'ā chi nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 11 Ní Jesucristo ní didɛɛvɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é yā ní 'iiⁿ'yāⁿ chí ndúúví dɛɛvɛ́ yā ní tan'dúúcā Jesucristo miiⁿ. Vɛ́ɛ́ 'áámá nūuⁿ chiida nducyaaca 'iiⁿ'yā. Cáávā chuū Jesucristo nguɛ́ɛ́ 'cuinaáⁿ yā chi caaⁿ'máⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ví'i yā. 12 Ní 'tíícā Jesucristo ngaⁿ'á yā ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní canéé nguūⁿ:

N'diī Ndyuūs, 'úú caaⁿ'máⁿ yeⁿ'é n'diī nanááⁿ hermanos yeⁿ'é ní caātá himnos chi cantos chi ngaⁿ'ā chi ch'ɛɛtɛ́ nī nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é nī taachi nduuvidaamá yā. 13 Taama vmnéⁿ'ēe Jesucristo caⁿ'a yā 'tiicā:

'Úú ní canéé confianza yeⁿ'é ndúúcū Ndyuūs.

Ní táámá caⁿ'a yā:

'Muuⁿ caneé ndúúcū daiyá chi Ndyuūs tee yā 'úú.

14 'Tíícā, 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e 'áámá familia ní 'áámá yuūtɛ̄ yeⁿ'é yā ní 'áámá yuūuⁿ ntúūⁿ va. Ní 'tiicá ntúūⁿ Jesucristo miiⁿ ch'iindiyáaⁿ yā ndúúcū cuerpo ndúúcū yuūúⁿ tan'dúúcā s'uuúⁿ. Ní 'tiicá ntúūⁿ Jesucristo ch'īi yā caati cuuvi di'cuiinú yā yááⁿn'guiinūuⁿ caavā chi diiⁿ sa chi nducyaaca yú ní n'gii yú. 15 'Tiicá ntúūⁿ Jesucristo diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ 'va'a yú yeⁿ'e tiempo chí 'cuūvi yú. 16 Cuaacu chi Jesucristo nguɛ́ɛ́ ndaá yā nanááⁿ ángeles chi chinnee yā ángeles naati nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e Abraham cáávā chi nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ. 17 Cáávā chuū Jesucristo canéé chi ch'iindiyáaⁿ yā tan'dúúcā nducyaaca hermanos yeⁿ'é yā ní 'íícú maáⁿ yā cuuvi cūneé yā chiiduú ch'ɛɛtɛ ca chi 'áámá cānee yeⁿ'e ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Ndyuūs. Ní ya'ai 'iinú yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'íícú cuuví nadach'ɛɛ̄cú yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ti nadíí'vɛ yā nducuéⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. 18 Ní Jesucristo maáⁿ yā ch'eenú yā chiī ní chichɛɛ yā taachi ndaá yááⁿn'guiinūuⁿ chí n'diichineeⁿ sa 'yā. Ní cáávā chuū maaⁿ ní Jesucristo cuuvi cūnnee yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ taachi n'geenú yā ngii ní nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ taachi ndaa sa n'diichineeⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

3

Jesucristo ní ch'ɛɛtɛ taavi cá yā nguɛ́ɛ́ ti Moisés

1 Ndís'tiī, hermanos yeⁿ'ē yú chi Cristo didɛɛvɛ́ yā ní ndís'tiī ntúūⁿ Ndyuūs yaa'ví yā ndís'tiī chi cuuvi yeⁿ'é yā. Maaⁿ ní nadicádíínuuⁿ n'dai nī yeⁿ'e Jesucristo chi apóstol chi dichó'o Ndyuūs ti Jesucristo miiⁿ ní chiiduú ch'ɛɛtɛ cá yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo tan'dúúcā s'uuúⁿ. 2 Jesucristo miiⁿ 'áámá caneé yā ndúúcū Ndyuūs ní diíⁿ yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū. Ní diíⁿ yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi Ndyuūs dineⁿ'é yā. Ní tan'dúúcā Moisés din'daacá yā ntiiⁿnyuⁿ chi Ndyuūs ca'a yā, 'tiicá ntúūⁿ Jesucristo din'daacá yā tanducuéⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē va'ai yeⁿ'é Ndyuūs chi Ndyuūs ca'a yā. 3 Ní 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi din'dái yā 'aama va'āī ní ch'ɛɛtɛ cá yā nguɛ́ɛ́ ti va'āī miiⁿ. 'Tíícā Jesucristo ní ch'ɛɛtɛ taavi cá yā nguɛ́ɛ́ ti Moisés. 4 Deenu yú chi vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi din'dái yā ca'áámá cā'aama va'āī naati Ndyuūs din'dái yā nducuéⁿ'ē dendu'ū chi vɛ́ɛ́. 5 Moisés miiⁿ dichíí'vɛ yā Ndyuūs ní n'dááca taavi idiiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē vaacu Ndyuūs. Ní Moisés diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ chi ngaⁿ'a yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi caaⁿ'máⁿ yā cuayiivi. 6 Naati Cristo chi daiyá Dendyuūs ni 'áámá diiⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ ti 'iiⁿ'yāⁿ ndii tiíⁿ yā yeⁿ'e vaacu Dendyuūs. Ní s'uuúⁿ tan'dúúcā vaacu Ndyuūs 'tíícā s'uuúⁿ nduuti chi canéé diitu yú ndúúcū chi i'teenu yú. Ní yeenu yú ndúúcū chi cuuvi yeⁿ'e yú ndíí tiempo chi 'cuūvi yú.

Vɛ́ɛ́ tiempo chi ntaavi'tuunúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs

7 Ní chuū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ngaⁿ'a yā 'túúcā naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs:

Maaⁿnguuvi miiⁿ nduuti chi ndís'tiī 'caandiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'é Ndyuūs:

8 Nguɛ́ɛ́ dichɛɛchí nī staava yeⁿ'é nī chí ditaáⁿ nī tan'dúúcā chi diíⁿ 'iiⁿ'yāⁿ tiempo chi 'āā chó'ōo taachi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā n'diichineéⁿ yā Ndyuūs ndúúcū nuuⁿndi chi diíⁿ yā na yáⁿ'āa cuuⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. 9 Ní Ndyuūs ngaⁿ'á yā ngīi yā 'iiⁿ'yāⁿ:

Tiempo chi chó'ōo na yáⁿ'āa cuuⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'ē ndaata yeⁿ'é nī n'diichinééⁿ ntúuⁿ yā 'úú 'áárá chí n'diichí yā nducuéⁿ'ē chi 'úú diíⁿ ndúúcu yā 'naaⁿ chí 'uūvī ngɛɛcu nduuyū.

10 Ní cáávā chuū 'úú, Ndyuūs, ditaáⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní 'túúcā ngaⁿ'á ngīi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ: Ndis'tiī, nducuéⁿ'ē tiempo nguɛ́ɛ́ n'daacā nadacadíínuuⁿ nī na staava yeⁿ'é nī. Ní nguɛ́ɛ́ n'diichí nī yúúní yeⁿ'é.

11 Ní cáávā chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'úú ní nguɛ́ɛ́ canee yiinú yeⁿ'e yā ní caⁿ'a 'túúcā: Cuáácú chí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ cuuví ndaa yā naachi canéé chí ntaavi'tuunúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é nī.

12 Maaⁿ ní ndís'tiī, hermanos yeⁿ'é, cundɛ́ɛ nī cuidado chi nguɛ́ɛ́ 'áámá ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ n'daacā staava yeⁿ'é nī chi nguɛ́ɛ́ i'téénu nī ní nguɛ́ɛ́ divíi nī yeⁿ'é Ndyuūs chi canduuchi. 13 Ní ndís'tiī ní yaa'ví nī ví'i nī 'áámá nī taama nī nguuvi nguuvi taachi maaⁿnguuvi ní 'íícú mar 'áámá ndís'tiī nguɛ́ɛ́ dichɛɛchí nī staava yeⁿ'é nī cáávā nuuⁿndi chi nginnche'ēī ndís'tiī. 14 Ní vɛ́ɛ́ 'áámá cuaaⁿ yeⁿ'ē yú ndúúcū Cristo nduuti chi s'uuúⁿ ní 'áámá canee yú ndúúcū chi i'téénu yú vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e Cristo ndíí tiempo chi 'cuūvi yú.

15 'Tíícā canéé nguuⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs:

Nguɛ́ɛ́ dichɛɛchí nī staava yeⁿ'é nī chi ditaáⁿ nī tan'dúúcā chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ tiempo chi chó'ōo taachi n'diichineeⁿ yā 'úú chi Ndyuūs. 16 ¿Du'ú 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'iindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ní cuayiivi nduuvitaáⁿ yā? 'Túúcā diiⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi cueⁿ'é yā ndúúcū Moisés yeⁿ'e yáⁿ'āa Egipto. Nducyaacá yā nduuvitaáⁿ yā. 17 ¿Du'ú 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs nguɛ́ɛ́ yiinú yā nduucú yā 'uūvī ngɛɛcu nduuyu? 'Túúcā nguɛɛ yiinú yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi dinuuⁿndí yā ní ch'īi yā na yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. 18 ¿Du'ú 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs ngaⁿ'á yā caavā maaⁿ chi duuchí yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ cuuví cundaa yā lugar naachi ntaavi'tuunúuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yā? 'Túúcā ngaⁿ'á yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e yā. 19 Maaⁿ ní deenu yú ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi cundaa yā lugar yeⁿ'e Ndyuūs ti nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs.

4

1 Maaⁿ ní Ndyuūs tee yā promesa s'uuúⁿ chi cuuvi cundaa yú lugar yeⁿ'é yā ní cuuvi ntaavi'tuunúūⁿ yú ndúúcu Ndyuūs. Canéé chí candɛɛ yú cuidado caati 'aatīī 'aama chɛ́ɛ́ ndis'tiī nguɛ́ɛ́ cuchɛɛ́ nī tanducuéⁿ'ē dendu'ū ní nguɛ́ɛ́ cuuvi cundaa nī lugar miiⁿ. 2 Caati 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é Jesucristo ndɛɛ́ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Jesucristo nanááⁿ s'uuúⁿ, 'tiicá ntúūⁿ nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi ch'īi yā na yáⁿ'āa cuuⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ti taachi ch'iindiveéⁿ yā nduudu miiⁿ nguɛ́ɛ́ s'téénu yā yeⁿ'ē. 3 Naati s'uuúⁿ chi i'teenu yú nduudu miiⁿ, s'uuúⁿ ní cuuvi ndaa yú naachi caⁿ'a Ndyuūs chi ntaavi'tuunúūⁿ yú ndúúcu yā. 'Tíícā ngaⁿ'a Ndyuūs na libro yeⁿ'é yā naachi canéé nguūⁿ:

Cáávā chi diíⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'úú nguɛ́ɛ́ yiinú yeⁿ'e yā. Ní cuaacú ngaⁿ'á nduudu ndúúcū maāáⁿ chi duuchí. Nguɛ́ɛ́ cuuvi ndaa yā nduucú na lugar yeⁿ'é naachi ntaavi'tuunuúⁿ.

Ní Ndyuūs di'cuiinú yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā taachi din'dái yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 4 Ní 'áámá cuaaⁿ yeⁿ'ē libro yeⁿ'é Ndyuūs naachi canéé nguūⁿ ní ngaⁿ'a yeⁿ'ē ndíí chí ndɛɛ̄chɛ̄ nguuvi chi ntaavi'tuunúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ:

Ndyuūs ní ndíí chí ndɛɛ̄chɛ̄ nguuvi ntaavi'tuunúuⁿ yā yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā. 5 Ní canee táámá vmneⁿ'ēe na libro yeⁿ'e Ndyuūs 'tíícā:

'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi cūndaa yā ní ntaavi'tuunúuⁿ yā nduucú. 6 Maaⁿ ní vɛ́ɛ́ n'duuvi 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé chi cundaa yā na lugar naachi ntaavi'tuunúuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi vmnááⁿ vmnaaⁿ n'giindiveéⁿ yā nduudu cuaacu miiⁿ nguɛ́ɛ́ sndaa yā ti nguɛ́ɛ́ s'téénu yā Ndyuūs. 7 Taama vmnéⁿ'ēe Ndyuūs s'neéⁿ yā 'áámá nguuvi ní ngaⁿ'a yā chi nguuvi ní maaⁿnguuvi. Ní Ndyuūs ngaⁿ'a yā yeⁿ'ē nduudu miiⁿ cuayiivi taachí 'āā chó'ōo chuū. 'Āā 'naaⁿ tiempo nguuvi chi David ngaⁿ'a sa yeⁿ'ē. Ní 'tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'ē nguuvi miiⁿ:

Maaⁿnguuvi nduuti chi ndís'tiī 'caandiveéⁿ nī nduudu chi Ndyuūs ngaⁿ'á yā: Nguɛ́ɛ́ dichɛɛchí nī staava yeⁿ'é nī. 8 Ní nduuti chi saⁿ'ā Josué chi saⁿ'ā ndíí tiīiⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ cuuvi sa ca'a sa 'iiⁿ'yāⁿ Israel s'eeⁿ chí ntaavi'tuunúuⁿ yā tuu'mi ní Ndyuūs nguɛ́ɛ́ canee chi caaⁿ'máⁿ yā taama vmnéⁿ'ēe yeⁿ'ē táámá nguuvi. 9 Maaⁿ ní cáávā chuū vɛ́ɛ́ chi ntaavi'tuunúuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs. 10 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi sndaá yā naachi Ndyuūs ntaavi'tuunúuⁿ yā 'āā ntɛ́ɛ́ idiíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ tan'dúúcā chi Ndyuūs 'āā ntɛ́ɛ́ idiíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ. 11 Maaⁿ ní canéé chí di'cuíítu yú chi cuuvi cūndaā yú lugar naachi ntaavi'tuunúūⁿ yú ní 'aatīī tanáⁿ'ā yú diiⁿ yú chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yú tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ chi'téénu yā.

12 Ní nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ní canduuchi ní neené ditiīnú. Ní vɛɛ ca 'caāiⁿ yeⁿ'ē nguɛ́ɛ́ ti 'áámá machete chi 'caāiⁿ nduu 'uuvī lados. 'Tíícā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Ndaā na coo yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú naachi canee alma yeⁿ'e yú ndúúcū espíritu yeⁿ'e yú ndíí túútɛ̄ yeⁿ'e yú. Ní déénu chɛɛ chi tumicadíínuuⁿ yú ndúúcū chɛɛ chi neⁿ'e yú diiⁿ yú chi ngiīcā yeⁿ'e staava yeⁿ'e yú. 13 Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi vɛ́ɛ́ chi cuuvi cunúúⁿ n'de'ei yeⁿ'é Ndyuūs. Ndyuūs din'dái yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi vɛ́ɛ́ ní inaáⁿ yā nducuéⁿ'ē tan'dúúcā chi canee nanáaⁿ yā. Ní canéé chí ca'a yú cuenta yeⁿ'e vida yeⁿ'e yú taachi ndaa yú nanáaⁿ yā.

Jesús ni chiiduú ch'ɛɛtɛ taavi ca yeⁿ'e yú

14 Jesús chi daiyá Dendyuūs ní chiiduú ch'ɛɛtɛ taavi ca yeⁿ'e yú. Ní cunaⁿ'a yā va'ai chɛɛti nguuvi ní ndaá yā nanááⁿ Ndyuūs. Ní cáávā chuū canee chi 'áámá canee yú ndúúcū chi i'teenu yú Ndyuūs. 15 Ní chiiduú ch'ɛɛtɛ taavi ca yeⁿ'e yú ya'ai 'iinú yā s'uuúⁿ taachi n'geenu yú ngii caati Jesús miiⁿ ní ch'eenú yā chii tanducuéⁿ'ē tan'dúúcā s'uuúⁿ naati nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí yā mar 'áámá vmnéⁿ'ēe. 16 Ní cáávā chuū cuuvi ndaa yú nanááⁿ trono yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'e yú ndúúcū confianza ti dineⁿ'é yā s'uuúⁿ. Ní 'íícú Ndyuūs cuuvi ya'ai 'iinú yā yeⁿ'e s'uuúⁿ ní cunnee yā s'uuúⁿ taachi, vɛ́ɛ́ necesidades yeⁿ'e yú. Ní itée yā s'uuúⁿ denduⁿ'ū chi n'daacā n'dai yeⁿ'é yā.

5

1 Tiempo chi chó'ōo 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndɛɛvɛ́ yā ca'áámá cā'aama chiiduú ch'ɛɛtɛ chi canéé chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní ca'á yā ofrendas ní 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiti chi candɛɛ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ti ofrenda caavā nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 2 Ní chiiduú ch'ɛɛtɛ ca ní dinuuⁿndí yā tan'dúúcā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. Ní cáávā chuū vɛ́ɛ́ paciencia yeⁿ'é yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi tonto ní ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi dinuuⁿndí yā. 3 Ní chiiduú ch'ɛɛtɛ ca cáávā chi dinuuⁿndi yā canéé chí 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiti chi ofrenda yeⁿ'e maáⁿ yā cáávā nuuⁿndi yeⁿ'e maáⁿ yā tan'dúúcā chi diíⁿ tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ cáávā nuuⁿndi yeⁿ'é yā.

4 Ní mar 'áámá saⁿ'ā cuuví diiⁿ sa nombrar maaⁿ sa lado yeⁿ'ē chiiduú ch'ɛɛtɛ ca cáávā chi maāⁿ sa neⁿ'e sa ti Ndyuūs yaa'ví yā saⁿ'ā chi cuuvi chiiduú ch'ɛɛtɛ ca chi diiⁿ sa ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā tan'dúúcā chi yaa'ví yā saⁿ'ā Aarón chi cuuvi chiiduú ch'ɛɛtɛ ca tiempo chi 'āā chó'ōo. 5 'Tiicá ntúūⁿ chó'ōo yeⁿ'e Cristo. Cristo miiⁿ nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā nombrar maáⁿ yā chi cuuvi chiiduú ch'ɛɛtɛ ca. Ndyuūs yaa'ví yā Cristo chi cuuvi chiiduú ch'ɛɛtɛ ca. Ní 'tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs:

Dii ní daiyá, 'úú ní chiida di ní cuaacu chí dii ní daiyá. 6 Ngaⁿ'a ntúūⁿ táámá ni canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā:

Díí ní daiyá ní cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ canee di chiiduú ch'ɛɛtɛ ca. Tan'dúúcā chi tiempo chi 'āā chó'ōo chiiduú ch'ɛɛtɛ ca chi nguuvi Melquisedec 'tiicá nī ti yeⁿ'ē ndaata yeⁿ'é yā. 7 Ní taachi Jesús canee yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū caⁿ'angua'á yā nanááⁿ Ndyuūs chiidá yā ní ngaⁿ'a yā: N'dií Ndyuūs diíⁿ nī chiiⁿ chi neⁿ'é nī. Ní 'caī diitú yā neⁿ'e chi chɛɛ̄cú yā: N'diī, Ndyuūs, cuuvi nadanguáⁿ'ai nī 'úú chi nguɛ́ɛ́ 'cuūví nduuti chi neⁿ'é nī diíⁿ nī 'tíícā. Ní Ndyuūs ch'iindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e Jesús taachi ngaⁿ'angua'á yā ti dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs. Ní Ndyuūs ca'á yā fuerzas Jesús. 8 Ní 'áárá chí Jesús miiⁿ ní daiyá Dendyuūs ch'eeⁿ yā cáávā dendú'ū chi canéé chí ch'eenú yā chiī ní ch'iindiveéⁿ yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē. 9 Ní taachi Ndyuūs n'diichineéⁿ yā Jesús, Jesús miiⁿ ní diíⁿ yā nducuéⁿ'ē chi neⁿ'e Ndyuūs. Ní 'íícú Jesús miiⁿ cuuví yā nadanguáⁿ'ai yā nducyaaca s'uuúⁿ chi n'giindiveeⁿ yú yeⁿ'e yā. 10 Ní Ndyuūs diíⁿ yā chi Jesús cuuvi chiiduú ch'ɛɛtɛ ca tan'dúúcā tiempo chi chó'ōo chiiduú ch'ɛɛtɛ ca chi nguuvi Melquisedec, 'tiicá yā.

Vɛ́ɛ́ peligro yeⁿ'e yú chi ngaⁿ'a yú chi 'āā ntɛ́ɛ́ i'teenu yú Jesucristo

11 Maaⁿ ní vɛ́ɛ́ cá chi neⁿ'é 'nū caaⁿ'máⁿ 'nū yeⁿ'e Melquisedec chi chiiduú ch'ɛɛtɛ ca naati ngii n'dáí caaⁿ'máⁿ 'nū yeⁿ'ē ti ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ ituumicadiinuuⁿ nī. 12 'Āā chó'ōo tiempo chi ndís'tiī 'āā s'téénu nī ní maaⁿ ní ndís'tiī canéé chí ca'cueéⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ naati ndíí maaⁿ 'āā neⁿ'é nī taama vmnéⁿ'ēe chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ca'cueéⁿ yā ndís'tiī dendu'ū chi vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'é Ndyuūs. Ní ndís'tiī ní 'āā débil nī. Ní tan'dúúcā dacuá'āa chi neⁿ'e leche ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e comida chi ditiīnú, 'tiicá nī. 13 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi dámaāⁿ ngi'i leche ní tan'dúúcā dacuá'āa 'tiicá yā. Ní nguɛ́ɛ́ deenú yā dɛ'ɛ̄ chi n'daacā o dɛ'ɛ̄ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 14 Ní comida chí ditiīnu ní che'é 'iiⁿ'yāⁿ n'gɛɛ̄tɛ́ chi 'āā deenú yā in'nuú yā chɛ́ɛ́ chí n'daacā o chɛ́ɛ́ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā caati 'tíícā costumbre yeⁿ'é yā chi diíⁿ yā.

6

1 Maaⁿ ní i'téénu ca yú ní 'caandiveeⁿ ca yú cosas chi chɛɛchi chi 'iiⁿ'yāⁿ ca'cueéⁿ yā s'uuúⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yú 'caandiveeⁿ yú taama vmnéⁿ'ēe tan'dúúcā chi ngi'cueéⁿ yā s'uuúⁿ ndii vmnááⁿ vmnaaⁿ taachi cáámá i'teenu yú nduudu cuaacu yeⁿ'é Cristo. Ní nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a yú táámá vmnéⁿ'ēe chi s'neeⁿ yú ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yú chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chí diiⁿ chi 'cuūvi yú ti maaⁿ ní i'teenu yú Jesucristo. 2 Ní nguɛ́ɛ́ ca'cueeⁿ ca yú yeⁿ'ē chi ngɛɛdínuūⁿní, ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē chi s'nuuⁿ yú ta'a yú nanááⁿ tiíⁿ 'iiⁿ'yāⁿ, ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē chi nnduuchí 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Cristo yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā, ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē nguuvi chi Cristo diíⁿ yā juzgar nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. 3 Ca'cueeⁿ ca yú más cā yeⁿ'e chi i'téénu yú yeⁿ'e Cristo. Ní chuū ní diiⁿ yú nduuti chi Ndyuūs neⁿ'e yā.

4 Ní ¿dɛ'ɛ̄ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā sta'á yā dɛɛvɛ chi Cristo, ní sta'á yā cosas chi n'dai taavi chi Cristo ca'a yā, ní 'āā sta'á yā Espíritu N'dai yeⁿ'e Cristo, 5 ní deēnú yā nduudu cuaacu chí n'dai chí yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū poder chi yeⁿ'e táámá iⁿ'yeeⁿdi chi cuchiī? 6 Ní nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndaacadaamí yā yeⁿ'e Cristo ní dinuuⁿndí yā, nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ yā ndaa yā nanááⁿ Cristo chi nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'é yā, tí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā tan'dúúcā chi s'nééⁿnga'á yā daiyá Ndyuūs miiⁿ taama vmnéⁿ'ēe. Ní diíⁿ yā chi Cristo miiⁿ 'cuináaⁿ yā nguaaⁿ 'yááⁿ n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ. 7 Ndyuūs diíⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā chi diíⁿ yā ndúúcū yáⁿ'āa taachi n'deee cuuví ngeeⁿ cuūvi vmnááⁿ yáⁿ'āa ni yáⁿ'āa sta'ā nuūⁿnīⁿ miiⁿ 'áámá 'áámá vmnéⁿ'ēe chi ngeeⁿ cúúvī. Ndyuūs ca'á yā yáⁿ'āa miiⁿ cosecha chi n'dai 'iiⁿ'yāⁿ chí ngiīnú yā ndaataá. 8 Naati nduuti chi yáⁿ'āa miiⁿ ní ngii yááⁿ yeⁿ'ē ndúúcū yaata chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄. Ní Ndyuūs nguɛ́ɛ́ ca'á yā cosecha n'dai yeⁿ'ē níícú cuayiivi 'iiⁿ'yāⁿ ní 'neeⁿ yáⁿ'a yā yáⁿ'āa miiⁿ.

Vɛ́ɛ́ chi cuuvi yeⁿ'e yú chi nnee s'uuúⁿ chi 'áámá cunee yú

9 Maaⁿ ní 'áárá chi ngaⁿ'á 'nū 'tíícā yeⁿ'e ndís'tiī, hermanos, deenu 'nū chi vɛ́ɛ́ cosas chi n'dai taavi ca yeⁿ'é nī ti yeⁿ'é Cristo ndís'tiī ní Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā ndís'tiī. 10 Ndyuūs dámaāⁿ diíⁿ yā dendu'ū chí cuaacu. Nn'gaacú yā yeⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ nī ní táácā nneé nī hermanos yeⁿ'ē yú caati dineⁿ'é nī hermanos chi i'téénu yā Jesucristo. Ní 'tíícā ní diíⁿ nī nguuvi nguuvi. 11 Maaⁿ ní neⁿ'é 'nū chi ca'áámá ca'áámá ndís'tiī daamá nūuⁿ idiíⁿ ní ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é nī tan'dúúcā chi diíⁿ nī taachi cáámá i'téénu nī. Ní diíⁿ nī ndíí tiempo chi ch'īi nī. Ní 'tíícā cuuvi cuaacu chi vɛ́ɛ́ chi cuuvi yeⁿ'é nī. 12 Nguɛ́ɛ́ neⁿ'é 'nū chi nduuví 'daan'di nī naati neⁿ'é 'nū chi din'daacá nī tan'dúúcā tanáⁿ'a cā 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā. Ní cunee ngiinú yā yeⁿ'e vaadī n'dai chí Ndyuūs ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi Ndyuūs ngaⁿ'á yā chi cuuvi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

13 'Āā 'nááⁿ tiempo chi chó'ōo Ndyuūs diíⁿ yā 'áámá compromiso ndúúcū Abraham ní Ndyuūs ngaⁿ'á yā cáávā chi duuchi maáⁿ yā chi 'tíícā caⁿ'á yā diíⁿ yā caati nguɛ́ɛ́ cá táámá 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'ɛɛtɛ cá yā ti Ndyuūs. 14 Ní caⁿ'a yā: Díí, Abraham, cuaacu nííⁿnyúⁿ di'viicú dii ní diíⁿ chi cuuvi n'deee n'dáí daiyá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē di cuaaⁿ naachi cuchiī. 15 Abraham cūnee ngiinú yā compromiso yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū vaadī ngiīnū ní tunée yā compromiso chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi ca'á yā Abraham miiⁿ. 16 Maaⁿ ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ngaⁿ'á yā chi cuaacu nííⁿnyúⁿ caⁿ'á yā diiⁿ yā, ngaⁿ'á yā “Por Dios” cucáávā 'áámá yā chi ch'ɛɛtɛ cá yā nguɛ́ɛ́ ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Níícú taachi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'á yā chi 'tíícā caⁿ'á yā diíⁿ yā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chí ch'ɛɛtɛ ca tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ más cā chi cuuvi caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'ē. 17 Ní 'tíícā Ndyuūs neⁿ'é yā ch'iⁿ'í yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e Abraham chi cuaacu nííⁿnyúⁿ diíⁿ yā cumplir compromiso yeⁿ'é yā. Ní nguɛ́ɛ́ n̄'daaⁿ mar 'áámá nduudu yeⁿ'é yā. Ní cáávā chuū ngaⁿ'á yā cucáávā chi duuchi maáⁿ yā. 18 Ní cáávā chuū vɛ́ɛ́ 'úúví dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ cuuvi n̄'daaⁿ. Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ cuuvi cu'neéⁿ yā táámá cosa lugar yeⁿ'ē 'uuvī compromiso yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū chi ngaⁿ'á yā chi caⁿ'á yā diíⁿ yā cáávā chi duuchi maáⁿ yā. Ndyuūs nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā nduudu yaadi. Ní ndúúcū compromiso yeⁿ'é yā, Ndyuūs tee yā s'uuúⁿ 'viich'ɛɛtíínūuⁿ ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e yú caati s'uuúⁿ n'nuuⁿ yú Ndyuūs ní i'téénu yú 'yā ní yeⁿ'ē chi Ndyuūs tée yā chi cuuvi yeⁿ'ē yú. 19 Chííⁿ chí i'téénu yú cáávā alma yeⁿ'e yú ní tan'dúúcā 'áámá ancla yeⁿ'e barco ti i'nēēⁿ diíⁿ barco chi 'āā ntɛ́ɛ́ ínuⁿ'u. 'Tíícā s'uuúⁿ ndúúcū chí i'téénu yú cuuvi ndáá niiⁿnuⁿ yú nanááⁿ Ndyuūs. 20 Jesucristo 'āā ndaá yā nanááⁿ Ndyuūs vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'ē s'uuúⁿ. Ní maaⁿ ní cááva yā cuuvi ndaa yú nanááⁿ Ndyuūs. Ní maaⁿ ní Jesucristo miiⁿ ní chiiduú ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'e yú chi 'áámá cūnee ná ntiiⁿnyuⁿ miiⁿ. Ní tan'dúúcā chiiduú ch'ɛɛtɛ ca Melquisedec chi 'áámá cūnee na ntiiⁿnyuⁿ 'āā tiicá nūuⁿ Jesucristo.

7

Yeⁿ'e Jesús chi chiiduú ch'ɛɛtɛ ca tan'dúúcā Melquisedec chi chiiduú ch'ɛɛtɛ ca

1 'Iiⁿ'yāⁿ Melquisedec ni rey yeⁿ'é yáāⁿ Salem ní chiiduú ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'e Ndyuūs chí ch'ɛɛtɛ n'dai. Tiempo chi 'āā 'nááⁿ chó'ōo, saⁿ'ā Abraham ní taachi cuchíi sa chi cheⁿ'e sa ná caandaá naachi ch'iiⁿ'nuⁿ sa reyes, saⁿ'ā Abraham miiⁿ ndaaca sa nanááⁿ chiiduú ch'ɛɛtɛ ca Melquisedec ní Melquisedec di'viicú yā Abraham. 2 Ní Abraham miiⁿ ní ca'ā sa Melquisedec 'áámá ndiichí parte yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē chi divíi yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e reyes cucáávā caāndāa. Ní chi duuchi chi Melquisedec vmnááⁿ vmnaaⁿ neⁿ'ē caaⁿ'máⁿ rey chi yeⁿ'e vaadī cuaacu. Ní cuayiivi ní neⁿ'e caaⁿ'máⁿ rey yeⁿ'e yáāⁿ Salem, ní chi duuchí yā neⁿ'e caāⁿ'maⁿ rey yeⁿ'ē vaadī 'diīiⁿ. 3 Nguɛ́ɛ́ canee nguūⁿ chɛɛ chi chɛɛcú Melquisedec, chɛɛ̄ chi chiidá yā ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā yeⁿ'e chi chiicá yā. Nguɛ́ɛ́ canee nguūⁿ yeⁿ'e tiempo chi ch'iindiyáaⁿ yā ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú yeⁿ'e tiempo chi ch'īi yā. Ní cucáávā chuū Melquisedec miiⁿ tan'dúúcā daiyá Ndyuūs 'tiicá yā ti 'áámá chiiduú ch'ɛɛtɛ ca chi 'áámá cūneeⁿ na ntiiⁿnyuⁿ cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

4 Maaⁿ ní nadacádíínuuⁿ nī chi ch'ɛɛtɛ n'dai saⁿ'ā Abraham 'cūū. Abraham ca'a yā 'áámá ndiichi parte yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē chi divíi yā yeⁿ'e reyes taachi cuⁿ'u yā na caāndaá. 5 'Tíícā ngaⁿ'ā ley yeⁿ'e Ndyuūs chi Moisés dingúuⁿ yā: Nducyaaca chiiduú chi yeⁿ'e ndaata yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ Leví canéé chi cuta'á yā ndííchí parte yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chí yeⁿ'e Abraham ní yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é yā, ti 'iiⁿ'yāⁿ Leví miiⁿ ní yeⁿ'ē ndaata Abraham. 6 Naati chiiduú ch'ɛɛtɛ ca Melquisedec miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Leví naati sta'á yā ndííchí parte yeⁿ'e Abraham. Ní Abraham miiⁿ ní saⁿ'ā chi Ndyuūs diíⁿ yā compromiso ndúúcū sa chi vɛ́ɛ́ chi cuuví yeⁿ'e sa. Ní chiiduú ch'ɛɛtɛ ca Melquisedec di'viicú yā Abraham. 7 Maaⁿ ní Melquisedec chí di'viicú yā Abraham ní ch'ɛɛtɛ cá yā nguɛ́ɛ́ ti Abraham chí di'viīcú yā 'yā. 8 Maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ Leví chi ita'á yā chi ndiichí parte yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi vɛɛ yeⁿ'e yú, ní 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā 'cuūvi yā. Naati canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Dendyuūs 'tíícā chi chiiduú ch'ɛɛtɛ ca Melquisedec chí sta'á yā ndiichi parte yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'ā chi n'díī yā. 9 Ní chuū ní neⁿ'e caaⁿ'māⁿ chi taachi Abraham ca'á yā ndiichi parte yeⁿ'é yā chiiduú ch'ɛɛtɛ ca Melquisedec, maaⁿ tiempo nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Leví chi yeⁿ'ē ndaata Abraham ní 'iiⁿ'yāⁿ chi sta'á yā ntúūⁿ chi ndiichi parte yeⁿ'é yā. 'Tiicá ntúūⁿ ca'a yā chi ndiichi parte yeⁿ'é yā chiiduú ch'ɛɛtɛ ca Melquisedec. 10 Ní 'áárá chí saⁿ'ā Leví miiⁿ 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuundiyaāⁿ sa, Abraham miiⁿ diíⁿ yā chuū cáávā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā chi 'āā cuɛ́ɛ́ 'cuundiyáaⁿ yā taachi ndaācā sa chiiduú ch'ɛɛtɛ ca Melquisedec cuaaⁿ na yúúní, ní ca'á yā chi ndiichi parte miiⁿ.

11 Maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e ndaata Israel sta'á yā ley yeⁿ'é yā yeⁿ'ē chiiduú s'eeⁿ chi yeⁿ'ē ndaata Leví. Ní 'iiⁿ'yāⁿ Leví s'eeⁿ ní yeⁿ'e ndaata Aarón. Ní nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ Leví s'eeⁿ cuuvi diíⁿ yā chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi 'cuɛɛtinéé n'daacá yā ní nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā, ¿dɛ'ɛ̄ cáávā chi neⁿ'é yā táámá chiiduú ch'ɛɛtɛ ca chí 'āā vi'í cā ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndaata chiiduú Aaron? Naati tan'dúúcā chiiduú ch'ɛɛtɛ ca Melquisedec, 'tiicá yā. 12 Caati naachi n̄'daaⁿ yā chiiduú ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'ē táámá ndaata yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel 'tiicá ntúūⁿ canee chi n̄'daa yā ley. 13 Ná libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā canéé nguūⁿ yeⁿ'e Señor yeⁿ'e yú. Señor ní yeⁿ'ē táámá 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e chiiduú chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē nátai naachi 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiti cáávā yeⁿ'e ofrenda yeⁿ'e Ndyuūs. 14 Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní déénu yā chi Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú ch'iindiyáaⁿ yā yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Judá. Ní Moisés nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a yā dɛ'ɛ̄ vɛɛ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Judá taachi cāⁿ'a yā yeⁿ'e chiiduú yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é yā.

15 Ní neené cuaacu ca canee taachi ndaā táámá chiiduú chí tan'dúúcā chiiduú ch'ɛɛtɛ ca Melquisedec, 'tííca yā. 16 Ní táámá chiiduú miiⁿ nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē chiiduú cáávā ley chi ngaⁿ'a chi chiiduú miiⁿ canee chi cuuvi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e chiiduú. Naati táámá chiiduú miiⁿ diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē chiiduú cáávā chi vɛ́ɛ́ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'é yā ní vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'é yā. 17 'Tíícā canee nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs naachi Ndyuūs ngaⁿ'á yā yeⁿ'e yā 'tíícā:

Díí ní 'áámá chiiduú chi cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ 'áámá cūnee na ntiiⁿnyuⁿ. Tan'dúúcā chiiduú ch'ɛɛtɛ ca Melquisedec 'tiicá nī. 18 Maaⁿ ní ley yeⁿ'e Moisés ní nguɛ́ɛ́ ley yeⁿ'ē maaⁿ caati nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄. 19 Ley yeⁿ'e Moisés nguɛ́ɛ́ cuuvi diiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ 'cuɛɛtinéé n'daaca yā chi nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Naati maaⁿ ná lugar yeⁿ'ē ley miiⁿ vɛ́ɛ́ 'viich'ɛɛtíínūuⁿ chi n'daacā ca chi cuuvi yeⁿ'ē yú chi Ndyuūs tee yā s'uuúⁿ. Ní cáávā chuū ndaa yú nanááⁿ Ndyuūs.

20 Ní Ndyuūs, cáávā chi duuchi maáⁿ yā, caⁿ'a yā chi diíⁿ yā chi Jesucristo chiiduú ch'ɛɛtɛ ca. Tanáⁿ'ā ca chiiduú diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ tan'dúúcā chi ngaⁿ'a reglas yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cáávā mar 'áámá nombre yeⁿ'é Ndyuūs. Naati yeⁿ'ē táámá chiiduú ch'ɛɛtɛ ca chi Jesucristo, Ndyuūs ngaⁿ'á yā yeⁿ'e Jesucristo ndúúcū chi duuchi maáⁿ yā chi canéé yā 'áámá chiiduú ch'ɛɛtɛ ca. 21 'Tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs naachi Ndyuūs ngaⁿ'a yā yeⁿ'ē taama yā:

Señor Ndyuūs ngaⁿ'á yā ndúúcū chi duuchi maáⁿ yā ní nguɛ́ɛ́ n̄'dáaⁿ yā chi ngaⁿ'a yā. Díí ní cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ canéé dí chi dii ní 'áámá chiiduú dii tan'dúúcā chiiduú ch'ɛɛtɛ ca Melquisedec 'tíícā di. 22 Maaⁿ ní cucáávā chi Ndyuūs diíⁿ yā chuū, Jesús ní diíⁿ yā chi seguro canee compromiso yeⁿ'é Ndyuūs. Ní n'daacā ca nguɛ́ɛ́ ti chi vmnááⁿ vmnaaⁿ chi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 23 'Tiicá dendú'ū neené 'yaaⁿ chiiduú vɛɛ naati nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinée yā ndúúcū ntiiⁿnyuⁿ caati ch'īi yā. 24 Naati Jesucristo miiⁿ nguɛ́ɛ́ ch'īi yā ti 'áámá canee yā. Ní nguɛ́ɛ́ ca'á yā táámá 'iiⁿ'yāⁿ ntiiⁿnyuⁿ chi yeⁿ'é yā. 25 Maaⁿ ní Jesucristo cuuvi nadanguáⁿ'ai yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi ndaa yā nanááⁿ Ndyuūs cáávā Jesucristo miiⁿ. Níícú Jesucristo miiⁿ canduuchí yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ní ngaⁿ'angua'á yā cáávā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi yeⁿ'é yā.

26 'Tíícā Jesús miiⁿ ní chiiduú ch'ɛɛtɛ ca chi itée yā necesidades yeⁿ'e yú. Ní dɛɛvɛ yā. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā mar 'áámá nuuⁿndi. Jesucristo miiⁿ 'āā vi'í ca yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi dinuuⁿndí yā. Ní cueⁿ'é yā yaācu cá nguɛ́ɛ́ tí nanguuvi. 27 Ní Jesucristo chi chiiduú ch'ɛɛtɛ ca nguɛ́ɛ́ canéé chí diíⁿ yā tan'dúúcā tanáⁿ'ā chiiduú n'gɛɛtɛ ca chi 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiti nguuvi nguuvi cáávā nuuⁿndi yeⁿ'e maáⁿ yā ní cuayiivi cáávā nuuⁿndi yeⁿ'e tanáⁿ'ā ca 'iiⁿ'yāⁿ. Jesús miiⁿ 'áámá vmnéⁿ'ēe diíⁿ yā chuū taachi nca'a vida yeⁿ'e maáⁿ yā taachi ch'īi yā cáávā nuuⁿndi yeⁿ'e yú. 28 Cáávā ley yeⁿ'e Moisés 'iiⁿ'yāⁿ i'néeⁿ yā chiiduú n'gɛɛtɛ ca chi 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Chó'ōo 'naaⁿ tiempo ní cuayiivi ní Ndyuūs ngaⁿ'á yā cáávā chi duuchi maáⁿ yā chi daiyá yā ní chiiduú ch'ɛɛtɛ ca chi diíⁿ yā chiiⁿ chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diíⁿ yā. Ní 'áámá cūnee yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

8

Jesucristo ní abogado yeⁿ'ē táámá compromiso

1 Chuū chi caⁿ'a 'nū ní ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'á 'nū chi 'tíícā. Chiiduú ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'e yú chi Jesucristo ní vɛɛ́ yā ná va'ai chɛɛti nguuvi na lado yeⁿ'ē honor yeⁿ'e trono yeⁿ'é Ndyuūs chí canéé na va'ai chɛɛti nguuvi. 2 Ní Jesucristo diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē chiiduú ch'ɛɛtɛ ca na yaācū na va'ai ch'ɛɛtɛ nguuvi chi cuaacu nííⁿnyúⁿ chí yeⁿ'é Ndyuūs. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ din'dái yā yaācū miiⁿ ti Señor Jesucristo maáⁿ yā din'dái yā. 3 'Iiⁿ'yāⁿ s'neéⁿ yā ca'áámá cā'aama chiiduú ch'ɛɛtɛ ca chi canéé chí ca'á yā ofrenda ní 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiti cáávā nuuⁿndi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ. Cáávā chuū Jesucristo canéé chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā chi cuuví ca'a yā chi vida yeⁿ'e maáⁿ yā. 4 Ní ndúútí chi Cristo miiⁿ cunée yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ cuuvi chiidúú yā caati vɛ́ɛ́ chiiduú s'eeⁿ chi nga'a yā ofrendas nanááⁿ Ndyuūs tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e Moisés. 5 Ní chiiduú s'eeⁿ ní diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā ní diíⁿ yā tan'dúúcā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū chi canéé na va'ai ch'ɛɛti nguuvi. Deenú 'nū chi diíⁿ yā copiar ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs ti taachi Moisés neⁿ'é yā din'dái yā yaācū chi va'ai tíínūuⁿ, Ndyuūs caⁿ'a yā chīi yā Moisés ní ngaⁿ'a yā:

Dii, Moisés, candɛ́ɛ nī cuidado yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē chi diiⁿ di. Ní diiⁿ di tan'dúúcā chi ch'iⁿ'í dii taachi canee di na cuɛ́ɛ́tí. 6 Naati Cristo chi chiiduú ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'e yú diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ chí ch'ɛɛtɛ taavi ca nguɛ́ɛ́ ti yeⁿ'e chiiduú n'gɛɛtɛ ca yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū caati Ndyuūs diíⁿ yā compromiso chi Cristo canéé yā naavtaⁿ'ā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū Ndyuūs. Maaⁿ ní s'uuúⁿ cuuvi ndaa yú nanááⁿ Ndyuūs cáávā Cristo miiⁿ. Ní compromiso miiⁿ ní ch'ɛɛtɛ ca tí yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi n'daacā taavi ca.

7 Ní nduuti chí compromiso chi vmnááⁿ vmnaaⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs ní n'daacā taavi ca tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ canee chi diíⁿ yā ndiichí ndii 'úúví compromiso. 8 Naati Ndyuūs n'diichi yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā diíⁿ 'iiⁿ'yāⁿ tiempo chi 'āā chó'ōo. Ní ngaⁿ'á yā ngīi yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā chi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é yā 'tíícā:

'Tíícā ngaⁿ'a Señor: Tiempo chi cuchiī 'úú ní diíⁿ 'áámá compromiso ngaī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel ní ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Judá.

9 Nguɛɛ idiíⁿ tan'dúúcā chi diíⁿ ndúúcū chiidá yā taachi divíi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Egipto. 'Iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā tan'dúúcā chi 'úú yaa'ví 'iiⁿ'yāⁿ s'uuⁿ. Ní cáávā chuū nguɛ́ɛ́ diíⁿ cuenta yeⁿ'é yā.

10 Cuayiivi chi chó'ōo nguuvi s'eeⁿ ní maaⁿ ní chuū chi compromiso ngaī chi caⁿ'á diíⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nación Israel. Ngaⁿ'a Señor: Cu'neéⁿ leyes yeⁿ'é na vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'é yā ní dinguúⁿ leyes yeⁿ'é na staava yeⁿ'é yā. Ní 'úú cuuvi Ndyuūs yeⁿ'é yā, ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuvi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é.

11 Ní mar 'áámá yā canee chi ca'cueéⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nación yeⁿ'é yā 'tíícā. Ndís'tiī n'diichí nī Señor miiⁿ, caati nducyáácá yā ní n'diichí yā 'úú ndíí 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ yā ndii taná'ā 'iiⁿ'yāⁿ.

12 Ní 'úú ní nadach'ɛɛcú nuuⁿndi chi diíⁿ yā ní 'āā ntɛ́ɛ́ nn'gaacú nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 13 Ní Ndyuūs ngaⁿ'a yā yeⁿ'ē compromiso chi ngai ti caati compromiso chi vmnááⁿ vmnaaⁿ ní 'āā ndiicúū tuu'mi ní deenu yú chi dendú'ū chi 'āā ndiicúū ní 'āā nuúⁿ 'cuiinu.

9

Yeⁿ'e yáacū na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní yeⁿ'ē yáacū na va'ai chɛɛti nguuvi

1 Cuáácú chi vɛ́ɛ́ reglas yeⁿ'e compromiso chi vmnááⁿ vmnaaⁿ ndúúcū yaācū chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ din'dái yā naachi dich'ɛɛtɛ yā Ndyuūs. 2 Din'dái yā yaācū yeⁿ'e tíínūuⁿ ndúúcū 'uuvī cuartos. Cuarto chi vmnááⁿ vmnaaⁿ ní nguuvi Lugar Dɛɛvɛ. Ní chɛɛti cuarto miiⁿ vɛ́ɛ́ 'áámá candelero ndúúcū 'áámá mesa, ní vmnaaⁿ mesa vɛ́ɛ́ pan chi ofrenda yeⁿ'é Ndyuūs. 3 Ná cuarto chi yaānūuⁿ táámá lado yeⁿ'e cortina yeⁿ'e tíínūuⁿ nguuvi Lugar Dɛɛvɛ N'dai Ca Yeⁿ'é Ndyuūs. 4 Na cuarto miiⁿ vɛ́ɛ́ 'áámá nátaī yeⁿ'e 'diiⁿnguāaⁿ naachi chiiduú ch'ɛɛtɛ ca ngíⁿ'í yā cúⁿ'úyaa. Ní mííⁿ canéé 'áámá caja chi yeⁿ'ē compromiso. Nducuéⁿ'ē lados yeⁿ'e caja miiⁿ ní candúūu 'diiⁿnguāaⁿ vmnááⁿ yeⁿ'ē. Chɛɛti caja miiⁿ vɛ́ɛ́ chíítɛ́ yeⁿ'ē 'diiⁿnguāaⁿ ní miiⁿ snúūⁿ pan chi nguuvi maná. Ní chɛɛti caja ntúūⁿ canéé nduucu chi nanguaaⁿnu chi yeⁿ'e Aarón ndúúcū 'úúví tablas yeⁿ'é tuūu naachi canéé nguūⁿ ley chi diíⁿ Ndyuūs. 5 Vmnaaⁿ caja miiⁿ canéé 'uūvī querubines tan'dúúcā ángeles ndúúcū ngɛɛchí yā. Ní miiⁿ Ndyuūs canée yā. Ní canéé 'cutií yeⁿ'e ngɛɛchí yā yeⁿ'ē vmnaaⁿ cuaaⁿ naachi Ndyuūs nadich'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'ē nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Maaⁿ ní yeⁿ'é chuū nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē maaⁿ.

6 'Tíícā chiiduú s'eeⁿ idiíⁿ yā nducuéⁿ'ē. Nguuvi nguuvi chiiduú s'eeⁿ ngéⁿ'e yā na cuarto vmnááⁿ vmnaaⁿ ní diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yaācū yeⁿ'é Ndyuūs. 7 Ní na cuarto chi yaānūuⁿ miiⁿ chi ndii 'úúví dámaāⁿ chiiduú ch'ɛɛtɛ ca indaá yā 'áámá vmneⁿ'éé nūuⁿ ca'áámá ca'áámá nduuyū. Ní canéé chí candɛɛ́ yā yuūúⁿ yeⁿ'e 'iiti chi ca'a yā ofrenda Ndyuūs cáávā nuuⁿndi yeⁿ'é yā ní cáávā nuuⁿndi yeⁿ'ē tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ. 8 Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ch'iⁿ'í yā s'uuúⁿ chi nguɛ́ɛ́ cuuvi ndaa yú nanááⁿ Ndyuūs néⁿ'é chi canéé yaācū yeⁿ'e tíínūuⁿ caati yaacu tíínūuⁿ miiⁿ ní yeⁿ'e compromiso chi vmnááⁿ vmnaaⁿ. 9 Ní nducuéⁿ'ē chuū chi diíⁿ chiiduú s'eeⁿ ní canee tan'dúúcā 'áámá ejemplo yeⁿ'ē tiempo yeⁿ'e yú. Chiiduú s'eeⁿ ní ca'a yā ofrendas nanááⁿ Ndyuūs ndúúcū 'iiti chi n'giiⁿ'núⁿ yā cáávā ofrendas yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Chuū ní neⁿ'ē caaⁿ'maⁿ chi ofrendas ndúúcū 'iiti chi n'giiⁿ'núⁿ yā ní ca'a yā Ndyuūs nguɛ́ɛ́ cuuvi diiⁿ chi staava yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní dɛɛvɛ neⁿ'e chi 'tíícā chí nga'a yā ofrendas nanááⁿ Ndyuūs. 10 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs dámaāⁿ ndúúcū cosas chi che'é yā ndúúcū cosas chi cu'u yā ndúúcū chiiⁿ chi diíⁿ yā chi cuuvi dɛɛvɛ́ yā staava yeⁿ'é yā. Nducuéⁿ'ē chuū ní reglas chi diíⁿ yā ní canee chi diíⁿ yā 'tíícā ndii tiempo chi Ndyuūs n̄'daaⁿ yā dendu'ū yeⁿ'ē.

11 Cristo ní 'āā ndāa yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní maaⁿ ní Cristo miiⁿ ní chiiduú ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'e dendú'ū chi n'dai taavi ca. Ní yaācū naachi Cristo diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ ní ch'ɛɛtɛ taavi ca ní n'daacā ca nguɛ́ɛ́ ti yaācū yeⁿ'e tíínūuⁿ chi yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ n'dái yā yaācū chí ch'ɛɛtɛ ca. 12 Ní Cristo ndāa yā chɛɛti yáacū ndíí cuarto yaānūuⁿ chí nguuvi Lugar Dɛɛvɛ N'dai Ca Yeⁿ'é Ndyuūs. Nguɛ́ɛ́ sndɛɛ́ yā ndúúcū yuuúⁿ yeⁿ'e 'iiti chi chivo o daiyā vaca chi n'giiⁿ'nuⁿ yā naati ndúúcū yuuúⁿ yeⁿ'e maáⁿ yā. Ní 'tíícā sndāa yā dámaāⁿ 'aama vmnéⁿ'ēe na Lugar Dɛɛvɛ N'dai Ca Yeⁿ'é Ndyuūs cáávā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní maaⁿ ní nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā s'uuúⁿ cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 13 Cuáácú chí yuūuⁿ yeⁿ'e itiindu ndúúcū yuūuⁿ yeⁿ'e chivo ndúúcū yaiyáā yeⁿ'e daiya vaca chi 'āā ngiichi vmnaaⁿ nátaī ní chiiduú s'eeⁿ ch'eeⁿ ndái yā vmnaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā ti yuūúⁿ cuuvi nadivɛɛvɛ 'iiⁿ'yāⁿ cáávā ley yeⁿ'é yā. 14 Ní chuū ní cuaacu. Maaⁿ ní nééné n'daacā ca chi cuuvi diiⁿ yuūúⁿ yeⁿ'e Cristo nguɛ́ɛ́ ti yuūúⁿ yeⁿ'é 'iiti. Cucáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi canduuchi cueⁿ'é daāⁿmaⁿ, Cristo diíⁿ yā ofrecer cuerpo yeⁿ'e maáⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'caaⁿ'núⁿ yā 'yā cáávā ofrenda yeⁿ'é Ndyuūs, ofrenda chi n'daacā yeⁿ'ē. Ní yuūúⁿ yeⁿ'e Cristo ní cuuvi didɛɛvɛ staava yeⁿ'ē yú yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi nadacadíínuuⁿ yú chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Ní 'íícú cuuvi s'uuúⁿ ní dichíí'vɛ̄ yú Ndyuūs chi canduuchi.

15 Cáávā chi Jesucristo diíⁿ yā 'áámá compromiso chi ngai, Jesucristo canéé yā naavtáⁿ'ā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū Ndyuūs. Ní maaⁿ ní cuuvi ndaa yú nanááⁿ Ndyuūs. Ní cáávā chi ch'iī Cristo, Cristo ní cuuvi nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi cuneé yā mááⁿ compromiso chi vmnááⁿ vmnaaⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs yaa'ví yā chi cuuvi yeⁿ'é yā, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuvi cuta'a yā chi cuuvi yeⁿ'é yā chi 'áámá cūnee chi Ndyuūs ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ cucáávā Cristo. 16 Taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'neeⁿ yā escrito yeⁿ'e herencia yeⁿ'é yā chi caⁿ'a yā ca'a yā taamá yā, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canee chi 'cuūvi yā vmnááⁿ vmnaaⁿ chi dichíí'vɛ̄ chiiⁿ chi canéé nguūⁿ. Chuū ní tan'dúúcā 'áámá compromiso chi diíⁿ yā. 17 'Iiⁿ'yāⁿ chi s'neeⁿ escrito yeⁿ'e herencia yeⁿ'é yā chi caⁿ'á yā ca'a yā taama yā, nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ escrito yeⁿ'é yā neⁿ'e tiempo chi canduuchí yā. Naati taachi 'āā n'dīi yā tuu'mi ní dichíí'vɛ̄ chuū. Ní tan'dúúcā 'áámá compromiso chi diíⁿ yā 'tíícā escrito miiⁿ. 18 Ní 'tíícā chííⁿ chi dichíí'vɛ̄ compromiso chi diiⁿ Ndyuūs vmnááⁿ vmnaaⁿ nduuti chi vɛ́ɛ́ yuūúⁿ ti ch'iiⁿ'núⁿ yā 'iiti. 19 Moisés caⁿ'a sa chii sá nducyaaca mandamiento yeⁿ'e ley. Cuayiivi ní 'iiⁿ'yāⁿ caaⁿ'núⁿ yā 'iiti ní Moisés sta'a sa yuūúⁿ yeⁿ'ē daiya vaca ndúúcū yuūúⁿ yeⁿ'ē chivo ní ndástaⁿ'a sa nuūⁿnīⁿ ndúúcū yuūúⁿ. Cuayiivi ní sta'á sa yuūúⁿ ndúúcū duūdū 'iití cuūchī ndúúcū 'áámá yaatā chi duuchi hisopo. Ní s'neéⁿ yā yuūúⁿ vmnaaⁿ libro yeⁿ'e ley ní vmnaaⁿ yeⁿ'ē nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ dendú'ū. 20 Ní ngaⁿ'á Moisés 'tíícā: Chuū ní yuūúⁿ chi 'áámá sello yeⁿ'e chí cuuví cuaacu compromiso chi Ndyuūs ca'a yā orden chi ndís'tiī canee chi diíⁿ nī 'tíícā. 21 'Tiicá ntúūⁿ Moisés s'neeⁿ sa yuūúⁿ miiⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e yaācū yeⁿ'e tíínūuⁿ ní vmnaaⁿ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē dendu'ū chí ituneeⁿ na ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs. 22 Cuaacu chi tan'dúúcā chi ngaⁿ'ā ley 'tɛ́ɛ́ 'tɛ́ɛ́ nguɛ́ɛ́ nducuéⁿ'ē ní yuūúⁿ diiiⁿ chi canéé dɛɛvɛ nducuéⁿ'ē. Ní Ndyuūs nguɛ́ɛ́ nadich'ɛɛcú yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é yā nduuti chi nguɛ́ɛ́ ndúúcū yuūúⁿ yeⁿ'ē 'iiti chi 'caaⁿ'núⁿ chiiduú s'eeⁿ.

Jesucristo ca'á yā maaⁿ cuerpo yeⁿ'é yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'caaⁿ'núⁿ yā 'yā lado yeⁿ'e ofrenda

23 'Tíícā nducuéⁿ'ē dendú'ū yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū canéé chi ndúúví dɛɛvɛ ndúúcū yuūúⁿ yeⁿ'e 'iiti. 'Tɛ́ɛ́ 'tɛ́ɛ́ nduuvi dɛɛvɛ tan'dúúcā dɛɛvɛ na va'ai chɛɛti nguuvi. 'Tiicá ntúūⁿ cuuvi ndaa yú na va'ai chɛɛti nguuvi nduuti chi dɛɛvɛ yú ndúúcū yuūúⁿ yeⁿ'e táámá yā chi Cristo chí ch'ɛɛtɛ taavi ca nguɛ́ɛ́ ti ndúúcū yuūúⁿ yeⁿ'e 'iiti. 24 Cristo nguɛ́ɛ́ cueⁿ'é yā sndaa yā na 'áámá yaacū chi dɛɛvɛ taavi ca chi nin'dái saⁿ'ā yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Yaācū yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū 'tɛɛ 'tɛ́ɛ́ tan'dúúcā yaācū chí dɛɛvɛ taavi ca chi cuaacu nííⁿnyúⁿ chi yaācū yeⁿ'é Ndyuūs. Cristo cueⁿ'é yā sndaa yā na va'ai chɛɛti nguuvi ní miiⁿ canee yā nanááⁿ Ndyuūs lado yeⁿ'e s'uuúⁿ. 25 Saⁿ'ā chiiduú ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi yeⁿ'e ndaata judíos chi Israel nduuyu nduuyu ndaá yā na Lugar Dɛɛvɛ N'dai Ca ndíí ná yaānūuⁿ yeⁿ'e yaācū yeⁿ'e Ndyuūs ní ca'á yā Ndyuūs ofrenda chi yuūúⁿ yeⁿ'e 'iiti, ní nguɛ́ɛ́ yuūúⁿ yeⁿ'é yā chi ca'a yā. Naati Cristo ca'á yā vida yeⁿ'e maáⁿ yā caavā ofrenda 'áámá vmneⁿ'éé nūuⁿ. 26 Nduuti chi Cristo canee chi diíⁿ yā tan'dúúcā chi idiiíⁿ chiiduú ch'ɛɛtɛ ca tuu'mi ní canéé chi 'cuūvi yā n'deee n'dáí cuuvi ndíí tiempo chi Ndyuūs din'dái yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndíí chi 'cuiīnū íⁿ'yeēⁿdī. Naati nguɛ́ɛ́ diíⁿ Cristo 'tíícā. Caati tiempo chi Ndyuūs s'neéⁿ yā ní Jesucristo 'áámá vmneⁿ'éé nūuⁿ ch'īi yā ní ndāa yā nanááⁿ Ndyuūs chi nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'ē nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ cucáávā chi ca'a maáⁿ yā cuerpo yeⁿ'é yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'giiⁿ'núⁿ yā 'yā cáávā ofrenda. 27 'Tiicá ntúūⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū canee chi 'cuūvi yā 'áámá vmnéⁿ'ēe. Níícú cuayiivi ní Cristo caⁿ'á yā n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 28 Ní 'tíícā Cristo 'áámá vmnéⁿ'ēe ca'á yā cuerpo yeⁿ'e maáⁿ yā cáávā ofrenda chi nadich'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní taachi caⁿ'á yā ndaa yā taama vmnéⁿ'ēe nguɛ́ɛ́ ndaa yā cucáávā chi caⁿ'á yā nadíí'vɛ yā nuuⁿndi yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Naati caⁿ'á yā nadanguáⁿ'ai yā nducyaaca s'uuúⁿ chi canéé ngiinu yú chi ndaa yā ndiichi ndii 'úúví cuuvi. Ndaa yā chi nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ.

