^

Jamaw ta Marbinto: Kabarre ta Gala ɗo bi ka Iisa Masi iŋ daŋla

New Testament in Dangaléat (CD:daa:Dangaléat)

copyright © 2012 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Dangaléat
Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc.

Copyright Information

© 2012, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible.

You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information:

You must give Attribution to the work.

You do not sell this work for a profit.

You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.

Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request.

The New Testament
in Dangaléat

© 2012, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not sell this work for a profit.

You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2021-11-01

ePub generated by Haiola 21 Feb 2024 from source files dated 29 Jan 2022
eBible.org certified

ab97a9dd-e7e6-53b0-a477-f2859d09bc84

Matiye

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Kabarre ta Gala ta

Matiye

Pile ka kaawor

Maktumne-an, gee kuuk awalle kaawe kadar ŋa Matiye kat siirta. Ŋaar min paliinna ku Iisa kuuk orok iŋ seera. Ya ku garkiya Kabarre taat Maark siirtu iŋ ta Luk, ŋu kolaag oki Matiye a Lebi. Matiye ŋaar Yuudin̰ce ho ŋa siir ɗo Yuudinnar. Ampaa ko, ŋa ibingit rakki rakki Kitamne ta Jamaw ta Awalle ho ŋa siirig werin dakina ɗo maktumney. Ŋa ibingit oki aadin ta Yuudinnar. Taar-at ko taat berji botol ŋa siiriicot maktumne-an ɗo Yuudinnar iŋ gee okin̰co kuuk raka ase iŋ Iisa Masi. Awalle, Yuudinna, ŋuur aaɗa taat gaanuun kaawiico di. Kar Matiye gay gaaraacog Iisa ho ŋa piliig odinco iŋ botol ta pey, a maman ŋuu ibine baay ta gaanuunco. Kar agindaw ku Yuudinnar gay rakaatɗo kaaw-ata. Ansii ko, ŋu poocig Iisa iŋ ŋuur okin̰co kuuk aaɗaaga. Maajirna gay yaa gaarin Kabarre ta Gala ɗo gee okin̰co kuuk ɗo adiy ka kiɗar.

1

Tamba ta Iisa Masi

1 Ŋuur-aŋ siŋ ku tamba ta Iisa Masi, roŋ ka Dawuud kaak roŋ ka Ibraayim. 2 Ibraayim weetu Isaaka, Isaaka weetu Yakuub, Yakuub weetu Zuuda iŋ siŋtay 3 ho Zuuda weetu Perees iŋ Zaara, ŋuur-aŋ yaaco siŋti Tamaar. Perees gay weetu Esroom, Esroom weetu Araam, 4 Araam weetu Aminadaab, Aminadaab weetu Nasoon ho Nasoon weetu Salmoon. 5 Salmoon weetu Booz, yaaco gay siŋti Raab. Booz gay weetu Obeed, roŋti ka Ruut. Obeed weetu Jeese, 6 Jeese weetu sultan Dawuud.

Dawuud gay weetu Selemaan, atan̰ Selemaan awalle, ta daaciy ta gem rakki ŋu kolaag Uuri. 7 Selemaan weetu Robowaam, Robowaam weetu Abiya, Abiya weetu Aza, 8 Aza weetu Jozapaat, Jozapaat weetu Joraam ho Joraam weetu Oziyaas. 9 Oziyaas gay weetu Jowataam, Jowataam weetu Akaaz ho Akaaz weetu Ezekiyaas. 10 Ezekiyaas gay weetu Manaase, Manaase weetu Amoon ho Amoon weetu Zoziyaas. 11 Zoziyaas gay weetu Jekoniyaas iŋ siŋtay ɗo wiktin taar-at ko gee ku Babiloon nosiriico ɗo gee ku Israyeel ho ŋu iyiig ɗo kiɗco.*

12 Min ŋu iyiig Babiloon-ak, Jekoniyaas weeyiig Salatiyeel, Salatiyeel gay weetu Zorobabeel, 13 Zorobabeel weetu Abiyuud, Abiyuud weetu Eliyakiim, Eliyakiim weetu Azoor, 14 Azoor weetu Sadok, Sadok weetu Akiim ho Akiim weetu Eliyuud. 15 Eliyuud gay weetu Eliyazaar, Eliyazaar weetu Mataan, Mataan weetu Yakuub 16 ho Yakuub weetu Yuusup. Yuusup ko obit mic taat ŋu koliy Mariyam taat weeyig Iisa kaak ŋu koliy Masi.

17 Tamba okintit ko anta : min Ibraayim nam sultan Dawuud gin orok iŋ pooɗ tamba. Min sultan Dawuud nam wiktin taat ŋu iyiig gee ku Israyeel Babiloon gin orok iŋ pooɗ tamba, ho min wiktin taar-ata nam wiktin taat ŋu weeyig Masi gin orok iŋ pooɗ tamba.

Ween̰ji ka Iisa Masi

18 Taloŋ maman ŋu weeyiig Iisa Masi. Yaaco Mariyam, taar kaawco mat ko iŋ Yuusup a ŋuu obe. Kar gay, min ŋa bal weƴe misa iŋ taar di, ta ictu adi iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi. 19 Yuusup ɗubilti, ŋaar gem sellen̰ ho ŋa rakaaɗo imilin oorinti kara. Paa ko, ŋa ictu niyine a ŋaa totirinti iŋ bugumiy. 20 Min ŋa pakira misan di, ɗubil ka *Rabbin Buŋ bayniiji ɗo sooniikar ho ŋa kaawiiji aman : « Yuusup, roŋ ka Dawuud, dak ginenno kolaw. Icit Mariyam ɗo gerin̰ ar daaciŋ, asaan adti ŋaar asa min gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi. 21 Ta asa wee mico, ya ta wee kiiji diye siŋ Iisa† asaan ŋa asa jilin̰ geen̰ji min ɗo zunuubinnico. » 22 Maanna-ak kuuniytu ar taat Rabbin Buŋ kaawtu awalle iŋ bi ka nabiin̰cey aman : 23 « Cokiyoŋ ! Gemso taat bal aawe mitko asa ice adi ho taa wee mico. Ya ta wee, mic-ak, ŋuu kolin̰ ‟ Emanuweel ”. »‡ Siŋ-ak ɗiya aman : « Buŋ goy iŋ ginte. » 24 Min Yuusup niintu, ŋa iciit Mariyam ar daaciy uudin taat ɗubil ka Rabbin Buŋ kaawiiji. 25 Kar gay, ŋa bal weƴe iŋ taara nam ta weeyig roŋti. Hiyya, mic-ak, Yuusup diyiiji siŋ Iisa.

2

Asin̰co ka gay ibinindi

1 Ŋu weeyig Iisa ɗo hellin ta Beteleyem ɗo kiɗ ka Zuude ɗo wiktin taat sultan kaak ŋu koliy *Herood tiya misa meennuwiy. Min ŋu weeyiiga, gay ibine kaalnal uctu min coke ka pati ho ŋu ɓaawtu Zeruzaleem. 2 Kar ŋu inditu aman : « Moo mic kaak ŋu weetu daaɓiney ho asa gine sultan ka *Yuudinnar-aka ? Ni talig kaaloy bayin min coke ka pati ho ni as abdiyin̰ji. » 3 Min sultan Herood doriit kabarre-at, ŋa barjiltu yoo gee okin̰co ku Zeruzaleem oki. 4 Ŋa n̰umiig agindaw ku gay satkiner okin̰co iŋ agindaw ku gaanuundi ho ŋa indiigu aman : « Momoŋ ga wer kaak ŋuu ween̰ji Masi kaak Buŋ doɓtu ? » 5 Ŋuur gay telkiiji aman : « Ŋuu ween̰ji ɗo hellin ta Beteleyem ɗo kiɗ ka Zuude, asaan nabiin̰ce siirit awalle ɗo Kitamner aman :

6 ‟ Kaŋke Beteleyem, ɗo kiɗ ka Zuude,

ka seener, min ɗo hellinnan ku Zuude-aŋ, ka kapakɗo tak-tak,

asaan min kaŋken di asa amile tatkaw

kaak asa tale kaaco ɗo gee ku Israyeel. ” »*

7 Hiyya, min Herood doriit kaaw-at, ŋa koliig iŋ cigile gay ibine kaalnal-aku ho ŋa indiigu a ŋuuji gaare wiktin taat kaal-ak bayintu. 8 Min ŋu gaariiji, ŋa n̰aamiig Beteleyem ho ŋa kaawiico aman : « Ɓaaŋ, indoŋ samaane ɗo bi ka mic-aka. Ya ku gas weriy di, ku asiidu kaawe. Paa kat, nun meendu sa yaa ɓaa abdiyin̰ji. » 9 Min sultan kaawiico pa-ak, ŋu ictu botilco. Ɗo ɗeetin̰co, ŋu talig kaal kaak awalle ŋu taltu min coke ka pat-aka. Ŋaar gay sin̰ja sin̰jen di iŋ uŋji nam ŋa daktu pey ɗo wer kaak mic goyiyo. 10 Min ŋu taliig kaal pey ɗo wer-aka, aditco miintu iŋ galal. 11 Hiyya, ŋu un̰jitu geero ho ŋu gasiig mic-ak iŋ yaaco Mariyam. Ŋu dersitu ɗo uŋji ho ŋu abdiyiiga. Kar ŋu piliig gaminco ho ŋu beriiji gamin kuuk kaalne : daabne, *dokkanne ho iŋ itir kaak ŋu koliy miir. 12 Min ŋaar-ak, Buŋ miniig gee-ak ɗo sooniikar a ŋu ɓaanno pey wer ka Herood. Hiyya, ŋu yeeptu ɗo darrico iŋ botol ta pey.

Gaɗe ka kaar ɗo kiɗ ka Meser

13 Min gay ibine kaalnal-ak yeeptu ɗo darrico, ɗubil ka *Rabbin Buŋ bayniiji ɗo Yuusup ɗo sooniikar ho ŋa kaawiiji aman : « Ucu, icig mico iŋ yaaco ho gaɗoŋ ɗo kiɗ ka Meser. Goyoŋ annere nam ƴiriy taat naan̰ kaawe ja kat kii yeepe. Yampa, Herood yaa bariyin̰ mico ŋaa deen̰ji. » 14 Hiyya, iŋ aando-at di, Yuusup uctu, ŋa iciig mic-aka iŋ yaaco ho ŋu gaɗtu kaƴco Meser. 15 Ŋu goytu anner kee nam sultan Herood mattu. Ta kuuniytu ampa-ak asaan kaaw taat Rabbin kaawtu iŋ bi ka nabiin̰cey yaa ase ɗo werti. Kaaw-at aman : « Nu kolig roŋdu a ŋaa amile min Meser. »

Dee ka kooginar

16 Min Herood ibintu kadar gay ibine kaalnal caaciyga-ak, ŋa dapin̰tu aale. Paa ko, ŋa kaawiico ɗo askirnay a ŋu ɓaa ɗo hellin ta Beteleyem yoo hellinnan kuuk moota, ŋuu deen̰ koogin kuuk miday kuuk elginco bal nece seera. Elgin-ak, Herood girsico min menaw kuuk gay ibine kaalnal kaawiiji. 17 Ansii ko, kaaw taat nabi Zeremi kaawtu awalle ɗo Kitamner astu ɗo werti aman :

18 « Ŋu dora koriya ɗo geeger ka Raama,

ale dakina ho iŋ morke oki.

Ta Raseel kat ala kooginti.

Ta rakaaɗo a ŋuu dooɗinti† asaan ŋu mate. »‡

Yeepe kaak min Meser

19 Wiktin taat Herood mattu, Yuusup gay goy misa Meser. Hiyya, ɗubil ka Rabbin Buŋ bayniiji ɗo sooniikar 20 ho ŋa kaawiiji aman : « Ucu ! Icig mico iŋ yaaco ho yeepoŋ ɗo kiɗ ka Israyeel, asaan ŋuur kuuk raka deen̰ mic-ak mat ko. » 21 Ɗo wer-ak, Yuusup uctu, ŋa iciig mico iŋ yaaco ho ŋu yeeptu Israyeel. 22 Kar ŋa dortu kadar Arkelawuus roŋji ka Herood icit Meennaw ta tacco ɗo kiɗ ka Zuude. Ɗo wer-ak, kolaw obiiga ho ŋa rakaaɗo goye ɗo kiɗ ka Zuude-aka. Kar *ɗubil ka Buŋdi miniig pey ɗo sooniikar. Paa ko, ŋa ɗeettu ɗo kiɗ ka Galile. 23 Ŋa ɓaawtu goye ɗo hellin rakki ŋu kolaat Nazareet. Ta kuuniytu ampa-ak, asaan kaaw taat nabiinna kaawtu awalle as ɗo werti aman : « Ŋu asa kolin̰ a ŋa Nazareyen̰ce. »

3

Asin̰ji ka Yaaya-Batist

(Maark 1.1-8, Luk 3.1-18, Yaaya 1.19-28)

1 Ɗo wiktin taar-at, Yaaya-Batist astu ɗo kalaan ka Zuude ho ŋa teestu gaare kaaw ta Buŋdi aman : 2 « Ibinoŋ nigiŋko, rasoŋ goye kaak awalle asaan *Meennaw ta Buŋdi askoŋ ko moota ! » 3 Ŋaar ko Yaaya kaak nabi Ezaayi kaawtu biy awalle aman :

« Gaaƴ toŋgo kaawa ɗo kalaaner aman :

‟ Siyon botol ta Rabbiner.

Siyon̰jiig botilay-ak ɗalaŋ. ” »*

4 Kesuuney ta Yaaya, ŋu siyit iŋ law ku lokumi ho ŋa ɗuunit maasoy iŋ karrabin̰ ka zaami. Teen̰ji gay, ŋa eeyma bagi iŋ ƴiime. 5 Gee dakina asiiji min Zeruzaleem, min kiɗ ka Zuude okin̰ji ho min kiɗin kuuk moota iŋ barre kaak ŋu koliy Zurdan. 6 Min ŋu asiiji, ŋu gaariig zunuubinnico ɗo uŋco ka geemir ho Yaaya *batiziyiig ɗo barre ka Zurdan-aka.

7 Min Yaaya taltu kadar gee kuuk ŋu koliy *Pariziyenna iŋ *Sadusiyenna asiiji dakina a ŋaa batiziyin̰co, ŋa kaawiico aman : « Taloŋ ja, kuŋ gee kuuk ar aalin-aŋku ! Ku pakira a kuu pake min dapin̰ko ta Buŋdi taat asaw walla ? Ku gasit kaaw-an min momo ? 8 Hadi, ginoŋ gamin ku samaane kuuk gaara a ku rasig goyiŋko kaak awalle. 9 Dakoŋ osenno ɗo aditko aman : ‟ Gi koogin ku tatte Ibraayim ko, ” asaan ka seener, Buŋ nec soke min ɗo dambay-aŋ di ŋaa raɓilin̰ roŋ ku Ibraayim. 10 Diŋ gay jekin, ŋaar goy ko ka doliye atiydi min ɗo caarco. Ay et kaak waaɗo roŋ kuuk samaane, ŋuu doliyin̰ji ho ŋuu accin̰ ɗo aki. 11 Nun batiziyaako iŋ amay. Pa-ak gaara kadar ku rasig goyiŋko kaak awalle. Kar gay, gin gem kaak pakginu kat asaw. Nun sa da necɗo kaak naa sorin̰ n̰ugiray. Gem ŋaar-ak yaako batiziyiŋko iŋ Ruwwin ta Buŋdi ho iŋ ako. 12 Ŋa ob garta ɗo pisin̰ji, ŋaa ƴiile *geme ka putiri ho ŋaa leen̰ ɗo urdey. Kar bun̰ gay, ŋaa orin ɗo ak taat matɗo tak-tak. »

Batem ka Iisa Masi

(Maark 1.9-11, Luk 3.21-22, 4.1-13)

13 Min ŋaar-ak, Iisa uctu min kiɗ ka Galile. Ŋa dakiig gas Yaaya ɗo barre ka Zurdan a ŋaa *batiziyin̰ji. 14 Kar ŋaar gay zer raka pooce. Ŋa ɗiyiiji ɗo Iisa aman : « Kiŋke kat yaan batiziyindu ga, ki kaawiy a nun kat yaan̰ batiziye ! » 15 Iisa gay telkiiji aman : « Paaɗo, diŋ ginteŋ maanna-aŋ ampaa di, asaan gii necin taat Buŋ rakiyo. » Hiyya, Yaaya ooytu, ŋa batiziyiig Iisa. 16 Min ŋa batiziyga, Iisa amiltu min ɗo amiydi ho ta bite-aŋ di, samaan piltu waakilak. Kar ŋa taliit Ruwwin ta Buŋdi paayiiji ar ammaama ho ta goyiiji. 17 Kar ŋa dora gaaƴ kaawa min kuwa ka samaaner aman : « Ŋaar-aŋ Roŋdu, nu elgig dakina ho adir miin iŋ galal ɗo bi kan̰ji. »

4

Gece ka Iisa Masi

1 Min ŋaar-ak, Ruwwin ta Buŋdi n̰aamiig Iisa ɗo goosiner a *Seetanne yaa gecin̰ji. 2 Ɗo wer-ak, menaw orok pooɗ, ƴiriyo aando, ŋa bal okume yoo maanna. Min menaw-ak gaastu, mey diyaaga. 3 Seetanne, gay gecindi, sin̰jiiji moota ɗo Iisa ho ŋa kaawiiji aman : « Ya kiŋ kat Roŋ ka Buŋdi-ak, kaawco ɗo dambay-aŋ a ŋuu raɓile tee. » 4 Iisa gay telkiiji aman : « Ŋu siir ɗo Kitamner aman : ‟ Gem ke goyaaɗo ɗo bi ka teendi di, illa gay iŋ ay kaaw taat amila min ɗo Buŋdi oki. ”* »

5 Min ŋaar-ak, Seetanne iyiig Iisa Zeruzaleem, geeger kaak Buŋ doɓtu. Ŋa diyiig kuwa ɗo kaay ka *ger ka Buŋdi 6 ho ŋa kaawiiji aman : « Ya kiŋ kat Roŋ ka Buŋdi-ak, beer keɗer, asaan ŋu siir ɗo Kitamner aman :

‟ Buŋ yaaco kaawe ɗo ɗubilji ɗo bi kan̰ji.

Ɗubal-ak yaan̰ acume† ɗo pisin̰co.

Paa kat, asin̰ji ɗooyiyɗo iŋ dambay. ”‡ »

7 Iisa gay telkiiji aman : « Ŋu siir ɗo Kitamner aman : ‟ Ki gecaagɗo *Rabbin Buŋjiŋ. ”§ » 8 Kar Seetanne iyiig pey ɗo kaat ka damba taat bolok. Ŋa gaariijig kiɗin ku sultinniidi okin̰co kuuk ɗo duniiner iŋ samaanuwco. 9 Ŋa kaawiiji aman : « As kii derse uŋtu kiin abdiyindu, kar naan̰ berin̰ gamin-aŋ okin̰co. » 10 Kar Iisa gay telkiiji aman : « Yalla ɓaa annere Seetanne ! Ŋu siir ɗo Kitamner aman : ‟ Kii abdiye Rabbin Buŋjiŋ keeji di ho ŋaar di kii derse uŋci. ”* » 11 Min ŋaar-ak, Seetanne rasiiga, kar *ɗubal ku Buŋdi asiiji ho ŋu taltu kaaci.

Durce ka riyor ɗo kiɗ ka Galile

12 Ɗo wiktin taar-at, ŋu obig Yaaya daŋaayne. Min Iisa dortu pa-ak, ŋa ɗeettu ɗo kiɗ ka Galile, ŋaa teese riyoy. 13 Kar gay, ŋa bal goye ɗo geeger ka Nazareet, ŋa da goy ɗo geeger ka Kapernayuum. Geeger ŋaar-ak goy ɗo bi ka barrer ka Galile, ɗo kiɗ ka Zabiloon iŋ ka Neptali. 14 Ta kuuniytu ampa-ak, asaan kaaw taat nabi Ezaayi kaawtu awalle as ɗo werti aman :

15 « Kiŋ kiɗ ka Zabiloon iŋ ka Neptali,

Kiŋ kaak aaniy iŋ barre,

Kiŋ goy aar barre ka Zurdan,

Galile, kiŋ kiɗ kaak Yuudinnaɗo oki goyiyo !

16 Ŋuur kuuk goy ɗo gondikor

yaa tale portikaw dakin aale.

Ŋuur kuuk goy ɗo kiɗ ka kellam ku muuti,

portikaw asaaco bayne. »†

17 Min wiktin taar-at di, Iisa teestu gaare kaaw ta Buŋdi aman : « Ibinoŋ nigiŋko, rasoŋ goye kaak awalle, asaan *Meennaw ta Buŋdi askoŋ ko moota ! »

Kole ka maajirna kuuk awalle

(Maark 1.16-20, Luk 5.1-11)

18 Ƴiriy rakki Iisa jaawa ɗo bi ka barre ka Galile. Ŋa gastu siŋta seer, gay cabe boosir : Simon kaak ŋu koliy oki Piyer iŋ siŋji Andre. Ŋu caba boosi wiktin taat ŋa gasiigu. 19 Iisa ɗiyiico aman : « Asoŋ aaɗonnu ho naako giniŋko gay cabe geemir. » 20 Koɗok di, ŋu rasiig ribbinco ho ŋu aaɗiiga. 21 Iisa sin̰jitu pey uŋda sooɗ ho ŋa gastu siŋta seer ku pey, ŋuur kun̰ Zaak iŋ siŋji Yaaya, roŋji ku Zebede. Ŋu goy siya ribbinco iŋ tacco ka markabar. Min Iisa gasiigu, ŋa koliigu 22 ho koɗok di, ŋu rasiig markabco iŋ tacco ho ŋu aaɗiiga.

Coole iŋ ɓilde ka geemir

(Maark 1.39, Luk 5.12-16)

23 Iisa jaawiig kiɗ ka Galile okin̰ji. Ŋa ɓildiy gee ɗo geray ku salaaner ku *Yuudinnar, ŋa gaariy Kabarre ta Gala ta Meennaw ta Buŋdi ho ŋa cooliig gee kuuk gin ay raɗuwa ho ay gem kaak ziy galjiɗo. 24 Ɗo wer-ak, Iisa, siŋji altu ɗo kiɗ ka Siri okin̰ji ho ŋu iyiijig gee kuuk raɗuwco keetiti keetiti : kuuk aariɗ obgu, kuuk gin punpun ho kuuk ruŋgiye. Okin̰co, ŋa cooliigu. 25 Gee dakina astu min Galile, min darre ta Geegirnay ku Orok, min Zeruzaleem, min kiɗ ka Zuude ho min kiɗ kaak aar barrer ka Zurdan. Okin̰co, ŋu aaɗiig Iisa.

5

Gaare ka kaawor kuwa ka dambar

1 Min Iisa taltu dakinaw ta geemir-ak, ŋa coktu ka dambar ho ŋa goytu. Maajirnay asiiji moota ho 2 ŋa teestu garkiyin̰co.

Galal ta taɓ

3 Ɗo garaaney-at, ŋa kaawa aman :

« Galal ɗo ŋuur kuuk ibina kadar gelbinco aaƴe ɗo uŋji ka Buŋdi,

asaan *Meennaw ta Buŋdi taar loco.

4 Galal ɗo ŋuur kuuk alaw,

asaan Buŋ asa dooɗin̰co.

5 Galal ɗo ŋuur kuuk dalullay,

asaan Buŋ asaaco rasin̰ kiɗ loco.

6 Galal ɗo ŋuur kuuk bariya goye kaak Buŋ rakiyo

ar gem kaak mey diyaaga bariya tee ho see,

asaan Buŋ asaaco berin̰ maan kaak ŋu bariyiyo.

7 Galal ɗo ŋuur kuuk tala amindaw ta een̰co,

asaan Buŋ asa tale aminduwco.

8 Galal ɗo ŋuur kuuk gelbinco *cawar,

asaan ŋu asa talin̰ Buŋ.

9 Galal ɗo ŋuur kuuk amra gee ɗo werinco,

asaan Buŋ asa kolin̰ a ŋu kooginay.

10 Galal ɗo ŋuur kuuk ŋu taaɓiyaagu ɗo goyin̰co kaak Buŋ rakiyo,

asaan *Meennaw ta Buŋdi, taar loco.

11 Galal loko ya gee waraako, ya ŋu taaɓiyaako ho ya ŋu diyaako kaawin maalan di, asaan ku aamin lotu. 12 Aaciyoŋ ho goyoŋ ɗo galal asaan haginko taat Buŋ yaako bere ka samaaner-at, taar dakina. Ansi-ak, ku kuuniy ar nabiinna kuuk awalle. Ŋuur oki, ŋu taaɓiyig ar kuŋko.

Maral iŋ portikaw

13 « Ŋa kuŋkoŋ kat ar maral ku duniiner. Ya maral-ak kat cille, gii ginin̰ pey maman ŋuu aawe ? Illa ŋuu orin̰ kara, gee yaaco jaawe.

14 « Ŋa kuŋkoŋ kat ar portikaw ta duniiner. Geeger kaak ŋu pinig kuwa ka dambar, ŋaar cigallo. 15 Ginno oki gem kaak biƴ lampa ho ŋa zuɓkiit iŋ bardila. Kar gay, ya gem biƴ lampa-ak, ŋa diyiit ɗo wer ka jaɗaŋ. Paa kat, gee kuuk un̰ja ɗo ger-ak yaa talin portikuwti. 16 Ansii ko, portikuwko, ta ceeru ɗo uŋco ka geemir a gee yaa tale riy taat samaan ku giniyo ho ŋu ozilin̰ Takko Buŋ ka kuwa ka samaaner.

Garaan ɗo bi ka gaanuundi

17 « Dakoŋ pakirenno a nu as deen̰ *gaanuun kaak Muusa siirtu wala kaawin kuuk nabiinna kaawtu. Nu bal ase deen̰co, nu as a gamin-aŋ yaa ase ɗo werco. 18 Cokiyoŋ, naako kaawe seene, min kiɗa ho samaane bal bire misa, Kaawin kuuk Buŋ kaawtu-aŋku, yoo rakki oki amilaaɗo min ɗo gaanuundi. Ŋuu goye kee nam gamin okin̰co yaa kuuniye. 19 Paa ko, min gaanuun okin̰ji, ŋaar kaak karmiygigɗo kaak kapak tak-tak ho ŋa jagaag een̰ji ŋuu gine ar ŋaara, ŋa asa gine kapak tak-tak ɗo *Meennaw ta Buŋdi. Kar gay, ŋaar kaak karmiyaaga ho gaaraag ɗo een̰ji ŋuu gine ar ŋaara, ŋa asa gine tatko ɗo Meennaw ta Buŋdi. 20 Ka seener nu kaawaako, ya kuŋ kat bal gine taat Buŋ rakiyo pakgig agindaw ku gaanuundi iŋ *Pariziyenna, ku un̰jaaɗo ɗo Meennaw ta Buŋdi.

Garaan ɗo bi ka dapin̰kor

21 « Ku dor ŋu kaawco ɗo aginiyte aman : ‟ Dak deenno gemo. Ay gem kaak dee gemo, ŋuuji ɗukume seriine. ” 22 Hadi nun gay kaawaako aman : Ay gem kaak dapin̰a iŋ siŋji, nec ŋuu sakkiyin̰ ɗo wer ka gay seriiner. Ay gem kaak wara siŋji a ŋa ibanno maanna, nec ŋuu sakkiyin̰ ɗo wer ka gay seriiner kaak tatiko. Ay gem kaak wara siŋji a ŋaa oliyo, nec ŋuu accin̰ ɗo ak ta ba oole. 23 Ya ki ɓaa ɗo *ger ka Buŋdi a kiiji bere *satkine, kar ɗo wer-ak, ki pakirtu kadar siŋjiŋ gin kaaw iŋ kiŋke, 24 rasit satkinen̰ eɗe ho ɗuw ɓaa amroŋ ja, kar kat kii yeepe berin satkinen̰-ata.

25 « Ya waan sakkiyin̰ciŋ, daan kaawko koɗok di botildi. Yampa, adinen̰ yaan̰ iye ɗo gay ɗukume seriiner. Kar gay ɗukume seriiner-ak yaan̰ bere ɗo pise ka askirnar, ho ŋuur gay yaan̰ un̰je daŋaayne. 26 Nu kaawaajiŋ, ki gediraaɗo kii imile kaan̰ min ɗo daŋaayner-ata, illa ya ki gaasit ja tak-tak hokumne taat ŋu diyiijiŋ.

Garaan ɗo bi ka ɓaaƴe ka mun̰jam

27 « Ku dor ŋu kaaw aman : ‟ Waan ɓaaƴaaɗo mun̰jam. ”* 28 Kar nun gay kaawaako aman : Ay gem kaak tala daaciy ta gemor ho ta deeji, ŋaar-ak ar ŋa weƴ ko iŋ taara ɗo gelbiney. 29 Ya odon̰ ta meeda kat iyaaciŋ ɗo zunuubinnar-ak, ɗimta. Guna ya maannan̰ rakki nige, min ak taat matɗo yaa teen̰ zin̰ okin̰ji. 30 Ya pisin̰jiŋ ka meeda kat iyaaciŋ ɗo zunuubinnar-ak, ɗukumga ho accig kara. Guna ya maannan̰ rakki nige, min ak taat matɗo yaa teen̰ zin̰ okin̰ji.

Garaan ɗo bi ka totiriikar

31 « Ku dor ŋu kaaw pey aman : ‟ Ya waan totirit daaciy, ŋaati bere katkat ta totiriikar. ”† 32 Kar nun gay kaawaako aman : Gem ginno botol ŋaa totirin daaciy, illa ya ta kokina miday kara. Ya gem totirit daaciy, ŋa n̰aamit ɗo zunuubinnar ya ta ob mitik ka pey. Ho gem kaak ob daatik taat ŋu totirta, ŋaar oki un̰je ziy ɗo zunuubinnar.

Garaan ɗo bi ka togiliikar

33 « Ku dor oki ŋu kaawco ɗo aginiyte aman : ‟ Ya ki togil ɗo uŋji ka *Rabbiner, necit kaawon̰. Dak yeepenno pey aaro. ”‡ 34 Kar nun gay kaawaako aman : Dakoŋ togilenno tak-tak : wala iŋ samaane, asaan ŋa wer kaak Buŋ goyiyo, 35 wala iŋ kiɗa, asaan ŋa wer kaak ŋa leeyiy asin̰ji, wala iŋ Zeruzaleem, asaan ŋa geeger ka Sultan kaak tatiko, 36 wala iŋ kaan̰ ka meen̰ji, asaan ki gediraaɗo raɓilin durwen̰ rakki portiko wal pondiko. 37 Ya ki ooy sa, ooyu ho ya ki pooc sa, poocu. Yampa kaaw taat ŋu gaayiy gaaye, taar asa min ɗo *Seetanner.

Garaan ɗo bi ka kapuuni

38 « Ku dor ŋu kaaw aman : ‟ Ya gem ɗimit odon̰, kiŋ sa ɗimjiit tan̰ji ho ya ŋa sik saaŋon̰, kiŋ sa sikijig kan̰ji. ”§ 39 Kar nun gay kaawaako aman : Ya gem ginaako maan kaak samaanno, dakoŋ kapiyenno. Ya waan baasin̰ciŋ ɗo gargumon̰ ta meeda, newsiijit taat rakki oki. 40 Ya waan sakkiyin̰ciŋ ɗo bi ka parlaman̰, rasjita ho berjit pey batkon̰ min kaatiya. 41 Ya waan kusbiyin̰ciŋ a kii iyiin goroy kilomeetir rakki, iyiit kilomeetir seera. 42 Beriy ɗo ay waan kaak indaaciŋ maanna ho dak newsenno kop ɗo waan kaak telka maannan̰.

Garaan ɗo bi ka ele ka adiner

43 « Ku dor ŋu kaaw pey aman : ‟ Kii elin̰ gijiŋ* ho kii ƴilin̰ adinen̰. ” 44 Kar nun gay kaawaako aman : Elguwoŋ adinko ho salkiyguwon̰co ɗo ŋuur kuuk taaɓiyaako. 45 Ansii kat, kuu gine koogin ku Takko kaak kuwa. Pa-ak asaan ŋaar sa cokaat patoy ɗo gee kuuk jookumo ho iŋ kuuk sellen̰. Ŋa n̰okaag amiyji ɗo ŋuur kuuk goy iŋ botol ɗo uŋji ho ɗo ŋuur kuuk goyin̰co iŋ botiliiɗo oki. 46 Kar ya kuŋ kat el gee kuuk elgiikon di, maa haginir taat Buŋ yaako bere ? Gay oba miirir oki elgig ŋuur kuuk elgig di ! 47 Kar ya ku ooya ɗo siŋtikon di, maa biidir kaak ajbay ku giniyo ? Ŋuur kuuk ibanno Buŋ oki gina pa ! 48 Ŋaar-ak, kuuniyoŋ *cawar ar Takko Buŋ ka kuwa. »†

6

Garaan ta bere ɗo pokirnar

1 Iisa kaaw pey aman : « Pakiroŋ, ya ku gina riy taat Buŋ rakiyo, dakoŋ gaarenno ɗo uŋco ka geemir. Yampa Takko kaak kuwa yaako toɗin hagin ta riyko-ata. 2 Ya ki raka bere maan ɗo pokirin̰cer, dak delenno darin̰ ɗo odin ku geemir ar gee kuuk abdiya Buŋ iŋ biŋkico di. Gee-ak, ŋu el gaare ziŋkico ɗo berindi ɗo geray ku salaaner ho ɗo botilniidi a gee yaa ozilin̰co. Ka seener nu kaawaako : gee ŋuur-ak gasit ko haginco. 3 Kar kiŋ gay, ya ki gina oyaw iŋ pisin̰ji ka meeda, ka n̰ugila ibinaaɗo maan kaak ki beriyo. 4 Ansii ko, maan kaak ki bertu yaa goye iŋ cigile. Paa kat, Takko Buŋ kaak talaag ay maan kaak ki giniy iŋ cigile yaan̰ berin haginen̰.

Garaan ɗo bi ka salaaner

5 « Ya ku salkiyaw, dakoŋ salkiyenno ar gee kuuk abdiya Buŋ iŋ biŋkico di. Ŋuur el salkiye iŋ peyin̰co ɗo geray ku salaaner ho ɗo botilniidi a paa kat, gee yaa talin̰co. Ka seener nu kaawaako : gee ŋuur-ak gasit ko haginco. 6 Kar kiŋ gay, ya ki salkiyaw, un̰ju zugar ho ɗibirga. Indig Takko Buŋ kaak goy ɗo wer kaak ki cigiltu-aka. Paa kat, ŋaar kaak talaag ay maan kaak ki giniy iŋ cigile yaan̰ berin haginen̰.

7 « Ya ku salkiyaw, dakoŋ ɗeelenno taar di kuu goye ar gee kuuk ibanno Buŋ. Gee ŋuur-ak, ɗo tan̰co a wal iŋ ɗeele ka kaawin̰co-ak kat Buŋ ya cokiyin̰co. 8 Dakoŋ icenno tan̰co, asaan Takko Buŋ ibingig maan kaak arumko min ku bal indin̰ji. 9 Cokiyoŋ maman kuu salkiye :

Baaba, Buŋ kaak goy kuwa ka samaaner,

gee okin̰co yaa ibine kadar siŋji kun̰jiŋ ŋuur keeco.

10 *Meennuwin̰ yaa ase ɗo duniiner.

Gee okin̰co, ŋu ginguwoŋ taat ki rakiyo keɗer

ar ŋu gingiy kuwa ka samaaner.

11 Berni tee kaak yaani nece ƴiriyta.

12 Saamiyniŋgu zunuubinni ar nin oki saamiygiy ɗo gee kuuk niginti.

13 Dakni rasenno *Seetanne yaani gece, kar gay gooƴni minniney.

[Asaan lociŋ di Meennaw, gudurre ho iŋ *darjine elgin iŋ elgina. *Aamin.]*

14 « Ya kuŋ kat saamiyaaco ɗo eeŋko, Takko kaak kuwa yaako saamiye loko oki. 15 Kar ya ku saamayɗo ɗo eeŋkoŋ gay, Takko Buŋ saamiyaakonno tak-tak zunuubinniko.

Garaan ɗo bi ka sayamner

16 « Ya ku ic sayamne, dakoŋ ritin̰enno ar gee kuuk abdiya Buŋ iŋ biŋkico di. Ŋuur ƴiimiit wijeenco, paa kat, gee yaa talin̰ a ŋu ic sayamne. Ka seener nu kaawaako, gee ŋuur-ak gasit ko haginco. 17 Kar kiŋ gay, ya ki ic sayamne, acit wijeenen̰ ho kockac itir. 18 Paa kat, gee ibiniyɗo kadar ki ic sayamne, illa Takko kat talaag maan kaak gee giniy iŋ cigile. Ŋaar kaak talaag maan kaak ki giniy-ak yaan̰ berin haginen̰.

Garaan ɗo bi ka mallel

19 « Dakoŋ atkenno malle ɗo duniiner, yampa gujin yaa cokin̰ji, nadaane yaa obin̰ji ho kokinay asa ɗimin̰ gero, ŋuu kokinin̰ji. 20 Kar gay, bariyoŋ malle kaak ɗo uŋji ka Buŋdi, asaan anner-ak, gujin ginno, wala nadaane wala kokinaw. 21 Nu kaawiy pa-ak, asaan wer kaak ki dummiyiy mallen̰-ak, gelbinen̰ sa goy eɗen di.

Portikaw ta ziŋkar

22 « Odina, ŋuur ko lampa ta ziŋkar. Ya odinan̰ tala samaane, zin̰ okin̰ji goy ɗo portikaw. 23 Kar ya odinan̰ tallo samaane gay, ŋaar-ak zin̰ okin̰ji goy ɗo gondikor. Ansii ko, ya portikaw taat Buŋ diyiijiŋ ɗo gelbinen̰ kat gondiko, gondikaw-at yaa gine dulum !

Doɓe Buŋ wala gurus

24 « Ginno waan kaak yaa gine riy ɗo agindaw seera. Ya ŋa gina pa, ka rakki, ŋaa elin̰ji ho ka rakki gay, ŋaa poocin̰ji. Kar pey, ka rakki, ŋaa ice kaawoy ho ka rakki gay, ŋa icaatɗo. Ku gediraaɗo abdiye Buŋ ho kuu abdiye pey gurus.

Diye ka kaar

25 « Ɗo saan taar-an, nu kaawaako aman : Dakoŋ moyenno ɗo bi ka teendi wala ka isindi. Goyiŋko, ŋaar pakgig tee kaak ku tiyo, ho ziŋkiko, ŋuur pakgit kesuun taat ku isiyo wal maman ? 26 Taloŋ ɗiiɗi, ŋu luwɗo ho ŋu seɗɗo, wala ŋu liya gamin ɗo urder. Illa Takko Buŋ ka kuwa-aŋ di beraaco tee. Kar kuŋ gay pakgigɗo ɗiiɗ serek walla ? 27 Waa minninko, iŋ pikirre ta meen̰ji di gedirgiy gaaye ƴiriy rakki ɗo menuwiy ? 28 Kar maa di ku moyiy ɗo bi ka isindi ? Taloŋ maman booyaw amiliy ɗo kalaaner, wala ŋu wasaw, wala ŋu azaw. 29 Kar nu kaawaako, sultan Selemaan, iŋ *darjiney okintiti sa, bal gine kesuun taat yaa nece iŋ rakki min ɗo booyaw-aku. 30 Gan̰ kaak ƴiriyta goy ɗo kalaaner ho kaak kawtan di ŋuu orin̰ji ɗo ak din sa, Buŋ imilaaji booyaw. Kar kuŋ ƴelel-aŋ kat ŋa isiikonno maman ? Taloŋ gee kuuk imaanco sooɗ-aŋku ! 31 Dakoŋ moyenno aman : ‟ Gii tee maa ? Gii see maa ? Gii ise maa ? ” 32 Gamin ŋuur-ak, illa gee kuuk ibanno Buŋ kat diya kaƴco. Kar kuŋ gay, Takko Buŋ kaak goy ka samaaner ibingig gamin kuuk yaako nece. 33 Bariyoŋ ja *Meennaw ta Buŋdi ho goye kaak Buŋ rakiyo. Kar gamin kuuk ɗak gay, Buŋ yaako berin̰co oki. 34 Dakoŋ moyenno ta neginda, asaan neginda taar goy iŋ tanti. Taaɓin ta ƴiriy rakki nec ko ɗo ƴiriy taar-at di. »

7

Ɗukume ka seriiner

1 Iisa kaaw pey aman : « Dakoŋ talenno ziŋkiko ar gay ɗukume seriiner, paa kat Buŋ ɗukumiikonno seriin loko. 2 Asaan Buŋ yaako ɗukume seriine ar kuŋ ɗukumiy ɗo eeŋko. Ŋaako yeepin̰ maan kaak kuŋ giniy ɗo geemir. 3 Maman ki taliy gan̰ kaak kapak kaak goy ɗo od ta siŋjiŋ, kar et kaak goy ɗo odon̰ tan̰jiŋ gay, ki talgigɗo ? 4 Kiŋ kaak gin et tatik ɗo odon̰, kar maman ki kaawiy ɗo siŋjiŋ aman : ‟ Gem kol siŋji, rasin ja naa icin̰ gan̰ kaak goy ɗo odon̰-aŋka ? ” 5 Tal ja gem kaak kaawa iŋ biy di-aŋka ! Gedar ja ɗo od tan̰jiŋ, kii tale karaŋ, kar kii imilin̰ gan̰ kaak goy ɗo od ta siŋjiŋ. 6 Dakoŋ berenno gamin ku Buŋdi ɗo kan̰ir, yampa, ŋuu newse ŋuuko umiŋko. Dakoŋ orenno ɗuurko ɗo uŋco ka kinziirnar, yampa, ŋuuco jaawe kaaco.

Inde ka Buŋdi

7 « Indoŋ ho Buŋ yaako berin̰ kaak ku indiyo, bariyoŋ ho Buŋ yaako berin̰ kaak ku bariyiyo, kokoŋ ho Buŋ yaako pilin̰ ɗibiro. 8 Asaan ŋaar kaak indaw ho bariyaw-ak, Buŋ yaaji bere, ho ŋaar kaak kokaw oki, Buŋ yaaji pile. 9 Minninko-aŋ goy gem kaak ya roŋji kat indaag mappa, ŋaaji bere dambi walla ? 10 Ho ya ŋa indaag booso, ŋaaji bere aalo walla ? 11 Kuŋ kuuk gina jookum din sa iban bere gamin kuuk samaane ɗo kooginko, kar maa di, Takko kaak goy ka samaaner beriicoɗo gamin kuuk samaane ɗo ŋuur kuuk indaaga ! 12 Ginon̰co ɗo geemir gamin okin̰co ar taat kuŋ rakiy a ŋuuko gine loko. An ko taat ŋu siirtu ɗo *gaanuun ka Muusa ho iŋ makaatamna ku nabiinnar.

Botilay kuuk seera

13 « Un̰joŋ min botol ta n̰elel ! Asaan botol taat berel, taar iya gee ɗo aki. Ɗibirti tatko ho gee dakina un̰ja melen̰ min eɗe. 14 Kar taat iya gee ɗo janni gay, taar n̰elel ho ɗibirti sa kapak di. Gee sooɗ di kuuk gasaata.

Nabiinna kuuk raada

15 « Yaman pakron̰co ɗo gee kuuk gina ziŋkico ar nabiinna. Ya ŋu as ɗo werko, ŋu gina ziŋkico dalullay ar tamgi, kar ɗo aditco gay, ŋu motilay ar pulkina*. 16 Ku ibingig gee-ak min ɗo riyco ar taat ku ibingig atay min ɗo roŋco. Gee cimɗo sin̰a min et kaak gin jamay. Ho gee okaɗɗo gapra min ɗo gurkuɗu. 17 Ay et kaak samaane wiya roŋ kuuk samaane, kar ay et kaak samaanno wiya roŋ kuuk samaanno. 18 Et kaak samaan-ak waaɗo roŋ kuuk samaanno ho et kaak samaanno-ak waaɗo roŋ kuuk samaane. 19 Ay et kaak waaɗo roŋ kuuk samaan-ak, ŋuu doliyin̰ji ho ŋuu erin̰ji. 20 Ar gi ibiniig et-ak min ɗo roŋji, kuu ibinin̰ gee iŋ riy ta ŋu giniyo.

Maajirna kuuk taɓ

21 « Gee kuuk kolaan a ‟ *Rabbine, Rabbine ”, wala okin̰co yaa un̰je ɗo *Meennaw ta Buŋdi ? Ha’a, illa ŋuur kuuk gina riy taat Tanni ka kuwa rakiyo. 22 Ɗo ƴiriy ta seriiner, gee dakina asaadu kaaw aman : ‟ Rabbine, Rabbine, iŋ siŋ kun̰jiŋ ko, ni gaartu kaawin ar nabiinna. Ni atiktu aariɗna ho ni gintu gamin dakin kuuk ajbay iŋ siŋ kun̰jiŋ ! Maman ki ibingiyɗo ? ” 23 Hiyya, naaco kaawe ɗo gee ŋuur-ak aman : ‟ Nu ibingikonno bat. Yalla ɓaaŋ annere, kuŋ gee kuuk gina jookumo ! ”

Geray kuuk seera

24 « Ɗo bi ŋaar-ak ko, ay gem kaak cokiyaat kaawor ho aaɗaat iŋ botilti, ŋaar-ak ar gem kaak gin ilim ho pinig geriy ka maari. 25 Amay n̰oktu, balal miintu, ŋu tambiltu ho us abirtu wuu-wuu. Okin̰co, ŋu duksiyiig ger-aka. Kar iŋ taar-at oki, ger-ak bal eeze asaan ŋu pinig ka maari. 26 Kar ay gem kaak cokiyit kaawor-anta ho rawit biti gay, ŋaar-ak ar gem kaak oliyo kaak pinig geriy ɗo ƴiror. 27 Amay n̰oktu, balal miintu, ŋu tambiltu ho us abirtu wuu-wuu. Okin̰co, ŋu duksiyiig ger-aka ho ŋa eeztu dizic. »

Ɓilde kaak iŋ izinne

28 Min Iisa gaasiit kaawoy, gee okin̰co ajbiytu ɗo ɓildin̰ji-aka, 29 asaan ɓildin̰ji arro ka agindaw ku gaanuundi. Kar ŋaar gay ɓildaag iŋ izinne.

8

Cale ka burɗumdi

(Maark 1.40-44, Luk 5.12-16)

1 Min Iisa paaytu min ka dambar, gee dakina amiltu aaɗin̰ji. 2 Min ŋaar-ak, gem kaak gin burɗum ɓaawtu, ŋa dersitu ɗo uŋji ka Iisa ho ŋa indiig aman : « Gem kol *Rabbiney, kii gedire kiin calindu ya ki ooye. » 3 Iisa n̰aamtu pisin̰ji, ŋa diiriiga ho ŋa kaawtu aman : « Hii, nu ooye, diŋ calu ! » Ek di ŋa caltu *cawar min ɗo burɗumji. 4 Kar Iisa kaawiiji ɗo gem-ak aman : « Yaman dak kaawenno bat ɗo waanna. Kar gay, ɓaa gaar zin̰ ɗo gay satkiner ho ber *satkin uudin taat *gaanuun ka Muusa kaawtu. Paa kat, ŋuu ibine kadar ki cale. »

Coole ka gay riyor ka tatkaw ka askirin ku Room

5 Wiktin taat Iisa un̰jitu ɗo hellin taat ŋu koliy Kapernayuum, tatkaw rakki ka askirnar kaak gin askirin miya ɗo aaroy ɓaawiiji moota ho ŋa indiig a ŋaa gaayin̰ji. Ŋa kaawiiji aman : 6 « Gem kol Rabbiney, nu gin gay riyor rakki weƴa kar geero. Ŋa ruŋgiye ho taaɓin patiy kaay. » 7 Iisa telkiiji aman : « Yalla nu ɓaa coolin̰ji. » 8 Kar tatkaw-ak gay telkiiji aman : « Gem kol Rabbiney, nun bal nece kii un̰je ɗo gerir. Kar gay baan̰u, kaaw kaawen di, gay riyor-aŋ yaa coole. 9 Nun meendu oki aaɗa ta aginduwir ho nu gin askirin ɗo aaror. Ya nun kat kaaw ɗo rakki minninco a ‟ Ɓaa ! ” Ek di ŋa ɓaayo. Ya nu kol rakki ka pey a ‟ Asu ! ” Ek di ŋa asiyo. Kar ya nu gaarji ɗo gay riyor a ‟ Ginit riy-anta ! ” Ek di ŋa giniita. » 10 Min Iisa doriit kaaw-at, ŋa ajbiyiiji ɗo tatkaw-aka. Kar ŋa kaawiico ɗo gee kuuk aaɗaaga-ak aman : « Nu kaawaako ka seener, min gee ku Israyeel okin̰co, nu bal tale gem kaak gin imaan ar ŋaar-aŋka. 11 Nu kaawaako pey, gee dakina yaa ase min coke ka pati wala min gale ka pati, ŋuu goye keɗer ɗo tee ka iidin ta *Meennaw ta Buŋdi iŋ Ibraayim, Isaaka ho iŋ Yakuub. 12 Kar ŋuur kuuk pakira a zer Meennaw ta Buŋdi ɗo pisin̰co gay, ŋuu atkin̰ kara ɗo gondikor. Ɗo wer-ak, ŋuu eeyme saaŋco ho zulin̰co yaa min̰e dakina. »

13 Hiyya Iisa kaawiiji ɗo tatkaw-ak aman : « Yeep ko geero, taat ki inditu iŋ imaanjiŋ, Buŋ yaan̰ berinti. » Ɗo wiktin-at di, gay riyor ka tatkaw ka askirnar-ak cooltu.

Coole ka gee dakina

(Maark 1.29-31, Luk 4.38-41)

14 Min ŋaar-ak, Iisa ɓaawtu wer kan̰ Piyer. Min ŋa un̰jitu geero, ŋa gasit kogoy weƴaw, ziti kobire. 15 Ŋa obiig pisinti ek di ziti ooltu. Min ŋaar-ak, ta uctu ho ta taltu kaaci. 16 Min pat gale, ŋu iyiiji ɗo Iisa gee dakina kuuk aariɗna obgu. Ŋa kaawa kaawen di aariɗna amiliyo ho ŋa cooliig okin̰co kuuk raɗaw oki. 17 Ampaa ko, kaaw taat nabi Ezaayi kaawtu awalle astu ɗo werti aman : « Ŋa sokig gamin kuuk taaɓiyaate ho ŋa icit raɗuwte ɗo kaay. »*

Gee kuuk raka aaɗin̰ Iisa

18 Min Iisa taliit dakinaw ta gee kuuk leyga, ŋa kaawiico ɗo maajirnay a ŋuu aale aar barrer. 19 Kar rakki min agindaw ku gaanuundi ɓaawiiji moota ho ŋa kaawiiji aman : « Gem kol Tacco, ay wer kaak ki ɓaayiy di naan̰ aaɗe. » 20 Iisa telkiiji aman : « Bolli, ŋuur gin biddinco ho ɗiiɗ sa gin geriyco, kar nun *Roŋ gemor gay, nu bal gine wer kaak naa un̰je kaar. » 21 Kar rakki min maajirnay ɗiyiiji aman : « Gem kol Rabbiney, beror ja botol taat nu ɓaay tiisin̰ tanni. » 22 Iisa gay telkiiji aman : « Rasig gee ku mate yaa tiisin̰ momtinco ho kiŋ gay aaɗnu. »

Peye ka usi

(Maark 4.35-41, Luk 8.22-25)

23 Min ŋaar-ak, Iisa n̰eptu markaba ho maajirnay gay aaɗiiga. 24 Tala kar us teestu abire gidi-gidi-gidi ɗo barrer ho amay paka puk-puk nam ŋu gaay miinin̰ markaba. Kar ɗo wiktin taar-at, Iisa gay weƴaw. 25 Paa ko, maajirna ɓaawiiji ɗo Iisa ho ŋu niiniig aman : « Gem kol Rabbiney, uc kiite jilinte ! Amay tiyaate ! » 26 Ŋaar gay telkiico aman : « Maa di ku giniy kolaw ? Sando, imaanko sooɗ ampa ! » Hiyya, ŋa uctu, ŋa leesiiji ɗo usi ho ɗo amiydi. Ek di wer bugumtu dil. 27 Okin̰co, ŋu ajbiytu tak-tak ho ŋu kaawtu aman : « Ŋaar-aŋ kat maa gemir kaak nam usu ho amay din sa karmiyaaga ? »

Coole ka gee kuuk aariɗna obgu

(Maark 5.1-20, Luk 8.26-39)

28 Min wer bugume, Iisa aaltu iŋ markaba ɗo kiɗ ka gee kuuk ŋu koliy Gadariyenna.† Ɗo wer-ak, gin gee seer kuuk aariɗna obgu amiltu min ɗo maggindi ho ŋu ɓaawiiji. Gee-ak motilay aale nam waan gedarro aaɗe min ɗo botol-ata. 29 Gee-ak teestu koole aman : « Ki rakaani gine maman, Iisa, Roŋ ka Buŋdi ? Ki asintiŋ ko taaɓiye walla ? Wiktin taat Buŋ diytu bal nece misa. »

30 Serek sooɗ min ɗo wer-aka, gin kinziirna dakina kuuk gooƴaw. 31 Aariɗna-ak marmiliiji ɗo Iisa aman : « Ya ki rakaani atke sa, atkini ni ɓaay un̰je ɗo kinziirna aŋkure. » 32 Iisa gay telkiico aman : « Yalla amiloŋ min ɗo gee-aŋku ! » Hiyya, aariɗna-ak amiltu ho ŋu un̰jitu ɗo kinziirnar. Koɗok di, min ka dambar, kinziirna-ak eeztu tem iŋ gaɗco, ŋu sollitu ɗo barrer ho amay teeyiigu. 33 Gee kuuk gooƴa kinziirna-ak gaɗtu min ɗo wer-aka ho ŋu ɗeettu ɗo geegirdi. Ŋu iyiicot kabarre okintit ta gee kuuk seer aariɗ obtu-aku. 34 Kar gee ku geeger-ak amiltu okin̰co ŋaamin̰ Iisa. Min ŋu ŋaamiiga, ŋu kaawiiji a ŋaa baan̰e, ŋaa rasin̰ kiɗco.

9

Coole ka gem kaak ruŋgiye

(Maark 2.1-12, Luk 5.17-26)

1 Min ŋaar-ak, Iisa n̰eptu markaba, ŋa aaltu barre ho ŋa birtu ɗo geegirji. 2 Min ŋa ottu, gee daarin̰ iyiiji gem ruŋgiye ka dariŋgildi. Min Iisa taliit imaanco ta gee-aku, ŋa ɗiyiiji ɗo ruŋgiiner-ak aman : « Gem kol roŋji, um bin̰ zunuubinnan̰, ŋu saamiyjiŋgu. » 3 Ɗo wer-ak, min agindaw ku gaanuundi, daarin̰ kaawiy ɗo aditco aman : « Gem ŋaar-aŋ niga biy iŋ Buŋ ! » 4 Iisa gay ibiniit pikirrico ho ŋa kaawiico aman : « Maa di aditko osiy gallo ampa ? 5 Ya nu kaaw aman : ‟ Zunuubinnan̰, ŋu saamiyjiŋgu ” wala ‟ Ucu ho jaawu ”, taat moo melen̰ ? 6 Kar gay, nu raka kuu ibine kadar nun *Roŋ gemor gin gudurre ta saamiye zunuubinnar ɗo duniiner. » Kar pey ŋa ɗiyiiji ɗo ruŋgiiner-ak aman : « Nu kaawiijiŋ-aŋ, ucu, icig dariŋgiljiŋ ho ɗeet geero. » 7 Hiyya, gem-ak uctu ho ŋa ɗeettu. 8 Min gee taltu pa-ak, kolaw un̰jiico ho ŋu teestu ozile Buŋ kaak ber gudurre ar taar-an ɗo geemir.

Kole ka Matiye

(Maark 2.13-17, Luk 5.27-32)

9 Iisa uctu min ɗo wer-aka ho ŋa ɗeettu. Ɗo botildi, ŋa taltu gay obe miirir, siŋji Matiye, kaak goy ɗo riyoy. Kar ŋa kaawiiji aman : « Uc aaɗnu. » Hiyya, Matiye uctu ho ŋa aaɗiiga. 10 Iisa ɓaawtu iŋ maajirnay ɗo ger ka Matiye ho ŋu goytu tee. Ɗo wer-ak, gay obe miirir iŋ gee kuuk goyin̰co arro astu dakina tee iŋ ŋuura. 11 Min *Pariziyenna taltu pa-ak, ŋu indiig maajirnay aman : « Maa di tatkuwko tiy iŋ gay obe miirir ho iŋ gee ku pey kuuk gina jookum-aŋku ? » 12 Kar Iisa dorit kaawco ho ŋa telkiico aman : « Gee kuuk cewey barayɗo daptoor, illa ŋuur kuuk raɗaw. 13 Paa ko, nun oki bal ase ɗo gee kuuk tala ziŋkico a ŋu sellen̰. Nu as ɗo ŋuur kuuk ibina kadar ŋu gina jookumo. Kar kuŋ gay, ɓaaŋ bariyoŋ baati ta kaaw taat Buŋ kaawtu awalle aman : ‟ Nu rakaaɗo *satkine, nu raka illa kuu gine selliŋkaw ɗo geemir. ”* »

Ɓilde ka Iisa, ŋaar marbinto

(Maark 2.18-22, Luk 5.33-39)

14 Min ŋaar-ak, maajirnay ku Yaaya-Batist ɓaawiiji ɗo Iisa ho ŋu indiig aman : « Nini iŋ Pariziyenna icgiy sayamne, kar maajirnan̰ kun̰jiŋ gay, maa di ŋu icgiyɗo ? » 15 Iisa gay telkiico aman : « Gee kuuk ŋu kolig ɗo iidin ta obindi, ya ŋu goy misa iŋ ŋaar kaak obe, wala ŋuu gonde ? Ha’a, ŋu gondaaɗo ! Kar gay, wiktin yaa ase taat ŋuu icin̰ ŋaar kaak obe min ɗo ɗatikco. Ƴiriy taar-at kat, ŋu asiy ice sayamne. »

16 Ŋa kaawiico pey aman : « Waan naallo kesuun taat zooɗe iŋ giteen† kaak marbinto. Yampa giteen-ak obaat miriŋ ta ɓokiyo ho mutti gaayiy pey tatiko. 17 Waan laaɗo maam kuuk eelaw ɗo etirsinna kuuk taay ko. Yampa, maam-ak yaa pikin̰ etirsinna-aku, ŋuu n̰aale keɗer ho etirsinna-ak sa yaa nige. Kar gay, gee liya maam kuuk eelaw illa ɗo etirsinna kuuk marbinto. Ampaa kat, seerco, ŋu nigiyɗo. »

Coole ka daatkor iŋ nooye ka micar

(Maark 5.21-43, Luk 8.40-56)

18 Min Iisa kaawaaco misan di, tatkaw ka *Yuudinnar rakki astu dersa ɗo uŋji ho ŋa kaawiiji aman : « Romor mat diŋka-aŋ di. As kiiti diye pisin̰ji ɗo kaati taa nooye. » 19 Hiyya, ŋa uctu iŋ maajirnay ho ŋu aaɗiig tatkaw-aka. 20 Ɗo wer-ak, gin daatik rakki baarti taaɓiyaata. Elgin orok iŋ seer, ŋu min̰a min̰en di. Ta sin̰jitu moota ɗo aaroy ta Iisa, kar ta diirit biti ka kesuuney. 21 Ta giniy pa-ak asaan ɗo adti ta kaawa aman : « Ya nu gedir diirin bit ka kesuuney-an di, naa coole. » 22 Min ta diiriita, Iisa kolsitu ho ŋa taliita. Ŋa ɗiyiitit aman : « Gem kol romoy, um bike, imaanke cooliŋke. » Ta bite-aŋ di, daatko-at cooltu.

23 Wiktin taat Iisa ottu ɗo ger ka tatkaw-ak, ŋa gastu gee dakina iŋ palindina alaata. 24 Kar Iisa ɗiyiico aman : « Yalla amiloŋ min anne, mic sa weƴa di, ta bal mate. » Kar gee-ak gay ajimiyaag Iisa. 25 Min ŋu amiltu kara, Iisa un̰jitu zugar, ŋa obiig pisinti ka mic-ata ho ta uctu. 26 Hiyya, kabarre-at totirtu ɗo adti ka darrer okintiti.

Coole ka noolin seera

27 Wiktin taat Iisa amiltu min ɗo wer-aka, noolna seer aaɗiig iŋ kolin̰co aman : « *Roŋ ka Dawuud, tal aminduwni ! » 28 Min ŋa ottu geer, noolna-ak ɓaawtu ɗo uŋji. Iisa gay indiigu aman : « Ku amniya kadar nu nec pilin̰ odinko walla ? » Ŋuur gay telkiiji aman : « Hii, gem kol *Rabbiney, ni amniyaw. » 29 Hiyya, Iisa diiriig odinco ho ŋa kaawtu aman : « Iŋ imaanko-anta, Buŋ yaako bere ar taat ku rakiyo. » 30 Ek di odinco piltu ho Iisa karmiig aman : « Ha’, yaman dakoŋ kaawenno tak-tak ɗo waanna. » 31 Kar ŋuur gay, min ŋu amiltu di, ŋu teestu ko kaawe ɗo bi ka Iisa ɗo darre-at okintiti.

Coole ka gem kaak aariɗ sokumig biy

32 Wiktin taat noolna-ak amiliyo, ŋu iyiiji pey gem kaak aariɗ sokumig biy. 33 Iisa atkiig aariɗ-aka ho min ŋaar-ak di, gem-ak biy piltu. Hiyya, gee okin̰co ajbiytu tak-tak ho ŋu kaawtu aman : « Maan ar ŋaar-aŋ, gi bal talin̰ ƴiriy rakki ɗo kiɗ ka Israyeel ! » 34 Kar Pariziyenna gay kaawtu aman : « Gem-aŋ atkaag aariɗna iŋ gudurre ta tatkaw ka aariɗnar ! »

Tale ka amindaw ta geemir

35 Iisa birtu ɗo geegirniidi ho ɗo hellinniidi okin̰co. Ŋa garkiyiigu ɗo geray ku salaaner ku Yuudinnar, ŋa gaariy Kabarre ta Gala ta *Meennaw ta Buŋdi, ŋa cooliy ay raɗuwa ho ay gem kaak ziy galjiɗo. 36 Iisa tal amindaw ta gee kuuk dakin-aku asaan ziŋkico oolgu ho ŋu rawte, ŋu jaawa ar tamgi kuuk ginno gay gooƴin̰co. 37 Min pa-ak, ŋa kaawiico ɗo maajirnay aman : « Riy ta seɗindi goy dakina, kar gay riyor gay sooɗa. 38 Indoŋ meen̰ji gay morgor a ŋaa n̰aame gay riyor ɗo seɗin̰ji. »

10

Paliinna kuuk orok iŋ seera

(Maark 3.13-19, Luk 6.12-16)

1 Min pa-ak, Iisa koliig maajirnay kuuk orok iŋ seera. Ŋa beriico izinne taat ŋuu atke aariɗna iŋ gudurre taat ŋuu coole ay raɗuwa ho ay gem kaak ziy galjiɗo.

2 Aŋ ko siŋco ku paliinna kuuk orok iŋ seera : Simon ja kaak Iisa koliig oki Piyer iŋ siŋji Andre, Zaak roŋ ka Zebede iŋ siŋji Yaaya, 3 Pilip iŋ Bartelemi, Tooma iŋ Matiye kaak ica miiri, Taade iŋ Zaak roŋji ka Alpe, 4 Simon kaak mala ɗo darrey, ho Zuudas Iskariyoot kaak asaaji isine ɗo Iisa.

N̰aame ka paliinna kuuk orok iŋ seera

(Maark 6.7-13, Luk 9.1-6)

5 Wiktin taat Iisa n̰aamiig paliinnay kuuk orok iŋ seer ɗo riyor-ak, ŋa taaƴiigu aman : « Dakoŋ ɓaanno ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo ho dakoŋ un̰jenno yoo ɗo geeger rakki ka kiɗ ka Samari. 6 Kar gay, ɓaan̰co ɗo tamgi kuuk rawte min gee ku Israyeel. 7 Ya ku ɗeeta ɗo botildi, gaaron Kabarre ta Gala aman : ‟ *Meennaw ta Buŋdi askoŋ ko moota ! ” 8 Cooloŋ gee kuuk raɗaw, nooyoŋ gee kuuk mate, caloŋ burɗumna ho atkoŋ aariɗna. Buŋ berko maalan di, beroŋ oki maalan di. 9 Ya ku ɓaawaw, dakoŋ icenno gurus, wala daabne, wala tammin ku poddiner. 10 Dakoŋ icenno mokolle, wala batik seer, wala n̰ugir ku pey, wala doŋkilo. Ya taɓ gay, gay riyor nec gase teen̰ji.

11 « Ɗo ay geeger wala ɗo ay hellin taat ku paaytu, bariyoŋ ja gem kaak nec yaako obiŋko samaane ho goyoŋ ɗo wer-ak di nam kuu ɗeete. 12 Ya ku un̰ja ɗo gerdi, kaawon̰co aman : ‟ Aapiy ta goy iŋ kuŋko. ” 13 Ya gee ku gerdi kat obiŋko samaane, aapiy yaaco goye. Kar ya ŋu pooc obiŋkoŋ gay, aapiy-at yaako yeepe ɗo maaniiko. 14 Kar wer kaak gee pooc obiŋko ho ŋu pooc cokiye kaawinko, kokoŋ burintal kuuk ɗo asiŋko* ho amiloŋ min ɗo ger-aka wala min ɗo geeger-aka. 15 Ka seener nu kaawaako, ƴiriy taat Buŋ yaa ɗukume seriin ɗo geemir, gee ku geeger ŋaar-ak yaaco gine raɗ pak geeger ka Sodom iŋ ka Gomoor†. »

Taaɓin taat yaa ase

(Maark 13.9-13, Luk 21.12-17)

16 Iisa kaawtu pey awalle aman : « Cokiyoŋ, nu n̰aamaako ar roŋ ku tamgir ɗo ɗatik ta pulkinar. Goyoŋ neenduway ar aalna ho dalullay ar ammaamna. 17 Gooƴoŋ ziŋkiko min ɗo gee ku duniiner, asaan ɗo menaw ku asaw, ŋuuko sakkiyiŋko ho ŋuuko koociŋko iŋ korɗiŋgo ɗo geriyco ku salaaner. 18 Ɗo bi kanto, ŋuuko iyiŋko ɗo uŋco ka guberneernar ho ɗo sultinniidi. Paa kat, kuuco kaawin seenko loco ho ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo oki. 19 Ya ŋu obiŋko ho ŋu sakkiyiŋko, dakoŋ moyenno ɗo kaaw taat kuu kaawe, wala maman kuu ose biŋkiko. Kaawin ŋuur-ak, Buŋ yaako gaarin̰co ɗo wiktin-at di. 20 Kaawin kuuk kuu kaawe-ak, ŋuur asɗo min loko, ŋu asa min Ruwwin ta Takko Buŋ. 21 Gee asa bere siŋta ku maaniico, ŋuu deen̰co ho aginay sa yaa gine pa ɗo kooginco. Koogin asa gine adin ku aginiyco ho ŋu asa bariye muutco. 22 Ɗo bi kanto, gee dakina asaako poociŋko. Kar gem kaak obit imaanji bombo nam ɗo muutuy gay yaa gase jile. 23 Ya ŋu taaɓiyaako ɗo geeger rakki, gaɗoŋ ɗo ka pey. Nu kaawaako ka seener, ku necaagɗo geegirnay ku Israyeel okin̰co di, nun *Roŋ gemor yaa ase.

24 « Ku iban kadar *maajirin̰ce, ŋaar pakgigɗo tatkuwiy kaak ɓildiga ho gay riyoy oki pakgigɗo gemoy. 25 Nec di maajirin̰ce yaa gine ar gem kaak ɓildiga ho gay riyor oki yaa gine ar gemoy. Ya gee niga biŋkico iŋ mee gerdi a ŋa Belzebuul‡, ɗo geen̰ji ku geer gay, ŋuu nige biŋkico paka !

Gine ka kolaw ɗo Buŋdi

(Luk 12.2-7)

26 « Dakoŋ ginenno kolaw ɗo geemir asaan gamin okin̰co kuuk cigile, ŋuu imilin̰co kara, ho kuuk ŋu rakaaɗo a gee yaa ibinin̰co sa, ŋuuco gaarin̰co ŋuu ibinin̰co. 27 Kaawin kuuk nu kaawiiko iŋ aando, kaawoŋgu iŋ ƴiriyo. Kar kuuk ku dortu iŋ semsume, peyoŋ ɗo wer kaak jaɗaŋ ho gaaroŋgu. 28 Dakoŋ ginenno kolaw ɗo ŋuur kuuk ida zi ka gemor ho gedarro idin kelmoy. Illa ginoŋ kolaw ɗo Buŋ kaak nec ide zi ka gemor iŋ kelmoy ɗo aki. 29 Gee gidayɗo ga ɗiiɗ seer iŋ tamma rakki di ? Yampa ya rakki minninco gal keɗer oki, Takko Buŋ iban. 30 Kar kuŋ gay, duruwko okintiti, Buŋ osta. 31 Ŋaar-ak, dakoŋ ginenno kolaw. Ɗo uŋji ka Buŋdi, kuŋko kat kaalin pakgig ɗiiɗ okin̰co !

32 « Ay gem kaak kaawa ɗo uŋco ka geemir a ŋa maajirin̰cer, nun oki yaa kaawe ɗo uŋji ka Tanni ka kuwa a ŋa kanto. 33 Kar ay gem kaak poocaan ɗo uŋco ka geemir gay, nun sa yaa poocin̰ji ɗo uŋji ka Tanni ka kuwa. »

Rawte ka goyindi iŋ gase ka jilindi

(Luk 12.51-53, 14.26-27)

34 « Dakoŋ pakirenno kadar nu as iye aapiye ɗo adiy ka kiɗar. Nu bal ase iye aapiye, illa taasin̰ka. 35 Ka seener gay, nu as eerin̰ gemo iŋ roŋji, mica iŋ yaaco, geema iŋ kogti. 36 Paa ko, ɗo adiy ka gerco, ŋuu goye adine.§

37 « Gem kaak elgig tacco wal yaaco pak nunu, turro kanto. Ho gem kaak elgig roŋji wal romoy pak nunu, turro oki kanto. 38 Gem kaak icgigɗo etoy ka taaɓiner a ŋaan aaɗindu, ŋaar-ak oki turro kanto. 39 Gem kaak raka jile goyin̰ji, ŋaa rawtin̰ji. Kar waan kaak rawtaag goyin̰ji ɗo bi kanto gay, ŋaa gase goye kaak taɓ.

Hagin ta ŋuur kuuk gaayaag gee ku Buŋdi

(Maark 9.41)

40 « Ŋaar kaak obiŋko samaane, ar ŋa obin nun meendu. Ho ŋaar kaak obin nunu, ar ŋa obig ŋaar kaak n̰aamintu. 41 Gem kaak oba nabiin̰ce ɗo geriy ɗo saan taat ŋa nabiin̰ce, Buŋ yaaji bere haginey ar taat ŋa beriy ɗo nabiin̰cer. Ho ŋaar kaak oba gem kaak goy goye iŋ botiliy ɗo uŋji ka Buŋdi, ɗo saan ta goyin̰ji-ak, Buŋ yaaji bere haginey ar taat ŋa beriy ɗo gem-aka. 42 Gem kaak gaaya rakki min maajirnar ɗo saan taat ŋa maajirin̰cer, Buŋ yaaji berin haginey. Ka seener nu kaawaako, yoo ŋa bera amay sooɗ ku maala pondik-aŋ di ɗo maajirnar kuuk siŋco allo misa, ŋaa gasin haginey. »

11

Inde ka Yaaya-Batist

(Luk 7.18-35)

1 Min Iisa taaƴig ko maajirnay kuuk orok iŋ seera, ŋa birtu ɓilde gee ho gaare Kabarre ta Gala ɗo geegirnay kuuk ɗo kiɗ-aka. 2 Ɗo wiktin taar-at, Yaaya-Batist goy daŋaayne. Ɗo wer-ak, ŋa dor gee kaawa ɗo bi ka gamin kuuk Masi giniyo. Paa ko, ŋa n̰aamtu daarin̰ min maajirnay a ŋu ɓaa indin̰ Iisa aman : 3 « Kiŋ ko Masi kaak yaa ase wala ni ere ka pey ? » 4 Iisa gay telkiico aman : « Ɓaaŋ kaawon̰ji ɗo Yaaya ɗo taat ku dortu ho ku taltu : 5 noolin talaw, mersin jaawa tal-tal, burɗumin calaw, duŋguyuuyin doraw, gee ku mate nooyaw ho kuuk pokirna gasit Kabarre ta Gala. 6 Galal ɗo ŋaar kaak talintu ho rasgitɗo imaanji ɗo bi kanto. »

7 Min maajirna ku Yaaya yeeptu, Iisa teestu kaawe ɗo bi ka Yaaya ɗo gee dakina kuuk goy eɗe-ak aman : « Ku ɓaaw tale maa ɗo kalaaner ? Coor taat us awkaata walla ? Ha’a ! 8 Yampa, ku ɓaaw tale maa ? Gem kaak is kesuun taat samaane walla ? Ha’a ! Ŋuur kuuk is kesuun taat samaan-at, ŋuur goy ɗo geray ku sultinniidi. 9 Yampa, ku ɓaaw tale waa ? Nabiin̰ce ga ? Hii, ka seener, nu kaawaako, kuŋ tal gem kaak pakgig nabiin̰ce. 10 Yaaya-Batist, ŋaar ko kaak Buŋ kaawtu ɗo Kitamner a ŋaa n̰aame awalle min Iisa Masi. Kitamne kaaw aman :

‟ Nun naa n̰aame gay tabiriikar uŋci

a ŋaan̰ siyin botilin̰. ”*

11 Nu kaawaako, min gee kuuk ŋu weeyig ween di-aŋ, ginno kaak tatik pakgig Yaaya-Batist. Kar sando, ŋaar kaak kapak ɗo *Meennaw ta Buŋdi-ak gay, ŋaar tatik pakgig Yaaya. 12 Min wiktin taat Yaaya-Batist gaariy kaaw ta Buŋdi yoo diŋka, gee raka a Meennaw ta Buŋdi yaa ase iŋ guwaane ho ŋuur kuuk gin gudurre gay raka gaaminti. 13 *Gaanuun kaak Muusa siirtu kaaw ɗo bi ka Meennaw ta Buŋdi-ata. Nabiinna okin̰co oki kaawe nam ɗo wiktin ta Yaaya. 14 Ya ku gin niyine, ooyon kaaw-anta : Yaaya, ŋaar ko *Eli kaak zer yaa ase†. 15 Ya ku gin ɗeŋgina, laaŋ ɗeŋginko samaane, kuu cokiye ! »

16 Iisa kaawtu pey aman : « Gee ku diŋka-aŋ, ŋuur ar maa geenda ? Gee ŋuur-ak ar koogin kuuk goy ba beger ho kuuk koola ɗo koolin̰co aman : 17 ‟ Ni paanko perinna a kuu waare, kar ku bal waare. Ni riyko riyin ku muuti, kar ku bal ale. ” 18 Di taloŋ, wiktin taat Yaaya astu, ŋa taaɗo ho ŋa saaɗo ɗo bi ka abaadiner. Iŋ taar-an oki, ŋu ɗiya aman : ‟ Aariɗ obga. ” 19 Kar wiktin taat nun *Roŋ gemor astu, nu tiyaw ho nu siyaw ho ŋu kaawa aman : ‟ Taloŋ ja, maan gemir kaak adiy begirji-aŋka ! Ŋa taa ho ŋa saa ! Ŋa royco ka gay obe miirir iŋ gee kuuk gina jookumo. ” Gee kuuk ooya ilim ta Buŋdi gay, ŋu ibiniit tak kadar taar sellen̰. »

Gee ku geegirnay kuuk pooc aamine

(Luk 10.13-15)

20 Min ŋaar-ak, Iisa teestu leese ɗo gee ku geegirnay kuuk ŋa gintu gamin dakina kuuk ajbay, asaan ŋu bal ibinin̰ nigin̰co. Ŋa ɗiyiico aman : 21 « Ɗo gaaƴiƴko, kuŋ gee ku geeger ka Koraziin ! Ɗo gaaƴiƴko, kuŋ gee ku geeger ka Betsayda ! Ŋa lokoŋ ko Buŋ gintu gamin kuuk ajbay. Ya ŋa ginig gamin-aŋ ɗo geeger ka Tiir iŋ ka Sidon, ta-aŋ ŋu ibinig nigin̰co min awalle, iŋ ɗuune ka zamimdi ho iŋ kokire ka buti ɗo kaƴco. 22 Ɗo saan taar-an ko, nu kaawiiko, ɗo ƴiriy ta Buŋ yaa ɗukume seriin ɗo geemir, geegirnay ku Tiir iŋ Sidon tan̰co ginaaɗo raɗ aale ar taŋko. 23 Kuŋ gee ku geeger ka Kapernayuum, ya ɗo taŋko a Buŋ yaako cooniŋko kuwa ka samaaner walla ? Ha’a, illa ŋaako oriŋko ba oole. Ya Buŋ ginig gamin kuuk ajbay-aŋ ɗo geeger ka Sodom‡, geeger-ak yaa goye yoo diŋka. 24 Ɗo bi ŋaar-ak ko, nu kaawaako, ƴiriy taat Buŋ yaa ɗukume seriine, taaɓinko yaa gine raɗ aale pakgit ta gee ku Sodom. »

Gase ka jamiin ta taɓ

(Luk 10.21-22)

25 Ɗo wiktin taar-at, Iisa ictu kaawo aman : « Baaba, kiŋ di *Rabbin ka samaaner ho ka kiɗar, nu ozilaaciŋ ɗo bi kaak ki cigilig maanna-ak ɗo gee kuuk iban kaawna ho ɗo gee kuuk gin ilim, kar ki bayincog ɗo ŋuur kuuk gina ziŋkico n̰aaɗa. 26 Ka seener, kiŋ kat raka a taa kuuniye ansi. »

27 Iisa kaawtu pey ɗo geemir aman : « Tanni berduug gamin okin̰co ɗo pisindu. Waan ibingigɗo Roŋ kat waa, illa Tati. Waan ibingigɗo Tati, illa Roŋo ho ŋuur kuuk Roŋ-ak raka a ŋuu ibinin̰ji.

28 « Asondu okiŋko kuŋ kuuk rawe min gorko ta ooma ho naako jammiyiŋko. 29 Icon gor taat nu beriiko ho ɓilde kaak nu ɓildiŋko asaan nun dalulle ho gelbiner oola. Paa kat, kuu gase jamiine taat taɓ. 30 Ka seener, ɓilde kaak nu ɓildiŋko, ŋaar raɗɗo ho gor taat naako bere, taar oomno. »

12

Iisa iŋ ƴiriy ta sabitdi

(Maark 2.23-28, Luk 5.33-39)

1 Ƴiriy rakki ta *sabitdi, Iisa ɗukuma ɗatik morginar. Maajirnay gay mey diyaagu ho ŋu teestu ƴiime ganduulinna, ŋu eeymiyo. 2 Min *Pariziyenna taliigu, ŋu ɗiyiiji ɗo Iisa aman : « Talig ja maajirnan̰ gina maan kaak *gaanuunte toɗiite iŋ eele ka geeror ! » 3 Iisa gay telkiico aman : « Ku bal garkiyin̰ ga maan kaak Dawuud iŋ een̰ji gintu ƴiriy rakki taat mey diyiigu ? 4 Ŋa un̰jitu ɗo *ger ka Buŋdi iŋ een̰ji ho ŋu teetu mappa kaak ŋu bertu *satkin ɗo Buŋdi. Zer tee ŋaar-ak, ŋu bal gine botol taat ŋu teen̰ji, gaanuunte ber botol illa ɗo gay satkiner di. 5 Ɗo gaanuun-ak, ku iban tam kadar ya gay satkiner gina riyco ɗo ger ka Buŋdi iŋ ƴiriy ta sabitdi oki, ŋu nigaaɗo maanna. 6 Kar nun gay kaawaako, maan goy anne kaak tatik pak ger ka Buŋdi ! 7 Buŋ kaaw ɗo Kitamney aman : ‟ Nu rakaaɗo satkine, nu raka illa kuu gine selliŋkaw ɗo geemir. ”* Ya ku iban baat ta kaaw-anta, ku diyaaɗo kaaw ɗo eeŋko maalan di. 8 Asaan nun *Roŋ gemor di mee sabitdi. »

Gem kaak pisin̰ji mate

(Maark 3.1-6, Luk 6.6-11)

9 Min eɗe-ak, Iisa uctu ho ŋa daktu un̰ja ɗo ger ka salaaner ka Yuudinnar. 10 Ɗo wer-ak, gin gem rakki pisin̰ji mate. Pariziyenna kuuk goy eɗe-ak rakaaji diye kaaw ɗo Iisa. Ɗo bi ŋaar-ak ko, ŋu indiig aman : « *Gaanuunte ber botol ta coole gemor iŋ ƴiriy ta sabitdi walla kawwi ? » 11 Iisa gay telkiico aman : « Waa minninko, iŋ ƴiriy ta sabitdi, ya ŋa gin tamga rakki di ho ŋa gal ɗo beendi, ŋa ɓaayiɗo imilin̰ji ? 12 Hadi, gem gay, ŋaar pakgig tamig serek wal maman ? Paa ko, gaanuun bertu botol gii gine selliŋkaw ɗo gemor iŋ ƴiriy ta sabitdi. » 13 Hiyya, Iisa kaawiiji ɗo gem kaak pisin̰ji mat-ak aman : « Paan̰ig pisin̰jiŋ. » Ek di ŋa paan̰iiga ho pisin̰ji cooltu ar giji. 14 Min ŋaar-ak, Pariziyenna amiltu ho ŋu n̰umtu dee kaawco maman ŋuu deen̰ Iisa. 15 Iisa ibinit pikirrico, paa ko, ŋa ɗeettu min ɗo wer-aka.

Iisa, gay riyor kaak Buŋ doɓtu

Wiktin taat Iisa ɗeetiy-ak, gee dakina aaɗaaga ho ŋa cooliig kuuk raɗaw okin̰co. 16 Kar ŋa karmiig tak a ŋuu gaarin̰jiɗo. 17 Ampaa ko, kaaw taat Buŋ kaawtu awalle iŋ biy ka nabi Ezaayi as ɗo werti aman :

18 « Aŋ ko gay riyor kaak nu doɓtu.

Nu elgiga ho galilil okintit goy iŋ ŋaara.

Naaji bere Ruwwiner.

Ŋaar yaa gaare botol taat samaane ɗo darrinay okin̰co.

19 Ŋa giɗaaɗo iŋ gemo. Ŋa koolaaɗo.

Gee doraaɗo gaaƴay ɗo botilay ku helliner.

20 Ŋa ƴiimaatɗo coor taat kooŋ ko.

Ŋa diyaatɗo lampa taat gaay ko mate.†

Ŋaa gine paa nam ŋaa tale nosirraw ta selliŋkaw ta Buŋdi.

21 Ho gee kuuk min darrinay okin̰co yaa diye gelbinco iŋ ŋaara. »‡

Iisa iŋ tatkaw ka aariɗnar

(Maark 3.22-30, Luk 11.14-23)

22 Ƴiriy rakki, gee iyiiji gem kaak aariɗ sokumig biy ho ŋa noolo oki. Iisa cooliiga. Gem-ak teestu kaawe ho odinay sa piltu. 23 Gee okin̰co kuuk n̰um-ak ajbiytu tak-tak ho ŋu kaawtu aman : « Ŋaar-aŋ ginaaɗo roŋ ka sultan Dawuud walla ? » 24 Kar min Pariziyenna doriit kaaw-at gay, ŋu ɗiytu aman : « Gem-aŋ atkaag aariɗna illa iŋ gudurre ta Belzebuul, tatkaw ka aariɗnar ! » 25 Iisa gay ibingit pikirrico ho ŋa ɗiyiico aman : « Ay meennaw taat geenti taasin̰a benannico, taar asa gale. Ho ay geeger kaak geen̰ji kaawco ɓagɗo, ŋaar asa totire. Ho ay gee kuuk adiy ka gerco rakki, ya kaawco ɓagɗo, ŋu asa eere. 26 Ya *Seetanne kat atka giji seetanne, ŋa taasin̰a ziy ka meen̰ji di. Pa-ak gay, maman meennuwiy yaa taaye ? 27 Nu indaako pey, ya iŋ gudurre ta Belzebuul kat nu atkiy aariɗna, kar maajirinkoŋ gay, ŋu atkiy aariɗna-ak iŋ gudurre ta waa ? Maajirin ku maaniikoŋ di yaako ɗukume seriine. 28 Kar ya nu atka aariɗna iŋ Ruwwin ta Buŋdi, ŋaar-ak gaara kadar *Meennaw ta Buŋdi askoŋ ko loko.

29 « Ku iban di, waan gediraaɗo un̰je ɗo ger ka gem kaak bombo, ŋaa soke gamnay, illa ya ŋa ɗuunig ja. Kar ya ŋa ɗuunig gay, ŋaa gedire sokin̰ gamnay bal kaawo. 30 Waan kaak iŋ nunno-ak, ŋaar adiner. Waan kaak n̰umno gee iŋ nunu, ŋaar-ak totiraagu totire. 31 Ɗo bi ŋaar-aŋ, nu kaawaako a Buŋ yaa saamiye ay zunuubinna ku geemir yoo ŋuur kuuk biŋkico amila gallo iŋ ŋaara oki. Kar gem kaak niga biy iŋ Ruwwin ta Buŋdi gay, Buŋ saamiyaajiɗo. 32 Ya gem kaak nig biy iŋ nun *Roŋ gemor, Buŋ yaaji saamiye. Kar gem kaak waraat Ruwwin ta Buŋdi gay, ŋa saamiyaajiɗo ɗo duniin-anta yoo taat asa neginda. »

Eto iŋ roŋji

(Luk 6.43-45)

33 « Cokiyoŋ, ya et kaak samaane, roŋji sa yaa gine samaane. Kar ya et kaak samaanno gay, roŋji sa yaa gine samaanno. Asaan gi ibiniig et-ak min ɗo roŋji. 34 Taloŋ kate, kuŋ gee kuuk ar aalin-aŋku ! Kuŋ aditko pondiko, kar maman kaaw taat yaa amile min biŋkiko yaa gine samaane ? Ka seener, kaaw taat goy ɗo adir-at, taar ko amila kara. 35 Gem kaak sellen̰, amila minniney kaawin kuuk goy ɗo adiy kaak portiko. Kar gem kaak jookum gay, amila minniney kaawin kuuk goy ɗo adiy kaak pondiko. 36 Nu kaawaako, ɗo ƴiriy ta Buŋ yaa ɗukume seriine, gee yaa ose biŋkico ɗo ay kaaw taat ŋu kaawtu bal baati. 37 Asaan iŋ kaawnan̰-ak ko, Buŋ yaan̰ ɗukume seriine ho ŋaa ibine kadar bin̰ gala wala gallo. »

Inde ka gamin kuuk ajbay

(Maark 8.11-12, Luk 11.29-32)

38 Min ŋaar-ak, Pariziyenna daarin̰ iŋ agindaw ku gaanuundi kaawiiji ɗo Iisa aman : « Gem kol *Rabbine, ni raka kii gine ɗo uŋni maan kaak ajbay kaak gaara kadar Buŋ kat tabirin̰ciŋ. » 39 Iisa gay telkiico aman : « Gee ku diŋka-aŋ ŋuur jookumo ho ŋu newsiji kop ɗo Buŋdi. Ŋu raka a naaco gaare maan kaak ajbay. Kar gay, illa ŋuu tale maan ka ajbay kaak nabi Yuunus§ gaartu-ak di. 40 Yuunus gay, awalle, gumba siɗga, ƴiriyo aando ŋa goy ɗo atti nam mena subba. Ampaa ko, nun Roŋ gemor oki yaa gine mena subba ɗo maginer. 41 Min gee ku Niniib cokiyit kaaw ta nabi Yuunus-ak, ŋu ibinig nigin̰co. Sando, anne-aŋ gay, gin gem kaak pakgig Yuunus ! Ɗo saan taar-at ko, ƴiriy taat Buŋ yaa ɗukume seriine, gee ku Niniib-ak yaa uce ɗo uŋco ka gee ku diŋka ho ŋuuco diye kaawo. 42 Sultin̰ca taat asa min watiine* oki yaaco diye kaawo, asaan ta as min kiɗin kuuk serek aale a taa cokiyin̰ sultan Selemaan kaak iban kaawna. Sando, anne-aŋ gay, gin gem kaak pakgig sultan Selemaan serek ! »

Yeepe ka aariɗdi

(Luk 11.24-26)

43 Iisa kaawtu pey aman : « Ya aariɗ amil min ɗo gemor, ŋa ɓaayiy ɗo kalaaner ho ŋa bariyiy wer kaak ŋaa goye. Kar ya ŋa bal gaseŋ gay, 44 ŋa osiig adiy aman : ‟ Nun naa yeepe ɗo gerir kaak awalle nu amiltu minniney. ” Ek di ŋa yeepiyo. Ŋa gasiig ger-ak goy maala. Ŋu sooyiig sakaan̰ ho siy samaane. 45 Paa ko, aariɗ-ak ɓaayiy bariye een̰ji peesira kuuk jookum pakgiga. Ŋu asiy sawa, ŋu un̰jiy ɗo ger-aka ho ŋu goyiyo. Hiyya, gem-ak, raɗuway gaayiy dakin pak ta awalle. Ansii ko, taaco kuuniye ɗo gee ku diŋka kuuk jookum-aŋku. »

Atan̰ Iisa iŋ siŋtay

(Maark 3.31-35, Luk 8.19-21)

46 Wiktin taat Iisa kaawa misa ɗo gee kuuk n̰um dakin-ak, yaaco iŋ siŋtay gay pey kara. Ŋu bariya botol taat ŋuuji kaawe. 47 [Gem rakki asiiji kaaw ɗo Iisa aman : « Gem kol tacco, yaako iŋ siŋtan̰ goy kara, ŋu indaaciŋ. »]† 48 Iisa gay telkiiji aman : « Yaani kat waa ho siŋtar gay kun̰ waa ? » 49 Kar ŋa gaariig maajirnay ho ŋa kaawtu aman : « Taloŋ, aŋ ko yaani ho siŋtar. 50 Ka seener, ay gem kaak gina taat Tanni ka kuwa rakiyo, ŋaar di siŋdu, boor ho yaani. »

13

Daŋil ta gay luwor

(Maark 4.1-9, Luk 8.4-8)

1 Ƴiriy taar-at di, Iisa amiltu min ɗo ger-aka ho ŋa birtu bi ka barrer. Ɗo wer-ak, ŋa goytu, ŋa garkiyiy gee. 2 Gee dakina n̰umiiji nam ŋa coktu ka markaba, kar ŋa goytu. Geeŋ gay goy ɗo goŋgumor. 3 Ŋa gaarco kaawin dakina iŋ dele ka daŋlal. Ŋa kaawiico aman : « Cokiyoŋ ! Gin gem rakki ɓaa luwo ɗo morgoy. 4 Wiktin taat ŋa luwiy-ak,* busumji daarin̰ sollitu ɗo botildi ho ɗiiɗ teeyiig okin̰co. 5 Busumji daarin̰ sollitu ɗo wer kaak gin karŋiƴo ho kiɗay perew di. Koɗok di busam-ak amiltu asaan kiɗco sooɗ di. 6 Wiktin taat pat korsitu, ta aaƴiig kuuk amil-aku asaan ŋu bal paaye caari. 7 Daarin̰ gay sollitu ɗo wer kaak gin pompal kuuk gin jamay. Ŋu maaɗiy sawa nam pompal-ak gootiigu. 8 Kar daarin̰ gay sollitu ɗo kiɗ kaak samaane, ŋu amiltu nam ŋu neetu. Ganduulin daarin̰ wee roŋ miya,† daarin̰ orok bijigiƴ ho daarin̰ gay orok subba ! » 9 Iisa gaaytu pey aman : « Ya ku gin ɗeŋgina, laaŋ ɗeŋginko samaane, kuu cokiye ! »

Inde ka baat ta daŋlal

(Maark 4.10-12, Luk 8.9-10)

10 Min ŋaar-ak, maajirnay ɓaawiiji moota ɗo Iisa ho ŋu indiig aman : « Maa di, ki deliico daŋla ? » 11 Ŋaar gay telkiico aman : « Buŋ gaarkoŋ loko gamin kuuk cigile kuuk kaawa ɗo bi ka Meennuwiy. Yampa, ɗo gee ku pey gay, ŋa toɗcogu. 12 Gem kaak gine, Buŋ yaaji gaaye dakina min kuwa. Kar ŋaar kaak bal gineŋ gay, ka sooɗ kaak ŋa gintu oki, Buŋ yaaji imilin̰ji. 13 Ɗo bi ŋaar-ak ko, nu deliico daŋla, asaan ya ŋu tala sa, ar ŋu tallo ho ya ŋu cokiya sa, ar ŋu cokayɗo ho kaƴco icɗo maanna. 14 Ampaa ko, taat nabi Ezaayi kaawtu awalle astu ɗo werti aman :

‟ Kuu cokiye paa, kar ku ibinaaɗo baati.

Kuu tale paa, kar ku talaaɗo maanna.

15 Asaan kaƴco ku geemir-aŋ bombo,

ɗeŋginco amil lawa,

odinco, ŋu timingu,

pa ŋuu tale iŋ odinco,

pa ŋuu dore iŋ ɗeŋginco,

pa ŋuu diye ɗo gelbinco.

Ŋu pooc jipte goyin̰co iŋ nunu,

paa kat nu baltu gedire coolin̰co. ”‡

16 Kuŋ gay, galal loko asaan odinko talaw ho ɗeŋginko doraw ! 17 Taat nu kaawiiko-an, ka seener, nabiinna dakina iŋ gee kuuk awalle kuuk goyin̰co sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi rak tale maan kaak ku taliyo, kar ŋu bal talin̰ji. Ŋu raka dorin̰ maan kaak ku doriyo, kar ŋu bal dorin̰ji. »

Baat ta daŋil ta gem ka luwaw

(Maark 4.13-20, Luk 8.11-15)

18 « Cokiyoŋ, naako gaare baat ta daŋil ta gem ka luwaw. 19 Gee kuuk dorit kaaw taat ŋu gaariico ɗo bi ka *Meennaw ta Buŋdi ho ŋu ibanno baati, ŋuur-ak ar botol taat busam solliititi. *Seetanne gay asiy imiliit kaaw-at min ɗo aditco. 20 Daarin̰ gay ar kiɗ kaak gin karŋiƴo kaak busam solliiji. Gee ŋuur-ak cokiyaat kaaw ta Buŋdi ho koɗok di ŋu ooyiit iŋ galal. 21 Kar kaaw-at gay, ŋu rasgitɗo taa paaye caari, ŋu obiit ɗo menuwir di. Ya taaɓin ase wal gee waraagu ɗo bi ka imaanco, ek di ŋu rasiita. 22 Kar daarin̰ gay ar kiɗ kaak gin pompal kuuk busam sollico. Ŋuur-ak dorit kaaw ta Buŋdi, kar ŋu pakira dakina ɗo gamin ku duniiner ho malle oki ɗaan̰iigu. Ampaa ko, kaaw-at wadirgiyɗo, ta uciy maala. 23 Gee daarin̰ gay ar kiɗ kaak samaane. Ŋuur-ak cokiyiit kaaw ta Buŋdi ho gas baati samaane nam kaaw-at wadirtu. Gee ŋuur-ak ar ganduulin kuuk wiyaw. Daarin̰ wee roŋ miya, daarin̰ orok bijigiƴ ho daarin̰ gay orok subba. »

Daŋil ta busam kuuk samaanno

24 Min ŋaar-ak, Iisa deliico daŋil ta pey aman : « Cokiyoŋ, naako gaare Meennaw ta Buŋdi taar ar maa. Taar ar gem kaak luw busam kuuk samaane ɗo morgoy. 25 Iŋ aando, wiktin taat gee weƴaw, adiney astu, ŋa luwtu busam kuuk samaanno ɗo morgo-aka, kar ŋa ɗeettu. 26 Wiktin taat busam kuuk samaane maaɗtu ho ŋu imiltu ganduulinna, kuuk samaanno-ak oki imiltu kun̰co. 27 Hiyya, gay riyoy dakiiji kaaw ɗo mee morgor aman : ‟ Gem kol Tacco, ki luw busam kuuk samaane ɗo morgon̰, kar kuuk samaanno-aŋ gay min momo ? ” 28 Ŋaar gay telkiico aman : ‟ Ŋa adin kat iyduugu. ” Gay riyoy indiig pey aman : ‟ Ki raka nii rotin̰co walla ? ” 29 Ŋaar gay telkiico aman : ‟ Ha’a, rasoŋgu. Ya ku rotaagu, *geme oki yaa rote. ” 30 Rasoŋ ŋuu maaɗe sawa di nam wiktin ta seɗindi yaa nece. Ɗo wiktin taar-at kat, naaco kaawe ɗo gay seɗindi a ŋuu doɓe ja ŋuur kuuk samaanno, ŋuu ɗuunin̰co kaa kaa ho ŋuuco diye ako. Kar kat, ŋuu sokin̰ *geme ŋuu leen̰ ɗo urder. »

Daŋil ta busum kaak ŋu koliy mutaard

(Maark 4.30-32, Luk 13.18-19)

31 Iisa deliico pey daŋil rakki aman : « Meennaw ta Buŋdi taar ar busum ka mutaard kaak gem luwtu ɗo morgoy. 32 Min roŋ okin̰co, ŋaar di kapak tak-tak. Kar ya ŋa amile ho ŋa maaɗe, ŋa ɗeetiy tatik pak gamin okin̰co kuuk amila ɗo jineendi nam ŋa giniy ar et kaak ɗiiɗ sa saaƴiy geriyco ɗo leeginay. »

Daŋil ta gelel

(Luk 13.20-21)

33 Iisa deliico daŋil ta pey aman : « Meennaw ta Buŋdi taar ar *gele taat sooɗ di daatik liyiy ɗo kurgal kuuk dakina, ta eɗiigu, ho ŋu uciy gusus. »

Maa di Iisa kaawiy iŋ dele ka daŋlal

(Maark 4.33-34)

34 Iisa kaawig kaawin-aŋ okin̰co iŋ dele ka daŋlal ho ŋa kaawiicog illa iŋ dele ka daŋlal di. 35 Ansii ko, ta kuuniytu iŋ kaaw taat nabiin̰ce kaawtu awalle aman :

« Naa pile bir iŋ dele ka daŋlal.

Naa imile baaco ta gamin kuuk goy cigile min kilgiye ka duniiner. »§

Baat ta daŋil ta busam kuuk samaanno

36 Hiyya, Iisa rasiig gee ho ŋa birtu geero. Maajirnay dakiig gasa ho ŋu indiig aman : « Baan̰ ja, gaarni baat ta daŋil ta busam kuuk samaanno ɗo morgor-aŋka ? » 37 Iisa telkiico aman : « Ŋaar kaak luw busam kuuk samaan-ak, ŋa nun *Roŋ gemor. 38 Morgo-ak, taar ko duniine. Busam kuuk samaane, ŋuur gee kuuk ɗo Meennaw ta Buŋdi. Kar busam kuuk samaanno-ak gay, ŋuur gee kuuk ic kaaw ta Seetanner. 39 Adin kaak luw busam kuuk samaanno-ak, ŋaar ko Seetanne*. Seɗe, ŋaar ko gaase ka duniiner ho gay seɗindi gay, ŋuur *ɗubal ku Buŋdi. 40 Uudin taat gay seɗindi rotiy gan̰ kaak samaanno ho ŋu oriig ɗo aki, ampaa ko, ɗubal ku Buŋdi asiy gine ɗo gaase ka duniiner. 41 Nun Roŋ gemor yaa tabire ɗubildu, ŋuu atkin̰ min ɗo Meennuwir gee okin̰co kuuk jookumo iŋ ŋuur kuuk isiniig een̰co a ŋuu rasin imaanco. 42 Kar ŋuu orin̰co ɗo ak ta matɗo. Ɗo wer-ak, gee yaa ale ho ŋuu eeyme saaŋco. 43 Kar ŋuur kuuk goy sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi gay, ŋuu irn̰e ar pato ɗo Meennaw ta Tacco Buŋ. Ya ku gin ɗeŋgina, laaŋ ɗeŋginko samaane, kuu cokiye ! »

Daŋil ta malle ka cigile

44 « *Meennaw ta Buŋdi taar ar malle kaak cigil ɗo morgor. Gem rakki gaasiiga ho ŋa cigiliig pey ɗo wer-ak di. Gem-ak adiy giniiji gal aale nam ŋa ɓaayiy gidiyin̰ gamnay okin̰co ho ŋa asiy gidiyin̰ morgo-aka. »

Daŋil ta ɗuur ta kaalne

45 « Meennaw ta Buŋdi taar ar pey taajirin̰ce kaak bariya ɗuur kuuk samaan aale. 46 Ya ŋa gas taat kaalin aale, ŋaa gidiyin̰ gamnay okin̰co ho ŋa asiy gidiyin ɗuur-ata. »

Daŋil ta ribini

47 « Meennaw ta Buŋdi taar ar pey ribin ta yaarko taat gee cabiy ay biyaw ku boosir ɗo barrer. 48 Ya ta miine, gay cabindi ɗaan̰iit ɗo bi ka amiydi. Kar ŋu goyiy keɗer, ŋu doɓiig boos kuuk samaane samaane ŋu leeyiig ɗo gombirkor ho kuuk samaanno gay, ŋu oriigu. 49 Ansii ko, ɗo gaase ka duniiner, ɗubal ku Buŋdi asiy eerin̰ gee kuuk sellen̰ min kuuk jookumo. 50 Ŋuur kuuk jookum-ak gay, ŋu orin̰co ɗo ak ta matɗo. Ɗo wer-ak ko, gee dakina yaa ale ho ŋuu eeyme saaŋco. »

Gamin kuuk marbinto iŋ kuuk taay ko

51 Iisa indiig maajirnay aman : « Has diŋ ku iban baaco ta kaawin-aŋ okin̰co walla ? » Ŋuur gay aman : « Hii, ni iban. » 52 Ŋaar gay yeepiico pey aman : « Di ya pa-ak, ay gem kaak iban *gaanuun ka Buŋdi ho ŋu garkiyig ɗo bi ka *Meennaw ta Buŋdi, ŋa ar mee gerdi kaak soka min malley gamin kuuk marbinto iŋ kuuk taay ko. »

Iisa ɗo geeger ka Nazareet

(Maark 6.1-6, Luk 4.16-30)

53 Min Iisa gaastu iŋ dele ka daŋlay-at, ŋa ɗeettu min ɗo wer-aka. 54 Ŋa birtu ɗo geeger ka Nazareet ɗo wer kaak ŋa maaɗtu. Ŋa teestu garkiye gee ɗo gerco ka salaaner. Gee kuuk cokiyaaga-ak, okin̰co ajbiytu tak-tak. Ŋu kaawtu benannico aman : « Ilimji-an, ŋa gasit min momo ? Gudurre taat ŋa giniy gamin kuuk ajbay-aŋ, ŋa gasit min momo ? 55 Ni iban kadar ŋa roŋ ka gay gerkiɗe atiydi. Yaaco-at wal siŋti Mariyam ɗoo ? Siŋtay wal ŋu kun̰ Zaak, Yuusup, Simon iŋ Zuud ɗoo ? 56 Siŋtay kuuk daaɗ sa goy iŋ ginte. Kar gamnay-aŋ gay, ŋa gasig min momo ? » 57 Hiyya, pikirrico-at toɗiico ŋu baltu aamine ɗo Iisa. Kar Iisa ɗiyiico aman : « Ay wero, nabiin̰ce, ŋu karmiyaag di. Illa ɗo wer kaak ŋu weeyiiga ho ɗo adiy ka gerco di, ŋu karmiygigɗo. » 58 Ɗo bi ka imaanco taat sooɗ-at ko, Iisa baltu gine gamin dakina kuuk ajbay ɗo wer-aka.

14

Muutuy ta Yaaya-Batist

(Maark 6.14-29, Luk 9.7-9)

1 Ɗo wiktin taar-at, sultan *Herood*, guberneer ka Galile, dortu gee kaawa bi ka Iisa. 2 Kar ŋa kaawiico ɗo gay riyoy aman : « Gem-aŋ ŋaar Yaaya-Batist ! Ŋaar nooy min ɗo muuti. Paa ko, ŋa gintu gudurre taat ŋa giniy gamin kuuk ajbay. »

3-4 Ɗo wiktin taat Yaaya goyiy misa iŋ odinay, Herood gay obit Herodiyaad, daaciy ta siŋji Pilip. Ɗo bi ŋaar-ak ko, Yaaya kaawiiji ɗo Herood aman : « *Gaanuun baljiŋ bere botol taat kii obin Herodiyaad. » Min Herood dortu pa-ak, ŋa bertu izinne ŋu obiig Yaaya, ŋu ɗuuniig iŋ jinzirre ho ŋu un̰jiig daŋaayne. 5 Ŋa raka deen̰ji, kar gay ŋa gina kolaw ɗo *Yuudinnar asaan gee okin̰co talaag ar ŋa nabiin̰ce.

6 Ba aaro, ƴiriy rakki, ŋu iidiya alguw ta Herood. Ɗo wer-ak, romti ta Herodiyaad un̰jitu waare ɗo uŋco ka geemir. Min Herood taliita-ak, ta ajbiyga 7 nam ŋa togiltu a ŋaati bere ay maan kaak ta inditu di. 8 Yaaco gay n̰aamiit a taa indin̰ Herood aman : « Nu raka kiidu berin̰ kaay ka Yaaya-Batist annen di ɗo gartar ! » 9 Ɗo wer-ak, sultan Herood adiy nigtu. Kar min ŋa togil ɗo uŋco ka geemir gay, ŋa bertu izinne a ŋuuti berin̰ maan kaak ta inditu. 10 Paa ko, ŋa n̰aamtu gemo ɗo daŋaayner, ŋuu ɗukumin̰ kaay ka Yaaya-Batist. 11 Min ŋu ɗukumga, ŋa iyiig ɗo gartar ho ŋa beriitig ɗo gemso-ata. Taar gay iciiga ho ta iyiitig ɗo yaaco. 12 Min ŋaar-ak, maajirnay ku Yaaya asiig ic momtey ho ŋu tiisiiga. Kar ŋu ɓaawtu minin̰ Iisa ɗo maan kaak kuuniye.

Bere ka teendi ɗo gee alip beeƴ

(Maark 6.30-44, Luk 9.1017, Yaaya 6.1-14)

13 Min kabarre-at galiiji ɗo Iisa, ŋa n̰eptu markaba ho ŋa ɗeettu serek min gee. Kar min gee kuuk dakin-ak dortu a ŋa amile, ŋu amiltu min ɗo helliniico iŋ asin̰co, ŋuu jarbiy ɗo bi ka barrer ho ŋu aaɗiiga. 14 Min Iisa paaytu min ka markaba, ŋa gasiig gee kuuk dakin-aku. Ɗo wer-ak, ŋa taltu aminduwco ho ŋa teestu coolin̰ ŋuur kuuk raɗaw.

15 Wiktin taat pat gale, maajirnay sin̰jiiji moota ho ŋu kaawiiji aman : « Gem kol tacco, pat-an ɗeete ho wer sa serek. Kaawco ɗo gee-aŋku a ŋuu totire ɗo hellinniidi, ŋu ɓaayiy gidiye tee. » 16 Iisa gay telkiico aman : « Ha’a, kuuniyaaɗo ta ŋuu ɗeete, kuŋ maaniikon di beron̰co tee ! » 17 Kar ŋuur gay telkiiji aman : « Ni gin mappa beeƴi iŋ boos seer di ! » 18 Ŋaar gay kaawiico aman : « Iyonduug anne. » 19 Min pa-ak, ŋa ɗiyiico ɗo geemir a ŋuu goye ka gan̰ ka balan̰. Min ŋu goye, ŋa sokiig mappa kaak beeƴi iŋ boos kuuk seer-aku, ŋa jaaltu kaay ka samaaner ho ŋa deltu barkin ɗo Buŋdi. Kar ŋa pirsiig mappa ho ŋa beriicog ɗo maajirnar a ŋuu ɗeeɗin̰ ɗo gee-aku. 20 Okin̰co ŋu teetu, ŋu aaytu. Kar tee kaak ɗak-ak gay, ŋu n̰umiiga nam ŋa miin girdin orok iŋ seera. 21 Miday kuuk goy eɗe-ak yaa nece ar alip beeƴ pa, daaɗi iŋ koogin gay, ŋu bal osin̰co.

Jiwi kuuk ka amiydi

(Maark 6.45-52, Yaaya 6.15-21)

22 Min ŋaar-ak, koɗok di, Iisa ɗiyiico ɗo maajirnay a ŋuu n̰epe ka markabar ŋuuji ogire ar barrer. Ŋaar gay ɗaktu a ŋaa n̰aamin̰co ja gee-aku. 23 Min ŋa n̰aamiigu, ŋa coktu ka dambar a ŋaa inde Buŋ. Wiktin taat pat gale oki, ŋa goy keeji di ka dambar. 24 Markab gay ot ko ɗatik barrer. Us teestu abire dakina ho amay kuuk uca gulɓan̰-gulɓan̰-ak sa taŋkilaaga. Us ŋaamiiga nam markabco sin̰jaaɗo. 25 Iŋ ɗatik kawtira, Iisa jaawa ka amiydi, ŋa ica botol ta maajirnay. 26 Wiktin taat maajirna-ak taliig Iisa jaawa ka amiydi-ak, kolaw un̰jiico. Ŋu kaawtu aman : « Hey yaman kelmo ! » ho iŋ koluwco, ŋu teestu koole. 27 Kar koɗok di Iisa ɗiyiico aman : « Oboŋ aditko. Ŋa nunun di, dakoŋ ginenno kolaw ! » 28 Piyer ictu kaawo ho ŋa kaawiiji aman : « Gem kol *Rabbine, ya ka seener ŋa kiŋke-ak, beror botol naa jaawe ka amiydi naan̰ gase. » 29 Iisa telkiiji aman : « Di ŋaar-ak, asu ! » Ek di Piyer paaytu min ka markabar, ŋa aaniyiig Iisa ho ŋa teestu jaawe ka amiydi. 30 Min Piyer aawiig us abira raɗ-ak, kolaw un̰jiiji ho ŋa teestu nooriye ɗo amiydi. Ŋa kooltu raɗa aman : « Rabbine jorkinu ! » 31 Koɗok di, Iisa n̰aamiiji pise, ŋa obiiga ho ŋa ɗiyiiji aman : « Imaanji goy misa sooɗa ! Maa di adin̰ gintu seera ? » 32 Min pa-ak, seerco, ŋu coktu ka markabar ho us sa peytu min abirin̰ji. 33 Kar maajirna kuuk goy ka markabar dersitu ɗo uŋji ka Iisa ho ŋu ɗiytu aman : « Way, kiŋke-aŋ Roŋ ka Buŋdi ka seener ! »

Coole ka geemir ɗo kiɗ ka Zenezareet

(Maark 6.53-56)

34 Min Iisa iŋ maajirnay aaliig barre-ak, ŋu ottu ɗo kiɗ ka Zenezareet. 35 Min gee taliigu, ŋu ibiniig Iisa ho ŋu totiriit kabarrey ɗo kiɗ okin̰ji. Ampaa ko, ŋu iyiijig geen̰co okin̰co kuuk raɗaw. 36 Ŋu marmiliiji a ŋaa rasin̰co ŋuu diire kin bit ka kesuuney-at di. Paa ko, okin̰co kuuk diirta-at cooltu.

15

Iisa iŋ aadanna ku aginiydi

(Maark 7.1-13)

1 Ba aaro, daarin̰ min *Pariziyenna iŋ agindaw ku gaanuundi uctu min Zeruzaleem ho ŋu ɓaawiiji ɗo Iisa. Ŋu indiig aman : 2 « Maa di maajirnan̰ karmiygigɗo aadanna ku aginiydi ? Ya ŋu raka tee, maa di ŋu acgiyɗo pisin̰co ar kaak aginiyte ɗiyiite ? » 3 Iisa gay telkiico aman : « Kar kuŋ gay, maa di ku aaɗiy aadanna ku aginiyko ku maaniikon di ho ku karmiygigɗo ka Buŋdi-aka ? 4 Buŋ gay ɗiy aman : ‟ Ber horoomin ɗo yaako iŋ takko. ” Pey ŋa kaaw aman : ‟ Waan kaak niga biy iŋ tacco wala iŋ yaaco, tan̰ji-at illa muutu. ” 5 Kar kuŋ gay garkiya gee a ŋuu kaawe ɗo aginiyco aman : ‟ Maan kaak zer naako bere ka gaayor, taar-at *satkin taat waaliya Buŋ. ” 6 Ho ku kaawa kadar ŋaar kaak kaawa ampa-ak, necig ko ŋa gediraaɗo pey ŋaaco bere horoomine iŋ gaayoy-ata. Paa ko, ku poociit kaaw ta Buŋdi ho ku makiit iŋ ta aginiyko ku maaniiko. 7 Taloŋ gee kuuk kaawa iŋ biŋkico di ho ta aditco gay keetiti-aŋku ! Kaaw taat Buŋ ɗiytu ɗo bi kaŋko, taar ka seener. Ŋa kaaw awalle iŋ bi ka nabi Ezaayi aman :

8 ‟ Gee ŋuur-aŋ beraadu horoomin iŋ biŋkico di,

kar aditco gay serek min nunu.

9 Abaadin taat ŋu abdiyin-an, taar uca maalan di,

asaan garaan taat ŋu garkiyiy gee sa, geen di imilit min ɗo kaƴco. ”* »

Maan kaak nigaag gemo ɗo uŋji ka Buŋdi

(Maark 7.14-23)

10 Min ŋaar-ak, Iisa koliig gee okin̰co ho ŋa ɗiyiico aman : « Laaŋ ɗeŋginko samaane kuu ibinin baat ta kaaw-anta : 11 maan kaak gem tiyo, ŋaar nigigɗo ɗo uŋji ka Buŋdi. Kaak nigaaga-ak, illa kaaw taat amila min ɗo biy. » 12 Kar maajirnay ɓaawiiji moota ho ŋu indiig aman : « Ki iban kadar kaawnan̰-aŋ nigig aditco ku Pariziyennar walla ? » 13 Iisa gay telkiico aman : « Ay et kaak Tanni ka kuwa bal taatin̰ji, ŋu asa rotin̰ji. 14 Rasoŋ oola Pariziyenna-aŋku ! Ŋuur noolna kuuk ɗaan̰a noolna ! Ya nool kat ɗaan̰a giji noolo, seerco, ŋuu solle ɗo beendi. » 15 Piyer ictu kaawo aman : « Gaarnin̰ ja baat ta daŋlan̰-anta. » 16 Iisa newsiico loco aman : « Kuŋ oki kaƴko ɗibir ga ? 17 Ku ibanno ga maan kaak gem tiy-ak un̰ja ɗo adiy ho ba aar gem-ak ɓaay dooye ? 18 Kar kaaw taat amila min ɗo bi ka gemor, taar min ɗo gelbiney ho taar ko taat niga gemo ɗo uŋji ka Buŋdi. 19 Asaan min ɗo gelbiney-ak ko amiliy pikirre taat samaanno ta n̰aamiig ɗo dee ka geemir, ɗo kokine ka miday wal daaɗ kara, ɗo ɓaaƴe kaak mun̰jam, ɗo kokinaw, diye ka kaawor kaak bal botol ho ŋa nigiy biy iŋ gee. 20 Gamin ŋuur-aŋ ko kuuk niga gemo ɗo uŋji ka Buŋdi ! Kar gay, tee kaak bal ace ka pisindi ar ka aadinco, ŋaar nigɗo gemo ɗo uŋji ka Buŋdi. »

Ase ka daatik taat Yuudin̰caɗo

(Maark 7.24-30)

21 Min Iisa gaasiit kaawoy, ŋa uctu min ɗo wer-aka ho ŋa ɗeettu ɗo kiɗ ka Tiir iŋ ka Sidon. 22 Tala kar daatik rakki taat Yuudin̰caɗo ɓaawiiji ɗo Iisa. Caarti min gee ku Kana kuuk ɗo kiɗ-aka. Ta astu marmile ɗo Iisa aman : « Gem kol *Rabbiney, *Roŋ ka Dawuud, tal aminduwir ! Romor, aariɗ obta ho ŋa taaɓiyaat ko taaɓiye ! » 23 Kar Iisa gay da pillo biy. Maajirnay ɓaawiiji moota ho ŋu kaawiiji aman : « Kaawti ɗo daatko-an a taa ɗeete, yampa ta aaɗiite iŋ koolinti kon di-aŋ gay maman ! » 24 Ŋaar gay telkitu aman : « Nun, ŋu n̰aamintu ɗo gee kuuk ar tamgi kuuk rawte ɗo kiɗ ka Israyeel. »

25 Kar daatko-at astu dersa ɗo uŋji ho ta ɗiytu aman : « Gem kol Rabbiney, baan̰u jorkinu ! » 26 Iisa gay telkiitit aman : « Kuuniyaaɗo ŋuu icin̰ji tee ka kooginar ho ŋuu orin̰ ɗo kan̰ir. » 27 Daatko-at kaawiiji aman : « Gem kol Rabbiney, kaawon̰-an ka seener. Kar kan̰ sa, ŋuur tiya meerin kuuk gaama min ɗo pise ka gemco di. » 28 Kar Iisa telkiitit aman : « Way ! Kaŋke-an imaanke-an dakina ! Taa kuuniye ar taat ka rakiyo. » Hiyya, ɗo wiktin-at di, romti cooltu.

Coole ka gee dakina

29 Min ŋaar-ak, Iisa birtu ɗo bi ka barre ka Galile. Ŋa coktu ka kooti ho ŋa goytu. 30 Gee dakina ɓaawiiji, ŋu iyiiji gee kuuk raɗaw : mersina, noolna, gee kuuk ziŋkico galcoɗo, duŋguyuuyna, iŋ kuuk gin raɗuwnay ku pey. Okin̰co, ŋu iyiig ɗo uŋji ka Iisa ho ŋa cooliigu. 31 Min gee-ak taliig duŋguyuuyin doraw, kuuk ziŋkico galcoɗo coolaw, mersin jaawa tal-tal ho noolin talaw-ak, ŋu ajbiytu tak-tak. Ɗo wer-ak, ŋu teestu ozilin̰ Buŋ ka Israyeel.

Bere ka teendi ɗo gee alip pooɗ

(Maark 8.1-10)

32 Min pa-ak, Iisa koliig maajirnay ho ŋa ɗiyiico aman : « Gee-aŋ, nu tala aminduwco, asaan mena subba ŋu goy iŋ nun di ho ŋu ginno maan ka teendi. Nu rakaaɗo n̰aamin̰ aditco aaƴe, yampa, gudurrico yaa arme botildi. » 33 Maajirnay indiig aman : « Kalaan ta-aŋka, kar gi aaniye momo, gii gase tee kaak yaa necin̰ gee kuuk dakin ta aŋku ? » 34 Ŋaar gay indiig aman : « Ku gin mappa minaw ? » Ŋuur gay telkiiji aman : « Ni gin mappa peesira iŋ teŋilna minaw-minaw pa. » 35 Kar Iisa kaawiico ɗo gee-ak a ŋuu goye keɗer. 36 Hiyya, ŋa sokiig mappa kaak peesir-aka iŋ teŋilna-aku. Ŋa deliiji barkin ɗo Buŋdi, ŋa pirsiigu ho ŋa beriicog ɗo maajirnay. Ŋuur gay ɗeeɗiig ɗo gee-aku. 37 Okin̰co, ŋu teetu, ŋu aaytu. Maajirna sokiig tee kaak ɗake nam ŋa miin girdin peesira. 38 Miday kuuk tee gay, ŋuur alip pooɗ. Daaɗi iŋ koogin gay, ŋu bal osin̰co. 39 Min ŋu tee, Iisa n̰aamiig kat gee-aku. Kar ŋa n̰eptu markaba ho ŋa birtu ɗo kiɗ ka Magadaan.

16

Inde ka maan ka ajbay

(Maark 8.11-13, Luk 12.54-56)

1 Min ŋaar-ak, *Pariziyenna iŋ *Sadusiyenna sin̰jiiji moota ɗo Iisa. Ŋu rakiiji ɗibe. Ŋu indiig a ŋaaco gaare maan kaak ajbay kaak asa min ɗo Buŋdi. 2 Kar ŋaar gay telkiico aman : « Ya pat gala zil-zil-zil, ku kaawgiy a wer yaa gine gala asaan pat ta guddin̰ir ginig samaan dindiko. 3 Iŋ wer dugus-dugus sabaan cokaw, ku kaawgiy a ƴiriyta-aŋ amay yaa ase asaan buŋ derɗe. Ku iban gaare baaco ta gamin kuuk ka samaaner, kar gamin ku gaarindi kuuk kuuniya diŋka gay, ku ibanno baaco. 4 Gee ku diŋka-aŋ, ŋuur jookumo ho ŋu newsiji kop ɗo Buŋdi. Ŋu raka a naaco gaare maan kaak ajbay. Kar gay, illa ŋuu tale maan ka ajbay kaak nabi Yuunus gaartu-ak di. » Kar ŋa rasiigu ho ŋa ɗeettu.

Gel ta Pariziyennar iŋ ta Sadusiyennar

(Maark 8.14-21)

5 Wiktin taat maajirna aaltu aar barrer, ŋu rawte ice mappa. 6 Kar Iisa kaawiico aman : « Yaman pakiroŋ ! Goyoŋ goɗom min *gel ta *Pariziyennar iŋ ta *Sadusiyennar. » 7 Min pa-ak, maajirna kaawiy benannico aman : « Ŋa kaawiite ampa-aŋ asaan gi bal ice mappa kar di walla ? » 8 Iisa ibinit pikirrico ho ŋa indiig aman : « Taloŋ gee kuuk imaanco sooɗ-aŋku ! Maa di, ku kaawiy benanniko a gi bal ice mappa ? 9 Yoo diŋ oki kaƴko ɗibir di misa walla ? Ku rawtig ko mappa kaak beeƴ ku ɗeeɗtu ɗo gee kuuk alip beeƴ-aku ho iŋ girdin minaw kuuk ku soktu-aku ? 10 Ku rawtig ko pey mappa ka peesira ku ɗeeɗtu ɗo gee kuuk alip pooɗ ho iŋ girdin minaw ku soktu-aku ? 11 Kar maa di, ku ibingiyɗo kadar nu kaawgikonno ɗo bi ka mappa wiktin taat nu kaawiiko a kuu goye goɗom min ɗo gel ta Pariziyennar iŋ ta Sadusiyennar ! » 12 Min maajirnay dortu pa-ak, ŋu ibintu kadar ŋa bal kaawe a ŋuu goye goɗom min gel ta ŋu giniy mappa, illa ŋuu goye goɗom min garaan ta Pariziyennar iŋ ta Sadusiyennar.

Iisa, ŋaar Masi kaak Buŋ doɓtu

(Maark 8.27-30, Luk 9.18-21)

13 Min pa-ak, Iisa ɓaawtu ɗo kiɗ ka Sezare ka Pilip. Ŋa indiig maajirnay aman : « Ɗo bi ka nun *Roŋ gemor-aŋ, gee kaawa a nu waa ? » 14 Ŋuur gay telkiiji aman : « Daarin̰ kaawa a ki Yaaya-Batist, daarin̰ a ki *Eli ho daarin̰ gay a ki Zeremi wal nabiin̰ce ka pey min awalle. » 15 Iisa gay indiigu aman : « Kar kuŋ gay kaawa a nu waa ? » 16 Simon kaak ŋu koliy oki Piyer telkiiji aman : « Kiŋke *Masi kaak Buŋ doɓtu, Roŋ ka Buŋdi, Buŋ kaak goy mento. » 17 Iisa telkiiji aman : « Galjiŋ Simon, roŋji ka Yaaya. Ŋa Tanni ka kuwa kat gaarjin seen-anta, yampa ŋa gemno. 18 Nun gay kaawaajiŋ aman : ‟ Kiŋ Piyer* ho ɗo dambi-aŋ ko, naa pinin̰ *Eglizdu ho muut sa gediraajiɗo ɗo Egliz-aka. 19 Naan̰ berin̰ kerilna ku *Meennaw ta Buŋdi. Maan kaak kii poocin̰ keɗer, kuwaŋ sa ŋuu poocin̰ji, ho maan kaak kii ooyin̰ keɗer, kuwaŋ sa ŋuu ooyin̰ji. ” » 20 Hiyya, Iisa karmiig maajirnay a ŋuu kaawenno tak-tak ɗo waanna a ŋaar ko Masi kaak Buŋ doɓtu.

Kaaw ta Iisa ɗo bi ka muutuy iŋ nooyin̰ji

(Maark 8.31–9.1, Luk 9.22-27)

21 Min ƴiriy taar-at di, Iisa teestu kaawe waraŋ ɗo maajirnay aman : « Nun ɓaa Zeruzaleem. Aginay, agindaw ku gay satkiner iŋ agindaw ku gaanuundi, ŋuun taaɓiyin dakina. Ŋuu asiin deendu ho ƴiriy ta subbiŋkar gay, naa nooye. » 22 Min pa-ak, Piyer imiliig serpiya ho ŋa leesiiji aman : « *Rabbine, Buŋ yaan̰ gooƴe ! Maan sa asaajinno tak-tak ! » 23 Kar Iisa kolsiig Piyer ho ŋa kaawiiji aman : « Ɓaa annere, Seetan-aŋka ! Ki toɗaadu botol. Pikirren̰ taar arro ta Buŋdi, taar ar ta geemir di. »

24 Kar Iisa kaawiico ɗo maajirnay aman : « Ya waan kaak rakaan aaɗindu, ŋaa pooce pey bariye galal ta meen̰ji, ŋaa icin̰ etoy ka taaɓiner ho ŋaan aaɗindu. 25 Asaan waan kaak raka jile goyin̰ji ka meen̰ji, ŋaa rawtin̰ji. Kar waan kaak rawtaag goyin̰ji ɗo bi kanto gay, ŋaa gase goye kaak taɓ. 26 Yampa, ya gem kaak obit duniin okintit ɗo pisin̰ji ho ŋa rawtig goyin̰ji, ŋaar-ak galilti gay maa ? Ŋaa bere maa ŋaa gidiye goye ka gaasɗo ? 27 Ka seener gay, nun Roŋ gemor naa ase iŋ *darjin ta Tanni ho iŋ ɗubilji. Ɗo wer ŋaar-ak, naa kappiye ɗo ay gemo ɗo riy taat ŋa gintu. 28 Ka seener nu kaawaako, min gee kuuk goy anne-aŋ, daarin̰co mataaɗo di, ŋuun talin nun Roŋ gemor asa ar Sultan. »

17

Newse ka zi ka Iisa

(Maark 9.2-13, Luk 9.28-36)

1 Gin mena bijigiƴ, Iisa koliig Piyer, Zaak iŋ siŋji Yaaya ho ŋa iyiig keeco kuwa ka damba ta bolok. 2 Tala kar Iisa, ziy newse. Wijeeney irn̰a pit-pit ar pato ho kesuuney newis portik kar ar n̰irn̰e. 3 Ta bite-aŋ di, nabiinna seer bayintu. Nabiinna-ak, ŋuur Muusa iŋ *Eli kat kaawa iŋ Iisa. 4 Hiyya Piyer kaawiiji ɗo Iisa aman : « Gem kol tacco, gala ni goyiy anne-aŋka. Ya ki rakaw niiko siye tarram subba, rakki locin, rakki ɗo Muusa ho rakki gay ɗo Eli. » 5 Min Piyer kaawa misan di, uce irn̰aw gootiigu ho min ɗo uc-at amila gaaƴa taat kaawa aman : « Ŋaar-aŋ Roŋdu, nu elgig dakina ho adir miin iŋ galal ɗo bi kan̰ji. Cokiyon kaawoy ! » 6 Min maajirna doriit kaaw-at, kolaw obiigu nam ŋu zuɓik keɗer. 7 Iisa sin̰jiico moota, ŋa keɗkiɗiigu ho ŋa kaawiico aman : « Ucoŋ, dakoŋ ginenno kolaw ! » 8 Ŋu jaaltu kaƴco, kar ŋu bal tale pey waanna, illa Iisa keeji di. 9 Wiktin taat ŋu paayiy min ka dambar, Iisa karmiig maajirnay aman : « Yaman, dakoŋ kaawenno ɗo waanna ɗo maan kaak ku taltu-aŋka nam nun *Roŋ gemor naa nooyen̰ ja min ɗo muuti. »

10 Kar maajirnay indiig aman : « Maa di agindaw ku gaanuundi kaawiy a *Eli yaa asen̰ ja ? » 11 Iisa gay telkiico aman : « Hii, Eli yaa ase, ŋaa leen̰ gamin-aŋ ɗo botilco. 12 Kar gay, nu kaawaako, Eli ŋaar as ko, kar gee gay bal ibinin̰ji. Ŋu taaɓiyig ar taat ŋu raktu. Ansii ko, nun Roŋ gemor oki, ŋu asiin taaɓiyindu. » 13 Paa kat, maajirna ibintu kadar ŋa kaawaaco ɗo bi ka Yaaya-Batist.

Coole ka mic kaak gin punpun

(Maark 9.14-29, Luk 9.37-43a)

14 Wiktin taat Iisa iŋ maajirnay yeepco ɗo gee kuuk dakin-ak, gem rakki sin̰jiiji moota ho ŋa dersitu ɗo uŋji. 15 Kar ŋa kaawiiji aman : « Gem kol *Rabbiney, tal amindaw ta roŋdu. Ŋa gin punpun. Ya punpunji ucji aale, ŋa galgiy ɗo aki wal ɗo amiydi. 16 Nu iycog ɗo maajirnan̰, kar ŋu bal gedire coolin̰ji. » 17 Iisa kaawtu aman : « Kuŋ gee ku diŋka-aŋ, ku geenno ho imaanko sa sooɗa. Ɗakdu mena mina naa goye iŋ kuŋko ho naako sosiŋko pey ? Iyiig roŋjiŋ-aŋ anne. » 18 Min ŋu iyjiiga, ŋa leesiiji ɗo aariɗ kaak iyiiji punpun-aka. Hiyya, ŋa amiltu. Ek di mic-ak cooltu. 19 Min ŋaar-ak, maajirna amiltu keeco ho ŋu indiig Iisa aman : « Gem kol tacco, maa di ni baltu gedire atkin̰ aariɗ-aŋka ? » 20 Ŋaar gay telkiico aman : « Ku baltu gedire-ak asaan imaankon di sooɗa. Nu kaawaako ka seener, ya ku gin imaan kapak ar busum ka mutaard, nec kuuti kaawe ɗo damba-an aman : ‟ Jaŋku annere. ” Ek di taa jaŋke, maan begiraakonno. 21 [Kar gay, aariɗ ŋaar-aŋ, kuu gedire imilin̰ji-ak, illa iŋ inde ka Buŋdi ho iŋ ice ka sayamner ja.]* »

Ɗeele ka kaaw ta Iisa ɗo bi ka muutuy

(Maark 9.30-32, Luk 9.43b-45)

22 Ƴiriy rakki, maajirna n̰umtu okin̰co ɗo kiɗ ka Galile. Iisa kaawiico aman : « Nun Roŋ gemor, ŋu asaan berindu ɗo pise ka midir. 23 Ŋuun deendu ho ƴiriy ta subbiŋkar gay, naa nooye. » Min ŋu doriit kaaw-at, ŋu goytu aminda tak-tak.

Miiri ka ger ka Buŋdi

24 Wiktin taat Iisa iŋ maajirnay ottu ɗo geeger ka Kapernayuum, gay obe miirir ka *ger ka Buŋdi ɓaawiiji ɗo Piyer ho ŋu indiig aman : « Tatkuwko kappayɗo miiri ka ger ka Buŋdi walla ? » 25 Piyer gay telkiiji aman : « Ŋa kappay. » Kar wiktin taat Piyer† un̰jiy geero, Iisa ictu kaaw awalle ho ŋa indiig aman : « Simon, kiŋ gay pakira maa ɗo kaaw-anta ? Sultinnay kuuk ɗo duniiner ica miiri ho patanti min ɗo waa ? Min ɗo geen̰co ku geero wala min ɗo gee ku kara ? » 26 Piyer telkiiji aman : « Min ɗo gee ku kara. » Iisa gay kaawiiji aman : « Di ya pa-ak, koogin ku sultinniidi maan isgigɗo. 27 Di iŋ taar-an oki, gi rakaaɗo nige aditco ku gay obe miirir-aŋku. Ɗo saan taar-an ko, kii icin̰ jambaatjiŋ, ki ɓaa ɗo barrer, kii cabe boosi. Boos kaak kii ice awalle-ak di, pilig biy kii gase tamma rakki. Icga, ŋaar necteŋ ko kiite kappiye miirte seerte. »

18

Inde kaak a waa tatik paka

(Maark 9.33-37, Luk 9.46-48)

1 Ɗo wiktin taar-at, maajirna sin̰jiiji moota ɗo Iisa ho ŋu indiig aman : « Ɗo *Meennaw ta Buŋdi, waa tatik paka ? » 2 Iisa koltu mico, ŋa iyiig ɗo ɗatikco 3 ho ŋa kaawtu aman : « Ka seener nu kaawaako, ya ku bal jipte goyiŋko ho ku bal gine ziŋkiko n̰aaɗa ar koogina, ku un̰jaaɗo tak-tak ɗo Meennaw ta Buŋdi. 4 Gem kaak gina ziy kapak ar mic-aŋka, ŋaar-ak di kaak tatik paka ɗo Meennaw ta Buŋdi. 5 Gem kaak obig samaane mic ar ŋaar-aŋka ɗo bi kanto, ar ŋa obintu nun meendu. »

Un̰je ka ɗo zunuubinnar

(Maark 9.42-48, Luk 17.1-2)

6 Iisa kaawtu pey aman : « Gem kaak un̰ja rakki min een̰ji kuuk imaanco sooɗa ɗo zunuubinnar, guna ŋuuji ɗuune tolo ɗo gaaƴay ho ŋuu accin̰ ɗo barrer. 7 Way duniine ! Gamin dakina goy ɗo duniiner kuuk iya gee ɗo zunuubinnar ! Ka seener gay, gamin ŋuur-ak yaa goyen di doo. Kar ŋaar kaak iya een̰ji ɗo zunuubinnar gay, taaɓin yaa gale ɗo kaay ! 8 Ya pisin̰jiŋ wal asin̰jiŋ kat iyaaciŋ ɗo zunuubinnar, ɗukumga ho acig kara. Gunjiŋ kii un̰je ɗo goye ka gaasɗo iŋ pise rakki wal merso, min kii un̰je iŋ pisin̰jiŋ wal iŋ asin̰jiŋ seer ɗo ak taat matɗo. 9 Ya odon̰ di iyaaciŋ ɗo zunuubinnar, ɗimta. Guna kii un̰je iŋ odon̰ rakki di ɗo goye ka gaasɗo, min kii un̰je iŋ odinan̰ seerco ɗo aki. »

Daŋil ta tamga ta rawte

(Luk 15.3-7)

10 « Yaman, min koogin-aŋ, dakoŋ aan̰enno rakki minninco. Asaan nu kaawaako, *ɗubal ku Buŋdi kuuk gooƴaag koogin-aŋ goy doo ɗo uŋji ka Tanni ka kuwa. 11 [Kar nun *Roŋ gemor as jile ŋuur kuuk rawte.]*

12 « Ku pakira maa ? Ya gem kat gin tamgi miya ho rakki minninco rawte, ŋaa gine maman ? Ŋaa rasin̰ kuuk dakina ka dambar iŋ gemo, kar ŋa ɓaayiy bariyin ta rawte-ata wal maman ? 13 Ka seener nu kaawaako, ya ŋa gasta, ŋaa aaciye. Ho aaciyin̰ji-ak yaa pake aaciye ka ŋuur kuuk dakin bal rawte. 14 Ansii ko, Takko kaak goy ka samaaner rakiyɗo yoo rakki min koogin-aŋ yaa rawte. »

Nige ka siŋor

15 Iisa kaawtu pey aman : « Ya siŋjiŋ kat nigjiŋ, ɓaa gasig keejiŋ di ho gaarjiig maan kaak ŋa nigiiji. Ya ŋa cokiyin̰ciŋ, ŋaar-ak ki amir iŋ siŋjiŋ. 16 Kar ya ŋa pooce gay, kol gem rakki wala gee seera. Paa kat, kaaw yaa mate iŋ saadinna seer wala subba ar kaak Kitamne kaawiyo.† 17 Ya ŋa pooc cokiyin̰ saadinna-aku, kaawco ɗo gee ku *Eglizdi. Kar ya ŋa pooc cokiyin̰ gee ku Eglizdi-ak gay, talig ar ŋa gem kaak ibanno Buŋ wal gay obe miirir.

18 « Ka seener nu kaawaako, maan kaak ku poocig keɗer, kuwaŋ sa, ŋuu poocin̰ji, ho maan kaak ku ooyig keɗer, kuwaŋ sa, ŋuu ooyin̰ji.

19 « Nu kaawaako pey, ya seer minninko dee kaawco keɗer a ŋuu inde maanna min ɗo Tanni ka kuwa, maanna-ak, ŋaaco berin̰ji. 20 Ka seener gay, ay wer kaak gee seer wal subba n̰um iŋ siŋ kunto, nun gay ɗatikco. »

Daŋil ta gay riyor kaak pooc saamiye

21 Hiyya, Piyer sin̰jiiji moota ɗo Iisa ho ŋa indiig aman : « Gem kol *Rabbiney, ya siŋdu kat nigdu, naaji saamiye dees minaw ? Dees peesira walla ? » 22 Iisa gay telkiiji aman : « Ha’a, dees peesirro. Illa orok peesira kat peesira ! 23 Naako gaare *Meennaw ta Buŋdi taar ar maa. Taar ar Sultan kaak raka ose gurus iŋ gay riyoy. 24 Min ŋa tees ose, ŋu iyiiji gay riyor rakki kaak yaaji kappiye tammin ŋon̰oŋon̰o. 25 Kar gay riyor-ak gay bal gedire kappiye ɗaanay. Hiyya Sultan-ak bertu izinne a ŋuu gidiyin̰co ar ɓerrina : ŋaara, daaciy, kooginay iŋ gamnay okin̰co. Ŋa kaawtu pa-ak a ŋaaji kappiyin ɗaanay-ata. 26 Min pa-ak, gem-ak dersitu ɗo uŋji ho ŋa marmiliiji aman : ‟ Gem kol tacco, ic subirraw di, naan̰ kappiyinti okintiti ! ” 27 Hiyya, tatkuwiy-ak taltu aminduwiy, ŋa saamiyiijit ɗaanay ho ŋa rasiig ŋa ɗeettu. 28 Ɗo ɗeetin̰ji, ŋa ŋaamtu iŋ rakki min een̰ji kuuk ŋu giniy riy sawa. Gem-ak, ŋa aaɗaag ɗaan sooɗ pa. Ŋa gaɓguɓiiga ho ŋa kaawiiji aman : ‟ Yalla kappiyorduut ɗaanar ! ” 29 Giji-ak dersitu ɗo uŋji ho ŋa marmiliiji aman : ‟ Gem kol royay, ic subirraw di, naan̰ kappiyinti ! ” 30 Kar ka boodaaga-ak gay pooce. Ŋa sakkiyiiga ho ŋu obiig daŋaayne, illa ya ŋa kappiyit ja ɗaanay. 31 Min gay riyor taliig maan kaak asji ɗo royco-ak, aditco nigtu tak-tak ho ŋu dakiiji os okintiti ɗo tatkuwco. 32 Min ŋu osiiji, tatkuwco kaawiico a ŋuuji iyin̰ gay riyor-aka. Kar min ŋu iyiiga, ŋa leesiiji aman : ‟ Taloŋ gay riyor kaak gelbiney samaanno-aŋka ! Nun kat saamiyjin ɗaanan̰ okintiti asaan ki marmildu. 33 Nun tal aminduwin̰. Zer kiŋ sa yaa tale amindaw ta siŋjiŋ ɗoo ? ” 34 Hiyya, tatkaw-ak dapin̰tu aale ho ŋa n̰aamiig gem-ak a ŋuu asirin̰ ɗo riyor nam ŋaa kappiyin ɗaanay okintiti. »

35 Kar Iisa kaawtu aman : « Ampaa ko, Tanni kaak goy ka samaaner yaako gine, ya rakki minninko saamayɗo ɗo siŋji iŋ gelbin rakki. »

19

Garaan ɗo bi ka totiriikar

(Maark 10.1-12)

1 Min Iisa gaastu iŋ garaaney, ŋa uctu min kiɗ ka Galile ho ŋa ɓaawtu ɗo kiɗ ka Zuude, aar barre ka Zurdan. 2 Gee dakina aaɗiiga ho ŋa cooliig geen̰co kuuk raɗaw.

3 Kar *Pariziyenna daarin̰ ɓaawiiji moota, ŋu rakiy gaase baay. Paa ko, ŋu indiig aman : « *Gaanuunte bera botol taat gem yaa totirin daaciy ɗo ay maan kaak ta nigtu walla ? » 4-5 Iisa gay telkiico aman : « Kitamne kaaw aman : ‟ Ɗo teesindi, Buŋ kilgiyiig mitko iŋ daatko. ”* » Kar ŋa kaawtu pey aman : « Ɗo bi ŋaar-ak ko, mitko yaa rasin̰ tacco iŋ yaaco, ŋa ɓaayiy n̰ume iŋ daaciy, ho seerco, ŋuu gine ar gem rakki di ɗo uŋji ka Buŋdi. Ku garkiyit ɗoo-at kaaw-anta ? 6 Ampa-ak, ŋu seerro pey, ŋu n̰um ko ar gem rakki di. Maan kaak Buŋ ɗuunga-ak, gem ipiraagɗo ! » 7 Pariziyenna indiig aman : « Hadi, maa di Muusa gay bertu botol ɗo gemor taat ŋaa bere maktumne ta totiriikar ɗo daaciy ? » 8 Iisa gay telkiico aman : « Muusa berko botol taat kuu totirin̰ daɗitko asaan kaƴko bombo. Yampa, ɗo teesindi-ak taar paaɗo. 9 Nu kaawaako, ya gem totirit daaciy ho ŋu bal obin iŋ gemo, kar ŋa obtu ta pey, taar-at daaciyɗo ar ŋa kokina karan di. »

10 Kar maajirnay kaawiiji aman : « Ya ampa-ak, guna mitik yaa goye bal daatko. » 11 Iisa gay telkiico aman : « Gee okin̰co gediraaɗo icin kaaw-anta, illa ŋuur kuuk Buŋ berco ja. 12 Ka seener, gee daarin̰, min ŋu weeyiig di, botol ta obindi, Buŋ toɗcota. Daarin̰ gay, ŋu ticgu†. Kar daarin̰ gay, maaniico kat ic niyine a ŋu obaaɗo daaɗ ɗo bi ka *Meennaw ta Buŋdi. Ŋaar kaak nec icin̰ ɓilde ŋaar-aŋka, ŋa icga ! »

Iisa iŋ koogin kuuk n̰aaɗa

(Maark 10.13-16, Luk 18.15-17)

13 Min ŋaar-ak, gee iyiiji koogin ɗo Iisa a ŋaaco lee pise ho ŋaaco inde barkin min ɗo Buŋdi. Kar maajirnay gay leesiico ɗo gee-aku. 14 Kar Iisa ɗiyiico aman : « Rasoŋ koogin-aŋ yaadu ase. Dakon̰co toɗenno, asaan Meennaw ta Buŋdi, taar ɗo gee kuuk ar koogin-aŋku. » 15 Hiyya, ŋa leeyiico pisin̰ji, kar ŋa ɗeettu min ɗo wer-aka.

Iisa iŋ gay gamnar

(Maark 10.17-31, Luk 18.18-30)

16 Min ŋaar-ak, gem rakki ɓaawiiji ɗo Iisa ho ŋa indiig aman : « Gem kol tacco, naa gine maa kaak sellen̰ naa gase goye ka gaasɗo ? » 17 Iisa gay telkiiji aman : « Maa di ki indiin ɗo bi ka maan kaak sellen̰ ? Illa maan rakki di kaak sellen̰. Ya ki raka goye ka gaasɗo, karmiyiig *gaanuun ka Buŋdi. » 18 Gem-ak indiig aman : « Gaanuun ka moo ? » Iisa gay telkiiji aman : « Dakoŋ deenno gee, kuŋ miday, dakoŋ kokinenno daaɗ kara ho kuŋ daaɗ oki, dakoŋ kokinenno miday kara, okiŋko, dakoŋ kokinenno gamna ho dakoŋ diyenno kaaw ɗo gemor maalan di. 19 Beroŋ horoomine ɗo aginiyko ho elguwoŋ eeŋko ar ziŋka ku maaniiko. »‡ 20 Ɗubil-ak kaawiiji aman : « Gaanuun-aŋ okin̰ji nu karmiyga. Di kar naa gine maman pey ? » 21 Iisa kaawiiji aman : « Ya ki raka gine zin̰ *cawar, ɓaa gidiyig gamnan̰ okin̰co kuuk ki gintu ho berig gurusji ɗo pokirnar, kar kii gase malle kuwa ka samaaner. Min ki gin ko ampa-ak, asu ho aaɗnu. » 22 Min ɗubil-ak doriit kaaw-at, ŋa ƴiimiit wijeeney asaan ŋa gay gamnar.

23 Iisa kaawiico ɗo maajirnay aman : « Ka seener nu kaawaako, un̰je ka ɗo Meennaw ta Buŋdi, ŋaar raɗa ɗo gay gamnar ! 24 Nu ɗiyaako pey a lokumo gediraaɗo taa bire min ɗo bee ka ripirrer. Kar ɗo gay gamnar gay, un̰je ɗo Meennaw ta Buŋdi yaaji gine pey raɗ paka. » 25 Min maajirnay doriig kaaw-at, ŋu ajbiytu tak-tak ho ŋu kaawtu aman : « Di ampa-aŋ gay, waa yaa gase jile ? » 26 Kar Iisa gay taliig ƴalaaŋ ho ŋa ɗiyiico aman : « Maan kaak patiya kaƴco ku geemir, ɗo Buŋdi gay, ŋa melen̰ di. »

27 Hiyya, Piyer ictu kaawo, ŋa ɗiyiiji aman : « Cokay, ni rasig gamin okin̰co, ni aaɗin̰ciŋ. Nin gay yaa gase maa ? » 28 Iisa ɗiyiico aman : « Ka seener nu kaawaako, ya kiɗ newis marbinto, nun *Roŋ gemor yaa goye ka seesdu ka *darjiner. Kar kuŋ kuuk orok iŋ seer aaɗintu gay, kuu goye ɗo seesna ku sultan, kuu ɗukume seriine ɗo tamba ta orok iŋ seer ta gee ku Israyeel. 29 Ya gem kaak rasig geriy, siŋtay, aginiyji, kooginay wala morginay ɗo saan tanto, ŋaa gase dakin pak miya. Ho ŋaa gase pey goye ka gaasɗo. 30 Gee dakina kuuk ogir diŋka yaa ɗake aaro ho dakina kuuk aaro yaa ogire. »

20

Daŋil ta mee jineendi iŋ gay riyoy

1 Iisa kaawtu pey aman : « Cokiyoŋ, naako gaare *Meennaw ta Buŋdi taar ar maa. Gin mee jineendi rakki kaak amil bariye gay riyor iŋ kawtir wer dugus-dugus a ŋu ɓaa gine riy ɗo jineenji. 2 Ŋa gastu gee, ŋu deetu kaawco a ŋaaco kappiye ar kaak ŋu kappiygiy eel ta riyor, kar ŋa n̰aamiig ɗo jineenji. 3 Ŋa amiltu pey iŋ pat parrika ta kawtira ho ŋa gastu gay riyor ku pey ɗo wer ka berel ka helliner. Ŋu goy maalan di. 4 Ŋa kaawiico aman : ‟ Kuŋko oki, ɓaaŋ ginoŋ riy ɗo jineendu ho naako kappiye maan kaak yaako kuuniye. ” 5 Hiyya, ŋu ɓaawtu. Kar mee jineendi-ak amiltu pey iŋ ƴiriyo ho ŋa n̰aamiig pey ɗo jineenji ŋuur kuuk goy maala-aku. Iŋ pat subba oki, ŋa gintu pa. 6 Ba aaro, ŋa amiltu pey iŋ pat beeƴ ta maako. Ŋa gastu pey gee goy maalan di ɗo wer ka berel-aka. Ŋa indiig aman : ‟ Maa di ku eeliy ɗo wer-aŋ di bal riyo ? ” 7 Ŋuur gay telkiiji aman : ‟ Di gem dakinti kollo ɗo riyor-ak gay ! ” Ŋa ɗiyiico aman : ‟ Di ŋaar-ak, kuŋko oki ɓaaŋ ginoŋ riy ɗo jineendu. ”

8 « Min pat gale, mee jineendi kaawiiji ɗo gay kappiye gurusdi aman : ‟ Kolig gay riyor ho ay gem di, kappiyiy ar kaak ŋu kappiygiy eel ta riyor. Tees ja iŋ ŋuur kuuk as ba aaro, kar kii gaase iŋ kuuk as awalle. ” 9 Hiyya, ŋuur kuuk tees riy iŋ pat beeƴ ta maako-ak astu, ho ay gem di, ŋa kappiyiiji ar eel ta riyor. 10 Ŋa kappiyiit ɗo ay gemo nam ŋa ottu ɗo ŋuur kuuk as awalle. Ŋuur gay pakira a wal ŋaaco kappiye dakin paka. Kar ŋuur oki, ŋa kappiyco ar ta een̰co di. 11 Min ŋa kappiyiico, aditco nigtu iŋ mee jineendi 12 ho ŋu kaawiiji aman : ‟ Ŋuur-aŋ kat as ba aaro ho ŋu gin riy pat rakki di. Nin-aŋ taaɓiy iŋ riyo, ni icit pat ɗo kaƴni nam ni eeltu. Kar kat ki kappiyinti sawa di ! ” 13 Kar mee jineendi-ak telkiiji ɗo minninco rakki aman : ‟ Gem kol royay, nun tiyaacinno. Gi kaaw ja a naan̰ kappiye tamma rakki ɗo eelon̰ wal maman ? 14 Icig gurusjiŋ ho ɗeettu ! Ya nu raka kappiye ɗo ŋaar kaak as ba aaro ar kaak nu kappiyiijiŋ lociŋ, taar-an isgicinno. 15 Nu gin botol taat naa gine maan kaak nu rakiy iŋ gurusdu wal nu ginno ? Wala ki giniit hasuudinaw-aŋ asaan nu sellen̰ ? ” » 16 Kar Iisa kaawtu pey aman : « Paa ko, gee kuuk aaro yaa ogire ho kuuk ogire yaa ɗake aaro. »

Kaaw ta subbiŋkar ta Iisa ɗo bi ka muutuy iŋ nooyin̰ji

(Maark 10.32-34, Luk 18.31-34)

17 Min ŋaar-ak, Iisa coontu Zeruzaleem. Wiktin taat ŋu ɓaayiyo, ŋa koliig maajirnay kuuk orok iŋ seer keeco di ho ŋa kaawiico aman : 18 « Cokiyoŋ, diŋ gi ɓaa Zeruzaleem. Anner ko, nun *Roŋ gemor, ŋuun berin ɗo pise ku agindaw ku gay satkiner ho iŋ agindaw ku gaanuundi, ŋuu dee kaawco a ŋuun deendu. 19 Kar ŋuun berin pey ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo, ŋuudu samtiye, ŋuun koocin iŋ korɗiŋgo ho ŋuun ɗooɗin ka etor. Kar ƴiriy ta subbiŋkar gay, naa nooye. »

Inde ka atan̰ Zaak iŋ Yaaya

(Maark 10.35-45)

20 Min ŋaar-ak, daaciy ta Zebede sin̰jiiji moota ɗo Iisa iŋ kooginti kuuk seer-aku. Kar ta dersitu ɗo uŋji asaan ta raka indin̰ maanna. 21 Iisa gay indiit aman : « Ka raka maa ? » Taar gay aman : « Baan̰or ja, wiktin taat ki asiy teen *Meennuwin̰, nu raka a kooginar kuuk seer-aŋ, rakki yaa goye ɗo meedan̰ ho rakki gay ɗo n̰ugilan̰. » 22 Iisa telkiico aman : « Kuŋ bal ibine baay ta maan kaak ku indiy-aka. Kuu gedire seen *kordindi ta taaɓiner taat naa see-anta walla ? » Ŋuur gay aman : « Hii, nii gedire. » 23 Iisa telkiico aman : « Ka seener, kuu ase see min ɗo kordindir ta taaɓiner-ata. Kar ɗo goye kaak ɗo meedar wala ɗo n̰ugilal gay, nun ginno botol ta naa berin̰ji. Werin ŋuur-ak, Tanni kat siyiig ɗo ŋuur kuuk ŋa doɓtu. »

24 Min maajirna kuuk orok doriit kaawco-at, ŋu dapin̰iico ɗo siŋta kuuk seer-aku. 25 Hiyya, Iisa koliig okin̰co ho ŋa kaawiico aman : « Ku iban kadar meennay ku duniiner hokumiyaag geen̰co iŋ guwaane ho aginduwco goyaaco ɗo kaƴco. 26 Kar lokoŋ gay, ta ginaaɗo pa. Minninko ya gem kaak raka gine tatkaw, illa ŋaa ginen̰ ja ar gay riyko, 27 ho ya minninko rakki raka ogire, illa ŋaa ginen̰ ja ar ɓerriko. 28 Ansii ko, nun Roŋ gemor, nu bal ase a gee yaadu gine riyo. Nun as a naa gine riy ɗo geemir, naa bere zir ɗo ŋuur kuuk goy ɗo zunuubinnar a gee dakina yaa gase jile. »

Coole ka noolin seera

(Maark 10.46-52, Luk 18.35-43)

29 Iisa iŋ maajirnay amiltu min geeger ka Zeriiko, ŋu ɓaayiy Zeruzaleem ho gee dakina aaɗiiga. 30 Ɗo wer-ak, gin noolin seer kuuk goy ɗo bit ka botildi. Ŋu dortu a Iisa bira min eɗe ho ŋu teestu koole raɗa aman : « Gem kol *Rabbinni, *Roŋ ka Dawuud, tal aminduwni ! » 31 Gee kuuk dakin-ak gay awn̰iico aman : « Ha’, bugumoŋ ! » Kar ŋuur gay jaalaat pey gaaƴco aman : « Gem kol Rabbinni, Roŋ ka Dawuud, tal aminduwni ! » 32 Iisa peytu, ŋa koliigu ho ŋa indiig aman : « Ku raka naako gine maa ? » 33 Ŋuur gay telkiiji aman : « Gem kol Rabbinni, pilniig odinni ! » 34 Iisa taliit aminduwco ho ŋa diiriig odinco. Ek di odinco piltu ho ŋu teestu aaɗin̰ji.

21

Un̰je ka Iisa Zeruzaleem ar Sultan

(Maark 11.1-11, Luk 19.28-40, Yaaya 12.12-19)

1 Wiktin taat Iisa iŋ maajirnay ɓaawtu moota iŋ Zeruzaleem, ŋu ottu ɗo koot ka Olibiyennar, moota iŋ hellin rakki taat ŋu koliy Betpaze. Ɗo wer-ak, Iisa tabirtu maajirnay seera 2 ho ŋa ɗiyiico aman : « Ɓaaŋ ɗo hellin ta goy uŋda antare. Ya ku ote, kuu gase ɗurkila ɗuune iŋ roŋti. Ipironta ho iyonduuta iŋ roŋti. 3 Ya waan indaako a maa di ku ipiriit ɗurkil-anta, telkon̰ji aman : ‟ Ŋa *Rabbin kat rakaata. ” Ek di ŋaako rasiŋko kuudu iyinti. »

4 Ta kuuniytu ampa-aŋ a kaaw taat nabiin̰ce kaawtu awalle astu ɗo werti aman :

5 « Kaawon̰co ɗo gee kuuk ɗo geeger ka *Siyon aman :

Taloŋ, sultinko asaako,

Ŋa dalulle ho ŋa n̰ep ɗurkila,

ka seener, ŋa n̰ep roŋ ka ɗurkilal. »*

6 Maajirna-ak ɓaawtu ho ŋu gintu ar kaak Iisa kaawiico. 7 Ŋu iyiijit ɗurkila iŋ roŋti, ŋu siddiyiig iŋ kesuunco ho Iisa n̰eptu kuwa. 8 Gee dakina ɗeeriit kesuunco ɗo botildi. Daarin̰ gay, ƴiimtu tapar ku atiydi ho ŋu leeyiig ɗo botildi.† 9 Gee kuuk jaawa ɗo uŋji ho kuuk aaɗaaga kooliy aman :

« Hozanna, *Roŋ ka Dawuud !

Barkin ɗo ŋaar kaak asa iŋ siŋ ku Rabbine !

Hozanna, ozilinteŋ Buŋte

kaak goy kuwa ka samaaner ! »‡

10 Wiktin taat Iisa un̰jiy Zeruzaleem, gee ku geegirdi okin̰co gina yik-yik. Ŋu indiy ziŋkico aman : « Ŋaar-aŋ gay maa gemira ? » 11 Gee kuuk dakin-ak telkitu aman : « Ŋa Iisa, nabiin̰ce kaak min geeger ka Nazareet, kiɗ ka Galile. »

Iisa ɗo ger ka Buŋdi

(Maark 11.15-19, Luk 19.45-48, Yaaya 2.13-22)

12 Min pa-ak, Iisa un̰jitu ɗo *ger ka Buŋdi ho ŋa teestu atkin̰ okin̰co kuuk suugiya atta-aku. Ŋa akiliicog taabulnico ku gee kuuk maka gurus ho iŋ seesna ku gee kuuk suugiya ammaamna. 13 Ŋa kaawiico aman : « Kitamne kaaw aman : ‟ Gerir, ŋaar ger ka salaaner. ”§ Kar kuŋ gay ginig ger ka kokiniydi. »

14 Wiktin taat Iisa goy misa ɗo ger ka Buŋdi-ak, noolna iŋ mersina asiiji ho ŋa cooliigu. 15 Agindaw ku gay satkiner iŋ ku gaanuundi dapin̰tu min ŋu taliig gamin kuuk ajbay Iisa giniyo, iŋ koogin kuuk koola ɗo ger ka Buŋdi aman : « Hozanna, barkin ɗo *Roŋ ka Dawuud ! » 16 Ampaa ko, ŋu kaawiiji ɗo Iisa aman : « Ki cokiyiit kaawco-ata ? » Iisa telkiico aman : « Hii, nu cokiyta. Ho ɗo Kitamner ŋu kaaw aman :

‟ Buŋni, ki giniy nam koogin ku n̰aaɗa oki,

oziliika yaa amile min ɗo biŋkico.

Ho ŋuur kuuk siya misa buw sa yaan̰ ozile. ”*

Kaaw-an, ku bal garkiyin ƴiriy rakki walla ? » 17 Min pa-ak, Iisa uctu ho ŋa rasiigu. Ŋa ɗeettu min ɗo geeger ka Zeruzaleem ho ŋa daktu wal Betani.

Iisa iŋ et ka waaɗo

(Maark 11.12-14, 20-24)

18 Min wer waltu, Iisa yeeptu ɗo geeger ka Zeruzaleem ho mey gay diyaaga. 19 Ŋa taltu et kaak ŋu kolaag *pigiye ɗo bit ka botildi ho ŋa ɓaawtu ɗo baay. Ŋa kociltu, kar ŋa bal gase yoo roŋo, illa tapar di. Ŋa kaawiiji ɗo et-ak aman : « Kiŋke-aŋ wiyaaɗo pey yoo roŋo ! » Min ŋa kaawtu pa-ak, ta bite-aŋ di et-ak aaƴtu yarap. 20 Min maajirnay taliig et aaƴe-ak, ŋu ajbiytu tak-tak. Kar ŋu indiig Iisa aman : « Maman et-aŋ aaƴtu koɗok ampa ? » 21 Iisa gay telkiico aman : « Ka seener nu kaawaako, ya ku gin imaan ho aditko seerro-ak, kuu gedire ginin̰ maan kaak nu gintu ɗo et-aŋka ho kaak pak ŋaar-aŋka oki. Kuu gedire kaawe ɗo damba-an aman : ‟ Ucu, ɓaa gal ɗo barrer ! ” Ek di Buŋ yaa jaŋkinti. 22 Ay maan kaak ku indiy iŋ imaan min ɗo Buŋdi, ŋaako berin̰ji. »

Izinne ta Iisa asa min momo ?

(Maark 11.27-33, Luk 20.1-8)

23 Min ŋaar-ak, Iisa un̰jitu ɗo ger ka Buŋdi ho ŋa teestu garkiye gee. Kar agindaw ku gay satkiner iŋ *aginay ku Yuudinnar ɓaawiiji ho ŋu indiig aman : « Waa berjiŋ botol taat ki giniig gamin-aŋku ? Izinne-an, ki gasit min momo ? » 24 Iisa gay telkiico aman : « Nun oki yaako indiŋko maanna iŋ kaaw rakki di. Ya ku telkidu, naako gaarin̰ waan kaak beraadu botol taat nu giniig gamin-aŋku. 25 Waa n̰aamig Yaaya-Batist a ŋaa *batiziye gee ? Ŋa Buŋ wala ŋu geen di ? » Kar agindaw-ak teestu meele benannico aman : « Kar giiji telkeŋ kat a maa ? Ya gi telkiji a ŋa Buŋ kat n̰aamga, ŋaate indinte pey aman : ‟ Maa di ku poociit kaawoy ? ” 26 Kar ya gi telkiji aman : ‟ Ŋu geeŋ kat n̰aamga, ” ŋaar-ak, paa gee kuuk dakin-aŋ yaate uce, asaan okin̰co pakira a Yaaya, ŋaar nabiin̰ce. » 27 Hiyya, ŋu telkiiji ɗo Iisa aman : « Ni ibanno waan kaak n̰aamga. » Kar Iisa gay kaawiico aman : « Di ŋaar-ak, nun oki gaaraakonno waan kaak berdu botol taat nu giniig gamin-aŋku. »

Daŋil ta koogin seera

28 Min pa-ak, Iisa kaawiico aman : « Pakiroŋ ɗo daŋil taat naako dele-anta : Gin gem rakki, kooginay seera. Ŋa kaawiiji ɗo roŋji kaak aawo aman : ‟ Ƴiriyta-aŋ, ki ɓaa gine riy ɗo jineendi. ” 29 Kar roŋji-ak gay telkiiji aman : ‟ Ha’a, nu ɓaaɗo. ” Kar ba aar gay, ŋa moyiit kaawoy-ata ho ŋa ɓaawtu. 30 Kar tacco kaawiiji pey ɗo aaroy a ŋa ɓaa gine riy ɗo jineendi. Ŋaar gay telkiiji aman : ‟ Hii baaba, naa ɓaawe ! ” Kar ŋa ɗaktu. » 31 Kar Iisa indiig agindaw ku gay satkiner iŋ *aginay ku Yuudinnar-ak aman : « Kaawondu ja, min koogin kuuk seer-aŋ, ka moo ginit riy taat tacco gaariico-ata ? » Ŋuur gay telkiiji aman : « Ŋaar kaak aawo-aka. » Hiyya, Iisa kaawiico aman : « Ka seener nu kaawaako, gay obe miirir iŋ azbinna yaako ogire ɗo *Meennaw ta Buŋdi. 32 Ka seener gay, Yaaya-Batist asko gaar botol taat samaane ho kuŋ gay bal icin kaawoy. Kar azbinna iŋ gay obe miirir gay icta. Ku taliig iŋ odinko maan kaak ŋa gintu, kar iŋ taar-an oki, ku bal nedimin pikirriko ho ku bal icin kaawoy. »

Daŋil ta gay gooƴe jineendi kuuk jookumo

(Maark 12.1-12, Luk 20.9-19)

33 Iisa kaawtu pey aman : « Cokiyoŋ, naako dele daŋil ta pey. Gin mee jineendi rakki. Ŋa taattu atay kuuk ŋu koliy *bin̰ ɗo jineen-aka ho ŋa ŋaamiig iŋ kelel†. Ŋa siytu dukitka taat ŋuu miƴin̰ roŋ ku atiydi-aku. Kar ŋa pintu ger bolok a ŋuu coke kuwa ŋuu gooƴin̰ji. Hiyya, ŋa rasig jineen-ak ɗo gee daarin̰ a ŋuu gooƴin̰ji ho ŋa ɗeettu marti. 34 Ɗo wiktin taat roŋ-ak nee, ŋa n̰aamtu gay riyoy ɗo gee kuuk gooƴaag jineen-ak a ŋuuji berin haginey. 35 Kar gay gooƴindi-ak obiig gay riyor-aku. Ka rakki ŋu koociiga, ka seeriŋkar ŋu deeyiiga, kar ka subbiŋkar gay ŋu dawig iŋ dambay, nam ŋaar oki mattu. 36 Kar mee jineendi-ak n̰aamtu gay riyor ku pey, dakin pak kuuk awalle. Kar ŋuur oki, gay gooƴindi-ak giniig ar kaak ŋu giniig een̰co ku awalle. 37 Ba aaro, mee jineendi n̰aamiicog roŋji. Ŋa kaawiy ɗo adiy aman : ‟ Roŋdu-aŋ, ŋuu karmiyin̰ji. ” 38 Kar min gay gooƴindi-ak taliig roŋji ɓaaco-ak, ŋu kaawtu benannico aman : ‟ Taloŋ, aŋkar ko kaak ya tacco mate, jineen yaaji ɗake. Asoŋ, daanteŋga, kar jineen yaate ɗake lote ! ” 39 Hiyya, ɗo wer-ak, ŋu obiiga, ŋu imiliig kara min ɗo jineendi ho ŋu deeyiiga. »

40 Min pa-ak, Iisa indiig gee kuuk cokiyaaga-ak aman : « Ya mee jineendi kat as gay, ŋaa ginin̰co maman ? » 41 Ŋuur gay telkiiji aman : « Ŋuur gee kuuk gelbinco samaanno-aku, ŋaa taaɓiyin̰ ko taaɓiye nam ŋaa deen̰co. Kar ŋaa berin̰ jineen-ak ɗo gee ku pey kuuk yaaji berin haginey ya wiktin ta okiɗin̰ji nece. »

42 Iisa gay kaawiico aman : « Ɗo Kitamner, ŋu kaaw aman :

‟ Ŋa dambi kaak gay pinindi accitu,

Ŋaar ko gin dambi kaak taɓ ka gerdi.

Aŋ ko maan kaak Rabbin Buŋ gintu,

Ho ŋa ajbiyinte tak-tak. ”‡

Kaaw-an, ku bal garkiyin ƴiriy rakki walla ? »

43 Iisa kaawiico pey aman : « Ɗo bi ŋaar-ak ko, Buŋ yaa imilin *Meennuwiy minninko ho ŋaa berin ɗo gee ku pey kuuk yaa gine maan kaak Buŋ rakiyo. 44 [Ay waan kat galji ɗo dambi-aŋka, ŋaa ƴiime karap-karap, ho ya dambi-aŋ kat galji ɗo gemor gay, ŋaa rigin̰in̰ji dagiygay.]§ »

45 Min agindaw ku gay satkiner iŋ *Pariziyenna doriig dele ka daŋlay-at, ŋu ibintu kadar ŋa ceera loco. 46 Min ŋaar-ak, ŋu bariyiy botol taat ŋuu obin̰ji, kar gay, ŋu gina kolaw ɗo odin ku geemir, asaan okin̰co ŋu talaag Iisa ar nabiin̰ce.

22

Daŋil ta gee kuuk ŋu kolig ɗo iidiner

(Luk 14.15-24)

1 Iisa kaawiico pey ɗo geemir iŋ dele ka daŋlal aman : 2 « Cokiyoŋ, naako gaare *Meennaw ta Buŋdi taar ar maa. Taar ar sultan kaak gin tee ɗo iidin ta obe ka roŋji. 3 Ŋa n̰aamtu gay riyoy a ŋuu ɓaa kole gee kuuk siŋco goya ɗo teendi. Kar ŋuur gay pooce. 4 Min ŋu pooce, ŋa n̰aamtu gay riyor ku pey a ŋuuco kaawe ɗo gee-aŋ aman : ‟ Jaman̰ce*, teendu ŋaar nee ko, nu dapsiyig barkiydu ho mallel kaak neere-neere. Gamin okin̰co odinco nece. Asoŋ kate ɗo tee ka obindi. ” 5 Kar ŋuur kuuk ŋu koliy-ak bal icin kaaw-at ɗo aditco. Daarin̰ ɗeet ɗo riyniico, daarin̰ ɗeet ɗo morginco ho daarin̰ gay ɗeet ɗo suuginniico. 6 Kar daarin̰ gay obiig gay riyor-aku, ŋu koociig ko kooce nam ŋu deeyiigu. 7 Hiyya, sultan adiy nigtu. Ŋa n̰aamtu askirnay ŋu deeyiig gay dee geemir-aku, ho geegirco sa, ŋu erga. 8 Min pa-ak, ŋa kaawiico ɗo gay riyor aman : ‟ Tee ka iidin ta obindi ŋaar nee ko. Kar gee kuuk siŋco goy-ak gay bal ture teen̰ji. 9 Diŋ amiloŋ ɗo ŋaamiig ta botilniidi ho ay gem kaak kuu ŋaame-ak, kaawon̰ji a ŋaa ase tee. ” 10 Hiyya, gay riyor amiltu. Ŋu n̰umiig gee okin̰co kuuk ŋu gastu, ŋuur kuuk samaane iŋ kuuk samaanno oki. Paa ko, ger kaak ŋuu iidiye-ak miintu iŋ gee. 11 Min sultan un̰jitu ɗo wer kaak marti goyiy-ak, ŋa taltu gem rakki kaak bal ise kesuun ta iidiner. 12 Kar ŋa indiig aman : ‟ Gem kol royay, ki un̰jitu anne bal kesuun ta iidiner-an gay maman ? ” Gem-ak gay bal pile biy. 13 Hiyya, sultan-ak kaawiico ɗo gay riyor aman : ‟ Gem-aŋ, ɗuunon̰jiig asin̰ji iŋ pisin̰ji ho accoŋ kara ɗo gondikor. Ɗo wer ka taaɓiner-ak, ŋaa ale ho ŋaa eeyme saaŋji. ” 14 Ampaa di oki, gee dakina, ŋu koliigu, kar kuuk Buŋ doɓtu gay, ŋuur sooɗ di. »

Kappiye ka miirir

(Maark 12.13-17, Luk 20.20-26)

15 Min ŋaar-ak, *Pariziyenna ɓaawtu dee kaawco. Ŋuu bariye botol taat ŋuu obin̰ji Iisa iŋ kaawo. 16 Min kaawco mate, ŋu n̰aamtu maajirinco daarin̰ iŋ daarin̰ min ŋuur kuuk aaɗaag *Herood.† Gee-ak kaawiiji ɗo Iisa aman : « Gem kol tacco, ni iban kadar ki kaawa seene. Ki garkiya gee iŋ botol ta Buŋdi taat taɓ. Kiŋ isgicinno iŋ gee kuuk kaƴco jaale ho ki ginno kolaw ɗo geemir. 17 Hadi kaawnin̰ ja, *gaanuunte kaaw a gii kappiye miiri ɗo Sezaar, sultan ka tatik ka Room, wala gi kappiyaaɗo ? » 18 Kar Iisa gay ibinit pikirrico taat samaanno. Paa ko, ŋa telkiico aman : « Taloŋ gee kuuk kaawa iŋ biŋkico di aŋku ! Maa di ku ɗibiidu ? 19 Gaarondu ja tamma ka kappiye miirir-aka ? » Hiyya, ŋu gaariijig tamma-aka. 20 Kar Iisa indiigu aman : « Kaa iŋ siŋ kuuk siir kuwa-aŋ gay ku waa ? » 21 Ŋu telkiiji aman : « Ku Sezaar. » Kar Iisa kaawiico aman : « Di ŋaar-ak, gamin ku Sezaar, beron̰jiig ɗo Sezaar, ho ku Buŋdi sa, beron̰jiig ɗo Buŋdi. » 22 Min ŋu doriit kaawoy-at, ŋu ajbiytu tak-tak. Kar ŋu rasiiga ho ŋu ɗeettu.

Kaawo ɗo bi ka nooyindi

(Maark 12.18-27, Luk 20.27-40)

23 Ƴiriy taar-at di, gee daarin̰ kuuk ŋu koliy *Sadusiyenna ɓaawiiji ɗo Iisa. Gee ŋuur-ak kaawa a gee ku mate, ŋuur nooyɗo. Ŋu astu indin̰ Iisa aman : 24 « Gem kol tacco, Muusa siir ɗo Kitamner aman : ‟ Ya gem ob daatko ho ŋa mat bal mico, siŋji yaa obin murgil-ata. Paa kat, taaji wee koogin ɗo siŋji kaak mate. ” 25 Cokay, gin siŋta peesira ɗo ɗatikni. Ka aawo obtu daatko, kar ŋa mattu bal mico. Ampaa ko, ŋa rasiit murgil-at ɗo siŋji kaak aaroy. Siŋji-ak obiita. 26 Min ŋa obta, ŋaar sa mattu. Ka subbiŋkar obiita. Ŋaar oki mattu. Okin̰co, siŋta kuuk peesir-ak obiita ho ŋu siibiytu bal koogina. 27 Min ŋu siibiye, ba aar taar sa menuwti gaastu. 28 Ɗo taar-an, kaawnin̰ ja, ɗo ƴiriy ta nooyindi, min kuuk peesir-aŋ, ka moo taa gine daaciy ? Asaan okin̰co-aŋ midiyti ! » 29 Iisa gay telkiico aman : « Kuŋko-aŋ rawte, asaan ku ibanno kaaw ta Buŋdi wala gudurrey. 30 Ka seener, ɗo ƴiriy ta nooyindi, ginno pey obe. Gee yaa goye ar *ɗubal ku Buŋdi kuuk goy ka samaaner. 31 Ɗo bi ka nooyindi, ku bal garkiyin kaaw taat Buŋ kaawiiko-anta wal maman ? Ŋa kaaw aman : 32 ‟ Nun Buŋ ka Ibraayim, Buŋ ka Isaaka ho Buŋ ka Yakuub. ” »‡ Iisa kaawtu pey aman : « Ŋa Buŋɗo ka gee kuuk mate, kar gay, ŋa Buŋ ka gee kuuk goy mento. » 33 Gee okin̰co kuuk dorit garaaney-at ajbiytu tak-tak.

Gaanuun kaak pakgig okin̰co

(Maark 12.28-34, Luk 10.25-28)

34 Min ŋu dortu kadar Iisa gedirco ɗo *Sadusiyennar nam ŋu gedarro pey pile biŋkico-ak, *Pariziyenna n̰umtu a ŋuuji ɓaawe. 35 Min ŋu ote, rakki min agindaw ku gaanuundi ictu kaawo a ŋaaji ɗibe iŋ kaawo. Ŋa indiig aman : 36 « Gem kol tacco, min gaanuun ka Muusa okin̰ji-aŋ, ka moo paka ? »

37 Iisa telkiiji aman : « Kii elin̰ *Rabbin Buŋjiŋ iŋ gelbin rakki, iŋ kelmon̰ okintiti ho iŋ pikirren̰ okintiti.§ 38 Ŋaar-aŋ ko gaanuun kaak awalle kaak pakgig okin̰co. 39 Goy pey ka seeriŋkar kaak ar ŋaar-aŋka. Ŋa ɗiya aman : ‟ Kii elin̰ gijiŋ ar zin̰ ka meen̰jiŋ. ”* 40 *Gaanuun ka Muusa okin̰ji iŋ kaawin kuuk nabiinna kaawtu, okin̰co n̰um ɗo kuuk seer-aŋ di. »

Masi iŋ sultan Dawuud

(Maark 12.35-37, Luk 20.41-44)

41 Min Pariziyenna goy misa ɗo wer ka n̰umin̰co-ak, Iisa indiig aman : 42 « Ku pakira maa ɗo bi ka Masi ? Ŋaa gine roŋ ka waa ? » Ŋuur gay telkiiji aman : « Ŋaa gine roŋ ka Dawuud. » 43 Iisa indiig aman : « Ya ta as ampa-aŋ gay, maa di Ruwwin ta Buŋdi n̰aamig Dawuud, ŋa koliig a ‟ Rabbine ” ? Ka seener, Dawuud kaaw awalle aman :

44 ‟ Rabbin Buŋ kaawji ɗo Rabbiner aman :

As goy ɗo meedar

nam wiktin taat naaco gedire ɗo adinen̰,

ŋuu gine wer ka lee asin̰jiŋ. ”†

45 Kar ya Dawuud kat kolaag Masi a ‟ Rabbiner ”, di maman ŋaa gine roŋji ? » 46 Ɗo wer-ak, waanco rakki sa balji gedire telke yoo maanna. Min ƴiriy taar-at, ŋu cimtu kaƴco cat, yoo waan sa indigigɗo pey.

23

Ɗo gaaƴiƴco agindaw ku Yuudinnar

(Maark 12.38-39, Luk 11.43-46, 20.45-46)

1 Min ŋaar-ak, Iisa kaawiico ɗo maajirnay iŋ gee kuuk dakin-ak aman : 2 « Agindaw ku gaanuundi iŋ Pariziyenna, Buŋ berco riy a ŋuu gaare baay ta gaanuun ka Muusa ɗo geemir. 3 Ampa-ak, karmiyon kaawco ho ginoŋ ay maan kaak ŋu kaawiiko. Kar gay, dakoŋ icenno botilco, asaan goyin̰co turro iŋ taat ŋu gaariy ɗo geemir. 4 Ŋu ɗuun gor oom aale ho ŋu diyiit ɗo geemir. Kar ŋuur maaniico gay, ŋu gaayɗo gee tak-tak iŋ icile ka gor-ata. 5 Riyco okintit taat ŋu giniy-at, ŋu rakiy a gee yaa talin̰co di. Gamin kuuk ŋu ɗuuniy a ŋu rawtaagɗo Buŋ, ŋu ginaag aginda. Ho batik sa, ŋu isa kuuk gin gamin ciilay-ciilay. 6 Ya ŋu kolig ɗo teendi, ŋu doɓa werin kuuk taɓ ho ɗo geray ku salaaner, ŋu el goye uŋda. 7 Ŋu el a gee yaaco ooye iŋ karaamine ɗo werin kuuk gee n̰umiyo ho ŋu el pey a gee yaa kolguwin̰ a ‟ *Rabbine ”. 8 Kar kuŋ gay, ya ŋu kolaako a ‟ Gem kol Rabbiney ”, dakoŋ ooyenno, asaan kuŋ okiŋko siŋta di, ho Rabbinko sa, ŋaar rakki di. 9 Ɗo kiɗar, dakoŋ kolenno gemo a ‟ Takko ”, asaan Takko ŋaar rakki di ho ŋa goy kuwa ka samaaner. 10 Ya ŋu kolaako a ‟ Gem kol tatkaw ” oki, dakoŋ ooyenno. Asaan Tatkuwko, ŋaar oki rakki di : ŋaar ko Masi. 11 Kaak tatik minninko yaa gine gay riyko. 12 Kaak jaala kaay ɗatik geemir, Buŋ yaa onin̰ji, ho kaak ona kaay gay, Buŋ yaa jaalin̰ji.

13 « Ɗo gaaƴiƴko, kuŋ agindaw ku gaanuundi iŋ kuŋ Pariziyenna. Kuŋ kuuk kaawa iŋ biŋkikon di ! Ku toɗaat botol ta *Meennaw ta Buŋdi ɗo geemir. Ka seener, kuŋ maaniiko un̰jaaɗo ho ku rasaaɗo ŋuur kuuk raka un̰je.

14 [« Ɗo gaaƴiƴko, kuŋ agindaw ku gaanuundi iŋ kuŋ Pariziyenna. Kuŋ kuuk kaawa iŋ biŋkikon di ! Ku sokaacog gamin ku murgilgildi ho pey ɗo salaankon sa, ku osa kaawin dakina a paa kat gee yaako oziliŋko. Ɗo bi ŋaar-ak ko, seriin taŋko yaa gine raɗ paka.]*

15 « Ɗo gaaƴiƴko, kuŋ agindaw ku gaanuundi iŋ kuŋ Pariziyenna. Kuŋ kuuk kaawa iŋ biŋkikon di ! Ku aaliig barrinay ho ku jaawiig adiy ka kiɗar okin̰ji a kuu gase gem rakki kaak yaa ice abaadinko. Kar ŋaar kaak ic kaawko gay, ku giniig a gem-aŋ tur ka aki pakgiko.

16 « Ɗo gaaƴiƴko, kuŋ noolna gay ɗaan̰e noolnal-aŋku ! Ku ɗiya aman : ‟ Ya gem looga iŋ *ger ka Buŋdi, taar-at tiyaaɗo. Kar ya gem looga iŋ daabne ka ger ka Buŋdi gay, taar-at yaa tee. ” 17 Hey, taloŋ kat oliyay ho noolna-aŋku ! Kaawondu ja, maa kaak tatik paka : daabne kaak ɗo ger ka Buŋdi wala ger ka Buŋdi kaak ginaag daabne *cawar ? Ŋa ger ka Buŋdi kat paka wal maman ? 18 Ku kaawiy pey aman : ‟ Ya gem looga iŋ wer kaak ŋu giniy *satkin ɗo Buŋdi, taar-at tiyaaɗo. Kar ya ŋa looga iŋ maan kaak ŋu bertu satkin-ak gay, taar-at kat yaa tee. ” 19 Hey, taloŋ kat noolna-aŋku ! Kaawondu ja, maa kaak tatik paka : ta satkin taat ŋu giniy kat paka wala ŋa wer kaak ŋu giniy satkine kaak ginaat satkin cawar kat paka. Ŋa wer kaak ŋu giniy satkin kat paka wala maman ? 20 Ya gem looga iŋ *wer ka satkiner-aka, ŋa looga iŋ ŋaara ho iŋ gamin okin̰co kuuk ŋu leetu kuwa. 21 Ya gem looga iŋ ger ka Buŋdi-ak, ŋa looga iŋ ŋaara ho iŋ Buŋ kaak goy atta. 22 Ya gem looga iŋ samaane, ŋa looga iŋ sees ka Buŋdi ho iŋ meen̰ji kaak goyji kuwa.

23 « Ɗo gaaƴiƴko, kuŋ agindaw ku gaanuundi ho iŋ kuŋ Pariziyenna. Kuŋ kuuk kaawa iŋ biŋkikon di ! Ku bera zakaane ɗo Buŋdi min tapar kuuk ɗo jineendi, ŋuur kuuk ɗiyaw ho kuuk aawa gala. Ku karmiygig gaanuun iŋ gamin ar ŋuur-aŋku, kar kaawin kuuk taɓ pak gay, ku rasgu : ɗukume ka seriiner kaak ɗo botiliy, selliŋkaw taat ɗo geemir ho iŋ imaan ta ɗo Buŋdi. Zer ŋuur-aŋ ko kuuk kuu gine paka, ho ŋuur kuuk ɗak gay, dakoŋ aan̰in̰coɗo. 24 Kuŋ noolna gay ɗaan̰e noolnal-aŋku ! Ku iban cille† pitpiɗin̰ min ɗo amiydi, kar sando ku siɗa lokkam !

25 « Ɗo gaaƴiƴko, kuŋ agindaw ku gaanuundi ho iŋ kuŋ Pariziyenna. Kuŋ kuuk kaawa iŋ biŋkikon di ! Ɗawkinko iŋ parkikko, ku acaag arirco samaane. Kar aditco gay, ku tooygigɗo. Ampa-ak, aditko miin iŋ gamin ku kokinaw ho iŋ gamin kuuk gelbinko rakiyo. 26 Hey, Pariziyen̰ce kaak nool-aŋka ! Tooyit ja adti ka ɗawkar samaane, paa kat aarti oki yaa gine waƴar.

27 « Ɗo gaaƴiƴko, kuŋ agindaw ku gaanuundi ho iŋ kuŋ Pariziyenna. Kuŋ kuuk kaawa iŋ biŋkikon di ! Ku ar maggan kuuk ŋu ooyco maan portiko min kara. Ya ki talaag min kara-ak, ŋu samaane. Kar atta gay miin iŋ kaas ku gee kuuk mate ho iŋ ay gamin kuuk zooɗe. 28 Kuŋko oki, ɗo uŋco ka geemir, ku gaara ziŋkiko a ku goy iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi. Kar ta aditkoŋ gay keetiti ho ta miin iŋ gamin ku jookumo.

29 « Ɗo gaaƴiƴko, kuŋ agindaw ku gaanuundi ho iŋ kuŋ Pariziyenna. Kuŋ kuuk kaawa iŋ biŋkikon di ! Ku siy maggan aginda ɗo nabiinna ku awalle, ho pey, ɗo ŋuur kuuk goy sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi gay, ku siiriig magginco samaane. 30 Kar ku kaaw aman : ‟ Ya nin kat goy ɗo wiktin taat aginiyni deeyiig nabiinna, ni gediraaɗo dee kaawni iŋ ŋuura nam nii min̰e baarco. ” 31 Ansi-ak, kuŋ maaniikoŋ di imil baƴko a ku kooginco kuuk gee kuuk deeyiig nabiinna ! 32 Di ŋaar-ak, riy taat aginiyko teestu-at, gaasonta ! 33 Kuŋ kuuk ar aalin-aŋku ! Kuŋ koogin ku koosinar‡ ! Kuu gine maman, kuu pake min ak ta ba oole ? 34 Ɗo bi ŋaar-aŋ, cokiyoŋ, naako n̰aame nabiinna, gee kuuk iban kaawna ho agindaw ku gaanuundi kuuk taɓ. Kuu aaɗin̰ gee-ak geeger iŋ geeger kuu obin̰co. Ya ku obgu, daarin̰, kuu deen̰co, daarin̰, kuu ɗooɗin̰ ka atiydi, ho daarin̰ gay, kuu koocin̰co ɗo geriyko ku salaaner. 35 Ampa-ak, ɗo gaaƴiƴko, gee okin̰co kuuk aginiyko min̰tu baarco awalle-aŋku, min Abeel kaak sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi yoo Zakariya roŋ ka Baraaki. Zakariya-ak, ku deeyiig ɗatik taat iŋ ger ka Buŋdi ho iŋ wer kaak ŋu giniy satkine. 36 Ka seener nu kaawaako, muut ta gee okin̰co-aŋ yaaco gagire ɗo gee ku diŋka ! »

Iisa iŋ gee ku Zeruzaleem

(Luk 13.34-35)

37 « Tuɓina, tuɓina, gee ku Zeruzaleem, kuŋko kuuk daggig nabiinna, ho ŋuur kuuk Buŋ n̰aamiiko oki, ku zeergig iŋ dambay nam ŋu matiyo. Dees minaw, nu ictu niyin a naako n̰umiŋko, kuŋ gee ku Zeruzaleem, ar kokir taat gootig roŋti iŋ gezgirti. Kar kuŋ gay pooce ! 38 Di ŋaar-ak, goyiro iŋ gerko. 39 Ka seener nu kaawaako, ku talaanno pey tak-tak nam ƴiriy taat kuu asiy kaawe aman : ‟ Rabbin Buŋ yaa barkiyin̰ ŋaar kaak as iŋ siŋ kun̰ji ! ”§ »

24

Ɗime ka ger ka Buŋdi

(Maark 13.1-2, Luk 21.5-6)

1 Min ŋaar-ak, Iisa amiltu min ɗo *ger ka Buŋdi. Wiktin taat ŋa ɗeetiyo, maajirnay ɓaawiiji moota ho ŋu kaawiiji aman : « Gem kol tacco, tal ja samaanaw ta ger ka Buŋdi-aŋka. » 2 Kar Iisa gay telkiico aman : « Hii, ku talaag ger-aŋka ? Ka seener nu kaawaako, wiktin yaa ase taat ŋaa ɗime, yoo dambi rakki kaak ŋu diytu ɗo giji sa goyaaɗo. »

Gamin kuuk gaara gaase ka duniiner

(Maark 13.3-13, Luk 21.7-19)

3 Min pa-ak, Iisa coktu ka koot ka Olibiyennar ho ŋa goytu. Maajirnay ɓaawiiji keeco ho ŋu indiig aman : « Gem kol tacco, kaawnin̰ ja, gamin-aŋ yaa ase kimin ? Ho kaawniŋ maan kaak yaani gaare asin̰jiŋ ho iŋ gaase ka duniiner. » 4 Iisa gay telkiico aman : « Yaman pakiroŋ, dakoŋ rasenno ziŋkiko ŋuuko jagiŋko. 5 Gee dakina yaa ase iŋ siŋdu ho ŋuu kaawe aman : ‟ Ŋa nun ko *Masi ! ” Ŋu asa rawte gee dakina min ɗo botilco ta samaane. 6 Moota ho serek ku asa dore gee kaawa ɗo bi ka gartar. Yaman, dakoŋ barjilenno. Ka seener, gamin-aŋ yaa asen̰ ja, kar duniin gay gaasaaɗo misa. 7 Darre iŋ darre asa taasin̰e ho sultan iŋ sultan oki asa taasin̰e. Meya yaa un̰je ɗo werin daarin̰ ho kiɗ asa azire. 8 Ar kaak daatik aawiy atti ka weendi, gamin okin̰co-aŋ sa gaara kadar gaase ka duniiner gaaye. 9 Gee kuuk ibanno Buŋ yaako ƴiliŋko ɗo saan tanto. Ŋuuko taaɓiyiŋko ho ŋuuko deeŋko. 10 Ɗo wiktin taar-at, gee dakina yaa rasin imaanco. Ŋuu isine ɗo benannico ho ŋuu ƴile oki ziŋkico. 11 Nabiinna dakina kuuk raada yaa bayne ho ŋuu jage gee dakina iŋ raadinco. 12 Zunuubinna gaaya gaayen di nam gee dakina, elin̰co yaa gine sooɗa. 13 Kar gem kaak obit imaanji bombo nam ɗo muutuy gay, ŋaa gase jile. 14 Kabarre ta Gala ta *Meennaw ta Buŋdi-at, ŋu asa gaarin ɗo duniin okintiti nam gee ku ay darre yaa dorinti. Kar kat duniin yaa gaaseŋ kate. »

Taaɓin ta dakina

(Maark 13.14-23, Luk 21.20-24)

15 « Gem kaak garkiyaat kaaw-an, ŋaa ibininti ! Ku asa tale gay nigindi kaak Buŋ ƴiliyo ɗo ger ka Buŋdi. Maanna-ak, nabi Daniyeel kaaw biy. 16 Ya ku talga, gee kuuk goy ɗo geeger ka Zuude, illa ŋuu gaɗe ɗo baƴco ku dambiniidi. 17 Waan kaak jammiya kara gediraaɗo un̰je atta, ŋaa soke gamnay. 18 Ansii di oki, kaak ɗeet ɗo morgoy sa yeepaaɗo geero, ŋaa icin batkoy. 19 Raɗco ɗo daaɗ kuuk iŋ aditco ho kuuk macpi ɗo menaw ŋuur-aku ! 20 Indoŋ Buŋ, gamin-aŋ yaa asenno ɗo koyin ku elgol kuuk ku gediraaɗo gaɗe kaƴko ho ɗo ƴiriy ta eele ka geeror ! 21 Ka seener, wiktin taat kuu talin̰ maanna-aka, taaɓin yaa gine dakina ɗo geemir pak taat gee aawtu min Buŋ kilgiyiit duniine yoo diŋka. Kar ta ɗeelaaɗo pey tak-tak. 22 Ya Buŋ kat bal peyin taaɓin koɗok, waan pakaaɗo. Kar gay, ŋa peyit koɗok ɗo saan ta gee kuuk ŋa doɓtu. 23 Ɗo mena ŋuur-ak, ya ŋu kaawaako aman : ‟ Taloŋ, Masi, ŋaar goy anne ! ”, wala aman : ‟ Ŋaar goy annere ! ”, dakoŋ cokiyin̰coɗo. 24 Ka seener, gay raadindi dakina yaa ase : daarin̰ yaa kaawe a ŋuur ko Masi ho daarin̰ a ŋuur nabiinna. Ŋuu gine gamin dakina kuuk ajbay iŋ kuuk gaara gudurrico a ŋuu jage gee. Ŋuu jage yoo ŋuur kuuk Buŋ doɓtu ya ŋuu gedire. 25 Ha’ ! Yaman nun sa miniŋkoŋ ko.

26 « Di ŋaar-ak, ya ŋu kaawaako aman : ‟ Cokiyoŋ, Masi goy ɗo goosiner ! ”, dakoŋ ɓaanno. Wal ya ŋu kaawaako aman : ‟ Ŋa cigile-ak anne ! ”, dakoŋ cokiyin̰coɗo. 27 Ka seener gay, ar buŋ kaak irn̰aw cippit min baay yoo gale ka pati, nun *Roŋ gemor oki, naa ase pa. 28 Cokiyoŋ pey, ɗo ay wer kaak maan mattu-ak di, daamarlin paayiyo. »

Yeepe ka Roŋ gemor

(Maark 13.24-27, Luk 21.25-28)

29 « Min mena ku taaɓiner-ak bire,

koɗok di pat yaa mate,

kooy sa ceeraaɗo pey,

kaalin yaa solle min kuwa,

ho gamin kuuk gin gudurre ka samaaner asa azire.

30 Kar kat, maan kaak gaara asindu ka nun Roŋ gemor yaa bayne kuwa. Gee okin̰co kuuk ɗo adiy ka kiɗar yaa aaye ale. Gee-ak yaan talin nun *Roŋ gemor asa ɗatik ucar iŋ gudurre ho iŋ *darjin okintiti. 31 Perin yaa ale raɗa, kar naa n̰aame ɗubildu ɗo adiy ka kiɗar okin̰ji. Ɗubal-ak yaa n̰umin̰ gee kuuk nu doɓtu min ɗo coke ka pati yoo ɗo gale ka pati. »

Daŋil ta et kaak ŋu koliy pigiye

(Maark 13.28-31, Luk 21.29-33)

32 « Cokiyoŋ daŋil ta *pigiye. Ya ku tala leeginay kat eccaw ho ŋu lee, ku iban ko kadar kabuŋ gaaye. 33 Ampaa di, kuŋko oki, ya ku talaag gamin-aŋ asaw, ibinoŋ kadar nun Roŋ gemor, nu gaay ko ote. 34 Ka seener nu kaawaako, gee ku diŋka-aŋ mataaɗo di, gamin-aŋ okin̰co yaa ase. 35 Samaane iŋ kiɗa yaa sawle, kar kaawnar gay rawtaaɗo tak-tak. »

Wiktin taat Roŋ gemor yaa yeepe

(Maark 13.32-37, Luk 17.26-30, 34-36)

36 « Kar ɗo ƴiriy ta moo iŋ pat ta moo naa yeepe gay, waan ibinaagɗo, wala *ɗubal ku Buŋdi, wala nun Roŋo. Tatte Buŋ keeji di iban. 37 Ƴiriy taat nun Roŋ gemor, naa yeepe-ak, taa kuuniye ar maan kaak asco ɗo geemir wiktin ta nabi Nowe. 38 Ka seener, min wiktin ta amay kuuk dakina bal teen̰ misa gee, ŋu tiyaw ho ŋu siyaw. Ŋu oba daaɗi ho gemsico oki, ŋu beriico miday. Ŋu giniy paa di nam ƴiriy taat Nowe un̰jitu ɗo markab ka tatiko. 39 Wiktin taat ŋu giniy paa di-ak, amay paaytu ho teeyiig okin̰co. Ɗo yeepe ka nun Roŋ gemor oki, ta asa gine pa. 40 Ɗo wiktin taar-at, ya gee seer gawna ɗo morginco, ka rakki ŋuu icin̰ji ho ka rakki ŋuu rasin̰ji. 41 Ya daaɗ seer eygaw, ta rakki ŋuu icinti ho ta rakki ŋuu rasinti. 42 Di ŋaar-ak, goyoŋ mento, asaan ku ibanno ƴiriy ta moo *Rabbinko yaa yeepe.

43 « Diyoŋ ɗo kaƴko samaane : ya mee gerdi kat iban wiktin taat kokin yaa ase iŋ aando, ŋaa goye mento ho ŋa rasaagɗo ŋaa ɗobe jolo. 44 Ɗo bi ŋaar-ak, kuŋko oki, siyoŋ ziŋkiko, asaan ku ibanno wiktin taat nun Roŋ gemor, naa yeepe. »

Gay riyor kaak sellen̰ iŋ kaak jookumo

(Luk 12.41-48)

45 « Ampa-aŋ gay, kuuniyoŋ ar gay riyor kaak sellen̰ ho neenduwo. Ŋaar di kaak mee gerdi yaa diyin̰ji a ŋaa tale ɗo kaay ka geriy. Kar ya wiktin nece, ŋaa bere tee ɗo gee kuuk ŋu giniy riy sawa. 46 Nu kaawaako, galal ɗo gay riyor kaak ɗo wiktin taat tatkuwiy yeepe, ŋaa gasin̰ ŋa ginaat riy-ata. 47 Ka seener nu kaawaako, gem-ak, tatkaw yaaji berin̰ gamnay okin̰co ɗo pisin̰ji. 48 Kar gay, ya gay riyor ka jookumo osiig adiy a tatkuwiy yeepɗo koɗok, 49 kar ŋa teesiy koocin̰ een̰ji ku riyor, ŋa tiyaw ho ŋa siyaw nam ŋa ibanno ziy. 50 Ampa-ak, tatkuwiy yaa ase ƴiriy taat ŋa ergigɗo ho wiktin taat ŋa ibingitɗo. 51 Paa kat, tatkaw-ak yaa taaɓiyin̰ ko taaɓiye ar ŋu taaɓiyiig ŋuur kuuk kaawa iŋ biŋkico di. Ɗo wer ka taaɓiner-ak, ŋuu ale ho ŋuu eeyme saaŋco. »

25

Daŋil ta gemsa ku orok

1 Iisa kaawtu pey aman : « Ɗo wiktin taar-at, *Meennaw ta Buŋdi yaa kuuniye ar daŋil ta gemsa ku orok kuuk sok lampinco, ŋu ɓaa ŋaamin̰ ɗubil kaak obe. 2 Min gemsa-ak, kuuk beeƴ neenduway ho kuuk beeƴ gay oliyay. 3 Ŋuur kuuk oliyay-ak sokiig lampinco kar ŋu balco ice zaadin ka sewindi. 4 Kar ŋuur kuuk neenduway gay sokiig lampinco ho ŋu iciico pey zaadin ɗo ɗewniico. 5 Ŋu ƴokiig ɗubile-ak kee. Min ŋa asɗo koɗok, gemsa-ak teestu gon̰ce nam okin̰co weƴ iciigu.

6 « Iŋ ɗatik aandor, ŋu dortu gem koola raɗa aman : ‟ Ha’, taloŋ ɗubil ote ! Amiloŋ ŋaamoŋga ! ” 7 Min gemsa-ak dortu pa-ak, okin̰co ŋu niintu ho ŋu biƴiig lampinco. 8 Kuuk oliyay-ak indiig een̰co aman : ‟ Yaman lampinni mataw, beronin̰ ja sooɗ min sewiŋko-aka. ” 9 Kar kuuk neenduway-ak telkiico aman : ‟ Ha’a, ŋa necaatenno okinte. Ɓaaŋ, dakoŋ giday. ” 10 Ek di kuuk oliyay-ak ɗeettu gidiye sewe. Wiktin taat ŋu ɗeete, ɗubil-ak astu aarco. Kar gemsa kuuk siy ko ziŋkico un̰jitu iŋ ŋaara ɗo wer ka obindi. Min ŋu un̰je, ŋu ɗibiriit botol. 11 Kar ba aaro, kuuk oliyay-ak astu kate. Ŋu koliy raɗa aman : ‟ Gem kol tacco, pilni botol ! ” 12 Kar ɗubil-ak telkiico aman : ‟ Nu kaawaako seene, nu ibingikonno. ” » 13 Hiyya, Iisa kaawtu pey aman : « Goyoŋ mento, asaan ku ibanno ƴiriyo wala pat taat naa yeepe. »

Daŋil ta gay riyor ku subba

(Luk 19.11-27)

14 « *Meennaw ta Buŋdi-at yaa kuuniye oki ar gem kaak ɓaa marti. Ŋa koliig gay riyoy ho ŋa beriicog malley amaanne ɗo pisin̰co. 15 Ka rakki, ŋa berji tammin beeƴ ku daabner, ka seeriŋkar, seer ho ka subbiŋkar, rakki. Ay gem di ŋa berji uudin ta gudurrey. Min ŋa beriicog gurus-ak, ŋa ɗeettu marti. 16 Kar gay riyor kaak gas tammin beeƴ-ak, koɗok di, ŋa teestu taajire ho ŋa gastu tammin beeƴ min kuwa. 17 Ŋaar kaak gas seer-ak oki gintu pa ho ŋa gastu tammin seer min kuwa. 18 Kar ŋaar kaak gas tamma rakki-ak gay daktu ecar bee ho ŋa tiisiig gurus ka gemoy-aka.

19 « Goytu kee, gemco astu min ɗo martuwiy. Ŋa koliig gay riyor-aku a ŋaa tale maan kaak ŋu gintu iŋ gurus-aka. 20 Gay riyor kaak gas tammin beeƴ-ak astu ho ŋa gaariijig gurus kaak ŋa gastu min kuwa. Kar ŋa ɗiytu aman : ‟ Gem kol tacco, aŋ gurus kaak ki beriidu amaanne ho ka aŋ gay kaak nu gastu min kuwa. ” 21 Gemoy-ak oziliig aman : ‟ Seese, kiŋke-aŋ gay riyor kaak samaane ho kaak nec naan̰ amniye. Ɗo gamin kuuk sooɗ-aŋ sa, ki gaar zin̰ kadar naan̰ amniye ho diŋ gay naan̰ bere kat kuuk dakina. As aacay iŋ nunu. ” 22 Ŋaar kaak gas tammin seer-ak astu ho ŋa ɗiytu aman : ‟ Gem kol tacco, aŋ gurus kaak ki beriidu amaanne ho ka aŋ gay kaak nu gastu min kuwa. ” 23 Gemoy-ak oziliig aman : ‟ Seese, kiŋke-aŋ gay riyor kaak samaane ho kaak nec naan̰ amniye. Ɗo gamin kuuk sooɗ-aŋ sa, ki gaar zin̰ kadar naan̰ amniye ho diŋ gay naan̰ bere kat kuuk dakina. As aacay iŋ nunu. ” 24 Kar ba aaro, ŋaar kaak gas tamma rakki-ak astu ho ŋa ɗiytu aman : ‟ Gem kol tacco, nu ibingiciŋ kiŋ gem toŋgo. Ki seɗaw gamin kuuk ki bal luwin̰co ho ki soka gamin kuuk ki bal suuɗe tiŋgon̰. 25 Ampaa ko, nu gintu kolaw ho nu dakiig tiis gurusjiŋ. Diŋ gay, ŋaar ko-aŋka, obig maannan̰. ” 26 Kar gemoy-ak kaawiiji aman : ‟ Kiŋke-aŋ gem kaak napkiyaaɗo. Ki zegilo ! Ki iban min awalle oki kadar nu seɗa gamin kuuk nu bal luwin̰co ho nu soka gamin kuuk nu bal suuɗe tiŋgor. 27 Ya ki iban ansi-ak, zer kii leen̰ gurusdu-aŋ ɗo wer ka dummaayner. Ansii kat ya nu yeepe, naa gasin̰ gurusdu wee. ” 28 Kar ŋa kaawtu aman : ‟ Icoŋ tamma-ak minniney ho beron̰jiig ɗo ŋaar kaak gin orok-aka. 29 Cokiyoŋ naako kaawe, waan kaak gine, Buŋ yaaji gaaye min kuwa nam ŋaa goye ɗo bidinaw. Kar ŋaar kaak bal gineŋ gay, ka sooɗ kaak ŋa gintu oki, Buŋ yaaji imilin̰ji. 30 Kar gay riyor kaak napkayɗo gay, atkoŋ kara ɗo gondikor, ɗo wer kaak ŋu alaw ho ŋu eeyma saaŋco. ” »

Seriin ta ba aaro

31 « Wiktin taat nun *Roŋ gemor yaa yeepe ɗo *darjiner iŋ ɗubal okin̰co, nu asiy goye ka seesdu ka sultinnaw. 32 Gee kuuk ɗo adiy ka kiɗar okin̰co asa n̰ume uŋtu. Kar naa eerin̰co ar gay gooƴindi eergiy tamgi iŋ awgi. 33 Kar naa dibirin̰ tamgi ɗo meedar ho awgi gay ɗo n̰ugilal. 34 Kar nun kaak sultan, naaco kaawe ɗo kuuk ɗo meedar aman : « Kuŋ kuuk Tanni barkiyiŋko-aŋ, asoŋ ho un̰joŋ ɗo Meennaw taat Buŋ siytu loko min kilgiye ka duniiner. 35 Asaan mey deentu ho ku berdu tee. Ibin deentu ho ku berdu see. Nu ɓaawko martaw ho ku obintu samaane. 36 Nu tukinka ho ku berdu kesuune. Nu raɗaw wala ŋu obintu daŋaayne ho ku dakintu tala. 37 Hiyya, ŋuur kuuk sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi-ak yaadu telke aman : ‟ Gem kol *Rabbine, kimin ni talin̰ciŋ mey diyaaciŋ ho ni beriijiŋ tee ? Kimin ibin diyaaciŋ ho ni beriijiŋ see ? 38 Kimin ki asinti martaw ho ni obin̰ciŋ samaane ? Kimin ki tukinka ho ni beriijiŋ kesuune ? 39 Kimin ki raɗtu wala ŋu obin̰ciŋ daŋaayne ho ni dakin̰ciŋ tala ? ” 40 Min pa-ak, nun kaak sultan, naaco telke aman : ‟ Ka seener nu kaawaako, ya ku ginit riy taar-an ɗo rakki min ɗo siŋtar kuuk siŋco allo tak-tak-aŋ, ar ku ginit lotu. ”

41 « Kar ba aaro, naaco newse ɗo kuuk ɗo n̰ugilal aman : ‟ Kuŋko-aŋ Buŋ surpiyiŋko, etiroŋ minniner serek. Ɓaaŋ ɗo ak taat ŋu biƴtu ɗo *Seetanner iŋ ɗubilji. Ak-at matɗo tak-tak. 42 Asaan mey deentu ho ku baldu bere tee. Ibin deentu ho ku baldu bere see. 43 Nu ɓaawko martaw ho ku dakintu obɗo. Nu tukinka ho ku baldu bere kesuune. Nu raɗaw wala ŋu obintu daŋaayne ho ku bal ɓaa talindu. ” 44 Hiyya, ŋuur kuuk ɗo n̰ugilal-ak yaadu telke aman : ‟ Gem kol Rabbine, kimin ni talin̰ciŋ ki meya wala ibino, ki marte wala tukinka, ki raɗaw wala ɗo daŋaayner ho ni dakin̰ciŋ gaayɗo ? ” 45 Min pa-ak, naaco telke aman : ‟ Ka seener nu kaawaako, ya ku bal ginin riy taar-an ɗo rakki min ɗo siŋtar kuuk siŋco allo tak-tak-aŋ, ar ku bal ginin lotu. ” 46 Gee ŋuur-ak ɓaa goye doo ɗo ak taat matɗo ho ŋuur kuuk sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi-ak gay yaa gase goye ka gaasɗo. »

26

Dee ka kaawor ɗo muut ta Iisa

(Maark 14.1-2, Luk 22.1-2, Yaaya 11.45-53)

1 Min Iisa gaasiig kaawin-aŋ okin̰co, ŋa ɗiyiico ɗo maajirnay aman : 2 « Ku iban kadar iidin ta *Paak ɗaktit ko mena seer di. Ek di nun *Roŋ gemor, ŋuun berindu ɗo ŋuur kuuk yaan ɗooɗin ka etor. »

3 Hiyya, agindaw ku gay satkiner iŋ *aginay ku Yuudinnar n̰umtu ɗo geriy ka gem rakki siŋji *Kayip, ŋa *Mee satkiner ka tatko. 4 Ŋu deetu kaawco a ŋuu obin̰ Iisa iŋ cigile ho ŋuu deen̰ji. 5 Ŋu kaawtu benannico aman : « Gi gediraaɗo obin̰ ƴiriy ta iidiner, yampa, gee yaa barjile. »

Kockice ka itirdi ɗo kaay ka Iisa

(Maark 14.3-9, Yaaya 12.1-8)

6 Ƴiriy rakki, Iisa goy ɗo geeger ka Betani ɗo ger ka Simon kaak ɗukum burɗum. 7 Wiktin taat ŋa goytu tee, daatik rakki asiig gasa. Ɗo pisinti, ta gin ɗew ka dambir kaak ŋu kolaag albaatir. Ɗewti-ak miin iŋ itir kaak gasɗo badam. Ta kockiciiji ɗo kaay ka Iisa. 8 Min maajirna taliig maanna-ak, aditco nigtu ho ŋu kaawtu aman : « Maa di ta nigiig itir-aŋ dur di ? 9 Ya gi gidiyig itir-aŋ, nec gii gase gurus dakina ho gii ɗeeɗin̰ ɗo pokirnar ! » 10 Min Iisa doriit kaawco-at, ŋa ɗiyiico aman : « Maa di ku taaɓiyiit daatko-anta ? Riy taat ta giniidu-an samaane. 11 Ka seener, pokirna, ŋuur goy doo iŋ kuŋko, kar nun gay goyaaɗo iŋ kuŋko doo. 12 Min diŋ di ta kockicdu ko itir, uudin ta neginda ŋuu un̰jin̰ zir ɗo maginer. 13 Ka seener nu kaawaako, ay wer kaak ŋuu gaarin Kabarre ta Gala ɗo adiy ka kiɗar, ŋuu moye bit ka daatko-anta ho ŋuu ose ɗo maan kaak ta gintu. »

Isine ka Zuudas ɗo Iisa

(Maark 14.10-11, Luk 22.3-6)

14 Min ŋaar-ak, Zuudas Iskariyoot kaak min paliinna ku Iisa ku orok iŋ seer-ak, ɓaawiico ɗo agindaw ku gay satkiner 15 ho ŋa kaawiico aman : « Ya nu gaarko maman kuu obin̰ Iisa-ak, kuudu bere maa ? » Hiyya, ŋu beriiji tammin orok subba ku gurusdi. 16 Min ƴiriy taar-at di, ŋa teestu bariye botol taat maman ŋaaco gaarin̰ Iisa, ŋuu obin̰ji.

Iidin ta Paak

(Maark 14.12-21, Luk 22.7-14, 21-23, Yaaya 13.21-30)

17 Ƴiriy taat awalle ta iidin ta mappa ka bal gele*, maajirna sin̰jiiji moota ɗo Iisa ho ŋu indiig aman : « Ki raka a ni ɓaate gine tee ka Paakdi momo ? » 18 Iisa gay telkiico aman : « Ɓaaŋ ɗo geegirdi ɗo wer ka gem rakki pa ho kaawon̰ji aman : ‟ Tatkaw kaawa a wiktiney gaaye. Ŋa asa iidiye iidin ta Paak ɗo gerin̰ iŋ maajirnay. ” » 19 Hiyya, maajirnay ɓaawtu, ŋu giniit ar taat Iisa kaawiico ho ŋu giniico tee.

20 Min pat gale, Iisa goytu tee iŋ paliinnay kuuk orok iŋ seera. 21 Wiktin taat ŋu tiyo, ŋa ɗiyiico aman : « Ka seener nu kaawaako, rakki minninko yaadu isine. » 22 Min ŋu doriit kaaw-at, ziŋkico ooliig koloc. Kar ŋu teestu indin̰ji rakki rakki aman : « *Rabbine, ŋa nununno ɗoo ? » 23 Iisa gay telkiico aman : « Ŋaar kaak pisinni or ɗo parki-aŋ di, ŋaar-ak di yaadu isine. 24 Nun *Roŋ gemor asa mate ar taat Kitamne kaawtu ɗo bi kanto. Kar gay, raɗji ɗo gem kaak isindu ! Gem-ak, ya ŋu bal ween̰ji sa guna ! » 25 Zuudas kaak isinaaji-ak indiig aman : « Gem kol Rabbiney, ŋa nununno ɗoo ? » Iisa gay telkiiji aman : « Kiŋ meen̰ji kaawit ko. »

Tee ka Rabbine

(Maark 14.22-26, Luk 22.14-20, 1 Korentiyen 11.23-25)

26 Wiktin taat ŋu goytu tee, Iisa ictu mappa, ŋa deliiji barkin ɗo Buŋdi, ŋa pirsiiga ho ŋa beriicog ɗo maajirnay. Kar ŋa kaawiico aman : « Oboŋ ho taaŋ, ŋaar-aŋ zir. » 27 Kar ŋa ictu pey *kordindi, ŋa deliiji barkin ɗo Buŋdi ho ŋa beriicota. Kar ŋa kaawiico aman : « Saaŋ okiŋko, 28 asaan ŋuur-aŋ baarir. Baar-aŋ ɗuunit *Jamaw ta marbinto taat Buŋ asiy obe iŋ gee. Baar-ak yaa min̰e ɗo bi ka gee dakina a ŋuu gase saamiye ka zunuubinnico. 29 Nu kaawaako aman : ‟ Nu siyaaɗo pey maam ku *bin̰di nam ƴiriy taat naa see kuuk marbinto iŋ kuŋko ɗo Meennaw ta Tanni. ” » 30 Hiyya, ŋu riytu riyin ku iidiner, kar ŋu amiltu, ŋu ɓaayiy coke koot ka Olibiyennar.

Kaawo ɗo bi ka tatire ka Piyer

(Maark 14.27-31, Luk 22.31-34, Yaaya 13.36-38)

31 Ɗo wer-ak, Iisa kaawiico ɗo maajirnay aman : « Iŋ aando-an di, okiŋko, kuun rasindu. Ka seener, Kitamne kaaw aman : ‟ Naa deen̰ gay gooƴindi ho tamgiy yaa totire. ” »† 32 Kar Iisa kaawtu pey aman : « Wiktin taat nu nooy min ɗo muuti gay, naako ogire ɗo kiɗ ka Galile. » 33 Piyer gay kaawiiji aman : « Ya okin̰co-aŋ rasin̰ciŋ oki, nun gay rasaacinno tuk. » 34 Iisa gay telkiiji aman : « Cokay, naan̰ kaawe seene, ɗo aando-anta, kokir boogaaɗo di, kii tatire dees subba a ki ibinginno. » 35 Piyer gay telkiiji aman : « Ya nu mata iŋ kiŋke oki, nu tatiraaɗo a nu ibingicinno. » Kar maajirna okin̰co kaawtu paa di.

Inde ka Buŋdi Jetsemaane

(Maark 14.32-42, Luk 22.39-46)

36 Hiyya, Iisa iŋ maajirnay ottu ɗo wer kaak ŋu kolaag Jetsemaane ho ŋa kaawiico aman : « Goyoŋ anne, nun ɓaa inde Buŋ annere. » 37 Min ŋa ɓaayiyo, ŋa iciig Piyer iŋ koogin ku Zebede kuuk seera : Yaaya iŋ Zaak. Ɗo wer-ak, kelmoy amiltu ho ziy sa oolga. 38 Kar ŋa kaawiico aman : « Kelmol tiyaan but-but ar naa mate. Kuŋ goyoŋ anne ho goyoŋ mento iŋ nunu. » 39 Ŋa sin̰jitu uŋda sooɗ, ŋa dersitu ho ŋa nooɗig uŋji keɗer, kar ŋa teestu inde Buŋ aman : « Baaba, ya an kat niyinen̰, etirit taaɓin-an minniner. Yampa, taa ginenno ar taat nun rakiyo, illa taat kiŋ rakiyo. » 40 Min ŋaar-ak, ŋa yeepiico ɗo maajirnay kuuk subba. Kar ŋa gasig ŋu weƴaw. Ŋa kaawiiji ɗo Piyer aman : « Ku bal gedire goye mento sooɗ iŋ nunu ? 41 Goyoŋ mento ho indiguwoŋ Buŋ kuu goye bombo ya *Seetanne gecaako. Gelbin ka gemor, ŋaar gin niyin taat ŋaa gine taat samaane, kar ziy gay gedarro. » 42 Ka seeriŋkar, ŋa ɗeettu pey inde Buŋ aman : « Baaba, ya taaɓin-an kat etiraaɗo minniner illa naa seenti ja, ŋaar-ak niyin tan̰jin di paka ! » 43 Kar ŋa yeeptu pey ɗo maarjirnay ho ŋa gasiig ŋu weƴaw nam ŋu gedarro pilin̰ odinco. 44 Min ŋaar-ak, ŋa rasiigu ho ŋa ɗeettu pey inde Buŋ ka subbiŋkar. Ŋa ɗeeliig kaawin ŋuur-ak di. 45 Min ŋa inde Buŋ, ŋa yeeptu ɗo maajirnay ho ŋa ɗiyiico aman : « Ku weƴaw ho ku darma misa ? Way, diŋ wiktinti nec kate. Nun *Roŋ gemor, ŋuun berindu ɗo pise ku gay zunuubinnar. 46 Taloŋ, gem kaak isindu-aŋ asa ko eka ! Ucoŋ, ŋaaminteŋga ! »

Obin̰ji ka Iisa

(Maark 14.43-50, Luk 22.47-53, Yaaya 18.3-12)

47 Min Iisa kaawa misan di, Zuudas min paliinna kuuk orok iŋ seer astu iŋ gee dakina. Min gee-ak, daarin̰ gin *seepinpan ho daarin̰ gay gin doŋkilay. Agindaw ku gay satkiner iŋ *aginay ku Yuudinnar kat n̰aamgu. 48 Zuudas gaarco botol taat maman ŋuu obin̰ Iisa. Ŋa kaawiico aman : « Ŋaar kaak naa baamiye, naaji gine cuuɗ, ŋa ŋaar ko ku rakiyo. Oboŋga ! » 49 Min ŋu ottu ɗo wer-aka, Zuudas sin̰jiiji moota ɗo Iisa ho ŋa ooyiiji aman : « Seek, gem kol Rabbiney ! » Kar ŋa baamiyiiga ho ŋa giniiji cuuɗ. 50 Iisa gay telkiiji aman : « Ab roya, maan kaak iyin̰ciŋ-aŋ, ginga ! » Hiyya, gee-ak ɓaawiiji moota ho ŋu obiiga. 51 Ek di rakki min maajirnay ku Iisa ceeptu *seepiney, ŋa asiɗiig gay riyor kaak gina riy ɗo *mee satkiner ka tatko ho ŋa ɗukumiijit ɗeŋgey. 52 Kar Iisa kaawiiji aman : « Un̰jig seepinen̰-aŋ ɗo caapoy, asaan okin̰co kuuk jaawa iŋ seepinpan-ak, ŋuu deen̰co iŋ seepinpan. 53 Ya ɗo tan̰jiŋ, ki pakira a nu gediraaɗo indin̰ Tanni yaadu male walla ? Ya nu indiga, koɗok di ŋaadu n̰aame ɗubal dakin dakina‡. 54 Kar ya nu gina ampa-ak gay, maman taat ŋu siirtu awalle ɗo Kitamner yaa ase ɗo werti ? Asaan Kitamne kaaw a taa kuuniye ansi. »

55 Min ŋaar-ak, Iisa newsiico ɗo gee-ak aman : « Kun kawta, nu goy iŋ kuŋko ɗo *ger ka Buŋdi. Maa di ku obginno annere ? Ku astu iŋ seepinpan ho iŋ doŋkilay a kuun obindu. Wala nu kokino ? 56 Kar gay, ta kuuniytu ampa-ak a kaaw taat nabiinna siirtu awalle ɗo Kitamner yaa ase ɗo werti. » Min ŋaar-ak, maajirnay okin̰co gaɗtu, ŋu rasiiga.

Iisa ɗo uŋco ka agindaw ku gay satkiner

(Maark 14.53-65, Luk 22.54-55, 63-71, Yaaya 18.13-14, 19-24)

57 Gee kuuk obig Iisa-ak iyiig ɗo ger ka *Kayip, *mee satkiner ka tatko. Ɗo wer-ak ko, agindaw ku gaanuundi iŋ *aginay ku Yuudinnar n̰umtu. 58 Piyer gay aaɗaag min serek nam ŋu ottu ɗo ger ka mee satkiner-aka. Kar ŋa un̰jitu ɗo wer ka berel ka gerdi-aka ho ŋa goytu iŋ askirna. Ŋa raka tale maman ŋuu deen kaawco. 59 Sando, agindaw ku gay satkiner iŋ agindaw ku Yuudinnar bariya botol taat ŋuuji diye kaaw ɗo Iisa ŋuu deen̰ji. Ya kaaw-at ɗo wertiɗo oki, ɗo tan̰co-at, ta ginaaɗo maanna. 60 Gee dakina uctu, ŋu diyiiji kaaw ta raadiner, kar iŋ taar-at oki, ŋu balji gase oorne. Ba aaro, gee seer uctu ho ŋu kaawtu aman : 61 « Gem-aŋ kaawa a ŋaa ɗimin̰ ger ka Buŋdi-aŋka, kar ɗo menaw subba di, ŋaa pinin̰ ɗo weriy. » 62 Hiyya, mee satkiner-ak uctu ho ŋa kaawiiji ɗo Iisa aman : « Kiŋ telkaacoɗo ga ? Gee-aŋ kaawa ɗo bi kan̰jiŋ ɗoo ? » 63 Kar Iisa gay buguma di. Kar mee satkiner-ak togiliiji aman : « Iŋ Buŋ kaak goy mento-aŋka, kaawnin̰ ja, kiŋ ko *Masi, Roŋ ka Buŋdi walla ? » 64 Iisa gay telkiiji aman : « Kiŋ meen̰jiŋ kaawit ko. Kar gay, nu kaawaako, ɗak mena sooɗ di§, nun *Roŋ gemor, kuun talin nu goy ɗo meeday ta Buŋ kaak gin gudurre okintiti, ho kuun talin pey wiktin taat naa ase min ka samaaner iŋ uca. » 65 Min mee satkiner dortu pa-ak, ŋa eeriit kesuuney* ho ŋa ɗiytu aman : « Ŋa niga biy iŋ Buŋ ! Wala gi raka pey saadine ! Ku doraaga, ŋa geema ziy iŋ Buŋ ! 66 Ya loko-ak, gee ginin̰ji maman ? » Ŋu telkiiji aman : « Taar-an nec ko iye muutuy. » 67 Ɗo wer-ak, ŋu piciiji uln̰a ɗo wijeeney, ŋu koociiga, ho daarin̰ gay baasiiga 68 ho ŋu kaawiiji aman : « Hey Masi-aŋka, ya kiŋ kat nabiin̰ce-ak, kaawni ja waa kaak men̰n̰in̰ciŋ† ? »

Tatire ka Piyer ɗo bi ka Iisa

(Maark 14.66-72, Luk 22.56-62, Yaaya 18.15-18, 25-27)

69 Ɗo wiktin taar-at, Piyer gay goy kara ɗo wer ka berel-aka. Kar gay riyor rakki ɓaawiiji moota ho ta kaawiiji aman : « Kiŋke oki goy iŋ Iisa, gem kaak min Galile ! » 70 Kar Piyer gay tatiriig Iisa ɗo uŋco ka geemir ho ŋa ɗiytu aman : « Nu ibanno taat ka rakiy kaawe. » 71 Kar wiktin taat ŋa raka n̰ere min ɗo wer-aka, gay riyor taat pey taliiga ho ta ɗiyiico ɗo gee kuuk goy eɗe-ak aman : « Taloŋ, gem-aŋ oki iŋ Iisa kaak min Nazareet. » 72 Ka seeriŋkar, Piyer tatirtu pey ho ŋa togiltu aman : « Iŋ Buŋ, nu ibingigɗo gem-aŋka tara ! »

73 Jammiy sooɗa, gee kuuk goy eɗe-ak ɓaawiiji ɗo Piyer ho ŋu kaawiiji aman : « Ka seener, kiŋke sa min ŋuura ! Ni ibinaaciŋ min ɗo kaawon̰-an di. » 74 Min ŋaar-ak, ŋa togiltu pey aman : « Iŋ Buŋ-aŋka, nu ɗiykon ɗoo a nu ibingigɗo gem-aŋka ! Ya nu raada sa, Buŋ, ŋaan surpiyindu. » Min ŋa kaawtu pa-ak di, kokir boogtu. 75 Ek di Piyer moyiit kaaw taat Iisa kaawiiji aman : « Awal ta kokir yaa booge, kii tatire dees subba a ki ibinginno. » Hiyya ŋa amiltu kara ho ŋa zugiig ale.

27

Iisa wer ka Pilaat

(Maark 15.1, Luk 23.1-2, Yaaya 18.28-32)

1 Iŋ kawtir wer dugus-dugus, agindaw ku gay satkiner okin̰co iŋ *aginay ku Yuudinnar deetu kaawco a ŋuu deen̰ Iisa. 2 Ɗo wer-ak, ŋu ɗuuniiga, ŋu iyiiga ho ŋu beriijig ɗo Pilaat kaak gee ku Room diyiig guberneer ɗo wer-aka.

Muut ta Zuudas

(Akt 1.18-19)

3 Min Zuudas kaak isinji ɗo Iisa taltu kadar ŋu raka deen̰ Iisa-ak, ginji raɗa. Hiyya, ŋa ɓaawiico ɗo agindaw ku gay satkiner iŋ *aginay ku Yuudinnar a ŋaaco yeepin̰ tammin kuuk orok subba-aku. 4 Min ŋa gasiigu, ŋa ɗiyco aman : « Nun di bir gallo asaan nu isinji ɗo gem-aŋ ŋuu deen̰ maalan di ! » Ŋuur gay telkiiji aman : « Ginir ! Nin isgininno, taan̰ gagire ɗo gaaƴan̰ ! » 5 Min Zuudas doriit kaaw-at, ŋa dawiig gurus-ak ɗo *ger ka Buŋdi ho ŋa ɗeettu zikiɗe ziy. 6 Kar agindaw ku gay satkiner ipiniig gurus-aka ho ŋu ɗiytu aman : « *Gaanuunte berro botol taat gii n̰umin̰ gurus-aŋ iŋ kaak gi dummiyiy ɗo ger ka Buŋdi, asaan ŋa gurus ka kaƴar. » 7 Hiyya, ŋu deetu kaawco, ŋu iciig gurus-aka ho ŋu daktu giday morgo ka gem kaak pina gamin iŋ golŋo. Ŋu gidiyiig morgo-ak a ŋaa gine wer kaak ŋuu tiisguwe awraatinna. 8 Ɗo saan taar-at ko, yoo ƴiriyta ŋu koliig morgo-ak aman : « Morig ka baarir. » 9 Ansii ko, kaaw taat nabi Zeremi kaawtu awalle astu ɗo werti aman : « Ŋu ic tammin orok subba ku gurusdi. Gee ku Israyeel talaag gurus-aŋ nec ko iŋ kaƴay. 10 Kar iŋ gurus-ak, ŋu gidiytu morgo ka gem kaak pina gamin iŋ golŋo ar taat *Rabbin Buŋ kaawiidu. »*

Iisa ɗo uŋji ka Pilaat

(Maark 15.2-15, Luk 23.3-25, Yaaya 18.33–19.16)

11 Min ŋu beriig Iisa ɗo guberneer Pilaat, Pilaat indiig aman : « Kiŋ ko sultan ka Yuudinnar walla ? » Iisa gay telkiiji aman : « Kiŋ meen̰jiŋ kaawit ko. » 12 Agindaw ku gay satkiner iŋ *aginay ku Yuudinnar diyiiji kaawna, kar Iisa gay bugum mayaat. 13 Kar Pilaat kaawiiji aman : « Ki doraag ɗoo di gee-aŋ diyiijiŋ kaawin-aŋku ? » 14 Ŋaar gay balji telke maanna nam guberneer din sa ajbiy tak-tak.

15 Ay iidin ta *Paakdi, guberneer Pilaat imilgiy gem rakki min daŋaayne, ŋaar kaak gee inditu. 16 Ɗo wiktin taar-at, gin gay daŋaayner rakki siŋji alaw, ŋu kolaag Iisa Barabaas. 17 Pilaat indiig gee kuuk n̰um dakin-ak aman : « Naako pike waa min ɗo daŋaayner ? Iisa Barabaas wala Iisa kaak ŋu koliy Masi ? » 18 Pilaat ibina tam kadar min hasuudinaw di, agindaw-ak iyiijig Iisa. 19 Ɗo wiktin taat Pilaat goy misa ɗo sees ka seriiner, daaciy n̰aamiiji kaawo aman : « Yaman cim kaan̰ min kaawin ku gem-aŋka. Ŋa bal nige maanna. Maako-an nu bal weƴe min sooniika ɗo bi kan̰ji. »

20 Ɗo wer-ak, agindaw ku gay satkiner iŋ aginay ku Yuudinnar isinaag gee ku dakin-ak, ŋuu indin̰ Pilaat a ŋaaco pikin̰ Barabaas, kar Iisa gay ŋuu deen̰ji. 21 Ampaa ko, wiktin taat guberneer Pilaat indiig pey gee-ak aman : « Min kuuk seer-aŋ, ka moo ku rakiy naako pike ? » Ŋuur gay telkiiji aman : « Barabaas ! » 22 Pilaat indiigu pey aman : « Kar Iisa kaak ŋu koliy Masi gay, naa ginin̰ maman ? » Okin̰co, ŋu telkiiji aman : « Ɗooɗig ka etor ! Ɗooɗig ka etor ! » 23 Ŋa indiigu pey aman : « Kar ŋa nig maa di ? » Ŋuur gay koola koolen di aman : « Ɗooɗig ka etor ! Ɗooɗig ka etor ! » 24 Min Pilaat taltu kadar ŋa gediraacoɗo ho kaawco bira maan ka pey-ak, ŋa ictu amay ho ŋa aciig pisin̰ji ɗo uŋco ka geemir. Kar ŋa ɗiytu aman : « Di ŋaar-ak giniro, nun maan isginno iŋ muut ta gem-aŋka ! » 25 Gee okin̰co telkiiji aman : « Ya an di kaawon̰-ak, baariy ŋu gagirni ɗo gaƴiƴni yoo ɗo kooginni ! » 26 Hiyya, Pilaat pikiicog Barabaas. Kar Iisa gay, ŋa ɗiyiico a ŋuu koocin̰ iŋ korɗiŋgo. Min ŋu koocga, ŋa beriicog ɗo askirnar a ŋuu ɗooɗin̰ ka etor.

Ajimiika ta askirnar ɗo Iisa

(Maark 15.16-20, Yaaya 19.2-3)

27 Min ŋaar-ak, askirnay ku Pilaat iyiig Iisa ɗo geriy ka guberneer. Askirnay okin̰co n̰umtu ɗo wer-aka, Iisa gay ɗatikco. 28 Ɗo wer-ak, ŋu cimijiit kesuuney ho ŋu isiiji batik ta dindik buŋ ar ta sultinniidi. 29 Kar ŋu siyiiji jakumne ta jamiidi ho ŋu isiiji ar jakumne ta sultinniidi. Min ŋu isjiigu, ŋu beriiji eto ɗo pisin̰ji ka meeda ar ka sultan icgiyo. Kar ŋu dersiy ɗo uŋji ho ŋu ajimiyiig aman : « Gem kol sultan ka *Yuudinnar, ooyaajiŋ ! » 30 Kar ɗo wer-ak, ŋu piciiji uln̰a ho ŋu iciig etoy-aka, ŋu men̰n̰iig ɗo kaay. 31 Min ŋu ajimiyig ko ajimiye, ŋu cimiijit batko-ata, kar ŋu isiijit tan̰ji, ŋu ɓaay ɗooɗin̰ ka etor.

Ɗooɗe ka Iisa ka etor

(Maark 15.21-32, Luk 23.26-43, Yaaya 19.17-27)

32 Min ŋu amiliy min ɗo geegirdi, ŋu ŋaamtu iŋ gem rakki pa siŋji Simon. Gem-ak min geeger ka Sireen†. Askirna asiriig a ŋa icin̰ etoy ka Iisa. 33 Ŋu ottu wer rakki ŋu kolaag Golgota. Pa-ak ɗiya aman : « Ɗawik ta kaar. » 34 Ɗo wer-ak, ŋu beriiji ɗo Iisa maam kuuk amse iŋ maan kaak ƴuutu. Min ŋa aawiig di, ŋa pooctu seen̰co. 35 Hiyya, ŋu ɗooɗiig ka etor. Min ŋu ɗooɗga, ŋu ɗeeɗiit kesuuney werin dakina ho ay gem di iciy taat galji. 36 Ba aaro, askirna-ak goytu eɗe ŋuu gooƴin̰ji. 37 Kar ɗo et ka Iisa gay, ŋu ɗooɗ maan kuwa ɗo kaay. Ɗo maanna-ak, ŋu siir maan kaak iy obin̰ji aman : « Ŋaar-aŋ ko Iisa, sultan ka Yuudinnar. » 38 Gin kokinay seera oki ŋu ɗooɗgu ɗo serpay ka atiydi, rakki ɗo meeday ho rakki gay ɗo n̰ugilay.

39 Gee kuuk bira min eɗe-ak sekiƴiy kaƴco ho ŋu wariig Iisa aman : 40 « Kiŋ kaak rak ɗimin̰ ger ka Buŋdi ho iŋ menaw subba di kii pine ka pey, ya kiŋ kat Roŋ ka Buŋdi-ak, jil kat ɗoo zin̰ ka meen̰jiŋ ho paay min ka etor ! » 41 Yoo agindaw ku gay satkiner, agindaw ku gaanuundi, iŋ *aginay ku Yuudinnar sa samtiyaaji aman : 42 « Ŋa jil gee ku pey, kar diŋ gay, ŋa gedarro jile ziy ka meen̰ji ! Sultan ka Israyeel kat ampa ? Paay diŋ di min ka etor, kar niin̰ aamine. 43 Ŋa diyiit kaay iŋ Buŋ ho ŋa kaawiy a ŋa Roŋ ka Buŋdi. Di ya Buŋ elgiga-ak, diŋ ŋa jilga kate ! »‡ 44 Yoo kokinay kuuk ŋu ɗooɗtu ka atiydi iŋ ŋaara oki, waraag pa.

Muut ta Iisa

(Maark 15.33-41, Luk 23.44-49, Yaaya 19.28-30)

45 Min pat ottu ƴiriyo, ta mattu. Wer astu gondiko ɗo kiɗ okin̰ji nam pat subba ta maako. 46 Ɗo wiktin taar-at, Iisa kooltu raɗa aman : « Eli, Eli, lema sabaktani ? » Ansi-ak aman : « Buŋdu, Buŋdu, maa di ki poociinu ? »§ 47 Gee daarin̰ kuuk goy moota-ak dorga ho ŋu ɗiytu aman : « Cokiyoŋ ja, ŋa kolaag *Eli ! » 48 Ɗo wer-ak, rakki minninco gaɗtu ŋa ictu bit ka jarɗor, ŋa ɗuuniit ɗo bi ka etor ho ŋa coopiig ɗo maam kuuk tooro. Kar ŋa beriijig ɗo Iisa a ŋaa cooɗe. 49 Daarin̰ gay kaawiy aman : « Eron̰ ja, gii tale ya Eli kat asa jilin̰ji. » 50 Ba aar, Iisa kooltu pey raɗa kar ŋa mattu. 51 Min ŋa mattu, zimilla kuuk ɓigira* ŋu caaltu atta ɗo ger ka Buŋdi eertu min ɗatko min kuwa yoo keɗer. Ɗo wer-ak, kiɗ sa azirtu ho dambinay sa ɗoostu. 52 Maggan pile ho min gee kuuk sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi ho mate, dakina nooye. 53 Gee-ak amiltu min ɗo magginco ho min Iisa nooytu, ŋu ɓaawtu Zeruzaleem, geeger kaak *cawar, ho gee dakina taliigu. 54 Min ŋa mattu, tatkaw ka askirin ku Room iŋ geen̰ji kuuk gooƴaag Iisa taliig kiɗ azire iŋ ay maan kaak kuuniy-ak, kolaw obiig tak-tak ho ŋu kaawtu aman : « Way, gem-aŋ Roŋ ka Buŋdi ka seener ! » 55 Ɗo wer-ak, goy oki daaɗ dakina kuuk aaɗig Iisa min kiɗ ka Galile ho ŋu taliy kaaci. Ŋu taliy min serek. 56 Minninco goy Mariyam ta Magdala, Mariyam atan̰ Zaak iŋ Yuusup, ho iŋ atan̰ koogin ku Zebede.

Un̰je ka Iisa ɗo maginer

(Maark 15.42-47, Luk 23.50-56, Yaaya 19.38-42)

57 Iŋ pat ta maako, gin gem rakki ŋu kolaag Yuusup min geeger ka Arimate. Ŋa gay gamnar ho ŋaar oki min maajirna ku Iisa. 58 Gem-ak dakiig gas Pilaat ho ŋa indiig momtey ka Iisa. Hiyya, Pilaat beriico izinne ɗo askirnar a ŋuuji berin̰ji. 59 Min ŋaar-ak, ŋa dakiig paaya ho ŋa maliyiig iŋ batik marbinto. 60 Kar ŋa iciiga ho ŋa un̰jiig ɗo magin ta meen̰ji taat ŋu doɗɗitu ka dambar. Magin-at, yoo momte rakki oki, ŋu baltit un̰je. Min pa-ak, ŋa tuŋkiltu dambi tatik, ŋa ɗibiriit magin-ata, kar ŋa ɗeettu. 61 Wiktin taar-at, Mariyam ta Magdala iŋ gaati Mariyam goy keɗer aaniy magine.

Gooƴe ka maginer

62 Ka kawtinti, iŋ ƴiriy ta *sabitdi†, agindaw ku gay satkiner iŋ *Pariziyenna n̰umtu ho ŋu ɓaawtu wer ka Pilaat. 63 Min ŋu ottu, ŋu ɗiyiiji aman : « Iŋ karaaminen̰, ni moy kaaw taat gay raadindi-aŋ kaawtu min ŋa goy misa iŋ odinay. Ŋa kaaw aman : ‟ Iŋ menaw subba di, naa nooye min ɗo muuti. ” 64 Baan̰u, gem kol tatkaw, ɗiyco ɗo askirnan̰ a ŋuu gooƴin magin-an nam mena subba. Yampa, maajirnay asa kokinin̰ momtey ho ŋuu ɗiye ɗo geemir aman : ‟ Ŋa nooye min ɗatik ta gee ku mate. ” Kar raade kaak ba aar-aŋ yaa pakin̰ ka awalle. » 65 Kar Pilaat kaawtu aman : « Paa ko, askirin eku. Ɓaaŋ iŋ ŋuura ho kaawon̰co a ŋuu gooƴin magine ar taat ku rakiyo. » 66 Hiyya, ŋu ɓaawtu ɗo maginer, ŋu n̰aariig dambi ka ɗo bit-aka, kar ŋu rasiig askirna-ak yaa gooƴinti.

28

Nooye ka Iisa

(Maark 16.1-10, Luk 24.1-12, Yaaya 20.1-10)

1 Min ƴiriy ta *sabit birtu, iŋ dumaas kawtir kawtira, Mariyam ta Magdala iŋ gaati Mariyam ɓaawtu talin magine. 2 Min ŋu ottu, aawa kar kiɗ azirtu liŋic. *Ɗubil ka Buŋdi paaytu min ka samaaner. Ŋa tuŋkiliig dambi kaak ɗo bit ka maginer-aka ho ŋa goyiiji kuwa. 3 Ɗubile-ak, ziy irn̰a ar irn̰e ka buŋdi ho kesuuney portik kar ar n̰irn̰e. 4 Min askirin kuuk gooƴaat magine taliig maanna-ak, kelimco amiltu nam ŋu aziraw. Ŋu sollitu keɗer ar gee ku mate. 5 Kar ɗubil ka Buŋdi kaawiico ɗo daaɗ-ak aman : « Dakoŋ ginenno kolaw. Nu iban kadar ku bariya Iisa kaak ŋu ɗooɗtu ka etor-aka. 6 Ŋaar ginno anne, ŋa nooye ar taat ŋa kaawiiko. Asoŋ, taloŋ, aŋ ko wer kaak ŋu diyiiga. 7 Kar ɓaaŋ koɗok, dakon̰co kaaw ɗo maajirnay aman : ‟ Iisa ŋaar nooye ho ŋa ogirkoŋ ko ɗo kiɗ ka Galile. Anner kat, ku ɓaayiy talin̰ji. ” An di ta iyiintu. » 8 Min ŋu doriit kaaw-at, koɗok di ŋu uctu min ɗo maginer. Kolaw obiigu ho galal sa miin aditco. Iŋ gaɗco, ŋu iyaat kabarre-at ɗo maajirnay. 9 Tala kar, Iisa ŋaamaagu ho ŋa ɗiyiico aman : « Nu ooyko ! » Kar daaɗ-ak sin̰jiiji moota, ŋu obiig asin̰ji ho ŋu abdiyiiga. 10 Hiyya, Iisa ɗiyiico aman : « Dakoŋ ginenno kolaw. Ɓaaŋ kaawon̰co ɗo siŋtar a ŋu ɓaa ɗo geeger ka Galile. Anner kat, ŋu ɓaan talindu. »

Ose ka askirna ɗo gamin kuuk kuuniye

11 Wiktin taat daaɗ-ak ɓaawiico ɗo maajirnay, askirin daarin̰ kuuk gooƴaat magin-at ɓaawtu ɗo geegirdi. Ŋu osiico ɗo agindaw ku gay satkiner gamin okin̰co kuuk kuuniye. 12 Ɗo wer-ak, agindaw ku gay satkiner iŋ *aginay ku Yuudinnar n̰umtu, ŋu deetu kaawco. Ŋu beriico gurus dakina ɗo askirnar 13 ho ŋu kaawiico aman : « Yaman, kuu kaawe a maajirnay kokinig momte-ak aando wiktin taat ku weƴiyo. 14 Ya kaaw-an kat gal ɗo ɗeŋgey ta guberneer, nin di yaa gaasin iŋ ŋaara ho yaako ɗake kaƴko. » 15 Min ŋu kaawiico pa-ak, askirna iciig gurus-aka ho ŋu giniit ar taat ŋu kaawiico. Ansii ko, kaaw-at totirtu ɗo Yuudinnar okin̰co yoo diŋka a maajirnay kat kokinga.

Bayne ka Iisa ɗo maajirnay

(Maark 16.14-18, Luk 24.36-49, Yaaya 20.19-23, Akt 1.6-8)

16 Ya ɗo maajirna ku Iisa kuuk orok iŋ rakki gay, ŋu ɓaa ɗo kiɗ ka Galile, ɗo damba taat ŋa kaawiico. 17 Min ŋu taliiga, ŋu abdiyiiga. Kar minninco, daarin̰ gay aditco osaw. 18 Kar Iisa ɓaawiico ho ŋa kaawiico aman : « Buŋ berduut gudurre okintit kuwa ho keɗer. 19 Ansi-ak, ɓaaŋ ɗo gee ku darrinay okin̰co, ginoŋgu maajirnar, *batiziyoŋgu iŋ siŋ ku Tati, ku Roŋo, iŋ ku Ruwwin ta Buŋdi 20 ho ɓildoŋgu ŋuu gine gamin okin̰co kuuk nu kaawiiko. Nun gay goy iŋ kuŋko kun kawta nam duniin yaa gaase. »

* 1:11 Anne-aŋ kaawa a gee ku Israyeel ŋu obig ɓerrina ɗo kiɗ ka Babiloon (2 Ruwa 24.12-16).

† 1:21 ‛Iisa’ : Siŋ-aŋ ɗiya a ‛Buŋ jilaw’.

‡ 1:23 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 7.14.

* 2:6 Wer ka gase kaawor ɗo Mise 5.1.

† 2:18 ‛dooɗinti’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛salinti’.

‡ 2:18 Wer ka gase kaawor ɗo Zeremi 31.15.

* 3:3 Wer ka gase kaawor ɗo Malasi 3:1 ho Ezaayi 40:3.

* 4:4 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 8.3.

† 4:6 ‛acume’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛okume’.

‡ 4:6 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 91.11-12.

§ 4:7 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 6.16.

* 4:10 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 6.13.

† 4:16 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 8.23–9.1.

* 5:27 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 20.14, Deteronoom 5.18.

† 5:31 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 24.1.

‡ 5:33 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 19.12, Nombir 30.3, Deteronoom 23.22-24.

§ 5:38 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 21.24, Lebitik 24.20, Deteronoom 19.21.

* 5:43 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 19.18.

† 5:48 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 19.2.

* 6:13 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

* 7:15 ‛pulkina’ : Werin daarin̰, ŋu kolaag a ‛kulkina’ wala a ‛pilgay’.

* 8:17 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 53.4.

† 8:28 ‛ɗo kiɗ ka gee kuuk ŋu koliy Gadariyenna’ : Kiɗ ŋaar-aŋ ŋu kolaag ‛Gadara’.

* 9:13 Wer ka gase kaawor ɗo Ooze 6.6.

† 9:16 ‛giteene’ : Werin daarin̰ ŋu kolaat a ‛lawne’.

* 10:14 ‛kokoŋ burintal kuuk ɗo asiŋko’ : Pa-ak gaara kadar ya gee ku geeger-aŋ jag min botol ta samaane sa, ɗo gaaƴiƴco.

† 10:15 ‛geeger ka Sodom iŋ ka Gomoor’ : Gee ku geegirnay-ak goy ɗo wiktin ta Ibraayim. Buŋ idiig geegirniico asaan goyin̰co jookum aale (Zeneez 19.24-28).

‡ 10:25 ‛Belzebuul’ : Ŋaar tatkaw ka aariɗnar kaak ŋu koliy pey ‛Seetanne’.

§ 10:36 Wer ka gase kaawor ɗo Mise 7.6.

* 11:10 Wer ka gase kaawor ɗo Malasi 3.1.

† 11:14 Kaaw ta Buŋdi kaawa a Buŋ yaa n̰aamen̰ ja gem ar nabi Eli, kar kat, Masi yaa ase (Malasi 3.23).

‡ 11:23 ‛geeger ka Sodom’ : Gee ku geeger-ak goy ɗo wiktin ta Ibraayim. Buŋ idiig geegirco asaan goyin̰co jookum aale (Zeneez 19.24-28).

* 12:7 Wer ka gase kaawor ɗo Ooze 6.6.

† 12:20 ‛coor taat kooŋ ko’ iŋ ‛lampa ta gaay ko mate’ : daŋil taar-an kaawa a ŋaa kuuniye dalulle iŋ gee kuuk imaanco misa sooɗa.

‡ 12:21 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 42.1-4.

§ 12:39 ‛Yuunus’ : Yuunus, ŋaar nabiin̰ce kaak Buŋ n̰aamtu ɗo gee ku Niniib a ŋuu jipte goyin̰co. Wer ka gase kaawor ɗo maktumne ta Yuunus.

* 12:42 ‛sultin̰ca taat asa min watiine’ : Sultin̰ca-at, ta min Seeba. Ta as talin̰ Selemaan wiktin ta ŋa goyiy sultan ka Israyeel (1 Ruwa 10.1-10).

† 12:47 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

* 13:4 ‛Wiktin taat ŋa luwiy-ak’ : Luw taar-at, ŋu dawiig dawe ar ginte liyiy buur.

† 13:8 ‛roŋ miya’ : Ɗo darre ta Israyeel, ya ganduulic rakki ka geme wee roŋ orok subba, ŋa samaan ko. Ya roŋji miya, ŋaar-ak, ŋa samaan paka.

‡ 13:15 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 6.9-10.

§ 13:35 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 78.2.

* 13:39 ‛Seetanne’ : Ŋa gin siŋ ku pey a ‛Diyaabul’.

* 14:1 ‛sultan Herood’ : Ŋaar ko ŋu koliy oki ‛Herood Antipaas’.

* 15:9 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 29.13.

* 16:18 ‛Piyer’ : Iŋ kaaw ta Grek, Piyer-ak a ‛dambi’.

* 17:21 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

† 17:25 ‛Piyer’ : Ŋu kolaag oki Simon.

* 18:11 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

† 18:16 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 19.15.

* 19:4-5 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 1.27.

† 19:12 ‛ticgu’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛kircigu’.

‡ 19:19 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 20.12-16, Deteronoom 5.16-20, Lebitik 19.18.

* 21:5 Wer ka gase kaawor ɗo Zakariya 9.9.

† 21:8 Ɗo aadinco, ya ŋu raka karmiye gemo, ŋu ɗeeriit kesuunco ho iŋ tapar ku atiydi ɗo botol taat gem-ak aaɗiyo.

‡ 21:9 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 118.25-26.

§ 21:13 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 56.7.

* 21:16 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 8.3.

† 21:33 ‛ŋa ŋaamiig iŋ kelel’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛ŋa ŋaamiig iŋ jaaba’.

‡ 21:42 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 118.22-23.

§ 21:44 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

* 22:4 ‛jaman̰ce’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛jamaangi’.

† 22:16 ‛gee kuuk aaɗaag Herood’ : Gee ŋuur-ak kaawa a gee okin̰co yaa kappiye miiri ɗo gee ku Room. Kar Pariziyenna gay ello kapuune.

‡ 22:32 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 3.6.

§ 22:37 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 6.5.

* 22:39 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 19.18.

† 22:44 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 110.1.

* 23:14 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

† 23:24 ‛cille’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛miƴe’.

‡ 23:33 ‛koosinar’ : Werin daarin̰, ŋu kolaag a ‛koriŋgi’.

§ 23:39 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 118.26.

* 26:17 ‛iidin ta mappa ka bal gele’ : Ta iidin ta Yuudinnar taat ŋu koliy oki Paak. Ɗo iidin taar-at, ŋu moyiy wiktin taat Buŋ imiliig aginiyco min darre ta Meser (Ekzood 12.1-27).

† 26:31 Wer ka gase kaawor ɗo Zakariya 13.7.

‡ 26:53 ‛ɗubal dakin dakina’ : Iisa kaawa ɗo bi ka orok iŋ seer ‛leziyon’. Leziyon rakki, askirinti yaa gine maan ka alip subba (3000) wal alip bijigiƴ (6000) pa.

§ 26:64 ‛ɗak mena sooɗ di’ : Iŋ kaaw ta Grek, ŋu kaawa ‛min diŋka’. Kar gay, wiktin ta ŋu kaawiy ampa-ak, ŋu raka kaawe a maanna-aŋ yaa ase koɗok-koɗok di.

* 26:65 ‛ŋa eeriit kesuuney’ : Ɗo aadin ta Yuudinnar, eere ka kesuuni-ak gaara kadar aditco nige.

† 26:68 ‛men̰n̰in̰ciŋ’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛ɗoosin̰ci’.

* 27:10 Wer ka gase kaawor ɗo Zakariya 11.12-13 iŋ Zeremi 32.6-15.

† 27:32 ‛Sireen’ : Ŋa kiɗ ka gee ku pondiko kaak goy iŋ munsakne.

‡ 27:43 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 22.9.

§ 27:46 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 22.2.

* 27:51 ‛ɓigira’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛bakar’.

† 27:62 ‛ƴiriy ta sabitdi’ : Yuudinna siya ja ziŋkico iŋ ƴiriy ta jimeener, kar ƴiriy ta sabit gay, ŋu eeliy geero.

Maark

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Kabarre ta Gala ta

Maark

Pile ka kaawor

Kabarre-an, ŋa Maark kat siirta. Ŋaar attanno iŋ paliinna kuuk orok iŋ seera. Kar ŋa gin riy iŋ rakki minninco siŋji Piyer. Ŋa dorig kaawin okin̰co kuuk Piyer ostu. Paa ko, ŋa gastu botol taat ŋa siiriig gamin kuuk Iisa gintu ho kuuk ŋa kaawtu. Min okin̰co kuuk siirit kabarre ta Iisa, ŋa Maark kat siirit awalle. Ŋa siirit ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo a ŋuu ibine kadar Iisa, ŋaar ko Masi kaak Buŋ n̰aamtu a ŋaa jile gee.

Min Iisa teestu riyoy ɗo kiɗar, ŋa gaarit Meennaw ta Buŋdi, ŋa cool gee ho ŋa atke aariɗna. Ŋa kaaw iŋ izinne taat asa min kuwa. Min gee taliig maan kaak ŋa giniyo, ŋu indiy ziŋkico a ŋaar-aŋ gay waa ? Min tatkaw ka askirin ku Room taliig maan kaak kuuniye wiktin taat ŋu ɗooɗig Iisa ka etor, ŋa kaawtu aman : « Ka seener, gem-aŋ Roŋ ka Buŋdi. » Maark raka a gee kuuk garkiyaat maktumne-an asa oki ibinin̰ Iisa ar tatkaw ka askirnar-ak ibiniiga.

1

Gay tabiriikar Yaaya-Batist

(Matiye 3.1-12, Luk 3.1-18, Yaaya 1.19-28)

1 An ko baati ta Kabarre ta Gala, ta kaawa ɗo bi ka Iisa Masi, Roŋ ka Buŋdi. 2-4 Gem rakki, siŋji Yaaya, as mine gee ɗo bi ka asin̰ji ka Iisa. Ɗo bi ka Yaaya-ak ko, Buŋ kaawtu awalle ɗo maktumne ta nabi Ezaayi aman :

« Nun naa n̰aame gay tabiriikar uŋci

a ŋaan̰ siyin botilin̰.

Gaaƴ toŋgo kaawa ɗo kalaaner aman :

‟ Siyon botol ta *Rabbiner.

Siyon̰jiig botilay ɗalaŋ. ” »*

Wiktin ta Yaaya goyiy ɗo kalaaner, gee asiiji moota ho ŋa ɗiyco aman : « Ibinoŋ nigiŋko, rasoŋ goye kaak awalle, ŋuuko *batiziyiŋko ho Buŋ yaako saamiyin̰ zunuubinniko. » Kar ŋuur kuuk ooye, ŋa batiziyiigu.

5 Gee dakina asiiji min kiɗ ka Zuude ho min ɗo geeger ka Zeruzaleem. Kar ŋu gaariig zunuubinnico ɗo uŋco ka geemir ho Yaaya batiziyiig ɗo barre ka Zurdan-aka.