10

1 Ní ley yeⁿ'e Moisés ní tan'dúúcā 'daā'nú nūuⁿ 'tíícā ti nguɛ́ɛ́ 'áámá cūnee. Ní nguɛ́ɛ́ dáámá dáámá ndúúcū nducuéⁿ'ē vaadī cuaacu chi n'daacā chi cuchiī. Ti cáávā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nduuyu nduuyu 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiti cáávā ofrenda cucáávā nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Ní cáávā chuū, ¿táácā cuuvi ley miiⁿ diīiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ canéé n'daaca yā nanááⁿ Ndyuūs? 2 Ti nduuti chi ley miiⁿ diīiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ canee n'daaca yā nanááⁿ Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā nanááⁿ Ndyuūs, tuu'mi ní 'āā ntɛ́ɛ́ 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiti cáávā nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Ní nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ yā yeⁿ'e chí chidɛɛvɛ́ yā yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 3 Ní 'tíícā diīiⁿ ley miiⁿ. Taachi n'giiⁿ'núⁿ yā 'iiti nduuyu nduuyu tuu'mi ní nan'gáácú yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 4 Ti ndúúcū yuūúⁿ yeⁿ'e 'itííndú ndúúcū yuūúⁿ yeⁿ'e chivo 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi didɛɛvɛ́ yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā.

5 Ní cucáávā chuū taachi ndaá Cristo na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ngaⁿ'á yā ngīi yā yeⁿ'ē nduudu yeⁿ'é Ndyuūs chi canéé nguūⁿ 'tíícā:

Díí, Ndyuūs, nguɛ́ɛ́ neⁿ'e di chi 'iiⁿ'yāⁿ 'caaⁿ'nuⁿ yā 'iiti lado yeⁿ'e ofrenda ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú chi ca'á yā 'iiti cáávā ofrenda yeⁿ'ē di naati din'dái di 'áámá cuerpo yeⁿ'é chi ch'iindiyaáⁿ.

6 Ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e di ofrendas yeⁿ'ē chi nguuchí yā cuerpo yeⁿ'ē 'iiti nátaī, ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē chi 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiti cáávā chi Ndyuūs nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'é yā.

7 Dii Ndyuūs, 'úú ndaá iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi cuuvi diíⁿ chɛɛ̄ chi neⁿ'e di chi diíⁿ caati 'tíícā canéé nguūⁿ yeⁿ'e 'úú na libro yeⁿ'e Ndyuūs naachi canéé nguūⁿ ley. 8 Vmnááⁿ vmnaaⁿ ngaⁿ'a Cristo: Dii Ndyuūs nguɛ́ɛ́ neⁿ'e di ní nguɛ́ɛ́ yeenú di ndúúcū ofrendas yeⁿ'e chi n'giiⁿ'núⁿ yā 'iiti, ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e 'iiti chi tee yā dii. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú yeⁿ'e chi n'giiⁿ'núⁿ yā 'iiti ní ngiichí yā yuūtɛ̄ yeⁿ'e 'iiti cáávā chi nadach'ɛɛcu di nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 'Tíícā ngaⁿ'a Cristo 'áárá chí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley miiⁿ yeⁿ'ē ofrenda chi canéé chi ca'á yā Ndyuūs. 9 Ní cuayiivi ngaⁿ'á Cristo: Dii, Ndyuūs, 'úú ndaá na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi cuuvi diíⁿ chɛɛ̄ chi neⁿ'e di chi diíⁿ. Maaⁿ ní nducuéⁿ'ē chuū neⁿ'e caaⁿ'maⁿ 'tíícā. Ndyuūs divíi yā 'áámá lado ofrenda yeⁿ'e 'iiti chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'iiⁿ'núⁿ yā. Ní na lugar yeⁿ'e ofrenda miiⁿ Ndyuūs ca'á yā Cristo chí ch'īi yā. 10 Maaⁿ ní Ndyuūs didɛɛvɛ́ yā s'uuúⁿ cáávā Jesucristo diíⁿ yā nducuéⁿ'ē chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diiⁿ yā. Ní 'áámá vmnéⁿ'ee nūuⁿ Jesucristo ca'á yā cuerpo yeⁿ'e maáⁿ yā cáávā ofrenda chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'giiⁿ'núⁿ yā 'yā cáávā nuuⁿndi yeⁿ'e nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ.

11 Ca'áámá cā'aama chiidūú judío chi Israel nguuvi nguuvi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ ní cheendii yā ní nga'á yā ofrenda dáámá daama nūuⁿ nééné n'deēe cuūví 'áárá chi ofrenda miiⁿ chi n'giiⁿ'núⁿ yā 'iiti nguɛ́ɛ́ cuuvi divíi nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ mar 'áámá vmnéⁿ'ēe. 12 Naati Jesucristo 'áámá vmnéⁿ'ee nūuⁿ ca'á yā maaⁿ cuerpo yeⁿ'é yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'giiⁿ'núⁿ yā 'yā caavā ofrenda yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e nducyáácú 'iiⁿ'yāⁿ. Ní cuayiivi cueⁿ'é yā na va'ai chɛɛti nguuvi ní ch'iindí yā na lado yeⁿ'e honor yeⁿ'é Ndyuūs chi lado tá cuaacu. 13 Maaⁿ ní Jesucristo canee ngiinú yā chi ndaa tiempo chi Ndyuūs idiíⁿ yā chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi contra yeⁿ'é yā canée yā maaⁿ ca'á Jesucristo tan'dúúcā chi 'áámá banco 'lííⁿ 'tiicá yā chi Jesucristo cuchɛ́ɛ yā yeⁿ'e yā. 14 Ní cáávā chi Cristo ca'á yā cuerpo yeⁿ'e maáⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'giiⁿ'núⁿ yā 'yā 'áámá vmnéⁿ'ee nūuⁿ cáávā ofrenda tuu'mi ní Cristo diíⁿ yā chi dáámá cuuvi dɛɛvɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ ti nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní yeⁿ'e Ndyuūs cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 15 Ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ngaⁿ'a ndúúcu yú chi nducuéⁿ'ē chuū ní cuaacu. Vmnááⁿ vmnaaⁿ ngaⁿ'a Ndyuūs chuū:

16 Chuū chi diíⁿ prometer chi diíⁿ caavá yā cuayiivi chi chó'ōo nguuvi s'eeⁿ, ngaⁿ'a Ndyuūs. Cu'neéⁿ ley yeⁿ'é na staava yeⁿ'é yā. Ní dinguúⁿ ley yeⁿ'é na vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'é yā. 17 Ní cuayiivi ngaⁿ'á yā:

'Āā ntɛ́ɛ́ nan'gaacú nuuⁿndi yeⁿ'é yā ní nguɛ́ɛ́ nducuéⁿ'ē chi diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 18 Níícú taachi Ndyuūs nadich'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tuu'mi ní 'āā ntɛ́ɛ́ canéé chi ca'á yā ofrendas chi 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiti cáávā nuuⁿndi yeⁿ'e yā.

Canéé chi nan'gaacu yú yeⁿ'e Ndyuūs yeⁿ'e yú

19 'Tíícā ní hermanos yeⁿ'é maaⁿ ní cuuvi nandaa yú nanááⁿ Ndyuūs na cuarto chi Dɛɛvɛ N'dai Ca na yaācū yeⁿ'é Ndyuūs ti vɛ́ɛ́ 'viich'ɛɛtíínūuⁿ yeⁿ'ē yú nanááⁿ Ndyuūs cáávā yuūúⁿ yeⁿ'e Señor Jesucristo. 20 Ní Jesucristo nn'guaaⁿ yā 'áámá yúúní chí n'dai ní canduuchi taachi chíí nteeⁿ yā tíínūuⁿ yeⁿ'e yaācū. Tíínūuⁿ miiⁿ ní neⁿ'e caaⁿ'maⁿ chi tan'dúúcā cuerpo yeⁿ'e maáⁿ Cristo taachí ch'īi yā, 'tíícā va. Maaⁿ ní cuuvi ndaa yú na cuarto chi yaānūuⁿ nanááⁿ Ndyuūs caavá yā. 21 Ní Jesucristo ní chiiduú ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'e yú ní diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū yeⁿ'e Ndyuūs. 22 Maaⁿ ní canéé chí indaa yú nanááⁿ Ndyuūs ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'e yú ní 'áámá canee yú ndúúcū chi i'téénu yú. Cristo miiⁿ 'āā didɛɛvɛ́ yā staava yeⁿ'e yú yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e yú caati nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ ca yú yeⁿ'e castigo yeⁿ'e nuuⁿndi chi diiⁿ yú. Ní nadīdɛɛvɛ yā cuerpo yeⁿ'ē yú ndúúcū nuūⁿnīⁿ dɛɛvɛ. 23 Maaⁿ ní diiⁿ yú chi 'áámá canee yú ndúúcū chi ngaⁿ'a yú chi i'téénu yú caati deenu yú chi Ndyuūs caⁿ'á yā diíⁿ yā cumplir compromiso yeⁿ'e chi caⁿ'a yā chi tée yā s'uuúⁿ. 24 Ní s'uuúⁿ canéé chí inadicádíínuuⁿ yú táácā cuuvi cunnee yú 'aama yú taama yú ní dineⁿ'e yú 'aama yú taama yú ní diiⁿ yú dendu'ū chi n'daacā. 25 Ní nguɛ́ɛ́ diiⁿ yú chi nguɛ́ɛ́ nduuvidaama yú chɛɛti yaācū tan'dúúcā chi diiⁿ náⁿ'a yā. Naati ca'a yú consejo 'aama yú taama yú caati deenu yú chi nguuvi chi ndaa Cristo taama vmnéⁿ'ēe 'āā snee niiⁿnuúⁿ.

26 Ní nduuti chi idiiⁿ yú nuuⁿndi caati maaⁿ yú neⁿ'e yú cuayiivi chi 'āā deenu yú nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs tuu'mi ní 'āā ntɛɛ vɛ́ɛ́ taama ofrenda chi cuuvi ca'a yú Ndyuūs cáávā nuuⁿndi yeⁿ'e yú chi Ndyuūs divíi yā nuuⁿndi yeⁿ'e yú. 27 Dámaāⁿ 'va'a yú neⁿ'e chi cunee ngiinu yú yeⁿ'e chi cuchiī. Cristo caⁿ'á yā n'diichi yā nuuⁿndi yeⁿ'ē yú ní ndúúcū yaⁿ'ā íngiichi chi cuucu tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chi contra yeⁿ'é Ndyuūs. 28 Deenu yú yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cuenta yeⁿ'e ley yeⁿ'e Moisés. Nduuti chi vɛ́ɛ́ 'uuvī o 'iinū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'ā nduudu cuaacu yeⁿ'e falta yeⁿ'é yā tuu'mi ní ch'iī 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ ya'ai 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ taachi ch'īi yā.

29 Maaⁿ ní nadacadíínuuⁿ yú yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cuenta yeⁿ'e yuūúⁿ yeⁿ'e Cristo chí cuuví dɛɛvɛ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'a taáⁿ yā yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. ¿Dɛ'ɛ̄ chúúcā n'deee ca castigo vɛ́ɛ́ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ? 30 Deenu yú chi Señor ní ngaⁿ'a yā 'tíícā: 'Úú canéé chí ca'á castigo 'iiⁿ'yāⁿ. 'Úú idīiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ nadíí'vɛ yā chiiⁿ chi diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Chuū dendú'ū ngaⁿ'a Señor miiⁿ: Señor miiⁿ caⁿ'á yā n'diichi yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā. 31 Dɛ'ɛ̄ chúúcā ya'āī yeⁿ'e yú. Nééné 'va'a yú chi ndaa yú nanááⁿ Ndyuūs chi cānduuchi chi diíⁿ yā castigar s'uuúⁿ nduuti chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiiⁿ yú.

32 Maaⁿ ní n'gaacú nī yeⁿ'ē nguuvi s'eeⁿ chi 'āā chó'ōo chi caama n'diichí nī ní s'téénu nī Jesucristo, ní cuayiivi chi chɛɛ́ nī ch'eenu nī chiī yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē dendu'ū cucáávā chi diíⁿ nī luchar yeⁿ'ē chi i'téénu nī. 33 Náⁿ'a nī ch'eenú nī chiī ní 'cuináaⁿ nī taachi 'iiⁿ'yāⁿ sta'á yā ndís'tiī ní ngaⁿ'a taáⁿ yā yeⁿ'e ndís'tiī ní ch'eⁿ'é yā ndís'tiī nanááⁿ n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ. Ní taachi 'tíícā diíⁿ yā ndúúcū naⁿ'ā hermanos yeⁿ'e yú neⁿ'é nī 'cueenú nī cuuvi nduucú yā. 34 Ní taachi náⁿ'ā hermanos ch'eenú yā chiī chi caneé yā vácūū, ndís'tiī ní ya'áí nī hermanos s'eeⁿ. Ní taachí 'iiⁿ'yāⁿ sta'á yā nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e nī ndís'tiī ní chichɛɛ nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē. Ní yeenú nī caati deenú nī chi vɛ́ɛ́ chi cuuvi yeⁿ'é nī chi n'dai taavi ca ná va'ai chɛɛti nguuvi chí cueⁿ'e daāⁿmaⁿ 'áámá cūnee yeⁿ'e nī. 35 Maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ di'vaachí nī ti nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ confianza yeⁿ'é nī ndúúcū Ndyuūs caati ndúúcū chi i'téénu nī cuuvi diíⁿ nī ganar cosas chi n'daacā taavi ca. 36 Ní ndís'tiī ní canéé chi cuchɛɛ́ nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē ní diíⁿ nī nducuéⁿ'ē chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diíⁿ nī. Ní 'íícú cuuvi cuta'á nī yeⁿ'e chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'é nī chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi tée yā ndís'tiī. 37 Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā:

'Āā ntɛɛ 'nááⁿ tiempo ní Señor chi canéé chi ndaa ní nndaa yā. Ní 'āā ntɛ́ɛ́ cuuví 'náaⁿ yā. 38 Ní ngaⁿ'a yā 'tíícā:

'Iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é ní dɛɛvɛ́ yā tí i'téénu yā 'úú ní canduuchí yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Ní nduuti chi 'aama yā ndaacadaamí yā yeⁿ'é tuu'mi ní 'úú nguɛ́ɛ́ yeenú yeⁿ'e yā. 39 Maaⁿ ní s'uuúⁿ ní nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi ndaacadaamí yā yeⁿ'e Cristo ní chindai yā. Nguɛ́ɛ́ 'tíícā s'uuúⁿ. S'uuúⁿ ní i'téénu yú Cristo ní Cristo nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ.

11

Yeⁿ'e chi i'teenu yú Jesucristo

1 Cáávā chi i'teenu yú Ndyuūs deenu yú chi seguro chi cuta'a yú yeⁿ'ē chi canee ngiinu yú. Ní deenu yú chí cuuvi cuaacu yeⁿ'e dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ inaaⁿ yú. 2 Ní tiempo chi 'āā chó'ōo 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā chi 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Ndyuūs ní n'dááca yā nanááⁿ Ndyuūs ti i'téénu yā Ndyuūs.

3 Ní deenu yú cucáávā chi i'teenu yú Ndyuūs, chí chiiⁿ chí inaaⁿ yú ní cáávā chi Ndyuūs din'dái yā íⁿ'yeeⁿdī ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ.

4 Ní cáávā chi saⁿ'ā Abel ní i'téénu sa Ndyuūs, ca'a sa 'áámá ofrenda chí n'daacā ca nguɛ́ɛ́ ti saⁿ'a Caín miiⁿ. Ní Ndyuūs n'diichí yā chi ofrenda yeⁿ'e Abel miiⁿ ní n'daacā ca ní sta'á yā ofrenda miiⁿ. Ní Ndyuūs n'diichí yā chi Abel ní n'daāca sa. Ní cáávā chi Abel i'téénu sa Ndyuūs 'áárá chí ch'iī saⁿ'ā miiⁿ ndíí maaⁿ ní ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e vaadī i'téénu yeⁿ'ē sa.

5 Cáávā chi saⁿ'ā Enoc i'téénu sa Ndyuūs, nguɛ́ɛ́ ch'iī sa ti Ndyuūs candɛ́ɛ yā saⁿ'ā miiⁿ na va'ai chɛɛti nguuvi. 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā 'āā ntɛ́ɛ́ ndaacá yā saⁿ'ā miiⁿ ti Ndyuūs candɛ́ɛ yā saⁿ'ā miiⁿ nduucú yā. Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e Ndyuūs 'tíícā: Taachi 'āā cuɛ́ɛ́ candɛ́ɛ́ Ndyuūs saⁿ'ā miiⁿ, Ndyuūs canee yiinú yā chí idiiⁿ sa. 6 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nduuti chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs, Ndyuūs nguɛ́ɛ́ cunee yiinú yā 'iiⁿ'yāⁿ. Nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ neⁿ'é yā ndaa yā nanááⁿ Ndyuūs canee chi cu'téénu yā chi vɛ́ɛ́ Ndyuūs. Ní Ndyuūs caⁿ'a yā chi ca'a yā chi vɛ́ɛ́ chi cuuvi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi n'nuúⁿ yā Ndyuūs.

7 Ní cáávā saⁿ'ā Noé i'téénu sa Ndyuūs ní n'giindiveeⁿ sa nduudu yeⁿ'e Ndyuūs taachi Ndyuūs yaa'ví yā cosas chi caⁿ'á yā diíⁿ yā. 'Áárá chi nguɛ́ɛ́ inaaⁿ sa cosas miiⁿ n'giindiveeⁿ sa nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ní din'dái sa 'áámá arca chi barco ch'ɛɛtɛ ní 'íícú cuuví nanguáⁿ'āī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē sa na vaacú sa. 'Túúcā Noé diiⁿ sa condenar 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū caati i'téénu sa Ndyuūs. Ní Ndyuūs didɛɛvɛ́ yā Noé chi cuuvi yeⁿ'é yā caati i'téénu sa Ndyuūs.

8 Ní cáávā saⁿ'ā Abraham i'téénu sa Ndyuūs, ch'iindiveeⁿ sa nduudu yeⁿ'e Ndyuūs taachi Ndyuūs yaa'ví yā Abraham. Ní yaa'ví yā saⁿ'ā chi canéé chí caⁿ'a sa táámá yáⁿ'āa chi caⁿ'a Ndyuūs chi cuuvi yeⁿ'ē sa. Ní s'neeⁿ sa yáāⁿ vaacú sa ní cuéⁿ'e sa. Ní nguɛ́ɛ́ déénu sá tií ndíí caⁿ'a sa. 9 Ní cáávā chi Abraham i'téénu sa Ndyuūs, canee sa na yáⁿ'āa chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi ca'a yā. Ní miiⁿ canee sa tan'dúúcā 'iiⁿ'yā chi canúúⁿ yúúní. Ní canúúⁿ sá va'āī tíínūuⁿ ndúúcū daiya sa chi Isaac ndúúcū Jacob. Ní 'āā daamá nūuⁿ cuuvi yeⁿ'é yā yeⁿ'ē chí cuuvi yeⁿ'e Abraham miiⁿ. 10 Abraham miiⁿ ní cūnee ngíínu sa yáāⁿ chi Ndyuūs 'āā din'dái yā tan'dúúcā chi Ndyuūs nadacádíínuuⁿ yā. Yáāⁿ miiⁿ chi 'áámá cūnee cimiento yeⁿ'ē ní va'ai chɛɛti nguuvi.

11 Ní cáávā chi Sara i'téénu tá Ndyuūs, ní ditiīnú ca tá chi taavi tá daiya tá. Sta'a tá poder yeⁿ'e Ndyuūs ní ch'iīndī daiya tá taachi 'āā ndiicúū ta ti i'téénu tá chi Ndyuūs diíⁿ yā cumplir nduudu chi ngaⁿ'a yā. 12 Ní 'tíícā Abraham miiⁿ 'āā ndiicúū ca yā chi cuuvi chiidá yeⁿ'e daiyá yā. Ní n'daataá yeⁿ'é yā chi Sara miiⁿ 'āā ndiicúū ca ntúuⁿ tá. Naati ná 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā ichii n'deee n'daí 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā 'ííⁿnyúⁿ yeⁿ'e nanguuvi ní tan'dúúcā yáⁿ'āa ndúutīi chi vɛ́ɛ́ cuaaⁿ 'diituú yíícú chi s'uuúⁿ nguɛ́ɛ́ ngii iduuchɛ yú.

13 Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'īi yā naati i'téénu yā Ndyuūs. Nguɛ́ɛ́ sta'á yā cosas chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi ca'a yā naati i'téénu yā ní n'diichi chi yaⁿ'áí yā cosas chi Ndyuūs caⁿ'a yā chí ca'a yā. Ní yeenú yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'a yā chii yā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi snúúⁿ yúúní, 'tiicá yā 'naaⁿ tiempo chi snée yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 14 Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā 'tíícā ch'iⁿ'i yā chi in'nuúⁿ yā táámá nación chí n'dai chí cuuvi yeⁿ'e yā. 15 Ní nduuti chi nn'gaacú yā yeⁿ'e yáⁿ'āa naachi chiicá yā tuu'mi ní cuuvi nguɛɛcunée yā ní ndaa yā na yáāⁿ miiⁿ. 16 Naati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ neⁿ'é yā táámá nación chi n'daacā ca chí yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi. Ní cáávā chuū Ndyuūs nguɛ́ɛ́ 'cuináaⁿ yā taachi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'a yā 'tíícā: N'diī Ndyuūs ní Ndyuūs yeⁿ'ē yú. Ndyuūs 'āā vɛ́ɛ́ yaáⁿ yā 'áámá yáāⁿ chi cuuvi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

17 Ní cáávā chi Abraham miiⁿ i'téénu yā Ndyuūs, n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'e Ndyuūs taachi Ndyuūs n'diichinéeⁿ yā Abraham. Ní Abraham ní caⁿ'á yā ca'á yā daiyá yā Isaac cáávā lado yeⁿ'e ofrenda chi 'caaⁿ'núⁿ yā daiyá yā. Ní canee listo yā chi ca'á yā 'áámá n'dyaⁿ'ā daiyá yā lado yeⁿ'e ofrenda miiⁿ 'áárá chí Ndyuūs ca'á yā 'áámá compromiso chi 'tíícā: 18 Díí, Abraham, cáávā daiya di Isaac 'úú ní teé dii n'deee n'dáí taavi cuuvi ndaata yeⁿ'e di. 19 Ní Abraham miiⁿ tuumicádíínuuⁿ yā chi Ndyuūs cuuví nadacuéeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní Abraham déénu sa chi Ndyuūs cuuvi nadacuéeⁿ yā daiya sa yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā, naati nguɛ́ɛ́ ch'iī sa. Abraham miiⁿ candɛ́ɛ sa daiya sa na vaacú sa.

20 Ní cáávā chi Isaac i'téénu sa Ndyuūs, ngaⁿ'a sa chi caⁿ'a sa di'viicú sa daiya sa Jacob ndúúcū saⁿ'ā Esaú. Ní ngaⁿ'ā sa yeⁿ'e cosas n'dai chi cuchiī. 21 Ní cáávā chi Jacob i'téénu sa Ndyuūs, taachi 'āā cháā 'cuuvi sa di'viicu sa ca'áámá ca'áámá daiya yeⁿ'ē daiya José. Ní cuayiivi ní dich'ɛɛtɛ sá Ndyuūs neⁿ'e chí sta'ā sa in'daacúú yeⁿ'ē sa. Ní yiin'diicúneeⁿ sa na in'daacúú yeⁿ'ē sa. 22 Ní cáávā chi José i'téénu sa Ndyuūs taachi 'āā cháā 'cuuvi sa ngaⁿ'a sa yeⁿ'e tiempo chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel nan'dáa yā ná yáⁿ'āa Egipto. Ní yaa'vi sa 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e chi canéé chi diíⁿ yā ndúúcū 'iini yeⁿ'e sa taachi tináⁿ'ā sa.

23 Ní cáávā chi i'téénu yā Ndyuūs chiida sa ní chɛɛcu sa Moisés, taachi ch'iindiyaāⁿ Moisés miiⁿ chinuun'dé'ei yā saⁿ'ā 'lííⁿ miiⁿ na 'iinu 'iiyū. N'diichi yā daiyá yā chi Moisés miiⁿ saⁿ'ā 'lííⁿ sa neené n'dɛɛvɛ́ɛ sa. Nguɛ́ɛ́ di'vá'a yā yeⁿ'e orden yeⁿ'e rey chi canéé chi 'caaⁿ'núⁿ yā saⁿ'ā 'lííⁿ miiⁿ. 24 Cáávā chi Moisés i'téénu sa Ndyuūs, ní tááchí ch'ɛɛ̄tɛ̄ sa nguɛ́ɛ́ 'cuūⁿ sa chi 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā chi Moisés ní daiya n'daataa daiyá rey yeⁿ'e yáⁿ'āa Egipto. 25 Naati Moisés miiⁿ neⁿ'e sa 'cueenu ca sá cuuvi ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Ndyuūs. Ní nguɛ́ɛ́ 'cuūⁿ sa chi yeenú sa 'áámá tiempo ndúúcū vaadī yeenú chi dinuuⁿndi sa. 26 Ní Moisés miiⁿ nadacádíínuuⁿ sa chi n'daacā ca chi 'cueenu sa cuuvi tan'dúúcā chi ch'eenu Cristo chiī na yáⁿ'āa 'cúū ní nguɛ́ɛ́ ti chi cuuví yeⁿ'e sa tanducuéⁿ'ē vaadī 'cuiica chi vɛ́ɛ́ na yáⁿ'āa Egipto. Ní 'tíícā nacádíínuuⁿ sa caati deenu sa chi Ndyuūs caⁿ'á yā ca'a yā chi vɛ́ɛ́ chi cuuvi yeⁿ'e sa. 27 Ní cáávā chi Moisés i'téénu sa Ndyuūs, nan'dáa sa yeⁿ'e yáⁿ'āa Egipto ní nguɛ́ɛ́ 'va'a sa chi nduuvi taaⁿ rey. Ní díítu canee sa chi i'téénu sa Ndyuūs tan'dúúcā chi n'diichi sa Ndyuūs 'áárá chi nguɛ́ɛ́ inaaⁿ sa Ndyuūs.

28 Ní cáávā chi Moisés i'téénu sa Ndyuūs s'neeⁿ sa orden yeⁿ'e 'viicu pascua chi 'iiⁿ'yāⁿ canéé chí s'neéⁿ yā yuūúⁿ yeⁿ'e 'iiti cuūchī na cheendī va'ai yeⁿ'é yā caati taachi ndaa ángel chi n'giiⁿ'nuⁿ yā nducyaaca da'caīyāa saⁿ'ā chi vmnááⁿ vmnaaⁿ, nguɛ́ɛ́ cuuvi 'caaⁿ'núⁿ yā da'caīyāa chi yeⁿ'é ndaata yeⁿ'é Israel. 29 Ní cáávā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel i'téénu yā Ndyuūs, chicho'ó yā naavtaⁿ'ā yeⁿ'e mar chi nguuvi Rojo ní ngiicá yā ndii yáⁿ'āa cuūⁿmáⁿ. Ní cuayiivi ní taachi cho'o 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Egipto tuu'mi ní chi'i nuūⁿnīⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ní nducyaaca yā ch'īi yā ti nduuvidaāⁿmáⁿ nuūⁿniⁿ.

30 Ní cáávā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata Israel i'téénu yā Ndyuūs, cheⁿ'e yā nuuⁿmaⁿ ndiivi chɛɛ̄tī yeⁿ'e yáāⁿ Jericó ndɛɛ̄chɛ̄ nguuvi. Tuu'mi ní ch'iinu miiⁿ ní chíndɛɛvɛ chɛɛ̄tī yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ. 31 Ní cáávā chi Rahab i'téénu tá Ndyuūs, ní 'áárá chi cueⁿ'e tá ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ, nguɛ́ɛ́ ch'iī tá ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáāⁿ yeⁿ'e tá chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs; ti n'daata miiⁿ ní sta'a tá saⁿ'ā s'eeⁿ yeⁿ'e Israel. Ní n'daacā idiiⁿ tá ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ chi 'díííⁿ 'díííⁿ ndaá yā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tá chi cuuvi deenú yā táácā canee 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tá.

32 Maaⁿ ní ¿dɛ'ɛ̄ cá cuuví caaⁿ'máⁿ ndís'tiī? Nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ tiempo chi cuuví ndís'tiī yeⁿ'e saⁿ'ā Gedeón ní yeⁿ'e saⁿ'ā Barac, ní yeⁿ'e saⁿ'ā Sansón, ní yeⁿ'e saⁿ'ā Jefté, ní yeⁿ'e saⁿ'ā David, ní yeⁿ'e saⁿ'ā Samuel, ní yeⁿ'e saⁿ'ā profetas chi candɛɛ nduudu yeⁿ'é Ndyuūs. 33 Nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cáávā chi i'téénu yā Ndyuūs idiiⁿ caandá yā ní cuchɛɛ́ yā yeⁿ'e náⁿ'ā países. Ní n'daacā ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā yeⁿ'e tanáⁿ'ā yáāⁿ. Ní tuneéⁿ yā chí Ndyuūs ngaⁿ'a yā chííⁿ chí ca'a yā. Ní diíⁿ yā chi nduūdi cheendi 'yáíⁿyāaⁿ cuá'aá. 34 Ní yaⁿ'ā chi diitu n'dáí ngiichi nguɛ́ɛ́ cuuvi 'tuuví 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs. Ní n'géénu yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'é yā 'caaⁿ'núⁿ yā 'yā ndúúcū machete chi 'caāiⁿ ndúú 'uuvi lados. Ní 'áárá chi duūvá yā ditiinú yā. Ní taachi diiⁿ caandá yā ní ditiinú yā chí 'caaⁿ'núⁿ yā. Ní chɛɛ yā yeⁿ'e n'deee n'dáí soldados yeⁿ'ē enemigos yeⁿ'é yā. 35 Ní cáávā chi n'daataa s'eeⁿ i'téénu yā Ndyuūs, nta'á yā tináⁿ'ā chi n'dii yeⁿ'e familia yeⁿ'é yā taachi 'āā nduuchí yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ch'éénu yā chii ní ch'īi yā. Ní nguɛ́ɛ́ 'cūuⁿ yā chi nnguaⁿ'ai yā ti neⁿ'é yā n'diichí yā táámá vida chi n'daacā ca. 36 Náⁿ'a yā ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ duuchí yā yeⁿ'e yā ní ch'eⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní náⁿ'a yā ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'ɛɛ̄ chiichí yā ndúúcū cadenas ní cheⁿ'é yā vácūū. 37 Ní náⁿ'a yā ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ca'a tuūú yā 'iiⁿ'yāⁿ ní ch'īi yā. Ní náⁿ'a yā ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'deé yā nduu 'uuvi taaⁿ yā ndúúcū cierra. Ní náⁿ'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'giiⁿ'nuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū machete chi 'úúvī lados 'caāiⁿ. Náⁿ'a yā ní ch'ɛɛ̄ chiicá yā ndíí 'muuⁿ ndíí miiⁿ ndúúcū catecai yā yeⁿ'ē 'iiti cuūchī ní yeⁿ'ē diiⁿmaⁿ chivo. Ní pobre yā ní ch'eenú yā chiī. Ní nguɛ́ɛ́ din'daacá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcu yā. 38 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'eenú yā chiī cáávā chi i'téénu yā Ndyuūs, 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e íⁿ'yeeⁿdī nguɛ́ɛ́ n'daacā ca chi cuuvi cūneé yā ndúúcu yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā ngeⁿ'é yā 'muuⁿ ngeⁿ'é yā miiⁿ ní tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ vaacú yā, 'tiicá yā. Chiicá yā yáⁿ'āa cuuⁿmaⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. Ní chiicá yā na cuɛ́ɛ́tí ní ná yiivi yáává yeⁿ'e 'iiti o yiivi yáⁿ'āa naachi 'cuɛɛtinée yā. 39 Cáávā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs, n'dai yā ndúúcū nducuéⁿ'ē chi Ndyuūs 'cūuⁿ yā chi n'geenu yā ngii ndíí tiempo chi ch'īi yā. 'Āā cuɛ́ɛ́ cuta'a yā chi cuuvi yeⁿ'e yā chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi ca'a yā, 40 caati Ndyuūs nadacádíínuuⁿ yā chi caⁿ'á yā diiⁿ yā chi n'daacā ca cááva yā ní cáávā s'uuúⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi cuta'á yā chi cuuvi yeⁿ'é yā ndíí tiempo chi s'uuúⁿ cuuvi cuta'a yú chi cuuvi yeⁿ'e yú.

12

Cueⁿ'e daāⁿmaⁿ snaaⁿ yú yeⁿ'e Jesús

1 Maaⁿ ní deenu yú cáávā vida yeⁿ'ē n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ chí ch'īi yā ti ch'iⁿ'í yā s'uuúⁿ táácā cuuvi cu'teenu ca yú Ndyuūs. Ní cáávā chuū canee chi cū'neeⁿ yú tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi di'vaachi s'uūúⁿ ndúúcū nuuⁿndi chi diiⁿ yú caati nuuⁿndi mííⁿ diiⁿ chí cuuvi ndai yú. Ní caānu yú ndúúcū ngiīnū carrera yeⁿ'e vida yeⁿ'ē yú chi Ndyuūs itée yā s'uuúⁿ. 2 Ní cueⁿ'e daāⁿmāⁿ snaaⁿ yú Jesús ti diíⁿ yā chi cuuvi i'téénu yú 'yā. Ní diíⁿ yā chi n'daacā ca cuuvi cu'teenu yú. Jesucristo ní ch'eenú yā chiī taachi ch'īi yā na cruz. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cuenta chi 'cuinaáⁿ yā cucáávā chi ch'īi yā tan'dúúcā chi n'giiⁿ'nuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ caati deenú yā chi yeenú yā cuayiivi ti cuuví nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ. Maaⁿ ní vɛɛ́ yā na lado yeⁿ'e honor yeⁿ'e trono yeⁿ'e Ndyuūs.

3 Ndís'tiī, nadacadíínuuⁿ nī tan'dúúcā Jesucristo chi ejemplo yeⁿ'e yú. Ch'eenú yā chiī cucáávā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi dinuuⁿndí yā. Ní 'íícú ndís'tiī nguɛ́ɛ́ cuuvi 'daan'dí nī ní nguɛ́ɛ́ s'neéⁿ nī chiiⁿ chi i'téénu nī. 4 Ndís'tiī ní 'āā chichɛɛ nī ndúúcū nuūⁿndī ní nguɛ́ɛ́ ch'eenú nī chii ndíí chi 'āā n'dīi nī. 5 ¿'Āā nguɛ́ɛ́ n'gaacú ndís'tiī consejo chi Ndyuūs ca'á yā ndís'tiī chi daiyá yā? Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā:

Díí, daiyá, nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ taachi Ndyuūs diíⁿ yā castigar ndís'tiī caati cuuvi deenú nī chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ nī. Ní nguɛ́ɛ́ ndaacadáámí nī yeⁿ'é yā taachi diíⁿ yā castigar ndís'tiī.

6 Señor yeⁿ'e yú yaa'vineéⁿ yā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'é yā ní diíⁿ yā castigar nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi sta'á yā chi cuuvi daiyá yā. 7 Maaⁿ ní cuchɛ́ɛ nī castigo chi Ndyuūs itée yā ndís'tiī ti Ndyuūs ní chiidá nī. Taachi n'geenú nī ngiī tuu'mi ní deenú nī chi diíⁿ yā ndúúcū ndís'tiī tan'dúúcā chi ndís'tiī ní daiyá yā. 'Tíícā diíⁿ yā. ¿Dú'ū daiyá yā vɛɛ chi chiidá yā nguɛ́ɛ́ idiíⁿ yā castigar? 8 Nduuti chi Ndyuūs nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā castigar ndís'tiī tan'dúúcā chi diíⁿ yā castigar nducuéⁿ'ē daiyá yā, tuu'mi ní ndís'tiī nguɛ́ɛ́ maaⁿ daiyá yā ti ndís'tiī ní daiyá yeⁿ'e táámá yā. Ní nguɛ́ɛ́ daiya Dendyuūs ndís'tiī. 9 Ní 'tiicá ntúūⁿ chiida yú chi yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū diíⁿ yā castigar s'uuúⁿ tan'dúúcā chi neⁿ'é yā. Ní s'uuúⁿ ní dinéⁿ'e yú chiida yú. N'daacā ca chi diiⁿ yú chiiⁿ chi neⁿ'e Ndyuūs chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi ní snduuchi yú. 10 Chiida yú chi yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū diíⁿ yā castigar s'uuúⁿ dúu'vī nduuyū nūuⁿ tan'dúúcā chi tumicadíínuuⁿ yā chi n'daacā caavā s'uuúⁿ. Ndyuūs yeⁿ'e yú ní diíⁿ yā castigar s'uuúⁿ ti cuáácú chí n'dai caavā s'uuúⁿ ti s'uuúⁿ ní cuuvi din'dai ca yú tan'dúúcā chi Ndyuūs ní n'dai cá yā. 11 Cuaacu chi nguɛ́ɛ́ yeenu yú taachi tée yā castigo s'uuúⁿ naati yá'ai yú. Cuayiivi ní 'iiⁿ'yāⁿ chi tuumicádíínuuⁿ yā yeⁿ'ē castigo yeⁿ'é yā ni vɛ́ɛ́ chi n'daācā yeⁿ'e castigo. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ din'daacā cá yā ní canéé 'diīiⁿ vida yeⁿ'é yā.

Vɛ́ɛ́ peligro yeⁿ'ē yú nduuti chi nguɛ́ɛ́ n'giindiveeⁿ yú nduudu yeⁿ'é Ndyuūs

12 Maaⁿ ní Ndyuūs 'āā tee yā castigo ndís'tiī ní maaⁿ ní cuta'á nī fuerzas ndúúcū ta'á nī ní dicuaacú nī duūⁿntii'yá nī chi ndicuūnū. 13 Cachiicá nī ná yúúní cuaacu maaⁿ ní 'íícú cuuvi nanduūvā yeⁿ'é nī ca'a nī chi ndíí dúúvá yeⁿ'e nī.

14 Maaⁿ ndís'tiī ní diíⁿ nī chi 'diiíⁿ 'cuɛɛtinée nī ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní diíⁿ nī nducuéⁿ'ē chi n'daacā ca caati dɛɛvɛ canéé vida yeⁿ'é nī. 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ dɛɛvɛ vida yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichí yā Señor Ndyuūs. 15 Cundɛ́ɛ nī cuidado chi mar 'áámá ndís'tiī nguɛ́ɛ́ divíi nī yeⁿ'e Ndyuūs ti nguɛ́ɛ́ cuuvi inneé yā ndís'tiī. Ní nguɛ́ɛ́ cúúví cunee 'aamá nī nguaaⁿ ndís'tiī chi tan'dúúcā 'áámá dii'yu yaātā yaāa chi diiⁿ daño yeⁿ'e nducuéⁿ'ē dii'yu yaātā. 'Tíícā cuuvi diiⁿ daño 'áámá nī tan'dúúcā chi veneno nguaaⁿ ndís'tiī. 16 Candɛ́ɛ nī cuidado chi mar 'áámá ndís'tiī nguɛ́ɛ́ caⁿ'á nī ndúúcū n'daataá o saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e nī. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī cuenta yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi yeⁿ'é Ndyuūs. 'Tíícā diiⁿ saⁿ'ā Esaú ti cáávā 'áámá comida nūuⁿ n'diicuí sá chi cuuvi yeⁿ'e sa ti saⁿ'ā vmnaaⁿ. 17 Ní ndís'tiī deenú nī yeⁿ'e saⁿ'ā Esaú taachi neⁿ'e sa cuta'a sa yeⁿ'e chiidá sa chi cuuvi yeⁿ'ē sa ti saⁿ'ā daiya vmnaaⁿ, naati nguɛ́ɛ́ 'cuūⁿ chiida sa. Ní Esaú chɛɛ̄cū taavi sá ní n'nuuⁿ sa manera chi nduuvi n'daacā chi 'āā diiⁿ sa naati nguɛ́ɛ́ ndaācā n'daaca sa.

18 Maaⁿ ní ndís'tiī nguɛ́ɛ́ ndáa nī na yiīcū chi ngiichi chi diíⁿ nī sentir ngiichi miiⁿ, tan'dúúcū chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel tiempo chi 'āā chó'ōo. Ndíí nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī sentir maāiⁿ, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú meēeⁿ, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'áámá cheeⁿ cúúvī díítūu. 19 Ní nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ nī chi ch'ɛɛ̄cū trompeta miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ nduudu yeⁿ'é Ndyuūs chi caⁿ'a yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'iindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e Ndyuūs chiica yā Ndyuūs chi 'āā ntɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ cá yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 20 'Tíícā ngaⁿ'a yā ti nguɛ́ɛ́ cuuvi chɛɛ yā chi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā ti 'tíícā: Ndúúti chi 'áámá 'iiti nindaá tī na yiīcu 'cūū canee chi cuiituú yā 'iiti ní 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiti. 21 Ní maaⁿ Moisés miiⁿ ní taachi n'diichí yā yiīcu 'cūū ní ch'iindiveéⁿ yā nducuéⁿ'ē, 'tíícā ngaⁿ'á yā: Nééné 'va'á ní yiin'duuvi 'úú.

22 Maaⁿ ní nguɛ́ɛ́ 'tíícā ti ndís'tiī ndaa nī 'áámá yiīcū chi nguuvi Sión chi yáāⁿ yeⁿ'e Ndyuūs chi cánduuchi chí yáāⁿ Jerusalén chí va'ai chɛɛti nguuvi naachi n'deee n'dáí miles ángeles snée yā. 23 Ní nduuvidaamá yā chi dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs. Ní miiⁿ canee nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi daiyá Ndyuūs. Ní chi duuchí yā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi. Nducyaaca nī ndaa nī nanááⁿ Ndyuūs chi diíⁿ yā juzgar nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. Ní ndís'tiī chi yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní ndaa nī nanááⁿ espíritu s'eeⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi dɛɛvɛ ca chi Ndyuūs diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 24 Ní ndaá nī nanááⁿ Jesucristo chi abogado chi canúuⁿ yā naavtaⁿ'ā compromiso chí ngai chi yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ. Ní ndaá nī nanááⁿ Cristo chi chingée yā yuūúⁿ yeⁿ'é yā cucáávā s'uuúⁿ. Yuūúⁿ yeⁿ'e Cristo ní n'daacā ca nguɛ́ɛ́ ti yuūúⁿ yeⁿ'e Abel. Ndúúcū yuūúⁿ yeⁿ'e Cristo, Ndyuūs nadich'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. Naati cáávā 'díínu Abel ch'iiⁿ'núⁿ Abel tuu'mi ní Ndyuūs ca'a yā castigo 'díínu Abel.

25 Ní cáávā nducuéⁿ'ē chuū candɛɛ́ nī cuidado chi n'giindiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'e Ndyuūs chi ngaⁿ'á yā ngīi yā ndís'tiī. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ ch'iindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e Cristo taachí snée yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ nguaⁿ'áí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Ní 'tɛɛ cá s'uuúⁿ chi cuuvi nguaⁿ'āī yú nduuti chi ndaacadaami yú yeⁿ'é Cristo chi canee na va'ai chɛɛti nguuvi ní ngaⁿ'á yā ndúúcū s'uuúⁿ yeⁿ'e chi cuchiī. 26 Tiempo chi chó'ōo taachi Ndyuūs ngaⁿ'á yā yeⁿ'e yiīcū nuⁿ'u yáⁿ'āa. Maaⁿ ní Ndyuūs ngaⁿ'á yā 'tíícā: Taama vmnéⁿ'ēe inuⁿ'ú yáⁿ'āa ndúúcū nanguuvi. 27 Maaⁿ ní taachi ngaⁿ'a Ndyuūs taama vmnéⁿ'ēe nūuⁿ deenu yú chi nducuéⁿ'ē chi din'dái Ndyuūs ní caⁿ'á yā din'núⁿ'u yā ní divíi yā. Ní nducuéⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ din'núⁿ'u yā ní cūnee. 28 Canéé chí ca'a yú gracias Ndyuūs caati vɛ́ɛ́ yáāⁿ yeⁿ'e yú, lugar naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā. Ní nguɛ́ɛ́ cuuví nuⁿ'u lugar miiⁿ. Canee chi dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs ní i'teenu yú Ndyuūs. Ní 'va'a yú yeⁿ'é yā ní diiⁿ yú tan'dúúcā chi neⁿ'e yā. 29 Ndyuūs yeⁿ'e yú tan'dúúcā 'áámá nguuchi yáⁿ'ā chí dituūví nducuéⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Tiicá yā.

13

Yeⁿ'é chi diiⁿ yú chi cunee yiinuú Ndyuūs

1 Canéé chi dineⁿ'e yú 'aama yú taama yú caati hermanos s'uuúⁿ ní yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ. 2 Nan'gaacu yú chi canee chi ca'a yú va'āī yeⁿ'e yú 'iiⁿ'yāⁿ chi canúúⁿ yúúní. N'duuvi yā ní diíⁿ yā 'túúcā ní sta'á yā va'ai yā ángeles ní nguɛ́ɛ́ déénu yā chi ángeles.

3 Nan'gaacu yú yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi snúúⁿ yā vácūū. Diiⁿ yú cuenta chi s'uuúⁿ snuūⁿ yú vácūū nduucú yā. Nan'gaacu yú yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi n'geenú yā ngii na cuerpo yeⁿ'é yā ní diiⁿ yú cuenta chi s'uuúⁿ ní n'geenu yú ngii na cuerpo yeⁿ'e yú nduucú yā.

4 Diiⁿ yú respetar 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindivaacú yā ti nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi n'giindivaacú yā canee chi caⁿ'á yā dámaāⁿ ndúúcū isaⁿ'ā o n'daataá yeⁿ'é yā. Ndyuūs ní n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindivaacú yā ní caⁿ'á yā ndúúcū táámá n'daataá o saⁿ'ā.

5 Nguɛ́ɛ́ dineⁿ'e yú tuūmī naati yeenú yú ndúúcū chi vɛ́ɛ́ chi yeⁿ'e yú ti Ndyuūs ngaⁿ'á yā 'tíícā: 'Úú nguɛ́ɛ́ cu'neéⁿ ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ abandonar ndís'tiī. 6 Ní 'tíícā cuuvi caaⁿ'maⁿ cuaacu yú ndúúcū confianza:

Señor ní nginnee yā 'úú. 'Úú nguɛ́ɛ́ 'va'á yeⁿ'e chi 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi diíⁿ yā nduucú.

7 Nan'gaacú nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ n'gɛɛtɛ yeⁿ'e yaācū chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā nanááⁿ ndís'tiī ní ngaⁿ'á yā ngii yā ndís'tiī nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Nadacadíínuuⁿ nī tááca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā ní n'gɛɛtineé yā ní ch'īi yā. Maaⁿ ní candɛ́ɛ nī cuidado chi diíⁿ nī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ n'gɛɛtɛ chi i'téénu yā Ndyuūs diíⁿ yā ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ejemplo yeⁿ'é nī.

8 Jesucristo miiⁿ ní 'āā 'tiicá nūuⁿ tan'duucá yā 'iicu, 'tiicá ntúuⁿ yā maaⁿnguuvi. 'Āā 'tiica nuúⁿ yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 9 Cuin'diichí nī ndís'tiī. Nguɛ́ɛ́ 'caandiveéⁿ nī ndúúdú 'naⁿ'a chi n̄'dááⁿ ndúúcū yeⁿ'ē chi che'e yú. N'daacā ca chi staava yeⁿ'é nī canéé n'daacā chi cuuvi cuta'á nī fuerzas yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē chi n'dai taavi chi Ndyuūs itée yā ndís'tiī. Staava yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ diiⁿ aprovechar nduuti chi chiindiveéⁿ yā nduudu n̄'dááⁿ ndúúcū yeⁿ'e chi che'e yú.

10 Deenu yú chi chiiduú s'eeⁿ chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ cuuvi che'é yā yuūtɛ̄ yeⁿ'e nátai yeⁿ'e 'iiti chi ch'iiⁿ'núⁿ yā cáávā ofrenda yeⁿ'e yú ti ofrenda yeⁿ'e yú ní 'āā vi'í caā ti i'teenu yú Jesucristo. Ní Jesucristo miiⁿ ní ch'īi yā chi lado yeⁿ'e ofrenda yeⁿ'e yú. 11 Chiiduú ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'e judíos chi Israel s'eeⁿ taachi ch'iiⁿ'núⁿ yā 'iiti cáávā ofrenda yeⁿ'e nuūⁿndī candɛ́ɛ yā yuūúⁿ yeⁿ'é 'iiti chɛɛti cuarto chi nguuvi Dɛɛvɛ naati cuerpo yeⁿ'ē 'iiti miiⁿ ní ngiichí yā 'áámá lado yeⁿ'ē yáāⁿ yeⁿ'é yā. 12 Ní 'tiicá ntúūⁿ Jesucristo ch'īi yā cuaaⁿ dáámí cheendi va'āī yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén ní 'íícú cuuvi dɛɛvɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é yā ndúúcū yuuúⁿ yeⁿ'e maáⁿ yā. 13 Maaⁿ ní caⁿ'a yú tan'dúúcā chi cueⁿ'e Jesús 'áámá lado yeⁿ'ē yáāⁿ ní 'cueenu yú cuuvi tan'dúúcā chi ch'eenú yā chiī ní cuuvi 'cuinaaⁿ yú tan'dúúcā chi 'cuinaáⁿ yā. 14 Caati nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ 'áámá yáāⁿ chi 'áámá cūnee cáávā s'uuúⁿ naati in'nuuⁿ yú 'áámá yáāⁿ ch'ɛɛtɛ chi 'áámá cūnee chi vɛ́ɛ́ tiempo chi cuchiī. 15 Ní cáávā chuū canee yú chi dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs cucáávā Jesucristo. Ní taachi dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs chuū ní ofrenda chi canee chi ca'a yú Ndyuūs. Ní canéé chi ca'a yú gracias Ndyuūs cáávā Jesucristo ndúúcū nduudu yeⁿ'ē yú. 16 Nguɛ́ɛ́ cuuvi 'náaⁿ nī chi din'daacá nī ní nneé nī 'aamá nī taamá nī caati chuū ní ofrenda yeⁿ'é nī chi 'túúcā Ndyuūs neⁿ'e yā.

17 Cu'neeⁿveéⁿ nī nduudu yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é nī. Cu'téénu nī yeⁿ'é yā chi ngaⁿ'a yā caati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā cuidado yeⁿ'ē staava yeⁿ'é nī. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ canéé chi nca'á yā cuenta nanááⁿ Ndyuūs yeⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ yā. Diiⁿ núúⁿ yiiⁿnu nī chi ngaⁿ'a yā caati yeenú yā diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā. Ti nduuti chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī 'túúcā nguɛ́ɛ́ yeenú yā ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī aprovechar yeⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ yā cáávā ndís'tiī.

18 Maaⁿ ní caaⁿ'maⁿngua'á nī cáávā nús'uu ti nadacadiinúúⁿ 'nū n'daacā na staava yeⁿ'é 'nū ní neⁿ'é 'nū 'cuɛɛtinéé n'daacá 'nū yeⁿ'e nducuéⁿ'ē dendu'ū. 19 'Úú ngiicá ndís'tiī chi taachi ngaⁿ'angua'á nī, ngiicá nī Ndyuūs chi tée yā lugar 'nū chi niiⁿnuúⁿ nūuⁿ cuuví nandaá ní cuneé ndúúcū ndís'tiī.

Di'viicú yā ndís'tiī ní dicho'ó yā, n'dai ndís'tiī

20 Maaⁿ ní Ndyuūs ní yeⁿ'ē vaadī 'diīiⁿ, maaⁿ Ndyuūs miiⁿ nadin'duuchí yā Jesucristo yeⁿ'ē yú yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā chi Jesucristo miiⁿ Pastor chi ch'ɛɛtɛ n'dai chi diíⁿ yā cuidado s'uuúⁿ chi tan'dúúcā 'iiti cuūchī yeⁿ'é yā. Ní Jesucristo yeⁿ'ē yú ndúúcū yuūúⁿ yeⁿ'é yā diíⁿ yā chi 'áámá cūnee compromiso chi Ndyuūs diíⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ. 21 Neⁿ'é chi Ndyuūs yeⁿ'e vaadī 'diīiⁿ tée yā ndís'tiī nducuéⁿ'ē chi n'dai yeⁿ'é yā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é nī. Ní cuuvi n'daí nī ti ndís'tiī cuuvi diíⁿ nī chiiⁿ chi neⁿ'é Ndyuūs chi diíⁿ nī. Ní neⁿ'é chi Ndyuūs diíⁿ yā cáávā nducyaaca yú nducuéⁿ'ē chi neⁿ'é yā diíⁿ yā cáávā Jesucristo. Caⁿ'a yú chi ch'ɛɛtɛ ca canéé Cristo ní n'dɛɛvɛ́ ngii yā cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 'Tíícā. 22 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é ngiicá ndís'tiī chí cuchɛɛ́ nī ndúúcū nduudu chi ngi'cueéⁿ ti nguɛ́ɛ́ 'yaaⁿ idinguúⁿ na carta miiⁿ yeⁿ'é ndís'tiī. 23 Yaa'ví ndís'tiī chi cadiinúúⁿ nī chi Timoteo hermano yeⁿ'ē yú 'āā ntɛ́ɛ́ canee sa vácūū. Ní ndúúti chi niiⁿnuⁿ niiⁿnuⁿ ndaa sa nanáaⁿ 'úú tuu'mi 'úú ní candɛɛ́ saⁿ'ā taachi ndaá nanááⁿ ndís'tiī ní n'diichí ndís'tiī.

24 Maaⁿ ní caaⁿ'máⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é nī ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo: N'daí ndís'tiī, caaⁿ'máⁿ nī. 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e país Italia: N'daí ndís'tiī, ngaⁿ'a yā.

25 Neⁿ'é chi Ndyuūs tée yā nducyaaca ndís'tiī nducuéⁿ'ē vaadī n'dai yeⁿ'é yā. 'Tíícā cuuvi.

SANTIAGO

1

2

3

4

5

CARTA YEⁿ'E SANTIAGO

1

Santiago idingúuⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi s'nééⁿ 'muuⁿ s'nééⁿ miiⁿ

1 'Úú Santiago 'úú ni 'úú idiíⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Ndyuūs ní yeⁿ'e Señor Jesucristo. Idinguúⁿ carta 'cūū ní dicho'ó: Ndaí ndís'tiī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndu'ū ndiichúúví tribus chi familias chi yeⁿ'e ndaata Israel chi s'nééⁿ 'muuⁿ chi s'nééⁿ miiⁿ ndii núúⁿmáⁿ íⁿ'yeēⁿdī.

Ndyuūs ca'á yā vaadī deenu 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi i'téénu yā 'yā

2 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, canéé chi yeenú nī taachi ndaā n'deee n'dáí chi idi'vaachí yeⁿ'e nī. 3 Caati déénu nī chuū chi taachi ndaā n'deee n'dáí chi idi'vaachí yeⁿ'e nī ní n'daacā idiíⁿ nī, ch'iⁿ'í nī chi i'téénu nī Jesucristo ní ch'iⁿ'i ntúuⁿ nī chi cuuvi cuchɛɛ́ nī yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē ndúúcū paciencia. 4 Ní canéé chi candɛ́ɛ nī cuidado chi cuchɛɛ́ nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi di'vaachi ndís'tiī ní cuuvi 'cuɛɛtinéé n'daacá nī ní diiⁿ cá chí n'daaca nī. Ni 'āā vɛ́ɛ́ nducuéⁿ'ē necesidades yeⁿ'é nī. Ní Ndyuūs tée yā ndís'tiī cosas chi n'dai yeⁿ'é yā.

5 Ndúútī chi 'áámá ndís'tiī deenú nī chi nguɛ́ɛ́ deenú nī tuu'mi ní canéé chí caacá nī Ndyuūs chi itée yā vaadī deenu. Ndyuūs ca'a yā n'deee n'dáí vaadī deenu yeⁿ'é yā nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ n'gaa'vá yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē chi n'deēe vueltas caaca yā Ndyuūs. 6 Canéé chí caacá nī Ndyuūs ní cu'téénu nī Ndyuūs chi caⁿ'á yā tée yā ndís'tiī. Taachi nguɛ́ɛ́ cu'téénu nī chi Ndyuūs nguɛ́ɛ́ caⁿ'á yā ca'a yā chiiⁿ chi ngiicá nī tuu'mi ní ndís'tiī tan'dúúcā nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā taachi olas yeⁿ'ē indɛ́ɛ̄ yaācū chi candɛ́ɛ́ 'yúúné cuaaⁿ lácūū cuaaⁿ lácāā, 'tíícā ndís'tiī. 7 'Áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiica yā Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ cu'téénu yā chi Ndyuūs caⁿ'á yā tée yā dɛ'ɛ̄ vɛɛ, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nguɛ́ɛ́ cūnee ngíínú yā chi Ndyuūs caⁿ'á yā tée yā 'iiⁿ'yāⁿ dɛ'ɛ̄ vɛɛ. 8 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ vɛ́ɛ́ 'uūvī vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'é yā. Maaⁿ ní neⁿ'é yā diiⁿ yā 'áámá cosa, cuayiivi ní taama cosa. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nguɛ́ɛ́ canée yā ndúúcū 'áámá vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'e yā.

9 Ní hermano yeⁿ'ē yú chi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtɛ ca ní canéé chi yeenú yā taachi Ndyuūs nginneé yā 'iiⁿ'yāⁿ. 10 'Iiⁿ'yāⁿ chi 'cuiicá yā canéé chi yeenú yā taachí Ndyuūs diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ 'cuiicá yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi 'cuiica miiⁿ ní tan'dúúcā naāndā yeⁿ'e yaātā chi 'cuiinu, 'tiicá yā. 11 Taachi can'dáā 'yáⁿ'ā ní 'áámá 'í'nūuⁿ tuu'mi ní tí'í yaatā ní naāndā yeⁿ'ē chingééⁿ ní 'āā ntɛɛ vɛ́ɛ́ naandā ti ch'iinu. 'Tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuiica ní 'cuiinú yā ndúúcū vaadī 'cuiica yeⁿ'é yā.

Canéé chí cuchɛɛ yú yeⁿ'e nducuéⁿ'ē

12 Dɛ'ɛ̄ chúúcā yeenu 'iiⁿ'yāⁿ chi ichɛɛ́ yā tanducuéⁿ'ē taachi n'geenu yā ngii. Taachi chɛɛ́ yā yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē tuu'mi ní Ndyuūs tée yā 'iiⁿ'yāⁿ chi canduuchí yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 'Tíícā Ndyuūs ngaⁿ'á yā chi caⁿ'á yā ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ tan'dúúcā chi 'aama corona yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi dinéⁿ'e yā Ndyuūs. 13 Taachi ndaā nanááⁿ ndís'tiī cosa chí diīiⁿ chí di'vaachí ndís'tiī chi neⁿ'é nī diiⁿ nī chi nguɛɛ n'daācā, nguɛ́ɛ́ canéé chí nadacadíínuuⁿ nī chi Ndyuūs diíⁿ yā chuū caati mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi di'vaachí yā yeⁿ'e Ndyuūs chi Ndyuūs diíⁿ yā cosa chi nguɛɛ n'daācā. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú cuuvi dinuuⁿndí Ndyuūs. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú Ndyuūs di'vaachí yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā cosa chi nguɛ́ɛ́ n'daācā. 14 Taachi 'iiⁿ'yāⁿ inadicadíínuuⁿ yā chi maáⁿ yā neⁿ'é yā diiⁿ yā cosa chi nguɛɛ n'daacā tuu'mi ní vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā ní diíⁿ yā chi nguɛɛ n'daacā. 15 Ní taachi diíⁿ yā chiiⁿ chi neⁿ'é yā diiⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā tuu'mi ní dinuuⁿndí yā. Ní taachi ch'ɛɛtɛ ca nuuⁿndi miiⁿ tuu'mi ní 'cuiinū ní diīiⁿ chi 'cuūvi yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

16 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi neⁿ'e taaví. Nguɛ́ɛ́ ca'a nī lugar 'iiⁿ'yāⁿ chi cannche'éí yā ndís'tiī chi dinuuⁿndí nī. 17 Nducuéⁿ'ē chi n'daacā ní dɛɛvɛ chi Ndyuūs itée yā s'uuúⁿ chiiⁿ ní ngíícá cuaaⁿ 'niiⁿnuⁿ. Chiiⁿ ní yeⁿ'e Ndyuūs. Ndyuūs din'dái yā tanducuéⁿ'ē dɛɛvɛ yeⁿ'ē nanguuvi. Ndyuūs nguɛ́ɛ́ n̄'daaⁿ yā tan'dúúcā 'áámá 'daaⁿ'nūⁿ chí n̄'daaⁿ. 18 Ní Ndyuūs tee yā vida s'uuúⁿ cáávā chi i'teenu yú nduudu cuaacu yeⁿ'é yā. Ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi maáⁿ yā neⁿ'e yā diiⁿ yā. Ní 'íícú s'uuúⁿ chi i'teenu yú, tan'dúúcā 'áámá cosecha chi vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi din'dái yā 'tíícā s'uuúⁿ.