6 Kesuuney ta Yaaya, ŋu siyit iŋ law ku lokumi ho ŋa ɗuunit maasoy iŋ karrabin̰ ka zaami. Teen̰ji gay, ŋa eeyma bagi iŋ ƴiime. 7 Ŋa kaawiico ɗo gee-ak aman : « Gin gem kaak pakginu kat asaw. Nun sa da necɗo kaak naa sorin̰ n̰ugiray. 8 Nun batiziyaako iŋ amay, kar ŋaar gay yaako batiziyiŋko iŋ Ruwwin ta Buŋdi. »

Batem ka Iisa

(Matiye 3.13–4.11, Luk 3.21-22, 4.1-13)

9 Ɗo wiktin taar-at, Iisa uctu min geeger ka Nazareet ɗo kiɗ ka Galile, ŋa dakiig gas Yaaya. Min ŋa gasga, Yaaya batiziyiig ɗo barre ka Zurdan. 10 Wiktin ta Iisa imiliy kaay min ɗo amiydi, ŋa taliig samaan pil waakilak. Kar Ruwwin ta Buŋdi paayiiji ar ammaama. 11 Ɗo wer-ak, ŋa dortu gaaƴ kaawa min kuwa ka samaaner aman : « Kiŋke ko roŋdu, nu elgiciŋ dakina ho ki berdu galal dakina. »

12 Min ŋaar-ak di, koɗok di, Ruwwin ta Buŋdi n̰aamiig Iisa ɗo goosiner. 13 Ŋa gintu menaw orok pooɗ ɗo wer-aka. Wiktin ta ŋa goyiy eɗe-ak, *Seetanne astu gecin̰ji. Ŋa goy ko iŋ kumin ku yeer di ho *ɗubal ku Buŋdi gay tala kaaci.

Kole ka maajirnar kuuk awalle

(Matiye 4.12-22, Luk 4.14-15, 5.1-11)

14 Ƴiriy rakki, ŋu obiig Yaaya daŋaayne. Min ŋaar-ak, Iisa ɓaawtu ɗo kiɗ ka Galile, ŋa teestu gaare Kabarre ta Gala ta asa min ɗo Buŋdi. 15 Ŋa kaawiy ɗo geemir aman : « Wiktinti taar ase. *Meennaw ta Buŋdi askoŋ ko moota. Jiptoŋ goyiŋko ho icon Kabarre ta Gala ! »

16 Goytu kee, Iisa jaawiy ɗo bi ka barre ka Galile. Ŋa gastu gay cabe boosir seera : Simon iŋ siŋji Andre. Wiktin taat ŋa gasiigu, ŋu caba iŋ ribbinco. 17 Iisa ɗiyiico aman : « Asoŋ aaɗonnu ho naako giniŋko gay cabe geemir. » 18 Koɗok di ŋu rasiig ribbinco ho ŋu aaɗiiga.

19 Iisa sin̰jitu pey uŋda sooɗ ho ŋa gasiig kun̰ Zaak iŋ siŋji Yaaya, roŋji ku Zebede. Ŋu goy siye ribbinco ka markabar iŋ tacco. 20 Ɗo wer-ak, Iisa ɗiyiico aman : « Aaɗonnu ! » Hiyya, ŋu rasiig markabco iŋ tacco ho ŋu aaɗiiga.

Coole ka gem ka aariɗ obga

(Luk 4.31-37)

21 Goytu kee, Iisa ɓaawtu ɗo geeger kaak ŋu koliy Kapernayuum iŋ maajirnay. Iŋ ƴiriy ta *sabitdi, ŋa un̰jitu ɗo ger ka salaaner ka Yuudinnar ho ŋa teestu ɓilde gee. 22 Gee kuuk cokiyaaga-ak ajbiytu ɗo ɓildin̰ji, asaan ɓildin̰ji-ak arro iŋ ka agindaw ku gaanuundi. Kar gay, ŋa ɓildaag iŋ izinne.

23 Wiktin ta Iisa garkiyiy-ak, gem kaak aariɗ obga astu. Kar ŋa teestu koole aman : 24 « Wayyay, Iisa ka min Nazareet, ki rakaani gine maman ? Ki asinti ide walla ? Nun iban tam kadar kiŋke gem kaak Buŋ doɓtu ho ŋa n̰aamtu. » 25 Iisa leesiiji ɗo aariɗ-ak aman : « Yalla bugam ho amal min ɗo gem-aŋka ! » 26 Aariɗ-ak azbiig gem-ak zid-zid-zid, kar ŋa amiltu iŋ koriyay. 27 Gee okin̰co ajbiytu, ŋu teestu kaawe benannico aman : « Way ! Taar-an garaan ta marbinto, ŋa kaawiit iŋ izinne ! Gem-aŋ awn̰a yoo ɗo aariɗnar ho ŋu karmiyaaga ! » 28 Koɗok di, kabarrey ta Iisa totirtu ɗo kiɗ ka Galile okin̰ji.

Coole ka gee dakina

(Matiye 8.14-15, Luk 4.38-41)

29 Hiyya, ŋu amiltu min ɗo ger ka salaaner ka *Yuudinnar ho ŋu ɓaawtu wer kan̰ Simon iŋ Andre. Zaak iŋ Yaaya sa ɓaawtu iŋ ŋuura. 30 Kogoy ta Simon gay raɗaw. Ta weƴaw, ziti kobire. Wiktin ta Iisa astu, ŋu miniiga. 31 Ŋa sin̰jitu moota, ŋa obtu pisinti, kar ŋa copiliita. Ek di ziti ooltu ho ta teestu tale kaaco.

32 Iŋ maako, min pat gale, ŋu iyiijig gee okin̰co kuuk raɗaw, iŋ gee kuuk aariɗna obgu. 33 Gee ku geegirdi okin̰co n̰umtu wer geero. 34 Kar Iisa cooltu gee dakina kuuk gin ay biyaw ta raɗuwar ho kuuk aariɗna obgu oki. Aariɗna-ak, ŋa balco rase botol taat ŋuu kaawe, asaan ŋu ibingiga.

Coole iŋ ɓilde ka geemir

(Luk 4.42-44)

35 Ka kawtinti, Iisa saktu iŋ kawtira. Ŋa uctu min ɗo geegirdi ho ŋa ɗeettu ɗo kalaaner. Ɗo wer-ak, ŋa teestu inde Buŋ. 36 Simon iŋ een̰ji amiltu joriyin̰ji. 37 Min ŋu gasga, ŋu ɗiyiiji aman : « Gee okin̰co joriyaaciŋ. » 38 Iisa gay ɗiyiico aman : « Yallinte wer ka pey, ɗo hellinnan aŋkure. Annere oki nu ɓaa gaare kaaw ta Buŋdi. Taar-an di taat iyintu. »

39 Ampaa ko, ŋa jaawiig kiɗ ka Galile okin̰ji. Ŋa gaariy kaawin ɗo geray ku salaaner ku Yuudinnar ho ŋa atkiy aariɗna.

Cale ka burɗumdi

(Matiye 8.1-4, Luk 5.12-16)

40 Gem kaak gin burɗum asiiji ɗo Iisa. Ŋa dersitu ɗo uŋji, ŋa loklikiiji aman : « Gem kol Rabbiney, kiin gedire calindu ya ki ooye. » 41 Iisa taltu aminduwiy, ŋa n̰aamtu pisin̰ji, ŋa diiriiga ho ŋa kaawtu aman : « Hii, nu ooye, diŋ calu ! » 42 Ek di ŋa caltu *cawar min ɗo burɗumji. 43 Min ŋaar-ak, Iisa n̰aamiiga ho ŋa karmiig aman : 44 « Yaman, dak kaawenno bat ɗo waanna. Kar gay, ɓaa gaar zin̰ ɗo gay satkiner ho ber *satkin uudin taat gaanuun ka Muusa kaawtu. Paa kat, ŋuu ibine kadar ki cale »

45 Gem-ak gay ɗeettu, ŋa daktu tees ose wer okin̰ji maan ka coolga. Ɗo bi ŋaar-ak ko, Iisa pooctu un̰je ɗo geegirdi, ŋa goytu ɗo kalaaner di. Geeŋ gay digaaji digen di.

2

Coole ka gem kaak ruŋgiye

(Matiye 9.1-8, Luk 5.17-26)

1 Gin menaw, Iisa yeeptu ɗo geeger ka Kapernayuum ho gee dortu kadar ŋa ɗuw ko geero. 2 Ɗo wer-ak, gee asiy asiyo nam wer arme, kara oki wer ginno. Ɗo wer-ak, Iisa gaariico kaaw ta Buŋdi. 3 Wiktin ta Iisa kaawiyo, gee iyiiji gem ka ruŋgiye. Minninco gee pooɗ icilga. 4 Geeŋ gay goy dakina eɗe, ŋu bal gedire iyin̰ ɗo uŋji ka Iisa. Hiyya, ŋu coktu kuwa ka gerdi, aaniy ɗo wer kaak Iisa goyiyo ho ŋu noomtu bee. Min ŋu noomiig bee, ŋu paayiig gem ka ruŋgiy-ak iŋ dariŋgal. 5 Min Iisa taliit imaanco, ŋa ɗiyiiji ɗo ruŋgiiner-ak aman : « Gem kol roŋji, zunuubinnan̰, ŋu saamiyjiŋgu. »

6 Ɗo wer-ak, agindaw ku gaanuun ka *Yuudinnar sa goya. Min ŋu doriit kaaw ta Iisa, ŋu teestu kaawe ɗo aditco aman : 7 « Gem-aŋ ɗiya a maa ? Ŋa nigiy biy iŋ Buŋ. Waa yaa gedire saamiye zunuubinna ? Illa Buŋ keeji di ! » 8 Koɗok di, Iisa ibiniit pikirrico ho ŋa kaawiico aman : « Maa di ku giniit pikirre taar-an ɗo aditko ? 9 Ya nu ɗiy ɗo ruŋgiiner-aŋ aman : ‟ Zunuubinnan̰ ŋu saamiyjiŋgu ” wala ya nu ɗiyiiji aman : ‟ Ucu, icig dariŋgiljiŋ ho jaawu ”, taat moo melen̰ ? 10 Kar gay, nu raka kuu ibine kadar nun *Roŋ gemor, nu gin gudurre ta saamiye zunuubinnar ɗo duniiner. » Kar pey ŋa ɗiyiiji ɗo ruŋgiiner-ak aman : 11 « Nu kaawiijiŋ-aŋ, ucu, icig dariŋgiljiŋ ho ɗeet gerko. »

12 Koɗok di, min ɗo uŋco ka geemir, gem-ak uctu, ŋa iciig dariŋgilji ho ŋa ɗeettu. Okin̰co, ŋu ajbiytu tak-tak. Ŋu oziliig Buŋ ho ŋu ɗiytu aman : « Maan ŋaar-aŋ, gi bal talin̰ ƴiriy rakki ! »

Kole ka Lebi

(Matiye 9.9-13, Luk 5.27-32)

13 Min ŋaar-ak, Iisa yeeptu pey ɗo bi ka barre ka Galile. Gee dakin asiiji, ŋa gaariico kaaw ta Buŋdi. 14 Iisa sin̰jitu sooɗ min ɗo wer-aka ho ŋa taltu gay obe miirir rakki, siŋji Lebi roŋ ka Alpe. Ŋa goy ɗo riyoy. Kar Iisa ɗiyiiji aman : « Uc aaɗnu ! » Ek di Lebi uctu, ŋa aaɗiiga.

15 Iisa ɓaawtu iŋ maajirnay ɗo ger ka Lebi ho ŋu goytu tee. Ɗo wer-ak, gay obe miirir iŋ gee kuuk goyin̰co arro astu dakina tee iŋ ŋuura. Ŋu goyiy ɗo wer-ak, asaan min gee kuuk aaɗaag Iisa, gee ar ŋuur-aŋ goy dakina. 16 Min *Pariziyenna kuuk agindaw ku gaanuundi oki taltu kadar Iisa tiya iŋ gee-ak, ŋu indiig maajirnay aman : « Maa di, ŋa tiyiy iŋ gee-aŋku ? »

17 Iisa doriit kaawco ho ŋa telkiico aman : « Gee kuuk cewey barayɗo daptoor, illa ŋuur kuuk raɗaw. Nun bal ase ɗo gee kuuk tala ziŋkico a ŋu sellen̰. Nu as ɗo ŋuur kuuk ibina kadar ŋu gina jookumo. »

Inde ɗo bi ka sayamner

(Matiye 9.14-17, Luk 5.33-39)

18 Ƴiriy rakki, maajirnay ku Yaaya-Batist iŋ Pariziyenna ictu sayamne uudin ta ŋu icgiyo. Gee astu indin̰ Iisa aman : « Maajirin ku Yaaya-Batist iŋ ku Pariziyennar ica sayamne. Maa di, kun̰jiŋ gay icgiyɗo ? »

19 Iisa telkiico aman : « Gee kuuk ŋu kolig ɗo iidin ta obindi, ya ŋu goy misa iŋ ŋaar kaak obe, wala kuu gedire kuuco kaawe a ŋuu ice sayamne ? Ha’a, ŋu gediraaɗo ice sayamne wiktin ta gem kaak ob goy ɗatikco ! 20 Kar gay, wiktin yaa ase taat ŋuu icin̰ ŋaar kaak obe min ɗo ɗatikco. Ƴiriy taar-at kat, ŋu asiy ice sayamne. »

21 Kar Iisa kaawiico pey aman : « Waan naallo kesuun taat zooɗe iŋ giteen kaak marbinto. Yampa, giteen-ak obaat miriŋ ta ɓokiyo ho mutti gaayiy pey tatiko. 22 Waan laaɗo maam kuuk eelaw ɗo etirsinna kuuk taay ko. Yampa, maam-ak yaa pikin̰ etirsinna-aku, ŋuu n̰aale keɗer ho etirsinna-ak sa yaa nige. Kar gay, gee liya maam kuuk eelaw illa ɗo etirsinna kuuk marbinto. »

Iisa iŋ ƴiriy ta sabitdi

(Matiye 12.1-8, Luk 6.1-5)

23 Ƴiriy rakki ta *sabitdi taat *Yuudinna eelgiy geero, Iisa iŋ maajirnay aaɗtu ɗo morginar. Wiktin ta ŋu biriyo, maajirnay teestu ƴiime kaƴ ku *gemer, ŋu eeymiyo. 24 Pariziyenna taliigu, kar ŋu ɗiyiiji ɗo Iisa aman : « Talu ! Maa di, maajirnan̰ giniy maan kaak gi gingigɗo iŋ eele ka geeror ? » 25 Iisa telkiico aman : « Ku bal garkiyin̰ ga maan kaak Dawuud iŋ een̰ji gintu ƴiriy rakki taat mey diyiigu ? 26 Ɗo wiktin taat Abiyataar goy *mee satkiner ka tatko, Dawuud un̰jitu ɗo ger ka Buŋdi ho ŋa teetu mappa kaak ŋu bertu *satkin ɗo Buŋdi ho ŋa beriico ɗo een̰ji oki. Zer tee ŋaar-ak, ŋuur bal gine botol taat ŋu teen̰ji, illa gay satkiner di. »

27 Iisa kaawiico pey aman : « Geeŋ ke wala ŋu kilgiyig ɗo bi ka eele geeror di ? Ha’a ! Ŋu diyit ƴiriy ta sabitdi a taa gaaye gee. 28 Ŋaar nun *Roŋ gemor di mee sabitdi. »

3

Coole ka gem kaak pisin̰ji mate

(Matiye 12.9-14, Luk 6.6-11)

1 Kar Iisa un̰jitu pey ɗo ger ka salaaner ka *Yuudinnar-aka ho ŋa gastu gem kaak pisin̰ji mate. 2 Adin gay ɗibiiji ɗo Iisa. Ŋu rakiy tale ya ŋaa coolin̰ gem-ak iŋ ƴiriy ta sabitdi, kar ŋuuji diye kaawo. 3 Iisa kaawiiji ɗo gem kaak pisin̰ji mat-ak aman : « Ucu ! As ɗatik anne ! »

4 Iisa indiig gee ku talaaga-ak aman : « *Gaanuunte kaaw a gii ginguwe taat sellen̰ wala gii ginguwe taat jookumo iŋ ƴiriy ta *sabitdi ? Gii jilguwe gee wala gii idguwin̰co ? » Ŋuur gay bugum di.

5 Min ŋa indiig pa-ak, ŋa taliig gee-ak iŋ dapin̰ko, asaan ɗeŋginco amil lawa. Kar ŋa yeepiiji ɗo gem ka pisin̰ji mat-ak aman : « Taarig pisin̰jiŋ. » Ek di ŋa taariiga ho pisin̰ji cooltu ɗo weriy.

6 Min ŋaar-ak, *Pariziyenna amiltu. Ek di ŋu deetu kaawco iŋ gee ku aaɗaag sultan *Herood maman ŋuu deen̰ Iisa.

Gee dakina iŋ Iisa

7 Iisa iŋ maajirnay uctu ho ŋu ɓaawtu ɗo bi ka barre ka Galile. Gee dakin aale aaɗiiga. Ŋu asa min Galile, min Zuude, 8 min Zeruzaleem ho min kiɗ ka Idume. Goy kuuk asa min aar barre ka Zurdan ho min kiɗ ka geeger ka Tiir iŋ ka Sidon. Gee-ak asiiji ɗo Iisa, ŋu dor maan kaak ŋa giniyo. 9 Iisa ɗiyiico ɗo maajirnay a ŋuuji iyin̰ markab moota paa gee kuuk dakin-ak yaa tirƴin̰ji. 10 Uudin taat ŋa cooliy gee-ak, gee ku raɗaw okin̰co akiliy ziŋkico, ŋu rakiy diirin̰ji. 11 Ya gee ku gin aariɗna talga-ak, ŋu solligiy ɗo uŋji ho ŋu kooliy aman : « Kiŋken di Roŋ ka Buŋdi. » 12 Kar ŋa karmiig tak a ŋuu gaarin̰jiɗo.

Paliinna kuuk orok iŋ seera

(Matiye 10.1-4, Luk 6.12-16)

13 Min ŋaar-ak, Iisa coktu ka dambar. Ŋa koltu gee kuuk ŋa rakiyo ho ŋu asiiji. 14 Ɗo wer-ak, ŋa doɓtu minninco gee orok iŋ seera, ŋa diyiico siŋ a ŋu paliinna. Ŋa doɓiigu asaan ŋa raka ŋuu goye iŋ ŋaara, ŋaa tabirin̰co, ŋu ɓaay gaare Kabarre ta Gala 15 ho ŋuu atikguwe aariɗna. 16 Aŋ ko siŋco ku paliinnar kuuk orok iŋ seera : Simon kaak Iisa koliig oki Piyer,* 17 Zaak roŋ ka Zebede iŋ siŋji Yaaya kuuk Iisa koliig oki Bowanergees, siŋ ŋuur-aŋ ɗiya aman : ‟ gee ku ar dildile ka buŋdi ”, 18 Andre, Pilip, Bartelemi, Matiye, Tooma, Zaak roŋji ka Alpe, Taade, Simon kaak mala ɗo darrey, 19 iŋ Zuudas Iskariyoot, ŋaar kaak asaaji isine ɗo Iisa.

Iisa iŋ geen̰ji ku geero

20 Min ŋaar-ak, Iisa yeeptu geero. Gee dakina n̰umiiji pey nam Iisa iŋ maajirnay bal gase wiktin ta ŋuu tee. 21 Min siŋtay dortu pa-ak, ŋu astu a ŋuu iyin̰ gerco, asaan ŋu kaawa ɗo aditco a ŋa oliyaw.

Iisa iŋ tatkaw ka aariɗnar

(Matiye 12.22-32, Luk 11.14-23, 12.10)

22 Agindaw ku *gaanuun ka Yuudinnar astu min Zeruzaleem ho ŋu kaawtu aman : « Ŋa gin *Seetanne kaak ŋu koliy Belzebuul† ! » Ho ŋu kaawtu pey aman : « Gem-aŋ atkaag aariɗna illa iŋ gudurre ta tatkaw ka aariɗnar ! » 23 Kar Iisa koliigu, ŋa deliico daŋla aman : « Maman Seetanne yaa gedire pey atke ziy ? 24 Ya meennaw taat geenti taasin̰a benannico, maman goyin̰co yaa ɓaawe ? 25 Ho ya gee kuuk ɗo adiy ka gerco kat ello ziŋkico, maman goyin̰co yaa ɓaawe ? 26 Pa-ak, ya Seetanne kat ello ziy ho ya geen̰ji kat kaawco ɓagɗo, gudurrey gediraaɗo taa taaye, illa taa peye.

27 « Ku iban di, waan gediraaɗo un̰je ɗo ger ka gem kaak bombo, ŋaa soke gamnay, illa ya ŋa ɗuunig ja. Kar ya ŋa ɗuunig gay, ŋaa gedire sokin̰ gamnay bal kaawo. 28 Ka seener nu kaawaako, Buŋ yaa saamiye zunuubinna okin̰co ku geemir yoo ŋuur kuuk biŋkico amila gallo iŋ ŋaara oki. 29 Kar gem kaak niga biy iŋ Ruwwin ta Buŋdi gay, Buŋ saamiyaajiɗo. Gem ŋaar-ak gin zunuubinna kuuk gaasɗo tak-tak. »

30 Iisa kaawiy pa-ak, asaan ŋu ɗiya a ŋa gin aariɗ.

Atan̰ Iisa iŋ siŋtay

(Matiye 12.46-50, Luk 8.19-21)

31 Min ŋaar-ak, atan̰ Iisa iŋ siŋtay astu. Ŋu peytu kara, kar ŋu n̰aamtu gem ɓaawtu kolin̰ji. 32 Gee dakina leyig Iisa ɗatko, kar gem-ak ɗiyiiji aman : « Gem kol tacco, yaako iŋ siŋtan̰ goy kara, ŋu indaaciŋ. »

33 Kar Iisa telkiiji aman : « Yaani kat waa ho siŋtar gay kun̰ waa ? » 34 Ŋa taliig gee kuuk leyga-ak, kar ŋa ɗiytu aman : « Taloŋ, aŋ ko yaani ho siŋtar. 35 Ka seener, ay gem kaak gina taat Buŋ rakiyo, ŋaar di siŋdu, boor ho yaani. »

4

Daŋil ta gay luwor

(Matiye 13.1-9, Luk 8.4-8)

1 Iisa teestu pey garkiye gee ɗo bi ka barre ka Galile. Gee dakina n̰umiiji nam ŋa cok ka markabar, kat ŋa goytu. Geeŋ gay goy ɗo goŋgumor. 2 Ŋa gaariico kaawin dakina iŋ dele ka daŋlal. Ŋa kaawiico aman : 3 « Cokiyoŋ ! Gin gem rakki ɓaa luwo ɗo morgoy. 4 Wiktin taat ŋa luwiy-ak*, busumji daarin̰ sollitu ɗo botildi ho ɗiiɗ teeyiig okin̰co. 5 Busumji daarin̰ sollitu ɗo wer kaak gin karŋiƴo ho kiɗay perew di. Koɗok di, busam-ak amiltu asaan kiɗco sooɗ di. 6 Wiktin taat pat korsitu, ta aaƴiig kuuk amil-aku asaan ŋu bal paaye caari. 7 Daarin̰ gay sollitu ɗo wer kaak gin pompal kuuk gin jamay. Ŋu maaɗiy sawa nam pompal-ak gootiigu, yoo roŋ sa ŋu bal imile. 8 Kar daarin̰ gay sollitu ɗo kiɗ kaak samaane nam ŋu neetu. Ganduulin daarin̰ wee roŋ orok subba, daarin̰ orok bijigiƴ ho daarin̰ gay miya†. »

9 Kar Iisa kaawtu pey aman : « Ya ku gin ɗeŋgina, laaŋ ɗeŋginko samaane, kuu cokiye ! »

Baat ta daŋil ta gay luwor

(Matiye 13.10-17, Luk 8.9-10)

10 Wiktin ta Iisa sin̰jitu sooɗ min gee-ak, maajirnay iŋ gee kuuk goy ɗo serpey indiig a ŋaaco gaare baat ta daŋlal. 11 Ŋa telkiico aman : « Buŋ gaarkoŋ loko maan kaak cigile kaak kaawa ɗo bi ka *Meennuwiy. Kar ɗo gee ku pey gay, ŋa kaawaaco iŋ dele ka daŋlal. 12 Asaan

‟ Ya ŋu tala sa, ar ŋu tallo

ho ya ŋu cokiya sa, ar ŋu cokayɗo.

Yampa, ta-aŋ ŋuu jipte goyin̰co

ho Buŋ yaaco saamiye. ”‡ »

13 Kar Iisa ɗiyiico aman : « Ku ibanno baat ta daŋlal-anta walla ? Kar di maman kuu ibine baat ta daŋlal ta pey ? 14 Anne-ak, gem kaak luwaw, ŋaar totira kaaw ta Buŋdi. Ŋuur kuuk cokiyaat kaaw gay, ŋuur ar wer ka busam solliyo. 15 Gee daarin̰, ŋuur ar bit ka botildi, wer ka kaaw-at totiriyo. Min ŋu doriit kaaw-at di, *Seetanne asiy imiliit min ɗo aditco. 16 Kar daarin̰co gay, ŋuur ar wer kaak gin karŋiƴo. Ŋu cokiyiit kaaw ta Buŋdi ho koɗok di, ŋu ooyiit iŋ galal. 17 Kar kaaw-at gay, ŋu rasgitɗo taa paaye caari, ŋu obiit ɗo menuwir di. Ya taaɓin ase wal gee waraagu ɗo bi ka imaanco, ek di ŋu rasiita. 18 Pey daarin̰co ar wer kaak gin pompal kuuk gin jamay. Ŋu cokiyiit kaawo, 19 kar gay, ŋu pakira ɗo goyin̰co di, ŋu bariya malle ka duniiner, ŋu diya gelbinco ɗo gamin ku duniiner. Gamin ŋuur-ak imiliit kaaw taat ŋu dortu min ɗo aditco ho ta rawtiy maala. 20 Gee daarin̰ gay ar wer ka samaane. Ŋuur-ak cokiyiit kaawo, ŋu ooyiita ho ta wiyiy roŋ : daarin̰ wee roŋ orok subba, daarin̰ orok bijigiƴ ho daarin̰ gay miya. »

Daŋil ta lampa

(Luk 8.16-18)

21 Kar Iisa ɗiyiico aman : « Ginno gem kaak biƴa lampa ho ŋa zuɓkiit iŋ bardila wala ŋa diyiit ba daŋlil. Kar gay, ya gem biƴ lampa-ak, ŋa diyiit ɗo wer ka jaɗaŋ. 22 Gamin okin̰co kuuk cigile, ŋuu imilin̰co kara, ho kuuk ŋu rakaaɗo a gee yaa ibinin̰co sa, ŋuu ibinin̰co nam ŋuu talin̰co waraŋ. 23 Ya ku gin ɗeŋgina, laaŋ ɗeŋginko samaane kuu cokiye. »

24 Iisa ɗiyiico pey aman : « Pakiroŋ samaane ɗo maan kaak kuu cokiye ! Buŋ yaako yeepin̰ maan kaak ku giniy ɗo geemir, kar ŋaako gaaye pey min kuwa. 25 Gem kaak gine, Buŋ yaaji gaaye pey min kuwa. Kar ŋaar kaak bal gineŋ gay, ya ŋa diy kaay a ŋa gin maanna oki, ŋuuji imilin̰ minniney. »

Daŋil ta busumdi

26 Iisa ɗiytu pey aman : « *Meennaw ta Buŋdi ar gem kaak liya buur. 27 Gem-ak, aando, ŋa weƴiyo, ƴiriy ŋa goyiy mento, kar ŋa ibanno maman kooy amiliyo ho ta maaɗiyo. 28 Ta amiliy-ak, kiɗ boosit ko. Ta teesiy ja min aaro, ta buriyiyo, ta pikiyo, ta obiy roŋ, kar kat ta niyiyo. 29 Ya koo-at nee, gem-ak iciy goole, ŋa teesiy seɗe, asaan wiktin ta seɗindi nec ko. »

Daŋil ta busum kaak ŋu koliy mutaard

(Matiye 13. 31-34, Luk 13.18-19)

30 Iisa ɗiytu pey aman : « *Meennaw ta Buŋdi taar ar maa ho naa gaarin iŋ daŋil ta moo ? 31 Taar ar busum ka mutaard kaak gem luwtu. Min roŋ okin̰co, ŋaar di kapak tak-tak. 32 Kar ya ŋa amile ho ŋa maaɗe, ŋa ɗeetiy tatik pak gamin okin̰co kuuk amila ɗo jineendi. Ŋa imiliy leegin aginda nam ɗiiɗ sa saaƴiy geriyco ɗo leeginay. »

33 Ansii ko, Iisa garkiyiy gee iŋ dele ka daŋlal dakina ar taar-an di, uudin taat ŋuu gedire obe ɗo kaƴco. 34 Ŋa garkiyiy gee illa iŋ dele ka daŋlal di. Kar ya ŋu ɗak keeco iŋ maajirnay gay, ŋa gaariico baati okintiti.

Peye ka usi

(Matiye 8.23-27, Luk 8.22-25)

35 Ƴiriy taar-at di, iŋ maako, Iisa ɗiyiico ɗo maajirnay a ŋuu aale aar barrer. 36 Iisa gay goy ka markabar di. Kar maajirnay ɗeettu iŋ ŋaara, ŋu rasiig gee ɗo goŋgumor. Markabin daarin̰ sa ɗeettu iŋ ŋuura. 37 Koɗok di, us teestu abire gidi-gidi-gidi ɗo barrer ho amay teestu awke. Amay aastu ɗo markabar nam ŋa miintu. 38 Wiktin taar-at, Iisa gay weƴa ɗo markabar aaro nam ŋa tokume. Maajirnay niiniig aman : « Gem kol tacco, kiŋ isin̰cinno ga ? Ucu ! Amay tiyaate. »

39 Iisa niintu, kar ŋa leesiiji ɗo usi ho ŋa ɗiyiico ɗo amiydi aman : « Bugumoŋ ! Yalla peyoŋ ! » Ek di us peytu ho wer siimtu dil. 40 Kar Iisa kaawiico ɗo maajirnay aman : « Maa di ku giniy kolaw ansi ? Yoo diŋka, ku amnayɗo misa walla ? »

41 Ŋuur gay kolaw un̰jiico, kar ŋu teestu inde ziŋkico aman : « Ŋaar-aŋ kat maa gemir kaak nam usu iŋ amay din sa karmiyaaga ? »

5

Coole ka gem kaak aariɗ obga

(Matiye 8.28-34, Luk 8.26-39)

1 Min ŋaar-ak, Iisa iŋ maajirnay ottu aar barre ka Galile, ɗo kiɗ ka gee ku ŋu koliy Zeraziyenna. 2 Iisa paaytu min ka markabar. Tala kar gem rakki aariɗ obga amiliiji min ɗo maggindi. 3 Gem-ak goyin̰ji ɗo maggindi di. Yoo iŋ jinzirre oki, ŋu gedarro ɗuunin̰ji. 4 Awalle, ŋu ɗooɗgiijiig asin̰ji iŋ jinzirre ho ŋu ɗuungiijiig pisin̰ji iŋ zirŋac. Kar ŋa okiɗiig zirŋac ho ŋa kilig jinzirre. Ginno pey gem ka bombo yaa gedire ɗuunin̰ji. 5 Ƴiriyo, aando, goyin̰ji ɗo maggindi ho ka dambiniidi di. Ŋa kooliyo ho meen̰ji di awriy ziŋkay iŋ dambay.

6 Min ŋa taliig Iisa min serek di, ŋa iciig gaɗi ho ŋa astu dersa ɗo uŋji. 7 Kar ŋa kooltu raɗa aman : « Ki rakaan ginin maman, Iisa, roŋ ka Buŋ ka kuwa ? Baan̰u, nu indaaciŋ, dakin taaɓiyinduɗo ! » 8 Gem-ak kaawiy pa-ak, asaan Iisa ɗiyiiji aman : « Amal, rasig gem-aŋka, aariɗ ka maala-aŋka. » 9 Kar Iisa indiig aman : « Kiŋ siŋjiŋ waa ? » Ŋaar gay telkiiji aman : « Nun siŋdu ‟ Dakinaw ”, asaan nin dakina. » 10 Kar ŋa loklikiiji ɗo Iisa a ŋaa n̰aamin̰coɗo kara min ɗo darrer.

11 Ɗo wer-ak, gin kinziirna dakina gooƴa ka dambar. 12 Aariɗna loklikiiji ɗo Iisa aman : « Atikni ni ɓaay un̰je ɗo kinziirna aŋkure. » 13 Iisa ooytu. Hiyya, aariɗna-ak amiltu min ɗo gem-aka ho ŋu un̰jitu ɗo kinziirnar. Koɗok di, min ka dambar, kinziirna-ak okin̰co eeztu tem iŋ gaɗco, ŋu sollitu ɗo barrer ho amay teeyiigu. Kinziirna-ak yaa nece ar alip seer pa.

14 Min gee kuuk gooƴa kinziirna-ak taliig maan kaak kuuniy-ak, ŋu gaɗtu, ŋu iyiit kabarre-at ɗo geegirdi ho ɗo hellinniidi. Min gee doriit kabarre-at, ŋu astu talin̰ maan kaak kuuniy-aka. 15 Ŋu asiiji ɗo Iisa ho ŋu taliig gem ka aariɗna obga-ak goy keɗer, ŋa coole nam ŋa is ko kesuune. Min ŋu taliiga-ak, kolaw obiigu. 16 Gee kuuk talig maanna-ak osiico ɗo een̰co maman gem kaak aariɗna obga-ak cooltu ho maman aariɗna-ak un̰jitu ɗo kinziirnar. 17 Kar gee-ak kaawiiji ɗo Iisa a ŋaa baan̰e, ŋaa ɗeete min ɗo kiɗco.

18 Wiktin taat Iisa n̰eptu ka markabar, ŋa rakiy ko ɗeete, gem ka cool-ak loklikiiji a ŋa ɓaa iŋ ŋaara. 19 Iisa gay poocji. Kar ŋa ɗiyiiji aman : « Yeep gerko, gasgu geen̰jiŋ ho osco maan kaak Buŋ giniijiŋ ho maman ŋa taltu aminduwin̰. »

20 Gem-ak ɗeettu. Ŋa teestu kaawe ɗo kiɗ kaak ŋu koliy Geegirnay ku Orok. Ŋa osiicog ay maan kaak Iisa giniiji. Gee okin̰co ku dorit kaawoy-at ajbiytu.

Coole ka daatkor iŋ nooye ka micar

(Matiye 9.18-26, Luk 8.40-56)

21 Wiktin taat Iisa yeeptu iŋ markaba min aar barrer, ŋa paaytu ɗo goŋgumor ho gee dakina asiiji. 22 Ɗo wer-ak, gin gem rakki siŋji Jayrus astu. Ŋaar ko tatkaw ka ger ka salaaner ka *Yuudinnar. Min ŋa taliig Iisa, ŋa dersitu ɗo uŋji. 23 Ŋa loklikiiji aman : « Romor ta kapak raka mate. As kiiti lee pisin̰jiŋ ɗo kaati, taa coole ! »

24 Hiyya, Iisa ɗeettu iŋ ŋaara. Gee dakina aaɗiigu nam ŋu tirƴaaga. 25 Ɗo wer-ak, gin daatik rakki baarti taaɓiyaata. Elgin orok iŋ seer, ŋu min̰a min̰en di. 26 Ta taaɓiy dakina, ta jaaw ɗo gay dawner dakina, ta gaasig ka pisinti. Iŋ taar-at oki ta bal coole, baarti goy min̰a di. 27 Ta dortu gee kaawa ɗo bi ka Iisa, ta sin̰jitu moota min aar ta geemir, ta diiriit bit ka kesuuney. 28 Ta giniy pa-ak asaan ɗo adti ta kaawa aman : « Ya nu gedir diirin bit ka kesuuney-an di, naa coole. » 29 Ek di baarti peytu, ta aawtu ziti kadar ta coole. 30 Ɗo wer-ak, Iisa aawtu kadar gudurre amil min ɗo ziy. Ŋa kolsitu, ŋa indiig gee-ak aman : « Waa diirit kesuuner ? » 31 Maajirnay telkiiji aman : « Ki tala di gee tirƴaaciŋ, kar ki indiy kat a ‟ waa ga diirintu ” ? »

32 Iisa gay talaag di, ŋa rakiy ibine waa kaak diirga. 33 Daatko-at kolaw obiita, ta teestu azire asaan ta iban maan kaak astiti. Ta astu, ta dersitu ɗo uŋji, kar ta kaawijiit seen okintiti. 34 Iisa ɗiyiitit aman : « Gem kol romoy, imaanke cooliŋke. Ɓaa iŋ aapiye. Raɗuwke rasiŋke. »

35 Wiktin taat Iisa kaawiy pa-ak, gee astu min ger ka Jayrus tatkaw ka ger ka salaaner-aka ho ŋu kaawiiji aman : « Romon̰ taar mat ko. Maa di ki taaɓiyiig pey *Rabbin-aŋka ? » 36 Kar Iisa doriit kaaw-ata ho ŋa telkiiji ɗo Jayrus aman : « Dak ginenno kolaw. Aaman di. »

37 Iisa toɗiico ɗo geemir a ŋuu aaɗin̰coɗo, illa ŋa kol Piyer, Zaak, iŋ siŋji Yaaya. 38 Min ŋu ottu wer kan̰ Jayrus, Iisa gastu gee dakina hawiyaw. Ŋu alaw ho ŋu koolaw. 39 Iisa un̰jitu geero, ŋa kaawiico ɗo gee-ak aman : « Maa di ku aliyo ho ku giniy hawne ? Mic-an taar bal mate, ta weƴa di. » 40 Gee-ak ajimiyaag Iisa. Kar ŋaar gay imiliig okin̰co kara, illa ɗak aginiyti ku micar iŋ maajirnay ku subba di. Kar ŋa un̰jitu zugar, wer ka mic-at goyiyo. 41 Ŋa obiit min ɗo pisinti ho ŋa kaawiitit aman : « Talita kum ! » Ampa-ak aman : « Gem kol romoy, nu kaawaake : ucu ! »

42 Mic-at uctu puruk, ta teestu jaawe. Elginti orok iŋ seera. Ɗo wer-ak, ta bico sa amallo ho ŋu ajbiytu tak-tak. 43 Kar Iisa karmiig a ŋu kaawenno tak-tak ɗo gemor ho ŋa ɗiyiico pey a ŋuuti bere tee.

6

Iisa ɗo geeger ka Nazareet

(Matiye 13.53-58, Luk 4.16-30)

1 Hiyya, Iisa amiltu min ɗo wer-aka, ŋa ɗeettu ɗo darrey ho maajirnay sa aaɗiiga. 2 Ƴiriy ta *sabitdi, Iisa ɓaawtu ɗo ger ka salaaner ka *Yuudinnar ho ŋa teestu garkiye gee. Ŋuur kuuk cokiyaaga-ak, okin̰co ajbiytu tak-tak. Ŋu kaawtu benannico aman : « Kaawnay-aŋ, ŋa gasig min momo ? Ilimji ho gudurre taat ŋa giniy gamin kuuk ajbay-aŋ, ŋa gasig min momo ? 3 Yampa, ŋa ginaaɗo gem ka gerkiɗe atiydi-aka, roŋti ka Mariyam, siŋco kan̰ Yakuub, Yuusup, Zuud iŋ Simon ? Siŋtay ku daaɗ sa goy iŋ ginte annen ɗoo di ? » Taar-an ko toɗco aamine.

4 Kar Iisa ɗiyiico aman : « Ay wero, nabiin̰ce, ŋu karmiyaag di. Illa ɗo wer kaak ŋu weeyiiga ho ɗo adiy ka gerco di, ŋu karmiygigɗo. » 5 Ɗo wer-ak, Iisa bal gine gamin dakina ku ajbay, illa ŋa lee pisin̰ji ɗo gee minaw minaw paa di ku raɗaw ho ŋu cooltu. 6 Iisa ajbiytu ɗo bi ka imaanco taat sooɗ-ata.

Kar ŋa jaawig hellinnan ku moota iŋ geeger ka Nazareet, ŋa garkiyiy gee.

N̰aame ka paliinna kuuk orok iŋ seera

(Matiye 10.5-15, Luk 9.1-6)

7 Ƴiriy rakki, Iisa koliig maajirnay kuuk orok iŋ seera ho ŋa beriico izinne taat ŋuu atke aariɗna. Ŋa n̰aamiig seer, seer. 8 Ŋa kaawiico aman : « Yaman ya ku ɓaawaw, dakoŋ icenno yoo maanna, wala tee, wala mokolle, wala gurus, illa doŋkilo. 9 Isoŋ n̰ugira ho kesuun sa taat ɗo ziŋkikon di. » 10 Kar ŋa kaawiico pey aman : « Ɗo ay ger kaak ku paaytu, goyoŋ eɗen di nam menuwko yaa gaase. Ya menuwko gaase, kar kuu ɗeete min ɗo ger-aka. 11 Kar wer kaak gee pooc obiŋko ho ŋu pooc cokiye kaawkoŋ gay, ɗeetoŋ min eɗe ho kokoŋ burintal kuuk ɗo asiŋko.* Pa-ak yaaco gaare kadar ŋu gin jookumo. »

12 Maajirnay ɗeettu, ŋu teestu kaawe ɗo geemir a ŋuu jipte goyin̰co. 13 Ŋu atkiy aariɗna ho ŋu etiliico sewe ɗo gee kuuk raɗaw, kar gee-ak cooliyo.

Muutuy ta Yaaya-Batist

(Matiye 14.1-12, Luk 9.7-9)

14 Wiktin taat *Herood dortu gee kaawa bi ka Iisa, siŋji alaw aale, asaan ŋu ɗiya aman : « Gem-aŋ, ŋaar Yaaya-Batist ! Ŋaar nooy min ɗo muuti. Paa ko, ŋa gintu gudurre taat ŋa giniy gamin kuuk ajbay. » 15 Kar daarin̰ a ŋa *Eli. Daarin̰ gay a ŋa nabiin̰ce kaak ar nabiinna kuuk min awalle. 16 Min Herood doriig kaawin-aŋ okin̰co, ŋa ɗiytu aman : « Ŋa Yaaya-Batist kaak nu ɗukumtu kaay-ak di nooye. » 17-18 Ɗo wiktin taat Yaaya goyiy misa iŋ odinay, Herood gay obit Herodiyaad, daaciy ta siŋji Pilip. Ɗo bi ŋaar-ak ko, Yaaya kaawiiji ɗo Herood aman : « *Gaanuun baljiŋ bere botol taat kii obin Herodiyaad, daaciy ta siŋjiŋ. » Min Herood dortu pa-ak, ŋa bertu izinne ŋu obiig Yaaya, ŋu ɗuuniig iŋ jinzirre ho ŋu un̰jiig daŋaayne. 19 Herodiyaad obiijit ɗo Yaaya, ta bariya ko muutuy di. Kar ta bal gase botol. 20 Herood gay karmiyaag Yaaya. Ya ŋa cokiy kaawoy, kaaw-at barjilaaga. Iŋ taar-at oki, ŋa el cokiye kaawnay. Asaan ŋa iban kadar Yaaya kaawa seene ho ŋa gem sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi. Ɗo bi ŋaar-ak ko, Herood gooƴaag min ɗo Herodiyaad.

21 Kar ƴiriy rakki, Herood gintu iidin ta alguway. Ŋa koliig agindaw ku darrer, agindaw ku askirnar ho iŋ aginay ku Galile okin̰co. 22 Ɗo wer-ak, romti ta Herodiyaad un̰jitu waare ɗo uŋco ka geemir. Min Herood iŋ gee kuuk ŋa koltu taliita-ak, ta ajbiygu nam Herood kaawiitit a ŋaati bere ay maan kaak ta inditu di. 23 Kar ŋa togiliitit aman : « Iŋ Buŋ, ya maan kaak ka inditu di, naake berin̰ji yoo cenne† ta meennuwir oki. »

24 Hiyya, mic-at amiltu, ta indiit yaaco aman : « Naa indeŋ kat maa ? » Yaaco gay telkiitit aman : « Ɓaa indig kaay ka Yaaya-Batist. »

25 Mic-at yeepiiji koɗok ɗo sultan ho ta kaawiiji aman : « Nu raka kiidu berin̰ji kaay ka Yaaya-Batist annen di ɗo gartar ! » 26 Ɗo wer-ak, sultan Herood adiy nigtu. Kar min ŋa togil ɗo uŋco ka geemir gay, ŋa bal nakire pey ɗo kaawoy. 27 Ek di sultan tabirtu askirin̰ce ho ŋa beriiji izinne a ŋa ɓaa iyin̰ji kaay ka Yaaya-Batist. Askirin̰ce-ak ɓaawtu ɗo daŋaayner ho ŋa ɗukumiig kaay ka Yaaya-Batist. 28 Min ŋa ɗukumga, ŋa iciig ɗo gartar ho ŋa beriitig ɗo gemso-ata. Taar gay beriitig ɗo yaaco.

29 Wiktin ta maajirnay ku Yaaya doriit kabarre-at, ŋu asiig ic momtey ho ŋu tiisiiga.

Bere ka teendi ɗo gee alip beeƴ

(Matiye 14.13-21, Luk 9.10-17, Yaaya 6.1-14)

30 Min paliinna yeeptu, ŋu osiiji ɗo Iisa gamin okin̰co kuuk ŋu gintu ho ɓilde kaak ŋu ɓilditu gee. 31 Gee dakina asiyo ho ŋu yeepiyo nam Iisa iŋ maajirnay bal gase wiktin ta ŋuu tee. Iisa ɗiyiico ɗo maajirnay aman : « Yallinte yeero, ku ɓaay ɗak jammiye sooɗa. »

32 Hiyya, ŋu n̰eptu markaba ho ŋu ɗeettu keeco yeero. 33 Wiktin taat ŋu ɗeetiy-ak di, gee dakina ibiniig wer kaak ŋu ɓaayiyo. Gee ku min ɗo hellinniidi okin̰co amiltu iŋ asin̰co, ŋu gaɗtu, ŋu ɓaawtu ɗo wer-aka nam ŋu ogiriico ɗo kun̰ Iisa.

34 Min Iisa paaytu min ka markabar, ŋa gasiig gee kuuk dakin-aku. Ɗo wer-ak, ŋa taltu aminduwco, asaan ŋu ar tamgi kuuk ginno gemco ka gooƴindi. Kar ŋa teestu ɓildin̰co iŋ kaawin dakina.

35 Wiktin taat pat gal ko, maajirnay sin̰jiiji moota ho ŋu kaawiiji aman : « Gem kol tacco, pat-an ɗeete ho wer sa serek. 36 Kaawco ɗo gee-aŋ a ŋuu totire ɗo hellinniidi ho ɗo geray ku gee kuuk goy yeero, ŋu ɓaayiy gidiye tee. » 37 Kar Iisa telkiico aman : « Kuŋ maaniikon di beron̰co tee ! » Ŋuur gay indiig aman : « Gee-aŋ, gurus dakin ja kat yaaco nece. Ki raka a ni ɓaa gidiye paa di walla ? »‡ 38 Iisa gay ɗiyiico aman : « Ɓaaŋ, dakoŋ tala, ku gin mappa minaw. » Ŋu daktu tala, kar ŋu kaawiiji aman : « Ni gin mappa beeƴi iŋ boos seera. »

39 Iisa ɗiyiico aman : « Kaawon̰co ɗo gee-aŋ a ŋuu goye ka gan̰ ka balan̰. » 40 Hiyya, ŋu goytu, ŋu ɗeettu werin dakina, daarin̰ miya, daarin̰ gay orok beeƴ. 41 Min ŋu goye, ŋa sokiig mappa kaak beeƴ iŋ boos kuuk seer-aku, ŋa jaaltu kaay ka samaaner ho ŋa deltu barkin ɗo Buŋdi. Kar ŋa pirsiig mappa ho ŋa beriicog ɗo maajirnar a ŋuu ɗeeɗin̰ ɗo gee-aku. Boos ku seer-ak sa, ŋa ɗeeɗiicog okin̰co. 42 Okin̰co ŋu teetu, ŋu aaytu. 43 Kar maajirin miintu girdin orok iŋ seer iŋ mappa ho boos kuuk ɗak-aku. 44 Miday kuuk tee-ak gay yaa nece ar alip beeƴ pa.§

Jiwi kuuk ka amiydi

(Matiye 14.22-33, Yaaya 6.15-21)

45 Min ŋaar-ak, koɗok di, Iisa ɗiyiico ɗo maajirnay a ŋuu n̰epe ka markabar ŋuuji ogire ar barrer aaniy geeger ka Betsayda. Ŋaar gay ɗaktu a ŋaa n̰aamin̰co ja gee-aku. 46 Min ŋa n̰aamiigu, ŋa coktu ka dambar a ŋaa inde Buŋ. 47 Pat gale, maajirnay iŋ markabco ot ko ɗatik barrer. Iisa gay ɗak keeji kara. 48 Us teestu abire gidi-gidi-gidi, ŋa ŋaamiigu nam markabco sin̰jaaɗo. Iŋ ɗatik kawtira, Iisa jaawa ka amiydi, ŋa ica botilco nam ŋa gaay birin̰co. 49 Wiktin taat ŋu taliig Iisa jaawa ka amiydi-ak, ŋuur a wal ta kelmo ho ŋu teestu koole raɗa. 50 Okin̰co min ŋu taliiga-ak, kolaw un̰jiico tak-tak. Kar koɗok di Iisa diyiico aman : « Oboŋ aditko ! Ŋa nunun di, dakoŋ ginenno kolaw. »

51 Kar ŋa coktu iŋ ŋuura ka markabar, us peytu min ɗo abirin̰ji ho maarjirnay sa ta bico amallo. 52 Ŋu ajbiytu-ak asaan maan ka Iisa gintu iŋ mappa-ak sa, ŋu bal ibine baay, kaƴco ɗibire.

Coole ka geemir ɗo kiɗ ka Zenezareet

(Matiye 14.34-36)

53 Min Iisa iŋ maajirnay aaliig barre-ak, ŋu ottu ɗo kiɗ ka Zenezareet ho ŋu peyiig markabco ɗo goŋgumor. 54 Ŋu paaytu keɗer, koɗok di gee ibiniig Iisa. 55 Gee-ak jaawiig kiɗ ka Zenezareet okin̰ji, ŋu miniy ziŋkico ɗo wer ka Iisa ottu, kar ŋu iyiijig geen̰co kuuk raɗaw iŋ dariŋgilnico. 56 Ɗo ay helline wal geeger wal ɗo geray ku gee kuuk goy yeero, ŋu imiliig geen̰co ku raɗaw ɗo wer ka berel. Kar ŋu marmiliiji a ŋaa rasin̰co ŋuu diire kin bit ka kesuuney-at di. Paa ko, okin̰co kuuk diirta-at cooltu.

7

Iisa iŋ aadanna ku aginiydi

(Matiye 15.1-9)

1 Gee ku ŋu koliy *Pariziyenna iŋ agindaw daarin̰ ku *gaanuun ka *Yuudinnar astu min Zeruzaleem. Ŋu n̰umiiji ɗo Iisa. 2 Ŋu tal maajirnay daarin̰ bal karmiye ace ka pisin̰co ar ka aginiyco gingiy ya ŋu raka tee.

3 Ka seener gay, Pariziyenna iŋ Yuudinna okin̰co, ŋuur karmiya kaaw taat aginiyco rasiico. Uudin ta aadin ta aginiyco, ŋuur taaɗo ya ŋu bal ace pisin̰co samaane. 4 Ya ŋu yeep min ɗo suuginer, ŋu aca ja asin̰co kar kat ŋu tiyiyo. Ta taar-anno di, ŋu karmiya pey gamin ku pey kuuk aginiyco gaariico ar ace ka *kordindinar, ka balsinsindi iŋ ka koŋgilgildi ku hadinner.

5 Pariziyenna iŋ agindaw ku gaanuun ka Yuudinnar indiig Iisa aman : « Maa di maajirnan̰ iciyɗo kaaw taat aginiyte rasiite ? Ya ŋu raka tee, maa di ŋu acgiyɗo pisin̰co ar kaak aginiyte ɗiyiite ? » 6 Iisa ɗiyiico aman : « Taloŋ gee kuuk kaawa iŋ biŋkico di ho ta aditco keetiti-aŋku ! Kaaw taat Buŋ ɗiytu ɗo bi kaŋko, taar ka seener. Ŋa kaaw awalle iŋ bi ka nabi Ezaayi aman :

‟ Gee ŋuur-aŋ beraadu horoomin iŋ biŋkico di,

kar aditco gay serek min nunu.

7 Abaadin taat ŋu abdiyin-an, taar uca maalan di,

asaan garaan taat ŋu garkiyiy gee sa,

geen di imilit min ɗo kaƴco. ”* »

8 Kar Iisa kaawiico pey aman : « *Gaanuun kaak Buŋ kaawtu, kuŋ rasig serpiya, kar ku karmiya kat kaaw ta geemir. 9 Ku zeeɗa pooce gaanuun ka Buŋdi, kar ku makiig iŋ kaaw ta aginiydi ! 10 Muusa, ŋaar ɗiyko aman :

‟ Ber horoomine ɗo yaako iŋ takko. ”

Ŋa ɗiy pey aman :

‟ Waan kaak niga biy iŋ tacco wala iŋ yaaco,

tan̰ji-at, illa muutu. ”†

11 Kar kuŋ gay garkiya gee a ŋuu kaawe ɗo aginiyco aman : ‟ Maan kaak zer naako bere ka gaayor, taar-at *satkin taat waaliya Buŋ, ” 12 ho ansi-ak, ŋu gediraaɗo pey ŋuuco bere. 13 Kaawin kuuk ku gaariy ɗo ziŋkiko, ŋuur deet kaaw ta Buŋdi. Ku gina pey gamin dakina kuuk ar ŋuur-aŋku. »

Gamin kuuk nigaag gem ɗo uŋji ka Buŋdi

(Matiye 15.10-20)

14 Kar Iisa koliig pey gee, ŋa kaawiico aman : « Laaŋ ɗeŋginko samaane ho cokiyoŋ ! Naako dele daŋla. 15 Maan kaak gem tiyiy, ŋaar nigaagɗo ɗo uŋji ka Buŋdi. Ŋaar maan ka amila min ɗo gelbiney kat nigaag ɗo uŋji ka Buŋdi. [ 16 Ya ku gin ɗeŋgina, laaŋ ɗeŋginko samaane kuu cokiye. »]‡

17 Wiktin ta Iisa rasiig gee ŋa un̰jitu geero, maajirnay indiig aman : « Gaarnin̰ ja baat ta daŋlal-anta. » 18 Iisa telkiico aman : « Kuŋ kaƴko ɗibir ga ? Taloŋ, maan ka gem tiyiy-ak, ŋaar niggigɗo ɗo uŋji ka Buŋdi. 19 Maan ka gem tiyiy-ak, ŋaar un̰ja ɗo adiy, kar ba aaro, gem-ak ɓaay dooye. Maan ka gem tiyiy-ak, ŋaar n̰aamgigɗo ŋaa gine gamin ku samaanno. » Iisa kaawtu pa-ak a gamin okin̰co, ŋuur ku teendi.

20 Kar Iisa kaawtu pey aman : « Kaaw ta gem kaawiyo iŋ maan ka ŋa giniyo, ŋuur di nigaag ɗo uŋji ka Buŋdi. 21 Asaan min ɗo gelbiney-ak ko amiliy pikirre taat samaanno ta n̰aamiig ɗo ɓaaƴe kaak mun̰jam, ɗo kokinaw, ɗo dee ka geemir, 22 ɗo kokine ka miday wal daaɗ kara. Ampaa ko, ŋu giniy tamaanaw, ŋu giniy motol, ŋu caaciyiy gee, ŋu giniy ta ŋu rakiyo, ŋu giniy hasuudinaw, ŋu nigiy biŋkico iŋ een̰co, ŋu iciy ziŋkico, ho ŋu poociy jipte goyin̰co. 23 Ŋuur-aŋ ko gamin ku samaanno kuuk amila min ɗo adiy ka gemor, ho nigaag ɗo uŋji ka Buŋdi. »

Ase ka daatik taat Yuudin̰caɗo

(Matiye 15.21-28)

24 Min Iisa gaasiit kaawoy, ŋa uctu min ɗo wer-aka ho ŋa ɗeettu ɗo kiɗ ka Tiir. Ŋa un̰jitu ɗo ger rakki, ŋa rakaaɗo waan yaa ibine a ŋa goy eɗe. Kar gay, ŋa bal gedire cigile ziy. 25-26 Tala kar daatik rakki romti aariɗ obta dortu gee kaawa ɗo bi ka Iisa, ta asiiji. Taar gay Yuudin̰caɗo, ŋu weeyit ɗo geeger Siri ɗo ka kiɗ ka Penisi. Min ta asiiji, ta dersitu ɗo uŋji ho ta marmiliiji aman : « Gem kol tacco, baan̰u ! Atkig aariɗ-aŋ min ɗo romor. » 27 Iisa ɗiyiitit aman : « Ras ja koogin yaa aaye ! Yampa, kuuniyaaɗo ŋuu icin̰ji tee ka kooginar ho ŋuu orin̰ ɗo kan̰ir. »

28 Daatko-at kaawiiji aman : « Gem kol *Rabbiney, kaawon̰-an ka seener. Kar kan̰ sa, ŋuur tiya meerin kuuk gaama min ɗo pise ku kooginar di. » 29 Min pa-ak, Iisa ɗiyiitit aman : « Kaawke ka seener ! Yeep ko gerke, aariɗ, ŋaar amil ko min ɗo romke. » 30 Hiyya, daatko-at ɗuwtu geero. Min ta ote, ta gasiit romti aariɗ rasta ho ta jammiya ko ka daŋlil.

Coole ka gem kaak duŋguyuuyu

31 Min Iisa kaawtu iŋ daatko-at, ŋa ɗeettu min kiɗ ka Tiir, ŋa aaɗtu min kiɗ ka Sidon iŋ kiɗ kaak ŋu koliy Geegirnay ku Orok ho ŋa birtu ɗo biy barre ka Galile. 32 Ɗo wer-ak ŋu iyiiji gem kaak duŋguyuuyu ho gaaƴay amallo. Ŋu marmiliiji ɗo Iisa a ŋaa lee pisin̰ji ɗo gem-ak ŋaa coole. 33 Min ŋaar-ak, Iisa obiig gem-aka, ŋa imiliig serek min ɗo geemir ho ŋa koln̰iijig ɗeŋginay ku gem-ak iŋ kormay§, kar ŋa pictu uln̰a ɗo kormay ho ŋa diirijiit leesey ta gem-aka. 34 Iisa kociltu kuwa, ŋa niiztu ho ŋa ɗiyiiji ɗo gem-ak aman : « Eppata ! » ansi-ak aman : « Pilu ! »

35 Ɗo wer-ak, koɗok di, gem-ak teestu cokiye, leesey teestu awke, ho ŋa baagtu kaawe samaane. 36 Iisa kaawiico ɗo gee okin̰co aman : « Dakoŋ kaawenno ɗo gemor. » Min ŋa kaawiico pa-ak, ŋuur gay totiraat kat kaaw ɗo geemir. 37 Gee-ak ajbiytu tak-tak ho ŋu ɗiytu aman : « Way, gem-aŋ gina riy samaane nam duŋguyuuyin sa, ŋa coolaagu ŋu doriyo ho gee kuuk gaaƴiƴco amallo sa, kaawiyo ! »

8

Bere ka teendi ɗo gee alip pooɗ

(Matiye 15.32-39)

1 Ɗo wiktin taar-at gee dakina n̰umtu ho ŋu ginno maan ka teendi. Min pa-ak, Iisa koliig maajirnay ho ŋa ɗiyiico aman : 2 « Gee-aŋ, nu tala aminduwco, asaan mena subba ŋu goy iŋ nun di ho ŋu ginno maan ka teendi. 3 Ya nu n̰aamaag aditco aaƴe, gudurrico yaa arme botildi, asaan daarin̰co as min serek. » 4 Maajirnay telkiiji aman : « Kalaan ta aŋka, kar giico gase tee momo kaak yaa necin̰co ? » 5 Iisa indiig aman : « Ku gin mappa minaw ? » Ŋuur gay aman : « Ni gin mappa peesira » 6 Kar Iisa kaawiico ɗo gee-ak a ŋuu goye keɗer. Hiyya, ŋa sokiig mappa kaak peesir-aka, ŋa deliiji barkin ɗo Buŋdi, ŋa pirsiiga ho ŋa beriicog ɗo maajirnay a ŋuuco ɗeeɗin̰ji. Hiyya, maajirnay ɗeeɗiicog ɗo gee-aku.

7 Ŋu gin oki teŋilna minaw-minaw pa. Iisa deliiji barkin ɗo Buŋdi ɗo teŋilna-aku ho ŋa ɗiyiico ɗo maajirnay a ŋuuco ɗeeɗin̰co oki ! 8 Okin̰co, ŋu teetu, ŋu aaytu. Maajirna sokiig kaak ɗake nam ŋu miin girdin peesira. 9 Miday ku tee-ak yaa nece alip pooɗ pa.* Iisa ɗiyiico aman : « Ɓaaŋ kate ! » 10 Kar koɗok di, ŋa n̰eptu markaba iŋ maajirnay ho ŋu birtu ɗo kiɗ ka Dalmanuta.

Inde ka gamin kuuk ajbay

(Matiye 16.1-4)

11 *Pariziyenna astu, ŋu teestu meele iŋ Iisa. Ŋu rakiiji ɗibe. Ŋu indiig a ŋaaco gaare maan kaak ajbay kaak asa min ɗo Buŋdi. 12 Iisa niiztu puus kar ŋa ɗiytu aman : « Maa di gee ku diŋka indiy maan kaak ajbay ? Ka seener nu kaawaako, gee ku diŋka-aŋ, nu gediraaɗo naaco gine maan kaak ajbay loco. » 13 Kar ŋa rasiigu, ŋa n̰eptu markaba ho ŋa aaltu aar barrer.

Maajirnay ku Iisa bal ibinin̰ misa

(Matiye 16.5-12)

14 Min ŋu ottu ɗatik barrer, maajirnay pakirtu a ŋu bal ice tee, ŋu gin mappa rakki di ɗo markabco. 15 Iisa taaƴiigu aman : « Yaman pakiroŋ ! Goyoŋ goɗom min gel ta Pariziyennar iŋ ta *Herood. »

16 Maajirnay kaawtu benannico aman : « Ŋa kaawiite pa-ak asaan gi bal ice mappa-aŋ di walla ? » 17 Iisa ibiniit pikirrico ho ŋa indiig aman : « Maa di ku kaawiy aman : ‟ Gi bal ice mappa-aŋ di walla ? ” Yoo diŋ sa ku tallo misa walla ? Kaƴko icɗo misa ? Ŋu goy misa bombo di ? 18 Ku talig gamin okin̰co kuuk nu gintu ho ku dorig gamin okin̰co kuuk nu ɗiytu, kar kaƴko icɗo di bat. 19 Wiktin taat nu pirsiig mappa ka beeƴi, miday alip beeƴ teetu, ku miin girdin minaw iŋ ka ɗake ? » Ŋuur gay telkiiji aman : « Ni miin girdin orok iŋ seera. » 20 Kar Iisa indiigu pey aman : « Hadi wiktin taat nu pirsiig mappa ka peesira, gee alip pooɗ teetu-ak gay, ku miin girdin minaw iŋ ka ɗake ? » Ŋuur gay telkiiji aman : « Ni miin girdin peesira. » 21 Iisa ɗiyiico pey aman : « Yoo diŋ sa ku ibinginno a nu waa ? »

Pile ka noolol

22 Hiyya, Iisa iŋ maajirnay ottu Betsayda. Annere, ŋu ɗaan̰iiji nool rakki, kar ŋu marmiliiji aman : « Gem kol *Rabbiney, baan̰u ! Diirga, ŋaa pile. » 23 Iisa obiig pisin̰ji ka nool-ak, ŋa imiliig serek min ɗo helliner. Kar ŋa giniiji ulin̰ ɗo odinay, ŋa leeyiiji pise ho ŋa indiig aman : « Ek kat ki tala maanna ? » 24 Nool-ak telkiiji aman : « Nu tala gee ar atay, kar ŋu jaawaw. » 25 Iisa leeyiiji pey pise ɗo odinay. Gem-ak odinay piltu. Ŋa taliy ko karaŋ. 26 Min ŋaar-ak, Iisa ɗiyiiji aman : « Ɗeet ko gerko, dak jagenno ɗo helliner. »

Piyer ɗiya a Iisa, ŋaar Masi

(Matiye 16.13-20, Luk 9.18-21)

27 Min ŋaar-ak, Iisa iŋ maajirnay ɗeettu ɗo hellinnan ku moota iŋ kiɗ ka Sezare ka Pilip. Ɗo botildi, ŋa indiig maajirnay aman : « Ɗo bi kanto, gee kaawa a nu waa ? » 28 Ŋuur gay telkiiji aman : « Daarin̰ kaawa a ki Yaaya-Batist, daarin̰, a ki Eli, ho daarin̰ gay, a ki min nabiinna ku min awalle. » 29 Kar Iisa indiig pey aman : « Hadi kuŋ gay ɗiya a nu waa ? » Piyer telkiiji aman : « Kiŋke Masi kaak Buŋ doɓtu. » 30 Kar Iisa karmiig maajirnay a ŋu kaawenno tak-tak ɗo waanna a ŋaar ko Masi kaak Buŋ doɓtu.

Kaaw ta Iisa ɗo bi ka muutuy iŋ nooyin̰ji

(Matiye 16.21-28, Luk 9.22-27)

31 Kar Iisa teestu pey ɓildin̰ maajirnay aman : « Illa nun *Roŋ gemor, naa taaɓiyen̰ ja dakina. Aginay ku darrer, agindaw ku gay satkiner ho iŋ agindaw ku gaanuundi yaan poocindu. Ŋuu asiin deendu ho ƴiriy ta subbiŋkar gay, naa nooye. » 32 Ŋa kaawcot ko waraŋ di. Kar Piyer imiliig serpiya ho ŋa leesiiji. 33 Kar Iisa kolsiig maajirnay ho ŋa uciiji ɗo Piyer aman : « Ɓaa annere, Seetan-aŋka ! Pikirren̰, taar arro iŋ ta Buŋdi, taar ta geemir di. »

Maman gii aaɗin̰ Iisa

34 Kar Iisa koliig gee kuuk dakina ho iŋ maajirnay, ŋa ɗiyiico aman : « Ya waan kaak rakaan aaɗindu, ŋaa pooce pey bariye galal ta meen̰ji, ŋaa icin̰ etoy ka taaɓiner ho ŋaan aaɗindu. 35 Asaan waan kaak raka jile goyin̰ji ka meen̰ji, ŋaa rawtin̰ji. Kar waan kaak rawtaag goyin̰ji ɗo bi kanto ho ɗo bi ka Kabarre ta Gala gay, ŋaa gase goye kaak taɓ. 36 Yampa, ya gem kaak obit duniin okintit ɗo pisin̰ji ho ŋa rawtig goyin̰ji, ŋaar-ak galilti gay maa ? 37 Ŋaa bere maa ŋaa gidiye goye ka gaasɗo ? 38 Gee ku diŋka, ŋuur gina taat samaanno ho ŋu newsiji kop ɗo Buŋdi. Ya gem kaak gina sokan̰ lotu iŋ ɗo kaawnar ɗo uŋco ka gee-aku, nun Roŋ gemor oki, naaji gine sokan̰ ɗo wiktin taat naa ase iŋ *darjin ta Tanni ho iŋ ta *ɗubal ku Buŋdi kuuk *cawar oki. »

9

1 Iisa ɗiyiico pey aman : « Ka seener nu kaawaako, min gee kuuk goy anne-aŋ, daarin̰co mataaɗo di ŋuu talin *Meennaw ta Buŋdi asa iŋ gudurre. »

Newse ka wijeen ta Iisa

(Matiye 17.1-13, Luk 9.28-36)

2 Gin mena bijigiƴ, Iisa koliig Piyer, Zaak iŋ Yaaya ho ŋa iyiig keeco kuwa ka damba ta bolok. Tala kar Iisa ziy newse. 3 Kesuuney ɗeettu portik kar nam ta diya odina. Min irn̰en di, ɗo adiy ka kiɗar okin̰ji, ginno gem kaak ya acin portik ansi. 4 Ta bite-aŋ di, maajirna taltu nabiinna seer bayintu. Nabiinna-ak, ŋuur Muusa iŋ *Eli kat kaawa iŋ Iisa. 5 Hiyya, Piyer kaawiiji ɗo Iisa aman : « Gem kol tacco, gala ni goyiy anne-aŋka. Niiko siye tarram subba, rakki locin, rakki ɗo Muusa ho rakki gay ɗo Eli. »

6 Kar Piyer gay ibanno taat ŋaa kaawe, asaan kolaw obgu. 7 Min Piyer kaawa misan di, uc gootiigu ho min ɗo uc-at amila gaaƴ kaawa aman : « Ŋaar-aŋ Roŋdu, nu elgig dakina. Cokiyon kaawoy ! » 8 Koɗok di, maajirnay taliy-ak Muusa iŋ Eli sawle, illa Iisa keeji di goya.

9 Min ŋu paayiy min ka dambar, Iisa karmiig maajirnay aman : « Yaman, dakoŋ kaawenno ɗo waanna ɗo maan kaak ku taltu-aŋka nam nun *Roŋ gemor, naa nooyen̰ ja min ɗo muuti. » 10 Ŋu ooyiit kaawoy. Kar ŋu teestu inde ziŋkico aman : « Ŋa raka kaawe maa, ŋa ɗiyiy a ‟ naa nooyen̰ ja aŋka ? ” »

11 Kar maajirnay indiig aman : « Maa di agindaw ku gaanuundi kaawiy a *Eli yaa asen̰ ja ? » 12 Iisa gay telkiico aman : « Hii, Eli yaa ase, ŋaa leen̰ gamin-aŋ ɗo botilco. Kar ku iban di ŋu siir ɗo Kitamner a nun Roŋ gemor, naa taaɓiye dakina ho gee yaan poocindu. 13 Kar gay nu kaawaako, Eli ŋaar as ko, kar gee gay taaɓiyig ar taat ŋu rakiyo uudin taat Kitamne kaawtu. »

Coole ka gem kaak gin punpun

(Matiye 17.14-21, Luk 9.37-43a)

14 Wiktin ta Iisa iŋ maajirnay ku subba yeepiy ɗo een̰co, ŋu gastu gee dakina n̰umco ɗo een̰co-aku. Min gee-ak, goy oki agindaw ku gaanuundi meela iŋ ŋuura. 15 Min gee-ak taliig Iisa, ŋu raastu, ŋu gaɗtu a ŋu ɓaaji ooye. 16 Iisa indiig maajirnay aman : « Ku meela ɗo bi ka moo iŋ agindaw-aŋku ? » 17 Gem rakki min ɗatik geemir ɗiyiiji aman : « Gem kol tacco, nu iyjiŋ roŋdu, kiidu coolin̰ji. Ŋa gin aariɗ ka toɗaaji kaawo. 18 Ay wer kaak aariɗji ucji, ŋa accigig keɗer nam biy amila toppiyo, ŋa eeyma saaŋji ho ziy aaƴiy yap. Nu indig maajirnan̰ a ŋuuji atkin̰ji, kar gay, ŋu bal gedire. » 19 Iisa kaawiico aman : « Kuŋ gee ku diŋka-aŋ, ku geenno ho imaanko sa sooɗa. Ɗakdu mena mina naa goye iŋ kuŋko ho naako sosiŋko pey ? Iyiig roŋji-aŋ anne. »

20 Kar ŋu iyiijiga. Min aariɗ talig Iisa-ak, ŋa azbiig mic-ak zid-zid-zid. Ŋa galtu keɗer, ŋa tuŋkiliyo nam biy amila toppiyo. 21 Iisa indiig takan̰ mic-ak aman : « Min kimin aariɗ-aŋ obiiga ? » Ŋaar gay telkiiji aman : « Min ŋa kapaki. 22 Kun kawta, aariɗ n̰aamgig ɗo aki wal ɗo amiydi, ŋa rakiy deen̰ji. Ya kii gedire kiini gaaye, tal aminduwni. » 23 Iisa telkiiji aman : « Maa di ki ɗiyiy a ‟ ya ki gedire kiini gaaye ? ” Ɗo ŋaar kaak aamine, botol goya a ŋaa gine ay maanna. »

24 Koɗok di, takan̰ mic-ak kaawtu raɗa aman : « Nu aamin kadar kii gedire ginin̰ maanna-aŋka. Kar gay, gaayorduut pey imaandu ! » 25 Min Iisa taltu kadar gee n̰uma n̰umen di-ak, ŋa leesiiji ɗo aariɗ-ak aman : « Kiŋ aariɗ, ki ginaag gee duŋguyuuyna ho ki toɗa awke ka leeser. Yalla amal rasig mic-aŋka ho dak yeepenno pey tak-tak ! » 26 Aariɗ-ak kooltu raɗa, ŋa azbiig mic-ak zid-zid-zid, kar ŋa amiltu. Ɗo wer-ak, mic-ak weƴtu lasaan̰ nam gee ku goy eɗe-ak kaawiy aman : « Ŋa mate ! » 27 Hiyya, Iisa obiig min ɗo pisin̰ji, ŋa copiliiga ho mic-ak peytu.

28 Wiktin ta Iisa un̰jitu geero, maajirnay indiig aman : « Gem kol tacco, maa di ni baltu gedire atkin̰ aariɗ-aŋka ? » 29 Iisa gay telkiico aman : « Kar gay, aariɗ ŋaar-aŋ, kuu gedire imilin̰ji-ak, illa iŋ inde ka Buŋdi ja. »

Iisa kaawa pey ɗo bi ka muutuy iŋ nooyin̰ji

(Matiye 17.22-23, Luk 9.43-45)

30 Min ŋaar-ak, Iisa ɗeettu min eɗe iŋ maajirnay ho ŋu aaɗtu min kiɗ ka Galile. Iisa rakaaɗo gee ya ibine wer ka ŋa goyiyo, 31 asaan ŋa garkiyaag maajirnay. Ŋa ɗiyiico aman : « Nun roŋ gemor, ŋu asaan berin ɗo pise ka midir, ŋuun deendu ho ƴiriy ta subbiŋkar gay, naa nooye. » 32 Kar ŋuur gay bal ibinin baat ta kaawoy. Paa ko, ŋu gintu kolaw taat ŋuu indin̰ Iisa ɗo bi ŋaar-aka.

Inde kaak a waa tatik paka

(Matiye 18.1-5, Luk 9.46-48)

33 Hiyya, ŋu ottu kat Kapernayuum. Wiktin ta ŋu goyiy geero, Iisa indiig maajirnay aman : « Ku meela ɗo bi ka moo botildi ? » 34 Ŋuur gay bugum cit-cit, asaan botildi, ŋu meel benannico a ŋuu ibine waa kaak tatik paka. 35 Min ŋaar-ak, Iisa goytu keɗer, ŋa kolig maajirnay ku orok iŋ seera, ŋa ɗiyiico aman : « Ya gem kaak raka ogire ɗo uŋji ka Buŋdi, ŋaa ɗake aar ta een̰ji ho ŋaa gine gay riyco. »

36 Kar Iisa obtu mic rakki, ŋa iyiig ɗo ɗatikco, ŋa diyiig ɗo tumkay ho ŋa ɗiyiico aman : 37 « Gem kaak obig mic-aŋ samaane ɗo bi kanto, ar ŋa obin nun meendu. Kar gay, gem kaak obintu, ŋa da obɗo nun di, ŋa obig ŋaar kaak n̰aamintu. »

Waan kaak adiy pondikɗo iŋ kuŋko, ŋaar kaŋko

(Luk 9.49-50)

38 Yaaya ɗiyiiji ɗo Iisa aman : « Gem kol tacco, ni gas gem kaak atka aariɗna iŋ siŋji kun̰ji ho nin gay toɗaaji asaan ŋaar iŋ gintenno. » 39 Kar Iisa gay kaawtu aman : « Dakon̰ji toɗenno. Asaan ginno waan kaak yaa gedire gine maan kaak ajbay iŋ siŋ kunto ho ba aar, ŋaa nige pey biy iŋ nunu. 40 Waan kaak adiy pondikɗo iŋ kuŋko, ŋaar kaŋko. 41 Gem kaak gaayaako, Buŋ yaaji berin haginey. Ka seener nu kaawaako, ŋaa gasin haginey yoo ŋa beraako amay sooɗ ku maala pondik-aŋ di ɗo saan ta ku geen̰ji ku Masi. »

Gale kaak ɗo zunuubinnar

(Matiye 18.6-9, Luk 17.1-2)

42 Iisa kaawtu pey aman : « Gem kaak un̰ja rakki min een̰ji kuuk imaanco sooɗa ɗo zunuubinnar, ŋuuji ɗuune tolo ɗo gaaƴay ho ŋuu accin̰ ɗo barrer sa guna. 43 Ya pisin̰jiŋ kat iyaaciŋ ɗo zunuubinnar-ak, ɗukumga. Gunjiŋ kii un̰je iŋ pisin̰jiŋ rakki di ɗo goye ka gaasɗo min kii un̰je iŋ pisin̰jiŋ seerco ɗo ak taat matɗo. [ 44 Ɗo wer ŋaar-ak, gur ku matɗo tiyiig momtina ho ak sa goy doo.]* 45 Ya asin̰jiŋ kat iyaaciŋ ɗo zunuubinnar-ak, ɗukumga. Gunjiŋ kii un̰je iŋ asin̰jiŋ rakki di ɗo goye ka gaasɗo min kii un̰je iŋ asin̰jiŋ seerco ɗo ak taat matɗo. [ 46 Ɗo wer ŋaar-ak, gur ku matɗo tiyiig momtina ho ak sa goy doo.]† 47 Ya odon̰ di iyaaciŋ ɗo zunuubinnar-ak, ɗimta. Guna kii un̰je iŋ odon̰ rakki di ɗo *Meennaw ta Buŋdi, min kii un̰je iŋ odinan̰ seerco ɗo ak taat matɗo. 48 Ɗo wer ŋaar-ak, gur ku matɗo tiyiig momtina ho ak sa goy doo. 49 Uudin taat ak siyiig hadinne ho uudin taat maral giniig tiw gala, Buŋ sa icit taaɓine, ŋa newsiig gemo, ŋa giniy *cawar. 50 Ku iban tam kadar maral ŋuur gala. Kar ya ŋuur kat cille gay, kuuco gaaye maa, ŋuu aawe ? Ŋaar-ak, kuŋko oki goyoŋ gala ar maral ho goyoŋ iŋ aapiye benanniko. »

10

Garaan ɗo bi ka totiriikar

(Matiye 19.1-12, Luk 16.18)

1 Min ŋaar-ak, Iisa uctu min eɗe, ŋa ɓaawtu ɗo kiɗ ka Zuude, aar barre ka Zurdan. Pey gee dakin aale n̰umiiji, ŋa teestu garkiyin̰co uudin ta ŋa garkiygiigu.

2 *Pariziyenna daarin̰ ɓaawiiji moota, ŋu rakiy gaase baay. Paa ko, ŋu indiig aman : « *Gaanuunte bera botol taat gem yaa totirin daaciy walla ? » 3 Kar Iisa gay telkiico aman : « Muusa gay, ŋaar rasko maa gaanuun da ? » 4 Ŋuur gay ɗiyiiji aman : « Muusa ber botol a gem ya siire maktumne ta totiriikar ho ŋaa totirin daaciy. » 5 Min Iisa dortu pa-ak, ŋa ɗiyiico aman : « Muusa berko botol taat kuu totirin̰ daɗitko asaan kaƴko bombo. 6 Yampa, ɗo teesindi, Buŋ kilgiyit duniine, ŋa kilgiyig mitko iŋ daatko.* 7 Ɗo bi ŋaar-ak ko, mitko yaa rasin̰ tacco iŋ yaaco, ŋa ɓaayiy n̰ume iŋ daaciy, 8 ho seerco, ŋuu gine ar gem rakki di ɗo uŋji ka Buŋdi. Ampa-ak, ŋu seerro pey, ŋu n̰um ko gem rakki di.† 9 Maan kaak Buŋ ɗuunga-ak, gem ipiraagɗo. »

10 Wiktin taat ŋu un̰jitu geero, maajirnay ku Iisa indiig pey ɗo bi ka totiriikar. 11 Ŋa kaawiico aman : « Gem kaak totirit daaciy ho ŋa obtu ta pey, ŋaar-ak kokina karan di. 12 Ar taar-an ko, geem taat rasig mitti ho ta obtu ka pey, taar-at kokina karan di. »

Iisa barkiya koogina

(Matiye 19.13-15, Luk 18.15-17)

13 Gee iyiiji koogin ɗo Iisa a ŋaaco lee pise, ŋaa barkiyin̰co. Kar maajirnay gay leesiico ɗo gee-aku. 14 Min Iisa taliig maajirnay leesaaco ɗo geemir-ak, ŋa dapin̰tu ho ŋa ɗiyiico aman : « Rasoŋ koogin-aŋ yaadu ase. Dakon̰co toɗenno, asaan *Meennaw ta Buŋdi taar ɗo gee kuuk ar koogin-aŋku. 15 Ka seener nu kaawaako, ya waan kaak bal ooyin Meennaw ta Buŋdi ar mico, ŋa un̰jaaɗo tak-tak. »

16 Hiyya, ŋa baamiyiig koogina, ŋa leeyiico pise ho ŋa barkiyiigu.

Iisa iŋ gay gamnar

(Matiye 19.16-30, Luk 18.18-30)

17 Ɗo wiktin ta Iisa amiltu ko, gem rakki ŋaamiig iŋ gaɗiy. Ŋa dersitu ɗo uŋji, kar ŋa indiig aman : « Gem kol tacco, kiŋ kaak sellen̰, naa gine maman naa gase goye ka gaasɗo ? » 18 Iisa gay ɗiyiiji aman : « Maa di ki koliin a nu sellen̰ ? Ginno gem kaak sellen̰ ɗo kiɗar, illa Buŋ keeji di. 19 Kiŋ ibingig gaanuun kaak Buŋ bertu ɗo geemir : ‟ Dakoŋ deenno gee, kuŋ miday, dakoŋ kokinenno daaɗ kara ho kuŋ daaɗ oki, dakoŋ kokinenno miday kara, okiŋko, dakoŋ kokinenno gamna, dakoŋ raadenno iŋ siŋ ku gemor, dakoŋ diyenno kaaw ɗo gemor, beroŋ horoomin ɗo aginiyko. ” »‡ 20 Gem-ak telkiiji aman : « Gem kol tacco, nu karmiyiig gaanuun-ak okin̰ji min nu kapak di. » 21 Iisa taliig gem-ak ajbiyga ho ŋa elgig dakina, ŋa kaawiiji aman : « Ɗakjiŋ pey maan rakki : ɓaa gidiyig gamnan̰ okin̰co ho ɗeeɗig gurus-ak ɗo pokirnar. Paa kat, kii leen̰ mallen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi. Kar asu, aaɗnu. » 22 Min gem-ak doriit kaaw-at, ŋa ƴiimiit wijeeney asaan ŋa gay gamnar.

23 Iisa taliig maajirnay kuuk goy ɗo serpey, ŋa ɗiyiico aman : « Un̰je kaak ɗo *Meennaw ta Buŋdi, ŋaar raɗa ɗo gay gamnar ! » 24 Kaawoy-at un̰jiico kolaw ɗo maajirnay. Kar Iisa ɗiyiico pey aman : « Gem kol siŋtay, un̰je ka ɗo Meennaw ta Buŋdi, ŋaar raɗa ! 25 Lokumo gediraaɗo taa bire min ɗo bee ka ripirrer. Kar ɗo gay gamnar gay, un̰je ɗo Meennaw ta Buŋdi yaaji gine pey raɗ paka. »

26 Ɗo wer-ak, maajirnay ajbiytu tak-tak, ŋu indiy ziŋkico aman : « Di ampa-aŋ gay, waa yaa gase jile ? » 27 Kar Iisa gay taliig ƴalaaŋ ho ŋa ɗiyiico aman : « Maan kaak patiya kaƴco ku geemir, ɗo Buŋdi gay, ŋa melen̰ di. »

28 Min ŋaar-ak, Piyer ɗiyiiji aman : « Cokay, ni rasig gamin okin̰co a niin̰ aaɗe. » 29-30 Kar Iisa ɗiytu aman : « Ka seener nu kaawaako, ya gem kaak rasig geriy, siŋtay, aginiyji, kooginay wala morgoy ɗo saan tanto iŋ Kabarre ta Gala, ɗo goye ka diŋka, ŋaa gase pey pak miya : geray, siŋta, aginay, koogina iŋ morgina. Wariy sa, ŋaa gase. Kar ɗo wiktin taat yaa ase neginda gay, ŋaa gase goye ka gaasɗo. 31 Gee dakina kuuk ogir diŋka yaa ɗake aaro, ho dakina kuuk aaro yaa ogire. »

Iisa kaawa ɗo bi ka muutuy iŋ nooyin̰ji

(Matiye 20.17-19, Luk 18.31-34)

32 Min ŋaar-ak, Iisa iŋ maajirnay ictu botol ta Zeruzaleem. Iisa ogiriico. Kar maajirnay iŋ gee kuuk aaɗaagu, kolaw un̰jiico ɗo maan ka yaaji ase Zeruzaleem. Iisa koliig maajirnay ku orok iŋ seera, ŋa teesiico gaare maan ka yaaji ase. 33 Ŋa kaawiico aman : « Cokiyoŋ, diŋ gi coona Zeruzaleem. Anner ko, nun *Roŋ gemor, ŋuun berin ɗo pise ku agindaw ku gay satkiner ho iŋ agindaw ku gaanuundi, ŋuu dee kaawco a ŋuun deendu. Kar ŋuun berin ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo. 34 Gee-ak yaadu samtiye, ŋuudu pice uln̰a, ŋuun koocindu iŋ korɗiŋgo ho ŋuun deendu. Kar ƴiriy ta subbiŋkar gay, naa nooye. »

Inde kan̰ Zaak iŋ Yaaya

(Matiye 20.20-28)

35 Min ŋaar-ak, Zaak iŋ Yaaya, kooginay ku Zebede, ɓaawiiji moota ɗo Iisa ho ŋu ɗiyiiji aman : « Gem kol tacco, ni raka kiini ginin̰ maan kaak niin̰ inde-aŋka. » 36 Iisa indiigu aman : « Ku raka naako gine maa ? » 37 Ŋuur gay telkiiji aman : « Ya ki icit Meennuwin̰, ni raka gemni rakki yaa goye ɗo meedan̰ ho rakki gay ɗo n̰ugilan̰. » 38 Kar Iisa ɗiyiico aman : « Kuŋ bal ibine baay ta maan kaak ku indiy-aŋka. Kuu gedire kuu seen *kordindi ta taaɓiner taat naa see-anta walla ? Kuu gedire ooyin̰ *batem ka taaɓiner kaak eraanu-aŋka walla ? » 39 Ŋuur gay telkiiji aman : « Hii, nii gedire. » Iisa kaawiico aman : « Ka seener, kuu gedire see kordindir taat naa see ho kuu ooyin̰ batem kaak nu kaawtu. 40 Kar ɗo goye kaak ɗo meedar wala ɗo n̰ugilal gay, nun ginno botol ta naa berin̰ji. Werin ŋuur-ak, Buŋ siyig ɗo ŋuur kuuk ŋa doɓtu. »

41 Min maajirna kuuk orok doriit kaawco-at, ŋu dapin̰iico ɗo kun̰ Zaak iŋ Yaaya. 42 Hiyya, Iisa koliig okin̰co ho ŋa kaawiico aman : « Ku iban kadar meennay ku duniiner hokumiyaag geen̰co iŋ guwaane ho aginduwco goyaaco ɗo kaƴco. 43 Kar lokoŋ gay, ta ginaaɗo ampa. Minninko, ya gem kaak raka gine tatkaw, illa ŋaa ginen̰ ja ar gay riyko, 44 ho ya minninko rakki raka ogire, illa okiŋko, ŋaa ginen̰ ja ar ɓerriko. 45 Asaan nun *Roŋ gemor, nu bal ase a gee yaadu gine riyo. Nun as a naa gine riy ɗo geemir, naa bere zir ɗo ŋuur kuuk goy ɗo zunuubinnar a gee dakina yaa gase jile. »

Pile ka nool rakki

(Matiye 20.29-34, Luk 18.35-43)

46 Min ŋaar-ak, Iisa iŋ maajirnay ho iŋ gee dakina kuuk aaɗaaga-ak, ŋu ottu ɗo geeger ka Zeriiko. Min ŋu aaliig geeger-ak, ŋu gastu nool kaak goy oce ɗo bit ka botildi. Nool-ak, ŋu kolaag Bartime, ŋa roŋji ka Time. 47 Min ŋa dortu kadar ŋa Iisa kaak min Nazareet kat biraw-ak, ŋa teestu koole aman : « Iisa, *Roŋ ka Dawuud, tal aminduwir ! »

48 Gee dakina awn̰iiji aman : « Ha’, bugam ! » Kar ŋaar gay gaaƴay jaala jaalen di aman : « Iisa *Roŋ ka Dawuud, tal aminduwir ! » 49 Iisa peytu, ŋa ɗiytu aman : « Koloŋga ! » Ŋu dakiiji ɗiy aman : « Obig adin̰ ! Ucu, ŋa kolaaciŋ. »

50 Hiyya, nool-ak acciit batkoy, ŋa uctu iŋ beerin̰ji ho ŋa ɓaawiiji ɗo Iisa. 51 Min ŋa ɓaawe, Iisa indiig aman : « Ki raka naan̰ gine maa ? » Nool-ak telkiiji aman : « Gem kol *Rabbiney, nu raka kin odinar yaa pile-aŋ di. » 52 Iisa gay ɗiyiiji aman : « Ɓaa kate, imaanjiŋ jilin̰ciŋ. » Ta bite-aŋ di, odinay piltu ho ŋa aaɗiig Iisa.

11

Un̰je ka Iisa Zeruzaleem ar Sultan

(Matiye 21.1-11, Luk 19.28-40, Yaaya 12.12-19)

1 Wiktin taat Iisa iŋ maajirnay ɓaawtu moota iŋ Zeruzaleem, ŋu ottu ɗo koot ka Olibiyennar, moota iŋ hellinnan kuuk ŋu koliy Betpaze iŋ Betani. Ɗo wer-ak, Iisa tabirtu maajirnay seera. 2 Ŋa ɗiyiico aman : « Ɓaaŋ ɗo hellin ta goy uŋda-antare. Ya ku ote, kuu gase roŋ ɗurkilal ɗuune. Ƴiriy rakki waan bal n̰epin̰ji. Ipiroŋga ho iyoŋduuga. 3 Ya gem indaako aman : ‟ Maa di ku ipirig roŋ ɗurkil-aŋka ? ” Telkon̰ji aman : ‟ *Rabbin kat rakaaga ho ŋaako yeepin̰ji koɗok di. ” »

4 Hiyya, ŋu ɓaawtu, ŋu gasiig roŋ ɗurkil-ak ɗuun ɗo botildi, moota iŋ ger ka gemor. Ŋu ontu ipirin̰ji. 5 Wiktin taat ŋu ipiriiga, gee daarin̰ kuuk goy eɗe-ak indiig aman : « Ŋaar ku gina maa ? Maa di ku ipiriig roŋ ɗurkil-aŋka ? » 6 Ŋuur gay telkiico aman : « Rabbin kat rakaaga ho ŋaako yeepin̰ji koɗok di. » Min pa-ak, gee-ak rasiigu, ŋu ɗeettu.

7 Hiyya, maajirin ku seer-ak iyiijig roŋ ɗurkil-ak ɗo Iisa. Ŋu siddiyiig iŋ kesuunco ho Iisa n̰eptu kuwa. 8 Gee dakina ɗeeriit kesuunco ɗo botildi. Daarin̰ gay ƴiim tapar min ɗo kalaaner, ŋu leeyiig ɗo botildi. 9 Gee kuuk jaawa ɗo uŋji ho kuuk aaɗaaga kooliy aman « Hozanna, Rabbin Buŋ yaa barkiyin̰ ŋaar kaak asa iŋ siŋ kun̰ji ! 10 Buŋ ya barkiyin Meennaw ta asaw, Meennaw ta tatte sultan Dawuud. Ozilinteŋ Buŋte kaak goy kuwa ka samaaner ! »

11 Min ŋaar-ak, Iisa un̰jitu Zeruzaleem, ŋa ɓaawtu ɗo *ger ka Buŋdi ho ŋa taliig gamin okin̰co kuuk goy atta. Min ŋa taliigu, ŋa amiltu iŋ maajirnay ku orok iŋ seera ho ŋu birtu ɗo hellin ta Betani, asaan pat ɗeete.

Iisa iŋ et ka waaɗo

(Matiye 21.18-19)

12 Ka kawtinti, wiktin ta ŋu amiliy min Betani, Iisa mey diyaaga. 13 Ŋa taltu min serek et ar buguwa lee. Iisa ɓaawtu tale ya ŋa gase roŋji. Kar gay, min ŋa otiiji moota, illa ŋa tala tapar di, asaan wiktin ta ween̰ji misa. 14 Hiyya, Iisa ɗiyiiji ɗo et-ak aman : « Waan aawaaɗo pey roŋjiŋ tak-tak ! » Wiktin ta ŋa kaawiy pa-ak, maajirnay doraaga.

Atke ka gee kuuk suugiya ɗo ger ka Buŋdi

(Matiye 21.12-17, Luk 19.45-48, Yaaya 2.13-22)

15 Min ŋaar-ak, Iisa iŋ maajirnay yeeptu pey Zeruzaleem. Iisa un̰jitu ɗo ger ka Buŋdi ho ŋa teestu atkin̰ ŋuur kuuk suugiya atta-aku. Ŋa akiliicog taabulnico ku gee kuuk maka gurus ho iŋ seesna ku gee kuuk suugiya ammaamna. 16 Kar ɗo gee kuuk jalla gaminco ŋu biriy min ɗo ger ka Buŋdi sa, ŋa toɗco. 17 Min ŋaar-ak, ŋa garkiyiigu ho kaawiico aman : « Kitamne kaaw aman : ‟ Gerir, ŋaar gin ger ka salaaner ka gee okin̰co. ”* Kar kuŋ gay ginig ger ka kokiniydi. »

18 Agindaw ku gay satkiner iŋ agindaw ku gaanuundi doriit riy ta Iisa gintu. Ŋu teestu bariye botol taat maman ŋuu deen̰ji. Kar gay, ŋu gina kolaw asaan gee okin̰co ajbiy tak-tak ɗo garaan taat ŋa garkiyiigu.

19 Iŋ pat ta maako, Iisa iŋ maajirnay amiltu min ɗo geegirdi.

Kaaw ta buguw ta aaƴe

(Matiye 21.20-22)

20 Ka kawtinti iŋ kawtira, wiktin taat ŋu yeepiy Zeruzaleem, ŋu taliig et ka Iisa surpiytu-ak aaƴ yarap min ɗo caariy. 21 Piyer moyiit kaawoy ta Iisa ho ŋa ɗiyiiji aman : « Gem kol tacco, talig et ka ki surpiytu-aŋ aaƴ yarap. »

22 Iisa ɗiyiico ɗo maajirnay aman : « Cokiyoŋ, nu kaawaako ka seener, aaminoŋ ɗo Buŋdi iŋ gelbin rakki ! 23 Ya gem ɗiytit ɗo damba-an aman : « Ucu, ɓaa gal ɗo barrer. » Nec Buŋ yaa jaŋkinti. Kar Buŋ yaaji ooye-ak, illa ya adiy seerro ho ŋa aamin iŋ gelbin rakki kadar maan kaak ŋa inditu-ak yaa kuuniye. 24 Ansi-ak, nu kaawaako, ay maan kaak ku indiy min ɗo Buŋdi-ak, diyoŋ ɗo gelbinko kadar ku gasig ko ho Buŋ yaako berin̰ji. 25 Kar ya ku tees salaane ho ya ku gin kaaw iŋ gemo, saamiyon̰ji ja. Ansii ko, Takko kaak goy ka samaaner yaako saamiyin̰ zunuubinniko oki. [ 26 Kar ya ku saamayɗo ɗo eeŋko, Takko kaak goy ka samaaner sa saamiyaakonno zunuubinniko.]† »

Izinne ta Iisa asa min momo

(Matiye 21.23-27, Luk 20.1-8)

27 Kar Iisa iŋ maajirnay yeeptu pey Zeruzaleem. Wiktin ta Iisa jaawiig ger ka Buŋdi, agindaw ku gay satkiner, agindaw ku gaanuundi ho iŋ *aginay ku Yuudinnar ɓaawiiji moota. 28 Ŋu indiig aman : « Waa berjiŋ botol ki giniy gamin-aŋku ? Izinne-an, ki gasit min momo ? » 29 Iisa gay telkiico aman : « Nun oki yaako indiŋko maanna iŋ kaaw rakki di. Ya ku telkidu, naako gaarin̰ waan kaak beraadu botol taat nu giniig gamin-aŋku. 30 Waa n̰aamig Yaaya-Batist a ŋaa *batiziye gee ? Ŋa Buŋ walla ŋu geen di ? Telkondu ja. »

31 Ŋuur gay teestu meele benannico aman : « Kar giiji telkeŋ kat a maa ? Ya gi telkiji a ŋa Buŋ kat n̰aamga, ŋaate indinte pey aman : ‟ Maa di ku poociit kaawoy ? ” 32 Kar ginte gediraaɗo gii ɗiye a ‟ ŋu gee kat n̰aamga. ” Ŋu gina kolaw ɗo geemir, asaan gee okin̰co pakira kadar Yaaya-Batist, ŋaar nabiin̰ce ka seener. » 33 Hiyya, ŋu telkiiji ɗo Iisa aman : « Ni ibanno waan kaak n̰aamga. » Kar Iisa gay kaawiico aman : « Di ŋaar-ak, nun oki gaaraakonno waan kaak berdu botol taat nu giniig gamin-aŋku. »

12

Daŋil ta gay gooƴe jineendi kuuk jookumo

(Matiye 21.33-46, Luk 20.9-19)

1 Min ŋaar-ak, Iisa teesiico dele daŋla ɗo agindaw ku *Yuudinnar aman : « Gin mee jineendi rakki. Ŋa taattu atay kuuk ŋu koliy *bin̰ ɗo jineen-aka ho ŋa ŋaamiig iŋ kelel*. Ŋa siytu dukitka taat ŋuu miƴin̰ roŋ ku atiydi-aku. Kar ŋa pintu ger bolok a ŋuu coke kuwa ŋuu gooƴin̰ji. Hiyya, ŋa rasig jineen-ak ɗo gee daarin̰ a ŋuu gooƴin̰ji ho ŋa ɗeettu marti. 2 Ɗo wiktin taat roŋ-ak nee, ŋa n̰aamtu gay riyor ɗo gee kuuk gooƴaaga a ŋuuji berin haginey. 3 Kar gay gooƴindi-ak obiig gay riyor-aku, ŋu koociiga ho ŋu atkiig pisin̰ji orok. 4 Wiktin taat gem ka jineendi taliig ŋa as pisin̰ji aaƴe-ak, ŋa n̰aamtu ka pey. Ŋuur gay, min ŋa otiico, ŋaar sa ŋu obiiga, ŋu wariiga ho ŋu kayiig ɗo kaay. 5 Min ŋaar-ak, gem ka jineendi-ak n̰aamtu ka pey. Ŋaar-ak sa, ŋu deeyiig kalak. Ŋa n̰aamtu gay riyor dakina ku pey, daarin̰, ŋu koocgu, daarin̰ gay, ŋu deegu. 6 Gem kaak ɗakji-ak illa roŋji kon di, ŋa elgig dakina. Kar ŋa osiig adiy aman : ‟ Roŋdu-aŋ, ŋuu karmiyin̰ji. ” Kar ŋa n̰aamiig ba aaro. 7 Kar min gay gooƴindi-ak taliig roŋji ɓaaco-ak, ŋu kaawtu benannico aman : ‟ Taloŋ, aŋkar ko kaak ya tacco mate, jineen yaaji ɗake. Asoŋ, daanteŋga kar jineen yaate ɗake lote. ” 8 Hiyya, ŋu obiiga, ŋu deeyiiga ho ŋu acciig kara min ɗo jineendi. »

9 Min pa-ak, Iisa indiig gee kuuk cokiyaaga-ak aman : « Mee jineendi-ak yaa ginin̰co maman ? Ŋa asa deen̰ gee kuuk gooƴaag jineen-aka ho ŋaa berin̰ ɗo gee ku pey. 10 Kar ŋa kaawiico pey aman : Kaaw taat ŋu siirtu ɗo Kitamner-an baati maa ?

‟ Ŋa dambi kaak gay pinindi accitu,

Ŋaar ko gin dambi kaak taɓ ka gerdi.

11 Aŋ ko maan kaak *Rabbin Buŋ gintu,

ho ŋa ajbiyinte tak-tak. ”† »

12 Min ŋaar-ak di, agindaw ku *Yuudinnar ibintu kadar Iisa deliit daŋlay-at, ŋa ceera loco. Paa ko, ŋu bariy botol taat ŋuu obin̰ji. Kar gay, ŋu gin kolaw ɗo geemir. Hiyya, ŋu rasiig ŋu ɗeettu.

Kappiye ka miirir

(Matiye 22.15-22, Luk 20.20-26)

13 Agindaw ku Yuudinnar n̰aamiiji gee ɗo Iisa a ŋuuji ɗibe iŋ kaawo. Min gee-ak, gin *Pariziyenna daarin̰ iŋ gee ku *Herood oki.‡ 14 Ŋu dakiiji kaaw aman : « Gem kol tacco, ni iban kadar ki kaawa seene. Ya kaaw sa, ki kaawaat ɗo gee okin̰co. Kiŋ isgicinno iŋ gee kuuk kaƴco jaale. Ki garkiya gee iŋ botol ta Buŋdi taat taɓ. Hadi kaawnin̰ ja, *gaanuunte kaaw a gii kappiye miiri ɗo Sezaar, sultan ka tatik ka Room wala kawwi ? Gii kappiye wala gi kappiyaaɗo ? »

15 Kar Iisa gay iban kadar ŋu bal imilin ta aditco. Ŋa ɗiyiico aman : « Maa di ku ɗibiidu ? Iyondu ja tamma rakki, naa tale. » 16 Ŋu iyiiji. Kar Iisa indiigu aman : « Kaa iŋ siŋ kuuk siir kuwa-aŋ gay ku waa ? » Ŋu telkiiji aman : « Ku Sezaar. » 17 Min ŋaar-ak, Iisa ɗiyiico aman : « Di ŋaar-ak, gamin ku Sezaar, beron̰jiig ɗo Sezaar, ho ku Buŋdi sa, beron̰jiig ɗo Buŋdi. »

Kaaw ta Iisa taar-at ajbiygu.

Kaawo ɗo bi ka nooyindi

(Matiye 22.23-33, Luk 20.27-40)

18 Min ŋaar-ak, gee kuuk ŋu koliy *Sadusiyenna ɓaawiiji moota ɗo Iisa. Gee ŋuur-ak kaawa a gee ku mate, ŋuur nooyɗo. Ŋu astu indin̰ aman : 19 « Gem kol tacco, Muusa siirte ɗo gaanuunji aman : ‟ Ya gem ob daatko ho ŋa mat bal mico, siŋji yaa obin murgil-ata. Paa kat, taaji wee koogin ɗo siŋji kaak mate. ”§ 20 Cokay, gin siŋta peesira. Ka aawo obtu daatko, kar ŋa mattu bal mico. 21 Ka seeriŋkar oki obiit daatko-ata. Ŋaar oki mattu bal mico. Ka subbiŋkar obiita, ŋaar oki mattu. 22 Hiyya, okin̰co siŋta ku peesir-ak obiita ho ŋu siibiytu bal koogina. Ba aaro, taar sa menuwti gaastu. » 23 Kar Sadusiyenna-ak indiig Iisa aman : « Ɗo taar-an, kaawnin̰ ja, ɗo ƴiriy ta nooyindi, min kuuk peesir-aŋ, ka moo taa gine daaciy ? Asaan kuuk peesir-aŋ okin̰co midiyti ! » 24 Iisa gay telkiico aman : « Kuŋko-aŋ rawte, asaan ku ibanno kaaw ta Buŋdi wala gudurrey. 25 Ka seener, ɗo ƴiriy ta nooyindi, ginno pey obe. Gee yaa goye ar *ɗubal ku Buŋdi kuuk goy ka samaaner. 26 Ɗo bi ka nooyindi, ku bal garkiyin kaaw taat ɗo gaanuun ka Muusa wiktin taat Buŋ bayniiji ɗo pompil kaak kobir ako, wal maman ? Ŋa kaaw aman : ‟ Nun Buŋ ka Ibraayim, Buŋ ka Isaaka ho Buŋ ka Yakuub. ” »* 27 Iisa kaawtu pey aman : « Ŋa Buŋɗo ka gee kuuk mate, kar gay, ŋa Buŋ ka gee kuuk goy mento. Ɗo taar-an, ku rawte tak-tak. »

Gaanuun kaak pakgig okin̰co

(Matiye 22.34-40, Luk 10.25-28)

28 Wiktin ta Iisa meeliy iŋ gee ku ŋu koliy *Sadusiyenna, tatkaw rakki ka gaanuun ka *Yuudinnar oki hadire. Min tatkaw-ak taltu kadar Iisa telkiico samaan-ak, ŋa ɓaawiiji moota ho ŋa indiig aman : « Gem kol tacco, min gaanuun ka Muusa okin̰ji-aŋ, ka moo paka ? » 29 Iisa telkiiji aman :

« Cokiyoŋ, koogin ku Israyeel !

*Rabbin Buŋte, ŋaar rakki di.

30 Kii elin̰ Rabbin Buŋjiŋ iŋ gelbin rakki,

iŋ kelmon̰ okintiti, iŋ pikirren̰ okintiti

ho iŋ gudurren̰ okintiti.†

31 An gay ka aaɗaag ka awalle :

Kii elin̰ giji ar zin̰ ka meen̰jiŋ.‡

Min ku seer-aŋ ginno pey gaanuun ka pakgigu. »

32 Hiyya, tatkaw ka gaanuundi ɗiyiiji ɗo Iisa aman : « Seese, gem kol tacco ! Kaawon̰-an ka seener. Rabbine, ŋaar ko Buŋ kaak rakki-aŋ di ho ginno ka pey. 33 Gii elin̰ Buŋ iŋ gelbin rakki, iŋ pikirrite okintiti ho iŋ gudurrite okintiti. Ho gii elin̰ eente ar ziŋka ku maaniite. Gamin ŋuur-aŋ pakgig *satkin ta mallel ho iŋ satkin taat gee beriy ɗo Buŋdi. » 34 Min Iisa taltu kadar gem-ak telkiji iŋ ibine-ak, ŋa ɗiyiiji aman : « Kiŋke-aŋ serekɗo iŋ *Meennaw ta Buŋdi. » Min ƴiriy taar-at, ŋu cimtu kaƴco cat, yoo waan sa indigigɗo pey.

Masi iŋ sultan Dawuud

(Matiye 22.41-46, Luk 20.41-44)

35 Wiktin ta Iisa garkiyiy gee ɗo *ger ka Buŋdi, ŋa ɗiy aman : « Maman agindaw ku gaanuundi kaawiy a Masi ŋaar roŋ ka Dawuud ? 36 Ya ŋa roŋ ka Dawuud, maa di Ruwwin ta Buŋdi n̰aamig sultan Dawuud meen̰ji ŋa ɗiytu aman : « Buŋ kaawji ɗo Rabbiner aman :

‟ As goy ɗo meedar

nam wiktin taat naaco gedire ɗo adinen̰,

ŋuu gine wer ka lee asin̰jiŋ. ”§

37 Paa ko, Dawuud meen̰ji oki kolaag Masi-ak a ‟ Rabbine ”. Di maman ŋaa gine roŋji ? » Wiktin ta ŋa kaawiy pa-ak, gee dakina goya. Kaawoy-at ginco gala.

Ɗo gaaƴiƴco agindaw ku Yuudinnar

(Matiye 23.1-36, Luk 20.45-47)

38 Wiktin taat Iisa garkiyiy gee, ŋa kaawiico aman : « Goyoŋ goɗom min agindaw ku gaanuundi kuuk el jaawe iŋ batik ku aginda ho el a gee yaaco ooye ɗo werin kuuk gee n̰umiyo. 39 Ɗo geray ku salaaner, ŋu el goye uŋda ho ya ŋu kolig ɗo teendi, ŋu doɓa werin kuuk taɓ. 40 Ŋu tiyaag murgilgal iŋ neendaw. Kar ɗo salaanco sa, ŋu osa kaawin dakina a paa kat, gee yaa ozilin̰co. Ɗo bi ŋaar-ak ko, taaɓin tan̰co yaa gine raɗ pak ta gee okin̰co. »

Bere ka murgilal

(Luk 21.1-4)

41 Kar Iisa goytu moota iŋ maan kaak gee liyiy gurus ɗo ger ka Buŋdi ho ŋa taliy maman gee liyiy gurus ɗo maanna-aka. Gay gamnar liya gurus dakina. 42 Kar murgil rakki pokirin̰ca astu. Ta leetu tammin seer kuuk bal baaco. 43 Hiyya, Iisa koliig maajirnay ho ŋa ɗiyiico aman : « Ka seener nu kaawaako, murgil-an ber gurus dakina pakgig gee okin̰co kuuk liya gurus ɗo maanna-aŋka, 44 asaan okin̰co-aŋ ber min gurusco kaak ɗaka maala. Kar murgil-an gay, iŋ pokirruwti, gurusti kaak nec taa tee ɗo menuwir, okin̰ji ta berga. »

13

Ɗime ka ger ka Buŋdi

(Matiye 24.1-2, Luk 21.5-6)

1 Wiktin ta Iisa amiliy min ɗo *ger ka Buŋdi, min maajirnay rakki ɗiyiiji aman : « Gem kol tacco, tal ja dambay-aŋku, tal ja pine-aŋka ! » 2 Iisa telkiiji aman : « Ka seener ŋa samaane, kar wiktin yaa ase taat ŋuu ɗime, yoo dambi rakki kaak ŋu diytu ɗo giji sa goyaaɗo. »

Gamin kuuk gaara gaase ka duniiner

(Matiye 24.3-14, Luk 21.7-19)

3 Min pa-ak, Iisa coktu ka koot ka Olibiyennar ho ŋa goytu aaniy ger ka Buŋdi. Ɗo wer-ak, maajirnay kun̰ Piyer, Zaak, Yaaya iŋ Andre goy keeco. Ŋu indiig aman : 4 « Gem kol tacco, kaawnin̰ ja, gamin-aŋ yaa ase kimin ? Ho kaawniŋ maan kaak yaani gaare asin̰co ka gamin-aŋ okin̰co. »

5 Iisa gay telkiico aman : « Yaman pakiroŋ, dakoŋ rasenno ziŋkiko ŋuuko jagiŋko. 6 Gee dakina yaa ase iŋ siŋdu ho ŋuu kaawe aman : ‟ Ŋa nun ko Masi ! ” Ŋu asa rawte gee dakina min ɗo botilco ta samaane. 7 Ya ku dora gee kaawa ɗo bi ka gartar, moota wala serek, dakoŋ barjilenno. Ka seener, gamin-aŋ yaa asen̰ ja, kar duniin gay gaasaaɗo misa. 8 Darre iŋ darre asa taasin̰e ho sultan iŋ sultan oki asa taasin̰e. Werin daarin̰ kiɗ asa azire ho mey yaa ase. Ar kaak daatik aawiy atti ka weendi, gamin okin̰co-aŋ sa gaara kadar gaase ka duniiner gaaye.

« 9 Kuŋ gee kuuk aaɗintu gay, yaman pakiroŋ ɗo goyiŋko ! Gee asaako iyiŋko ɗo werin ku ɗukume seriiner, ŋu asaako koociŋko ɗo geray ku salaaner. Ɗo bi kanto, ŋuuko iyiŋko ɗo uŋco ka guberneernar ho ɗo sultinniidi. Paa kat, kuuco kaawin seenko. 10 Kar gay, Kabarre ta Gala, ŋuu gaarin ja ɗo darrinay okin̰co. 11 Wiktin taat yaa ŋu obiŋko ho ŋu sakkiyiŋko, dakoŋ moyenno ɗo kaaw taat kuu kaawe. Kaawin ŋuur-ak, Ruwwin ta Buŋdi yaako gaarin̰co ɗo wiktin-at di. Kaawoŋ kaaw taat ta ɗiyiiko di. Ampa-ak, ŋa kuŋɗo kat kaawaw, ta Ruwwin ta Buŋdi. 12 Ɗo wiktin taar-at, gee asa bere siŋta ku maaniico ŋuu deen̰co ho aginay sa yaa gine paa ɗo kooginco. Koogin asa gine adin ku aginiyco ho ŋu asa bariye muutco. 13 Ɗo bi kanto, gee dakina asaako poociŋko. Kar gem kaak obit imaanji bombo nam ɗo muutuy gay, ŋaa gase jile. »

Taaɓin ta dakina

(Matiye 24.15-28, Luk 21.20-24)

14 « Gem kaak garkiyaat kaaw-an, ŋa iban baati ! Ku asa tale maan ka nigindi kaak Buŋ ƴiliyo goy ɗo wer kaak kuunayɗo kan̰ji. Ya ku talga, gee kuuk goy ɗo geeger ka Zuude, illa ŋuu gaɗe ɗo baƴco ku dambiniidi. 15 Waan kaak jammiya kara gediraaɗo un̰je atta ŋaa soke gamnay. 16 Ansii di oki, kaak ɗeet ɗo morgoy sa yeepaaɗo geero, ŋaa icin batkoy. 17 Raɗco ɗo daaɗ kuuk iŋ aditco ho kuuk macpi ɗo menaw ŋuur-aku ! 18 Indoŋ Buŋ, gamin-aŋ yaa asenno ɗo koyin ku elgol ku raɗa. 19 Ka seener ɗo wiktin taar-at, taaɓin yaa gine dakina ɗo geemir pak taat gee aawtu min Buŋ kilgiyiit duniine yoo diŋka. Kar ta ɗeelaaɗo pey tak-tak. 20 Ya Buŋ kat bal peyin taaɓin koɗok, waan pakaaɗo. Kar gay, ŋa peyit koɗok ɗo saan ta gee kuuk ŋa doɓtu. 21 Ɗo mena ŋuur-ak, ya ŋu kaawaako aman : ‟ Taloŋ, Masi, ŋaar goy anne ! ”, wala aman : ‟ Ŋaar goy annere ! ”, dakoŋ cokiyin̰coɗo. 22 Ka seener, gay raadindi dakina yaa ase : daarin̰ yaa kaawe a ŋuur ko Masi ho daarin̰ a ŋuur nabiinna. Ŋuu gine gamin dakina kuuk ajbay iŋ kuuk gaara gudurrico a ŋuu jage gee. Ŋuu jage yoo ŋuur kuuk Buŋ doɓtu ya ŋuu gedire. 23 Kuŋ gay, yaman pakiroŋ ! Nun miniŋkoŋ ko. »

Yeepe ka Roŋ gemor

(Matiye 24.29-31, Luk 21.25-28)

24 Kar Iisa kaawiico pey ɗo maajirnay aman : « Ɗo menaw ŋuur-ak, ya taaɓin-at bire, pato yaa mate, kooy sa ceeraaɗo pey, 25 kaalin yaa solle min kuwa ho gamin kuuk gin gudurre ka samaaner asa azire. 26 Kar kat, gee yaan talin nun *Roŋ gemor yaa ase ɗatik ucar iŋ gudurrer okintiti ho iŋ *darjiner. 27 Naa n̰aame *ɗubildu ɗo adiy ka kiɗar okin̰ji, ŋuu n̰umin̰ gee kuuk nu doɓtu min ɗo coke ka pati yoo ɗo gale ka pati. »

Daŋil ta et kaak ŋu koliy pigiye

(Matiye 24.32-35, Luk 21.29-33)

28 « Cokiyoŋ daŋil ta *pigiye. Ya ku tala leeginay kat eccaw ho ŋu lee, ku iban ko kadar kabuŋ gaaye. 29 Ampa di kuŋko oki, ya ku talaag gamin-aŋ asaw, ibinoŋ kadar nun *Roŋ gemor, nu gaay ko ote. 30 Ka seener nu kaawaako, gee ku diŋka-aŋ mataaɗo di, gamin-aŋ okin̰co yaa ase. 31 Samaane iŋ kiɗa yaa sawle, kar kaawnar gay rawtaaɗo tak-tak.

Wiktin taat Roŋ gemor yaa yeepe

(Matiye 24.36-44)

32 « Kar ɗo ƴiriy ta moo iŋ pat ta moo naa yeepe gay, waan ibinaagɗo, wala *ɗubal ku Buŋdi, wala nun Roŋo. Tatte Buŋ keeji di iban. 33 Yaman pakiroŋ, goyoŋ mento asaan ku ibanno kimin wiktin-at yaa ase. 34 Maanna-aŋ, ŋaar ar gem kaak ɓaa marti. Ŋa rasiig geriy ɗo gay riyoy. Ay gem di ŋa gaarji riy taat ŋaa gine ho ɗo gem kaak gooƴaajiig geriy gay, ŋa ɗiyiiji a ŋaa goye mento. 35 Di ŋaar-ak, goyoŋ mento, asaan ku ibanno ƴiriy ta moo mee gerdi yaa yeepe. Kin ŋaa ase iŋ maako, ɗatik aandor, iŋ kokir ka awalle wal iŋ kawtira ! 36 Ya ŋa yeep rimsilik sa, ŋa gasaakonno ku weƴe. 37 Taat nu kaawiiko-an, nu kaawiit ɗo gee okin̰co : « Goyoŋ mento ! »

14

Dee ka kaawor ɗo muut ta Iisa

(Matiye 26.1-5, Luk 22.1-2, Yaaya 11.45-53)

1 Ɗak ko menaw seer di, *Yuudinna yaa gine iidinco taat ŋu koliy *Paak ho iŋ ta mappa kaak bal *gele. Agindaw ku gay satkiner iŋ agindaw ku gaanuundi bariya botol taat ŋuu obin̰ Iisa iŋ cigile a ŋuu deen̰ji. 2 Ŋu kaawtu benannico aman : « Gi gediraaɗo obin̰ iŋ ƴiriy ta iidiner, yampa, gee yaa barjile. »

Kockice ka itirdi ɗo kaay ka Iisa

(Matiye 26.6-13, Yaaya 12.1-8)

3 Ƴiriy rakki, Iisa goy ɗo geeger ka Betani ɗo ger ka Simon kaak ɗukum burɗum. Wiktin taat ŋa goytu tee, daatik rakki un̰jitu. Ɗo pisinti ta gin ɗew ka dambir kaak ŋu kolaag albaatir. Ɗewti-ak miin iŋ itir kaak gasɗo badam, ŋu kolaag « naar ». Itir-ak, ŋu bal amsin̰ iŋ maan ka pey. Min ta un̰jitu, ta kilciit gaaƴ ta ɗewti kar ta kockiciiji itir ɗo kaay ka Iisa. 4 Min gee kuuk goy eɗe-ak, daarin̰ dapin̰tu ho ŋu kaawiy benannico aman : « Maa di ta nigiig itir-aŋ dur di ? 5 Ya gi gidiyig itir-aŋ, nec ŋaate iye gurus pak tammin miy subba ho gii ɗeeɗin̰ ɗo pokirnar. » Ɗo wer-ak, ŋu uciitit ɗo daatko-ata.

6 Kar Iisa gay ɗiytu aman : « Rasonta ! Maa di ku taaɓiyiita ? Riy taat ta giniidu-an samaane. 7 Ka seener, pokirna ŋuur goy doo iŋ kuŋko ho ya ku rakaw, nec kuuco gine taat samaane. Kar nun gay goyaaɗo iŋ kuŋko doo. 8 Ta gin ta gudurriti. Min diŋ di ta kockicdu ko itir, uudin ta neginda ŋuu un̰jin̰ zir ɗo maginer. 9 Ka seener nu kaawaako, ay wer kaak ŋuu gaarin Kabarre ta Gala ɗo adiy ka kiɗar, ŋuu moye bit ka daatko-anta ho ŋuu ose ɗo maan kaak ta gintu. »

Isine ka Zuudas ɗo Iisa

(Matiye 26.14-16, Luk 22.3-6)

10 Hiyya, min paliinna ku Iisa kuuk orok iŋ seer-aku, rakki kaak ŋu kolaag Zuudas Iskariyoot ɓaawtu ɗo agindaw ku gay satkiner ho ŋa kaawiico iŋ maman ŋaaco gaarin̰ Iisa, ŋuu obin̰ji. 11 Min ŋu doriit kaaw ta Zuudas, aawco gala. Ŋu ɗiyiiji a ŋuuji bere gurus. Min ƴiriy taar-at di, Zuudas teestu bariye botol taat maman ŋaaco gaarin̰ Iisa, ŋuu obin̰ji.

Iidin ta Paak

(Maark 14.17-21, Luk 22.7-14, 21-23, Yaaya 13.21-30)

12 Ƴiriy taat awalle ta iidin ta mappa ka bal *gele, ƴiriy taar-at, ŋu daggiy baar, ŋu gingiy tee ka *Paakdi. Maajirnay indiig Iisa aman : « Ki raka a ni ɓaate gine tee ka Paak momo ? »

13 Kar Iisa tabirtu maajirnay seera ho ŋa ɗiyiico aman : « Ɓaaŋ ɗo geegirdi, kuu ŋaame iŋ gem rakki icil jaliŋ ka amiydi, aaɗoŋga. 14 Ɗo ger kaak ŋaa un̰je, kaawon̰ji ɗo mee ka gerdi-ak aman : ‟ Tatkaw n̰aaminti a niin̰ inde wer kaak ŋaa tee tee ka iidiner iŋ maajirnay ? ” 15 Kar ŋaako gaare ger berel ka gusuurdi, gamnay okin̰co goy ko. Eɗeŋ ko, kuute gine tee. »

16 Hiyya, maajirnay ɓaawtu ɗo geegirdi. Ŋu gasiig gamin-ak uudin taat Iisa kaawiico ho ɗo wer-ak ko, ŋu gintu tee ka Paakdi.

17 Min pat gale, Iisa iŋ paliinnay ku orok iŋ seer ottu. 18 Wiktin taat ŋu tiyo, ŋa ɗiyiico aman : « Ka seener nu kaawaako, rakki minninko yaadu isine. Ŋaar kaak tiya iŋ nun-aŋ di. »

19 Min ŋu doriit kaaw-at, ziŋkico ooliig koloc. Kar ŋu teestu indin̰ji rakki rakki aman : « Ŋa nununno ɗoo ? » 20 Iisa gay telkiico aman : « Min kuŋko kuuk orok iŋ seera, ŋa ŋaar kaak pisinni oraw ɗo parki-aŋ di. 21 Ka seener, nun *Roŋ gemor asa mate ar taat Kitamne kaawtu ɗo bi kanto. Kar gay, raɗji ɗo gem kaak isindu ! Gem-ak, ya ŋu bal ween̰ji sa guna ! »

Tee ka Paak ta Marbinto

(Matiye 26.26-30, Luk 22.14-20, 1 Korentiyen 11.23-25)

22 Wiktin taat ŋu goytu tee, Iisa ictu mappa, ŋa deliiji barkin ɗo Buŋdi, ŋa pirsiiga ho ŋa beriicog ɗo maajirnay. Kar ŋa kaawiico aman : « Oboŋ ho taaŋ, ŋaar-aŋ zir. » 23 Kar ŋa ictu pey *kordindi, ŋa deliiji barkin ɗo Buŋdi ho ŋa beriicota ho okin̰co seetu. 24 Kar ŋa ɗiyiico aman : « Ŋuur-aŋ baarir. Baar-aŋ ɗuunit *Jamaw ta marbinto taat Buŋ asiy obe iŋ gee ho kuuk min̰ ɗo saan ta gee dakina. 25 Ka seener nu kaawaako, nu siyaaɗo pey maam ku *bin̰di nam ƴiriy taat naa see kuuk marbinto ɗo *Meennaw ta Buŋdi. » 26 Hiyya, ŋu riytu riyin ku iidiner, kar ŋu amiltu ŋu ɓaayiy coke koot ka Olibiyennar.

Kaaw ɗo bi ka tatire ka Piyer

(Matiye 26.31-35, Luk 22.31-34, Yaaya 13.36-38)

27 Ɗo wer-ak, Iisa kaawiico ɗo maajirnay aman : « Okiŋko, kuun rasindu, asaan ɗo Kitamner ŋu kaaw aman : ‟ Naa deen̰ gay gooƴindi ho tamgiy yaa totire. ”* » 28 Kar Iisa kaawtu pey aman : « Wiktin taat nu nooy gay, naako ogire ɗo kiɗ ka Galile. » 29 Piyer gay kaawiiji aman : « Ya okin̰co-aŋ rasin̰ciŋ oki, nun gay rasaacinno tuk. » 30 Iisa gay telkiiji aman : « Cokay, naan̰ kaawe seene, ƴiriyta-an di, ɗo aando-anta, kokir boogaaɗo dees seer di, kii tatire dees subba a ki ibinginno. » 31 Piyer gay wakiliiji aman : « Ha’a, ya nu mata iŋ kiŋke oki, nu tatiraaɗo a nu ibingicinno » Kar maajirna okin̰co kaawtu paa di.

Inde ka Buŋdi Jetsemaane

(Matiye 26.36-46, Luk 22.39-46)

32 Hiyya, Iisa iŋ maajirnay ottu ɗo wer kaak ŋu kolaag Jetsemaane ho ŋa kaawiico aman : « Goyoŋ anne, nun ɓaa inde Buŋ. » 33 Kar ŋa koliig Piyer, Zaak iŋ Yaaya. Ɗo wer-ak, kelmoy amiltu ho ziy sa oolga. 34 Kar ŋa kaawiico aman : « Kelmol tiyaan but-but ar naa mate. Kuŋ goyoŋ anne ho goyoŋ mento. » 35 Ŋa sin̰jitu uŋda sooɗa, ŋa dersitu ho ŋa teestu inde Buŋ a ŋa rakaw ŋaaji etirin wiktin ta taaɓiner-an minniney. 36 Ŋa indiig aman : « Baaba, lociŋ-ak raɗɗo, etirit taaɓin-an minniner. Yampa, taa ginenno ar taat nun rakiyo, illa taat kiŋ rakiyo. » 37 Min ŋaar-ak, ŋa yeepiico ɗo maajirnay kuuk subba. Kar ŋa gasiig ŋu weƴaw. Ŋa kaawiiji ɗo Piyer aman : « Simon, ki weƴa ga ! Ki bal gedire goye mento pat rakki di oki ? 38 Goyoŋ mento ho indiguwoŋ Buŋ kuu goye bombo ya *Seetanne gecaako. Gelbin ka gemor, ŋaar gin niyin taat ŋaa gine taat samaane, kar ziy gay gedarro. » 39 Ka seeriŋkar ŋa etirtu, ŋa inditu Buŋ ho ŋa ɗeeliig kaawnay ŋuur-ak di. 40 Kar ŋa yeeptu pey ɗo maarjirnay ho ŋa gasiig ŋu weƴaw nam ŋu gedarro pilin̰ odinco, ŋu ibanno taat ŋuuji kaawe. 41 Min ŋa inde Buŋ ka subbiŋkar, ŋa yeepiico ho ŋa ɗiyiico aman : « Ku weƴaw ho ku darma misa ? Way, diŋ wiktinti nec kate. Nun Roŋ gemor, ŋuun berindu ɗo pise ku gay zunuubinnar. 42 Taloŋ, gem kaak isindu-aŋ asa ko eka ! Ucoŋ, ŋaaminteŋga ! »

Obin̰ji ka Iisa

(Matiye 26.47-56, Luk 22.47-53, Yaaya 18.3-12)

43 Min Iisa kaawa misan di, Zuudas min paliinna kuuk orok iŋ seer astu iŋ gee dakina. Min gee-ak, daarin̰ gin *seepinpan ho daarin̰ gay gin doŋkilay. Agindaw ku gay satkiner, agindaw ku gaanuundi ho iŋ *aginay ku Yuudinnar kat n̰aamgu. 44 Zuudas, kaak isinji ɗo Iisa, gaarco botol taat maman ŋuu obin̰ji. Ŋa kaawiico aman : « Ŋaar kaak naa baamiye, naaji gine cuuɗ, ŋa ŋaar ko ku rakiyo. Oboŋga, ɗeetoŋga ho gooƴoŋ samaane. » 45 Min ŋu ottu, ta bite-aŋ di Zuudas sin̰jiiji moota ɗo Iisa ho ŋa ooyiiji aman : « Gem kol *Rabbiney ! » Kar ŋa baamiyiiga ho ŋa giniiji cuuɗ. 46 Hiyya, ŋuur kuuk daarin̰ ɓaawiiji moota ho ŋu obiiga.

47 Ek di rakki min maajirnay ku Iisa ceeptu seepiney, ŋa asiɗiig gay riyor kaak gina riy ɗo *mee satkiner ka tatko ho ŋa ɗukumiijit ɗeŋgey. 48 Kar Iisa piltu biy aman : « Ku astu iŋ seepinpan ho iŋ doŋkilay a kuun obindu. Wala nu kokino ? 49 Kun kawta, nu goy iŋ kuŋko ɗo *ger ka Buŋdi ho nu garkiyiy gee. Maa di ku obginno annere ? Kar gay, ta kuuniytu ampa-ak a kaaw taat ŋu siirtu ɗo Kitamner yaa ase ɗo werti. » 50 Min ŋaar-ak, maajirnay okin̰co gaɗtu, ŋu rasiiga. 51 Ɗo wer-ak gin ɗubil rakki kaak aaɗaag Iisa. Ŋa ginno kesuune illa ŋa kakil zimilla di. Gee-ak obaaga. 52 Ŋaar gay pikicog zimillay-aku ho ŋa gaɗtu tukinka.

Iisa ɗo uŋco ka agindaw ku gay satkiner

(Matiye 26.57-68, Luk 22.54-55,63-71, Yaaya 18.13-14,19-24)

53 Min ŋaar-ak, ŋu iyiig Iisa ɗo ger ka mee satkiner ka tatko. Ɗo wer-ak ko, agindaw ku gay satkiner, agindaw ku gaanuundi iŋ *aginay ku Yuudinnar n̰umtu. 54 Piyer gay aaɗaag min serek nam ŋu ottu ɗo ger ka mee satkiner-aka. Kar ŋa un̰jitu ɗo wer ka berel ka gerdi-aka ho ŋa goytu iŋ askirna, ŋu ooriy ako. 55 Sando, agindaw ku gay satkiner iŋ agindaw ku Yuudinnar bariya botol taat ŋuuji diye kaaw ɗo Iisa, ŋuu deen̰ji. Ya kaaw-at ɗo wertiɗo oki, ɗo tan̰co-at, ta ginaaɗo maanna. 56 Ka seener gay, gee dakin diyiiji kaaw ta raadiner, kar kaawco gay rakki ɗo. 57 Gee daarin̰ uctu, ŋu diyiiji kaaw ta raadiner aman : 58 « Ni dorig gem-aŋ kaawa a ŋaa ɗimin̰ ger ka Buŋdi kaak gee pintu-aŋka, kar ɗo menaw subba di, ŋaa pine ka pey. Ger ŋaar-ak, ŋuur geenno kat yaa pinin̰ji. » 59 Ɗo kaaw taar-an sa, kaawco rakkiɗo.

60 Hiyya, mee satkiner ka tatko uctu ɗo uŋco ka geemir, ŋa indiig Iisa aman : « Kiŋ telkaacoɗo ga ? Gee-aŋ kaawa ɗo bi kan̰jiŋ ɗoo ? » 61 Kar Iisa gay buguma di, ŋa telkiɗo. Min ŋaar-ak, mee satkiner ka tatko indiig pey aman : « Kiŋ ko Masi, Roŋ ka Buŋ kaak gee abdiyiyo walla ? » 62 Iisa gay ooytu aman : « Hii ! Ŋa nun ko ho kuun talin nun *Roŋ gemor goy ɗo meeday ta Buŋ kaak gin gudurre okintiti ho kuun talin pey wiktin taat naa ase min ka samaaner iŋ uca. »†

63 Min mee satkiner dortu pa-ak, ŋa eeriit kesuuney‡ ho ŋa ɗiytu aman : « Wala gi raka pey saadine ! 64 Ku doraaga, gem-aŋ nigiy biy iŋ Buŋ-aŋka ! Ya ɗo taŋko, gem-aŋ, gii ginin̰ maman ? » Kar okin̰co ɗiytu aman : « Taar-an nec ko iye muutuy. » 65 Min gee kuuk goy eɗe-ak, daarin̰ teesiiji pice ulin̰ ɗo Iisa. Ŋu ɗuuniig odinay, ŋu koociiga ho ŋu indiig aman : « Hey nabiin̰ce-aŋka, kaawnin̰ ja waa kaak men̰n̰in̰ciŋ§ ! » Kar askirna ŋaamiig Iisa iŋ baase.

Tatire ka Piyer ɗo bi ka Iisa

(Matiye 26.69-75, Luk 22.56-62, Yaaya 18.15-18,25-27)

66 Wiktin taat Piyer goyiy kara ɗo wer ka berel ka gerdi, gay riyor ta mee satkiner ka tatko astu. 67 Ta taliig Piyer oora ako, ta ibiniiga, kar ta ɗiyiiji aman : « Kiŋke oki, ki goy iŋ Iisa kaak min Nazareet-aka. » 68 Kar Piyer gay tatirtu aman : « Nu ibingigɗo. Nu ibanno taat ka rakiy kaawe. » Min pa-ak, Piyer amiltu kara min ɗo wer-aka, ŋa peytu ɗo bit ka botildi. Hiyya, kokir boogtu. 69 Gay riyor-at gay taliiga ho ta ɗiyiico ɗo gee kuuk goy eɗe-ak aman : « Kuŋ gem-aŋ ŋaar min ŋuura tara. » 70 Piyer gay tatira di pey. Darum sooɗa, gee kuuk goy eɗe-ak ɗiyiiji pey ɗo Piyer aman : « Ka seener, kiŋke sa min ŋuura, asaan kiŋke min Galile. » 71 Kar Piyer teestu togile aman : « Iŋ Buŋ-aŋka, nu ɗiyko ɗoo a nu ibingigɗo gem kaak ku kaawiy-aŋka ! Ya nu raada sa, Buŋ, ŋaa daan kara. » 72 Ɗo wer-ak di, kokir boogtu ka seeriŋkar. Ek di Piyer moyiit kaaw taat Iisa kaawiiji aman : « Awal ta kokir yaa booge dees seera, kii tatire dees subba a ki ibinginno. » Hiyya, ŋa amiltu kara ho ŋa zugiig ale.

15

Iisa ɗo uŋji ka Pilaat

(Matiye 27.1-2,11-14, Luk 23.1-5, Yaaya 18.28-38)

1 Iŋ kawtir wer dugus-dugus, agindaw ku gay satkiner, *aginay ku Yuudinnar, agindaw ku gaanuundi iŋ gay ɗukume seriiner, okin̰co n̰umtu dee kaawco. Min ŋu deetu kaawco, ŋu ɗuuniig Iisa, ŋu iyiiga ho ŋu beriijig ɗo Pilaat, guberneer ka Room. 2 Pilaat indiig Iisa aman : « Kiŋ ko sultan ka Yuudinnar walla ? » Iisa gay telkiiji aman : « Kiŋ meen̰jiŋ kaawit ko. » 3 Agindaw ku gay satkiner diyiiji kaawin dakina. 4 Pilaat indiig pey aman : « Ki telkaaɗo ga ? Ki doraag ɗoo di kaawin okin̰co kuuk ŋu diyiijiŋ-aŋku ? » 5 Kar Iisa gay balji telke maanna nam Pilaat din sa ajbiye.

6 Ay iidin ta *Paakdi, guberneer Pilaat imilgiy gem rakki min daŋaayne, ŋaar kaak gee inditu. 7 Ɗo wiktin taar-at, gin gem rakki siŋji Barabaas, goy daŋaayne. Gem-ak, ŋu obig daŋaayin sawa iŋ een̰ji kuuk ŋu barjiliig gee ho ŋu dee gemo. 8 Gee dakina ɓaawiiji ɗo Pilaat. Ŋu teestu indin̰ji a ŋaaco gine maan kaak ŋa gingiyco ay iidin ta Paakdi. 9 Pilaat telkiico aman : « Ku raka naako pikin̰ Sultan ka Yuudinnar walla ? »

10 Pilaat ibina tam kadar min hasuudinaw di, agindaw ku gay satkiner iyiijig Iisa. 11 Ɗo wer-ak, agindaw ku gay satkiner isiniig gee-ak a ŋuu indin̰ Pilaat ŋaaco pikin̰ Barabaas. 12 Pilaat indiigu pey aman : « Kar ŋaar kaak ku koliy Sultan ka Yuudinnar-aŋ gay, naa ginin̰ maman ? » 13 Ŋuur gay baagtu koole aman : « Ɗooɗig ka etor ! Ɗooɗig ka etor ! » 14 Pilaat indiigu pey aman : « Ŋaar nig maa di ? » Ŋuur gay koola koolen di aman : « Ɗooɗig ka etor ! Ɗooɗig ka etor ! »

15 Pilaat rakaaɗo nige aditco ku gee-aku. Hiyya, ŋa pikiicog Barabaas. Kar Iisa gay, ŋa ɗiyiico a ŋuu koocin̰ iŋ korɗiŋgo. Min ŋu koocga, ŋa beriicog ɗo askirnar a ŋuu ɗooɗin̰ ka etor.

Ajimiika ta askirnar ɗo Iisa

(Matiye 27.27-31, Yaaya 19.2-3)

16 Min ŋaar-ak, askirna iyiig Iisa ɗo geriy ka guberneer, ŋu un̰jiig atta. Kar ŋu koliig een̰co askirna okin̰co. 17 Ɗo wer-ak, ŋu isiiji batik ta dindik buŋ ar ta sultinniidi. Kar ŋu siyiiji jakumne ta jamiidi ho ŋu isiiji ar jakumne ta sultinniidi. 18 Kar ŋu teesiiji ooye aman : « Seek, sultan ka Yuudinnar ! » 19 Kar ŋu men̰n̰iig ɗo kaay iŋ eto, ŋu piciiji uln̰a ho ŋu dersiy ɗo uŋji, ansi-ak a ŋu karmiyaaga.

20 Min ŋu ajimiyig ko ajimiye, ŋu cimiijit batko-ata, kar ŋu isiijit tan̰ji, ŋu ɓaay ɗooɗin̰ ka etor.

Ɗooɗe ka Iisa ka etor

(Matiye 27.32-44, Luk 23.26-43, Yaaya 19.17-27)

21 Wiktin ŋu ɓaayiyo, ŋu ŋaamtu iŋ gem rakki paa siŋji Simon. Gem-ak min geeger ka Sireen* ho ŋa asa min yeero. Ŋa takan̰ Alekzandir iŋ Rupuus. Ŋu asiriig a ŋaa icin̰ etoy ka Iisa. 22 Kar ŋu iyiig Iisa ɗo wer rakki ŋu kolaag Golgota. Pa-ak ɗiya aman : « Ɗawik ta kaar. » 23 Ɗo wer-ak, ŋu rakji bere maam kuuk amse iŋ dawin kaak ŋu koliy « miir ». Ŋaar gay pooce. 24 Hiyya, ŋu ɗooɗiig ka etor. Min ŋu ɗooɗga, ŋu ɗeeɗiit kesuuney werin dakina ho ay gem di iciy taat galji.

25 Wiktin taat ŋu ɗooɗiig Iisa, pat nec parrika ta kawtira. 26 Ŋu siirtu kaaw taat iy obin̰ji aman : « Ŋaar-aŋ ko sultan ka Yuudinnar. » 27 Gin kokinay seera oki ŋu ɗooɗgu ɗo serpay ka atiydi, rakki ɗo meeday ho rakki gay ɗo n̰ugilay. [ 28 Ansii ko, kaaw ta ŋu siirtu ɗo Kitamner astu ɗo werti aman : « Ŋu osig iŋ gee kuuk jookumo. »]† 29 Gee kuuk bira min eɗe-ak sekiƴiy kaƴco ho ŋu wariig Iisa aman : « Hey ! Kiŋ kaak rak ɗimin̰ *ger ka Buŋdi ho iŋ menaw subba di, kii pine ka pey, 30 jil kat ɗoo zin̰ ka meen̰jiŋ ho paay min ka etor ! »

31 Yoo agindaw ku gay satkiner iŋ agindaw ku gaanuundi sa samtiyaaji ɗo Iisa, ŋu kaawiy benannico aman : « Ŋa jil gee ku pey, kar diŋ gay, ŋa gedarro jile ziy ka meen̰ji ! 32 Seese Masi, sultan ka Israyeel. Paay diŋ di min ka etor, nii tale kar niin̰ aamine. » Yoo kokinay kuuk ŋu ɗooɗtu iŋ ŋaara oki waraaga.

Muut ta Iisa

(Matiye 27.45-56, Luk 23.44-49, Yaaya 19.28-30)

33 Min pat ottu ƴiriyo, ta mattu. Wer astu gondiko ɗo kiɗ okin̰ji nam pat subba ta maako. 34 Ɗo wiktin taar-at, Iisa kooltu raɗa aman : « Eli, Eli, lema sabaktani ? » Ansi-ak aman : « Buŋdu, Buŋdu, maa di ki poociinu ? »‡

35 Gee daarin̰ kuuk goy moota-ak dorga ho ŋu ɗiytu aman : « Cokiyoŋ ja, ŋa kolaag *Eli ! » 36 Ɗo wer-ak, rakki minninco gaɗtu ŋa ictu bit ka jarɗor, ŋa ɗuuniit ɗo bi ka etor ho ŋa coopiig ɗo maam kuuk tooro. Kar ŋa beriijig ɗo Iisa a ŋaa cooɗe. Kar ŋa ɗiytu aman : « Eron̰ ja, gii tale ya Eli kat asa paayin̰ min ka etor. » 37 Kar Iisa kooltu raɗa ho ŋa mattu.

38 Min ŋa mattu, zimilla kuuk ɓigira§ ŋu caaltu atta ɗo ger ka Buŋdi eertu min ɗatko min kuwa yoo keɗer. 39 Min tatkaw ka askirin ku Room ka pey ɗo uŋji ka Iisa taltu maman Iisa mattu-ak, ŋa ɗiytu aman : « Way, gem-aŋ Roŋ ka Buŋdi ka seener ! »

40 Ɗo wer-ak, goy oki daaɗ daarin̰ kuuk aaɗig Iisa. Ŋu taliy min serek. Minninco goy Mariyam ta Magdala, iŋ Mariyam atan̰ Zaak ka kapaki iŋ Zooze, ho iŋ Salome. 41 Ŋu aaɗig Iisa wiktin ta ŋa goyiy Galile, ŋu taliy kaaci. Ɗo wer-ak goy oki daaɗ dakina ku pey, kuuk coon iŋ ŋaara Zeruzaleem.

Un̰je ka Iisa ɗo maginer

(Matiye 27.57-61, Luk 23.50-56, Yaaya 19.38-42)

42 Wiktin taat Iisa mattu ka etor, *Yuudinna okin̰co siya ziŋkico ɗo ƴiriy ta sabitdi. Ƴiriy taar-at teesa min gale ka pati nam gale ka pat ta kawta. Ɗo aadinco ta Yuudinnar, waan un̰jaaɗo gem ka mate ɗo maginer iŋ ƴiriy ta sabitdi. 43 Ɗo wer-ak, gin gem rakki ŋu kolaag Yuusup min geeger ka Arimate. Ŋaar oki min agindaw ku darrer ho gee karmiyaaga. Ŋa era ase ka *Meennaw ta Buŋdi. Yuusup bal rake a zi ka Iisa yaa goye ka etor iŋ ƴiriy ta sabitdi. Ŋa ɓaawiiji ɗo Pilaat bal kolaw ho ŋa indiig zi ka Iisa. 44 Min Pilaat dortu kadar Iisa mat ko, ŋa ajbiytu tak-tak. Kar ŋa koliig tatkaw ka askirnar-aka ho ŋa indiiga ya Iisa mat ko jammiye. 45 Min Pilaat doriit kaaw ta tatkaw ka askirnar-ak, ŋa beriiji botol ɗo Yuusup ŋa ɓaayiy paayin̰ zi ka Iisa.

46 Hiyya, Yuusup gidiytu kapanne, ŋa paayiig zi ka Iisa min ka etor ho ŋa maliyiig iŋ kapanne-ata. Min ŋa maliyga, ŋa ɓaawtu un̰jiig ɗo magin taat ŋu doɗɗitu ka dambar. Min pa-ak, ŋa tuŋkiltu dambi ho ŋa ɗibiriit magin-ata.

47 Wiktin taar-at, Mariyam ta Magdala iŋ Mariyam atan̰ Zooze goy tala ɗo wer kaak ŋu diyiig Iisa.

16

Nooye ka Iisa

(Matiye 28.1-8, Luk 24.1-12, Yaaya 20.1-10)

1 Min ƴiriy ta sabit birtu, kun̰ Mariyam ta Magdala, iŋ Mariyam atan̰ Zaak, iŋ gaaco Salome gidiytu itir, ŋu ɓaawiiji kockice ɗo zi ka Iisa. 2 Iŋ ƴiriy ta dumaas, wer dugus-dugus sabaan cokaw, ŋu amiltu, ŋu ɓaayiy ɗo maginer. 3 Ɗo botildi, ŋu kaawiy benannico aman : « Waa yaate tuŋkilin̰ dambi min ɗo bit ka maginer ? »

4 Kar ŋu jaaltu kaƴco, ŋu tala kar dambi ka tatiko-ak waan tuŋkilig ko. 5 Wiktin taat ŋu un̰jiyo, ŋu gastu ɗubil rakki goy keɗer iŋ serip ta meeda. Ɗubil-ak is kesuun portiko. Min ŋu taliiga-ak, kolaw obiigu. 6 Kar ɗubil-ak kaawiico aman : « Dakoŋ ginenno kolaw. Nu iban kadar ku bariya Iisa ka min Nazareet kaak ŋu ɗooɗtu ka etor. Ŋaar ginno anne, ŋa nooye. Taloŋ, aŋ ko wer ka ŋu diyiiga. 7 Kar ɓaaŋ, dakon̰co kaaw ɗo maajirnay iŋ ɗo Piyer aman : ‟ Ŋaar ogirkoŋ ko ɗo kiɗ ka Galile. Anner kat, ku ɓaayiy talin̰ji uudin ta ŋa kaawiiko. ” »

8 Hiyya, daaɗ-ak amiltu ho ŋu gaɗtu serek min ɗo maginer. Asaan ŋu barjile ho ŋu azira jug-jug. Min kolaw di yoo ɗo waan sa, ŋu bal kaawe.

Bayne ka Iisa ɗo Mariyam ta Magdala

(Matiye 28.9-10, Yaaya 20.11-18)

9 [Min Iisa nooytu, ƴiriy ta dumaas iŋ kawtir kawtira, ŋa bayniitit ja ɗo Mariyam taat min geeger ka Magdala, taat ŋa atiktu aariɗna peesira min ɗo ziti. 10 Ta ɓaawtu, ta osiico ɗo ŋuur kuuk awalle goy iŋ ŋaara. Ŋu morkaw ho ŋu alaw. 11 Kar ŋuur gay, min ŋu doriit kaawti taat a ta talig Iisa nooye-ak, ŋu bal icin kaawti.

Bayne ka Iisa ɗo maajirnay seera

(Luk 24.13-35)

12 Min ŋaar-ak, Iisa ziy newsitu ho ŋa bayniico ɗo maajirnay kuuk seera ɗo wiktin taat ŋu ɓaayiy yeero. 13 Hiyya, ŋu yeeptu geero ho ŋu osiico ɗo een̰co maan kaak kuuniyco botildi. Kar ŋuur gay bal icin kaawco.

Bayne ka Iisa ɗo maajirnay kuuk orok iŋ rakki

(Matiye 28.16-20, Luk 24.36-49, Yaaya 20.19-23, Akt 1.6-8)

14 Hiyya, ba aar Iisa bayniico ɗo maajirnay kuuk orok iŋ rakki ɗo wiktin ta ŋu tiyiyo. Ŋa leesiico ɗo bi ka imaanco taat sooɗa ho iŋ kaƴco kuuk bombo, ŋu icgiyɗo kaaw ta gee kuuk talig ŋa nooye. 15 Kar Iisa ɗiyiico aman : « Jaawoŋ adiy ka kiɗar okin̰ji. Gaaron Kabarre ta Gala ɗo gee okin̰co. 16 Ŋaar kaak aamine ho ŋu *batiziyga, Buŋ yaa jilin̰ji. Kar ŋaar kaak bal aamine gay, Buŋ yaaji ɗukume seriine. 17-18 Aŋ ko gamin kuuk ajbay kuuk yaa gaare a gee-aŋ aamin lotu : ŋuur kuuk aamin lotu-ak yaa gedire atke aariɗna iŋ siŋdu ho ŋuu gedire kaawe kaawin kuuk marbinto. Ŋuu obe aalna wal ya ŋu see kop taat diya sa, ginaacoɗo maanna. Ŋuu lee pisin̰co ɗo gee ku raɗaw ho gee-ak yaa coole. »

Coone ka Iisa ka samaaner

(Luk 24.50-53, Akt 1.9-11)

19 Min *Rabbin Iisa kaawiico pa-ak, Buŋ coonig ka samaaner ho ŋa diyiig ɗo meeday. 20 Min ŋaar-ak, maajirnay totirtu ɗo ay wero, ŋu gaariy Kabarre ta Gala. Rabbin gaayiigu ŋu giniy gamin kuuk ajbay kuuk gaara kadar kaawco ka seener.]*

* 1:2-4 Wer ka gase kaawor ɗo Malasi 3.1, Ezaayi 40.3.

* 3:16 ‛Piyer’ : Siŋ ŋuur-aŋ ɗiya a ‛dambi’.

† 3:22 ‛Belzebuul’ : Ŋu siŋ ku rakki ku Seetanner.

* 4:4 ‛Wiktin taat ŋa luwiy-ak’ : Luw taar-at, ŋu dawiig dawe ar ginte liyiy buur.

† 4:8 ‛roŋ miya’ : Ɗo darre ta Israyeel, ya ganduulic rakki wee roŋ orok subba, ŋa samaan ko. Ya roŋji miya, ŋaar-ak, ŋa samaan paka.

‡ 4:12 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 6.9-10.

* 6:11 ‛kokoŋ burintal kuuk ɗo asiŋko’ : Pa-ak gaara kadar ya gee ku geeger-aŋ jag min botol ta samaan sa, ɗo gaaƴiƴco.

† 6:23 ‛cenne’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛serpe’.

‡ 6:37 Wer-aŋ, maajirnay ku Iisa kaaw ɗo bi ka ‛deniye miy seera’. Gurus ŋaar-ak nec iŋ kaak gem yaa gase ɗo koyin porpoɗ ku gawnar.

§ 6:44 ‛alip beeƴ’ : Daaɗi iŋ koogin gay, ŋu bal osin̰co.

* 7:7 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 29.13.

† 7:10 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 20.12, Deteronoom 5.16.

‡ 7:16 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

§ 7:33 ‛kormay’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛pernay’.

* 8:9 ‛alip pooɗ’ : Daaɗi iŋ koogin gay, ŋu bal osin̰co.

* 9:44 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

† 9:46 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

* 10:6 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 1.27, 5.2.

† 10:8 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 2.24.

‡ 10:19 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 20.12-16, Deteronoom 5.16-20.

* 11:17 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 56.7, Zeremi 7.11.

† 11:26 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

* 12:1 ‛ŋaamiig iŋ kelel’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛ŋa ŋaamiig iŋ jaaba’.

† 12:11 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 118.22-23.

‡ 12:13 ‛Pariziyenna iŋ gee ku Herood’ : Gee ku Herood kaawa a gee okin̰co yaa kappiye miiri ɗo gee ku Room. Kar Pariziyenna gay ello kapuune.

§ 12:19 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 25.5-6.

* 12:26 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 3.5.

† 12:30 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 6.4-5.

‡ 12:31 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 19.18.

§ 12:36 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 110.1.

* 14:27 Wer ka gase kaawor ɗo Zakariya 13.7.

† 14:62 Wer ka gase kaawor ɗo Daniyeel 7.13.

‡ 14:63 ‛ŋa eeriit kesuuney’ : Ɗo aadin ta Yuudinnar, eere ka kesuuni-ak gaara kadar aditco nige.

§ 14:65 ‛men̰n̰in̰ciŋ’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛ɗoosin̰ci’.

* 15:21 ‛Sireen’ : Ŋa kiɗ ka gee ku pondiko kaak goy iŋ munsakne.

† 15:28 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

‡ 15:34 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 22.2.

§ 15:38 ‛ɓigira’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛bakar’.

* 16:20 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

Luk

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Kabarre ta Gala ta

Luk

Pile ka kaawor

Gee kuuk awalle kat kaaw min daayum kadar Luk siir makaatamna seera : ta rakki ko-anta ho ta seeriŋkar gay, Akt, riy taat paliinna gintu. Luk gay, ŋaar paliinno ho ŋa bal talin̰ Iisa iŋ odinay. Kar gay, ŋa daptoor ho ŋaar oki hadire ɗo wiktin taat Pool gaariy Kabarre ta Gala ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo. Ŋa bariy baaco samaane ta gamin okin̰co kuuk kuuniye ɗo goyin̰ji ka Iisa min ɗo teesindi. Gamin ŋuur-aŋ ko kuuk berji botol ŋa siiriit Kabarre ta Gala-anta. Ŋa siirit ɗo gem rakki kaak Yuudin̰ceɗo siŋji Teyopil ho min loci ko Kabarre-an totirtu ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo kuuk goy ɗo ay wero ho kaawa Grek.

Ŋa gaariico baaco ku kaawin kuuk raɗa ho aadanna ku Yuudinnar. Luk gaara oki ele kaak taɓ kaak Buŋ gintu ɗo kooginar, ɗo daatir, ɗo pokirnar, ɗo awraatinnar ho ɗo ŋuur kuuk gee poocgu. Maktumne-an gaara kadar Kabarre ta Gala, taar asa oki iŋ galal, iŋ oziliika ho iŋ salaane. Luk raka a gee okin̰co kuuk ɗo adiy ka kiɗar yaa ibine kadar Iisa, ŋaar gay jilin̰co.

1

Teesinti ka Kabarre ta Gala ta Luk

1 Gem kol siŋji Teyopil, min awalle, gee dakina gec siirin̰ gamin kuuk kuuniy ɗo ɗatikte. 2 Ŋu gaarteŋ gamin-ak ar kaak awalle gee kuuk tal iŋ odinco osiiteŋgu, ŋuur-ak riyco ta gaare kaaw ta Buŋdi di. 3 Ampa-ak, nun oki, aldu gala taat min nu bariytu baaco samaane ta gamin okin̰co kuuk kuuniy min ɗo teesindi, nu siiriijiŋ gamin-ak rakki rakki locin. 4 Nu siiriijiŋ-ak asaan kii ibine seen ta garaan taat ki gastu.

Ɗubil ka Buŋdi gaara ween̰ji ka Yaaya-Batist

5 Ɗo wiktin taat *Herood goyiy sultan ka Zuude, gin gay satkiner rakki ŋu kolaag Zakariya. Ŋa gina riy ɗo *ger ka Buŋdi iŋ gay satkiner ku Abiya.* Daaciy, siŋti Elizabeet, ta min tamba ta *Haruun. 6 Zakariya iŋ daaciy, seerco, ŋu gee sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi, ho iŋ gelbin rakki, ŋu karmiyaag *gaanuun ka Buŋdi okin̰ji. 7 Kar ŋuur gay bal wee asaan Elizabeet, taar mogina ho seerco ŋu zaɓ ko tak-tak.

8 Ƴiriy rakki, tamba tan̰ Zakariya as gine satkine ɗo ger ka Buŋdi asaan ta kaminco. 9 Zakariya kat ta gal ɗo kaay a ŋa ɓaa onne *dokkanne atta ɗo *ger ka Buŋdi ar kaak gay satkiner gingiy ɗo aadinco. 10 Wiktin taat dokkanne onniy-ak, gee okin̰co gay goy salkiya kara. 11 Tala kar, *ɗubil ka Buŋdi bayniiji ɗo Zakariya ho ŋa pey ɗo meeday ta wer kaak dokkanne onniy-aka. 12 Min Zakariya taliig ɗubil-ak, ŋa barjiltu ho kolaw obiiga. 13 Kar ɗubil-ak gay kaawiiji aman : « Zakariya, dak ginenno kolaw. Buŋ cokiyit salaanen̰. Daaciŋ Elizabeet yaan̰ wee mico. Ya ta wee, kii kolin̰ Yaaya. 14 Adin̰ yaa gine portik aale ho gee dakina yaa aaciye† iŋ kiŋke ɗo bi ka ween̰ji. 15 Asaan mic-ak asa gine gay riyor tatko ka Buŋdi. Wala ŋa siya maama, wala ŋa siya argi. Min ɗo adti ka yaaco di, Ruwwin ta Buŋdi miinig ko. 16 Ŋa asa iyin̰ koogin ku Israyeel dakina ɗo botol ta *Rabbinco Buŋ. 17 Ŋaa ogirin̰ uŋji, ŋaa gine riyoy iŋ gudurre ho iŋ ruwwine ar kaak nabi *Eli gintu awalle. Ŋaa amrin̰ aginay iŋ kooginco ho ŋaa newsin̰ gee kuuk kaƴco bombo ŋuu gine gee sellen̰. Paa kat, ŋaa n̰ume gee kuuk yaa kuuniye kun̰ji. »

18 Zakariya telkiiji ɗo ɗubil ka Buŋdi-ak aman : « Nunu iŋ daatur, seertini ni zaɓ ko, kar maman naa ibine kadar maanna-aŋ ka seener ? » 19 Ɗubil-ak kaawiiji aman : « Nun ko kaak ŋu koliy Jibriin kaak peya ɗo uŋji ka Buŋdi. Ŋa n̰aamintu a naan̰ iyin kabarre ta gala-anta. 20 Kar kiŋ gay bal aamine ɗo kaawor. Kaawor-at yaa asen di ɗo wiktinti. Ɗo saan taar-at ko, Buŋ yaan̰ sokumin̰ bin̰ nam ƴiriy taat gamin-ak yaa kuuniye. »

21 Wiktin taat Zakariya kaawiy iŋ ɗubil ka Buŋdi-ak, gee kuuk eraag kara gay ajbiytu ɗo taaye kaak ŋa taaytu atta-aka. 22 Min ŋa amiltu, biy sokume. Illa ŋa tawga iŋ pisin̰ji di. Ampaa ko, gee-ak ibintu kadar maan bayinji atta ɗo ger ka Buŋdi.

23 Hiyya, min kun̰ Zakariya deet kaminco, ŋu yeeptu geero. 24 Ba aaro, daaciy Elizabeet ictu adi. Koyin beeƴ ta cigil geer di. Ta kaawtu ɗo adti aman : 25 « Way, Rabbin tal kaatu. Diŋ ŋa imilduut kat sokun̰uwir min uŋco ka geemir. »

Ɗubil ka Buŋdi gaara ween̰ji ka Iisa

26 Adti ka Elizabeet nec ko koyin bijigiƴ, kar Buŋ n̰aamiig *ɗubiley Jibriin ɗo geeger ka Nazareet ɗo kiɗ ka Galile. 27 Ŋa n̰aamiig ɗo gemso rakki, siŋti Mariyam taat kaawco mat ko iŋ Yuusup a ŋuu obe. Yuusup gay, ŋaar min baa tan̰ Dawuud. 28 Ɗubil-ak un̰jitu ɗo werti, ŋa ooyiititi, ho ŋa kaawiitit aman : « Kaŋ aacay, ka gas barkin min ɗo Buŋdi. Ŋa goy iŋ kaŋke. » 29 Min Mariyam doriit kaawoy-at, ta barjiltu tak-tak. Kar ta ostu ɗo adti aman : « Taar-an gay baati maa ? » 30 Ɗubil-ak kaawiitit aman : « Dak ginenno kolaw, Mariyam, asaan ka gas barkin ta Buŋdi. 31 Kaa ice adi, kaa wee mico ho kaaji diye siŋ Iisa. 32 Mic-ak, siŋji asa aale. Ŋuu kolin̰ Roŋ ka Buŋ ka kuwa. Rabbin Buŋ yaaji berin̰ sees ka sultan kaak min ka tacco Dawuud. 33 Ŋaa goye sultan ka gee ku Israyeel doo ho meennuwiy gaasaaɗo tak-tak. » 34 Mariyam telkiiji ɗo ɗubil-ak aman : « Maanna-aŋ yaa kuuniye maman asaan nun ibanno misa mitko ? » 35 Ɗubil-ak kaawiitit aman : « Ruwwin ta Buŋdi yaake ase ho gudurre taat min kuwa yaake gootiŋke ar kelmo. Ansii ko, mic kaak kaa wee-ak yaa goye sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi ho ŋuu kolin̰ Roŋ ka Buŋdi. 36 Cokay ! Elizabeet taat min baako oki iŋ adti. Taar taat gee osiy a ta mogina din sa, diŋ adti koynay bijigiƴ ko ho taa wee mico. 37 Asaan ginno maan kaak pak Buŋ. » 38 Min pa-ak Mariyam kaawtu aman : « Nun gay riyor ta Rabbiner. Kaaw taat ki kaawiidu-an yaa ase ɗo botilti. » Hiyya, ɗubil-ak rasiita ho ŋa ɗeettu.

Mariyam ɓaati ooye ɗo Elizabeet

39 Menaw ŋuur-ak di, Mariyam uctu ho ta birtu sak-sak iŋ uŋti ɗo kiɗ ka Zuude ɗo geeger rakki ka dambar. 40 Ta un̰jitu ɗo ger kan̰ Zakariya ho ta ooyiitit ɗo Elizabeet. 41 Min Elizabeet doriit ooyti-at di, mic kaak ɗo adti-ak teestu awke ho Ruwwin ta Buŋdi miiniita. 42 Ta kaawtu iŋ gaaƴ toŋgo aman : « Min daaɗ okin̰co-aŋ, kaŋken di Buŋ barkiyiŋke ho mic kaak ɗo adke oki, ŋa barkiyga. 43 Nun gay waa, taat nam atan̰ Rabbiner asiin talindu ? 44 Talu, ɗo wiktin taat nu dorig gaaƴke di, mic kaak ɗo adir-aŋ alji gala nam ŋa awke. 45 Galal loke, kaŋ taat aamin ɗo kaaw taat Rabbin kaawiike a taa nece ɗo werti ! »

46 Kar Mariyam ictu riye aman :

« Nu ozila Rabbin Buŋ, ŋaar kaak tatiko.

47 Gelbiner miin iŋ galal, asaan Buŋ jilaanu.

48 Ŋa tal aminduwir, nun taat gay riyoy ho diŋ ŋa jaalintu.

Ka seener gay, min ƴiriyta ɓaayiy iŋ uŋti,

gee okin̰co yaa kaawe a Buŋ berdu galal,

49 asaan Buŋ kaak gin gudurre okintiti berdu gamin

kuuk samaan lotu.

Sellen̰ gay siŋji.

50 Aminduwiy goy doo ɗo gee kuuk karmiyaaga.

51 Ŋa gaarit gudurrey iŋ soriyay.

Ŋa totirig gee kuuk jaala ziŋkico kuwa.

52 Ŋa paayig sultinnay min ɗo jarɗico,

ho ŋa jaalig masaakanna kuwa.

53 Gee kuuk mey diyaagu, ŋa berco tee,

ho gay gamnar gay, ŋa atkiig iŋ pisin̰co orok.

54 Ŋa mogig‡ gay riyoy, gee ku Israyeel.

Ansi-ak, ŋa moyiig tale ka aminduwiy.

55 Aminduwiy-at, ŋa taliit doo ɗo Ibraayim iŋ tambaay

ar taat ŋa kaawiico ɗo aginiyte. »

56 Min ŋaar-ak, Mariyam taaytu wer ka Elizabeet ar koyin subba pa, kar ta yeeptu gerco.

Ween̰ji ka Yaaya-Batist

57 Elizabeet, min menuwti ku weendi nectu, ta weetu mico. 58 Mutkiyti iŋ aginiyti dortu a Rabbin tal aminduwti-ak, ŋu aaciytu iŋ taara. 59 Min mic-ak gintu menaw porpoɗ, kar ŋu astu ɗo *ɗukume ka seln̰ol. Zer ŋu rakji diye siŋ ku tacco Zakariya. 60 Kar yaaco gay kaawiico aman : « Ha’a, paaɗo ! Gii kolin̰ Yaaya. » 61 Ŋuur gay telkiitit aman : « Ɗo baako, ginno gem kaak siŋji pa. » 62 Kar ŋu kaawiiji iŋ pisin̰co ɗo tacco Zakariya aman : « Ki raka roŋji, gii kolin̰ waa ? » 63 Ŋaar gay inditu maan ka siirindi, kar ŋa siirtu aman : « Siŋji Yaaya. » Hiyya, gee-ak okin̰co ajbiytu. 64 Ɗo wer-ak, biy piltu kate ho ŋa teestu kaawe. Ŋa oziliig Buŋ. 65 Gee-ak kolaw un̰jiico. Kaaw-at totirtu ɗo kiɗ okin̰ji ka dambiniidi ka Zuude ho ŋu kaawa ko ɗo bi ŋaar-ak di. Okin̰co, gee kuuk doriit kaaw-at, kolaw un̰jiico, 66 ŋu obiit ɗo gelbinco ho ŋu ɗiytu aman : « Mic-aŋ asa gine maa gemira ? » Ka seener, gudurre ta Buŋdi goy iŋ ŋaara.

Zakariya ozila selliŋkaw ta Buŋdi

67 Ruwwin ta Buŋdi miiniig Zakariya takan̰ mic-aka, ŋa teestu kaawe ar nabiin̰ce aman :

68 « Oziliika ɗo Rabbine, Buŋ ka Israyeel

asaan ŋa mogiig geen̰ji ho ŋa jiliigu.

69 Ŋa imilte Gay Jilindi kaak gin gudurre

min ɗo tamba ta gay riyoy Dawuud.

70 An ko kaaw taat min awalle Buŋ kaawiico

ɗo nabiinnay kuuk ŋa doɓtu

ho ŋuur gay kaawiit ɗo geemir.

71 Kaaw-at, taar ko taat Buŋ ɗiytu

a ŋaate jilinte min ɗo adinte

ho min ɗo pise ka gee kuuk elgitenno.

72 Ŋa tal amindaw ta aginiyte

ho ŋa bal rawtin jamuwiy taat taɓ ŋa obtu iŋ ŋuura.

73 Jamaw-at, taar ko taat Buŋ togiltu ɗo tatte Ibraayim

74 a ŋaate jilinte min ɗo adinte

ho gii abdiyin̰ji bal kolaw.

75 Ampaa ko, gii gine sellen̰ ho *cawar ɗo uŋji,

ɗo menuwte kuuk ŋa beriite ɗo duniiner. »

76 Zakariya kaawtu pey ɗo roŋji Yaaya aman :

« Gem kol roŋji, ƴiriy rakki, ŋu asaan̰ kole

a ki nabiin̰ce ka Buŋ ka kuwa,

asaan kii ogire ɗo Rabbiner ho kiiji siyin botiliy.

77 Kiico gaare ɗo geen̰ji maman ŋuu gase jile

ho zunuubinnico, ŋuuco saamiyin̰co.

78 Ka seener, Buŋ, ŋaar tala aminduwte ho ŋa elgiite.

Paa kat, ŋaate ceerin portikuwiy

min kuwa ar pat taat cokaw.

79 Taa ceerin̰ gee kuuk goy ɗo gondikor ho muut eraagu.

Paa kat, ceerinti-ak yaate iyinte ɗo botol ta aapiyer. »

80 Hiyya, mic-ak maaɗiyo ho ŋa gintu bombo ɗo ruwwiner. Ŋa goytu ɗo kalaaner nam ƴiriy taat ŋa gaartu ziy ɗo gee ku Israyeel.

2

Ween̰ji ka Iisa

(Matiye 1.18-25)

1 Ɗo wiktin taar-at, sultan kaak tatik ka Room kaak ŋu kolig Sezaar Ogist bertu izinne a ŋuu osin̰ gee kuuk goy ɗo adiy ka kiɗar okin̰ji. 2 Ose kaak awalle-ak kuuniytu ɗo wiktin taat Kiriniyuus goy guberneer ka Siri. 3 Ay gem di ɓaawtu ɗo geegirji, ŋu osiiga. 4 Yuusup sa uctu min ɗo geeger ka Nazareet, kiɗ ka Galile, ŋa ɓaawtu ɗo geeger ka Dawuud kaak ŋu kolig Beteleyem ɗo kiɗ ka Zuude asaan ŋaar min tamba ta Dawuud. 5 Yuusup ɓaawtu sawa iŋ gemsoy Mariyam taat iŋ adti, ŋu osiigu.

6 Ɗo wiktin taat ŋu goyiy misa Beteleyem, Mariyam koyinti ku weendi nece. 7 Min adti aawiita, ta weeyig aawti, kar ta maliyiig iŋ n̰aŋguuna ho ta ɗeeriig ɗo kolooyner. Ta ɗeeriig pa-ak asaan wer ginno ɗo zugin ku martir.

8 Ɗo wer ŋaar-ak, gin gay gooƴindi kuuk goy yeero. Ŋu gooƴa mallico iŋ aando. 9 *Ɗubil ka Buŋdi bayniico ho *darjin ta Buŋdi gootiig iŋ portikuwti. Kolaw obiig tak-tak. 10 Ɗubil-ak kaawiico karaŋ aman : « Dakoŋ ginenno kolaw, nu iyko kabarre taat yaa bere galal dakina ɗo gee okin̰co. 11 Ɗo aandite-an di, ɗo geeger ka Dawuud*, ŋu weeko Gay Jilindi. Ŋaar ko Masi ho *Rabbine. 12 Aŋ ko maan kaak yaako gaare kuu ibinin̰ji : ku ɓaa gase mico, ŋu maliyig iŋ n̰aŋguuna ho ŋu ɗeerig ɗo kolooyner. » 13 Ta bite-aŋ di, ɗubal ku Buŋdi dakina paaytu min ka samaaner, ŋu gasiig ka awalle-aka ho ŋu teestu ozile Buŋ. 14 Ɗo ozilin̰co-ak, ŋu riya aman :

« Darjin ɗo Buŋ kaak goy kuwa ka samaaner

ho aapiye ɗo gee kuuk ŋa elgiyo kuuk goy keɗer. »

15 Wiktin ta ɗubal ku Buŋdi-ak coontu kuwa ka samaaner, gay gooƴindi-ak kaawtu benannico aman : « Yallinten̰ ja Beteleyem, gi ɓaa talin̰ maan kaak kuuniye, maan kaak Rabbin Buŋ gaariite. » 16 Koɗok di, ŋu uctu, ŋu ɓaawtu ɗo geeger-aka. Ŋu gasiigu, Mariyam iŋ Yuusup ho iŋ mic kaak ŋu ɗeertu ɗo kolooyner-aka. 17 Min ŋu taliig mic-ak, ŋu osiicot taat ɗubil ka Buŋdi kaawiico ɗo bi kan̰ji. 18 Gee okin̰co kuuk cokiyit kaaw ta gay gooƴindi-ak ajbiytu tak-tak. 19 Kar Mariyam gay obig gamin-aŋ okin̰co ɗo adti ho ta pakira dakina loco. 20 Hiyya, gay gooƴindi-ak ictu botilco. Ɗo yeepin̰co, ŋu jaalig siŋ ku Buŋdi kuwa ho ŋu oziliig ɗo gamin okin̰co kuuk ŋu dortu ho kuuk ŋu taltu, asaan ŋu as ɗo botilco uudin taat ɗubil ka Buŋdi kaawiico.

Iisa, ŋu iyiig ɗo ger ka Buŋdi

21 Min mic-ak gintu menaw porpoɗ, wiktin astu taat ŋuuji *ɗukume seln̰o ho ŋuuji diye siŋ. Hiyya, ŋu diyiiji siŋ Iisa kuuk *ɗubil ka Buŋdi gaariitit ɗo Mariyam min ta bal ice misa adi.

22 Goytu kee, menaw nectu kuuk ŋuu gine *satkin taat ŋuu kuuniye *cawar ɗo uŋji ka Buŋdi uudin ta *gaanuun ka Muusa kaawtu. Hiyya, Yuusup iŋ Mariyam iciig mic-aka, ŋu ɗeettu Zeruzaleem ho ŋu iyiig ɗo Rabbiner ɗo *ger ka Buŋdi. 23 Ŋu gintu pa-ak asaan ɗo gaanuun ka Buŋdi, ŋu siir aman : « Ay mic kaak aawo, ŋuu berin̰ji ɗo Rabbiner. »† 24 Ŋuuji gine satkine. Satkin-at gay, ŋuuji berguwe toreerin seera wala ammaamin seer kuuk n̰aaɗa.‡

25 Ɗo geeger ka Zeruzaleem, gin gem rakki siŋji Simeyon. Ŋaar gem sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi ho ŋa karmiyaaga. Ŋa era asin̰ji ka Gay Jilindi ka gee ku Israyeel. Ruwwin ta Buŋdi goy iŋ ŋaara 26 ho ta miniig a ŋa mataaɗo, illa ŋa talin̰ ja iŋ odinay, Masi kaak Buŋ n̰aamtu-aka. 27 Paa ko, Ruwwin-at n̰aamiig ɗo ger ka Buŋdi. Ɗo wiktin taar-at di, Iisa, aginiyji iyiig ɗo wer-aka a ŋuuji gine gamin kuuk gaanuun kaawtu. 28 Hiyya, Simeyon iciig mic-ak ɗo pisin̰ji ho ŋa oziliig Buŋ aman :

29 « Gem kol Rabbiney, diŋ ki necit kaawon̰.

Rasin ko, nun gay riyon̰, naa mate iŋ aapiye.

30 Ka seener, nu tal ko iŋ odinar maman kiini jile.

31 Jile ŋaar-ak ko kaak ki bertu ɗo uŋco ka gee okin̰co.

32 Taar portikaw ɗo gee okin̰co a ŋuu ibinin̰ji,

ho taar *darjine ɗo geen̰jiŋ ku Israyeel. »

33 Min aginiyji ku micor cokiyiit kaaw ta Simeyon-at, ŋu ajbiytu. 34 Simeyon barkiyiigu ho ŋa kaawiitit ɗo Mariyam atan̰ Iisa aman : « Ɗo bi ka roŋke-aŋ, gee ku Israyeel, dakina yaa solle, dakina gay yaa coone. Mic-aŋ, ŋaar maan ka gaarindi ka Buŋdi kaak gee asiy meele ɗo bi kan̰ji. 35 Ansii ko, kaaw taat cigile ɗo aditco, ŋaa imilin kara. Kar kaŋke Mariyam gay, taaɓin yaa noomin̰ gelbinke ar ŋu waaciŋke iŋ garta. »

36 Ɗo wer-ak, gin pey nabiin̰ca rakki siŋti Aan. Ta romoy ta Panuwel min tamba ta Azeer. Taar zaɓ ko tak-tak. Ta goytu iŋ mitti elgin peesira, kar ŋa mattu. 37 Min ŋa mattu, ta goytu murgila nam elginti nectu orok porpoɗ iŋ pooɗ (84). Aan-at goyinti, aando, ƴiriyo, ta goy ko ɗo ger ka Buŋdi di, ta gina riy tan̰ji : ta ica sayamne ho ta salkiyaw. 38 Wiktin taat Simeyon oziliy Buŋ-ak, Aan sa goya. Taar oki teestu ozile Buŋ ho ta kaawiy ɗo bi ka mic-ak ɗo gee okin̰co kuuk era jile ka Zeruzaleem§.

39 Min aginiyji ku Iisa gaasiit riy taat gaanuun ka Rabbin kaawtu, ŋu yeeptu ɗo geegirco Nazareet ɗo kiɗ ka Galile.

40 Mic-ak maaɗiyo ho ŋa ɗeŋriyo. Ibine kaak asa min ɗo Buŋdi miinga ho Buŋ berji barkin dakina.

Iisa un̰je ɗo ger ka Buŋdi

41 Ay elgo, aginiyji ku Iisa ɓaggiy Zeruzaleem ɗo iidin taat ŋu kolig *Paak. 42 Min elginay ku Iisa nectu orok iŋ seera, uudin ta aadinco, aginiyji iyiig iŋ ŋuura. 43 Min iidin-at gaase, ŋu yeeptu. Kar Iisa gay ɗaktu Zeruzaleem. Sando, aginiyji balji pakire. 44 Ɗo tan̰co-at a wal Iisa toliya ko iŋ gee kuuk yeepa iŋ ŋuura. Ŋu eeltu iŋ jiwi, kar ŋu teestu bariyin̰ ɗatik ta aginiyco iŋ royinco kuuk goy eɗe. 45 Kar gay, ŋu bal gasin̰ji. Ŋu bariyiy paa nam ŋu yeeptu pey Zeruzaleem atta. 46 Mena seer, ŋu bariya bariyen di. Kar ƴiriy ta ɓaay ka subbiŋkar gay, ŋu gasiig ɗo *ger ka Buŋdi. Ŋa goy keɗer ɗatik ta agindaw ku gaanuundi, ŋa cokiyiigu ho ŋa indiigu. 47 Gee kuuk cokiyaaga-ak okin̰co ajbiytu ɗo telkin̰ji ka micor-aka, asaan ŋa telkaaco iŋ ibine dakina. 48 Wiktin taat aginiyji taliiga, ŋuur sa ajbiytu. Kar yaaco kaawiiji aman : « Gem kol roŋji, maa di ki giniini ampa ? Talu, nunu iŋ takko, seertini kelimni amile ɗo wiktin taat ni bariyiiciŋ. » 49 Iisa gay telkiico aman : « Maa di kuu bariyiinu ? Ku ibanno kadar nun naa ginin riyoy ta Tanni ɗo geriy walla ? » 50 Kar aginiyji gay bal ibine baat ta kaawoy-ata.

51 Min ŋaar-ak, Iisa yeeptu Nazareet iŋ ŋuura ho ŋa karmiyiy kaawco. Yaaco gay obig gamin-aŋ okin̰co ɗo adti. 52 Hiyya, Iisa maaɗiyo, ibinin̰ji sa gaayiyo. Ŋa goyiy sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi ho ɗo uŋco ka geemir.

3

Asin̰ji ka Yaaya-Batist

(Matiye 3.1-12, Maark 1.1-8, Yaaya 1.19-28)

1 Ɗo wiktin taar-at, Tibeer, sultan kaak tatiko, gin ko elgin orok iŋ beeƴ ɗo meennuwiy. Pons Pilaat gay goy guberneer ka Zuude. *Herood Antipaas tala kaati ka Galile ho siŋji Pilip gay goy kaati ka Iture iŋ Terakoniit. Lisaniyaas gay goy kaati ka Abileen. 2 *Han iŋ *Kayip gay agindaw ku gay satkiner. Ɗo wiktinco-at ko, ɗo kalaaner, Buŋ beriijit kaawoy ɗo Yaaya roŋ ka Zakariya. 3 Yaaya jaawiig biy ka barre ka Zurdan. Ŋa kaawiy ɗo geemir aman : « Ibinoŋ nigiŋko, rasoŋ goye kaak awalle, ŋuuko *batiziyiŋko ho Buŋ yaako saamiyin̰ zunuubinniko. »

4 Ampaa ko, taat nabi Ezaayi siirtu awalle ɗo maktumney astu ɗo werti aman :

« Gaaƴ toŋgo kaawa ɗo kalaaner aman :

‟ Siyon botol ta *Rabbiner.

Siyon̰jiig botilay-ak ɗalaŋ.*

5 Zoolna, gee yaa tiisin̰co,

dambinay iŋ kootat, gee yaa eezin̰co.

Botilay kuuk kooliyaw, gee yaa siyin̰co ɗalaŋ,

ho zorgilna, gee yaa siyin̰co sataan̰.

6 Paa kat, gee okin̰co yaa tale jile ka Buŋdi. ”† »

7 Min ŋaar-ak, gee dakina ɓaawiiji ɗo Yaaya a ŋaa batiziyin̰co. Ŋaar gay kaawiico aman : « Taloŋ ja, kuŋ gee kuuk ar aalin-aŋku ! Ku pakira a kuu pake min dapin̰ko ta Buŋdi taat asaw walla ? Ku gasit kaaw-an min momo ? 8 Hadi, ginoŋ gamin ku samaane kuuk gaara a ku rasig goyiŋko kaak awalle. Dakoŋ osenno ɗo aditko aman : ‟ Gi koogin ku tatte Ibraayim ”, asaan ka seener, Buŋ nec soke min ɗo dambay-aŋ di, ŋaa raɓilin̰ roŋ ku Ibraayim. 9 Diŋ gay, jekin ŋaar goy ko ka doliye atiydi min ɗo caarco. Ay et kaak waaɗo roŋ kuuk samaane, ŋuu doliyin̰ji ho ŋuu accin̰ ɗo aki. »

10 Kar gee-ak indiig Yaaya aman : « Hadi, nii gine ziŋkini maman ? » 11 Ŋaar gay telkiico aman : « Gem kaak gin kesuun seera, ɗo kaak ginno gay, ŋaaji bere rakki. Kar gem kaak gin maan ka teendi sa, ɗo kaak ginno gay, ŋaaco ɗeeɗin̰ji oki. »

12 Ɗo wer-ak, gay obe miirir sa ɓaawiiji ɗo Yaaya a ŋaa *batiziyin̰co ho ŋu indiig aman : « Gem kol tatkaw, nin gay, nii gine maman ? » 13 Ŋaar gay telkiico aman : « Ku ginno botol ta kuu gaaye gurus ɗo geemir min kuwa. Icoŋ maan kaak ŋu kaawikon di. »

14 Ɗo wer-ak, pey gin askirna. Ŋuur sa indiig Yaaya aman : « Kar nin-aŋ gay, nii gine maman ? » Ŋaar gay telkiico aman : « Dakoŋ gaamenno gurus ka gemor, wala kuuji diye kaaw maala. Illa kuu peye iŋ gurus ka ŋu beriiko ɗo koyer di. »

15 Wiktin taar-at, gee eraag ko Masi kaak Buŋ kaawtu a ŋaa n̰aame-aka, kar ŋu indiy ziŋkico aman : « Yaaya-aŋ ko yaa gine ŋaara walla ? » 16 Yaaya gay kaawiico ɗo gee okin̰co aman : « Nun batiziyaako iŋ amay. Kar gay, gin gem kaak pakginu kat asaw. Nun sa da necɗo kaak naa sorin̰ n̰ugiray. Gem ŋaar-ak yaako batiziyiŋko iŋ Ruwwin ta Buŋdi ho iŋ ako. 17 Ŋa ob garta ɗo pisin̰ji, ŋaa ƴiile *geme ka putiri ho ŋaa leen̰ ɗo urdey. Kar bun̰ gay, ŋaa orin ɗo ak taat matɗo tak-tak. » 18 Ansii ko, Yaaya taaƴiig gee iŋ kaawin dakina ku pey kuuk gaara Kabarre ta Gala.

Herood obig Yaaya-Batist daŋaayne

(Matiye 14.3-4, Maark 6.17-18)

19-20 *Herood kaak tala kaati ka Galile gay obit Herodiyaad, daaciy ta siŋji Pilip ho ŋa gin pey gamin kuuk jookum ku pey. Ɗo taar-at ko, Yaaya leesiiji dakina. Iŋ taar-ata oki, Herood bal cime kaay. Ŋa gin pey maan kaak jookumo, ŋa obig Yaaya daŋaayne.

Batem ka Iisa

(Matiye 3.13-17, Maark 1.9-11)

21 Min Yaaya, ŋuu bal obin̰ misa daŋaayne ho ŋa *batiziyiig gee okin̰co-ak, Iisa oki, ŋa batiziyiiga. Wiktin taat Iisa salkiyiyo, samaan piltu waakilak. 22 Ɗo wer-ak, Ruwwin ta Buŋdi paayiiji ar ammaama, ho ŋa dortu gaaƴ kaawa min kuwa ka samaaner aman : « Kiŋke ko roŋdu, nu elgiciŋ dakina ho ki berdu galal dakina. »

Tamba ta Iisa

23 Wiktin taat Iisa teestu gine riyoy-ak, elginay yaa nece ar orok subba pa. Gee gay a wal ŋa roŋ ka Yuusup, roŋji ka Eli-aka. 24 Eli gay roŋji ka Mataat, Mataat roŋji ka Lebi, Lebi roŋji ka Melsi, Melsi roŋji ka Janaay, Janaay roŋji ka Yuusup. 25 Yuusup gay roŋji ka Matatiyaas, Matatiyaas roŋji ka Amoos, Amoos roŋji ka Nawuum, Nawuum roŋji ka Esli, Esli roŋji ka Nagaay. 26 Nagaay gay roŋji ka Maat, Maat roŋji ka Matatiyaas, Matatiyaas roŋji ka Simeyiin, Simeyiin roŋji ka Josees, Josees roŋji ka Joda. 27 Joda gay roŋji ka Yowanaan, Yowanaan roŋji ka Reeza, Reeza roŋji ka Zorobabeel, Zorobabeel roŋji ka Salatiyeel, Salatiyeel roŋji ka Neeri. 28 Neeri gay roŋji ka Melsi, Melsi roŋji ka Addi, Addi roŋji ka Kosaam, Kosaam roŋji ka Elmadaam, Elmadaam roŋji ka Eer. 29 Eer gay roŋji ka Iisa‡, Iisa roŋji ka Eliyezeer, Eliyezeer roŋji ka Joriim, Joriim roŋji ka Mataat, Mataat roŋji ka Lebi. 30 Lebi gay roŋji ka Simeyon, Simeyon roŋji ka Zuuda, Zuuda roŋji ka Yuusup, Yuusup roŋji ka Jonaam, Jonaam roŋji ka Eliyakiim. 31 Eliyakiim gay roŋji ka Meleya, Meleya roŋji ka Menna, Menna roŋji ka Mattata, Mattata roŋji ka Nataan, Nataan roŋji ka Dawuud. 32 Dawuud gay roŋji ka Jeese, Jeese roŋji ka Obeed, Obeed roŋji ka Booz, Booz roŋji ka Sala, Sala roŋji ka Nasoon. 33 Nasoon gay roŋji ka Aminadaab, Aminadaab roŋji ka Admiin, Admiin roŋji ka Arni, Arni roŋji ka Hesroon, Hesroon roŋji ka Perees, Perees roŋji ka Zuuda. 34 Zuuda gay roŋji ka Yakuub, Yakuub roŋji ka Isaaka, Isaaka roŋji ka Ibraayim, Ibraayim roŋji ka Teera, Teera roŋji ka Nawoor. 35 Nawoor gay roŋji ka Seruug, Seruug roŋji ka Rewu, Rewu roŋji ka Peleeg, Peleeg roŋji ka Ebeer, Ebeer roŋji ka Seela. 36 Seela gay roŋji ka Kenaan, Kenaan roŋji ka Arpaksaad, Arpaksaad roŋji ka Seem, Seem roŋji ka Nowe, Nowe roŋji ka Lemeek. 37 Lemeek gay roŋji ka Matusaleem, Matusaleem roŋji ka Henok, Henok roŋji ka Yereed, Yereed roŋji ka Malaleyeel, Malaleyeel roŋji ka Kenaan. 38 Kenaan gay roŋji ka Enoos, Enoos roŋji ka Seet, Seet roŋji ka Aadum, Aadum gay, ŋaar ko roŋ ka Buŋdi.

4

Gece ka Iisa Masi

(Matiye 4.1-11, Maark 1.12-13)

1 Iisa miin iŋ Ruwwin ta Buŋdi. Min ŋa yeepiy min ɗo barre ka Zurdan-ak, Ruwwin-at n̰aamiig ɗo goosiner. 2 Ɗo wer-ak, *Seetanne astu gecin̰ji. Menaw orok pooɗ, ŋa gecaag gecen di ho Iisa bal okume yoo maanna. Min menaw-ak gaastu, Iisa, mey diyaaga. 3 Hiyya, Seetanne kaawiiji aman : « Ya kiŋ kat Roŋ ka Buŋdi-ak, kaawiy ɗo dambi-aŋ a ŋaan̰ raɓile tee. » 4 Iisa gay telkiiji aman : « Ŋu siir ɗo Kitamner aman : ‟ Gem ke goyaaɗo ɗo bi ka teendi di. ”* »

5 Min ŋaar-ak, Seetanne iyiig pey ɗo wer kaak kuwa aale ho koɗok di, ŋa gaariijig kiɗin ku sultinniidi okin̰co kuuk ɗo duniiner. 6 Kar ŋa kaawiiji aman : « Izinne iŋ malle ku sultinniidi-aŋ, okin̰co, naan̰ berin̰co. Gamin-aŋ, ŋu berduug ɗo pisindu ho nun naa berin̰ ɗo ay waan kaak nu rakiy di. 7 Kiŋ gay, ya ki ooy ki abdiyintu-ak, gamin-aŋ okin̰co lociŋ. » 8 Iisa gay telkiiji aman : « Ŋu siir ɗo Kitamner aman : ‟ Kii abdiye *Rabbin Buŋjiŋ keeji di ho ŋaar di kii derse uŋci. ”† »

9 Min ŋaar-ak, Seetanne iyiig Iisa Zeruzaleem ho ŋa diyiig kuwa ɗo kaay ka *ger ka Buŋdi, kar ŋa kaawiiji aman : « Ya kiŋ kat Roŋ ka Buŋdi-ak, beer keɗer, 10 asaan ŋu siir ɗo Kitamner aman : ‟ Buŋ yaaco kaawe ɗo ɗubilji ŋuun̰ gooƴe, ” 11 ho ŋu siir pey aman : ‟ Ɗubal-ak yaan̰ acume‡ ɗo pisin̰co. Paa kat, asin̰ji ɗooyiyɗo iŋ dambay. ”§ » 12 Iisa gay telkiiji aman : « Ŋu siir ɗo Kitamner aman : ‟ Ki gecaagɗo Rabbin Buŋjiŋ. ”* » 13 Min Seetanne gaasiig gecin̰ji kaak ŋa geciig Iisa, ŋa rasiiga ho ŋa ɗeettu minniney a ŋaa ere wiktin ta pey.

Iisa ɗo geeger ka Nazareet

(Matiye 4.13-17, Maark 1.14-15)

14 Min ŋaar-ak, iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi, Iisa yeeptu ɗo kiɗ ka Galile ho gee okin̰co kuuk goy eɗe-ak kaawa ko ɗo bi kan̰ji di. 15 Ŋa ɓilda gee ɗo geray ku salaane ku *Yuudinnar ho gee okin̰co ozila ko ŋaar di.

Ŋu poocig Iisa ɗo geeger ka Nazareet

(Matiye 13.53-58, Maark 6.1-6)

16 Iisa ɓaawtu ɗo geeger ka Nazareet ɗo wer kaak ŋa maaɗtu. Ay ƴiriy ta *sabitdi, ŋa ɓaggiy ɗo ger ka salaaner ka Yuudinnar. Ampaa ko, ƴiriy ta sabit taar-at oki, ŋa un̰jitu pey ɗo ger ka salaaner. Min ŋa un̰je, ŋa uctu a ŋaa garkiye Kitamne. 17 Ŋu beriiji maktumne taat nabi Ezaayi siirtu. Min ŋa obta, ŋa piliita, ho ŋa gastu wer kaak kaawa aman :

18 « Ruwwin ta Buŋdi goy iŋ nunu asaan ŋa doɓintu

a naa gaarin Kabarre ta Gala ɗo pokirnar.

Ŋa n̰aamintu a naa kaawe aman :

‟ Gee kuuk goy ɗo daŋaayner, ŋuu pikin̰co.

Ŋuur kuuk noolna, ŋuu pilin̰ odinco.

Ŋuur kuuk ŋu taaɓiyaagu, ŋuuco imilin taaɓinco.

19 Ŋa n̰aamintu a naa gaarin elgo taat kuu talin barkin ta Rabbin Buŋ. ” »†

20 Min ŋa gaastu iŋ garaaney, ŋa maliyiit maktumne-at ɗo werti, kar ŋa beriijit ɗo gay riyor ho ŋa goytu. Gee kuuk goy ɗo ger-ak, okin̰co, odinco gooƴa ko ŋaar di. 21 Iisa gay teesiico kaawe aman : « Kaaw taat ku dortu ho nu garkiytu min ɗo Kitamner-ata, ƴiriyta-an kat wiktinti nece. » 22 Gee okin̰co kuuk cokiyga-ak ajbiytu ɗo kaawin kuuk un̰ja ɗo gelbiner ŋa kaawiico ho ŋu teestu kaawe samaane ɗo bi kan̰ji. Kar ŋu ɗiytu aman : « Ŋaar-aŋ wal roŋ ka Yuusup ɗoo di ? » 23 Kar Iisa telkiico aman : « Ka seener gay, ku asaadu kaawe ar kaak ŋu kaawgiy aman : ‟ Kiŋ gay coole geemir, diŋ gay cool kat zin̰ ka meen̰jiŋ. ” Kuudu kaawe pey aman : ‟ Ni dorig gamin okin̰co kuuk ki gintu Kapernayuum, diŋ gay ginig anne ɗo darre ta meen̰jiŋ oki. ” » 24 Kar ŋa ɗeeltu pey aman : « Ka seener nu kaawaako, ginno nabiin̰ce kaak gee ku darrey ica kaawoy. 25 Nu kaawaako ka seener, ɗo wiktin taat nabi *Eli goyiy-ak, gin murgilgal dakina ɗo kiɗ ka Israyeel ho mey yaarko un̰jitu ɗo wer okin̰ji asaan elgin subba iŋ koyin bijigiƴ amay bal n̰oke.‡ 26 Kar gay, Buŋ bal n̰aamin̰ *Eli ɗo murgilgal kuuk goy ɗo kiɗ ka Israyeel-aku, ŋa n̰aamig ɗo murgil rakki taat goy ɗo hellin ta Sarepta, ɗo kiɗ ka Sidon. 27 Kar ɗo wiktin ta nabi Elize gay, gin gee dakina kuuk ɗukum burɗum ɗo darre ta Israyeel. Kar Elize da coolɗo yoo rakki minninco. Illa ŋa cool gem rakki siŋji Naama min darre ta Siri. »

28 Min gee kuuk goy ɗo ger ka salaaner doriit kaaw ta Iisa-ak, okin̰co, ŋu dapin̰tu aale. 29 Kar ŋu uctu putur ho ŋu teestu akilin̰ji nam ŋu imiliig kara min ɗo geeger ka Nazareet. Geeger-ak, ŋu piniig kuwa ka kooti. Paa ko, gee-ak iyiig Iisa ɗo wer kaak jerle a ŋuu akilin̰ji pey, ŋaa tuŋkile keɗer. 30 Kar Iisa gay uctu, ŋa birtu min ɗo ɗatikco ho ŋa ɗeettu.

Coole ka gem kaak aariɗ obga

(Maark 1.21-28)

31 Min ŋaar-ak, Iisa ɓaawtu ɗo geeger ka Kapernayuum, ɗo kiɗ ka Galile ho ŋa ɓildiy gee iŋ ƴiriy ta *sabitdi. 32 Gee kuuk cokiyaaga-ak ajbiytu ɗo ɓildin̰ji-aka, asaan ŋa kaawa iŋ izinne. 33 Atta ɗo ger ka salaaner-ak, gin gem rakki kaak aariɗ obga. Gem-ak koola raɗa aman : 34 « Wayyay, Iisa ka Nazareet, ki rakaani gine maman ? Ki asinti ide walla ? Nu ibingiciŋ tam, kiŋ ko kaak Buŋ doɓtu ho ŋa n̰aamtu. » 35 Iisa telkiiji ɗo aariɗ-ak iŋ gaaƴ toŋgo aman : « Yalla bugam ho amal min ɗo gem-aŋka ! » Hiyya, aariɗ-ak acciig gem-ak bup ɗo ɗatikco ho ŋa amiltu min ɗo gem-aka. Kar gem-ak uc cewey di, maan sa bal ginin̰ji. 36 Gee-ak okin̰co ajbiytu tak-tak ho ŋu kaawtu benannico aman : « Taar-an gay maa kaawra ? Gem-aŋ kaawa iŋ izinne ho iŋ gudurre ɗo aariɗnar, ek di ŋu amiliy min ɗo geemir. » 37 Hiyya, ɗo adiy ka kiɗ ka Galile okin̰ji, gee kaawa ko ɗo bi ka Iisa di.

Coole ka gee dakina

(Matiye 8.14-17, Maark 1.29-34)

38 Min ŋaar-ak, Iisa amiltu min ɗo ger ka salaaner ho ŋa ɓaawtu wer kan̰ Simon. Min ŋa un̰jitu geero, ŋa gasiit kogoy, ziti kobire. Ŋu indiig Iisa a ŋaa ase talinti. 39 Iisa ɓaawiititi ho ŋa oniititi, kar ŋa kaawtu iŋ gaaƴ toŋgo ɗo raɗuw-at a taa rasinti. Ek di ta rasiita. Ta bite-aŋ di, geem-at uctu ho ta teestu tale kaaco.

40 Wiktin taat pat gale, gee ku geeger-ak iyiig geen̰co okin̰co kuuk raɗaw iŋ ay biyaw ta raɗuwar ɗo Iisa. Ŋa leeyiico pise ho ŋa cooliigu. 41 Aariɗna amiliy min ɗo gee dakina iŋ koriyco aman : « Kiŋke Roŋ ka Buŋdi ! » Kar Iisa gay awn̰iico ho ŋa toɗiico kaawo, asaan ŋu ibingig a ŋaar ko *Masi.

Iisa gaara Kabarre ta Gala ɗo geray ku salaaner

(Maark 1.35-39)

42 Min wer waltu, Iisa amiltu, ŋa ɗeettu ɗo kalaaner. Gee dakina amiltu bariyin̰ji. Min ŋu gasga, ŋu leyiiga a ŋaa ɗeetenno. 43 Kar Iisa gay kaawiico aman : « Nun naa ɓaa ɗo geegirnay ku pey a naa gaarin Kabarre ta Gala ta *Meennaw ta Buŋdi. Ɗo riy taar-an ko, Buŋ n̰aamiinu. » 44 Hiyya, Iisa uctu, ŋa ɓaawtu ɗo kiɗ ka Zuude, ŋa gaariy Kabarre ta Gala ɗo geray ku salaaner ku *Yuudinnar.

5

Doɓe ka maajirna kuuk awalle

(Matiye 4.18-22, Maark 1.16-20)

1 Ƴiriy rakki, Iisa ɓaawtu ɗo biy ka barre kaak ŋu kolig Zenezareet. Gee dakina asiiji a ŋuu cokiye kaaw ta Buŋdi. Gee-ak akila ziŋkico, ŋu raka a ŋuuji ɓaawe moota. 2 Iisa jaaltu kaay ho ŋa taltu markabin seera goy ɗo biy ka barrer. Gay cabindi* gay paay ko ace ribbinco. 3 Iisa ɓaawtu, ŋa coktu ka markab ka Simon-aka ho ŋa kaawiiji a ŋaa sin̰jin̰ sooɗ min ɗo goŋgumor†. Hiyya, ŋa goytu iŋ baay ho ŋa teestu ɓilde gee.

4 Min Iisa gaastu iŋ ɓilde ka geemir, ŋa kaawiiji ɗo Simon aman : « Sin̰jite pey uŋda ɗo wer ka baata ho pikkiroŋgu ribbinko kuu cabe boosi. » 5 Simon telkiiji aman : « Gem kol tacco, aando-an okintit, ni caba caben di, kar ni bal gase yoo maanna. Kar gay, min ki kaawdu, naa pikkirin̰ ribban. » 6 Hiyya, ŋu pikkiriigu ho ŋu soktu boos dakina nam ribbinco sa eeraw. 7 Ŋu jaaliico pise ɗo een̰co kuuk goy ɗo markab ka pey a ŋuu jorkin̰co. Een̰co-ak astu ho okin̰co, ŋu miiniig markabinco seerco iŋ boosi nam markabinco-ak raka nooriye. 8 Min Simon-Piyer taliig maanna-ak, ŋa dersitu ris ɗo asin̰ji ku Iisa ho ŋa kaawiiji aman : « Gem kol *Rabbiney, etar minniner asaan nu gin zunuubinna. » 9 Simon kaawtu pa-ak, asaan ŋaar iŋ een̰ji, okin̰co, ŋu ajbiye ɗo bi ka boos kuuk dakina ŋu soktu-aku nam kolaw sa obgu. 10 Min een̰ji ku Simon kuuk ajbiy-ak, goy oki Zaak iŋ Yaaya, kooginay ku Zebede. Kar Iisa ɗiyiiji ɗo Simon aman : « Dak ginenno kolaw. Min ƴiriyta-aŋ, ki cabaaɗo pey boosi, illa kii cabguweŋ ko geen di. » 11 Hiyya, ŋu iyiig markabinco ɗo goŋgumor, ŋu rasiig iŋ gaminco okin̰co ho ŋu aaɗiig Iisa.

Cale ka burɗumdi

(Matiye 8.1-4, Maark 1.40-45)

12 Ba aaro, Iisa goy ɗo geeger rakki ho gem kaak ɗukum burɗum asiiji. Min gem-ak taliig Iisa, ŋa dersitu ɗo uŋji nam ŋa nooɗiig uŋji keɗer, kar ŋa loklikiiji aman : « Gem kol *Rabbiney, kiin gedire calindu ya ki ooye. » 13 Iisa n̰aamtu pisin̰ji, ŋa diiriiga‡ ho ŋa kaawtu aman : « Hii, nu ooye, diŋ calu ! » Ek di ŋa caltu *cawar min ɗo burɗumji. 14 Iisa karmiig gem-ak aman : « Yaman, dak kaawenno bat ɗo waanna. Kar gay, ɓaa gaar zin̰ ɗo gay satkiner ho ber *satkin uudin taat *gaanuun ka Muusa kaawtu. Paa kat, ŋuu ibine kadar ki cale. »§ 15 Min ŋaar-ak, gee kaawa ko kaawin kun̰ji di pak ka awalle. Gee dakina n̰umiyo, ŋu cokiyiy kaawoy ho ŋa cooliigu min ɗo raɗuwniico. 16 Kar Iisa gay amilgiy ɗo kalaaner keeji di ho ŋa salkiygiyo.

Coole ka gem kaak ruŋgiye

(Matiye 9.1-8, Maark 2.1-12)

17 Ƴiriy rakki, wiktin taat Iisa ɓildiy gee, agindaw ku gaanuundi iŋ gee kuuk ŋu koliy *Pariziyenna sa goya. Gee-ak, asa min hellinnan okin̰co ku Galile iŋ ku Zuude ho min geeger ka Zeruzaleem oki. Gudurre ta Rabbin Buŋ goy iŋ Iisa a ŋaa coole gee. 18 Gee daarin̰ pa astu, ŋu icil gem kaak ruŋgiye ka dariŋgildi. Ŋu bariya botol taat ŋuu un̰jin̰ ɗo gerdi a ŋuu iyin̰ ɗo Iisa. 19 Kar gay, gee tiɗ aale nam ŋu bal gedire un̰jin̰ji. Ampaa ko, ŋu coktu kuwa ka gerdi-aka, ŋu noomtu bee ho ŋu paayiig iŋ dariŋgilji ɗatik geemir ɗo uŋji ka Iisa. 20 Min Iisa taliit imaanco ta gee-aku, ŋa ɗiyiiji ɗo ruŋgiiner-ak aman : « Gem kol roŋji, zunuubinnan̰, ŋu saamiyjiŋgu. » 21 Ɗo wer-ak, agindaw ku gaanuundi iŋ Pariziyenna teestu kaawe ɗo aditco aman : « Ŋa maa gemir kaak niga biy iŋ Buŋ-aŋka ? Waa yaa gedire saamiye zunuubinna ? Illa Buŋ keeji di ! » 22 Kar Iisa gay ibiniit pikirrico ho ŋa kaawiico aman : « Maa di ku giniit pikirre taar-an ɗo aditko ? 23 Ya nu kaaw aman : ‟ Zunuubinnan̰, ŋu saamiyjiŋgu ” wala ‟ Ucu ho jaawu ”, taat moo melen̰ ? 24 Kar gay, nu raka kuu ibine kadar nun *Roŋ gemor, nu gin gudurre ta saamiye zunuubinnar ɗo duniiner. » Kar pey, ŋa ɗiyiiji ɗo ruŋgiiner-ak aman : « Nu kaawiijiŋ-aŋ, ucu, icig dariŋgiljiŋ ho ɗeet gerko. » 25 Koɗok di, gem-ak uctu ɗo uŋco ka geemir okin̰co, ŋa iciig dariŋgilji, ŋa ɗeettu gerco ho ŋa oziliy Buŋ. 26 Ɗo wer-ak, gee okin̰co kolaw obiigu, ŋu ajbiytu tak-tak ho ŋu teestu ozile Buŋ. Ŋu kaawiy aman : « Ƴiriyta, gi tal gamin kuuk ajbay aale. »

Kole ka Lebi

(Matiye 9.9-13, Maark 2.13-17)

27 Min ŋaar-ak, Iisa amiltu kara ho ŋa taliig gay obe miirir, siŋji Lebi, kaak goy ɗo riyoy. Kar Iisa kaawiiji aman : « Uc aaɗnu. » 28 Ek di Lebi uctu, ŋa rasiig gamnay okin̰co ho ŋa aaɗiiga. 29 Kar Lebi iyiig Iisa ɗo geriy, ŋa depiyiiga. Gay obe miirir dakina iŋ gee kuuk pey sa tee iŋ ŋuura. 30 Pariziyenna iŋ agindaw ku gaanuundi kuuk goy eɗe-ak teestu gujumjume. Ŋu kaawiico ɗo maajirnay ku Iisa aman : « Maa di ku tiyiyo ho ku siyiy iŋ gay obe miirir ho iŋ gee ku pey kuuk gina jookum-aŋku ? » 31 Iisa telkiico aman : « Gee kuuk cewey barayɗo daptoor, illa ŋuur kuuk raɗaw. 32 Nun bal ase ɗo gee kuuk tala ziŋkico a ŋu sellen̰. Nu as ɗo ŋuur kuuk ibina kadar ŋu gina jookumo a ŋuu rasin̰ goyin̰co kaak awalle. »

Inde ɗo bi ka sayamner

(Matiye 9.14-17, Maark 2.18-20)

33 Pariziyenna indiig Iisa aman : « Maajirna ku Yaaya-Batist iŋ kuni ica sayamne doo ho ŋu salkiyaw. Kar kun̰jiŋ gay tiyaw ho ŋu siyaw. » 34 Iisa telkiico aman : « Gee kuuk ŋu kolig ɗo iidin ta obindi, ya ŋu goy misa iŋ ŋaar kaak obe, wala kuu gedire kuuco kaawe a ŋuu ice sayamne ? Ha’a, kaawaacoɗo. 35 Kar gay, wiktin yaa ase taat ŋuu icin̰ ŋaar kaak obe min ɗo ɗatikco. Ƴiriy taar-at kat, ŋu asiy ice sayamne. »

36 Iisa deliico pey daŋla aman : « Waan eerro giteen min ɗo batik ta marbinto a ŋaa naale batik taat zooɗe. Yampa, batik taat marbinto-at oki eere ho giteenti sa n̰umaaɗo iŋ taat zooɗe. 37 Waan laaɗo maam kuuk eelaw ɗo etirsinna kuuk taay ko. Yampa, maam-ak yaa pikin̰ etirsinna-aku, ŋuu n̰aale keɗer ho etirsinna-ak sa yaa nige. 38 Kar gay, gee liya maam kuuk eelaw illa ɗo etirsinna kuuk marbinto. 39 Waan kaak aaw ko maam kuuk nee-ak ello pey kuuk eelaw. Asaan gee kaawa aman : ‟ Maam kuuk nee kat gala. ” »

6

Iisa iŋ ƴiriy ta sabitdi

(Matiye 12.1-8, Maark 2.23-28)

1 Ƴiriy rakki ta *sabitdi, kun̰ Iisa bira min ɗo morginar. Maajirnay teestu ƴiime kaƴ ku *gemer, ŋu sooyiyo ho ŋu eeymiyo. 2 Ɗo wer-ak, gin *Pariziyenna daarin̰ kuuk kaawiico aman : « Maa di ku giniy maan kaak *gaanuunte toɗiite iŋ eele ka geeror ? » 3 Iisa telkiico aman : « Ku bal garkiyin̰ ga maan kaak Dawuud iŋ een̰ji gintu ƴiriy rakki taat mey diyiigu ? 4 Dawuud un̰jitu ɗo *ger ka Buŋdi, ŋa teetu tee kaak ŋu bertu *satkin ɗo Buŋdi, ho ŋa beriico ɗo een̰ji oki. Zer tee ŋaar-ak, gem ka pey ginno botol taat ŋaa teen̰ji, illa gay satkiner di. » 5 Iisa kaawiico pey aman : « Nun *Roŋ gemor di mee sabitdi. »

Coole ka gem kaak pisin̰ji mate

(Matiye 12.9-14, Maark 3.1-6)

6 Gin menaw, iŋ ƴiriy ta sabit ta pey, Iisa un̰jitu ɗo ger ka salaaner ka *Yuudinnar ho ŋa teestu ɓilde gee. Ɗo ger-ak, gin gem kaak pisin̰ji ka meeda mate. 7 Agindaw ku gaanuundi iŋ *Pariziyenna ɗibiiji ɗo Iisa, ŋu rakiy tale ya ŋaa coole gem iŋ ƴiriy ta sabitdi, kar ŋuuji diye kaawo. 8 Sando, Iisa gay ibinit pikirrico. Ŋa ɗiyiiji ɗo gem kaak pisin̰ji mat-ak aman : « Uc pey ɗatik ta geemir. » Ek di ŋa uctu, ŋa peytu. 9 Kar Iisa kaawiico aman : « Nu indaakoŋ ja : gaanuunte kaaw a gii ginguwe taat sellen̰ wala gii ginguwe taat jookumo iŋ ƴiriy ta sabitdi ? Gii jilguwe gee wala gii idguwin̰co ? » 10 Min ŋa indiig pa-ak, ŋa taliig gee-ak okin̰co, kar ŋa kaawiiji ɗo gem kaak pisin̰ji mat-ak aman : « Taarig pisin̰jiŋ. » Ek di ŋa taariiga ho pisin̰ji cooltu ɗo weriy. 11 Min agindaw ku gaanuundi iŋ Pariziyenna taliig maanna-ak, ŋu dapin̰tu aale ho ŋu teestu kaawe benannico ɗo maan kaak ŋuuji gine ɗo Iisa.

Paliinna kuuk orok iŋ seera

(Matiye 10.1-4, Maark 3.13-19)

12 Ƴiriy rakki, Iisa coktu ka dambar a ŋaa salkiye. Ŋa waltu kuwa iŋ inde ka Buŋdi. 13 Min wer waltu, ŋa koliig maajirnay, kar ŋa doɓtu minninco orok iŋ seera ho ŋa koliig a ŋu *paliinna. 14 Paliinna-ak, ŋuur ko : Simon kaak Iisa koliig oki Piyer* iŋ siŋji Andre, Zaak iŋ Yaaya, Pilip iŋ Bartelemi, 15 Matiye iŋ Tooma, Zaak roŋji ka Alpe, Simon kaak mala ɗo darrey, 16 Zuud roŋji ka Zaak, ho iŋ Zuudas Iskariyoot kaak asaaji isine ɗo Iisa.

Coole ka geemir

(Matiye 4.23-25)

17 Kar ba aaro, wiktin taat Iisa paayiy min ka dambar iŋ paliinnay-aku, ŋa peytu ɗo wer kaak patal. Maajirnay dakina goy ɗo wer-aka, iŋ gee dakin dakina ku pey min kiɗ okin̰ji ka Zuude, min Zeruzaleem, ho min geegirnay ku Tiir iŋ Sidon kuuk goy ɗo biy ka barrer. 18 Gee okin̰co-ak as a ŋuu cokiye kaawoy ho ŋaa coolin̰co. Ŋuur kuuk aariɗna obgu sa, Iisa coolgu. 19 Ay gem di raka diirin̰ji, asaan gudurre taat amila min ɗo ziy-at coolaag gee okin̰co.

Iisa kaawa ɗo bi ka galal iŋ taaɓine

(Matiye 5.1-12)

20 Ɗo wer-ak, Iisa jaaltu kaay, ŋa taliig maajirnay ho ŋa teestu kaawe aman :

« Galal ɗo kuŋ kuuk pokirna,

asaan *Meennaw ta Buŋdi taar loko.

21 Galal ɗo kuŋ kuuk mey diyaako diŋka,

asaan tee yaako neciŋko.

Galal ɗo kuŋ kuuk zulin̰ko min̰aw diŋka,

asaan ku asa site iŋ galilko.

22 « Galal loko ya gee elgiikonno, ya ŋu ƴilaako, ya ŋu waraako ho ya ŋu kaawaako jookumo, asaan ku aamin ɗo nun *Roŋ gemor. 23 Aaciyoŋ min galal wiktin taat gamin-ak as ko, asaan haginko taat Buŋ yaako bere ka samaaner-at, taar dakina. Ansii ko, aginiyco ku geemir-aŋ taaɓiyiig nabiinna oki pa.

24 « Kar gay, ɗo gaaƴiƴko kuŋ gay gamnar,

asaan ku gasit ko galilko.

25 Ɗo gaaƴiƴko kuŋ kuuk diŋ tee neciŋko,

asaan mey asaako deeŋko.

Ɗo gaaƴiƴko kuŋ kuuk sita diŋka,

asaan kuu asa ale ɗo taaɓinko.

26 « Ɗo gaaƴiƴko kuŋ kuuk gee okin̰co ozilaako,

asaan awalle aginiyco ozilaag nabiinna kuuk raada oki. »

Ele ka adiner

(Matiye 5.38-48, 7.12)

27 « Kar gay, ɗo kuŋ kuuk cokiyaanu, nu kaawaako : Elguwoŋ adinko ho ginguwon̰co sellen̰ ɗo ŋuur kuuk elgiikonno. 28 Indon̰co barkin ta Buŋdi ɗo ŋuur kuuk surpiyaako ho salkiyon̰co ɗo ŋuur kuuk taaɓiyaako.

29 « Ya waan baasin̰ciŋ ɗo gargumon̰, newsijit taat rakki oki. Ya waan gaamit batkon̰, rasjit ta kapak oki. 30 Beriy ɗo ay waan kaak indaaciŋ maanna ho ya waan gaamig maannan̰, da icenno pey biy. 31 Ginon̰co ɗo geemir ay maanna ar taat kuŋ rakiy a ŋuuko gine loko.

32 « Ya kuŋ kat el gee kuuk elgiikon di, maman Buŋ yaako oziliŋko ? Gee kuuk jookumo oki elgig ŋuur kuuk elgiigu ! 33 Ya kuŋ kat gina sellen̰ ɗo ŋuur kuuk ginaako sellen̰ di, maman Buŋ yaako oziliŋko ? Gee kuuk jookumo oki gina pa ! 34 Ya ku bera ɗaan ɗo gee kuuk yaako kappiyinti di, maman Buŋ yaako oziliŋko ? Gee kuuk gina jookumo oki bera ɗaan ɗo een̰co ya ŋu hariya a ŋuuco kappiyinti. 35 Kar gay, elguwoŋ adinko, ginguwon̰co sellen̰. Berguwon̰co ɗaana ho dakoŋ hariyenno a ŋuuko kappiyinti. Ansii kat, kuu gine kooginay ku Buŋ ka kuwa ho kuu gase haginko taat dakina oki. Asaan Buŋ, ŋaar sellen̰ ɗo gee okin̰co, ŋuur kuuk ozilgigɗo yoo kuuk motilay oki. »

Ɗukume ka seriiner

(Matiye 7.1-5)

36 Iisa gaaytu pey aman : « Kuuniyoŋ sellen̰ ar Takko ka sellen̰. 37 Dakoŋ talenno ziŋkiko ar gay ɗukume seriiner, paa kat, Buŋ ɗukumiikonno seriine loko. Dakoŋ diyenno kaaw ɗo gemor, paa kat, seriin ta Buŋdi obaakonno. Saamiyon̰co ɗo gee kuuk ginaako jookumo ho Buŋ yaako saamiye loko. 38 Beroŋ ho Buŋ yaako bere. Ŋaako bere ar gem kaak liya koo ɗo girdor, ŋa yakyikiiga, ŋa ŋon̰ƴiiga nam ta sollaw. Ampaa ko, Buŋ yaako yeepin̰ maan kaak ku giniy ɗo geemir. »

39 Iisa deliico pey daŋla aman : « Nool kat ɗaan̰giy giji noolo walla ? Ha’a, ɗaan̰no. Yampa seerco, ŋuu solle ɗo beendi. 40 *Maajirin̰ce, ŋaar pakgigɗo tatkuwiy kaak ɓildiga, kar ŋaar kaak ŋu ɓildig samaane gay yaa nece iŋ kaak ɓildiga.

41 « Maman ki taliy gan̰ kaak kapak kaak goy ɗo od ta siŋjiŋ, kar et kaak goy ɗo odon̰ tan̰jiŋ gay, ki talgigɗo ? 42 Kiŋ kaak gin et tatik ɗo odon̰, kar maman ki kaawiy ɗo siŋjiŋ aman : ‟ Gem kol siŋji, rasin ja naa icin̰ gan̰ kaak goy ɗo odon̰-aŋka ? ” Ki tallo et kaak goy ɗo odon̰ walla ? Tal ja gem kaak kaawa iŋ biy di-aŋka ! Gedar ja ɗo tan̰jiŋ, kii tale karaŋ, kar kii imilin̰ gan̰ kaak goy ɗo od ta siŋjiŋ. »

Maajirin̰ kaak taɓ

(Matiye 7.16-20,12.33-35)

43 « Et kaak samaane waaɗo roŋ kuuk gallo ho et kaak samaanno oki waaɗo roŋ kuuk gala. 44 Asaan ay eto, gee ibinaag min ɗo roŋji. Gee okaɗɗo roŋ ku buguwar wala roŋ ku karumder min ɗo et kaak gin jamay. 45 Gem kaak sellen̰-ak, selliŋkuwiy asa min ɗo adiy kaak portiko. Kar gem kaak jookum gay, jookumiy-at sa asa min ɗo adiy kaak pondiko. Ka seener, kaaw taat goy ɗo adiy-at, taar ko ŋa imiliit kara. »

46 Iisa kaawiico pey aman : « Maa di ku koliin aman : ‟ *Rabbine, Rabbine ” iŋ biŋkikon di, kar kuu gingitɗo taat nu kaawiiko ? 47 Ŋaar kaak asa lotu, kaak cokiyaat kaawor ho kaak aaɗaat iŋ botilti, ŋa ar waa ? 48 Gem ŋaar-ak ar gem kaak pina gero. Ŋa eciriy ja beenay baata, ŋa paayiig dulaayinna ku gerdi ho ŋa teesiy pine ar gem kaak pinig geriy ka maari. Paa kat, ya tambal aaɗji sa ŋaa eeziyɗo, asaan ŋa pin bombo. 49 Kar gay, ya gem kaak cokiyaat kaawor ho aaɗgitɗo iŋ botilti, ŋaar ar gem kaak pin ger bal dulaayinna. Ya tambal aaɗji-ak, koɗok di ŋa eeziy nam ŋa nigiy tak-tak. »

7

Gay riyor ka tatkaw ka askirin ku Room

(Matiye 8.5-13)

1 Min Iisa gaasit kaawoy okintit ɗo geemir, ŋa ɗeettu pey Kapernayuum. 2 Ɗo geeger-ak, gin tatkaw rakki ka askirin ku Room kaak gin askirin miya ɗo aaroy. Tatkaw-ak gin gay riyoy rakki raɗaw nam ŋa gaay mate. Ŋaar gay, ŋa elgiga. 3 Paa ko, wiktin taat ŋa dortu gee kaawa ɗo bi ka Iisa, ŋa tabiriiji aginay daarin̰ ku *Yuudinnar, ŋuuji ɗiye a ŋaa ase coolin̰ gay riyoy. 4 Min aginay-ak ottu moota ɗo Iisa, ŋu wakiliiji marmile aman : « Gem-aŋ nec ta ki gaayin̰ji, 5 asaan ŋa elgig geente ho ŋaar di oki pinig gerni ka salaaner. » 6 Hiyya, Iisa uctu ŋa ɓaawtu iŋ ŋuura. Wiktin taat ŋa gaay ote geero, tatkaw ka askirnar-ak n̰aamtu roynay a ŋuuji ɗiye aman : « Gem kol *Rabbiney, dak taaɓiyenno asaan nun bal nece kii un̰je ɗo gerir. 7 Ɗo saan taar-at ko, nun meendu baljiŋ ɓaawe. Kar gay baan̰u, kaaw kaawen di, gay riyor-aŋ yaa coole. 8 Nun meendu oki aaɗa ta aginduwir ho nu gin askirin ɗo aaror. Ya nun kat kaaw ɗo rakki minninco a ‟ Ɓaa ! ” Ek di ŋa ɓaayo. Ya nu kol rakki ka pey a ‟ Asu ! ” Ek di ŋa asiyo. Kar ya nu gaarji ɗo gay riyor a ‟ Ginit riy-anta ! ” Ek di ŋa giniita. » 9 Min Iisa doriit kaaw-at, ŋa ajbiyiiji ɗo tatkaw-aka. Kar ŋa newsiico ɗo gee ku aaɗaaga-ak ho ŋa kaawiico aman : « Nu kaawaako ka seener, min gee ku Israyeel okin̰co, nu bal tale gem kaak gin imaan ar ŋaar-aŋka. » 10 Hiyya, gee kuuk tatkaw tabirtu-ak yeeptu geero. Min ŋu yeepe, ŋu gasiig gay riyor-ak cool ko.

Nooye ka roŋ ka murgilal

11 Min ŋaar-ak, Iisa uctu, ŋa ɗeettu ɗo geeger kaak ŋu koliig Nayiin. *Maajirnay iŋ gee dakina ku pey aaɗaaga. 12 Wiktin taat ŋa gaay ko un̰je ɗo geegirdi-ak, ŋa ŋaamtu iŋ gee kuuk icil momte. Momte-ak gay, ŋa roŋ ka murgilal. Roŋti rakki di gaasiiji. Gee dakina ku geegirdi-ak gay aaɗaata. 13 Min Rabbin taliita, ŋa taltu aminduwti ho ŋa kaawiitit aman : « Bugam, ɗak alenno pey ! » 14 Kar Iisa sin̰jitu moota ho ŋa diirig dariŋgal-aka. Min ŋa diiriig di, gee kuuk icil momte-ak peytu ɗut. Kar Iisa kaawtu aman : « Gem kol roŋji, nu kaawaajiŋ, ucu ! » 15 Ek di momte-ak nooytu, ŋa goytu iŋ baay, kar ŋa teestu kaawe. Hiyya, Iisa beriitig ɗo yaaco. 16 Gee-ak okin̰co ajbiytu tak-tak nam kolaw sa un̰jiico ho ŋu kaawtu aman : « Ozilinteŋ Buŋte ! Ŋa iyte nabiin̰ce tatko ɗo ɗatikte. » Ho ŋu kaawtu pey aman : « Buŋ as mogin̰ geen̰ji. » 17 Hiyya, kabarre-at totirtu ɗo kiɗ ka Zuude okin̰ji yoo ɗo kiɗin kuuk moota oki.

Inde ka Yaaya-Batist

(Matiye 11.2-19)

18 Min ŋaar-ak, maajirnay ku Yaaya-Batist osiijig gamin okin̰co kuuk Iisa gintu-ak ɗo tatkuwco. Min ŋu osiiji pa-ak, Yaaya koltu minninco seera 19 ho ŋa n̰aamiig ɗo Rabbin Iisa a ŋuu indin̰ji aman : « Kiŋ ko Masi kaak yaa ase wala ni ere ka pey ? » 20 Min ŋu otiiji, ŋu kaawiiji aman : « Yaaya-Batist n̰aaminti a niin̰ inde aman : ‟ Kiŋ ko Masi kaak yaa ase wala ni ere ka pey ? ” » 21 Ɗo wiktin taar-at, Iisa gay coola gee dakina min ɗo raɗuwniico, ŋa bera aapiye ɗo mersinar, ŋa atka aariɗna ho ŋa pila odin ku noolin dakina. 22 Iisa telkiico aman : « Ɓaaŋ kaawon̰ji ɗo Yaaya ɗo taat ku taltu ho ku dortu : noolin talaw, mersin jaawa tal-tal, burɗumin calaw, duŋguyuuyin doraw, gee ku mate nooyaw ho kuuk pokirna gasit Kabarre ta Gala. 23 Galal ɗo ŋaar kaak talintu ho rasgitɗo imaanji ɗo bi kanto. »

Iisa kaawa ɗo bi ka Yaaya-Batist

(Matiye 11.7-11)

24 Min gee kuuk Yaaya-Batist tabirtu-ak ɗeettu, Iisa teestu kaawe ɗo bi ka Yaaya ɗo gee dakina kuuk goy eɗe-ak aman : « Ku ɓaaw tale maa ɗo kalaaner ? Coor taat us awkaata walla ? Ha’a ! 25 Yampa, ku ɓaaw tale maa ? Gem kaak is kesuun taat samaane walla ? Ha’a ! Ŋuur kuuk is kesuun ta samaan-at, ŋuur gay gamnar kuuk goy ɗo geray ku sultinniidi. 26 Yampa, ku ɓaaw tale waa ? Nabiin̰ce ga ? Hii, ka seener nu kaawaako, kuŋ tal gem kaak pakgig nabiin̰ce. 27 Yaaya-Batist, ŋaar ko kaak Buŋ kaawtu ɗo Kitamner a ŋaa n̰aame awalle min Iisa Masi. Kitamne kaaw aman :

‟ Nun naa n̰aame gay tabiriikar uŋci

a ŋaan̰ siyin botilin̰. ”*

28 Nu kaawaako, min gee kuuk ŋu weeyig ween di-aŋ, ginno kaak tatik pakgig Yaaya. Kar sando, ŋaar kaak kapak ɗo *Meennaw ta Buŋdi-ak gay, ŋaar tatik pakgig Yaaya. 29 Gee okin̰co iŋ gay obe miiri oki cokiyiig Yaaya. Ŋu ibin kadar Buŋ, ŋaar sellen̰ ho ŋu ooytu, Yaaya *batiziyiigu. 30 Kar *Pariziyenna iŋ agindaw ku gaanuundi gay poociit taat Buŋ rakiy a ŋuu gine, ŋu bal ooyin̰ batem ŋaar-aka. »

31 Iisa kaawtu pey aman : « Gee ku diŋka-aŋ, ŋuur ar maa geenda ho ŋu tur kun̰ waa ? 32 Gee ŋuur-ak ar koogin kuuk goy ba beger ho kuuk koola ɗo koolin̰co aman : ‟ Ni paanko perinna a kuu waare, kar ku bal waare. Ni riyko riyin ku muuti, kar ku bal ale. ” 33 Di taloŋ, wiktin taat Yaaya-Batist astu, ŋa taaɗo ho ŋa saaɗo ɗo bi ka abaadiner, oki ku ɗiya aman : ‟ Aariɗ obga. ” 34 Kar wiktin taat nun *Roŋ gemor astu, nu tiyaw ho nu siyaw, ho ku kaawa aman : ‟ Taloŋ ja maan gemir kaak adiy begirji-aŋka ! Ŋa tiyaw ho ŋa siyaw ! Ŋa royco ka gay obe miirir iŋ gee kuuk gina jookumo. ” 35 Gee kuuk ooya ilim ta Buŋdi gay, ŋu ibiniit tak kadar taar sellen̰. »

Iisa ɗo ger ka Simon kaak Pariziyen̰ce

36 Min ŋaar-ak, *Pariziyen̰ce rakki kolig Iisa gerco a ŋu ɓaa tee. Iisa ooytu, ŋa ɓaawtu wer ka gem-aka ho ŋu goytu tee. 37 Ɗo geegirdi-ak, gin daatik rakki taat gin oorne. Min ta dortu kadar Iisa goy tiya ɗo ger ka Pariziyen̰cer-ak, ta ictu gazzaz wic-wic† miin iŋ itir, kar ta dakig gasa. 38 Min ta gasga, ta jopintu iŋ alinti ɗo aaroy ta Iisa,‡ zulin̰ti etiltu ɗo asin̰ji ho ta suuɗiig iŋ duruwti. Kar ta giniiji cuuɗ ɗo asin̰ji ho ta kockiciico itir. 39 Min Pariziyen̰ce kaak kolig Iisa talit pa-ak, ŋa kaawtu ɗo adiy aman : « Ya gem-aŋ kat nabiin̰ce ka seener-ak, ŋaa ibine kadar daatik taat diirga-an gin oorne. » 40 Iisa kaawiiji ɗo gem-ak aman : « Cokay Simon, nu gin kaawo, naan̰ kaawinti. » Simon telkiiji aman : « Gem kol tacco, kaaworduuta. » 41 Kar Iisa deliiji daŋla aman : « Gee seer ic ɗaana ta gurusdi min ɗo gemor. Ka rakki ic tammin miy beeƴ§, rakki gay tammin orok beeƴ. 42 Kar uudin taat seerco ŋu ginno maan kaak ŋuu kappiyinti-ak, gem-ak saamiyiicota. Min ku seer-aŋku, ka moo yaa elin̰ji paka ? » 43 Simon telkiiji aman : « Ya ɗo tanto-at, kaak ɗaanay dakina, ŋa saamiyjiita. » Iisa kaawiiji aman : « Hii ! Bin̰ gala. »

44 Min ŋa kaawiiji pa-ak, ŋa newsitit ɗo daatko-ata ho ŋa kaawiiji ɗo Simon aman : « Ki taliit daatko-anta ? Min nu un̰jitu gerko, ki baldu bere amay kuuk naa ace asindu. Taar gay acduug asindu iŋ zulin̰ti ho ta suuɗiig iŋ duruwti. 45 Kiŋ baldu gine cuuɗ, taar gay min ta un̰jitu di, ta aay gine cuuɗ ɗo asindu. 46 Kiŋ baldu kockice itir ɗo kaar, taar gay kockicdu ɗo asindu. 47 Ansii ko, ka seener nu kaawaajiŋ, geem-an zunuubinniti kuuk dakin-ak, ŋu saamiytigu. Ɗo bi ŋaar-ak ko, ta gaarig elinti dakina. Kar gay, ŋaar kaak ŋu saamiyji sooɗ-ak, elin̰ji oki sooɗa. » 48 Kar Iisa kaawiitit ɗo daatko-at aman : « Gem kol romoy, zunuubinnike ŋu saamiykeŋgu. » 49 Gee kuuk ŋu koltu ɗo teendi-ak kaawtu ɗo aditco aman : « Ŋaar maa gemir kaak nam saamiya zunuubinna kare ? » 50 Kar Iisa gay kaawiitit ɗo daatko-at aman : « Imaanke jiliŋke, ɓaa iŋ aapiye. »

8

Iisa iŋ gee kuuk aaɗaaga

1 Min ŋaar-ak, Iisa birtu ɗo geegirniidi ho ɗo hellinniidi a ŋaa gaare Kabarre ta Gala ta *Meennaw ta Buŋdi. Paliinna kuuk orok iŋ seer goy iŋ ŋaara, 2 iŋ daaɗ daarin̰ kuuk Iisa atiktu aariɗna minninco ho kuuk cool min ɗo raɗuwniico. Daaɗ-ak, minninco goy Mariyam, taat min Magdala, taat Iisa atiktu aariɗna peesira min ɗo ziti, 3 Zaan, daaciy ta Suuza, gay riyor kaak tatik ka sultan *Herood, ho iŋ Sizaan. Daaɗ-ak iŋ een̰co dakina ku pey gaayaag kun̰ Iisa iŋ gaminco.

Daŋil ta gay luwor

(Matiye 13.1-9, Maark 4.1-9)

4 Gee dakin aale amiltu min ay geeger ho ŋu asiiji ɗo Iisa. Ŋu n̰umiy ɗo wer ka Iisa goyiyo ho ŋa deliico daŋla aman : 5 « Cokiyoŋ ! Gin gem rakki ɓaa luwo ɗo morgoy. Wiktin taat ŋa luwiy-ak*, busumji daarin̰ sollitu ɗo botildi. Gee jaawiico kaaco ho ɗiiɗ teeyiig okin̰co. 6 Busumji daarin̰ sollitu ɗo kiɗ kaak gin karŋiƴo. Min ŋu amiltu di, ŋu aaƴtu asaan wer cokɗo oola. 7 Daarin̰ gay sollitu ɗo wer kaak gin pompal kuuk gin jamay. Ŋu maaɗiy sawa nam pompal-ak gootiigu. 8 Kar daarin̰ pey sollitu ɗo kiɗ kaak samaane. Ŋu amiltu, ŋu maaɗtu ho ŋu imiltu ganduulinna. Ay ganduulic di weetu roŋ miya†. » Iisa gaaytu pey aman : « Ya ku gin ɗeŋgina, laaŋ ɗeŋginko samaane, kuu cokiye ! »

Baat ta daŋil ta gay luwor

(Matiye 13.10-23, Maark 4.10-20)

9 Min ŋaar-ak, maajirnay indiig Iisa aman : « Daŋlan̰-an baati maa ? » 10 Iisa telkiico aman : « Buŋ gaarkoŋ loko gamin kuuk cigile kuuk kaawa ɗo bi ka *Meennuwiy. Kar ɗo gee ku pey gay, ŋu delco dele daŋla.

‟ Paa ko, ya ŋu tala sa, ar ŋu tallo,

ya ŋu cokiya sa, kaƴco icɗo maanna. ”‡

11 An baat ta daŋla-anta : Busam-ak, ŋuur gaara kaaw ta Buŋdi. 12 Busam kuuk solle ɗo botildi-ak, ŋuur gee kuuk cokiyaat kaaw-ata, kar *Seetanne gay asiy imiliit min ɗo aditco. Ŋa imiliita-ak, pa ŋuu aamine ho ŋuu gase jile. 13 Busam kuuk solle ɗo kiɗ kaak gin karŋiƴo-ak gay, ŋuur gee kuuk cokiyaat kaaw-ata ho ŋu ooyiit iŋ galal. Kar imaanco gay paayɗo caari, ŋu obiit ɗo menuwir di. Kar wiktin taat Seetanne gecaag di, ŋu rasiita. 14 Busam kuuk solle ɗo pompal kuuk gin jamay-ak, ŋuur gee kuuk cokiyaat kaaw-ata, kar ŋu diy gelbinco ɗo gamin ku duniiner ho paa ko, roŋco darsigiyɗo. Gamin ku duniiner-ak, ŋuur pikirre ta duniiner iŋ galilti ho iŋ joriye ka mallel oki. 15 Kar busam kuuk solle ɗo kiɗ kaak samaan-ak gay, ŋuur gee kuuk cokiyaat kaaw-ata, ŋu obit bombo ɗo aditco ku portiko, ŋu rasgitɗo tak-tak nam ŋu wiyiy roŋ. »

Daŋil ta lampa

(Maark 4.21-25)

16 Iisa gaaytu ɗo kaawoy aman : « Ginno gem kaak biƴ lampa ho ŋa zuɓkiit iŋ bardila wala ŋa diyiit ba daŋlil. Kar gay, ya gem biƴ lampa-ak, ŋa diyiit ɗo wer ka jaɗaŋ. Paa kat, gem kaak un̰ja ɗo ger-ak yaa talin portikuwti. 17 Gamin okin̰co kuuk cigile, ŋuu imilin̰co kara, yoo kuuk gee ibingigɗo oki, ŋuu ibinin̰co nam ŋuu talin̰co waraŋ. 18 Yaman pakiroŋ samaane maman ku doriig kaawin kuuk nu kaawiiko ! Kar ŋaar kaak gine, Buŋ yaaji gaaye pey min kuwa. Kar ŋaar kaak bal gineŋ gay, ya ŋa diy kaay a ŋa gin maanna oki, ŋuuji imilin̰ minniney. »

Atan̰ Iisa iŋ siŋtay

(Matiye 12.46-50, Maark 3.31-35)

19 Wiktin taat Iisa kaawiy-ak, yaaco iŋ siŋtay astu talin̰ji. Kar wer gay tiɗe. Paa ko, ŋu baltu gedire ote moota iŋ ŋaara. 20 Hiyya, gee miniig Iisa aman : « Gem kol tacco, yaako iŋ siŋtan̰ goy kara, ŋu indaaciŋ. » 21 Kar Iisa gay telkiico aman : « Yaani iŋ siŋtar, ŋuur gee kuuk cokiyaat kaaw ta Buŋdi ho ginaat iŋ botilti. »

Peye ka usi

(Matiye 8.23-27, Maark 4.35-41)

22 Ƴiriy rakki, Iisa n̰eptu markaba iŋ maajirnay ho ŋa kaawiico aman : « Aalinte aar barrer. » Ek di ŋu ɗeettu. 23 Wiktin taat ŋu aaliy barre, Iisa gay aaƴiig weƴ yarap. Koɗok di, us teestu abire gidi-gidi-gidi ɗo barrer ho amay aastu ɗo markabar nam amay-ak raka teen̰co. 24 Paa ko, maajirnay ɓaawiiji ɗo Iisa ho ŋu niiniig aman : « Gem kol tacco, ucu, amay tiyaate ! » Hiyya, Iisa niintu ho ŋa awn̰iiji ɗo usi ho ɗo amiydi. Ek di ŋu peytu ho wer siimtu dil. 25 Kar ŋa kaawiico ɗo maajirnay aman : « Yoo diŋ sa, ku aamanno misa walla ? » Kar maajirnay gay kolaw obgu, ŋu ajbiytu tak-tak ho ŋu indiy ziŋkico aman : « Ŋaar-aŋ kat maa gemir kaak min ŋa awin̰tu di, usu iŋ amay oki karmiyaaga ? »

Coole ka gem kaak aariɗ obga

(Matiye 8.28-34, Maark 5.1-20)

26 Min ŋaar-ak, Iisa iŋ maajirnay ottu ɗo kiɗ ka gee kuuk ŋu koliig Zeraziyenna kaak goy aar barrer, serek min Galile. 27 Min Iisa paaytu min ka markabar, gem rakki astu ŋaamin̰ji. Gem-ak aariɗna obga. Ŋa asa min ɗo geeger-aka, kar taaye ŋa goy ko karan di. Ŋa goy tukinkin di. Gem-ak goyɗo zugar, illa goyin̰ji ɗo maggindi di. 28 Min ŋa talig Iisa, ŋa kooltu raɗa ho ŋa zuɓkitu guɓ ɗo asin̰ji. Kar ŋa kaawtu iŋ gaaƴ toŋgo aman : « Ki rakaan ginin maman, Iisa, roŋ ka Buŋ ka kuwa ? Baan̰u, nu indaaciŋ, dakin taaɓiyinduɗo ! » 29 Gem-ak kaawiy pa-ak, asaan Iisa kaawji ko ɗo aariɗ-ak a ŋaa amile minniney. Awalle oki, aariɗ-ak accigiyga. Paa ko, ŋu ɗooɗiig pisin̰ji iŋ asin̰ji iŋ jinzirrina a ŋuu gooƴin̰ji geero. Kar gem-ak ɗukumiigu ho aariɗ-ak n̰aamiig ɗo kalaaner. 30 Ɗo wer-ak, Iisa indiig aman : « Kiŋ siŋjiŋ waa ? » Ŋaar gay telkiiji aman : « Nun siŋdu ‟ Dakinaw ”. » Ŋa kaawtu pa-ak asaan aariɗna dakina un̰je ɗo ziy. 31 Aariɗna-ak loklikiiji ɗo Iisa a ŋaa n̰aamin̰coɗo ɗo bee kaak sugulgul ba oole.

32 Ɗo wer-ak, gin kinziirna dakina gooƴa ka dambar. Kar aariɗna-ak indiig Iisa a ŋaaco bere botol taat ŋu ɓaay un̰je ɗo kinziirna-aku. Hiyya, Iisa ooytu 33 ho aariɗna-ak amiltu min ɗo gem-aka, ŋu un̰jitu ɗo kinziirnar. Koɗok di, min ka dambar, kinziirna-ak okin̰co eeztu tem iŋ gaɗco, ŋu sollitu ɗo barrer ho amay teeyiigu. 34 Wiktin taat gee kuuk gooƴa kinziirna-ak taliig maan kaak kuuniy-ak, ŋu gaɗtu, ŋu iyiit kabarre-at ɗo geegirdi ho ɗo hellinniidi. 35 Min gee doriit kabarre-at, ŋu astu talin̰ maan kaak kuuniy-aka. Ŋu ɓaawtu moota ɗo Iisa ho ŋu gasiig gem kaak aariɗ obga-ak coole. Ŋa is kesuune ho kaay sa as ko ɗo weriy. Ŋa goy keɗer ɗo uŋji ka Iisa. Min ŋu taliiga-ak, kolaw obiigu. 36 Gee kuuk talig maanna-ak osiico ɗo een̰co maman gem kaak aariɗ obga-ak cooltu. 37 Ek di gee ku kiɗar-ak okin̰co kolaw obiig aale ho ŋu kaawiiji ɗo Iisa a ŋaa ɗeete min ɗo kiɗco. Hiyya, Iisa n̰eptu markaba a ŋaa ɗeete. 38 Gem kaak aariɗ amil minniney-ak loklikiiji ɗo Iisa a ŋaa ɓaa iŋ ŋaara. Kar Iisa gay n̰aamiig aman : 39 « Yeep gerko ho osit okintit taat Buŋ giniijiŋ. » Hiyya, gem-ak yeeptu ho ŋa osiig maan kaak Iisa giniiji ɗo adiy ka geegirdi okin̰ji.

Coole ka daatkor iŋ nooye ka micar

(Matiye 9.18-26, Maark 5.21-43)

40 Wiktin taat Iisa yeeptu min aar barrer, gee dakina ŋaamiiga asaan okin̰co ŋu ƴoka ŋaar di. 41 Ɗo wer-ak, gin gem rakki siŋji Jayrus astu. Ŋa tatkaw ka ger ka salaaner. Ŋa dersitu ɗo asin̰ji ku Iisa ho ŋa loklikiiji a ŋaa ɓaawe gerco, 42 asaan romoy taar rakki di ho ta mataw. Elginti yaa nece ar orok iŋ seer pa.

Wiktin taat Iisa ɓaayiyo, ɗo botildi gee dakina nam ŋu tirƴaaga. 43 Min ɗo gee-ak, gin daatik rakki baarti taaɓiyaata. Elgin orok iŋ seer, ŋu min̰a min̰en di. Ta orig ka pisinti okin̰ji ɗo gay dawner. Kar gay ginno gem kaak gedir coolta. 44 Ta sin̰jitu moota ɗo aaroy ta Iisa kar ta diiriit bit ka kesuuney. Ek di baarti-ak peytu min ɗo min̰in̰co. 45 Ɗo wer-ak, Iisa indiig gee-ak aman : « Waa diirintu ? » Okin̰co, ŋu tatirtu. Kar Piyer gay kaawiiji ɗo Iisa aman : « Gem kol tacco, ŋuur gee kuuk dakin-aŋ di tirƴaaciŋ. » 46 Kar Iisa gay telkiico aman : « Ka seener, waan diirintu asaan nu aaw gudurre amil min ɗo zir. » 47 Min daatko-at ibintu kadar ta gediraaɗo cigilin̰ maan kaak ta gintu-ak, ta astu iŋ azirinti, ta dersitu ɗo asin̰ji. Kar ta teestu ose ɗo uŋco ka geemir okin̰co maan kaak n̰aamit ta diiriig Iisa ho maman koɗok di ta cooltu. 48 Iisa kaawiitit aman : « Gem kol romoy, imaanke cooliŋke. Ɓaa iŋ aapiye. »

49 Wiktin taat Iisa kaawiy pa-ak, waan astu min ger ka Jayrus-aka ho ŋa kaawiiji aman : « Romon̰, taar mat ko, dak taaɓiyin̰jiɗo pey rabbin-aŋka. » 50 Kar Iisa doriit kaaw-ata ho ŋa telkiiji ɗo Jayrus aman : « Dak ginenno kolaw. Aaman di, kar kii tale ya ta bal coole. » 51 Min Iisa ottu wer ka Jayrus-ak, ŋa kol Piyer, Yaaya iŋ Zaak ho iŋ aginiyti ku micar di a ŋuu un̰je iŋ ŋaara. Kar gee kuuk dakin gay, ŋa toɗco. 52 Gee okin̰co kuuk goy eɗe-ak alaw ho marmilaw ɗo kaat ka micar. Kar Iisa kaawiico aman : « Dakoŋ alenno. Taar bal mate, ta weƴa di. » 53 Gee-ak ajimiyaag Iisa, asaan ŋu iban kadar taar mate. 54 Min ŋaar-ak, Iisa obiig pisinti ka micar-ata ho ŋa kaawiitit iŋ gaaƴ toŋgo aman : « Gem kol romoy, ucu ! » 55 Ek di mic-at nooytu ho koɗok di ta uctu. Kar Iisa kaawiico a ŋuuti bere tee. 56 Aginiyti ku micar-at ajbiytu tak-tak, kar Iisa karmiig a ŋu kaawenno ɗo gemor maan kaak kuuniy-aŋka.

9

N̰aame ka paliinna kuuk orok iŋ seera

(Matiye 10.5-15, Maark 6.7-13)

1 Ƴiriy rakki, Iisa n̰umiig *paliinnay kuuk orok iŋ seera ho ŋa beriico gudurre iŋ izinne a ŋuu atke aariɗna okin̰co ho ŋuu coole gee min ɗo raɗuwniico. 2 Kar ŋa n̰aamiig ŋu ɓaay gaare *Meennaw ta Buŋdi ho ŋuu coole gee. 3 Ŋa kaawiico aman : « Yaman ya ku ɓaawaw, dakoŋ icenno yoo maanna, wala doŋkilo, wala mokolle, wala tee, wala gurus. Kar kesuun sa, taat ɗo ziŋkikon di. 4 Ɗo ay ger kaak ku paaytu, goyoŋ eɗen di nam menuwko yaa gaase. Ya menuwko gaase, kar kuu ɗeete min ɗo ger-aka. 5 Kar wer kaak gee pooc obiŋko-ak, ɗeetoŋ min eɗe ho kokoŋ burintal kuuk ɗo asiŋko.* Pa-ak yaaco gaare kadar ŋu gin jookumo. » 6 Min ŋaar-ak, paliinna ɗeettu. Ŋu ɓaawiy ɗo ay helline, ŋu gaariy Kabarre ta Gala ho ay wero ŋu cooliy gee.

Herood Antipaas barjil ɗo bi ka Iisa

(Matiye 14.1-12, Maark 6.14-29)

7 Wiktin taat *Herood, guberneer ka Galile, doriig gamin okin̰co kuuk kuuniyaw-ak, ŋa barjiltu asaan gee daarin̰ kaawa a Iisa-ak, ŋaar ko Yaaya-Batist kat nooye min ɗo muuti. 8 Kar daarin̰ a ŋa *Eli kat bayne, ho daarin̰ pey a ŋa nabiin̰ce kaak min awalle kat nooy min ɗo muuti. 9 Kar Herood gay kaawtu aman : « Ŋaar nun meendu-aŋ ko kaak ɗukumig kaay ka Yaaya. Kar ŋaar maa gemir pey ŋu kaawiy biy dakin ampa-aŋka ? » Hiyya, Herood teestu bariye botol taat ŋaa talin̰ Iisa.

Bere ka teendi ɗo gee alip beeƴ

(Matiye 14.13-21, Maark 6.30-44, Yaaya 6.1-14)

10 Min paliinna yeeptu, ŋu osiiji ɗo Iisa gamin okin̰co kuuk ŋu gintu. Kar Iisa koliigu, ŋu amiltu keeco ɗo wer rakki, moota iŋ geeger kaak ŋu koliig Betsayda. 11 Kar min gee kuuk dakin-ak dortu kadar kun̰ Iisa ɗeete, ŋu ictu botilco. Hiyya, Iisa ŋaamiigu, ŋa gaariico Meennaw ta Buŋdi ho ŋa cooliig ŋuur kuuk bariya aapiy ta ziŋkico.

12 Wiktin taat pat galaw, paliinnay kuuk orok iŋ seer-ak ɓaawiiji moota ɗo Iisa ho ŋu kaawiiji aman : « Kaawco ɗo gee-aŋ a ŋuu ɗeete. Ŋu ɓaayiy gase maan ka teendi ɗo hellinnan kuuk moota ho ŋuu wale. Yampa, anne-aŋ kalaane. » 13 Kar Iisa gay kaawiico aman : « Kuŋ maaniikon di beron̰co tee ! » Ŋuur gay telkiiji aman : « Ni gin mappa beeƴi iŋ boos seer di. Ki raka a ni ɓaa gidiye tee kaak yaa necin̰ gee-aŋku walla ? » 14 Miday kuuk goy eɗe-ak yaa nece ar gee alip beeƴ pa.† Hiyya, Iisa kaawiico ɗo maajirnay aman : « Kaawon̰co ɗo gee-aŋ a ŋuu goye keɗer, ɗeeɗoŋgu orok beeƴ beeƴ. » 15 Paliinna ooyit kaawoy ho ŋu kaawiico ŋu goytu keɗer. 16 Min ŋaar-ak, Iisa sokiig mappa kaak beeƴi iŋ boos kuuk seer-aku, ŋa jaaltu kaay ka samaaner ho ŋa deltu barkin ɗo Buŋdi. Kar ŋa pirsiigu ho ŋa beriicog ɗo *maajirnar a ŋuu ɗeeɗin̰ ɗo gee-aku. 17 Okin̰co, ŋu teetu ŋu aaytu. Kar tee kaak ɗak-ak gay, ŋu n̰umiiga nam ŋa miin girdin orok iŋ seera.

Iisa, ŋaar Masi kaak Buŋ doɓtu

(Matiye 16.13-19, Maark 8.27-30)

18 Ƴiriy rakki, Iisa salkiya keeji. Maajirnay sa goy iŋ ŋaara. Kar ŋa indiigu aman : « Ku dora gee kaawa a nu waa ? » 19 Ŋuur gay telkiiji aman : « Daarin̰ kaawa a ki Yaaya-Batist, daarin̰ a ki *Eli, ho daarin̰ gay a ki nabiin̰ce kaak min awalle kat nooy min ɗo muuti. » 20 Iisa kaawiico pey aman : « Kar ya ɗo taŋkoŋ gay a nu waa ? » Piyer ictu kaawo aman : « Kiŋ ko *Masi kaak Buŋ doɓtu. » 21 Kar Iisa karmiig tak-tak-tak a ŋuu kaawenno ɗo waanna. 22 Ŋa gaaytu aman : « Illa nun *Roŋ gemor, naa taaɓiyen̰ ja dakina. Aginay ku darrer, agindaw ku gay satkiner ho iŋ agindaw ku gaanuundi yaan poocindu. Ŋuu asiin deendu ho ƴiriy ta subbiŋkar gay, naa nooye. »

23 Kar Iisa kaawiico ɗo gee okin̰co aman : « Ya waan kaak rakaan aaɗindu, ŋaa pooce pey bariye galal ta meen̰ji, ŋaa icin̰ etoy ka taaɓiner kun kawta ho ŋaan aaɗindu. 24 Asaan waan kaak raka jile goyin̰ji ka meen̰ji, ŋaa rawtin̰ji. Kar waan kaak rawtaag goyin̰ji ɗo bi kanto gay, ŋaa gase goye kaak taɓ. 25 Yampa, ya gem kaak obit duniin okintit ɗo pisin̰ji ho ŋa rawtig goyin̰ji wala ŋa meen̰ji di id ziy, ŋaar-ak galilti gay maa ? 26 Ya gem kaak gina sokan̰ lotu iŋ ɗo kaawnar, nun Roŋ gemor oki, naaji gine sokan̰ ɗo wiktin taat naa ase iŋ *darjin ta Tanni ho iŋ ta *ɗubal ku Buŋdi kuuk *cawar oki. 27 Ka seener nu kaawaako, min gee kuuk goy anne-aŋ, daarin̰co mataaɗo di, ŋuu talin Meennaw ta Buŋdi. »

Newse ka wijeen ta Iisa

(Matiye 17.1-8, Maark 9.2-8)

28 Min Iisa kaawtu pa-ak, gintu ar mena porpoɗ, ŋa koliig Piyer, Yaaya iŋ Zaak ho ŋu coktu ka dambar a ŋuu salkiye. 29 Wiktin taat Iisa salkiyiyo, wijeeney newsitu ho batkoy sa ɗeettu portik kar nam ta diya odina. 30-31 Tala kar nabiinna seer bayintu ɗatik ta *darjin taat asa min ɗo Buŋdi. Nabiinna-ak, ŋuur Muusa iŋ *Eli kat kaawa iŋ Iisa a maman ŋa ɓaay gaasin riyoy iŋ muutu Zeruzaleem. 32 Ɗo wer-ak, Piyer iŋ een̰ji gay aaƴig weƴ yarap. Kar min ŋu niintu, ŋu taliig Iisa iŋ darjiney iŋ gee seer goy iŋ ŋaara. 33 Wiktin taat gee-ak rakiy ɗeete, Piyer ictu kaawo aman : « Gem kol tacco, gala ni goyiy anne-aŋka. Niiko siye tarram subba, rakki locin, rakki ɗo Muusa ho rakki gay ɗo Eli. » Kar Piyer gay ibanno taat ŋa kaawiyo. 34 Wiktin taat Piyer kaawiy pa-ak, tala kar uc asiig goota. Min paliinna taltu kadar uc gootaagu-ak, kolaw obiigu. 35 Ŋu dortu gaaƴ amila min ɗo ucer, ta kaawa aman : « Ŋaar-aŋ roŋdu. Nun kat doɓga. Cokiyon kaawoy ! » 36 Min gaaƴ-at kaawtu pa-ak, paliinna taltu ko Iisa keeji di. Min ŋu taliig gamin-ak, ŋu obiig ɗo aditco ho ɗo menaw ŋuur-ak, ŋu bal kaawe ɗo gemor maan kaak ŋu taltu.