Yeⁿ'e vaadī cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs

19 Maaⁿ ní ndís'tiī hermanos chi neⁿ'e taaví 'aama 'aamá nī canee chi 'cuɛɛtinéé yaáⁿ ní chi 'caandiveéⁿ nī naati nguɛ́ɛ́ maaⁿ n'chɛɛtɛ́ caaⁿ'máⁿ nī. Ní nguɛ́ɛ́ maaⁿ n'chɛɛtɛ nūuⁿ nduuvi taáⁿ nī. 20 'Iiⁿ'yāⁿ chí induuvi taáⁿ yā nguɛ́ɛ́ n'daacā diíⁿ yā yeⁿ'e chi vaadī cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. 21 Ní cáávā nducuéⁿ'ē chuū canee chí divíi nī yeⁿ'é tanducuéⁿ'ē chi nguɛɛ n'daācā chi nadacádíínuuⁿ nī. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī cosa chi nguɛɛ ndaacā. Ní 'caandiveéⁿ nī nduudu cuaacu chí i'téénu nī ní canee na staava yeⁿ'é nī. Ní ndiicuuⁿ nī. Ní vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'e nduudu cuaacú 'cūū chi cuuvi dinguáⁿ'ai alma yeⁿ'é nī.

22 Naati canéé chí diíⁿ nī chiiⁿ chi ngaⁿ'ā nduudu cuaacu miiⁿ. Nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ chi 'caandiveéⁿ nī ni nguɛɛ diiⁿ nī. Ní nguɛ́ɛ́ cannche'éí maáⁿ nī ndís'tiī. 23 Nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ n'giindiveéⁿ yā nduudu cuaacu miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā chiiⁿ chi ngaⁿ'ā tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ tan'dúúcā 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi inaáⁿ yā maáⁿ yā na 'aama espejo, 'tiicá yā. 24 Inaáⁿ yā maáⁿ yā tan'duucá yā 'tíícā. Ní cuayiivi nguɛ́ɛ́ nn'gaacu yā tan'duucá yā 'áárá chi n'diichí yā maáⁿ yā na 'áámá espejo. 25 Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi nn'gaacú yā chiiⁿ chi n'giindiveéⁿ yā ní nadacádíínuuⁿ n'daacá yā yeⁿ'e ley chi nduudu cuaacu miiⁿ yeⁿ'é Ndyuūs, tuu'mi ní nduudu cuaacu miiⁿ cuuví nadinguáⁿ'āī 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canéé chi 'caandiveeⁿ cá yā nguuvi nguuvi. Ní nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ n'giindiveéⁿ yā naati diíⁿ yā chiiⁿ chi ngaⁿ'ā, tuu'mi ní cuuvi yeenú yā ndúúcū chi diíⁿ yā.

26 Ní nduuti chi 'aama ndís'tiī ngaⁿ'á ni chi i'téénu nī Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ candɛɛ́ nī cuidado yeⁿ'e chi ngaⁿ'á nī tuu'mi ní nginnche'ei maáⁿ nī ndís'tiī. Ní nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ chi ngaⁿ'á nī chi i'téénu nī Ndyuūs. 27 'Iiⁿ'yāⁿ chi neené i'téénu yā ní didɛɛvɛ staava yeⁿ'é yā ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā nanááⁿ Ndyuūs chiida yú ní 'tíícā diíⁿ yā. Nginneé yā da'cáiyāa nguá'āa ndúúcū n'daataá nguá'āa taachi n'geenu yā ngii. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cosas yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā.

2

'Cuaáⁿ nī nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi daama daamá nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ

1 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi maaⁿ ní i'téénu nī Señor Jesucristo yeⁿ'e yú chi dɛɛvɛ́ ngii yeⁿ'é yā, ndís'tiī canéé chí diíⁿ nī chi 'āā dáámá daamá nūuⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ nanáaⁿ nī. 2 N'diichí nī. Taachi ndaá 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguaaⁿ ndís'tiī taachi nduuvidaamá nī ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canúúⁿ nduu tá'a yā 'áámá chi ntá'āa yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ ní n'daacā catecai yā, ní 'tiicá ntúūⁿ ndaá táámá 'iiⁿ'yāⁿ chi ndaachíí yā ní ndiicúū catecai yā, 3 ní neⁿ'e cá nī 'iiⁿ'yāⁿ chi n'daacā catecaí yā, ní ngaⁿ'á nī ngii nī 'iiⁿ'yāⁿ mii: N'diī cun'dií nī lugar chi n'daacā ca; ní ngaⁿ'á nī ngii nī saⁿ'ā chi ndaachíī: N'diī cuééndiinú nī cuaaⁿ la'tiī o 'cundií nī na yiivɛ, 4 tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī chi dáámá daamá nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nguaaⁿ ndís'tiī. Ní n'diichí nī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chɛɛ chi n'daacā, ní nguɛ́ɛ́ n'daācā chiiⁿ chi nadacádíínuuⁿ nī.

5 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi neⁿ'é taavi, 'caandiveéⁿ nī chiiⁿ chi ngaⁿ'á. Ndyuūs ndɛɛvɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi pobre yā chi cuuvi 'cuiicá yā ndúúcū chi i'téénu yā. Ní vɛ́ɛ́ chi cuuvi yeⁿ'é yā naachi Ndyuūs caaⁿ'máⁿ ntiiⁿnyúⁿ yā ti chuū Ndyuūs ngaⁿ'á yā chi ca'á yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'é yā Ndyuūs. 6 Maaⁿ ní ndís'tiī maáⁿ nī s'néeⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ chi ndaachií yā chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā ná lugar chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. ¿'Áá nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ 'cuiica chí idi'vaachí yā ndís'tiī ní icandɛ́ɛ yā ndís'tiī nanááⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē? 7 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cunncáā ngaⁿ'a yā yeⁿ'é chi duuchi yeⁿ'e Cristo chí n'daacā? Ní Cristo yeⁿ'e yú yaa'ví yā ndís'tiī chi cuuvi yeⁿ'é yā ndís'tiī.

8 Nduuti chi ndís'tiī cuaacu nííⁿnyúⁿ diíⁿ nī tanducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'é Ndyuūs chi 'tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é yā: Dinéⁿ'e di 'iiⁿ'yāⁿ niiⁿnuuⁿ vaacu di tan'dúúcā chi neⁿ'e dī maaⁿ dī, tuu'mi ní n'daacā idiiⁿ dī. 9 Ní ndúúti chi ndís'tiī nguɛ́ɛ́ dáámá daamá nūuⁿ dinéⁿ'e nī nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ tuu'mi ní dinuuⁿndi nī. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'dúúcā chi ngaⁿ'ā ley yeⁿ'é Ndyuūs. Ley miiⁿ n'giⁿ'i chi ndís'tiī ní vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é nī. 10 Ní ndúútí chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā chi ngaⁿ'ā 'áámá 'lííⁿ chuundi yeⁿ'e ley yeⁿ'é Ndyuūs tuu'mi ní caneé yā tan'dúúcā chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā mar 'áámá chi ngaⁿ'ā ley miiⁿ. 11 Ndyuūs chi ngaⁿ'a yā 'tíícā: Nguɛ́ɛ́ caⁿ'á di ndúúcū n'daataá o sáⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e di, Ndyuūs miiⁿ 'tiicá ntúūⁿ ngaⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ 'caaⁿ'nuⁿ di 'iiⁿ'yāⁿ. Maaⁿ ní nduuti chi 'aama 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ caⁿ'á yā ndúúcū n'daataá o saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā naati ch'iiⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ 'āā nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'é Ndyuūs. 12 Ní ndís'tiī ní canee chi caaⁿ'máⁿ nī n'daacā ní din'daacá nī tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'é Ndyuūs ti ley miiⁿ n'diichi s'uuúⁿ. Ní ley miiⁿ diīiⁿ chi cuuvi nanguáⁿ'āī s'uuúⁿ. 13 'Iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e ya'ai 'iinú yā 'iiⁿ'yāⁿ 'tiicá ntúūⁿ Ndyuūs nguɛ́ɛ́ neⁿ'e ya'ai 'iinú yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ taachi n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi ya'ai 'iinú yā 'iiⁿ'yāⁿ ichɛ́ɛ yā taachi Ndyuūs n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'é nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ.

'Iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs

14 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, ¿dɛ'ɛ̄ dichíí'vɛ̄ 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā chi i'téénu yā Jesucristo ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā cosas chi n'daacā? ¿Áá cuuví nanguaⁿ'ai yā nduuti chi ngaⁿ'á yā chi i'téénu yā 'tíícā? 15 Maaⁿ ní nadacadíínuuⁿ yú yeⁿ'e 'áámá hermano o hermana yeⁿ'e yú chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ catecai yā ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ chi che'e yā. 16 Nduuti chi n'diichi yú hermano o hermana miiⁿ ní ngaⁿ'a yú ngii yú 'yā: Dii cueⁿ'e di ndúúcū vaadī 'diiíⁿ. Nan'guɛɛcundii di ní che'e di. Ní nguɛ́ɛ́ ca'a yú hermano o hermana miiⁿ yeⁿ'e yú chi che'é yā o catecai caavā chi diíⁿ yā tapar, tuu'mi ní, ¿dɛ'ɛ̄ chíí'vɛ̄ chi ngaⁿ'a yú ngii yú hermano o hermana yeⁿ'e yú 'tíícā? 17 Ní 'tiicá ntúūⁿ yeⁿ'e chiiⁿ chi i'teenu yú Ndyuūs. Nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ din'daacá yā cáávā chi i'téénu yā Cristo tuu'mi ní chííⁿ chí i'téénu yā tan'duucā chi cosa chi n'díí.

18 Nduuti chi 'áámá yā ngaⁿ'á yā ngii yā s'uuúⁿ 'tíícā: Díí ngaⁿ'a di chi i'téénu di Ndyuūs naati 'úú idiíⁿ nducuéⁿ'ē chi n'daacā. 'Úu ngaⁿ'á ngīi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ: Dii ch'iⁿ'i di 'úú tan'dúúcā chi cuuvi cu'téénu yú Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ n'daacā cuuvi diiⁿ yú. 'Úú ch'iⁿ'í dii chi i'teenú Ndyuūs caavā chi n'daācā idiíⁿ. 19 'Āā i'téénu di chi vɛ́ɛ́ 'áámá n'dyáⁿ'ā Ndyuūs. N'daacā chi i'téénu di 'tíícā. 'Tiicá ntúūⁿ 'yááⁿn'guiinūuⁿ i'téénu sa ní n'duuvi sa ti 'va'ā sa. 20 Díí 'iiⁿ'yāⁿ chi chɛɛchí tiīiⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e di cu'téénu di. Nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ i'téénu yā Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ din'daacá yā tuu'mi ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā. Ní vaadī i'teenu yeⁿ'é yā cūnee tan'dúúcā chi n'díí 'tíícā cunéé. 21 Maaⁿ ní nadacadíínuuⁿ nī yeⁿ'e tiempo chi 'āā chó'ōo yeⁿ'e chiida yú chi nguuvi Abraham chi yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e yú. Ndyuūs inadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'é yā cáávā ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ yā taachi ca'á yā daiyá yā Isaac lado yeⁿ'e ofrenda nanááⁿ na nátaī cáávā chi 'caaⁿ'núⁿ yā daiyá yā naati nguɛ́ɛ́ ch'īi sa. 22 ¿'Áá nguɛ́ɛ́ deenú nī chi Abraham i'téénu yā Ndyuūs ní ch'iⁿ'í yā 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā caavā chiiⁿ chi diíⁿ yā? Ní Abraham nééné i'téénu yā Ndyuūs caavā chi diíⁿ yā. 23 Ní chiī cuaacu chi canée nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā: Abraham s'téénu yā Ndyuūs ní Ndyuūs ní diíⁿ yā cuenta chi Abraham ní n'daaca yā. Ní Ndyuūs sta'á yā Abraham chi cuuvi yeⁿ'é yā cáávā chi i'téénu yā Ndyuūs. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'á yā chi Abraham miiⁿ ní amigo yeⁿ'é Ndyuūs.

24 Maaⁿ ní cuuvi n'diichí nī chi Ndyuūs cuta'á yā 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ caava chi i'téénu yā 'yā naati 'tiicá ntúūⁿ caavā chi din'daāca yā. 25 'Tiicá ntúūⁿ táⁿ'ā Rahab chi ndúúcu tá 'yaaⁿ saⁿ'ā, Ndyuūs ní diíⁿ yā cuenta yeⁿ'e tá chi n'daacā tá. Ní Ndyuūs sta'á yā táⁿ'ā chi cuuvi yeⁿ'é yā caava chi n'daacā diiⁿ tá. N'daata miiⁿ 'cuuⁿ tá saⁿ'ā s'eeⁿ chi ndaā n'de'ei n'de'ei saⁿ'ā chi Ndyuūs dichó'o yā. Ní táⁿ'ā miiⁿ dicho'ō tá saⁿ'ā s'eeⁿ táámá yúúní taachi vɛ́ɛ́ peligro yeⁿ'ē sa. 26 Ní tan'dúúcā cuerpo yeⁿ'e yú taachi nguɛ́ɛ́ canéé espíritu yeⁿ'e yú ndúucū ní n'díí, 'tiicá ntúūⁿ taachi i'téénu yú Ndyuūs ní nguɛ́ɛ́ n'daacā idiiⁿ yú, chiiⁿ chi i'téénu yú cunéé tan'dúúcā chi n'díí.

3

Yeⁿ'e chiiya yú

1 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é nguɛ́ɛ́ canéé chi cuuví 'yaaⁿ maestros yeⁿ'e yaacū nguaaⁿ ndís'tiī. Deenú nī chi Ndyuūs diitu n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e maestros miiⁿ nguɛ́ɛ́ ti ndís'tiī. 2 Nducyaacu yú idiiⁿ yú n'deee n'dáí faltas. Ní nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ yā mar 'áámá falta tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní neené n'daacā. Ní cuuvi ngaⁿ'á ntiiⁿnyuⁿ yā yeⁿ'e nuuⁿmaⁿ cuerpo yeⁿ'e maáⁿ yā. 3 Cuin'diichí nī. Cu'nuūⁿ yú frenos naaⁿ 'yúúdūu ní cu'téénu tī yeⁿ'e yú. Ní nuuⁿmaⁿ cuerpo yeⁿ'e tī cuuvi diīiⁿ tan'dúúcā chi neⁿ'e yú. 4 Maaⁿ ní nadacadíínuuⁿ yú yeⁿ'e barco. 'Áárá chí ch'ɛɛtɛ ní 'yúúné taaⁿ ngéenū ní 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi diiⁿ yā manejar barco miiⁿ cáávā 'áámá yáⁿ'á 'lííⁿ yeⁿ'ē barco miiⁿ chi canúúⁿ chɛɛti nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Ní barco miiⁿ ngiicā naachi neⁿ'é yā. 5 'Tiicá ntúūⁿ chiiya yú. 'Áárá chi 'áámá chi 'lííⁿ chi yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú naati ngaⁿ'a yú yeⁿ'ē n'deee n'dáí cosas chi n'gɛɛtɛ ndúúcū chiiya yú. Ní cuin'diichí nī ta 'lííⁿ chuundí yaⁿ'ā cuuvi caacyáⁿ'ā 'áámá icyáⁿ'ā ch'ɛɛtɛ. 6 Ní chiiya yú tan'dúúcā 'áámá nguuchi yaⁿ'ā 'tíícā chiiya yú. Ní tanducuéⁿ'ē tan'dúúcā 'áámá iⁿ'yeeⁿdi chi ndiituú ndúúcū nducuéⁿ'ē chi nguɛɛ n'daacā, 'tíícā cuerpo yeⁿ'e yú cáávā chiiya yú. Ní diīiⁿ chi núúⁿmáⁿ cuerpo yeⁿ'e yú vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'ē. Ní tan'dúúcā infierno chi ngiichi yaⁿ'ā 'tíícā diīiⁿ chiiya yú. Ní yaⁿ'ā miiⁿ ní diīiⁿ tan'dúúcā chi ngiichi nducuéⁿ'ē vida yeⁿ'e yú 'naaⁿ chi canee yú iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 7 Ca'áámá ca'áámá naaⁿ 'iiti chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū yeⁿ'ē 'iiti 'yúúdūu, yeⁿ'ē 'yaada, yeⁿ'ē cúú, 'iiti chi snúūⁿ chɛɛti nuūⁿnī'yáⁿ'ā ní nducyaaca tī saⁿ'ā cuuvi diiⁿ sa amansar ní 'āā diiⁿ sa amansar 'iiti s'eeⁿ. 8 Naati mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ yā chi amansar chiiya maáⁿ yā. Ngaⁿ'a yú cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daacā 'aara chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yú. Ní ndúúcū chiiya yú ngaⁿ'a yú n'deee n'dáí chi nguɛ́ɛ́ n'daacā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. Ní diiⁿ yú chi cuuvi 'cuūvi yā. 9 Ní ndúúcū maaⁿ chiiya yú dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs chiida yú ní ngaⁿ'a taaⁿ yú yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs din'dái yā chi tan'dúúcā maáⁿ Ndyuūs 'tiicá din'dái yā 'iiⁿ'yāⁿ. 10 Yeⁿ'e maaⁿ cheendi ntúuⁿ yú ngaⁿ'a yú chi Ndyuūs n'daācá yā ní ngaⁿ'a taaⁿ yú ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ. Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, nguɛ́ɛ́ canéé chi cuuvi 'tíícā. 11 ¿'Áá yeⁿ'ē 'áámá nduutinaaⁿ nuūⁿnīⁿ can'dáā nuūⁿnī yaāa ndúúcū nuūⁿnīⁿ yaādī? Nguɛ́ɛ́ cuuvi. 12 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, ¿'áá cúúví 'áámá yáⁿ'á yeⁿ'e n'guiidīi yááⁿ nguuvi cuuvi aceitunas yeⁿ'ē? Nguɛ́ɛ́ cuuvi. O 'aama yáⁿ'á 'lííⁿ yeⁿ'e uvas ¿áá cuuvi n'guiidīi yááⁿ nguuvi cuuvi yeⁿ'ē? Nguɛ́ɛ́ cuuvi. 'Tiicá ntúūⁿ yeⁿ'ē 'aama ndúútínaáⁿ nuūⁿnīⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi can'dáā nuūⁿnīⁿ diini ndúúcū nuūⁿnīⁿ yaadi.

Yeⁿ'e vaadī deenu chi cuaacu nííⁿnyúⁿ chi vaadī deenu

13 Nduuti chi vɛ́ɛ́ saⁿ'ā chi cadiinuuⁿ sa ní chi deenu nguaaⁿ ndís'tiī canéé chí cuuⁿ'miⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ chi cuaacu chi deenu sa ní ndiicuuⁿ sa cáávā nduudu n'dai yeⁿ'ē sa ndúúcū ntiiⁿnyuⁿ n'daāca chi diiⁿ sa. 14 Naati nduuti chi vɛ́ɛ́ vaadī ngueēe chi ch'ɛɛtɛ ndúúcū vaadī 'caa'va na staava yeⁿ'é nī ní ndís'tiī ní nadacádíínuuⁿ nī na staava yeⁿ'é nī chi caⁿ'á nī diiⁿ nī nducuéⁿ'ē caavā maáⁿ nī diíⁿ nī aprovechar, tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ cuuvi nadacádíínuuⁿ nī chi n'gɛɛtɛ nī. Ndíí nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ nī nduudu yaadi chi contra yeⁿ'ē nduudu cuaacu. 15 Ní vaadī deenú 'cūū yeⁿ'é nī nguɛ́ɛ́ vaadī deenu chi yeⁿ'é Ndyuūs naati vaadī deenú 'cūū ní yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní yeⁿ'e chi nadacádíínuuⁿ yā ní yeⁿ'ē yááⁿn'guiinuuⁿ. 16 Naachi 'iiⁿ'yāⁿ chí dínngueé yā ní diíⁿ yā nducuéⁿ'ē caava maáⁿ yā neⁿ'é yā diíⁿ yā aprovechar, tuu'mi ní miiⁿ canéé 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ orden yeⁿ'é yā. Ní diíⁿ yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 17 Naati 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ vaadi deenu yeⁿ'é yā chi yeⁿ'e Ndyuūs, tuu'mi ní vmnááⁿ vmnaaⁿ canéé chí ch'ɛɛtinéé n'daaca yā ndúúcū vida yeⁿ'é yā chi dɛɛvɛ. Cuayiivi ní diíⁿ yā chi vɛ́ɛ́ vaadī 'diīíⁿ. Ní ndiicúuⁿ yā, ní amigo yā. Ní ya'ai 'iinú yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ní dámaāⁿ diíⁿ yā tanducuéⁿ'ē chi n'daacā. 'Āā daamá nūuⁿ 'cuaaⁿ yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ nadacádíínuuⁿ yā yeⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ ndaacā, ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 18 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā chi vɛ́ɛ́ vaadī 'diiíⁿ ní diíⁿ yā tan'dúúcā chí cuuⁿnú yā ndaata yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi cuaacu. 'Tíícā diíⁿ yā. Ní n'gui'i yeⁿ'ē nducueⁿ'ē chi cuaacu ní vaadī cuaacu.

4

Yeⁿ'e ndís'tiī amigos yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Jesucristo

1 ¿Tií ngiica cosas chi caandaá chi 'tííca nguⁿ'ú nī nguaaⁿ maáⁿ nī? Ngiicā yeⁿ'e ná vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'e maáⁿ nī ti neⁿ'e nī diiⁿ nī cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 2 Ndís'tiī neⁿ'é nī cosas ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ yeⁿ'e nī. Ní cáávā chuū neⁿ'é nī 'caaⁿ'núⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ. Neⁿ'é nī dendu'ū chi inaáⁿ nī ní nguɛ́ɛ́ cuuvi cuta'á nī. Ní cáávā chuū nguⁿ'ú nī ní diíⁿ nī caandaá. Ní nguɛ́ɛ́ ndaaca nī chiiⁿ chi neⁿ'é nī ti nguɛ́ɛ́ ngiicá nī Ndyuūs dɛ'ɛ̄ chi neⁿ'e nī. 3 Ní taachi ndís'tiī ngiicá nī Ndyuūs dɛ'ɛ̄ chi neⁿ'e nī, Ndyuūs nguɛ́ɛ́ tée yā chiiⁿ chi neⁿ'e nī ti ngiicá nī dámaāⁿ caavā maáⁿ nī caati cuuvi yeenú nī. Ní nguɛ́ɛ́ n'daacā chi ngiica nī 'tíícā. 4 Ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ 'áámá cunee nī ndúúcū chi i'téénu nī, ¿'áá nguɛ́ɛ́ deenu ndís'tiī chi taachi caⁿ'á nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Jesucristo ní diíⁿ nī dendu'ū chi yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū tuu'mi ní caneé nī enemigos yeⁿ'é Ndyuūs? 'Tiicá nī. 5 ¿'Áá nadacádíínuuⁿ ndís'tiī chi diíⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ nduudu yeⁿ'e libro yeⁿ'é Ndyuūs naachi canéé nguūⁿ 'tíícā?: Ndyuūs s'neeⁿ yā Espíritu N'dai yeⁿ'é yā chɛɛti staava yeⁿ'e yú. Ní Espíritu miiⁿ ní neⁿ'e ca chi s'uuúⁿ canee yú dámaāⁿ yeⁿ'e Ndyuūs s'uuúⁿ. 6 Naati Ndyuūs nginnée yā s'uuúⁿ ní itée yā s'uuúⁿ vaadī n'dai yeⁿ'é yā s'uuúⁿ. Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā: Ndyuūs nguɛ́ɛ́ caⁿ'á yā lado yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi idin'gɛɛtɛ maáⁿ yā naati ca'a yā vaadī n'dai yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ ndiicúúⁿ. 7 'Tíícā canee chi s'neéⁿ nī vida yeⁿ'e maáⁿ nī na ta'á Ndyuūs. Nguɛ́ɛ́ ca'á nī lugar yááⁿn'guiinūuⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'e ndís'tiī ní yááⁿn'guiinūuⁿ ní cuɛɛvii sá yeⁿ'ē nanááⁿ ndís'tiī. 8 Ndaá nī nanááⁿ Ndyuūs ní Ndyuūs ní chí nndaa ntúūⁿ yā nanááⁿ ndís'tiī. Ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ nuuⁿndíī nadidɛɛvɛ́ nī vida yeⁿ'é nī. Ndís'tiī chi vɛ́ɛ́ 'uūvī vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'é nī, nadidɛɛvɛ́ nī staava yeⁿ'é nī. 9 Ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ nuuⁿndíī di'vaachi maáⁿ nī ní cuɛɛcú nī ní ya'āī 'iinú nī yeⁿ'ē chi diiⁿ nī. Nguɛ́ɛ́ canee chi n'gííⁿnyuⁿ nī naati canee chi cuɛɛcú nī. Nguɛ́ɛ́ canéé chi yeenú nī naati canee chi di'vaachí maaⁿ nī. 10 Ní 'cuɛɛtinéé ndiicuuⁿ nī nanááⁿ Señor yeⁿ'e yú ní Señor yeⁿ'ē yú ní diíⁿ yā chi n'gɛɛtɛ nī.

Yeⁿ'ē chi n'diichi yú nuūⁿndī yeⁿ'e hermanos yeⁿ'e yú

11 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ cúnncaa nī yeⁿ'ē 'aama nī taama nī hermanos yeⁿ'e yú. 'Āā du'ú ndís'tiī chí ngaⁿ'a contra 'áámá hermano yeⁿ'e yú o n'diichi nī nuuⁿndi yeⁿ'e hermano yeⁿ'e yú, ndís'tiī ngaⁿ'a ntúūⁿ cúnncaa nī contra ley yeⁿ'é Ndyuūs ní n'diichi nī yeⁿ'e ley miiⁿ. Ní naachi n'diichí nī yeⁿ'e ley miiⁿ tuu'mi ní diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e juez ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī chi ngaⁿ'a ley miiⁿ. 12 Dámaāⁿ vɛɛ 'áámá n'dyáⁿ'ā chi Ndyuūs chi ca'á yā ley miiⁿ ní 'tiicá ntúūⁿ Ndyuūs ní juez. Maáⁿ yā cuuvi nadinguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ o cuuvi di'cuiinú yā 'iiⁿ'yāⁿ. Maaⁿ ní ndís'tiī, ¿du'u ndís'tiī chi n'diichí nī dɛ'ɛ̄ idiiⁿ táámá 'iiⁿ'yāⁿ?

Nguɛ́ɛ́ deenu yú dɛ'ɛ chi cuuvi ndúúcu yú ndii cavyaaⁿ

13 Maaⁿ ní 'caandiveéⁿ nī nduudu chi ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī chi ngaⁿ'a nī 'tíícā. Maaⁿnguuvi o cavyaaⁿ caⁿ'á táámá yáāⁿ ni caneé miiⁿ 'áámá nduūyū, ní diíⁿ negocio ní diíⁿ ganar. 14 Ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ déénu nī chi dɛ'ɛ̄ cuuvi cavyaaⁿ. ¿Dɛ'ɛ̄ vida yeⁿ'e ndís'tiī? Vida yeⁿ'é nī ní tan'dúúcā 'áámá meēeⁿ chi ngo'oó 'áámá nch'ɛɛ̄tɛ́ ní n'giinu. 15 Ndís'tiī ní canéé chi caaⁿ'máⁿ nī 'tíícā. Nduuti chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi cunduūchí tuu'mi ní diíⁿ chuū o diíⁿ cháā. 16 Naati nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī 'tíícā. Ndís'tiī ngaⁿ'á nī yeⁿ'e cosas n'gɛɛtɛ chi diíⁿ nī. Ní yeenú nī yeⁿ'e nducuéⁿ'e 'cūū chi ngaⁿ'a nī chí n'gɛɛtɛ. Ní nguɛ́ɛ́ n'daacā chi diíⁿ nī 'tíícā. 17 'Iiⁿ'yāⁿ chi déénu yā yeⁿ'ē chi cuuvi diíⁿ yā chi n'daacā ní nguɛ́ɛ́ idiíⁿ yā chuū tuu'mi ní dinuuⁿndí yā.

5

Yaa'ví 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuiica chi candɛɛ́ yā cuidado

1 'Caandiveeⁿ ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuiica. Cuɛɛcú nī ní 'cuaī nī caati 'cueenú nī cuuvi dendu'ū chi díítūu chi cuchiī nanááⁿ yeⁿ'e ndís'tiī. 2 Vaadī 'cuiica yeⁿ'é nī ní nchōō ní catecai n'daí nī n'dáá ní che'é tī. 3 Ní 'dííⁿnguāāⁿ ndúúcū 'dííⁿnguɛɛ yeⁿ'é nī ní che'e yáⁿ'āa. Ní chiiⁿ chi nche'e yáⁿ'āa miiⁿ ní canéé tan'dúúcā 'áámá lado yeⁿ'ē testigo chi caaⁿ'maⁿ contra yeⁿ'é nī. Ní chiiⁿ chi diiⁿ tan'dúúcā chi cacyáⁿ'ā cuerpo yeⁿ'é nī nduucū yaⁿ'ā. Ní vaadī 'cuiica yeⁿ'é nī ní nguáīn'daí nī ní maaⁿ ní tiempo chí cuuví 'cuiinu íⁿ'yeēⁿdī. 4 N'diichí nī. 'Āā cuɛ́ɛ́ nadíí'vɛ nī 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ ní sta'á yā cosecha yeⁿ'é nī. Ní chíí'vɛ̄ miiⁿ canéé tan'dúúcā 'áámá testigo contra yeⁿ'e ndís'tiī. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'caí yā contra yeⁿ'e ndís'tiī ní Señor chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'ē nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ 'āā n'giindiveéⁿ yā chiiⁿ chi 'caí yā. 5 Ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ 'cuiica, maáⁿ nī ch'ɛɛtineé nī ndúúcū tanducuéⁿ'ē chi neⁿ'é nī ní yeenú nī. Ní dichɛɛtɛ́ nī cáávā nguuvi chi 'cuuví nī tan'dúúcā chi diíⁿ nī ndúúcū 'áámá cuuchí chi cuuvi 'viichɛ́ tī níícú ndaa 'áámá nguuvi chi 'caaⁿ'núⁿ nī 'iiti miiⁿ. 6 Ní ndís'tiī 'āā diíⁿ nī condenar saⁿ'ā chi n'dai ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ n'giiⁿ'núⁿ yā saⁿ'ā. Ní nguɛ́ɛ́ diiⁿ sa mar 'áámá chi nadanguáⁿ'ai sa maaⁿ sa.

Yeⁿ'e 'viich'ɛɛtíínūuⁿ yeⁿ'e yú ní yeⁿ'e chi ngaⁿ'angua'a yú

7 Ní cáávā nducuéⁿ'ē ngaⁿ'á ndís'tiī hermanos yeⁿ'é canéé chí diíⁿ nī nducuéⁿ'ē ndúúcū vaadī 'diiíⁿ nanáaⁿ nī ní nanááⁿ Señor yeⁿ'ē yú ndii tiempo chi ndaa yā taama vmnéⁿ'ēe. Cuin'diichí nī. 'Iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e campo canee chi cūnee ngíínú yā chi ndaācá n'daacā cosecha yeⁿ'e yā. Ní cūnee ngíínú n'dai yā chi cueeⁿ cuuvi vmnááⁿ vmnaaⁿ. Ní taachi cho'ōo chi cueeⁿ cúúvi cuayiivi tuu'mi ní cuta'á yā cosecha yeⁿ'e yā. 8 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī vɛ́ɛ́ paciencia yeⁿ'é nī ní canee diitú nī ndúúcū chi i'téénu nī na staava yeⁿ'é nī caati tiempo chi ndaa Señor yeⁿ'e yú 'āā snee niiⁿnuúⁿ. 9 Ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'é nguɛ́ɛ́ caaca nuuⁿndi nī 'aama nī contra taama nī ní nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichi Ndyuūs nuuⁿndi 'cūū chi yeⁿ'e nī. Ndyuūs chi juez ní niiⁿnuúⁿ nūuⁿ ndaa yā. 10 Maaⁿ ní hermanos yeⁿ'é nadacádíínuuⁿ nī yeⁿ'e tiempo chi 'āā chó'ōo tan'dúúcā chi diiⁿ profetas chi candɛɛ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ní n'deee n'dáí ch'eenú yā chiī. Ní vɛ́ɛ́ paciencia yeⁿ'é yā. Tan'dúúcā chi diíⁿ yā 'tiicá ntúūⁿ canee chi diíⁿ nī. 11 Deenu yú chi yeenú profetas s'eeⁿ taachi ch'eenú yā chiī. Ndís'tiī ní ch'iindiveéⁿ nī yeⁿ'e saⁿ'ā Job ní tan'dúúcā chi vɛ́ɛ́ ca paciencia yeⁿ'ē sa taachi ch'eenu sa chiī. 'Āā n'diichí nī ntúūⁿ tan'dúúcā Señor yeⁿ'e yú diíⁿ yā cáávā saⁿ'ā Job miiⁿ taachi ch'iinu ch'eenu sa chiī. Maaⁿ ní Señor yeⁿ'e yú ní nééné neⁿ'é yā s'uuúⁿ ní nééné ya'ai yā s'uuúⁿ.

12 Ní yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē hermanos yeⁿ'é, nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ nī dɛ'ɛ̄ chi neⁿ'e diíⁿ nī ndúúcū nduudu “por Dios” chi caⁿ'á nī diíⁿ nī 'tíícā o nguɛ́ɛ́ caⁿ'á nī diiⁿ nī 'tíícā. Ní nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nī “caavā nanguuvi”, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú cáávā “iⁿ'yeeⁿdí 'cūū”, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú caavā táámá naaⁿ. Dámaāⁿ caaⁿ'máⁿ nī, “'tíícā idiíⁿ” o “nguɛ́ɛ́ 'tíícā idiíⁿ” caati Ndyuūs nguɛ́ɛ́ cuuvi diíⁿ yā condenar ndís'tiī.

13 Ndúútī chi 'áámá chɛɛ ndís'tiī chi n'geenú nī ngii, canéé chí caaⁿ'maⁿngua'á nī Ndyuūs. Nduuti chi canee 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi diyeenú, cánéé chí caatá yā chi Ndyuūs ní ch'ɛɛtɛ́ yā. 14 Nduuti chi 'áámá chɛɛ ndís'tiī ní ngííta nī canéé chí yaa'ví nī 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'e yaācū chi cuchií yā ní 'cuɛɛndáa yā aceite na cuerpo yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi ngííta yā ní caaⁿ'maⁿngua'á yā nanááⁿ Señor Jesucristo yeⁿ'e yú cáávā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi ngííta yā. 15 Ní taachi ngaⁿ'angua'á nī, i'téénu nī chi Jesucristo cuuvi diíⁿ yā chí nduūvā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chí ngiitā, ní Señor Jesucristo miiⁿ ní nadicuéeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chí ngiitā ní nduūvā yeⁿ'é yā. Ní nduuti chi vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā Señor Jesucristo nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'e yā. 16 Cáávā chuū ní caaⁿ'máⁿ nī nuuⁿndi chi diíⁿ nī contra hermanos yeⁿ'é nī ní cuuví nī hermanos. Ní caaⁿ'maⁿngua'á nī 'áámá nī táámá nī ní cuuvi nduūvā yeⁿ'é nī. 'Iiⁿ'yāⁿ chi n'dai taavi taachi caaⁿ'maⁿngua'á yā vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'e Ndyuūs na staava yeⁿ'é yā taachi caaⁿ'maⁿngua'á yā. 17 Deenu yú chi saⁿ'ā Elías chi profeta ní 'áámá saⁿ'ā tan'dúúcā s'uuúⁿ 'tíícā sa. Taachi caⁿ'āngua'a sa chi chiica sa Ndyuūs chi diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ cueeⁿ cuūvī tuu'mi ní nguɛ́ɛ́ cheeⁿ cuūvī vmnaaⁿ yáⁿ'āa 'iinu nduūyū canéé maⁿ'ā. 18 Ní cuayiivi miiⁿ ní caⁿ'āngua'a ntúuⁿ sa táámá vmnéⁿ'ēe chi cueeⁿ cuūvī ní cheeⁿ cuūvī vmnaaⁿ yáⁿ'āa ní chii taavi cosecha yeⁿ'ē.

19 Maaⁿ ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'é, nduuti chi 'áámá ndís'tiī ngíí divíi nī yeⁿ'ē nduudu cuaacu ní táámá yā idiíⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nanguɛɛcunée yā ní i'téénu yā nduudu cuaacu, 20 tuumi ní canéé chi cadíínuuⁿ nī chuū. 'Áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā chi táámá 'iiⁿ'yāⁿ chi dinuuⁿndí yā nacuɛɛcúndii yā ní cuvíi yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'é yā, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ vmnaaⁿ nadanguáⁿ'ai yā alma chi n'diī yeⁿ'ē taamá yā. Ní diiⁿ chi Ndyuūs nadach'ɛɛcú yā n'deee n'dáí nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 'Tíícā cuuvi.

1 PEDRO

1

2

3

4

5

CARTA VMNÁÁⁿ VMNAAⁿ YEⁿ'E SAN PEDRO

1

Pedro idingúuⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'ē hermanos chi i'téénu yā Jesucristo hermanos chi s'nééⁿ 'muuⁿ chi s'nééⁿ miiⁿ

1 'Úú Pedro 'úú ni 'úú 'áámá apóstol yeⁿ'e Jesucristo. Ní Cristo dichó'o yā 'úú chi 'úú candɛɛ́ nduudu cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs. 'Úú idinguúⁿ carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Señor Jesucristo ní nguɛ́ɛ́ chiī ch'ɛɛtinée yā na yáāⁿ yeⁿ'e yā tí cheⁿ'e 'nééⁿ 'múúⁿ cheⁿ'e 'nééⁿ miiⁿ yā ndii yáⁿ'āa yeⁿ'e Ponto, yeⁿ'e Galacia, yeⁿ'e Capadocia, yeⁿ'e Asia, ndúúcū Bitinia. 2 Ní idinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī, 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs ndɛɛvɛ yā tan'dúúcā chi Ndyuūs deenú yā chi caⁿ'a yā diiⁿ yā ndíí vmnááⁿ vmnaaⁿ. Ní Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs ní nadidɛɛvɛ́ yā ndís'tiī cáávā chi n'giindiveéⁿ nī yeⁿ'e yā ní cáávā yuuúⁿ yeⁿ'e Señor Jesucristo chi nadidɛɛvɛ́ yā ndís'tiī. Neⁿ'é chi Ndyuūs tée yā ndís'tiī n'deee n'dáí vaadī n'dai yeⁿ'é yā ní vaadī 'diīiⁿ cuuvi ch'ɛɛtɛ nguaaⁿ ndís'tiī.

3 Dich'ɛɛtɛ ca yú Ndyuūs chi chiida Señor Jesucristo caati nééné ya'ai 'iinú yā s'uuúⁿ chi diíⁿ yā chi ch'iindiyáāⁿ ngai yú. Chuū diíⁿ yā caati nadacuéeⁿ yā Jesucristo yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. Maaⁿ ní cucáávā Ndyuūs tee yā s'uuúⁿ 'áámá vida ngai yeⁿ'e yú ní vɛ́ɛ́ esperanza yeⁿ'e yú. 4 Ní cūnee ngiinu yú yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē vaadī n'dai yeⁿ'é Ndyuūs chi Ndyuūs ngaⁿ'á yā chi tée yā s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'e yú. Ní Ndyuūs nanguáín'dai yā cáávā s'uuúⁿ chiiⁿ chi cuuvi yeⁿ'e yú na va'ai chɛɛti nguuvi naachi nguɛ́ɛ́ cuuvi chōō. Ní nguɛ́ɛ́ cuuví 'cuɛɛ, ndíí nguɛ́ɛ́ cúúví chó'ōo yeⁿ'ē. 5 Ní chuū chi Ndyuūs nguáín'dai yā ní cáávā ndís'tiī ti ndís'tiī i'téénu nī Jesucristo. Ní Ndyuūs diíⁿ yā cuidado ndís'tiī ndúúcū poder yeⁿ'é yā 'naaⁿ chi cūnee ngiinú nī chi nadanguáⁿ'ai yā ndís'tiī chi cuuvi déénu nī yeⁿ'e chuū tiempo chi cuchiī.

6 Ní canee chi yeenú nī yeⁿ'e chuū 'aara chi dindaachí nī duu'vi tiempo nūuⁿ 'naaⁿ chi n'geenú nī ngiī n'deee n'dáí cosas chí ngií. 7 Cáávā chi i'téénu nī Jesucristo vaadī i'téénu yeⁿ'é nī ní tan'dúúcā 'dííⁿnguāaⁿ, 'tíícā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ canéé chi n'diichineeⁿ 'dííⁿnguāaⁿ ndúúcū yaⁿ'ā caati cuuvi deenú yā chi dámaāⁿ 'dííⁿnguāaⁿ. Ní 'tiicá ntúūⁿ vaadī i'téénu yeⁿ'é nī 'iiⁿ'yāⁿ canéé chí n'diichíneeⁿ yā. Ní vaadī i'téénu yeⁿ'é nī nduuti chi ichɛ́ɛ́ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē taachi 'iiⁿ'yāⁿ n'diichineeⁿ yā yeⁿ'ē, tuu'mi ní cuaacu chi i'téénu nī ní 'áámá cūnee vaadī i'téénu yeⁿ'é nī nguɛ́ɛ́ ti 'dííⁿnguāaⁿ chí n'giinu. Cuayiivi taachi ndaá Jesucristo tuu'mi ní dich'ɛɛtɛ́ yā ndís'tiī ní diíⁿ yā honrar ndís'tiī ní diíⁿ yā chi n'dɛɛvɛ́ ngii ndís'tiī cáávā chi n'daacā ca i'téénu nī Jesucristo.

8 'Áárá chi nguɛ́ɛ́ n'diichí yā Jesucristo dineⁿ'é nī 'iiⁿ'yāⁿ. Ní i'téénu nī 'iiⁿ'yāⁿ 'áárá chi nguɛ́ɛ́ inaáⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ. Maaⁿ ní neené yeenú nī ndúúcū vaadī yeenu chi ch'ɛɛtɛ taavi ca. Ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nduudu yeⁿ'é nī chi cuuvi caaⁿ'máⁿ nī yeⁿ'ē. 9 Ní neⁿ'é nī tunéeⁿ nī nguuvi chi Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā almas yeⁿ'e nī. Ní cáávā chuū chi i'téénu ca nī Ndyuūs.

10 Tiempo chi 'āā chó'ōo 'iiⁿ'yāⁿ profetas chi candɛ́ɛ yā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs neené n'dai n'nuuⁿ yā yeⁿ'e chi Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní itíínguuneeⁿ yā yeⁿ'e chuū. Profetas ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā yeⁿ'e chi Ndyuūs caⁿ'á yā chi tée yā ndís'tiī yeⁿ'e chi n'dai taavi ca yeⁿ'é yā. 11 Ní profetas ní neⁿ'é yā deenu yā yeⁿ'e tiempo 'cūū ni táácā cuuvi chó'ōo yeⁿ'e tiempo 'cūū taachi Cristo 'cueenú yā cuuvi ní cuchɛɛ yā. Ní cuayiivi cuchiī chi dɛɛvɛ́ ngii yeⁿ'é Cristo caati Espíritu yeⁿ'e Cristo chi canee ndúúcū profetas 'āā ch'iⁿ'í yā profetas yeⁿ'e chuū. 12 Naati Ndyuūs ch'iⁿ'í yā profetas chi tiempo yeⁿ'e Cristo yeⁿ'e chi ngaⁿ'a yā nguɛ́ɛ́ cuuvi n'diichí profetas naati ndís'tiī ní 'āā n'diichí nī. Profetas ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'e chi cuchiī naati ndís'tiī 'āā n'giindiveéⁿ nī chi 'āā chó'ōo chííⁿ chí caⁿ'a yā. Ní cáávā 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā ngii yā ndís'tiī nduudu cuaacu chi Jesús nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū poder yeⁿ'ē Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Ní Ndyuūs dichó'o yā Espíritu N'dai yeⁿ'é yā yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi nanááⁿ s'uuúⁿ. Ní nducuéⁿ'ē chuū ní ángeles maáⁿ yā neⁿ'e yā snaaⁿ yā dendu'ū.

Ndyuūs yaa'ví yā 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā ní n'daacā ca cuuví yā

13 Maaⁿ ní cáávā nducuéⁿ'ē chuū nadacadíínuuⁿ nī n'daacā yeⁿ'e chi caⁿ'á nī diiⁿ nī ní 'cuɛɛtinéé n'daacá nī. Ní cunee ngiinú nī dámaāⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi n'dai taavi chi Señor Jesucristo caⁿ'á yā tée yā ndís'tiī taachi ndaa yā taama vmnéⁿ'ēe. 14 Ndís'tiī ní 'caandiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ti daiya Ndyuūs ndís'tiī. Ní nguɛ́ɛ́ diiⁿ nī tan'dúúcā chi diíⁿ nī nducuéⁿ'ē chi neⁿ'e maáⁿ nī taachi 'āā cuɛ́ɛ́ n'diichí nī Ndyuūs. 15 Maaⁿ ní 'cuɛɛtinéé n'daāca nī chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é nī caati Ndyuūs chi yaa'ví yā ndís'tiī chi cuuvi yeⁿ'é yā ndís'tiī ní dɛɛvɛ yā. 16 Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā: Canéé chí diiⁿ n'daacá nī chi dɛɛvɛ nī caati 'úú, Ndyuūs, ní dɛɛvɛ 'úú.

17 Nduuti chi ndís'tiī ní ngaⁿ'á nī chi Ndyuūs ní chiidá nī ní caacá nī Ndyuūs chi cunnee yā ndís'tiī, canéé chi 'cuɛɛtinéé n'daacá nī ní 'va'á nī Ndyuūs neⁿ'e chi cuneé nī iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ndyuūs yeⁿ'e yú 'āā daamá nūuⁿ n'guúⁿ yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní n'diichí yā ca'áámá cā'aama yā tan'dúúcā chi ch'ɛɛtineé yā ndúúcū ntiiⁿnyuⁿ chi diíⁿ yā. 18 Deenú nī chi Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā ndís'tiī yeⁿ'e vida chi nguɛ́ɛ́ n'daācā chi sta'á nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é nī. Ní n'dáácā ca deenú nī chi nadíí'vɛ̄ yeⁿ'e chi nadanguáⁿ'ai yā ndís'tiī. Nguɛ́ɛ́ cuái yā ndúúcū dendu'ū chí nchōō tan'duucā 'dííⁿnguāaⁿ o 'dííⁿnguɛ̄ɛ. 19 Naati Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā ndís'tiī ndúúcū yuūúⁿ chi yaⁿ'ai chíí'vɛ̄ ti yuūúⁿ yeⁿ'e Cristo. Cristo ní ca'a yā maáⁿ yā cuerpo caavā ofrenda chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'caaⁿ'núⁿ ya 'yā. Ní Cristo miiⁿ tan'dúúcā 'áámá 'iiti cuūchī chi nguɛ́ɛ́ n'gai tī ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ ndíí yeⁿ'e tī, 'tííca yā. 20 Ní Ndyuūs ndɛɛvɛ́ yā Cristo chi maáⁿ yā cuerpo yeⁿ'é yā cuuvi ofrenda ndíí vmnááⁿ vmnaaⁿ taachi 'āā cuɛ́ɛ́ din'dái yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Naati maaⁿ ní nguuvi s'eeⁿ Ndyuūs ch'iⁿ'i yā Cristo nanááⁿ ndís'tiī ní caavā ndís'tiī. 21 Ní cucáávā Cristo miiⁿ ní ndís'tiī i'téénu nī Ndyuūs chi nadacuéeⁿ yā Cristo yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní Ndyuūs dich'ɛɛtɛ́ yā Cristo ndúúcū honor. Ní ndís'tiī 'āā i'téénu nī Ndyuūs ní cūnee ngiinú nī yeⁿ'ē chi Ndyuūs caⁿ'a yā chí tée yā ndís'tiī chi cuuvi yeⁿ'é nī.

22 Maaⁿ ní chi 'āā i'téénu nī nduudu cuaacu yeⁿ'é Cristo cucáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs 'āā didɛɛvɛ́ nī staava yeⁿ'é nī chi dineⁿ'é nī hermanos yeⁿ'e yú. Canéé chi dineⁿ'é taavi cá nī 'aama nī taama nī hermanos ndúúcū staava yeⁿ'é nī chí dɛɛvɛ. 23 Ndís'tiī ní 'āā ch'iindiyáaⁿ nī taama vmnéⁿ'ēe nguɛ́ɛ́ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chí 'cuūvi yā naati yeⁿ'e nduudu yeⁿ'é Ndyuūs, nduudu chi canduuchi ní 'áámá cūnee cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 24 Caati canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā:

Tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní tan'dúúcā yaātā ní tanducuéⁿ'ē chi n'gɛɛtɛ ca yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ ní tan'dúúcā naāndā yeⁿ'e yaātā, 'tííca yā. Yaātā miiⁿ ní ti'i ní naandā miiⁿ ní n'geeⁿ,

25 naati nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ní 'áámá cūnee cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

Ní nduudu cuaacú 'cūū yeⁿ'e evangelio chííⁿ chi candɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ nanááⁿ ndís'iī.

2

1 Maaⁿ ní cáávā chuū divíi nī 'áámá lado nducuéⁿ'ē chi diíⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ n'daācā ní nguɛ́ɛ́ cannche'éí nī. Ndíí nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ nī dendu'ū chi nguɛɛ cuaacu. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú diíⁿ ngueé nī yeⁿ'ē taama 'iiⁿ'yāⁿ. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ngaⁿ'a nī nduudu yaadī yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ. 2 Ní ndís'tiī tan'dúúcā chi dacua'aá chi caama 'niindiyáāⁿ ní neⁿ'e leche, 'tíícā ndís'tiī. Diíⁿ nī ní neⁿ'é nī leche chi nduudu n'dai yeⁿ'ē nduudu cuaacu. Ní cuuvi cu'téénu cá nī ndúúcū nduudú 'cūū tan'dúúcā dacua'aá cuuvi 'cuiitá yā ndúúcū leche n'dai. 3 'Tíícā cuuvi diíⁿ nī nduuti chi cuaacu nííⁿnyúⁿ n'diichíneeⁿ nī Señor Jesucristo chí n'dai yā.

Jesucristo ní tan'dúúcā tuūu ch'ɛɛtɛ chí canduuchi

4 Ndís'tiī canéé chi ndaa niiⁿnuúⁿ nī nanááⁿ Señor Jesucristo ti tan'dúúcā 'áámá tuūu ch'ɛɛtɛ chí canduuchi 'tiicá nī. 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nguɛ́ɛ́ 'cuúⁿ yā tuuú miiⁿ ti nadacadíínuuⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ naati Ndyuūs ndɛɛvɛ yā tuūu miiⁿ chi yaⁿ'ai chíí'vɛ̄ chi Cristo. 5 Ní ndís'tiī ntúūⁿ tan'dúúcā tuūu cánduuchi 'tiicá nī ti Ndyuūs 'āā teé yā ndís'tiī vida ngai. Ca'a nī lugar Ndyuūs chí cuta'á yā vida yeⁿ'e ndís'tiī ní din'dái yā yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e ndís'tiī 'áámá yaācū yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Ní ndís'tiī canéé chi diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e chiiduú yeⁿ'e yaacú 'cūū ní ca'á nī ofrendas nanááⁿ Ndyuūs ndúúcū chi duuchi Jesucristo, ofrendas chi Ndyuūs cuuvi 'cuáaⁿ yā. 6 Ní 'tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs cáávā chuū:

Cuin'diichí nī. 'Úú Ndyuūs cu'neéⁿ yáāⁿ Sión 'áámá tuūu ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e cimiento yeⁿ'e esquina yeⁿ'e yaācū. Tuūu miiⁿ n'dɛɛvɛ́ ní yaⁿ'ai chíí'vɛ̄. 'Iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Señor yeⁿ'e yú chi tuūu ch'ɛɛtɛ miiⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cuinaáⁿ yā yeⁿ'e Señor yeⁿ'e yú.

7 Ní tuūu miiⁿ ní neené vɛ́ɛ́ chii'vɛ̄ cucáávā ndis'tiī chi i'téénu nī Cristo naati nguɛ́ɛ́ 'tíícā tuūu miiⁿ nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā. 'Tíícā canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs:

Tuūu mííⁿ nūuⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ chi din'dái yā yaācū nguɛ́ɛ́ 'cūuⁿ yā ti nadacadíínuuⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄. Tuuú 'cūū nūuⁿ ní tuūu chɛɛtɛ yeⁿ'ē cimiento yeⁿ'e esquina.

8 Ní canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs táámá chi 'tíícā:

Tuuú 'cūū ní diiⁿ chi cuundí ca'a 'iiⁿ'yāⁿ ni tuūu mííⁿ chiiⁿ chí cundɛɛvɛ 'iiⁿ'yāⁿ.

Cuaacu chí indɛ́ɛ́ ca'a yā ti nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā nduudu cuaacu ní Ndyuūs diíⁿ yā chi 'tíícā canee chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

Yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Ndyuūs

9 Ndís'tiī ní yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs ndɛɛvɛ́ yā. Ndís'tiī ní chiiduú yeⁿ'e Ndyuūs chi Rey. Ndís'tiī ní yeⁿ'e ndaata dɛɛvɛ́. Ndís'tiī ní yeⁿ'e Ndyuūs ndís'tiī. 'Tíícā diiⁿ Ndyuūs caati ndís'tiī cuuvi caaⁿ'máⁿ nī chi ch'ɛɛtɛ n'dai chi diíⁿ Ndyuūs. Ndyuūs n'gai yā ndís'tiī yeⁿ'e na maaiⁿ ní ndaá nī nanáaⁿ yā ná dɛ́ɛ́vɛ́ chi n'dɛɛvɛ́ n'dai yeⁿ'e maáⁿ yā. 10 Ndís'tiī ní tiempo chi chó'ōo ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e Ndyuūs ndís'tiī naati maaⁿ ní 'tiicá nī. Tiempo chi chó'ōo Ndyuūs nguɛ́ɛ́ ya'ai 'iinú yā ndís'tiī naati maaⁿ ní 'tíícā déénu nī chi Ndyuūs ya'ai 'iinú yā ndís'tiī ti yeⁿ'é Ndyuūs ndís'tiī.

'Iiⁿ'yāⁿ chi 'áámá diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Ndyuūs

11 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi neⁿ'é taavi, 'úú idi'cuiītú ndís'tiī chi tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi snúúⁿ yúúní 'tiicá nī neⁿ'e chi snéé nī iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndís'tiī. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī nuuⁿndi tan'dúúcā chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'é nī chi diíⁿ nī caati chiiⁿ chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'é nī ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ contra yeⁿ'ē chi neⁿ'e staava yeⁿ'é nī. 12 'Cuɛɛtinéé n'daaca nī nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní 'áárá chí ngaⁿ'á 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ contra yeⁿ'e ndís'tiī tan'dúúcā chi ndís'tiī ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cuuvi snaaⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ chi n'daācā ca chi idiíⁿ nī. Ní cuuvi 'caaⁿ'máⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ ca Ndyuūs nguuvi chi Ndyuūs ndaa yā taama vmnéⁿ'ēe ní nnguaī yā cuenta yeⁿ'e nuūⁿndī yeⁿ'e yú.

13 Canéé chi diíⁿ nī tan'dúúcā chi ngaⁿ'ā 'iiⁿntyéⁿ'ē 'āā du'ú nūuⁿ chi vɛ́ɛ́ nduuti chi saⁿ'ā rey o chí 'iiⁿntyeⁿ'ē ch'ɛɛtɛ. Ní n'daacā canee nī nanáaⁿ yā caavā chi ndís'tiī ní yeⁿ'ē Señor Ndyuūs yeⁿ'e yú ndís'tiī. 14 Ní diíⁿ nī chi ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē chi Ndyuūs s'neéⁿ yā miiⁿ caati 'iiⁿntyéⁿ'ē cuuvi ca'a yā castigo 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā ní cuuvi caaⁿ'máⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi n'daacā idiíⁿ yā. 15 Ti chuū ní chiiⁿ chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diíⁿ nī. Ní cáávā chi ndís'tiī din'daacá nī, 'iiⁿ'yāⁿ chi zonzo yā ní nguɛ́ɛ́ deenu yā nguɛ́ɛ́ cuuvi caaⁿ'máⁿ yā dɛ'ɛ̄ vɛɛ contra yeⁿ'e ndís'tiī.

16 Ní 'cuɛɛtinée nī tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé libre yā. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī chiiⁿ chi nguɛɛ n'daacā cucáávā chi canéé libre nī, ní ngaⁿ'á nī chi cuuvi diíⁿ nī 'túúcā. N'daacā ca chi 'cuɛɛtinéé n'daacá nī ti ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ chi 'áámá canee chi dichíí'vɛ̄ Ndyuūs. 17 Ní diíⁿ nī honrar nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní dinéⁿ'e nī nducyaaca hermanos yeⁿ'e yú. 'Va'á nī Ndyuūs ní diíⁿ nī honrar emperador chi 'iiⁿntyéⁿ'ē.

Yeⁿ'e chi Cristo n'geenu yā ngiī chi ejemplo yeⁿ'e yú

18 Ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ criados chi chíí'vɛ̄, diíⁿ nī respetar patrón yeⁿ'é nī ní diíⁿ nī tan'dúúcā chi ngaⁿ'a patrón yeⁿ'e nī, nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ patrón yeⁿ'é nī chi din'daacā ní n'dai yā naati patrón yeⁿ'é nī chi nguɛ́ɛ́ din'daaca yā ní taaⁿ yā. 19 Caati n'daacā ca chi cuchɛɛ nī taachi n'geenu nī ngiī cáávā cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi contra yeⁿ'é nī. Ní cuchɛɛ nī ti deenu nī chi n'daacā idiiⁿ nī. 'Tíícā Ndyuūs neⁿ'e yā chi diiⁿ nī. 20 ¿Dɛ'ɛ̄ ch'ɛɛtɛ chuū nduuti chi n'geenú nī ngii ti vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é nī ni 'tíícā castigo yeⁿ'é nī, ní ichɛ́ɛ nī? Nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtɛ chuū. Naati nduuti chi n'geenu nī ngii ti n'daacā idiíⁿ nī ni ngiinū ngiinū cuchɛɛ nī tuu'mi ní Ndyuūs nadi'viicú yā ndís'tiī. 21 Ní yaa'ví yā ndís'tiī caavā chi diíⁿ nī 'tíícā. Cristo 'āā ch'eenú yā chiī cáávā s'uuúⁿ ní s'neéⁿ yā 'áámá ejemplo yeⁿ'e yú. Ní s'uuúⁿ canéé chi 'tííca nūuⁿ diiⁿ yú tan'dúúcā chi diíⁿ yā. 22 Cristo miiⁿ nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā mar 'áámá chuundi 'liiⁿ nuuⁿndi ní nguɛ́ɛ́ chinnche'éí yā mar 'áámá. 23 Ní taachí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'a taáⁿ yā yeⁿ'e Cristo, Cristo miiⁿ nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a taáⁿ yā yeⁿ'e yā. Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā chi Cristo ya'ai ch'eenú yā chii nguɛ́ɛ́ caⁿ'ā cúnncaa yā yeⁿ'e yā. Naati cūnee ngiinú yā nanááⁿ Ndyuūs chi cuaacu chí Ndyuūs caⁿ'á yā n'diichi yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní Ndyuūs diíⁿ yā cosa chi cuaacu. 24 Cristo maáⁿ yā candɛɛ yā nuuⁿndi yeⁿ'e yú na cuerpo yeⁿ'e maáⁿ yā taachi ch'īi yā na cruz. Ní 'íícú s'uuúⁿ ní cuuvi diiⁿ yú tan'dúúcā chi n'dii yú yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e yú. Ní maaⁿ ní 'cuɛɛtinee yú yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi n'daacā. Ní 'āā nnduuvá yeⁿ'ē yú yeⁿ'e castigo yeⁿ'e nuūⁿndī yeⁿ'e yú cáávā chi Cristo naca'áí yā cáávā nuuⁿndi yeⁿ'e yú. 25 Tiempo chi chó'ōo s'uuúⁿ ní tan'dúúcā 'iiti cuūchī chi nindai tī 'tíícā s'uuúⁿ naati maaⁿ ní ndaa yú nanááⁿ Cristo chi candɛ́ɛ yā cuidado s'uuúⁿ tan'duucā 'áámá pastor. Cristo ní candɛ́ɛ yā cuidado alma yeⁿ'e yú.