Coole ka gem kaak gin punpun

(Matiye 17.14-18, Maark 9.14-27)

37 Ka kawtinti, min Iisa iŋ paliinnay kuuk subba paaytu min ka dambar, gee dakina astu ŋaamin̰ji. 38 Min ɗatik ta geemir-ak, gin gem rakki koola aman : « Gem kol tacco, baan̰u, tal ɗo kaay ka roŋdu-aŋ, ŋaar rakki di ! 39 Aariɗ obgiiga ho ŋa koolgiy koolgiyo. Ŋa tuŋkilgiyo iŋ gudurre nam biy amila toppiyo. Ŋa taaɓiyaag ko taaɓiye nam ŋa amila iŋ raɗa. 40 Nu indig maajirnan̰ a ŋuu atkin̰ji, kar ŋu bal gedire. » 41 Iisa kaawtu aman : « Kuŋ gee ku diŋka-aŋ, ku geenno ho imaanko sa sooɗa. Ɗakdu mena mina naa goye iŋ kuŋko ho naako sosiŋko pey ? Iyiig roŋji-aŋ anne. » 42 Min mic-ak asiiji moota-ak, aariɗ acciig keɗer ho ŋa tuŋkiliy burɗuŋkul-burɗuŋkul. Kar Iisa awn̰iiji ɗo aariɗ-aka. Ek di ŋa cooliig mic-aka ho ŋa beriijig ɗo tacco. 43 Gee-ak okin̰co ajbiytu tak-tak ho ŋu kaawtu aman : « Way, Buŋ-aŋ sa tatko ! »

Kaaw ta Iisa ɗo bi ka muutuy

(Matiye 17.22-23, Maark 9.30-32)

Min gee okin̰co ajbiytu ɗo gamin okin̰co kuuk ŋa giniy-ak, Iisa kaawiico ɗo maajirnay aman : 44 « Laaŋ ɗeŋginko samaane kuu cokiye taat naako kaawe diŋka : Nun *Roŋ gemor, ŋu asaan berindu ɗo pise ka midir. » 45 Kar ŋuur gay bal ibinin kaawoy asaan ta kaaw agunuwa. Paa ko, ŋu baltu gase baati ho ŋu gintu kolaw taat ŋuu indin̰ Iisa ɗo bi ŋaar-aka.

Inde kaak a waa tatik paka

(Matiye 18.1-5, Maark 9.33-37)

46 Min ŋaar-ak, paliinna meela benannico a ŋuu ibine waa kaak tatik paka. 47 Iisa gay ibiniit pikirrico. Hiyya, ŋa koltu mic rakki ho ŋa diyig ɗo uŋji. 48 Kar ŋa kaawiico aman : « Gem kaak obig mic-aŋ samaane ɗo bi kanto, ar ŋa obin nun meendu. Kar gay, gem kaak obintu, ŋa ob ŋaar kaak n̰aamintu. Asaan ya ŋu talaako okiŋko, ŋaar kaak ŋu talaag a ŋa gina ziy kapak, ŋaar ko kaak tatik paka ɗo uŋji ka Buŋdi. »

Waan kaak adiy pondikɗo iŋ kuŋko, ŋaar kaŋko

(Maark 9.38-40)

49 Yaaya kaawiiji ɗo Iisa aman : « Gem kol tacco, ni gas gem kaak atka aariɗna iŋ siŋji kun̰ji ho nin gay toɗaaji asaan ŋaar iŋ gintenno. » 50 Kar Iisa gay telkiiji aman : « Dakon̰ji toɗenno asaan waan kaak adiy pondikɗo iŋ kuŋko, ŋaar kaŋko. »

Iisa ɓaa Zeruzaleem

51 Wiktin taat Buŋ gaay ko icin̰ Iisa ŋaa coonin̰ kuwa ka samaaner, Iisa diy kaay tak illa a ŋa ɓaa Zeruzaleem. 52 Ŋa n̰aamtu gay tabiriikar yaaji ogire. Gay tabiriikar-ak ottu ɗo hellin rakki ta Samari asaan ŋuu siye ziŋkico ŋuu ƴoke asin̰ji. 53 Kar gee ku helliner-at gay pooc ŋaamin̰ji, asaan ŋa bira Zeruzaleem.‡ 54 Min kun̰ Zaak iŋ Yaaya doriit kaaw-at, ŋu kaawiiji ɗo Iisa aman : « Gem kol *Rabbiney, ya ki ooye, nii inde ak taat yaa paaye min ka samaaner yaa idin̰ gee-aŋku. » 55 Kar Iisa gay newsiico ho ŋa karmiigu.§ 56 Kar ŋu ɗeettu ɗo hellin ta pey.

Maman gem yaa aaɗin̰ Iisa

(Matiye 8.19-22)

57 Wiktin taat ŋu ɗeetiyo, ɗo botildi, gem rakki kaawiiji ɗo Iisa aman : « Ay wer kaak ki ɓaayiy di naan̰ aaɗe. » 58 Iisa telkiiji aman : « Bolli, ŋuur gin biddinco ho ɗiiɗ sa gin geriyco, kar nun Roŋ gemor gay, nu bal gine wer kaak naa un̰je kaar. »

59 Kar Iisa kaawiiji ɗo gem ka pey aman : « Aaɗnu. » Gem-ak telkiiji aman : « Gem kol Rabbiney, beror ja botol taat nu ɓaay tiisin̰ tanni. » 60 Iisa gay kaawiiji aman : « Rasig gee ku mate yaa tiisin̰ momtinco. Kar kiŋ gay, ɓaa gaarit *Meennaw ta Buŋdi. »

61 Gem ka pey kaawiiji ɗo Iisa aman : « Gem kol Rabbiney, nun naan̰ aaɗe. Kar beror ja botol taat nu ɓaaco bere ooya taat ba aaro ɗo geendu. » 62 Iisa gay telkiiji aman : « Gem kaak gawnaw ho kolsa aaroy-ak, ŋaar turro ɗo Meennaw ta Buŋdi. »

10

Iisa n̰aamiig maajirnay kuuk orok peesira iŋ seera

1 Min ŋaar-ak, *Rabbin doɓtu pey maajirin orok peesira iŋ seera. Ŋa n̰aamiig seer seer uŋci ɗo geegirnay okin̰co ho ɗo werin okin̰co kuuk meen̰ji yaa ɓaawe. 2 Ŋa kaawiico aman : « Riy ta seɗindi goy dakina, kar gay riyor gay sooɗa. Indoŋ meen̰ji gay morgor a ŋaa n̰aame gay riyor ɗo seɗin̰ji. 3 Ucoŋ ɓaaŋ ! Nu n̰aamaako ar roŋ ku tamgir ɗo ɗatik ta pulkinar*. 4 Ya ku ɓaawaw, dakoŋ icenno ɗo pisiŋko wala gurus, wala mokolle, wala n̰ugira. Dakoŋ peyenno kuu ooye iŋ gee ɗo botildi. 5 Ɗo ger kaak kuu un̰je-ak, kaawon̰co ja aman : ‟ Aapiy ta Buŋdi yaa goye ɗo ger-aŋka. ” 6 Kar ya ɗo ger-ak kat gin gem ka aapiyer, aapiy-at yaa goye iŋ ŋaara. Yampa, ya gem ka aapiyer ginno, aapiy-at yaa yeepe ɗo maaniiko. 7 Goyoŋ ɗo ger-aka. Taaŋ ho saaŋ gamin kuuk ŋuuko bere, asaan gay riyor nec gasin hagin ta riyoy. Dakoŋ jaŋkenno gero iŋ gero. 8 Ya ku un̰je ɗo geeger ho ŋu ŋaamiŋko samaan-ak, taaŋ gamin kuuk ŋu beriikon di. 9 Cooloŋ gee kuuk raɗaw ɗo wer-aka ho kaawon̰co ɗo geemir aman : ‟ *Meennaw ta Buŋdi askoŋ ko moota. ” 10 Kar ya ku un̰je ɗo geeger ho ŋu balko ŋaamiŋko samaan gay, ɓaaŋ ɗo werin kuuk berel ku geeger-aka ho kaawon̰co aman : 11 ‟ Ni kokaakoŋ yoo burintal ku geegirko kuuk sopirig asinni. Kar gay, ibinoŋ tam kadar Meennaw ta Buŋdi askoŋ ko moota. ” 12 Ka seener nu kaawaako, ƴiriy taat Buŋ yaa ɗukume seriin ɗo geemir, gee ku geeger ŋaar-ak yaaco gine raɗ pak geeger ka Sodom.† »

Geegirnay kuuk pooc aamine ɗo Iisa

(Matiye 11.20-24)

13 Min ŋaar-ak, Iisa kaawtu pey aman : « Ɗo gaaƴiƴko, kuŋ gee ku geeger ka Koraziin ! Ɗo gaaƴiƴko, kuŋ gee ku geeger ka Betsayda ! Ŋa lokoŋ ko Buŋ gintu gamin kuuk ajbay. Ya ŋa ginig gamin-aŋ ɗo geeger ka Tiir iŋ ka Sidon, ta-aŋ ŋu ibinig nigin̰co min awalle, iŋ ɗuune ka zamimdi ho iŋ kokire ka buti ɗo kaƴco. 14 Ɗo saan taar-at ko, ɗo ƴiriy ta Buŋ yaa ɗukume seriin ɗo geemir, geegirnay ku Tiir iŋ Sidon tan̰co ginaaɗo raɗ aale ar taŋko. 15 Kuŋ gee ku geeger ka Kapernayuum, ya ɗo taŋko a Buŋ yaako cooniŋko kuwa ka samaaner walla ? Ha’a, illa ŋaako oriŋko ba oole. » 16 Iisa kaawiico pey ɗo maajirnay aman : « Gem kaak cokiyaako, ŋa cokiyaan nunu. Gem kaak poocaako, ŋa poocaan nunu. Kar gem kaak poocaanu-ak, ŋa poocaag ŋaar kaak n̰aamintu. »

Yeepe ka maajirin kuuk orok peesira iŋ seera

17 Goytu kee, maajirin kuuk orok peesira iŋ seer yeeptu iŋ galal. Ŋu kaawiy aman : « Gem kol *Rabbinni, aariɗna din sa karmiyaani yaa ni kaawaaco iŋ siŋjiŋ. » 18 Iisa gay telkiico aman : « Wiktin taat ku goy misa ɗo riyor, nu jaaliy kaar ho nu tal *Seetanne gala min kuwa ka samaaner ar irn̰e ka buŋdi. 19 Di cokiyoŋ ! Nun berko gudurre taat kuu jaawe ka aalnal ho ɗo erindilnal. Nu berko gudurre taat kuuji gedire ɗo adin ka tatko yoo maan sa asaakonno. 20 Kar gay, dakoŋ aaciyenno ɗo bi kaak a aariɗna karmiyaakoŋ di, aaciyoŋ ɗo bi kaak a ŋu siirig siŋko kuwa ka samaaner. »

Gaare ka Kabarre ta Gala ɗo pokirnar

(Matiye 11.25-27, 13.16-17)

21 Wiktin taat Iisa kaawiy-ak di, Ruwwin ta Buŋdi miiniig iŋ galal ho ŋa kaawtu aman : « Baaba, kiŋ di Rabbin ka samaaner ho ka kiɗar, nu ozilaaciŋ ɗo bi kaak ki cigilig maanna-ak ɗo gee kuuk iban kaawna ho ɗo gee kuuk gin ilim, kar ki bayincog ɗo ŋuur kuuk gina ziŋkico n̰aaɗa. Ka seener, kiŋ kat raka a taa kuuniye ansi. »

22 Iisa kaawtu pey ɗo geemir aman : « Tanni berduug gamin okin̰co ɗo pisindu. Waan ibingigɗo Roŋ kat waa, illa Tati. Waan ibingigɗo Tati, illa Roŋo ho ŋuur kuuk Roŋ-ak raka a ŋuu ibinin̰ji. »

23 Kar Iisa newsitu ɗo maajirnay ho ŋa kaawiico ɗo ŋuur keeco di aman : « Galal loko, kuŋ kuuk taliig maan kaak ku taliyo ! 24 Asaan ka seener nu kaawaako, nabiinna ho iŋ sultinnay dakina kuuk awalle rak talin̰ maan kaak ku taliyo, kar ŋu bal talin̰ji. Ŋu raka dorin̰ maan kaak ku doriyo, kar ŋu bal dorin̰ji. »

Daŋil ta gem kaak sellen̰ min Samari

25 Ɗo wer-ak, tatkaw ka gaanuundi rakki astu. Ŋa weƴiiji ɗo Iisa min keɗer aman : « Gem kol tacco, naa gine maman naa gase goye ka gaasɗo ? » 26 Iisa kaawiiji aman : « Ɗo *gaanuunte ŋu siir a maa ? Ya ki garkiyaaga-ak, maman ki ibiniy baay ? » 27 Gem-ak telkiiji aman : « Kii elin̰ Rabbin Buŋjiŋ iŋ gelbin rakki, iŋ kelmon̰ okintiti, iŋ gudurren̰ okintiti ho iŋ pikirren̰ okintiti.‡ Kii elin̰ giji ar zin̰ ka meen̰jiŋ.§ » 28 Iisa kaawiiji aman : « Kaawon̰-an ka seener. Ginig gamin-aŋku, kar kii gase goye ka gaasɗo. » 29 Kar tatkaw ka gaanuundi-ak gay raka gaare kadar indin̰ji-aŋ samaane. Paa ko, ŋa indiig pey Iisa aman : « Gidu-ak gay ŋaar waa kaak naa ele ? » 30 Iisa deliiji daŋil aman : « Gin gem rakki paaya min Zeruzaleem, ŋa ɓaa Zeriiko. Wiktin taat ŋa ɓaayo, kokinay ɗukumiiji botol. Ŋu gaamiig gamnay okin̰co ho ŋu koociig ko kooce nam ŋu gaay deen̰ji. 31 Ba aaro, gay satkiner rakki paaya min ɗo botol-ata. Min ŋa taliig gem-ak, ŋa jagtu serek ho ŋa birtu. 32 Kar gem rakki kaak min caar kan̰ Lebi* ottu ɗo wer-aka. Min ŋa taliig gem-ak, ŋaar oki jagtu serek ho ŋa birtu. 33 Kar gem rakki min geeger ka Samari ɓaa marti ho ŋa aaɗa min botol-ata. Min ŋa ottu ɗo wer-aka, ŋa gasiig gem-aka ho ŋa taltu aminduwiy aale. 34 Ŋa sin̰jiiji moota, ŋa aciig mutiyji iŋ dawne ho ŋa ooyiico sewe, kar ŋa maliyiijigu. Ŋa n̰epiig ka ɗurkilji, ŋa iyiig ɗo ger ka obe martir, kar ŋa taltu kaaci. 35 Ka kawtinti, ŋa imiltu tammin seer† ku gurusdi, ŋa beriijig ɗo meen̰ji ka ger ka obe martir-aka ho ŋa kaawiiji aman : « Gem kol siŋji, gem-aŋ, taliy kaaci. Ya gurus kaak nu beriiji kat arme, ɗo yeepindu naan̰ kappiyin̰ji. »

36 Min Iisa gaasiit kaawoy-ata, ŋa indiig tatkaw-ak aman : « Ki indiinu a ‟ Gidu gay waa ? ” Diŋ gay nun indaaciŋ, min gee kuuk subba kuuk gasig gem kaak ŋu kooctu-aka, ka moo giji ? » 37 Tatkaw-ak telkiiji aman : « Gem kaak ginji sellen̰. » Hiyya, Iisa kaawiiji aman : « Di ŋaar-ak, ɓaa, kiŋke oki gin ar ŋaara. »

Iisa goy wer kan̰ Maart iŋ Mariyam

38 Wiktin taat kun̰ Iisa ɓaay Zeruzaleem, ɗo botildi, ŋu ottu ɗo hellin rakki. Ɗo hellin-at gin daatik rakki siŋti Maart taat ŋaamiigu gerti. 39 Maart gin boo ŋu kolaat Mariyam. Ta daktu goy keɗer moota iŋ *Rabbin Iisa ho ta cokiyiy kaawoy. 40 Kar Maart gay gina tukina ho riy patiy kaati. Paa ko, ta ɓaawiiji ɗo Iisa ho ta kaawiiji aman : « Gem kol Rabbiney, tal ja, boor-an rasduut riy ta tukinar-an okintit ɗo kaar. Ampa-ak, ya lociŋ samaane walla ? Di kaawti taan gaayindu ɗako. » 41 Rabbin telkiitit aman : « Maart, Maart, ka moya gamin dakina ho gelbinke goy eɗen di. 42 Kar gay, illa ka diye gelbinke ɗo maan rakki di. Mariyam, taar doɓ maan kaak samaan paka ho ginno waan kaak yaati imilin̰ji. »

11

Iisa ɓildiig maajirnay ɗo bi ka salaaner

(Matiye 6.9-13, 7.7-11)

1 Ƴiriy rakki, Iisa salkiya ɗo wer rakki. Wiktin taat ŋa gaastu iŋ salaaney, *maajirin̰cey rakki kaawiiji aman : « Gem kol *Rabbiney, ɓildini ja maman nii salkiye ar kaak Yaaya-Batist ɓildiig maajirnay. » 2 Hiyya, Iisa kaawiico aman : « Ya ku salkiyaw, kaawoŋ aman :

‟ Baaba,

gee okin̰co yaa ibine kadar siŋji kun̰jiŋ ŋuur keeco.

Meennuwin̰ yaa ase ɗo duniiner.

3 Berguwaani tee kaak yaani nece ƴiriyta.

4 Saamiyniŋgu zunuubinni,

asaan nin oki saamiyaaco ɗo gee okin̰co kuuk niginti.

Ho dakni rasenno *Seetanne yaani gece. ” »

5 Iisa iciico pey kaaw aman : « Ya minninko rakki gin roya, ŋa dakig gas ɗatik aandor ho ŋa kaawiiji aman : ‟ Gem kol royay, beror ja ɗaan ta mappa subba di, 6 asaan royar rakki as kar min marti ho nu ginno maan kaak naaji bere amay. ” 7 Kar ya royay-ak telkiji min zugar aman : ‟ Rasin goɗom ! Nun ɗibirit ko botilni. Nunu iŋ kooginar, ni cok ko. Nu gediraaɗo pey uce naan̰ bere maanna. ” 8 Ka seener nu kaawaako, ya royay ucaaɗo ɗo saan taat ŋu royna oki, ya gem-ak wakila inde, ŋaa ucen di, ŋaaji bere maan okin̰ji kaak ŋa indiyo asaan ŋa wakila bal sokan̰. 9 Kar nun gay kaawaako : indoŋ ho Buŋ yaako berin̰ kaak ku indiyo, bariyoŋ ho Buŋ yaako berin̰ kaak ku bariyiyo, kokoŋ ho Buŋ yaako pilin̰ ɗibiro. 10 Asaan ŋaar kaak indaw ho bariyaw-ak, Buŋ yaaji bere, ho ŋaar kaak kokaw oki, Buŋ yaaji pile. 11 Minninko-aŋ goy gem kaak ya roŋji kat indaag booso ŋaa tee, ŋaaji bere aalo walla ? 12 Ho ya ŋa indaag ɗiisa ŋaa tee, ŋaaji bere erindile walla ? Ha’a, beraajiɗo. 13 Kuŋ kuuk gina jookum din sa iban bere gamin kuuk samaane ɗo kooginko, kar maa di Tatte ka kuwa beriyɗo Ruwwiney ɗo ŋuur kuuk indaaga ! »

Iisa iŋ tatkaw ka aariɗnar

(Matiye 12.22-30, Maark 3.22-27)

14 Ƴiriy rakki, Iisa coola gem kaak aariɗ sokumig biy. Min ŋa atkiig aariɗ-ak di, gem-ak biy piltu. Hiyya, gee kuuk dakin goy eɗe-ak ajbiytu tak-tak. 15 Kar gee daarin̰ minninco gay kaawtu aman : « Gem-aŋ atkaag aariɗna illa iŋ gudurre ta Belzebuul*, tatkaw ka aariɗnar. » 16 Daarin̰ pey raka gecin̰ji ho ŋu indiig a ŋaaco gaare maan kaak ajbay kaak asa min ɗo Buŋdi. 17 Kar Iisa gay ibingit pikirrico ho ŋa kaawiico aman : « Ay meennaw taat geenti taasin̰a benannico, taar yaa gale ho geriyti sa yaa eeze ɗo een̰co. 18 Ku kaawa a nu atka aariɗna iŋ gudurre ta Belzebuul. Kar nu indaako, ya Seetanne kat taasin̰a ziy ka meen̰ji di-ak, maman meennuwiy yaa taaye ? 19 Nu indaako pey, ya iŋ gudurre ta Belzebuul kat nu atkiy aariɗna, kar maajirinkoŋ gay, ŋu atkiy aariɗna-ak iŋ gudurre ta waa ? Maajirin ku maaniikoŋ di yaako ɗukume seriine. 20 Kar ya nu atka aariɗna iŋ gudurre ta Buŋdi, ŋaar-ak gaara kadar *Meennaw ta Buŋdi as ko loko.

21 « Ya gem kaak mitko iŋ gartiy kat gooƴa geriy, ginno waan kaak yaa wakin̰ malley. 22 Kar ya gem kaak mitik pakgiga ho gedirji gay, ŋa gaamin̰ gartiy kuuk ŋa diytu kaay ho ŋaa ɗeeɗin̰ gamin okin̰co kuuk ŋa gaamtu min ɗo gem-aka.

23 « Waan kaak iŋ nunno-ak, ŋaar adiner. Waan kaak n̰umno gee iŋ nunu, ŋaar-ak totiraagu totire. »

Yeepe ka aariɗdi

(Matiye 12.43-45)

24 Iisa kaawtu pey aman : « Ya aariɗ amil min ɗo gemor, ŋa ɓaayiy ɗo kalaaner ho ŋa bariyiy wer kaak ŋaa goye. Kar ya ŋa bal gaseŋ gay, ŋa osiig adiy aman : ‟ Nun naa yeepe ɗo gerir kaak awalle nu amiltu minniney. ” 25 Ek di ŋa yeepiyo. Ŋa gasiig ger-ak sooy sakaan̰ ho siy samaane. 26 Paa ko, aariɗ-ak ɓaayiy bariye een̰ji peesira kuuk jookum pakgiga. Ŋu asiy sawa, ŋu un̰jiy ɗo ger-aka ho ŋu goyiyo. Hiyya, gem-ak, raɗuway gaayiy dakin pak ta awalle. »

Galal ta taɓ

27 Min Iisa kaawtu pa-ak, gin daatik rakki min ɗatik geemir taat kaawiiji iŋ gaaƴ toŋgo aman : « Galal ɗo daatik taat sosin̰ciŋ ɗo adti ho berjiŋ buwti ! » 28 Kar Iisa telkiitit aman : « Nun gay kaawaake, galal ɗo ŋuur kuuk cokiyaat kaaw ta Buŋdi ho ginaat iŋ botilti. »

Iisa pooc gine maan kaak ajbay

(Matiye 12.38-42)

29 Min ŋaar-ak, gee dakina asiiji moota ɗo Iisa ho ŋa teesiico kaawe aman : « Gee ku diŋka-aŋ, ŋuur jookumo. Ŋu raka a naaco gaare maan kaak ajbay. Kar gay, illa ŋuu tale maan ka ajbay kaak nabi Yuunus† gaartu-ak di. 30 Asaan uudin taat nabi Yuunus kuuniytu maan kaak gaaraw ɗo gee ku Niniib, nun *Roŋ gemor oki naa kuuniye pa ɗo gee ku diŋka. 31-32 Min gee ku Niniib cokiyit kaaw ta nabi Yuunus-ak, ŋu ibinig nigin̰co. Sando, anne-aŋ gay, gin gem kaak pakgig Yuunus ! Ɗo saan taar-at ko, ƴiriy taat Buŋ yaa ɗukume seriine, gee ku Niniib-ak yaa uce ɗo uŋco ka gee ku diŋka ho ŋuuco diye kaawo. Sultin̰ca taat asa min watiine‡ oki yaaco diye kaawo, asaan ta as min kiɗin kuuk serek aale a taa cokiyin̰ sultan Selemaan kaak iban kaawna. Sando, anne-aŋ gay, gin gem kaak pakgig sultan Selemaan serek ! »

Daŋil ta lampa

(Matiye 5.15, 6.22-23)

33 Iisa gaaytu ɗo kaawoy aman : « Ginno gem kaak biƴ lampa ho ŋa zuɓkiit iŋ bardila wala ŋa diyit ɗo wer ka cigile. Kar gay, ya gem biƴ lampa-ak, ŋa diyaat ɗo wer ka jaɗaŋ. Paa kat, gee kuuk un̰ja ɗo ger-ak taliy portikuwti. 34 Odinan̰, ŋuur ko lampa ta zin̰. Ya odinan̰ tala samaane, zin̰ okin̰ji goy ɗo portikaw. Kar ya odinan̰ tallo samaane gay, ŋaar-ak, zin̰ okin̰ji goy ɗo gondikor. 35 Ŋaar-ak goy goɗom, yampa portikuwin̰ yaa gine gondiko. 36 Ya zin̰ okin̰ji goy ɗo portikaw ho ŋa ginno weriy kaak goy ɗo gondikor-ak, goyin̰ji okin̰ji yaa goye ɗo portikaw taat ar lampa taat caapin̰ciŋ portik kar. »

Iisa iŋ aadanna ku aginiydi

(Matiye 23.1-36, Maark 12.38-40)

37 Min Iisa gaastu iŋ kaawoy-ak, *Pariziyen̰ce rakki koliig gerco a ŋu ɓaa tee. Hiyya, Iisa ooytu, ŋa ɓaawtu ɗo wer ka gem-aka ho ŋu goytu tee. 38 Min Pariziyen̰ce-ak taltu kadar Iisa tiya bal ace ka pisindi ar kaak ŋu gingiy ɗo aadinco-ak, ŋa ajbiytu. 39 Paa ko, Rabbin Iisa kaawiiji aman : « Kuŋ Pariziyenna, ku iban ace aar ta ɗawkinar iŋ ta parkikdi. Kar attaŋ gay, gelbinko miin iŋ kokinaw ho motol. 40 Taloŋ kat gee kuuk ibanno maanna-aŋku ! Buŋ kaak kilgiyig aarco ta gamin-aŋ, ŋa ŋaar di oki kaak kilgiyig gelbin ka gemor wala maman ? 41 Di gamin kuuk ɗo ɗawkinar ho ɗo parkikdi-ak, beron̰cog ɗo pokirnar. Paa kat, kuu goye *cawar ɗo uŋji ka Buŋdi. »

42 Iisa gaaytu pey aman : « Ɗo gaaƴiƴko, kuŋ Pariziyenna ! Ku bera zakaane ɗo Buŋdi min tapar kuuk ɗo jineendi, ŋuur kuuk ɗiyaw§ ho kuuk aawa* gala. Kar gay, ku ɗukumgitɗo seriin iŋ botilti ho ku elgigɗo Buŋ. Zer ŋuur-aŋ ko kuuk kuu gine paka, ho ŋuur kuuk ɗak gay, dakoŋ aan̰in̰coɗo.

43 « Ɗo gaaƴiƴko, kuŋ Pariziyenna ! Ku el goye uŋda ɗo geemir ɗo geray ku salaaner ho ku el a gee yaako ooye iŋ karaamine ɗo werin kuuk gee n̰umiyo.

44 « Ɗo gaaƴiƴko, kuŋ Pariziyenna ! Kuŋ ar maggan kuuk gee jaawaaco kaaco asaan ŋu pakirgiycoɗo. »†

45 Gem rakki min agindaw ku gaanuundi kaawiiji ɗo Iisa aman : « Gem kol tacco, ki kaawiy ampa-aŋ, ki waraani nini oki. » 46 Kar Iisa gay telkiiji aman : « Kuŋ agindaw ku gaanuundi oki, ɗo gaaƴiƴko ! Ku diyco gor oom aale ɗo geemir. Kar kuŋ maaniikoŋ gay diirgitɗo iŋ pisiŋko wala ku gaayaag iŋ icile.

47 « Ɗo gaaƴiƴko, kuŋ kuuk siyiig maggan kuuk samaane ku nabiinna kuuk awalle. Nabiinna-ak, aginiykoŋ di deegu ! 48 Ansi-ak, ku gaara kadar ku ooy iŋ taat aginiyko gintu. Ŋuur deeyig nabiinna, kar kuŋ gay siyco maggan. 49 Ɗo saan taar-at ko, Buŋ iŋ ibinin̰ji kaawtu aman : ‟ Nun naaco tabire nabiinna iŋ paliinna. Ŋuu deen̰ daarin̰ ho daarin̰co gay, ŋu taaɓiyin̰ taaɓiyen di. ” 50 Min ɗo kilgiye ka duniiner, ŋu deeyig nabiinna dakina ho baarco gay yaaco gagire ɗo gee ku diŋka. 51 Ka seener nu kaawaako, Buŋ yaa taaɓiyin̰ gee ku diŋka-aŋ ɗo muut-at okintiti, min muutuy ta Abeel yoo ta Zakariya kaak ŋu deeyig ɗo *ger ka Buŋdi, ɗatik iŋ wer kaak ŋu giniy *satkine ho iŋ wer kaak atta *cawar aale.‡

52 « Ɗo gaaƴiƴko, kuŋ agindaw ku gaanuundi ! Kuŋ kuuk gin kerle ka pile kaƴir ɗo pisiŋko. Kar iŋ kerle-ak oki, ku bal pile kaƴko ku maaniiko ho ku toɗco ɗo ŋuur kuuk raka a kaƴco yaa pile. »

53 Min Iisa amiltu min ger ka Pariziyen̰cer-ak, agindaw ku gaanuundi iŋ Pariziyenna dapin̰tu aale iŋ ŋaara ho ŋu teestu indin̰ji iŋ kaawin dakina. 54 Ŋu rakaaji ɗibe a ŋuu gase oorin taat ŋu obin̰ iŋ kaawo.

12

Gine ka kolaw ɗo Buŋdi

(Matiye 10.26-27)

1 Wiktin taat Iisa kaawiy-ak, gee asiy asiyo nam ŋu n̰epiɗa ziŋkico. Hiyya, Iisa teestu kaawe ɗo maajirnay aman : « Pakiroŋ ja ! Goyoŋ goɗom min lees ta *Pariziyennar ! Taar ar *gele taat ucaag gamin okin̰co. Dakoŋ kuuniyenno gee kuuk kaawa iŋ biŋkico di ho ta aditco gay keetiti. 2 Gamin okin̰co kuuk cigile, ŋuu imilin̰co kara, ho kuuk ŋu rakaaɗo a gee yaa ibinin̰co sa, ŋuuco gaarin̰co ŋuu ibinin̰co. 3 Ansii ko, gamin okin̰co kuuk ku kaawiy iŋ aando, gee yaa cokiyin̰co iŋ ƴiriyo, ho kuuk ku semsumiy zugar iŋ eeŋko sa, gee asa cokiyin̰co waraŋ ɗo wer okin̰ji. »

4 « Kar nu kaawaako ɗo kuŋ kuuk roynar : dakoŋ ginenno kolaw ɗo ŋuur ku diya zi ka gemor ho gedarro gine maan kaak pak ŋaar-aŋka. 5 Nun, naako gaare waan kaak kuuji gine kolaw : waanna-ak, ŋa Buŋ kaak gin gudurre, ya ku mate, ŋaa gedire oriŋko ɗo aki. Nu kaawaako seene, ŋa ŋaar kat kuuji gine kolaw !

6 « Gee gidayɗo ga ɗiiɗ beeƴi kuuk n̰aaɗa iŋ gurus seer di ? Yampa, ya rakki minninco gal keɗer oki, Buŋ iban. 7 Kar kuŋ gay, duruwko okintiti, Buŋ osta. Ŋaar-ak, dakoŋ ginenno kolaw. Ɗo uŋji ka Buŋdi, kuŋko kat kaalin pakgig ɗiiɗ okin̰co ! »

Ooye wal pooce ka Iisa Masi

(Matiye 10.32-33, 12.32, 10.19-20)

8 « Nu kaawaako waraŋ : ay gem kaak kaawa ɗo uŋco ka geemir a ŋa *maajirin̰cer, nun *Roŋ gemor oki, naa kaawe ɗo uŋco ka *ɗubal ku Buŋdi a gem-aŋ kanto. 9 Kar ay gem kaak poocaanu ɗo uŋco ka geemir gay, nun Roŋ gemor oki, naa poocin̰ji ɗo uŋco ka ɗubal ku Buŋdi. 10 Ya waan kaak biy amila gallo ɗo nun Roŋ gemor, Buŋ yaaji saamiye. Kar ya waan kaak niga biy iŋ Ruwwin ta Buŋdi gay, Buŋ saamiyaajiɗo.

11 « Ya ŋu sakkiyaako ɗo geray ku salaaner, wala ɗo uŋco ka sultinniidi, wal ŋuur kuuk gin izinne, dakoŋ moyenno ɗo kaaw taat kuu imile kaƴko. 12 Asaan ɗo wiktin taar-at di, Ruwwin ta Buŋdi yaako gaare taat kuu kaawe. »

Iisa kaawa ɗo bi ka malle ka duniiner

13 Min gee kuuk dakin-ak, gem rakki kaawiiji ɗo Iisa aman : « Gem kol tacco, kaawiy ɗo siŋdu a nii ɗeeɗin̰ malle kaak tanni rasinti-aŋka. » 14 Iisa telkiiji aman : « Ab roya, waa diyintu a naako ɗukume seriin ta gaminko ho naako ɗeeɗin̰ malliko ? » 15 Kar ŋa kaawiico ɗo ŋuur okin̰co aman : « Goyoŋ goɗom ! Dakoŋ elenno malle ka duniiner, asaan goye ka gemor, Buŋ tallo malle kaak ŋa gintu, ya malle-aŋ kat dakin nam wer ka leen̰ji ginno oki. »

16 Iisa deliico daŋla aman : « Gin gay gamnar rakki kaak kiɗay niya gamna. 17 Gem-ak kaawiy ɗo adiy aman : ‟ Naa gine kat maman ? Nu bal gine werin kuuk naa leen̰ gamin-aŋku. ” 18 Hiyya, ŋa ictu niyin aman : ‟ An ko taat naa gine ! Naa ɗimin̰co urdinar, naa pine kuuk aginda paka, naa leen̰ gamnar okin̰co iŋ mallel atta. 19 Ampa-ak, naa kaawe pey ɗo adir aman : Gem kol siŋji, ki gin tee ka elginar. Diŋka-aŋ jammay, taa, saa ho kan̰ju ɗo duniinen̰. ” 20 Kar Buŋ gay kaawiiji aman : ‟ Tal ja gem kaak ibanno maanna-aŋka ! Ɗo aando-an di, ŋuu icin ruwwinen̰ ho gamin kuuk ki gintu kirip-kirip-aŋ gay, ki rasin̰ ɗo waa ? ” » 21 Hiyya, Iisa gaasiit kaawoy aman : « Di taloŋ ! Ŋaar-aŋ maan kaak yaaji ase ɗo gem kaak bariya malle ɗo meen̰ji di : ɗo uŋco ka geemir-ak, ŋa gay mallel, kar ɗo uŋji ka Buŋdi gay, ŋa ar maan kaak maala. »

Malle ka taɓ

(Matiye 6.25-34)

22 Kar Iisa kaawiico ɗo maajirnay aman : « Ɗo saan taar-an, nu kaawaako aman : ɗo goyiŋko, dakoŋ moyenno ɗo bi ka teendi wala ka isindi. 23 Asaan goye, ŋaar pakgig tee kaak ku tiyo, ho ziŋka, ŋuur pakgit kesuun taat ku isiyo. 24 Taloŋ ɗiiɗi, ŋu luwɗo ho ŋu seɗɗo. Ŋu bal gine urdina wala werin kuuk ŋu dummiyin̰ gaminco. Kar Buŋ beraaco tee. Kar kuŋ gay pakgig ɗiiɗ serek ! 25 Waa minninko, iŋ pikirre ta meen̰ji di gedirgiy gaaye ƴiriy rakki ɗo menuwiy ? 26 Ya maan kaak kapak-aŋ din sa, ku gedirgijiɗo, kar maa di ku pakiriy ɗo gamin ku pey ? 27 Di taloŋ maman booyaw amiliy ɗo kalaaner, wala ŋu wasaw, wala ŋu azaw. Kar nu kaawaako, sultan Selemaan, iŋ *darjiney okintiti sa, bal gine kesuun taat yaa nece iŋ rakki min ɗo booyaw-aku. 28 Gan̰ kaak ƴiriyta goy ɗo kalaaner ho kaak kawtan di ŋuu orin̰ji ɗo ak din sa, Buŋ imilaaji booyaw. Kar kuŋ ƴelel-aŋ kat ŋa isiikonno maman ? Taloŋ gee kuuk imaanco sooɗ-aŋku ! 29 Kar kuŋ gay, dakoŋ diyenno gelbinko ɗo gamin ku teendi wala ku seendi di. Dakoŋ obenno tirit ɗo gamin-aku. 30 Gamin ŋuur-ak, illa gee kuuk ibanno Buŋ kat diya kaƴco. Kar kuŋ gay, Takko Buŋ ibingig gamin kuuk yaako nece. 31 Bariyoŋ ja *Meennaw ta Buŋdi, kar gamin kuuk ɗak gay, Buŋ yaako berin̰co oki. »

32 Iisa gaayiitit ɗo kaawoy aman : « Kuŋ kuuk ar hidbiner taat sooɗ di, dakoŋ ginenno kolaw. Ŋaar-ak, alji gala ɗo Takko, ŋaako berin Meennaw, kuu hokumiye iŋ ŋaara.* 33 Gidiyoŋ gaminko ho beroŋ gurus-ak ɗo pokirnar. Ampa-ak, ku dummiyiig malliko ɗo uŋji ka Buŋdi, ɗo wer kaak ŋa rawtaaɗo. Wer-ak samaane, ŋa zooɗaaɗo tak-tak. Kokinay gediraaɗo kokinin̰ji ho gujin sa cokaagɗo. 34 Nu kaawiiko pa-ak, asaan wer kaak ku dummiyiy malliko-ak, gelbinko sa goy eɗen di. »

Siye ka ziŋkar ɗo ase ka Rabbiner

35 « Ɗuunoŋ masisko bombo, peyoŋ kaƴ asiŋko ho rasoŋ lampinko yaa obe. 36 Goyoŋ mento ar gay riyor kuuk era tatkuwco kaak asa min ɗo iidin ta obindi a ya ŋa ote ho ŋa kooca botol, koɗok di ŋuuji pile. 37 Galal ɗo gay riyor kuuk goy mento wiktin taat tatkuwco ase. Ka seener nu kaawaako, ya tatkuwco gasiig ŋu goy mento-ak, ŋaar meen̰ji sa yaa un̰je pisin̰ji ɗo riyor, ŋaaco kaawe a ŋuu goye keɗer ho ŋaaco bere tee. 38 Ya ŋa as ɗatik aandor wala ɗatik kawtira oki, galal ɗo gay riyor kuuk ŋa gasig ŋu goy mento.

39 « Diyoŋ ɗo kaƴko samaane : ya mee gerdi kat iban wiktin taat kokin yaa ase, ŋaa rasin̰ji ŋaa ɗobe jolo walla ? 40 Kuŋko oki, siyoŋ ziŋkiko, asaan ku ibanno wiktin taat nun *Roŋ gemor, naa yeepe. »

Gay riyor kaak sellen̰ iŋ kaak jookumo

(Matiye 24.45-51)

41 Min ŋaar-ak, Piyer indiig Iisa aman : « Gem kol *Rabbiney, ki deliit daŋla-an lonin di wala ɗo gee okin̰co ? »

42 Kar Rabbin Iisa telkiiji aman : « Gay riyor kaak sellen̰ ho neenduwo, kaak mee gerdi yaa diyin̰ji a ŋaa tale ɗo kaay ka geriy ho ya wiktin nece ŋaa bere tee ɗo gay riyor-ak, ŋaar waa ? 43 Nu kaawaako, galal ɗo gay riyor kaak ɗo wiktin taat tatkuwiy yeepe, ŋaa gasin̰ ŋa ginaat riy-ata. 44 Ka seener nu kaawaako, gem-ak, tatkaw yaaji berin̰ gamnay okin̰co ɗo pisin̰ji. 45 Kar gay, ya gay riyor-ak osiig adiy a tatkuwiy yeepɗo koɗok, kar ŋa teesiy koocin̰ een̰ji gay riyor, ŋa tiyaw ho ŋa siyaw nam ŋa ibanno ziy. 46 Ampa-ak, tatkuwiy yaa ase ƴiriy taat ŋa ergigɗo ho wiktin taat ŋa ibingitɗo. Paa kat, tatkaw-ak yaa taaɓiyin̰ ko taaɓiye ar ŋu taaɓiyiig ŋuur kuuk gingitɗo riy iŋ botilti. 47 Ŋaar kaak ibingit di riy taat tatkuwiy rakiy a ŋaaji gine, kar ŋa pooc gininti-ak gay, ŋuu koocin̰ ko kooce. 48 Kar ŋaar kaak ibingitɗo riy taat tatkuwiy rakiy a ŋaaji gine gay, ya ŋa gina maan kaak nec yaaji iye kooce oki, ŋuu koocin̰ sooɗ di. Ɗo ŋaar kaak ŋu berji dakina, ŋuu inde oki minniney dakina. Ho ɗo ŋaar kaak ŋu diyji amaanne dakina, ŋuu inde oki minniney dakin paka. »

Eere ka geemir ɗo bi ka Iisa

(Matiye 10.34-36)

49 « Asindu-aŋ, nu as iye ako ɗo kiɗar, ho ɗo tanto-ak, nu raka a illa ŋuu biƴinti ko. 50 Naa un̰je ɗo taaɓiner ar gem kaak ŋu nooriyig ɗo amiydi. Ŋuun *batiziyindu iŋ batem ka taaɓiner. Maanna-aŋ yaan oomin ko oome nam wiktiney yaa nece. 51 Ku pakira a nu astu-aŋ, nu iy aapiy ɗo kiɗar walla ? Ha’a, nu bal iye. Asindu-aŋ a gee yaa eere benannico. 52 Taloŋ, min diŋka-aŋ di, ya gee beeƴ kat goy ɗo adiy ka gerco, kaawco n̰umaaɗo. Kuuk subba kaawco yaa waale iŋ kuuk seera, ho kuuk seera oki, kaawco ya waale iŋ kuuk subba. 53 Ɗo bi kanto ko, gee yaa eere : gem iŋ roŋji ho mico iŋ tacco, geema iŋ romti ho mica iŋ yaaco, geema iŋ kogti ho kogo iŋ kogti oki. Paa kat, gee dakina yaa eere. »†

Maman gem yaa ibine baat ta wiktiner

(Matiye 16.2-3)

54 Iisa kaawiico pey ɗo gee kuuk dakin-ak aman : « Ya ku tala Buŋ diy uce iŋ gale ka pati, koɗok di ku kaawiy aman : ‟ Yaman buŋ asaw. ”‡ Kar kaawko asiy ɗo botilti ho ŋa n̰okiyo. 55 Kar pey, ya ku tala us abira min watiine, ku kaawiy aman : ‟ Yaman wer yaa gine toŋgo. ” Kar ŋa giniy toŋgo. 56 Taloŋ gee kuuk kaawa iŋ biŋkico di ho ta aditco gay keetiti-aŋku ! Ku iban gaare baaco ta gamin kuuk keɗer ho iŋ kuuk ka samaaner. Kar maa di gamin kuuk kuuniya diŋ gay, ku ibingiyɗo baaco ? »

Dee ka kaawor

(Matiye 5.25-26)

57 Iisa gaayiitit ɗo kaawoy aman : « Maa di maaniiko icgiyɗo niyin taat kuu ibinin̰ gamin kuuk sellen̰ kuu ginin̰ iŋ botilco ? 58 Ya waan sakkiyin̰ciŋ, daan kaawko botildi di. Yampa, adinen̰ yaan̰ iye ɗo wer ka ɗukume seriiner. Kar gay ɗukume seriiner-ak yaan̰ bere ɗo pise ka askirnar, ho ŋuur gay yaan̰ un̰je daŋaayne. 59 Nu kaawaajiŋ, ki gediraaɗo kii imile kaan̰ min ɗo daŋaayner-ata, illa ya ki gaasit ja tak-tak hokumne taat ŋu diyiijiŋ. »

13

Jipte ka goyindi

1 Ɗo wiktin taar-at, gee daarin̰ astu ho ŋu osiiji ɗo Iisa maan kaak guberneer Pilaat gintu. Ŋa deeyig gee daarin̰ min Galile ɗo wiktin taat ŋu giniy *satkine. Paa ko, baar ku geemir-ak amsitu iŋ kuuk ŋu giniy satkine. 2 Min Iisa dorit kaawco, ŋa telkiico aman : « Taloŋ muutco ta gallo ta gee-aku. Ku pakira a muutco gaara kadar zunuubinnico pakgig zunuubinna ku gee ku Galile kuuk bal mate walla ? 3 Ha’a, pakgigɗo. Nu kaawaako, ya ku bal ibinin̰ nigiŋko, okiŋko, muutko yaa gine gallo ar tan̰co. 4 Pey, gee kuuk orok iŋ porpoɗ kuuk mat wiktin taat durdurre ka geeger ka Silowe eeziico-ak, ku pakira a zunuubinnico pakgig ku een̰co kuuk goy Zeruzaleem walla ? 5 Ha’a, pakgigɗo ! Nu kaawaako, ya ku bal ibinin̰ nigiŋko, okiŋko, muutko yaa gine oki gallo pa. »

Daŋil ta et kaak waaɗo

6 Kar Iisa deliico daŋla aman : « Cokiyoŋ, gem rakki gin jineene. Ɗo jineen-ak, gin et ar buguwa. Gem-ak ɓaawtu okiɗe roŋji, kar ŋa bal gase yoo rakki. 7 Kar ŋa kaawiiji ɗo gay riyoy aman : ‟ Talu ! Gin ko elgin subba, nu asgiy okiɗe roŋ ku et-aŋka, kar nu gasɗo maanna. Doliyiig kara asaan ŋa ica wer maala. ” 8 Kar gay riyoy-ak telkiiji aman : ‟ Gem kol tacco, rasig pey ɗo elgol-anta. Naaji siye porɗa ɗo baay ho naaji lee dooyo. 9 Pa-ak, wal ŋaa ween diŋ ga roŋ weeno*. Kar ya ŋa bal weeŋ gay, kii doliyin̰ji di. ” »

Iisa cool geem ta raɗaw iŋ ƴiriy ta sabitdi

10 Ƴiriy rakki ta *sabitdi, Iisa goy ɓilda gee ɗo ger ka salaaner. 11 Ɗo wer-ak, gin daatik rakki aariɗ obta nam elgin orok iŋ porpoɗ ta goy kooŋ di. Ta gedarro taa peye tal. 12 Min Iisa taliit daatko-at, ŋa koliita ho ŋa kaawiitit aman : « Kaŋ coole min ɗo raɗuwke. » 13 Min ŋaar-ak, Iisa leetu pisin̰ji ɗo kaati, ek di ta peytu tal ho ta teestu ozile Buŋ. 14 Kar tatkaw ka ger ka salaaner-ak dapin̰tu ɗo bi kaak a Iisa cool geem iŋ ƴiriy ta sabitdi. Ɗo bi ŋaar-ak ko, ŋa kaawiico ɗo gee kuuk dakin-ak aman : « Gi gin mena bijigiƴ ku riyor. Ɗo mena ŋuur-ak kat kuu ase ŋuuko cooliŋko. Yampa, dakoŋ asenno iŋ ƴiriy ta sabitdi. » 15 Kar *Rabbin Iisa telkiiji aman : « Kuŋ gee kuuk kaawa iŋ biŋkikon di ho ta aditkoŋ gay keetiti ! Iŋ ƴiriy ta sabitdi, waa kaak iparro berkiy wala ɗurkilji min ɗo saayney† ho ŋa ɓaayiji bere amay ? 16 Kar daatko-an, taar min tamba ta Ibraayim. *Seetanne ɗuunit nam elgin orok iŋ porpoɗ. Kar maa di nu ipiriitɗo min ɗo raɗuwti iŋ ƴiriy ta sabitdi ? » 17 Wiktin taat Iisa kaawiy pa-ak, adiney okin̰co sokan̰ deeyiig ko dee. Kar gee kuuk dakin-ak gay, aaciyaw ɗo gamin okin̰co kuuk ajbay ŋa gintu.

Daŋil ta busum kaak ŋu koliy mutaard

(Matiye 13.31-32, Maark 4.30-32)

18 Min ŋaar-ak, Iisa kaawtu aman : « *Meennaw ta Buŋdi taar ar maa ho naa taskiyin iŋ maa ? 19 Taar kapak ar roŋ ka mutaard kaak gem luwtu ɗo jineendi. Roŋ-ak amiltu, ŋa maaɗtu ho ŋa gintu ar eto nam ɗiiɗ sa saaƴtu ɗo leeginay. Meennaw ta Buŋdi oki pa. »

Daŋil ta gelel

(Matiye 13.33)

20 Iisa kaawtu pey aman : « Meennaw ta Buŋdi taar naa taskiyin iŋ maa ? 21 Taar ar *gele taat sooɗ di taat daatik liyiy ɗo kurgal kuuk dakina, ta eɗiigu ho ŋu uciy gusus. »

Botol ta n̰elel

(Matiye 7.13-14,21-23)

22 Wiktin taat Iisa ɓaay Zeruzaleem, ŋa aaɗa geegirnay ho hellinnan iŋ ɓilde ka geemir. 23 Ɗo botildi, waan rakki indiig aman : « Gem kol *Rabbiney, Buŋ yaa jile gee sooɗ di walla ? » Kar Iisa ɗiyiico ɗo gee kuuk goy ɗo wer-ak aman : 24 « Zeeɗoŋ kuu un̰je min ɗo botol ta n̰elel. Asaan nu kaawaako, gee dakina yaa bariye botol taat ŋuu un̰je, kar ŋu gediraaɗo.

25 « Wiktin yaa ase taat mee gerdi yaa uce ŋaa ɗibirin botol. Ya ku goy kara ɗo wiktin-ata, ku as kooce ɗibiro ho kuu indin̰ aman : ‟ Gem kol tacco, pilni botol. ” Ŋaar gay yaako telke aman : ‟ Nu ibanno kuŋ min momo ? ” 26 Kar kuuji telke aman : ‟ Ni tee ho ni see iŋ kiŋke. Ki ɓilde oki gee ɗo werin kuuk berel ku geegirni. ” 27 Kar mee gerdi-ak yaako telke pey aman : ‟ Nu ibanno kuŋ min momo, etiroŋ serek minniner, okiŋko, kuŋ gee kuuk gina jookumo. ” 28 Kar ɗo wiktin taat kuu talin̰ aginiyko Ibraayim, Isaaka, Yakuub ho iŋ nabiinna okin̰co ɗo *Meennaw ta Buŋdi, kar kuŋ gay, ŋuuko oriŋko kara-ak, kuu eeyme saaŋko ho zulin̰ko yaa min̰e dakina. 29 Ɗo Meennaw ta Buŋdi-at, gee yaa ase min coke ka pati, min gale ka pati, min watiine ho min munsakne. Okin̰co, ŋuu goye keɗer ɗo tee ka iidin ta Meennaw ta Buŋdi. 30 Ansii ko, min gee kuuk diŋ goy aaro, daarin̰ yaa ogire, ho min gee kuuk diŋ ogire, daarin̰ yaa ɗake aaro. »

Iisa iŋ gee ku Zeruzaleem

(Matiye 23.37-39)

31 Ɗo wiktin taar-at, *Pariziyenna daarin̰ ɓaawiiji ɗo Iisa ho ŋu kaawiiji aman : « Uc min anne, ɗeet wer ka pey. Yampa, *Herood rakaan̰ dee. » 32 Iisa gay telkiico aman : « Ɓaaŋ kaawon̰ji ɗo guberneer kaak neenduw ar sokriya-ak aman : ‟ Min ƴiriyta yoo kawta, nu gina riy ta atke aariɗnar ho ta coole geemir. Kar ƴiriy ta subbiŋkar gay, naa gaasin riy-ata. ” 33 Kar gay, nu ic ko botol ta Zeruzaleem. Min ƴiriyta, kawta ho neginda oki, illa naa sin̰je iŋ uŋdu. Yampa, nabiin̰ce, ŋu daggigɗo kara min ɗo geeger-aka.

34 « Tuɓina, tuɓina, gee ku Zeruzaleem, kuŋko kuuk daggig nabiinna, ho ŋuur kuuk Buŋ n̰aamiiko oki, ku zeergig iŋ dambay nam ŋu matiyo. Dees minaw, nu ictu niyin a naako n̰umiŋko, kuŋ gee ku Zeruzaleem, ar kokir taat gootig roŋti iŋ gezgirti. Kar kuŋ gay pooce ! 35 Di ŋaar-ak, goyiro iŋ gerko. Ka seener nu kaawaako, ku talaanno pey tak-tak nam ƴiriy taat kuu asiy kaawe aman : ‟ Rabbin Buŋ yaa barkiyin̰ ŋaar kaak as iŋ siŋ kun̰ji ! ”‡ »

14

Coole ka gemor iŋ ƴiriy ta sabitdi

1 Ƴiriy rakki iŋ ƴiriy ta *sabitdi, rakki min agindaw ku *Pariziyennar ɓaawtu iŋ Iisa ɗo geriy a ŋu ɓaa tee. Gee kuuk goy eɗe-ak okin̰co leeyig odinco ruum ɗo Iisa ya ŋaa n̰epiɗin̰ *gaanuunco wala kawwi. 2 Ɗo wer-ak, gem rakki gin raɗuw ta waase ziŋkar goy ɗo uŋji ka Iisa. 3 Iisa ictu kaawo ho ŋa indiig agindaw ku gaanuundi iŋ Pariziyenna aman : « Gaanuunte beraate botol ta coole gemor iŋ ƴiriy ta sabitdi wala kawwi ? » 4 Kar ŋuur gay bugum cit-cit. Ɗo wer-ak, Iisa obiig gem kaak raɗaw-aka, ŋa cooliiga ho ŋa kaawiiji a ŋaa ɗeete. 5 Min ŋaar-ak, Iisa iciico kaawo ɗo gee kuuk ɗo ger-ak aman : « Waa minninko iŋ ƴiriy ta sabitdi, ya roŋji wala berkiy kat gal ɗo beendi, ɓaayiyɗo imilin̰ koɗok ? » 6 Ɗo bi ŋaar-ak oki, ŋu bugum di cit-cit. Ŋu bal gedire telke.

Taaƴiika ɗo bi ka doɓe ka wer ka goyindi

7 Min gee kuuk ŋu koltu-ak, ay gem di bariya wer kaak taɓ ŋaa goye uŋda. Min Iisa taltu pa-ak, ŋa deliico daŋla aman : 8 « Ya waan kolin̰ciŋ ɗo iidin ta obindi, dak goyenno uŋda. Paa ŋuu kole gem kaak tatik pakgiciŋ. 9 Yampa, gem kaak koliŋko-ak yaan̰ kaawe aman : ‟ Gem kol siŋji, uc rasig wer-aŋ ɗo gijiŋ. ” Hiyya, kii uceŋ kat iŋ kaan̰ waase, ki ɓaay goye aar ta geemir. 10 Kar gay, ya waan kolin̰ciŋ-ak, goy aar ta geemir di. Ampaa kat, ya kaak kolin̰ciŋ-ak ase, ŋaan̰ kaawe aman : ‟ Gem kol royay, as kii goye uŋda anne. ” Paa kat, gee kuuk ku tiyiy sawa yaa ibine kadar kiŋ kaan̰ jaale. 11 Nu kaawiy pa-ak, asaan ya gem kaak jaala ziy ɗo uŋco ka een̰ji-ak, Buŋ yaa yeepin̰ kapak tak-tak, ho ya gem kaak yeepa ziy kapak gay, Buŋ yaa jaalin̰ji. »

Kole ka pokirnar ɗo teendi

12 Min ŋaar-ak, Iisa kaawiiji ɗo ŋaar kaak kolig ɗo teendi aman : « Ya ki kol gee a ŋu ɓaa tee ɗo gerin̰, ƴiriyo wala aando, dak kolenno roynan̰, siŋtan̰, gee ku adiy ka gerko, wala mutkiyin̰ kuuk gay gamnar. Yampa, ŋuur oki yaan̰ kole ho ŋuun̰ kapiyin haginen̰ taat ŋu teetu. 13 Kar gay, ya ki bera tee ka iidiner, kol pokirna, mersina, noolna iŋ kuuk ziŋkico galcoɗo. 14 Ya ki gina pa-ak, kii gase galal, asaan ŋuur gediraaɗo ŋuun̰ kapiyin haginen̰ taat kiŋ beriico. Illa Buŋ kat yaan̰ kapiyinti ɗo wiktin taat ŋaa nooyin̰ ŋuur kuuk goy iŋ botol ɗo uŋji. »

Daŋil ta gee kuuk ŋu kolig ɗo iidiner

(Matiye 22.1-10)

15 Min gee kuuk tiyaw dortu pa-ak, rakki kaawiiji ɗo Iisa aman : « Galal ɗo ŋaar kaak yaa goye ɗo tee ka iidin ta *Meennaw ta Buŋdi. » 16 Iisa gay deliiji daŋla aman : « Gem rakki gina iidine. Ŋa koltu gee dakina ɗo teendi. 17 Pat ta teendi nece, ŋa n̰aamtu gay riyoy rakki a ŋa ɓaa kole gee kuuk siŋco goya aman : ‟ Asoŋ koɗok ! Tee ŋaar nee ko. ” 18 Kar ŋuur gay, okin̰co imiltu kaƴco a ŋu otaaɗo. Ka awalle-ak kaawiiji ɗo gay riyor-ak aman : ‟ Baan̰u, kaawiy ɗo tatkuwin̰ ŋaadu saamiye. Diŋ di nu gidiy morgo, illa nu ɓaa ja talin̰ji. ” 19 Ka seeriŋkar kaawiiji aman : ‟ Baan̰u, kaawiy ɗo tatkuwin̰ ŋaadu saamiye. Diŋ di nu gidiy barkay orok ku riyor, nu ɓaa ja gecin̰co. ” 20 Ka subbiŋkar kaawiiji aman : ‟ Nun daaɓiner di ob daatko. Ɗo bi ŋaar-ak ko, nu gediraaɗo naa ɓaawe. ” 21 Hiyya, gay riyor-ak yeeptu ɗo tatkuwiy ho ŋa osiijig kaawinco-aku. Min tatkaw-ak doriig kaawin-ak, ŋa dapin̰tu ho ŋa kaawiiji ɗo gay riyoy-ak aman : ‟ Gaɗ koɗok ɗo werin kuuk berel ho ɗo botilay ku geegirdi. Ɓaa kolig pokirna, mersina, noolna ho iŋ kuuk ziŋkico galcoɗo. ” 22 Jammiy sooɗa, gay riyoy-ak yeeptu, ŋaa kaawiiji ɗo tatkuwiy aman : ‟ Gem kol tacco, nu ginit taat ki kaawiidu, kar wer gay goy di ɗake. ” 23 Hiyya, mee gerdi-ak kaawiiji aman : ‟ Ɓaa ɗo botilay ku yeero ho gee kuuk kii ŋaame, wakilco ŋuu un̰je, paa kat, gerir yaa miine iŋ gee. 24 Ka seener nu kaawaako, min gee kuuk awalle nu koltu ho pooc-aŋ, yoo waan sa aawaagɗo teendu. ” »

Maman gem yaa aaɗin̰ Iisa

(Matiye 10.37-38)

25 Ƴiriy rakki, Iisa ica botol ho gee dakin aaɗaaga. Ŋa kolsitu ho ŋa kaawiico aman : 26 « Ya waan kaak rakaan aaɗindu, illa ŋaan elindu pak aginiyji, daaciy, kooginay, siŋtay ho ziy ka meen̰ji oki. Yampa, ŋa ginaaɗo tak-tak *maajirin̰cer. 27 Ya waan kaak icaagɗo etoy ka taaɓiner a ŋaan aaɗindu, ŋaar-ak gediraaɗo gine maajirin̰cer. 28 Ya minninko rakki raka pine ger tatiko, illa ŋa goya ja keɗer, ŋaa tale ya gurusji yaaji nece ŋaa peyin̰ ger-aka. 29 Yampa, ya ŋa durcit baay ho ŋa bal peyin̰ji, gee okin̰co kuuk biraw yaaji samtiye aman : 30 ‟ Huu, taloŋ ja, gem-aŋ tees pine gero kar ŋa bal peyin̰ji ! ” 31 Ya sultan rakki raka taasin̰e iŋ giji, illa ŋa tala ja iŋ askirnay kuuk alip orok ya ŋaa gedire taasin̰e sultan kaak gin orok seer alip askirna ɗo aaroy. 32 Ya ŋa gediraaɗo gay, ŋaaji n̰aame paliinna min ŋu misa sereki, ŋuuji kaawe ɗo sultan-ak a ŋuu gine maman garta yaa peye. » 33 Iisa gaayiitit pey ɗo kaawoy aman : « Minninko rakki gediraaɗo ŋaan aaɗindu ya ŋa bal rasin̰ malley okin̰ji kaak ŋa gintu. »

Maral kuuk cille

(Matiye 5.13, Maark 9.50)

34 Iisa kaawtu pey aman : « Ku iban tam kadar maral, ŋuur gala. Kar ya ŋuur kat cille gay, kuuco gaaye maa ŋuu aawe ? Ha’a, ginno maanna. 35 Maral kuuk cille-ak, ŋuur kuunayɗo diyarre ɗo kiɗar wala ɗo morginar. Gee oraag ka suusi. Ya ku gin ɗeŋgina, laaŋ ɗeŋginko samaane, kuu cokiye. »

15

Daŋil ta tamga ta rawte

(Matiye 18.12-14)

1 Ƴiriy rakki, min gay obe miirir iŋ gee ku pey kuuk gin zunuubinna, dakina ɓaawiiji ɗo Iisa a ŋuu cokiyin̰ji. 2 Ɗo wer-ak, *Pariziyenna iŋ agindaw ku gaanuundi dapin̰tu ho ŋu kaawtu aman : « Gem-aŋ jaawa iŋ gee kuuk gin zunuubinna ho ŋa tiya iŋ ŋuura. » 3 Iisa gay deliico daŋla aman : 4 « Cokiyoŋ, ya rakki minninko gin tamgi miya ho ta rakki rawte, ŋaa gine maman ? Ŋaa rasin̰ kuuk dakina ɗo kalaaner iŋ gemo ho ŋa ɓaayiy bariyin ta rawte nam ŋaa gasinti. 5 Ya ŋa gasta, ŋaa aaciye ho ŋaa icin ɗo gornay. 6 Ŋaa yeepe geero ho min ŋa ote, ŋaa kolin̰ roynay iŋ mutkiyiy ho ŋaaco kaawe aman : ‟ Asoŋ, aaciyoŋ iŋ nunu asaan tamgar taat rawte-at, nu gasta. ” 7 Ka seener nu kaawaako, ampaa kat, ya gem rakki gay zunuubinnar ibinig nigin̰ji, *ɗubal ku Buŋdi yaa aaciye dakina. Aaciye ŋaar-ak pakgig aaciye kaak ɗubal-ak yaa aaciye iŋ gee kuuk orok parrika iŋ parrika kuuk pakira a ŋu goy ko iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi ho isgigɗo iŋ jipte ka goyin̰co. »

Daŋil ta gurus ka rawte

8 Iisa gaayiitit ɗo kaawoy aman : « Ya daatik rakki gin tammin orok ku gurusdi ho rakki rawte, ta biƴaaɗo lampa taa tale samaane ho taa eln̰e lapaɗ-lapaɗ adiy ka gerti nam taa gasin̰ji walla ? 9 Ya ta gasga, ta kolin̰ gaadinti iŋ mutkiyti ho taaco kaawe aman : ‟ Asoŋ, aaciyoŋ iŋ nunu, asaan tammar kaak rawte, nu gasga. ” 10 Ka seener nu kaawaako, ɗubal ku Buŋdi yaa aaciye oki dakin pa, ya gay zunuubinnar rakki kat ibinig nigin̰ji. »

Daŋil ta koogin seera

11 Iisa kaawtu pey aman : « Gem rakki gin koogin seera. 12 Ƴiriy rakki, roŋji ka kapak kaawiiji ɗo tacco aman : ‟ Baaba, baan̰u, min malle-aŋ, berduut ko haginer. ” Hiyya, tacco ooytu ho ŋa ɗeeɗiicog malley ɗo kooginay seerco. 13 Gin menaw seer subba, roŋji ka kapak-ak gidiyiig gamnay okin̰co ho ŋa ɗeettu iŋ gurusji ɗo darre ta serek. Anner-ak, ŋa kan̰jit ko kan̰je iŋ gurus nam wer kaak ŋa gaasiiga. 14 Wiktin taat ŋa gaasga, mey yaarik un̰jitu ɗo darre-ata ho maan kaak ŋaa tee sa ginno tak-tak. 15 Hiyya, ŋa ɓaawtu bariye riyo. Gem rakki min ɗo darre-at iciiga, ŋa n̰aamiig gooƴe kinziirna ɗo morginay. 16 Ɗo wer-ak, ŋa raka kin miine adiy iŋ keckil* kaak kinziirna eeymiy-ak di oki, waan bergijiɗo. 17 Hiyya, ŋa pakiriit kat duniin kee ho ŋa kaawtu aman : ‟ Way, nun-aŋ kati, gay riyor ku tanni tiya maak-kawtira nam ŋu pica siro. Kat nun gay mata anne iŋ meya ! 18 Nun naa yeepe iŋ tanni ho naaji kaawe aman : Baaba, nu nig ɗo uŋji ka Buŋdi ho ɗo uŋjiŋ. 19 Dakin talinduɗo pey ar roŋji. Talin ko ar nu gay riyon̰ di. ” 20 Hiyya, ŋa uctu, ŋa ɗeettu wer ka tacco. Min ŋa asa misa serek di, tacco taliiga ho ŋa taltu aminduwiy dakina. Ŋa uctu iŋ gaɗiy, ŋa ɓaawtu ŋaamin̰ji. Min ŋu ŋaame, ŋa baamiyiig tipic ho ŋa giniiji cuuɗ. 21 Kar roŋji kaawiiji aman : ‟ Baaba, nu nig ɗo uŋji ka Buŋdi ho ɗo uŋjiŋ. Dakin talinduɗo pey ar roŋjiŋ. ” 22 Kar tacco gay kaawiico ɗo gay riyoy aman : ‟ Kuŋ-aŋku, gaɗoŋ koɗok. Iyon̰jit kesuun taat kaalne-ata ho ison̰jiita. Un̰jon̰ji korkiɗo ho ison̰ji oki n̰ugira. 23 Iyoŋ ijilin̰ kaak dub-dub-aka ho dapsiyoŋga. Gininte iidin yaarko ho aaciyinte ! 24 Gii iidiye-ak asaan roŋdu kaak ku taliy-aŋ, ar ŋa mate ho diŋ gay ŋa goy iŋ odinay. Ŋa rawte ho diŋ gay, nu gasga. ” Hiyya, ŋu teestu iidine.

25 « Wiktin taar-at, roŋji ka aawo gay ɗeet yeero. Ɗo yeepin̰ji, min ŋa gaay ote geero, ŋa dora gaŋgin alaw. 26 Hiyya, ŋa koltu gay riyor rakki ho ŋa indiig aman : ‟ Ŋaar maa di kuuniy geero ? ” 27 Gay riyor-ak telkiiji aman : ‟ Ŋaar siŋjiŋ kaak kapak-ak ɗoo ase ho takko dapsiyig ijilin̰ kaak dub-dub-aka, asaan ŋa as iŋ cewey. ” 28 Min roŋji ka aawo dortu pa-ak, ŋa dapin̰tu aale ho ŋa pooctu un̰je geero. Kar tacco amiltu salin̰ji a ŋaa un̰je geero. 29 Ŋaar gay telkiiji ɗo tacco aman : ‟ Cokay baaba ! Gin elgin dakina nu gina riy lociŋ di ho ƴiriy rakki nu bal pooce kaawon̰. Kar lotu gay, yoo roŋ awkor oki, ki baldu bere naa iidiye iŋ roynar. 30 Kar gay, wiktin ta roŋjiŋ kaak kan̰je iŋ mallen̰ iŋ azbinna as gay, ki dapsiyjiig ijilin̰ kaak dub-dub-aka. ” » 31 Tacco gay telkiiji aman : « Gem kol roŋji, kiŋ goy doo iŋ nunu ho gamin kunto, okin̰co, ŋuur kun̰jiŋ di. 32 Kar gay, ya taɓ-ak, ginte iidiye ho ginte aaciye, asaan siŋjiŋ kaak ki taliy-aŋ, ar ŋa mate, ho diŋ gay, ŋa goy iŋ odinay. Ŋa rawte ho diŋ gay, nu gasga ! »

16

Daŋil ta gay riyor kaak neenduwo

1 Ƴiriy rakki, Iisa deliico pey daŋla ɗo maajirnay aman : « Gem rakki gay gamnar, ŋa gin gay riyor rakki ŋa beriijig gamnay ɗo pisin̰ji. Kar gee daarin̰ astu ŋu osiiji ɗo tatkaw-ak aman : ‟ Yaman gay riyon̰-aŋ nigaag gamnan̰. ” 2 Tatkuwiy-ak koliiga ho ŋa kaawiiji aman : ‟ Nu dor gee kaawa jookumo ɗo bi kan̰jiŋ. Osor ja gurus kaak ki gastu, asaan min ƴiriyta-aŋ ki goyaaɗo pey tak-tak kaaco ka gamnar. ” 3 Kar gay riyor-ak osiig adiy aman : ‟ Tatkuwir imilaan min ɗo riyor. Gawin sa, nu ka gawnarro ho naa oce sa, sokan̰ diyaanu. Kar nun-aŋ, naa gine zir maman ga ? 4 Wayya ! Nun iban maan kaak naa gine. Ansi-ak, ya ŋa imilin min ɗo riyor oki, gee goy di kuuk yaan obindu tara ! ” 5 Kar ŋa koliig ŋuur okin̰co kuuk ic ɗaan ta tatkuwiy a ŋuu ase rakki rakki. Ŋaar kaak asji awalle-ak, ŋa kaawiiji aman : ‟ Ɗaanan̰ minaw taat kiiji kappiye ɗo tatkuwir ? ” 6 Ŋaar gay telkiiji aman : ‟ Nun, naaji kappiye yogingan miya ku sewindi. ” Kar gay riyor-ak telkiiji aman : ‟ Aan katkiɗjiŋ ta ɗaani, goy keɗer koɗok ho siir yogingan orok beeƴ di. ” 7 Kar ŋa kaawtu pey ɗo ka pey aman : ‟ Kiŋ gay tan̰jiŋ minaw ? ” Ŋaar gay telkiiji aman : ‟ Nun, naaji kappiye suwaalin miya ku *gemer. ” Gay riyor-ak kaawiiji aman : ‟ Aan katkiɗjiŋ ta ɗaani, goy keɗer koɗok ho siir suwaalin orok porpoɗ di. ” 8 Hiyya, tatkuwiy oziliig gay riyoy kaak jookumo asaan ŋa ginit riyoy iŋ neendaw. Ka seener, gee ku ɗo duniiner-aŋ, neenduwco taat benannico pakgit ta ŋuur kuuk goy ɗo portikaw ta Buŋdi. »

9 Iisa gaaytu pey aman : « Ka seener nu kaawaako, obguwoŋ roynaw iŋ gurus kaak jagaag gee ku duniiner. Paa kat, wiktin taat gurus-ak gaase, Buŋ yaako obiŋko ɗo geriy kuu goye doo. 10 Ŋaar kaak gaara ziy a ŋuu amniyin̰ji iŋ gamin kuuk sooɗa, kuuk dakina oki, ŋaaco gedire. Kar ŋaar kaak nigaag gamin kuuk sooɗ-ak gay, kuuk dakina oki, ŋaa nigin̰co. 11 Ya gamin ku duniiner kat ku balco gedire-ak, waa yaako amniye gamin kuuk taɓ ? 12 Ya ku tiya gamin ku geemir, ku maaniikoŋ gay, waa yaako berin̰co.

13 « Ginno gay riyor kaak yaa gine riy ɗo agindaw seera. Ya ŋa gina pa, ka rakki, ŋaa elin̰ji, ho ka rakki gay, ŋaa poocin̰ji. Kar pey, ka rakki, ŋaa ice kaawoy, ho ka rakki gay, ŋa icaatɗo. Ku gediraaɗo abdiye Buŋ ho kuu abdiye pey gurus. »

Iisa kaawa ɗo bi ka gaanuun iŋ Meennaw

(Matiye 11.12-13, 5.31-32, Maark 10.11-12)

14 Ɗo wer-ak, *Pariziyenna kuuk goy cokiya kaawin ku Iisa-ak samtiyaaji asaan ŋu el gurus dakina. 15 Kar Iisa kaawiico aman : « Kuŋ Pariziyenna, ku el gaare ziŋkiko ɗo uŋco ka geemir a ku gee sellen̰. Kar Buŋ gay ibingit ta aditko. Asaan maan kaak gee taliig taɓ-ak, Buŋ gay ƴilaaga.

16 « Taat *gaanuun ka Muusa kaawtu iŋ taat nabiinna gaartu, tan̰co di tee kee nam wiktin taat Yaaya-Batist astu. Min ŋa ase, ŋu gaariit ko Kabarre ta Gala ta *Meennaw ta Buŋdi ho ay gem di oosa kaay a ŋaa un̰je. 17 Ku tala maman ? Samaane iŋ kiɗa, ŋuu sawle melen̰ di walla ? Ha’a, melen̰ɗo. Kar nun gay kaawaako, taar-at oki melen̰ min wer rakki kaak ŋu siirtu ɗo gaanuundi yaa amile.

18 « Gem kaak totirit daaciy ho ŋa obtu ta pey, ŋaar-ak kokina karan di. Kar gem kaak ob daatik taat mitti totirta, taar-at oki daaciyɗo. »

Daŋil ta gay gamnar iŋ Lazaar

19 Iisa deltu daŋla aman : « Gin gem rakki gay gamnar. Ŋa isa kesuun taat samaane, dindiko ho kaalne, ho kun kawta ŋa gina iidine, ŋa tiya gala. 20 Gin oki pokirin̰ce rakki siŋji Lazaar. Ŋa weƴa ɗo botol ta geero ta gay gamnar-aka. Ziŋkay okin̰co mutay di. 21 Ya gay gamnar-ak tiyaw, ŋa raka kin tee kaak gaama keɗer-ak di, oki ŋa gasɗo. Illa kan̰ kat asa meraag mutiyji. 22 Ƴiriy rakki, pokirin̰ce-ak mattu ho *ɗubal ku Buŋdi iyiig ɗo wer kaak Ibraayim goyiyo. Kar gay gamnar oki mattu ho ŋu tiisiiga. 23 Gay gamnar-ak taaɓiya dakina ba oole. Ŋa jaaltu kaay ho ŋa taliig min serek Ibraayim iŋ Lazaar kaak goy ɗo serpey. 24 Hiyya, ŋa teestu koole aman : ‟ Kuk, gem kol tacco Ibraayim, tal aminduwir. Kaawiy ɗo Lazaar ŋaa coopin̰ kormoy ɗo amiydi, ŋaadu corre ɗo bir, gaaƴar yaa boosen ɗako. Yampa, ak-an patiy kaar. ” 25 Kar Ibraayim kaawiiji aman : ‟ Gem kol roŋji, pakar ɗo goyin̰ji ka awalle. Ki gas galal ho Lazaar gay taaɓiye. Diŋ anne-aŋ, Lazaar gas galal, ŋa jammiy kate ho kiŋ gay taaɓiyaw. 26 Ta taar-anno di, gin oki bee baata ɗatikte. Ansii kat, ya gee kuuk uc min anne raka ɓaa ɗo werko wala kuuk min ɗo werko ho rakaani ase-ak, ŋu gediraaɗo ŋuu aalin̰ bee-aka. ” 27 Hiyya, gay gamnar-ak kaawtu aman : ‟ Baan̰ ja, n̰aamig Lazaar ɗo ger ka tanni. 28 Nu gin kur siŋtar beeƴ, ŋa ɓaa minin̰co paa ŋuur oki yaa ase ɗo wer kaak nun taaɓiyiy-aŋka. ” 29 Ibraayim telkiiji aman : ‟ Siŋtan̰, ŋuur gin ko gaanuun kaak Muusa siirtu ho iŋ taat nabiinna gaartu. Illa ŋuu ice kaawco ! ” 30 Gay gamnar-ak kaawiiji aman : ‟ Gem kol tacco Ibraayim, taar-an sooɗco. Illa ya waan kaak min ba oole ɓaawco ja kat, ŋuu ibinin̰ nigin̰co. ” 31 Ibraayim gay kaawiiji aman : ‟ Ya ŋu pooc icin̰ gaanuun kaak Muusa siirtu ho iŋ kaawin kuuk nabiinna gaartu-ak, ya waan kaak nooy min ɗo muuti kaawco oki, ŋu icaaɗo kaawoy. ” »

17

Taaƴiik ta Iisa ɗo bi ka saamiyindi

(Matiye 18.6-7,21-22, Maark 9.42)

1 Iisa kaawiico ɗo maajirnay aman : « Gamin goy di kuuk iya gee ɗo zunuubinnar. Kar ŋaar kaak un̰jaag een̰ji ɗo zunuubinnar gay, ɗo gaaƴay. 2 Gem ŋaar-ak, ŋuuji ɗuune tolo ɗo gaaƴay ho ŋuu accin̰ ɗo barrer, guna min ŋaa un̰je rakki min een̰ji kuuk imaanco sooɗa ɗo zunuubinnar. 3 Yaman goyoŋ goɗom !

« Ya siŋjiŋ kat nigjiŋ, leesiy. Kar ya ŋa ibinig nigin̰ji-ak, saamiyiy. 4 Ya ƴiriy rakki di ŋa nigjiŋ dees peesira ho ŋa asji dees peesira a kiiji saamiye, ŋaar-ak saamiyiy. »

Imaan taat kapak gin gudurre

5 Min ŋaar-ak, paliinna kaawiiji ɗo Iisa aman : « Gem kol Rabbinni, gaayninta imaanni. » 6 Kar *Rabbin Iisa telkiico aman : « Nu kaawaako, ya ku gin imaan kapak ar roŋ ku mutaard, nec kuuji kaawe ɗo et-aŋ aman : ‟ Jaŋku ɗo barrer. ” Ek di ŋaa jaŋke. »

Gay riyor kaak ginit riyoy

7 Iisa kaawtu pey aman : « Ya rakki minninko gin gay riyor kaak gawnaaji wala kaak gooƴaaji, ya ŋa asa curtaŋ min yeer di, kiiji kaaweŋ ko a ŋaa tee walla ? 8 Ha’a, kaawaajiɗo. Kiiji kaawe aman : ‟ Sorig gamnan̰ ho is ku pey, ginor maan naa tee. Kar wiktin taat nu tee aay ja, kat kiŋ asiy tee ba aaro. ” 9 Gem-ak yaa ozilin̰ gay riyoy asaan ŋa ginit riy okintit taat ŋa gaariiji walla ? Ha’a, ozilaagɗo. 10 Ansi-ak kuŋko oki, ya ku ginit riy okintit taat Buŋ gaariiko, kaawo aman : ‟ Nin gay riyor kuuk maala, ni ginit riyni taat ŋu gaarintin di. ” »

Iisa iŋ gee orok kuuk ɗukum burɗum

11 Wiktin taat Iisa ɓaayiy Zeruzaleem, ŋa aaliig guŋgar ku kiɗ ka Samari iŋ ka Galile. 12 Min ŋa gaay un̰je ɗo helliner, gee orok kuuk ɗukum burɗum ɓaawtu ŋaamin̰ji. Min ŋu ŋaamtu, ŋu peytu serek 13 ho ŋu teestu koole aman : « Hey, gem kol tacco Iisa, tal aminduwni ! » 14 Min Iisa taliigu, ŋa kaawiico aman : « Ɓaaŋ gaaroŋ ziŋkiko ɗo gay satkiner. » Hiyya, min ŋu ɓaa misan di, ŋu caltu ko. 15 Min ŋu tal ziŋkico cale, rakki minninco yeeptu ɗo Iisa ho ɗo yeepin̰ji-ak ŋa oziliy Buŋ iŋ gaaƴ toŋgo aman : « Darjin ɗo Buŋdi ! Darjin ɗo Buŋdi ! » 16 Kar min ŋa ottu ɗo wer ka Iisa, ŋa dersitu ɗo uŋji nam ŋa nooɗig uŋji keɗer ho ŋa oziliiga. Gem-ak min kiɗ ka Samari. 17 Hiyya, Iisa kaawtu aman : « Gee kuuk orok-ak okin̰co bal cale walla ? Kar kuuk parrik gay moo ? 18 Taloŋ kate, min okin̰co kuuk cale-aŋ, illa ŋa marte-aŋ di kaak yeep ozile Buŋ. » 19 Kar Iisa kaawiiji ɗo gem-ak aman : « Ucu, ɓaa kate. Imaanjiŋ kat jilin̰ciŋ. »

Ase ka Meennaw ta Buŋdi

(Matiye 24.23-28,37-41)

20 Min ŋaar-ak, *Pariziyenna indiig Iisa aman : « *Meennaw ta Buŋdi yaa ase kimin ? » Ŋaar gay telkiico aman : « Meennaw ta Buŋdi, taar asaaɗo ar maan kaak gee taliyo. 21 Gee kaawaaɗo aman : ‟ Taloŋ, ta anta ” wal ‟ Taar ko antare, ” asaan, ka seener, Meennaw ta Buŋdi, taar goy ko ɗatikko. »

22 Kar Iisa kaawiico ɗo maajirnay aman : « Wiktin yaa ase taat ku rakaan talin nun *Roŋ gemor ho ku talaanno, yoo ƴiriy rakki di oki. 23 Gee yaako kaawe aman : ‟ Taloŋ ŋaar ko aŋka ” wal ‟ Ŋaar ko aŋkare. ” Dakoŋ ɓaanno ho dakoŋ aaɗin̰coɗo. 24 Ka seener gay, nun Roŋ gemor, naa ase ar buŋ kaak irn̰aw cippit min baay yoo gale ka pati. 25 Kar gay, illa nun Roŋ gemor, naa taaɓiyen̰ ja dakina ho gee ku diŋka yaan poocindu. 26 Ƴiriy taat nun Roŋ gemor, naa yeepe-ak, taa kuuniye ar maan kaak asco ɗo geemir wiktin ta nabi Nowe. 27 Wiktin taar-at, gee tiyaw, ŋu siyaw ho ŋu oba daaɗi nam ƴiriy taat Nowe un̰jitu ɗo markab kaak tatiko. Hiyya, amay kuuk dakina paaytu ho kuuk ɓoka ɓoke teeyiig gee okin̰co. 28 Ampaa di oki, ɗo wiktin ta gem kaak ŋu koliy Loot : gee tiyaw ho siyaw, ŋu gidiya gamna ho ŋu imila gaminco ku gidiyir. Ŋu taata atay ho ŋu pina geray. 29 Kar gay, ƴiriy taat Loot amiltu min ɗo geeger ka Sodom*, Buŋ n̰okiico ak ta baruukiner, ho okin̰co, ŋa idiigu dakap. 30 Ampaa ko, wiktin taat nun Roŋ gemor, naa ase oki, taa kuuniye pa.

31 « Ƴiriy taar-at, gem kaak jammiya kara gediraaɗo un̰je atta ŋaa soke gamnay. Ansii di oki, kaak ɗeet ɗo morgoy sa yeepaaɗo geero. 32 Moyoŋ ɗo taat astit ɗo daaciy ta Loot.† 33 Gem kaak gooƴa ziy asa rawtin̰ji ho kaak rawtaag ziy asa jilin̰ji. 34 Nu kaawaako, ɗo aando taar-ata, ya gee seer weƴa ka daŋlil, ka rakki ŋuu icin̰ji ho ka rakki ŋuu rasin̰ji. 35 Ya daaɗ seer eygaw, ta rakki ŋuu icinti ho ta rakki ŋuu rasinti. [ 36 Ya gee seer ɓaa ɗo morgor, ka rakki ŋuu icin̰ji ho ka rakki gay ŋuu rasin̰ji. »]‡ 37 Kar maajirnay ku Iisa indiig aman : « Gem kol Rabbinni, maanna-aŋ yaa kuuniye momo ? » Ŋaar gay telkiico aman : « Ɗo wer kaak maan mattu-ak di, damaarlin paayiyo. »

18

Gay seriiner iŋ murgila

1 Min ŋaar-ak, Iisa deliico pey daŋla ɗo maajirnay a ŋuu salkiyguwe doo, ŋuu rasenno tak-tak. 2 Ŋa kaawiico aman : « Gin gem pa gay ɗukume seriiner ɗo geeger rakki. Ŋa karmayɗo Buŋ ho ŋa indaɗo*. 3 Ɗo geeger-ak, gin oki murgil rakki. Ta ɓaggiyji ɗo ka seriiner-aka. Ta sakkiyiiji aman : ‟ Gem kol tatkaw, baan̰u, talit kaawni iŋ adiner-aŋka. ” 4 Dees dakina zer ŋa poocaadi, kar min ŋaar-ak, ŋa osiig adiy aman : ‟ Ka seener, nu karmayɗo Buŋ ho nu indaɗo. 5 Iŋ taar-an oki, naati talin kaawti paa di. Yampa, daatko-an toɗdu wero. Ya nu talit kaawti, taan rasindu, naa gase kaar. ” » 6 *Rabbin Iisa gaayiitit ɗo kaawoy aman : « Taloŋ ja gay ɗukume seriiner kaak ɓagɗo botol-aŋka ! Diŋ sa ŋa talit kaaw ta murgil-anta. 7 Kar ya ŋuur kuuk Buŋ doɓtu alaaji ƴiriyo ho aando, maa di ŋa ɗukumiicoɗo seriine. Wala ŋaa taaye talin kaawco ? Ha’a, taayaaɗo. 8 Ka seener nu kaawaako, koɗok di Buŋ yaaco ɗukume seriin iŋ botilti. Kar maan rakki goya, wiktin ta nun *Roŋ gemor naa yeepe, naa gase gee kuuk gin imaan walla ? »

Daŋil ta Pariziyen̰cer iŋ ta gay obe miirir

9 Iisa deltu daŋla rakki ɗo gee kuuk tala ziŋkico a ŋu goy iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi ho ŋu talaag een̰co ar maan ka maala. Ŋa kaawiico aman : 10 « Ƴiriy rakki, gee seer un̰je salaane ɗo *ger ka Buŋdi. Ka rakki Pariziyen̰ce, ka rakki gay, gay obe miirir. 11 Pariziyen̰ce-ak teestu salkiye ɗo adiy iŋ ka peyin̰ji aman : ‟ Buŋdu, nu delaajiŋ barkine asaan nun arro gee kuuk kokinay, kuuk jookumo ho kuuk kokina miday wal daaɗ kara. Naan̰ ozile asaan nun arro gay obe miirir-aŋka. 12 Ɗo suugin rakki, nu ica sayamne menaw seera ho nu bera zakaane min gamnar okin̰co kuuk nu gasiyo. ” 13 Kar gay obe miirir-ak gay, peytu aaro ho ŋa oniig kaay. Ŋa rakaaɗo kocile tak-tak ka samaaner. Ŋa obiig goŋgumoy ho ŋa lokliktu aman : ‟ Buŋdu, tal aminduwir, nun gay zunuubinnar. ” » 14 Iisa gaayiitit pey ɗo kaawoy aman : « Ka seener nu kaawaako, ɗo wiktin taat gay obe miirir-ak yeeptu geero, Buŋ talga a ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji. Kar Pariziyen̰ce gay, ŋa poocga. Asaan ŋaar kaak jaala ziy, Buŋ yaa onin̰ji ho ŋaar kaak ona ziy gay, Buŋ yaa jaalin̰ji. »

Iisa iŋ koogina

(Matiye 19.13-15, Maark 10.13-16)

15 Ɗo wiktin taar-at, gee daarin̰ iyiig kooginco ku n̰aaɗa ɗo Iisa a ŋaaco lee pise, ŋaa barkiyin̰co. Min maajirna taliigu, ŋu leesiico ɗo gee-aku. 16 Kar Iisa gay koliig koogin-aku ho ŋa kaawtu ɗo maajirnay aman : « Rasoŋ koogin-aŋ yaadu ase. Dakon̰co toɗenno, asaan *Meennaw ta Buŋdi taar ɗo gee kuuk ar koogin-aŋku. 17 Ka seener nu kaawaako, ya waan kaak bal ooyin Meennaw ta Buŋdi ar mico, ŋa un̰jaaɗo tak-tak. »

Iisa iŋ gay gamnar

(Matiye 19.16-30, Maark 10.17-31)

18 Ɗo wer-ak, tatkaw ka *Yuudinnar rakki indiig Iisa aman : « Gem kol tacco, kiŋ kaak sellen̰, naa gine maman naa gase goye ka gaasɗo ? » 19 Iisa gay telkiiji aman : « Maa di ki koliin a nu sellen̰ ? Ginno gem kaak sellen̰ ɗo kiɗar, illa Buŋ keeji di. 20 Kiŋ ibingig *gaanuun kaak Buŋ bertu ɗo geemir : ‟ Kuŋ miday, dakoŋ kokinenno daaɗ kara ho kuŋ daaɗ oki, dakoŋ kokinenno miday kara, okiŋko, dakoŋ deenno gee, dakoŋ kokinenno gamna, dakoŋ raadenno iŋ siŋ ku gemor, beroŋ horoomin ɗo aginiyko. ” » 21 Gem-ak telkiiji aman : « Nu karmiyiig gaanuun-aŋ okin̰ji min nu kapak di. » 22 Min Iisa dortu pa-ak, ŋa kaawiiji aman : « Ɗakjiŋ pey maan rakki : ɓaa gidiyig gamnan̰ okin̰co ho ɗeeɗig gurus-ak ɗo pokirnar. Paa kat, kii leen̰ mallen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi. Kar asu, aaɗnu. »

23 Min gem-ak doriit kaaw-at, ŋa ƴiimiit wijeeney asaan ŋa gay gamnar. 24 Min Iisa taltu kadar gem-ak ƴiimit wijeeney-at, ŋa kaawtu aman : « Un̰je ka ɗo Meennaw ta Buŋdi, ŋaar raɗa ɗo gay gamnar ! 25 Ka seener, lokumo gediraaɗo taa bire min ɗo bee ka ripirrer. Kar ɗo gay gamnar gay, un̰je ɗo Meennaw ta Buŋdi yaaji gine pey raɗ paka. » 26 Gee kuuk cokiyaaga-ak kaawtu aman : « Di ampa-aŋ gay, waa yaa gase jile ? » 27 Iisa gay telkiico aman : « Maan kaak patiya kaƴco ku geemir, ɗo Buŋdi gay, ŋa melen̰ di. » 28 Hiyya, Piyer kaawiiji ɗo Iisa aman : « Kar nin kuuk rasig gaminni ho ni aaɗin̰ciŋ-aŋ gay ? » 29 Kar Iisa kaawiico aman : « Ka seener nu kaawaako, ya gem kaak rasig geriy, daaciy, siŋtay, aginiyji, kooginay ɗo saan ta *Meennaw ta Buŋdi-ak, 30 ɗo goye ka diŋka, ŋaa gase dakin paka, ho ɗo wiktin taat yaa ase neginda gay, ŋaa gase goye ka gaasɗo. »

Kaaw ta Iisa ɗo bi ka muutuy iŋ nooyin̰ji

(Matiye 20.17-19, Maark 10.32-34)

31 Min ŋaar-ak, Iisa koliig paliinna kuuk orok iŋ seer keeco ho ŋa kaawiico aman : « Cokiyoŋ, diŋ gi coona Zeruzaleem. Anner kat, gamin okin̰co kuuk nabiinna siirtu ɗo saan ta nun *Roŋ gemor-ak yaa ase uudinco. 32 Ŋuun berin ɗo pise ka gee kuuk Yuudinnaɗo, ŋuun warindu, ŋuudu samtiye ho ŋuudu pice uln̰a. 33 Ŋuun koocindu iŋ korɗiŋgo ho ŋuun deendu. Kar ƴiriy ta subbiŋkar gay, naa nooye. » 34 Kar paliinnay gay ibanno tak-tak maan kaak Iisa rakiy kaawe asaan ŋu cigilcot baat ta seener.

Coole ka noolol

(Matiye 20.29-34, Maark 10.46-52)

35 Wiktin taat kun̰ Iisa gaay ote ɗo geeger ka Zeriiko, gin nool kaak goy oce ɗo bit ka botildi. 36 Min ŋa doriig gee kuuk dakina biraw-ak, ŋa inditu maan kaak kuuniye. 37 Ŋu telkiiji aman : « Ŋa Iisa kaak min geeger ka Nazareet kat biraw. » 38 Hiyya, ŋa teestu koole aman : « Iisa *Roŋ ka Dawuud, tal aminduwir ! » 39 Gee kuuk ogir-ak, awn̰iiji aman : « Ha’, bugam ! » Kar ŋaar gay, gaaƴay jaala jaalen di aman : « Iisa, Roŋ ka Dawuud, tal aminduwir ! » 40 Iisa peytu ho ŋa kaawiico a ŋuuji iyin̰ji. Min ŋu iyiijiga, Iisa indiig aman : 41 « Ki raka naan̰ gine maa ? » Nool-ak telkiiji aman : « Gem kol Rabbiney, nu raka kin odinar yaa pile-aŋ di. » 42 Iisa gay telkiiji aman : « Odinan̰, ŋu piloŋ. Imaanjiŋ kat coolin̰ciŋ. » 43 Ta bite-aŋ di, odinay piltu. Min ŋaar-ak, ŋa aaɗiig Iisa ho ŋa oziliy Buŋ, ho gee okin̰co kuuk taliig maanna-ak, ŋuur oki oziliig Buŋ.

19

Iisa iŋ Zaase

1 Kun̰ Iisa un̰jitu ɗo geeger ka Zeriiko, kar ŋu bira iŋ uŋco. 2 Ɗo geeger-ak, gin gem rakki paa siŋji Zaase. Ŋa tatkaw ka gay obe miiri ho ŋa gay gamnar. 3 Ŋa bariya botol taat ŋaa talin̰ a Iisa kar waa. Kar gay, ŋa talgigɗo asaan ŋa geeram ho gee ginji dakina. 4 Hiyya, ŋa gaɗtu uŋda, ŋa coktu ka et kaak ŋu koliy sikomoor. Paa kat, ŋaa talin̰ Iisa ya ŋa biraw. 5 Min Iisa ottu ɗo wer-aka, ŋa jaaltu kaay ho ŋa koliig aman : « Zaase, paay koɗok. Ƴiriyta-aŋ illa nu ɓaa paaye gerko. » 6 Koɗok di, Zaase paaytu ho ŋa ŋaamiig Iisa iŋ galal. 7 Min gee okin̰co taltu pa-ak, ŋu teestu gujumjume aman : « Ha’, taloŋ gem-aŋ ɓaa paaye ɗo wer ka gay zunuubinnar-aŋka ! » 8 Min ŋaar-ak, Zaase peytu ɗo uŋji ka *Rabbin Iisa ho ŋa kaawiiji aman : « Gem kol Rabbiney, nun naa berin serip ta mallel ɗo pokirnar ho ya nu ic gurus ɗo gemor iŋ gaayo, naaji yeepin̰ dees pooɗi. » 9 Hiyya, Iisa kaawiiji aman : « Ƴiriyta-aŋ Buŋ as jilin̰ gee ku ger-aŋka, asaan Zaase oki min roŋ ku Ibraayim. 10 Ka seener gay, nun *Roŋ gemor as bariye gee kuuk rawte, naa jilin̰co. »

Daŋil ta sultan iŋ gay riyor

(Matiye 25.14-30)

11 Iisa gaayiitit pey ɗo daŋlay ɗo gee kuuk cokiyaaga, asaan ŋaar gaay ko ote Zeruzaleem ho gee pakira kadar *Meennaw ta Buŋdi taar asa ko. 12 Daŋlay-at aman : « Gin gem rakki baaco tiya meennaw. Ŋa raka ɓaa marti serek a ŋuu darjiyin̰ji sultan ɗo darrey, kar kat ŋaa yeepe.* 13 Paa ko, ŋa koltu min gay riyoy gee orok. Ŋa ɗeeɗiico tammin orok kuuk ŋu koliy ‛miin’† ho ŋa kaawiico aman : ‟ Ginoŋ iŋ ŋaar riyo nam ƴiriy taat naa yeepe. ” 14 Kar gee ku darrey gay elgigɗo. Paa ko, ŋu n̰aamtu gee ɗo aaroy, ŋuuji kaawe ɗo sultan kaak tatko aman : ‟ Gem-aŋ ni rakaagɗo kiini darjiyin̰ sultan. ” 15 Iŋ taar-ata oki, ŋu darjiyiiga ho ŋa yeeptu ɗo darrey. Min ŋa yeepe, ŋa koliig gay riyoy kuuk ŋa berco gurus-aku, ŋa raka tale maan kaak ŋu gastu min kuwa.

16 « Kaak awalle ɓaawtu ho ŋa kaawtu aman : ‟ Gem kol tacco, gurusji-aŋ iy pey een̰ji orok min kuwa. ” 17 Sultan-ak oziliig aman : ‟ Seese, kiŋke-aŋ gay riyor kaak samaane. Ɗo gamin kuuk sooɗ-aŋ sa, ki gaar zin̰ kadar naan̰ amniye. Ŋaar-ak, naan̰ diye tatkaw, kii goye kaaco ɗo geegirnay kuuk orok. ”

18 « Ka seeriŋkar ɓaawtu ho ŋa kaawtu aman : ‟ Gem kol tacco, gurusji-aŋ iy pey een̰ji beeƴ min kuwa. ” 19 Sultan gay oziliig aman : ‟ Seese, kiŋke-aŋ oki, naan̰ diye tatkaw, kii goye kaaco ɗo geegirnay kuuk beeƴ. ”

20 « Kar gay riyor ka pey astu ho ŋa kaawtu aman : ‟ Gem kol tacco, aŋ gurusji. Nu ɗuuniig iŋ n̰aŋguuna ho nu dummiyjiŋga. 21 Nu ginaajiŋ kolaw asaan kiŋ gem toŋgo. Ki soka gamin kuuk ki bal suuɗe tiŋgon̰‡ ho ki seɗa gamin kuuk ki bal luwin̰co. ”

22 « Sultan-ak kaawiiji aman : ‟ Taloŋ ja gay riyor kaak napkiyaaɗo-aŋka ! Naan̰ obe iŋ kaaw taat amil min ɗo bin̰. Ki iban kadar nun gem toŋgo. Nu soka gamin kuuk nu bal suuɗe tiŋgor ho nu seɗa gamin kuuk nu bal luwin̰co. 23 Ya ki iban pa-ak, maa di ki dummiygigɗo gurusdu wer ka dummaayner ? Ansii kat, ya nu yeepe naa gasin̰ gurusdu wee. ” 24 Kar ŋa kaawiico ɗo ŋuur kuuk goy eɗe-ak aman : ‟ Icoŋ tamma-ak minniney ho beron̰jiig ɗo ŋaar kaak gin orok-aka. ” 25 Kar ŋuur gay kaawiiji aman : ‟ Gem kol tacco, ŋaar gin ko tammin orok ! ” 26 Sultan-ak telkiico aman : ‟ Cokiyoŋ, naako kaawe, waan kaak gine, Buŋ yaaji gaaye min kuwa. Kar ŋaar kaak bal gineŋ gay, ka sooɗ kaak ŋa gintu oki, Buŋ yaaji imilin̰ji. 27 Kar adiner kuuk rakaaɗo a naa gine sultinco-ak gay iyonduug anne ho daaŋgu uŋtu. ” »

28 Min Iisa gaastu iŋ kaawoy, ŋa ogiriico, ŋu ictu botol taat coona Zeruzaleem.

Un̰je ka Iisa Zeruzaleem ar Sultan

(Matiye 21.1-11, Maark 11.1-11, Yaaya 12.12-19)

29 Wiktin taat Iisa gaay ote ɗo hellinnan kuuk ŋu koliy Betpaze iŋ Betani, moota iŋ koot ka Olibiyennar, ŋa tabirtu maajirnay seera. 30 Ŋa kaawiico aman : « Ɓaaŋ ɗo hellin ta uŋda antare. Ya ku ote, kuu gase roŋ ɗurkilal ɗuune. Ƴiriy rakki, waan bal n̰epin̰ji. Ipiroŋga ho iyoŋduuga. 31 Kar ya waan indaako aman : ‟ Maa di ku ipirig roŋ ɗurkil-aŋka ? ” Telkon̰ji aman : ‟ *Rabbin kat rakaaga. ” »

32 Maajirnay ɓaawtu ho ŋu gasiig gamin-ak uudin taat Iisa kaawiico. 33 Wiktin taat ŋu ipiriiga, maaniico ku ɗurkil-ak indiigu aman : « Maa di ku ipirig roŋ ɗurkilal-aŋka ? » 34 Ŋuur gay telkiico aman : « Rabbin kat rakaaga. » 35 Hiyya, ŋu iyiijig ɗo Iisa. Kar iŋ kesuunco ŋu siddiyiiga ho ŋu n̰epiig Iisa. 36 Wiktin taat Iisa ɓaawiy-ak, gee ɗeeraaji kesuunco§ uŋci. 37 Min ŋa paayiy min ɗo koot ka Olibiyennar ho ŋa gaay ko ote Zeruzaleem, maajirnay okin̰co iŋ dakinuwco-at alco gala. Ŋu teestu ozile Buŋ iŋ gaaƴ toŋgo ɗo gamin okin̰co kuuk ajbay ŋu taltu. 38 Ɗo ozilin̰co-ak, ŋu kaawiy aman : « Rabbin Buŋ yaa barkiyin̰ sultan kaak as iŋ siŋ kun̰ji ! Aapiye kuwa ka samaaner ho *darjin ɗo Buŋdi ɗo wer-aka ! »

39 Min gee-aku, gin *Pariziyenna daarin̰ kaawiiji ɗo Iisa aman : « Gem kol tacco, awin̰co ɗo maajirnan̰ a ŋuu bugume. » 40 Iisa gay telkiico aman : « Nu kaawaako, ya ŋuur kat bugume, dambay gay yaa kooleŋ kate. »

Iisa iŋ gee ku Zeruzaleem

41 Wiktin taat Iisa gaay ko ote ɗo geeger ka Zeruzaleem ho ŋa talaag ko, ŋa altu ɗo saan ta geen̰ji 42 aman : « Wayyayo, gee ku Zeruzaleem ! Ƴiriyta-aŋ ku bal ibine maman aapiy yaa ase ! Kar diŋ gay, aapiy taar-at cigilko, ku gediraaɗo gasinti. 43 Wiktin yaa ase taat adinko yaa pine durdurre, ŋuuko leyiŋko ɗatko nam ku gediraaɗo amile ho ŋuuko taasin̰iŋko. 44 Ŋuuko idiŋko dakap, kuŋko iŋ geegirko, yoo dambi rakki sa goyaaɗo ɗo giji, asaan ku bal ibinin wiktin taat Buŋ astu a ŋaako mogiŋko*. »

Atke ka gee kuuk suugiya ɗo ger ka Buŋdi

(Matiye 21.12-17, Maark 11.15-19, Yaaya 2.13-22)

45 Min ŋaar-ak, Iisa un̰jitu ɗo *ger ka Buŋdi ho ŋa teestu atkin̰ gee kuuk suugiya atta-aku. 46 Ŋa ɗiyiico aman : « Kitamne kaaw aman : ‟ Gerir, ŋaar gin ger ka salaaner. ”† Kar kuŋ gay ginig ger ka kokiniydi. »

47 Min ŋa atkiigu, kun kawta, Iisa ɓildiig gee ɗo ger ka Buŋdi. Kar gay, aginay ku darrer, agindaw ku gay satkiner iŋ ku gaanuundi bariya botol taat ŋuu deen̰ji. 48 Kar ŋu ibanno maman ŋuu obin̰ji asaan gee okin̰co cokiyaaga ho ŋu tala ko ŋaar di.

20

Izinne ta Iisa asa min momo ?

(Matiye 21.23-27, Maark 11.27-33)

1 Ƴiriy rakki, wiktin taat Iisa ɓildiy gee ɗo *ger ka Buŋdi ho ŋa gaariico Kabarre ta Gala, agindaw daarin̰ ɓaawiiji, ŋuur agindaw ku gay satkiner iŋ ku gaanuundi, iŋ aginay ku darrer oki. 2 Ŋu indiig aman : « Kaawni ja, waa berjiŋ botol taat ki giniy gamin-aŋku ? Izinne-an, ki gasit min momo ? » 3 Iisa gay telkiico aman : « Nun oki naako indiŋko, kar telkondu : 4 ‟ Waa n̰aamig Yaaya ŋa *batiziyiy gee ? Ŋa Buŋ walla, ŋu geen di ? ” » 5 Ŋu teestu meele benannico aman : « Kar giiji telkeŋ kat a maa ? Ya gi telkiji a ŋa Buŋ kat n̰aamga, ŋaate indinte pey aman : ‟ Maa di ku poociit kaawoy ? ” 6 Kar ya gi telke aman : ‟ Ŋu gee kat n̰aamga, ” gee kuuk okin̰co-aŋ yaate dawinte iŋ dambay ŋuute deente, asaan okin̰co, ŋu pakira kadar Yaaya, ŋaar nabiin̰ce. » 7 Hiyya, ŋu telkiiji ɗo Iisa aman : « Ni ibanno waan kaak n̰aamga. » 8 Kar Iisa gay kaawiico aman : « Di ŋaar-ak, nun oki gaaraakonno waan kaak berdu botol taat nu giniig gamin-aŋku. »

Daŋil ta gay gooƴe jineendi kuuk jookumo

(Matiye 21.33-46, Maark 12.1-12)

9 Ɗo wer-ak, Iisa deliico daŋil ɗo gee-ak aman : « Gin mee jineendi rakki. Ŋa taattu rezeŋ, ŋa rasig ɗo gay riyor a ŋuu gooƴin̰ji, kar ŋa ɗeettu marti ho ŋa taaytu. 10 Ɗo wiktin taat roŋ-ak nee, ŋa n̰aamtu gay riyor ɗo gee kuuk gooƴaaga a ŋuuji berin haginey. Kar gee kuuk gooƴaaga-ak, koocig gay riyor kaak ŋa n̰aamtu-aka ho ŋu atkiig pisin̰ji orok. 11 Kar mee jineendi-ak n̰aamtu gay riyor ka pey. Gee kuuk gooƴaaga-ak koociiga, ŋu wariiga ho ŋaar oki, ŋu atkiig pisin̰ji orok. 12 Ŋa n̰aamtu pey ka subbiŋkar. Ŋaar-ak oki, ŋu koociiga, ŋu awriiga ho ŋu acciig kara min ɗo jineendi. 13 Kar mee jineendi-ak osiig adiy aman : ‟ Di naa gine maman ? Naa n̰aame roŋ ka adir kaak nu elgiy dakina. Ŋaar-ak, ŋu karmiyin̰ji ! ” 14 Kar min gay gooƴindi-ak taliig roŋji ɓaaco-ak, ŋu kaawtu benannico aman : ‟ Taloŋ, aŋkar ko kaak ya tacco mate, jineen yaaji ɗake. Daanteŋga kar jineen yaate ɗake lote. ” 15 Hiyya, ŋu imiliig kara min ɗo jineendi ho ŋu deeyiiga. »

Min pa-ak, Iisa indiig gee kuuk cokiyaaga-ak aman : « Mee jineendi-ak yaa ginin̰co maman ? 16 Ŋa asa deen̰ gee kuuk gooƴaag jineen-aka ho ŋaa berin̰ ɗo gee ku pey. » Min gee-ak doriit kaawoy-at, ŋu kaawtu aman : « Tuɓina, maan ŋaar-aŋ, Buŋ yaa iyin̰jiɗo tak-tak ! » 17 Kar Iisa gay taliig ƴalaaŋ ho ŋa kaawiico aman : « Kitamne kaaw aman :

‟ Ŋa dambi kaak gay pinindi accitu,

Ŋaar ko gin dambi kaak taɓ ka gerdi. ”*

Kaaw-an baati maa ? 18 Ay gem kaak galji ɗo dambi-aŋka, ŋaa ƴiime karap-karap ho ya dambi-aŋ kat galji ɗo kaay gay, ŋaa rigin̰in̰ji dagiygay. »

Kappiye ka miirir

(Matiye 22.15-22, Maark 12.13-17)

19 Min Iisa gaasiit kaawoy, agindaw ku gaanuundi iŋ agindaw ku gay satkiner ibintu kadar Iisa deliit daŋlay-at, ŋa ceera loco. Min ŋaar-ak di, ŋu teestu bariye botol taat ŋuu obin̰ji. Kar gay, ŋu gina kolaw ɗo geemir. 20 Min pa-ak, ŋu gooƴa ko ŋaar di. Ŋu n̰aamiiji gee kuuk gina ziŋkico a ŋu sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi. Gee-ak raka obin̰ji iŋ kaawo a ŋuu gase botol taat ŋuu iyin̰ji ɗo uŋji ka guberneer kaak gin izinne. 21 Paa ko, ŋu indiig Iisa aman : « Gem kol tacco, ni iban kadar ɓildin̰jiŋ iŋ kaawnan̰, ŋuur ɗo botilco. Kiŋ isgicinno iŋ gee kuuk kaƴco jaale. Ki ɓilda gee iŋ seen ta Buŋdi. 22 Hadi kaawnin̰ ja, gaanuunte kaaw a gii kappiye miiri ɗo Sezaar, sultan ka tatik ka Room, wala gi kappiyaaɗo ? » 23 Kar Iisa gay ibiniit neenduwco ho ŋa kaawiico aman : 24 « Gaarondu ja tamma ka gurusdi. Kaa iŋ siŋ kuuk siir kuwa-aŋ gay ku waa ? » Ŋu telkiiji aman : « Ku Sezaar. » 25 Kar Iisa kaawiico aman : « Di ŋaar-ak, gamin ku Sezaar, beron̰jiig ɗo Sezaar, ho ku Buŋdi sa, beron̰jiig ɗo Buŋdi. » 26 Iŋ neenduwco-at oki, ŋu bal gase kaaw taat ŋuu obin̰ji ɗo uŋco ka geemir. Ɗo wer-ak, ŋu bugumtu dil, ŋu ajbiy ɗo telke kaak ŋa telkiico.

Kaawo ɗo bi ka nooyindi

(Matiye 22.23-33, Maark 12.18-27)

27 Min ŋaar-ak, gin gee daarin̰ ŋu kolaag *Sadusiyenna. Gee ŋuur-ak kaawa a gee ku mate, ŋuur nooyɗo. Ŋu ɓaawiiji moota ɗo Iisa 28 ho ŋu indiig aman : « Gem kol tacco, Muusa siirte ɗo gaanuunji aman : ‟ Ya gem ob daatko ho ŋa mat bal mico, siŋji yaa obin murgil-ata. Paa kat, taaji wee koogin ɗo siŋji kaak mate. ”† 29 Cokay, gin siŋta peesira. Ka aawo obtu daatko, kar ŋa mattu bal mico. 30 Ka seeriŋkar oki obiit daatko-ata. Ŋaar oki mattu bal mico. 31 Ka subbiŋkar oki paa di, nam okin̰co kuuk peesir-ak obiita ho ŋu mattu bal koogina. 32 Ba aar, daatko-at sa, menuwti gaastu. 33 Ɗo taar-an, kaawnin̰ ja, ɗo ƴiriy ta nooyindi, min kuuk peesir-aŋ ka moo taa gine daaciy ? Asaan kuuk peesir-aŋ okin̰co midiyti ! »

34 Iisa gay telkiico aman : « Gee ku diŋka, ŋuur obaw. 35 Kar gay, gee kuuk Buŋ berco botol a ŋuu goye ɗo duniin taat asa neginda ho kuuk asa nooye min ɗo muut-ak, ginno pey obe. 36 Gee ŋuur-ak mataaɗo tak-tak asaan ŋuu gine ar *ɗubal ku Buŋdi. Ŋuu gine koogin ku Buŋdi asaan ŋa nooyig nooye. 37 Ɗo bi ka nooyindi, Muusa gaarit waraŋ ɗo wiktin taat Buŋ bayniiji ɗo pompil kaak kobir ako. Ŋa koliig Buŋ aman : ‟ *Rabbine, kiŋ Buŋ ka Ibraayim, Buŋ ka Isaaka ho Buŋ ka Yakuub. ” 38 Ŋa Buŋɗo ka gee kuuk mate, kar gay, ŋa Buŋ ka gee kuuk goy mento. Asaan ɗo uŋji ka Buŋdi, gee ku subba-aŋ, okin̰co goy mento. » 39 Agindaw ku gaanuundi daarin̰ ictu kaawo aman : « Gem kol tacco, an kat kaawo. » 40 Min ŋaar-ak, ŋu bal gedire pey indin̰ tak-tak.

Masi iŋ sultan Dawuud

(Matiye 22.41-46, Maark 12.35-37)

41 Min pa-ak, Iisa kaawiico aman : « Maman gee kaawiy a Masi, ŋaar *roŋ ka Dawuud ? 42 Ya ŋa roŋ ka Dawuud, maa di sultan Dawuud meen̰ji kaawiy ɗo maktumne ta *Soom aman :

‟ Rabbin Buŋ kaawji ɗo Rabbiner aman :

As goy ɗo meedar

43 nam wiktin taat naaco gedire ɗo adinen̰,

ŋuu gine wer ka lee asin̰jiŋ. ”‡

44 Paa ko, Dawuud kolaag Masi-ak a ‟ Rabbiner ”. Di maman ŋaa gine roŋji ? »

Ɗo gaaƴiƴco agindaw ku Yuudinnar

(Matiye 23.1-36, Maark 12.38-40)

45 Ɗo wiktin taat gee okin̰co cokiyiy-ak, Iisa kaawiico ɗo maajirnay aman : 46 « Goyoŋ goɗom min agindaw ku gaanuundi kuuk el jaawe iŋ batik ku aginda ho el a gee yaaco ooye ɗo werin kuuk gee n̰umiyo. Ɗo geray ku salaaner, ŋu el goye uŋda ho ya ŋu kolig ɗo teendi, ŋu doɓa werin kuuk taɓ. 47 Ŋu tiyaag murgilgal iŋ neendaw. Kar ɗo salaanco sa, ŋu osa kaawin dakina, paa kat, gee yaa ozilin̰co. Ɗo bi ŋaar-ak ko, taaɓin tan̰co yaa gine raɗ pak ta gee okin̰co. »

21

Bere ka murgilal

(Maark 12.41-44)

1 Iisa jaaltu kaay ho ŋa taliig gay gamnar kuuk bera gurus ɗo Buŋdi. Gurusco-ak, ŋu leeyiig ɗo koopor ka goy ɗo *ger ka Buŋdi. 2 Ŋa taltu oki murgil rakki pokirin̰ca tak-tak. Ta bertu tammin seer kuuk bal baaco. 3 Kar Iisa kaawtu aman : « Ka seener nu kaawaako, murgil-an ber gurus dakina pakgig gee-aŋ okin̰co, 4 asaan ŋuur ber min gurusco kaak ɗaka maala. Kar murgil-an gay, iŋ pokurruwti, gurusti kaak nec taa tee ɗo menuwir, okin̰ji, ta berga. »

Ɗime ka ger ka Buŋdi

(Matiye 24.1-2, Maark 13.1-2)

5 Ɗo wer-ak, gee daarin̰ gay kaawa ɗo bi ka ger ka Buŋdi aman : « Taloŋ ja, ger-aŋ ŋu pinig samaanaw, ŋu siirig iŋ gamin kuuk gee bertu ɗo Buŋdi ho iŋ dambay kuuk samaane. » 6 Kar Iisa gay telkiico aman : « Okin̰co kuuk ku taliy-aŋ, wiktin yaa ase taat ŋuu ɗime, yoo dambi rakki kaak ŋu diytu ɗo giji sa goyaaɗo. »

Gamin kuuk gaara gaase ka duniiner

(Matiye 24.3-14, Maark 13.3-13)

7 Gee kuuk cokiyaaga-ak indiig Iisa aman : « Gem kol tacco, gamin kuuk ki kaawiy-aŋ yaa ase kimin ho kaawnin̰ ja maan kaak yaani gaare asin̰co ? » 8 Iisa gay telkiico aman : « Yaman pakiroŋ, dakoŋ rasenno ziŋkiko ŋuuko jagiŋko. Gee dakina yaa ase iŋ siŋdu ho ŋuu kaawe aman : ‟ Ŋa nun ko Masi ! ” wal ‟ Wiktin taar nec ko ! ” Kar kuŋ gay, dakoŋ icenno kaawco. 9 Ya ku dora gee kaawa ɗo bi ka gartar ho gee amila sawirnaw, dakoŋ barjilenno. Ka seener, gamin-aŋ yaa asen̰ ja, kar duniin gay gaasaaɗo misa. » 10 Kar Iisa kaawiico pey aman : « Darre iŋ darre asa taasin̰e ho sultan iŋ sultan oki asa taasin̰e. 11 Kiɗ asa azire liŋic. Meya iŋ raɗuwa yaa ase anne-anne ɗo kiɗin daarin̰. Gee yaa tale gamin kuuk isa kolaw ho gamin kuuk gaara gudurre ta Buŋdi kuuk asa min kuwa ka samaaner. 12 Kar gay, awal taat gamin-aŋ yaa ase, gee yaako obiŋko ɗo bi kanto, ŋuuko taaɓiyiŋko. Ŋuuko iyiŋko ɗo geray ku salaaner, ŋuuko un̰jiŋko daŋaayne, ŋuuko iyiŋko ɗo uŋco ka sultinniidi ho ɗo guberneernar. 13 Taaɓin taar-at yaako bere botol taat kuu kaawe seene ɗo bi kanto. 14 Min diŋka-aŋ, diyoŋ ɗo kaƴko, dakoŋ moyenno ɗo kaaw taat kuu imile kaƴko, 15 asaan nun naako bere lees ta gala ho iŋ ibine kaak nam adinko sa gediraaɗo yaako meeliŋko wala yaako telke. 16 Nam aginiyko, siŋtiko, jaamko ho royinko ku maaniikon di yaako sakkiyiŋko ɗo wer ka seriine. Minninko daarin̰, ŋuu deen̰co. 17 Gee dakina yaako ƴiliŋko ɗo saan tanto. 18 Kar gay, yoo duruwko rakki sa galaaɗo keɗer. 19 Goyoŋ bombo, zeeɗoŋ ɗo imaanko. Paa kat, kuu gase goye ka gaasɗo.

Zeruzaleem asa ide

(Matiye 24.15-21, Maark 13.14-19)

20 « Wiktin taat ku tala askirin leyig geeger ka Zeruzaleem, ibinoŋ kadar ŋa gaay ko ide. 21 Ɗo menaw ŋuur-ak, gee kuuk ɗo kiɗ ka Zuude, illa ŋuu gaɗe ɗo baƴco ku dambiniidi, kuuk ɗo geeger ka Zeruzaleem yaa amile koɗok yeero ho kuuk yeero un̰jaaɗo ɗo geegirdi. 22 Buŋ yaaco peyin ɗo kaƴco ɗo menaw ŋuur-aku, asaan gamin kuuk nabiinna siirtu ɗo makaatamnar as ɗo botilco. 23 Raɗco ɗo daaɗ kuuk iŋ aditco ho kuuk macpi ɗo menaw ŋuur-aku ! Gee ku darre-at yaa taaɓiye aale iŋ dapin̰ko ta Buŋdi. 24 Gee daarin̰, ŋuu deen̰co iŋ *seepinpan, daarin̰, ŋuu obin̰co ŋuu iyiin̰co ɗo darriniyco. Kar gee kuuk Yuudinnaɗo gay yaa icin̰ geeger ka Zeruzaleem, ŋuu gine ɗo ginin̰co nam wiktinco yaa bire.

Yeepe ka Roŋ gemor

(Matiye 24.29-31, Maark 13.24-27)

25 « Min ka samaaner, kuu talin̰ gamin kuuk gaara gudurre ta Buŋdi : ka pati, ɗo koyer, ɗo kaalnal. Ɗo kiɗar, barre yaa uce gulɓan̰-gulɓan̰ ho gee yaa dore hawin ta amiydi gidi-gidi-gidi nam gee kuuk ɗo adiy ka kiɗar okin̰co kellimco yaa amile ho kolaw yaa obin̰co. 26 Ya ŋu pakira ɗo gamin kuuk yaa ase ɗo adiy ka kiɗar-ak, kellimco amiliyo nam ŋu mataw, asaan gamin kuuk gin gudurre ka samaaner asa azire. 27 Kar kat, gee yaan talin nun *Roŋ gemor yaa ase ɗatik ucer iŋ gudurrer okintiti ho iŋ *darjiner. 28 Ɗo wiktin taat gamin-aŋ baynaw-ak, jaaloŋ kaƴko kuwa, asaan Buŋ gaay ko jiliŋko. »

Daŋil ta et kaak ŋu koliy pigiye

(Matiye 24.32-35, Maark 13.28-31)

29 Min ŋaar-ak, Iisa deliico pey daŋla aman : « Taloŋ ja *pigiye-aŋka ho atay okin̰co-aŋku. 30 Ya ku talaag ŋu eccaw, kuŋ maaniiko iban ko kadar kabuŋ gaaye. 31 Ampaa di kuŋko oki, ya ku talaag gamin-aŋ baynaw, ibinoŋ kadar *Meennaw ta Buŋdi gaay ko. 32 Ka seener nu kaawaako, gee ku diŋka-aŋ mataaɗo misan di, gamin-aŋ okin̰co yaa bayne. 33 Samaane iŋ kiɗa yaa sawle, kar kaawnar gay rawtaaɗo tak-tak. »

Goye ka mento

34 Kar Iisa kaawtu pey aman : « Yaman pakiroŋ ! Dakoŋ diyenno gelbinko leŋ-leŋ ɗo seendi di ho ɗo pikirre ta gamin ku duniiner. Ya ku gina ampa-ak, ƴiriy ta ɗukume seriiner yaako cokiŋko bordiko,* 35 ar boos kuuk ŋu sokig iŋ ribino. Ansii ko, gee kuuk goy ɗo adiy ka kiɗar okin̰ji, taaco ase loco. 36 Goyoŋ mento ho salkiyoŋ doo. Paa kat, kuu gase gudurre taat kuu pake min ɗo gamin okin̰co kuuk yaako ase ho kuu ɓaa ɗo uŋdu, nun *Roŋ gemor, bal sokan̰. »

37 Iŋ ƴiriyo, Iisa ɓildigiy gee ɗo ger ka Buŋdi. Iŋ aando gay, ŋa ɓaggiy wale kuwa ka koot ka Olibiyennar. 38 Kar iŋ kawtir wer dugus-dugus, gee okin̰co asgiy ɗo ger ka Buŋdi, ŋuu cokiyin̰ji.

22

Dee ka kaawor ɗo muut ta Iisa

(Matiye 26.1-5, Maark 14.1-2, Yaaya 11.45-53)

1 Iidin ta mappa kaak bal *gele taat *Yuudinna koliy *Paak gaay ko. 2 Agindaw ku gay satkiner ho iŋ agindaw ku gaanuundi bariya botol taat ŋuu deen̰ Iisa, kar ŋu gina kolaw ɗo geemir.

3 Ɗo wer-ak, *Seetanne un̰jiiji ɗo Zuudas kaak ŋu koliy oki Iskariyoot, ŋaar min paliinna ku Iisa kuuk orok iŋ seera. 4 Ŋa ɓaawtu ɗo agindaw ku gay satkiner iŋ agindaw ku gay gooƴe *ger ka Buŋdi ho ŋa kaawiico iŋ maman ŋaaco gaarin̰ Iisa, ŋuu obin̰ji. 5 Gee-ak, aawco gala ho ŋu kaawtu a ŋuuji bere gurus. 6 Hiyya, Zuudas ooytu ho ŋa teestu bariye botol taat maman ŋaaco gaarin̰ Iisa ɗo wiktin taat ya gee dakin ginno ja.

Iidiye ka iidin ta Paakdi

(Matiye 26.17-25, Maark 14.12-21, Yaaya 13.21-30)

7 Ƴiriy ta iidiner astu, ƴiriy taar-at, ŋu daggiy baar, ŋu gingiy tee ka *Paakdi. 8 Iisa n̰aamiig Piyer iŋ Yaaya. Ŋa kaawiico aman : « Ɓaaŋ ku ɓaate gine tee ka iidin ta Paakdi. » 9 Ŋuur gay indiig aman : « Ki raka a ni ɓaate gine tee momo ? » 10 Iisa telkiico aman : « Cokiyoŋ samaane, ya ku un̰jaw ɗo geegirdi, kuu ŋaame iŋ gem rakki icil jaliŋ ka amiydi. Aaɗoŋga ɗo ger kaak ŋaa un̰je. 11 Kaawon̰ji ɗo mee gerdi-ak aman : ‟ Tatkaw n̰aaminti a niin̰ inde wer kaak ŋaa tee tee ka iidiner iŋ maajirnay. ” 12 Kar ŋaako gaare ger berel ka gusuurdi, gamnay okin̰co goy ko. Eɗeŋ ko, kuute gine tee. » 13 Hiyya, maajirin ɓaawtu, ŋu gasiig gamin-ak uudin taat Iisa kaawiico ho ɗo wer-ak ko, ŋu gintu tee ka Paakdi.

Tee ka Paak ta marbinto

(Matiye 26.26-30, Maark 14.22-26, 1 Korentiyen 11.23-25)

14 Wiktin taat pat nectu ta teendi, Iisa goytu tee iŋ *paliinnay 15 ho ŋa kaawiico aman : « Min taaɓiner bal ase misa-aŋ, nu raka ja a illa gii tee sawa tee ka iidin ta Paakdi-anta. 16 Nu kaawiiko ampa-ak asaan min tee ŋaar-aŋ, nu tiyaaɗo pey tee ka iidin-anta nam ƴiriy taat Buŋ asiy gaare baat ta iidin-an ɗo Meennuwiy. » 17 Kar ŋa iciit *kordindi, ŋa deltu barkin ɗo Buŋdi ho ŋa kaawtu aman : « Obon kordindi-anta, kuu see, kuu ɗakguwe ɗo ziŋkiko. 18 Ka seener nu kaawaako, min diŋka-aŋ, nu siyaaɗo pey maam ku *bin̰di nam ƴiriy taat *Meennaw ta Buŋdi yaa ase. » 19 Kar ŋa ictu mappa, ŋa deliiji barkin ɗo Buŋdi, ŋa pirsiiga ho ŋa beriicog ɗo maajirnay. Kar ŋa kaawtu aman : « Ŋaar-aŋ zir kaak naa bere *satkin ɗo saan taŋko. Ginguwoŋ ansii kat kuu moyguwe bir. » 20 Min ŋu tee, ŋa beriico oki kordindi ar kaak ŋa beriico mappa ho ŋa kaawtu aman : « Kordindi-an gaara *Jamaw ta marbinto taat Buŋ asiy obe iŋ gee iŋ baarir kuuk min̰ ɗo saan taŋko. 21 Kar gay taloŋ, gem kaak asaadu isine pisinni ora ɗo parki. 22 Ka seener, nun *Roŋ gemor asa mate ar taat Buŋ kaawtu. Kar gay, raɗji ɗo gem kaak isindu ! » 23 Min Iisa kaawtu pa-ak, maajirnay teestu inde ziŋkico aman : « Waa kaak yaa ginin riy-anta ? »

Inde kaak a waa tatik paka

24 Min ŋaar-ak, maajirna teestu meele benannico a minninco-aŋ waa tatik paka. 25 Kar Iisa kaawiico aman : « Sultinnay ku duniiner goy kaaco ka geen̰co. Ŋu hokumiyaag geen̰co iŋ guwaane, kar ŋu raka pey a gee yaa kolin̰co a ‟ gay selliŋkaw ”. 26 Kuŋko-aŋ, dakoŋ ginenno ar ŋuura. Minninko, gem kaak tatik paka yaa tale ziy ar ŋa kapak, ho ŋaar kaak hokumiya yaa gine ar gay riyor. 27 Naako indiŋko : ya ɗo taŋko, gem kaak tiya kat tatko wala kaak iya tee ? Kaak tiyaw-ak ɗoo di ? Kar nun gay, nu goy ɗatikko ar gay riyor kaak iyaako tee. 28 Kuŋko-aŋ ko, wiktin taat taaɓin gasintu, ku balnu rasindu. 29 Ɗo saan taar-at ko, nun naako berin Meennaw ɗo pisiŋko ar Tanni Buŋ beriiduuta. 30 Paa kat, ku asiy tee ho kuu see iŋ nunu ɗo *Meennuwir. Ku asiy goye ar sultinnay, kuu ɗukume seriin ɗo tamba ta Israyeel taat orok iŋ seera. »

Iisa kaawa ɗo Piyer a ŋa asa tatire

(Matiye 26.31-35, Maark 14.27-31, Yaaya 13.36-38)

31 Iisa kaawiiji ɗo Simon Piyer aman : « Simon cokay samaane, Seetanne indig Buŋ a ŋaako dodiyiŋko ar ŋu dodiyiy *geme. 32 Kar nun gay indijiŋ Buŋ imaanjiŋ giniyɗo sooɗa. Kar wiktin taat Seetanne gecin̰ciŋ ko ho ki goy pey bombo ɗo imaanjiŋ, ɗeŋrig siŋtan̰ oki. » 33 Piyer gay kaawiiji ɗo Iisa aman : « Gem kol *Rabbine, ya ŋu un̰jaaciŋ daŋaayne wala ŋu diyaaciŋ oki, nun rasaacinno. » 34 Kar Iisa telkiiji aman : « Piyer, nu kaawaajiŋ ka seener, ƴiriyta iŋ aando-anta, kokir boogaaɗo di, kii tatire dees subba a ki ibinginno. »

Gurus, mokolle iŋ seepine

35 Min ŋaar-ak, Iisa indiig maajirnay aman : « Wiktin taat nu n̰aamiŋko ɗo riyor, ku bal soke ɗo pisiŋko wala gurus, wala mokolle, wala n̰ugira. Ɗo wiktin taar-at, maan arumko walla ? » Ŋuur gay telkiiji aman : « Ha’a ! Maan balni arme. » 36 Kar ŋa kaawiico aman : « Min diŋka-aŋ, kaak gin gurus, ŋa icga. Kaak gin mokolle oki, ŋa icta. Kaak ginno *seepin gay, ŋa gidiyit batkoy ho ŋaa gidiye seepine. 37 Kar nu kaawaako, kaaw taat ŋu siirtu ɗo Kitamner ɗo bi kanto yaa ase ɗo werti. Kaaw-at aman : ‟ Ŋu asa talin̰ ŋaar oki atta iŋ gee kuuk jookumo. ”* Ka seener, kaawin okin̰co kuuk ŋu siirtu ɗo bi kanto-ak gaay ko nece. » 38 Maajirnay kaawiiji aman : « Gem kol Rabbinni, aŋ seepinpan seera. » Iisa gay telkiico aman : « Rason kaaw-anta. »

Iisa ɗo koot ka Olibiyennar

(Matiye 26.36-46, Maark 14.32-42)

39 Min ŋaar-ak, Iisa amiltu iŋ maajirnay min ɗo geegirdi. Ŋu ɓaawtu ɗo koot ka Olibiyennar uudin ta ŋa ɓaggiyo. 40 Min ŋu ottu ɗo wer-ak, ŋa kaawiico aman : « Indoŋ Buŋ kuu goye bombo ya Seetanne gecaako, kuuji gedire. » 41 Kar Iisa etirtu minninco serek sooɗ, ŋa dersitu ho ŋa indiy Buŋ aman : 42 « Baaba, lociŋ-ak raɗɗo, etirit taaɓin-an minniner. Yampa, taa ginenno ar taat nun rakiyo, illa taat kiŋ rakiyo. » [ 43 Hiyya, *ɗubil ka Buŋdi bayniiji a ŋaa ɗeŋrin̰ji. 44 Iisa kelmoy amile nam ŋa tala aminda. Ɗo wer-ak, ŋa salkiytu iŋ gelbin rakki paa nam tiŋgoy etila cus-cus ar baar.]†

45 Min ŋa gaastu iŋ salaaney, ŋa uctu ho ŋa yeeptu wer ka maajirnay. Min ŋa ottu, ŋa gasiig ŋu weƴe asaan ŋu moya gamin okin̰co kuuk ŋu dortu ho kuuk yaa ase ba aaro. 46 Kar ŋa indiig aman : « Maa di ku weƴiyo ? Ucoŋ, indoŋ Buŋ kuu goye bombo ya *Seetanne gecaako. »

Obin̰ji ka Iisa

(Matiye 26.47-56, Maark 14.43-50, Yaaya 18.3-11)

47 Min Iisa kaawa misan di, tala kar gee asaw. Zuudas kaak min paliinna kuuk orok iŋ seer ogirco. Ŋa ɓaawiiji ɗo Iisa, ŋa baamiyiiga ho ŋa giniiji cuuɗ.‡ 48 Kar Iisa gay kaawiiji aman : « Zuudas, nun kaak *Roŋ gemor, iŋ cuuɗ-an di, ki isiniidu ! » 49 Min maajirin ku Iisa taltu maan kaak yaa kuuniye-ak, ŋu indiig aman : « Rabbine, ni asiɗin̰ gee-aŋ iŋ seepinpan walla ? » 50 Ek di rakki min maajirnay ku Iisa ceeptu seepiney, ŋa asiɗiig gay riyor kaak gina riy ɗo *mee satkiner ka tatko ho ŋa ɗukumiijit ɗeŋgey ta meeda. 51 Kar Iisa ictu kaawo aman : « Ha’a, paaɗo, goyoŋ werko rakki ! » Kar ŋa atiit ɗeŋge-at ɗo werti. 52 Min pa-ak, Iisa kaawiico ɗo agindaw ku gay satkiner, ku gay gooƴe ger ka Buŋdi ho *aginay ku Yuudinnar aman : « Ku astu iŋ seepinpan ho iŋ doŋkilay a kuun obindu, wala nu kokino ? 53 Nun sa goy doo iŋ kuŋko ɗo ger ka Buŋdi. Maa di ku obginno annere ? Kar diŋ gay, wiktin taŋko ase, taar taat gondikaw§ yaa gaare gudurriti. »

Tatire ka Piyer ɗo bi ka Iisa

(Matiye 26.57-58,69-75, Maark 14.53-54,66-72, Yaaya 18.12-18,25-27)

54 Min ŋaar-ak, ŋu obiig Iisa, ŋu iyiig ɗo ger ka mee satkiner ka tatko ho ŋu un̰jiig atta. Piyer gay aaɗaag min aaro, ɗatikco ɗukume. 55 Min ŋaar-ak, gee daarin̰ ŋaamtu ako ɗo wer ka berel ŋu ooriyo. Piyer oki goytu iŋ ŋuura. 56 Daatik rakki gay riyor taliig Piyer oora ako, ta taliig ƴalaaŋ ho ta kaawiico ɗo gee-ak aman : « Ha’, taloŋ gem-aŋ oki iŋ ŋaara ! » 57 Kar Piyer gay tatirtu aman : « Ha’a, nu ibingigɗo gem-aŋka. » 58 Jammiy sooɗ, gem ka pey taliiga ho ŋa kaawtu aman : « Kiŋ oki rakki min maajirnay ku Iisa ɗoo ? » Kar Piyer telkiiji aman : « Ha’a, nun min ŋuurro. » 59 Goytu kee, yaa gine ar pat rakki pa, kar gem rakki ka pey wakiliy di aman : « Ka seener gay, gem-aŋ, ŋaar goy iŋ ŋaara asaan ŋaar oki min kiɗ ka Galile. » 60 Kar Piyer gay telkiiji aman : « Hey kiŋke-aŋka, kaawon̰-an gay min momo ? » Min ŋa bal deen kaawoy misan di, kokir boogtu. 61 Ɗo wer-ak, Rabbin kolsiig Piyer ho ŋa taliig ƴalaaŋ. Hiyya, Piyer moyiit kaaw taat Rabbin kaawiiji aman : « Ƴiriyta iŋ aando-anta, kokir boogaaɗo di, kii tatire dees subba a ki ibinginno. » 62 Min ŋaar-ak, Piyer amiltu kara ho ŋa zugiig ale.

Ŋu koocig Iisa ho ŋu warga

(Matiye 26.67-68, Maark 14.65)

63 Gee kuuk gooƴaag Iisa ajimiyiiga ho ŋu koociiga. 64 Ŋu ɗuuniig odinay ho ŋu indiig aman : « Hey nabiin̰ce-aŋka, kaawnin̰ ja waa kaak men̰n̰in̰ciŋ* ! » 65 Kar ŋu wariig ko ware.

Iisa ɗo uŋco ka agindaw ku gay satkiner

(Matiye 26.59-66, Maark 14.55-64, Yaaya 18.19-24)

66 Min wer waltu, *aginay ku Yuudinnar n̰umtu, ŋuur agindaw ku gay satkiner iŋ agindaw ku gaanuundi. Kar gee kuuk gooƴaag Iisa-ak iyiicoga. 67 Min ŋu iyga, ŋu indiig Iisa aman : « Kaaw ta gaaƴan̰, ya kiŋ ko Masi kaak Buŋ doɓtu. » Ŋaar gay telkiico aman : « Ya nun kat ɗiyaako, ku amniyaanno, 68 ho ya nun kat indaako, ku yeepaaduɗo. 69 Kar gay, ɗak mena sooɗ di†, nun *Roŋ gemor yaa goye ɗo meeday ta Buŋ kaak gudurre okintit ɗo pisin̰ji. » 70 Ɗo wer-ak, okin̰co kaawtu aman : « Di pa-ak, kiŋ ko Roŋ ka Buŋdi walla ? » Ŋaar gay telkiico aman : « Kuŋ maaniiko kaawit ko a ŋa nunu. » 71 Hiyya, ŋu kaawtu benannico aman : « Maaniite cokiyit ko ta biy, wala gi raka pey saadine ! »

23

Iisa ɗo uŋji ka Pilaat

(Matiye 27.1-2,11-14, Maark 15.1-5, Yaaya 18.28-38)

1 Ɗo wer-ak, gee ku ɗukuma seriin-ak uctu okin̰co, ŋu iyiig Iisa ɗo uŋji ka guberneer Pilaat*. 2 Min ŋu iyiiga, ŋu diyiiji kaaw aman : « Ni gasig gem-aŋ as nigin darrini ho ŋa isinaag gee a ŋuu kappiyenno miiri ɗo Sezaar, sultan ka tatik ka Room. Ŋa gina ziy a ŋa Masi, ansi-ak a ŋa Sultan. » 3 Pilaat indiig Iisa aman : « Kiŋ ko sultan ka Yuudinnar walla ? » Iisa gay telkiiji aman : « Kiŋ meen̰jiŋ kaawit ko. » 4 Pilaat kaawiico ɗo agindaw ku gay satkiner ho ɗo gee kuuk dakin-ak aman : « Nun bal gase oorin taat naa obin̰ gem-aŋka. » 5 Kar gee kuuk diyji kaaw-ak wakiliy kon di aman : « Ŋa isinaag gee iŋ ɓildin̰ji, min kiɗ ka Galile yoo kiɗ ka Zuude okin̰ji nam ŋa astu anne. »

Iisa ɗo uŋji ka sultan Herood

6 Wiktin taat Pilaat dortu-ak, ŋa inditu aman : « Gem-aŋ min Galile walla ? » 7 Kar min ŋu kaawiiji a Iisa asa min ɗo kiɗ ka Galile ɗo wer kaak *Herood Antipaas goy kaaci, ŋa n̰aamiijiga. Ɗo menaw ŋuur-ak, Herood oki goy ɗo geeger ka Zeruzaleem. 8 Min ŋu ottu ho Herood taliiga-ak, alji gal aale asaan min awalle ŋa raka talin̰ji. Ŋa dor gee kaawa biy ho ŋa raka talin̰ ŋaa gine maan kaak ajbay. 9 Ɗo wer-ak, ŋa indiig iŋ kaawin dakina, kar Iisa gay bugum mayaat. 10 Agindaw ku gay satkiner iŋ ku gaanuundi sa goya. Ŋu diyiiji kaawin kuuk ooma. 11 Ɗo wer-ak, Herood iŋ askirnay wariiga. Ŋu isiiji batik taat samaane ho ŋu ajimiyiiga. Kar ŋu n̰aamiijig pey ɗo Pilaat. 12 Awalle Herood iŋ Pilaat, ŋuur adine ho ƴiriy taar-at di ŋu amirtu.

Ŋu iyiig pey Iisa ɗo uŋji ka Pilaat

(Matiye 27.15-26, Maark 15.6-15, Yaaya 18.39–19.16)

13 Min ŋu yeepig Iisa, Pilaat n̰umiig *Yuudinna iŋ aginduwco iŋ agindaw ku gay satkiner 14 ho ŋa kaawiico aman : « Ku iyduug gem-aŋka ho ku diyji kaawo a ŋa isinaag gee a wer yaa nige. Kar nu indig uŋko ho min kaawin okin̰co kuuk ku diyji, oorin rakki sa nu balji gase taat yaaji iye obe. 15 Herood oki balji gase oorin taat ŋaa obin̰ji. Paa ko, ŋa n̰aamiteŋga. Di ŋaar-ak, gem-aŋ ŋaar ginno oorin taat yaaji iye muutu. 16 Ansi-ak, naa koocin̰ji di kar naa pikin̰ji. » [ 17 Ɗo ay iidin ta *Paak, ɗo aadiney, Pilaat imilgiyco ɗo Yuudinnar gem rakki min ɗo daŋaayner.]† 18 Kar gay, okin̰co, ŋu teestu obe kuuri aman : « Daag gem-aŋka ho pikiniig Barabaas. » 19 (Barabaas gay, ŋu un̰jiig daŋaayne asaan ŋa barjilig gee ku geegirdi ho ŋa dee gemo.) 20 Pilaat gay, ɗo tan̰ji-at, ŋa raka pikin̰ Iisa. Ampaa ko, ŋa kaawiico paa ɗo gee kuuk dakin-aku. 21 Kar ŋuur gay kaawiy raɗa aman : « Ɗooɗig ka etor ! Ɗooɗig ka etor ! » 22 Ka subbiŋkar, Pilaat ictu pey kaawo aman : « Ŋaar nig maa di ? Yoo oorin rakki taat nec yaa iye muutuy oki, nu balji gase. Naa koocin̰ iŋ korɗiŋgo kar naa pikin̰ji. » 23-24 Kar ŋuur gay wakila di kaawe raɗa aman : « Ɗooɗig ka etor ! Ɗooɗig ka etor ! » Gaaƴco jaala jaalen di nam Pilaat giniicot taat ŋu rakiyo. 25 Ŋa pikiicog Barabaas ar taat ŋu inditu, ŋaar kaak barjilig gee ku geegirdi ho dee gemo. Kar Iisa gay, ŋa beriicog ɗo pise ka askirnar a ŋuuji gine taat gee-ak rakiyo.

Ɗooɗe ka Iisa ka etor

(Matiye 27.32-44, Maark 15.21-32, Yaaya 19.17-27)

26 Ŋu iyiig Iisa ɗo wer kaak ŋuu deen̰ji ho ŋu iciig et kaak ŋu ɗooɗin̰ kuwa. Ɗo botildi, ŋu ŋaamtu iŋ gem rakki pa siŋji Simon. Gem-ak min geeger ka Sireen‡ ho ŋa asa min yeero. Ŋu asiriig ŋaa icilin̰ et-ak ɗo goroy ho ŋaa aaɗin̰ Iisa. 27 Gee dakin aale aaɗaaga. Minninco goy oki daaɗ kuuk alaw ho kuuk marmilaw ɗo saan tan̰ji. 28 Iisa kolsiig daaɗ-aku ho ŋa kaawiico aman : « Kuŋ daaɗ ku Zeruzaleem, dakoŋ alenno lotu. Illa aloŋ ta maaniiko ho ta kooginko, 29 asaan wiktin yaa ase taat gee yaa kaawe aman : ‟ Galal ɗo moggan, ŋuur kuuk bal aawe wee ho kuuk bal bere popo tak-tak. ” 30 Ɗo menaw ŋuur-ak, gee yaa kaawe ɗo dambiniidi aman : ‟ Sollonni ɗo kaƴni ” ho ɗo kotat aman : ‟ Gootonni. ”§ 31 Ka seener, ya et kaak balan̰ kat ŋu doliyaag ampa-ak, kar kaak aaƴ gay ŋuu ginin̰ji maman ? »*

32 Ɗo werco-ak, ŋu iytu oki kokinay seera a ŋuu deen̰co iŋ Iisa. 33 Min ŋu ottu ɗo koot kaak ŋu koliy « Ɗawik ta kaar », ŋu ɗooɗig Iisa ka etor. Ŋu ɗooɗiig oki kokinay-aku : rakki ɗo meeday ho rakki gay ɗo n̰ugilay. 34 Min ŋu ɗooɗig Iisa, ŋa inditu tacco Buŋ aman : « Baaba, saamiyco ɗo gee-aŋku asaan ŋu ibanno maan kaak ŋu giniyo. » Kar askirna-ak ɗeeɗiit kesuun ta Iisa werin dakina ho ay gem di iciy taat galji. 35 Gee gay talaaga. Ŋuur agindaw ku Yuudinnar oki samtiyaaji aman : « Ŋa jil gee ku pey. Diŋ gay, ŋa jil ziy ka meen̰ji ya ŋaar kat Masi kaak Buŋ doɓtu kare ! » 36 Askirin oki samtiyaaji. Ŋu ɓaawiiji moota ho ŋu beriiji maam ku tooro 37 ho ŋu kaawiiji aman : « Ya kiŋ kat sultan ka Yuudinnar-ak, jil kat ɗoo zin̰ ! » 38 Kar ɗo et ka Iisa, ŋu ɗooɗ maan kuwa ɗo kaay kaak ŋu siirji aman : « Ŋaar-aŋ ko sultan ka Yuudinnar. »

39 Rakki min kokinay kuuk ŋu ɗooɗtu-ak wariig Iisa aman : « Kiŋke-aŋ ɗoo ko kaawa a ki Masi kaak Buŋ doɓtu-aka ! Jil zin̰ ho kiini jile oki ! » 40 Kar kokin ka seeriŋkar-ak gay leesiiji ɗo giji aman : « Ginte-aŋ, ŋu obinte ŋuute deente ar ŋaara. Kiŋ ginno kolaw ɗo Buŋdi walla ? 41 Tante-an taar ɗo botilti asaan ŋuute deente ɗo maan kaak gi gintu. Kar ŋaar-aŋ gay nig maa ? » 42 Kar ŋa kaawtu pey aman : « Gem kol tacco Iisa, dakin rawtinno ɗo wiktin taat ki asiy teen meennuwin̰. » 43 Iisa gay telkiiji aman : « Ka seener nu kaawaajiŋ, ƴiriyta-aŋ di, ki ɓaa goye ɗo janni iŋ nunu. »

Muut ta Iisa

(Matiye 27.45-56, Maark 15.33-41, Yaaya 19.28-30)

44-45 Wiktin taat pat nectu ƴiriyo, ta mattu. Wer astu gondiko ɗo kiɗ okin̰ji nam pat subba ta maako. Ɗo *ger ka Buŋdi sa, zimilla kuuk ŋu ɗuuntu ɗo botol taat un̰ja ɗo wer kaak *cawar aale eertu min ɗatko min kuwa yoo keɗer. 46 Hiyya, Iisa kooltu raɗa aman : « Baaba, nu diyit ruwwiner ɗo pisin̰ciŋ. » Kar min ŋa kaawtu pa-ak di, ŋa mattu. 47 Min tatkaw rakki ka askirin ku Room taliig gamin okin̰co kuuk kuuniy-ak, ŋa oziliig Buŋ ho ŋa kaawtu aman : « Way, ka seener, gem-aŋ bal nige maan tak-tak ! » 48 Ɗo wer-ak, goy gee dakina kuuk as tale maan kaak kuuniye. Min ŋu totirtu, ŋu deliig goŋguminco min nige kaak aditco nigtu. 49 Roynay ku Iisa okin̰co ho iŋ daaɗ kuuk aaɗig min Galile-ak peytu serek ho ŋu taliy maan kaak kuuniya-aka.

Un̰je ka Iisa ɗo maginer

(Matiye 27.57-61, Maark 15.42-47, Yaaya 19.38-42)

50-51 Ɗo wer-ak, gin gem rakki ŋu kolaag Yuusup. Ŋaar min geeger ka *Yuudinnar kaak ŋu koliy Arimate. Gem-ak goyin̰ji samaane ho ŋa sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi. Ŋa era ase ka *Meennaw ta Buŋdi. Ŋaar min *aginay ku Yuudinnar, kar gay, ŋa bal ooye ɗo kaawco ho ɗo maan kaak ŋu gintu. 52 Ŋa ɓaawtu gasin̰ Pilaat ho ŋa indiig zi ka Iisa. 53 Kar ŋa paayiig min ka etor, ŋa maliyiig iŋ kapanne ho ŋa ɓaawtu un̰jiig ɗo magin taat ŋu doɗɗitu ka dambar. Magin-at, yoo momte rakki oki ŋu balti diye. 54 Ƴiriy taar-at ta siye ka ziŋkar asaan ƴiriy ta *sabitdi gaay ko. 55 Daaɗ kuuk as min Galile iŋ Iisa-ak aaɗiig Yuusup min aaro. Ŋu taliit magin-ata ho maman ŋu ɗeeriig Iisa. 56 Kar ŋu yeeptu ɗo geriyco ho ŋu teestu siye gamin kuuk ŋuuji ooye ɗo momtey ka Iisa : itir iŋ sewe. Kar gay, iŋ ƴiriy ta sabitdi, ŋu bal ɓaawe ɗo maginer, ŋu eeltu geero uudin taat *gaanuun kaawtu.

24

Nooye ka Iisa

(Matiye 28.1-10, Maark 16.1-8, Yaaya 20.1-10)

1 Iŋ ƴiriy ta dumaas, wer dugus-dugus, daaɗ-ak sokiig gamin kuuk ŋu siytu a ŋuuji ooye ɗo ziy ka Iisa ho ŋu ɓaawtu ɗo bit ka maginer. 2 Min ŋu ote, ŋu gasig dambi kaak ŋu goottu magin-ak tuŋkil serpiya. 3 Ŋu un̰jitu ɗo maginer, kar ŋu bal gasin̰ zi ka *Rabbin Iisa. 4 Ŋu ajbiytu nam ta bico sa amallo. Ɗo wer-ak, tala kar gee seer kesuunco irn̰a pit-pit bayniico. 5 Daaɗ-ak kolaw obiigu nam ŋu onig kaƴco. Kar gee-ak kaawiico aman : « Maa di ku bariyiy gem kaak goy mento min ɗatik ta gee kuuk mate ? 6 Ŋaar kawwi ɗo maginer, ŋa nooye. Pakiroŋ ɗo kaaw taat ŋa kaawiiko wiktin taat ŋa goyiy Galile. 7 Kaaw-at aman : ‟ Illa nun *Roŋ gemor, ŋuun berin ɗo pise ka gee kuuk jookumo. Ŋuun ɗooɗin ka etor ho ƴiriy ta subbiŋkar gay, naa nooye. ” »

8 Hiyya, daaɗ-ak moyiig kaawin kuuk Iisa kaawiico. 9 Ŋu yeeptu min ɗo maginer ho ŋu osiicog gamin okin̰co kuuk ŋu taltu ɗo paliinna kuuk orok iŋ rakki ho ɗo gee okin̰co kuuk aaɗig Iisa. 10 Daaɗ kuuk iyiit kabarre ɗo paliinnar-ak, ŋuur Mariyam ta min geeger ka Magdala, Zaan, Mariyam atan̰ Zaak ho iŋ daaɗ daarin̰ ku pey. 11 Kar min paliinna-ak doriit kabarre-at, ɗo tan̰co a wal daaɗ-ak osa kaawin kuuk bal baaco diŋ ga. Paa ko, ŋu baltu amniyin̰co. 12 Kar Piyer gay uctu, ŋa iciig gaɗi ŋa ɓaawtu ɗo maginer. Min ŋa ottu, ŋa ƴogiltu ho ŋa taltu jarɗaɗ di goy keeco. Ɗo wer-ak, ŋa ajbiytu tak-tak. Hiyya, ɗo yeepin̰ji ŋa osiig kat adiy ɗo maan kaak kuuniye.

Maajirna seer ɗo botol ta Emayuus

(Maark 16.12-13)

13 Ɗo ƴiriy taar-at di, maajirna seer ku Iisa ɓaa ɗo hellin taat ŋu koliy Emayuus. Hellin-at, min Zeruzaleem yaa nece ar kilomeetir orok. 14 Ɗo botildi ŋu kaawiy benannico ɗo gamin okin̰co kuuk kuuniye. 15 Wiktin taat ŋu kaawiyo ho ŋu meeliy-ak, Iisa meen̰ji jorkiigu ho ŋa toliyiy iŋ ŋuura. 16 Maajirna-ak talaaga, kar gay, maan toɗco ŋuu ibinin̰ji. 17 Iisa indiig aman : « Ku meela ɗo bi ka moo botildi ? » Ɗo wer-ak, ŋu peytu ɗut ho ŋu ƴiimiit wijeenco. 18 Rakki minninco siŋji Kileyopaas telkiiji aman : « Min gee kuuk goy Zeruzaleem, kiŋ keejiŋ di ibingigɗo gamin kuuk kuuniy ɗo menaw-aŋku walla ? » 19 Iisa indiig aman : « Ŋuur maa ? » Ŋuur gay telkiiji aman : « Maan kaak asji ɗo Iisa ka min Nazareet ! Ŋaar nabiin̰ce tatiko. Ɗo uŋji ka Buŋdi ho ɗo uŋco ka gee okin̰co, ŋa gaarit gudurrey iŋ gamin kuuk ŋa giniyo ho iŋ kaawin kuuk ŋa kaawiyo. 20 Aginduwte ku gay satkiner iŋ aginiyte ku darre berig ɗo pise ka agindaw ku Room a ŋuu obin̰ji, ŋuuji diye kaawo ho ŋuu deen̰ ka etor. 21 Zer nin pakir a wal ŋaar ko kaak asa jilin̰ gee ku Israyeel min adinco. Kar taar gay bal ase pa, ho diŋ gay gin ko menaw subba min gamin-aŋ kuuniytu. 22 Illa gay daaɗ daarin̰ minninni iyinti kaawin kuuk ajbay. Ŋu sak bit ka maginer, 23 kar ŋu bal gasin̰ ziy ka Iisa. Ŋu asinti kaaw a *ɗubal ku Buŋdi bayinco ho ŋu kaawiico a ŋa goy mento. 24 Minninni, daarin̰ ɓaawtu ɗo maginer ho ŋu gasiig gamin-ak uudinco ar taat daaɗ-ak kaawiico. Kar ŋaar gay, ŋu bal gasin̰ji. » 25 Hiyya, Iisa kaawiico aman : « Kuŋ maa di kaƴko ɗibirtu ampa ? Kaawin okin̰co kuuk nabiinna iyiiko-aŋku, maa di ŋu un̰jigikonno koɗok ? 26 Ka seener, nabiinna kaaw a illa Masi kaak Buŋ doɓtu yaa taaɓiyen̰ ja ampa, kar kat, ŋaa un̰je ɗo *darjiney. » 27 Kar Iisa gaariico baaco ta kaawin kuuk ŋu siirtu ɗo saan tan̰ji. Ŋa teestu iŋ makaatamna ku Muusa iŋ ku nabiinnar nam ŋa gasiit Kitamne okintiti.

28 Wiktin taat ŋu gaay ote ɗo hellin taat maajirna-ak ɓaayiyo, Iisa gintu ar ŋa bira iŋ uŋji. 29 Kar ŋuur gay toɗiiji aman : « Ha’a, gem kol siŋte, as iŋ nini asaan pat-an ɗeete. » Hiyya, Iisa ooytu ho ŋa ɓaawtu goye iŋ ŋuura. 30 Wiktin taat ŋu goyiy keɗer ɗo teendi, ŋa ictu mappa ho ŋa deltu barkin ɗo Buŋdi. Ŋa pirsiiga ho ŋa ɗeeɗiicoga. 31 Ɗo wer-ak odinco piltu kate ho ŋu ibiniig Iisa. Kar ta bite-aŋ di, ŋa sawiltu min ɗo uŋco. 32 Min pa-ak, ŋu kaawtu benannico aman : « Min ŋa kaawiite ɗo botildi ho ŋa gaariite baat ta Kitamner-at, kaaw-at eruwgintenno walla ? »

33 Koɗok di, ŋu uctu ho ŋu yeeptu Zeruzaleem. Ŋu gasiig *paliinna kuuk orok iŋ rakki n̰um iŋ een̰co. 34 Maajirna-ak, kaawiico ɗo ŋuur kuuk asa min hellin ta Emayuus-ak aman : « Ka seener, *Rabbin nooye ! Ŋa bayinji ɗo Simon. » 35 Kar maajirin ku seer-ak osiico oki maan kaak kuuniyco ɗo botildi ho maman ŋu ibiniig Iisa ɗo wiktin taat ŋa pirsiig mappa.

Bayne ka Iisa ɗo maajirnay

(Matiye 28.16-20, Maark 16.14-18, Yaaya 20.19-23, Akt 1.6-8)

36 Wiktin taat ŋu kaawa misan di, tala kar Iisa goy ɗatikco ho ŋa kaawiico aman : « Aapiye, taa goye iŋ kuŋko ! » 37 Ɗo wer-ak, ŋu raastu ho kolaw obiigu, ŋuur a wal ta kelmo. 38 Kar Iisa gay kaawiico aman : « Maa di ku barjiliyo ho aditko gintu seera ? 39 Taloŋ pisindu ho asindu. Ka seener ŋa nunu ! Diironnu ho kuu tale asaan kelim taar bal gine kuma wala kaaso ar ku taliy nun gintu-aŋka. » 40 Min ŋa kaawiico pa-ak, ŋa gaariico pisin̰ji iŋ asin̰ji. 41 Alco gala ho ŋu ajbiytu tak-tak, kar iŋ ajbiyin̰co-ak oki, ŋu bal amniye loci. Paa ko, Iisa indiig aman : « Ku gin maan ka teendi walla ? » 42 Ŋuur gay aman : « Hii, ni gine. » Kar ŋu persiiji boos ka bike. 43 Iisa iciiga ho ŋa teeyig uŋco. 44 Kar ŋa kaawiico aman : « Aan taat nu kaawiiko wiktin taat nu goyiy iŋ kuŋko : Gamin kuuk siir ɗo bi kanto ɗo *gaanuun ka Muusa, ɗo makaatamna ku nabiinnar ho iŋ ta *Soom, okin̰co yaa asen̰ ja uudinco. » 45 Ɗo wer-ak, Iisa piliig kaƴco ho ŋu ibiniit kat baat ta Kitamner. 46 Ŋa kaawiico aman : « An kaaw taat siir ɗo Kitamner : ‟ Illa Masi yaa taaɓiyen̰ ja, ŋaa mate, kar ƴiriy ta subbiŋkar gay ŋaa nooye min ɗo muuti. ” 47 Paa kat, gee yaa gaare Kabarre ta Gala iŋ siŋ kun̰ji min Zeruzaleem yoo adiy ka kiɗar okin̰ji. Kabarre-at a ŋuu ibinin̰ nigin̰co, ŋu poocin̰ goyin̰co kaak samaanno ho Buŋ yaaco saamiyin̰ zunuubinnico. 48 Kuŋ kon di gee kuuk talig gamin-aŋ iŋ odinko. 49 Kar nun meendu yaako n̰aame maan kaak Tanni kaawtu a ŋaako bere. Kuŋ gay, goyoŋ ɗo geeger-aŋ di nam gudurre taat asa min kuwa* yaako miiniŋko. »

Iisa coona ka samaaner

(Maark 16.19-20, Akt 1.9-11)

50 Min ŋaar-ak, ƴiriy rakki Iisa imiliig maajirnay min ɗo geeger-aka, ŋa iyiig moota iŋ hellin ta Betani. Ɗo wer-ak, ŋa jaaltu pisin̰ji ho ŋa barkiyiigu. 51 Wiktin taat ŋa barkiyiigu-ak di, ŋa etirtu minninco ho Buŋ coonig ka samaaner. 52 Ɗo wer-ak, ŋu abdiyiiga, kar ŋu yeeptu Zeruzaleem iŋ galal dakina. 53 Min ŋu yeepe, ŋu ɓaggiy ɗo *ger ka Buŋdi ho ŋu oziliiga.

* 1:5 ‛gay satkiner ku Abiya’ : Min wiktin taat Dawuud goy sultan, ŋu ɗeeɗig gay satkiner werin orok seer iŋ pooɗ (24). Ɗo wiktin taar-at, Abiya tatkaw ka gay satkiner ka porpoɗiŋkar. Kar min gay satkiner okin̰co, werco kaak rakki asgiy gine riy ɗo ger ka Buŋdi menaw peesira, kar ŋu rasit kamin ɗo een̰co. Zakariya gay, ŋaar gay satkiner min gee ku Abiya.

† 1:14 ‛aaciye’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛dagine’.

‡ 1:54 ‛mogig’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛sakuwig’.

* 2:11 ‛geeger ka Dawuud’ : geeger-ak, ŋaar geeger ka Beteleyem, wer kaak ŋu weeyig Sultan Dawuud.

† 2:23 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 13.2,12.

‡ 2:24 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 12.8.

§ 2:38 ‛jile ka Zeruzaleem’ : Ɗo wiktin taar-at, Yuudinna dakina pakira kadar Buŋ yaaco n̰aame Masi kaak yaa jilin̰co min ɗo pise ka gee ku Room.

* 3:4 Wer ka gase kaawor ɗo Malasi 3.1.

† 3:6 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 40.3-5.

‡ 3:29 ‛Iisa’ : Iisa ŋaar-aŋ, ŋa Iisa Masiɗo, ŋa gem ka pey.

* 4:4 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 8.3.

† 4:8 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 6.13.

‡ 4:11 ‛acume’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛okume’.

§ 4:11 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 91.11-12.

* 4:12 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 6.16.

† 4:19 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 61.1-2.

‡ 4:25 Wer ka gase kaawor ɗo 1 Ruwa 17.1.

* 5:2 ‛Gay cabindi’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛gay dee boosir’.

† 5:3 ‛ɗo goŋgumor’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛bi joorner’.

‡ 5:13 ‛diriiga’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛ecimiiga’.

§ 5:14 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 14.2-32.

* 6:14 ‛Piyer’ : Siŋ ŋuur-aŋ ɗiya a ‛dambi’.

* 7:27 Wer ka gase kaawor ɗo Malasi 3.1.

† 7:37 ‛gazzaz wic-wic’ : gazzaz-ak, ŋu siyig iŋ dambay kuuk ŋu koliy ‛albaatir’.

‡ 7:38 ‛ta jopintu iŋ alinti ɗo aaroy ta Iisa’ : Ɗo aadin ta Yuudinnar, ya ŋu tiyaw, ŋu daŋlaw, asin̰co gay iŋ aaro.

§ 7:41 ‛tammin miy beeƴ’ : Tamma rakki nec iŋ gurus kaak gem gasiy ɗo el ta riyor.

* 8:5 ‛Wiktin taat ŋa luwiy-ak’ : Luw taar-at, ŋu dawiig dawe ar ginte liyiy buur.

† 8:8 ‛roŋ miya’ : Ɗo darre ta Israyeel, ya ganduulic rakki wee roŋ miya, ŋaar-ak, ŋa samaan paka.

‡ 8:10 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 6.9.

* 9:5 ‛kokoŋ burintal kuuk ɗo asiŋko’ : Pa-ak gaara kadar ya gee ku geeger-aŋ jag min botol ta samaane sa, ɗo gaaƴiƴco.

† 9:14 ‛gee alip beeƴ pa’ : Daaɗi iŋ koogin gay, ŋu bal osin̰co.

‡ 9:53 ‛ŋa bira Zeruzaleem’ : Gee ku Samari, ŋuur adinco ku Yuudinnar min iŋ elgina. Ŋu rakaaɗo a gee kuuk min Galile yaa bire min ɗo kiɗco ya ŋu ɓaa Zeruzaleem.

§ 9:55 Iŋ kaaw ta Grek, ɗo makaatamna daarin̰ kuuk awalle, ŋu siir ɗo wer-aŋ aman : « Iisa kaawiico aman : ‟ Ku ibanno maan ruwwinir ta un̰jiko ku kaawiy ampa. Asaan nun Roŋ gemor, nu bal ase taat naa idin̰ gee, nu as taat naa jilin̰co. ” »

* 10:3 ‛pulkina’ : Werin daarin̰, ŋu kolaag a ‛kulkina’ wala a ‛pilgay’.

† 10:12 ‛geeger ka Sodom’ : Gee ku geeger-ak goy ɗo wiktin ta Ibraayim. Buŋ idiig geegirco asaan goyin̰co jookum aale (Zeneez 19.24-28).

‡ 10:27 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 6.4-5.

§ 10:27 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 19.18.

* 10:32 ‛gem rakki kaak min caar kan̰ Lebi’ : Gee ŋuur-ak gaayaag gay satkiner ɗo Ger ka Buŋdi.

† 10:35 ‛tammin seer’ : Tamma rakki nec iŋ gurus kaak gem gasiy ɗo el ta riyor.

* 11:15 ‛Belzebuul’ : Ŋuur siŋ ku rakki ku Seetanner.

† 11:29 ‛Yuunus’ : Ŋaar nabiin̰ce kaak Buŋ n̰aamtu ɗo gee ku Niniib a ŋuu jipte goyin̰co. Wer ka gase kaawor ɗo maktumne ta Yuunus.

‡ 11:31-32 ‛sultin̰ca taat asa min watiine’ : Sultin̰ca-at, ta min Seeba. Ta as talin̰ Selemaan wiktin ta ŋa goyiy sultan ka Israyeel (1 Ruwa 10.1-10).

§ 11:42 ‛ŋuur kuuk ɗiyaw’ : Iisa kaawa ɗo bi ka tapir rakki kaak ŋu kolaag ‛menthe’ iŋ nassarin̰ca wala ‛naana’ iŋ sogiŋga.

* 11:42 ‛ŋuur kuuk aawa gala’ : Iisa kaawa ɗo bi ka tapir rakki kaak ŋu kolaag ‛rue’ iŋ nassarin̰ca.

† 11:44 Ɗo aadin ta Yuudinnar, ya gem n̰epiɗ magine, ŋa cawarro ɗo uŋji ka Buŋdi ho salaaney oki, Buŋ ooyaatɗo.

‡ 11:51 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 4.8, 2 Kronik 24.20-22.

* 12:32 ‛ŋaako berin Meennaw, kuu hokumiye iŋ ŋaara’ : Taloŋ oki ɗo Luk 22.29.

† 12:53 Wer ka gase kaawor ɗo Mise 7.6.

‡ 12:54 ‛gale ka pati’ : Ɗo darre ta Israyeel, buŋ liya uca iŋ gale ka pati.

* 13:9 ‛weeno’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛zootira’ wala ‛daayum’.

† 13:15 ‛saayne’ : Werin daarin̰, ŋu kolaat a ‛ɗeŋgile’.

‡ 13:35 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 118.26.

* 15:16 ‛keckile’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛goddo’.

* 17:29 ‛geeger ka Sodom’ : Gee ku geeger-ak goy ɗo wiktin ta Ibraayim. Buŋ idiig geegirco asaan goyin̰co jookum aale (Zeneez 19.24-28).

† 17:32 ‛daaciy ta Loot’ : Daaciy ta Loot raɓiltu marlo asaan Buŋ kaawtit a ta kolsaaɗo ho taar gay kolse (Zeneez 19.26).

‡ 17:36 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

* 18:2 ‛indaɗo’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛inadɗo’ wala a ‛jaalayɗo’.

* 19:12 Ɗo aadin ta gee ku Room, ŋa sultan ka tatik kat darjiya sultinnay ɗo kiɗinco.

† 19:13 ‛miin’ : Miin rakki, ŋa gurus kaak gem gasiy ɗo mena miya ku riyor.

‡ 19:21 ‛tiŋgon̰’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛wer erindin̰’.

§ 19:36 ‛ɗeraaji kesuunco’ : Awalle ɗo darre ta Israyeel, ya gem kaak siŋji alaw kat biraw, gee ɗeeraaji kesuunco wala zimilla ɗo botildi. Ŋaar-ak gaara kadar gem-ak, ŋu talaag ar sultan.

* 19:44 ‛mogiŋko’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛sakuwiŋko’.

† 19:46 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 56.7.

* 20:17 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 118.22.

† 20:28 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 25.5-10.

‡ 20:43 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 110.1.

* 21:34 ‛bordiko’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛gugal’.

* 22:37 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 53.12.

† 22:44 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

‡ 22:47 ‛ŋa giniiji cuuɗ’ : Ɗo aadin ta Yuudinnar, ya ŋu ooya ɗo gem kaak ŋu ibingiga, ŋu gingiy pa.

§ 22:53 ‛gondikaw yaa gaare gudurriti’ : Gudurre ta gondikaw, ta gudurre taat amilaw min ɗo Seetanner di.

* 22:64 ‛men̰n̰in̰ciŋ’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛ɗoosin̰ci’.

† 22:69 ‛ɗak mena sooɗ di’ : Iŋ kaaw ta Grek, ŋu kaawa ‛min diŋka’. Kar gay, wiktin ta ŋu kaawiy ampa-ak, ŋu raka kaawe a maanna-aŋ yaa ase koɗok-koɗok di.

* 23:1 ‛Pilaat’ : Ŋaar Roomin̰ce, ŋa Yuudin̰ceɗo. Sultan ka tatik ka Room diyiig guberneer ɗo kiɗin ku Zeruzaleem.

† 23:17 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

‡ 23:26 ‛Sireen’ : Ŋa kiɗ ka gee ku pondiko kaak goy iŋ munsakne.

§ 23:30 Wer ka gase kaawor ɗo Ooze 10.8.

* 23:31 Daŋil ta et kaak balan̰ iŋ kaak aaƴe : Et kaak balan̰, ŋaar gaara gem kaak bal gine oorne ho kaak aaƴe gay gaara kaak gin oorne. Iisa, ŋaar bal gine oorne ho ŋu ɗooɗig ka etor.

* 24:49 ‛gudurre taat asa min kuwa’ : Gudurre-at, taar Ruwwin ta Buŋdi.

Yaaya

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Kabarre ta Gala ta

Yaaya

Pile ka kaawor

Maktumne-an, gee kuuk awalle kat kaaw min daayum kadar ŋa Yaaya kat siirta. Yaaya, ŋaar min paliinna kuuk orok iŋ seera. Kar ŋa bal siirin̰ siŋji kuuk Yaaya-ak ɗo maktumne-anta. Illa ŋa siir aman : « Ŋaar kaak Iisa elgiyo » (Yaaya 13.23).

Maktumne ta Yaaya, taar ginno dele ka daŋlal. Kar gay, ta gin kaawin dakina kuuk Maark, Matiye iŋ Luk bal siirin̰co. Ta kaawa oki ɗo bi ka gamin peesira kuuk ajbay Iisa gintu. Ŋuur ko kuuk gaara a Iisa, ŋaar Roŋ ka Buŋdi. Ta kaawa pey ɗo bi ka Iisa kaak meela iŋ gee ar : maajirnay, Nikodeem, daatik taat min geeger ka Samari, agindaw ku Yuudinnar ho siŋtay ku Lazaar. Yaaya siir ɗo gee okin̰co kuuk bariya botol, seene ho iŋ goye ka gaasɗo. Gamin ŋuur-aŋ, illa iŋ Iisa kat ŋuu gasin̰co.

1

Iisa Masi, ŋaar Kaaw ta Buŋdi

1 Awalle, min Buŋ bal kilgiyin misa duniine, gem kaak ŋu koliy Kaaw ta Buŋdi goy ko. Ŋa goy sawa iŋ Buŋ ho ŋaar meen̰ji di Buŋ. 2 Min Buŋ bal kilgiyin misa duniine, ŋa goy ko iŋ ŋaara. 3 Iŋ Kaaw-at di, Buŋ kilgiyiig gamin okin̰co. Maan ginno kaak ŋa kilgiytu bal taara. 4 Ta taar kat ber goye ɗo gamin okin̰co. Ho iŋ goye kanti ko, gee taltu portikaw. 5 Portikaw-at caapiy ɗo gondikor, kar gondikaw baltit gine maanna.

6 Kar gay, gin gem rakki kaak Buŋ n̰aamtu, ŋu kolaag Yaaya-Batist. 7 Ŋaar as kaawe ɗo geemir ɗo bi ka ŋaar kaak gaarit portikaw-ata, asaan gee yaa cokiye kaawoy ho ŋuu aamine iŋ ŋaara. 8 Yaaya gay, ŋaar meen̰jiɗo kat portikaw, ŋaar as kaawe biti di. 9 Portikaw-at taar ko seene. Taar as ɗo adiy ka kiɗar ho ta caapiy ɗo gee okin̰co.

10 Gem kaak ŋu koliy Kaaw-ak, ŋaar goy ɗo adiy ka kiɗar. Iŋ ŋaar ko, Buŋ kilgiyiig kiɗa. Kar gee kuuk ɗo adiy ka kiɗar gay bal ibinin̰ji. 11 Ŋa ɓaaw goye iŋ geen̰ji ku meen̰ji, kar geen̰ji gay bal obin̰ji. 12 Kar ɗo gee kuuk obga ho kuuk aamin iŋ siŋji, ŋa berco botol taat ŋuu gine koogin ku Buŋdi. 13 Ŋuu gine kooginay-ak, asaan Buŋ kat bercog wee ka marbinto. Wee ŋaar-ak wala isgig iŋ niyin ta gemor, wala iŋ pikirre ta gemor.

14 Gem kaak ŋu koliy Kaaw-ak gintu gemo ho ŋa astu goye iŋ ginte. Gi talit *darjiney taat ŋa gastu min Tacco Buŋ. Darjiney-at, taar ko ta Roŋji ka daŋgiro.* Iŋ barkiney, ŋa elgiy gee ho ŋa gaariico seen ta Buŋdi.

15 Yaaya gay, ŋaar kaaw biy. Ŋa kaawtu raɗa aman : « Taloŋ ! Aŋ ko gem kaak nu kaawiiko awalle aman : ‟ Gin gem rakki kaak yaa ase ɗo aaror, kar gay, ŋa ogirdu. Asaan min nu bal ase misan di, ŋaar goy ko. ” »

16 Paa ko, iŋ selliŋkuwiy-at, ŋa barkiyiite dakina, okinte ŋa barkiyaateŋ di gaay iŋ gaayo. 17 Awalle Buŋ berteŋ *gaanuun min ɗo pise ka Muusa. Kar barkin iŋ seen gay, Buŋ berteŋgu iŋ ase ka Iisa Masi. 18 Ginno waan kaak talig Buŋ. Illa Roŋji ka daŋgiro, ŋaar kaak goy sawa iŋ Buŋ-ak di, gaarteŋga.

Kaawo ɗo bi ka Yaaya-Batist

(Matiye 3.1-12, Maark 1.1-8, Luk 3.1-18)

19 Ƴiriy rakki, agindaw ku Yuudinnar kuuk goy Zeruzaleem n̰aamtu gay satkiner iŋ gee ku min baaco tan̰ *Lebi a ŋuu gasin̰ Yaaya. Min ŋu gasga, ŋu indiig aman : « Kiŋ waa ? » 20 Ŋaar gay balco cigile maanna. Ŋa telkiico aman : « Nun-aŋ Masiɗo. » 21 Ŋuur gay indiig pey aman : « Di kiŋ ke waa ? Wal kiŋ ko *Eli ? » Yaaya gay telkiico aman : « Ha’a ! Nun Eliɗo. » Ŋu indiig pey aman : « Di wal kiŋ ko nabiin̰ce kaak ŋu kaawtu biy ɗo Kitamner-aka ? » Ŋaar gay telkiico aman : « Ha’a ! Ŋa nunno. » 22 Kar ŋuur gay ɗiyiiji aman : « Di kiŋ waa ? Ki kaawa maa ɗo bi kan̰jiŋ ? Asaan ni raka niico yeepe kaaw ɗo ŋuur kuuk n̰aaminti. » 23 Yaaya telkiico aman : « Nun ko gem kaak nabi Ezaayi kaawtu biy aman : ‟ Gin gem rakki koola ɗo kalaaner a *Rabbinte asaw. Ucoŋ, siyon̰ji botol ɗalaŋ. ”† »

24 Min gee kuuk ŋu n̰aamtu ɗo Yaaya, goy oki gee kuuk ŋu koliy *Pariziyenna. 25 Ŋu indiig aman : « Di ya kiŋ kat Masiɗo, wala ki Eliɗo, wala ki nabiin̰ceɗo kaak ŋu kaawtu biy ɗo Kitamner-ak, maa di ki *batiziyiy gee ? » 26 Yaaya telkiico aman : « Nun-aŋ batiziya gee iŋ amay di. Kar gem rakki goy ɗo ɗatikko kaak ku ibingigɗo. 27 Gem-ak yaa ase ɗo aaror, kar gay, nun bal nece kaak naa one, naa sorin̰ n̰ugiray. » 28 Maanna-ak kuuniy ɗo wer kaak Yaaya batiziyiy gee, ɗo geeger ka Betani, aar barrer kaak ŋu koliy Zurdan.

Iisa Masi, ŋaar Roŋ Tamgi ka Buŋdi

29 Ka kawtinti, Yaaya taliig Iisa asaaji. Ɗo bi kan̰ji, ŋa ɗiytu aman : « Taloŋ, aŋ ko *Roŋ tamgi ka Buŋdi, ŋaar sooya zunuubinna ku geemir. 30 Ɗo bi kan̰ji ko, nu ɗiytu aman : ‟ Goy gem rakki kaak yaa ase ɗo aaror, kar gay, ŋaar ogirdu. Asaan min nu bal ase misan di, ŋaar goy ko. ” 31 Awalle, nunu oki ibingigɗo. Kar diŋ gay, nun as *batiziye gee iŋ amay a naa gaarin̰ji ɗo gee ku Israyeel. »

32 Ɗo bi ka Iisa Masi, Yaaya kaawtu pey aman : « Nu tal Ruwwin ta Buŋdi paayiiji ɗo Iisa ar ammaama ho ta goyiiji. 33 Awalle nun ibingigɗo oki, kar gay, Buŋ kaak n̰aamintu a naa batiziye gee iŋ amay kat kaawdu aman : ‟ Ki asa tale gem rakki, Ruwwin ta Buŋdi yaaji paaye ho taaji goye. Gem ŋaar-ak ko asa batiziye gee iŋ Ruwwin ta Buŋdi. ” 34 Nun talig maanna-ak iŋ odinar ho nu kaawaako ka seener, gem-aŋ, ŋaar Roŋ ka Buŋdi. »

Gee kuuk tees aaɗin̰ Iisa

35 Ka kawtinti, Yaaya-Batist goy pey ɗo wer-ak iŋ maajirnay seera. 36 Ɗo wiktin taat ŋa taliig Iisa biraw, ŋa kaawtu aman : « Taloŋ, aŋ ko *Roŋ tamgi ka Buŋdi ! » 37 Maajirnay ku Yaaya ku seer-ak dorit kaawoy taat ŋa kaawtu-ata ho ŋu teestu aaɗin̰ Iisa. 38 Iisa kolsitu ho ŋa tala ŋu aaɗaaga. Ŋa indiig aman : « Ku aaɗiin gay ku bariya maa ? » Ŋuur gay ɗiyiiji aman : « *Rabbine, kiŋ goy momo ? » (Siŋ ku Rabbin-ak ɗiya a « Tatkaw ».) 39 Ŋaar gay telkiico aman : « Asoŋ tala. » Hiyya, ŋu daktu tal wer ka ŋa goyiyo. Wiktin taar-at yaa neceŋ ko pat pooɗ ta maako. Hiyya, ŋu eeltu iŋ ŋaara.

40 Min gee seer kuuk doriit kaaw ta Yaaya ho aaɗiig Iisa-ak, Andre siŋji ka Simon Piyer sa goya. 41 Ŋa uctu dakiig gas siŋji Simon ho ŋa miniig aman : « Ni gasig *Masi. » (Siŋ ku Masi-ak ɗiya a « Ŋaar kaak Buŋ doɓtu. ») 42 Kar ŋa iyiijig Simon ɗo Iisa. Iisa taliig ƴalaaŋ kar ŋa ɗiyiiji aman : « Kiŋke Simon, roŋ ka Yaaya. Min ƴiriyta-aŋ gee yaan̰ koleŋ ko Sepaas. » (Siŋ ku Sepaas-ak ɗiya a « Piyer ».‡)

43-44 Ka kawtinti, Iisa ictu niyin taat ŋaa ɓaawe ɗo kiɗ ka Galile. Ɗo botildi, ŋa ŋaamtu iŋ gem rakki siŋji Pilip kaak min Betsayda, werco kan̰ Andre iŋ Piyer. Iisa ɗiyiiji ɗo Pilip aman : « Aaɗnu ! » 45 Kar Pilip gay ɓaa tale gem rakki siŋji Natanayeel. Pilip ɗiyiiji ɗo Natanayeel aman : « Ni gasig gem kaak ŋu kaawtu biy ɗo Kitamner, ɗo *gaanuun ka Muusa ho ɗo makaatamna ku nabiinnar oki. Ŋa Iisa roŋji ka Yuusup min geeger ka Nazareet. » 46 Kar Natanayeel gay ɗiyiiji aman : « Has min Nazareet kat amilgiy maan ka samaane ? » Pilip gay telkiiji aman : « Asu, ki ɓaa tale. »

47 Min Iisa taliig Natanayeel gaayji ko ote-ak, ŋa kaawtu ɗo biy kan̰ji aman : « Taloŋ ! Aŋ kat gem ka Israyeel kaak taɓ. Ŋaar-aŋ, yoo raadin rakki oki, amilaaɗo minniney. » 48 Natanayeel gay indiig aman : « Maman ki ibinginu ? » Iisa telkiiji aman : « Ɗo wiktin taat Pilip gasin̰ciŋ ɗo baat ta buguwar-ak di, nun talin̰ciŋ ko. » 49 Min pa-ak, Natanayeel kaawtu aman : « Gem kol Rabbiney, nu iban kadar kiŋ kat Roŋ ka Buŋdi, Sultan ka Israyeel ! » 50 Iisa telkiiji aman : « Nu kaawaajiŋ ja a nu talin̰ciŋ ɗo baat ta buguwar-ata, ampaa ɗoo wal ki aamintu kadar nu Roŋ ka Buŋdi ? Hadi ki asa tale misa gamin kuuk ajbay pa-ak ŋuur-aŋku. 51 Cokiyoŋ, naako kaawe seene. Ku asa tale samaan yaa pile waakilak ho *ɗubal ku Buŋdi yaa paayguwe ho ŋuu cokguwe, ŋuu birguwe min ɗo werir, nun *Roŋ gemor. »

2

Maan ka ajbay kaak Iisa teestu gine

1 Min ŋaar-ak, menaw seer birtu. Kar gee gay gina iidin ta obindi ɗo geeger ka Kana, kiɗ ka Galile. Ɗo iidin taar-at, Mariyam atan̰ Iisa goya. 2 Kar Iisa iŋ maajirnay sa, ŋu n̰aamco, ŋu astu. 3 Kar ba aar, maam ku *bin̰di kuuk gee siyo gaase. Hiyya, atan̰ Iisa ɗiyiiji ɗo roŋti aman : « Gee-aŋ, seen̰co arme. » 4 Iisa telkiitit aman : « Iya, nun gay yaa gine maa ? Nun wiktiner misa taat naa gaare zir. » 5 Min pa-ak, yaaco ɗiyiico ɗo gay riyor aman : « Ya taat ŋa kaawiikon di, ginonta. »

6 Kar ɗo wer-ak gay gin guwin bijigiƴ ku dambiydi. Guwin-ak, *Yuudinna aciy ziŋkico ɗo aadinco a ŋuu goye *cawar ɗo uŋji ka Buŋdi. (Ay guw di ica jeliŋgin pooɗ wal beeƴ.) 7 Iisa ɗiyiico ɗo gay riyor-ak aman : « Miinoŋ guwin-aŋ iŋ amay ! » Kar ŋu miiniig pal-pal-pal. 8 Min guwin-ak miine, Iisa ɗiyiico aman : « Diŋ gay itin̰oŋ* min amay-aŋku, kuuji iye ɗo meeram.† » Hiyya, ŋu itin̰tu, ŋu iyiiji. 9 Min ŋu iyiijigu, amay-ak raɓil ko maam ku bin̰di. Ŋuur kuuk itin̰ig amay-ak iban wer kaak ŋu asiyo. Kar meeram gay ibanno. Min ŋa aawiigu, ŋa koliig gem ka obe 10 ho ŋa ɗiyiiji aman : « Kun kawta, gee bera ja maam ku ƴuutu, kar ya gee aay koŋ gay, ŋu beriy kuuk ƴuutiŋkuwco sooɗa. Di kiŋ gay dummiyig kuuk ƴuutu yoo diŋka ! »

11 Maan kaak gaara gudurre ta Buŋdi-aka, ŋaar ko maan kaak Iisa gintu awallico ta gamnar. Ŋa ginig ɗo geeger ka Kana, kiɗ ka Galile. Ansii ko, Iisa gaartu *darjiney ɗo geemir ho maajirnay aamintu loci. 12 Min ŋaar-ak, Iisa iŋ yaaco ho iŋ siŋtay kuuk goy oki ɗo wer-aka yoo maajirnay, okin̰co, ŋu uctu ho ŋu birtu ɗo geeger ka Kapernayuum. Ɗo wer-ak, ŋu goytu menaw sooɗa.

Atke ka taajirnar min ɗo ger ka Buŋdi

(Matiye 21.12-13, Maark 11.15-17, Luk 19.45-46)

13 Menaw ku iidin ta Yuudinnar taat ŋu koliy *Paak gaaye. Kar Iisa uctu, ŋa ɓaawtu ɗo geeger ka Zeruzaleem. 14 Min ŋa ottu, ŋa un̰jitu ɗo *ger ka Buŋdi. Ɗo ger-ak gin gee ku gidiya barkay, tamgi iŋ ammaamna. Atta-ak gin oki gee kuuk maka gurus. Ŋu ɗeerig gaminco ka taabulnal. 15 Min Iisa taltu pa-ak, ŋa soktu mernan ho ŋa siytu korɗiŋgo, kar ŋa atkiig okin̰co kara, yoo tamgico iŋ barkiyco. Gee ku maka gurus-ak, ŋa akiliig taabulnico ho ŋa dawiig gurusco. 16 Ŋa kaawiico ɗo taajirin ku ammaamnar-ak aman : « Imiloŋ gaminko-aŋ min anne ! Ger ka Tanni, dakoŋ ginin̰jiɗo ger ka suuginer ! » 17 Ɗo wer-ak, maajirnay ku Iisa moyiit kaaw taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman : « Gem kol *Rabbiney, nu elgig gerin̰ dakina. Ya nu moyaw-ak, adir erwaan ar ako. »‡

18 Hiyya, agindaw ku Yuudinnar indiig Iisa aman : « Ni raka kiini gaare maan kaak ajbay, nii ibine kadar Buŋ ko tabirin̰ciŋ, ki giniig maanna-aŋka. » 19 Iisa gay telkiico aman : « Ɗimoŋ ger-aŋka. Ya ku ɗimig gay, ɗo menaw subba di, nun naa peyin̰ ɗo weriy. » 20 Ŋuur gay ɗiyiiji aman : « Ger-aŋ, ŋu pinig ɗo elgin orok pooɗ iŋ bijigiƴ. Kar kiŋ gay maman ɗo menaw subba di, ki kaawiy a kii pinin̰ji ! » 21 Sando, wiktin taat Iisa kaawiy ɗo bi ka gerdi-ak, ŋa kaawa ɗo bi ka ziy ka meen̰ji. 22 Ba aar, min Iisa nooytu min ɗo muuti, maajirnay moyiit kaawoy-ata. Paa ko, ŋu aamintu ɗo kaaw taat ŋu siirtu ɗo Kitamner ho ɗo taat Iisa kaawtu.

Iisa iban adat ku geemir

23 Ɗo wiktin taat Iisa iidiyiy iidin ta *Paak ɗo geeger ka Zeruzaleem, ŋa gin gamin ku ajbay dakina. Min gee taliig gamin ku ajbay-ak, dakina minninco piltu biŋkico a ŋu aamin iŋ ŋaara. 24 Kar Iisa gay bal amniyin̰co, asaan okin̰co, ŋa ibingit ta aditco. 25 Ŋa rakaaɗo a gem yaaji ose ɗo biy ka gemor, asaan ŋa ibingit okintit taat goy ɗo adiy ka gemor.

3

Nikodeem indaag Iisa

1 Kar gin gem rakki siŋji Nikodeem. Ŋa min gee ku ŋu koliy *Pariziyenna ho ŋa min *agindaw ku Yuudinnar. 2 Ƴiriy rakki, ŋa dakiig gas Iisa iŋ aando, ŋa ɗiyiiji aman : « Gem kol Tacco, ni iban kadar Buŋ kat tabirin̰ciŋ, ki asiini ɓilde, asaan ginno gem kaak yaa gedire ginin̰ gamin kuuk ajbay ar kuuk ki gintu-aŋku ya Buŋ iŋ ŋaarro. » 3 Iisa telkiiji aman : « Cokay, naan̰ kaawe seene ! Ginno gem kaak yaa gedire talin *Meennaw ta Buŋdi ya ŋu bal ween̰ wee ka marbinto. » 4 Nikodeem gay indiig aman : « Maman gem kaak tatik ko, ŋuu ween̰ pey marbinto ? Ampa-ak, ŋaa un̰je pey ɗo atti ka yaaco kat taa ween̰ji wal maman ? » 5 Iisa ɗiyiiji aman : « Cokay, naan̰ kaawe seene ! Ginno gem kaak yaa un̰je ɗo Meennaw ta Buŋdi ya ŋu bal ween̰ iŋ amay ho iŋ Ruwwin ta Buŋdi. 6 Ŋuur kuuk ŋu weeyig ween di, ŋuur goy koogin ku geemir di. Kar ŋuur kuuk ŋu weeyig iŋ Ruwwin ta Buŋdi gay, ŋuur koogin ku Buŋdi. 7 Dak ajbiyenno ɗo kaawor taat aman : ‟ Illa ku asa ja wee wee ka marbinto. ” 8 Pakar ja ɗo usi. Ŋa abiriyo ho ŋa aaniyiy wer kaak ŋa rakiy di. Gee cokiya abirin̰ji kaak ŋa abiriyo, kar gay, gee ibanno wer kaak ŋa asiyo ho kaak ŋa ɓaayiyo. Hadi, gem kaak ŋu weeyig iŋ Ruwwin ta Buŋdi sa, ŋaar paa di. »

9 Kar Nikodeem indiig aman : « Maman maanna-aŋ yaa kuuniye ? » 10 Iisa telkiiji aman : « Kiŋ siŋjiŋ ale, ki tatkaw ka *gaanuun ka gee ku Israyeel, kat ki ibingigɗo gamin-aŋku ? 11 Di cokay, naan̰ kaawe seene ! Nin kaawa ɗo bi ka maan kaak ni ibingiyo ho kaak ni taltu iŋ odinni, kar kuŋ gay rakaaɗo ice kaawni. 12 Ya nu kaawaako ɗo bi ka gamin kuuk goy ɗo adiy ka kiɗar din sa, ku aamanno, kar maman kuu aamine ya nu kaawaako ɗo bi ka gamin kuuk goy kuwa ka samaaner ? 13 Asaan ginno waan kaak coon ka samaaner, illa nun *Roŋ gemor di paay min kuwa. 14 Ku iban kadar gin ko elgin dakina, nabi Muusa siytu aal ka hadinner, ŋa caaliig kuwa ka etor ɗo wiktin taat ŋu goyiy ɗo goosiner. Uudin ta ŋa caaliig aal-aka, nun Roŋ gemor oki, ŋu asaan caalindu ka etor ansi.* 15 Ŋu asaan caalin ka etor-ak a gem kaak aamin lotu yaa gase goye ka gaasɗo ɗo uŋji ka Buŋdi. 16 Ka seener, Buŋ elig gee ku duniiner okin̰co nam ŋa tabiriig Roŋji kaak daŋgiro a ay gem kaak aamin loci idiyɗo maala, kar gay, ŋaa gase goye ka gaasɗo. 17 Buŋ, ŋaar bal tabirin̰ roŋji ɗo duniiner a seriin yaa obin̰ gee, kar gay, ŋa tabirig a ŋaa jilin̰ gee okin̰co. 18 Gem kaak aamin ɗo Roŋ ka Buŋdi, seriin obaagɗo. Kar ŋaar kaak bal aamine loci gay, seriin obig ko, asaan ŋa bal aamine ɗo Roŋ ka Buŋdi kaak daŋgiro. 19 Talu, maman seriin yaa obe gee : portikaw as ɗo duniiner, kar geeŋ gay el gondikaw kat guna, asaan ŋu gina gamin kuuk jookumo. 20 Ka seener gay, gee kuuk gina jookum-ak, ŋuur elgitɗo portikaw ho ŋu ɓaggitiɗo, asaan ŋu rakaaɗo gee yaa talin̰ gaminco kuuk jookum ŋu giniy-aku. 21 Kar gee kuuk gina riy taat samaane ɗo uŋji ka Buŋdi gay, ŋuur ɓaa ɗo portikaw, asaan gee yaa tale waraŋ kadar ŋu gina gamin kuuk samaane ɗo uŋji ka Buŋdi. »

Kaawo ɗo bi ka Iisa iŋ Yaaya

22 Min ŋaar-ak, Iisa iŋ maajirnay uctu, ŋu ɗeettu ɗo kiɗ ka Zuude. Ɗo wer-ak, ŋu taaytu ho Iisa *batiziyiy gee. 23 Ɗo wiktin taar-at, Yaaya-Batist sa batiziya gee. Ŋaar gay goy kiɗ ka Enon, moota iŋ Saliim, asaan ɗo wer-ak gin amay dakina. Gee asiiji ho ŋa batiziyiigu. 24 Kar ɗo wiktin taar-at, Yaaya, ŋu bal obin̰ misa daŋaayne.

25 Ƴiriy rakki, maajirnay ku Yaaya daarin̰ teestu meele iŋ *Yuudin̰ce rakki ɗo bi ka aadinco. Aadinco-at kaawa ɗo bi ka acindi kaak gem yaa gine *cawar ɗo uŋji ka Buŋdi. 26 Ɗo wer-ak, maajirna-ak dakiig gas Yaaya ho ŋu ɗiyiiji aman : « Gem kol Tacco, gem kaak goy awalle iŋ kiŋke aar barre ka Zurdan, ŋaar kaak ki kaawinti biy-ak, diŋ ŋa tees kar batiziye gee ho gee okin̰co ɓaa ko loci di. » 27 Yaaya gay telkiico aman : « Gem gediraaɗo gine maan kaak Buŋ balji kaawe. 28 Ku dor di nu kaawko a nun Masiɗo. Kar gay, nun gem kaak Buŋ tabirtu yaaji siyin botiliy. 29 Ku iban di mitik iŋ daatko, ƴiriy ta ŋuu obe, ŋaar ko mitti ho royay gay, ŋaar goy ɗo serpey, ŋa cokiyiy gaaƴay, ansi-ak galji. Di nun sa paa di. Nun ko royay ka mitkor. Diŋka-aŋ galilil nec kat ɗo werti. 30 Min ƴiriyta ɓaayiy iŋ uŋti, siŋji kun̰ji yaa coone ho kunto gay yaa one. »

Gem kaak asa min kuwa ka samaaner

31 « Ŋaar kaak asa min kuwa ka samaaner, ŋaar pakgig gee okin̰co. Kar ŋaar kaak asa min ɗo kiɗar gay, ŋaar goy ɗo kiɗar di ho ŋa kaawa ɗo bi ka gamin kuuk ɗo adiy ka kiɗar di. Ka seener, ŋaar kaak asa min kuwa ka samaaner, [ŋaar pakgig gee okin̰co.]† 32 Ŋa kaawa ɗo bi ka maan kaak ŋa taltu ho ŋa dortu, kar gay, ginno gem kaak icit kaawoy. 33 Ŋaar kaak icit kaawoy gay gaara kadar Buŋ kaawa seene. 34 Kar gay, ŋaar kaak Buŋ tabirtu gay, ŋaar kaawa kaaw taat Buŋ beriiji, asaan Buŋ berji Ruwwiney okintiti. 35 Tatte Buŋ, ŋaar elgig Roŋji ho ŋa berji izinne ɗo gamin okin̰co. 36 Gem kaak aamin ɗo Roŋ ka Buŋdi, ŋaar gas goye ka gaasɗo. Kar gay, ŋaar kaak pooc aamine ɗo Roŋ ka Buŋdi, ŋaar gasaagɗo goye ŋaar-aka. Kar gay, dapin̰ko ta Buŋdi yaa paaye kaaci. »

4

Iisa kaawa iŋ daatik taat min Samari

1-3 Pariziyenna dortu kadar gee kuuk aaɗaag Iisa ho kuuk Iisa *batiziyiy-ak gin dakin pakgig gee kuuk aaɗaag Yaaya. Ka seener gay, Iisa ŋaar meen̰jiɗo kat batiziya gee, illa maajirnay di. Min Iisa doriit kaaw-at, ŋa uctu min Zuude ho ŋa ictu botol ta Galile. 4 Ɗo ɓaan̰ji, ŋa aaɗ min kiɗ ka Samari. 5 Hiyya, ŋa ottu ɗo geeger ka Samari kaak ŋu koliy Sikaar. Geeger-ak moota iŋ morig kaak Yakuub beriiji awalle ɗo roŋji Yuusup. 6 Ɗo wer-ak ko, Yakuub ecirtu bee ka amiydi. Min Iisa iŋ maajirnay ottu ɗo wer-aka, Iisa rawe. Ampaa ko, ŋa daktu goy ɗo bi ka beendi. Pat nec ko ƴiriyo.

7-8 Wiktin taat Iisa jammiyiy-ak, maajirnay gay ɓaawco gidiye tee ɗo geegirdi. Awalle min ŋuu ɗeete, daatik rakki min kiɗ ka Samari ɓaaw amay. Ta gasiig Iisa ɗo bi ka beendi-aka. Ŋa indiit aman : « Beror ja amay, naa see. » 9 Daatko-at kaawiiji aman : « Kiŋ kat *Yuudin̰ce, kar maman ki indiin a naan̰ bere amay, nun taat *Samariten̰ca ? » Sando, Yuudinna iŋ gee ku Samari gay kaawco ɓagɗo. 10 Iisa telkiitit aman : « Ya ka iban maan kaak Buŋ beriyo ho ya ka ibingig ŋaar kaak kaawaake a ‟ beror amay ”, zer kaŋ kat yaan indindu ho naake bere amay kuuk bera goye kaak taɓ. » 11 Daatko-at ɗiyiiji aman : « Gem kol *Rabbiney, bee-aŋ baata aale ho kiŋ bal gine maan ka itin̰indi. Kar maman kii gasin̰ amay kuuk bera goye-aka ? 12 Migini* Yakuub ko berintiŋ bee-aŋka. Ŋaar meen̰ji sa seetu amiyji, yoo kooginay ho malley oki. Ɗo tan̰jiŋ-ak, kiŋ kat tatik pakgig Yakuub walla ? » 13 Iisa telkiitit aman : « Ya gem kaak see amay ku beendi-aŋ, ibin yaa obin̰ pey. 14 Kar gem kaak yaa see amay kuuk naaji bere gay, ibin obaagɗo pey. Amay kuuk naaji bere-ak yaaji goye ar con̰cal kuuk bera goye ka gaasɗo ɗo uŋji ka Buŋdi. » 15 Daatko-at telkiiji pey aman : « Gem kol Rabbiney, beror ja amiyjiŋ-aku a ibin obiinno pey ho nu asiyɗo pey deese amay min ɗo beendi. »

16 Iisa ɗiyiitit aman : « Ɓaa, kolig mitke, kar kuu ase. » 17 Taar gay aman : « Nun bal gine mitko. » Iisa kaawiitit aman : « Way, ka kaaw seene a ka bal gine mitko-aŋka. 18 Asaan awalle ka ob miday beeƴ ho kaak diŋ ku goyiy-aŋ sa, ŋa mitkenno. Ɗo taar-an ka kaaw seene. » 19 Hiyya, ɗo wer-ak, ta kaawiiji aman : « Gem kol Rabbiney, nu tala kadar kiŋ nabiin̰ce. 20 Aginiyni ku Samari abdiy Buŋ kuwa ka damba-anta, kar kuŋ Yuudinna ɗiya a wer ka abdiye Buŋdi, ŋaar Zeruzaleem. » 21 Iisa telkiitit aman : « Gem kol yaaco, cokay : wiktin asaw taat ku abdiyiigɗo Tatte Buŋ kuwa ka damba-an di wal Zeruzaleem di. Icit kaawor-anta. 22 Kuŋ gee ku Samari, ku abdiya Buŋ kaak ku ibingigɗo. Kar nin Yuudinna gay ibingig ja kat ni abdiyiiga, asaan ŋaar kaak yaa jile gee amil min ɗo Yuudinnar. 23 Kar gay, wiktin asaw ho diŋ taar as ko taat gay abaadiner kuuk taɓ yaa abdiye Buŋ iŋ gelbin rakki ho iŋ botol ta seener. Asaan Tatte Buŋ, ŋaar raka a gee yaa abdiyin̰ ansi. 24 Buŋ, ŋaar ruwwine ho ŋuur kuuk abdiyaaga, illa ŋuu abdiyin̰ iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi ho iŋ seene. » 25 Daatko-at telkiiji aman : « Nu iban kadar Masi yaa ase, ŋaar kaak Buŋ yaa tabire ŋa asiy jilin̰ gee. Ya ŋa ase, ŋaani gaarin̰ gamin okin̰co. » 26 Iisa telkiitit aman : « Ŋa nun kaak kaawaake-aŋ ko Masi. »

27 Ɗo wiktin taat ŋa kaawiy pa-ak ko, maajirnay astu min bariye tee. Ŋu ajbiytu ɗo bi kaak ŋa kaawa iŋ daatko. Kar waanco ke bal gedire indin̰ aman : « Ki rakaati maa ? » wala « Maa ki kaawiy iŋ taara ? » 28 Min ŋaar-ak, daatko-at rasig jeliŋgiti, ta ɗeettu ɗo geegirdi ho ta dakiig min gee aman : 29 « Amiloŋ, asoŋ taloŋ ! Gem-aŋ gaarduug gamin okin̰co kuuk nu gintu ! Wal ŋaa gine Masi ga ! » 30 Hiyya, ŋu amiltu, ŋu dakiig gasa.

31 Ɗo wiktin taat ta ɗeettu mine gee, maajirnay ɗiyiiji aman : « Gem kol Tacco, kiŋ okam ɗak maanna tara ! » 32 Ŋaar gay telkiico aman : « Nun gin tee kaak kuŋ ibingigɗo. » 33 Maajirnay kaawiy benannico aman : « Di gem-aŋ, waan iyji tee ga ? » 34 Iisa ɗiyiico aman : « Nun, teendu, illa naa ginin taat ŋaar kaak n̰aamintu rakiyo ho naa gaasin ja tak riy taat ŋa beriidu. » 35 Ŋa ɗiyiico pey aman : « Kaaw agunuw rakki kaawa aman : ‟ Ɗak ko koyin pooɗ di, kar gee yaa seɗe. ” Nun gay ɗiyaako a taloŋ ja morgin-aŋku. Koo nee ko, ta raka ko seɗe. 36 Gem kaak seɗaw, ŋaar gasaag ko maan ka yaaji nece ɗo elgol ho ya ŋa n̰umig gamin-aŋku, ŋa n̰umiig ɗo goye ka gaasɗo. Ansii ko, ŋaar kaak luwaw iŋ ŋaar kaak seɗaw, ŋu aaciyiy sawa. 37 An gay kaaw agunuw ta pey, taat ɗiya aman : ‟ Aŋka-aŋ luwaw ho aŋ gay seɗaw. ” Taar sa seene. 38 Nu tabiriŋko seɗe ɗo morig kaak ku bal gawnin̰ji. Gee ku pey gawinga, kar kuŋ gay tiya tiŋgico. »

39 Ɗo kaaw ta daatkor taat aman : « Gem-aŋ gaarduug gamnar okin̰co kuuk nu gintu », gee dakina kuuk min geeger ka Samari-ak aamintu ɗo Iisa. 40 Wiktin taat gee ku Samari otiiji ɗo Iisa, ŋu kaawiiji a ŋaa baan̰e ŋaa jammiye ɗo werco. Hiyya, ŋa gintu menaw seer iŋ ŋuura. 41 Ɗo wiktin taat Iisa goytu iŋ ŋuura, gee ku Samari dakina pak ku awalle aamintu iŋ Iisa, asaan ŋu dorig meen̰ji kat kaawco. 42 Hiyya, ŋu ɗiyiitit ɗo daatko-at aman : « Diŋ nin aamintu-aŋ ɗo kaaw taat ni dortu min ɗo meen̰ji Iisa. Ni bal aamine ɗo kaaw taŋken di ho ni iban kadar ka seener, ŋaar ko yaa jilin̰ gee. »

Iisa cool roŋ ka tatkaw rakki

43 Min Iisa gin ko menaw seer Samari, ŋa uctu min wer-aka ho ŋa ictu botol ta Galile. 44 Iisa meen̰ji ɗiy aman : « Nabiin̰ce, gee karmiygigɗo ɗo darrey ta meen̰ji. » 45 Kar gay, ɗo wiktin taat Iisa ottu ɗo kiɗ ka Galile, gee ku Galile obig samaane, asaan ŋuur sa ɓaaw iidiye iidin ta *Paak Zeruzaleem ho ŋu talig gamin okin̰co kuuk Iisa gintu ɗo iidin-ata.

46 Hiyya, Iisa yeeptu ɗo geeger ka Kana, ɗo wer kaak ŋa newsiig amay maam ku *bin̰di. Geeger-ak sa ɗo kiɗ ka Galile. Ɗo geeger ka Kapernayuum gay gin tatkaw rakki roŋji raɗaw. 47 Wiktin taat tatkaw-ak dortu a Iisa uc min Zuude, ŋa astu gasin̰ji ɗo kiɗ ka Galile. Ŋa marmiliiji ɗo Iisa a ŋa ɓaa coolin̰ roŋji kaak gaay mate. 48 Kar Iisa ɗiyiiji aman : « Ya ku bal tale gamin kuuk ajbay iŋ kuuk gaara gudurre ta Buŋdi, kuŋ amniyaaɗo bat ! » 49 Tatkaw-ak wakiliiji aman : « Gem kol Tacco, asor koɗok paa roŋdu yaa mate. » 50 Iisa gay telkiiji aman : « Yeep ko ɗo gerin̰, roŋjiŋ, ŋaar cewey ko. » Hiyya, tatkaw-ak aamintu ɗo kaaw ta Iisa ho ŋa yeeptu ɗo geriy. 51 Ɗo yeepin̰ji, ŋa n̰aamtu iŋ gay riyoy kuuk ɓaa gasin̰ji. Ŋu ɗiyiiji aman : « Roŋjiŋ, ŋaar cewey ko ! » 52 Tatkaw-ak indiigu aman : « Iŋ maa patira ŋa aawiig zi cewey ? » Ŋuur gay telkiiji aman : « Duuɗi, iŋ pat rakki ta ƴiriyo kat zi ooltu. » 53 Takan̰ mic-ak pakirtu kadar pat taar-at ko Iisa kaawiiji aman : « Roŋjiŋ ŋaar cewey ko. » Hiyya, tatkaw-ak aamintu ɗo Iisa iŋ gee ku geriy okin̰co. 54 Ŋaar-aŋ maan kaak ajbay ka seeriŋkar kaak Iisa gintu ɗo kiɗ ka Galile. Ŋa ginig ɗo wiktin taat ŋa yeeptu min kiɗ ka Zuude.

5

Iisa cool ruŋgiine

1 Min ŋaar-ak, *Yuudinna iidiya iidinco ɗo geeger ka Zeruzaleem ho Iisa ɓaawtu hadire. 2 Ɗo geeger-ak, gin ɗibir rakki kaak ŋu koliy ɗibir ka Tamgir. Moota iŋ ɗibir-ak, gin koriy taat ŋu kolaat Betzaata iŋ kaaw ta *Hebru ho ɗo bit ka koriyor-at, ŋu siy kellam beeƴi. 3 Kellam-ak miin iŋ gee kuuk raɗaw : noolna, mersina iŋ ruŋgiina. [Gee-ak era wiktin taat amay ku koriyor yaa awke. 4 Asaan werin daarin̰, *ɗubil ka Buŋdi paaygiy ɗo koriy-ata, ŋa awkigig amay-aku. Kar min gee kuuk raɗaw, kaak paay awalle di cooliyo, yoo raɗuway ta maa oki.]*

5 Kar ɗo wer-ak, gin gem rakki kaak raɗuway gin ko elgin orok subba iŋ porpoɗ. 6 Iisa taliig gem-ak daŋle ho ŋa dor kadar raɗuway taay ko, kar ŋa indiig aman : « Ki raka kii coole walla ? » 7 Gem-ak telkiiji aman : « Gem kol *Rabbiney, nu bal gine gem kaak yaan paayin ɗo koriyor wiktin taat amay awkiyo. Ya nu ɓaa paayen di, waan ka pey ogirdu ko. » 8 Iisa ɗiyiiji aman : « Diŋ ucu, maliyit argan̰ ho ɗeettu ! » 9 Hiyya, koɗok di, gem-ak cooltu. Ŋa maliyiit argay ho ŋa ɗeettu. Sando, ƴiriy taar-at gay ta *sabitdi. 10 Min agindaw ku Yuudinnar taliig gem-aka ho ŋu ɗiyiiji aman : « Hey kiŋke-aŋka ! Ƴiriyta-aŋ sabit, kar maa di ki iciit argan̰ ? Taar-an, *gaanuun toɗta. » 11 Ŋaar gay telkiico aman : « Gem kaak coolintu-aŋ ko ɗiydu a naa maliyin argar ho naa ɗeete. » 12 Agindaw-ak indiig pey aman : « Ŋaar waa kaawjiŋ pa ? » 13 Kar gem-ak gay ibingigɗo gem kaak coolga, asaan min Iisa cooliig di, ŋa un̰jitu ɗatik ta gee kuuk dakin goy ɗo wer-aka.

14 Kar ba aaro, Iisa dakiig gas gem kaak ŋa cooltu-ak ɗo *ger ka Buŋdi ho ŋa ɗiyiiji aman : « Diŋ ki cool ko. Kar gay, dak ginno pey zunuubinna, yampa omaayin yaan̰ ase pey pak taat asjiŋ awalle. » 15 Gem-ak dakiico os ɗo agindaw ku Yuudinnar a ŋa Iisa kat coolga. 16 Min ŋaar-ak, Yuudinna teestu taaɓiyin̰ Iisa, asaan ŋa coolig gem-ak iŋ ƴiriy ta sabitdi. 17 Iisa gay teesiico ose baati aman : « Tanni, ŋaar ginaat riyoy yoo ƴiriyta ho nun sa gina ar tan̰ji-at di. » 18 Ɗo kaawoy taar-an ko, agindaw ku Yuudinnar bariyiy botol taat ŋuu deen̰ji, asaan ŋaar bal aalin̰ gaanuun ka sabitdi di, kar gay, ŋa ɗiy a Buŋ kat Tacco ho ansi-ak, ŋa gina zi nec iŋ Buŋ.

Buŋ berji izinne ɗo Roŋji

19 Iisa gay ɗiy pey aman : « Cokiyoŋ, naako kaawe seene : nun Roŋ ka Buŋdi, nu gedarro gine maan keedu. Nu tala gamin kuuk Tanni giniyo, nun sa giniy ar kun̰ji di. Gamin kuuk Tanni giniy-ak, nun Roŋji sa gina ŋuur di. 20 Asaan Tanni ŋaar elgiinu ho ŋa gaaraadu ay maan kaak ŋa giniyo. Ŋaadu gaare pey gamin ku aginda pak ŋuur-aŋku nam kuu ajbiye tak-tak. 21 Ka seener gay, Tanni, ŋaar nooya gee ku mate ho ŋa beriico goye. Ar taar-at ko, nun kaak Roŋji sa bera goye ɗo gee kuuk nu rakiyo. 22 Pey Tanni, meen̰ji ɗukumaaɗo seriin ɗo geemir, kar gay, ŋa berdu izinne ɗo nun Roŋji, naa ɗukume seriin ɗo geemir. 23 Ansii ko, gee okin̰co yaadu bere horoomine ar kaak ŋu beriiji ɗo Tanni. Gem kaak bergiiduɗo horoomine ɗo nun Roŋo, ŋaar bergiijiɗo ɗo Tanni kaak tabirintu.

24 « Cokiyoŋ, naako kaawe seene : ya gem kaak cokiya kaawor ho ŋa aamina ɗo kaak tabirintu, ŋaar gas ko goye ka gaasɗo. Ŋaar-ak, seriin obaagɗo. Kar gay, ŋaar aaɗ ko min ɗo muuti ho ŋa tees ko goye kaak taɓ. 25 Cokiyoŋ, naako kaawe pey seene : wiktin yaa ase ho taar as ko taat gee ku mate yaa cokiyin gaaƴar, nunu kaak Roŋ ka Buŋdi, ho kuuk cokiyaata yaa gase goye ka gaasɗo. 26 Asaan ar Tanni beriy goye ɗo geemir, nun kaak Roŋji sa, ŋa berdu botol a naa bere goye ɗo geemir. 27 Ho ŋa berdu pey izinne a naa ɗukume seriin ɗo geemir, asaan nun *Roŋ gemor. 28 Dakoŋ ajbiyenno ɗo gamin kuuk nu kaawiiko-aŋku. Wiktin yaa ase taat gee ku mat okin̰co yaa cokiyin gaaƴar 29 ho ŋuu nooye. Gee kuuk gin riy taat samaane, ŋuur yaa gase goye ka gaasɗo. Kar gee kuuk gin riy taat jookum gay, seriin yaa obin̰co.

30 « Nun gediraaɗo gine maan keedu. Ya nu ɗukuma seriin ɗo geemir, nu ɗukumaat uudin taat Tanni ɗiyiidu. Kaaw taat nu ɗukumta-at, taar ɗo botilti, asaan nu gina riy taat Buŋ kaak tabirintu rakiy di, yampa, nu ginno ta meendu di. »

Saadinna ku Iisa

31 Iisa kaawtu pey aman : « Ya nun meendu di ɗiya a kaawor-an seene, maman gee yaa ibine a nu kaawa seene ? 32 Kar gay, gin waan ka pey kat kaaw bir ho nu iban kadar kaaw taat ŋa kaawiy-at, taar seene. 33 Kuŋ kat tabirji gee ɗo Yaaya-Batist ho ŋaar sa kaawko seene bi kanto. 34 Nun gay, ŋa gemno kat yaa kaawe bir. Kar gay, ya nu kaawa pa-ak, nu raka a kuu gase jile. 35 Yaaya, ŋaar goy ar lampa ɗo geemir ho ŋa ceeriico. Ɗo wiktin taar-at, portikaw-at berko galal. 36 Kar gay, nun gin saadin kaak tatik pakgig Yaaya. Ka seener, riy taat Tanni beriidu ho taat nu giniy-at, taar ko saadiner ho ta gaara kadar ŋa Tanni kat tabirintu. 37 Ho Tanni kaak tabirintu sa, meen̰ji saadiner. Kar kuŋ gay bal dorin kaawoy ho ku bal talin wijeeney bat. 38 Ku icgitɗo kaaw ɗo kaƴko, asaan ku bal aamine iŋ nun kaak ŋa tabirtu. 39 Ku el garkiye ɗo Kitamner a kuu gase baati, asaan ku pakira kadar ansii di kuu gase botol taat yaako iyiŋko ɗo goye ka gaasɗo. Sando, Kitamne-an sa kaawa bi kanto di. 40 Kar gay, ku rakaaɗo ase lotu a naako bere goye ka gaasɗo.

41 « Nun-aŋ barayɗo oziliik ta asa min ɗo geemir. 42 Nun ibingiko. Nu iban tak kadar ku elgigɗo Buŋ min ɗo aditko. 43 Nun as asaan Tanni kat tabirintu ho ku pooc obindu. Kar gem kaak as iŋ ta kaay di gay, ku obaaga. 44 Ku el ozile ziŋkiko, kar gay, ku barayɗo oziliik taat asa min ɗo Buŋdi. Kar di maman kuu aamine lotu ? 45 Dakoŋ moyenno a nun kat naako sakkiyiŋko ɗo Tanni. Ŋaar kaak yaako sakkiyiŋko gay, ŋa Muusa kaak ku diytu gelbinko. 46 Zer, ya ku aamin ka seener iŋ Muusa, nec kuun aaminindu oki, asaan ŋaar siir ɗo bi kanto ko. 47 Kar gay, ya ku amnayɗo iŋ taat Muusa siirtu, maman kuu aaminin kaawor ? »

6

Bere ka teendi ɗo gee alip beeƴ

(Matiye 14.13-21, Maark 6.30-44, Luk 9.10-17)

1 Min ŋaar-ak, Iisa aaltu barre ka Galile, ŋaar di ŋu koliy oki barre ka Tiberiyaad. 2 Gee dakina aaɗiiga, asaan ŋu tal gamin kuuk ajbay ŋa giniy ɗo wiktin taat ŋa cooliy gee kuuk raɗaw. 3 Iisa coktu ka dambar iŋ maajirnay ho ŋu goytu. 4 Ɗo wiktin taar-at, iidin ta *Yuudinnar taat ŋu koliy Paak gaay ko. 5 Kar Iisa jaaltu kaay ho ŋa taltu kadar gee dakina asaaji. Hiyya, ŋa indiig Pilip aman : « Momoŋ ga gii gidiye tee kaak yaa nece ɗo gee-aŋ okin̰co ? »

6 Iisa kaawiy pa-ak, asaan ŋa raka gecin̰ Pilip di. Yampa, ŋa iban ko maan kaak ŋaa gine. 7 Pilip gay telkiiji aman : « Gee-aŋ, gurus ka eel ta gee miy seer sa necaaɗo yaaco gidiye tee, ya ay gem di yaa okume maan kapak kapak oki. » 8 Min maajirnay, rakki kaak ŋu kolaag Andre, siŋji ka Simon Piyer ɗiyiiji ɗo Iisa aman : 9 « Mic rakki goy anne kaak gin mappa beeƴ ka oorze* ho iŋ boos seera. Kar ŋuur-aŋ gay yaa nece maa ɗo gee kuuk dakin-aŋku ? » 10 Iisa kaawiico ɗo maajirnay aman : « Ɗiyon̰co ɗo gee-aŋ a ŋuu goye keɗer. » Kar ŋu goytu. Wer-ak gin gan̰ ka balan̰ dakina. Gee-ak yaa nece alip beeƴ†. 11 Hiyya, Iisa sokiig mappa-aka, ŋa jaaltu kaay ka samaaner ho ŋa deltu barkin ɗo Buŋdi. Kar ŋa pirsiiga ho ŋu ɗeeɗiicog ɗo gee kuuk goy keɗer-aku. Kar pey, Iisa sokiig boos-aku, ŋa barkiyiigu ho ŋuur oki, ŋa ɗeeɗiicog ar ka mappar-aka. Okin̰co, ŋu teetu, ŋu aaytu. 12 Min ŋu tee aaye, Iisa ɗiyiico ɗo maajirnay aman : « N̰umoŋ tee ka ɗak-aŋka, dakoŋ rasenno maan keɗer. » 13 Hiyya, ŋu sokiig mappa ka ɗake nam ŋu miin girdin orok iŋ seer min ɗo mappa ka beeƴ-ak di.

14 Min gee-ak taltu maan ka ajbay kaak Iisa gintu-ak, ŋu ɗiytu aman : « Way ! Gem-aŋ nabiin̰ce ka seener. Ŋaar ko kaak ŋu ɗiytu awalle a ŋaa ase ɗo duniiner. »

15 Kar Iisa uctu ho ŋa etirtu pey keeji ka dambar, asaan ŋa ibin ko kadar gee-aŋ raka obin̰ji ŋuu darjiyin̰ sultan.

Jiwi kuuk ka amiydi

(Matiye 14.22-27, Maark 6.45-52)

16 Iŋ maako, maajirnay ku Iisa ɓaawtu ɗo bi ka barrer. 17 Ŋu daktu n̰ep markaba a ŋuu aaniye geeger ka Kapernayuum aar barrer. Ɗo wiktin taar-at, wer aando ko, kar Iisa bal jorkin̰co misa. 18 Kar us dakina paaytu ho ŋa abiriy ɗo amiydi nam amay awka dakina. 19 Min maarjirna-ak ɗeet ko serek ta kilomeetir beeƴ wal bijigiƴ, ŋu taliig Iisa asaaco moota ɗo markabco. Ŋa jaawa ka amiydi. Ɗo wer-ak, kolaw obiigu. 20 Iisa gay ɗiyiico aman : « Ŋa nunun di, dakoŋ ginenno kolaw. » 21 Zer maajirnay-ak rak icin̰ Iisa ɗo markabco, kar tala kar ŋa ɗooy ko keɗer, ŋu ot ko ɗo wer kaak ŋu ɓaayiyo.

Iisa ar tee kaak gee tiyo

22 Ka kawtinti, gee kuuk ɗak aar barrer-ak pakirtu kadar awalle gin markab rakki di ɗo wer-aka ho ŋu iban kadar Iisa bal n̰epe iŋ maajirnay ɗo markab-aka, ŋuur ɗeet keeco di. 23 Ba aar, markabin ku pey uctu min geeger ka Tiberiyaad. Ŋu asiig gas gee ɗo bi ka barrer, ɗo wer kaak *Rabbin Iisa deltu barkin ɗo Buŋdi ho ŋa beriico tee. 24 Min gee-ak taltu kadar Iisa iŋ maajirnay ginno ɗo wer-aka, ŋu n̰eptu markabna ho ŋu aaniytu Kapernayuum, ŋu ɓaayiy bariyin̰ji.

25 Ŋu dakiig gas Iisa aar barrer ho ŋu indiig aman : « Gem kol Tacco, kiŋ as anne kimin ? » 26 Iisa telkiico aman : « Cokiyoŋ, naako kaawe seene, ku bariyin sa, asaan nu berko tee ku aaytu. Yampa, ku bariyginno, asaan ku ibin ko baaco ta gamin kuuk ajbay nu gintu. 27 Nu kaawaako a zeeɗoŋ, kuu gase tee kaak taayaw ho kaak bera goye ka gaasɗo. Yampa, dakoŋ zeeɗenno ɗo tee kaak taayɗo. Tee kaak taayaw-ak, ŋa nun *Roŋ gemor ko kaak yaako berin̰ji, asaan Tanni Buŋ berdu maan kaak gaara kadar nu gin izinne min loci. » 28 Ŋuur gay telkiiji aman : « Nii gine maman a nii necin taat Buŋ rakiyo ? » 29 Iisa telkiico aman : « Riy taat Buŋ rakiy-at, illa kuu aamine iŋ nunu kaak ŋa tabirtu. »

30 Ŋuur gay ɗiyiiji aman : « Ya ki raka nii aamine iŋ kiŋke-ak, gaarni ja maan kaak ajbay kaak gaara kadar Buŋ kat tabirin̰ciŋ. Kiini gine maa ? 31 Awalle, ɗo wiktin taat aginiyni goyiy ɗo goosiner, ŋu tee tee kaak ŋu koliy ‟ maan ”‡. Ansii ko, ŋu siirtu ɗo Kitamner aman : ‟ Buŋ berco tee kaak asa min kuwa ka Buŋdi. ” » 32 Iisa telkiico aman : « Cokiyoŋ, naako kaawe seene, ŋa Muusaɗo kat berko tee kaak asa min kuwa ka Buŋdi, ŋaar kaak beraako tee kaak taɓ gay, ŋaar Tanni. 33 Asaan tee kaak Buŋ beriyo, ŋaar ko kaak asa min kuwa ho bera goye ɗo geemir. » 34 Kar gee-ak kaawiiji aman : « Gem kol Tacco, kun kawta, berguwaani tee ŋaar-aka. »

35 Kar Iisa kaawiico aman : « Tee kaak bera goye kaak taɓ-ak, ŋa nun ko. Gem kaak as lotu, mey diyaagɗo, ho ŋaar kaak aamin lotu, ibin diyaagɗo tak-tak. 36 Nun kaawkoŋ ko a ku talintu, kar ku bal aamine. 37 Ay gem kaak Tanni beriidu yaadu ase, ho ŋaar kaak asaadu, nu poocaagɗo bat. 38 Nu poocaagɗo-ak, asaan ya nu paay min ka samaaner, nu paay a naa gine riy ta ŋaar kaak n̰aamintu. Yampa, nu bal paaye a naa gine riy taat nu rakiy di. 39 An ko riy taat ŋaar kaak n̰aamin rakiyo : min ŋuur kuuk ŋa beriidu, nu rawtaaɗo rakki minninco, kar gay, ɗo ƴiriy ta ba aaro, illa naa nooyin̰co min ɗo muuti. 40 Ka seener, an ko taat Tanni rakiyo : ay gem kaak talin nun Roŋo ho kaak aamin iŋ nunu yaa gase goye ka gaasɗo, ho nun gay, naa nooyin̰ji ɗo ƴiriy ta ba aaro. »

41 Min ŋaar-ak, *Yuudinna teestu osin̰ Iisa asaan ŋa kaaw aman : « Nun tee kaak paay min ka samaaner. » 42 Ŋuur gay ɗiytu aman : « Gem ŋaar-aŋ, ŋa Iisa, roŋji ka Yuusup-ak ɗoo di ? Gi ibingig kun̰ tacco iŋ yaaco. Maman ŋa kaawiy diŋka a ŋa paay min ka samaaner ? » 43 Kar Iisa gay telkiico aman : « Dakoŋ osenno benanniko. 44 Waan gediraaɗo yaadu ase ya Tanni kaak n̰aamintu baldu iyin̰ji. Ho ŋaar kaak asaadu gay, naa nooyin̰ji ɗo ƴiriy ta ba aaro. 45 Ɗo makaatamna ku nabiinnar, ŋu kaaw aman : ‟ Buŋ yaa ɓildin̰ gee okin̰co. ”§ Ay gem kaak cokiya kaaw ta Buŋdi ho ica kaawoy yaa ase lotu. 46 Ginno bat gem kaak talig Buŋ, illa ŋaar kaak as min ɗo Buŋdi keeji di talga.

47 « Cokiyoŋ, naako kaawe seene : gem kaak aamina lotu gay, ŋaa gase goye ka gaasɗo. 48 Nun ko tee ka bera goye. 49 Aginiyko tee tee kaak ŋu koliy maan ɗo goosiner, kar iŋ taar-at sa, ŋu mattu di. 50 Kar gay, ya gem tiya tee kaak paay min ka samaaner-ak, ŋa mataaɗo. 51 Nun ko tee kaak paay min ka samaaner ho kaak bera goye. Gem kaak tiya tee ŋaar-aŋ yaa gase goye ka gaasɗo. Tee kaak naa bere-aŋ, ŋaar zir ka meendu. Naa berin̰ji-ak a gee ku duniiner yaa gase goye kaak taɓ. »

52 Min ŋa kaawtu pa-ak, *Yuudinna teestu leese benannico aman : « Maman gem-aŋ kaawiy a ŋaate bere ziy kat gii tee ? »

53 Iisa telkiico aman : « Cokiyoŋ, naako kaawe seene, nun *Roŋ gemor, ya ku tiyaagɗo zir ho ku siyaagɗo baarir, ku gasaagɗo goye kaak taɓ-aka. 54 Gem kaak tiya zir ho siya baarir, ŋaar yaa gase goye ka gaasɗo, ho nun gay, naa nooyin̰ ɗo ƴiriy ta ba aaro. 55 Asaan zir, ŋaar tee kaak taɓ, ho baarir sa, ŋuur see kaak taɓ. 56 Gem kaak tiya zir ho siya baarir-ak, ŋaar yaa goye iŋ nunu ho nun sa yaa goye iŋ ŋaara. 57 Tanni kaak n̰aamintu, ŋaar goy mento ho nun sa goy ɗo saan tan̰ji. Ampaa ko, ŋaar kaak tiya zir yaa gase goye ɗo saan tanto. 58 Ŋaar-aŋ ko tee ka taɓ kaak paay min ka samaaner. Ŋa arro tee kaak aginiyko teetu, kar ŋu mattu di. Gem kaak tee tee ŋaar-aŋ, ŋaa gase goye ka gaasɗo. »

59 Iisa kaawiig kaawnay-aŋ ɗo geeger ka Kapernayuum wiktin taat ŋa ɓildiy gee ɗo ger ka salaaner ka Yuudinnar.

Dakin min gee ku aaɗaag Iisa rasga

60 Min maajirnay dortu kaaw taat Iisa kaawtu-at, daarin̰co ɗiytu aman : « Kaaw-an taar raɗ aale. Waa yaa ooyinti ? »

61 Iisa gay iban tak kadar maajirnay leesa benannico. Kar ŋa kaawiico aman : « Kaawor-an erwig aditko walla ? 62 Kar di, kuu gine maman wiktin ta kuun talin nun *Roŋ gemor naa yeepe ɗo wer kaak nu paaytu-aka ? 63 Taar Ruwwin ta Buŋdi ko taat bera goye. Gem keeji di gediraaɗo gine maanna. Kar gay, kaawin kuuk nu kaawiiko awalle-ak, ŋu asa min ɗo Ruwwiner ho ŋu bera goye. 64 Kar gay, ɗo ɗatikko, goy gee ku aamanno. » Iisa gay ibingig ko min ɗo teesindi, ŋuur kuuk bal aamine iŋ ŋaara ho ŋaar kaak asa gaarin̰ji ɗo adiney oki. 65 Iisa kaawiico pey aman : « An ko kaaw taat nu kaawiiko min awalle : ya Tanni Buŋ bal bere botol ɗo gemor, gem gediraaɗo yaadu ase. »

66 Min ŋaar-ak, dakin min gee ku aaɗaag Iisa rasiiga, ŋu pooctu aaɗin̰ji. 67 Kar Iisa indiig maajirnay ku orok iŋ seera aman : « Kuŋ sa rakaan rasindu walla ? » 68 Simon Piyer telkiiji aman : « Gem kol Tacco, nin-aŋ gay, nii aaɗe pey waa ? Kiŋke-aŋ ko kaak kaawa kaaw taat bera goye ka gaasɗo. 69 Ni iban ho ni aamina kadar kiŋke-aŋ ko kaak Buŋ doɓtu ho ŋa n̰aamtu. » 70 Iisa gay telkiico aman : « Ŋaar nun ko kaak doɓiŋko, kuŋko kuuk orok iŋ seer-aŋku. Kar gay, minninko, rakki, ŋaar seetanne. » 71 Wiktin taat Iisa kaawiy pa-ak, ŋa kaawa ɗo bi ka Zuudas, roŋji ka Simon Iskariyoot. Ŋaar sa min ɗo maajirnay ku Iisa kuuk orok iŋ seera ho ŋaar ko kaak asaaji isine ɗo Iisa.

7

Iisa yeep Zeruzaleem ɗo iidiner

1 Min ŋaar-ak, Iisa uctu jaawe ɗo kiɗ ka Galile. Ŋa rakaaɗo ɓaawe ɗo kiɗ ka Zuude, asaan *agindaw ku Yuudinnar bariyaaga a ŋuu deen̰ji. 2 Ɗo wiktin taar-at, iidin ta Yuudinnar taat ŋu koliy Tabernaakile as ko moota. 3 Kar siŋtay ku Iisa ɗiyiiji aman : « Uc ɓaa ɗo kiɗ ka Zuude, asaan anner kat maajirnan̰ sa yaa tale riy taat ki giniyo. 4 Ya gem kaak raka a siŋji yaa ale, ŋaar ginaaɗo gamin iŋ cigile. Kiŋ gina gamin kuuk ajbay, ŋaar-ak samaane. Ginig gamin-aŋ ɗo uŋco ka gee okin̰co, ansii kat, ŋuun̰ ibine. » 5 Ka seener, maaniico siŋtay ku Iisa din sa aamanno iŋ ŋaara. 6 Kar Iisa ɗiyiico aman : « Wiktin taat naa ɓaawe bal nece misa. Ya lokoŋ gay, taar samaan ko ! 7 Gee kuuk ɗo kiɗ-aŋ, ŋuur poocaakonno. Kar gay, ŋu oyaanno nunu, asaan nu kaawaaco seene ɗo bi ka gamin kuuk samaanno ŋu giniyo. 8 Kuŋ ɓaaŋ ɗo iidin-anta. Nun gay ɓaaɗo misa, asaan wiktiner bal nece misa. » 9 Min ŋa kaawiico pa-ak, ŋa ɗaktu ɗo kiɗ ka Galile.

10 Wiktin taat siŋtay ku Iisa ɗeettu ɗo iidin-at, ŋaar oki ɓaawtu iŋ cigile, ŋa bal gaare ziy. 11 Ɗo wiktin taat gee iidiyiyo, agindaw ku Yuudinnar bariyiiga ho ŋu indiy aman : « Ŋaar kat moo ? » 12 Gee dakina kuuk hadir ɗo iidin-at meeliy benannico ɗo bi ka Iisa. Daarin̰ kaawa aman : « Gem-aŋ, ŋaar sellen̰. » Kar daarin̰ gay ɗiya aman : « Ŋa caaciya gee. » 13 Kar gay, ŋu semsuma di, asaan ŋu gina kolaw paa agindaw ku Yuudinnar yaa dorin̰ kaawinco-aku.

14 Ɗo wiktin taat iidin-at ottu ɗatko, Iisa un̰jitu ɗo *ger ka Buŋdi ho ŋa teestu ɓilde gee. 15 Gee ku cokiyaaga-ak ajbiytu ho ŋu ɗiytu aman : « Maman gem-aŋ ibiniy gamin dakina, kar ŋa bal garkiyen di ? »

16 Iisa gay telkiico aman : « Garaan taat nu garkiyiiko-an, taar asɗo min ɗo meendu, kar gay, ta asa min ɗo Buŋ kaak n̰aamintu. 17 Ya gem raka gine maan kaak Buŋ rakiyo, ŋaa ibine ya ɓildindu-aŋ asa min ɗo Buŋdi wal nu garkiya gee iŋ kaar ka meendu di. 18 Ya gem kaak garkiya iŋ kaay ka meen̰ji di, ŋaar raka a siŋ ku meen̰ji yaa ale. Kar gem kaak gina riy a siŋ ku ŋaar kaak tabirga yaa aleŋ gay, ŋa kaawa seene ho ŋa ginaat riyoy iŋ botilti. 19 Ŋaar Muusa ko kaak berko *gaanuun, kar minninkoŋ gay, ginno gem rakki oki kaak karmiyaaga. Pa-ak gay, maa di ku rakiin deendu ? » 20 Gee-ak telkiiji aman : « Ki gin aariɗ ɗo kaan̰ wal maman ki kaawiy a ni rakaan̰ dee ? »

21 Iisa kaawiico aman : « Nun gin maan rakki di ho okiŋko ku ajbiytu. 22 Muusa kaawko a kuu *ɗukumguwe seln̰o ɗo kooginko kuuk miday. Kar maanna-aŋ, ŋa Muusaɗo kat teesga, ŋu aginiyji. Iŋ taar-at ko, ƴiriy ta sabitdi sa, ku ɗukuma di seln̰o. 23 Ya ƴiriy ta sabit oki, ku ɗukuma seln̰o ɗo gemor ho ku niggigɗo gaanuun ka Muusa, maa di ku dapin̰iidu ya nu cool gem ɗo ƴiriy ta sabitdi ? 24 Dakoŋ obenno rikimit ɗo maan kaak gee taliy di. Kar gay, pakiroŋ ɗo botol ta seener. »

25 Min gee kuuk goy Zeruzaleem, daarin̰ kaawtu aman : « Ŋa ŋaar-aŋ ɗoo ko kaak ŋu bariyiy a ŋuu deen̰ji-aka ? 26 Taloŋ ! Di ŋaar ɗoo ko kaawa pey ɗo ɗatik ta geemir-aŋka ? Kar aginduwte kaawgijiɗo maanna-aŋ gay maa ? Di wal ŋu ibinig ko kadar ŋa ŋaar ko Masi kaak Buŋ doɓtu ? 27 Zer, ŋaar-aŋ gay, gee ibingig aginiyji. Kar gay, Masi kaak Buŋ yaa tabire-ak, gee ibinaaɗo wer kaak ŋaa ase. »

28 Kar ɗo wiktin taat Iisa garkiyiy gee ɗo ger ka Buŋdi-ak, ŋa kaawtu raɗa aman : « Aŋ kat ku ibingin taɓi ? Ku iban wer kaak nu asiyo walla ? Nun bal ase iŋ ta kaar di. Kar waan kaak tabirintu-aŋ gay, ŋaar ka amaanner ho kuŋ ibingigɗo. 29 Nu ibingiga, asaan nu asa min ɗo weriy ho ŋaar ko kaak tabirintu. » 30 Hiyya, ŋu teestu bariye botol taat ŋuu obin̰ji, kar ŋu bal gedire asaan wiktiney goy misa. 31 Min ŋaar-ak, gee dakina aamintu iŋ ŋaara ho ŋu kaawiy aman : « Ya Masi ase-ak, ŋaa gine gamin kuuk ajbay pak ŋuur kuuk gem-aŋ gintu walla ? »

Pariziyenna raka obin̰ Iisa

32 Wiktin taat *Pariziyenna dortu gee semsuma ɗo bi ka Iisa, ŋuura iŋ agindaw ku gay satkiner, ŋu n̰aamtu gee a ŋu ɓaa obin̰ Iisa. 33 Iisa gay kaawtu aman : « Nun goy pey iŋ kuŋko ɗo wiktin sooɗa, kar kat naa yeepe gasin̰ ŋaar kaak tabirintu. 34 Kuun bariyindu ho ku gasaanno, asaan ku gediraaɗo ɓaawe wer kaak nun, naa ɓaawe. » 35 *Yuudinna teestu kaawe benannico aman : « Ŋaar ɓaa momoŋ ga nam gee gasiigɗo kare ? Wal ŋa ɓaa wer kaak Yuudinna goyiy iŋ Grekna, wal ŋa ɓaa ɓildin̰ Grekna ɗoo walla ? 36 Ŋa kaawiite aman : ‟ Kuun bariyindu ho ku gasaanno, asaan ku gediraaɗo ɓaawe wer ka nun, naa ɓaawe. ” Kar kaawoy-an gay raka kaawe maa ? »

Amay kuuk bera goye ɗo geemir

37 Ƴiriy ta gaase ka iidiner, taar ƴiriy ta yaarko. Ƴiriy taar-at ko, Iisa peytu ɗatik ta geemir ho ŋa teestu kaawe raɗa aman : « Ya gem kaak ibin diyaaga, illa ŋaadu ase ho ŋaa see. 38 Ŋaar kaak aamin iŋ nunu, ar ŋa gas od ta amiydi ɗo gelbiney. Ampaa ko, amay kuuk bera goye yaa gaɗe min ɗo gelbiney ar taat ŋu kaawtu ɗo Kitamner. » 39 Wiktin taat Iisa kaawtu pa-ak, ŋa kaawa ɗo bi ka Ruwwin ta Buŋdi taat gee kuuk yaa aamine iŋ ŋaara yaa gase. Sando, wiktin taar-at, Ruwwin-at bal ase misa, asaan Iisa, Buŋ bal darjiyin̰ misa.

Gee meela ɗo bi ka Iisa

40 Min gee dorig kaawin-ak, daarin̰ ɗiytu aman : « Gem-aŋ, ŋaar Nabiin̰ce kaak taɓ kaak ŋu kaawtu awalle a ŋaa ase-aka. » 41 Daarin̰ gay kaawtu aman : « Ŋaar ko *Masi kaak Buŋ doɓtu. » Kar daarin̰ gay ɗiytu aman : « Masi ke amilaaɗo min kiɗ ka Galile, 42 asaan ŋu kaaw ɗo Kitamner kadar Masi yaa amile min baa ta Dawuud ho ŋaa ase min Beteleyem, geeger ka Dawuud. » 43 Ansii ko, gee meeltu benannico ɗo bi ka Iisa nam ŋu eertu. 44 Daarin̰co raka obin̰ Iisa, kar gay, ŋu bal gedire.

45 Gee kuuk ŋu n̰aamtu a ŋuu obin̰ Iisa yeeptu ɗo wer kaak agindaw ku gay satkiner iŋ *Pariziyenna goyiyo. Kar agindaw-ak indiig aman : « Maa di ku obgigɗo Iisa ? » 46 Ŋu telkiico aman : « Ginno gem kaak yaa gedire kaawe ar kaawin kuuk Iisa kaawtu aŋkure. » 47 Kar Pariziyenna ɗiyiico aman : « Kuŋko-aŋ oki, ŋa rawtiŋkoŋ ko ? 48 Min ginte Pariziyenna, ginno rakki kaak aamin iŋ Iisa, yoo aginduwte oki. 49 Ŋuur kuuk aamin iŋ Iisa-ak, ŋuur ibingigɗo *gaanuunte. Ŋuur gee kuuk surpiye ! »

50 Nikodeem oki goy iŋ Pariziyenna-aku. Ŋaar ko kaak ƴiriy rakki dakig gas Iisa. Ɗo wer-ak, ŋa uctu ho ŋa kaawiico ɗo Pariziyenna-ak aman : 51 « Gaanuunte ɗiya a gi gediraaɗo obe gemo iŋ taar-anta ! Illa ya gi dor ja min ɗo biy ho gi ibin maan kaak ŋa gintu. » 52 Ŋuur gay telkiiji aman : « Ŋaar kiŋ sa min Galile wal maa ? Garkay ja ɗo Kitamner kat kii ibine kadar nabiin̰ce amilaaɗo bat min Galile. »

[ 53 Min ŋaar-ak, ŋu totirtu, ay gem di ɗeettu ɗo geriy.

8

Daatik taat kokina mitik kara

1 Kar Iisa gay uctu, ŋa coktu ka koot ka Olibiyennar.* 2 Kar ka kawtinti iŋ kawtir kawtira, ŋa yeeptu, ŋa un̰jitu ɗo *ger ka Buŋdi ho gee okin̰co asig gasa. Ŋa goytu ho ŋa teestu ɓildin̰co. 3 Hiyya, agindaw ku gaanuundi iŋ *Pariziyenna obtu geem taat kokina mitik kara. Ŋu iyiit ɗatik geemir ɗo uŋji ka Iisa. 4 Kar ŋu kaawiiji ɗo Iisa aman : « Gem kol Tacco, talu, ni obit geem-an kokina mitik kara. 5 Ɗo bi ŋaar-ak ko, Muusa siirtu ɗo *gaanuunte a geem taat gina ansi-ak, ŋuu zeerin iŋ dambay nam ŋuu deenti. Kar kiŋ gay, kaawon̰ maa ? »

6 Ŋu indiig pa-ak, asaan ŋu rakiy a ŋaa dee jookumo, ansii kat, ŋuu gase botol taat ŋuu obin̰ji. Iisa gay onig kaay ho ŋa teestu siire iŋ perney keɗer. 7 Ŋu wakiliy wakiliy inde, kar Iisa jaaltu kaay ho ŋa kaawiico aman : « Minninko, kaak ginno zunuubinna, ŋa ic dambi awalle ho ŋa zeerta. » 8 Kar ŋa ontu pey, ŋa teestu siire pey keɗer. 9 Min ŋu dortu pa-ak, ŋu teestu amile rakki rakki, min jaminna yoo ku n̰aaɗa, ɗak ko Iisa keeji di iŋ daatik taat pey ɗatko-ata. 10 Kar Iisa jaaltu pey kaay, ŋa indiit daatko-at aman : « Ŋu moon di gee kuuk obiŋke-aku ? Moon di kuuk sakkiyiŋke-aku ? » 11 Ta telkiiji aman : « Gem kol *Rabbiney, ginno yoo gemo. » Ŋaar gay telkiitit aman : « Nun sa naake rasiŋke. Ɓaa ho dak ginenno pey zunuubinna. »]†

12 Iisa kaawiico pey ɗo gee ku cokiyaaga-ak aman : « Nun ko portikaw ta duniiner. Ŋaar kaak aaɗaanu jaawaaɗo ɗo gondikor, kar gay, ŋaa gasin portikaw taat bera goye. » 13 *Pariziyenna kaawiiji aman : « Ki kaawa ɗo bi ka meen̰jiŋ di, ansi-ak, kaawon̰, gee icaatɗo. » 14 Iisa gay telkiico aman : « Ya nun kat kaawa ɗo bi ka meendu sa, kaawor, taar ka seener, asaan nun iban wer kaak nu asiyo ho wer kaak nu ɓaayiyo. Kar kuŋ gay ibanno wer kaak nu asiyo ho kaak nu ɓaayiyo. 15 Kuŋ ɗukuma seriine ar taat gee giniy di. Nun gay ɗukumaaɗo seriin ansi. 16 Ya nun kat diya kaaw gay, tanto seene, asaan nun keeduɗo, kar gay, iŋ Tanni kaak tabirintu-ak, nin sawa. 17 Ɗo *gaanuunko, gee garkiyaat kaaw taat kaawa aman : ‟ Ya kaaw ta saadinna seer as werti rakki, kaaw-at ka seener. ”‡ 18 Nun kaawa ɗo bi ka meendu di ho Tanni kaak tabirintu sa kaawa ɗo bir. » 19 Gee-ak indiig Iisa aman : « Takkoŋ gay goy momo ? » Ŋaar gay telkiico aman : « Wala ku ibinginu, wala ku ibingig Tanni. Ya ku ibinginu, ku ibingig Tanni oki. »

20 Iisa kaawiig kaawnay-aŋ wiktin taat ŋa ɓildiy gee ɗo ger ka Buŋdi, moota iŋ wer kaak gee beriy maan ɗo Buŋdi. Kar ŋu bal obin̰ji, asaan wiktiney goy misa.

Iisa ko kaak goya

21 Iisa kaawiico pey aman : « Nun, naa ɗeete. Ya nu ɗeete, kuun bariyindu, kar gay, ku gasaanno, kuu mate iŋ zunuubinniko. Ku gediraaɗo ɓaawe wer kaak nu ɓaayiyo. » 22 *Agindaw ku Yuudinnar teestu kaawe benannico aman : « Ŋa kaawiy a gee gediraaɗo ɓaawe wer kaak ŋa ɓaayiy-aŋ, ŋa raka dee ziy walla ? » 23 Iisa telkiico aman : « Nun asa min kuwa, kar kuŋ gay min keɗer. Kuŋ min ɗo duniin-anta, kar nun gay min ka samaaner. 24 Iŋ taar-an ko, nu kaawiiko aman : ‟ Ku asa mate iŋ zunuubinniko. ” Ka seener, ya ku aaminaaɗo kadar ‛nun kaak goya’§, ku asa mate iŋ zunuubinniko. » 25 Kar ŋu indiig aman : « Kiŋke waa ? » Iisa telkiico aman : « Min awalle, nu kaawko a maa ? 26 Nu gin kaawin dakina ɗo bi kaŋko ho naako deen̰co. Nu gaara ɗo duniiner kaawin kuuk ŋaar kaak tabirintu beriidu di, ho ŋaar gay kaawa seene. »

27 Gee-ak, ŋuur bal ibine kadar ŋa kaawiico ɗo bi ka Tacco Buŋ. 28 Ampaa ko, Iisa kaawiico aman : « Wiktin taat ku asiy jaalindu, nun *Roŋ gemor, ku asiy ibine kadar ‛nun kaak goya’. Ku asiy ibine pey kadar riy taat nu giniy-an, ta meenduɗo, kar gay, nu kaawaako taat Tanni Buŋ gaariidu. 29 Ŋaar kaak tabirintu goy iŋ nunu. Ŋa balnu rasin keedu, asaan nu gina doo maan kaak ŋa elgiyo. » 30 Wiktin taat Iisa kaawiy pa-ak, gee dakina aamintu iŋ ŋaara.

Horrina iŋ ɓerrina

31 Kar ɗo *Yuudinna kuuk aamin iŋ ŋaar-ak, Iisa kaawiico aman : « Ya ku obit kaawor-an bombo, kuu kuuniye maajirnar kuuk taɓ. 32 Ku asiy ibine seen taat kaawa ɗo bi ka Buŋdi ho seen-at yaako giniŋko horrina. » 33 Ŋu telkiiji aman : « Nini min tamba ta Ibraayim ho ni ɓerrinno bat ku gemor. Maman ki kaawiy a nii gine horrina ? » 34 Iisa gay telkiico aman : « Cokiyoŋ, naako kaawe seene : ay gem kaak gina zunuubinna, ŋaar ɓerre ka zunuubinnar. 35 Ɓerre-ak, ŋaar kuunayɗo roŋ ka geero, kar gay, roŋ ka geer-ak goy roŋ ka geer di. 36 Ya Roŋ ka Buŋdi kat imilaako min ɗo ɓerriŋkaw, ku asa kuuniye horrina ka seener. 37 Nu iban kadar ku amil min tamba ta Ibraayim. Kar ku rakaan deendu asaan ku poocit kaawor. 38 Nun kaawaako maan kaak Tanni gaariidu. Kar kuŋko gay gina taat takko kaawiiko. » 39 Ŋu telkiiji aman : « Nin, tanni, ŋaar Ibraayim. » Kar Iisa kaawiico aman : « Ya ka seener, kuŋ koogin ku Ibraayim-ak, kuu gine ar taat ŋa gintu. 40 Diŋ gay, ku rakaan deendu. Maa di ? Ku rakiin deendu-aŋ, asaan nu kaawaako seen ta Buŋdi. Ibraayim, ŋaar ginno tak-tak maan ar ŋaar-aŋka ! 41 Kuŋko, ku gina gamin kuuk takko giniy di. » Ŋuur gay telkiiji aman : « Nin buuminno, tanni, ŋaar rakki di, ŋaar ko Buŋ-aŋ di. » 42 Iisa ɗiyiico aman : « Ka seener, ya Buŋ kat Takko, kuun elindu, asaan nun sa asa min ɗo Buŋdi, ŋaar kat n̰aamintu. » 43 Maa di ku ibingitɗo taat nu kaawiiko-anta ? Ku ibingitɗo-ak, asaan ku gedarro icin kaawor. 44 Takko kaŋko, ŋaar *Seetanne. Ku el gine gamin kuuk ŋa rakiyo. Min ɗo teesindi sa, ŋaar usin dee ka geemir. Ŋa kaawɗo seene, asaan ginno seen loci. Ya ŋa raadaw, ŋa kaawa kaaw taat tan̰ji di, asaan ŋaar ko gay raadindi ho ŋa tacco ka gay raadindi. 45 Kar nun gay, nu kaawa seene. Iŋ taar-at ko, ku aaminginno. 46 Waan minninko yaadu diye kaaw kadar nu gin zunuubinna yoo rakki oki walla ? Ya nu kaawaako seene, maa di ku aamanno ɗo kaawor. 47 Ya waan gin gem ka Buŋdi, ŋaar cokiya kaawin ku Buŋdi. Kar kuŋ gay, ku cokayɗo, asaan ku gee ku Buŋdiɗo.

Iisa iŋ Ibraayim

48 *Agindaw ku Yuudinnar kaawiiji ɗo Iisa aman : « Ya ni kaawa a ki min *Samari ho ki gin aariɗ ɗo kaan̰, kaaw-an ka seenerro walla ? » 49 Ŋaar gay telkiico aman : « Nun bal gine aariɗ, kar gay, nu bera horoomin ɗo Tanni ho kuŋ gay bergiduɗo horoomine. 50 Nun barayɗo ozile ka meendu, kar gay, gin waan ka pey kat rakaaga ho kaak asa tale baat ta kaaw-anta. 51 Cokiyoŋ, naako kaawe seene : gem kaak obit kaawor-an bombo, ŋa mataaɗo tak-tak. »

52 Agindaw ku Yuudinnar ɗiyiiji aman : « Diŋka-aŋ, ni iban kadar aariɗ obin̰ciŋ. Ibraayim, ŋaar mat ko. Ho nabiinna oki, ŋuur mat ko. Kar kiŋke gay, ki kaawiy a gem kaak obit kaawon̰ bombo, ŋaar mataaɗo tak-tak. 53 Tatte Ibraayim, ŋaar mate. Ki pakira kadar kiŋ kat tatik pakgiga walla ? Nabiinna oki, ŋuur mate. Ɗo tan̰ji-at, kiŋ gay waa kina ? » 54 Iisa gay telkiico aman : « Nun barayɗo ozile ka meendu. Ya nu bariya ozile ka meendu-ak, ta ginno baati. Ŋaar kaak ozilaanu, ŋaar Tanni. Ku ɗiya a ŋaar ko Buŋko. 55 Ka seener gay, kuŋ ibingigɗo ho nun kat ibingiga. Ya nu ɗiya a nu ibingigɗo, nun sa yaa gine raada ar kuŋko. Kar gay, nu ibingiga ho nu obit kaawoy bombo. 56 Min Ibraayim goy misa iŋ odinay, ŋa pakir ɗo ƴiriy ta weendu ho ŋa aaciy dakina. Kar min ŋa taliit ƴiriy-ata, adiy gintu portik aale. » 57 Agindaw ku Yuudinnar ɗiyiiji aman : « Kiŋ, elginan̰ bal nece misa orok beeƴ-aŋ di, ki talig ko Ibraayim walla ? » 58 Iisa telkiico aman : « Cokiyoŋ, naako kaawe seene, min Ibraayim ŋu bal ween̰ misan di, nun goy ko. » 59 Min ŋa kaawtu pa-ak, ŋu soktu dambay a ŋuu zeerin̰ji. Hiyya, Iisa toopintu iŋ gee, ŋa amiltu min ger ka Buŋdi ho ŋa ɗeettu.