3

Yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chí 'nííndívaacu chi canéé chi 'caandiveéⁿ yā yeⁿ'ē ví'ī

1 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī n'daataá chi 'nííndívaacu tá, canéé chi diíⁿ nī chi ngaⁿ'ā isaⁿ'ā yeⁿ'é nī. Ní nduuti chi isaⁿ'ā yeⁿ'é nī nguɛ́ɛ́ i'téénu sa Cristo, cuuvi cu'téénu sa Cristo cáávā n'daataá yeⁿ'e sa tí n'daacā n'gɛɛtinée tá. 'Áárá chi nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'ā ta mar 'áámá nduudu yeⁿ'e Cristo tuu'mi ní cuuvi cu'téénu sa Cristo. 2 Caati n'diichi sa chi n'daataá yéⁿ'e sa yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chí idiiⁿ tá ní n'daacā ní diiⁿ tá respetar isaⁿ'ā tá. 3 Ní n'daataá chi n'dai tá chi vɛ́ɛ́ isaⁿ'ā yeⁿ'e tá nguɛ́ɛ́ canéé chi sta'a tá cosas ni s'nuuⁿ tá cosas miiⁿ na cuerpo yeⁿ'e tá chi diiⁿ chi n'dɛɛvɛɛ maaⁿ tá. Ní nguɛ́ɛ́ neené n'dɛɛvɛ́ɛ́ diiⁿ tá tiiⁿ tá o sta'a tá cosas yeⁿ'e 'diiⁿnguāāⁿ o catecai chi ya'ai chíí'vɛ̄ chi snee tá chi cuuvi dich'ɛɛtɛ́ maaⁿ tá táⁿ'ā. 4 Naati n'dɛɛvɛɛ́ chi yeⁿ'e tá canee chí cūnee yeⁿ'e maaⁿ tá ní canéé chi n'dɛɛvɛɛ tá ndúúcū espíritu yeⁿ'ē tá chi ndiicúúⁿ. Ní canee 'diiiⁿ tá. Chuū ní dichíí'vɛ̄ nanááⁿ Ndyuūs. 5 Caati tiempo chi chó'ōo 'tíícā idiiⁿ n'daataa s'eeⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs, n'daataa chi i'téénu ca Ndyuūs ní s'teenu tá chi ngaⁿ'ā isaⁿ'ā yeⁿ'e tá. 6 Ní táⁿ'ā Sara 'tiicá ntúūⁿ diiⁿ tá. S'teenu tá isaⁿ'ā yeⁿ'e tá chi nguuvi Abraham. Ní ngaⁿ'ā tá isaⁿ'ā yeⁿ'e tá: N'dii ní señor yeⁿ'é. Maaⁿ ní ndís'tiī cuuvi diíⁿ nī tan'dúúcā chi ndís'tiī daiya Sara ndís'tiī nduuti chi n'daacā idiíⁿ nī ní nguɛ́ɛ́ 'va'á nī yeⁿ'ē mar 'áámá.

7 Ní 'tiicá ntúūⁿ ndís'tiī saⁿ'ā chi vɛ́ɛ́ n'daataá yeⁿ'é nī. 'Cuɛɛtinée nī ndúúcū tá ní diíⁿ nī respetar n'daataá yeⁿ'é nī. Ní diíⁿ nī honrar n'daataá yeⁿ'e nī tan'dúúcā chi deenu nī chi n'daacā ti n'daataa mííⁿ nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ fuerzas yeⁿ'e tá tan'dúúcā 'áámá saⁿ'ā. Ní 'tiicá ntúūⁿ Ndyuūs yeⁿ'e vaadī n'dai yeⁿ'é yā ca'a yā vida yeⁿ'e tá daama daama tan'dúúcā chi tee yā ndís'tiī saⁿ'ā. Ní ndís'tiī saⁿ'ā diíⁿ nī 'túúcā ní nguɛ́ɛ́ du'ū vɛɛ chi di'vaachí ndís'tiī yeⁿ'e chi diíⁿ nī taachi ngaⁿ'angua'á nī.

Yeⁿ'e chi n'geenu yú ngii caavā chi n'daacā idiiⁿ yú.

8 Ní yeⁿ'e nducuéⁿ'ē canéé chi dáámá nūuⁿ nadacadíínuuⁿ nī nducyaaca ndís'tiī ní dáámá nūuⁿ nadacadíínuuⁿ nī na staava yeⁿ'é nī. Dinéⁿ'e nī 'aama nī taama nī tan'dúúcā chi cuáácú chi vi'í nī. Ní ya'ai 'iinú nī 'aamá nī taama nī. Ní diiⁿ chi ndiicúúⁿ nī 'aamá nī ndúúcū taama nī. 9 Taachi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā ndúúcu nī nguɛ́ɛ́ idiíⁿ nī chi nguɛ́ɛ́ ndaacā ndúúcu yā. Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ n'daacā caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'é nī nguɛ́ɛ́ cunncáā caaⁿ'máⁿ nī yeⁿ'e yā. Ndaacā ca diíⁿ nī ní caaⁿ'máⁿ nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'tiī ní di'viicú nī 'iiⁿ'yāⁿ s'tiī. 'Tíícā Ndyuūs cuuvi di'viicú yā ndís'tiī. Ndyuūs yaa'ví yā ndís'tiī chi cuuvi yeⁿ'é yā ti diíⁿ yā 'tíícā nduucú nī. 10 Canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā:

'Iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'e chi yeenú yā ndúúcū vida yeⁿ'é yā ní neⁿ'é yā chi vɛ́ɛ́ nduuyu yeⁿ'é yā, 'āā ntɛ́ɛ́ canéé chi caaⁿ'máⁿ yā dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Ní nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ yā nduudu yaadi. 11 Canéé chi divíi yā yeⁿ'e nducueⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ní dámaāⁿ diíⁿ yā chi n'daacā. Canéé chí neⁿ'é yā vaadī 'diiíⁿ ní diíⁿ yā nducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'e yā. 12 Señor Ndyuūs yeⁿ'e yú maáⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi din'daacá yā. Ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ n'giindiveéⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'angua'á yā. Ní Señor yeⁿ'e yú ní contra yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā.

13 ¿Du'ú 'iiⁿ'yāⁿ chi'nuucá'ai yā ndís'tiī nduuti chi ndís'tiī nducuéⁿ'ē tiempo diíⁿ nī chi n'daācā? Nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā 'tíícā. 14 Ní nduuti chi ndís'tiī n'geenu nī ngii cáávā chi n'daacā idiíⁿ nī tuu'mi ní yeenú nī. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ 'va'a nī yeⁿ'ē mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ di'yáá nī cuuvi. 15 Canéé chí dich'ɛɛtɛ́ nī Cristo na staava yeⁿ'é nī ní 'cuaáⁿ nī lugar Cristo chi 'iiví nī. Ní canéé listo nī chi cuuvi nan'guɛɛcútaⁿ'á nī 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi intiinguuneeⁿ ndís'tiī 'tíícā: Ndís'tiī dɛ'ɛ̄ cáávā chi cūnee ngíínú nī yeⁿ'e Ndyuūs yeⁿ'é nī. Ní taachi nan'guɛɛcutaⁿ'á nī yeⁿ'e yā diíⁿ nī chi ndiicúúⁿ n'dai nī. Ní diíⁿ nī respetar 'iiⁿ'yāⁿ. 16 'Cuɛɛtinéé n'daaca nī chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ chi nadacadíínuuⁿ nī yeⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi diíⁿ nī. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi cunncáā ngaⁿ'a yā yeⁿ'e chi n'daacā chi diíⁿ nī caavā chi i'téénu nī Cristo, cuuvi 'cuináaⁿ yā cáávā chi ngaⁿ'á yā. 17 N'dáácā ca chi 'cueenu yú cuuvi cáávā cosas chi n'daacā idiiⁿ yú nduuti chi Ndyuūs neⁿ'é yā 'tíícā, nguɛ́ɛ́ ti cáávā cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiiⁿ yú.

18 Cristo miiⁿ maáⁿ yā ch'eenú yā chiī chi ch'īi yā cáávā nuuⁿndi yeⁿ'e yú ní 'áámá vmnéⁿ'ēe ch'iī Cristo cáávā nuuⁿndi yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ, ní nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā. Ní ch'īi yā caati cuuvi candɛ́ɛ ya s'uuúⁿ nanááⁿ Ndyuūs. Cuáácú ch'iī cuerpo yeⁿ'é yā naati espíritu yeⁿ'é yā nduuchi. 19 Ní espíritu yeⁿ'e Cristo cuayiivi chi ch'īi yā cheⁿ'e yā ní caⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs nanááⁿ espíritu s'eeⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi n'diī. Ní espíritu s'eeⁿ ní preso yā na lugar yeⁿ'e espíritu s'eeⁿ. 20 Espíritu s'eeⁿ ní yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ch'iindiveéⁿ yā Ndyuūs 'áámá tiempo chi 'āā chó'ōo. Ní Ndyuūs canee ngíínu yā ní 'diiíⁿ canée yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndaacadaamí yā yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yā 'naaⁿ tiempo chi saⁿ'ā Noé din'dái sa 'áámá arco chí barco ch'ɛɛtɛ. Ní chɛɛti barco miiⁿ n'duuví 'iiⁿ'yāⁿ, dámaāⁿ niiní yā, ní nguaⁿ'ai yā yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ. 21 Ní nuūⁿnīⁿ miiⁿ ní tan'dúúcā nuūⁿnīⁿ chi ngɛɛdínuūⁿnīⁿ yú chi nanguaⁿ'āī s'uuúⁿ. 'Tíícā nuuⁿniⁿ miiⁿ. Taachi ngɛɛdínuūⁿnīⁿ yú nguɛ́ɛ́ caavā chi naaⁿnu cuerpo yeⁿ'e yú naati cáávā chi 'áámá compromiso yeⁿ'e yú nanááⁿ Ndyuūs. Ní n'daacā diiⁿ yú chuū ndúúcū núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'e yú. Ní Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ chi i'teenu yú Cristo cáávā Cristo nducueeⁿ yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. 22 Ní Cristo miiⁿ cunaⁿ'á yā na va'ai chɛɛti nguuvi ní maaⁿ canee yā lado yeⁿ'e honor yeⁿ'e Ndyuūs chi lado tá cuaacu. Ní Cristo ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'é ángeles ndúúcū 'iiⁿntyéⁿ'ē ní yeⁿ'ē poderes chi vɛ́ɛ́.

4

Canee chi dichíí'vɛ yú Ndyuūs tan'dúúcā chi Ndyuūs tee yā fuerzas s'uuúⁿ

1 Tan'dúúcā Cristo ch'eenú yā chiī ní diíⁿ yā sentir na cuerpo yeⁿ'é yā 'tiicá ntúūⁿ ndís'tiī canéé chi cuta'á nī fuerzas yeⁿ'é nī cáávā tiempo chi caⁿ'á nī 'cueenú nī cuuvi. Maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí ch'eenú yā chiī ní diíⁿ yā sentir na cuerpo yeⁿ'é yā 'āā ntɛ́ɛ́ neⁿ'é yā dinuuⁿndi yā. 2 Ní ndíí maaⁿ ndís'tiī canee chi diíⁿ nī tanducuéⁿ'ē chi neⁿ'e Ndyuūs chi diíⁿ nī tanducuéⁿ'ē nguuvi yeⁿ'e nī. Ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'dúúcā chi maaⁿ cuerpo yeⁿ'é nī neⁿ'e chi diíⁿ nī. 3 Tiempo chi 'āā chó'ōo ní diiⁿ yú tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata Israel chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs. Tiempo miiⁿ ní diiⁿ yú cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Ní diiⁿ yú nuuⁿndi tan'dúúcā chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yú chi diiⁿ yú. Ní 'cuū'vi yú ní cho'o nee che'e yú taachi vɛ́ɛ́ fiesta yeⁿ'ē chi che'e yú. Ní cu'u ca yú vino. Ní s'teenu yú santo s'eeⁿ chi ídolo s'eeⁿ. 4 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Cristo, ¿Dɛ'ɛ̄ cáávā chi nadacadíínuuⁿ yā chi ndís'tiī nguɛ́ɛ́ nduuvidaamá nī ndúúcu yā, ní nguɛ́ɛ́ idiíⁿ nī ndúúcu yā cosas chi nguɛ́ɛ́ n'daacā? Ní chííⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cunncáā ngaⁿ'a yā yeⁿ'é nī. 5 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ canéé chi nga'a yā cuenta yeⁿ'e vida yeⁿ'e maáⁿ yā nanááⁿ Cristo chi diíⁿ yā juzgar nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ chi canduuchi ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí. 6 Ní cáávā chuū Cristo ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'e maáⁿ yā nanááⁿ espíritus yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí caati espíritus yeⁿ'é yā cuuvi canduuchi tan'dúúcā chi Ndyuūs canduuchí yā. Ní Ndyuūs n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ taachi ch'ɛɛtineé yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū tan'dúúcā chi n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi snee yā iⁿ'yeeⁿdi 'cūū.

7 'Āā cháā snee niiⁿnuúⁿ nguuví chi 'cuiinu tanducuéⁿ'ē dendu'ū. Ní cáávā chuū 'cuɛɛtinee n'daaca nī ní 'āā dɛ'ɛ́ ora nūuⁿ ní cuuvi caaⁿ'maⁿngua'á nī. 8 Ní yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē dineⁿ'e cá nī 'aama nī taama nī caati taachi dineⁿ'e cá nī tuu'mi ní inadīch'ɛɛcú nī nuuⁿndi yeⁿ'ē 'áámá nī taama nī. 9 'Cuaáⁿ nī 'áámá nī taama nī na vaacu nī ní nguɛ́ɛ́ 'cuɛɛcu cheendí nī. 10 Ní ca'áámá ca'aama nī ní diíⁿ nī servir taamá nī ndúúcū ntiiⁿnyuⁿ chi Ndyuūs itée yā chi diíⁿ nī. Ní canéé chi diiⁿ n'daaca nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é nī chi Ndyuūs itée yā ca'aama ca'aamá nī ti Ndyuūs itée yā ndís'tiī nducuéⁿ'ē chi n'dai taavi yeⁿ'e yā. 11 Nduuti chi 'áámá nī candɛɛ nī nduudu cuaacu canéé chí ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Nduuti chi 'aamá nī diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū canéé chi diíⁿ yā ndúúcū nducuéⁿ'ē fuerzas yeⁿ'é yā chi Ndyuūs ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. Ní yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi ndís'tiī diíⁿ nī canéé chi diíⁿ nī chi cuuvi dich'ɛɛtɛ́ nī Ndyuūs cucáávā Jesucristo. Ní yeⁿ'é Ndyuūs chí ngíí dɛɛvɛ yeⁿ'e yā ní vɛɛ poder yeⁿ'é yā tanducuéⁿ'ē tiempo. 'Tííca yā.

Canéé chi n'geenu yú ngii ti yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ

12 Ndís'tiī hermanos chi neⁿ'é taavi nguɛ́ɛ́ nadicadíínuuⁿ nī chi cosa chi díítūu nguɛ́ɛ́ canéé chí chó'ōo yeⁿ'é nī taachi 'iiⁿ'yāⁿ n'diichineeⁿ cá yā ndís'tiī chi ya'ai n'geenú nī ngii ti canéé chí chó'ōo yeⁿ'é nī 'tíícā. 13 Naati canéé chí cuuvi yeenú nī taachí n'geenú nī ngii tan'dúúcā Cristo ch'eenú yā chii. Ní cuayiivi cuuvi yeenu cá nī taachi Cristo ndaa yā taama vmnéⁿ'ēe ní 'cuuⁿ'míⁿ yā chi ch'ɛɛtɛ n'dai ngiichí yā tan'dúúcā dɛɛvɛ ngiichí ch'ɛɛtɛ. 14 Nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ n'gaa'vá yā ndúúcu nī cucáávā chi i'téénu nī Cristo tuu'mi ní yeenú nī. Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chí dɛɛvɛ́ ngii canéé ndúúcū ndís'tiī. 'Áárá chí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cunncáā ngaⁿ'a yā yeⁿ'e Cristo, ndís'tiī ní diíⁿ nī honrar Cristo. 15 Ní nduuti chi 'áámá chɛ́ɛ́ ndís'tiī n'geenu nī ngii 'úú nguɛ́ɛ́ neⁿ'é chi 'cueenú nī cuuvi caati ch'iiⁿ'núⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ o ididuucú nī o nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tan'dúúcā chi ngaⁿ'ā ley yeⁿ'é Ndyuūs chi ch'ɛɛtɛ ca. 16 Ní nduuti chi 'áámá chɛɛ ndís'tiī n'geenu nī ngii cáávā chi i'téénu nī Cristo nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cuinaáⁿ nī naati canee chi dich'ɛɛtɛ́ nī Ndyuūs caati 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a yā chi díí ní yeⁿ'e Cristo dii.

17 'Āā ndaa tiempo chi Cristo caⁿ'á yā n'diichi yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ní vmnááⁿ vmnaaⁿ caⁿ'á yā n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nduuti chi vmnááⁿ vmnaaⁿ n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e yú, ¿táácā cuuvi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs cuayiivi taachi n'diichí Cristo nuuⁿndi yeⁿ'e yā? 18 Ní nduuti chi ngí'īi chi 'iiⁿ'yāⁿ chí n'dai cuuvi nanguaⁿ'ai yā, ¿dɛ́'ɛ̄ cuuví ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā diíⁿ yā ní ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi dinuuⁿndí yā ní nguɛ́ɛ́ i'téénu yā? 19 Ní 'tíícā canee chi diiⁿ yú. Taachi n'geenu yú ngii caavā chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diiⁿ yú 'tíícā, canéé chí diiⁿ yú nducuéⁿ'ē chi n'daacā. Ní canéé chí nga'a yú vida yeⁿ'e yú na ta'a Ndyuūs caati Ndyuūs din'dái yā s'uuúⁿ ní 'indɛɛ yā cuidado s'uuúⁿ. Ndyuūs ní diíⁿ yā chiiⁿ chi ngaⁿ'a yā chi caⁿ'a yā diiⁿ yā.

5

Yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs

1 'Úú Pedro ca'á consejo 'iiⁿntyeⁿ'ē yeⁿ'e yaācū chi snéé nguaaⁿ ndís'tiī. 'Úú 'tiicá ntúūⁿ 'iiⁿntyeⁿ'ē 'úú. 'Úú ngaⁿ'á yeⁿ'e Cristo tan'dúúcā chi ch'eenú yā chiī ti n'diichí nduucū nduutinaáⁿ maáⁿ. Ní 'tiicá ntúūⁿ vɛ́ɛ́ parte yeⁿ'é vaadī dɛɛvɛ ngii chi Ndyuūs 'cuuⁿ'míⁿ yā s'uuúⁿ cuayiivi. 2 Ndís'tiī 'iīⁿntyeⁿ'ē yeⁿ'e yaācū, idiíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é nī tan'dúúcā 'áámá pastor chi indɛɛ yā cuidado yeⁿ'e 'iiti cuūchī. 'Tíícā diíⁿ nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs chi caⁿ'á yā yaācū naachi ndís'tiī ní 'iiⁿntyéⁿ'ē. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e nī chi canéé chi diíⁿ nī naati diíⁿ nī ti maáⁿ nī neⁿ'e nī diiⁿ nī caati 'tíícā neⁿ'e Ndyuūs. Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī caavā chi cuta'á nī tuūmī naati diíⁿ nī ndúúcū nuuⁿmaⁿ staava yeⁿ'é nī chi n'dai. 3 Nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi maaⁿ cuidado yeⁿ'é nī tan'dúúcā chi ndís'tiī ní 'iiví yeⁿ'é yā naati 'cuɛɛtinéé n'daacá nī níícú 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi n'diichí yā ndís'tiī ní diíⁿ yā tan'dúúcā chi ndís'tiī diíⁿ nī. 4 Ní 'íícú taachi ndaa Jesucristo chi 'iiⁿ'yāⁿ chí ndíí tiīiⁿ chí ícandɛɛ yā cuidado yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā tan'dúúcā 'áámá pastor chi ndii tiīiⁿ chí ícandɛɛ yā cuidado 'iiti yeⁿ'é yā, tuu'mi ní ndís'tiī cuuvi cuta'á nī 'áámá corona chi nguɛ́ɛ́ 'cuīinu dɛɛvɛ́ yeⁿ'ē. Nguɛ́ɛ́ corona yeⁿ'e yaātā chi ītuuvií.

5 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī saⁿ'ā da'caīyáā canéé chí diíⁿ nī tan'dúúcā chi ngaⁿ'a 'iīⁿntyeⁿ'ē yeⁿ'e yaācū. Nducyaaca nī canéé chí ndiicuuⁿ nī ní cunnee nī 'aama nī taama nī caati canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs 'tíícā:

Ndyuūs nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā 'iiⁿ'yāⁿ chi nacadíínuuⁿ yā chi maáⁿ yā ch'ɛɛtɛ yā naati ca'á yā nducuéⁿ'ē chi n'dai yeⁿ'e yā 'iiⁿ'yāⁿ chi ndiicúúⁿ.

6 Maaⁿ ní nducyaaca ndís'tiī ndiicúúⁿ n'dai 'cuɛɛtinée nī maaⁿ poder yeⁿ'é Ndyuūs ti Ndyuūs cuuvi dich'ɛɛtɛ́ yā ndís'tiī tiempo chi neⁿ'é yā. 7 Ca'á nī nducueⁿ'ē cuidado chi díítūu yeⁿ'e nī na ta'a Cristo caati Cristo candɛɛ́ yā cuidado yeⁿ'e ndís'tiī.

8 Canéé listo nī ní nguɛ́ɛ́ 'cuɛɛtiyaadú nī. Cundɛ́ɛ nī cuidado chi n'daacā 'cuɛɛtinée nī ti yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ chí contra yeⁿ'e nī chíícá sá ní n'diichi sa ndii 'muuⁿ ní ndii miiⁿ. Ní tan'dúúcā 'áámá 'yáíⁿyāaⁿ cuá'aá n'gai tī ní cachiicá tī ní i'nuúⁿ tī du'u chi cuuvi che'é tī 'tííca diiⁿ yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ. 9 Nguɛ́ɛ́ ca'a nī lugar yááⁿn'guiinuúⁿ 'cūū naati 'áámá cūnee nī ndúúcū chi i'téénu nī. Ní déénu nī chi 'āā daamá nūuⁿ n'geenu yú ngii tan'dúúcā nducyaaca hermanos chi s'néeⁿ yā na núúⁿmáⁿ íⁿ'yeeⁿdī ti i'téénu yā Cristo. 10 Ní cuayiivi chi ch'eenú nī chiī duu'vi tiempo nūuⁿ tuu'mi ní Ndyuūs diíⁿ yā chi ndɛɛvɛ canéé vida yeⁿ'e nī. Ní diituú caneé nī ndúúcū chi i'téénu nī Ndyuūs. Ní Ndyuūs ca'á yā fuerzas yeⁿ'e nī ní diíⁿ yā chi seguro caneé nī ndúúcū chi i'téénu nī. Maaⁿ Ndyuūs miiⁿ ní teé yā nducuéⁿ'ē chi n'dai. Ní maáⁿ yā yaa'ví yā s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā s'uuúⁿ cáávā chi vɛ́ɛ́ parte yeⁿ'e yú ndúúcū dɛɛvɛ ngii ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é yā caati s'uuúⁿ ní yeⁿ'e Cristo s'uuúⁿ. 11 Caaⁿ'maⁿ yú chi Ndyuūs ní ch'ɛɛtɛ n'dai yā ní yeⁿ'é yā vɛ́ɛ́ nducuéⁿ'ē poder chi vɛ́ɛ́ ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ cueⁿ'e daāⁿmaⁿ 'tíícā.

'Cuiinu carta miiⁿ ní yaa'vi yā 'iiⁿ'yāⁿ chi n'daí ndís'tiī

12 'Tɛ́ɛ́ nūuⁿ idinguúⁿ carta 'cūū yeⁿ'ē ndís'tiī ní hermano Silvano nginnee sa 'úú. Nadicádiinúúⁿ chi Silvano miiⁿ ní hermano chi n'dai taavi. 'Úú teé consejo ndís'tiī chi seguro canee ndís'tiī chi nducuéⁿ'ē chi Ndyuūs itée yā ndís'tiī yeⁿ'e vaadī n'dai yeⁿ'é yā ní yeⁿ'é nī ti neⁿ'é yā ndís'tiī. Maaⁿ ní 'cuɛɛtinéé n'daaca nī ní diituu canee nī ní cuchɛ́ɛ nī yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chuū.

13 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū chi canéé na yáāⁿ Babilonia chi Ndyuūs didɛɛvɛ́ yā tan'dúúcā s'uuúⁿ: N'daí ndís'tiī, ngaⁿ'a yā. 'Tiicá ntúūⁿ Marcos chi tan'dúúcā daiyá: N'daí ndís'tiī, ngaⁿ'a sa. 14 Ndís'tiī hermanos: N'daí nī, ngaⁿ'a nī 'aama nī taama nī ti neⁿ'é nī 'aama nī taama nī ti yeⁿ'é Cristo ndís'tiī. Ní Ndyuūs tée yā vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'é yā nducyaacá ndís'tiī chi yeⁿ'e Cristo. 'Tíícā cuuvi.

2 PEDRO

1

2

3

CARTA CUAYIIVI YEⁿ'E SAN PEDRO

1

Pedro idinguúⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo

1 'Úú Simón Pedro 'úú ní 'úú ní apóstol yeⁿ'e Jesucristo. Ní candɛɛ́ nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ti Ndyuūs dichó'o yā 'úú. Ní 'úú dichíí'vɛ̄ Jesucristo. Dinguúⁿ carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā i'téénu n'dai yā Jesucristo tan'dúúcā nú'suu. 'Tíícā diiⁿ Ndyuūs ndúúcū Salvador chi Jesucristo ti cuaacu yā. 2 'Úú neⁿ'é chi ndís'tiī cuta'á nī nducueⁿ'ē vaadī n'dai ndúúcū vaadī 'diīiⁿ chi Ndyuūs tée yā ndís'tiī, ní cáávā chi deenū n'daacá nī yeⁿ'é Ndyuūs chiida yú ndúúcū Jesucristo yeⁿ'e yú.

Yeⁿ'ē vida yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Jesucristo

3 Ndyuūs cáávā poder yeⁿ'é yā 'āā tee yā s'uuúⁿ tanducuéⁿ'ē caati cuuvi 'cuɛɛtinéé n'daāca yú ní cuuvi dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs. Ní 'tíícā cuuvi diiⁿ yú ti deenu yú Jesucristo chi ch'ɛɛtɛ maáⁿ yā ní diíⁿ yā vaadī n'giinu. Ní Jesucristo yaa'ví yā s'uuúⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā s'uuúⁿ. 4 Ní Cristo 'āā tee yā s'uuúⁿ promesas chí n'dɛɛvɛɛ́ n'dai ní ng'ɛɛtɛ ca. Ní cucáávā promesas miiⁿ ndís'tiī ní cuuví cuta'á nī yeⁿ'e vida ngai chí yeⁿ'e Ndyuūs. Ní cuuvi nnguaⁿ'ai nī yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, nuūⁿndī chi maaⁿ cuerpo yeⁿ'e yú neⁿ'e chi diiⁿ yú. 5 Maaⁿ chi i'téénu nī Jesucristo candɛɛ́ nī cuidado chi n'daacā ca 'cuɛɛtineé nī. Ní taachi n'daacā ca 'cuɛɛtineé nī tuu'mi ní ca'cueéⁿ nī caati cuuvi deenu cá nī. 6 Ní taachi déénú cá nī tuu'mi ní ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ nī yeⁿ'e maaⁿ cuerpo yeⁿ'é nī. Ní taachi diíⁿ nī chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ nī yeⁿ'e maaⁿ cuerpo yeⁿ'é nī tuu'mi ní cuchɛɛ nī yeⁿ'e maaⁿ cuerpo yeⁿ'e nī. Ní taachi cuchɛ́ɛ nī yeⁿ'e maaⁿ cuerpo yeⁿ'é nī tuu'mi ní diíⁿ nī tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diíⁿ nī. 7 Ní taachi 'āā diíⁿ nī tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diíⁿ nī tuu'mi ní dineⁿ'é nī 'áámá nī taama nī. Ní taachi dineⁿ'é nī 'áámá nī taama nī tuu'mi ní 'áámá dinéⁿ'e nī 'iiⁿ'yāⁿ.

8 Ní yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē chuū, nduuti chi ndís'tiī diíⁿ nī ní n'dai n'dai diíⁿ nī tuu'mi ní cuuvi diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'e yú. Ní dichíí'vɛ nī Señor yeⁿ'e yú. Ní chuū diīiⁿ chi dichíí'vɛ̄ chí deenu n'daāca cá nī Señor Jesucristo yeⁿ'e yú. 9 Ní nduuti chi 'áámá nī nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī tanducuéⁿ'ē chuū tuu'mi ní ndís'tiī ní tan'dúúcā 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi ngueenááⁿ 'tiicá nī ti nguɛ́ɛ́ cuuvi snaaⁿ nī chí yaⁿ'ai. Ní nguɛ́ɛ́ n'gaacu nī chí nduuvi dɛɛvɛ nī yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e nī chi diíⁿ nī cuááⁿ vmnaaⁿ taachi caama i'téénu nī Jesucristo. 10 Maaⁿ ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'é cáávā nducuéⁿ'ē chuū candɛɛ cá nī cuidado chi 'aama canéé n'daaca nī ndúúcū chi i'téénu nī. Ní canee nī seguro chi Ndyuūs yaa'ví yā ndís'tiī chi cuuvi yeⁿ'é yā ndís'tiī. Ní ndɛɛvɛ́ yā ndís'tiī. Ní nduuti chi diíⁿ nī dendu'ū chi 'túúcā tuu'mi ní 'āā ntɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ cáávā chi diíⁿ nī nuuⁿndi. 11 Ní taachi diíⁿ nī 'túúcā Jesucristo tée yā lugar ndís'tiī chi cuuvi ndaa nī naachi canee Señor Jesucristo chi nadanguaⁿ'ai yā s'uuúⁿ ní naachi cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā yeⁿ'ē.

12 Ní cáávā chuū 'úú cueⁿ'e daāⁿmaⁿ idiíⁿ chi ndís'tiī n'gaacu nī yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē chuū 'áárá chí deenú n'dai nī yeⁿ'ē. Ní n'gɛɛtinéé n'daaca nī ní n'giindivééⁿ n'daaca nī nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. 13 'Úú nadacádiinúúⁿ chi n'daāca ca neⁿ'e chi canduuchi cá chi 'tíícā diíⁿ chi ndís'tiī cuuvi nan'gaacu nī yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chuū. 14 Señor Jesucristo yeⁿ'e yú 'āā ch'iⁿ'í yā 'úú, Pedro, 'tíícā. 'Āā ntɛ́ɛ́ 'nááⁿ canduuchí ní 'cuūví. 15 'Tiicá ntúūⁿ idiíⁿ chi ndís'tiī n'gaacu nī cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ yeⁿ'e dendu'u 'cūū taachi 'āā n'dií.

'Iiⁿ'yāⁿ n'diichí yā dɛɛvɛ ngii yeⁿ'e Cristo

16 Chííⁿ chi nús'uu ca'cueéⁿ 'nū ndís'tiī yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'e yú chi ndaa ntuúⁿ yā ndúúcū poder yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 'Tíícā nús'uu 'āā n'diichí 'nū ndúúcū nduutinaáⁿ maáⁿ 'nū Señor Jesucristo yeⁿ'e yú chi neené ch'ɛɛtɛ. 17 Ní n'diichí 'nū chi Cristo ní neené ch'ɛɛtɛ yā taachi Ndyuūs chiida yú dich'ɛɛtɛ́ yā Jesucristo ní ca'a yā Cristo chi dɛɛvɛ́ taavi ngii yā. Caati Ndyuūs chi dɛɛvɛ ngii ca ngaⁿ'á yā yeⁿ'e Cristo ní n'giindiveéⁿ 'nū nduudú 'cūū. Chuū caⁿ'a Ndyuūs: Sáⁿ'a 'cūū chi daiyá chi neⁿ'e taaví ní 'úú nééné yeenú yeⁿ'ē daiyá. 18 Ní nú'sūū maáⁿ 'nū ch'iindiveéⁿ 'nū nduudu 'cūū chi chiica yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi taachi cueⁿ'é 'nū ndúúcū Jesucristo na yiīcū chi duuchi N'dɛɛvɛ́ N'dai.

19 Maaⁿ ní cu'téénu cá 'nū chi nduudu cuaacu chi 'iiⁿ'yāⁿ profetas candɛ́ɛ yā tiempo chi 'āā chó'ōo ní cuaacu. N'daacā ca chi ndís'tiī i'neeⁿveéⁿ nī nduudú 'cūū. Nduudú 'cūū tan'dúúcā 'áámá chidɛɛvɛ chi ngii yaⁿ'ā na 'áámá cuaaⁿ chí maāiⁿ. 'Tíícā yeⁿ'ē, ní chidɛɛvɛ ní ngii ndii tiempo chi ndaá nguuvi ní can'daā 'ííⁿnyúⁿ chi nguuvi 'yuudi chí nduudu cuaacu ní canee na staava yeⁿ'é nī. 20 Neⁿ'é chi ndís'tiī vmnááⁿ vmnaaⁿ nadacadíínuuⁿ nī yeⁿ'e chuū. Mar 'áámá nduudu yeⁿ'e libro yeⁿ'é Ndyuūs chi ngaⁿ'ā yeⁿ'e 'áámá dendu'ū chi cuchiī ndís'tiī nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ maáⁿ nī cuuvi deenú nī yeⁿ'ē. 21 Ní nduudu cuaacu chi ngaⁿ'a profetas tiempo chi chó'ōo nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a yā yeⁿ'e chi nadacadíínuuⁿ yā maáⁿ yā naati Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs yaa'ví yā profetas nduudu cuaacu chí caⁿ'a yā. Ní nduudu yeⁿ'é yā ngiica yeⁿ'é Ndyuūs ti 'áámá diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs.

2

Yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ca'cueéⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs

1 Tiempo chi chó'ōo nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ Israel vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ profetas chi nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. 'Tiicá ntúūⁿ tiempo maaⁿ caⁿ'a n'dai maestros yeⁿ'e yaācū nguaaⁿ ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ caaⁿ'máⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní candɛ́ɛ̄ n'de'ei yā nduudu chi nguɛ́ɛ́ cuaacu chi diiⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu nī Cristo. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caaⁿ'máⁿ yā contra yeⁿ'e Jesucristo chi nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ. Ní chííⁿ chi diíⁿ yā diīiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ niiⁿnuuⁿ niiⁿnuúⁿ nūuⁿ 'cuiinú maáⁿ yā. 2 'Áárá chi nguɛ́ɛ́ 'tíícā chiiⁿ chi ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ní 'caandiveéⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní diíⁿ yā chi nguɛɛ n'daacā tan'dúúcā chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ n'daacā ngaⁿ'a 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yúúní cuaacu chi evangelio chi nduudu ngai yeⁿ'e Jesucristo. 3 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ca'cueéⁿ yā nduudu chi ngiica yeⁿ'e chi maáⁿ yā nadacadíínuuⁿ yā ti neⁿ'é yā tuumī chi ndís'tiī ca'á nī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 'Āā 'naaⁿ tiempo chi Ndyuūs 'āā n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'é yā ní 'āā ngaⁿ'á yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'āā condenado yā.

4 Deenu yú chi Ndyuūs nguɛ́ɛ́ nadich'ɛɛcú yā yeⁿ'e ángeles chi dinuuⁿndí yā naati s'neéⁿ yā cuaaⁿ chuva'ai na infierno ní s'neéⁿ yā naachi maaíⁿ. Ní dichiichí yā ángeles ndúúcū cadenas. Ní ángeles cūnee yā miiⁿ ndii nguuvi chi Cristo caⁿ'á yā n'diichi yā nuuⁿndi. 5 Ní deenu yú chi Ndyuūs 'āā idi'cuiinú yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē taachi diíⁿ yā chi chee cúúvī vmnááⁿ iⁿ'yeēⁿdī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā. Ndyuūs dámaāⁿ nadinguaⁿ'ai yā saⁿ'a Noé chi candɛ́ɛ sa nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū táámá ndɛɛ̄chɛ̄ 'iiⁿ'yāⁿ. Tanaⁿ'a cá yā ní ch'īi yā. 6 'Tiicá ntúūⁿ Ndyuūs diíⁿ yā condenar 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Sodoma ndúúcū yaāⁿ Gomorra. Ní di'cuiinú yā yáāⁿ s'eeⁿ chi nduuví yāiyáā cáávā chi dicho'ó yā nguuchi yáⁿ'ā vmnaaⁿ yáāⁿ s'eeⁿ. Ní 'íícú Ndyuūs s'neeⁿ yā ejemplo 'cūū chi 'iiⁿ'yāⁿ chi cuchiī cuayiivi, ní nguɛ́ɛ́ n'daācā idiíⁿ yā, cuuvi deenú yā táácā cuuvi chó'ōo yeⁿ'e yā. 7 Naati Ndyuūs nadanguaⁿ'ai yā yeⁿ'e yáāⁿ s'eeⁿ saⁿ'a Lot chi saⁿ'ā n'dai, saⁿ'ā chi ch'eenu sa chiī caavā chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 8 Ní Lot miiⁿ chi n'dai sa canéé sá nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní nguuvi nguuvi n'diichi sa ní n'giindiveeⁿ sa nducuéⁿ'ē chi diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Ní n'geenu sa ngii na staava yeⁿ'ē sa. 9 Ní nduuti chi Ndyuūs diíⁿ yā 'túúcā tiempo chi 'āā chó'ōo 'tiicá ntúūⁿ Ndyuūs deenú yā táácā chi nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā idiíⁿ yā chí n'diichineeⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yā. 'Tiicá ntúūⁿ Ndyuūs deenú yā táácā ca'á yā testigo 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daācā ndíí taachi ndaa nguuvi chi n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ.

10 'Tiicá Ndyuūs ca'a yā castigo 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā nuuⁿndi tan'dúúcā chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'é yā. Ní nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'e 'iivú Ndyuūs. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ 'va'á yā chi caaⁿ'maⁿ yā cosas chi nguɛɛ ndaacā yeⁿ'e 'iīⁿntyéⁿ'ē. Ní nguɛ́ɛ́ 'va'á yā yeⁿ'ē mar 'áámá. Ní diíⁿ yā nducuéⁿ'ē nuuⁿndi chi neⁿ'e yā. 11 Ní ángeles nguɛ́ɛ́ 'tííca yā. 'Áárá chi ditiinu cá yā nguɛ́ɛ́ ti 'iīⁿntyéⁿ'ē s'eeⁿ ti taachi ndaá yā nanááⁿ Señor Jesucristo yeⁿ'e yú nguɛ́ɛ́ cunncáā ngaⁿ'a ángeles contra yeⁿ'e 'iīⁿntyéⁿ'ē s'eeⁿ. 12 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā tan'dúúcā 'yúuduu taáⁿ diíⁿ tī ní nguɛ́ɛ́ nadacadíínuuⁿ tī. 'Tíícā diíⁿ yā. Ní tan'dúúcā 'iiti taaⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ n'nuúⁿ yā ní n'giiⁿ'núⁿ yā 'iiti, 'tíícā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní cunncáā ngaⁿ'a yā yeⁿ'e dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ ituumicadíínuuⁿ yā. Ní 'cuūví yā tan'dúúcā 'áámá 'iiti taaⁿ. 13 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ch'eenú yā chii caati 'āā diíⁿ yā chi tanáⁿ'a yā ch'eenú yā chii. Maaⁿ ní yeenú yā chi dinuuⁿndí yā tan'dúúcā chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'é yā. Ní nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'á yā ndúúcu nī ní che'é yā ndúúcu nī taachi vɛ́ɛ́ 'viicu yeⁿ'e nī tuu'mi ní nadacadíínuuⁿ yā chi nginnche'éí yā ndís'tiī. Ní chuū ni cosa chi cuuvi 'cuinaáⁿ yā yeⁿ'ē.

14 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ taachi n'diichí yā 'áámá n'daataá neⁿ'é yā caⁿ'á yā ndúúcū n'daataá miiⁿ. Dámaāⁿ neⁿ'é yā dinuuⁿndi yā ní nginnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ chi debil staava yeⁿ'é yā chi dinuuⁿndí yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ deenu n'dai yā na staava yeⁿ'é yā chi neⁿ'é yā dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Ní Ndyuūs ngaⁿ'a yā yeⁿ'e yā 'tíícā: Dɛ'ɛ chúú cā ya'ai yeⁿ'é yā ti condenado yā. 15 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ divíi yā yeⁿ'e yúúní cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs ní chiicá yā yúúní chí neⁿ'e maáⁿ yā. Diíⁿ yā tan'dúúcā chi diiⁿ profeta Balaam chi daiya saⁿ'ā Beor. Tiempo chi chó'ōo Balaam miiⁿ neⁿ'e sa diiⁿ sa ganar tuumī yeⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi diiⁿ sa. 16 Ní taachi cueⁿ'e sa ndúúcū burro yeⁿ'e sa, burro yeⁿ'e sa ngaⁿ'á tī ndúúcū nduudu yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ní diíⁿ tī reprender saⁿ'ā Balaam miiⁿ yeⁿ'ē nuuⁿndi chi diiⁿ sa. Ní 'āā ntɛ́ɛ́ diiⁿ sa nuuⁿndi miiⁿ tiempo miiⁿ.

17 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní tan'dúúcā vaacu nuūⁿnī díyaāi 'tiicá yā. Tan'dúúcā meēeⁿ chi candɛ́ɛ̄ 'yúúné taaⁿ 'tiicá yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní condenado yā ní caⁿ'á yā cho'ó yā naachi diituu n'dáí maaíⁿ. Ní miiⁿ canee yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 18 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ngaⁿ'a yā nduudu n'gɛɛtɛ chi nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄. Ní ndúúcū vicio yeⁿ'e yā, ndúúcū nducuéⁿ'ē nuuⁿndi chi neⁿ'e cuerpo yeⁿ'e yā, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní neⁿ'e yā diíⁿ yā chi tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā nduuvidɛɛvɛ́ yā ní 'āā ntɛ́ɛ́ caⁿ'á yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi dinuuⁿndi yā ní tanáⁿ'a yā neⁿ'é yā nanguɛɛcúndii ntuúⁿ yā ní dinuuⁿndi yā taama vmnéⁿ'ēe. 19 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nginnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'á yā chi ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi libre yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ maáⁿ yā ní canéé yā prisioneros yeⁿ'e nuuⁿndi chi diíⁿ yā. Ní ca'áámá ca'aama 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ libre yā ní canéé yā maaⁿ poder nuuⁿndi ní nguɛ́ɛ́ cuuvi cuchɛɛ yā yeⁿ'ē. 20 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Señor Jesucristo yeⁿ'e yú ní yeⁿ'é yā, ní Cristo 'āā nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ n'daacā yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní cuayiivi miiⁿ nduuti chi 'iiⁿ'yāⁿ nanguɛɛcunée yā taama vmnéⁿ'ēe ní diíⁿ yā dendú'ū nuuⁿndi chi yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū tuu'mi ní cunncáā ca canee yā nguɛ́ɛ́ ti tiempo chi 'āā cuɛ́ɛ́ i'téénu yā Jesucristo. 21 N'dáácā ca chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ n'diichí yā yúúní cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ti taachi 'āā n'diichí yā yúúní cuaacu tuu'mi ní ndaācādaamí yā yeⁿ'e ley yeⁿ'é Ndyuūs chi Ndyuūs ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 22 Ní cho'oó yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā chi ngaⁿ'a 'áámá nduudu cuaacu 'tíícā: 'Yaānā nguɛɛcunée tī che'e tī chí ndaāchi tī ní cuuchí chi 'iiⁿ'yāⁿ naaⁿnú yā chi dɛɛvɛ tī ní nguɛɛcunée tī ngeⁿ'e tī nguɛɛcundáa tī nguaaⁿ nuūⁿnīⁿ nchɛɛ̄tí.

3

Jesucristo ndaá yā taama vmnéⁿ'ēe

1 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi neⁿ'e taaví, carta 'cūū ní ndii chíí ndii 'úúví chi idinguúⁿ yeⁿ'e nī. Ní na 'uuvī carta chi idinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī, neⁿ'é diíⁿ chi nadacadíínuuⁿ nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi dɛɛvɛ́ n'dai. Ní teé consejo ndís'tiī chi n'gaacú nī yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi idinguúⁿ. 2 Neⁿ'é chi n'gaacu nī yeⁿ'e tiempo chi chó'ōo yeⁿ'e profetas chi dɛɛvɛ ní ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu. Ní n'gaacú nī yeⁿ'e tiempo maaⁿ yeⁿ'e mandamiento yeⁿ'e Señor chi nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ. Mandamiento yeⁿ'é yā ní apóstoles chi'cueeⁿ yā ndís'tiī.

3 Ní vmnááⁿ vmnaaⁿ nadacadíínuuⁿ nī yeⁿ'e chuū chí nguuvi s'eeⁿ chi 'cuiinū iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi duuchinéeⁿ yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chi yeⁿ'é Ndyuūs. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ diíⁿ yā nuuⁿndi tan'duucā chi maáⁿ yā neⁿ'e yā. 4 Ní ngaⁿ'á yā: ¿Tíí cánéé promesa chi ngaⁿ'a chi Cristo canéé chi ndaa yā táámá vmnéⁿ'ēe? Ndii tiempo chi 'āā chó'ōo taachi ch'iī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e yú. 'Āā daamá nūuⁿ canéé tanducuéⁿ'ē ndíí taachi Ndyuūs din'dái yā iⁿ'yeeⁿdī. 5 'Iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā 'tíícā nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā diíⁿ yā cuenta yeⁿ'e tiempo chi 'naaⁿ tiempo chi chó'ōo. Tiempo miiⁿ Ndyuūs ngaⁿ'á yā ní ndúúcū nduudu yeⁿ'é yā din'dái yā nánguuvi ndúúcū iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní iⁿ'yeeⁿdí 'cūū can'daā ná nuūⁿnīⁿ. Ní iⁿ'yeeⁿdí 'cūū canee na lugar yeⁿ'ē cáávā nduudu yeⁿ'é Ndyuūs. 6 Ní iⁿ'yeeⁿdī yeⁿ'e tiempo chi chó'ōo ní chiituú nuūⁿnīⁿ ní ndai naāaⁿ yeⁿ'ē cáávā chi cheeⁿ taaⁿ cúúvī. 7 Ní nanguuvi ndúúcū yáⁿ'āa chi vɛ́ɛ́ maaⁿ Ndyuūs ca'á yā orden yeⁿ'ē chi canéé chí candɛɛ́ yā cuidado yeⁿ'ē ndii tiempo chi cuucu ndúúcū yaⁿ'ā. Ní taachi ngiichi yáⁿ'āa miiⁿ tuu'mi ní Ndyuūs n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ. Ní Ndyuūs diíⁿ yā chi 'cuiīnū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā.

8 Maaⁿ ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi neⁿ'é taavi, nguɛ́ɛ́ cuuvi naáⁿ nī chi nanááⁿ Ndyuūs 'áámá nguuvi ní tan'dúúcā chi 'áámá mil nduūyū ní 'áámá mil nduūyū ní tan'dúúcā chi 'áámá nguuvi. 'Tíícā canéé nanááⁿ Ndyuūs. 9 Ní Señor Jesucristo yeⁿ'ē yú nguɛ́ɛ́ cuuvi 'naa yā yeⁿ'e chi ngaⁿ'a yā chi diiⁿ yā tan'dúúcā chi nadicadíínuuⁿ tanáⁿ'ā saⁿ'ā. Naati Ndyuūs ni vɛ́ɛ́ paciencia yeⁿ'e yā ndúúcū s'uuúⁿ caati nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā chi 'aama yú cuuvi ndai yú ti neⁿ'é yā chi nducyaaca s'uuúⁿ ni ndaacadaami yú yeⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yú.

10 Ní nguuvi chi ndaa Señor Jesucristo taama vmnéⁿ'ēe, nguuvi miiⁿ ndaā tan'dúúcā chi 'ááma duucu chi indáá n'gaaⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ canéé ngiinu yú yeⁿ'ē nguuvi 'cūū taachi Ndyuūs nadi'tuūví yā nanguuvi yuudu n'dáí 'cuɛɛcú. Ní tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ nanguuvi ní cuūcū ní 'cuiīnū ndúúcū ngiichi yaⁿ'ā chi 'iiⁿ'nuⁿ taaⁿ. Ní yáⁿ'āa ntúūⁿ va ndúúcū tanducuéⁿ'ē dendu'ū ní cuūcū.

11 Deenu yú chi tanducuéⁿ'ē dendu'ū chí 'túúcā 'cuiinu tuvií. Ní ¿táácā cuuvi 'cuɛɛtinée nī? Ndís'tiī canee chi ca'á nī núúⁿmáⁿ staava yeⁿ'é nī na ta'a Ndyuūs ní dich'ɛɛtɛ́ nī Ndyuūs. Ní 'cuɛɛtineé nī dámaāⁿ tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'é yā. 12 'Tíícā 'cuɛɛtineé nī 'naaⁿ chi canee ngiinu yú ndii nguuvi chi ndaā Señor Jesucristo taama vmnéⁿ'ēe. Ní diiⁿ yú nducuéⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Señor caati niiⁿnuúⁿ niiⁿnuuⁿ cuuvi ndaa yā. Nguuvi chi ndaa yā nánguuvi ní cuūcū ní 'cuiinu ndúúcū tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē. Ní 'cuiinu ntuvií cáávā nguuchi yaⁿ'ā. 13 Naati s'uuúⁿ ní canéé ngiinu yú chi snaaⁿ yú 'áámá nanguuvi chí ngaī ndúúcū 'áámá iⁿ'yeēⁿdī chí ngaī naachi vɛ́ɛ́ dámaāⁿ nducuéⁿ'ē chi cuaacu ní nducuéⁿ'ē ní n'daacā n'dai. 'Tíícā Ndyuūs ngaⁿ'á yā chi tée yā s'uuúⁿ.

14 Ní cáávā chuū ndís'tiī hermanos chi neⁿ'é taavi, 'naaⁿ tiempo chi cunee ngiinú nī dendu'ú 'cūū candɛɛ cá nī cuidado chi 'diiíⁿ 'diiiⁿ 'cuɛɛtineé nī ní nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí nī. Ní 'tíícā nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ culpa yeⁿ'e nī nanááⁿ Ndyuūs taachi Cristo ndaa yā. 15 Diíⁿ nī cuenta chi Señor Jesucristo yeⁿ'e yú ndúúcū ngiīnū n'dáí diíⁿ yā ndúúcu yú caati neⁿ'é yā chi nanguaⁿ'ai yú. 'Tiicá ntúūⁿ Pablo, hermano yeⁿ'e yú chi neené neⁿ'e yú, 'āā dinguúⁿ yā yeⁿ'é ndís'tiī 'áámá carta ndúúcū vaadī deenu chi Ndyuūs nca'á yā Pablo miiⁿ. 16 Ní Pablo miiⁿ ngaⁿ'á yā yeⁿ'e nducuéⁿ'e 'cūū ndúúcū vaadī deenu yeⁿ'é Ndyuūs na nducyáácá carta chí dingúuⁿ yā. Ní naⁿ'a carta yeⁿ'é yā duū'vi dendú'ū ní n'gíⁿ'i n'dáí chi cuuvi déénu yú. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ deenu yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi duu'vī i'téénu yā nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'e dendu'ū chi ngii ní yeⁿ'e 'tɛɛ chi canéé nguūⁿ. Ní caavā chi ngaⁿ'á yā chi nguɛ́ɛ́ cuaacu ní diíⁿ yā chi canéé chi ntuuví maáⁿ yā.

17 Naati ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi neⁿ'é taavi, 'āā deenú nī dendu'ú 'cūū. Cundɛ́ɛ nī cuidado chi nguɛ́ɛ́ 'caandiveéⁿ nī nduudu yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'é Ndyuūs iiⁿ'yāⁿ chi candɛ́ɛ yā ndís'tiī lado yeⁿ'é yā ti ndís'tiī nguɛ́ɛ́ 'cuɛɛtinéé n'daacā ndúúcū chi i'téénu nī. 18 Maaⁿ ní ndís'tiī cu'téénu cá nī Señor Jesucristo yeⁿ'e yú chi nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ. Ní itée yā s'uuúⁿ nducuéⁿ'ē chi n'dai taavi yeⁿ'é yā ndúúcū vaadī deenu yeⁿ'é yā. Ngaⁿ'a yú chi Jesucristo miiⁿ ní ch'ɛɛtɛ cá yā maaⁿ ndúúcū nguuvi chi cúchiī ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 'Tíícā cuuvi.

1 JUAN

1

2

3

4

5

CARTA VMNÁÁⁿ VMNAAⁿ YEⁿ'E SAN JUAN

1

Nduudu cuaacu yeⁿ'e vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ

1 Chiiⁿ chí ndii vmnaaⁿ, chiiⁿ chí ch'iindiveéⁿ 'nū, chiiⁿ chí n'diichí 'nū ndúúcū nduutináaⁿ 'nū, chiiⁿ chí n'gíínú 'nū, níícū chiiⁿ chí tuu'vi 'nū ndúúcū ta'á 'nū chiiⁿ ní Nduudu yeⁿ'ē vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 2 Ch'iⁿ'i yā ní naáⁿ 'nū chiiⁿ chi vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Níícú n'diichí 'nū ní caaⁿ'maⁿ cuaacu 'nū, ní yaa'ví 'nū yeⁿ'ē vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ chi canéé ndúúcū chiidá yā. Ní chiidá yā ch'iⁿ'i yā nús'uu vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ miiⁿ. 3 Chiiⁿ chí n'diichí 'nū ní ch'iindiveéⁿ 'nū, chííⁿ chí ngaⁿ'á 'nū yeⁿ'e vida caati ndis'tíī ni canee cúúⁿmiⁿ nī chí nduuvidaama nī ndúúcū nús'uu. Níícú cuaacu nííⁿnyúⁿ nduuvidaama yú ndúúcū chiida yú ní ndúúcū daiya yā Jesucristo. 4 Cosa chuu ní dingúuⁿ 'nū yeⁿ'é ndis'tiī caati vaadī yeenú yeⁿ'é nī cuuvi cuaacu cá.

Dendyuūs ní dɛɛvɛ ngii

5 Chuū ní nduudu chí ch'iindiveéⁿ 'nū yeⁿ'é yā. Chííⁿ chí ngaⁿ'a 'nū chi Dendyuūs ní chidɛɛvɛ. Níícú mar 'áámá maāiⁿ nguɛ́ɛ́ ndúúcu yā. 6 Ndúúti chi s'uuúⁿ ngaⁿ'ā yú chí ndiidaama yú ndúúcu yā níícú na maaíⁿ cachiica yú tuu'mí nduudu yaadi ngaⁿ'ā yú, níícú nguɛ́ɛ́ idiiⁿ yú chi ngaⁿ'a nduudu cuaacu. 7 Nduuti chí cachiica yú na chidɛɛvɛ tan'dúúcā chí Jesucristo canée yā na chidɛɛvɛ tuu'mi ní nduuvidaama yú 'aama yú ndúúcū taama yú. Yuuúⁿ yeⁿ'e Jesucristo daiya Dendyuūs inaaⁿnu yā s'uuúⁿ yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yú. 8 Nduuti chi ngaⁿ'ā yú chi nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yú maāⁿ yú nginnche'ei yú s'uuúⁿ ní nguɛ́ɛ́ canee nduudu cuaacu ndúúcu yú. 9 Nduuti chi natúmiiⁿnu yú nuuⁿndi yeⁿ'ē yú tuu'mí Jesucristo miiⁿ ní n'daí yā ní diíⁿ yā dácaā chi caaⁿ'máⁿ yā ní nguɛ́ɛ́ n̄'daáⁿ yā caati nadach'ɛɛcú yā nuuⁿndi yeⁿ'ē yú. Níícú naaⁿnú yā s'uuúⁿ yeⁿ'é tanducuéⁿ'ē nuuⁿndi yeⁿ'e yú. 10 Nduuti chi ngaⁿ'ā yú chi nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yú tuu'mi ní idiiⁿ yú chi Jesucristo ngaⁿ'a yā nduudu yaadi, níícú nduudu yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ canéé ndúúcu yú.

2

Cristo ní caaⁿ'máⁿ yā lado yeⁿ'e yú

1 Ndís'tiī daiya n'gaiyáá, chuū dinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī caati nguɛ́ɛ́ idiíⁿ nī nuuⁿndi. Níícú nduuti chi 'áámá yā diíⁿ yā nuuⁿndi vɛ́ɛ́ táámá yā chi Jesucristo chi neené n'dai chi caaⁿ'maⁿ yā yeⁿ'e yú ndúúcū Ndyuūs chiida yú. 2 Níícú Jesucristo ca'á maáⁿ yā vida yeⁿ'e maaⁿ yā ní ch'īi yā cucáávā nuuⁿndi yeⁿ'e yú. 'Iicu nguɛ́ɛ́ dámaaⁿ yeⁿ'e s'uuúⁿ naati cucáávā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē núúⁿmáⁿ iⁿ'yeēⁿdī.

3 Chuū chi deenu nús'uū chí n'diichí 'nū 'yā ndúúti chi diíⁿ 'nū tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'é yā. 4 Du'ū chí ngaⁿ'a chi n'diichí yā 'iiⁿ'yāⁿ ní nguɛ́ɛ́ diiⁿ yā tan'dúúcā chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'é yā tuu'mi ní nduudu yaadi chi ngaⁿ'a yā. Níícú nguɛ́ɛ́ cánéé nduudu cuaacu ndúúcu yā. 5 Du'ū chí n'giindiveeⁿ nduudu yeⁿ'e yā cuaacu nííⁿnyúⁿ cánéé n'dai vaadī neⁿ'e yeⁿ'e Dendyuūs ndúúcu yā. Chiiⁿ chi deenu yú chi canee yú nduucú yā. 6 Du'ū chí ngaⁿ'ā chi canee nduucú yā, cánéé chí cuchiīcá tan'dúúcā chí cáchiicá yā.

Ley chi ngai

7 Ndís'tiī vi'í, nguɛ́ɛ́ dinguúⁿ mar 'áámá ley chí ngai, tii ley ndiicúū chi 'āā canee ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ, ley ndiicúū ní ndúúdú chí ch'iindiveéⁿ nī ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ. 8 Dinguúⁿ táámá vmnéⁿ'ēe ley ngaī yeⁿ'é ndís'tiī chi cuaacu chi nduucú yā ní nduucú nī. Caati maāíⁿ mííⁿ 'āā cho'ōo níícú chidɛɛvɛ mííⁿ ní cuaacu ní ngiichi.

9 Du'ū chí ngaⁿ'a chi cachiica na chidɛɛvɛ ní nguɛ́ɛ́ ngíí n'diichi vi'ī, tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ cáchiica núúⁿ yā na maāiⁿ ndíí maaⁿ. 10 Du'ū chí neⁿ'e vi'ī cánéé ná chídɛɛvɛ ní nguɛ́ɛ́ idiíⁿ yā chi cundɛɛ ca'a yā yeⁿ'e taamá yā. 11 Naati du'ū chi nguɛ́ɛ́ ngii n'diichí yā vi'i cánéé ná maāiⁿ níícú cachiica ná maāíⁿ, ní nguɛ́ɛ́ deenú yā tií cuaaⁿ cachiicá yā caati chí maāiⁿ miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ diiⁿ chí inaaⁿ yā.

12 Dinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī daiya n'gaiyáa, caati nuuⁿndi yeⁿ'é nī ních'ɛɛcu cáávā chi dúúchī Jesucristo. 13 Dinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī chiida s'ééⁿ caati 'āā n'diichí nī 'iiⁿ'yāⁿ ndii cuááⁿ vmnaaⁿ. Dinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī saⁿ'ā ngaiyáā caati cuchɛɛ́ nī ndúúcū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Dinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī daiya n'gaiyáa caati 'āā n'diichí nī chiida yú. 14 'Úú dinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī chiida s'ééⁿ caati 'āā n'diichí nī 'iiⁿ'yāⁿ chi canee ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ. Dinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī saⁿ'ā ngaiyáā caati ditiinú nī. Níícu nduudu yeⁿ'e Dendyuūs chi cánéé nduucú nī níícú cuchɛɛ́ nī ndúúcū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā.