9

Pile ka noolol

1 Ƴiriy rakki, Iisa biraw ho ɗo botildi, ŋa gastu noolo. Min ŋu weeyig di, ŋaar nool ko. 2 Min *maajirnay taliiga, ŋu indiig Iisa aman : « Gem kol Tacco, gem-aŋ, min ŋu weeyig di, ŋa nool ko. Ŋaar kat gin zunuubinna, wala aginiyji kat gin zunuubinna ? » 3 Iisa telkiico aman : « Gem-aŋ nooltu-aŋ, wala ɗo bi ka zunuubinna ku aginiyji, wala ku meen̰ji. Ŋa nooltu-aŋ a gee yaa tale maan kaak Buŋ yaaji gine. 4 Min pat goy misa, illa gii ginin riy ta ŋaar kaak n̰aamintu. Aando asaw ho ɗo aando-an, gem gediraaɗo gine riyo. 5 Min nun goy misa ɗo duniiner, nun portikaw ta gee ku duniiner. » 6 Hiyya, min Iisa kaawtu pa-ak, ŋa pictu uln̰ay ho ŋa liiptu golŋo. Kar ŋa torziig golŋo-ak ɗo odin ku nool-aka. 7 Kar ŋa ɗiyiiji aman : « Ɓaa acig odinan̰ ɗo koriy taat ŋu boktu ŋu koliy Silowe. » (Siŋ kuuk Silowe-ak ɗiya a « tabire ».) Hiyya, nool-ak daktu ac odinay. Min ŋa acgu, odinay piltu karaŋ. Kar ŋa yeeptu ɗo geriy. 8 Mutkiyiy iŋ gee kuuk talig wiktin taat ŋa ociy-ak indiy ziŋkico aman : « Gem-aŋ ar nool kaak goygiy oce-ak ɗoo ? » 9 Daarin̰co ɗiya aman : « Hii, ŋa ŋaara. » Daarin̰co gay aman : « Ha’a, ŋa ŋaarro. Gem-aŋ ar ŋaar di. » Kar ŋaar gay telkiico aman : « Ka seener, ŋa nunu ko. » 10 Ŋu indiig aman : « Kar maman odinan̰ piltu ? » 11 Ŋaar gay telkiico aman : « Gem kaak ŋu koliy Iisa kat liip golŋo, ŋa torziig ɗo odinar kar ŋa ɗiyiidu aman : ‟ Ɓaa acig odinan̰ ɗo koriy ta Silowe. ” Nu ɓaawtu, nu dakiig aca, ek di, nu teestu tale. » 12 Ŋu indiig pey gem-ak aman : « Kar diŋ gay, ŋa moo ? » Ŋa telkiico aman : « Baana ! Nu ibanno wer kaak ŋa ɗeettu. »

Pariziyenna indaag nool ka pile

13 Gem kaak awalle nool-ak, ŋu iyiig ɗo uŋco ka Pariziyennar. 14 Sando, ƴiriy taat Iisa liiptu golŋo iŋ uln̰ay ho ŋa piliig odin ku nool-ak, ta ƴiriy ta *sabitdi. 15 Pariziyenna oki indiig gem-aka a ŋa ginji maa ɗo odinan̰ ŋu piltu. Ŋa ɗiyiico aman : « Ŋa torzidu goliŋ ɗo odinar, kar nu dakiigu aca, ek di odinar piltu. » 16 Pariziyenna daarin̰ ɗiytu aman : « Gem-aŋ, ŋaar asɗo min ɗo Buŋdi, asaan ŋa karmayɗo *gaanuun kaak kaawa ɗo bi ka ƴiriy ta sabitdi. » Daarin̰co gay ɗiytu aman : « Ya gem-aŋ gin zunuubinna, maman ŋaa gine gamin ku ajbay ? » Min ŋaar-ak, ŋu eertu. 17 Ŋu indiig pey nool kaak pil-ak aman : « Kiŋke gay pakira maa ɗo bi ka gem kaak pilig odinan̰ ? » Ŋa telkiico aman : « Ŋaar nabiin̰ce. »

18 Kar gay, agindaw ku Yuudinnar aamanno kadar ŋu weeyig gem-aŋ noolo ho diŋ odinay pile. Ampaa ko, ŋu koliig aginiyji. 19 Kar ŋu indiig aman : « Gem-aŋ roŋko walla ? Ka seener, min ku weeyig di, ŋa nool ko walla ? Diŋ gay, maman ŋa taliyo ? » 20 Aginiyji-ak telkiico aman : « Hii, ŋa roŋni ho min ni weeyig di, ŋaar nool ko. 21 Kar ni ibanno maman odinay piltu. Ho ni ibanno gem kaak pilgu. Indoŋ meen̰ji, ŋaar sa tatik ko nec ŋaako kaawe. » 22 Aginiyji kaawtu ansi-ak, asaan ŋu gina kolaw ɗo agindaw ku Yuudinnar. Ka seener, agindaw-ak deet ko kaawco kadar ay gem kaak kaawa a Iisa ko Masi kaak Buŋ doɓtu, ŋuu atkin̰ji min ɗo gerco ka salaaner. 23 Iŋ taar-at ko, aginiyji ku nool-ak ɗiytu aman : « Indoŋ meen̰ji, ŋaar sa tatik ko nec ŋaako kaawe. »

24 Pey *Pariziyenna koliig gem-ak ka seeriŋkar ho ŋu ɗiyiiji aman : « Kaaw ja seen taat Buŋ ween̰ciŋ ! Nin iban kadar gem kaak coolin̰ciŋ-aŋ, ŋaar gin zunuubinna. » 25 Gem-ak telkiico aman : « Nu ibanno ya ŋa gin zunuubinna wala ŋa bal gine. Kar gay, nu iban maan rakki di : awalle nu noolo, diŋ gay, nu talaw. » 26 Ŋu indiig pey aman : « Ŋaar ginjiŋ maa ? Maman ŋa piliig odinan̰ ? » 27 Ŋa telkiico aman : « Nun kaawkoŋ ko, kar ku bal icin kaawor. Kar ku indaan pey maa ? Kuŋko oki raka gine maajirnay walla ? » 28 Ŋu uciiji aman : « Ŋa wan̰jiŋ, kiŋ kat *maajirin̰cey ! Nin-aŋ maajirin ku Muusa. 29 Ni iban kadar Buŋ kaawji ɗo Muusa, kar gay, gemon̰-aŋ, ni ibanno wer kaak ŋa asiyo. » 30 Gem-ak telkiico aman : « Way, nun-aŋ ajbiye ! Gem-aŋ kat pilig odinar ho ku ibanno wer ka ŋa asiyo ! 31 Gi iban tak kadar Buŋ ooyɗo kaaw ta gem kaak gin zunuubinna, kar gay, ŋa ooya gem kaak karmiyaaga ho gina taat Buŋ rakiyo. 32 Min kilgiye ka duniiner, gi bal dore tak-tak gem kat pil odin ku gemor kaak ŋu weeyig noolo. 33 Ka seener, gem-aŋ, ŋaar as min ɗo Buŋdi, yampa, ŋa gediraaɗo ginin̰ maanna-aŋka. » 34 Pariziyenna-ak telkiiji aman : « Kiŋ din sa, min ŋu ween̰ciŋ di, ki miin ko iŋ zunuubinna, kar ki raka ɓilde kun̰ waa ? » Min ŋaar-ak, ŋu atkiig kara.

35 Min Iisa dortu kadar ŋu atkiig gem-aka, ŋa ɗeettu bariyin̰ji. Ŋa dakiig gasa ho ŋa kaawiiji aman : « Ki aamina iŋ nun *Roŋ gemor walla ? » 36 Gem-ak telkiiji aman : « Gem kol *Rabbiney, ŋaar waa kaak naa aamine iŋ ŋaara ? » 37 Iisa ɗiyiiji aman : « Ŋa nun ko kaak ki taliy kaawiijiŋ-aŋka. » 38 Hiyya, gem-ak kaawiiji aman : « Rabbine, nu aamin iŋ kiŋke. » Min ŋa kaawtu pa-ak, ŋa dersitu ɗo uŋji. 39 Kar Iisa kaawiiji aman : « Nun as ɗo duniiner a ɗukume ka seriiner yaa kuuniye : kuuk tallo asa tale, ho kuuk talaw gay asa gine noolna. » 40 Pariziyenna daarin̰ kuuk goy ɗo serpey ta Iisa doriit kaawoy-ata ho ŋu indiig aman : « Ki pakira a nin sa noolna walla ? » 41 Iisa telkiico aman : « Ya kuŋ kat noolna, ku bal gine zunuubinna. Kar gay, uudin taat ku kaawiy a ku talaw, ansii ko, ku goyiy iŋ zunuubinnikon di. »

10

Daŋil ta tamgir iŋ gay gooƴindi

1 Iisa kaawiico pey aman : « Cokiyoŋ, naako kaawe seene : ya gem ɗob min ɗo joli, ŋaar kokino ho ŋa bandin̰ce. 2 Kar gay, ŋaar kaak un̰ja min ɗo botildi, ŋaar kat gay gooƴindi. 3 Gem kaak gooƴa wer geer yaaji pile botol. Tamgi iban gaaƴay, ŋa koliig rakki rakki iŋ siŋco ho ŋa imiliig kara. 4 Ya ŋa imilig okin̰co, ŋaar ogiriico ho ŋuur gay aaɗiig min aaro, asaan ŋu ibingiga. 5 Kar gay, ŋu aaɗɗo gem kaak ŋu ibingigɗo. Ya ŋu dor gaaƴ ta gem kaak ŋu ibingigɗo, ŋuu gaɗe minniney serek. »

6 Min Iisa deliicot daŋil-ata, gee bal ibine baati.

7 Ampaa ko, Iisa ɗiytu pey aman : « Cokiyoŋ, naako kaawe seene : nun ko ɗibir ka wer kaak tamgi goyiyo. 8 Gee kuuk as awalle, ŋuur kokinay ho ŋu bandina, kar tamgi gay bal ooyin̰co. 9 Nun ko ɗibir ka wer kaak tamgi goyiyo. Gem kaak aaɗa min lotu, ŋaa gase jile. Ŋaa un̰jiguwe, ŋaa amilguwe ho ŋaa gase tee. 10 Kokin asiy kokiniyo, ŋa diyiy gee ho ŋa nigiyo. Nun gay, nu as a gee yaa gase goye kaak taɓ. 11 Nun ko gay gooƴindi kaak taɓ. Gay gooƴindi kaak taɓ-ak, ŋaar yaa ooye muut ɗo bi ka tamgiy. 12 Gem kaak ŋu gidiyig gidiyen di, tamgi-ak kun̰jiɗo. Ampaa ko, ya ŋa tala pulkina* asa di, ŋaa gaɗe, ŋaa rasin̰ tamgi-aku. Kar pulkin gay yaa totirin̰co. 13 Gem kaak ŋu gidiyig gidiyen di-ak, ŋaar isgigɗo iŋ tamgi. 14-15 Nun ko gay gooƴindi kaak taɓ. Nu ibingig tamgir ho ŋuur sa ibinginu. Nu ibingigu ar Tanni ibinginu ho nun oki ibingig Tanni. Naa bere zir naa mate ɗo bi ka tamgir. 16 Nu gin pey tamgi ku pey kuuk bal un̰je misa iŋ een̰co. Illa naa iyin̰co a ŋuu n̰ume iŋ een̰co. Ampaa ko, ŋuu cokiye gaaƴar ho ŋuu gine hidbin rakki, ho gay gooƴin̰co oki rakki. 17 Tanni, ŋaar elgiinu, asaan naa bere zir ɗo muuti, kar naa gasin̰ji pey ya nu nooye. 18 Ginno gem kaak yaan deendu, nu meendu ko bera zir ɗo muuti. Nu gin botol taat naa mate ho nu gin gudurre taat naa nooye. Aŋ maan kaak Tanni kaawiidu a naa gine. »

19 Min agindaw ku Yuudinnar doriit kaaw ta Iisa-at, ŋu eertu werin seera. 20 Dakinuwco kaawtu aman : « Gem-aŋ, ŋaar oliyo ho ŋa gin aariɗ. Maa di ku cokiyiy kaawoy ? » 21 Kar daarin̰ gay ɗiytu pey aman : « Bat, gem-aŋ, ŋaar oliyɗo. Ŋa bal gine aariɗ. Maa oliyir kaak kaawa ansi ! Oliy kat gedirgiy pile odin ku noolnal walla ? »

Yuudinna poocig Iisa

22 Wiktin taar-at, ta siteener ho ŋu iidiya iidin ta pile ka *ger ka Buŋdi Zeruzaleem. 23 Ɗo menaw ku iidiner-ak, ƴiriy rakki, Iisa kaariy atta ɗo ger ka Buŋdi-aka. Kar ŋa peytu ɗo kelim taat ŋu koliy kelim ta Selemaan. 24 Yuudinna daarin̰ n̰umtu pey ɗo uŋji ho ŋu ɗiyiiji aman : « Kimin ja kat kiini mine ? Kaawni waraŋ ya kiŋke-aŋ ko Masi kaak Buŋ doɓtu wala kawwi ! » 25 Iisa gay telkiico aman : « Nun kaawkoŋ ko, kar ku bal icin kaawor. Gamin kuuk nu gintu iŋ gudurre ta Tanni kaawa ko waraŋ ɗo bi kanto. Gamin-aŋ nec ko kuu ibine kadar nun ko kaak Buŋ tabirtu. 26 Kar gay, ku bal aamine, asaan ku tamgirro. 27 Ar tamgi kuuk cokiyaat gaaƴ ta gay gooƴin̰co, geendu sa cokiyaat gaaƴar. Nu ibingigu ho ŋu aaɗaanu. 28 Nu beraaco goye ka gaasɗo. Ŋu mataaɗo tak-tak ho ginno gem kaak nec gaamin̰co min ɗo pisindu. 29 Tanni kaak berduugu-ak, ŋaar gin gudurre pak gee okin̰co. Ginno gem kaak nec gaame maan min pise ka Tanni. 30 Nunu iŋ Tanni, nin rakki di. »

31 Min *Yuudinna dortu pa-ak, ŋu ipintu dambay a ŋuu zeerin̰ji ŋuu deen̰ji. 32 Kar Iisa gay kaawiico aman : « Nu gin gamin dakin kuuk ajbay ɗo uŋko iŋ gudurre taat Tanni beriidu. Ku talig iŋ odinko. Min gamin-aŋ, ka moo ku rakiin deen iŋ dambay ? » 33 Yuudinna ɗiyiiji aman : « Ni diyaacinno ɗo bi ka maan kaak samaane ki gintu. Ni rakiin̰ dee-ak, asaan ki niga bin̰ iŋ Buŋ. Kiŋ kat gem di, kar ki gina zin̰ ar Buŋ ! »† 34 Iisa telkiico aman : « Ŋu siir ɗo *gaanuunko kadar Buŋ kaaw aman : ‟ Kuŋko ko buŋnay. ”‡ 35 Ansi-ak, ŋuur kuuk cokiyaat kaawoy, ŋu kolaag a ‛buŋnay’ ho gee iban kadar gee siimaatɗo kaaw ta Buŋdi. 36 Kar nun gay, Buŋ doɓintu ho ŋa n̰aamintu ɗo duniiner. Kar maman ku diyiidu kaawo a nu niga bir iŋ Buŋ wiktin taat nu kaawtu a nu Roŋ ka Buŋdi ? 37 Ya nu ginno riy ta Tanni, dakonnu aamininduɗo. 38 Kar ya nu gina riy ta Tanni gay, ya ku aaminginno oki, aaminoŋ iŋ gamin kuuk nu gintu-aku. Iŋ taar-at ko, kuu ibine waraŋ a Tanni goy iŋ nunu ho nun sa goy iŋ ŋaara. » 39 Agindaw ku Yuudinnar teestu pey bariyin̰ji a ŋuu obin̰ji, kar gay, ŋa paka di. 40 Iisa yeeptu pey aar barre ka Zurdan ɗo wer kaak Yaaya-Batist *batiziyiy gee awalle ho ŋa goytu ɗo wer-aka. 41 Gee dakina asiiji ho ŋu ɗiyiiji aman : « Yaaya bal gine yoo maan rakki oki ka ajbay, kar kaawoy taat ŋa kaawtu ɗo bi ka Iisa gay, taar as ɗo botilti. » 42 Hiyya, gee dakina kuuk ɓaa ɗo wer-ak aamintu iŋ Iisa.

11

Muut ta Lazaar

1-2 Gin gem rakki, siŋji Lazaar. Ŋa goy ɗo hellin ta Betani iŋ siŋtay ku daaɗi, Mariyam iŋ Maart. Mariyam gay, taar ko taat kockicji itir ɗo asin̰ji ku *Rabbin Iisa ho ta sooyjig iŋ duruwti. Kar ƴiriy rakki, Lazaar-ak galtu raɗuwa. 3 Siŋtay-ak n̰aamiiji gem ɗo Iisa a ŋaa minin̰ji. Min gem kaak ŋu n̰aamtu-ak ote, ŋa kaawiiji ɗo Iisa aman : « Gem kol Tacco, royan̰ Lazaar raɗaw. » 4 Min Iisa dorit kaaw-at, ŋa ɗiytu aman : « Raɗuway taar-an diyaagɗo. Iŋ raɗuw taar-an ko, gee yaa tale *darjin ta Buŋdi. Ho iŋ taar ko oki, gee yaa tale darjin ta Roŋ ka Buŋdi. »

5 Iisa gay elgig kun̰ Maart iŋ booti ho iŋ Lazaar oki. 6 Kar gay, ɗo wiktin taat ŋa dortu kadar Lazaar raɗaw, ŋa bal uce koɗok. Ŋa goy ja pey menaw seer ɗo wer-aka. 7 Min ŋaar-ak, ŋa kaawiico ɗo maajirnay aman : « Yeepinte Zuude. » 8 Kar maajirnay gay telkiiji aman : « Gem kol Tacco, misa-aŋ di, ŋu rakaan̰ dee iŋ dambay, kar diŋ pey ki raka yeepe annere ? » 9 Iisa gay ɗiytu aman : « Min kawtira yoo maako, wer, ŋaar yaa goye karaŋ di. Ŋaar kaak jaawa iŋ ƴiriy-ak, ŋa batakɗo, asaan ŋa tala karaŋ. 10 Kar ŋaar kaak jaawa iŋ aando gay, ŋaar tallo karaŋ ho ŋa batkaw, asaan ŋa ginno portikaw ɗo gelbiney. » 11 Min ŋaar-ak, Iisa kaawtu pey aman : « Royte Lazaar weƴe, kar gay, nu ɓaa niinin̰ji. » 12 Maajirnay telkiiji aman : « Gem kol Rabbinni, ya ŋa weƴaw-ak, ŋaa coole ɗoo di. » 13 Sando, Iisa gay rakaaco kaawe a Lazaar mate. Ŋuur gay a wal ŋa kaawa ɗo bi ka weƴ ku maalan di. 14 Hiyya, Iisa piliicot waraŋ aman : « Lazaar mat ko. 15 Kar gay, ya nu ginno ɗo serpey wiktin taat ŋa raɗiyo oki, adir gala, asaan ansii ko, ku gastu botol taat kuu aamine iŋ nunu tak-tak. Diŋ gay ucinte, gi ɓaa talin̰ji. » 16 Hiyya, Tooma kaak ŋu koliy pey Didim ɗiyiico ɗo een̰ji aman : « Yallinte, ginte oki, gi ɓaa mate iŋ Rabbinte ! »

17 Min ŋu ottu ɗo wer-aka, ŋu dortu kadar Lazaar goy ko ɗo maginer. Ŋa gin ko menaw pooɗi. 18 Kar Betani iŋ Zeruzaleem gay, ɗatikco yaa nece ar kilomeetir subba pa. 19 Ansii ko, *Yuudinna dakin asiico ooya ɗo kun̰ Maart iŋ Mariyam ɗo siŋco ka mate. 20 Min Maart dortu kadar Iisa gaay ko ote ɗo helliner, ta uctu, ta ɓaawtu ŋaamin̰ji. Mariyam gay ɗaktu geero. 21 Min Maart otiiji ɗo Iisa, ta ɗiyiiji aman : « Gem kol *Rabbiney, zer ya ki goya, siŋdu mataaɗo. 22 Kar diŋka-aŋ sa, nu iban kadar ya ki inde maan ɗo Buŋdi, ŋaan̰ berin̰ji. » 23 Iisa ɗiyiitit aman : « Siŋke, ŋaar yaa nooye. » 24 Maart telkiiji aman : « Nu iban kadar ŋa asa nooye ɗo wiktin taat gee okin̰co asiy nooye ɗo ƴiriy ta ba aaro. » 25 Kar Iisa gay kaawiitit aman : « Nun ko kaak bera goye ɗo geemir ho ŋa nun di oki kaak nooya gee. Gem kaak yaa aamine iŋ nunu, ya ŋa mate oki, ŋa asa nooye, ŋaa goye pey. 26 Ho ya gem kaak goy misa iŋ odinay aamina iŋ nun-ak, ŋa mataaɗo tak-tak. Maanna-aŋ, ka aamina walla ? » 27 Taar gay telkiiji aman : « Ka seener, gem kol Rabbiney, nu aamin kadar kiŋ ko Masi, Roŋ ka Buŋdi, ŋaar kaak yaa ase ɗo duniiner. »

28 Min Maart kaawtu pa-ak, ta yeeptu kolin booti Mariyam. Ta semsumiitit aman : « Rabbin ase, ŋaa kolaake. » 29 Min Mariyam dortu pa-ak, ta uctu puruk, ta ɓaawiiji. 30 Sando, Iisa bal un̰je misa ɗo helliner. Ŋa goy misa ɗo wer kaak Maart ŋaamiiga-ak di. 31 Min Mariyam ɓaawiiji ɗo Iisa, *Yuudinna kuuk as ooya ɗo kun̰ Mariyam goy misa gerco. Min ŋu taliit Mariyam uctu puruk-ak, ŋuur sa aaɗiita. Ya ɗo tan̰co-ak a wal ta ɓaa ale ɗo maginer.

32 Hiyya, Mariyam ottu ɗo wer kaak Iisa goyiyo. Min ta taliiga, ta dersitu ɗo uŋji ho ta kaawiiji aman : « Gem kol Rabbiney, zer ya ki goya, siŋdu mataaɗo. » 33 Iisa taliit Mariyam alaw iŋ Yuudinna kuuk aaɗta oki. Hiyya, ziy ooliiga ho ŋa barjiltu. 34 Ŋa indiig aman : « Ku diyig momtey-ak momo ? » Ŋuur gay telkiiji aman : « Gem kol Rabbinni, as niin̰ gaare. » 35 Kar meen̰ji Iisa teestu ale. 36 Min Yuudinna taliig Iisa alaw-ak, ŋu ɗiytu aman : « Taloŋ ja, ŋa elgig Lazaar ! » 37 Kar daarin̰ minninco gay ɗiytu aman : « Ŋa pil odin ku noolol, maa di ŋa baltu gedire jilin̰ Lazaar min ɗo muuti ? »

Nooye ka Lazaar

38 Iisa gay, ziy ooliig di misa wiktin taat ŋu ottu ɗo maginer. Magin-at gay, ŋa girpi*. Ŋu diyiig momtey ka Lazaar atta ho ŋu ɗibiriit iŋ dambi tatko. 39 Hiyya, Iisa kaawiico aman : « Tuŋkiloŋ dambi-aŋka. » Maart gay ɗiyiiji aman : « Gem kol Rabbiney, momtey-aŋ, ŋaar menuwiy pooɗ ko atta. Wiktin-an, ŋaa zooɗeŋ ko. » 40 Iisa telkiitit aman : « Nu balke kaawe kadar ya kaŋ kat aamin iŋ nunu, ka asa tale *darjin ta Buŋdi walla ? » 41 Hiyya, ŋu tuŋkiliig dambi-aka. Kar Iisa gay jaalig kaay ho ŋa ɗiytu aman : « Gem kol Tacco, nu ozilaaciŋ ɗo cokiye kaak ki cokiyiinu. 42 Ho nu iban kadar ki cokiyaan doo, kar gay, nu kaawiy pa-ak ɗo bi ka gee kuuk goy iŋ nun-aŋku a ŋuu aamine kadar kiŋ kat tabirintu. » 43 Min ŋa kaawtu pa-ak, ŋa koliig Lazaar raɗa aman : « Lazaar, amal kara ! » 44 Ek di Lazaar kaak mat-ak amiltu. Pisin̰ji iŋ asin̰ji, ŋu maliyjig iŋ jarɗaɗ ho ŋu suriyig kaay oki. Ɗo wer-ak, Iisa ɗiyiico aman : « Ipiroŋga ho rasoŋ ŋaa ɗeete. »

Dee ka kaawor ɗo muut ta Iisa

(Matiye 26.1-5, Maark 14.1-2, Luk 22.1-2)

45 *Yuudinna dakina kuuk ɓaawco ooya ho iŋ Mariyam taliig maan kaak Iisa gintu ho ŋu aamintu iŋ ŋaara. 46 Kar daarin̰co gay dakiig gas *Pariziyenna ho ŋu osiico ɗo bi ka maan kaak Iisa gintu. 47 Kar agindaw ku gay satkiner iŋ Pariziyenna n̰umtu ho ŋu ɗiytu aman : « Gem-aŋ, ŋaar gina gamin dakina kuuk ajbay. Diŋ gay, gii ginin̰ maman ? 48 Ya gi rasaag paa di, gee okin̰co yaa aamine iŋ ŋaara. Kar gee ku Room asa ɗimin̰ *ger ka Buŋdi ho ŋu asa nigin darrite. » 49 Minninco, gin gem rakki, siŋji *Kayip. Ɗo elig taar-at, ŋaar ko *mee satkiner ka tatko. Ɗo wer-ak, ŋa uctu ho ŋa kaawiico aman : « Kuŋ, kaƴko ɗibire. 50 Ku ibanno ga ? Ya gem rakki mat ɗo bi ka gee okin̰co, ŋaar-ak, guna min darrite okintit yaa ide. » 51 Sando, kaaw taat ŋa kaawiy-at, taar asɗo min loci di. Kar gay, ar ŋaar di mee satkiner ka tatko, ŋa kaawiy ar nabiin̰ce kadar Iisa asa mate ɗo bi ka Yuudinna okin̰co. 52 Kar gay, ŋa bal mate ɗo bi ka Yuudinna keeco di. Ŋa mat a koogin ku Buŋdi kuuk totir ɗo adiy ka kiɗar okin̰ji yaa n̰ume werco rakki ɗo uŋji ka Buŋdi.

53 Min ƴiriy taar-at di, agindaw ku Yuudinnar deetu kaawco a ŋuu deen̰ Iisa. 54 Min ŋaar-ak, Iisa jaawa ko iŋ cigilen di min ɗo agindaw ku Yuudinnar. Ŋa uctu ho ŋa ɗeettu ɗo geeger rakki moota iŋ goosin kaak ŋu kolaag Epraayim. Ɗo wer-ak, ŋa daktu goy iŋ maajirnay.

55 Min iidin ta Yuudinnar taat ŋu koliy Paak gaaye, gee dakina uctu min geegirnay okin̰co ho ŋu ɓaawtu Zeruzaleem. Ŋu ɓaaw siye ziŋkico a ŋuu gine sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi† ɗo iidin-ata. 56 Gee kuuk as ɗo iidin-at bariyaag Iisa. Ɗo adiy ka ger ka Buŋdi, ŋu kaawiy benannico aman : « Gem-aŋ kat yaa ase ɗo iidiner walla ? Wala ku pakira maa ? » 57 Ŋu kaawiy pa-ak, asaan agindaw ku gay satkiner iŋ Pariziyenna kaaw kadar ya gem ibingig wer kaak Iisa goyiy-ak di, illa ŋaa minninco a ŋuu ɓaawe obin̰ji.

12

Kockice ka itirdi ɗo kaay ka Iisa

(Matiye 26.6-13, Maark 14.3-9)

1 Wiktin taat iidin ta *Paak ɗaktit ko menaw bijigiƴ di, Iisa uctu ho ŋa ɗeettu Betani, hellin ta Lazaar kaak ŋa nooytu-aka. 2 Min ŋa ottu, ŋu giniiji tee ho Maart iyiicoga. Min gee ku tee iŋ Iisa-ak, Lazaar sa goya. 3 Kar Mariyam ictu ɗew miin iŋ itir kaak gasɗo badam. Itir ŋaar-ak, ŋu ginig iŋ et kaak ŋu koliy « naar » ho ŋu bal amsin̰ji. Mariyam kockiciijig itir-ak ɗo asin̰ji ku Iisa ho ta sooyiijig iŋ duruwti. Ɗeen̰ji iciig adiy ka gerdi okin̰ji. 4 Min maajirnay ku Iisa, rakki kaak ŋu kolaag Zuudas Iskariyoot kaak asaaji isine ɗo Iisa ɗiytu aman : 5 « Taloŋ ja ! Maa di gi gidiyiigɗo itir-aŋ uŋda ho gii ɗeeɗin̰ gurus ɗo pokirnar ? Itir-aŋ nec iye gurus tammin miy subba*. » 6 Wiktin taat ŋa kaawiy pa-ak, ŋa pakarro ɗo pokirnar, ŋa meen̰ji kat kokino. Min awalle, ŋaar ko dummiyaacog gurusco ho ŋa iciy sooɗ-sooɗ ɗo meen̰ji. 7 Iisa gay ɗiyiiji ɗo Zuudas aman : « Rasit oolo ! Ta ginig maanna-aŋ uudin taat ŋu asiidu gine ya ŋu un̰jaan ɗo maginer. 8 Pokirna, ŋuur goy doo iŋ kuŋko, kar nun gay goyaaɗo doo iŋ kuŋko. »

9 *Yuudinna dakina dortu kadar Iisa goy Betani. Ŋuur sa ɓaawtu. Ɓaan̰co gay, ŋu bal ɓaa talin̰ Iisa di, kar gay, ŋu ɓaaw talin̰ oki Lazaar kaak ŋa nooytu-aka. 10 Hiyya, agindaw ku gay satkiner deetu kaawco a ŋuu deen̰ Lazaar oki, 11 asaan ɗo bi ka Lazaar ko, gee dakina icɗo kaawco, ŋu aamina ko ɗo kaaw ta Iisa di.

Un̰je ka Iisa Zeruzaleem ar Sultan

(Matiye 21.1-11, Maark 11.1-11, Luk 19.28-40)

12 Ka kawtinti, gee dakin aale kuuk ɓaa iidin Zeruzaleem dortu kadar Iisa asa ɗo geegirdi. 13 Gee-ak ɗukumtu carig iŋ margigti, ŋu ɓaawtu ŋaamin̰ Iisa botildi. Ŋu kooliy raɗa aman :

« Darjin ɗo Buŋdi !

*Rabbin Buŋ yaa barkiyin̰ ŋaar kaak asa iŋ siŋ kun̰ji.

Taloŋ, ŋa ŋaar ko Sultan ka Israyeel.

Ozilinteŋga ! »†

14 Ɗo botildi, Iisa gastu roŋ ɗurkilal ho ŋa n̰eptu uudin taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman :

15 « Dakoŋ ginenno kolaw, kuŋ gee ku geeger ka Siyon‡.

Taloŋ, sultinko asaako,

ŋa n̰ep roŋ ɗurkilal. »§

16 Ɗo wiktin taar-at, maajirnay bal ibine misa baaco ta gamin-aŋku. Ba aar, min Iisa gasit ja *darjiney kat ŋu moytu maan kaak Kitamne kaawtu ɗo bi kan̰ji ho ŋu ibintu kadar maan kaak gee gintu-aŋ necit kaaw-ata.

17 Ɗo wiktin taat Iisa nooyiig Lazaar ho ŋa koliig min ɗo maginer, gee dakin aale goya. Ŋaar-ak ko, ŋu dakiico os ɗo een̰co maan kaak Iisa gintu. 18 Ɗo taar-at ko, gee dakin astu ŋaamin̰ji. Ŋu astu-ak, asaan ŋu dorig maan kaak ajbay Iisa gintu. 19 Pariziyenna gay kaawiy benannico aman : « Ku talaw, diŋka-aŋ, gi gediraaɗo gine maanna. Gee okin̰co-aŋ aaɗa ko ŋaar di. »

Grekna daarin̰ as talin̰ Iisa

20 Min gee kuuk ɓaaw Zeruzaleem a ŋuu abdiye Buŋ ɗo wiktin ta iidiner-at, Grekna oki goya. 21 Ŋu dakiig gas Pilip kaak min Betsayda taat ɗo kiɗ ka Galile ho ŋu ɗiyiiji aman : « Gem kol Tacco, ni raka talin̰ Iisa. » 22 Pilip dakiiji kaaw ɗo Andre, kar seerco, ŋu ɓaawiiji ɗo Iisa ho ŋu kaawiiji. 23 Iisa ɗiyiico aman : « Diŋ kat wiktinti nece taat nun *Roŋ gemor, naa gasin *darjiner. 24 Cokiyoŋ, naako kaawe seene, ya gem luwa koo, ŋa tiisiig bungiy ho ta amiliyo. Maanti kaak ɗak keɗer zooɗiyo, kar iŋ ŋaar-ak ko, ta wiyiy roŋ dakina. Yampa, ya ŋa bal luwinti, ta goy taar di. 25 Ampaa ko, gem kaak el goye ka duniiner, ŋa asa rawte ziy maala. Kar gem kaak obɗo tirit ɗo goye ka duniiner-aŋ gay, ŋa asa gase goye ka gaasɗo. 26 Ya gem kaak rakaadu gine riyo, illa ŋaan aaɗindu. Ampaa ko, wer kaak nu ɓaayiyo, gay riyor-ak yaa ɓagguwe oki iŋ nunu. Gem kaak ginaadu riy-ak, Tanni yaaji bere horoomine.

27 « Diŋka-aŋ, kelmol amile. Ɗo Tanni gay, naaji kaawe kat maa ? Wala naa gedire naaji kaawe a ‟ Gem kol Tacco, etirit taaɓin-an minniner ? ” Ha’a, nu kaawaajiɗo, asaan ɗo bi ŋaar-aŋ ko, nun astu ɗo duniiner. 28 Maan kaak naaji kaawe-ak aman : ‟ Gem kol Tacco, jaalig siŋjiŋ kuwa. ” » Min ŋaar-ak, gee dortu gaaƴ taat kaawa min kuwa ka samaaner aman : « Nu jaalig ko ho naa jaalin̰ pey. » 29 Gee kuuk goy ɗo wer-ak doriit gaaƴ-ata ho ŋu ɗiytu aman : « Ŋaar-aŋ, buŋ kat awn̰aw. » Kar daarin̰ gay ɗiy aman : « Ŋa *ɗubil ka Buŋdi kat kaawji. » 30 Iisa gay kaawiico aman : « Gaaƴ-an bal kaawe a nun kat yaa dore, illa kuŋkon di. 31 An ko wiktin taat ŋuu ɗukumin seriin ta gee kuuk goy ɗo adiy kiɗar. Diŋ, Buŋ yaa atkin̰ sultan ka duniiner min ɗo adiy ka kiɗar. 32 Kar nun gay, wiktin taat ŋuun jaalin kuwa-ak, naa iyin̰ gee okin̰co lotu. » 33 Wiktin taat Iisa kaawiy pa-ak, ŋa gaara maman ŋa asiy mate. 34 Gee-ak kaawiiji aman : « Ɗo *gaanuundi, ŋu siir a Masi mataaɗo tak-tak. Kar kiŋke-aŋ gay, maman ki kaawiy a *Roŋ gemor-ak, ŋuu jaalin̰ kuwa. Roŋ gemor-ak, ŋaar waa ? » 35 Kar Iisa ɗiyiico aman : « Portikaw goy misa iŋ kuŋko ɗo mena sooɗ di. Jaawoŋ min portikaw goy misa iŋ kuŋko. Jaawoŋ ɗo portikaw paa gondikaw yaako gootiŋko, asaan gem kaak jaawa ɗo gondikor, ŋaar ibanno wer kaak ŋa ɓaayiyo. 36 Aaminoŋ ɗo portikaw ɗo wiktin taat ta goy misa iŋ kuŋko. Ansii kat, kuu gine gee ku portikaw. »

Min Iisa kaawtu pa-ak, ŋa daktu cigal serek minninco.

Yuudinna bal aamine iŋ Iisa

37 Iisa gin gamin dakina kuuk ajbay ɗo uŋco ka geemir. Kar iŋ taar-an oki, gee bal aamine iŋ ŋaara. 38 Maanna-aŋ ko gaara kadar kaaw ta nabi Ezaayi as ɗo botilti aman :

« Gem kol *Rabbiney, waa icit kaaw taat ni kaawtu ?

Ki gaarit gudurren̰ ɗo waa di ? »*

39 Ezaayi gaarig pey maan kaak toɗco ɗo geemir a ŋuu aamine iŋ Iisa. 40 Ŋa kaawtu aman :

« Buŋ timincog odinco ho ŋa ginig kaƴco bombo.

Ŋa ginig a ŋu talaaɗo iŋ odinco

ho diyaaɗo maan ɗo gelbinco.

Ampaa ko, ŋu newsiiɗo loci pa ŋaa coolin̰co. »†

41 Ezaayi ɗiytu pa-ak, asaan ŋa talit *darjin ta Iisa ho ŋa kaaw biy.

42 Iŋ kaaw ta Ezaayi-at, agindaw ku Yuudinnar dakin aamintu iŋ Iisa. Kar gay, ŋu bal gaarin imaanco ɗo geemir, asaan ŋu gina kolaw ɗo Pariziyennar, pa ŋuu atkin̰ min ɗo ger ka salaaner. 43 Gee-ak raka a gee yaa elin̰co di. Ɗo tan̰co-at, ŋu tala kadar ele ŋaar-aŋ pakgig kaak asa min ɗo Buŋdi.

Iisa, ŋaar portikaw ta duniiner

44 Iisa kaawtu raɗa aman : « Ŋaar kaak aamin iŋ nunu, ŋa bal aamine iŋ nun di, ŋa aamin oki iŋ ŋaar kaak tabirintu. 45 Ho ŋaar kaak talintu, ŋa talig ŋaar kaak tabirintu oki. 46 Nun kaak portikaw, nu as ɗo duniiner. Ampaa ko, ay gem kaak aamin iŋ nunu goyiyɗo ɗo gondikor. 47 Ya waan cokiya kaawor ho ŋa ginno maan kaak nu kaawiyo, ŋa nununno kat yaaji ɗukume seriine, asaan nu as ɗo duniiner a naa jile gee, nu bal ase a naaco ɗukume seriine. 48 Kar ŋaar kaak poocintu ho icɗo kaawor, iŋ kaaw taar-at ko, seriin asiy obin̰ji ɗo ƴiriy ta ba aaro. 49 Ka seener gay, nun bal imilin kaaw-an min ɗo kaar. Kar gay, ŋa Tanni kaak tabirintu kat berduut kaaw-anta, asaan naa gaarin ɗo geemir. 50 Nun iban kadar kaaw taat Buŋ kaawtu-an, taar bera goye ka gaasɗo ɗo geemir. Iŋ taar-at ko, kaaw okintit taat nu kaawiyo, taar asa min ɗo Tanni. »

13

Iisa aca ase ku maajirnay

1 Wiktin taat iidin ta *Paak gaaye, Iisa ibin ko kadar wiktin taat ŋaa rasin duniin nec ko ho ŋaa yeepeŋ ko ɗo Tacco. Ŋa elgig geen̰ji kuuk ɗo adiy ka kiɗar iŋ ele kaak gaasɗo tak-tak. 2 Iŋ maako, Iisa iŋ maajirnay goytu tee. Sando, *Seetanne un̰je ko ɗo adiy ka Zuudas, roŋji ka Simon Iskariyoot a ŋaaji isine ɗo Iisa. 3 Iisa iban kadar ŋa asa min ɗo Buŋdi ho ŋaa yeepe pey loci. Ŋa iban oki kadar Tacco berjiig gamin okin̰co ɗo pisin̰ji. 4 Wiktin taat ŋu tiyo, Iisa uctu ho ŋa soriit batkoy, ŋa ictu n̰aŋguuna ho ŋa ɗuunit maasoy. 5 Kar ŋa weertu amay ɗo maan ka acindi ho ŋa teestu acin̰ ase ku maajirnay ho ŋa sooyin̰co iŋ n̰aŋguun kuuk ɗo maasoy-aku. 6 Wiktin taat ŋa otiiji ɗo Simon Piyer, Simon pooctu aman : « Gem kol *Rabbiney, kiŋke acaaduɗo ase kunto. » 7 Iisa ɗiyiiji aman : « Diŋka-aŋ, kiŋ ibanno maan kaak nu giniy-aŋka, kar gay, neginda ja kat ki asiy ibinin̰ji. » 8 Simon Piyer ɗiyiiji aman : « Ha’a ! Kiŋ acaaduɗo tak-tak ase kunto. » Iisa gay telkiiji aman : « Ya nu baljiŋ acin̰ gay, kiŋ gasaaɗo pey haginen̰ iŋ nunu. » 9 Ampaa ko, Simon Piyer ɗiyiiji aman : « Gem kol Rabbiney, kiŋ acaaɗo asindu di, kiidu acin̰ pisindu ho kaar oki. » 10 Kar Iisa ɗiytu aman : « Ya gem kaak ac ko ziy-ak, ŋaar *cawar ko, illa asin̰ji di raka ace. Kuŋ cawar ko, kar gay, okiŋkonno. » 11 Ŋaar ibingig ko gem kaak asaaji isine. Paa ko, ŋa kaawtu aman : « Okiŋko, ku cawarro. »

12 Min Iisa aciig asin̰co ku maajirnay, ŋa isiit batkoy ho ŋa goytu pey ɗo teendi. Kar ŋa indiigu aman : « Has, ku ibinig maan kaak nu giniiko-aŋka walla ? 13 Kuŋ kolaan a ‟ Gem kol Tacco ” wal ‟ Gem kol Rabbiney ”. Ya ku kaawa ampa-ak, ku kaawa seene, asaan ŋa nun ko. 14 Hadi, ya nun kat Takko ho Rabbinko kaak acig asiŋko, kuŋko oki, kuu acguwe asiŋko benanniko. 15 Maanna-aŋ, nu gaarkoŋ a kuu ginguwe ar kaak nu gaariiko. 16 Cokiyoŋ, naako kaawe seene : ɓerre, ŋaar pakgigɗo gemoy, ho gem kaak ŋu tabirtu sa, ŋa pakgigɗo gem kaak tabirga. 17 Diŋ gay, maanna-aŋ, ku ibingig ko, ho ya ku karmiyga, kuu goye ɗo galal. 18 Kar gay, nun kaawaaɗo ɗo bi ka kuŋ okiŋko. Nun ibingig geendu kuuk nu doɓtu-aku. Kar gay, kaaw taat ŋu siirtu ɗo Kitamner yaa ase ɗo werti aman : ‟ Gem kaak tee iŋ nunu, gin adiner. ”* 19 Nu minaakoŋ ko min diŋka, ya maanna-ak ase, kuu aamine kadar ŋa nun kaak nunu. 20 Cokiyoŋ, naako kaawe seene : gem kaak obig samaan ŋaar kaak nu tabirtu, ar ŋa obintu nun meendu, ho ya ŋa obintu gay, ar ŋa obig oki ŋaar kaak n̰aamintu. »

Seetanne un̰je ɗo adiy ka Zuudas

(Matiye 26.20-25, Maark 14.17-21, Luk 22.21-23)

21 Min Iisa kaawtu pa-ak, kelmoy amiltu piw ho ŋa kaawiico bal cigile aman : « Ka seener nu kaawaako, rakki minninko yaadu isine. » 22 Maajirnay teestu tale odinco, asaan ŋu ibanno Iisa kaawa ɗo bi ka waa. 23 Min maajirna-ak, ŋaar kaak Iisa elgiyo goy ɗo serpey. 24 Simon Piyer kaawiiji iŋ odinay a ŋaa indin̰ Iisa ɗo gemoy kaak ŋa kaawiyo. 25 Hiyya, *maajirin̰ce-ak oniiji ɗo Iisa ho ŋa indiig aman : « Gem kol Rabbiney, ŋaar waa ? » 26 Iisa telkiiji aman : « Naa ice lokumne, naa ocumin ɗo tiwir, kar naajig berin ɗo gem-aka. » Kar Iisa ictu lokumne, ŋa ocumiita ho ŋa beriijit ɗo Zuudas, roŋji ka Simon Iskariyoot. 27 Min Zuudas obiig lokumne-at, Seetanne un̰jiiji. Kar Iisa ɗiyiiji aman : « Zuudas, maan kaak ki rakiy gine-ak, ginig koɗok. » 28 Min gee kuuk tiya iŋ Iisa-ak, waanco rakki sa bal ibinin kaawoy. 29 Sando, Zuudas gay, ŋaar ko dummiyaacog gurusco. Ansii ko, maajirin daarin̰ pakirtu a wal Iisa kaawji ɗo Zuudas a ŋa ɓaa gidiye tee ka iidiner, wal ŋaa ɗeeɗe gurus ɗo pokirnar. 30 Zuudas gay, min ŋa okumiit lokumney-at, koɗok di, ŋa amiltu kara. Wer gay aando.

Iisa ber gaanuun kaak marbinto

31 Min Zuudas amiltu kara, Iisa ɗiytu aman : « Diŋka-aŋ, nun *Roŋ gemor, nu gasit ko *darjiner. Iŋ nun ko, gee taliit darjin ta Buŋdi. 32 Asaan nu gaaraat darjin ta Buŋdi ɗo geemir ho Buŋ sa gaaraat tanto ɗo geemir. Ɗak ko sooɗ di, ŋaaco gaarinti, ŋaan coonin kuwa, ni ɓaayiy goye sawa. 33 Gem kol kooginay, nu taayaaɗo pey iŋ kuŋko. Ku asaan bariyindu, kar gay, diŋ nu kaawaako taat nu ɗiyiico ɗo *Yuudinnar aman : ‟ Ku gediraaɗo ɓaawe wer kaak nu ɓaayiyo. ” 34 Nu beraako *gaanuun ka marbinto : ‟ Elguwoŋ eeŋko ar ku elgiy ziŋka ku maaniiko. Ar kaak nu elgiiko, kuŋko oki elguwoŋ ziŋkiko. ” 35 Ya ku el ziŋkiko, ŋaar-ak, gee yaa ibine kadar ku maajirnar. »

Iisa ɗiya a Piyer asa tatirin̰ji

(Matiye 26.31-35, Maark 14.27-31, Luk 22.31-34)

36 Simon Piyer indiig aman : « Gem kol Rabbiney, ki ɓaa momo ? » Iisa telkiiji aman : « Diŋka-aŋ, ki gediraaɗo kiin aaɗindu ɗo wer kaak nu ɓaayiyo, kar gay, neginda ja kat ki asiin aaɗindu. » 37 Piyer ɗiyiiji aman : « Maa di nu gediriiɗo naan̰ aaɗe diŋka ? Nun ooy a naa mate ɗo bi kan̰jiŋ. » 38 Iisa gay telkiiji aman : « Ka seener, ki ooy kii mate ɗo bi kanto walla ? Di cokay, naan̰ kaawe seene : kokir boogaaɗo di, kii tatire dees subba a ki ibinginno. »

14

Iisa ko botol taat iya gee ɗo Tacco Buŋ

1 Iisa ɗiytu pey aman : « Dakoŋ ginenno kolaw. Beroŋ gelbinko ɗo Buŋdi ho lotu oki. 2 Ɗo ger ka Tanni, werin goy dakina. Paa ko, nu dakiiko kaawɗo a nu ɓaako siye wero. 3 Ya nu ɓaawe ho nu dakko siy wer gay, naa yeepe ho nu asiiko sokiŋko, ku ɓaayiy goye oki ɗo wer kaak nu ɓaayiyo. 4 Kuŋ ibingit botol taat iya gee ɗo wer kaak nu ɓaayiyo » 5 Tooma ɗiyiiji aman : « Gem kol *Rabbiney, nin ibanno wer kaak ki ɓaayiyo. Kar gay, maman nii ibinin botilin̰ ? » 6 Iisa ɗiytu aman : « Nun meendu ko botol-ata. Nun di oki seene ho goye. Waan ginno kaak yaa ɓaa ɗo Tanni ya ŋa bal bire min lotu. 7 Uudin taat ku ibinginu, kuu ibinin̰ oki Tanni. Kar gay, min diŋ di, kuŋ ibinig ko ho ku talga. »

8 Pilip ɗiyiiji aman : « Gem kol Rabbiney, gaarnin̰ ja Takko, ek di, necintiŋ ko. » 9 Iisa telkiiji aman : « Iŋ elgin-aŋ kat gi goy sawa di, geekaaɗe Pilip, yoo diŋ sa ki ibinginno di misa ? Ya gem kaak talintu, ŋaar talig Tanni oki. Kar maa di ki kaawiy aman : ‟ Gaarnin̰ ja Takko ”. 10 Ki bal aamine kadar nu goy iŋ Tanni ho Tanni goy iŋ nunu walla ? Kaawor taat nu kaawiiko-an, nu bal imilin min ɗo kaar, kar gay, ta asa min ɗo Tanni. Ŋaar kat goy iŋ nunu ho ŋaar di ginaat riyoy-anta. 11 Aaminoŋ ɗo kaawor a nun goy iŋ Tanni ho Tanni goy iŋ nunu. Ya ku gediraaɗo aamine ɗo kaawor-at sa, aaminoŋ ɗo bi ka riy taat nu giniyo. 12 Cokiyoŋ, nu kaawaako seene : gem kaak yaa aamine iŋ nunu, ŋaa gedire ginin̰ gamin kuuk nu giniyo. Ŋa gin pey botol ŋaa gine gamin kuuk pak ŋuur-aŋku, asaan nun coona wer ka Tanni. 13 Ho gamin okin̰co kuuk kuu inde iŋ siŋdu, nu asa ginin̰co. Ansi-ak, Roŋ ka Buŋdi yaa gaarin *darjin ta Tacco. 14 Ya ku inda maan iŋ siŋdu, nun naa ginin̰ji. »

Iisa ɗiy a ŋaa n̰aame Ruwwin ta Buŋdi

15 Iisa ɗiytu pey aman : « Ya ku elgiinu, kuu cokiye kaawor. 16 Naako indin̰ Tanni ho ŋaako n̰aame waan ka pey kaak asaako gaayiŋko. Ŋaa goye doo iŋ kuŋko. 17 Waanna-ak gay, ta Ruwwin ta seener. Gee kuuk el gamin ku duniiner, ŋuur gasaatɗo, asaan ŋu talgitɗo ho ŋu ibingitɗo. Kar kuŋko gay ibingita, asaan ta goy iŋ kuŋko ho taa goyeŋ ko ɗo gelbinkon di. 18 Ansi-ak, nu rasaakonno gollina. Nu asa goye iŋ kuŋko. 19 Ɗak sooɗ di, gee kuuk el gamin ku duniiner talaanno pey. Kuŋ gay yaan talindu, asaan nun goya ho kuŋko oki yaa goye. 20 Ƴiriy taar-at, ku asiy ibine kadar nun goy iŋ Tanni ho kuŋ goy iŋ nunu, ho nun sa goy iŋ kuŋko.

21 « Ay gem kaak cokiya kaawor ho ŋa karmiyaata, ŋaar ko elgiinu ho Tanni sa yaa elin̰ ŋaar kaak elgiinu. Nun sa naa elin̰ji ho nu cigilaajiɗo maanna. »

22 Zuud ɗiyiiji ɗo Iisa aman : « Gem kol *Rabbiney, maman ki kaawiy a kii gaare zin̰ loni, kar ɗo gee kuuk el gamin ku duniiner gay, ki cigiliy zin̰ ? » (Zuud-ak gay, ŋaar keeji min Zuudas Iskariyoot.) 23 Iisa telkiiji aman : « Gem kaak elgiinu-ak, yaa karmiyin kaawor ho Tanni sa yaa elin̰ji. Seertini iŋ Tanni niiji ɓaawe ho ni ɓaayiy goye iŋ ŋaara. 24 Gem kaak elginno, ŋaar karmayɗo kaawor. Ibinoŋ kadar kaaw taat nu kaawiiko-an, nu bal imilin min ɗo kaar, kar gay, ta asa min ɗo Tanni kaak n̰aamintu. 25 Nu kaawiikonta ɗo wiktin taat nu goy misa iŋ kuŋko. 26 Ruwwin ta Buŋdi taat Tanni Buŋ yaako n̰aame iŋ siŋdu-at, taar ko yaako gaarin̰ gamin okin̰co ho taako moyin̰ kaawnar okin̰co.

27 « Diŋka-aŋ, nun ɗeetaw ho nu rasaako aapiye. Aapiy taat nu rasiiko-an, taar aapiy tanto di. Nun bergitɗo ar gee ku duniiner bergiyo. Dakoŋ barjilenno ho dakoŋ ginenno kolaw. 28 Ku dor di, nu ɗiyko a ‟ nu ɗeetaw ho naako yeepe ”. Zer ya ku elgiinu, aditko yaa gine portiko, asaan nu coona wer ka Tanni, ŋaar kaak pakginu. 29 Min gamin-aŋ bal ase misa, nu kaawkonta ko a wiktin taat gamin-aŋ yaa kuuniye, kuu aamine iŋ nunu. 30 Nun kaawaaɗo pey dakina iŋ kuŋko, asaan sultan ka duniiner asaw. Kar gay, ŋa ginno gudurre lotu. 31 Illa gee ku duniiner yaa ibine kadar nu elgig Tanni ho gamin okin̰co kuuk nu giniy-ak, nu ginaag uudin taat ŋa kaawiidu. Diŋ gay ucoŋ, ɗeetinte min anne ! »

15

Iisa ar et kaak ŋu koliy bin̰

1 Iisa ɗiyiico pey ɗo maajirnay aman : « Nun ar et kaak taɓ kaak ŋu koliy *bin̰ ho Tanni gay gemoy ka et-aka. 2 Leeginay kuuk waaɗo, ŋa ɗukumaagu. Kar ŋuur kuuk wiya gay, ŋa siyiigu. Pa-ak, ŋu wiyiy pey dakin paka. 3 Kuŋko gay, iŋ kaawin kuuk nu kaawiiko-ak, ku gin ko *cawar. 4 Goyguwoŋ iŋ nunu ar nun goyiy iŋ kuŋko. Ya ŋu ɗukumig leegina, ŋu waaɗo. Ŋu wiy-ak, illa ya ŋu goy ɗo etco. Kuŋko oki, ya ku raka gine maan kaak Buŋ rakiyo, illa kuu goyguwe iŋ nunu. 5 Ay gem kaak goy iŋ nunu, nun oki goy iŋ ŋaara, ŋaa wee dakina. Asaan bal nunu, ku gediraaɗo gine maanna. 6 Ŋaar kaak goyaaɗo iŋ nunu, ŋu accin̰ kara ar leegin kuuk ŋu ɗukumig min ɗo etco. Leegin-ak, ŋu aaƴaw, kar ŋuu n̰umin̰co, ŋuu orin̰ ɗo aki taa teen̰co. 7 Kuŋ gay, ya ku goy iŋ nunu, kaawor oki goy iŋ kuŋko, indiguwoŋ maan kaak ku rakiy di ho kuu gasin̰ji. 8 Taloŋ maman *darjin ta Buŋdi yaa bayne waraŋ. Taa bayne-ak ya ku wiya roŋ dakina, asaan ansii kat kuu gaare kadar ku maajirnar kuuk taɓ. 9 Nun elgiiko ar kaak Tanni elgiinu. Goyguwoŋ ɗo ele kanto. 10 Ya ku karmiyaat kaawor, kuu goyguwe ɗo ele kanto-aka. Nun oki, nu karmiyiit kaaw taat Tanni kaawiidu ho nu goyiy ɗo elin̰ji.

11 « Nu kaawiiko ansi-ak a galilil yaa goye iŋ kuŋko ho galilko yaa ase ɗo werti. 12 Aŋ ko *gaanuun kaak nu beriiko : elguwoŋ ziŋkiko ar kaak nu elgiiko. 13 Ele kaak pak ele okin̰ji, illa gem kaak ooy muut ɗo bi ka roynay ku bici. 14 Ku kuuniytu roynar-ak ya ku ginaat taat nu kaawiiko. 15 Nu kolaakonno pey gay riyor, asaan gay riyor-ak, ŋaar ibanno maan kaak gemoy giniyo. Nu kolaako roynar, asaan nu gaarkoŋ gamin okin̰co kuuk nu dortu min ɗo Tanni. 16 Kuŋ gay, kuŋ balnu doɓindu, kar gay, nu meendu kat doɓiŋko. Nu n̰aamiŋko a ku ɓaayiy wee roŋ kuuk yaa taaye doo. Ansi-ak, maan kaak kuu inde min ɗo Tanni iŋ siŋdu, ŋaako berin̰ji. 17 Maan kaak nu indiy minninkoŋ gay, illa kuu elguwe ziŋkiko. »

Gee ƴilaag kun̰ Iisa iŋ geen̰ji

18 Iisa kaawtu pey aman : « Ya gee ƴilaako-ak, ibinoŋ kadar nun kat ŋu ƴilin ja awalle. 19 Ya kuŋ kat ar gee ku duniiner, gee ku duniiner yaako eliŋko asaan ku geen̰co. Kar gay, ku arro gee ku duniiner-aŋku. Ŋa nun ko kaak doɓiŋko a kuu goye keeko min gee ku duniiner-aŋku. Ɗo bi ŋaar-ak ko, ŋu ƴiliiko. 20 Moyon kaaw taat nu kaawiiko a ‟ ɓerre, ŋaar pakgigɗo gemoy ”. Gee taaɓiyintu, ho ŋu asaako taaɓiyiŋko kuŋko oki. Ya ŋu karmiyiit kaawor tanto, ŋuu karmiyin taŋko oki. 21 Gamin-aŋ okin̰co, ŋuuko ginin̰co ɗo bi kanto, asaan ŋuur ibingigɗo ŋaar kaak tabirintu. 22 Zer, ya nu bal ase ho nu balco kaawe, ŋaar-ak, ŋu bal gine zunuubinna yoo rakki. Diŋ gay, ŋu ginno botol taat waan yaaco saamiyin̰ zunuubinnico. 23 Gem kaak ƴilaanu, ŋaar ƴilaag Tanni oki. 24 Ɗo uŋco, nu giniig gamin kuuk ajbay kuuk waan bal ginin̰ ƴiriy rakki. Ya nu bal gine ampa-ak, ŋu ginno zunuubinna. Kar gay, ŋu talig gamin kuuk nu gintu-aku, ho iŋ taar-at sa, diŋ ŋu ƴilaanu ho ƴilaag Tanni oki. 25 Ɗo gaanuunco, ŋu siir aman : ‟ Ŋu ƴilin bal botol. ”* Gee-aŋ ƴilintu asaan kaaw taat ŋu siirtu-an yaa ase ɗo werti.

26 « Nu ɓaako n̰aame min ɗo Tanni waan kaak yaako gaayiŋko. Taar Ruwwin ta seener, ta asa min ɗo Tanni. Ya ta ase, taako goye saadiner. 27 Kuŋko oki yaa goye saadinnar, asaan min ɗo teesindi, gi goy sawa di.

16

1 « Nu ɗiyiiko ansi-ak a ku rawtiitɗo imaanko. 2 Ŋu asaako atkiŋko min ɗo geriyco ku salaaner ho wiktin asaw taat gee asiiko dagguwiŋko. Ŋuur kuuk yaako deeŋkoŋ gay, loco-ak, illa ŋuu gine riy ta Buŋdi. 3 Maanna-aŋ, ŋuu ginin̰ji, asaan ŋu ibingigɗo Tanni ho nun sa, ŋu ibinginno. 4 Nu kaawiiko min diŋka-aŋ, asaan wiktin taat maanna-ak yaa ase, kuu ibine kadar nu miniŋkoŋ ko. Min ɗo teesindi, nu balko kaawin̰ gamin-aŋku, asaan nu goy misa iŋ kuŋko. »

Riy taat Ruwwin ta Buŋdi giniyo

5 Iisa ɗiyiico pey ɗo maajirnay aman : « Diŋ gay, nun coona ko wer ka ŋaar kaak tabirintu. Kar minninko, rakki sa indiginno aman : ‟ Ki ɓaa momo ? ” 6 Ku barjiltu-aŋ, asaan nu ɗiyko a nu ɗeetaw. 7 Sando, nun gay kaawaako seen di a ya nu ɗeet di guna. Asaan ya nu bal ɗeete, waan kaak asaako gaayiŋko asaakonno. Kar ya nu ɗeet gay, nu ɓaako n̰aamin̰ji. 8 Ya ŋa as gay, ŋa asaaco gaare ɗo gee ku duniiner kadar maan kaak ŋu pakiriy ɗo bi ka zunuubinnar, ɗo bi ka maan kaak ɗo botiliy ho ɗo bi ka seriiner, ŋaar ɗo botiliy. 9 Ŋa asaaco gaare ɗo bi ka zunuubinnar, asaan ŋu bal aamine iŋ nunu. 10 Ŋa asaaco gaare ɗo bi ka maan kaak ɗo botiliy-ak, asaan nu coona ɗo Tanni ho ku talaanno pey. 11 Ho ɗo bi ka seriiner gay, ŋa asaaco gaare, asaan sultan ka duniiner, seriin obig ko.

12 « Ɗak gamin dakina kuuk nu balko kaawin̰co misa. Kar gamin ŋuur-ak gay, ya nu kaawkoŋgu diŋka, ku ibinaaɗo baaco. 13 Wiktin taat Ruwwin ta seener yaa ase, taako iyiŋko ɗo botol ta seener okintiti. Ka seener gay, ta kaawaakonno gamin kuuk ta imiliy min ɗo kaati. Kar gay, taako kaawe gamin okin̰co kuuk ta dortu ho taako gaare gamin okin̰co kuuk yaa ase neginda. 14 Ruwwin ta seener-ak yaa ice min tanto ho taako gaarin̰co. Ampaa ko, ta asaako gaare gudurre ta *darjiner. 15 Gamin ku Tanni okin̰co, ŋuur kunto oki. Ɗo taar-an ko, nu ɗiyiiko aman : ‟ Ruwwin ta seener asa gaare gudurre ta darjiner, asaan gamin kuuk taako gaare-ak, ŋuur min lotu. ” »

Taaɓin yaa newse iŋ galal

16 Iisa ɗiyiico pey aman : « Ɗak ko sooɗ di, ku talaanno pey ho ba aar sooɗ di, kuun talindu pey. » 17 Min maajirnay ku Iisa, daarin̰ indiy ziŋkico aman : « Ŋa raka kaawe maa ? Ŋa ɗiyiy a ɗak ko sooɗ di, gi talaagɗo pey ho ba aar sooɗ di, gi asiy talin̰ji. Ho pey, ŋa ɗiyiy a ŋaa coone wer ka Tacco. Gamin-aŋ raka kaawe maa ? » 18 Maajirnay indiy pey ziŋkico aman : « Ŋa kaawiy a ‟ ɗak ko sooɗ di ”, kar kaawoy-an raka kaawe maa ? Gi ibanno baati. » 19 Sando, Iisa iban kadar maajirnay raka indin̰ji. Ampaa ko, ŋa ɗiyiico aman : « Kaawor taat a ‟ ɗak ko sooɗ di, ku talaanno pey ho ba aar sooɗ di, kuun talindu-an ” kat, ku bal ibine baati wala maman ? 20 Hadi, cokiyoŋ, naako kaawe seene : ku asa ale ho ku asa marmile. Gee ku duniiner gay asa site. Ku asa taaɓiye, kar taaɓinko gay yaa newse iŋ galal. 21 Daatik taat atti awaata, ta taaɓiya dakina. Ta taaɓiyiy-ak, asaan wiktinti ta weendi nec ko. Kar ya mic amil koŋ gay, koɗok di, ta rawtiit taaɓinti ho ta aaciyiyo, asaan ta wee roŋ gemor. 22 Kuŋ sa, diŋ ku taaɓiyaw. Kar gay, nu asaako taliŋko pey, ho ɗo ƴiriy taar-at, aditko yaa miine iŋ galal, ho galal-at, waan gaamaatɗo pey minninko tak-tak.

23 « Ƴiriy taar-at, ku indaanno pey yoo maanna. Ka seener nu kaawaako waraŋ : ay maan kaak ku indiy iŋ siŋdu, Tanni yaako berin̰ji. 24 Yoo diŋka, ku bal inde misa maan iŋ siŋdu. Indiguwoŋ ho kuu gase. Ansii kat, aditko yaa miine iŋ galal. »

Iisa gedirtit ko ɗo duniiner

25 Iisa kaawtu pey aman : « Nu kaawkoŋ gamin-aŋ okin̰co iŋ dele ka daŋlal. Kar gay, wiktin asaw taat nu deliikonno pey daŋla. Naako kaaweŋ ko waraŋ di ɗo bi ka Tanni. 26 Ƴiriy taar-at, kuu inde Buŋ iŋ siŋdu. Nu kaawaakonno a naako inde Tanni ɗo bi kaŋko, 27 asaan ka seener, Tanni meen̰ji elgiiko. Ŋa elgiiko-ak, asaan ku elgiinu ho ku aamin kadar nu as min ɗo Buŋdi. 28 Nu as min ɗo Tanni ho nu goytu ɗo duniiner. Diŋ gay, nu rasaat ko duniin-anta ho nu coona wer ka Tanni. » 29 Maajirnay ɗiyiiji aman : « Tal di, diŋ ki kaawa ko waraŋ. Ki dello pey daŋla. 30 Diŋ ni tal ko kadar kiŋ iban gamin okin̰co, nam gamin kuuk gee rakiy yaan̰ inde oki. Ɗo taar-an ko, ni aaminiy kadar ki as min ɗo Buŋdi. » 31 Iisa telkiico aman : « Diŋ ja kat ku aamine walla ? 32 Hadi, wiktin asaw ho taar as ko, taat ku asiy totire, ay gem di yaa ice botiliy, kuun rasindu keedu. Kar nun gay keeduɗo, asaan Tanni goy iŋ nunu. 33 Gamin-aŋ, nu kaawkoŋ min diŋka, asaan kuu goye iŋ aapiye iŋ nunu. Ka seener, kuu taaɓiy ɗo duniiner. Kar gay, ɗuunoŋ masisko, asaan nun gedirtit ko ɗo duniiner-anta. »

17

Iisa inda Buŋ ɗo bi ka geen̰ji

1 Min Iisa kaawtu pa-ak, ŋa jaaliig kaay ho ŋa indiig Tacco Buŋ aman : « Baaba, wiktinti ase. Beror ko *darjine ɗo nun kaak Roŋjiŋ a nun sa, naa gaarin darjinen̰. 2 Ki berduug gee okin̰co ɗo pisindu. Ansi-ak, naaco bere goye ka gaasɗo ɗo gee okin̰co kuuk ki beriidu-aŋku. 3 Goye ka gaasɗo-ak, illa ŋuun̰ ibine, kiŋ Buŋ keejiŋ di ka seener, ho ŋuu ibinin̰ pey ŋaar kaak ki tabirtu, nun ko Iisa Masi. 4 Nu gaarit darjinen̰ ɗo adiy ka kiɗar ho nu gaasit ko riy okintit taat ki beriidu a naa gine. 5 Diŋ gay, Baaba, berduut ko darjin uŋci loci. Darjin-at, nu ginit ko iŋ kiŋke min duniin bal kilgiye misa.

6 « Gee kuuk ki doɓtu min ɗo duniiner ho ki beriidu-ak, ŋuur ibingiciŋ, asaan nu gaarin̰ciŋ loco. Nu gaarin̰ciŋ a ŋuun̰ ibine. Okin̰co, ŋu kun̰jiŋ, ki berduugu ho ŋu karmiya kaawon̰. 7 Diŋ ŋuur iban kadar gamin okin̰co kuuk nu gintu asa min lociŋ, 8 asaan nu gaarcot kaawon̰ taat ki beriidu ho ŋu cokiyta. Ŋu iban kadar ka seener, nu asa min lociŋ ho ŋu aamin kadar ŋa kiŋ ko tabirintu.

9 « Nu indaacinno ɗo bi ka gee ku duniiner, kar gay, nu indaaciŋ ɗo bi ka ŋuur kuuk ki beriidu, asaan ŋu kun̰jiŋ. 10 Gee okin̰co kuuk kunto, ŋuur kun̰jiŋ, ho gee okin̰co kuuk kun̰jiŋ, ŋuur kunto. Ho iŋ gee ŋuur-aŋ ko, nu gaariy darjiner. 11 Diŋ gay, nun, naa rasin ko duniine ho naa coone ɗo werin̰. Ŋuur gay goy misa ɗo duniiner. Baaba, kiŋ kaak *cawar aale, gooƴgu iŋ gudurre tan̰ji, gudurre taat ki beriidu. Gooƴgu a ŋuu kuuniye ar gem rakki, ar kiŋke iŋ nunu, gi rakki. 12 Wiktin taat nu goyiy iŋ ŋuura, nu gooƴig iŋ gudurren̰ taat ki beriidu. Nu gooƴiigu nam waanco sa bal rawte, illa ŋaar kaak yaa rawte a kaaw taat ŋu siirtu ɗo Kitamner yaa ase ɗo werti. 13 Diŋ gay, nun coona ko ɗo werin̰. Ya nu kaawa pa-ak wiktin taat nu goy misa ɗo duniin-an, nu kaaw a galal taat nu gintu yaa miinin̰ aditco tak. 14 Nu gaarcot kaawon̰, kar gee ku duniiner gay ƴilgu, asaan ŋu attanno iŋ ŋuura, ar nun oki attanno iŋ gee ku duniiner-aku. 15 Nu indaacinno a kii imilin̰ min ɗo duniiner, kar gay, nu indaaciŋ a kii gooƴin̰ min ɗo *Seetanner. 16 Ŋuur gee ku duniinerro ar nunu gemtiɗo. 17 Ginu a ŋuu kuuniye kun̰jiŋ tak-tak iŋ botol ta seener. Seen gay, taar ko kaawon̰. 18 Nu tabiraag gee-ak ɗo adiy ka kiɗar, ar nun oki, ki tabirin ɗo adiy ka kiɗar. 19 Ɗo bi kan̰co, nu ras zir okin̰ji loci a ŋuur oki yaa kuuniye geen̰ji tak-tak.

20 « Kar gay, nu indaacinno ɗo bi maajirnar kuuk goy diŋka-aŋ di, nu indaaciŋ oki ɗo bi ka gee kuuk asa aamine iŋ nunu iŋ kaaw taat ŋuuco kaawe. 21 Nu indaaciŋ a ŋuur okin̰co yaa kuuniye rakki. Baaba, kiŋ goy iŋ nunu ar nun goy iŋ kiŋke, nu raka a ŋuur oki yaa n̰ume iŋ ginte a gee ku duniiner yaa ibine kadar kiŋ kat tabirintu. 22 Nu bercot darjin taat ki beriidu lotu a ŋuu kuuniye ar gem rakki, ar kiŋke iŋ nunu, gi rakki. 23 Nun goy iŋ ŋuura ho kiŋ goy iŋ nunu. Ansi-ak, ŋu gin botol taat ŋuu kuuniye ar gem rakki di, ho ampaa ko, gee ku duniiner yaa ibine kadar ŋa kiŋ ko kaak tabirintu ho ki elgiigu ar kaak ki elgiinu.

24 « Baaba, gee-aŋ, ki berduugu. Nu raka a ŋuu goye iŋ nunu ay wer kaak nu goyiyo. Ampaa ko, ŋuu talin darjiner. Ki berduut darjine-at, asaan ki elgin min duniin bal kilgiye misa. 25 Baaba, kiŋ ginaag ay maan iŋ botiliy. Gee ku duniiner, ŋuur balin̰ ibine. Kar nun gay ibinin̰ciŋ ho geendu-aŋ sa ibin kadar kiŋ ko kaak tabirintu. 26 Nu gaarin̰ciŋ loco ho naan̰ gaare pey a ele kaak ki elgiinu yaa goye loco oki. Ho nun meendu sa, naa goye iŋ ŋuura. »

18

Obin̰ji ka Iisa

(Matiye 26.47-56, Maark 14.43-50, Luk 22.47-53)

1 Min Iisa gasiit kaawoy-ata, ŋa uctu iŋ maajirnay ho ŋu ɗeettu aar corkilol kaak ŋu koliy Sedron. Wer-ak gin jineene. Iisa iŋ maajirnay un̰jitu ɗo jineen-aka. 2 Wer-ak, Zuudas kaak asaaji isine ɗo Iisa sa ibingiga, asaan wer-ak, Iisa iŋ maajirnay jaawgiy iŋ menaw. 3 Hiyya, ɗo wer-ak, Zuudas uctu iŋ askirin ku Room ho iŋ askirin ku agindaw ku gay satkiner iŋ ku Pariziyennar. Ŋa ogiriico ho ŋa iyiig ɗo jineen-aka. Askirna-ak sok garti, biruwna ho iŋ lampina. 4 Iisa gay, ŋaar iban ko maan kaak yaaji ase. Ampaa ko, ŋa asiico moota ho ŋa indiigu aman : « Ku bariya waa ga ? » 5 Ŋuur gay telkiiji aman : « Ni bariya Iisa kaak min Nazareet. » Iisa ɗiyiico aman : « Ŋa nun ko aŋka. » Ɗo wer-ak, Zuudas kaak isinaaji ɗo Iisa-ak sa goya. 6 Ɗo wiktin taat Iisa ɗiytu aman : « Ŋa nun ko aŋka », ŋu dendirtu aaro ho ŋu sollitu keɗer. 7 Iisa indiig pey aman : « Ku bariya waa ga ? » Ŋuur gay ɗiyiiji aman : « Ni bariya Iisa kaak min Nazareet. » 8 Iisa telkiico aman : « Nu ɗiykon ɗoo a nun ko aŋka. Ya ŋa nun di kaak ku bariyiy-ak, rasoŋ maajirnar-aŋ yaa ɗeete. » 9 Ŋa kaawtu ansi-ak, asaan kaaw taat ŋa kaawtu awalle yaa ase ɗo werti aman : « Baaba, min gee kuuk ki beriidu-aŋ, nu bal rawte yoo waan minninco. »*

10 Hiyya, ɗo wer-ak, Simon Piyer kaak gin *seepin-ak ceepiiga ho ŋa asiɗiig gay riyor kaak gina riy ɗo *mee satkiner ka tatko ho ŋa ɗukumiijit ɗeŋgey ta meeda. Gay riyor-ak, siŋji Malkuus. 11 Iisa gay ɗiyiiji ɗo Piyer aman : « Un̰jig seepinen̰-aŋ ɗo caapoy. Ya lociŋ-ak, taaɓin taat Tanni kaawtu a naa taaɓiye-at, nu aawaatɗo walla ? » 12 Min ŋaar-ak, askirna iŋ tatkuwco, iŋ askirin ku agindaw ku Yuudinnar okin̰co, ŋu obiig Iisa ho ŋu ɗuuniiga.

Iisa ɗo uŋji ka mee satkiner ka tatko

13 Hiyya, ŋu iyiijig ja ɗo gem rakki, siŋji *Han. Ŋaar gay, takan̰ daaciy ta *Kayip. Ɗo elig taar-at, Kayip ko *mee satkiner ka tatko. 14 Ŋaar ko kaak taaƴig agindaw ku Yuudinnar aman : « Guna ya gem rakki di mat ɗo bi ka gee okin̰co. »

Tatire ka Piyer ɗo bi ka Iisa

(Matiye 26.69-70, Maark 14.66-68, Luk 22.55-57)

15 Simon Piyer iŋ giji *maajirin̰ce ka pey aaɗaag Iisa. Maajirin̰ce ka pey-ak gay, mee satkiner ka tatko ibingiga. Paa ko, ŋa un̰jitu iŋ Iisa ɗo ger ka mee satkiner ka tatko. 16 Kar Piyer gay pey kara ɗo bit ka botildi. Hiyya, maajirin̰ce kaak mee satkiner ka tatko ibingiy-ak amiltu kara. Ŋa kaawiitit ɗo daatik taat gooƴa botol a taa rasin̰ Piyer yaa un̰je oki. 17 Wiktin taat Piyer un̰jiyo, daatik taat gooƴa botol-at indiig aman : « Kiŋke oki min maajirnay ku gem-aŋ ɗoo ? » Piyer telkiitit aman : « Ha’a, nun maajirin̰ceyɗo. »

18 Ɗo wiktin taar-at, us diyaw. Paa ko, gay riyor iŋ askirin kuuk gooƴa wer-ak biƴtu ako ŋu ooriyo. Piyer sa peytu iŋ ŋuura, ŋa ooriyo.

Mee satkiner ka tatko indiig Iisa

(Matiye 26.59-66, Maark 14.55-64, Luk 22.66-71)

19 Kar mee satkiner ka tatik indiig Iisa ɗo bi ka maajirnay ho ɗo bi ka ɓilde kaak ŋa ɓildiy gee. 20 Iisa gay telkiiji aman : « Nun kaaw bal cigile ɗo uŋco ka gee okin̰co. Iŋ menaw, nu ɓildigiy gee ɗo geray ku salaaner ho ɗo *ger ka Buŋdi. Nu bal kaawe maan tak-tak iŋ cigile. 21 Kar maa di ki indiin pey ? Ya ki rakaw, indig ja gee kuuk dorintu. Ŋuur iban taat nu kaawiico. » 22 Ɗo kaawoy taar-at, askirin̰ce rakki min kuuk peya ɗo wer-ak baasiig Iisa. Ŋa kaawiiji aman : « Ampaa kat ki telkiiji ɗo mee satkiner ka tatko walla ? » 23 Kar Iisa gay telkiiji aman : « Ya nu kaaw jookumo, gaarduug ja nigindu. Kar ya kaaw taat nu kaawtu-an kat ɗo werti gay, maa di ki baasiinu ? » 24 Min ŋaar-ak, *Han n̰aamiig Iisa ɗo *Kayip, *mee satkiner ka tatko. Wiktin taat ŋa n̰aamiijiga-ak, Iisa, ŋu bal ipirin̰ misa.

Tatire ka Piyer

(Matiye 26.71-75, Maark 14.69-72, Luk 22.58-62)

25 Wiktin taar-at, Piyer gay oora misa ako. Kar ŋu indiig pey aman : « Kiŋke oki min maajirnay ku gem-aŋ ɗoo ? » Kar Piyer gay tatirtu aman : « Ha’a, nun maajirin̰ceyɗo. » 26 Kar min gay riyor kuuk gina riy ɗo mee satkiner ka tatko-ak, goy gem rakki jaamay ka gem kaak Piyer ɗukumtu ɗeŋgey-aka. Gem-ak ɗiyiiji ɗo Piyer aman : « Kiŋke-aŋ, nu balin̰ tale iŋ Iisa ɗo jineendi walla ? » 27 Piyer gay tatirtu pey. Hiyya, ɗo wer-ak, kokir boogtu.

Iisa ɗo uŋji ka Pilaat

(Matiye 27.1-2,11-14, Maark 15.1-5, Luk 23.1-5)

28 Kar iŋ kawtir kawtira, ŋu amiltu min ɗo ger ka *Kayip ho ŋu iyiig Iisa ɗo ger ka Pilaat, tatkaw ka Room. Kar agindaw ku Yuudinnar-ak bal un̰je, asaan ŋu rakaaɗo nige ziŋkico uudin taat *gaanuunco ɗiytu awalle min ŋuu tee tee ka *Paakdi. 29 Ampaa ko, Pilaat amiliico, ŋa dakiig gas kara. Kar ŋa indiig aman : « Gem-aŋ, ku gasji maa kaawra ? » 30 Agindaw-ak telkiiji aman : « Ya gem-aŋ kat bal nige-ak, zer ni iyaajigɗo anne. » 31 Pilaat gay ɗiyiico aman : « Di ŋaar-ak, oboŋga ku maaniiko, ku ɓaayiy deen kaawoy uudin taat gaanuunko ɗiytu. » Ŋuur gay telkiiji aman : « Nin bal gine botol taat nii dee gemo. » 32 Iisa gay kaaw ja ko maman ŋa asiy mate. Ansii kat, uudin taat agindaw-ak kaawtu, kaaw-at astu ɗo werti.

33 Min ŋaar-ak, Pilaat un̰jitu pey ɗo geriy, ŋa koliig Iisa, kar ŋa indiig aman : « Has, kiŋke-aŋ ko sultan ka Yuudinnar walla ? » 34 Iisa telkiiji aman : « Kaawon̰-an, ki meen̰jin di pakire wala gee ku pey kat kaawjiŋ bir ? » 35 Pilaat gay kaawiiji aman : « Ya lociŋ-ak, nu *Yuudin̰ce walla ? Ŋuur gee ku darren̰ iŋ agindaw ku gay satkiner kat iyin̰ciŋ lotu. Kaawor ja, ki nig maa ? » 36 Iisa telkiiji aman : « Jarɗor tanto, taar ɗo duniinerro anne. Zer ya jarɗor kat anne-ak, wiktin-an, geendu jilintu ko min ɗo pise ku agindaw ku Yuudinnar. Kar gay, jarɗor tanto, taar ɗo duniinerro anne. » 37 Kar Pilaat indiig aman : « Ya pa-ak, kiŋke-aŋ ko sultan ɗoo ? » Iisa gay telkiiji aman : « Kiŋ meen̰jiŋ kaawit ko. Nun, ŋu weentu ho nu as ɗo duniiner asaan naa gaare seene. Gee kuuk raka seene, ŋuur cokiya kaawor. » 38 Pilaat indiig Iisa aman : « Seen gay taar maa ? »

Pilaat berig Iisa ŋuu ɗooɗin̰ ka etor

(Matiye 27.15-31, Maark 15.6-20, Luk 23.13-25)

Min Pilaat kaawtu pa-ak, ŋa dakiig gas pey Yuudinna-aku ho ŋa kaawiico aman : « Gem-aŋ, nu balji gase kaaw taat yaa iye muutuy. 39 Kar gay, kuŋ gin aadin taat nu pikgiyko gem ka daŋaayner ɗo iidin ta *Paakdi. Kar diŋ gay, ku raka naako pikin̰ sultan ka Yuudinnar walla ? » 40 Ŋuur gay kooliiji aman : « Ha’a, ŋaarro. Ni raka Barabaas ! » Sando, Barabaas-ak gay, ŋaar bandin̰ce.

19

Pilaat ooy a ŋuu ɗooɗin̰ Iisa

1 Pilaat un̰jitu pey ɗo geriy. Ŋa ɗiyiico ɗo askirnar a ŋuu koocin̰ Iisa iŋ korɗiŋgo. 2 Askirna-ak siyiiji jakumne ta sultinniidi ta jamiidi. Iŋ ajimiye kaak ŋu ajimiyiiga-ak, ŋu isiijit ɗo kaay. Kar pey ŋu isiiji batik ta sultinniidi taat dindiko. 3 Ŋu ɓaawiiji moota, kar ŋu ooyiiji aman : « Gem kol sultan ka *Yuudinnar, seek ! » Kar ŋu koociiga.

4 Pilaat amiltu pey kara. Ŋa ɗiyiico ɗo Yuudinnar aman : « Taloŋ ! Naakoŋ imilin̰ Iisa kara. Ansi-ak, kuu ibine kadar nu balji gase oorin taat yaa iye muutuy. » 5 Hiyya, Iisa amiltu kara iŋ jakumne ta jamiidi ɗo kaay ho iŋ batik ta dindik-at ɗo ziy. Pilaat ɗiyiico aman : « Aŋ gemko ! » 6 Min agindaw ku gay satkiner iŋ askirin kuuk gooƴa *ger ka Buŋdi taliig Iisa-ak, ŋu teestu koole aman : « Ɗooɗig ka etor ! Ɗooɗig ka etor ! » Pilaat gay kaawiico aman : « Icoŋ ku maaniiko dakoŋ ɗooɗ ka etor, asaan nun-aŋ balji gase oorin taat yaa iye muutuy. » 7 Gee-ak telkiiji aman : « Nin gin *gaanuun kaak kaawa a ŋaa mate, asaan ŋa ɗiya a ŋa Roŋ ka Buŋdi. » 8 Min Pilaat dortu pa-ak, kolaw obiig pey dakin paka. 9 Ŋa un̰jitu pey ɗo geriy. Kar ŋa dakiig gas Iisa ho ŋa indiig aman : « Kiŋke asa min momo ? » Kar Iisa gay balji telke yoo maanna. 10 Min ŋaar-ak, Pilaat ɗiyiiji aman : « Lotu kat ki rakaaɗo kaawe ? Ki ibanno a nu gin botol taat naan̰ pike wal taat naan̰ ɗooɗe ka etor walla ? » 11 Iisa telkiiji aman : « Ya ki gin botol taat kiin ɗooɗin ka etor-ak, illa taat Buŋ beriijiŋ min kuwa. Iŋ taar-ak kat, ŋaar kaak berintu ɗo pisin̰jiŋ ic kaƴa pak tan̰jiŋ. »

12 Min ŋaar-ak, Pilaat bariya ko botol taat ŋaa pikin̰ Iisa di. Kar Yuudinna gay tees pey koole aman : « Ya ki pikig gem-aŋ, ki royayɗo ka sultan ka tatik ka Room ! Asaan gem kaak gina ziy sultan-ak, ŋaar adiney ka sultan ka tatik ka Room ! » 13 Min Pilaat dortu pa-ak, ŋaa imiliig Iisa kara. Ŋa goytu ɗo wer ka seriiner kaak ŋu pintu iŋ dambay. Wer ka seriiner-ak, Yuudinna kolaag iŋ kaawco a « Gabbata ». 14 Sando, ka kawtinti gay iidin ta *Paakdi. Pat ot ƴiriyo. Ɗo wer-ak, Pilaat kaawiico aman : « Taloŋ, aŋ sultinko ! » 15 Ŋuur gay teestu pey koole aman : « Ibiniy weriy ! Ibiniy weriy ! Ɗooɗig ka etor ! » Pilaat indiig aman : « Ku raka naa ɗooɗin̰ sultinko ka etor walla ? » Agindaw ku gay satkiner telkiiji aman : « Ni bal gine sultan ka pey. Sultinni-ak, ŋaar ko sultan ka tatik ka Room-aŋ di. » 16 Hiyya, Pilaat beriicog Iisa, ŋu ɓaayiy ɗooɗin̰ ka etor. Kar askirna-ak obiiga ho ŋu ɗeettu iŋ ŋaara.

Ɗooɗe ka Iisa ka etor

(Matiye 27.32-44, Maark 15.21-32, Luk 23.26-43)

17 Wiktin taat Iisa amiliy min ɗo geegirdi-ak, meen̰ji di icig etoy kaak ŋu ɓaayiy ɗooɗin̰ji. Ŋa aaniytu wer kaak ŋu ɓaayiy ɗooɗin̰ji-aka. Wer-ak, ŋu kolaag a « Ɗawik ta kaar » ho iŋ kaaw ta *Yuudinnar gay, ŋu kolaag a « Golgota ». 18 Min ŋu ottu ɗo wer-ak, askirna-ak ɗooɗiig Iisa ka etor. Ŋu ɗooɗtu pey gee seer ka atiydi, rakki ɗo meeday, rakki gay ɗo n̰ugilay. 19 Pilaat ɗiyiico ɗo geen̰ji a ŋuu siire maanna, ŋuu ɗooɗin̰ ka etoy ka Iisa. Maanna-ak, ŋu siirji aman : « Iisa kaak min Nazareet, sultan ka Yuudinnar. » 20 Yuudinna dakina garkiyiig maan kaak ŋu siirtu-aka, asaan wer kaak ŋu ɗooɗiig Iisa-ak mootan di iŋ geeger. Ho siire-ak sa, ŋu siirig iŋ kaaw ta Yuudinnar, iŋ ta Roominar ho iŋ ta Greknar. 21 Min agindaw ku gay satkiner ku Yuudinnar taliig maan kaak Pilaat siirtu-ak, ŋu ɓaawiiji. Ŋu ɗiyiiji aman : « Maa di ki siiriy aman : ‟ Sultan ka Yuudinnar ” ? Nin raka kii siire aman : ‟ Gem-aŋ ɗiya a ŋa sultan ka Yuudinnar. ” » 22 Pilaat gay telkiico aman : « Kaaw taat nu siirtu-at, nu siirta. »

23 Askirin gay, min ŋu ɗooɗiig Iisa ka etor, ŋu ɗeeɗiit kesuuney werin pooɗ, ay gem di ictu wer rakki. Kar ŋa gin pey batik yaarko taat bal orpe, ŋu azit werti rakki di min kuwa yoo baata. Taar sa ŋu iciita. 24 Ɗo bit kanti ko, askirin kaawtu benannico aman : « Dakinte eerintiɗo. Kan̰jinte kan̰jen di. Gem kaak ta galji di yaa icinti. » Ampaa ko, kaaw taat ŋu siirtu ɗo Kitamner astu ɗo werti aman : « Ŋu ɗeeɗit kesuuner ho ŋu kan̰je iŋ batkor ta yaarko. »*

25 Moota iŋ et kaak ŋu ɗooɗiig Iisa-ak gay, daaɗ peya eɗe, ŋuur atan̰ Iisa, iŋ booti Mariyam, iŋ daaciy ta Kilopaas ho iŋ Mariyam taat min geeger ka Magdala. 26 Wiktin taat Iisa taliit yaaco ho ŋa taliig *maajirin̰cey kaak ŋa elgiyo peya ɗo serpiti-ak, ŋa ɗiyiitit aman : « Iya, aŋ ko roŋke. » 27 Kar ŋa kaawiiji pey ɗo maajirin̰cey aman : « An ko yaako. » Min ŋaar-ak di, maajirin̰ce-ak iyiit atan̰ Iisa ɗo geriy.

Muut ta Iisa

(Matiye 27.45-56, Maark 15.33-41, Luk 23.44-49)

28 Min ŋaar-ak, Iisa kaawtu aman : « Ibin diyaanu. » Ka seener, ŋa ibina ko kadar riyoy gaase, ŋa kaawtu pa-ak a kaaw taat ŋu siirtu ɗo Kitamner yaa ase ɗo werti. 29 Ɗo wer-ak gin bardil miin iŋ maam tooro ku *bin̰di. Askirna-ak ictu bit ka jarɗor, ŋu ɗuuniit ɗo korɗiŋ ta et kaak ŋu koliy « Isoop ». Ŋu coopiig ɗo maamar, kar ŋu n̰aamiijig ɗo bi ka Iisa. 30 Min Iisa aawiiga, ŋa ɗiytu aman : « Hiyya, ta nece. » Min ŋaar-ak, ŋa oniig kaay ho ruwwiney amiltu.

Ŋu waacig Iisa ɗo serpey

31 Uudin taat ŋu siya ko ziŋkico ɗo ƴiriy ta *sabitdi, agindaw ku *Yuudinnar bal rake a momtin kuuk ŋu ɗooɗtu-ak yaa goye pey kuwaŋ di. Asaan ƴiriy ta sabit-at, taar yaarko. Hiyya, ŋu kaawiiji ɗo Pilaat a ŋaaco kaawe ɗo askirnar ŋuu ɓaa ƴiimin̰ asin̰co ku gee kuuk ŋu ɗooɗtu-aku. 32 Hiyya, askirna-ak ɓaawtu. Gee kuuk ŋu ɗooɗig iŋ Iisa-ak, ŋu ƴiimiicog asin̰co. Ay gem di, ŋu ƴiimig asin̰ji rakki rakki. 33 Wiktin taat ŋu otiiji ɗo Iisa gay, ŋu gasig ko ŋa mate. Min pa-ak, ŋu bal ko ƴiimin̰ asin̰ji. 34 Kar min askirna-ak, rakki ictu garta, ŋa waaciig Iisa ɗo serpey ho baar iŋ amay amiltu. 35 Gem kaak siirkoŋ gamin-aŋ talig iŋ odinay ho kaawoy-an ka seener. Ŋaar meen̰ji iban kadar kaawoy taat ŋa kaawiy-an ka seener ho ŋa kaawiy a kuŋko oki yaa aamine. 36 Kar awalle gay, ŋu siir ɗo Kitamner aman : « Yoo kaasoy rakki sa, ŋu bal ƴiimin̰ji. »† Maanna-aŋ kuuniytu asaan kaaw-an yaa ase ɗo werti. 37 Ɗo wer ka pey ŋu siir ɗo Kitamner aman : « Ƴiriy rakki, odinco, ŋu asa aaniyin̰ ɗo ŋaar kaak ŋu waacig ɗo serpey. »‡

Un̰je ka Iisa ɗo maginer

(Matiye 27.57-61, Maark 15.42-47, Luk 23.50-56)

38 Min gamin-aŋ birtu, gin gem rakki min geeger ka Arimate kaak ŋu kolaag Yuusup. Ŋaar sa maajirin̰cey ka Iisa. Kar ŋa bal kaawe ɗo geemir, asaan ŋa gina kolaw ɗo agindaw ku Yuudinnar. Ŋa ɓaawiiji ɗo Pilaat ho ŋa dakiig inda a ŋaaji rase botol, ŋa ɓaayiy paayin̰ zi ka Iisa. Hiyya, Pilaat ooytu Yuusup ɓaa paayin̰ji, ŋa ɓaayiy tiisin̰ji. 39 Kar gin pey gem ka pey, ŋu kolaag Nikodeem. Ŋaar ko kaak awalle ɓaawji ɗak ko ɗo Iisa iŋ aando-aka. Ŋaar gay iytu itir kaak ŋa amsig buw ku atay kuuk ŋu koliy « miir » iŋ « alowes ». Itir ŋaar-ak, oomiŋkuwiy yaa nece iŋ jeliŋ ka amiydi. 40 Yuusup iŋ Nikodeem ictu jarɗo, ŋu kockiciitit itir uudin taat Yuudinna gingiy ya ŋu tiisa geen̰co, kar ŋu maliyiig zi ka Iisa iŋ kapanne. 41 Ɗo wer kaak ŋu ɗooɗiig Iisa-ak gay gin jineene rakki. Kar atta ɗo jineendi-ak gay gin magin taat ŋu baltit un̰je misa gemo. 42 Uudin taat ka kawtinti sabit ko, pey magin-at sa moota di-ak, hiyya, ŋu un̰jiig zi ka Iisa ɗo maginer-ata.

20

Ŋu bal gasin̰ zi ka Iisa ɗo maginer

(Matiye 28.1-8, Maark 16.1-8, Luk 24.1-12)

1 Ƴiriy ta dumaas, Mariyam taat min Magdala saktu, ta ɓaayiy ɗo maginer. Min ta ottu, ta tala kar dambi kaak ŋu ɗibiriit magin-ak, ŋu tuŋkilig serpiya. 2 Hiyya, ta yeeptu iŋ gaɗti, ta dakiig gas kun̰ Simon Piyer iŋ maajirin̰ kaak Iisa elgiyo ho ta kaawiico aman : « Ŋu imilig *Rabbinte, kar ni ibanno wer kaak ŋu diyiiga. »

3 Min Piyer iŋ *maajirin̰ce-ak doriit kaawti, ŋu uctu ho ŋu aaniytu ɗo maginer. 4 Ɗo ɓaan̰co-ak, ŋu gaɗa di. Kar gay, maajirin̰ce kaak rakki-ak gaɗa pakgig Piyer. Ampaa ko, ŋa ogiriiji ɗo maginer. 5 Kar ŋa ƴogiltu ɗo maginer. Ŋa taltu jarɗaɗ di goy keɗer, kar gay, ŋa bal un̰je. 6 Kar ba aar, Simon Piyer sa ottu. Min ŋa ote, ŋaar-ak un̰jitu kalak ɗo maginer. Ŋaar sa taliig jarɗaɗ kuuk goy keɗer-aku. 7 Ŋa taliit pey jariɗ taat ŋu maliyiig kaay ka Iisa. Jarɗo-at, ŋu bal diyin sawa iŋ jarɗaɗ ku awalle-aku. Kar gay, ŋu maliyit keetiti ho ŋu diyig keetiti. 8 Min ŋaar-ak, maajirin̰ kaak ogirji ɗo Piyer ɗo maginer-ak un̰jitu oki. Ŋa taltu iŋ odinay ho ŋa aamintu kadar Iisa nooye. 9 Ka seener gay, yoo ƴiriy taar-ata, maajirin bal ibinin kaaw taat ŋu siirtu ɗo Kitamner taat ɗiya a Iisa asa nooye min ɗatik ta gee kuuk mate. 10 Hiyya, maajirin kuuk seer-ak yeeptu ɗo geriyco.

Iisa n̰um iŋ Mariyam taat min Magdala

(Matiye 28.9-10, Maark 16.9-11)

11 Mariyam taat min Magdala-at gay yeeptu pey ɗo maginer. Ta peyiy ɗo bit ka maginer ho ta aliyo. Iŋ alinti, ta ƴogiltu atti ka maginer 12 ho ta taltu *ɗubal ku Buŋdi seer kuuk is batik portik kar. Ŋu goy ɗo wer kaak ŋu diyiig zi ka Iisa, rakki iŋ kaay, rakki iŋ asin̰ji. 13 Ɗubal ku Buŋdi-ak indiit aman : « Kaŋ ala maa ga ? » Taar gay telkiico aman : « Ŋu imilig *Rabbiner, kar nu ibanno wer kaak ŋu diyiiga. »

14 Min ta kaawtu pa-ak, ta kolsitu ho ta taliig Iisa peya ɗo wer-aka. Kar gay, ta bal ibinin̰ji. 15 Kar Iisa indiit aman : « Kaŋ ala maa ga ? Ka bariya waa ? » Mariyam gay ginig a ŋa gay gooƴe jineendi, ta ɗiyiiji aman : « Gem kol siŋji, ya ŋa kiŋ kat icig sa, gaaror weriy, nu ɓaayiy icin̰ji. » 16 Iisa koliit iŋ siŋti aman : « Mariyam ! » Ta kolsitu ho ta kaawiiji iŋ kaaw ta *Yuudinnar aman : « Rabbuni ! » Ansi-ak aman : « Gem kol Tacco ! » 17 Min ŋaar-ak, ŋa ɗiyiitit aman : « Dakin obinduɗo, asaan nu bal coone misa ɗo Tanni. Kar gay, dakig gas siŋtar, ɗiyco a nun coonaaji ɗo Tanni kaak Takko oki. Nun coona ɗo wer ka Buŋdu kaak Buŋko oki. »

18 Hiyya, Mariyam taat min Magdala-at yeeptu, ta dakiig gas maajirnay ho ta miniig aman : « Nu talig Rabbine. » Kar ta osiicot kaaw taat ŋa kaawiititi.

Bayne ka Iisa ɗo maajirnay

(Matiye 28.16-20, Maark 16.14-18, Luk 24.36-49)

19 Ɗo dumaas taar-at di, iŋ maako, maajirin n̰umtu ɗo ger rakki. Ger-ak, nam ŋu ɗibirig iŋ kerle min atta, asaan ŋu gina kolaw ɗo agindaw ku Yuudinnar. Ɗo wiktin taat ŋu goyiyo, Iisa astu, ŋa peytu ɗo ɗatikco ho ŋa kaawiico aman : « Aapiy taa goye iŋ kuŋko ! » 20 Min ŋa kaawtu pa-ak, ŋa gaariico pisin̰ji iŋ serpey. Min maajirin taliig Rabbin-ak, aditco gintu portiko. 21 Iisa ɗiyiico pey aman : « Aapiy taa goye iŋ kuŋko ! Uudin taat Tanni tabirintu ɗo ɗatikko, nunu oki tabiraako ɗo adiy ka kiɗar, ku ɓaayiy gine riyor. » 22 Min ŋa kaawtu pa-ak, ŋa biƴiriico usu ho ŋa ɗiyiico aman : « Ooyon Ruwwin ta Buŋdi. 23 Nu ɗiyaako, ya ku saamiy zunuubinna ku gemor, Buŋ sa yaaji saamiye. Kar ya ku pooc saamiye zunuubinna ku gemor gay, Buŋ sa saamiyaajiɗo. »

Iisa kaawa iŋ Tooma

24 Ƴiriy taat Iisa asiico ɗo maajirnay-ak, rakki minninco ginno. Ŋaar siŋji Tooma kaak ŋu koliy oki Didim. 25 Kar ba aar Tooma astu. Een̰ji kaawiiji aman : « Ni talig Rabbine ! » Kar Tooma gay telkiico aman : « Ya nun kon di bal tale delin ku pontinar kuuk ɗo pisin̰ji, ya nu bal n̰aame kormor ɗo delin ku pontinar ho ya nu bal n̰aame pisindu ɗo del taat ɗo serpey, nu aaminaaɗo bat. »

26 Astu suugin ta pey, ƴiriy ta dumaasdi, maajirnay ku Iisa n̰umtu pey ɗo ger-aka. Kar ƴiriy taar-at, Tooma goya. Ger-ak, ŋu ɗibirig pey iŋ kerle min atta. Kar Iisa asiico pey, ŋa peytu ɗatikco ho ŋa kaawiico aman : « Aapiy taa goye iŋ kuŋko ! » 27 Kar Iisa ɗiyiiji ɗo Tooma aman : « Kiŋ kaak meela-aŋka, talig pisindu ho n̰aam kormon̰ anne. N̰aamig pey pisin̰jiŋ ɗo del ta serper. Min ƴiriyta-aŋ, pey ko min meelo ho aaman ! » 28 Tooma telkiiji aman : « Kiŋke Rabbiner ho Buŋdu ! » 29 Iisa ɗiyiiji aman : « Ki aamintu asaan ki talintu. Kar gay, nu ɗiyaajiŋ, galal ɗo gee kuuk balin talindu ho aamine. »

Baati ta maktumne-anta

30 Iisa gin pey gamin kuuk ajbay dakina kuuk maajirnay taltu iŋ odinco. Kar gay, waan bal siirin̰ atta ɗo Kitamne-anta. 31 Kar gay, gamin okin̰co kuuk ŋu siirtu-aŋ, ŋu siirig a kuu aamine kadar Iisa, ŋaar Masi kaak Buŋ doɓtu, ho ŋaar ko Roŋ ka Buŋdi. Ya ku aamin ɗo kaaw-anta, iŋ siŋ kun̰ji, kuu gase goye kaak taɓ.

21

Iisa bayinco ɗo maajirnay ku peesira

1 Ba aar, Iisa bayniico pey ɗo maajirnay ɗo bi ka barre kaak ŋu koliy Tiberiyaad. Taloŋ maman ŋa bayniico. 2 Maajirnay ku Iisa peesira goy werco rakki. Ŋuur gay kun̰ Simon Piyer, iŋ Tooma kaak ŋu koliy Didim, iŋ Natanayeel kaak min Kana kiɗ ka Galile, iŋ koogin ku Zebede ho iŋ maajirin seer ku pey. 3 Simon Piyer ɗiyiico ɗo een̰ji aman : « Nu ɓaa cabe boosi. » Ŋu kaawiiji aman : « Gi ɓaa sawa. » Hiyya, ŋu daktu n̰ep markabco ho ŋu ɗeettu. Ŋu daktu tees cabe. Kar ɗo aando taar-at, ŋu bal gase yoo maanna.

4 Min wer wale, Iisa peyiico ɗo goŋgumor. Kar maajirnay gay bal ibinin̰ji. 5 Iisa indiig aman : « Gem kol kooginay, has ku bal ice yoo maanna ? » Ŋuur gay telkiiji aman : « Hii ! Yoo maanna, ni bal ice. » 6 Iisa ɗiyiico aman : « Di ŋaar-ak, pikkiron ribinko iŋ pise ka meeda, ek di, kuu gase. » Hiyya, ŋu pikkiriit ribinco uudin taat ŋa kaawiico. Kar ta miintu nam ŋu gedarro ɗaan̰inti. 7 Maajirin̰ kaak Iisa elgiy-ak ɗiyiiji ɗo Piyer aman : « Gem kaak kaawte-aŋ, ŋa *Rabbine ! » Min Piyer dortu a ŋa Rabbin-ak, ŋa isiit batkoy taat ŋa cimtu wiktin taat ŋa ɓaay cabe ho ŋa galtu ɗo amiydi. 8 Maajirin ku pey-ak gay ɗaan̰iit ribinco iŋ boosti ho ŋu coktu ɗo goŋgumor iŋ markabco. Asaan goŋgum serekɗo, ŋaa nece ar kociŋgil miy seer di. 9 Min ŋu paaytu keɗer, ŋu taltu ako taat ŋu leetit boos kuwa ho ŋu taltu pey mappa. 10 Iisa ɗiyiico aman : « Iyondu min boosko kuuk ku soktu-aŋku. » 11 Hiyya, Simon Piyer coktu ka markabar, ŋa ɗaan̰iit ribin keɗer. Atta ta gin boos ku aginda miya iŋ orok beeƴ iŋ subba (153). Kar iŋ dakinaw ta boosir-aŋ sa, ribinco bal eere. 12 Iisa koliig aman : « Asoŋ, kuu tee. » Hiyya, ŋu astu. Kar waanco bal gece indin̰ aman : « Kiŋ waa ? » asaan ŋuur iban ko kadar ŋa Rabbine. 13 Iisa sin̰jitu moota, ŋa ictu mappa ho ŋa ɗeeɗiicoga. Kar ŋa beriico pey boosi. 14 Baynin̰ji ŋaar-ak, ka subbiŋkar ko ɗo maajirnay min ŋa nooytu.

Iisa kaawa iŋ Piyer

15 Min ŋu teetu, Iisa indiig Simon Piyer aman : « Simon, roŋji ka Yaaya, has ki elgin pak een̰jiŋ walla ? » Ŋaar gay telkiiji aman : « Hii, Rabbiner, ki iban kadar nu elgiciŋ. » Iisa kaawiiji pey aman : « Di ŋaar-ak, tal kaaco ka roŋ tamgir-aŋku. » 16 Kar pey Iisa indiig ɓaayiy ka seeriŋkar aman : « Simon, roŋji ka Yaaya, has ki elgiinu walla ? » Ŋaar gay telkiiji aman : « Hii, Rabbiner, ki iban kadar nu elgiciŋ. » Iisa ɗiyiiji aman : « Di ŋaar-ak, tal kaaco ka roŋ tamgir-aŋku. » 17 Kar pey Iisa indiig ɓaayiy ka subbiŋkar aman : « Simon, roŋji ka Yaaya, has ki elgiinu walla ? » Wer-ak, Piyer adiy nigtu ɗo bi kaak Iisa indig dees subba aman : « Has ki elgiinu walla ? » Kar ŋa telkiiji ɗo Iisa aman : « *Rabbiner, ki iban gamin okin̰co. Ki iban kadar nu elgiciŋ. » Iisa gay ɗiyiiji aman : « Di ŋaar-ak, tal kaaco ka roŋ tamgir-aŋku. 18 Cokay ! Naan̰ kaawe seene. Ɗo ɗubiluwin̰, kiŋ meen̰jiŋ ɗuuna karraabiney, ki ɓaayiy wer kaak ki rakiyo. Kar ya ki zaɓ gay, waan ka pey kat yaan̰ ɗuunin̰ji ho ŋaan̰ iye ɗo wer kaak ki rakiyɗo ɓaawe. » 19 Iisa kaawiy pa-ak, asaan ŋa raka gaare maman Piyer asiy mate ɗo oziliik ta Buŋdi. Hiyya, min ŋa kaawtu pa-ak, ŋa ɗiyiiji ɗo Piyer aman : « Aaɗnu ! »

Iisa iŋ maajirin̰ kaak ŋa elgiyo

20 Piyer kolsitu ho ŋa taliig *maajirin̰ kaak Iisa elgiy-ak aaɗaag min aarco. Ŋaar ko kaak awalle onji ɗak ko ɗo Iisa ɗo wiktin ta teen̰co ho ŋa indiig aman : « Gem kol *Rabbiney, ŋa waa kaak yaan̰ isine ? » 21 Min Piyer taliig maajirin̰ce-ak, ŋa indiig Iisa aman : « Gem kol Rabbiney, di ŋaar gay, maa yaaji ase ɗo kaay ? » 22 Iisa telkiiji aman : « Ya nun kat raka a ŋaa goye paa nam naa yeepe ɗo duniiner gay, kiŋ maa isgiciŋ ? Kiŋ aaɗin di ! » 23 Ɗo wer-ak, kabarre totiriico ɗo ɗatik ta siŋtar a maajirin̰ce ŋaar-ak mataaɗo tak-tak. Sando, Iisa gay ɗiyiiji ɗo Piyer aman : « Ya nun kat raka a ŋaa goye paa nam naa yeepe ɗo duniiner gay, kiŋ maa isin̰ciŋ ? » Yampa, ŋa balji ɗiye a maajirin̰ce-ak mataaɗo.

24 Ŋa maajirin̰ kaak Iisa kaawiy biy-aŋ ko kaak kaawiig gamin-aŋku ho ŋa siiriig siire. Di nin gay iban kadar ŋa kaawa seene.

25 Iisa gin pey gamin dakina ku pey. Zer, ya ŋu siiraag gamin-aŋ okin̰co-ak, nu ibina kadar adiy ka kiɗar okin̰ji gediraaɗo icin̰co.

* 1:14 ‛daŋgiro’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛kiɗa di’ wal ‛rakki di’.

† 1:23 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 40.3.

‡ 1:42 ‛Piyer’ : ‛Sepaas’ iŋ kaaw ta Yuudinnar ho ‛Piyer’ kaak asa min kaaw ta Grek, ŋuur baaco rakki di a ‛dambi’.

* 2:8 ‛itin̰oŋ’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛ɗokin̰o’.

† 2:8 ‛meeram’ : Meeram-ak, ŋaar ko ɗeeɗa tee ka iidiner ɗo geemir.

‡ 2:17 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 69.10.

* 3:14 Wer ka gase kaawor ɗo Nombir 21.9.

† 3:31 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

* 4:12 ‛Migini’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛tanni ka tatko’.

* 5:4 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

* 6:9 ‛mappa beeƴ ka oorze’ : Oorze-ak, ŋa gan̰ ar *geme.

† 6:10 ‛alip beeƴ’ : Daaɗ iŋ koogin gay ŋu bal osin̰co.

‡ 6:31 ‛maan’ : Ŋa tee kaak Buŋ bertu ɗo gee ku Israyeel ɗo goosiner (Ekzood 16.13-15).

§ 6:45 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 54.13.

* 8:1 ‛koot ka Olibiyennar’ : Koot-ak, ŋu koliig pa-ak, asaan ŋa gin et dakina kaak ŋu koliy Olibiye.

† 8:11 Wer ka gase kaawor 7.53–8.11 ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

‡ 8:17 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 19.15.

§ 8:24 ‛nun kaak goya’ : Siŋ ŋuur-aŋ gaara siŋ ku Buŋdi ɗo Jamaw ta Awalle (Ekzood 3.14-15).

* 10:12 ‛pulkina’ : Werin daarin̰, ŋu kolaag a ‛kulkina’ wala a ‛pilgay’.

† 10:33 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 24.16.

‡ 10:34 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 82.6.

* 11:38 ‛girpi’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛pugurum’.

† 11:55 ‛ŋu ɓaaw siye ziŋkico’ : Yuudinna, ya ŋu raka gine sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi, ŋu aca ja ziŋkico uudin ta aadinco.

* 12:5 ‛tammin miy subba’ : Tamma rakki nec iŋ gurus kaak gem gasiy ɗo el ta riyor.

† 12:13 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 118.25-26.

‡ 12:15 ‛geeger ka Siyon’ : Ŋuur-aŋ siŋ ku rakki ku geeger ka Zeruzaleem.

§ 12:15 Wer ka gase kaawor ɗo Zakariya 9.9.

* 12:38 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 53.1.

† 12:40 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 6.9-10.

* 13:18 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 41.10.

* 15:25 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 35.19, 69.5.

* 18:9 Wer ka gase kaawor ɗo Yaaya 6.39, 17.12.

* 19:24 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 22.19.

† 19:36 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 12.46, Nombir 9.12 ho Soom 34.21.

‡ 19:37 Wer ka gase kaawor ɗo Zakariya 12.10.

Akt

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Akt

Riy ta paliinna ku Iisa Masi

Pile ka kaawor

Luk siir makaatamna seera : taat awalle Kabarre ta Gala taat kaawa ɗo bi ka riy taat Iisa Masi gintu keɗer. Ta seeriŋkar gay, taar ko maktumne ta Akt-anta, taat kaawa ɗo bi ka riy taat paliinna gintu min Buŋ cooniig Iisa ho ŋa diyiig ɗo serpey. Iisa Masi, paliinna talgigɗo iŋ odinco ar ka awalle. Kar gay, ŋa goy ɗatikco iŋ Ruwwin ta Buŋdi. Ruwwin-at gaayaag maajirin ku Iisa ɗo gaare ka Kabarre ta Gala.

Luk siirit maktumne-an ɗo gem rakki siŋji Teyopil (Akt 1.1) iŋ gee okin̰co kuuk raka ibine gamin kuuk kuuniye min Iisa nooytu min ɗo muuti. Ampaa ko, ya gee dorit Kabarre ta Gala ho ŋu ooyta, ŋu teesiy ko Egliz. Luk gaara ja maman Egliz teestu Zeruzaleem iŋ Yuudinna. Ŋa gaaraate pey maman Kabarre ta Gala taat kaawa ɗo bi ka Iisa totirtu ɗo kiɗ ka Palestin okin̰ji ho ɗo darrinay kuuk leyig barre kaak ŋu koliy Mediteraane, nam Room, geeger ka Tatko. Kar min ɗo werin ŋuur-ak ko, diŋ oki kretiyenna gaariit Kabarre-at ɗo gee kuuk goy ɗo adiy ka kiɗar okin̰ji.

1

Maajirna era Ruwwin ta Buŋdi

1 Gem kol siŋji Teyopil, nu siir ko ɗo maktumner taat awalle gamin okin̰co kuuk Iisa Masi gintu ho kaawin okin̰co kuuk ŋa gaartu min Buŋ n̰aamiiga 2 nam ƴiriy taat Buŋ cooniig ka samaaner. Min ŋa bal coone misa, iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi kat ŋa doɓtu gee a ŋuu goye paliinna, kar ŋa gaariico maan kaak ŋuu gine. 3 Ka seener, min ŋa nooytu, ŋa bayinco loco. Ŋa goy iŋ ŋuura mena orok pooɗ ho ŋa gaariico gamin dakina kuuk gaara kadar ka seener, ŋa goy iŋ odinay. Ŋa kaawco ɗo bi ka *Meennaw ta Buŋdi. 4 Ƴiriy rakki, wiktin taat ŋu rakiy tee, ŋa ɗiyiico aman : « Dakoŋ amilenno min Zeruzaleem, illa ku eren̰ ja maan kaak Takko Buŋ kaawtu a ŋaako bere. Maan ŋaar-ak, nu kaawkoŋga ko. 5 Ar kaak awalle Yaaya *batiziyiig gee iŋ amay, diŋ gay, ɗak ko mena sooɗ di, Buŋ yaako batiziyiŋko iŋ Ruwwiney. »

Iisa coona ka samaaner

6 Ƴiriy rakki, gee n̰umtu iŋ Iisa Masi ho ŋu indiig aman : « *Rabbine, a ɗo wiktin anta-an ko, kii berin pey *darjin pisin̰co ɗo gee ku Israyeel* ga ? » 7 Iisa gay telkiico aman : « Ŋaar Tanni iŋ izinney kat ŋa diyiit wiktine. Kar kuŋ gay, ku bal gine botol taat kuu ibininti. 8 Kar gay, wiktin taat Ruwwin ta Buŋdi asko paaya, ku asiy gase gudurre taat ku asiy kaawe bi kanto ɗo geeger ka Zeruzaleem, ɗo kiɗ okin̰ji ka Zuude iŋ ka Samari, ho ɗo ay wer ka duniiner, nam kuu gaasin̰ wer okin̰ji. » 9 Min ŋa kaawtu pa-ak, Buŋ cooniig Iisa Masi min ɗo uŋco, kuwa ka samaaner. Wiktin taat ŋa cooniyo, uce asiig goota nam ŋu talgigɗo tak-tak. 10 Wiktin taat ŋu wakiliy kocile-ak, tala kar gee seer kesuunco portiko ɗo serpico. 11 Kar ŋu kaawiico aman : « Gee ku Galile, maa di ku peyiy kaƴ asiŋko ampa, ku kociliy samaane ? Ŋa Iisa kaak Buŋ coontu kuwa-ak di, yeepin̰ji sa asa gine ar kaak ku taliig ŋa coontu uŋko-aŋ di. »

N̰ume ka paliinnar

12 Min gee ku seer-ak ɗeettu, maajirna paaytu min ka koot ka Olibiyennar†, ŋu yeeptu Zeruzaleem. Zeruzaleem mootan di, yaa nece ar kilomeetir rakki. 13 Min ŋu ottu Zeruzaleem, ŋu un̰jitu geero ho ŋu coktu kuwa ka gusuurdi, wer kaak ŋu n̰umgiyo. Ɗo wer-ak, goy Piyer, Yaaya, Zaak iŋ Andre, Pilip iŋ Tooma, Bartelemi iŋ Matiye, Zaak roŋ ka Alpe, Simon kaak mala ɗo darrey, ho Zuud roŋ ka Zaak. 14 Ŋu n̰umgiy iŋ menaw ho ŋu indiy Buŋ iŋ gelbin rakki. Daaɗ daarin̰, iŋ Mariyam atan̰ Iisa, ho iŋ siŋtay ku Iisa, ŋuur sa goy iŋ ŋuura.

Ŋu doɓig Matiyaas kat yaa makin̰ Zuudas

15 Ɗo mena ŋuur-ak, ƴiriy rakki, gee ku aamine n̰umtu maan ka miya iŋ orok seer (120) gemo. Ɗo wiktin taar-at, Piyer uctu ɗatikco ho ŋa kaawtu aman : 16-17 « Gem kol siŋtay, ku iban kadar Zuudas, ŋaar minninte ho riyoy sa ba serpite, kar gay, ŋaar di kaak ogirco ɗo ŋuur kuuk as obin̰ Iisa. Maanna-ak as ɗo weriy asaan Ruwwin ta Buŋdi kat kaawji ɗo Dawuud min awalle a ŋaa siirin ɗo Kitamner a taa kuuniye ampa. 18 Ŋu berji gurus ɗo Zuudas a ŋaaco gaarin̰ Iisa Masi. Iŋ gurus-ak, ŋa gidiytu morgo. Ɗo wer-ak, ŋa zuɓkitu guɓ nam aadiy okin̰co sa booye. 19 Gee ku Zeruzaleem okin̰co doriig maan kaak asji ɗo kaay ka Zuudas. Ɗo saan taar-at ko, ŋu kolaag morgo-ak a ‟ Akeldamma. ” Pa-ak ɗiya aman : ‟ Morig ka baarir ” iŋ kaawco. 20 Cokiyon taat Sultan Dawuud siirtu ɗo maktumne ta *Soom ɗo bi ka Zuudas aman :

‟ Geriy sa, ŋu poocin̰ji

ho waan sa goyaajiɗo. ”‡

Ŋa siir pey aman :

‟ Gem ka pey kat yaa icin riyoy. ”§

21 Ɗo bi ka siirindi-aŋ ko, gii ice gem kaak yaa makin̰ Zuudas. Gem ŋaar-ak yaa gine min gee kuuk goy iŋ ginte ɗo wiktin taat Rabbin Iisa goyiy misa, 22 min wiktin taat Yaaya *batiziyiiga nam ƴiriy taat Buŋ cooniig kuwa ka samaaner min ɗo ɗatikte. Illa gem-ak yaa kuuniye minninte ginte kuuk talig iŋ odinte nooye ka Rabbinte Iisa Masi. »

23 Min ŋu doriit kaaw ta Piyer-at, ŋu doɓtu gee seer : ka rakki, siŋji Yuusup Barsabaas ho gee gay kolaag Zustuus, ka seeriŋkar gay siŋji Matiyaas. 24 Min pa-ak, ŋu inditu Buŋ aman : « *Rabbin ki ibingig gelbin ka gee okin̰co. Gaarni min gee ku seer-aŋ ka moon di ki doɓtu, 25 asaan gem-ak zer yaa goye *paliine yaa makin̰ Zuudas. Yampa, Zuudas, ŋaar rasit ko riyoy ho ŋa ɗeet kar wer ka waaliyga. » 26 Hiyya, ɗo wer-ak, ŋu indiig Buŋ a ŋaaco doɓe ŋaar kaak ŋa rakiyo.* Buŋ gay doɓiig Matiyaas. Hiyya, ŋa n̰umtu iŋ paliinna kuuk orok iŋ rakki.

2

Ruwwin ta Buŋdi paaya ɗo geen̰ji

1 Ƴiriy ta iidin ta Pantekoot astu, gee ŋuur-ak n̰umtu okin̰co ɗo wer rakki. 2 Koɗok di, ŋu dora kar hawin paaytu min kuwa ar us kaak abira gidi-gidi-gidi nam ŋa miniig wer ka ŋu goyiyo. 3 Ŋu tala kar maan amila ar lesas ku aki, lesas-ak totirtu ho ŋu paayiy ɗo ay kaa ka gemor. 4 Ruwwin ta Buŋdi gay miniigu ho ŋu teesit kat kaawe kaawin kuuk kun̰coɗo uudin taat ta gaariico a ŋuu kaawe.

5 Ɗo wiktin taar-at, ɗo Zeruzaleem, gin *Yuudinna kuuk obit abaadinco bombo ho kuuk asa min darrinay okin̰co kuuk ɗo adiy ka kiɗar. 6 Min hawin-at kuuniytu, gee dakina dortu, ho ŋu astu talin̰ maanna-aka. Ŋu barjiltu asaan ŋu cokiya ŋuur kuuk kaawa kaawin kuuk kun̰coɗo ho ay gem di cokiya waan kaawa iŋ kaaw ta darrey. 7 Maanna-aŋ patiy kaƴco, taat ŋuu kaaweŋ ke ŋu ibanno. Ŋu indintu ziŋkico aman : « Okin̰co kuuk ku taliy-aŋ, ŋu min Galile di walla ? 8 Maman gee-aŋ di gediriy kaawe kaawin ku darrite ? 9 Minninte asa min ay darre : min Partees, min Medi, min Elaam, min Mezopotami, min Zuude, min Kapadoos, min Pont, ho min Aazi. 10 Goy kuuk as min Prizi, min Pampili, min Meser, min kiɗ ka Sireen ka Libi, min Room, 11 min Kreet ho min darre ta Sogindi. Minninte goy kuuk Yuudinna ho kuuk Yuudinnaɗo ku aaɗa abaadin ta Yuudinnar. Yampa, okinte, gii doraagu ŋu kaawa iŋ kaawin ku darriniyte ɗo bi ka gamin kuuk ajbay ku Buŋdi. » 12 Okin̰co, ŋu ajbiytu dakina, taat ŋu kaaweŋ ke ŋu ibanno. Ŋu inditu ziŋkico aman : « Taar-an gay baati maa kate ? » 13 Kar daarin̰ gay ajimiyaagu ho ŋu ɗiyiico aman : « Ŋu see aay di ! »

Piyer kaawa ɗo geemir

14 Min ŋu cokiytu kaaw taat gee kaawtu-ak, Piyer astu uŋco iŋ paliinna kuuk orok iŋ rakki, kar ŋa kaawiico raɗa ɗo geemir aman : « Gem kol siŋtay, kuŋ kuuk Yuudinna iŋ kuŋ okiŋko kuuk goy Zeruzaleem, laaŋ ɗeŋginko samaane ɗo taat naako kaawe ho girsonti ɗo taat kuuniyaw. 15 Ŋu kaawa a gee-aŋ see aaye. Kar sando, ka seenerro, taar kat daaɓinti pat parrik di ! 16 Kar diŋ gay taat nabi Zowel kaawtu min awalle as kat ɗo werti. 17 Ŋa kaaw aman :

‟ An taat Buŋ kaawtu :

Ɗo wiktin taat yaa ase,

naako paayin Ruwwiner ay wer ɗo gee okin̰co.

Kooginko ku miday iŋ ku daaɗi asiy kaawe ar nabiinna,

ɗo ɗubilko ho ɗo gemsiko naaco bayne gamna ŋuu tale.

Kar ɗo aginiykoŋ gay, naaco kaawe iŋ sooniika.

18 Ka seener, menaw ŋuur-ak,

naa berin Ruwwiner ay wero

ɗo gay riyor kuuk miday ho iŋ kuuk daaɗi.

Paa kat, ŋu asiy gine nabiinnar.

19 Nu asiy gine gamin kuuk ajbay dakin ka samaaner ho keɗer oki.

Gee asa tale baar, ako, iŋ uc ku mooydi.

20 Pat asa mate ho koy oki asa newse dindik ar baar,

ja kat yaa ase ƴiriy ta *Rabbiner.

Ƴiriy taar-at yaarko ho gin *darjine.

21 Wiktin taar-at, ay gem kaak inda Buŋ

iŋ siŋ ku Rabbine yaa gase jile. ”* »

22 Piyer ɗeeliit pey kaawoy aman : « Cokiyoŋ sellen̰, kuŋ gee ku Israyeel, ɗo taat naako kaawe. Ku iban tam kadar Buŋ gin gamin kuuk ajbay dakina ɗo ɗatikko. Ŋa ginig gamin-ak iŋ Iisa Masi kaak min geeger ka Nazareet asaan ŋaako gaare kadar ŋaar kat tabirga. 23 Gem-ak, Buŋ meen̰ji ko berkoŋ ɗo pisiŋko ar taat ŋa raktu. Ŋaar iban ko min awalle ho ŋa ictu niyine ɗo maan kaak ku asiiji gine ɗo kaay. Paa ko, ku beriig ɗo gee kuuk ibanno Buŋ a ŋuu ɗooɗin̰ ka etor kar ŋaa mate. 24 Kar Buŋ gay jilig min ɗo diiginey ho ŋa nooyig min ɗo muuti asaan muut ginno gudurre kaaci. 25 Ka seener gay, nabi Dawuud kaawko ɗo Kitamner aman :

‟ Nu talaag Rabbine uŋtu doo,

ŋa goy ɗo serpar paa kat, nu galiyɗo.

26 Ɗo saan taar-at ko, adir gintu portiko

ho kaawnar sa gintu gala,

asaan nu iban kadar iŋ imaandu kat

naa ɓaay jammiye ɗo uŋji ka Buŋdi.

27 Asaan Rabbine, ki rasinno ba oole

ho ki ooyaaɗo kadar nun gemon̰ yaa zooɗe keɗer.

28 Ki gaarduut botol taat bera goye

ho kiidu miinin̰ adir iŋ galal

ɗo wiktin taat naa goye iŋ kiŋke. ”† »

29 Piyer ɗiytu pey aman : « Gem kol siŋtay, naako kaawe waraŋ, Migite Dawuud, ŋaar mate, ŋu diyiig ɗo girpi‡ kaak yoo diŋ oki goy kar ɗo darrite. 30 Kar ŋaar gay nabiin̰ce ho ŋa iban kadar Buŋ togile a gem rakki min ɗo tambaay asa tee meennaw. 31 Sando, Dawuud ŋaar iban ko min awalle kadar Masi kaak Buŋ doɓtu asa nooye. Ɗo bi ŋaar-ak ko, ŋa ɗiytu aman :

‟ Buŋ bal rasin̰ji ɗo ɗatik ta gee kuuk mate

ho ziy sa bal zooɗe ɗo maginer. ”

32 Ansii ko, nu kaawiiko aman : Buŋ nooyig Iisa Masi-aka, ho okintini, ni talig ŋa goy iŋ odinay. 33 Buŋ cooniiga, kar ŋa diyiig ɗo meeday, kar ŋa beriiji Ruwwiney taat ŋa kaawtu a ŋaaji bere. Maan kaak ŋa gastu min ɗo tacco, ŋa berintiŋ loni. Taar-an ko taat ku doriyo ho ku taliy diŋka. 34 Ya Dawuud meen̰ji sa, ŋaar bal coone kuwa. Kar gay, ŋa kaaw ɗo bi ka Iisa Masi aman :

‟ Rabbin kaawji ɗo Rabbiner aman :

Asu goy ɗo meedar

35 nam wiktin taat naa asirin̰ adinen̰,

ŋuu gine wer ka lee asin̰jiŋ. ”§

36 Kar gay cokiyoŋ, kuŋ okiŋko gee ku Israyeel, ibinoŋ tam kadar ŋa Iisa Masi kaak ku ɗooɗtu ka etor-ak, ŋa ŋaar ko Buŋ diytu *Rabbine ho Masi ! »

Gee alip subba n̰um iŋ kuuk aamine

37 Min gee-ak doriit kaaw-at, ŋu barjiltu tak-tak, kar ŋu indiig Piyer iŋ een̰ji paliinna aman : « Gem kol siŋtay, ampa-ak gii gineŋ kat maman ? » 38 Piyer gay telkiico aman : « Ibinoŋ nigiŋko ho ay gemo, ŋu *batiziyin̰ji iŋ siŋ ku Iisa Masi, kar Buŋ yaako saamiyin̰ zunuubinniko ho ŋaako bere Ruwwiney. 39 Asaan maan kaak ŋa kaawtu-ak, ŋaako berin̰ji yoo ɗo kooginko ho ɗo gee kuuk goy serek oki. Ka seener, ŋa berin̰ji ɗo gee okin̰co kuuk ŋaa kole. » 40 Piyer kaawco pey kaawin dakina a ŋuu ooyin̰co ho ŋaa iskin̰co*. Ŋa ɗiyco pey aman : « Gee ku diŋka-aŋ, ŋuur samaanno. Pikoŋ botilco ! Ek di kuu gase jile. » 41 Gee kuuk ooy kaawin ku Piyer-ak, ŋu batiziyiigu. Ƴiriy taar-at, gee gaay nece alip subba n̰umtu iŋ gee kuuk aamin ɗo Iisa Masi.