15 Nguɛ́ɛ́ dinéⁿ'e nī iⁿ'yéeⁿdī ndíí nguɛ́ɛ́ dendu'ū chi vɛ́ɛ́ na iⁿ'yéeⁿdī. Du'u chí dineⁿ'e iⁿ'yéeⁿdī vaadī neⁿ'e yeⁿ'e Dendyuūs nguɛ́ɛ́ canéé nduucú yā. 16 Caati tánducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ na iⁿ'yéeⁿdī chi neⁿ'ē cuerpo yeⁿ'e yú ndúúcū chi neⁿ'ē nduutináaⁿ yú, níícú vaadī ingueēé yeⁿ'e vida yeⁿ'e iⁿ'yéeⁿdī ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e chiida yú, tiī ní yeⁿ'e iⁿ'yéeⁿdī. 17 Iⁿ'yéeⁿdī nínchó'ōo ndúúcū taanduvɛ́ɛ́ yeⁿ'ē ndúúcū vaadī neⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Naati du'u 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā chi neⁿ'e Dendyuūs, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ cunée yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

Yeⁿ'e nduudu cuaacu ní yeⁿ'e nduudu yaadi

18 Ndís'tiī daiya n'gaiyáá, 'āā chɛ́ɛ̄ 'cuiinu hora tan'dúúcā chi ndís'tiī ch'iindiveéⁿ nī yeⁿ'e chí anticristo miiⁿ ní ndaa yā. 'Tiicá ntúūⁿ chi caama vɛ́ɛ́ chi n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ ní ngaⁿ'á yā chi anticristo yā. Tii ní cucáávā chi s'uuúⁿ deenu yú chi 'āā chɛ́ɛ́ 'cuiinu hora. 19 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ can'dáa yā yeⁿ'e yú naati nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yú 'yā. Nduuti chi yeⁿ'e yú 'áámá canée yā nduucū yú naati can'dáa yā ní cueⁿ'é yā. Ní chííⁿ ní cuuⁿ'miⁿ chí iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yú 'yā.

20 Naati ndís'tiī ní vɛ́ɛ́ yeⁿ'é nī chi ca'ā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Ní ndís'tiī nin'diichí nī tanducuéⁿ'ē dendu'ū. 21 Nguɛ́ɛ́ idinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī tan'dúúca chi nguɛ́ɛ́ deenú nī nduudu cuaacu, ti idinguúⁿ tan'dúúcā chi 'āā deenú nī ti nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ ndii 'áámá nduudu yaadi chí yeⁿ'e nduudu cuaacu.

22 ¿Du'ū chi yaadi mííⁿ? 'Iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā chi nguɛ́ɛ́ Jesús chi Cristo ní yaadi yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi anticristo chí caaⁿ'máⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Dendyuūs chiida yú ndúúcū daiyá yā. 23 Du'ū chí nguɛ́ɛ́ i'téénu yā daiyá yā ní nguɛ́ɛ́ caneé yā ndúúcū chiidá yā. Du'ū chi i'téénu yā daiyá yā canée yā ndúúcū chiidá yā.

24 Tuu'mi ní chííⁿ chi ch'iindiveéⁿ nī ndíí vmnaaⁿ 'tíícā canee cúúⁿmíⁿ chi canéé ndúúcū ndís'tiī. 'Tiicá ntúūⁿ ndís'tiī ní yeⁿ'ē daiyá yā ní yeⁿ'e chiida yú cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 25 Chuū compromiso chi diíⁿ yā ndúúcū nús'uu chi cunee yú ndúúcū vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

26 Dinguúⁿ chuū yeⁿ'ē ndís'tiī chi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi nginnche'éí yā ndís'tiī. 27 Naati chííⁿ chí yeⁿ'ē Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs chí ndís'tiī sta'á nī yeⁿ'é yā, chuū canéé ndúúcū ndís'tiī. Nguɛ́ɛ́ canee cúúⁿmíⁿ chi du'ū vɛɛ iiⁿ'yāⁿ ca'cueeⁿ yā ndís'tiī, naati Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs maáⁿ yā ngi'cuéeⁿ yā ndís'tiī nducuéⁿ'ē dendú'ū. 'Tíícā chuū ní nduudu cuaacu, nguɛ́ɛ́ nduudu yaadi. Tan'dúúcā chí chi'cueéⁿ yā ndís'tiī, 'túúcā canéé diitú nī ndúúcū nduudu miiⁿ.

28 Maaⁿ ndís'tiī daiya n'gaiyáa, cunée nī chi yeⁿ'é nī caatí taachi Cristo ndaa yā vɛ́ɛ́ nduudu yeⁿ'ē yú nduucú yā. Ní nguɛ́ɛ́ 'cuináaⁿ yú nanáaⁿ yā taachi ndaa yā. 29 Ndúúti chi ndís'tiī déénu nī chi Cristo miiⁿ ní n'dai yā, 'tíícā ntúūⁿ deenu ndís'tiī chí du'ū chi diiⁿ chi n'daacā ch'iindiyáāⁿ táámá yeⁿ'é yā.

3

'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi daiyá Dendyuūs

1 Cun'dííchí ndís'tiī vaadī néⁿ'e chi tee chiida yú s'uuúⁿ chi yaa'vi yā s'uuúⁿ chi daiyá Dendyuūs s'uuúⁿ. Cáávā chuū chí iⁿ'yéeⁿdī nguɛ́ɛ́ in'diichi s'uuúⁿ caati nguɛ́ɛ́ in'diichi Cristo. 2 Ndís'tiī chi neⁿ'e taaví, maaⁿ ní daiya Dendyuūs s'uuúⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ ngii yā s'uuúⁿ táácā chi cūnee yú. Caati deenu yú taachi ndaa yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní tan'dúúca yā 'tíícā ntúūⁿ s'uuúⁿ, caati n'diichi yú 'iiⁿ'yāⁿ taacá yā. 3 Du'ū chi canee ngíínú yā chuū ní nadɛɛvɛ́ yā tan'dúúcā chi Ndyuūs miiⁿ ní dɛɛvɛ́ yā.

4 Du'ū chí idiiⁿ nuuⁿndi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā tanducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'a ley. Níícú nuuⁿndi ní chiiⁿ chi nguɛ́ɛ́ diiⁿ yā chi ngaⁿ'a ley. 5 Ndís'tiī déénu nī chi Dendyuūs ní ndaá yā chi divíi yā nuuⁿndi yeⁿ'ē yú. Níícú nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é yā. 6 Du'ū chi yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ idiiⁿ nuuⁿndi. Du'ū chi idiiⁿ nuuⁿndi nguɛ́ɛ́ n'diichí yā 'iiⁿ'yāⁿ. 7 Ndís'tiī daiya n'gaiyáa nguɛ́ɛ́ cannche'éí nī mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ. Du'ū chi idiiⁿ dendu'ū chí n'daacā tuu'mi ní n'dai tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní n'daí yā. 8 Du'ū chi idiiⁿ nuuⁿndi ní yeⁿ'e yááⁿn'guinūuⁿ caati yááⁿn'guinūuⁿ diiⁿ nuuⁿndi sa ndii vmnaaⁿ. Cáávā chuū ndaá daiya Dendyuūs cucáávā chí nadituuví yā chí diīⁿ yááⁿn'guinūuⁿ.

9 Du'ū chí ch'iindiyáaⁿ yā taama vmnéⁿ'ēe ní yeⁿ'e Dendyuūs ní nguɛ́ɛ́ idiíⁿ yā nuuⁿndi caati ndaata yeⁿ'é Ndyuūs canéé ndúúcu yā. Ní nguɛ́ɛ́ ngii diíⁿ yā nuuⁿndi caati ch'iindiyáaⁿ yā taama vmnéⁿ'ēe ní yeⁿ'é Dendyuūs. 10 Níícú chuū chí n'giⁿ'i chɛɛ chí daiya Dendyuūs. Níícú n'giⁿ'i chɛɛ chí daiya yááⁿn'guinūuⁿ. Du'ū chi nguɛ́ɛ́ idiíⁿ n'daacā ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e vi'ī, ní nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e Dendyuūs.

Dineⁿ'e yú 'aama yú taama yú

11 Chuū ní nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs chi ndís'tiī ch'iindiveéⁿ nī ndii vmnaaⁿ, chi dineⁿ'e yú 'aama yú ndúúcū taama yú. 12 Nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā saⁿ'ā Caín chi yeⁿ'ē yááⁿn'guinūuⁿ. Saⁿ'ā ch'iiⁿ'nuⁿ sá 'diīnū sa. ¿'Íícú dɛ'ɛ̄ cáávā chi ch'iiⁿ'nuⁿ sá 'diīnū sa? 'Tíícā diiⁿ sa caati chííⁿ chí maaⁿ sa diiⁿ sa ní nguɛ́ɛ́ n'daacā. Níícú chiiⁿ chi diiⁿ 'diīnū sa ní n'daacā.

13 Ndís'tiī vi'í, 'áá nguɛ́ɛ́ n'diichí nī chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e íⁿ'yeeⁿdī nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā ndís'tiī. 14 'Āā cho'ō yú vaadī n'gii ní 'āā n'gɛɛtinéeⁿ yú ndúúcū vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. S'uuúⁿ déénu yú ti neⁿ'e yú vi'ī yú. Du'ū chí nguɛ́ɛ́ neⁿ'e vi'ī, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ cánéé vaadī n'gii ndúúcu yā. 15 Du'ū chi nguɛ́ɛ́ n'diichi vi'ī 'caaⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ. Níícú deenu yú chi 'iiⁿ'yāⁿ chí n'giīⁿ'nūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ canéé vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ndúúcu yā. 16 Ní ndúúcū chuū n'diichi yú vaadī néⁿ'e, caati ch'iī Jesús cáávā s'uuúⁿ. 'Tiicá ntúūⁿ s'uuúⁿ canee chi 'cuūvī yú lado yeⁿ'ē vi'ī yú. 17 Naati du'ū chí vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē chi vɛɛ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū níícú naáⁿ yā vi'i yā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā, ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ, ¿táácā cūnee vaadī neⁿ'e yeⁿ'e Dendyuūs nduucú yā? 18 Ndís'tiī daiya n'gaiyáa, nguɛ́ɛ́ dineⁿ'e yú ndúúcū nduudu yeⁿ'e yú ndúúcū chi caaⁿ'maⁿ yú naati ndúúcū ntiiⁿnyuⁿ chi diiⁿ yú ndúúcū vaadī cuaacu.

Vɛ́ɛ́ confianza yeⁿ'e yú nanááⁿ Ndyuūs

19 Ndúúcū chuū ní deenu yú chí vaadī cuaacu ní ndúúcu yú. Níícú staava yeⁿ'e yú seguro canéé nanáaⁿ yā. 20 Ndúúti chi staava yeⁿ'e yú caaⁿ'maⁿ nuuⁿndi yeⁿ'e yú, ch'ɛɛtɛ cá Dendyuūs nguɛ́ɛ́ ti staava yeⁿ'e yú. Níícú déénu yā nducuéⁿ'ē dendu'ū. 21 Ndís'tiī chí neⁿ'é, ndúúti chi staava yeⁿ'e yú nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ nuuⁿndi yeⁿ'e yú tuu'mi ní vɛ́ɛ́ confianza yeⁿ'e yú ndúúcū Dendyuūs. 22 Nducuéⁿ'ē chi caaca yú Ndyuūs, itée yā yeⁿ'e yú caati diiⁿ yú chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'é yā níícú idiiⁿ yú cosa chi n'daacā nanáaⁿ yā. 23 Chúū chi ley yeⁿ'é yā, chi i'teenu yú chi duuchi daiyá yā Jesucristo, ní dineⁿ'ē yú 'aama yú ndúúcū taama yú, tan'dúúcā chí ngaⁿ'á yā nduucū yú. 24 Du'ū chí diiⁿ chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'é yā canéé ndúúcū Ndyuūs, níícú Dendyuūs canee yā ndúucū. Ní chuū chi deenu yú chi 'áámá cūneé yā ndúúcu yú cáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é yā chi tee yā s'uuúⁿ.

4

Yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ní yeⁿ'e espíritu chi contra yeⁿ'e Cristo

1 Ndís'tiī chi neⁿ'é, nguɛ́ɛ́ cu'téénu nī tanducuéⁿ'ē espíritu naati n'dííchineeⁿ nī tanducuéⁿ'ē espíritu chɛɛ́ chi yeⁿ'e Dendyuūs caati nééné 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'e Dendyuūs. 2 Caati 'tíícā ní cuuvi deenú nī Espíritu chi yeⁿ'e Dendyuūs 'yā. Tanducuéⁿ'ē espíritu chí ntúmiiⁿnuⁿ chi Jesucristo ní ndaá yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní yeⁿ'e Dendyuūs. 3 Niicu tanducuéⁿ'ē espíritu chi nguɛ́ɛ́ ntúmiiⁿnuⁿ chí Jesucristo ní ndaá yā iⁿ'yeeⁿdī tan'dúúcā s'uuúⁿ nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e Dendyuūs 'yā. Chííⁿ chí espíritu yeⁿ'ē anticristo. 'Āā ch'iindiveéⁿ nī yeⁿ'ē espíritu yeⁿ'e anticristo chi cánéé chi ndaa ni maaⁿ 'āā canéé iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

4 Ndís'tiī ní daiyá yeⁿ'e Dendyuūs ndís'tiī. Níícú 'āā chichɛɛ́ nī yeⁿ'e espíritu chi canéé iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi espíritu yeⁿ'e anticristo caati 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé ndúúcu nī ch'ɛɛtɛ cá yā nguɛ́ɛ́ ti espíritu chi canéé iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 5 Ní espíritus ní yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, caavā chííⁿ chi ngaⁿ'á yā yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī. Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'ē. 6 S'uuúⁿ ní yeⁿ'é Dendyuūs s'uuúⁿ. Du'u chí n'diichí Dendyuūs n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'e yú. Du'u chí nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e Dendyuūs, nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'e yú. Caati ndúúcū chúū ní n'diichi yú Espíritu yeⁿ'e nduudu cuaacu ní espíritu chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e nduudu cuaacu.

Ndyuūs ní vaadī neⁿ'e

7 Ndís'tiī chi neⁿ'e taaví, dineⁿ'ē yú 'aama yú taama yú caati vaadī neⁿ'e ní yeⁿ'e Dendyuūs. Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi ya'āī 'íínú yā 'iiⁿ'yāⁿ ní yeⁿ'e Dendyuūs 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ, ní n'diichi yā Dendyuūs. 8 Du'u chi nguɛ́ɛ́ idinéⁿ'e yā 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ in'diichí yā Dendyuūs, ti Dendyuūs ní vaadī neⁿ'e. 9 Níícú chuū chi ch'iⁿ'í yā nanáaⁿ yú ní vaadī neⁿ'e yeⁿ'e Dendyuūs. Níícú chuū chí Dendyuūs dichó'o yā 'áámá n'dyáⁿ'ā daiya yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū caati cuuvi 'cuɛɛti nduuchi yú cáávā 'iiⁿ'yāⁿ mííⁿ. 10 Níícú chuū ní chííⁿ chí canéé vaadī neⁿ'e. Nguɛ́ɛ́ chi s'uuúⁿ chi dinéⁿ'e yú Dendyuūs miiⁿ, ti Dendyuūs mííⁿ chi idinéⁿ'e yā s'uuúⁿ, níícú dichó'o yā daiyá yā chi ch'īi yā lado yeⁿ'e yú cucáávā nuūⁿndī yeⁿ'e yú.

11 Ndís'tiī chi neⁿ'é, ndúúti chi 'tíícā neⁿ'e Dendyuūs s'uuúⁿ 'tiicá ntúūⁿ s'uuúⁿ canéé chi dinéⁿ'e yú 'aama yú taama yú. 12 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ n'diichí yā Dendyuūs. Ndúúti chi idinéⁿ'e yú 'aama yú taama yú, Dendyuūs ní canée yā ndúúcu yú. Níícú vaadī neⁿ'e n'daacā n'dai canéé ndúúcu yú. 13 Ndúúcū chuū ní deenu yú chi canee yú nduucú yā ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ nduucú yā s'uuúⁿ cáávā chi tee yā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs s'uuúⁿ. 14 S'uuúⁿ in'diīchī yú ní ngaⁿ'a yú nduudu cuaacu chí chiida yú dichó'o yā daiya yā. Ní daiya yā nadangáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē nuuⁿndi chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 15 Du'ū chí intúmiiⁿnuⁿ chí Jesús ní daiyá Dendyuūs 'yā, Dendyuūs canée yā nduucú yā, ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ canée yā ndúúcū Dendyuūs.

16 Níícú s'uuúⁿ nin'diichi yú ní i'teenu yú chɛ́ɛ́ chi vaadī neⁿ'e chi Dendyuūs dineⁿ'é yā s'uuúⁿ. Vaadī neⁿ'ē mííⁿ ní Dendyuūs. Níícú 'iiⁿ'yāⁿ chí neⁿ'é yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní yeⁿ'e Dendyuūs 'iiⁿ'yāⁿ. Níícú Dendyuūs canéé yā nduucú yā. 17 Ní chuū ní vaadī neⁿ'e chi n'dai taavi chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yú. Níícú vɛ́ɛ́ nduudu yeⁿ'e yú nduucú yā nguuvi chí ndaa juicio. Tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ 'tíícā ntúūⁿ s'uuúⁿ canée yú iⁿ'yeēⁿdī. 18 Vaadī neⁿ'é ní nguɛ́ɛ́ vaadī 'va'ā. Naati chííⁿ chí n'dáacā taavi yeⁿ'e vaadī neⁿ'e i'neéⁿ 'áámá lado vaādī 'va'ā ti vaadī 'va'a ngií chi 'cuīnáaⁿ yú. Du'ū chí 'va'a nguɛ́ɛ́ canéé vaadī neⁿ'ē n'daacā ndúucū.

19 S'uuúⁿ ní idinéⁿ'e yú 'yā ti 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ dinéⁿ'e yā s'uuúⁿ vmnaaⁿ. 20 Du'ū chí ngaⁿ'a: 'Úú idineⁿ'é Dendyuūs, níícú nguɛ́ɛ́ in'diichí yā vi'i yā, ní yaadí yā. Caati dú'u chi nguɛ́ɛ́ idinéⁿ'e yā vi'ī chí n'diichí yā, ¿táácā cuuvi dinéⁿ'e yā Dendyuūs chi nguɛ́ɛ́ in'diichí yā? 21 Niicu s'uuúⁿ ní canee yú ndúúcū ley yeⁿ'é yā. Du'u chí idinéⁿ'e Dendyuūs, 'tiicá ntúūⁿ idinéⁿ'e yā vi'i yā.

5

S'uuúⁿ cuuvi cuchɛɛ yú yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī

1 Nducyáácá yā chi i'téénu yā chi Jesús chi Cristo miiⁿ tuu'mi ní ch'iindiyáaⁿ yā táámá yeⁿ'é Dendyuūs. Nducyáácá yā chi dinéⁿ'e yā chiida yú, idinéⁿ'e ntúuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi daiyá yā. 2 Ndúúcū chuū ní deenu yú chí idinéⁿ'e yú 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi daiya Dendyuūs miiⁿ taachi idinéⁿ'e yú Dendyuūs ní diiⁿ yú chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e yā. 3 Caati chuū chi vaadī neⁿ'e yeⁿ'e Dendyuūs chi s'uuúⁿ ní diiⁿ yú chi ngaⁿ'a ley yeⁿ'e yā. Ní ley yeⁿ'e yā nguɛ́ɛ́ cosa chi 'cuinaaⁿ yú yeⁿ'ē. 4 Nducyáácá yā chi ch'iindiyáāⁿ táámá ní yeⁿ'é Dendyuūs ní cuuvi cuchɛ́ɛ yā yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī. Ní chuū chi diiiⁿ chi cuchɛɛ̄ yú yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī, ní chuū chi i'teenu yú Dendyuūs. 5 ¿Du'ū chi cuuvi cuchɛɛ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdi? 'Iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā chi Jesús ní daiyá Dendyuūs 'yā ní cuchɛɛ yā.

Nduudu cuaacu yeⁿ'e Daiyá Ndyuūs

6 Ní chuū ní Jesucristo chi ndaā ndúúcū nuūⁿnīⁿ ndúúcū yuuúⁿ. Nguɛ́ɛ́ dámaāⁿ ndúúcū nuūⁿnīⁿ caati ndúúcū nuūⁿnīⁿ ndúúcū yuuúⁿ. Ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ngaⁿ'ā nduudu cuaacu yeⁿ'e yā caati Espíritu miiⁿ ní vaadī cuaacu. 7 Caati 'iinu yā ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu na va'ai chɛɛti nguuvi, Dendyuūs chiida yú ndúúcū Nduudu ndúúcū Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Níícú naachi ndii 'iinú yā vɛɛ 'áámá núúⁿ yā. 8 Vɛ́ɛ́ 'iinu yā chi ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu ná íⁿ'yeēⁿdi 'cūū ní Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū nuūⁿnīⁿ ndúúcū yuuúⁿ. Ní naachi ndúú 'iinu yā ní vɛ́ɛ́ 'áámá núúⁿ yā. 9 Ndúúti chí cu'teenu yú nduudu cuaacu yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ch'ɛɛtɛ ca nduudu cuaacu yeⁿ'é Dendyuūs nguɛ́ɛ́ ti 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. Caati chúū chííⁿ chí nduudu cuaacu yeⁿ'é Dendyuūs, Ndyuūs ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'e daiyá yā. 10 Du'ū chí i'teenu daiyá Dendyuūs vɛ́ɛ́ nduudu cuaacu ndúúcū maāaⁿ. Du'ū chi nguɛ́ɛ́ i'teenu Dendyuūs, diíⁿ yā chi Dendyuūs ní yaadi yā caati nguɛ́ɛ́ i'téénu yā nduudu cuaacu chí Dendyuūs chiida yú ngaⁿ'á yā yeⁿ'ē Daiyá yā. 11 Níícú chuū chi nduudu cuaacu ní chuū chí Dendyuūs tée yā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ s'uuúⁿ. Níícú vida cueⁿ'e daaⁿmáⁿ 'cūū ní yeⁿ'ē daiya yā. 12 Du'ū chi i'teenu daiya yā vɛ́ɛ́ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'e yā. Du'ū chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e daiya yā nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'é yā.

Ch'iīnū carta ndúúcū consejos

13 Chuū ní dinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī chi i'téénu nī chí Cristo ní daiyá Dendyuūs caati maaⁿ ní cuuvi cádíínuuⁿ nī chi vɛ́ɛ́ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'é nī. Níícú cu'téénu nī chi Cristo ní daiyá Dendyuūs miiⁿ.

14 Ní chuū ní confianza chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e yú ndúúcu yā. Nduuti chi s'uuúⁿ caaca yú 'yā tan'dúúcā chi neⁿ'é yā chí caaca yú 'yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'ē yú. 15 Nduuti chi deenu yú chi n'giindiveéⁿ yā yeⁿ'e yú yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi caaca yú 'yā, tuu'mi ní 'āā deenu yú chi itée yā s'uuúⁿ chiiⁿ chi 'āā chiica yú 'yā.

16 Du'ū chí n'diichi chi dinuuⁿndí vi'i nuuⁿndi chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e vaadī n'gii, canéé chí caacá yā Dendyuūs chi Dendyuūs ca'á yā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'é yā. Ngaⁿ'á yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí yā yeⁿ'e vaadī n'gii. Vɛ́ɛ́ nuuⁿndi chi yeⁿ'e vaadī n'gii. Ní yeⁿ'e chuū nguɛ́ɛ́ caacá chi caacá nī yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ nuuⁿndí yeⁿ'e vaadī n'gii. 17 Tanducuéⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e nduudu cuaacu ní nuuⁿndi, naati vɛ́ɛ́ nuuⁿndi mííⁿ chí nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e vaadī n'gii.

18 'Āā deenu yú du'u 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'iindiyáaⁿ yā táámá ní yeⁿ'e Dendyuūs ní nguɛ́ɛ́ idinuuⁿndí yā. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ candɛ́ɛ yā cuidado yeⁿ'e maáⁿ yā. Ní yááⁿn'guinūuⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi tuneeⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ.

19 Déénu yú ti yeⁿ'e Dendyuūs s'uuúⁿ, ní tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī caneé yā lado yeⁿ'e yááⁿn'guinūuⁿ.

20 Déénu yú ti daiya Dendyuūs miiⁿ ní ndaá yā. Ní tee yā chi cadiinuuⁿ yú, ní 'íícú n'diichi yú 'iiⁿ'yāⁿ chi cuaacu yā. Ní s'uuúⁿ ní yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi cuaacu yā ní yeⁿ'e daiya Dendyuūs chi Jesucristo. Dendyuūs miiⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ chi cuaacu, 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'é yā. 21 Ndís'tiī daiyá cundɛ́ɛ nī cuidado ti nguɛ́ɛ́ cu'téénu nī santos ídolos. 'Tíícā cuuvi.

2 JUAN

CARTA CUAYIIVI YEⁿ'E SAN JUAN

1

Yeⁿ'e nduudu cuaacu ní yeⁿ'ē vaadī neⁿ'e

1 'Úú Juan chi saⁿ'ā chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yaācū idinguúⁿ yeⁿ'ē n'daataá chí Ndyuūs ndɛɛvɛ yā ndúúcū daiya yā chi cuaacu nííⁿnyúⁿ neⁿ'é. Ní nguɛ́ɛ́ 'úú dámaáⁿ neⁿ'é ti 'tiicá ntúūⁿ nducyáácá yā chi n'diichí yā nduudu cuaacu. 2 Ní cáávā chi vɛ́ɛ́ vaadī cuaacu yeⁿ'e yú ní caavā nduudu cuaacu chi canéé ndúúcu yú, 'áámá cūnee tandíí ndúúcu yú. 3 Neⁿ'é chi canéé ndúúcū ndís'tiī vaadī n'dai yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū vaadī ya'ai 'iinu yeⁿ'e yā ndúúcū 'diiíⁿ yeⁿ'e Dendyuūs chiida yú ndúúcū Señor Jesucristo chí daiya Dendyuūs chi chiida yú. Tanducuéⁿ'ē chuū canéé ndúúcu nī ndúúcū nduudu cuaacu ndúúcū vaadī neⁿ'ē.

4 'Āā 'áámá yeenú caati chí nindaācá daiya di chí diíⁿ yā chiiⁿ chi cuaacu tan'dúúcā s'uuúⁿ chi sta'a yú ley yeⁿ'ē chiida yú. 5 Maaⁿ ní idi'cuíitú n'diī n'daatāa chí dinéⁿ'e yú 'áámá yú táámá yú. Chuū nguɛ́ɛ́ tan'dúúcā chi idinguúⁿ 'áámá ley ngaī caati ley yeⁿ'ē yú chííⁿ chí canee ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ. 6 Níícú chuū chí vaadī neⁿ'e ní chiiⁿ chi cachiica yú tan'dúúcā chi caaⁿ'maⁿ ley yeⁿ'e yā. Ley yeⁿ'e yā ní chuū chí cachiicá nī ndúúcū vaadī neⁿ'e tan'dúúcā chi n'giindiveéⁿ nī ndíí cuaaⁿ vmnaaⁿ.

'Iiⁿ'yāⁿ chi nginnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ

7 N'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ 'āā nginnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Nguɛ́ɛ́ natumiiⁿnúⁿ yā chi Jesucristo ní ndaá yā tan'dúúcā s'uuúⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ chi 'tíícā nginnche'éí yā, 'tiicá ntúūⁿ anticristo yā. 8 Cundɛ́ɛ nī cuidado yeⁿ'ē maáⁿ nī ní nguɛ́ɛ́ dindai yú tanducuéⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ chi diiⁿ yú ti s'uuúⁿ ní cuuvi cuta'a yú tanducuéⁿ'ē chi yeⁿ'e yú.

9 Du'ū chí diíⁿ nuuⁿndi ní nguɛ́ɛ́ 'áámá canéé yā ndúúcū nduudu cuaacu yeⁿ'e Cristo, nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e Dendyuūs 'iiⁿ'yāⁿ. Du'ū chí 'aama canéé ndúúcū nduudu cuaacu yeⁿ'ē Cristo, tuu'mí 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní yeⁿ'e chiida yú Dendyuūs ndúúcū daiyá yā. 10 Du'ū chí ndaa vaacú nī chi nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a nduudu cuaacú 'cūū nguɛ́ɛ́ 'cuaáⁿ nī chi cunée yā na vaacú nī. Ní nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ nī, n'daacā chi ndaá yā va'āī yeⁿ'e nī. 11 Du'ú 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi n'daacā chi ndaá yā va'āī yeⁿ'é yā tuu'mi ní induuvidáámá yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí idiiⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā.

Ch'iīnu carta maaⁿ

12 'Áámá vɛ́ɛ́ cá yeⁿ'é chi neⁿ'é dinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'é dinguúⁿ na caaca 'cūū ndúúcū tinta, caati neⁿ'é chi n'diichí ndís'tiī ní caaⁿ'máⁿ ndúúcu nī ní ndís'tiī nduucú. Níícú vaadī yeenú yeⁿ'e yú ní cúúví cuaacu.

13 Vɛ́ɛ́ daiya tá yeⁿ'ē n'daataá chi Ndyuūs indɛɛvɛ́ yā táⁿ'ā. Daiya tá idicho'ó yā: N'dai n'diī, ngaⁿ'a yā. 'Tíícā cuuvi.

3 JUAN

CARTA NDÍÍ 'IINŪ YEⁿ'E SAN JUAN

1

Yeⁿ'e saⁿ'ā Gayo chi n'dai

1 'Úú Juan, saⁿ'ā chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e yáacū idinguúⁿ carta 'cūū yeⁿ'e saⁿ'ā Gayo chi cuaacu nííⁿyúⁿ neⁿ'e taaví saⁿ'ā.

2 Díí saⁿ'ā Gayo chi neⁿ'é, 'úú neⁿ'é chi cáávā maaⁿ di tanducuéⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē di ní n'dai taavi. Níícú vɛ́ɛ́ vaadī 'viichɛɛ́ yeⁿ'ē di tan'dúúcā chi alma yeⁿ'e di vɛ́ɛ́ vaadī 'viichɛɛ́ yeⁿ'ē. 3 Nduudu cuaacu chi neene yeenú taachi ndaā vi'ī yú chi caⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'ē di chi n'daācā diiⁿ di, tan'dúúcā chi 'áámá idiiⁿ di chiiⁿ chi cuaacu. 4 Nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtɛ ca vaadī yeenu yeⁿ'é chi ch'iindiveéⁿ chí daiyá diíⁿ yā chiiⁿ chi cuaacu.

5 Dii chi neⁿ'é, tanducuéⁿ'ē chi diiⁿ di, n'daacā n'dai diiⁿ di ndúúcū vi'i yú ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngiica ná yúúní. 6 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ngaⁿ'á yā nduudu cuaacú yeⁿ'e vaadī neⁿ'e yeⁿ'e di nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi snúūⁿ yaācū. Nduuti chi cunnéé dí 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā chi canéé chi diiⁿ di ní tan'dúúcā chi neⁿ'e Dendyuūs chi diiⁿ di, tuu'mi ní n'daacā idiiⁿ di. 7 Caati 'iiⁿ'yāⁿ cueⁿ'é yā 'muuⁿ cueⁿ'é yā miiⁿ cucáávā chi neⁿ'é yā caaⁿ'máⁿ yā yeⁿ'e Cristo. Nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ sta'á yā yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'é yā. 8 S'uuúⁿ ní canee chi 'cuaaⁿ yú 'iiⁿ'yāⁿ s'tíī. Níícú cuuvi cunée yā ndúúcu yú 'iiⁿ'yāⁿ chí idiíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e vaadī cuaacu.

Saⁿ'a Diótrefes nguɛ́ɛ́ n'daacā diiⁿ sa

9 'Úú nidinguúⁿ yeⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū caati Diótrefes nguɛ́ɛ́ 'cuaaⁿ sa nús'uu ti néⁿ'é sa caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ sá yeⁿ'é yā. 10 Cáávā chuū taachi 'úú chi ndaá tuu'mi ní nin'gaacú tanducuéⁿ'ē chi diiⁿ sáⁿ'ā miiⁿ. Taatiī caⁿ'ā sa yeⁿ'e s'uuúⁿ ndúúcū nduudu taaⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā taatiī 'caā'vā sa contra yeⁿ'e s'uuúⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ yeenú sá ndúúcū dendu'ū. Nguɛ́ɛ́ n'guuⁿ sa vi'ī yú. Ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e sa chi tanáⁿ'a yā chi 'cuaaⁿ yā vi'í yā. Níícú tun'dáa sa 'yā chɛɛti yaācū.

11 Díí chi neⁿ'é, nguɛ́ɛ́ diiⁿ di chiiⁿ chi n'diichi di chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Diiⁿ di chi n'daacā. Du'ū chi din'daacā ní yeⁿ'ē Dendyuūs. Du'ū chi nguɛ́ɛ́ n'daacā nidiiⁿ ní nguɛ́ɛ́ n'dííchí Dendyuūs.

Saⁿ'a Demetrio, n'daacā idiiⁿ sa

12 Nducyáácá yā ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'e saⁿ'ā Demetrio. 'Āā 'tiicá nūuⁿ nduudu cuaacu n'giⁿ'i vida yeⁿ'é yā. 'Tiicá ntúūⁿ s'uuúⁿ ngaⁿ'a yú ndúúdú cuaacu yeⁿ'e yā. Ní ndís'tiī deenú ni chí ngaⁿ'ā yú nduudu cuaacu yeⁿ'é yā.

Ch'iīnū carta maaⁿ

13 Nééné vɛ́ɛ́ yeⁿ'é chi neⁿ'é dinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī naati nguɛ́ɛ́ neⁿ'é dinguúⁿ ndúúcū tinta ndúúcū pluma.

14 Caati neⁿ'é n'diichí ndís'tiī núúⁿ niīⁿyūⁿ ní caaⁿmáⁿ ndúúcu di ní ndís'tiī nduucú.

15 'Diiíⁿ canéé ndúúcū di. Amigos yeⁿ'e s'uuúⁿ dichó'o yā: N'daí n'dīī, ngaⁿ'a yā. Dii dichó'o di: N'daí ndís'tiī, yeⁿ'ē amigos yeⁿ'e s'uuúⁿ taachi yaa'vi di 'iiⁿ'yāⁿ ca'áámá ca'áámá yā caavā chi duuchí Cristo. 'Tíícā cuuvi.

JUDAS

CARTA YEⁿ'E JUDAS

1

Judas idinguúⁿ carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi Ndyuūs yaa'ví yā chi cuuvi yeⁿ'é yā

1 'Úú saⁿ'ā Judas ní saⁿ'ā chi dichíí'vɛ̄ Jesucristo. 'Úú 'diinú Jacobo ní 'úú idinguúⁿ carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi Ndyuūs chiida yú dinéⁿ'e yā ní didɛɛvɛ́ yā. Ní Cristo yaa'ví yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā. Ní Cristo candɛɛ́ yā cuidado 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cáávā chi yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 2 Neⁿ'é chi Ndyuūs tée yā ndís'tiī n'deee cá yeⁿ'é yā yeⁿ'e vaadī ya'ai ní yeⁿ'é vaadī 'diiíⁿ ní yeⁿ'é vaadī neⁿ'e caati cuuví 'yaaⁿ nducuéⁿ'ē chuū nguaaⁿ ndís'tiī.

Yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'ā nduudu cuaacu

3 Ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi neⁿ'e taaví, neené neⁿ'é idinguúⁿ yeⁿ'e ndís'tiī yeⁿ'é chi Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ. Maaⁿ ní cadiinuúⁿ chi canee chi idinguúⁿ carta 'cūū yeⁿ'e nī caati cuuví yaa'ví ch'ɛɛchi ndís'tiī chi canéé chi diíⁿ nī luchar n'dai cáávā chiiⁿ chi i'téénu nī Ndyuūs. Ndyuūs 'áámá vmnéⁿ'ēe ca'á yā vaadī i'téénú yeⁿ'é yā 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é yā. 4 Náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é Ndyuūs ní nduuvidaamá yā ndúúcū nī. Ndíí nguɛ́ɛ́ deenú nī chuū. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ n'daacā. Ní canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'é Ndyuūs ndii cuááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'é yā 'tíícā: Condenado yā ni 'cuūvi yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ dámaāⁿ sta'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs chi tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi tuumicádíínuuⁿ yā yeⁿ'e chi maáⁿ yā diiⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngaⁿ'á yā contra yeⁿ'e Ndyuūs yeⁿ'e yú chi 'áámá n'dyáⁿ'ā Ndyuūs chi 'iivu yú, ní contra yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'e yú dendú'ū.

5 'Áárá chi 'āā deenú nī yeⁿ'é Señor 'iivú Ndyuūs taachi nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ Israel ní divíi yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa Egipto, neⁿ'é chi ndís'tiī n'gaacú ni chuū. Cuayiivi mííⁿ Ndyuūs di'cuiinú yā 'iiⁿ'yāⁿ na yáⁿ'āa miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ s'téénu yā 'yā. 6 Ní n'gaacú nī yeⁿ'e ángeles chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā tan'dúúcā chi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā ángeles miiⁿ. Ní Ndyuūs canéé chí divíi yā yeⁿ'e lugar yeⁿ'é yā. Maaⁿ ní Ndyuūs s'néeⁿ yā ángeles chi presos yeⁿ'é yā na maaiⁿ chi yáanūuⁿ. Miiⁿ canee yā ndíí chiichi yā ndúúcū cadenas chi 'áámá canee ndii tiempo chi Ndyuūs n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e ángeles miiⁿ. 7 Ní n'gaacú nī yeⁿ'e yáāⁿ Sodoma ndúúcū yáāⁿ Gomorra ndúúcū yáāⁿ chi snéé cuaaⁿ 'diituú. 'Tiicá ntúūⁿ nguɛ́ɛ́ n'daacā idiiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā chi diiⁿ ángeles. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cueⁿ'é yā ndúúcū n'daataá o isaⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā. Ní n'daatāa nguaaⁿ n'daataá yā induuchineeⁿ tá n'daataa ndúúcū vi'i. Ní saⁿ'ā nguaaⁿ saⁿ'ā yā induuchinéeⁿ sa saⁿ'ā ndúúcū vi'i. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cáávā castigo yeⁿ'e yā 'áámá cunée yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ na nguuchi yaⁿ'ā. Ní chuū ni ch'iⁿ'i s'uuúⁿ chi cuuvi chó'ōo yeⁿ'e yú nduuti chi diiⁿ yú chi nguɛ́ɛ́ n'daacā.

8 'Tiicá ntúūⁿ nguuvi nguuvi saⁿ'ā s'eeⁿ n'gíínu sa tan'dúúcā chi taachi cyaadu sa yeⁿ'e dendú'ū chi cuuvi diiⁿ sa chi dinuuⁿndi sa ndúúcū maaⁿ cuerpo yeⁿ'e sa. Ní nguɛ́ɛ́ neⁿ'e sa chi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā yeⁿ'e sa. Ní cunncáā ngaⁿ'a yā yeⁿ'e 'iīⁿntyéⁿ'ē chi diiⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs. 9 Ní nguɛ́ɛ́ 'tíícā diiⁿ ángel Miguel chí ndíí tiīiⁿ taachi diiⁿ caandaá ndúúcū yááⁿn'guiinūuⁿ ní ngaⁿ'a yā yeⁿ'e cuerpo yeⁿ'e Moisés. Angel Miguel miiⁿ nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā condenar yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ cuuvi ngaⁿ'a taáⁿ yā chi yááⁿn'guiinūuⁿ chi cuuvi condenado yā. Dámaāⁿ ngaⁿ'a yā 'túúcā. Señor ní diíⁿ yā reprender dii yeⁿ'e nuuⁿndi chi diiⁿ di. 10 Saⁿ'ā s'eeⁿ ní nguɛ́ɛ́ n'daacā ngaⁿ'a sa yeⁿ'e dendú'ū chi nguɛ́ɛ́ deenu sa. Ní taachi saⁿ'ā s'eeⁿ yeⁿ'e chi maaⁿ sa deenu sa ngaⁿ'a sa tuu'mí ní canee sa tan'dúúcā chi 'iiti s'eeⁿ chi maaⁿ tī deenu tī. 'Tíícā saⁿ'ā s'eeⁿ. Dendú'ū miiⁿ ní diīiⁿ chi dituuví maāⁿ saⁿ'ā s'eeⁿ.

11 Dɛ'ɛ chúúca ya'ai yeⁿ'e saⁿ'ā s'eeⁿ caati dámaāⁿ chi neⁿ'ē sa diiⁿ sa tan'dúúcā chi diiⁿ saⁿ'ā Caín. Ní saⁿ'ā s'eeⁿ cáávā chi neⁿ'e sa tuūmī, dinuuⁿndi sa tan'dúúcā chi diiⁿ saⁿ'ā Balaam. Ní ch'iī sa caati nguɛ́ɛ́ diiⁿ sa chi ngaⁿ'a Ndyuūs, tan'dúúcā saⁿ'ā Coré chi nguɛ́ɛ́ diiⁿ sa chi ngaⁿ'a Ndyuūs taachi nguɛ́ɛ́ ch'iindiveeⁿ sa chi ngaⁿ'a Moisés. 12 Maaⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ chi 'tíícā, taachi nduuvidaamá yā ní che'é yā ní cu'ú yā ndúúcū ndís'tiī taachi vɛ́ɛ́ 'viicu ná va'ai yeⁿ'é nī yeⁿ'e chi dineⁿ'é nī 'áámá nī taama nī, tuu'mi ní chuū ní cosa chi cuuvi 'cuináaⁿ nī. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ 'va'á yā yeⁿ'ē mar 'áámá. Dámaāⁿ candɛɛ yā cuidado yeⁿ'e maáⁿ yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā meēeⁿ chi nguɛ́ɛ́ nuūⁿnīⁿ yeⁿ'ē chi cueeⁿ cuuvī ní tan'dúúcā 'yúúné candɛ́ɛ̄ 'muuⁿ ni candɛ́ɛ̄ miiⁿ 'tííca yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā yáⁿ'á chi nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ n'gui'i yeⁿ'ē 'tííca yā. Ní yáⁿ'á miiⁿ ní nguɛ́ɛ́ dichíí'vɛ̄ caati nguɛ́ɛ́ n'gui'i yeⁿ'ē ní n'diī tan'dúúcā tiempo yeⁿ'ē 'iichɛɛ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ tiicú yā yáⁿ'á miiⁿ ndii díí'yú. 'Tíícā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 13 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní tan'dúúcā nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā chi ngiī yú yaacu ndúúcū ngii yáīⁿ inaaⁿ cucáávā 'yúúné taaⁿ. Ní nducuéⁿ'ē chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi diiⁿ yā yeⁿ'e chi cuuvi 'cuinaáⁿ yā ní tan'dúúcā ngii yáīⁿ inaaⁿ yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ miiⁿ chi inaaⁿ yú 'táácā idiíⁿ yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ni tan'dúúcā 'ííⁿnyúⁿ chi ngíícá, 'tííca yā. Ndyuūs nguáín'dai yā 'áámá lugar yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi díítuu taavi ca maāiⁿ ndii yaānūuⁿ naachi canéé yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

14 'Tiicá ntúūⁿ, saⁿ'a Enoc chí ndíí ná ndɛɛ̄chɛ̄ ngiini familia yeⁿ'e saⁿ'a Adán, ní Enoc miiⁿ cáávā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs caⁿ'a sa chii sa 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e dendu'ū chi cuchíī yeⁿ'é yā. Ní caⁿ'a sa 'tíícā: Cuin'diichí nī Señor Jesucristo miiⁿ ní cuchii yā ndúúcū n'deee n'dáí mil 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā 'yā. 15 Señor Jesucristo ndaa yā chi n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní caaⁿ'maⁿ yā chi condenado yā nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ nuuⁿndi chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā 'yā caavā nducuéⁿ'ē nuuⁿndi chi diíⁿ yā ndúúcū nduudu chi ngaⁿ'a yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā chi contra Ndyuūs. 16 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní nééné n'gɛɛcu cheendí yā tan'dúúcā chi 'tɛ́ɛ́ nūuⁿ taáⁿ yā ní ngaⁿ'á yā yeⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā yeⁿ'ē chi táámá yā idiiⁿ yā. Ní diíⁿ yā chi nguɛɛ n'daacā caati maáⁿ yā neⁿ'e yā. Ní ndúúcū nduudu chi n'gɛɛtɛ ngaⁿ'á yā yeⁿ'e taamá yā chi ch'ɛɛtɛ́ yā taachi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ neⁿ'é yā diiⁿ yā aprovechar dendu'ū cáávā maáⁿ yā.

Judas ngaⁿ'a yā yeⁿ'e chi 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Cristo canéé chí diíⁿ yā

17 Ndís'tiī, hermanos chi neene neⁿ'é, maaⁿ ní neⁿ'é chi ndís'tiī ní n'gaacú nī yeⁿ'e nduudu chi apóstoles yeⁿ'e Señor Jesucristo yeⁿ'e yú taacā chi caⁿ'a yā. 18 'Tíícā caⁿ'a yā chīi yā ndís'tiī: Taachí 'āā canéé niiⁿnuúⁿ nguuvi chí ndaa Señor Jesucristo taama vmnéⁿ'ēe tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní diduuchineéⁿ yā yeⁿ'e nī ndúúcū tanducuéⁿ'ē chi yeⁿ'e Ndyuūs. Ní nducuéⁿ'ē chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ neⁿ'é yā diíⁿ yā chi nguɛɛ n'daacā, chuū ní diíⁿ yā. 19 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní divíi yā yeⁿ'ē nguaaⁿ ndís'tiī. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní dinuuⁿndí yā tan'dúúcā chi neⁿ'e yā ní nguɛ́ɛ́ canéé Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcu yā.

20 Maaⁿ ní ndís'tiī hermanos yeⁿ'é chi neene neⁿ'é, cu'téénu cá nī nguuvi nguuvi yeⁿ'ē vaadī i'teenu chi Ndyuūs itée yā ndís'tiī. Taachi caaⁿ'maⁿngua'á nī diíⁿ nī ndúúcū poder yeⁿ'ē Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. 21 'Cuɛɛtineé nī ni diíⁿ nī nducuéⁿ'ē ndúúcū vaadī neⁿ'e chi Ndyuūs itée yā ndís'tiī 'naaⁿ chi cūnee ngiinú nī nguuvi chi Señor Jesucristo yeⁿ'e yú chí n'dai taavi caⁿ'á yā tée yā vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ndís'tiī.

22 Ndís'tiī n'deee cá ngaⁿ'a nī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā i'téénu yā. 23 Ní 'tíícā nadanguáⁿ'ai nī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā tan'dúúcā chi tun'dáa nī 'iiⁿ'yāⁿ nguááⁿ nguuchi yaⁿ'ā, 'tíícā diíⁿ nī. Ya'ai 'iinú nī yeⁿ'e tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ naati diíⁿ nī ndúúcū cuidado, ndíí nguɛ́ɛ́ cuuvi caⁿ'a nī ndúúcu yā chi dinuuⁿndí nī.

Judas ngaⁿ'angua'á yā ní dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs

24 Maaⁿ ní 'úú chi'neéⁿ ndís'tiī na ta'a Ndyuūs chi cuuvi candɛɛ yā cuidado yeⁿ'e ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí nī. Ní Jesucristo cuuvi 'cuuⁿ'míⁿ yā nanááⁿ Ndyuūs chi dɛɛvɛ ngii n'dai ndís'tiī chi nguɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'é nī. Ní neené yeenu nī. 25 Dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs chi 'áámá n'dyáⁿ'ā Ndyuūs chi deenu nducuéⁿ'ē ní nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ cáávā Señor Jesucristo chi 'iivi yú. Caati yeⁿ'é yā ní vɛ́ɛ́ dɛɛvɛ́ ngii n'dai ndúúcū n'gɛɛtɛ n'dai ndúúcū poder ch'ɛɛtɛ n'dai ndúúcū poder yeⁿ'e 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'é yā nguuvi chi chó'ōo ndúúcū nguuvi maaⁿ ní cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ. 'Tíícā cuuvi.

APOCALIPSIS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

APOCALIPSIS, NDUUDU CHÍ CH'Iⁿ'I NDYUŪS YEⁿ'E JESUCRISTO

1

Yeⁿ'e chi Jesucristo ch'íⁿ'i yā

1 Na libro 'cūū canéé nguūⁿ chuū chi ch'iⁿ'i Jesucristo. Ní Ndyuūs ch'íⁿ'i yā Jesucristo chuū caati 'cuuⁿ'míⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ̄ Ndyuūs dendú'ū chi 'āā ntɛ́ɛ́ 'nááⁿ chi ndaa yeⁿ'ē. Ní Jesucristo ch'íⁿ'i yā chuū Juan chi dichíí'vɛ̄ Ndyuūs cáávā 'áámá ángel chi dichó'o yā nanáaⁿ yā. 2 Juan miiⁿ caⁿ'a cuaacú yā nduudu cuaacu yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi n'diichí yā. Chuū ní nduudu cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs. Ní chuū ní nduudu cuaacu chí Jesucristo ch'íⁿ'i yā Juan miiⁿ.

3 Dɛ'ɛ chúúcā yeenú 'iiⁿ'yāⁿ chi n'geeⁿ yā libro 'cūū chi yeⁿ'é Ndyuūs. Ní dɛ'ɛ chúúcā yeenú 'iiⁿ'yāⁿ s'uuuⁿ chi n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e libro 'cūū ní i'téénu yā yeⁿ'e chí ngaⁿ'ā, ti ngaⁿ'ā yeⁿ'e dendu'ū chí cuchiī ti tiempo miiⁿ chi canee chi chó'ōo 'āā snee niiⁿnuúⁿ.

Juan idingúuⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndu'u ndɛ́ɛchɛ̄ yaācū.

4 'Úú Juan idinguúⁿ cartas yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndɛɛ̄chɛ̄ yaācū chi snéé na yáⁿ'āa Asia. Neⁿ'é chi Ndyuūs tée yā ndís'tiī dendú'ū chi n'dai yeⁿ'é yā ndúúcū vaādī 'diiíⁿ yeⁿ'é yā. Ní Ndyuūs ní 'áámá canee yā tiempo chi chó'ōo, ní maaⁿ ní 'tííca yā, ní caⁿ'á yā ndaa yā. Maaⁿ ní neⁿ'é chi yeⁿ'e ndu'u ndɛɛ̄chɛ̄ espíritus chi snée yā nanááⁿ trono yeⁿ'é Ndyuūs, espíritus tée yā ndís'tiī vaadī n'dai yeⁿ'e Ndyuūs. 5 Ní 'tiicá ntúūⁿ neⁿ'é chi Cristo tée yā ndís'tiī vaadī n'dai yeⁿ'é yā, Jesucristo chi cuéⁿ'é daāⁿmaⁿ ngaⁿ'a cuaacú yā. Ní Cristo miiⁿ ní daiyá Ndyuūs ní 'iiⁿ'yāⁿ chi vmnááⁿ vmnaaⁿ nacueeⁿ yā yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e nducyáácá reyes chi vɛ́ɛ́ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní Cristo dinéⁿ'e yā s'uuúⁿ ní nadɛɛ̄vɛ́ yā s'uuúⁿ yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e yú ndúúcū yuuúⁿ yeⁿ'e maáⁿ yā. 6 Ní Cristo diíⁿ yā chi s'uuúⁿ reyes s'uuúⁿ ní chiiduú s'uuúⁿ chi dichii'vɛ̄ yú Ndyuūs chi chiidá yā. Maaⁿ ní vaadī dɛɛvɛ ngii ní yeⁿ'é yā ndúúcū nducuéⁿ'ē poder chi yeⁿ'é yā cuuvi yeⁿ'é yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 'Tíícā.

7 Cuin'diichí nī. Cristo miiⁿ cuchii yā nguááⁿ meēeⁿ ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi snaaⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi dichó'ōo tíícuā Cristo ndúúcū machete chi 'uūvī lados 'caāiⁿ. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducyaaca yáāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū cuɛɛcú yā taachi n'diichí yā Cristo. 'Tííca rā va. Cuaacu nííⁿnyúⁿ chí 'tíícā.

8 Señor Ndyuūs chi vɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē poder dendu'ū yeⁿ'é yā chi 'áámá caneé yā tiempo chi chó'ōo, ní maaⁿ ní 'tííca yā, ní caⁿ'á yā ndaa yā, Señor miiⁿ ngaⁿ'a yā: 'Úú chí 'iiⁿ'yāⁿ vmnááⁿ vmnaaⁿ 'úú, ní 'úú ndíí cuááⁿ naachí 'cuiinu 'úú. Tan'dúúcā letras A ndii Z yeⁿ'e alfabeto 'tíícā 'úú.

Yeⁿ'e chi Juan n'diichí yā Cristo chi dɛɛvɛ n'dai taavi yā ndii túúⁿnúⁿ ngiī 'yáⁿ'a yā

9 'Úú apóstol Juan 'úú ní hermano yeⁿ'e ndís'tiī. Ní caati 'úú ní yeⁿ'e Jesús 'úú, 'úú dáámá ch'eenú chii ndúúcū ndis'tiī ní dáámá nduucú nī yeⁿ'ē naachi Ndyuūs ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā, ní dáámá nduucú nī yeⁿ'e vaadī 'diiíⁿ chi Jesucristo itée yā s'uuúⁿ. 'Úú canéé preso 'úú na isla Patmos cáávā chi candɛɛ́ nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ní ngaⁿ'á nduudu cuaacu yeⁿ'é Jesucristo. 10 Ní taachi 'úú caneé miiⁿ 'áámá domingo chó'ōo chi 'úú ní caneé maaⁿ poder yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'e Ndyuūs. Ní ch'iindiveéⁿ 'áámá nduudu ch'ɛɛtɛ cuaaⁿ daamí tan'dúúcā chi n'gɛɛcú 'áámá trompeta. 11 Ní 'tíícā ngaⁿ'ā ngiī 'úú: 'Úú 'iiⁿ'yāⁿ chi vmnááⁿ vmnaaⁿ 'úú, 'úú ndíí cuááⁿ naachí 'cuiinu 'úú. Tan'dúúcā letras A ndii Z yeⁿ'e alfabeto 'tíícā 'úú. Dii, Juan, idingúuⁿ di na 'áámá libro cosa chi inaaⁿ di ní dichó'o di libro miiⁿ nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndu'u ndɛɛ̄chɛ̄ yaācū chi sneē na yáⁿ'āa Asia. Yáacū s'eeⁿ ní yeⁿ'e yáāⁿ Efeso, ní yeⁿ'e yáāⁿ Esmirna, ní yeⁿ'e yáāⁿ Pérgamo, ní yeⁿ'e yáāⁿ Tiatira, ní yeⁿ'e yáāⁿ Sardis, ní yeⁿ'e yáāⁿ Filadelfia, ndúúcū yeⁿ'e yáāⁿ Laodicea.

12 Tuu'mi ní 'úú nan'guaacúndií ní n'diichí du'ū chi yaā'vi 'úú. Taachi n'diichi cuaaⁿ daamí n'diichí ndɛɛ̄chɛ̄ candeleros yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ. 13 Ní náávtaⁿ'a yeⁿ'e ndu'u candeleros miiⁿ 'áámá yā cheendii yā tan'dúúcā 'aama saⁿ'ā daiyá 'iiⁿ'yāⁿ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Canúuⁿ yā 'áámá catecai chi ngɛɛ yā chi ndaa ndii ná daandu ca'a yā. Ní ndɛ́ɛ́ chiichí 'áámá cinta yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ cuaaⁿ 'nííⁿnúⁿ yā. 14 Ní tiíⁿ yā ndúúcū yundutiíⁿ yā ní cuɛ́ɛ̄ tan'dúúcā duudū 'iiti cuūchī cuɛ́ɛ́, ní 'tiicá ntúūⁿ cuɛ́ɛ̄ tan'dúúcā yaāⁿ. Ní nduutináaⁿ yā tan'dúúcā 'áámá nguuchi yaⁿ'ā. 15 Ní ca'a yā tan'dúúcā cūū cuááⁿ chi ndís'tiī 'āā ngiichí nī chɛɛti 'áámá horno ní dɛɛvɛ́ diiⁿ nī. Ní nduudu yeⁿ'é yā ní tan'dúúcā chí n'gɛɛcú 'yaa n'dáí yíícú. 16 Ní ndɛɛ yā na ta'a cuaacú yā ndɛɛ̄chɛ̄ 'ííⁿnyúⁿ. Ní na cheendí yā miiⁿ canéé 'áámá machete chi 'caāiⁿ nduu 'uuví lados. Ní núúⁿmáⁿ naaⁿ yā ngíí n'gāi tan'dúúcā chi n'gāi 'yáⁿ'ā taachi nééné íniguaaⁿ nááⁿ.

17 Ní taachi 'úú snaáⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ sndɛɛvɛ́ na ca'a yā tan'dúúcā chi ch'ií. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ s'neéⁿ yā ta'ā cuaacú yā vmnaaⁿ yeⁿ'ē 'úú ní caⁿ'a yā chīi yā 'úú: Nguɛ́ɛ́ 'va'a di. 'Úú chí vmnááⁿ vmnaaⁿ, 'úú ndíí cuaaⁿ naachí 'cuiinu 'úú. 18 'Úú 'áámá canduuchí. Cuáácú ch'īi naati cuin'diichí nī maaⁿ ní 'úú canduuchí cueⁿ'e daāⁿmaⁿ 'tíícā. 'Úú ní ndɛɛ́ llaves yeⁿ'e vaadī n'gii chi yeⁿ'e lugar naachi snéé 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí ní nguɛ́ɛ́ chi'téénu yā Ndyuūs. 19 Maaⁿ ní dii dingúuⁿ di dendu'ū chi 'túúcā chi n'diichi di ndúúcū dendu'ū chi 'tíícā ndúúcū dendu'ū chi ndaa cuayiivi. 20 Maaⁿ ní 'úú n'giⁿ'í dii dɛ'ɛ neⁿ'e caaⁿ'maⁿ ndɛɛ̄chɛ̄ 'iiⁿnyúⁿ miiⁿ chi n'diichi di na ta'ā cuaacú ní yeⁿ'e chi ndɛɛ̄chɛ̄ candeleros yeⁿ'e 'diiⁿnguāáⁿ miiⁿ. Ndu'u ndɛɛchɛ́ 'iiⁿnyúⁿ miiⁿ chiíⁿ chí du'ū ndɛɛ̄chɛ̄ 'iiⁿ'yāⁿ chi ndíí tiīiⁿ yeⁿ'e ndu'ū ndɛɛ̄chɛ̄ yaācū miiⁿ. Ní ndu'ū ndɛɛ̄chɛ̄ candeleros chí n'diīchī di chííⁿ chí ndɛɛ̄chɛ̄ yáacū miiⁿ.

2

Juan idingúuⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Efeso

1 Díí, Juan idingúuⁿ di chuū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ndíí tiīiⁿ yeⁿ'e yáacū yeⁿ'e yáāⁿ Efeso. 'Iiⁿ'yāⁿ chi ndɛɛ́ yā ndu'u ndɛɛ̄chɛ̄ 'ííⁿnyúⁿ na tá'ā cuaacú yā ní chiicá yā nguaaⁿ ndɛɛ̄chɛ̄ candeleros yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ngaⁿ'á yā dendu'ū chi 'túúcā: 2 'Úú ní deenú ntiiⁿnyuⁿ chi diiⁿ di. Deenú chi díítūu n'dáí diiⁿ dí ntiiⁿnyuⁿ ní vɛ́ɛ́ paciencia nanáaⁿ di. Ní deenú chi ichɛɛ di yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ n'daācā idiíⁿ yā. Ní deenú ntúūⁿ chi ndɛɛ̄ di cuidado yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a chi apóstoles ní nguɛ́ɛ́ 'tiicá yā. Ní dii deenu di chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ apóstoles 'iiⁿ'yāⁿ. Ní deenu di chí yaadi yā. 3 Ní dii vɛ́ɛ́ paciencia nanáaⁿ di ní n'geenu di ngii. Ní diiⁿ di n'deee n'dáí ntiiⁿnyuⁿ cáávā 'úú. Ní nguɛ́ɛ́ chicúuⁿnuⁿ di yeⁿ'e dendu'ū. 4 Naati vɛ́ɛ́ 'tɛ́ɛ́ contra yeⁿ'ē di. Nguɛ́ɛ́ dineⁿ'e di 'úú tan'dúúcā chi vmnááⁿ vmnaaⁿ dineⁿ'e ca di. 5 Ní cáávā chuū nn'gáácú dí yeⁿ'e chi diiⁿ di chi nguɛ́ɛ́ dineⁿ'e ca di 'úú ní ndaacadaami di yeⁿ'ē. Ní dineⁿ'e ca di 'úú tan'dúúcā chí diīⁿ di vmnááⁿ vmnaaⁿ. Ní nduuti chi nguɛ́ɛ́ 'túúcā diiⁿ di, 'úú ní ndāa niiⁿnuúⁿ ní divií candelero yeⁿ'e di yeⁿ'e naachi snéé. 6 Ní chuū chi vɛ́ɛ́ favor yeⁿ'e di. Nguɛ́ɛ́ inee yiinu di ntiiⁿnyuⁿ chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e grupo yeⁿ'e Nicolaítas. Ní 'úú ntúūⁿ nguɛɛ neⁿ'é chi diíⁿ yā. 7 'Iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ veéⁿ yā 'caandiveéⁿ yā chi ngaⁿ'ā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ngii 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáacū s'eeⁿ. 'Úú ngaⁿ'á chi 'iiⁿ'yāⁿ chi cuchɛ́ɛ yā yeⁿ'e dendu'ū, 'úú ca'á 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi che'é yā n'gui'i yeⁿ'e yáⁿ'á yeⁿ'e vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ chí cánéé naavtaⁿ'ā yeⁿ'e paraíso chi jardín yeⁿ'e Ndyuūs.

Juan idingúuⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Esmirna

8 Díí, Juan, idingúuⁿ di yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ndíí tiīiⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáacū yeⁿ'e yáāⁿ Esmirna. Dendu'u chi 'túúcā ngaⁿ'á 'iiⁿ'yāⁿ chi vmnááⁿ vmnaaⁿ ndii chí 'cuiinu, 'iiⁿ'yāⁿ chi 'āā n'dīi yā ní maaⁿ ní 'āā canduuchi ntuúⁿ yā. 9 'Úú deenú ntiiⁿnyuⁿ chi diiⁿ di. Deenú chi n'geenu di ngii ndúúcū dendu'ū chi chɛɛchí n'dai yeⁿ'e di. Deenú chi nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ yeⁿ'e di naati cuaacu nííⁿnyúⁿ chi 'cuiica di. 'Úú deenú yeⁿ'ē chi 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā chi judíos yā chi Israel ya ní nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā tan'dúúcā chi 'iiⁿ'yāⁿ judíos yā. Ní deenú chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ n'daacā ngaⁿ'á yā yeⁿ'e di. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. 10 Nguɛ́ɛ́ 'va'a di yeⁿ'ē dendú'ū chi canee chi 'cueenu di cuuvi. 'Caandiveeⁿ di yeⁿ'é. Yááⁿn'guiinūuⁿ cutá'a sa náⁿ'ā ndís'tiī ní cu'nuuⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ vácūū caati n'diichineeⁿ sa nducyaaca ndís'tiī. Ní canee chi 'cueenú nī cuuvi ndiichí nguuvi. Naati 'áámá canee nī ndúúcū chi i'téénu nī ndii chi 'cuūvi nī ní 'úú teé ndís'tiī 'áámá corona chi vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 11 'Iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ veéⁿ yā 'caandiveéⁿ yā chi ngaⁿ'ā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ngii 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáacū s'eeⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ chi cuchɛ́ɛ yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē dendu'ū nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cueenú yā cuuvi yeⁿ'ē ndii 'úúví vaadī n'gii chi infierno.

Juan idingúuⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Pérgamo

12 Díí, Juan, idingúuⁿ di ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ndíí tiīiⁿ chi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáacū yeⁿ'e yáāⁿ Pérgamo: Chuū ngaⁿ'á 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ machete chi 'uūvī lados 'caāiⁿ. 13 Chuū ngaⁿ'a yā. 'Úú ní deenú tanducuéⁿ'ē chi diiⁿ di. Deenú chi canee di naachi yááⁿn'guiinūuⁿ ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ sa. Ní 'áárá chí 'tíícā 'áámá canee di lado yeⁿ'é nguɛ́ɛ́ ndaacádaami di yeⁿ'e chi i'téénu di 'úú. Ní 'tiicá ntúūⁿ diiⁿ di nguuvi chi chó'ōo taachi nguaaⁿ ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'iiⁿ'núⁿ yā saⁿ'ā Antipas chi 'áámá caⁿ'ā sa nduudu cuaacu yeⁿ'é na yáāⁿ naachi canee yááⁿn'giinūuⁿ. 14 Naati vɛ́ɛ́ n'duuvi dendu'ū yeⁿ'e chi contra yeⁿ'ē di. Na yáāⁿ Pérgamo chi yáāⁿ yeⁿ'e di vɛ́ɛ́ nguaaⁿ ndís'tiī náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā s'neéⁿ yā yeⁿ'e chi i'téénu yā chi 'cueeⁿ Balaam. Ní Balaam miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chí chi'cueéⁿ yā saⁿ'ā Balac táácā cuuvi diiⁿ sa chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e Israel dinuuⁿndí yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e Israel dinuuⁿndí yā taachi che'é yā dendu'ū yeⁿ'e chi 'iiⁿ'yāⁿ cáávā ofrenda ca'a yā nátai yeⁿ'e santos chi ídolos, ní taachi caⁿ'á yā ndúúcū 'aama n'daataá o 'aama isáⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā. 15 Ní 'tiicá ntúūⁿ vɛ́ɛ́ nguaaⁿ ndís'tiī 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā s'neeⁿ yā yeⁿ'e chi i'téénu yā chi ca'cueéⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e grupo yeⁿ'e nicolaítas. Ní 'úú nguɛ́ɛ́ inee yiinú yeⁿ'e chuū. 16 Ndaacadáámí dí yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chuū. Nduuti chi nguɛ́ɛ́ diiⁿ di 'túúcā ndaa nuúⁿ naachi canee di ní 'cuuⁿ'máⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū machete chi 'uūvī lados 'caāiⁿ chi canéé cheendí. 17 'Iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ veéⁿ yā 'caandiveéⁿ yā chi ngaⁿ'ā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ngii 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yáacū s'eeⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ chi cuchɛɛ yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē 'úú ní ca'á 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ pan chi duuchi maná chi canúúⁿ n'de'ei. Ní ca'á 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'áámá tuūu cuɛ́ɛ̄ naachi canéé nguūⁿ 'áámá chi duuchi chi ngai. Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ deenú yā chi duuchi miiⁿ, dámaāⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi cuta'á yā tuūu cuɛ́ɛ̄ miiⁿ deenú yā chi duuchi miiⁿ.

Juan idingúúⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Tiatira

18 Díí, Juan, idingúuⁿ di yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ndíí tiīiⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáacū yeⁿ'e yáāⁿ Tiatira: Daiyá Ndyuūs chi vɛ́ɛ́ nduutináaⁿ yā tan'dúúcā nguuchi yaⁿ'ā ni ca'a yā tan'dúúca cūū cuaaaⁿ chi dɛɛvɛ́ n'dai ngaⁿ'á yā 'tíícā. 19 'Uú deenú nducuéⁿ'ē chi diiⁿ di. Deenú chi dineⁿ'e di 'úú, chi i'téénu di 'úú, ní dichii'vɛ di 'úú. Ní vɛ́ɛ́ paciencia nanáaⁿ di. Deenú chi maaⁿ diíⁿ nī ntiiⁿnyuⁿ chi n'deee n'dáí nguɛ́ɛ́ ti ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é nī chi vmnaaⁿ. 20 Naati vɛ́ɛ́ duū'vī dendú'ū contra yeⁿ'ē di. Ndís'tiī ní 'cuaáⁿ nī táⁿ'ā Jezabel chi ngaⁿ'a tá chi chííⁿ chi ngaⁿ'a tá ní nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Nginnche'ei tá 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ̄ 'úú ndúúcū chí ngí'cueeⁿ tá. Ní ngaⁿ'a tá chí 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi caⁿ'á yā ndúúcū n'daataá o isaⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā ní cuuvi ché'e yā dendu'ū chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cáávā ofrenda ca'a yā nátai yeⁿ'e santos chi ídolos. 21 'Úú ní ca'á lugar táⁿ'ā miiⁿ chi ndaacadaami tá yeⁿ'e chi diiⁿ tá chí nguɛ́ɛ́ n'daacā naati nguɛ́ɛ́ 'cuūⁿ ta ndaacadaami tá yeⁿ'e nducuéⁿ'ē chí diiⁿ tá chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Ní neⁿ'e tá chi tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ dinuuⁿndí yā ndúúcu tá. 22 Maaⁿ ní 'úú diíⁿ chi nééné ngiitā tá miiⁿ ní nducyáácá isaⁿ'ā chi diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngi'cueeⁿ tá neené 'cueenu yā cuuvi. 'Tíícā maaⁿ ní diíⁿ ndúúcū nducyáácá yā nduuti chi nguɛ́ɛ́ ndaacadáámí yā yeⁿ'e chi ngi'cueeⁿ n'daataá mííⁿ. 23 'Tiicá ntúūⁿ 'úú ní 'caāⁿ'núⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā tan'dúúcā chi chi'cueeⁿ tá. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducyáácá yaācū caⁿ'á yā cadíínuuⁿ yā chi 'úú chi n'diichí dɛ'ɛ̄ vɛɛ chi 'iiⁿ'yāⁿ nadicadíínuuⁿ yā ndii na staava yeⁿ'é yā. Ní 'úú nadii'vɛ́ ndís'tiī tuunu tuunu ca dendu'ū chi diíⁿ nī. 24 Chuū ngaⁿ'á ngīi ndís'tiī ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs ní chi snée yā na yáāⁿ Tiatira chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ yā tan'dúúcā chi ngi'cueeⁿ táⁿ'ā miiⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ déénu nī dɛ'ɛ̄ chi nuuⁿndi s'eeⁿ chi ch'ɛɛtɛ chí yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ. Tan'dúúcā chi ngaⁿ'a náⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ 'úú ngaⁿ'á chi nguɛ́ɛ́ cu'neéⁿ táámá dendú'ū chi díítūu nanááⁿ ndís'tiī. 25 Naati chííⁿ chi 'āā vɛ́ɛ́ yeⁿ'é nī cundɛɛ́ nī cuidado yeⁿ'ē ndii 'úú nindaá nanáaⁿ nī. 26 'Iiⁿ'yāⁿ chi cuchɛ́ɛ yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē dendu'ū ní nguuvi nguuvi diíⁿ yā tan'dúúcā 'úú neⁿ'é ndíí cuaaⁿ ná n'giinu, 'úú ní ca'á ntiiⁿnyuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'e nducuéⁿ'ē naciones. 27 Ní caⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā chiidá tee yā poder 'úú chi 'úú ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē naciones ndúúcū 'áámá nduucu cūū yeⁿ'é. Ní ndúúcū nduucu cūū miiⁿ 'cueⁿ'é naciones chí chīcheiyei tan'dúúcā chi naciones ní 'aama vaso yeⁿ'e yáⁿ'āa chi 'cueēeⁿ. 28 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi cuchɛɛ yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē 'úú ní ca'á 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ 'ííⁿnyúⁿ yeⁿ'e nguɛɛtiyaaⁿ. 29 'Iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ veéⁿ yā 'caandiveéⁿ yā chi ngaⁿ'ā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ngii 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yaācū s'eeⁿ.

3

Juan idingúuⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Sardis

1 Díí Juan, idingúuⁿ di yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ndíí tiīiⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáacū yeⁿ'e yáāⁿ Sardis: Chuū ngaⁿ'a Cristo chí vɛ́ɛ́ ndɛɛ̄chɛ̄ espíritus yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcū ndɛɛ̄chɛ̄ 'ííⁿnyúⁿ s'eeⁿ. 'Úú deenú chiiⁿ chi diiⁿ di. Ní deenú chi 'áárá chí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ deenú yā dii cáávā cosas chi diiⁿ di ti cánduuchi di naati nanááⁿ 'úú dii canéé dí tan'dúúcā chi n'díí di cucáávā nuuⁿndi yeⁿ'e di. 2 Nandúúchí dí. Cunéé diītū di ní cu'téénu ca di yeⁿ'e cosas chi vɛ́ɛ́ caati vmnááⁿ vmnaaⁿ nguɛ́ɛ́ diiⁿ di cuidado yeⁿ'e nducuéⁿ'ē. Cu'téénu ca di ní nguɛ́ɛ́ cuuvi cho'ōo yeⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ chi yeⁿ'e di. Ní 'úú n'diichí ntiiⁿnyuⁿ chi diiⁿ di. Ní nguɛ́ɛ́ n'daacā ca nanááⁿ Ndyuūs. 3 N'gaacú di yeⁿ'e chi n'giindiveeⁿ di chi 'iiⁿ'yāⁿ chi'cueeⁿ yā dii. Maaⁿ ní diiⁿ di tan'dúúcā chi 'cueeⁿ di ní ndaacadaami di yeⁿ'e chi diiⁿ di chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Ní nduuti chi nguɛ́ɛ́ diiⁿ di cuidado tuu'mi ní 'úú ndaá tan'dúúcā 'áámá chi duucu ní nguɛ́ɛ́ cadíínuuⁿ di hora chí ndaá nanááⁿ dii. 4 Vɛ́ɛ́ duu'vi 'iiⁿ'yāⁿ nguaaⁿ ndís'tiī chi snée yā na yáāⁿ Sardis, 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ dinuuⁿndí yā tan'dúúcā tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi dinuuⁿndí yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'á yā nduucú ndúúcū catecai cuɛ́ɛ yā ti 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní n'dai taaví yā chí cuuvi 'tíícā ndúúcu yā. 5 'Iiⁿ'yāⁿ chi cuchɛɛ́ yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē nndaāca yā catecai cuɛ́ɛ yā. Ní 'úú nguɛ́ɛ́ nadatuūví chi duuchi yā naachi canéé nguūⁿ na libro yeⁿ'e vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Ní 'úú ní caaⁿ'máⁿ chi duuchí yā nanááⁿ chiidá ní nanááⁿ ángeles dendú'ū. 6 'Iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ veéⁿ yā 'caandiveéⁿ yā chííⁿ chi ngaⁿ'ā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ngii 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yaācū s'eeⁿ.

Juan idingúuⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Filadelfia

7 Díí, Juan, idingúuⁿ ntúūⁿ di yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ndii tiīiⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū yeⁿ'e yáāⁿ Filadelfia. Dendu'ū chi 'túúcā ngaⁿ'á 'iiⁿ'yāⁿ chi dɛɛvɛ taavi ca yā ní cuaacu yā. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi ndɛ́ɛ yā llave yeⁿ'e David, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ taachi nn'guaaⁿ yā puerta mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi nn'gaadí yā. Ní taachi nn'gaadí yā 'tiicá ntúūⁿ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi nn'guaaⁿ yā. 8 'Úú n'diichí tanducuéⁿ'ē chi diiⁿ di. 'Úú n'neéⁿ cucáávā di 'áámá cheendi va'āī chi maaⁿ ní cánda'āī ní mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi nn'gaadí yā cheendi va'āī miiⁿ. 'Áárá chi vɛ́ɛ́ duu'vi fuerzas yeⁿ'e di ch'iindiveeⁿ di nduudu cuaacu yeⁿ'é ní nguɛ́ɛ́ ndaacadaami di yeⁿ'é. 9 'Caandiveeⁿ di yeⁿ'é. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ti ngaⁿ'á yā nduudu yaadi. Ngaⁿ'á yā chi 'iiⁿ'yāⁿ judíos yā chi Israel yā ní nguɛ́ɛ́ 'túúcā diíⁿ yā tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ judíos yā. Cuin'diichi di. 'Úú idiíⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ndaá yā nanaaⁿ di ní caantii'yá yā nanááⁿ ca'a di ní cu'téénu yā dii. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuvi cadíínuuⁿ yā chi 'úú ní neⁿ'é dii. 10 Dii ní ndɛɛ di cuidado yeⁿ'e nuuⁿndi chi ngaⁿ'á yeⁿ'e chi cuchɛɛ di, ní cuchɛ́ɛ di. Ní cáávā chuū 'úú ndɛɛ́ cuidado yeⁿ'e dii yeⁿ'e tiempo chi cuchiī chi caaⁿmaⁿ ndaá cosas chi n'diichineeⁿ yā dii. Ní cosas miiⁿ ndaa yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā núúⁿmáⁿ iⁿ'yeēⁿdī. Ní n'diichineéⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi s'néeⁿ yā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 11 Cuin'diichi di. Niiⁿnuⁿ ndaá nanááⁿ dii. Cundɛ́ɛ ca di cuidado yeⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e di ní mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cuta'á yā corona chi cuuvi yeⁿ'e di. 12 'Iiⁿ'yāⁿ chi cuchɛɛ́ yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē, 'úú idiíⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'áámá caneé yā na yaācū yeⁿ'é tan'dúúcā 'áámá pilar yeⁿ'e yaācū yeⁿ'e Ndyuūs, 'tííca yā. Ní 'āā ntɛ́ɛ́ can'daa yā yeⁿ'e yaācū miiⁿ. Ní 'úú idinguúⁿ nchɛɛtɛ́ yā chi dúúchí Ndyuūs yeⁿ'é ndúúcū chi duuchi yeⁿ'e yáāⁿ yeⁿ'e Ndyuūs yeⁿ'é. Ní yáāⁿ miiⁿ nguuvi Jerusalén chí ngai chi ndaā yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi ní yeⁿ'e Ndyuūs yeⁿ'é. 13 'Iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ veéⁿ yā 'caandiveéⁿ yā chi ngaⁿ'ā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ngii 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e yaācū s'eeⁿ.

Juan idingúuⁿ yā carta 'cūū yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ Laodicea

14 Díí, Juan, idingúuⁿ di yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ndii tiīiⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū yeⁿ'e yáāⁿ Laodicea: Nduudú 'cūū ní yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuví yā Amén chi neⁿ'e caaⁿ'maⁿ chí cuaacu yā. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi testigo yā ní ngaⁿ'a cuaacu yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní yeⁿ'é yā tanducuéⁿ'ē chi Ndyuūs din'dái yā. 15 'Úú deenú tanducuéⁿ'ē chi diiⁿ di. Ní díí canee di tan'dúúcā chi nguɛ́ɛ́ ndúú 'iiⁿ'nūⁿ di ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'iichɛ di. Dɛ'ɛ chúúcā n'daacā cáávā dii ndúútī chí 'iiⁿ'nūⁿ di o 'iichɛ di. 16 Cáávā chi dii ní cuūtū di, ní nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'nūⁿ di, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'iīchɛ̄ di, 'úú ní diíⁿ ndúúcū di tan'dúúcā chi caachí dii yeⁿ'ē na cheendí ti dii tan'dúúcā chi nuūⁿnīⁿ daaíⁿ dii, ní 'tíícā diíⁿ. 17 Díí ní 'túúcā ngaⁿ'a di chi 'cuiica di ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ neⁿ'e di ti neené n'deēe dendú'ū yeⁿ'e di vɛ́ɛ́. Naati díí nguɛ́ɛ́ deenu di chi nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ yeⁿ'e di. Ní ndaachí canée di caati canée di tan'dúúcā chi díí ní pobre di ní nguɛ́ɛ́ catecai di, ní ngueenáaⁿ di. 'Tíícā canée di. 18 'Úú ní teé consejo dii. Cuai di yeⁿ'e 'úú 'dííⁿnguāaⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ din'dái yā cáávā nguuchi yaⁿ'ā ní 'íícú cuuvi cuaacu chi 'cuiica di. Ní cuai di catecai cuɛ́ɛ̄ chi cu'nuuⁿ di cuerpo yeⁿ'e maaⁿ di ní nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cuináaⁿ di caavā chi nguɛ́ɛ́ catecai di. Ní cuai di yiīcū ní cu'neeⁿ di na nduutináaⁿ di ní 'íícú cuuvi snaaⁿ di. 19 'Úú yaa'vineé nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi idineⁿ'é ní diíⁿ castigar 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Maaⁿ ní canéé chi nndáácádáámí dí yeⁿ'e chi diiⁿ di chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Ní serio canee di ndii staava yeⁿ'e di. 20 Cuin'diichi di. 'Úú ní caneé cheendi va'āī ní 'cuaí 'iiⁿ'yāⁿ. Nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ 'caandiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é ní nn'guaaⁿ yā cheendi va'āī caavā 'úú, tuu'mi ní 'úú cho'ó cuaaⁿ chɛɛti va'āī ní n'diichí 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. Ní che'é ndúúcu yā ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ che'é yā nduucú. 21 'Iiⁿ'yāⁿ chi cuchɛɛ yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē dendu'ū 'úú ní ca'á lugar yeⁿ'e yā chi 'cuūndí yā ndúúcū 'úú na trono yeⁿ'é tan'dúúcā chí 'úú chichɛɛ́ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē dendu'ū ní ch'iindí ndúúcū chiidá na trono yeⁿ'é yā. 22 'Iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ veéⁿ yā 'caandiveéⁿ yā chi ngaⁿ'ā Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ngii nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū s'eeⁿ.

4

Nducyáácá yā chi snée yā na va'ai chɛɛti nguuvi dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs

1 Chó'ōo dendu'ū chi 'túúcā ní cuayiivi ní 'úú n'diichí cuaaⁿ 'nííⁿnúⁿ ní miiⁿ canéé 'áámá cheendi va'āī yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi chi canéé candá'āī. Ní ch'iindiveéⁿ 'áámá nduudu chi tan'dúúcā chi n'gɛɛcu trompeta. Ní nduudu miiⁿ dáámá ndúúcū nduudu chi ch'iindiveéⁿ vmnááⁿ vmnaaⁿ. Ní nduudu miiⁿ ní caⁿ'a nduucú 'tíícā: Dii cūchɛɛ dí 'múúⁿ ní 'úú ní 'cuuⁿ'míⁿ dii dendu'ū chi cuchiī cuayiivi.

2 Hora mííⁿ nūuⁿ 'úú caneé maaⁿ poder Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ní n'diichí 'áámá trono na va'ai chɛɛti nguuvi. Ní Ndyuūs vɛ́ɛ yā na trono miiⁿ. 3 'Iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ yā na trono miiⁿ ní núúⁿmáⁿ cuerpo yeⁿ'é yā naáⁿ yā tan'dúúcā 'áámá tuūu chi 'áámá ngíí n'gai tan'dúúcā tuūu jaspe ndúúcū tuūu sardio. 'Tíícā cuerpo yeⁿ'é yā. Ní nuuⁿmaⁿ ndiivií cuaaⁿ 'diituú trono miiⁿ canee 'áámá cun'gúúⁿn'dí tan'dúúcā color yeⁿ'e tuūu esmeralda. 4 Ní nuuⁿmaⁿ ndiivií cuááⁿ 'diituú trono miiⁿ n'diīchí ndiicu cuūuⁿ tronos yeⁿ'e 'iiⁿntyéⁿ'ē s'eeⁿ naachi vɛ́ɛ yā. Ní nducyáácá yā vɛ́ɛ́ catecaí yā chi cuɛ́ɛ̄. Ní nducyáácá yā snúúⁿ tiíⁿ yā 'áámá corona yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ. 5 Ní yeⁿ'e trono chi naavtaⁿ'ā can'dáā 'cuaī ndúúcū dɛɛvɛ ndúúcū nduudu. Ní nanááⁿ trono miiⁿ canéé ndúúcū ndɛɛ̄chɛ̄ yaⁿ'ā ngiichi chi ndɛɛ̄chɛ̄ espíritus yeⁿ'e Ndyuūs. 6 Ní canéé ntúūⁿ nanááⁿ trono miiⁿ 'áámá cosa tan'dúúcā nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā tan'dúúcā 'áámá vidrio chi ngiī dɛɛvɛ n'dai. Ní naavtaⁿ'ā yeⁿ'e trono miiⁿ ní nuuⁿmaⁿ ndiivii cuaaⁿ 'diituú yeⁿ'e trono miiⁿ snéé cuūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē va'ai chɛɛti nguuvi chi snéé 'yaaⁿ n'dáí nduutináaⁿ yā ndii cuááⁿ vmnaaⁿ yā ndii cuááⁿ daamí yā. Ní ndiituú nduutinaáⁿ yā núúⁿmáⁿ ch'ɛɛtɛ cuerpo yeⁿ'é yā. 7 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi chi vmnááⁿ vmnaaⁿ tan'dúúcā 'áámá 'yáíⁿyāaⁿ cuá'aá 'tiicá yā. Ndii chííⁿ ndii 'uuví yā tan'dúúcā 'áámá itiindu 'lííⁿ 'tiicá yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ ndii chííⁿ ndii 'iinū miiⁿ vɛɛ naáⁿ yā tan'dúúcā naáⁿ 'iiⁿ'yāⁿ 'tííca yā. Ní ndii chííⁿ ndii cuūúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ní tan'dúúcā í'yāa chi nge'e tī na 'yúúné 'tiicá yā. 8 Ní nduu cuūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní vɛ́ɛ́ niyaaⁿ ngɛɛchi yā 'áámá 'aamá yā ni núúⁿmáⁿ cuááⁿ 'diituú yā ní cuaaⁿ nááⁿ ngɛɛchi yā ní ndiitūú nduuti náaⁿ yā. Nguɛ́ɛ́ intaavi'tuunuúⁿ yā ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú nguuvi ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú n'gaaⁿ chi caⁿ'a yā:

Dɛ'ɛ̄ chúúcā dɛɛvɛ yā, dɛ'ɛ̄ chúúcā dɛɛvɛ yā, dɛ'ɛ̄ chúúcā dɛɛvɛ yā, Señor Ndyuūs, chi vɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē poder yeⁿ'é yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi canéé ndii vmnááⁿ vmnaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi maaⁿ canée yā, ní 'iiⁿ'yāⁿ chí canéé chí ndaa yā.

9 Ní ca'áámá ca'áámá vmnéⁿ'ēe chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ dich'ɛɛtɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi vɛ́ɛ yā na trono miiⁿ ní diíⁿ yā honrar 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní ca'á yā gracias 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi candúúchí yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ 'tíícā diiⁿ yā. 10 Ndu'u ndiicú cuūuⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē candiitín'díi yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi vɛ́ɛ yā na trono miiⁿ ní dich'ɛɛtɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi 'áámá canée yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ s'neeⁿ yā coronas yeⁿ'e yā nanááⁿ trono miiⁿ ní caⁿ'a yā 'túúcā:

11 Díí Señor chi Ndyuūs yeⁿ'e yú, díí ní n'dai taavi di chi dich'ɛɛtɛ́ yā dii, ní diíⁿ yā honrar dii, ní ngaⁿ'á yā chi tanducuéⁿ'ē poder ní yeⁿ'e di caati dii ní din'dái di tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi vɛ́ɛ́. Ní cáávā chi maaⁿ di neⁿ'e di din'dái di tanducuéⁿ'ē dendu'ū, 'tíícā diiⁿ di.

5

Libro ndúúcū 'iiti cuūchī

1 Ní n'diichí na ta'a cuaacú yā 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ yā na trono miiⁿ 'áámá libro chi tan'dúúcā 'áámá rollo caaca naachi canéé nguūⁿ cuááⁿ chɛɛti ndii cuaaⁿ dáámí. Ní libro miiⁿ nduudi ndúúcū ndɛɛ̄chɛ̄ sellos. 2 Ní n'diichí 'áámá ángel chi vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'é yā. Ní yuudu n'dáí 'cai yā ní caⁿ'a yā 'túúcā. ¿Dú'ū chi n'dai taavi ca chi cuuvi nn'guaaⁿ libro 'cūū ní ndivíī sellos chi nduudí?

3 Naati mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi ndíí nguɛ́ɛ́ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi canúúⁿ maaⁿ yáⁿ'āa cuuvi nan'guaáⁿ yā libro miiⁿ ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú cuuvi n'diichí yā libro miiⁿ. 4 Ní 'úú Juan neené chɛɛ̄cu taaví ti nguɛ́ɛ́ ndaaca yā mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi n'dai taavi cá yā chi cuuvi nan'guaaⁿ yā libro miiⁿ ní 'cueeⁿ yā yeⁿ'ē. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú cuuvi snaaⁿ yā libro miiⁿ. 5 Tuu'mi ní 'áámá 'iiⁿntyéⁿ'ē caⁿ'a yā chii yā 'úú: Díí nguɛ́ɛ́ cuɛɛcu di. Cuin'dííchí dí. Jesucristo chi duuchi 'yáíⁿyāaⁿ cuá'aá, chi yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Judá chi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e ndaata David, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chichɛɛ́ yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē ní cuuví nan'guaáⁿ yā libro miiⁿ ní cuuvi cáánteéⁿ yā ndu'u ndɛ̄ɛ̄chɛ̄ sellos.

6 Tuu'mi ní n'diichí chi naavtaⁿ'ā yeⁿ'e trono miiⁿ ní naavtaⁿ'ā yeⁿ'e ndu'u cuūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní naavtaⁿ'ā yeⁿ'e 'iiⁿntyéⁿ'ē s'eeⁿ n'diichí 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī chi chééndii yā. Ní n'diichí chi vɛ́ɛ́ seña na cuerpo yeⁿ'e yā chi 'iiⁿ'yāⁿ ch'iiⁿ'núⁿ yā 'yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī miiⁿ vɛ́ɛ́ ndɛɛ̄chɛ̄ duuⁿnííⁿníⁿ yā ní ndɛɛ̄chɛ̄ nduutináaⁿ yā chi ndɛɛ̄chɛ̄ espíritus yeⁿ'é Ndyuūs chi Ndyuūs dicho'ó yā núúⁿmáⁿ íⁿ'yeēⁿdī. 7 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní cueⁿ'é yā ní ndaá yā ní sta'á yā libro miiⁿ yeⁿ'e ta'ā cuaācú yā 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ yā na trono miiⁿ. 8 Ní taachi sta'á yā libro miiⁿ ní ndúú cuūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ndúúcū ndiicú cuūuⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē chintii'yá yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī miiⁿ. Ní ca'áámá ca'áámá 'iiⁿntyéⁿ'ē s'eeⁿ candɛɛ yā arpas yeⁿ'e yā. Ní ndɛɛ́ yā chiitɛ yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ ndiituú ndúúcū cúⁿ'úyaa. Ní 'yaaⁿ'miⁿ yeⁿ'e cúⁿ'úyaa miiⁿ chííⁿ chi ngaⁿ'anguá'āa 'iiⁿ'yāⁿ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, 'iiⁿ'yāⁿ chí yeⁿ'e Ndyuūs. 9 Ní chiitá yā 'áámá canto chí ngai chi 'tíícā:

Díí ní n'dai taavi di chi cuta'a di libro miiⁿ ní cáánteeⁿ di sellos yeⁿ'ē caati 'iiⁿ'yāⁿ ch'iiⁿ'núⁿ yā dii. Ní dii cáávā yuūúⁿ yeⁿ'e di cái di nús'ūū chi cuuví 'nū yeⁿ'e Ndyuūs nús'uu. Ní nús'uu ní yeⁿ'e nducyáácá raza yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ, ní yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē idioma ní yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē yáāⁿ, ní yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē nación. 'Tíícā nús'uu.

10 Ní dii ní din'dái di nús'uu ní diiⁿ di chi reyes nús'uu, ní diiⁿ di chi chiiduú nús'uu cucáávā Ndyuūs yeⁿ'e yú. Ní 'iicú cuuvi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ 'nū nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

11 Ní cuaaⁿ 'nííⁿnúⁿ n'diichí ní ch'iindiveéⁿ nduudu yeⁿ'ē 'yaaⁿ n'dáí ángeles chi snée yā cuaaⁿ 'diituú yeⁿ'e trono miiⁿ ní yeⁿ'e nduu cuūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ, ní yeⁿ'e 'iiⁿntyéⁿ'ē s'eeⁿ. Ní ángeles ní n'deee n'dáí yā chi ngii yā ndiichi millares ndii chííⁿ cuuvi millares ndúúcū millares ndúúcū millares. 12 Ní yuudu n'dai caⁿ'a nducyaaca s'eeⁿ:

'Iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī chi 'iiⁿ'yāⁿ ch'iiⁿ'núⁿ yā ní n'dai taavi cá yā chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ dich'ɛɛtɛ́ yā. 'Iiⁿ'yāⁿ miiⁿ sta'á yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū poder ndúúcū tanducuéⁿ'ē vaadī 'cuiica ndúúcū tanducuéⁿ'ē vaadī deenu ndúúcū tanducuéⁿ'ē fuerzas ndúúcū tanducuéⁿ'ē honra ndúúcū tanducuéⁿ'ē vaadī dɛɛvɛ ngíí ndúúcū chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ dich'ɛɛtɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ.

13 Ní ch'iindiveéⁿ ntuúⁿ nduudu yeⁿ'e nducyaaca chi snéé na va'ai chɛɛti nguuvi ndúúcū nducyaaca chi snéé vmnaaⁿ yáⁿ'āa 'cūū ndúúcū nducyaaca chi snéé maaⁿ yáⁿ'āa ndúúcū nducyaaca chi snéé ná nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā, nducyaaca chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e nducueⁿ'ē chi vɛ́ɛ́ ní ngiita yā 'tíícā:

Cueⁿ'e daāⁿmaⁿ cueⁿ'e daāⁿmaⁿ dich'ɛɛtɛ́ 'nū dii ní diíⁿ 'nū honrar dii. Ní caⁿ'a 'nū chi vaadī dɛɛvɛ ngii ndúúcū poder ní yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ yā na trono miiⁿ ní yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī.

14 Ní ndu'u cuūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní caⁿ'a yā: Tíícā cuuvi. Ní ndu'u ndiichi cuūuⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē chintii'yá yā ní s'téénu yā 'iiⁿ'yāⁿ chi 'áámá canéé yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

6

Yeⁿ'e ndɛɛ̄chɛ̄ sellos

1 Cuayiivi ní n'diichí taachi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī nan'guáaⁿ yā 'áámá chɛ́ɛ́ sello yeⁿ'e chi naachi ndɛɛ̄chɛ̄ sello yeⁿ'e libro miiⁿ. Ní ch'iindiveéⁿ nduudu yeⁿ'e 'áámá chɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e chi cuuúⁿ yā chi canduuchi. Ní neené diitūu n'gai yā tan'dúúcā daavi ní caⁿ'a yā: Cuchíi di ní n'diichi di.

2 'Úú ní n'diichí ní mííⁿ cánéé 'yúudūu cuɛ́ɛ̄ ndúúcū 'áámá saⁿ'ā candúu sa 'iiti miiⁿ. Ní ndɛɛ sa 'áámá arco na ta'a sa. Ní ca'a yā 'áámá corona saⁿ'ā miiⁿ ní can'daā sa chi 'cuuⁿ'miⁿ sa. Ní diiⁿ sa chí cuchɛɛ sa yeⁿ'e enemigo yeⁿ'e sa.

3 Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī nan'guaaⁿ yā ndii chííⁿ ndii 'úúví sello yeⁿ'e libro miiⁿ ch'iindiveéⁿ nduudu yeⁿ'e ndii chííⁿ ndii 'uuvi 'iiⁿ'yāⁿ chí naachi cuuúⁿ yā, ní caⁿ'a yā: Cuchíi di ní n'diichi di.

4 Tuu'mi ní n'diichí. Can'daā táámá 'yúúdūu chi cuá'a tī ndúúcū 'áámá saⁿ'ā candúu sa 'iiti miiⁿ. Ní saⁿ'ā miiⁿ sta'a sa 'áámá machete chí ch'ɛɛtɛ chí 'uūvī lados 'caāiⁿ chi táámá yā ca'a sa. Ní saⁿ'ā miiⁿ ndɛɛ sa poder chi diītiinú miiⁿ chi divíi sa vaadī 'diiíⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní 'íícú 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū caⁿ'á yā 'caaⁿ'núⁿ yā 'áámá yā taama yā.

5 Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī nan'guaaⁿ yā ndii chííⁿ ndii 'íínú sello ch'iindiveéⁿ nduudu yeⁿ'e ndii chííⁿ ndii 'íínú 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi caⁿ'a yā 'túúcā: Cuchíi di ní n'diichi di. Ní n'diichí 'áámá 'yuūdūu cuáīⁿ. Ní saⁿ'ā chi candúu sa 'yuūdūu miiⁿ ndɛɛ sa 'áámá cūū caadi na ta'a sa. 6 Ní ch'iindiveéⁿ nduudu naavtáⁿ'ā yeⁿ'e na cuūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí caⁿ'a 'tíícā: 'Áámá kilo yeⁿ'e trigo ní nditiiⁿ'yuⁿ caadi, ní 'iiⁿnū kilos yeⁿ'e cebada ní nditiiⁿ'yuⁿ caadi. Nguɛ́ɛ́ diiⁿ di daño yeⁿ'e aceite, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú yeⁿ'e vino ti nduu 'uuvi naaⁿ ní nduuví n'deee n'dáí.

7 Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī miiⁿ nan'guaaⁿ yā ndii chííⁿ ndíí cúūuⁿ sello miiⁿ ch'iindiveéⁿ nduudu yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi ndii chííⁿ ndíí cuūuⁿ 'iiti miiⁿ chi caⁿ'a 'túúcā: Cuchíi di ní n'diichi di.

8 N'diichí ní snaáⁿ 'áámá 'yúúdūu cuaaaⁿ dɛɛvɛ́ ndúúcū saⁿ'ā chi cundúu sa 'yúudūu miiⁿ. Saⁿ'ā miiⁿ ní nguuvi sa vaadī n'gii. Ní cuaaⁿ daami sa cuchiī taama saⁿ'ā chi mensajero yeⁿ'e vaadī n'gíí chí tá'āa ní nguain'dai almas yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí. Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ ca'á yā poder saⁿ'ā s'eeⁿ yeⁿ'e 'áámá cuarto parte yeⁿ'e yáⁿ'āa yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi saⁿ'ā s'eeⁿ diiⁿ sa caandaá s'eeⁿ. Ní 'íícú ch'iīⁿ'nūⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū machete chi 'uūvī lados 'caāiⁿ ní ndúúcū 'áámá vaadī cuiicu ní ndúúcū ca'ai ní ndúúcū 'iiti taaⁿ. Ní 'tíícā saⁿ'ā s'eeⁿ ch'iīⁿ'nūⁿ sa 'iiⁿ'yāⁿ.

9 Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī nan'guaaⁿ yā ndii chííⁿ ndii nyuⁿ'u sello miiⁿ, n'diichí mááⁿ nátaī ní n'diichí almas yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí. Ní 'iiⁿ'yāⁿ ch'iiⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cáávā chi ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ní cáávā chi ngaⁿ'a cuaacú yā yeⁿ'e Ndyuūs. 10 Ní almas yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yuudu n'dáí 'caí yā ní caⁿ'a yā: N'dii Señor chi vɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē poder yeⁿ'e nī, n'dii chi dɛɛvɛ nī ní cuaacú nī, ¿ndíí dɛ'ɛ̄ tiempo caⁿ'á nī n'diichí nī nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní diíⁿ nī castigar 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cáávā chi ch'iiⁿ'núⁿ yā nú'suu?

11 Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ca'á yā 'áámá 'áámá yā catecai cuɛ́ɛ yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ngaⁿ'á yā 'tíícā: Ndís'tiī ní ntaavi'tuunúúⁿ nī 'tɛɛ 'tɛ́ɛ́ cá ndíí taachi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū 'caaⁿ'núⁿ yā tanáⁿ'ā ca 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ ntiiⁿnyúⁿ yeⁿ'e Cristo, 'iiⁿ'yāⁿ chi hermanos yeⁿ'é nī. Ní canéé chi 'cuūvi yā tan'dúúcā ndís'tiī ch'ií nī.

12 Ní n'diichí 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī taachi nan'guaaⁿ yā ndii chííⁿ ndii niyaaⁿ sello miiⁿ. Ní n'diichí chi díítūu n'dáí nuⁿ'u yáⁿ'āa yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. N'diichí 'yáⁿ'ā miiⁿ chíí tan'dúúcā chi cuáíⁿ catecaí yā chi cuáíⁿ yeⁿ'e luto. Ní 'iiyū miiⁿ ní nduuví cua'āa tan'dúúcā yuūúⁿ. 13 Ní 'ííⁿnyúⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e nanguuvi ní sn'daā ndii na yáⁿ'āa. Ní tan'dúúcā chi ingéē tá'ā n'gui'i yáⁿ'á yeⁿ'e n'guíídīi taachi ndaā 'áámá 'yúúné tááⁿ 'tíícā sn'daā 'ííⁿnyú s'eeⁿ. 14 Ní nanguuvi ní ch'iinu yeⁿ'ē ní nduuvi 'lííⁿ tan'dúúcā chi n'gɛɛ̄cu yú 'áámá caaca. Ní 'áámá 'áámá yiīcū ndúúcū 'áámá 'áámá isla ní nuⁿ'u yeⁿ'e na lugar yeⁿ'ē. 15 Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, reyes ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí ch'ɛɛtɛ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ 'cuiica ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ comandantes ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'é yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi 'áámá diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e 'iiví yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi libre yā, nducyáácá yā chɛɛti núúⁿ n'de'ei yā na yiivi yáává ní nguááⁿ na tuūu yeⁿ'e yiīcū. 16 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'a yā chii yā icyáⁿ'ā ndúúcū tuūu: Ndís'tiī icyáⁿ'ā ndúúcū tuūu, cun'dáá nduú nī vmnaaⁿ yeⁿ'e nús'uu ní cunūūⁿ n'dé'ei nī nús'uu yeⁿ'ē nanááⁿ Ndyuūs chí vɛ́ɛ yā na trono miiⁿ ní yeⁿ'e castigo chi neené diītūu n'dai chí Jesucristo chí nguuvi 'iiti cuūchī tée yā nús'uu.

17 Caati 'āā ndaā nguuvi ch'ɛɛtɛ miiⁿ taachi Ndyuūs ca'a yā castigo 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ¿Du'ū cuuvi cuchɛ́ɛ́ castigo 'cūū?

7

Yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi señalado yā yeⁿ'e tribus yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel

1 N'diichí dendú'ū chi 'túúcā, ní cuayiivi 'úú n'diichí cuūuⁿ ángeles chi chééndii yā ndu'u cuuúⁿ esquinas yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní ángeles s'eeⁿ índɛɛnee yā ndii chííⁿ ndii cuuúⁿ 'yúúné yeⁿ'e yáⁿ'āa 'cūū. Ní 'íícú 'yúúné s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ chéenū diituú na yáⁿ'āa ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú vmnaaⁿ mar 'áámá nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú vmnaaⁿ mar 'áámá yáⁿ'á. 2 Ní n'diichí ntuúⁿ táámá ángel chi cuchii yā naachi can'daa 'yáⁿ'ā. Ní ndɛɛ yā na ta'a yā 'áámá sello yeⁿ'é Ndyuūs chí canduuchi. Ní ángel miiⁿ yúúdú n'dáí ngaⁿ'a yā ndu'u cuūuⁿ ángeles chi sta'á yā poder chi ditiīnú yā chi diíⁿ yā daño na yáⁿ'āa 'cūū ndúúcū ná nuuⁿnīⁿ'yáⁿ'ā.

3 Ní ángel miiⁿ ngaⁿ'á yā 'túúcā: Ndís'tiī ángeles, nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī daño yeⁿ'e yáⁿ'āa 'cūū, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú yeⁿ'e yáⁿ'á ndíí taachi s'nuúⁿ 'nū 'áámá sello yeⁿ'e Ndyuūs na nchɛ́ɛtɛ̄ 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ̄ Ndyuūs yeⁿ'e yú.

4 Ní ch'iindiveéⁿ chi duuchi 'iiⁿ'yāⁿ chi chiī sellado yā ní ngii yā 'áámá ciento 'uūvī ngɛɛcú cuūuⁿ mil 'iiⁿ'yāⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē tribus yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ Israel. 5 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tribu yeⁿ'e ndaata saⁿ'ā Judá ní ndií yā sellado yā ndiichúúví mil. 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tribu yeⁿ'e ndaata saⁿ'ā Rubén ní ndií yā sellado yā ndiichúúví mil. 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tribu yeⁿ'e ndaata saⁿ'ā Gad ní ndií yā sellado yā ndiichúúví mil. 6 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tribu yeⁿ'e ndaata saⁿ'ā Aser ní ndií yā sellado yā ndiichúúví mil. 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tribu yeⁿ'e ndaata saⁿ'ā Neftalí ní ndií yā sellado yā ndiichúúví mil. 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tribu yeⁿ'e ndaata saⁿ'ā Manasés ní ndií yā sellado yā ndiichúúví mil. 7 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tribu yeⁿ'e ndaata saⁿ'ā Simeón ní ndií yā sellado yā ndiichúúví mil. 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tribu yeⁿ'e ndaata saⁿ'ā Leví ní ndií yā sellado yā ndiichúúví mil. 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tribu yeⁿ'e ndaata saⁿ'ā Isacar ní ndií yā sellado yā ndiichúúví mil. 8 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tribu yeⁿ'e ndaata saⁿ'ā Zabulón ní ndií yā sellado yā ndiichúúví mil. 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tribu yeⁿ'e ndaata saⁿ'ā José ní ndií yā sellado yā ndiichúúví mil. 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tribu yeⁿ'e ndaata saⁿ'ā Benjamín ní ndií yā sellado yā ndiichúúví mil.

Nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ catecai cuɛ́ɛ yā

9 Cuayiivi ní n'diichí n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē nación, yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē raza, yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē daveedi ndúúcū tanducuéⁿ'ē davaacu chi n̄'dááⁿ, yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē yáāⁿ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chééndii yā nanááⁿ trono miiⁿ ní nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī. Ní mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi didúúchɛ́ yā. Nducyáácá yā vɛ́ɛ́ catecai yā cuɛ́ɛ̄ ní ndɛ́ɛ yā yiiⁿnyúⁿ na ta'á yā. 10 Ní nducyáácá yā 'cai yā yiicú yā ní caⁿ'a yā 'tíícā:

Ndyuūs chi vɛ́ɛ yā na trono miiⁿ ndúúcū Cristo chi nguuvi 'iiti cuūchī nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ. 11 Ní nducyaaca ángeles s'eeⁿ ní ch'ɛɛtɛ yā núúⁿmáⁿ 'diituú yeⁿ'e trono miiⁿ ndúúcū ndu'ū ndiicú cuūuⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē ndúúcū ndu'u cuūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní nducyaaca yā candiītín'dii yā nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ yā na trono miiⁿ ní dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs. 12 Ní 'tíícā caⁿ'a yā:

'Tíícā va. Di'chɛɛtɛ yú Ndyuūs chi dɛɛvɛ ngii yā chí deenu yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi vɛ́ɛ́. Caⁿ'a yú gracias Ndyuūs. Ní diiⁿ yú honrar 'iiⁿ'yāⁿ. Ní nducuéⁿ'ē poder ndúúcū nducuéⁿ'ē fuerzas ní yeⁿ'e yā. Ní 'tíícā canéé Ndyuūs yeⁿ'e yú cueⁿ'e daāⁿmaⁿ cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 'Tíícā.

13 Cuayiivi ní 'áámá 'iiⁿntyéⁿ'ē nan'guɛɛcútaⁿ'a yā ní itiinguuneéⁿ yā 'úú: ¿Dú'u rá 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ catecai cuɛ́ɛ yā ní tií chiicá yā?

14 Ní 'úú ní ngaⁿ'á: N'dii, Señor, deenú nī yeⁿ'e yā. Tuu'mi ní 'iiⁿntyéⁿ'ē miiⁿ caⁿ'a yā: 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní chiica yā yeⁿ'ē chi ch'eenu taaví yā chiī ní 'āā dɛɛvɛ́ yā catecai yā ndúúcū yuuúⁿ yeⁿ'e Cristo chi nguuvi 'iiti cuūchī. 15 Ní cáávā chuū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ snée yā nanááⁿ Ndyuūs chi vɛ́ɛ yā na trono yeⁿ'é yā. Ní dichíí'vɛ yā Ndyuūs ndii nguuvi ndii n'gaaⁿ na yáacū yeⁿ'e yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ yā na trono miiⁿ ní canéé yā miiⁿ ní candɛɛ́ yā cuidado nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 16 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ cuuvi cuiicú yā, ní 'āā ntɛ́ɛ́ cuuvi yaācá yā. Ní 'āā ntɛ́ɛ́ cundáā yaⁿ'ā vmnaaⁿ yeⁿ'e yā ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú cuuvi cuucu 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū yaⁿ'ā. 17 Caati 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī chi vɛ́ɛ yā na trono miiⁿ ní diíⁿ yā cuidado 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ tan'dúúcā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'iiti cuūchī yeⁿ'é yā. 'Tíícā diíⁿ yā. Ní can'dáá naaⁿ yā ní 'cuuⁿ'míⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ naachí candaā nuūⁿnīⁿ yeⁿ'e vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Ní Ndyuūs nadidɛɛvɛ́ yā tanducuéⁿ'ē nuūⁿnīⁿ nduutináaⁿ yā.

8

Sello chi ndii chííⁿ ndíí ndɛɛ̄chɛ̄ ndúúcū incensario yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ

1 Ní taachi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī nan'guaaⁿ yā ní divíi yā ndii chííⁿ ndíí ndɛɛ̄chɛ̄ sellos miiⁿ yeⁿ'e libro miiⁿ tuu'mi ní chó'ōo tan'dúúcā maⁿ'a hora chí chiī 'diiíⁿ canéé na va'ai chɛɛti nguuvi. 2 Tuu'mi ní n'diichí chi ndu'u ndɛɛ̄chɛ̄ ángeles chi chééndii yā nanááⁿ Ndyuūs. Ní ángeles sta'á yā 'áámá trompeta 'áámá 'aamá yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi ca'á yā trompetas. 3 Ní cuayiivi táámá ángel chi ndɛɛ yā 'áámá incensario yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ ní ndaa yā nanááⁿ nátai yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ ní chééndii yā miiⁿ. Ní ángel miiⁿ ní sta'á yā n'deee n'dáí cúⁿ'úyaa. Ní ca'á yā cáávā ofrenda dáámá ndúúcū chi ngaⁿ'angua'á yā 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs. Ní s'néeⁿ yā incienso nanááⁿ nátai yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ chi canéé nanááⁿ trono miiⁿ. 4 Ní 'yááⁿ'míⁿ yeⁿ'ē cúⁿ'úyaa chí canéé na ta'a ángel miiⁿ ndúúcū yeⁿ'e chi ngaⁿ'angua'a 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdí 'cūū chi yeⁿ'e Ndyuūs ní dáámá cuchɛɛ nanááⁿ Ndyuūs. 5 Tuu'mi ní ángel miiⁿ sta'á yā incensario yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ chiitú yā ndúúcū nduucyaⁿ'ā yeⁿ'e nátai miiⁿ. Ní chingée yā vmnaaⁿ yáⁿ'āa yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní ndaā daavi chi diituu n'gɛɛcúū ndúúcū dɛɛvɛ yeⁿ'e 'cuai ndúúcū chi 'nuⁿ'u yáⁿ'āa.

Yeⁿ'e trompetas

6 Ní ndu'u ndɛɛ̄chɛ̄ ángeles chi ndɛ́ɛ yā trompetas ch'ɛɛtinéé yaáⁿ yā chi di'cuɛɛcú yā trompetas yeⁿ'é yā.

7 Ní ángel chi vmnááⁿ vmnaaⁿ di'cuɛɛcú yā trompeta yeⁿ'e yā ní chingéē vmnaaⁿ yáⁿ'āa yuūuⁿ ndúúcū nguuchi yaⁿ'ā ndístáⁿ'ā ndúúcū yuūúⁿ. Ní chiichi 'iinū parte yeⁿ'e yáⁿ'āa yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū 'iinū parte yeⁿ'e yáⁿ'á chi vɛ́ɛ́. Dáámá chiichi ndúúcū 'iinū parte yeⁿ'e yáⁿ'á ndúúcū nducuéⁿ'ē yaātā cueēe yéⁿ'ē.

8 Tuu'mi ní ndii chííⁿ ndii 'úúví ángel di'cuɛɛcú yā trompeta yeⁿ'e yā ní n'diichí 'áámá cosa tan'dúúcā 'áámá yiīcū ch'ɛɛtɛ́ chí ngiichi chí 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chɛɛcú yā yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguūvi. Ní sndaā vmnaaⁿ yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Ní yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ná 'iinū parte yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā nduuvi yuuúⁿ. 9 Ní ch'iī 'áámá 'iinū parte yeⁿ'e 'iiti chi vɛ́ɛ́ chɛɛti nuuⁿniⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ ndúúcū 'iinū parte yeⁿ'e nducuéⁿ'ē barcos chi chiica vmnaaⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ní ntuūvií.

10 Tuu'mi ní ángel ndii chííⁿ ndii 'iinū miiⁿ di'cuɛɛcú yā trompeta yeⁿ'e yā ní sn'daā 'áámá 'ííⁿnyúⁿ ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'ē nanguuvi tan'dúúcā 'áámá tááⁿ yáácá chi ngiichi. Ní sn'daā vmnaaⁿ yeⁿ'e 'iinū parte yeⁿ'ē yíícú s'eeⁿ ndúúcū nuūⁿnīⁿ chi can'daā chi vɛ́ɛ́ na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 11 Ní 'ííⁿnyúⁿ ch'ɛɛtɛ ca miiⁿ ní chi duuchi Ajenjo chí neⁿ'e caaⁿ'maⁿ chí yaaá. Ní 'iinū parte yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ yeⁿ'e yiīcū ndúúcū nuūⁿnīⁿ chi can'daā ní nduūvī Ajenjo chí yaaá. Ní neené 'yaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ch'īi yā chí chi'i yā nuūⁿnīⁿ miiⁿ ti neené yaaá nuūⁿnīⁿ miiⁿ.

12 Tuu'mi ní ángel ndii chííⁿ ndii cuūuⁿ di'cuɛɛcú yā trompeta yeⁿ'e yā ní 'iinū parte yeⁿ'e 'yáⁿ'ā nca'āí ndúúcū 'iinū parte yeⁿ'ē 'iīyū ndúúcū 'iinū parte yeⁿ'e 'ííⁿnyúⁿ. Ní 'íícú 'iinū parte yeⁿ'e dendu'ū chi 'túucā ní chii maāiⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ canuuⁿ dɛɛvɛ yeⁿ'ē na 'iinū parte yeⁿ'e nguuvi. 'Tiicá ntúūⁿ n'gaaⁿ.

13 Tuu'mi ní n'diichí 'áámá ángel tan'dúúcā 'íí'yāa ní n'giindiveéⁿ chi n'gaí yā naachi cueⁿ'e yā naavtaⁿ'ā nanguuvi. Ní ngaⁿ'a yuudú yā 'tíícā: Dɛ'ɛ̄ chúúcā ya'āī, dɛ'ɛ̄ chúúcā ya'āī, dɛ'ɛ̄ chúúcā ya'āī yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáⁿ'āa yeⁿ'e chi cuuvi taachi tá'iinū ángeles caⁿ'á yā di'cuɛɛcú yā trompetas yeⁿ'é yā.

9

1 Cuayiivi ní n'diichí ndíí nyuⁿ'u ángel miiⁿ di'cuɛɛcú yā trompeta yeⁿ'e yā ní n'diichí 'áámá 'ííⁿnyúⁿ chi chiīcā nanguuvi ní chiiya na yáⁿ'āa. Ní 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ndɛ́ɛ yā llave yeⁿ'e abismo chi 'áámá yiivɛ yáⁿ'āa ch'ɛɛtɛ́ chí nan'guāāⁿ yáaⁿnūuⁿ n'dáí. Ní 'áámá ángel chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ca'a yā llave miiⁿ na ta'a 'ííⁿnyúⁿ miiⁿ. 2 Ní ángel miiⁿ n'guaaⁿ yā yiivɛ yáⁿ'āa ní can'dáá 'yaaⁿ'miⁿ yeⁿ'ē tan'dúúcā 'yaaⁿ'miⁿ chi can'daā yeⁿ'ē 'áámá horno ch'ɛɛtɛ. Ní 'yaaⁿ'miⁿ miiⁿ chi can'daā yeⁿ'ē yiivɛ́ miiⁿ ní diīiⁿ chi nduuvi maāiⁿ na 'yáⁿ'ā ndúúcū 'yúúné. 3 Ní yeⁿ'e 'yaaⁿ'miⁿ miiⁿ can'daā langostas na yáⁿ'āa. Ní 'iiti s'eeⁿ ní taáⁿ tī, ní chingaá tī. Ní tan'dúúcā 'iiti dáⁿ'āi diíⁿ tī, 'tíícā cuuvi diíⁿ tī. 4 Ní 'iiⁿ'yāⁿ dichó'o yā langostas chi nguɛ́ɛ́ diíⁿ tī daño yeⁿ'e yaātā chi vɛ́ɛ́ na yáⁿ'āa ndúúcū mar 'áámá naaⁿ chi yaātā cueeé ndíí mar 'áámá yáⁿ'á, naati dámaāⁿ cuuvi diíⁿ tī daño 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ ndɛɛ yā sello yeⁿ'e Ndyuūs ná nchɛɛtɛ́ yā. 5 Naati caⁿ'á yā chii yā langostas chi nguɛ́ɛ́ cuuvi 'caaⁿ'núⁿ tī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ naati cuuvi diíⁿ tī chí 'cueenu yā cuuvi chi ya'ai cá yā chɛɛti nyúⁿ'ú 'ííyú. Ní diíⁿ tī chi ya'ai cá yā tan'dúúcā chi ya'ai ca 'iiⁿ'yāⁿ taachi cā'a 'iiti daⁿ'āī 'iiⁿ'yāⁿ. 6 Ní nguuvi s'eeⁿ ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū in'nuúⁿ yā taacā chi cuuvi 'cuūví yā ti neⁿ'e yā chi 'cuūví yā, naati nguɛ́ɛ́ cuuvi 'cuūví yā.

7 Ní langostas miiⁿ ní tan'dúúcā 'aama 'yúúdūu chi canee listo tī chi 'cuuⁿ'máⁿ tī 'tíícā langostas miiⁿ. Na tiíⁿ tī cánduūu cosa tan'dúúcā corona yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ. Ní naáⁿ tī ní tan'dúúcā nááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ. 8 Ní yuūdūū tiíⁿ tī tan'dúúcā yuūdūū tiiⁿ n'daataá. Ní 'diiⁿ'yuⁿ tī tan'dúúcā 'diiⁿ'yuⁿ 'yáíⁿyāaⁿ cuá'aá. 9 Ní snúuⁿ cuerpo yeⁿ'é tī catecai tan'dúúcā catecai cūū chi armadura cūū yeⁿ'e soldado. Ní n'gɛ́ɛ́cú ngɛɛchi tī tan'dúúcā chi n'gɛɛcu 'yaaⁿ n'dáí carros ndúúcū 'yaaⁿ n'dáí 'yúúdūu chi ngéénu tī ndɛɛ tī carro yeⁿ'e tī tan'dúúcā chi ngéénu tī cueⁿ'e tī neⁿ'e chí 'cuuⁿ'máⁿ yā. 10 Ní vɛ́ɛ́ nduucudaⁿ'ai tī tan'dúúcā nduucudaⁿ'ai 'iiti daⁿ'āī ní vɛɛ 'iini ch'ɛɛtɛ na nduucudaⁿ'ai tī. Ní ndúúcū 'iini ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é nduucudaⁿ'ai tī chi diíⁿ tī daño chi ch'eenu yā chiī chɛɛti nyúⁿ'ú 'ííyú. 11 Ní canéé 'áámá ángel ndíí tiīiⁿ yeⁿ'e 'iiti s'eeⁿ, chííⁿ chí ángel yeⁿ'ē yiivɛ yáⁿ'āa miiⁿ. Ní ángel miiⁿ chi duuchi Abadón na nduudu hebreo, ní Apolión ná nduudu griego chi neⁿ'e caaⁿ'maⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nada'tuūví tanducuéⁿ'ē.

12 Maaⁿ ní chó'ōo 'áámá vaadī ya'āī chi canéé chi chó'ōo naati vɛ́ɛ́ na 'uūvī vaadī ya'āī chi canéé chi cho'oó.

13 Tuu'mi ní ndii chííⁿ ndii niyaaⁿ ángel miiⁿ idi'cuɛɛcú yā trompeta yeⁿ'é yā ní ch'iindiveéⁿ 'áámá nduudu chi cuchiī naavtaⁿ'ā yeⁿ'e chi cuūuⁿ nííⁿniⁿ tī chi adorno yeⁿ'ē nátai yeⁿ'e 'diiⁿnguāaⁿ chi canéé nanááⁿ Ndyuūs naachi dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs. 14 Ní nduudu miiⁿ caⁿ'a chiī ndii niyaaⁿ ángel miiⁿ chi ndɛɛ́ yā trompeta yeⁿ'é yā: Dii, ángel, n'daatíí di ndu'u cuūuⁿ ángeles chi snée i'yúú yā niiⁿnuúⁿ na yíícú ch'ɛɛtɛ chí nguuvi Eufrates.

15 Ní nín'daatíi yā ndú'ū cuūuⁿ ángeles s'eeⁿ caati cuuvi 'caāⁿ'nuⁿ yā 'iinū parte yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní canéé listo yā hora yeⁿ'ē. 16 Ní ch'iindiveéⁿ chi chɛɛ̄ dúúchɛ́ yā soldados chi sndúu sa 'yuūdūu chí ngii sa tan'dúúcā 'uuvī ciento millones.

17 Ní 'tíícā n'diichí 'yuūdūu s'eeⁿ taachi 'úú, Juan, cueⁿ'é ndúúcū espíritu yeⁿ'é. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi sndúu yā 'yúúdūu s'ééⁿ vɛ́ɛ́ catecaí yā chi armadura yeⁿ'e pecho yeⁿ'é yā ní color cuá'ā tan'dúúcā chi nguuchi yaⁿ'ā ndúúcū color cueēé nanguuvi ndúúcū color cuaaáⁿ. Ní 'yúúdūu s'eeⁿ ní tiíⁿ tī tan'dúúcā tiíⁿ 'yáíⁿyāaⁿ cuá'aá. Ní na cheendí tī ican'daā nguuchi yaⁿ'ā ndúúcū 'yaaⁿ'miⁿ ndúúcū azufre. 18 Ní yeⁿ'e 'iinū naaⁿ dendu'ū s'túúcā chi can'daā yeⁿ'e cheendí tī ní 'áámá 'iinū parte yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ch'īi yā ndúúcū nguuchi yáⁿ'ā miiⁿ ndúúcū 'yaaⁿ'miⁿ miiⁿ ndúúcū azufre miiⁿ. 19 Ní chi ditiīnú yeⁿ'e 'yúúdūu s'ééⁿ canúúⁿ cheendí tī ndúúcū nduucudaⁿ'ai tī ti nduucudaⁿ'ai tī miiⁿ ní yaaaⁿ ní tan'dúúcā tíiⁿ cúú, 'tíícā nduucudaⁿ'ai tī. Ní ndúúcū cheendí tī ndúúcū nduucudaⁿ'ai tī diíⁿ tī daño 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

20 Tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi nguɛ́ɛ́ ch'īi yā yeⁿ'e daños nguɛ́ɛ́ ndaācādaamí yā yeⁿ'e dendu'ū chi diíⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Ní i'téénu yā espíritu yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ndúúcū santos ídolos yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ ndúúcū santos ídolos yeⁿ'e 'dííⁿnguɛɛ ndúúcū santos ídolos yeⁿ'ē cúú cuaaáⁿ ndúúcū santos ídolos yeⁿ'e tuūu ndúúcū santos ídolos yeⁿ'e yáⁿ'á. Dendú'ū santos ídolos nguɛ́ɛ́ cuuvi inaaⁿ, ní nguɛ́ɛ́ cuuvi n'giindiveéⁿ, ndíí nguɛ́ɛ́ cuuvi ngiicá. 21 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'tiicá ntúūⁿ nguɛ́ɛ́ ndaācādaamí yā yeⁿ'e chí n'giiⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú yeⁿ'e ngaatu chi diíⁿ yā, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú yeⁿ'e chi caⁿ'á yā ndúúcū isaⁿ'ā o n'daataá chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā, ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú yeⁿ'e chi duucu yā.

10

Yeⁿ'e ángel ndúúcū libro 'lííⁿ

1 Cuayiivi ní n'diichí 'áámá ángel chi vɛ́ɛ́ n'deee n'dáí poder yeⁿ'e yā. Ní chiicá yā yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi ní chiiyá yā. Ní vɛ́ɛ́ catecaí yā yeⁿ'e meēeⁿ. Ní vmnaaⁿ tiíⁿ yā canéé cuuⁿn'gúúⁿndí yeⁿ'e nanguuvi. Ní naáⁿ yā tan'dúúcā dɛɛvɛ yeⁿ'e 'yáⁿ'ā, 'tíícā ngii naáⁿ yā. Ní ca'á yā ní tan'dúúcā columnas chi nguuchi yaⁿ'ā. 2 Ní na ta'á yā ndɛɛ yā 'áámá libro 'lííⁿ chi canda'āī. Ní ángel miiⁿ s'neeⁿ yā ca'á yā lado ta cuaacú yā vmnaaⁿ na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. Ní s'neeⁿ yā ca'á yā lado tá 'cuee yā vmnaaⁿ na yáⁿ'āa. 3 Tuu'mi ní yuudu n'dáí 'caí yā tan'dúúcā chi n'gaī 'áámá 'yáíⁿyāaⁿ cuá'aá. Ní ch'íínú 'cai yā ní ndɛɛ̄chɛ̄ daavi ní caⁿ'ā ndúúcū nduudu yeⁿ'ē. 4 Taachí ch'íínú ngaⁿ'ā ndu'ū ndɛɛ̄chɛ̄ daavi mííⁿ 'úú ní canéé listo chi dinguúⁿ chiiⁿ chi n'diichí taachi ch'iindiveéⁿ 'áámá nduudu yeⁿ'e ná va'ai chɛɛti nguuvi chí caⁿ'a chiī 'úú: Nguɛ́ɛ́ dinguuⁿ di nduudu chi ngaⁿ'ā ndu'u ndɛɛchɛ daavi miiⁿ naati canúúⁿ n'de'ei di na staava yeⁿ'e di nduudu miiⁿ.

5 Ní ángel miiⁿ chi n'diichí chi chééndii vmnaaⁿ na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ndúúcū vmnaaⁿ na yáⁿ'āa ch'ɛɛ́ yā ta'a yā lado ta cuaacú yā ndíí nanguuvi. 6 Ní diíⁿ yā 'áámá compromiso ní ngaⁿ'a yā: “Por Dios”, Ndyuūs chi canduuchi cueⁿ'e daāⁿmaⁿ, Ndyuūs chí din'dái yā nánguuvi ndúúcū tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi vɛɛ yeⁿ'ē, ndúúcū yáⁿ'āa ndúúcū tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi vɛɛ yeⁿ'ē, ndúúcū nuuⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ndúúcū tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi vɛɛ yeⁿ'ē. Ní ángel miiⁿ caⁿ'a yā: 'Āā ntɛ́ɛ́ tiempo chi cuuvi 'naaⁿ. 7 Ti nguuvi taachi ndii chííⁿ ndii ndɛɛ̄chɛ̄ ángeles ní tucá'a yā 'cuɛɛcú yā trompetas yeⁿ'e yā tuu'mi ní chiiⁿ chi Ndyuūs cunee n'de'éí yā ní 'cuiinu. Ní Ndyuūs tucá'a yā diíⁿ yā tanducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'a yā ngii yā 'iiⁿ'yāⁿ profetas chi dichíí'vɛ yā Ndyuūs.

8 Tuu'mi ní nduudu chi ch'iindiveéⁿ ndii nanguuvi caⁿ'a ntúuⁿ yā ndúúcū 'úú táámá vmneⁿ'ēe ní caⁿ'a 'tíícā: Dii, Juan, cueⁿ'e di ní cuta'a di libro 'lííⁿ chi ngaadi chi ángel miiⁿ ndɛ́ɛ yā na ta'á yā, ángel chi chééndii yā vmnaaⁿ na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ndúúcū vmnaaⁿ na yáⁿ'āa.

9 Ní cheⁿ'é nanááⁿ ángel miiⁿ ní caⁿ'á chií ángel: Díí, ángel, tee di libro 'lííⁿ 'úú. Ní teé yā libro 'lííⁿ 'úú. Ní ángel miiⁿ caⁿ'a yā chiiyā 'úú: Cuta'a di ní ché'é dí libro 'lííⁿ. Ní cuuvi yaadi na cheendi di tan'dúúcā n̄di'i naati nduūvī yaāá ná chɛɛ̄ti di.

10 Tuu'mi ní sta'á libro 'lííⁿ mííⁿ chi canéé na ta'a ángel miiⁿ ní che'é. Ní chii yaadi cheendí tan'dúúcā n̄di'i. Taachi 'āā ch'íínú che'é ní nduūvī yaāá yeⁿ'e chɛɛ̄tí. 11 Angel miiⁿ ní nííⁿnúúⁿ nūuⁿ ngaⁿ'a yā ngii yā 'úú: Díí, Juan, taama vmnéⁿ'ēe canéé chí caaⁿ'maⁿ di nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'ē n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū 'yaaⁿ n'dáí naciones ndúúcū 'yaaⁿ taavi 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a davaacu s'eeⁿ chi n̄'dááⁿ ní ndúúcū reyes.

11

'Uuvi 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu

1 Tuu'mi ní ángel miiⁿ tee yā 'aama taaⁿ nduu 'úú ti tan'dúúcā 'áámá nduucu chi dicaadí yā, 'tíícā. Ní ángel miiⁿ ngaⁿ'a yā ngii yā 'úú: Cuééndii di ní dícaadí dí yáacū yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcū nátaī. Ní dīduuchɛ di chɛɛti yaācū 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs. 2 Naati chuva'āī yeⁿ'e yáacū na patio miiⁿ nguɛ́ɛ́ dícaadí dí miiⁿ ti chiiⁿ ní caⁿ'á 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā Ndyuūs. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'caanca'a yā nducuéⁿ'ē yáāⁿ miiⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs 'uūvī ngɛɛcú 'uūvī 'iiyū. 3 Ní ngaⁿ'á yā 'tíícā. 'Úú ní dicho'ó 'uūvī 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a cuaacú yā yeⁿ'é, chi caaⁿ'máⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é 'áámá mil canee 'uūvī ciento ndúúcū 'iinu ngɛɛcu nguuvi. Ní catecai yā ní 'iiⁿ'yāⁿ chi luto yā.

4 Ná 'uūvī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi ngaⁿ'a cuaacu yeⁿ'é, 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní tan'dúúcā 'uūvī yáⁿ'á yeⁿ'e olivas ndúúcū 'uūvī candeleros chi snéé nanááⁿ Señor chi 'iivi yeⁿ'e yáⁿ'āa. 5 Ní nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ neⁿ'e yā diíⁿ yā daño 'uuvi 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a cuaacu yeⁿ'é tuu'mi ní can'dáā nguuchi yaⁿ'ā na cheendi 'uūvī 'iiⁿ'yāⁿ ní ch'iīnū 'iiⁿ'yāⁿ chi contra yeⁿ'e yā. Ní 'tíícā cuuvi 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'é yā diíⁿ yā daño 'uuvi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ, canéé chi 'cuūvi yā ndúúcū nguuchi yaⁿ'ā. 6 'Uuvi 'iiⁿ'yāⁿ chi caaⁿ'maⁿ cuaacu yeⁿ'é ni vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'e yā chi cuuvi nn'gaadí yā nanguuvi ní 'íícú nguɛ́ɛ́ cueeⁿ cúúvī 'naaⁿ tiempo chi ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. Ní cuuví yā diíⁿ ntúuⁿ yā chi nuuⁿnīⁿ nduuvi yuūúⁿ. Ní diíⁿ yā chi ndáá n'deee n'dáí ca'ai yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, ní diíⁿ yā chuū 'āā dɛ'ɛ́ nūuⁿ tiempo taachi neⁿ'e yā. 7 Ní cuayiivi taachi 'cuiinu caaⁿ'máⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs tuu'mí 'iiti taaⁿ chi nguuvi monstruo ní can'dáa tī yeⁿ'e yiivɛ yáⁿ'āa ní diīíⁿ caandaá tī ndúúcū 'uuvi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní cuchɛɛ tī yeⁿ'e yā ní 'caaⁿ'núⁿ tī 'uuvi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 8 Ní cuerpo yeⁿ'e 'uūvī tináⁿ'ā s'eeⁿ cunéé na yúúní yeⁿ'e yáāⁿ ch'ɛɛtɛ miiⁿ chi dáámá yáāⁿ miiⁿ naachi 'iiⁿ'yāⁿ ca'nééⁿnga'á yā Señor Jesucristo yeⁿ'e yú na cruz. Ní ndúúcū táámá nduudu yáāⁿ ch'ɛɛtɛ miiⁿ tan'dúúcā yáāⁿ Sodoma o yáⁿ'āa Egipto ti 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ n'daacā ch'ɛɛtinée yā miiⁿ. 9 Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ ndaataa s'eeⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e n'deee n'dáí davaacu chi n̄'dááⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e 'naaⁿ naciones caⁿ'á yā n'diichi yā 'uūvī cuerpo chi tináⁿ'ā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi n'diī chɛ́ɛtī na 'íínú nguuvi canéé maⁿ'a. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ 'cuaáⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ 'cuɛɛchi yā cuerpos yeⁿ'e tináⁿ'ā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí miiⁿ. 10 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'ɛɛtinée yā na yáⁿ'āa ní neené cuuvi yeenú yā chi n'díí nduu 'uūvī profetas. Ní diíⁿ yā 'viicu. Ní dicho'ó yā regalos yeⁿ'e 'aamá yā taama yā caati 'uuvi profetas chi ngaⁿ'a nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs diíⁿ yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nééné ch'eenu yā chiī. 11 Naati cuayiivi chi chó'ōo 'iinu nguuvi canéé maⁿ'a Ndyuūs nadacuéeⁿ yā nduu 'uuvi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e nguaaⁿ tináⁿ'ā. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ di'va'a yā yeⁿ'e chi n'diichi yā. 12 Ní cuayiivi mííⁿ 'uuvi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'iindiveéⁿ yā 'áámá nduudu yuudu n'dáí yeⁿ'e ná va'ai chɛɛti nguuvi chi caⁿ'ā: Ndís'tiī, cuchɛ́ɛ nī 'muuⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cuchɛ́ɛ yā na va'ai chɛɛti nguuvi na 'áámá meēeⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi taaⁿ yā yeⁿ'e yā n'diichí yā chuū. 13 Ní hora mííⁿ nūuⁿ 'nuⁿ'u taaⁿ yáⁿ'āa ní 'áámá ndiichi parte yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ chi n'daā ní ndɛɛ̄chɛ̄ mil 'iiⁿ'yāⁿ ch'īi yā taachi n'nuⁿ'u yáⁿ'āa miiⁿ. Tanáⁿ'a yā ní dí'vá'a yā ní dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi.

14 Chó'ōo ndii 'uuvi vaadī yá'āī naati ní ndii chííⁿ ndii 'iinu miiⁿ ndaa núúⁿ.

Yeⁿ'e ángel chí di'cuɛɛcú yā ndíí ndɛɛ̄chɛ̄ trompeta

15 Ní ndii chííⁿ ndii ndɛɛ̄chɛ̄ ángel miiⁿ di'cuɛɛcú yā trompetas yeⁿ'e yā ní ch'iindiveéⁿ 'naaⁿ nduudu yuudu na va'ai chɛɛti nguuvi chi ngaⁿ'ā:

Maaⁿ ní Señor Ndyuūs yeⁿ'e yú ndúúcū Cristo ní vɛɛ poder yeⁿ'é yā tiempo maaⁿ chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē 'iiⁿntyéⁿ'ē yeⁿ'e íⁿ'yeeⁿdī ndúúcū naachi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā ti nducuéⁿ'ē ní yeⁿ'e Cristo maaⁿ. 16 Tuu'mi ní ndu'u ndiicú cuūuⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē chi vɛ́ɛ yā na trono yeⁿ'e yā nanááⁿ Ndyuūs ch'ɛɛti ndiitin'díi yā ndúúcū naaⁿ yā na yáⁿ'āa nanááⁿ Ndyuūs ní dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs. 17 Ní ngaⁿ'a yā:

N'diī Señor Ndyuūs chi vɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē dendu'ū poder yeⁿ'e nī, n'diī chi canée nī tiempo maaⁿ ní canée nī tiempo ndíí vmnaaⁿ ní canéé nī ndíí tiempo chi cuchiī. Teé 'nū gracia n'diī, Ndyuūs, ti n'diī ní sta'á nī poder chi yeⁿ'é nī chí ch'ɛɛtɛ n'dai. Ní n'diī ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ nī maaⁿ.

18 Ní maaⁿ ní ndaa tiempo chi dituūví nī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi idituuví yā íⁿ'yeeⁿdī. 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e naciones chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā ní nduuvi taáⁿ yā ti ndaā nguuvi chi ca'á nī castigo yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní hora chi cuuvi n'diichí nī nuuⁿndi yeⁿ'e tináⁿ'ā s'ee. Ní ca'á nī premio 'iiⁿ'yāⁿ profetas chi dichíí'vɛ̄ n'diī ní ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'é nī. Ní ca'á nī nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'e yā n'diī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi dich'ɛɛtɛ́ yā n'diī, 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ, nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Ndyuūs.

19 Tuu'mi ní 'áámá yā n'guaaⁿ yā cheendi va'āī yeⁿ'e yáacū yeⁿ'e Ndyuūs, yáacū chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi. Ní mííⁿ canéé arca chi caja naachi canéé compromiso yeⁿ'e Ndyuūs. Ní canéé chɛɛti yáacū miiⁿ. Ní n'diichí 'cuāī ndúúcū n'deee n'dáí ruido ndúúcū daavi n'nuⁿ'u na yáⁿ'āa ndúúcū 'aama cúúvī yuūūⁿ.

12

N'daataá ndúúcū 'iiti dragón

1 Tuu'mi ní vɛ́ɛ́ 'áámá seña chi nééné ch'ɛɛtɛ chi ch'iⁿ'i na va'ai chɛɛti nguuvi. N'diichí 'áámá n'daataá chi canuuⁿ tá catecai tan'dúúcā 'yáⁿ'ā. Ní 'iiⁿnyuⁿ miiⁿ ní canéé maaⁿ ca'a tá. Ní canúūⁿ tiiⁿ tá 'áámá corona ndúúcū ndichuuvi 'iiⁿnyuⁿ. 2 Ní hora mííⁿ nūuⁿ ní cuuvi 'cuundiyáāⁿ daiya tá ní 'cāi yiicu tá ndúúcū vaadī ya'ai chi cuuvi 'cuundiyáāⁿ daiya tá. Neené ch'eenu tá chiī ní 'āā 'cuɛ́ɛ́ 'cuundiyáāⁿ daiya tá. 3 Ní nííⁿnuúⁿ nūuⁿ vɛ́ɛ́ táámá seña chi nééné ch'ɛɛtɛ chi ch'iⁿ'i nanguuvi. N'diichí 'áámá 'iiti cuá'āa chi ch'ɛɛtɛ ca chi nguuvi dragón. Ní vɛ́ɛ́ ndɛɛ̄chɛ̄ tiíⁿ tī ní ndiichí duuⁿniiⁿníⁿ tī. Ní canduu tiíⁿ tī ndɛɛ̄chɛ̄ coronas 'áámá 'áámá ca'áámá cā'aama tiíⁿ tī. 4 Ní dragón miiⁿ ndúúcū ndúúcudaⁿ'ai tī diíⁿ tī chín'daā na 'iinu parte yeⁿ'e 'iiⁿnyúⁿ yeⁿ'e nanguuvi ní chiiya ndii na yáⁿ'āa. 'Iiti dragón miiⁿ chééndii tī nanááⁿ n'daataá chí 'cuundiyáāⁿ daiya tá ní 'íícú cuuvi che'é tī daiya tá miiⁿ taachi 'cuundiyáāⁿ. 5 Tuu'mi ní n'daataá miiⁿ ní ch'iiⁿndiyáāⁿ 'áámá saⁿ'ā 'lííⁿ. Saⁿ'ā 'lííⁿ miiⁿ canéé chi diituu caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ sa yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē naciones yeⁿ'e iⁿ'yeēⁿdī ndúúcū 'áámá nduucu cūū. Ní nííⁿnuúⁿ nūuⁿ 'áámá yā sta'a yā saⁿ'ā 'lííⁿ mííⁿ ni cunaⁿ'á yā ndúúcū dacuá'āa miiⁿ na va'ai chɛɛti nguuvi naachi canéé Ndyuūs chi vɛ́ɛ yā na trono yeⁿ'e yā. 6 N'daata miiⁿ ní chéénū ta na yáⁿ'āa cuūⁿmaⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ ní miiⁿ nūuⁿ Ndyuūs din'dái yā 'áámá lugar cáávā táⁿ'ā miiⁿ. Ní miiⁿ Ndyuūs ca'á yā chi che'e tá 'áámá mil canee 'uūvī ciento nduuyu canéé 'iinū ngɛɛcu nguuvi.

7 Cuayiivi ní vɛ́ɛ́ 'aama caandaá ch'ɛɛtɛ na va'ai chɛɛti nguuvi. Angel Miguel chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū ángeles yeⁿ'é yā 'cuⁿ'u yā contra yeⁿ'e 'iiti dragón. Ní 'iiti dragón miiⁿ ndúúcū ángeles yeⁿ'é tī 'cuⁿ'u tī ndúúcū ángel Miguel miiⁿ. 8 Naati 'iiti dragón miiⁿ nguɛ́ɛ́ diíⁿ tī ganar caandaá ch'ɛɛtɛ miiⁿ. Ní 'āā ntɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ lugar cááva tī na va'ai chɛɛti nguuvi. 9 'Áámá 'iiⁿ'yāⁿ ch'ɛɛcú yā 'iiti dragón miiⁿ ndúúcū nducyaaca ángeles yeⁿ'é tī ndíí iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 'Iiti dragón miiⁿ chi ch'ɛɛtɛ ní 'iiti cúú miiⁿ ndíí vmnááⁿ vmnaaⁿ chi yááⁿn'guiinūuⁿ chi Satanás. 'Iiti cúú miiⁿ ní chinnche'éí tī núúⁿmáⁿ íⁿ'yeeⁿdī.

10 Tuu'mi ní ch'iindiveéⁿ 'áámá nduudu chí diītūū n'dai yeⁿ'e na va'ai chɛɛti nguuvi chi ngaⁿ'a 'tíícā: Maaⁿ ní ndaā tiempo chi Ndyuūs yeⁿ'e yú nadanguáⁿ'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā. Ní ch'iⁿ'í yā poder yeⁿ'é yā chi rey yā. Ní ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē dendu'ū yeⁿ'e yā. Ní Cristo ch'iⁿ'í yā chi 'iiⁿntyéⁿ'e yā caati saⁿ'ā miiⁿ chi Satanás chí ca'a sa nuuⁿndi yeⁿ'e hermanos yeⁿ'e yú ndíí ngúúví ndíí n'gááⁿ nanááⁿ Ndyuūs, 'iiⁿ'yāⁿ ch'ɛɛcú yā saⁿ'ā miiⁿ ndii va'ai chɛɛti nguuvi ndii na yáⁿ'āa. 11 Ní hermanos yeⁿ'e yú chichɛɛ́ yā yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ cáávā yuūuⁿ yeⁿ'e Cristo chi nguuvi 'iiti cuūchī, ní cáávā chi ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs, ni cáávā chi nguɛ́ɛ́ 'va'á yā yeⁿ'e vida yeⁿ'e maáⁿ yā chi ch'īi ya cáávā Señor Jesucristo yeⁿ'e yú. 12 Ndís'tiī chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi yeenú nī, naati dɛ'ɛ̄ chúúcā ya'āī yeⁿ'é nducyaaca chi snéé na yáⁿ'āa 'cúū ndúúcū nducyaaca chi snéé na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā caati yááⁿn'guiinūuⁿ ndaa sa nanáaⁿ yā. Ní neené taaⁿ sa ti deenu sa chí 'āā ntɛ́ɛ́ cuuvi 'naaⁿ sa na iⁿ'yeēⁿdī.

13 Taachi 'iiti dragón miiⁿ ní chicadíínuuⁿ tī chi 'āā candiití tī ndíí na yáⁿ'āa, cheⁿ'e tī can'dáa tī n'daataá chi ch'iiⁿndiyáāⁿ daiya tá chi 'cueenu tá cuuvi. 14 Naati 'áámá yā ca'a yā n'daata miiⁿ 'uūvī ngɛɛchi tá tan'dúúcā ngɛɛchi 'íí'yāa chi ch'ɛɛtɛ ca. Ní 'iicú cuuvi caavā tá nanguuvi ní caⁿ'a tá lugar yeⁿ'e tá naachi nguɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ. Ní yaⁿ'ai canee tá yeⁿ'e 'iiti cúú chi yááⁿn'guiinūuⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ ca'á yā chi che'e tá 'iīnū ndúuyū canéé maⁿ'a. 15 Ní cúú miiⁿ tun'dáa tī na cheendi tī n'deee n'dáí nuūⁿnīⁿ tan'dúúcā nuūⁿnīⁿ yeⁿ'e 'áámá yíícú. Ní nuūⁿnīⁿ miiⁿ ní nduuvi yíícú chí cuuvi candɛɛ̄ táⁿ'ā miiⁿ ti 'tíícā neⁿ'e cúú miiⁿ. 16 Naati yáⁿ'āa miiⁿ chinnee n'daataá mííⁿ ti n'da'ai tan'dúúcā 'iiⁿ'yāⁿ n'da'áí yā cheendí yā ní yáⁿ'āa mííⁿ chi'i nuūⁿnīⁿ miiⁿ ní cheēnū nuūⁿnīⁿ miiⁿ chɛɛti yáⁿ'āa, nuūⁿnīⁿ chi 'iiti dragón miiⁿ tun'dáa tī ndúúcū cheendí tī. 17 Ní ndúúcū chuū 'iiti dragón miiⁿ neené taaⁿ n'dáí tī ndúúcū n'daataa mííⁿ ní chéⁿ'e tī cuⁿ'ú tī ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ndaata yeⁿ'ē n'daataa miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā chi ngaⁿ'a mandamiento yeⁿ'é Ndyuūs. Ní 'áámá caneé yā ndúúcū nduudu cuaacu yeⁿ'e Jesucristo.

13

Yeⁿ'e 'uūvī 'iiti taaⁿ chi nguuvi monstruo

1 Tuu'mi ní taachi chééndií vmnaaⁿ yáⁿ'āa ndúútīi yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā miiⁿ n'diichí chi can'daa 'áámá 'iiti chi ch'ɛɛtɛ taavi ca yeⁿ'e nuuⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. 'Iiti miiⁿ ní nguuvi monstruo ní vɛ́ɛ́ ndɛɛ̄chɛ̄ tiíⁿ tī ndúúcū ndiichi duuⁿniiⁿníⁿ tī. Ní vmnaaⁿ 'áámá 'aama duuⁿniiⁿníⁿ tī sndúūⁿ 'áámá corona. Ní canéé nguūⁿ ca'áámá cā'aama tiíⁿ tī chi duuchi chi nguɛ́ɛ́ inee yíínūu Ndyuūs. 2 'Iiti chí monstruo chí ch'ɛɛtɛ mííⁿ chí n'diichí ní tan'dúúcā 'iiti chi leopardo, 'tiicá tī. Ca'a tī ní tan'dúúcā ca'a oso, 'tíícā ca'a tī. Cheendí tī ní tan'dúúcā cheendi 'yáíⁿyāaⁿ cuá'aá, 'tíícā cheendí tī. 'Iiti dragón miiⁿ ca'á tī poder yeⁿ'é tī ndúúcū trono yeⁿ'é tī na ta'a 'iiti monstruo chí ch'ɛɛtɛ miiⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ tī. 3 Ní n'diichí chi 'áámá chɛ́ɛ́ tíīⁿ 'iiti monstruo chi ch'ɛɛtɛ taavi ca ní tan'dúúcā chi nca'āī 'áámá 'iiti chi n'díí ní nduūvā yeⁿ'é tī, 'tíícā 'áámá tiíⁿ tī. Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū nééné cheⁿ'e yiinú yā yeⁿ'e chuū. Ní cueⁿ'é yā ndúúcū 'iiti monstruo miiⁿ. 4 Ní nducyaacá yā s'téénu yā 'iiti dragón miiⁿ cáávā chi ca'á tī poder yeⁿ'é tī táámá 'iiti chi monstruo chi ch'ɛɛtɛ taavi ca. Ní 'iiⁿ'yāⁿ 'tiicá ntúūⁿ chi'téénu yā 'iiti monstruo miiⁿ. Tuu'mi ní caⁿ'a yā: ¿Du'u vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'ē tan'dúúcā 'iiti monstruo 'cūū? ¿Du'u cúúví 'cuuⁿ'maⁿ ndúúcū 'iiti monstruo 'cūū ní cuchɛɛ ndúúcū 'iití 'cūū?

5 Ní 'iiti dragón ca'á tī poder 'iiti monstruo miiⁿ chi caaⁿ'máⁿ tī dendu'ū chi ch'ɛɛtɛ. Ní cunncáā ngaⁿ'a tī contra yeⁿ'e Ndyuūs. Ní di'tiinuú tī chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ tī 'túúcā chɛ́ɛ́ti 'uūvī ngɛɛcu 'uūvī 'iiyū. 6 Ní 'tíícā idiiⁿ 'iiti monstruo. Ní cunncáā ngaⁿ'a tī contra yeⁿ'e Ndyuūs ní ngaⁿ'a tī cunncáā contra yeⁿ'e chi duuchi Ndyuūs ní contra yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi naachi Ndyuūs ch'ɛɛtinée yā ní contra yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā ndúúcū Ndyuūs. 7 Ní 'tiicá ntúūⁿ 'iiti dragón ca'á tī poder 'iiti monstruo miiⁿ chi diíⁿ tī vaadī 'caa'va ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs ndíí chi chɛɛ tī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní ca'á tī poder 'iiti monstruo chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ tī yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē raza yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē yáāⁿ ndúúcū yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē davaacu ndúúcū yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē nación. 8 Ní nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáⁿ'āa cu'téénu yā 'iiti monstruo miiⁿ. 'Tíícā néⁿ'e Ndyuūs. Ní nguɛ́ɛ́ canéé nguūⁿ chi duuchi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ na libro yeⁿ'e vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ chi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi duuchi 'iiti cuūchī. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'iiⁿ'núⁿ yā Cristo ndii tiempo chi Ndyuūs din'dái yā iⁿ'yeēⁿdī.

9 Nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ vɛ́ɛ́ veéⁿ yā 'caandiveéⁿ yā nduudu 'cūū. 10 'Iiⁿ'yāⁿ chi can'daa yā 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi preso yā, 'tiicá ntúūⁿ maáⁿ yā canéé chí cuuvi preso yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi n'giiⁿ'nuⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū machete 'uūvī lados 'caāiⁿ canéé chí 'cuuvi ntúuⁿ yā 'tíícā. Ní cáávā chuū 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs canéé chi vɛ́ɛ́ 'viichɛɛ'tíínūuⁿ ndúúcu yā ní canéé chi i'téénu yā Ndyuūs.

11 Cuayiivi ní n'diichí táámá 'iiti monstruo chi ch'ɛɛtɛ ca chi can'dáa tī nguaaⁿ yáⁿ'āa miiⁿ. Vɛ́ɛ́ 'uūvī duuⁿniiⁿníⁿ tī tan'dúúcā 'áámá duuⁿniiⁿniⁿ 'iiti cuūchī 'tiicá tī. Ní 'iiti monstruo ndii 'uūvī indeé tī tan'dúúcā 'áámá 'iiti dragón. 12 Ní vɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē poder yeⁿ'e 'iiti monstruo chi ndii 'uuvi chi ch'ɛɛtɛ taavi ca tan'dúúcā poder yeⁿ'ē 'iiti monstruo ch'ɛɛtɛ ca chí vmnaaⁿ. Ní diíⁿ tī chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní cu'téénu yā 'iiti vmnááⁿ vmnaaⁿ chi 'iiti monstruo chi naca'áí tī ní nduūvā yeⁿ'é tī. 13 Ní 'iiti chi monstruo chí ndii 'uūvī diíⁿ tī vaadī n'giinu ch'ɛɛtɛ n'dai. Diíⁿ tī chí can'daa yaⁿ'ā yeⁿ'ē nanguuvi ndíí vmnaaⁿ yáⁿ'āa 'cúū ní n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ n'diichí yā chuū. 14 Ní caavā vaadī n'giinu chi diíⁿ tī taachi cheendií tī nanááⁿ 'iiti monstruo chi vmnááⁿ vmnaaⁿ chi teé tī lugar chi diíⁿ tī 'túúcā, tuu'mi ní chinnche'éí tī 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'ɛɛtinée yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Ní ca'a tī orden 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi din'dái yā 'áámá santo ídolo tan'dúúcā 'iiti monstruo chi nca'áí tī ndúúcū machete 'uūvī lados 'caāiⁿ ní cunduuchi tī chi cuuvi santo yeⁿ'e yā. 15 Ní 'iiti monstruo chi vmnááⁿ vmnaaⁿ ní ca'á tī poder 'iiti monstruo chiiⁿ ndíí 'uuví tī chi ca'á tī vida santo 'iiti ídolo miiⁿ. Ní 'íícú 'iiti santo tī cuuvi 'caaⁿ'máⁿ tī ní diíⁿ tī chi 'cuūvi nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ i'téénu yā 'iiti santo miiⁿ. 16 Ní cuayiivi ní 'iiti monstruo chi ndii 'uūvī ní diíⁿ tī ntúūⁿ chi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi 'cuiica ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ pobre yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi libre yā ní ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi 'áámá dichíí'vɛ yā 'iivi yā, 'iiti monstruo miiⁿ diíⁿ tī chi nducyaaca yā canéé chi ndɛɛ yā 'áámá sello na ta'a cuaacú yā o nchɛɛtɛ́ yā. 17 Ní diíⁿ ntúuⁿ tī 'tíícā. Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuuvi cuái yā o n'diicui yā nduuti chi nguɛ́ɛ́ ndɛɛ yā sello yeⁿ'e 'iiti monstruo ndii 'uūvī o chi duuchí tī o número yeⁿ'e chi duuchí tī. 18 Ní chuū ní 'iiⁿ'yāⁿ chi déénu yā cuuvi diiⁿ yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi déénu yā caⁿ'á yā ngaⁿ'a duuchi yā chi dúúchí 'iiti monstruo ndíí 'uūvī miiⁿ ti número miiⁿ ní lado yeⁿ'e chi duuchi 'áámá saⁿ'ā. Ní número miiⁿ ní ngii jaāⁿ ciento canduū 'iinu ngɛɛcu jaaⁿ.

14

Ngiitá 'iiⁿ'yāⁿ chi 'áámá ciento canéé 'uūvī ngɛɛcu cuūuⁿ mil yeⁿ'e chí nanguaⁿ'ai yā

1 Cuayiivi ní n'diichí 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī chi chééndii yā ná yiīcū chi nguuvi Sión. Ní nduucú yā canéé 'áámá ciento 'uūvī ngɛɛcu cuūuⁿ mil 'iiⁿ'yāⁿ chi ndɛɛ yā chi duuchí yā ndúúcū chi duuchi chiidá yā chi canee nguūⁿ nchɛɛtɛ́ yā. 2 Ní ch'iindiveéⁿ 'áámá nduudu chí ngeⁿ'ē na va'ai chɛɛti nguuvi. Ní nduudu miiⁿ tan'dúúcā chi yuūdūu n'gɛɛtɛ chi chíi yā n'dai nuūⁿnīⁿ o tan'dúúcā chi n'gɛɛcu 'áámá daavi ch'ɛɛtɛ; ní nduudu miiⁿ ní tan'dúúcā chi n'gɛɛcu n'deee n'dáí arpas chi idi'cuɛɛ̄cú 'iiⁿ'yāⁿ. 'Tíícā nduudu miiⁿ. 3 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi n'deee n'dáí miiⁿ chi snée yā nanááⁿ trono miiⁿ ní nanááⁿ ndu'u cuūúⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní nanááⁿ 'iīⁿntyéⁿ'ē miiⁿ ní ngiitá yā 'áámá canto chi ngai. Ní mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ ngii n'geeⁿ yā canto miiⁿ, dámaāⁿ ndu'u chi 'áámá ciento 'uūvī ngɛɛcu cuūuⁿ mil 'iiⁿ'yāⁿ chí Ndyuūs nadanguáⁿ'ai yā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 4 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á yā ndúúcū mar 'áámá n'daataá ní nguɛ́ɛ́ n'giindivaacú yā. Ní caⁿ'a yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī 'āā tií nūuⁿ cuaaⁿ naachi caⁿ'á yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ Ndyuūs yaa'ví yā chi cuuvi yeⁿ'e yā yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi vmnááⁿ vmnaaⁿ chi ch'īi yā cáávā chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é Ndyuūs ní yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi duuchi 'iiti cuūchī. 5 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'á yā mar 'áámá nduudu yaadi ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuuⁿndi yeⁿ'e yā nanááⁿ trono yeⁿ'e Ndyuūs.

Yeⁿ'e chi ngaⁿ'ā 'iīnū ángeles

6 Tuu'mi ní n'diichí tááma ángel ngaá yā naavtaⁿ'ā nanguuvi. Ní ángel miiⁿ ní ndɛ́ɛ yā nduudu chí canéé cueⁿ'e daāⁿmaⁿ chi nduudu ngai chi nanguaⁿ'ai 'iiⁿ'yāⁿ. Ní ngaⁿ'á yā nduudu ngai miiⁿ nanááⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, nanááⁿ nducuéⁿ'ē naciones ndúúcū nducuéⁿ'ē tribus yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū nducyaaca davaacu yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáⁿ'āa 'cūū. 7 Ní ángel miiⁿ caⁿ'á yā ndúúcū 'áámá nduudu díítūu: Ndís'tiī 'va'á nī Ndyuūs, dich'ɛɛtɛ́ nī 'iiⁿ'yāⁿ ti 'āā ndaa hora chi diíⁿ yā juzgar nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ. Dich'ɛɛtɛ́ nī 'iiⁿ'yāⁿ chi din'dái yā nanguuvi ndúúcū yáⁿ'āa ndúúcū nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ndúúcū naachí icān'daa nuūⁿnīⁿ.

8 Ní n'diichí taama ángel can'dáa yā ángel miiⁿ ní ngaⁿ'á yā: Yáāⁿ Babilonia 'āā ntuūvīi. Yáāⁿ Babilonia chi yáāⁿ ch'ɛɛtɛ miiⁿ 'āā ntuūvīi ti 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní diíⁿ yā chi tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e nducuéⁿ'ē nación dinuuⁿndi cá yā ní caⁿ'á yā ndúúcū n'daataá ó isaⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā ti diíⁿ yā nuuⁿndi tan'dúúcā chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

9 Ní cuayiivi ní n'diichí ndii 'íínú ángel miiⁿ can'dáa yā ángel s'eeⁿ ní caⁿ'a yuudu yā: Nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ cu'téénu yā 'iiti monstruo miiⁿ ndúúcū 'iiti santo chi dáámá ndúúcū 'iiti miiⁿ ni 'iiⁿ'yāⁿ ndɛ́ɛ yā sello yeⁿ'é tī nchɛɛtɛ́ yā o na ta'á yā, 10 canéé chi cuta'á yā neené taaⁿ castigo chi Ndyuūs caⁿ'á yā ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ. Ní castigo miiⁿ tan'dúúcā 'áámá copa diituu ndúúcū vaadī taaⁿ yeⁿ'e Ndyuūs. 'Tíícā va. Ní castigo miiⁿ ní chiiⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuuvi yá'áí yeⁿ'é yā ndúúcū nguuchi yáⁿ'ā ní ndúúcū tuūu chi nguuvi azufre chi nguuchi yaⁿ'ā ní cuuvi chó'ōo chuū nanááⁿ ángeles yeⁿ'é Ndyuūs ní nanááⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi duuchi 'iiti cuūchī. 11 Ní 'yááⁿ'míⁿ yeⁿ'ē nguuchi yáⁿ'ā miiⁿ chi castigo miiⁿ ngɛɛ cueⁿ'e daāⁿmaⁿ yeⁿ'e lugar chi n'geenu yā ngii. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi n'geenú yā ngii ní i'téénu yā 'iiti monstruo miiⁿ chí ch'ɛɛtɛ taavi ca ndúúcū 'iiti chi santo yeⁿ'é tī. Ní ndɛɛ́ yā seña yeⁿ'é chi duuchí tī na cuerpo yeⁿ'é yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ ntaavi'tuunúúⁿ yā yeⁿ'e chi ya'áí yā ndíí nguɛ́ɛ́ nguuvi ndíí nguɛ́ɛ́ n'gaaⁿ. 12 Ní cáávā chuū 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'e Ndyuūs ní n'giindiveéⁿ yā mandamiento yeⁿ'é yā ní 'áámá canéé yā chi i'téénu yā Cristo ní canéé chi vɛɛ paciencia yeⁿ'e yā.

13 Cuayiivi ní 'úú ch'iindiveéⁿ 'áámá nduudu yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi chi ngaⁿ'a ngii 'úú 'tíícā: Díí, Juan, dingúuⁿ di chuū. Dɛ'ɛ̄ chúúcā yeenu 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā 'cuūvi yā tiempo 'cūū ndíí tiempo chi cuchiī, 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Señor. Ní 'tíícā cuuvi ngaⁿ'a Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ntaavi'tuunuúⁿ yā yeⁿ'e ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'é yā ní candɛɛ́ yā ndúúcu yā yeⁿ'e chi díiⁿ yā.

Cosecha yeⁿ'e yáⁿ'āa 'cūū

14 Cuayiivi miiⁿ ní n'diichí 'áámá meēeⁿ cuɛ́ɛ̄. Ní 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ vɛ́ɛ yā vmnaaⁿ meēeⁿ miiⁿ ní tandúúcā Jesucristo chi duuchi Sáⁿ'ā chi Daiya 'Iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. Canduu tiíⁿ yā 'áámá corona yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ ní na ca'á yā ní ndɛ́ɛ yā 'áámá hoz chi 'caāiⁿ. 15 Ní n'diichí táámá ángel can'dáa yā yeⁿ'e yaācū miiⁿ yeⁿ'e Ndyuūs ní yuudu caⁿ'a yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ yā na meēéⁿ miiⁿ. 'Cáácá dí cosecha ndúúcū hoz yeⁿ'e di ti maaⁿ ní 'āā tiempo yeⁿ'e chi diiⁿ di cosechar ti cosecha yeⁿ'ē yáⁿ'āa miiⁿ 'āā n'daacā.

16 Nííⁿnuúⁿ nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ yā na meēeⁿ miiⁿ ch'iicá yā cosecha yeⁿ'e yā chi canéé na yáⁿ'āa ní nta'á yā.

17 Tuu'mi ní táámá ángel can'dáa yā yeⁿ'e yaācū miiⁿ chiiⁿ canéé na va'ai chɛɛti nguuvi. Ní 'tiicá ntúūⁿ ángel miiⁿ ndɛ́ɛ yā 'áámá hoz chi 'caāiⁿ. 18 Ní táámá ángel chi candɛɛ́ yā cuidado yeⁿ'e nguuchi yaⁿ'ā vmnaaⁿ nátaī yeⁿ'e yaācū miiⁿ can'dáa yā yeⁿ'e nátaī ní caⁿ'a yuudu yā ángel chi ndɛɛ yā hoz chí 'caāiⁿ. Dii 'caaca di ndúúcū hoz 'caāiⁿ yeⁿ'e di duuⁿnē 'lííⁿ yeⁿ'e yáⁿ'á 'lííⁿ miiⁿ ndúúcū n'gui'i chi uvas chi canéé na yáⁿ'āa ní cuta'a di uvas miiⁿ ti n'guí'í yeⁿ'ē 'āā n'daacā maaⁿ.

19 Tuu'mi ní ángel miiⁿ ndúúcū hoz 'caāiⁿ yeⁿ'é yā ch'iica yā duuⁿne 'lííⁿ yeⁿ'e yáⁿ'á chi snéé ndúúcū n'gui'i uvas yeⁿ'e chi canee vmnaaⁿ yáⁿ'á. Ní nta'á yā n'gui'i uvas ní s'néeⁿ yā n'gui'i uvas miiⁿ na trapiche naachi cuta'á yā nuūⁿnīⁿ uvas miiⁿ chi vino. Ní trujal miiⁿ ní tan'dúúcā castigo chi ch'ɛɛtɛ n'dai chi Ndyuūs caⁿ'a yā chí ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ. 20 Ní trapiche naachi cuta'á yā nuūⁿnīⁿ yeⁿ'e uvas miiⁿ canéé 'áámá lado yeⁿ'ē yáāⁿ miiⁿ. Ní yeⁿ'e trapiche can'daā n'deee n'dáí yuūuⁿ chí yaacu. Ní yuūuⁿ miiⁿ tan'dúúcā 'áámá yíícú ch'ɛɛtɛ yuūuⁿ chi ngii caadi 'iīnū ciento kilómetros yeⁿ'ē. Ní yaacu n'dáí indáá ndii na freno yeⁿ'e 'yúudūu.

15

Angeles ndúúcū tá ndɛɛ̄chɛ̄ yá'āī

1 Cuayiivi ní n'diichí táámá señal na va'ai chɛɛti nguuvi chí ch'ɛɛtɛ n'dai ní cheⁿ'e yiinú yeⁿ'ē. Ní vɛ́ɛ́ ndɛɛ̄chɛ̄ ángeles ndúúcū ndɛɛ̄chɛ̄ chi cuuvi 'nuūcá'ai chí 'cuiinu. Ní ndúúcū ndɛɛ̄chɛ̄ chi cuuvi 'nuūcá'ai chí 'cuiinu, ndúúcū chuú nūuⁿ 'cuiīnū tiempo chi Ndyuūs nduuvi taáⁿ yā.

2 Tuu'mi n'diichí 'áámá nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā chi tan'dúúcā vidrio ndístaⁿ'a ndúúcū nguūchī yáⁿ'ā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi chɛɛ́ yā cuⁿ'u yā ndúúcū 'iiti monstruo miiⁿ ndúúcū 'iiti chi santo yeⁿ'é tī ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé chi duuchí tī ní número yeⁿ'é tī na cuerpo yeⁿ'e yā, 'iiⁿ'yāⁿ chi ichɛ́ɛ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chééndii yā niiⁿnuúⁿ ná nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā chi vidrio miiⁿ, ní ndɛɛ yā arpas chi Ndyuūs ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 3 Ní chiitá yā canto yeⁿ'e Moisés, chi saⁿ'ā chi dichíí'vɛ sa Ndyuūs. Ní chiitá yā canto yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī. Ní 'tíícā nduudu chi chiitá yā:

Dii Señor Ndyuūs chi vɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē dendu'ū poder ndúúcu di. N'gɛɛtɛ taavi ca dii ní ngeⁿ'e yiinu yú yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi diiⁿ di. Dii rey yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē nación ní yúúní yeⁿ'e di ní cuaacu.

4 Díí, Señor, ¿du'ū nguɛ́ɛ́ 'va'ā dii? ¿Du'ū nguɛ́ɛ́ caaⁿ'maⁿ chi dii ní neené ch'ɛɛtɛ dii ti dámaaⁿ dii chi dɛɛvɛ di? Ní ndaa 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē naciones nanááⁿ dii chi dich'ɛɛtɛ́ yā dii caati nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ n'diichi yā chi diiⁿ di tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi cuaacu ní n'daacā n'dai.

5 Ní cuayiivi ní n'diichí chi nanguaaⁿ cheendi va'āī yeⁿ'e yáacū chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi, ní chɛɛti yaācū miiⁿ, miiⁿ canéé cuarto chí yaānūu naachi canéé tuūu ch'ɛɛtɛ́ chi canéé nguūⁿ ley yeⁿ'e Moisés. 6 Ní yeⁿ'e yaācū miiⁿ can'dáā ndɛɛ̄chɛ̄ ángeles. Ní ndɛɛ yā ndu'u ndɛɛ̄chɛ̄ chí n'nuu cá'ai yā. Ní vɛ́ɛ́ catecai yā yeⁿ'e tiīnūuⁿ chi nguuvi lino chi cuɛ́ɛ̄ ní dɛɛvɛ. Ní n'dɛɛ̄ chiīchí niiⁿnuⁿ yā ndúúcū cinta yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ. 7 Núúⁿmáⁿ chɛɛtí nūuⁿ 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ naachi na cuuúⁿ yā ní ca'a yā ndu'u ndɛɛ̄chɛ̄ ángeles ndɛɛ̄chɛ̄ 'cuutií yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ ca'áámá ca'áámá yā 'áámá 'cuutií chi ndiituú yeⁿ'ē castigo chi neene taaⁿ chi yeⁿ'e Ndyuūs chi canduuchi cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 8 Ní yaācū miiⁿ ndiituú 'yaaⁿ'miⁿ chi can'daā yeⁿ'e vaadī ch'ɛɛtɛ taavi ca yeⁿ'e Ndyuūs ní yeⁿ'e poder yeⁿ'e yā. Ní mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ cuuví cundaa yā na yaācū miiⁿ ndíí taachi chó'ōo ndɛɛ̄chɛ̄ vaadī ya'ai chi ndɛ́ɛ ndu'u ndɛɛ̄chɛ̄ ángeles.

16

Ndɛɛ̄chɛ̄ 'cuutií yeⁿ'e vaadī ya'ai

1 Tuu'mi ní ch'iindiveéⁿ 'áámá nduudu neene díítūu chi can'daā yeⁿ'e yaacu miiⁿ ní ngaⁿ'a ngii ndu'u ndɛɛ̄chɛ̄ ángeles miiⁿ: Ndís'tiī ángeles, cueⁿ'é nī ní n'daaviyaí nī vmnaaⁿ yáⁿ'āa yeⁿ'ē chi snúūⁿ chɛɛti 'cuutií yeⁿ'e nī chi castigo chi neené díítūu chi Ndyuūs ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ.

2 Ní ángel vmnááⁿ vmnaaⁿ cheⁿ'e yā n'daaviyaí yā chi snúūⁿ 'cuutií yeⁿ'e yā vmnaaⁿ yáⁿ'āa ní vmnaaⁿ nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi ndɛ́ɛ yā sello yeⁿ'e 'iiti monstruo na cuerpo yeⁿ'e yā, 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā 'iiti santo yeⁿ'é tī. Ní can'dáā n'dúú'ví n'gɛɛtɛ chi neené ya'ai na cuerpo 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

3 Tuu'mi ní ndii chííⁿ ndii 'uūvī ángel miiⁿ n'daaviyái yā 'cuutií yeⁿ'e yā vmnaaⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ní nduuví yuuúⁿ tan'dúúcā yuuúⁿ yeⁿ'ē 'aama tináⁿ'ā. Ní tanducuéⁿ'ē 'iiti chi snduuchí chɛɛti nuūⁿnīⁿ'yá'ā miiⁿ ch'īi tī.

4 Ní ndii chííⁿ ndii 'íínú ángel miiⁿ n'daaviyaí yā 'cuutií yeⁿ'e yā vmnaaⁿ yeⁿ'e yíícú ní vmnaaⁿ yeⁿ'ē naachi can'daā nuūⁿnīⁿ miiⁿ. Ní nducuéⁿ'ē nuūⁿnīⁿ miiⁿ nduuvi yuuúⁿ. 5 Ní niiⁿnuúⁿ nūuⁿ ch'iindiveéⁿ ángel yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ miiⁿ chi ngaⁿ'a yā: Dii Señor, 'āā canéé dí cuááⁿ vmnaaⁿ, ní canee di maaⁿ. Dii ní cuaacu di ti n'diichi di nuūⁿndī 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 6 Ní 'tíícā diiⁿ di caati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ch'iiⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e di ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi 'áámá diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e di ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí caⁿ'a nduudu cuaacu yeⁿ'e di. Ní maaⁿ ní dii nca'a di yuuúⁿ yeⁿ'ē nuūⁿnīⁿ miiⁿ chi cu'ú yā caati 'tíícā chi n'daacā chi cu'ú yā yuūuⁿ miiⁿ cucáávā chi diiⁿ yā chí nguɛ́ɛ́ n'daacā.

7 Ní ch'iindiveéⁿ nduudu yeⁿ'e 'áámá yeⁿ'e nátai chi ngaⁿ'a ngii Ndyuūs, ní ngaⁿ'a: Dii, Ndyuūs, chi vɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē dendu'ū poder ndúúcū di, cuaacu nííⁿnyúⁿ n'diichi di nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ. Ní diiⁿ di chi cuaacu ní n'dai taavi.

8 Ní n'diichí ndíí cuūuⁿ ángel miiⁿ n'daaviyaí yā 'cuutií yeⁿ'e yā vmnaaⁿ yeⁿ'e 'yáⁿ'ā. Ní ca'á yā poder 'yáⁿ'ā miiⁿ chi 'neeⁿ 'yáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū 'yáⁿ'ā yeⁿ'ē. 9 Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní chiichi yā ndúúcū 'iiⁿ'nūⁿ taáⁿ yeⁿ'e 'yáⁿ'ā miiⁿ. Ní neené taaⁿ ya'ai yeⁿ'é yā. Ní cunncáā caⁿ'a yā yeⁿ'e chi duuchi Ndyuūs chi vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'é yā yeⁿ'ē ndɛɛ̄chɛ̄ cá'ai 'cūū. Naati 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ ndaacadaamí yā yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'é yā ní nguɛ́ɛ́ dich'ɛɛtɛ́ yā Ndyuūs.

10 Ní n'diichí ndii nyuⁿ'u ángel miiⁿ n'daaviyaí yā 'cuutií yeⁿ'e yā vmnaaⁿ yeⁿ'e trono yeⁿ'e 'iiti monstruo miiⁿ ní vmnaaⁿ yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē chi ngaⁿ'á tī ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'ē ní canéé ná 'áámá maāiⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cheⁿ'enéé yā chiiya yā cáávā chi ya'ai yā. 11 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cunncáā caⁿ'a yā yeⁿ'e Ndyuūs chi canée yā na va'ai chɛɛti nguuvi cucáávā chi ya'ai yeⁿ'e yā ndúúcū n'duu'vi yeⁿ'é yā. Ní nguɛ́ɛ́ nandaacadaamí yā yeⁿ'e nuuⁿndi yeⁿ'e yā.

12 Tuu'mi ní ndii chííⁿ ndii niyaaⁿ ángel miiⁿ n'daaviyaí yā 'cuutií yeⁿ'é yā vmnaaⁿ yíícú ch'ɛɛtɛ chi nguuvi Eufrates ní nuūⁿnīⁿ yeⁿ'e yíícú ch'ɛɛtɛ miiⁿ nti'i. Ní n'guaāⁿ 'aama yúúní ní 'iicu 'iiⁿ'yāⁿ reyes cuuvi cuchii yā cuaaⁿ naachi can'daā 'yáⁿ'ā na yúúní miiⁿ.

13 Tuu'mi ní n'diichí chí can'daā 'iinū espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ chi tan'dúúcā sapo, 'tíícā espíritus. Ní can'daā yeⁿ'ē cheendi 'iiti dragón miiⁿ ní yeⁿ'ē cheendi 'iiti monstruo chi ch'ɛɛtɛ taavi cá tī ní yeⁿ'e cheendi profeta chi ngaⁿ'a yā chi yeⁿ'e Ndyuūs 'yā, ní nguɛ́ɛ́ ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'e maáⁿ yā. 14 Espíritus ndúúcū espíritus yeⁿ'e yááⁿn'guiinūuⁿ ní diíⁿ yā señas yeⁿ'e vaadī n'giinu. Ní cueⁿ'e yā nanááⁿ nducyáácá reyes yeⁿ'ē núúⁿmáⁿ iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi nadaama yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cuuvi 'cuuⁿ'maⁿ yā nguuvi chi ch'ɛɛtɛ chi yeⁿ'é Ndyuūs chi vɛ́ɛ́ nducuéⁿ'ē dendu'u poder yeⁿ'e yā. 15 Ní Cristo ngaⁿ'á yā. Cuin'diichí nī. 'Úú ní cuchií tan'dúúcā 'áámá chíduucu. Dɛ'ɛ̄ chúúcā n'dai 'iiⁿ'yāⁿ chi snduuchí yā ní snúuⁿ yā catecai yā ní nguɛ́ɛ́ 'cuɛɛtinée yā chi chiica yā chi yuucú yā chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ inaáⁿ yā ní 'íícú cuuvi 'cuináaⁿ yā. 16 Ní espíritus nduuvidaami yā reyes yeⁿ'e yáⁿ'āa na 'áámá lugar chi nguuvi Armagedón na davaacu hebreo.

17 Tuu'mi ní ndii chííⁿ ndii ndɛɛ̄chɛ̄ ángel miiⁿ n'daaviyaí yā 'cuutií yeⁿ'e yā na 'yúúné. Ní yeⁿ'e yáacū miiⁿ chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi mííⁿ can'daā 'áámá nduudu neene díítūu lado yeⁿ'e trono miiⁿ chí ngaⁿ'ā 'túúcā: Āā tunééⁿ nducuéⁿ'ē.

18 Tuu'mi ní vɛ́ɛ́ 'cuaī ndúúcū nduudu s'eeⁿ ndúúcū daavi ndúúcū chi diituu n'dáí n'nuⁿ'u yáⁿ'āa. Ní ch'ɛɛtɛ ca nguɛ́ɛ́ ti tan'dúúcā chi cunee ndii tiempo chi 'iiⁿ'yāⁿ canée yā iⁿ'yeeⁿdí 'cūū. 19 Ní yáāⁿ ch'ɛɛtɛ chi yáāⁿ Babilonia miiⁿ chiī 'iīnū taaⁿ ní nducuéⁿ'ē yáāⁿ yeⁿ'ē iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní sndɛɛvɛ. Ní Ndyuūs nn'gáácú yā yeⁿ'e yáāⁿ ch'ɛɛtɛ chi yáāⁿ Babilonia miiⁿ. Ní ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé na yáāⁿ s'eeⁿ chi cu'ú yā vino yeⁿ'é yā chi vino yeⁿ'e vaadī taaⁿ yeⁿ'é Ndyuūs. Ní vino miiⁿ chi ca'á yā ní castigo chi neené díítūu. 20 Ní tanducuéⁿ'ē yáⁿ'āa islas ndúúcū tanducuéⁿ'ē yiīcū n'gɛɛtɛ ní ndáá inaaaⁿ. 21 Ní yeⁿ'e nanguuvi ní ndɛɛvɛ n'deee n'dáí yuūúⁿ chi neené diituú vmnaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdī. 'Áámá áámá yuūuⁿ miiⁿ n'gii tan'dúúcā 'uūvī ngɛɛcu kilos. Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdī caaⁿ'maⁿ taáⁿ yā yeⁿ'é Ndyuūs cáávā yeⁿ'e vaadī ya'ai miiⁿ yeⁿ'e yuūuⁿ ti castigo yeⁿ'ē vaadī ya'ai miiⁿ ní nééné díítūu.

17

Nuuⁿndi taavi yeⁿ'e 'áámá n'daataá chi nééné caⁿ'a tá ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ

1 Tuu'mi ní 'áámá ángel naachi ndɛɛ̄chɛ yā chi ndɛ́ɛ yā ndu'u ndɛɛ̄chɛ̄ 'cuutií ndáa yā nanááⁿ 'úú, ní caⁿ'a yā chii yā 'úú: Dii, Juan cuchíi di nduucú ní 'úú ní 'cuuⁿ'míⁿ dii castigo chi ch'ɛɛtɛ ca chi cuchiī vmnaaⁿ 'áámá ndaataá chi vɛ́ɛ́ cá saⁿ'ā yeⁿ'ē ta. N'daataá miiⁿ ní vɛ́ɛ yā vmnaaⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā s'eeⁿ. 2 Saⁿ'ā reyes yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū cueⁿ'é yā ndúúcū n'daataá miiⁿ ní n'gɛɛtinée yā ndúúcū n'daataá miiⁿ. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáⁿ'āa cueⁿ'é yā ndúúcū n'daataá ó isaⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā tan'dúúcā chi cuu'ví yā ndúúcū vino yeⁿ'e tá yeⁿ'ē chi dinuuⁿndi cá yā 'tíícā.

3 Ní 'úú canéé maáⁿ poder Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ní ángel miiⁿ candɛ́ɛ yā 'úú na yáāⁿ cuuⁿmáⁿ naachi nguɛ́ɛ́ ch'ɛɛtinéé 'iiⁿ'yāⁿ. Ní mííⁿ n'diichí 'áámá n'daataá candúu tá 'áámá monstruo cuá'a tī chi ch'ɛɛtɛ ca. Ní nééné n'deēe chi duuchi chi contra yeⁿ'e Ndyuūs s'nééⁿ nguūⁿ na cuerpo yeⁿ'e 'iiti miiⁿ. Ní vɛ́ɛ́ ndɛɛchɛ tiíⁿ tī ní vɛ́ɛ́ ndiichi duuⁿniiⁿníⁿ tī. 4 Ní n'daataá chi candúu ta monstruo cuá'a tī ní canuuⁿ tá vestido chi morado ndúúcū cuá'ā. Ní vɛ́ɛ́ adorno yeⁿ'ē tá chi 'dííⁿnguāaⁿ ndúúcū tuūu chi nééné yaⁿ'ai chíí'vɛ̄ ndúúcū perlas. Ní ndɛɛ tá ná ta'a tá 'aama taza yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ chi diituú ndúúcū dendu'ū chi nguɛɛ n'daacā chi nuūⁿndī vaatii ndúúcū chi dendú'ū yeⁿ'e chi cueⁿ'e tá ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e tá. 5 Ní canéé nguūⁿ 'áámá chi duuchi ná nchɛɛtɛ̄ tá chi canúúⁿ n'de'ei chi neⁿ'e caaⁿ'maⁿ chi 'túúcā. Yáāⁿ Babilonia ch'ɛɛtɛ chi chɛɛcuú nducyaaca n'daataá chi caⁿ'á yā ndúúcū saⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā ndúúcū nducuéⁿ'ē cosas chí nguɛ́ɛ́ n'daacā na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 6 Ní 'úú chicadiinúúⁿ chi n'daata miiⁿ ní cuu'vi tá caati cu'u ta yuūuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díi yā ti yeⁿ'e Ndyuūs ní yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'e Cristo. Ní taachi n'diichí chuū cueⁿ'e yiinú yeⁿ'ē. 7 Tuu'mi ní ángel chi ndɛɛ yā 'úú ngaⁿ'a yā ngīi yā 'úú: ¿Dɛ'ɛ̄ cúúví chí ngeⁿ'e yiinu dí yeⁿ'e chuū? 'Úú ní cuuví dii chi canúúⁿ n'de'ei yeⁿ'ē n'daataá miiⁿ ndúúcū yeⁿ'e monstruo ch'ɛɛtɛ chi ndɛɛ́ tī ndaataá miiⁿ, monstruo miiⁿ chi vɛ́ɛ́ ndɛɛ̄chɛ̄ tiíⁿ tī ní ndiichi duuⁿniiⁿníⁿ tī. 8 'Iiti monstruo chi n'diīchī di ní 'áámá tī chi ndii tiempo vmnaaⁿ canduuchí tī naati maaⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ tī, naati 'iiti miiⁿ cáámá canéé chí can'daá tī na yiivɛ́ɛ̄ yeⁿ'e yáⁿ'āa vmnááⁿ vmnaaⁿ chi caⁿ'á ti di'cuiinú tī. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi snée yā na yáⁿ'āa ní nguɛ́ɛ́ snéé chi duuchí yā na libro yeⁿ'e vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ndíí taachi Ndyuūs din'dái yā iⁿ'yeēⁿdī. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní ngeⁿ'e yiinú yā taachi n'diichí yā 'iiti miiⁿ chi vmnaaⁿ canduuchí tī naati maaⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ tī. 'Āā ch'ií tī naati nnguaacunée tī ndaá tī.

9 Ní yeⁿ'ē chúū vɛ́ɛ́ cá chi cuuvi déénu 'iiⁿ'yāⁿ. Ndu'u ndɛɛ̄chɛ̄ tiíⁿ tī ní chííⁿ tan'dúúcā chí ndɛɛ̄chɛ̄ yiīcū ch'ɛɛtɛ naachi n'daataá miiⁿ ní vɛ́ɛ yā vmnaaⁿ yeⁿ'ē. 10 Ní vɛ́ɛ́ ndɛɛ̄chɛ̄ reyes. Nyuⁿ'u reyes ní ch'īi yā. Maaⁿ ní 'áámá rey miiⁿ ní ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ maaⁿ. Ní táámá rey ní canéé chi ndaá yā. Ní taachi ndaá rey miiⁿ chi ndu'u chi ndɛɛ̄chɛ̄ nguɛ́ɛ́ 'naaⁿ tiempo caneé yā íⁿ'yeēⁿdī. 11 Ní táámá 'iiti monstruo chi vmnaaⁿ canduuchí tī ní maaⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ tī ti ch'ií tī ní 'iiti miiⁿ chi rey miiⁿ ní nduuvidáámá tī ndúúcū ta ndɛɛ̄chɛ́ tī. Ní cuayiivi ní rey miiⁿ caⁿ'á yā cuuvi ndai yā chi vaadī n'gii yeⁿ'e ndii 'uūvī cuuvi chi infierno.

12 Ní ndu'u ndiichi duuⁿniiⁿníⁿ tī chi n'diīchi di chííⁿ chí ndu'ū ndiichi reyes chi 'āā cuɛ́ɛ́ cuta'á yā poder yeⁿ'é yā naachi ngaⁿ'ā ntiiⁿnyúⁿ yā. Taachi cuta'á yā poder ní chi cuuvi reyes ndúúcū 'iiti monstruo miiⁿ 'áámá hora nūuⁿ. 13 Ní reyes s'eeⁿ ní dáámá nūuⁿ vaanicadíínūuⁿ yeⁿ'é yā. Ní ca'a yā poder yeⁿ'é yā ndúúcū fuerzas yeⁿ'e yā na ta'a 'iiti monstruo miiⁿ. 14 Ní reyes ní 'cuuⁿ'maⁿ yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí nguuvi 'iiti cuūchī naati 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chí nguuvi 'iiti cuūchī cuchɛ́ɛ yā yeⁿ'e reyes. Ní Señor ch'ɛɛtɛ ca ní 'iivi nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ señores ní rey ch'ɛɛtɛ ca yeⁿ'ē nducyaaca reyes. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi canée yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní Ndyuūs yaa'ví yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cuuvi yeⁿ'é yā. Ní Ndyuūs ndɛɛvɛ́ yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi yeⁿ'é yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní 'aama canee yā ndúúcū chi i'téénu yā Ndyuūs.

15 Ní ángel miiⁿ caⁿ'a yā chii yā 'úú: Nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā s'eeⁿ chí n'diīchī di naachi vɛ́ɛ n'daataá chi caⁿ'a tá ndúúcū saⁿ'a s'eeⁿ, nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā s'eeⁿ ní chííⁿ chi yáāⁿ s'eeⁿ ndúúcū n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a n'deee n'dáí davaacu chi n̄'dááⁿ ndúúcū naciones. 16 Ní ndu'u ndiichí duuⁿniiⁿníⁿ tī chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'e monstruo miiⁿ, nguɛ́ɛ́ neⁿ'e n'daataa mííⁿ. Ní cuta'a tī nducuéⁿ'ē yeⁿ'e n'daataa miiⁿ. Ní divíi tī catecai n'daataa miiⁿ ní s'neēⁿ táⁿ'ā chi yuucúū tá. Ní che'é tī yuūtɛ̄ yeⁿ'e tá. Ní 'neeⁿ yaⁿ'ā n'daataa miiⁿ ndúúcū nguuchi yaⁿ'ā. 17 Caati Ndyuūs s'néeⁿ yā na staava yeⁿ'e reyes chi diíⁿ yā 'túúcā tan'dúúcā chi Ndyuūs neⁿ'é yā chi diíⁿ yā. Ní ndiichi duuⁿniiⁿníⁿ tī nduuvidaamí tī ní ca'á tī poder yeⁿ'é tī na ta'a 'iiti monstruo miiⁿ chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ tī. Ní 'tíícā diíⁿ tī chi cuuví cuaacu nduudu chí ngaⁿ'a Ndyuūs. 18 Ní n'daataá chi n'diichī di chííⁿ chí yáāⁿ ch'ɛɛtɛ chi caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e nducyaaca reyes chi snée yā ná iⁿ'yeēⁿdī.

18

Yáāⁿ Babilonia ntuūvīi

1 Ní cuayiivi miiⁿ ní n'diichí táámá ángel chi ngiicá yā yeⁿ'e na va'ai chɛɛti nguuvi ní vɛ́ɛ́ poder ch'ɛɛtɛ yeⁿ'é yā. Ní yáⁿ'āa miiⁿ canéé dɛɛvɛ ndúúcū dɛɛvɛ yeⁿ'e ángel miiⁿ. 2 Ní 'cai yiicú yā ní caⁿ'a yā: Yáāⁿ chi ch'ɛɛtɛ nituūvīi, yáāⁿ Babilonia chi ch'ɛɛtɛ ní nítuūvīi. Ní maaⁿ ní ch'ɛɛtinee espíritus yeⁿ'e yááⁿn'giinūuⁿ ndúúcū espíritus chi nguɛ́ɛ́ n'daacā. Ní n'deee n'dáí 'yaada chi vaatíī snée tī yáāⁿ miiⁿ, 'yaada chi ní nguɛ́ɛ́ 'iinéé yiinú yā 'iiti. 3 Caati n'daataa miiⁿ chi yáāⁿ Babilonia miiⁿ ní ca'a tá vino chi vaadī taaⁿ yeⁿ'e tá nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ ní cu'ú yā vino miiⁿ chííⁿ chi yeⁿ'e chi dinuuⁿndi tá. Ní reyes yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū cueⁿ'é yā na yáāⁿ miiⁿ ní dinuuⁿndí yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū diíⁿ yā negocios chi 'cuiica yā cucáávā poder yeⁿ'e vaadī 'cuiica yeⁿ'e tá.

4 Tuu'mi ní ch'iindiveéⁿ táámá nduudu yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi chi ngaⁿ'a 'túúcā: Ndís'tiī, 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é, nan'daa nī yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ caati nguɛ́ɛ́ diíⁿ nī nuuⁿndi ndúúcū tá. Ní nguɛ́ɛ́ cuta'á nī yeⁿ'e vaadī yá'āī yeⁿ'e tá. 5 Tí núúⁿndí yeⁿ'e tá n'deee n'dáí chi ndaā ndii na va'ai chɛɛti nguuvi. Ní Ndyuūs nin'gaacu yā yeⁿ'e chi diiⁿ tá chí nguɛ́ɛ́ n'daacā. 6 Ní ndís'tiī diíⁿ nī ndúúcū tá tan'dúúcā chi diiⁿ tá nduucú nī. Ní ca'á nī táⁿ'ā miiⁿ 'uūvī vueltas yeⁿ'e chí tee tá ndís'tiī. Ní didiitú nī ndúúcū vino yeⁿ'e taza yeⁿ'e tá ndúúcū vino chi 'uūvī veces ditiinúú yeⁿ'e chi tee tá ndís'tiī. 7 Ní diíⁿ nī chi 'cueenu taavi tá cuuvi ní cuuvi yá'ai yeⁿ'e tá n'deee cá tan'dúúcā chi maaⁿ tá dich'ɛɛtɛ maaⁿ ta táⁿ'ā ndúúcū chi vɛ́ɛ́ cá chi sta'a tá cáávā maaⁿ tá. Ní 'tíícā nacadiinuuⁿ tá maaⁿ tá na staava yeⁿ'e tá. 'Muuⁿ caneé ní 'úú vɛɛ́ tan'dúúcā 'aama reina vɛɛ́ yā. Nguɛ́ɛ́ n'daata nguá'āa 'úú. Ní nguɛɛ 'cueenú cuuvi. 8 Ní yáāⁿ Babilonia, cáávā chi diiⁿ tá 'túúcā, n'deee n'dáí vaadī yá'āī ní ndaā vmnaaⁿ yeⁿ'e tá na 'áámá nguuvi nūuⁿ, chííⁿ chi cuuvi yá'ai yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní 'cuūvi yā ní chɛɛ̄cu yā chi ya'ai yā. Ní cuiicu yā ní cuūcu 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū nguuchi yáⁿ'ā ti Señor Ndyuūs miiⁿ ní vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'é yā chi ch'ɛɛtɛ taavi ca ní ngaⁿ'á yā chi condenado yā.

9 Ní reyes yeⁿ'e yáⁿ'āa 'cúū chi cueⁿ'é yā ndúúcu tá ní dinuuⁿndí yā ndúúcu tá, ní n'deee n'dáí vɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā ti diíⁿ yā tan'dúúcā chi diiⁿ tá. Reyes miiⁿ cuɛ́ɛ́cú yā ní yuudu n'dáí cuɛɛcú yā taachi snaaⁿ yā táⁿ'ā miiⁿ chi cuūcu tá ní snaaⁿ yā 'yaaⁿ'miⁿ yeⁿ'ē tá. 10 Ní 'va'á yā yeⁿ'ē tá cáávā castigo yeⁿ'e tá ní cuééndii yā yaⁿ'ai yeⁿ'e tá ní caaⁿ'máⁿ yā: Dɛ'ɛ chúúcā ya'áí díí, dɛ'ɛ chúúca ya'áí díí n'daataá chi yáāⁿ Babilonia chi ch'ɛɛtɛ chi vɛ́ɛ́ poder ch'ɛɛtɛ yeⁿ'ē, ti chɛɛti 'áámá minííⁿyúⁿ nūuⁿ ndaā castigo yeⁿ'e di.

11 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā negocio na iⁿ'yeeⁿdí 'cūū cuɛɛcú yā ní yuudu n'dáí cuɛɛcú yā cáávā yáāⁿ Babilonia miiⁿ. Ní ya'ai yā cáávā yáāⁿ miiⁿ ti nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi cuuvi cuái yā yeⁿ'e mercancía chi ndɛɛ yā. 12 Mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ cuaí yā yeⁿ'e chi ndɛɛ yā chi 'dííⁿnguāaⁿ ndúúcū 'dííⁿnguɛ̄ɛ, ndúúcū tuūu chi yaⁿ'ai chíí'vɛ̄, ndúúcū perlas ndúúcū tiīnūuⁿ n'dai ca chi nguuvi lino, ndúúcū tiīnūuⁿ seda, ndúúcū tiīnūuⁿ n'dai ca chi cuá'ā ndúúcū tíínūuⁿ n'dai ca chi morado, ndúúcū tanducuéⁿ'ē clase yeⁿ'e yáⁿ'á chi yuūdū ngééⁿ, ndúúcū cosas yeⁿ'e marfil, ndúúcū nducuéⁿ'ē cosas yeⁿ'e yáⁿ'á chi yaⁿ'ai chíí'vɛ̄ ndúúcū cūū cuááⁿ, ndúúcū cūū, ndúúcū tuūu mármol, 13 ndúúcū canela, ndúúcū especias chi yuudu ngééⁿ, ndúúcū cúⁿ'úyaa, ndúúcū ungüento chi nguuvi mirra ndúúcū perfumes chi dɛɛvɛ ngééⁿ, ndúúcū vino, ndúúcū aceite, ndúúcū harina fino, ndúúcū trigo. Ní ndɛɛ́ yā ntúūⁿ 'iiti s'eeⁿ yeⁿ'e carga ndúúcū 'iiti cuūchī s'eeⁿ, ndúúcū 'yuūdūu s'eeⁿ, ndúúcū carros, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi esclavos. 14 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi diíⁿ yā negocios miiⁿ ngaⁿ'á yā yeⁿ'e yáāⁿ ch'ɛɛtɛ miiⁿ: Tanducuéⁿ'ē cosas yeⁿ'e chi nguɛ́ɛ́ n'daacā n'dai chi neⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́. Ní nducuéⁿ'ē chi vaadī 'cuiica ndúúcū cosas chi n'dai taavi yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́. Ní 'āā ntɛ́ɛ́ cuuví nndaāca yā tanducuéⁿ'ē dendu'ū yeⁿ'ē.

15 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā negocios ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ ch'ɛɛtɛ miiⁿ, chííⁿ chi diiⁿ chi 'cuiicá yā. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cuɛɛtindíí yaⁿ'áí yā ti 'va'a yā yeⁿ'e castigo yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ. Ní cuɛɛcú yā ní yuudu n'dai 'cuai yā. 16 Ní ngaⁿ'a yā: Dɛ'ɛ chúúcā ya'ai yeⁿ'e yáāⁿ Babilonia ch'ɛɛtɛ ti tan'dúúcā 'áámá n'daataá chi vɛ́ɛ́ vestido yeⁿ'e tiinūuⁿ lino chi yaⁿ'ai chíí'vɛ̄ ndúúcū tíínūuⁿ chi cuá'ā ndúúcū morado. Ní vɛ́ɛ́ adorno yeⁿ'e tá chi 'dííⁿnguāaⁿ ndúúcū tuūu chi yaⁿ'ai chíí'vɛ̄ ndúúcū perlas. 17 Ní chɛɛti 'áámá hora nūuⁿ tanducuéⁿ'ē vaadī 'cuiica yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní ch'iinu. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ capitanes chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e barcos ti diíⁿ yā negocios cucáávā barcos yeⁿ'e yā ní ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā na barcos, ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e barcos, nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní chɛɛtíndii yaⁿ'ai yā. 18 Ní taachi n'diichí yā 'yaaⁿ'miⁿ yeⁿ'e nguuchi yaⁿ'ā yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ 'cai yiicú yā: ¿Chɛɛ táámá yáāⁿ tan'dúúcā yáaⁿ 'cūū?

19 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní s'neéⁿ yā iyaācá vmnaaⁿ tiíⁿ yā ní chɛɛcú yā. Ní yuudu n'dai chɛɛcú yā. Ní 'caí yā: Dɛ'ɛ̄ chúúcā ya'ai, dɛ'ɛ̄ chúúcā ya'ai yeⁿ'e yáāⁿ ch'ɛɛtɛ miiⁿ. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ́ barco yeⁿ'e yā vmnaaⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ní 'cuííca yā cáávā vaadī 'cuiica yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ, chɛɛti 'áámá hora nūuⁿ ch'iinu yáāⁿ ch'ɛɛtɛ miiⁿ ndúúcū chi vɛ́ɛ́ yeⁿ'ē.

20 Naati ndís'tiī chi canéé na va'ai chɛɛti nguuvi ndúúcū ndís'tiī chí apóstoles, ndúúcū ndís'tiī chi ngaⁿ'a nduudu yeⁿ'é Ndyuūs ní ndúúcū nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs, nducyáácá nī yeenú nī yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ti Ndyuūs caⁿ'a yā chi condenado yáāⁿ miiⁿ. Ní Ndyuūs diíⁿ yā justicia yeⁿ'e ndís'tiī.

21 Tuu'mi ní ángel chi neené ditiinú yā sta'á yā 'áámá tuūu ch'ɛɛtɛ chi tan'dúúcā 'áámá tuūu ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e molino. Ní canuúⁿ yā tuūu miiⁿ na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ní ngaⁿ'á yā. 'Tíícā: Ní diitu dituuví yā yáāⁿ Babilonia chi yáāⁿ ch'ɛɛtɛ miiⁿ ní 'āā ntɛ́ɛ́ cuuvi n'diichí yā yáāⁿ miiⁿ. 22 Ní 'āā ntɛ́ɛ́ n'giindiveeⁿ yā na yúúní yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ música yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi di'cuɛɛcú yā arpas, ndúúcū música yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ músicos, ndúúcū música yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi i'tiiví yā flautas, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi di'cuɛɛcú yā trompetas. Ní nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ 'iiⁿ'yāⁿ chi idiiⁿ ntiiⁿnyuⁿ na yáāⁿ miiⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā chi 'cuɛɛcu tuūu yeⁿ'e molino na yáāⁿ miiⁿ. 23 'Āā ntɛ́ɛ́ n'diichí yā chidɛɛvɛ yeⁿ'e lámparas yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ. 'Āā ntɛ́ɛ́ n'giindiveéⁿ yā ruido yeⁿ'e 'viicú chi diiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindivaacú yā. 'Áárá chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní diíⁿ yā negocios ní ch'ɛɛtɛ n'dai ca poder yeⁿ'é yā nguɛ́ɛ́ ti tanáⁿ'a yā yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū, ní 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní chinnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e tanáⁿ'ā naciones ndúúcū dendu'ū yeⁿ'e vaadī ngaatu chi diíⁿ yā.

24 Ní na yáāⁿ ch'ɛɛtɛ miiⁿ 'iiⁿ'yāⁿ nndaāca yā yuūuⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū yuūuⁿ yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chí yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū yuūuⁿ yeⁿ'e nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū chi ch'īi yā.

19

1 Cuayiivi miiⁿ ní ch'iindiveéⁿ 'áámá nduudu chi ch'ɛɛtɛ n'dai yeⁿ'e na va'ai chɛɛti nguuvi chi yeⁿ'e nééné 'yaaⁿ n'dai 'iiⁿ'yāⁿ. Ní ngaⁿ'a yā:

Aleluya. Dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs ti nadanguáⁿ'ai yā s'uuúⁿ. Ní vaadī dɛɛvɛ n'gii ndúúcū tanducuéⁿ'ē poder ní yeⁿ'e Ndyuūs yeⁿ'e yú.

2 Caati Ndyuūs n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ndúúcū nduudu cuaacu chí n'dai. Ngaⁿ'á yā chi n'daataá chi cueⁿ'e tá ndúúcū saⁿ'ā s'eeⁿ ní condenado tá ti n'daataa mííⁿ ní diiⁿ tá chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yáⁿ'āa 'cūū ní dinuuⁿndi yā cáávā chi nééné dinuuⁿndi tá. Ndyuūs ca'a yā castigo táⁿ'ā miiⁿ caati ngée tá yuūuⁿ yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ yā Cristo taachi ch'iiⁿ'nuⁿ tá 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ.

3 Ní n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ ngaⁿ'a ntúuⁿ yā: Aleluya. Dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs. 'Yaaⁿ'miⁿ yeⁿ'e n'daataá miiⁿ chi cuucu yaⁿ'ā táⁿ'ā 'áámá chɛɛ 'yaaⁿ'miⁿ yeⁿ'e tá chi castigo yeⁿ'e tá cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

4 Ní ndu'u ndiicú cuūuⁿ 'iiⁿntyéⁿ'ē ndúúcū ndu'u cuūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ ch'eēndiitín'dii yā nanááⁿ Ndyuūs chi vɛ́ɛ yā na trono yeⁿ'é yā ní nducyaaca yā ndúúcū naáⁿ yā na yáⁿ'āa chi'téénu yā Ndyuūs ní caⁿ'a yā 'tíícā: Aleluya. Dích'ɛɛtɛ yú Ndyuūs.

5 Ní ch'iindiveéⁿ 'áámá nduudu yeⁿ'e trono miiⁿ chi ngaⁿ'a 'tíícā:

Nducyáácá nī canéé chi dich'ɛɛtɛ́ nī Ndyuūs yeⁿ'e yú. Ndís'tiī chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ nī ndúúcū tanáⁿ'a nī, nducyaaca nī chi dichíí'vɛ nī Ndyuūs ní 'va'á nī yeⁿ'e yā.

'Viicu yeⁿ'ē chi ch'iindivaacú 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī

6 Ní táámá vmnéⁿ'ēe ch'iindiveéⁿ 'áámá nduudu yeⁿ'ē n'deee n'dáí 'iiⁿ'yāⁿ tan'dúúcā chi n'gɛɛcú naachí 'yaaⁿ n'dáí nuūⁿnīⁿ ní tan'dúúcā chi n'gɛɛcu diituu n'dáí daavi. Ní ngaⁿ'a yā:

Aleluya. Dich'ɛɛtɛ yú Ndyuūs ti Señor yeⁿ'e yú, Ndyuūs yeⁿ'e yú chi vɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē dendu'ū poder nduucú yā 'āā ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā yeⁿ'e tanducuéⁿ'ē dendu'ū.

7 Maaⁿ ní yeenu taavi yú ní vɛ́ɛ́ vaadī yeenú nanáaⁿ yú ní caⁿ'a yú chi ch'ɛɛtɛ taavi ca Ndyuūs ti ndaā tiempo chi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī ní 'caandavaacú yā. Ní n'daataá yeⁿ'e yā 'āā vɛ́ɛ́ yaaⁿ tá. N'daataá miiⁿ ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā Cristo.

8 Ní ca'á yā n'daataa yeⁿ'e yā 'áámá vestido chi yeⁿ'e lino chi yaⁿ'ai chíí'vɛ̄ chi dɛɛvɛ ní cuɛ́ɛ̄.

Ní tiīnūuⁿ lino miiⁿ ní chííⁿ chi vida chi n'dai taavi yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs.

9 Tuu'mi ní ángel chi candɛ́ɛ yā 'úú caⁿ'a yā chii yā 'úú. Díí, Juan, dingúuⁿ di 'tíícā: Dɛ'ɛ chúúcā n'dai cáávā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi 'áámá 'caí yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cuchií yā naachi 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī 'caandavaacú yā ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ che'e nguiinú yā yeⁿ'e 'viicu miiⁿ. Ní ángel miiⁿ caⁿ'a yā chii yā 'úú: Nduudú 'cūū ní yeⁿ'é Ndyuūs ní cuaacu.

10 Ní 'úú chiintii'yá na ca'a ángel miiⁿ chi dich'ɛɛtɛ́ ángel miiⁿ. Ní caⁿ'a yā: Nguɛ́ɛ́ 'tíícā diiⁿ di. 'Úú ntúūⁿ dichii'vɛ́ Ndyuūs tan'dúúcā díí ndúúcū hermanos yeⁿ'ē di dichíí'vɛ nī Ndyuūs ní ngaⁿ'a nī nduudu cuaacu yeⁿ'e Jesucristo. Dii, cu'téénu di Ndyuūs. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Cristo ní ngaⁿ'á yā cáávā chi Ndyuūs ch'iⁿ'í yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chiiⁿ chi ngaⁿ'á yā.

Yeⁿ'e 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi canduú yā 'yuūdūu cuɛ́ɛ̄

11 Tuu'mi ní n'diichí chi canda'āī va'ai chɛɛti nguuvi ní can'dáā 'áámá 'yuūdūu cuɛ́ɛ̄. Ní Cristo chi canduú yā 'yuūdūu miiⁿ chi duuchí yā ní 'Áámá N'daacā N'dai yā ní Cuaacú yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ní diíⁿ yā tanducuéⁿ'ē chi cuaacu taachi diíⁿ yā caandaá ní n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 12 Ní nduutinaáⁿ yā miiⁿ ní tan'dúúcā nguuchi yaⁿ'ā, 'tíícā nduutinaáⁿ yā. Ní canéé n'deee n'dáí coronas na tiíⁿ yā. Ní canéé nguūⁿ 'áámá chi duuchi yā chi mar 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ n'diichí yā. Dámaāⁿ 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ deenú yā dɛ'ɛ̄ chi duuchí yā. 13 Ní catecaí yā chi canuuⁿ yā ndiituú yúuúⁿ. Ní chi duuchí yā ní Nduudu yeⁿ'é Ndyuūs. 14 Ní cuaaⁿ daamí yā ní n'dáa n'deee n'dáí soldados yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi ndúúcū catecaí yā chi lino chi yaⁿ'ai chíí'vɛ̄ chi cuɛ́ɛ̄ ní dɛɛvɛ. Ní soldado candúu ntúuⁿ yā 'yuūdūu cuɛ́ɛ̄ yeⁿ'e yā. 15 Ní na cheendí Cristo can'daā 'áámá machete nduu 'uūvī lados 'caāiⁿ. Ní ndúúcū chuū n'nuū cá'ai yā 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e naciones. Tuu'mi ní caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ yā diituú yeⁿ'e naciones ndúúcū 'áámá nduucu cūū. Ní ngii ca'a yā lugar chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ sta'á yā vino chi nuūⁿnīⁿ yeⁿ'e n'gui'i uvas chi 'iiⁿ'yāⁿ dinde'éí yā ndúúcū ca'á yā. Ní Cristo ca'a yā 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi cu'u yā vino miiⁿ chi castigo yeⁿ'e vaadī taaⁿ yeⁿ'é Ndyuūs chi vɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē poder chi vɛ́ɛ́ ní yeⁿ'e yā. 16 Ní canéé nguūⁿ na vestido yeⁿ'e yā ní na 'diiⁿ'má yā chi duuchí 'cūū: Rey ch'ɛɛtɛ yeⁿ'ē nducuéⁿ'ē reyes chi vɛ́ɛ́, Señor 'iiví yā ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e nducyaaca señores 'iivi chi vɛ́ɛ́.

17 Ní cuayiiví nūuⁿ n'diichí 'aama ángel cheendii yā vmnaaⁿ 'yáⁿ'ā. Ní ángel miiⁿ yuudu n'dáí n'gai yā ní caⁿ'a yā chii yā nducyaaca 'iiti chi ngaá tī nánguuvi: Ndís'tiī 'iiti s'eeⁿ cuchií nī ní nduuvidaamá nī chi cheⁿ'e nguiinú nī chi yeⁿ'ē 'viicu yeⁿ'é Ndyuūs chi ch'ɛɛtɛ. 18 Cuchií nī ní che'é nī yuutɛ yeⁿ'e reyes ndúúcū yuutɛ yeⁿ'ē capitanes ndúúcū yuutɛ yeⁿ'e saⁿ'ā chi vɛ́ɛ́ ca fuerzas yeⁿ'e yā ndúúcū yuutɛ yeⁿ'e 'yuūdūu ní yeⁿ'e nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi snduú yā 'yuūdūu ndúúcū yuutɛ̄ yeⁿ'e nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ chi libre yā ní 'iiⁿ'yāⁿ chi esclavo yā, 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ ndúúcū tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ.

19 Tuu'mi ní n'diichí 'iiti monstruo chi ch'ɛɛtɛ ca ndúúcū reyes yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ndúúcū soldados yeⁿ'é yā chi nduuvidaamá yā ndúúcū 'iiti miiⁿ chi diíⁿ yā caandaá ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi canduú yā 'yuūdūu cuɛ́ɛ̄ miiⁿ ndúúcū soldados yeⁿ'é yā. 20 Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ chi canduú yā 'yuūdūu cuɛ́ɛ̄ miiⁿ sta'á yā monstruo miiⁿ chi 'iiti preso tī. 'Tiicá ntúūⁿ sta'á yā chi preso sa 'áámá saⁿ'ā chi ngaⁿ'a sa chi profeta sa, ní nguɛ́ɛ́ profeta sa. Naati saⁿ'ā miiⁿ diiⁿ sa señas ndúúcū vaadī n'gíínūu ní chinnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé ndúúcū sello yeⁿ'é tī na cuerpo yeⁿ'é yā. Ní i'téénu yā 'iiti santo yeⁿ'é tī. Níícú nduu 'uuví sa chi preso sa, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ sta'á yā nduu 'uuví sa neⁿ'e chi canduuchi sa ní chin'dáá nuúⁿ yā nduu 'uuví sa na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā yeⁿ'e ngiichi yaⁿ'ā chi ngiichi ndúúcū tuūu chi azufre. 21 'Áámá yā ndúúcū machete 'uuvi lados 'caāiⁿ chi canéé na cheendí yā chi canduú yā na 'yuūdūu cuɛ́ɛ̄ ch'iiⁿ'núⁿ yā tanáⁿ'ā soldados yeⁿ'e 'iiti monstruo. Ní nducyaaca 'yáádá che'é tī nducuéⁿ'ē yuūtɛ̄ yeⁿ'e soldados ní chiitu 'yáádá s'ééⁿ yeⁿ'e yúútɛ̄ yeⁿ'e yā.

20

Yeⁿ'e mil nduūyū

1 Cuayiivi ní n'diichí 'áámá ángel chi cuch'éeⁿ yā yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi ní ndɛɛ́ yā na ta'a yā llave yeⁿ'e yiivɛ yáⁿ'āa ndúúcū 'áámá cadena ch'ɛɛtɛ ca. 2 Ní ángel miiⁿ sta'á yā 'iiti dragón chi cúú miiⁿ chi caneé tī ndii tiempo chi chó'ōo chi nguuvi diablo o yááⁿn'guiinūuⁿ chi Satanás. Ní ángel miiⁿ dichiichí yā 'iiti dragón miiⁿ ndúúcū cadena ch'ɛɛtɛ ca. Ní caneé tī 'tíícā chɛɛti 'áámá mil nduūyū. 3 Ní ángel miiⁿ chin'dáá nuúⁿ yā 'iiti dragón miiⁿ na yiivɛ yáⁿ'āa naachi canee chiichí tī. Ní nan'gaadí yā cheendi va'ai yeⁿ'ē. Ní s'neéⁿ yā 'áámá sello vmnaaⁿ cheendi va'ai miiⁿ. Ní 'iiti dragón miiⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ cuuvi cannche'éí tī 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e naciones ndíí 'cuiinu 'áámá mil nduūyū. Ní cuayiivi ní canéé chi n'daatií yā 'iiti dragón miiⁿ 'áámá tiempo 'lííⁿ nūuⁿ.

4 Ní cuayiivi ní n'diichí tronos ní 'iiⁿ'yāⁿ vɛ́ɛ yā na tronos. Ní 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ ca'á yā poder 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi diíⁿ yā juzgar 'iiⁿ'yāⁿ. Ní n'diichí almas yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ ndiitaá daandu yā ti caⁿ'a cuaacú yā yeⁿ'e Jesucristo. Ní caⁿ'a ntúuⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nguɛ́ɛ́ chi'téénu yā 'iiti monstruo miiⁿ, ní nguɛ́ɛ́ chi'téénu yā 'iiti santo yeⁿ'é tī. Ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú ca'a yā lugar 'iiti monstruo miiⁿ chi s'neéⁿ tī sello yeⁿ'é tī nchɛɛtɛ́ yā o ta'á yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ch'ɛɛtinduuchí ntuuⁿ yā ní ngaⁿ'a ntiiⁿnyúⁿ yā dáámá ndúúcū Cristo chɛɛti 'áámá mil nduūyū. 5 Chuū miiⁿ ní vmnááⁿ vmnaaⁿ chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ nanduuchí ntuuⁿ yā naati tanáⁿ'ā 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díi yā nguɛ́ɛ́ nduuchí ntúuⁿ yā ndíí chi chó'ōo 'áámá mil nduūyū miiⁿ. 6 Dɛ'ɛ chúúcā yeenú 'iiⁿ'yāⁿ chí yeⁿ'é Ndyuūs, 'iiⁿ'yāⁿ chi vmnááⁿ vmnaaⁿ caⁿ'á yā ch'ɛɛtinduuchí ntuuⁿ yā yeⁿ'ē nguaaⁿ tináⁿ'ā. Maaⁿ ní ndii chííⁿ ndii 'úúví cuuvi 'cuūvi 'iiⁿ'yāⁿ nguɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ poder yeⁿ'e chi tuneeⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi 'cuūvi yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cuuvi chiiduú s'eeⁿ yeⁿ'e Ndyuūs ní yeⁿ'e Cristo ní caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyúⁿ yā dáámá ndúúcū Cristo chɛɛti 'áámá mil nduūyū.

7 Ní taachi ch'iinu 'áámá mil nduūyū miiⁿ n'daatií yā yááⁿn'guiinūuⁿ chí ndíchiichi sa ní cuchɛɛ sá yeⁿ'e yiivɛ́ɛ̄ chi vácūū naachi canée sa. 8 Ní caⁿ'a sa chiica sa chi cannche'ei sa 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e naciones yeⁿ'e núúⁿmáⁿ íⁿ'yeeⁿdī chi 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caⁿ'á yā lado yeⁿ'ē sa. Ní cannche'ei sa rey Gog ndúúcū yáāⁿ Magog chi yáāⁿ yeⁿ'e yā. Ní nadidáámá sá nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ sa caandaá. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ndúúcū sa ní n'deee n'dáí yā tan'dúúcā yaⁿ'ā ndúútīi yeⁿ'ē yíícú. 9 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ cueⁿ'é yā nuuⁿmaⁿ iⁿ'yeeⁿdī ní cuaaⁿ diituu ní nuuⁿmaⁿ ndiivi yeⁿ'e campamento yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs ní yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén chi Ndyuūs neené neⁿ'e. Ní Ndyuūs dicho'ó yā chi chingéē nguuchi yaⁿ'ā yeⁿ'ē na va'ai chɛɛti nguuvi. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ngiichi ndúúcū nguuchi yaⁿ'ā miiⁿ ní di'cuiīnú yā. 10 Ní yááⁿn'guiinūuⁿ miiⁿ chi diablo chi chinnche'ei sá 'iiⁿ'yāⁿ, 'áámá yā chin'dáánuúⁿ yā saⁿ'ā miiⁿ ndii nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā chi ngiichi ndúúcū tuūu azufre naachi 'āā chin'dáánuúⁿ yā 'iiti monstruo miiⁿ ndúúcū profeta chi nguɛ́ɛ́ caⁿ'a yā nduudu cuaacu. Ní 'cueenú yā cuuvi na lugar miiⁿ ndii nguuvi ndíí n'gaaⁿ. Ní cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ní 'cueenú yā cuuvi.

Cristo n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ taachi ch'iindí yā na trono cuɛ́ɛ̄ yeⁿ'e yā

11 Cuayiivi ní n'diichí 'áámá trono chi ch'ɛɛtɛ ní cuɛ́ɛ̄ ní 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ vɛ́ɛ yā na trono miiⁿ. Ní na yáⁿ'āa ndúúcū nanguuvi cueⁿ'e yeⁿ'ē nanáaⁿ yā. 'Āā ntɛ́ɛ́ mar táámá lugar naachí cuuví cuɛɛtineē na yáⁿ'āa ndúúcū nanguuvi. 12 Ní n'diichí 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chí n'dīi yā, tináⁿ'ā chi n'gɛɛtɛ yā chi ngaⁿ'a ntiiⁿnyuⁿ yā ndúúcū tanáⁿ'ā tináⁿ'ā. Nducyaaca yā ní chɛɛtíndii yā nanááⁿ Ndyuūs. Ní Ndyuūs nan'guaáⁿ yā libros yeⁿ'e yā. Ní nan'guaáⁿ yā táámá libro chí libro yeⁿ'e vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Ní Ndyuūs n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e tináⁿ'ā s'eeⁿ yeⁿ'é dendu'ū chi canéé nguūⁿ na libro s'eeⁿ tan'dúúcā chi diíⁿ yā. 13 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi ch'īi yā nguaaⁿ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā ní nan'dáa yā. Ní tanáⁿ'ā chi snuú yā na lugar yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí ní nan'dáa yā. Ní Cristo n'diichí yā nuuⁿndi yeⁿ'e ca'áámá ca'aamá yā tan'dúúcā chi diíⁿ yā. 14 Tuu'mi ní vaadī n'gii ndúúcū lugar yeⁿ'ē ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díí yeⁿ'e 'áámá yā cannuúⁿ yā ná nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā chí ngiichi. Ní nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā chi ngiichi miiⁿ, chííⁿ chí ndíí 'úúví vaadī n'gii ní yeⁿ'é 'iiⁿ'yāⁿ chi n'díi yā. 15 'Áámá 'iiⁿ'yāⁿ chin'dáá nuuⁿ yā na nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā chí ngiichi miiⁿ nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ canee n'guūⁿ chi duuchi yeⁿ'e yā na libro yeⁿ'e vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

21

Yeⁿ'e va'ai chɛɛti nguuvi ngai ndúúcū iⁿ'yeeⁿdī ngai

1 Maaⁿ ní n'diichí táámá va'ai chɛɛti nguuvi chi ngai ndúúcū 'áámá yáⁿ'āa chí ngai ti va'ai chɛɛti nguuvi chi vmnááⁿ vmnaaⁿ miiⁿ ndúúcū yáⁿ'āa chi vmnááⁿ vmnaaⁿ miiⁿ ní chó'ōo yeⁿ'ē. Ní 'tiicá ntúūⁿ 'āā ntɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā. 2 Ní 'úú, Juan, n'diichí yáāⁿ chi dɛɛvɛ chi yáāⁿ Jerusalén chí ngai chí chiīcā yeⁿ'e na va'ai chɛɛti nguuvi naachi canéé Ndyuūs. Ní yáāⁿ miiⁿ ní yɛɛvɛ taaví tan'dúúcā 'aama n'daataá chi caama 'caandavaacu tá ní dɛɛvɛ idiiⁿ tá ndúúcu tá cáávā novio yeⁿ'e tá. 3 Ní ch'iindiveéⁿ 'áámá nduudu ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e na va'ai chɛɛti nguuvi chi caⁿ'a 'túúcā: Cuin'diichí nī maaⁿ. Va'ai yeⁿ'e Ndyuūs ní canee ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní Ndyuūs canée yā nguaaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní Ndyuūs canée yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cuuvi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'é yā. Ní maāáⁿ Ndyuūs miiⁿ ní cuuvi Ndyuūs yeⁿ'é yā. 4 Ndyuūs didɛɛvɛ́ yā nuūⁿnīⁿ nduutinaáⁿ yā yeⁿ'e nduutináaⁿ 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ. 'Āā ntɛ́ɛ́ cuuvi 'cuūvi yā. 'Āā ntɛ́ɛ́ cuuvi ya'ai ca yā ní 'āā ntɛ́ɛ́ cuɛɛcu yā. 'Āā ntɛ́ɛ́ cuuvi 'cueenú yā cuuvi ti dendú'ū yeⁿ'e cuááⁿ vmnaaⁿ 'āā chó'ōo.

5 Tuu'mi ní 'iiⁿ'yāⁿ chi vɛ́ɛ yā na trono miiⁿ ní caⁿ'a yā: Ndís'tiī n'diichí nī. 'Úú ní diíⁿ tanducuéⁿ'ē dendu'ū chi nduuví ngai. Ní 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ caⁿ'a yā chii yā 'úú: Dii, Juan, dingúuⁿ di nduudu s'eeⁿ ti nduudu s'eeⁿ ní nduudu cuaacu. Ní nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cu'téénu yā nduudu s'eeⁿ.

6 Cuayiivi caⁿ'a yā chii yā 'úú 'tíícā: 'Úú dīn'daí nducuéⁿ'ē. 'Úú ní yeⁿ'e cuaaⁿ naachi ínga'ā ní ndíí cuaaⁿ ná 'cuiinu tan'dúúcā letras A ndíí Z yeⁿ'e alfabeto. 'Iiⁿ'yāⁿ chi yaaca yā 'úú ní ca'á nuūⁿnīⁿ chi cu'u yā tanducuéⁿ'ē chi neⁿ'é yā ní nguɛ́ɛ́ nadíí'vɛ yā cáávā nuūⁿnīⁿ miiⁿ chi vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. 7 'Iiⁿ'yāⁿ chi cuchɛ́ɛ yā yeⁿ'ē tanducuéⁿ'ē 'úú ní ca'á tanducuéⁿ'ē chuū chi cuuvi yeⁿ'é yā. Ní 'úú cuuvi Ndyuūs yeⁿ'e yā ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní cuuvi daiyá. 8 Naati 'iiⁿ'yāⁿ chí 'va'a yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí nguɛ́ɛ́ i'téénu yā o 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ neⁿ'e yā 'iiⁿ'yāⁿ, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giiⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi caⁿ'á yā ndúúcū n'daataá o isaⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'e yā, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nadiiⁿ dendu'ū yeⁿ'e ngaatu, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā santos chi ídolos, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi yaadí yā, nducyaaca 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní canéé chi caⁿ'á yā nuūⁿnīⁿ'yáⁿ'ā chi ngiichi ndúúcū yaⁿ'ā ní ndúúcū tuūu azufre. Chuū ní chiiⁿ chii ndii 'uūvī cúúví 'cuūvi yā.

Yeⁿ'e yáāⁿ Jerusalén chí ngai

9 Tuu'mi ní ndaā nanááⁿ 'úú 'áámá chɛɛ ángel naachi ndɛɛ̄chɛ yā chí vɛ́ɛ́ 'cuūtií yeⁿ'é yā, 'cuūtií s'eeⁿ ndúúcū ndɛɛ̄chɛ̄ vaadī ya'ai yeⁿ'e cuaaⁿ na 'cuiinu. Ní caⁿ'a yā chii yā 'úú: Díí, Juan, cuchíi di 'muuⁿ ni 'úú 'cuuⁿ'míⁿ dii du'u chi novia chi n'daataá yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī.

10 Ní chuū ní yeⁿ'e chi n'diichí taachi caneé maaⁿ poder yeⁿ'e Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs. Angel candɛ́ɛ yā 'úú naachi vɛ́ɛ́ 'áámá yiīcū ch'ɛɛtɛ ní yaacu. Ní ch'iⁿ'í yā 'úú yáāⁿ ch'ɛɛtɛ ní dɛɛvɛ chi nguuvi Jerusalén chi cuch'ééⁿ yeⁿ'e na va'ai chɛɛti nguuvi yeⁿ'e nanááⁿ Ndyuūs. 11 Yáāⁿ miiⁿ ní dɛɛvɛ́ ngii ndúúcū yeⁿ'é Ndyuūs chi dɛɛvɛ́ ngii. Ní dɛɛvɛ́ ngii yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní tan'dúúcā 'áámá tuūu chi yaⁿ'ai chíí'vɛ̄ chi tan'dúúcā tuūu jaspe chí dɛɛvɛ́ tan'dúúcā cristal. 12 Ní vɛ́ɛ́ 'áámá nchɛɛ̄tī nuuⁿmaⁿ ndiivi na yáāⁿ miiⁿ ndúúcū ndichúúví cheendi va'āī ch'ɛɛtɛ yeⁿ'ē. Ní vɛ́ɛ́ ndichúúví ángeles 'áámá 'áámá yā ní nguaindaí yā 'áámá 'áámá cheendi va'āī ch'ɛɛtɛ miiⁿ. Ní chi duuchi chi canéé nguūⁿ vmnaaⁿ ca'áámá ca'áámá cheendi va'ai ch'ɛɛtɛ miiⁿ ní 'áámá yeⁿ'e chi duuchi yeⁿ'e chi ndu'u ndichúúví tribus yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi Israel chi judíos. 13 Ní vɛ́ɛ́ 'iinū cheendi va'āī n'gɛɛtɛ 'áámá 'áámá lado yeⁿ'ē yáāⁿ miiⁿ. Cuaaⁿ naachí can'daā 'yáⁿ'ā vɛɛ 'iīnū cheendi va'āī. Ní cuaaⁿ na 'niiⁿnuⁿ vɛ́ɛ́ 'iīnū cheendi va'āī, ní cuaaⁿ ndiiyā vɛ́ɛ́ 'iīnū cheendi va'āī, ní cuááⁿ na ngiiya 'yáⁿ'ā vɛ́ɛ́ 'iinū cheendi va'āī. 14 Ní cimiento yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ vɛ́ɛ́ ndichúúví tuūu chi cimiento yeⁿ'ē. Ní chi duuchi yeⁿ'e ndu'ū ndichuuví apóstoles yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi duuchi 'iiti cuūchī, 'áámá 'áámá chi duuchí yā canéé nguūⁿ vmnaaⁿ 'áámá 'áámá tuūu miiⁿ.

15 Ní ángel miiⁿ chi ngāⁿ'a yā ndúúcū 'úú ndɛ́ɛ yā 'áámá tááⁿ ndúú yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ chi dicaadí yā yáāⁿ miiⁿ ndúúcū cheendi va'āī ch'ɛɛtɛ miiⁿ yeⁿ'ē ndúúcū nchɛɛ̄tī miiⁿ yeⁿ'ē. 16 Ní yáāⁿ miiⁿ ní cuadrada ní chi ch'ee'nuu dáámá nūuⁿ ndúúcū chi ch'eēnūu. Ní ángel miiⁿ ní dicaadí yā yáāⁿ miiⁿ ndúúcū nduu yeⁿ'e 'dííⁿnguāaⁿ. Ní caadi yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní 'uūvī mil canéé 'uūvī cientos kilómetros yeⁿ'ē. Ní chí ch'ee'nuu miiⁿ ní chi ch'eēnūu ní chi yaacu yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ 'āā daamá nūuⁿ. 17 Ní ángel miiⁿ dicaadí yā nanchɛɛ̄tī miiⁿ. Ní ngíí 'iinū ngɛɛcu cuūuⁿ metros chi ángel miiⁿ dicaadí yā. Ní caadí miiⁿ ní dáámá ndúúcū caadí yeⁿ'e chi caadí 'iiⁿ'yāⁿ chi snee iⁿ'yeeⁿdí 'cūū.

18 Ní nchɛɛ̄tí miiⁿ ní chin'dai ndúúcū tuūu jaspe. Ní yáāⁿ miiⁿ ní chin'dai yeⁿ'e dámaāaⁿ 'dííⁿnguāaⁿ puro. Ní tan'dúúcā chi 'nááⁿ vidrio dɛɛvɛ, 'tíícā yáāⁿ miiⁿ. 19 Cimiento yeⁿ'e nchɛɛtī miiⁿ ndíí adornado ndúúcū tanducuéⁿ'ē tuūu chí yaⁿ'ai chíí'vɛ̄. Cimiento chí vmnááⁿ vmnaaⁿ miiⁿ ní yeⁿ'e tuūu jaspe, ndii chííⁿ ndii 'uūvī miiⁿ ní yeⁿ'e tuūu zafiro, ndii chííⁿ ndii 'íínú miiⁿ ní yeⁿ'e tuūu ágata ní ndii chííⁿ ndii cuūuⁿ miiⁿ ní yeⁿ'e tuūu esmeralda. 20 Ndii chííⁿ ndii nyuⁿ'u miiⁿ ní yeⁿ'ē tuūu ónice, ní ndii chííⁿ ndii niyaaⁿ miiⁿ ní yeⁿ'ē tuūu cornalina, ní ndii chííⁿ ndii ndɛɛ̄chɛ̄ ní yeⁿ'e tuūu crisólito, ní ndii chííⁿ ndii niiⁿniⁿ ní yeⁿ'e tuūu berilo, ní ndii chííⁿ ndii nuuⁿ ní yeⁿ'e tuūu topacio, ní ndii chííⁿ ndii ndiichi ní yeⁿ'e tuūu crisoprasa, ní ndii chííⁿ ndicháámá ní yeⁿ'e tuūu jacinto, ní ndii chííⁿ ndichúúví ní yeⁿ'e tuūu amatista. 21 Ní ndu'u ndichúúví cheendi va'āī n'gɛɛtɛ miiⁿ ní ndiichúúví perlas. Ní ca'áámá ca'áámá cheendi va'āī ch'ɛɛtɛ miiⁿ ní 'áámá perla nūuⁿ. Ní yúúní ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ dámaāⁿ 'dííⁿnguāaⁿ puro ní dinááⁿ tan'dúúcā vidrio dɛɛvɛ.

22 Ní 'úú nguɛ́ɛ́ n'diichí mar 'áámá yaācū na yáāⁿ miiⁿ ti Señor chi Ndyuūs chi vɛ́ɛ́ tanducuéⁿ'ē dendu'ū poder yeⁿ'e yā ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī miiⁿ, 'iiⁿ'yāⁿ s'uuuⁿ chi Ndyuūs chi yaācū yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ. 23 Ní yáāⁿ miiⁿ nguɛ́ɛ́ neⁿ'e 'yáⁿ'ā ndíí nguɛ́ɛ́ ndúú 'iiyū chi dɛɛvɛ yeⁿ'ē ti Ndyuūs chi dɛɛvɛ ngii ní dɛɛvɛ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ, ní 'iiⁿ'yāⁿ chi duuchi 'iiti cuūchī ní dɛɛvɛ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ. 24 Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi nadanguaⁿ'ai yā yeⁿ'e naciones chiicá yā ná dɛɛvɛ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ. Ní reyes yeⁿ'e yáⁿ'āa 'cūū ndɛ́ɛ yā ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e maáⁿ yā ndúúcū honra yeⁿ'e maáⁿ yā nduucú yā ndii yáāⁿ miiⁿ. 25 Ní cheendi va'ai n'gɛɛtɛ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ nguɛ́ɛ́ nduudi núúⁿmáⁿ nguuvi. Ní 'āā ntɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ n'gaaⁿ miiⁿ. 26 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ yeⁿ'e naciones yeⁿ'e iⁿ'yeeⁿdí 'cūū ní ndɛɛ́ yā yeⁿ'ē chi ch'ɛɛtɛ ndúúcū honor yeⁿ'e naciones yeⁿ'é yā. 27 Nguɛ́ɛ́ cuuvi cundaā na yáāⁿ miiⁿ dendu'ū chi nguɛ́ɛ́ dɛɛvɛ, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi diiⁿ yā chi nguɛ́ɛ́ n'daacā, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi ngaⁿ'a yā nduudu yaadi. Dámaāⁿ cundaa 'iiⁿ'yāⁿ chi canéé nguūⁿ chi duuchi yā na libro yeⁿ'e vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ chi ndɛ́ɛ 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī.

22

1 Tuu'mi ní ángel miiⁿ ch'iⁿ'i yā 'úú 'áámá yíícú dɛɛvɛ naachi canéé nuūⁿnīⁿ yeⁿ'e vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Nuūⁿnīⁿ miiⁿ ní dɛɛvɛ́ tan'dúúcā cristal ní ican'daā yeⁿ'e trono yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcū trono yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī. 2 Ní náávtaⁿ'a yeⁿ'e yúúní ch'ɛɛtɛ yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní nduu 'úúví lado yeⁿ'e yíícú mííⁿ cáta'ai yáⁿ'á yeⁿ'e vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ chi ngii ndu'ū ndichúúví naaⁿ n'gui'i. Ni ca'aama 'ííyú ní ngii 'áámá 'áámá naaⁿ n'gui'i yeⁿ'ē. Ní tá'ā yáⁿ'á miiⁿ chííⁿ chi diiⁿ chi nduūvā yeⁿ'e vaadī ya'ai yeⁿ'e naciones. 3 'Āā ntɛ́ɛ́ vɛ́ɛ́ mar 'áámá dendu'ū miiⁿ chi Ndyuūs caⁿ'a yā chi condenado chi canéé na yáāⁿ miiⁿ. Trono yeⁿ'e Ndyuūs ndúúcū trono yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ chi nguuvi 'iiti cuūchī canéé na yáāⁿ miiⁿ. Ní 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ̄ Ndyuūs canée yā miiⁿ. 4 Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ ní snaáⁿ yā naáⁿ Ndyuūs ní canéé nguūⁿ chi duuchi Ndyuūs nchɛɛtɛ́ yā. 5 Ní nguɛ́ɛ́ cuuví n'gaaⁿ yáāⁿ miiⁿ. 'Iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi n'gɛɛtinée yā miiⁿ nguɛ́ɛ́ neⁿ'é yā mar 'áámá dɛɛvɛ yeⁿ'e lámpara ní nguɛ́ɛ́ dɛɛvɛ yeⁿ'e 'yáⁿ'ā caati 'iivú Ndyuūs ngíí dɛɛvɛ yā. Ní 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ caaⁿ'maⁿ ntiiⁿnyuⁿ yā cueⁿ'e daāⁿmaⁿ cueⁿ'e daāⁿmaⁿ tan'dúúcā reyes.

Tiempo taachi cuchií Jesucristo ní 'āā canéé niiⁿnuúⁿ

6 Cuayiivi miiⁿ ní ángel caⁿ'á yā chii yā 'úú: Nduudú 'cūū ní nduudu cuaacu. Ní 'iiⁿ'yāⁿ cuuvi cu'téénu yā nduudu miiⁿ. Señor chi maaⁿ Ndyuūs yeⁿ'e espíritus yeⁿ'e 'iiⁿ'yāⁿ profetas chi Ndyuūs ndɛɛvɛ́ yā, maáⁿ yā dicho'ó yā ángel yeⁿ'e yā chi ángel 'cuuⁿ'míⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ chi dichíí'vɛ̄ Ndyuūs dendu'ū chi 'āā canéé chi chó'ōo ní 'āā snee niiⁿnuúⁿ.

7 Jesús ngaⁿ'á yā ngii yā ndís'tiī. 'Caandiveéⁿ nī. 'Úú ní ndaá nuuⁿ. Dɛ'ɛ chúúcā yeenu 'iiⁿ'yāⁿ chi 'caandiveéⁿ yā nduudu cuaacu yeⁿ'e Ndyuūs, nduudu chi canéé nguūⁿ na libro 'cūū.

8 'Úú, chi Juan, ch'iindiveéⁿ ní n'diichí dendú'ū chi 'túúcā. Ní cuayiivi chi n'diichí ní ch'iindiveéⁿ chuū, candiitin'dií ná ca'a ángel chi ch'iⁿ'i yā 'úú dendu'ū chi 'túúcā chi neⁿ'é i'teenú ángel miiⁿ. 9 Naati ángel miiⁿ caⁿ'a yā chii yā 'úú: Nguɛ́ɛ́ diiⁿ di 'tíícā. 'Úú ntúūⁿ dichii'vɛ́ Ndyuūs tan'dúúcā dii ndúúcū hermanos yeⁿ'e di chi ngaⁿ'á yā nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū nducyáácá yā chí 'caandiveéⁿ yā nduudu cuaacu chi canéé nguūⁿ na libro 'cūū. Díí, cu'téénu di Ndyuūs.

10 Ní ángel miiⁿ ní caⁿ'a ntúuⁿ yā chii yā 'úú: Nguɛ́ɛ́ cunuuⁿ n'dé'ei di nduudu cuaacu yeⁿ'é Ndyuūs chi canéé nguūⁿ na libro 'cūū caati tiempo yeⁿ'e dendú'ū chi 'túúcā 'āā snee niiⁿnuúⁿ. 11 Maaⁿ ní cu'néeⁿ nī 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛɛ n'daacā idiíⁿ yā chi 'tíícā diíⁿ yā. 'Tiicá ntúūⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi nadacadiinúúⁿ yā yeⁿ'e dendu'ū chi nguɛɛ n'daacā, cu'néeⁿ nī chi 'tíícā diíⁿ yā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi din'daacá yā, cu'néeⁿ nī chi diíⁿ yā 'tíícā. 'Iiⁿ'yāⁿ chi 'áámá diíⁿ yā ntiiⁿnyuⁿ yeⁿ'e Ndyuūs cu'néeⁿ nī chi 'aama diíⁿ yā 'tíícā.

12 'Caandiveéⁿ nī chiiⁿ chi caⁿ'a Jesús. 'Úú ní núúⁿ nūuⁿ ndaá. Ní ndɛɛ́ premios chi caⁿ'á ca'á 'áámá 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ premios chi tunee yā yeⁿ'ē ntiiⁿnyuⁿ chi yeⁿ'e yā. 13 'Úú ní 'iiⁿ'yāⁿ vmnááⁿ vmnaaⁿ ndíí naachi 'cuiinu. 'Úú ní caneé naachi chinga'ā ndíí cuayiivi chí 'cuiīnū tan'dúúca letras yeⁿ'e alfabeto A ndíí Z, 'tíícā 'úú, ngaⁿ'a Jesús.

14 Dɛ'ɛ chúúcā yeenu 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi nandɛɛvɛ́ yā catecai yā caati cuuvi cuta'á yā n'gui'i yeⁿ'ē yáⁿ'á yeⁿ'e vida, ní cuuví cundaa yā cheendi va'ai yeⁿ'e yáāⁿ miiⁿ ní cho'ó yā cuaaⁿ chɛɛ̄tī va'ai chɛɛti nguuvi. 15 Naati cuaaⁿ daami yáāⁿ miiⁿ ch'ɛɛtinée 'iiⁿ'yāⁿ chi nguɛ́ɛ́ chi'téénu yā Ndyuūs ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí ngaatu, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chí caⁿ'á yā ndúúcū ndaataá o isaⁿ'ā chi nguɛ́ɛ́ yeⁿ'é yā, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giiⁿ'núⁿ yā 'iiⁿ'yāⁿ, ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ chi i'téénu yā santos o ídolos ndúúcū nducyáácá 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'é yā nginnche'éí yā 'iiⁿ'yāⁿ ní ngaⁿ'a yā nduudu yaadi.

16 'Úú Jesús idicho'ó ángel yeⁿ'é chi caaⁿ'maⁿ cuaacú yā yeⁿ'e nducuéⁿ'e cosas chi 'túúcā nanááⁿ ndís'tiī chi 'iiⁿ'yāⁿ yeⁿ'e yaācū s'eeⁿ. 'Úú ní 'iiⁿ'yāⁿ vmnááⁿ vmnaaⁿ yeⁿ'e ndaata yeⁿ'e David 'úú. 'Úú ní 'ííⁿnyúⁿ chí ngíí dɛɛvɛ nguɛɛtiyaaⁿ.

17 Espíritu N'dai yeⁿ'é Ndyuūs ndúúcū 'iiⁿ'yāⁿ s'eeⁿ chi yeⁿ'é Ndyuūs ngaⁿ'a yā 'tíícā: Ndís'tiī cuchíi nī. Ní 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'é ní canéé chi caaⁿ'máⁿ yā: Cuchíi nī. Ní n'diī chí yaaca nī cuchíi nī. Cuchíi nī ndúúcū 'āā du'ú nūuⁿ 'iiⁿ'yāⁿ chi neⁿ'é yā. Cuchíi nī ní cu'u nī yeⁿ'e nuūⁿnīⁿ yeⁿ'e vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ. Ní nguɛ́ɛ́ dɛ'ɛ̄ vɛɛ cūndi'i yeⁿ'é nī nuūⁿnīⁿ yeⁿ'e vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ.

18 'Úú ngaⁿ'á ngīi nduudu cuaacu ca'áámá ca'áámá 'iiⁿ'yāⁿ chi n'giindiveéⁿ yā nduudu yeⁿ'e dendú'ū chi canéé chi cuchiī chi canéé nguūⁿ na libro 'cūū. Nduuti chi 'áámá yā cu'neeⁿ ca n'deēe nduudú nguɛ́ɛ́ ti chi canéé nguūⁿ na libro 'cūū Ndyuūs ca'á yā 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ castigo yeⁿ'e yā yeⁿ'e nducuéⁿ'ē vaadī ya'ai chi canéé nguūⁿ na libro 'cūū. 19 Ní nduuti chi 'áámá 'iiⁿ'yāⁿ divíi yā naⁿ'a nduudu yeⁿ'é Ndyuūs yeⁿ'e dendú'ū chi cuchiī chi canéé nguūⁿ na libro 'cūū, 'tiicá ntúūⁿ Ndyuūs nadivíi yā parte chi cuuvi yeⁿ'e yā yeⁿ'e libro yeⁿ'ē vida cueⁿ'e daāⁿmaⁿ ndúúcū parte chí cuuvi yeⁿ'é yā yeⁿ'e yáāⁿ chi dɛɛvɛ yeⁿ'e chi canéé nguūⁿ na libro 'cūū.

20 'Iiⁿ'yāⁿ chí ngaⁿ'a cuaacú yā dendu'ū chi 'túúcā, 'iiⁿ'yāⁿ miiⁿ ngaⁿ'a yā: Cuaacu nííⁿnyuⁿ chí 'āā cuchii nuúⁿ. 'Tíícā cuuvi. Cuchíi nī Señor Jesucristo.

21 Ní maaⁿ ní Señor Jesucristo yeⁿ'e yú tée yā ndís'tiī nducuéⁿ'ē chi n'daacā yeⁿ'é yā, ní caneé yā ndúúcū ndís'tiī. 'Tíícā cuuvi.