Goye ka gee kuuk aamine

42 Gee okin̰co kuuk aamine obit garaan-at bombo taat paliinna ɓildiigu a ŋuu goye ar siŋta kuuk tacco rakki. Ŋuu goye sawa : teen̰co, seen̰co sawa ho salaanco sa sawa. 43 Ɗo wiktin taar-at, paliinna gin gamin dakina kuuk ajbay iŋ gudurre ta Buŋdi ho gamin-aŋ un̰jiico kolaw ɗo geemir. 44 Gee kuuk aamin-ak, okin̰co kaawco rakki ho ŋu n̰umaag gaminco sawa. 45 Ŋu gidiyaag gaminco, ho gurusco-ak gay, ŋu ɗeeɗiig benannico, ay gem di ɗo wer kaak ŋaaji nece. 46 Kun kawta, ŋu n̰uma iŋ gelbin rakki ɗo hoosin ta *ger ka Buŋdi. Ɗo geriyco, ŋu tiya sawa iŋ galal, bal ice ka ziŋkico. 47 Hiyya, ɗo wer-ak, ŋu oziliy Buŋ ho gee okin̰co elgiigu. Ansii ko, kun kawta, Rabbin jiliy gee ku pey asgiy n̰ume iŋ ŋuura.

3

Piyer iŋ Yaaya cool gem kaak ruŋgiye

1 Ƴiriy rakki, ɗo wiktin ta salaaner iŋ pat subba, Piyer iŋ Yaaya coona ɗo hoosin ta *ger ka Buŋdi ka *Yuudinnar. 2 Ŋa gin gem rakki ruŋgiye min ŋu weeyiiga. Kun kawta, ŋu iyiiga, ŋu diyiig ɗo botol ta ger ka Buŋdi taat ŋu koliy « Botol taat Samaane » a ŋaa oce min ɗo gee kuuk asa un̰je eɗe. 3 Wiktin taat gem-ak taliig kun̰ Piyer iŋ Yaaya asa un̰je eɗe-ak, ŋa indiigu aman : « Gem kol siŋtay, berondu ɗak ɗa. » 4 Min ŋu doriit kaaw-at, ŋu peytu ho ŋu taliig ƴalaaŋ. Kar Piyer ɗiyiiji aman : « Talni samaane. » 5 Ek di gem-ak taliig samaane. Ŋa hariya a wal ŋaa gaseŋ ko maan minninco. 6 Kar Piyer gay ɗiyiiji aman : « Wala nu gin gurus, wala nu gin daabne. Kar gay, maan kaak nu gintu di, naan̰ berin̰ji, iŋ siŋ ku Iisa Masi ka min Nazareet, nu kaawaajiŋ-aŋ : ucu ho jaawu ! » 7 Ɗo wer-ak, Piyer obiig pisin̰ji ka meeda, ŋa jaaliiga. Ta bite-aŋ di, asin̰ji ku gemor-ak paan̰tu tal 8 ho ŋa uctu parak, ŋa peytu tal, ho ŋa teesit jiwi. Ŋa un̰jitu iŋ paliinna ɗo ger ka Buŋdi ho ŋa jaawiyo, ŋa beriyo, ho ŋa oziliy Buŋ. 9 Gee okin̰co taliig ŋa jaawaw ho ŋa ozila Buŋ 10 ho ŋu ibiniig a ŋa gem kaak goygiy oce ɗo botol taat ŋu koliy a « Botol taat Samaane » ta ger ka Buŋdi. Okin̰co, ŋu ajbiytu tak-tak ɗo maan kaak kuuniyji ɗo gem-aka.

Piyer kaawa ɗo geemir ɗo ger ka Buŋdi

11 Piyer iŋ Yaaya un̰jitu ba tarmi ta ger ka Buŋdi taat ŋu koliy « Tarum ta Selemaan » ho gem kaak ŋu cooltu-ak ob baaco di. Gee dakina aaniyiigu iŋ gaɗco asaan ŋu ajbiy aale. 12 Min Piyer taliig ŋu asaaco-ak, ŋa ɗiyiico aman : « Gee ku Israyeel, maa di ku ajbiy pa ɗo gem kaak cool-aŋka ? Maa di ku taliini ampa ? Ku pakira a gem-ak, nin kat coolig iŋ gudurrini walla ? Wal a nin diŋ kat samaane ɗo uŋji ka Buŋdi ? 13 Ha’a, paaɗo ! Ŋa Buŋ ka Ibraayim, ka Isaaka, ho iŋ ka Yakuub, ŋaar di oki Buŋ ka aginiyte kaak berit *darjiney ɗo gay riyoy Iisa. Kuŋ maaniikon di obiiga, ku iyiig ɗo uŋji ka Pilaat. Kar ɗo wiktin taat ŋa raka pikin̰ji, kuŋ gay pooce. 14 Ku indig ŋaako pike ŋaar kaak dee gemo ho kaak sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi ho bal nigeŋ gay, ku poocga. 15 Paa kat, ku deeyig ŋaar kaak bera goye. Kar Buŋ gay nooyig min ɗatik ta gee ku mate, nin gay saadinna. 16 Gem-aŋ coole iŋ gudurre ta siŋ ku Iisa. Nun gay aamin iŋ ŋaara ho paa kat, gem kaak ku taliyo ho ku ibiniy-aŋ cooltu-aŋka. Iŋ amaanne taat iŋ siŋ ku Iisa Masi kat, ŋa gastu gudurre tak-tak.

17 « Diŋ gay gem kol siŋtay, nu iban tam kuŋko ho iŋ aginduwko, pooce kaak ku poociig Iisa-ak asaan ku ibanno maanna. 18 Kar gay, ampa-ak, Buŋ necit kat taat ŋa kaawtu awalle iŋ biŋkico ku nabiinnar aman : ‟ Masi kaak naako tabire asa taaɓiye. ” 19 Diŋka-aŋ gay, ibinoŋ nigiŋko, rason botol ta samaanno ho aaɗoŋ Buŋ, kar ŋaako saamiyin̰ zunuubinniko. 20 Kar kat, *Rabbin Buŋ yaako bere wiktin ta aapiyer, kar ŋaako n̰aamin̰ pey Masi kaak ŋa doɓtu loko min awalle, ŋaar ko Iisa. 21 Diŋka-aŋ, Iisa Masi yaa goyen̰ ja kuwa ka samaaner nam ƴiriy taat Buŋ asiy newsin̰ gamin okin̰co marbinto ar taat ŋa kaawtu min awalle iŋ biŋkico ku nabiinna kuuk ŋa doɓtu. 22 Ka seener, nabi Muusa gay kaaw ɗo Kitamner aman : ‟ Rabbin Buŋ yaako doɓe nabiin̰ce kaak ar nunu min ɗo siŋtiko. Cokiyon ay kaawoy-ata. 23 Ay gem kaak poociit kaawoy-at, ŋu imilin̰ kara min ɗo gee ku Buŋdi ho ŋuu deen̰ji. ”* 24 Nabiinna okin̰co kuuk kaaw min wiktin ta Samiyeel kaawtu rakki rakki maan kaak yaa kuuniye ɗo menaw-aŋku. 25 Gem kol siŋtay, kaaw taat Buŋ kaawtu iŋ biŋkico ku nabiinnay, taar loko. Ampa-ak, ku un̰je ko ɗo jamaw taat Buŋ obtu iŋ aginiyko, wiktin taat ŋa kaawiiji ɗo Ibraayim aman : ‟ Min baa tan̰jin di, naa barkiyin̰ gee okin̰co kuuk goy ɗo duniiner. ”† 26 Awalle, Buŋ n̰aamig ja gay tabiriikar Iisa Masi loko. Ŋa n̰aamiiga-ak a ŋaako barkiyiŋko ho ay gem di yaa rase goyin̰ji ka jookumo. »

4

Piyer iŋ Yaaya ɗo uŋco ka agindaw ku Yuudinnar

1 Wiktin taat Piyer iŋ Yaaya kaawiy misa ɗo geemir di, *agindaw ku Yuudinnar daarin̰ astu : gay satkiner, tatkaw ka askirnar kaak gooƴa ger ka Buŋdi, ho iŋ *Sadusiyenna oki. 2 Min ŋu taliig di, ŋu dapin̰tu asaan Piyer iŋ Yaaya ɓilda gee a Buŋ nooyig Iisa min ɗo muuti. Ansii kat, gee oki asiy nooye. 3 Hiyya, ŋu obiigu ho ŋu un̰jiig daŋaayne. Ŋu waltu atta asaan pat ɗeete.* 4 Kar gay, min gee kuuk cokiyit kaaw ta paliinnar ɗo *ger ka Buŋdi-ak, dakina aamintu. Iŋ ŋuur kuuk awalle, okin̰co, ŋuu nece ar gee alip beeƴ (5000) pa.

5 Ka kawtinti, agindaw ku Yuudinnar, man̰jikina ho agindaw ku gaanuundi n̰umtu okin̰co ɗo geeger ka Zeruzaleem. 6 Ɗo wer-ak, gin gem rakki ŋu kolaag *Han, *mee satkiner ka tatko, iŋ *Kayip, Yaaya, Alekzandir, ho iŋ gee okin̰co ku adiy ka ger ka gay satkiner ka tatko-aka. 7 Kar Piyer iŋ Yaaya, ŋu imiliig min ɗo daŋaayner ho ŋu iyiig uŋco, ŋu indiigu aman : « Ku cooliig gem-aŋ iŋ gudurre ta waa ho iŋ siŋ ku waa ? » 8 Min ŋaar-ak di, Buŋ miiniig Piyer iŋ Ruwwiney kar ŋa kaawiico aman : « Kuŋ agindaw ku Yuudinnar ho iŋ ku darrer : 9 ƴiriyta ku indaani ɗo bi ka a ni ginji sellen̰ ɗo ruŋgiiner-aŋka ho ku raka ibine iŋ maman gem-aŋ cooltu. 10 Di ŋaar-ak, ya gem-aŋ, ku talaag ŋa pey uŋko cewey-aŋ, kuŋ ibanno yoo gee ku Israyeel okin̰co kadar gem-aŋ gas aapiye iŋ siŋ ku Iisa Masi kaak min Nazareet. Ta barkin tan̰ji kat coolig gem-aŋka. Ŋaar ko ku ɗooɗtu ka etor ho Buŋ gay nooyig min ɗo muuti. 11 Ɗo bi ka Iisa, ŋu siirtu ɗo Kitamner aman :

‟ Ŋa dambi kaak gay pinindi accitu.

Ŋaar ko gin dambi kaak taɓ ka gerdi. ”†

12 Ka seener, jile goy iŋ ŋaar di. Min ɗo duniiner okintiti, Buŋ bal diye siŋ ku pey ɗo geemir a ŋuu gase jile, illa siŋ kun̰ji di. »

13 Ɗo wiktin taar-at, agindaw ku abaadin ta Yuudinnar‡ ajbiytu tak-tak, asaan ŋu talaag Yaaya iŋ Piyer bal garkiye, kar ŋu kaawaaco ɗo uŋco bal kolaw. Ŋu ibintu kadar ŋu gee kuuk aaɗiig Iisa. 14 Kar gay, min ŋu taliig gem kaak cool-ak goy uŋco, ŋu ibanno kaaw tak-tak taat ŋuuco telke. 15 Hiyya, ŋu kaawiico aman : « Amiloŋ kara min anne ! » Min ŋu amiltu, agindaw ku Yuudinnar teestu kaawe benannico ɗo bi kan̰co. 16 Ŋu kaawtu aman : « Di gee-aŋ gi ginin̰ maman ? Gee okin̰co kuuk goy Zeruzaleem gin kabarre kadar ŋuur ko ginig maan kaak ajbay-aŋka. Iŋ taar-an, gi gediraaɗo gii meele. 17 Kar gay, gi rakaaɗo kadar kabarre-an yaa totire ɗo geemir. Diŋka-aŋ giico toɗe, ŋu kaawenno bat iŋ siŋ ku Iisa ɗo waanna ho ya ŋu kaawa pey, ŋuu aawe raɗa. »

18 Min ŋaar-ak, ŋu koliig Piyer iŋ Yaaya ho ŋu ɗiyiico aman : « Yaman kawiyoŋ tak-tak-tak, dakoŋ kaawenno ho dakoŋ ɓildenno pey gee iŋ siŋ ku Iisa. » 19 Kar ŋuur gay telkiico aman : « Ya loko-ak, taat moo samaane, nii iceŋ kat taat moo, kaawin kuŋkoŋ wala kaaw ta Buŋdi ? 20 Nin gay bugumaaɗo. Ni kaawin taat ni taltu ho ni dortu min ɗo Iisa. »

21 Kar agindaw ku Yuudinnar teestu karmin̰co pey, kar ŋu rasiigu asaan ŋu balco gase oorne taat ŋuu obin̰co ho gee okin̰co ozilaag Buŋ ɗo maan kaak kuuniye. 22 Ŋu oziliiga-ak asaan gem kaak cool-ak ajbiyiig gee-aku, elginay yaa pake orok pooɗ.

Salaan ta gee kuuk aamine

23 Min agindaw ku Yuudinnar-ak pikiigu, Piyer iŋ Yaaya dakiig gas een̰co ho ŋu osiicog maan kaak agindaw ku gay satkiner ho agindaw ku Yuudinnar kaawiico. 24 Min ŋu doriit kaawco-at, okin̰co, ŋu teestu salkiye sawa iŋ gelbin rakki. Ɗo salaanco-at ŋu kaawa aman : « *Rabbin Buŋ, ŋa kiŋke-aŋ ko kaak kilgiyig samaane iŋ kiɗa, barre ho iŋ gamin okin̰co kuuk goya. 25 Ŋa kiŋke-aŋ ko kaak berit Ruwwinen̰ ɗo migini§ Dawuud kaak gay riyon̰. Ruwwin-at ko n̰aamig ŋa kaawiy aman : Ŋa dambi kaak gay pinindi accitu,

‟ Maa di gee ku duniiner saariy motol ?

Ŋu diya kaawco maala.

26 Sultinnay siy ziŋkico ɗo gartar.

Ho agindaw n̰um a ŋuu poocin̰ Rabbine

ho Sultan kaak ŋa doɓtu. ”*

27 Hii, ka seener, *Herood iŋ Pons Pilaat n̰umtu Zeruzaleem iŋ gee kuuk Yuudinna iŋ kuuk Yuudinnaɗo a ŋuu poocin̰ gay riyon̰ kaak ki doɓtu ho ki darjiytu. 28 Ampa-ak, ŋu ginit okintit taat ki kaawtu min awalle ho taat ki raktu iŋ gudurren̰. 29 Kar diŋ gay, Rabbine talu, ŋu saraaninta. Berni gudurren̰ taat ni gaarin kaawon̰ bal kolaw. 30 Gaar gudurren̰, kii coole gee ho iŋ siŋ ku Iisa, kii gine gamin kuuk gaara gudurren̰ ho kuuk ajbay, ŋaar kaak ki doɓtu ɗo riyon̰. »

31 Wiktin taat ŋu gaastu iŋ salaane, werco kaak ŋu goyiy-ak teestu azire. Okin̰co, Ruwwin ta Buŋdi miiniigu ho ŋu ɓaawtu gaare kaaw ta Buŋdi bal kolaw.

Gee kuuk aamin ɗeeɗa gaminco benannico

32 Gee kuuk aamine, okin̰co kaawco rakki ho gelbinco oki rakki. Paa ko, ŋu n̰umiig gaminco okin̰co sawa. Ginno gem kaak yaa kaawe a maanna-aŋ kanto. 33 Paliinna kaawtu ɗo bi ka Rabbin Iisa aman : « Ŋa nooye ho ni talig iŋ odinni. » Ŋu kaawtu iŋ gudurre okintiti ho iŋ gee ku aamin-ak, okin̰co, Buŋ barkiyiig dakina. 34 Ɗo ɗatikco, ginno gem kaak arumji maanna. Asaan ay gem kaak gin kiɗa ho gin ger-ak di gidiyiig gamnay ho ŋa iyiig gurusji. 35 Ŋu beriig ɗo pise ka paliinnar ho ŋuur gay, ɗeeɗiig gurus-ak ɗo ay gemo uudin taat yaaji nece. 36 Ɗo ɗatikco, gin gem rakki ŋu kolaag Yuusup. Paliinna gay, kolaag pey a ŋa Barnabaas, siŋ-ak kaawa a « Gem kaak iska gee ». Ŋaar min baa tan̰ Lebi, kar ŋu weeyig ɗo kiɗ ka Sipre. 37 Gem ŋaar-ak gin kiɗa. Ŋa gidiyiiga, kar ŋa iyiig gurus-aka, ŋa beriig ɗo paliinnar.

5

Raade ka Ananiyaas iŋ Sapiira

1 Gin gem rakki ŋu kolaag Ananiyaas iŋ daaciy Sapiira. Ŋu deetu kaawco a ŋu gidiyin̰ kiɗco. 2 Min ŋu gidiyga, ŋu kaawtu a ŋaa ɗukumin̰ gurus-ak daarin̰ ho kaak ɗak gay, ŋaa iyiin̰ ɗo paliinnar. 3 Min pak, Piyer kaawiiji aman : « Ananiyaas, maa di ki rasiig *Seetanne un̰jitu ɗo gelbinen̰ ? Ki ɗukumiig gurus kaak ki gidiyiig kiɗan̰, kar ki raadiy ɗo Ruwwin ta Buŋdi. 4 Min ki bal gidiyin̰ misa kiɗ-aŋ sa, ŋa kan̰ji wal maman ? Ho min ki gidiyiig ko sa, gurus sa kan̰ji wal maman ? Kar maan kaak n̰aamin̰ciŋ ki raadiy ampa-aŋ gay maa ? Iban kadar raadinji-aŋ, ki bal raade ɗo geemir, ki raad ɗo Buŋdi. » 5 Min Ananiyaas doriit kaaw-at, ŋa galtu ho ŋa mattu. Hiyya, ŋuur kuuk dorit kabarre-at, okin̰co, kolaw obiigu. 6 Wiktin taat ŋa mattu, ɗubal astu, ŋu maliyiig ziy iŋ kapanne, ŋu iyiig ɗo maginer ho ŋu tiisiiga.

7 Min ŋu tiisiga, yaa nece ar pat subba pa. Daaciy ta Ananiyaas un̰jitu ɗo wer kaak paliinna goyiyo. Ta bal gasin kabarre-ata. 8 Ɗo wer-ak, Piyer gaariitig gurus kaak mitti iyiico. Ho ŋa indiit aman : « Kiɗ kaak ku gidiytu-aŋ aŋ di gurusji walla ? » Ta taliig gurus-aka kar ta telkiiji aman : « Hii, ŋa ŋaar ko aŋ di » 9 Kar Piyer gay telkiitit aman : « Maman ku ictu niyin iŋ mitke a kuu gecin Ruwwin ta Buŋdi ? Di cokay, gee kuuk asa min tiisin̰ mitke as ko moota iŋ geero. Ŋuuke iciŋke kaŋke oki. » 10 Ar kaawte-an di, ta galtu ɗo uŋji, kar ta mattu. Ɗubal-ak astu ɗo wer-aka, ŋu un̰jitu, kar ŋu gasit ta mat ko. Hiyya, ŋu iciliita, ŋu iyiita ho ŋu tiisiit ɗo serpey ta mitti. 11 Hiyya, *Egliz okin̰ji iŋ gee okin̰co kuuk dorit kabarre-at, kolaw un̰jiico dakina.

Paliinna gina gamin dakina kuuk ajbay

12 Ɗo wiktin taar-at, paliinna gintu gamin dakina kuuk ajbay, kuuk gaara gudurre ta Buŋdi ɗo uŋco ka geemir. Gee kuuk aamine n̰umgiy okin̰co werco rakki ɗo *ger ka Buŋdi, ɗo wer kaak ŋu koliy ba tarum ta Selemaan. 13 Kar gee kuuk kara gay gina kolaw taat ŋuu n̰ume iŋ ŋuura. Yampa, ŋuur sa kaawa samaane ɗo bi kan̰co. 14 Paa di oki, goy gee dakina, miday ho daaɗi, ŋu ɗuuntu masisco, ŋu aamintu ɗo *Rabbine ho ŋu n̰umtu iŋ ŋuura. 15 Ɗo saan ta gamin kuuk ajbay kuuk paliinna giniyo, ŋu imilaag gee kuuk raɗaw ɗo botilniidi, ŋu leeyiig ɗo argigdi ho ɗo dariŋgilnal. Ŋu giniy ansi-ak a wal paa kat, ya Piyer biraw kar kelmoy yaa goote diŋ ga minninco rakki, ŋaa gasen diŋ ga aapiye. 16 Min darrinay ku moota iŋ Zeruzaleem sa, gee dakina astu. Ŋu iyiig geen̰co ku raɗaw ho iŋ kuuk aariɗ obgu. Gee-ak okin̰co, Buŋ coolgu.

Ŋu obig paliinna daŋaayne

17 *Mee satkiner ka tatko ho iŋ ŋuur kuuk goy iŋ ŋaara kuuk min *Sadusiyenna, ictu niyine a ŋuu obin̰ paliinna. Ŋu ictu niyin-ak asaan ŋu ginaaco hasuudinaw. 18 Min pa-ak, ŋu obiigu, kar ŋu un̰jiig daŋaayne, ɗo wer kaak ŋu obiy gee doo. 19 Kar gay, iŋ aando, Rabbin n̰aamtu ɗubiley piliig ɗibirin ku daŋaayner. Ŋa imiliig paliinna kara, kar ŋa ɗiyiico aman : 20 « Ɓaaŋ ɗo ger ka Buŋdi, anner kat, kuuco gaare ɗo geemir kaaw taat bera goye kaak marbinto. » 21 Min paliinna dortu pa-ak, iŋ kawtir kawtira, ŋu ɓaawtu ɗo ger ka Buŋdi ho ŋu teestu gaarin garaanco.

Iŋ kawtir-at di, mee satkiner ka tatko iŋ ŋuur kuuk goy iŋ ŋaara uctu iŋ tan̰co. Ŋu n̰umiig aginay ku darrer ku Israyeel a ŋuu dee kaawco. Kar ŋu n̰aamtu askirna, ŋuu iyin̰ paliinna-ak min ɗo daŋaayner, ŋuu indin̰co. 22 Min ŋu ottu ɗo daŋaayner, ŋu bal gasin̰co. Ek di ŋu yeeptu ho ŋu osiico ɗo maan kaak kuuniye. 23 Ŋu kaawtu aman : « Ni ɓaaw ɗo daŋaayner ho ni gasig ɗibirniiti ɗibir gap-gap. Askirna gay goy eɗe ɗo werco. Kar gay, min ni piliig ɗibirna-ak, yoo waan sa ginno atta. » 24 Min tatkaw ka askirnar ka ger ka Buŋdi iŋ agindaw ku gay satkiner gasiit kabarre-at, ŋu ibanno taat ŋu kaawe oki. Ɗo wer-ak, ŋu indiy kat ziŋkico ɗo maan kaak asco ɗo paliinnar. 25 Min pa-ak di, waan gay astu min ɗo ger ka Buŋdi, ŋa ɗiyiico aman : « Cokiyoŋ ! Yaman, gee kuuk ku obtu ɗo daŋaayner-aŋ, diŋ goy kur ɗo ger ka Buŋdi, ŋu garkiya gee. »

26 Koɗok di tatkaw ka askirnar amiltu iŋ geen̰ji a ŋuu obiin̰ paliinna, ŋuu iyiin̰co. Kar gay, ŋu obiig iŋ taat ool di, asaan ŋu gina kolaw pa gee yaa dawin̰co iŋ dambay.

27 Min ŋu ottu ɗo wer kaak agindaw ku *Yuudinnar n̰umgiyo, ŋu iyiig paliinna uŋco, ho mee satkiner ka tatko teestu indin̰co 28 aman : « Has ni toɗkonno tak-tak a ku garkiyenno iŋ siŋ ku Iisa ? Di taloŋ ja maan kaak ku gintu-aŋka ! Ku kaawcot kaaw-an okintit ɗo gee ku Zeruzaleem okin̰co ho wal maanko ku raka a baar ku gemor-aŋ yaa gagire ɗo gaaƴiƴni kuni. » 29 Piyer iŋ een̰ji telkiico aman : « Ku iban kadar gii karmiyen̰ ja Buŋ, kar gii karmiye kat gee. 30 Kuŋko ko kuuk deeyig Iisa Masi, ku ɗooɗig ka etor. Kar gay, Buŋ ka aginiyte nooyig min ɗo muuti, 31 ŋa coonig kuwa ho ŋa diyig ɗo meeday. Ŋa diyig tatkaw ho Gay Jilindi a ŋaa pile botol ɗo gee ku Israyeel, ŋuu ibinin̰ nigin̰co, ŋuu rasin̰ goye kaak awalle ho Buŋ yaaco saamiyin̰ zunuubinnico. 32 Nin tal iŋ odinni ho Ruwwin ta Buŋdi oki saadine, taar ko taat Buŋ bertu ɗo gee kuuk karmiyaaga. »

33 Wiktin taat ŋu doriit kaaw-at, ŋu dapin̰tu aale nam ŋu gaay deen̰ *paliinna. 34 Ɗo wer-ak, gin gem rakki min *Pariziyenna, ŋu kolaag Gamaliyeel. Ŋaar gay tatkaw ka gaanuundi ho gee okin̰co karmiyaaga. Wiktin taat ŋu rakiy deen̰ paliinna, ŋa uctu ɗatikco ho ŋa kaawtu a ŋuu imilin̰ ja paliinna sooɗa. 35 Min ŋu imiliigu, ŋa ɗiyiico aman : « Gem kol siŋtay gee ku Israyeel, girsonti ɗo taat kuuco gine ɗo gee-aŋku. 36 Pakiroŋ ɗo elgin kuuk bir moota-aŋku. Gin gem rakki ŋu kolaag Tedaas. Ŋa gina ziy gem tatiko. Ŋa gas gee yaa gaaye miy pooɗ kuuk aaɗaaga. Kar ŋaar gay, ŋu deeyiiga ho geen̰ji sa totirtu. Hiyya, werco siimtu dil. 37 Min ŋaar-ak, amiltu pey gem ka pey ŋu kolaag Zuudas. Ŋa min geeger ka Galile. Wiktin taat agindaw ku Room osiy gee, gem-ak amiltu sawirnaw ho gee dakina aaɗiiga. Ŋaar oki ŋu deeyiiga ho geen̰ji sa totirtu. 38 Diŋ gay, nu kaawaako : Cimoŋ kaƴko min ɗo gee-aŋku ! Rasoŋ ŋuu ɗeete. Asaan ya pikirrico ho riyco kat asa min ɗo geemir, taar yaa peye keetit di. 39 Kar gay, ya riyco taat ŋu giniy-an kat asa min ɗo Buŋdi, ku gediraaɗo peyin̰ ampa, yampa, ku asa gine adiney ku Buŋdi ! »

Hiyya, gay seriiner ooyiit kaaw ta Gamaliyeel. 40 Min ŋaar-ak, ŋu iyiig paliinna ho ŋu kaawiico ɗo askirna a ŋuu koocin̰co. Ŋu koociigu, kar ŋu kaawiico a ŋuu icenno pey bat bi ka Iisa. Hiyya, ŋu rasiigu, ŋu ɗeettu. 41 Paliinna rasiig gay seriiner iŋ gelbinco kaak portiko, asaan Buŋ taliig ŋu nec icin taaɓine taat ɗo bi ka siŋ ku Iisa. 42 Iŋ taaɓin taat ŋu awtu-anta oki, ɗo ger ka Buŋdi yoo ɗo geriydi sa, kun kawta, ŋu garkiya di gee. Ŋu gaartu Kabarre ta Gala a Iisa, ŋaar *Masi kaak Buŋ doɓtu.

6

Ŋu doɓ gee peesira kuuk yaa gaayin̰ paliinna

1 Ɗo wiktin taar-at, maajirna ku Iisa Masi, illa gaaya gaayen di. Kar gay, *Yuudinna kuuk aamine kuuk kaawa kaaw ta Grek sakkiytu ɗo een̰co kuuk kaawa *Hebru. Ŋu kaawtu kadar kun kawta, ya ŋu ɗeeɗa gamin ku teendi, ŋu rawtaag murgilgilco. 2 Min *paliinna kuuk orok iŋ seer doriit sakuunco-at, ŋu n̰umiig gee kuuk aamin ɗo Iisa, kar ŋu ɗiyiico aman : « Ta kuuniyaaninno nii rase gaare kaaw ta Buŋdi ho nii obeŋ ko ɗo ɗeeɗe ka gamin ku teendi di. 3 Ampa-ak, gem kol siŋtay, doɓoŋ minninko gee peesira, kuuk goyin̰co samaane, miin iŋ Ruwwin ta Buŋdi, ho gin ilim dakina. Paa kat, niico rasin riy-an ɗo pisin̰co. 4 Nin-aŋ gay, nii bere ziŋkini okin̰co ɗo salaaner ho ɗo gaare ka Kaaw ta Buŋdi ɗo geemir. » 5 Gee okin̰co kuuk n̰um-ak ooyiit kaaw taat paliinna ɗiyiico a ŋuu gine. Ŋu doɓiig ja Etiyeen kaak obig imaanji bombo ho Ruwwin ta Buŋdi gaayaaga. Kar ŋu doɓtu pey Pilip, Prokoor, Nikanoor, Timon, Parmenaas, ho Nikola kaak min geeger ka Antiyoos. Ŋaar Yuudin̰ceɗo, kar min awalle, ŋa ictu ja niyine ɗo abaadin ta Yuudinnar, kar ba aar gay, ŋa aamintu ɗo Iisa Masi. 6 Hiyya, ɗo wer-ak, ŋu iyiig gee ku peesir-ak ɗo uŋco ka paliinnar a ŋuuco lee pise ɗo kaƴco ho ŋuuco inde barkin ta Buŋdi yaa gaayin̰co.

7 Paa kat, gee ku ibiniit kaaw ta Buŋdi gaayiy gaayen di, ho ɗo Zeruzaleem, gee ku aamin ɗo Iisa Masi oki wadirtu ho gay satkiner dakina n̰umtu iŋ ŋuura.

Ŋu obig Etiyeen

8 Buŋ barkiyiig Etiyeen dakina ho ŋa berji gudurre, ŋa giniy gamin kuuk ajbay iŋ kuuk gaara gudurre ta Buŋdi ɗo ɗatik ta geemir. 9 Kar gay, *Yuudinna daarin̰ teestu meele iŋ ŋaara. Ŋuur-aŋ gay astu min werin seera. Daarin̰ astu min geeger ka Sireen iŋ ka Alekzandir, ŋu n̰umgiy ɗo ger ka salaaner kaak ŋu koliy « Wer ka ɓerrin kuuk ŋu piktu. » Kar daarin̰ gay asa min waay Silisi ho min Aazi. 10 Yuudinna ŋuur-ak gay, min ɗo meelco, ŋu balji gedire ɗo Etiyeen, asaan ŋa kaawa iŋ ibine kaak Ruwwin ta Buŋdi beriiji. 11 Hiyya, ŋu deewintu gee a ŋuu kaawe aman : « Ni dorig Etiyeen niga biy iŋ *gaanuun ka Muusa ho iŋ Buŋ. » 12 Ŋu isiniig gee ku dakina, iŋ agindaw ku darrer, ho iŋ gee kuuk ɓilda gaanuun ka Muusa oki. Okin̰co, ŋu teesiig Etiyeen. Ŋu obiiga, kar ŋu iyiig ɗo uŋco ka *aginay ku Yuudinnar. 13 Ɗo wer-ak, ŋu iytu pey gee kuuk raada a ŋuu kaawe aman : « Gem-aŋ wakila di nige biy iŋ *ger ka Buŋdi ka *cawar ho iŋ gaanuun ka Muusa. 14 Ni dorig ŋa kaawa a gem kaak ŋu koliy Iisa kaak min Nazareet-ak ko yaa ɗimin̰ ger ka Buŋdi, ho ŋa ŋaar di pey kaak yaa makin̰ aadanna kuuk Muusa rasiite. » 15 Ɗo wiktin taar-at, gee okin̰co kuuk goy ɗo wer-ak gooƴaag ko Etiyeen di, asaan wijeeney irn̰a ar ta *ɗubil ka Buŋdi.

7

Etiyeen kaawa ɗo uŋco ka agindaw ku Yuudinnar

1 Kar *mee satkiner ka tatko indiig Etiyeen aman : « Kaawin kuuk ŋu kaawiy ɗo bi kan̰jiŋ-aŋ ka seener walla ? » 2 Ŋaar gay telkiiji aman : « Gem kol aginiyji ho gem kol siŋtay, cokiyoŋ, wiktin taat Ibraayim goyiy misa ɗo darre taat ŋu koliy Mezopotami ho min ŋa bal ɗeete misa goye ɗo geeger ka Haran, Buŋ ka *darjiner bayniiji uŋci. 3 Kar ŋa ɗiyiiji aman : ‟ Amal rasig geen̰jiŋ ho iŋ darren̰, ho ɓaa ɗo kiɗ kaak naan̰ gaare. ” 4 Min ŋaar-ak, Ibraayim amiltu min ɗo darre ta Kalde ho ŋa ɗeettu goye Haran. Min tacco mattu, Buŋ kaawiiji a ŋa ɓaa goye ɗo darre taat ku goyiy diŋka. 5 Buŋ ɗiyiiji a ŋaaji berin darre-ata, ho tambaay sa yaa goye eɗe. Kar ɗo wiktin taar-at gay, Buŋ toɗji wero, yoo kaak ŋa diyin baay oki ginno. Ho ɗo wiktin taar-at, ŋa ginno misa yoo mico. 6 An ko kaaw ta Buŋ kaawiiji awalle ɗo Ibraayim aman : ‟ Tambaan̰ asa goye ɗo darre ta geemir. Ŋu asiy ginin̰ ɓerrina ho ŋu taaɓiyin̰co nam elgin miy pooɗ. 7 Kar gee kuuk obig geendu ɓerrina-ak gay, nu asaaco gaarinti. Min ŋaar-ak, kooginan̰-ak yaa amile min annere ho ŋuu asiin abdiyindu anne. ” 8 Min ŋa kaawtu pa-ak, Buŋ obtu jamaw iŋ Ibraayim kar ŋa ɗiyiiji aman : ‟ *Ɗukume ka seln̰ol yaa gine dele ta jamuwte. ” Paa ko, min Ibraayim weeyig Isaaka, ƴiriy ta porpoɗiŋkar, ŋa ɗukumiiji seln̰o. Isaaka oki ɗukumji seln̰o ɗo Yakuub. Ho Yakuub gay, ɗukumco seln̰o ɗo kooginay ku orok iŋ seer, ŋuur ko kuuk aginiyte.

9 « Koogin ku Yakuub gay giniiji hasuudinaw ɗo siŋco Yuusup. Ŋu gidiyig ar ɓerre ɗo geemir. Kar ŋu iyiig kat Meser. Kar Buŋ gay goy iŋ ŋaara 10 ho ŋa jilig min ɗo taaɓin okintiti. Ŋa berji ibine dakina. Ŋa ginig gem sellen̰ ɗo uŋji ka Parawon, sultan ka darrer. Ɗo bi ŋaar-ak ko, Parawon diyiig guberneer ka Meser okintiti, yoo geriy oki, ŋa rasjig ɗo pisin̰ji. 11 Goytu kee, mey astu wer okin̰ji ka Meser yoo ɗo kiɗ ka Kana, wer kaak Yakuub goyiyo. Gee taaɓiy dakina ho aginiyte sa, gaminco ku teendi arumco tak-tak. 12 Min Yakuub dortu kadar *geme goy Meser, ŋa n̰aamiig aginiyte ɓaaco gidiye tee ho ŋu iyiico. 13 Min tee-ak gase, ka seeriŋkar, ŋa n̰aamiig a ŋuu ɓaaco gidiye pey. Wiktin ta ŋu ottu, Yuusup bariytu botol taat siŋtay ibiniiga. Paa kat, Parawon oki gintu kabarre kadar ŋu gee ku Yuusup. 14 Min ŋaar-ak, Yuusup n̰aamtu a ŋuu kolin̰ tacco Yakuub iŋ geen̰ji okin̰co. Okin̰co, ŋu nec gee orok peesira iŋ beeƴ (75). 15 Kar min Yakuub doriit kaaw-at, ŋa uctu ŋa ɗeettu Meser iŋ geen̰ji okin̰co. Goytu kee, ŋa mattu iŋ kooginay okin̰co kuuk aginiyte. 16 Ŋu iyiig momtinco Sisem, Kar ŋu tiisiig ɗo magin taat Ibraayim gidiytu awalle iŋ poddine min ɗo koogin ku Amoor kaak min Sisem.

17 « Goytu elgin kee, geente ku goy Meser weetu ko wee ho ŋu gintu dakina. Sando, wiktinti kat ase taat kaaw ta Buŋ kaawiiji ɗo Ibraayim astu ɗo werti. 18 Sultan ka pey gay coktu, ŋa teestu goye kaati ka Meser ho ŋaar gay ibingigɗo Yuusup. 19 Ŋa caaciyiig geente ho ŋa taaɓiyiig aginiyte aale. Ŋa asiraag a ŋuu orin̰ kooginco kuuk ŋu weetu daaɓinco a paa kat ŋuu mate. 20 Wiktin taar-at ko, ŋu weeyig Muusa. Ŋaar gay samaane ɗo uŋji ka Buŋdi. Koyin subba aginiyji cigilig gerco. 21 Min cigilin̰ji gin ko raɗa, ŋu iciiga ŋu diyiig kara. Kar rom ta Parawon asig gasa ho ta iciiga. Ta iyiig gerti, ta maaɗiig ar roŋti ka meenti. 22 Paa ko, ŋu ɓildiig gamin dakina kuuk gee ku Meser ibingiyo. Iŋ taar-at ko, gee ibingig iŋ kaaw taat ŋa ibingiyo ho iŋ riy taat ŋa gingiyo.

23 « Min Muusa elginay nectu orok pooɗ, ŋa ictu niyine a ŋa ɓaa talin̰ siŋtay, gee ku Israyeel. 24 Kar min ŋa ottu ɗo wer ka siŋtay, ŋa tala kar gem rakki min Meser kooca rakki minninco. Ŋa ɓaawtu male ɗo siŋji nam ŋa deeyiiga. 25 Ya ɗo tan̰ji-at, ŋa pakira kadar siŋtay gee ku Israyeel yaa ibine a Buŋ yaa jilin̰co iŋ siŋ kun̰ji. Kar sando, taar gay paaɗo. 26 Ka kawtinti, Muusa gastu min siŋtay seer taasin̰aw. Ŋa rak leyin̰co ho ŋa ɗiyiico aman : ‟ Gem kol siŋtay, ŋaar kuŋ siŋtaɗo ga ? Maa di ku taasin̰iyo ? ” 27 Kar gay, ŋaar kaak gedirji ɗo giji-ak akiliig Muusa ho ŋa kaawiiji aman : ‟ Waa diyin̰ciŋ tatkaw ho gay ɗukume seriini ? 28 Ki rakaan deendu ar duuɗi ki deeyiig gem kaak min Meser-aka walla ? ” 29 Min ŋa doriit kaaw-at, Muusa kolaw obiiga. Ŋa gaɗtu kaƴa min Meser ho ŋa birtu ɗo darre ta Madiyaan. Ŋa daktu goy ar awraatin̰ce ho ɗo darre-at, ŋa weetu koogin seera.

30 « Ŋa goytu elgin orok pooɗ ɗo darre-ata. Ƴiriy rakki, moota iŋ damba ta Sinayi, Buŋ bayniiji ɗo Muusa ar ɗubiley, ɗatik pompil kaak kobir ako. 31 Muusa talig kadar ak ergigɗo pompil-ak ho ŋa ajbiytu. Ŋa sin̰jitu moota a ŋaa pandiyin̰ji samaane. Min ŋa pandiyiiga, ŋa dortu gaaƴ ta *Rabbine taat ɗiya aman : 32 ‟ Ŋa nun-aŋ ko Buŋ ka aginiyjiŋ, Buŋ ka Ibraayim, ka Isaaka, ho iŋ ka Yakuub. ” Ɗo wer-ak, Muusa teestu azire, asaan kolaw obga. Ŋa gedarro pey tale tak-tak. 33 Min pa-ak, Rabbin kaawiiji pey aman : ‟ Sorig n̰ugiran̰ asaan wer kaak ki diyig asin̰jiŋ-aŋ, ŋaar *cawar. 34 Ka seener, nu tal taaɓin ta geendu Meser. Nu dorig niizin̰co ho nu as jilin̰co. Diŋ gay ucu, nu n̰aamaaciŋ Meser. ”* »

35 Kar Etiyeen kaawtu pey aman : « Ŋa Muusa kaak gee ku Israyeel pooctu-ak ɗoo di, ŋu ɗiyiiji aman : ‟ Waa diyin̰ciŋ tatkaw ho gay ɗukume seriini ? ” Sando, ŋa meen̰ji Buŋ kat n̰aamga a ŋaa goye tatkaw ho gay jilindi. Ŋa n̰aamig wiktin taat ŋa asiiji ar *ɗubil ka Buŋdi ho ŋa bayniiji ɗo pompil-aka. 36 Muusa ko imilig gee kuuk Israyeel min Meser. Ŋa gintu gamin kuuk ajbay iŋ kuuk gaara gudurre ta Buŋdi, wiktin taat ŋu goyiy misa Meser, wiktin taat ŋu aaltu barre kaak dindiko ho ɗo elgin kuuk orok pooɗ ŋu goytu ɗo goosiner. 37 Ŋa Muusa di pey kaak ɗiyco ɗo gee ku Israyeel aman : ‟ Buŋ asaako bayne nabiin̰ce ar nunu min ɗo ɗatikko. ”† 38 Min gee ku Israyeel n̰umtu ɗo goosiner, ŋa Muusa-ak di kaak goy ɗatikco iŋ ɗubil ka Buŋdi ho iŋ aginiyte, wiktin taat ɗubil-ak kaawiiji ka damba ta Sinayi. Paa kat, Buŋ beriiji kaawoy a ŋaate gaarinti, taar ko taat bera goye ka gaasɗo. 39 Kar gay, aginiyte ŋuur pooc karmiyin̰ji ho ŋu poocit kaawoy oki. Ŋuur gay diy kaƴco a illa ŋuu yeepe Meser di. 40 Wiktin taat Muusa bal paaye misa min ka dambar, ŋu kaawiiji ɗo *Haruun aman : ‟ Siyte margi gii icin̰ji kar gii jaawe iŋ ŋaar uŋte. Asaan gi ibanno maan kaak asji ɗo maan Muusir kaak imilinte min Meser. ” 41 Hiyya, ɗo wiktin taar-at, ŋu siytu maan ar ijilin̰ce. Ŋu teestu abdiyin̰ji ho ŋu giniig ar margico. Kar ŋu gintu iidine ɗo maan kaak ŋu siytu iŋ pisin̰co-aka. 42 Kar Buŋ gay newsiico kopo. Ŋa rasiig ŋu abdiyiy gamin kuuk ceera kuwa ka samaaner ar taat ŋu siirtu ɗo maktumne ta nabiinnar aman :

‟ Koogin ku Israyeel,

ɗo elgin kuuk ku gintu orok pooɗ ɗo goosiner,

ku gin *satkinkan iŋ malle

ho gamin ku pey kat lotu walla ?

43 Ha’a paaɗo !

Ku icig zug ka margir kaak ŋu koliy Malook

ho ku icig pey margi kaak ar kaalo

kaak ŋu koliy Repaan.

Gamin kuuk ku siytu iŋ pisiŋko-aŋ di,

ku abdiyiig ar ŋu marginko.

Ɗo bi ŋaar-ak ko, naako atkiŋko serek aar Babiloon. ”‡

44 « Wiktin taat aginiyte goyiy misa ɗo goosiner, ŋu gin *kuraarin taat ŋu siytu ɗo Buŋdi. Muusa siyig ar taat Buŋ kaawiiji. Ŋa pinig sawa-sawa ar taat ŋa gaariiji. Iŋ ger-ak ko, gee ku Israyeel yaa ibinguwe a Buŋ goy iŋ ŋuura. 45 Goytu kee, gee-ak rasiit kuraarin-at ɗo kooginco. Kar ŋuur gay iciit kuraarin-at, ŋu ɗeettu iŋ taara ho ŋu iyiit wiktin ta ŋu un̰jiy ɗo darre taat Buŋ beriico. Iŋ tatkuwco Zoozuwe, ŋu nosiriico ɗo gee ku darre-ata. Ŋaar Buŋ kat atkiig gee-ak uŋco. Ampaa ko, kuraarin ta Buŋdi-at goytu nam wiktin ta sultan Dawuud. 46 Dawuud gay goy samaane ɗo uŋji ka Buŋdi ho ŋa indiig a ŋaaji bere botol taat ŋaaji pine wer kaak ŋaa goye. Ŋaar Buŋ ka aginiyji ku Yakuub. 47 Kar gay, ŋa roŋji Selemaan kat pinjig ger-aka. 48 Yampa, Buŋ ka kuwa goyaaɗo atta ɗo ger kaak gem di pintu, asaan ŋa tatik aale. Ar taat Buŋ kaawtu iŋ bi ka nabiin̰ce aman : 49 ‟ Rabbin ɗiy aman :

Samaane, ŋaar wer kaak nu goyiyo ho nu hokumiyo.

Ho kiɗ gay, ŋaar wer kapak di nu leeyiy asindu ho nu jammiyiyo.

Kuudu pine maa gerda ?

Wer kaak nu ɓaay jammiye gay momo ?

50 Ŋa nun di kilgiyig gamin-aŋ okin̰co iŋ pisindu. ”§ »

51 Etiyeen ɗiyiico pey aman : « Kuŋ, kaƴko bombo ɗo uŋji ka Buŋdi ! Ɗeŋginko amil lawa. Ku meelgit Ruwwin ta Buŋdi ! Ku ginaag gamin sawa-sawa ar taat aginiyko giniyo. 52 Maa nabiin̰cir kaak aginiyko daktu taaɓayɗo ? Ŋu deeyig ŋuur kuuk kaaw ɗo bi ka gem kaak sellen̰ pakgig gee okin̰co. Ŋaar ko kaak diŋ kuŋ deetu kaawko nam ku deeyiiga. 53 Buŋ berko gaanuunji iŋ botol ta ɗubilji. Kar kuŋ gay pooc karmiyin̰ji. »

Muut ta Etiyeen

54 Min Etiyeen kaawtu pa-ak, gee ku seriiner dapin̰tu ar aditco yaa ɗoose nam ŋu uma korumco. 55 Ŋaar gay miin iŋ Ruwwin ta Buŋdi, ŋa kociltu kuwa. Ŋa taliit *darjin ta Buŋdi ho Iisa Masi gay peya ɗo meeday. 56 Ŋa kaawiico ɗo gee-ak aman : « Taloŋ ja ! Nu tala samaan pile ho *Roŋ gemor gay peya ɗo meeday ta Buŋdi. » 57 Gee kuuk dorit kaaw-at teestu koole raɗa ho ŋu tiriig ɗeŋginco iŋ pisin̰co paa ŋu cokiyin̰ji pey. Kar okin̰co, ŋu uciiji, 58 ŋu obiig cap, kar ŋu imiliig kara min ɗo geegirdi a ŋuu dawin̰ iŋ dambay. Min amil kara, ŋu cimiig batikco ho ŋu leeyiig ba serpe ta ɗubil rakki siŋji Sawuul ho ŋu teestu dawin̰ji. 59 Wiktin taat ŋu dawiiga-ak di, Etiyeen inditu Buŋ aman : « Gem kol Rabbiney Iisa, icit ruwwiner ! » 60 Hiyya, ŋa dersitu ho ŋa kooltu raɗa aman : « Rabbine, saamiyco ɗo gee-aŋku. » Min ŋa kaawtu pa-ak, ŋa mattu.

8

1 Ɗubil kaak ŋu koliy Sawuul-ak, kaawco rakki iŋ gee kuuk deeyig Etiyeen.

Sawuul taaɓiyaag geen̰ji ku Iisa

Ƴiriy taar-at di, taaɓin taat raɗa asiiji ɗo *Egliz ka Zeruzaleem. Paa kat, ŋu totirtu okin̰co ɗo kiɗ ka Zuude iŋ ka Samari, illa ɗak ko paliinna di Zeruzaleem. 2 Gee kuuk karmiyaag Buŋ tiisig Etiyeen ho ŋu alit muutuy dakina. 3 Kar Sawuul gay bariya botol taat ŋaa rawtin̰ Egliz ka Iisa tak-tak. Ŋa un̰ja gero iŋ gero, ŋa obiigu, miday iŋ daaɗi, ho ŋa un̰jiig daŋaayne.

Pilip gaara Kabarre ta Gala Samari

4 Gee kuuk totir-ak teestu jaawe ɗo hellinniidi, ŋu gaariy Kabarre ta Gala. 5 Paa ko, Pilip uctu min Zeruzaleem, ŋa ɓaawtu ɗo geeger ka tatik ka Samari. Kar ŋa teestu kaawe a Iisa, ŋaar *Masi kaak Buŋ doɓtu. 6 Gee okin̰co ictu niyine ŋu ɓaawtu cokiye samaane kaaw ta Pilip, asaan ŋu dor kadar ŋa gina gamin kuuk ajbay ho diŋ gay maaniico taliig iŋ odinco. 7 Ɗo wer-ak, ŋu tala gee dakina kuuk gin aariɗna coolaw. Aariɗna-ak amiliy iŋ koolin̰co. Ŋu tala gee ku ruŋgiye iŋ mersin dakina kuuk coolaw oki. 8 Ansii ko, gee ku geegirdi-ak, galilco gintu dakina.

9 Ɗo wiktin taar-at, gem rakki siŋji Simon, goy ko ɗo geeger-aka. Ŋa gina olgaw* min daayum ho gee dakina ajbiyaaji. Ŋa tala ziy ar ŋaar di gemo. 10 Ho gee okin̰co kuuk aginda yoo ku n̰aaɗa karmiyaag dakina. Ŋu kaawa aman : « Gem-aŋ, ŋaar gudurre ta Buŋdi taat ŋu koliy gudurre ta yaarko. » 11 Ŋu cokiyaat kaawoy, asaan min daayum, ŋa ajbiyaag gee iŋ olguwiy. 12 Kar diŋ gay, Pilip iyiicot Kabarre ta Gala ta kaawa ɗo bi ka *Meennaw ta Buŋdi ho ɗo bi ka Iisa Masi. Min ŋu dorit Kabarre-at, miday iŋ daaɗi aamintu, kar ŋu *batiziyiigu. 13 Meen̰ji Simon oki aamintu ho ŋu batiziyiiga. Ŋa obtu baay ta Pilip ho ŋa ajbiytu wiktin taat ŋa taliig Pilip giniy gamin kuuk ajbay ho kuuk gaara gudurre ta Buŋdi.

14 Wiktin taat paliinna kuuk goy Zeruzaleem dortu a gee ku Samari ooyit kaaw ta Buŋdi, ŋu n̰aamiicog Piyer iŋ Yaaya. 15 Min ŋu ottu Samari, ŋu indiico Buŋ ɗo gee ku aamine a ŋaaco bere Ruwwiney. 16 Asaan Buŋ balco n̰aame misa Ruwwiney ɗatikco. Ŋu *batiziyiig iŋ siŋ ku *Rabbin Iisa Masi. 17 Hiyya, Piyer iŋ Yaaya leeco pise ɗo kaƴco, kar Buŋ beriico kat Ruwwiney. 18 Min Simon taltu kadar Buŋ paayco Ruwwiney ɗo gee-aŋku wiktin taat paliinna leeco pisin̰co ɗo kaƴco, ŋa imiltu gurus a ŋaa bere ɗo Piyer iŋ Yaaya 19 ho ŋa ɗiyiico aman : « Nun sa, berindu gudurre-anta, naa lagguwe pisindu ɗo geemir ho ŋu gasguwe Ruwwin ta Buŋdi. » 20 Kar Piyer gay telkiiji aman : « Hey kiŋke-aŋka, wala gurusjiŋ, wala meen̰jiŋ, Buŋ yaako idiŋko jot, asaan kiŋ pakira kadar kii gidiye maan kaak Buŋ beriig maalan di ! 21 Ɗo riy-an maan isgicinno. Ki ginno botol taat kii un̰je kaan̰ ɗo wer-aŋka, asaan gelbinen̰ samaanno ɗo uŋji ka Buŋdi. 22 Taat ki inditu-an taar samaanno. Ibinig nigin̰ji ho indig Buŋ, wal ŋaan̰ saamiye diŋ ga ? 23 Nu tala kadar adin̰ teen̰ci ɗo gamin-aŋku ho ki ɗeet ɓerre ka zunuubinnar. » 24 Kar Simon telkiico aman : « Kuŋkoŋ sa salkiyondu, paa kat, kaaw taat ku kaawtu-an ginaaduɗo maanna. »

25 Min ŋaar-ak, Piyer iŋ Yaaya wakilit kaawe ɗo geemir ɗo maan kaak ŋu taltu min ɗo Iisa Masi ho ŋu gaariy kaaw ta Rabbiner. Kar ŋu yeeptu Zeruzaleem. Ɗo botildi, ŋu gaariit pey Kabarre-at ɗo hellinnan dakina ku Samari.

Pilip iŋ gem kaak min Etiyopi

26 Pilip gay goy misa Samari. Kar *ɗubil ka Buŋdi astu ɗiyiiji aman : « Ucu ! Aanay watiine. Ic botol taat ɗo goosiner taat amila min Zeruzaleem aaniy Gaza. » 27 Hiyya, koɗok di Pilip uctu ho ŋa ɗeettu. Wiktin taat ŋa ɓaay botildi, ŋa tala kar gem kon di uŋci. Gem-ak gay, tatko min Etiyopi.† Ŋa gina riy ta taɓ iŋ Kandas sultin̰ca ta Etiyopi ho gaminti okin̰co ɗo pisin̰ji. Ŋa asa abdiye Buŋ Zeruzaleem 28 ho diŋ gay, ŋa n̰ep ka puusji ho ŋa yeepa ko ɗo geriy. Ɗo botildi, ŋa garkiya maktumne ta nabi Ezaayi. 29 Wiktin taat Pilip taliig gem-aka, Ruwwin ta Buŋdi kaawiiji aman : « Jorkig gem ka puusdi aŋkare. » 30 Hiyya, Pilip iciig gaɗi, ŋa jorkiiga. Min ŋa otiiji moota, ŋa cokiyaag gem-ak garkiyaw, kar ŋa indiig aman : « Has garkiyin̰ji-aŋ, ki iban baay walla ? » 31 Gem-ak telkiiji aman : « Maman naa ibine baay ka garkiyindu ya gem baldu gaare ? N̰epu, kiidu gaare baay. » 32 Wer kaak ŋa garkiyiy-ak kaawa aman :

« Ŋa ar tamga kaak ŋu ɗaan̰aag ŋu ɓaa dapsiyin̰ji.

Wal ar roŋ tamgi kaak allo ya ŋu ɗukumaag laway.

Paa ko, biy sa ŋa bal pilin̰ji.

33 Ŋu eebiyga ho seen sa ŋu toɗjiita.

Waa di pey asa kaawe bi ka kooginay ?

Menuwiy kuuk ɗo duniiner sa, ŋu gaasgu. »‡

34 Gem-ak indiig Pilip aman : « Baan̰ ja kaawor, nabiin̰ce-aŋ kaawa ɗo bi ka waa ansi-aŋka ? Ŋa kaawa ɗo bi ka meen̰ji di, wal ɗo gem ka pey ? »

35 Hiyya, ɗo wer-ak, Pilip teestu gaare Kabarre ta Gala ta Iisa Masi min ɗo wer kaak ŋa garkiyiy-aka. 36 Ŋu toliytu kee nam ŋu ottu ɗo wer kaak gin amay. Gem-ak kaawiiji ɗo Pilip aman : « Talu, amay goy-aŋku. Maa yaadu toɗe pey *batem, naa gine gem ka Iisa Masi ? » 37 [Pilip gay telkiiji aman : « Ya ki aamin ka seener ɗo gelbinen̰ iŋ Iisa Masi-ak, maan toɗaajinno, naan̰ batiziye. » Kar gem-ak telkiiji aman : « Hii, nu aamin kadar Iisa Masi, ŋaar Roŋ ka Buŋdi. »]§ 38 Kar gem-ak kaawtu a ŋuu peyin̰ puus. Ŋu paaytu, ŋu daktu paay ɗo amiydi, ho Pilip batiziyiiga. 39 Wiktin taat ŋu amiltu min ɗo amiydi, Ruwwin ta Buŋdi iciig Pilip ho gem-ak bal talin̰ pey tak-tak. Kar ŋaar gay icit botiliy, ŋa ɗeettu iŋ galal. 40 Pilip gay, tala kar, ŋa goy ko Azoot di. Min eɗe-ak, ŋa aaniytu Sezare, ho ɗo botildi, ay wer kaak ŋa ottu di, ŋa gaariy Kabarre ta Gala nam ŋa ottu Sezare.

9

Rabbin Iisa kolaag Sawuul

(Akt 22.6-16,26.12-18)

1 Ɗo wiktin taar-at, gem kaak siŋji Sawuul-ak taaɓiyaag gee kuuk aamin ɗo *Rabbin Iisa ho ŋa bariya muutco. Ŋa dakiig gas *mee satkiner ka tatko Zeruzaleem. 2 Ŋa daktu inda izinne a ŋuuji bere makaatamna a ŋaaco iyin̰ ɗo agindaw ku ger ka salaaner ka Damaas. Makaatamna-ak beraaji botol taat ŋaa obin̰ miɗay iŋ daaɗ ku iciit Botol ta Iisa, ŋaa iyin̰ Zeruzaleem. 3 Min ŋa gasiig makaatamna-aku, ŋa iciit botol ta Damaas iŋ een̰ji. Wiktin taat ŋu gaay ote ɗo geegirdi, tala kar portikaw wic min ka samaaner yoo ɗo kaay. 4 Ɗo wer-ak, tala kar Sawuul gal keɗer bup. Kar ŋa doriit gaaƴ ta gemor kolaag aman : « Sawuul, Sawuul, maa di ki taaɓiyiin ampa-aŋka ? » 5 Sawuul gay indiig aman : « Rabbine, kiŋ waa ? » Gaaƴ-at telkiiji aman : « Ŋaar nun Iisa Masi ko kaak ki taaɓiyiy-aŋka. 6 Ucu, un̰ju ɗo geegirdi. Anner kat, naan̰ gaare maan kaak kii gine. » 7 Kar een̰ji kuuk ŋu toliyiy sawa-ak, peytu ɗut. Ŋu bal gedire pile biŋkico asaan kellimco amile. Ŋu dora gaaƴa, kar ŋu tallo waanna. 8 Min ŋaar-ak, Sawuul uctu, ŋa piliig odinay, kar ŋa tallo. Min ɗo wer-ak, een̰ji obiig min ɗo pisin̰ji, ŋu ɗaan̰iig yoo Damaas. 9 Menuwiy subba, ŋa tallo tak-tak, wala ŋa tiyaw, wala ŋa siyaw.

Sawuul odinay pile

10 Gin gem rakki pa goy Damaas, ŋu kolaag Ananiyaas. Ŋa *maajirin̰cey ka Iisa Masi. *Rabbin bayniiji ho ŋa koliig aman : « Ananiyaas ! » Ŋaar gay oyiiji aman : « Hoy Rabbine, nun ko aŋka ! » 11 Rabbin kat kaawaajiŋ aman : « Ucu, ɓaa diŋ di ɗo botol taat berel ŋu koliy ‟ Ɗalaŋ ”, ɗo geriy ka Zuudas ho indiig gem rakki siŋji Sawuul min Tars. Diŋ ŋa goy kar salkiyaw. 12 Iŋ salaaney-at kat, Buŋ gaariiji gem kaak ŋu koliy Ananiyaas, ŋaa un̰je gerci, ŋaaji lee pise ɗo kaay a odinay yaa pile. » 13 Ananiyaas gay telkiiji aman : « Nu dor gee dakina kaawa ɗo bi ka gem-aŋka. Ŋu osduug gamin kuuk samaanno ŋa giniy Zeruzaleem ɗo gee kuuk aamin iŋ siŋ kun̰jiŋ. 14 Ho ŋu kaawa pey kadar agindaw ku gay satkiner berji izinne a ŋaa obin̰ gee kuuk aamin okin̰co. Ɗo bi ŋaar-ak ko, ŋa astu yoo anne. » 15 Kar Rabbin gay kaawiiji aman : « Uc ɓaa paa di, gasig gem-aka, asaan ŋa nun ko doɓga, ŋaadu ginin riyor. Ŋaa jaawe iŋ siŋ kunto ho ŋaan gaarindu ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo iŋ sultinniico, yoo ɗo gee ku Israyeel oki. 16 Nun meendu yaaji gaare gamin kuuk yaa taaɓiyin̰ ɗo bi kanto. » 17 Hiyya, Ananiyaas uctu ho ŋa ɗeettu. Kar ŋa un̰jitu ɗo ger-aka, ŋa dakiig gas Sawuul. Kar ŋa leeyig pisin̰ji ɗo kaay ho ŋa kaawiiji aman : « Sawuul, gem kol siŋji, ŋaar Rabbin kat n̰aamintu. Ŋaar ko Iisa Masi kaak ki taltu bayinjiŋ ɗo botildi wiktin taat ki asiy anne. Ŋaar ko n̰aamintu loci, asaan odinan̰ yaa pile, ho Buŋ yaan̰ bere Ruwwiney. » 18 Ta bite-aŋ di, gamin ar aar ta gugurumdi sollitu min ɗo odinay ku Sawuul ho ŋa teestu pey tale. Hiyya, ŋa uctu ho Ananiyaas *batiziyiiga, ŋaa gine gem ka Iisa Masi. 19 Ɗo wer-ak, ŋu iyiiji kat tee. Ŋa teetu ho ŋa gastu pey gudurre.

Sawuul gaara kaaw Damaas

Sawuul gin mena iŋ maajirna Damaas, kar ŋa bal taaye. 20 Min ŋa goy misa, ŋa teestu ko gaare kaaw ta Buŋdi ɗo ger ka salaaner ka *Yuudinnar. Ŋa kaawiico aman : « Iisa Masi, ŋaar Roŋ ka Buŋdi. » 21 Gee kuuk cokiyaaga-ak, okin̰co ajbiytu. Kar ŋu teestu inde benannico aman : « Ŋaar-aŋ ɗoo ko gem kaak awalle taaɓiyaag gee kuuk aamin iŋ siŋ ku Iisa Masi Zeruzaleem-aka ? Asin̰ji-aŋ, ŋa da asɗo gay obe geemir ho ŋaa iyiin̰co ɗo uŋco ka agindaw ku gay satkiner walla ? » 22 Kar Sawuul gay, kun kawta wakila kaawe iŋ gelbin rakki ɗo Yuudinna kuuk goy Damaas. Ŋa kaawaaco waraŋ kadar Iisa, ŋaar ko Masi kaak Buŋ n̰aamtu ho Yuudinna-aŋ gay gedarro meelin̰ji.

23 Min ŋaar-ak, goytu kee, Yuudinna deetu kaawco a ŋuu deen̰ Sawuul. 24 Ŋu ɗuunji kur botilay ƴiriyo aando. Ampaa kat, ya ŋa ɗeeta min ɗo helliner, ŋuu obin̰ji ŋuu deen̰ji. Kar gem rakki gay dakiig mina aman : « Ŋu rakaan̰ dee. » 25 Paa kat, iŋ aando di, gee ku aaɗaag Sawuul iciiga, ŋu saliig ɗo barner ho ŋu aaliig aar durdurrer ka geegirdi.

Sawuul goy Zeruzaleem

26 Hiyya, Sawuul amiltu min Damaas, ŋa birtu Zeruzaleem. Min ŋa ottu, ŋa rak n̰ume iŋ maajirna. Kar ŋuur gay gina kolaw asaan ŋu aamniygigɗo misa kadar ŋa aaɗa Iisa iŋ gelbin rakki. 27 Kar Barnabaas gay ooyga ho ŋa iyiicog ɗo paliinnar. Ŋa osiico iŋ maman Sawuul taliig Rabbin bayniiji ɗo botol ta Damaas ho iŋ maman Rabbin kaawiiji. Kar ŋa osiico a maman ŋa gaartu kaaw bal kolaw iŋ siŋ ku Iisa Masi ɗo geeger ka Damaas.

28 Min ŋaar-ak, Sawuul n̰umtu iŋ ŋuura ho ŋu ɓaawiy asiyo Zeruzaleem sawa, ho Sawuul kaawiy kaaw ta Buŋdi bal kolaw iŋ siŋ ku Rabbine. 29 Ŋa kaawiy oki ɗo Yuudinna kuuk kaawa Grek ho ŋu meelgiyo. Kar ŋuur gay illa bariya botol taat ŋuu deen̰ji di. 30 Min gee kuuk aamin iŋ Iisa Masi doriit kaaw-at, ŋu ɓaawtu gasin̰ Sawuul, ŋu imilig kara min ɗo geegirdi ho ŋu toliytu yoo Sezare. Min eɗe-ak, ŋu n̰aamiiga, ŋa ɗeettu Tars.

31 Ɗo wiktin taar-at, *Egliz goy iŋ aapiye ɗo kiɗ ka Zuude yoo kiɗ ka Galile iŋ ka Samari. Gee ku Eglizdi-ak obtu tirit ɗo botol ta Buŋdi, ŋu karmiyaat kaawoy ho iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi, ŋu wadiriy iŋ uŋco.

Coole ka Eene

32 Ɗo wiktin taar-at, Piyer teestu jaawe kee ɗo atti ka darre okintiti. Kar ƴiriy rakki, ŋa dakiig gas gee ku Buŋdi kuuk goy Lidda. 33 Min Piyer ottu ɗo wer-ak, ŋa gastu gem rakki siŋji Eene. Ŋaar gay ruŋgiye. Elgin porpoɗ, ŋa weƴa ka daŋlil di. 34 Ɗo wer-ak, ŋa kaawiiji aman : « Eene, Iisa Masi coolin̰ciŋ. Ucu ho maliyig gamnan̰. » Ek di ŋa uctu puruk kaƴ asin̰ji. 35 Hiyya, gee okin̰co ku Lidda iŋ gee kuuk goy ɗo kiɗ ka patal ka Saroon taliig gem ka cool-aka ho ŋu aamintu ɗo Rabbin Iisa.

Nooye ka Dorkaas

36 Kar gin geem rakki ɗo geeger ka Jappa ŋu kolaat Tabiita taat aamin iŋ Iisa. (Siŋ kuuk Tabiita-ak, iŋ kaaw ta Grek kaawa a « Dorkaas* ».) Geem-at kun kawta, ta gina samaane ɗo geemir ho gaminti oki, ta beraag ɗo pokirnar. 37 Min Piyer goy misa Lidda di, ta galtu raɗuwa kar ta mattu. Ŋu aciit momta-ata, kar ŋu dakiit ɗeer kuwa ka gusuurdi. 38 Min maajirna kuuk goy Jappa dortu kadar Piyer goy moota, Lidda di-ak, ŋu n̰aamtu gee seera. Ŋu dakiiji kaawa aman : « Gem kol siŋte, baan̰u ! Asnin̰ ja koɗok-koɗok. » 39 Hiyya, Piyer uctu pasuwat ho ŋa ɓaawtu iŋ ŋuura. Min ŋu ottu, ŋu iyiig wer kaak ŋu ɗeerit momta-ata. Murgilgal okin̰co asiig gas Piyer iŋ alin̰co ho ŋu teesiiji gaare kesuun taat Tabiita orpitu wiktin taat ta goyiy misa iŋ odinti. 40 Piyer kaawiico ɗo gee-ak a ŋuu amile kara, kar ŋa dersitu inde Buŋ. Min ŋa inditu Buŋ, ŋa newsiitit ɗo momta-ata ho ŋa koliit aman : « Tabiita, ucu ! » Hiyya, ta piliig odinti. Min ta taliig Piyer, ta uctu, ta goytu iŋ baati. 41 Ɗo wer-ak, Piyer obiig pisinti, ŋa copiliita, ta peytu. Kar ŋa koliig murgilgal-aku ho iŋ gee ku aamine, ŋa gaariicot ta nooye. 42 Gee okin̰co kuuk ɗo geeger ka Jappa doriit kabarre-ata ho gee dakina aamintu ɗo Rabbin Iisa. 43 Piyer taaytu eɗe ɗo ger ka Simon, gay amƴe zamimdi.

10

Bayne ka ɗubil ka Buŋdi ɗo Korney

1 Gin gem rakki ŋu kolaag Korney, min geeger ka Sezare. Ŋa tatkaw ka askirnar miya. Askirin kuuk guul werco rakki-ak, ŋu kolaag askirin ku Itali. 2 Gem-ak sellen̰. Ŋa abdiya Buŋ iŋ geen̰ji ku geriy okin̰co. Ŋa oya ɗo pokirna kuuk *Yuudinna ho salaan ta Buŋdi gay, ŋa warrayɗo. 3 Ƴiriy rakki, iŋ pat subba ta maako, ŋa taliig *ɗubil ka Buŋdi bayniiji waraŋ ɗo geriy. Ɗubil-ak koliig aman : « Korney ! » 4 Wiktin taat Korney taliiga-ak, kolaw gay obiiga. Ŋa telkiiji aman : « Maa di gem kol *Rabbiney ? » Ŋaar gay telkiiji aman : « Buŋ cokiyit salaanen̰ ho ŋa talig pisin̰ji kaak ki beriy ɗo pokirnar-aka. Ɗo bi ŋaar-ak ko, ŋa pakirjiŋ kat lociŋ. 5 Kar diŋ di, n̰aam gee ɗo geeger ka Jappa, ŋu ɓaayiy kole gem rakki siŋji Simon ŋaa ase. Ŋaar di ŋu koliy pey Piyer. 6 Ŋaar martey ka gem rakki ŋu kolaag oki Simon, ŋaar kaak amƴa zamam. Geriy moota iŋ bi ka barrer. » 7 Wiktin taat ɗubil ka Buŋdi gaasit kaawoy, ŋa ɗeettu. Min pa-ak, Korney koliig gay riyoy seer iŋ askirin̰cey rakki kaak obit kaaw ta Buŋdi bombo. 8 Hiyya, Korney osiicog gamin okin̰co kuuk kuuniye, kar ŋa n̰aamiig Jappa.

Piyer tala gamin kuuk Buŋ toɗtu

9 Ka kawtinti iŋ ƴiriyo, wiktin taat gee ku Korney ɓaay misa ɗo botildi ho ŋu gaay ko ote Jappa, Piyer gay coktu ka gerdi a ŋaa salkiye. 10 Mey gay diyaaga ho ŋa rak tee. Wiktin taat ŋu giniiji misa tee-ak, ɗo salaaner, Buŋ gaariiji maanna. 11 Ŋa tala samaan pile ho maan ar zimilla paaya min kuwa. Zimilla-ak, ŋu obig biŋkico pooɗikco. 12 Kar ɗo ɗatik ta zimilla-ak gay, gin ay biyaw ta kumnar : kuuk asin̰co pooɗi, kuuk poypiyaw ho iŋ kuuk zewaw. 13 Ɗo wer-ak, Piyer dortu gaaƴ ɗiyaaji aman : « Piyer ucu, obu min kumin-aŋku, daa, kii tee ! » 14 Piyer gay telkiiji aman : « Ha’a, gem kol Rabbiney ! Ƴiriy rakki nu bal tee kumin kuuk ki toɗtu-aŋku kuuk niga gemo ɗo uŋjiŋ. »* 15 Gaaƴ-at ɗeeliiji pey aman : « Maan kaak Buŋ diyig samaane, dak ɗiyenno a ŋa samaanno. » 16 Gaaƴ-at ɗeeltu paa di dees subba, kar ta coontu ka samaaner.

17 Ɗo wer-ak, Piyer ajbiytu maala ɗo maan kaak ŋa taltu, asaan ŋa bal ibine baay. Sando, ɗo wiktin taar-at, gee kuuk Korney n̰aamtu-ak inde ko wer kaak Simon gay amƴe zamimdi goyiyo, ho diŋ gay, ŋu ot ko ɗo bit ka botildi. 18 Min ŋu un̰jitu, ŋu koliig gem ka gerdi ho ŋu indiig aman : « Simon kaak ŋu koliy oki Piyer goy ɗo ger-aŋka walla ? » 19 Piyer gay goy misa, ŋa pakira ɗo maan kaak ŋa taltu, ho ɗo wiktin taar-at di, Ruwwin ta Buŋdi kaawiiji aman : « Piyer, yaman gee subba indaaciŋ kure. 20 Ucu, paayu, ɓaa iŋ ŋuura. Ɗak poocenno, asaan nun kat n̰aamgu. » 21 Hiyya, Piyer paaytu, ŋa dakiig ŋaam gee-aku, kar ŋa ɗiyiico aman : « Nun ko-aŋka kaak ku bariyiyo. Ku bariyin-an oy di ? » 22 Ŋuur gay telkiiji aman : « Nin-aŋ, Korney tatkaw ka askirnar-aŋ kat n̰aaminti. Ŋaar gem kaak goy iŋ botol ho ŋa abdiya Buŋ. *Yuudinna okin̰co sa ozilaaga. Ho *ɗubil ka Buŋdi gay kaawji a ŋaa n̰aame gee, ŋuun̰ kole, kiiji ɓaawe ɗo geriy, ŋaa cokiye kaawnan̰. » 23 Hiyya, Piyer ŋaamiigu ŋa un̰jiigu geero. Ŋa obiig samaane, ŋu waltu ɗo wer-aka. Kar ka kawtinti, ŋu uctu. Piyer toliytu iŋ ŋuura. Siŋtay daarin̰ min Jappa sa gaayga.

Piyer ɗo ger ka Korney

24 Ka kawtinti, kun̰ Piyer ottu Sezare. Korney gay n̰umig geen̰ji iŋ roynay ku taɓ, ŋu ƴokiy asin̰ji. 25 Kar wiktin taat Piyer un̰jiy ger-ak, Korney ŋaamiiga. Ŋa galtu bup ɗo uŋji ho ŋa ooyiiji. 26 Piyer gay telkiiji aman : « Ha’a, dak ginenno ampa. Ucu ! Nun sa gem ar kiŋken di. » Kar Piyer obiig pisin̰ji, ŋa copiliiga. 27 Wiktin taat ŋa kaawiy misa iŋ Korney-ak di, ŋa un̰jitu geero ho ŋa tala gee n̰um dakina. 28 Min ŋaar-ak, ŋa kaawiico aman : « Ku iban kadar nin *Yuudinna, *gaanuunni toɗinti roynaw iŋ gee ku Yuudinnaɗo wala nii un̰je ɗo geriyco. Kar Buŋ gay gaardu waraŋ, ya naa pooce gemo ho naa kaawe a ŋa samaanno ɗo uŋji ka Buŋdi ɗo bi ka tambaay di, ta botiltiɗo. 29 Ɗo bi ŋaar-ak ko, wiktin taat ŋu kolintu, nu bal meele, nu asiikon di. Diŋ gay, kaawondu ja, maa di ku koliinu ? » 30 Korney gay telkiiji aman : « Gin ko mena subba, ar pat anta, pat subba ta maako, nu goy gertu, nu salkiyaw ho nu taltu gem rakki bayniidu uŋtu waraŋ. Kesuuney irn̰a pit-pit. 31 Ho ŋa kaawiidu aman : ‟ Korney, Buŋ dorit salaanen̰ ho ŋa bal rawtin oyaw taat ki giniy ɗo pokirnar. 32 Diŋ n̰aam gee Jappa. Ŋu ɓaa kolin̰ Simon kaak ŋu koliy oki Piyer a ŋaa ase anne. Ŋaar marte ka Simon, gay amƴe zamimdi kaak goy ɗo bi ka barrer. ” 33 Ŋaar-ak di, nu n̰aamtu gee koɗok-koɗok dakin̰ciŋ baray. Barkin ɗo asin̰ji. Diŋ gay, okinte gi goy ɗo uŋji ka Buŋdi. Ni ƴokaaciŋ nii cokiye kabarre taat Buŋ n̰aamin̰ciŋ a kiini kaawe. »

Piyer kaawa wer ka Korney

34 Hiyya, Piyer uctu ŋa teestu kaawe aman : « Diŋ nu ibin kate kadar Buŋ eerro gee. 35 Buŋ ooya ay gemo, min ay ba ta geemir, ya ŋa karmiyaaga ho ya ŋa gina samaane ɗo uŋji. 36 Buŋ berit kaawoy ɗo gee ku Israyeel : taar ko Kabarre ta Gala ta aapiyer iŋ botol ta Iisa Masi, ŋaar kaak Rabbin ka gee okin̰co. 37 Ku iban ko kadar maanna-aŋ ŋaar tees min wiktin taat Yaaya-Batist kaawiy ɗo geemir aman : ‟ Asoŋ, ŋuuko *batiziyiŋko, ” ho ku iban oki maan kaak kuuniy ɗo kiɗ ka Galile ho astu kat ɗo kiɗ ka Zuude okin̰ji. 38 Ku ibina maman Buŋ beriiji gudurre ta Ruwwiney ɗo Iisa Masi kaak min Nazareet. Ŋa ɓaay ay wero, ŋa giniy selliŋkaw ɗo geemir ho ŋa cooliy gee kuuk *Seetanne obgu, asaan Buŋ goy iŋ ŋaara. 39 Nin-aŋ ko gee kuuk hadire. Ni tal iŋ odinni maan kaak Iisa Masi gintu ɗo kiɗ ka Israyeel ho ɗo geeger ka Zeruzaleem. Ba aaro, ŋu ɗooɗiig ka etor ho ŋu deeyiiga. 40 Kar gay, gin mena subba Buŋ nooyiiga ho ŋa daktu gaar ziy ɗo geemir. 41 Ŋa bal gaare ziy ɗo gee okin̰co, kar gay, ŋa gaarig loni, nini kuuk Buŋ doɓtu min awalle. Ni talig iŋ odinni, nin-aŋ ko tee ho see iŋ ŋaara wiktin taat ŋa nooytu. 42 Iisa Masi kaawinti a ni gaarin Kabarrey ta Gala ɗo geemir ho nii kaawe ɗo bi kan̰ji a ŋaar ko kaak Buŋ doɓtu a ŋa ɗukume seriin ɗo gee ku goya iŋ kuuk mate. 43 Nabiinna okin̰co kaaw ɗo bi kan̰ji. Ŋu ɗiytu aman : ‟ Ay gem kaak aamina iŋ siŋ ku Iisa Masi, Buŋ yaaji saamiyin̰ zunuubinnay okin̰co. ” »

Bere ka Ruwwin ta Buŋdi ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo

44 Wiktin taat Piyer kaawa misan di, Ruwwin ta Buŋdi paayiico ɗo gee ku cokiyaaga. 45 Gee kuuk as iŋ Piyer min Jappa ajbiytu tak-tak. Ŋuur *Yuudinna kuuk aamin ko ɗo Iisa Masi. Ŋu kaawtu aman : « Doroŋ ja, Buŋ beraat Ruwwiney yoo ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo ! » 46 Ŋu cokiyaag gee-ak kaawa iŋ kaawin kuuk kun̰coɗo ho ŋu oziliy tatkaw ta Buŋdi. Hiyya, Piyer kaawtu aman : 47 « Diŋ gee-aŋ gas Ruwwin ta Buŋdi ar ginte gasiita. Ginno maan kaak yaaco toɗe pey gii *batiziyin̰ ɗo amiydi. » 48 Ɗo wer-ak, Piyer kaawiico ɗo gee-ak aman : « Asoŋ niiko batiziyiŋko iŋ siŋ ku Iisa Masi. » Min ŋu batiziygu, Korney iŋ geen̰ji indiig Piyer a ŋaa goye menaw seer wal subba iŋ ŋuura. Ek di ŋa ooytu.

11

Piyer kaawa ɗo maan kaak kuuniy Sezare

1 Siŋta kuuk min Zuude iŋ paliinna dortu kadar gee kuuk Yuudinnaɗo cokiyit kaaw ta Buŋdi, ŋuur oki ooyiita. 2 Min Piyer yeeptu Zeruzaleem, siŋtay kuuk Yuudinna teestu karmin̰ji 3 ho ŋu kaawiiji aman : « Maa di ki giniig maanna-aŋka ? Kat ki un̰jitu ɗo wer ka gee kuuk Yuudinnaɗo ho ki tiy iŋ ŋuura ! » 4 Min pa-ak, Piyer osiico maan kaak bire min ɗo baay. Ŋa kaawiico aman : 5 « Nu goy ɗo geeger ka Jappa, wiktin taat nu salkiyiyo, Buŋ gaariidu maanna. Ŋa paayig min ka samaaner moota iŋ nunu. Maanna-ak ar zimilla ho ŋu obig biŋkico pooɗikco. 6 Nu taliig samaane ɗatik ta zimilla-aku ho adco gin kumin kuuk asin̰co pooɗ, kumin ku yeero, kuuk poypiyaw ho iŋ gamin kuuk zewaw. 7 Min ŋaar-ak, nu dortu gaaƴ ɗiyaadu aman : ‟ Piyer ! Ucu, obu min kumin-aŋku, daa, kii tee ! ” 8 Kar nun gay telkiiji aman : ‟ Ha’a, gem kol *Rabbiney, ƴiriy rakki, nu bal tee kumin kuuk ki toɗtu-aŋku kuuk niga gemo ɗo uŋjiŋ. ” 9 Gaaƴ-at ɗeeliiji pey aman : ‟ Maan kaak Buŋ ɗiytu a ŋa samaane dak ɗiyenno a ŋa samaanno. ” 10 Gaaƴ-at ɗeeltu paa di dees subba, kar ta coontu ka samaaner. 11 Ɗo wiktin taar-at di, gee subba astu geero, ɗo wer kaak ni goyiyo. Gee-ak gay, ŋu n̰aamduug min Sezare. 12 Ruwwin ta Buŋdi gay kaawdu aman : ‟ Ucu, ɓaa iŋ ŋuura, dak poocenno. ” Siŋta ku bijigiƴ kuuk nu iytu anne-aŋ aaɗintu yoo Sezare, ho okintini, ni un̰jitu ɗo ger ka Korney. 13 Ɗo wer-ak, Korney osintiit kaaw taat *ɗubil ka Buŋdi astu kaawiiji gerci. Ɗubil-aŋ ɗiyiiji aman : ‟ Diŋ n̰aam gee Jappa, ŋu ɓaayiy kole gem rakki siŋji Simon ŋaa ase. Ŋaar di ŋu koliy oki Piyer. 14 Ŋaan̰ kaawe kaaw taat yaako bere jile, lociŋ ho iŋ geen̰jiŋ okin̰co kuuk ɗo gerin̰. ” 15 Kar nun gay, wiktin taat nu teestu kaawe ɗo kun̰ Korney-ak di, Ruwwin ta Buŋdi paayiico ɗo kaƴco ar kaak ta paayiite kaate awalle. 16 Hiyya, nu moyiit kaaw taat Rabbin kaawtu aman : ‟ Yaaya, ŋaar *batiziyig gee iŋ amay. Kar kuŋ gay, ŋuuko batiziyiŋko iŋ Ruwwin ta Buŋdi. ” 17 Hiyya, nu taltu kadar Buŋ berco Ruwwiney uudin taat ŋa beriite min gii aamintu iŋ siŋ ku Rabbin Iisa Masi. Ya ɗo tanto, nun gay waa naaji toɗe ɗo Buŋdi ɗo maan kaak ŋa rakiy gine ? » 18 Min ŋu doriit kaaw ta Piyer-at, gee okin̰co bugumtu. Ŋu ɗiytu aman : « Ozilinteŋ Buŋte. Ŋa pilco botol oki ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo a ŋuu ibinin̰ nigin̰co, ŋuu rasin̰ goyin̰co kaak awalle ho ŋuu gase goye ka gaasɗo. »

Gaare ka Kabarre ta Gala ɗo gee ku Antiyoos

19 Min ŋu deeyig Etiyeen di, ŋu teestu taaɓiyin̰ gee ku aamine ho ɗo saan taar-at ko ŋu totirtu serek. Minninco, daarin̰ gaɗtu yoo kiɗ ka Penisi, ka Sipre ho ɗo geeger ka Antiyoos. Ɗo darrinay-ak, ŋu gaara kaaw ta Buŋdi ɗo Yuudinnar di. 20 Kar gay, min gee ku aamine kuuk goy Antiyoos-aku, daarin̰ kuuk as min Sipre ho kuuk as min Sireen teestu gaare Kabarre ta Gala ta Rabbin Iisa Masi ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo. 21 Gudurre ta Buŋdi goy iŋ ŋuura. Ɗo bi ŋaar-ak ko, gee dakina ooyiit kaaw ta Buŋdi ho ŋu diyiig gelbinco iŋ Iisa Masi. 22 Kabarre-at galtu ɗo ɗeŋginco ku gee kuuk goy ɗo *Egliz ka Zeruzaleem. Hiyya, ŋu n̰aamiig Barnabaas yaa ɓaa talin̰co Antiyoos. 23-24 Ŋu n̰aamiiga-ak asaan ŋaar gem sellen̰, ŋa obit imaanji bombo ho ŋa miin iŋ Ruwwin ta Buŋdi. Min ŋa ottu Antiyoos, ŋa taltu barkin taat Buŋ gintu ɗo geen̰ji ho adiy gintu portiko. Okin̰co, ŋa kaawiico a ŋuu goye bombo iŋ Rabbinco. Ɗo wiktin taar-at di, gee dakina aamintu ɗo Rabbin Iisa, kar ŋu n̰umtu kat iŋ ŋuura.

25 Min ŋaar-ak, Barnabaas ɓaawtu gasin̰ Sawuul ɗo geeger rakki ŋu kolaag Tars. 26 Min ŋa gasiiga, ŋa iyiig Antiyoos. Seerco, ŋu algitu eɗe. Ŋu n̰umgiy iŋ gee ku Eglizdi. Ŋu ɓilditu gee dakina. Ɗo wer-ak ko, ŋu teestu awalle kolin̰ maajirna a ŋu kretiyenna.

Gaayo ɗo siŋta ku Zeruzaleem

27 Ƴiriy rakki, nabiinna daarin̰ uctu min Zeruzaleem, ŋu birtu Antiyoos. 28 Minninco rakki siŋji Agabuus. Ruwwin ta Buŋdi n̰aamiig ŋa kaawtu aman : « Cokiyoŋ, yaman mey yaarko asa-ata ɗo wer okin̰ji. » (Mey-at as ɗak ko, wiktin taat Kilood goytu sultan ka tatik ka gee ku Room.) 29 Min maajirna dortu pa-ak, ŋu ictu niyine a ay gem di yaa bere maanna ɗo gee kuuk aamine kuuk goy ɗo kiɗ ka Zuude. Ay gem di yaa bere ɗo wer kaak pisin̰ nectu di. 30 Hiyya, ŋu captu gurus, kar ŋu beriig ɗo Barnabaas iŋ Sawuul a ŋuu iyiin̰ ɗo agindaw ku Egliz ka Zuude ho ŋuu berin̰ ɗo pisin̰co.

12

Herood deeyig Zaak ho ŋa un̰jig Piyer daŋaayne

1 Wiktin taar-at, sultan *Herood teestu taaɓiyin̰ gee daarin̰ ku *Egliz ka Zeruzaleem. 2 Ŋa bertu izinne a ŋuu deen̰ Zaak, siŋji ka Yaaya iŋ *seepine. 3 Kar min ŋa taltu kadar maanna-ak alco gala ɗo *Yuudinnar, ŋa obiig oki Piyer wiktin taat ŋu giniy iidin taat ŋu koliy iidin ta mappa ka bal *gele. 4 Min ŋa obga, ŋa un̰jiig daŋaayne. Kar ŋa imiltu askirin orok iŋ bijigiƴ yaa gooƴin̰ji. Ŋa leeyig pooɗ, pooɗ. Ɗo tan̰ji-at, ŋa raka ya iidin ta *Paak bir ja, kar ŋaa iyin̰ uŋco ka geemir ŋaaji ɗukume seriine. 5 Hiyya, Piyer goyiy di misa ɗo daŋaayner, kar gee ku *Eglizdi gay indiiji Buŋ dakina iŋ gelbin rakki.

Buŋ imilig Piyer min ɗo daŋaayner

6 Sultan *Herood diyit ko ƴiriy taat ŋaa iyin̰ Piyer ɗo uŋco ka geemir ŋaaji ɗukume seriine. Kar ƴiriy taar-at di, min wer bal wale misa, Piyer weƴa ɗatik ta askirna seera. Pisin̰ji, ŋu ɗuunig iŋ jinzirre. Kar askirin ku pey gay goy ɗo werco ɗo bit ka daŋaayner. 7 Tala kar *ɗubil ka Buŋdi bayintu. Wer-ak caaptu portik kar. Ŋa keɗkiɗiig Piyer, ŋa niintu. Kar ɗubil-ak ɗiyiiji aman : « Yaman uc ja koɗok ! » Ŋa uctu, ek di jinzirre kiltu min ɗo pisin̰ji. 8 Kar ɗubil ka Buŋdi kaawiiji pey aman : « Ɗuunit maason̰ ho isig n̰ugiran̰. » Piyer ooyiit kaaw-ata. Kar ɗubil-ak kaawiiji pey aman : « Isit batkon̰ kar aaɗnu. » 9 Ek di Piyer aaɗiig *ɗubil ka Buŋdi-aka ho ŋa amiltu min ɗo daŋaayner. Ɗo pikirrey, ŋa ibanno kadar taat ɗubil-ak giniiji-at ka seener. Ɗo tan̰ji-at a wal ŋa soona diŋ ga. 10 Wiktin taat ŋu ɓaayiyo, ŋu gas ja wer rakki ka askirin gooƴiyo. Kar uŋda, ŋu gastu ku pey. Kar kat ŋu ottu ɗo bit ka botol ta hadinner taat gee amiliy ɗo geegirdi. Bit ka botol-at piltu keetit di. Hiyya, ŋu amiltu min ɗo daŋaayner ho ŋu toliytu sooɗa. Tala kar ɗubil ka Buŋdi-ak rasga.

11 Min ŋaar-ak Piyer ibintu kat ziy samaane ɗo maan ka asji ho ŋa ɗiytu aman : « Diŋka-aŋ, nu iban kat ka seener kadar *Rabbin Iisa tabirduug ɗubiley a ŋaan jilindu min ɗo pise ka Herood ho ɗo ay maan kaak samaanno Yuudinna rakiidu gine. »

12 Min Piyer ibintu ziy, ŋa ɗeettu wer ka daatik rakki taat ŋu kolaat Mariyam atan̰ Yaaya kaak ŋu koliy oki Maark. Ɗo ger-ak, gee dakina n̰um salkiye. 13 Min Piyer ottu ɗo wer-aka, ŋa kooctu botol ta gerdi. Kar geem rakki siŋti Rood taat gina riy eɗe amiltu pile botol. 14 Min ta ibiniit gaaƴ ta Piyer-at, gintit gala nam ta bal pile botol, ta yeeptu ja minin̰ eenti kuuk goy atta aman : « Ŋa Piyer ! Ŋa goy kar bit ka botildi. » 15 Ŋuur gay telkiitit aman : « Ka oliya ga, wal maanke maa ? » Kar taar gay wakila di aman : « Ka seener, ŋa Piyer tara. » Ŋuur gay aman : « Wal ŋaa gine ɗubil ka Buŋdi kaak gooƴaaga ga ? » 16 Piyer gay wakila di kooce bi botildi nam ŋu astu piliiji. Min ŋu piliiji-ak, ŋu taliiga ho ŋu ajbiytu tak-tak. 17 Kar Piyer gay tawgiig pisin̰ji a ŋuu bugume, kar ŋa osiico maan kaak Rabbin giniiji, ŋa imiliig min ɗo daŋaayner. Ho ŋa ɗiyiico pey aman : « Ɓaaŋ, iyon̰cot kaaw-an ɗo kun̰ Zaak ho iŋ siŋta ku pey. » Hiyya, ɗo wer-ak, ŋa uctu, ŋa rasiigu ho ŋa birtu wer ka pey.

18 Kar wiktin taat wer waltu gay, askirin kuuk gooƴaag Piyer-ak taltu kadar ŋa kooŋe ho kelimco amiltu. Ŋu ɗiytu aman : « Ŋaar maa asji ɗo Piyer ? » 19 Min Herood dortu pa-ak, ŋa n̰aamtu gee ɓaawtu bariyin̰ji. Kar gay, ŋu bal gasin̰ji. Ho askirin kuuk gooƴaaga-ak, ŋa indiigu ɗo maan kaak asji, kar ŋa deeyiigu. Min ŋaar-ak, Herood ɗeettu min ɗo kiɗ ka Zuude, ŋa ɓaayiy goye ɗo geeger ka Sezare sooɗa.

Muut ta sultan Herood

20 Ɗo menaw ŋuur-ak, *Herood dapin̰tu iŋ gee ku Tiir iŋ ku Sidon. Sando, ŋuur gay dee kaawco a ŋu ɓaa amre iŋ ŋaara asaan ŋu gasaag teen̰co min ɗo kiɗay. Paa kat, ŋu dewiniig tatkaw rakki gay amaanney ka sultan, siŋji Blastus, a ŋaa iyiin̰co ɗo uŋji. 21 Hiyya, Herood gay ɗukumiico ƴiriy taat ŋaaco kaawe. Ƴiriy taar-at, ŋa isit kesuuney ta sultinnaw, ŋa goytu ka sees ka sultan ho ŋa kaawtu ɗo uŋco ka geemir okin̰co. 22 Min gee-ak doriit kaawoy, ŋu teestu koole raɗa aman : « Ŋaar-aŋ buŋ ga, gem di kaawa ansi ! » 23 Wiktin taat Herood doriit kaaw ta geemir-at, adiy gintu portiko. Kar koɗok di, ɗubil ka Rabbin Buŋ diyiiji raɗuwa : ŋu gur ku adir. Hiyya, ŋa mattu. Muutuy-at asaan ŋa rakaat *darjin ta Buŋdi ɗo meen̰ji.

24 Kar kaaw ta Buŋdi gay, gee dakina cokiyiita ho dakin sa ooyiita. 25 Barnabaas iŋ Sawuul gay, ŋuur gaasit ko riyco Zeruzaleem. Ɗo ɗeetin̰co, ŋu iciig Yaaya kaak ŋu koliy oki Maark, kar ŋu yeeptu Antiyoos.

13

Martaw ta awalle ta Pool

Ruwwin ta Buŋdi n̰aamig Pool iŋ Barnabaas ɗo riyor

1 Ɗo *Egliz ka Antiyoos, gin gee kuuk garkiyaagu ho iŋ nabiinna oki : ŋuur Barnabaas, Simeyon kaak ŋu koliy oki Pondiko, Lisiyuus kaak min Sireen, Manayeen kaak maaɗ iŋ Sultan *Herood, ho iŋ Sawuul. 2 Ƴiriy rakki, wiktin taat ŋu ictu sayamne ho ŋu salkiyiy ɗo *Rabbiner, Ruwwin ta Buŋdi kaawiico aman : « Imilonduug Barnabaas iŋ Sawuul ɗo riy taat nu koliig a ŋuudu gine. » 3 Kar min ŋu ictu pey sayamne ho ŋu salkiytu, ŋu asiico laa pise ɗo kaƴco ho ŋu rasiig ŋu ɗeettu gine riy ta Buŋdi.

Barnabaas iŋ Sawuul ɗo kiɗ ka Sipre

4 Ar taat Ruwwin ta Buŋdi n̰aamiig Barnabaas iŋ Sawuul ɗo riyor, ŋu ɗeettu ɗo geeger ka Seluusi. Min eɗe-ak, ŋu n̰eptu markaba, ŋu ɗeettu Sipre, ɗo kiɗ kaak ɗatik amiydi. 5 Min ŋu ottu ɗo wer-ak, ŋu paaytu ɗo geeger ka Salaamin ho ŋu teestu gaare kaaw ta Buŋdi ɗo ger ka salaaner ka *Yuudinnar. Wiktin taar-at, Yaaya-Maark sa goy iŋ ŋuura, ŋa gaayaagu.

6 Kar min ŋu gaay birin̰ kiɗ okin̰ji ka Sipre, ŋu ottu ɗo geeger ka Papoos. Ɗo wer-ak, ŋu ŋaamtu iŋ gem rakki, ŋu kolaag Baar-Iisa, ŋa Yuudin̰ce. Ŋaar gay olgo ho ŋa gina ziy ar nabiin̰ce. 7 Ŋa goy ɗo serpey ta guberneer kaak ŋu kolaag Serziyuus Poluus. Guberneer-ak iban gamna. Ŋa koliig Barnabaas iŋ Pool ɗo geriy, asaan ŋa raka a ŋuuji gaare kaaw ta Buŋdi. 8 Kar olga-ak gay toɗco, asaan ŋa rakaaɗo a guberneer-ak yaa aamine ɗo Iisa Masi. (Olga-ak, ŋu kolaag iŋ kaaw ta Grek a « Elimaas ».) 9 Min ŋaar-ak, Ruwwin ta Buŋdi miiniit gelbiney ka Sawuul kaak ŋu kolaag oki Pool. Paa ko, Pool taliig gem-ak ƴalaaŋ ɗo odinay 10 ho ŋa kaawiiji aman : « Kiŋke-aŋ gem kaak raada. Ki caaciya gee ! Taloŋ ja roŋ ka seetanner-aŋka ! Ki adin ka ay maan kaak samaane. Botol ta *Rabbiner-an, illa a ki niginti ja. 11 Hadi diŋ cokay samaane : Rabbin Buŋ yaan̰ giɗe ho ki asiy noole, kii taaye, ki talaatɗo pato. » Min ŋaar-ak di, ŋa nooltu, wer giniiji dulum. Ŋa danduma meeda n̰ugila a ŋaa gasen di gemo yaa ɗaan̰in̰ji. 12 Min guberneer taliig maan kaak asji ɗo Elimaas-ak, ŋa ajbiytu tak-tak ɗo garaan taat asa min ɗo Rabbin Buŋ ho ŋa aamintu ɗo kaawoy.

Pool gaara kaaw ta Buŋdi Antiyoos ta Pisidi

13 Kar Pool iŋ een̰ji gay, ŋu amiltu min Papoos ho ŋu n̰eptu markaba ŋu aaltu Perz ɗo kiɗ ka Pampili. Min ŋu ottu, Yaaya-Maark rasiig kat eɗe ho ŋa yeeptu Zeruzaleem. 14 Min ŋaar-ak, kun̰ Pool amiltu min Perz, ŋu ictu botol taat ɓaa Antiyoos ɗo kiɗ ka Pisidi. Ƴiriy ta *sabitdi, ŋu un̰jitu ɗo ger ka salaaner ka *Yuudinnar ho ŋu goytu. 15 Kar gee kuuk ɗo ger ka salaaner-ak garkiytu min ɗo *gaanuun kaak Muusa siirtu ho iŋ maktumne ta nabiinnar. Ɗo wer-ak, agindaw ku ger ka salaaner-ak kaawiico ɗo kun̰ Pool aman : « Ya ku gin kaaw taat yaani bere gudurre sa kaawonninta kate. » 16 Hiyya, Pool uctu. Ŋa tawgitu pisin̰ji a ŋuu bugume. Kar ŋa ɗiyiico aman : « Kuŋ gee ku Israyeel ho kuŋ kuuk karmiya Buŋ, cokiyonnu ! 17 Buŋ ka geente ku Israyeel, ŋaar ko kaak doɓig aginiyte. Ŋa wadiriigu wiktin taat ŋu goyiy ɗo kiɗ ka Meser. Kar iŋ gudurrey tan̰ji kat ŋa imiliig min eɗe. 18 Buŋ tal kaaco ka geen̰ji ɗo wiktin taat ŋu goyiy ɗo goosiner ar elgin orok pooɗ pa. 19 Min pa-ak, ŋa idiig gee ku darrinay kuuk peesira kuuk goy ɗo kiɗ ka Kana ho ŋa beriicog kiɗ-ak ɗo geen̰ji. 20 Min gamin-ak kuuniytu, kiɗ-aŋ goy ɗo pisin̰co ar elgin miy pooɗ iŋ orok beeƴ (450) pa.

« Min ŋaar-ak, Buŋ doɓtu min aginiyte gay seriiner a ŋuuco ɗukumin kaawco kee nam ɗo wiktin taat nabi Samiyeel yaa ase. 21 Wiktin taat Samiyeel goyiy misa iŋ odinay, aginiyte inditu Buŋ a ŋaaco imile sultan. Ek di Samiyeel darjiyiico Sawuul roŋ ka Kiis, min tamba ta Benjamin. Ŋa goytu elgin orok pooɗ min ŋu darjiyiiga. 22 Min ŋaar-ak, Buŋ paayiig Sawuul min ɗo meennuwiy ho ŋa darjiyiig Dawuud kaak Buŋ kaawtu biy aman : ‟ Ŋaar Dawuud, roŋji ka Jeese kat nu eltu. Ŋaa gine ay maan kaak gelbiner rakiyo. ” 23 Min tamba ta Dawuud ko amiltu Iisa Masi kaak Buŋ kaawtu a ŋaa n̰aame ɗo gee ku Israyeel a ŋaa jilin̰co. Ansii ko, kaaw taat Buŋ kaawiiji ɗo Dawuud min awalle-at as kat ɗo werti. 24 Min Iisa bal teese misa riy ta Buŋdi, Yaaya-Batist astu kaawiico ɗo gee ku Israyeel okin̰co aman : ‟ Ibinoŋ nigiŋko, rasoŋ goye kaak awalle ho naako *batiziyiŋko. ” 25 Wiktin taat Yaaya-Batist gaay gaase riyoy ta Buŋdi, ŋa ɗiytu aman : ‟ Ku taliin kar a nu waa ? Nun sa Masiɗo kaak ku eriyo. Kar gay, cokiyoŋ, ŋa asa-ak aaror ho nun meendu sa da necɗo kaak naa sorin̰ n̰ugiray. ”*

26 « Gem kol siŋtay, kuŋ kuuk min tamba ta Ibraayim ho kuŋ kuuk karmiya Buŋ, ŋa lote kat Buŋ n̰aamiite kaawoy a ŋaate jilinte. 27 Min Iisa astu ɗo duniiner, gee ku Zeruzaleem ho iŋ aginduwco, ŋu bal ibine a ŋaar ko Masi. Ŋu balco girse ɗo kaawin ku nabiinnar ɗo bi kan̰ji kuuk ŋu garkiyiico ay sabit. Kar gay, wiktin ta ŋu obiig Iisa ho ŋu deeyiiga, kaaw taat nabiinna kaawtu-at astu ɗo werti. 28 Gee-ak balji gase yoo oorin rakki taat nec iye muutuy. Iŋ taar-at di oki, ŋu indiig Pilaat a ŋaa deen̰ji. Ŋa ooytu, ŋu dakig da. 29 Hiyya, min kaaw taat Kitamne kaawtu ɗo bi kan̰ji astu tak ɗo werti, ŋu paayiig min ka etor, kar ŋu un̰jiig ɗo maginer. 30 Kar Buŋ gay nooyiig min ɗo muuti. 31 Min ŋa nooyga, Iisa bayinco mena dakina ɗo gee kuuk jaaw iŋ ŋaar awalle min ɗo kiɗ ka Galile yoo ɗo geeger ka Zeruzaleem. Diŋ gay, ŋuur kon di saadinnay ɗo uŋco ka geemir 32 ho nin meenini iyaakonta Kabarre ta Gala : ta taar ko taat Buŋ kaawiico ɗo aginiyte min daayum, 33 ho diŋka, ɗo ginte kooginco, ŋa necta wiktin taat ŋa nooyit Iisa Masi min ɗo muuti. Ar taat ŋu siirtu ɗo *Soom ta seeriŋkar aman :

‟ Kiŋke-aŋ ko Roŋdu,

min ƴiriyta-aŋ, nun ko Takko. ”†

34 Buŋ gaartu pey ɗo aginiyte kadar ŋa nooyig min ɗo muuti ho ziy zooɗaaɗo keɗer. Ansii ko, Buŋ kaawtu aman :

‟ Naako bere barkin taat nu kaawtu

a naaji bere ɗo Dawuud,

taar ko kuu diye ɗo kaƴko. ”‡

35 Paa ko, ɗo wer ka pey, ɗo maktumne ta Soom, Dawuud kaaw aman :

‟ Ki rasaagɗo gem kaak ki doɓtu

yaa zooɗe maala ɗo maginer. ”§

36 Dawuud gay, wiktin taat ŋa goyiy misa iŋ odinay, ŋa ginit riy ta Buŋdi ar taat Buŋ raktu, kar ŋa mattu. Min ŋa mattu, gee un̰jiig momtey-ak iŋ aginiyji. Hiyya, ɗo wer-ak, ŋa zooɗtu. 37 Kar Iisa Masi gay bal zooɗe ɗo maginer. Buŋ nooyig min ɗo muuti. 38-39 Gem kol siŋtay, ibinoŋ tam kadar iŋ siŋ ku Iisa kat ni gaariikon Kabarre ta Gala taat kaawa a Buŋ saamiykoŋ zunuubinniko. Ya ku aamin iŋ siŋji, Buŋ yaako saamiyin̰ zunuubinniko okin̰co. Saamiye ar ŋaar-aŋ, ku gasaagɗo ɗo gaanuun ka Muusa. 40 Diŋ gay, yaman goyoŋ goɗom ! Yampa, maan kaak nabiinna siirtu-an yaako ase ɗo kaƴko. Ŋu siir aman :

41 ‟ Cokiyoŋ samaane, kuŋko gee ku ɗapal.

Kuu ajbiye ho ŋuuko idiŋko !

Asaan naa gine maan kaak ajbay ɗo zamanniko.

Maan ŋaar-ak, ya ŋu osaakoŋga sa, ku aaminaajiɗo. ”* »

42 Wiktin taat Pool amiltu iŋ Barnabaas min ger ka salaaner-ak, gee-ak indiigu a ŋuu yeepe ƴiriy ta sabit ta asaw ŋuuco ɗeelin kaaw-ata. 43 Min ŋu totirtu, gee dakina kuuk *Yuudinna ho iŋ kuuk karmiyaag *gaanuun ka Muusa aaɗiig Pool iŋ Barnabaas. Ŋu kaawiico ɗo gee-ak a ŋuu obe rikimit ɗo barkin ta Buŋdi.

44 Min ƴiriy ta sabit astu, anuwco gee ku geegirdi n̰umtu cokiye kaaw ta Buŋdi. 45 Kar gay, min Yuudinna taliig gee-ak, aditco miintu iŋ hasuudinaw. Paa ko, ŋu teestu meelin̰ Pool ho ŋu wariiga. 46 Kar Pool iŋ Barnabaas gay kaawiico bal kolaw aman : « Loko, kuŋ Yuudinna ja kat niiko gaare kaaw ta Buŋdi, kar kuŋ gay poocta. Ampa-ak, ku gaara kadar ku bal ture gase goye ka gaasɗo. Hadi diŋ gay, ni ɓaaco iyin kaaw-an ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo. 47 Taar-an gay taat Rabbin kaawinti a ni kaawe aman :

‟ Nu diyin̰ciŋ ar portikaw

taat yaa ceere ɗo darrinay okin̰co.

Ki iyiin kaaw taat bera jile

ɗo gee okin̰co ku duniiner. ”† »

48 Min gee kuuk Yuudinnaɗo doriit kaaw-at, ŋu aaciytu. Ŋu deliiji barkin ɗo Buŋdi ɗo bi ka kaawoy. Ho gee okin̰co kuuk Buŋ doɓtu a ŋuu gase goye ka gaasɗo, ŋuur sa aamintu iŋ Iisa Masi. 49 Kaaw ta Buŋdi-at totirtu ɗo kiɗ okin̰ji. 50 Kar Yuudinna gay, akilaag daaɗ kuuk siŋco alaw kuuk abdiyaag Buŋ ka Yuudinnar, iŋ agindaw ku geegirdi. Ŋu isiniig gee a ŋuu taaɓiyin̰ Pool iŋ Barnabaas ho ŋu atkin̰ min ɗo kiɗco. 51 Hiyya, Pool iŋ Barnabaas, ɗo ɗeetin̰co, ŋu kokiig burintal ku asin̰co‡. Min ŋaar-ak, ŋu birtu ɗo geeger ka Ikoniyoom. 52 Kar *maajirna kuuk goy ɗo geeger ka Antiyoos gay, Ruwwin ta Buŋdi miiniig gelbinco ho aditco gintu portik ar buguwa.

14

Pool iŋ Barnabaas goy Ikoniyoom

1 Min *paliinna-ak ottu ɗo geeger ka Ikoniyoom, ŋu daktu pey un̰ja ɗo ger ka salaaner ka *Yuudinnar. Ɗo wer-ak, ŋu gaartu kaaw ta Buŋdi paa nam gee dakina kuuk Yuudinna iŋ kuuk Yuudinnaɗo aamintu ɗo Iisa Masi. 2 Kar gay, Yuudinna kuuk pooc aamine isiico biŋka ɗo ŋuur kuuk Yuudinnaɗo a ŋuu nige aditco ku siŋta ku aamine. 3 Iŋ kaawin ŋuur-ak oki, Pool iŋ Barnabaas taaytu ɗo geeger-aka. Ŋu kaawa bal kolaw iŋ amaanne taat ŋu gintu ɗo *Rabbin Iisa. Rabbin Buŋ gaayaagu, ŋu giniy gamin kuuk ajbay iŋ kuuk gaara gudurrey. Iŋ gamin-ak ko, gee ibiniy kadar ŋu kaawa seene ɗo bi ka barkin ta Buŋdi. 4 Gee ku geegirdi-ak, ɗeeɗtu werinco seera : daarin̰ ɗeet iŋ Yuudinna ho daarin̰ gay ɗeet iŋ kun̰ Pool. 5 Min ŋaar-ak, Yuudinna iŋ gee kuuk Yuudinnaɗo ho iŋ aginduwco ictu niyine a ŋuu taaɓiyin̰ paliinna, ŋuu dawin̰ iŋ dambay ŋuu deen̰co. 6 Min kabarre-at galiico ɗo kun̰ Pool iŋ Barnabaas-ak, ŋu gaɗtu kaƴco. Ŋu aaniytu geegirnay kuuk ɗo kiɗ ka Likawoni, Listir, Derbe, iŋ geegirnay kuuk moota. 7 Ɗo kiɗ ŋaar-ak oki, ŋu gaara Kabarre ta Gala.

Pool iŋ Barnabaas goy Listir

8 Gin gem rakki ɗo geeger ka Listir. Ŋa ruŋgiye min ŋu weeyiiga. Ŋa bal jaawe tak-tak. Ŋa goy iŋ baay di. 9 Ƴiriy rakki, ŋa cokiyit kaaw ta Buŋdi taat Pool kaawtu. Pool gay gooƴiig ƴalaaŋ, ŋa tal imaanji ho ŋa iban kadar ta nec coolin̰ji. 10 Ɗo wer-ak, Pool kaawtu raɗa aman : « Ucu, pey kaƴ asin̰jiŋ ! » Ek di gem-ak uctu iŋ beerin̰ji ho ŋa teestu ko jiwi. 11 Gee dakina goy ɗo wer-aka. Min ŋu taliig maan kaak Pool gintu-ak, ŋu teestu kaawe iŋ kaawco ta Likawoni aman : « Taloŋ ja margin kat ic zi ka gemor, kar ŋu paaytu ɗatikte ! » 12 Ŋu kolaag Barnabaas « Zeyuus », ho Pool gay, ŋu kolaag « Ermees » asaan ŋaar ko gay iye kaawor. 13 Ger ka margi Zeyuus goy moota iŋ un̰je ka geegirdi. Min mee satkiner kaak goy eɗe dorit kaaw-at, ŋa daktu ob barkay ho ŋa ictu booyaw. Barkay-ak, ŋa ɗuuniico booyaw, kar ŋa iyiig ɗo bi ka botildi. Iŋ gee-ak, ŋa raka gine *satkin ɗo Pool iŋ Barnabaas. 14 Min kun̰ Pool doriit kaaw-at, ŋu eeriit kesuunco* ho ŋu iciig gaɗi. Ŋu aaniyiig gee-aku iŋ koolin̰co aman : 15 « Gem kol siŋtay, maa ga ku giniy ampa ? Nin sa gee ar kuŋko-aŋ di. Ni iyko Kabarre ta Gala a kuu rasin̰ marginko kuuk ginno paydinco. Asoŋ ɗo Buŋ kaak goy doo. Ŋaar kaak kilgiyig samaane iŋ kiɗa, iŋ amay ho ay maan kaak goy ɗo duniiner. 16 Awalle Buŋ rasig gee ku ay darre iciy botol taat ŋu rakiyo. 17 Iŋ taar-at oki, ŋa gaariico ɗo geemir a ŋaar sellen̰ iŋ ŋuura. Selliŋkuwiy-at, ku taliit uudin taat ŋa n̰okiiko amay ho gaminko niyiy ay elgo. Ka seener gay, ŋa ŋaar di kaak beraako tee iŋ galal dakina. » 18 Iŋ kaawin kuuk ŋu kaawiico-aŋku oki, gee-ak tirig ɗeŋginco. Iŋ taar-at oki, ŋu gediriico, ŋu baltu gine *satkine.

19 Min ŋaar-ak, *Yuudinna daarin̰ uctu min Antiyoos ta Pisidi ho min Ikoniyoom. Min ŋu ottu ɗo wer-aka, ŋu isiniig gee-ak a kabarre taat Pool iyiico-an taar seenno. Ek di ŋu teestu dawin̰ Pool iŋ dambay a ŋuu deen̰ji. Ŋu ɗaan̰iiga, ŋu imiliig kara min ɗo geegirdi. Ɗo tan̰co-at a ŋa mat ko. 20 Min gee ku aamin n̰umtu ɗo uŋji, Pool uctu paa di ho ŋa yeeptu pey ɗo geegirdi. Kar ka kawtinti, ŋu birtu iŋ Barnabaas ɗo geeger ka Derbe.

Pool iŋ Barnabaas yeep Antiyoos ta Siri

21 Min ŋu ottu Derbe, ŋu gaariit Kabarre ta Gala ho gee dakina aamintu ɗo Iisa Masi. Min ŋaar-ak, ŋu yeeptu ɗo geegirnay ku Listir, Ikoniyoom ho iŋ Antiyoos ta Pisidi. 22 Ɗo ay geeger, ŋu iskaag gee kuuk aamine a ŋuu goye bombo ɗo imaanco. Ŋu kaawaaco aman : « Gii gasen̰ ja taaɓin dakina uŋte, kar gii un̰je kat ɗo *Meennaw ta Buŋdi. » 23 Ɗo ay *Egliz, ŋu liyaaji agindaw. Kar ŋu iciy sayamne, ŋu salkiyiico ɗo agindaw-aku, kar ŋu rasiig ɗo pisin̰ji ka *Rabbin Iisa kaak ŋu aamintu iŋ ŋaara.

24 Min pa-ak, Pool iŋ Barnabaas ɗeettu. Ŋu aaliig kiɗ ka Pisidi, kar ŋu daktu ot ɗo kiɗ ka Pampili. 25 Ɗo wer-ak, ŋu teestu gaare Kaaw ta Buŋdi ɗo geeger ka Perz. Min ŋu gaastu, ŋu birtu ɗo bi ka barrer kaak ŋu koliy Attaliya. 26 Kar min ɗo wer-ak, ŋu ictu pey markaba ho ŋu yeeptu ɗo geeger ka Antiyoos ta Siri. Eɗeŋ ko, wiktin taat ŋu rakiy ɗeete, ŋu salkiyiico a Buŋ yaa gaayin̰co ɗo riy taat diŋ ŋu gaastu-anta. 27 Wiktin taat ŋu ottu ɗo wer-aka, ŋu n̰umiig gee ku Eglizdi. Kar ŋu osiicog gamin okin̰co kuuk Buŋ gintu iŋ ŋuura. Ŋu osiico pey maman Buŋ gaariico botol ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo ho maman ŋuur oki aamintu ɗo Iisa Masi. 28 Hiyya, ɗo wer-ak, Pool iŋ Barnabaas gintu mena dakina iŋ gee kuuk aamine.

15

N̰ume ka Eglizdi Zeruzaleem

1 Ƴiriy rakki, gee daarin̰ uctu min Zuude kar ŋu ɓaawtu Antiyoos. Gee-ak teestu garkiyin̰ siŋta aman : « Ya kuŋ kat *ɗukamno seln̰o ar ka *gaanuun ka Muusa kaawtu, ku gasaaɗo jile. » 2 Pool iŋ Barnabaas poocit kaaw-ata ho ɗo bi ŋaar-ak ko, ŋu meeltu paa iŋ ŋuura. Kar ba aaro, ŋu ictu niyine a Pool iŋ Barnabaas iŋ siŋta daarin̰ ku pey, ŋu ɓaay talin kaaw-at Zeruzaleem ɗo uŋco ka paliinnar ho iŋ agindaw ku *Eglizdi. 3 Min pa-ak, gee ku Egliz ka Antiyoos beriico zaadin ka botildi, kar ŋu n̰aamiigu.

Min ŋu n̰aamgu, ŋu aaltu kiɗ ka Penisi ho iŋ ka Samari. Ɗo botildi, ŋu gastu siŋta ho ŋu osiicot okintit kaaw taat gee kuuk Yuudinnaɗo din sa ooyit kaaw ta Buŋdi. Ho okin̰co, maanna-ak berco galal dakina. 4 Min ŋu ottu Zeruzaleem, gee ku Egliz-ak obiig samaane, wala paliinna, wala agindaw okin̰co. Kar ŋu osiicot kaaw okintit taat Buŋ gintu iŋ ŋuura. 5 Kar gay, gee daarin̰ min Pariziyenna kuuk aamin ɗo Iisa Masi uctu aman : « Gee kuuk Yuudinnaɗo-aŋ, illa giico ɗukume ja seln̰o, ho ɗiyon̰co a ŋuu karmiyin̰ gaanuun ka Muusa. »

6 Ɗo wer-ak, paliinna ho iŋ agindaw ku Eglizdi n̰umtu a ŋuu talin kaaw-ata. 7 Min ŋu meeltu paa, Piyer uctu ho ŋa kaawiico aman : « Gem kol siŋtay, ku iban kadar Buŋ doɓin minninko min daayum a naa gaarin Kabarre ta Gala ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo. Paa kat, ŋuu cokiyinti ho ŋuu aamine ɗo Iisa Masi. 8 Buŋ kaak iban gelbin ka geemir gaaraako kadar ŋa ooyiy gee-ak ɗo wiktin taat ŋa beriicot ja Ruwwiney ar taat ŋa beriiten lote. 9 Ginte iŋ ŋuura, Buŋ talaate sawa di ɗo uŋji ho ŋa saamiyiig zunuubinnico asaan ŋu aamin ɗo Iisa Masi. 10 Di diŋ gay, maa di ku rakiy nige adiy ka Buŋdi ? Dakoŋ ginenno pa. Ku raka rase goro ɗo maajirnar. Gor taat ooma* nam aginiyte sa bal gedire sosinti ho nini oki gediraatiɗo ! 11 Ha’a, paaɗo ! Ni iban kadar ŋa Buŋ kat jilinti iŋ barkin ta *Rabbin Iisa ar taat ŋa jiliig ŋuur oki. »

12 Min pa-ak, gee okin̰co kuuk n̰um eɗe-ak bugumtu. Kar Barnabaas iŋ Pool osiicog gamin okin̰co kuuk Buŋ gintu iŋ ŋuura ɗo uŋco ka gee kuuk Yuudinnaɗo gamin kuuk ajbay ho iŋ kuuk gaara gudurrey. 13 Min ŋu gaasit kaawco, Zaak† piltu biy, kar ŋa ɗiytu aman : « Gem kol siŋtay, laaŋ ɗeŋginko samaane, cokiyonnu ! 14 Simon, ŋaar kaawintiŋ ko a maman min ɗo teesindi Buŋ taltu kaaco ka gee kuuk Yuudinnaɗo ho ŋa doɓtu minninco yaa gine geen̰ji. 15 Kaaw-at n̰umtu iŋ kaaw taat nabiinna kaawtu min daayum. Ampaa di, gi garkiyiy ɗo Kitamner aman :

16 ‟ Min ŋaar-ak, naa yeepe pinin̰ pey

geriy ka Dawuud kaak gale.

Yoo ŋa eez tak-tak oki, naa ase pey pinin̰ji,

ŋaa peye pey ɗo weriy.

17 Ampaa kat, gee okin̰co asiin bariyindu.

Hii, ka seener, tamba ta geemir okin̰co

taat nu koltu yaa gine geendu.

An kaaw taat Rabbin Buŋ kaawtu,

18 ŋaar kaawig ko min daayum maan kaak ŋaa gine. ”‡ »

19 Zaak gay ɗiytu pey aman : « Ya ɗo tanto-at, dakon̰co ginenno kaawin ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo asaan ŋu aamin ko iŋ Buŋ. 20 Kar gay, siirinten̰co maktumne ho giico kaawe aman : ‟ Dakoŋ teenno kum kaak ŋu satgiytu ɗo marginar. Ŋa gallo. Gooƴoŋ ziŋkiko min ɓaaƴe kaak mun̰jam. Dakoŋ teenno kum kaak patiis. Ho baar oki, dakoŋ teen̰coɗo. ” 21 Giico siire ampa-ak, asaan min daayum, gee gaaraag gaanuun ka Muusa ɗo ay geeger ho ŋu garkiyaag ɗo ger ka salaaner ka Yuudinnar ay *sabit. »

Maktumne ɗo kretiyenna kuuk Yuudinnaɗo

22 Ɗo wer-ak, *paliinna, aginay, iŋ gee ku *Egliz okin̰co ictu niyine a ŋuu doɓe minninco gee kuuk ŋuu n̰aamin̰ Antiyoos sawa iŋ Pool ho iŋ Barnabaas. Hiyya, ŋu doɓtu gee seer kuuk siŋtico karmiyaagu : Zuud kaak ŋu koliy oki Barsabaas ho iŋ Silaas. 23 Kar ŋu n̰aamiig iŋ maktumne taat kaawa aman :

« Nin siŋtiko iŋ paliinna ho iŋ aginay ku Eglizdi, ni ooyko dakina. Ni ooyko kuŋ siŋta kuuk Yuudinnaɗo kuuk goy Antiyoos ɗo kiɗ ka Siri ho iŋ ka Silisi. 24 Ni dor kadar gee minninni ɓaawko. Gee-ak barjiliŋko iŋ kaawin kuuk imila kellam ku geemir. Kar gay, nin balco bere yoo botol rakki taat ŋu ginin riy-anta. 25 Ɗo bi ŋaar-ak ko, ni deetu kaawni a nii doɓe gee kuuk niiko n̰aame iŋ Pool ho iŋ Barnabaas, siŋtini kuuk ni elgiyo. 26 Ŋuur-aŋ ko kuuk lee baarco ɗo bulel ɗo riy ta Rabbinte Iisa Masi. 27 Diŋ gay, ni n̰aamaakoŋgu Zuud iŋ Silaas. Ŋuur ko yaako kaawe karaŋ bi iŋ bi kaaw taat ni siiriiko ɗo maktumner-anta. 28 Ka seener gay, Ruwwin ta Buŋdi gaayinti ni ictu niyine a ni diyaakonno pey goro, illa kuu karmiye gamin daarin̰ di kuuk Kitamne toɗtu : 29 dakoŋ teenno kum kaak ŋu satgiytu ɗo buŋniydi, dakoŋ teenno baar, dakoŋ teenno kum kaak patiis ho dakoŋ ɓaaƴenno mun̰jam. Ya kuu karmiyiit kaaw taar-an, ta samaane. Nin siŋtiko kuuk goy anne kat ooyko dakina. An di kaawni. »

30 Hiyya, kun̰ Pool ɗeettu Antiyoos iŋ maktumne-ata. Min ŋu ottu, ŋu n̰umiig gee ku Eglizdi, kar ŋu beriicot pisin̰co. 31 Min ŋu garkiyiita, okin̰co aditco ginco gala asaan ta ɗeŋirgu. 32 Zuud iŋ Silaas kuuk maaniico nabiinna sa kaawiico kee ɗo gee ku Eglizdi a ŋuu obin imaanco-at bombo. 33 Ɗo wer-ak, ŋu gintu menaw eɗe, kar siŋtico ku Antiyoos n̰aamiigu iŋ Buŋ a ŋuu yeepe ɗo gee kuuk n̰aamgu. [ 34 Kar ba aar gay, Silaas ictu niyine a ŋaa ɗake Antiyoos.]§ 35 Pool iŋ Barnabaas oki ɗaktu. Iŋ een̰co dakina, ŋu ɓilda gee ho ŋu gaariico kaaw ta Buŋdi.

Pool iŋ Barnabaas eere

36 Gintu menaw, Pool kaawiiji ɗo Barnabaas aman : « Yeepte, gi ɓaa talin̰ siŋta kuuk goy ɗo ay geeger kaak gi gaartu kaaw ta Buŋdi. Gi ɓaa talin̰ goye ka imaanco. » 37 Barnabaas ooyit kaaw ta Pool, kar ŋa raka iyiin̰ Yaaya kaak ŋu koliy oki Maark iŋ ŋuura. 38 Kar Pool gay pooce. Ŋa rakaaɗo Yaaya-Maark yaa ɓaa iŋ ŋuura, asaan awalle wiktin ta ŋu goyiy Pampili, ŋa ɗeettu, ŋa rasiig ŋu giniy riy keeco di. 39 Barnabaas gay diy kaay kadar Yaaya-Maark yaa ɓaawe. Ɗo bi ŋaar-ak ko, kaawco waaltu tak-tak nam ŋu eertu. Barnabaas iciig Yaaya-Maark, ŋu n̰eptu markaba ho ŋu aaltu Sipre. 40 Kar Pool gay doɓiig Silaas. Gee ku Egliz deliico barkin ta Buŋdi, kar ŋu ɗeettu. 41 Ŋu jaawtu ɗo kiɗ ka Siri ho iŋ ka Silisi ho ŋu gaayiig gee ku Egliznar a ŋuu goye bombo ɗo imaanco.

16

Martaw ta seeriŋkar ta Pool

Pool iŋ Silaas icig Timote a ŋaa ɓaa iŋ ŋuura

1 Min ŋaar-ak, Pool ottu ɗo geeger ka Derbe ho iŋ ka Listir. Ɗo wer-ak, ŋu gastu *maajirin̰ce rakki kaak ŋu kolaag Timote. Ŋa roŋti ka *Yuudin̰car taat aamin ɗo Iisa Masi. Kar tacco gay, Grekin̰ce. 2 Timote, siŋtay ku Listir iŋ ku Ikoniyoom ozilaag dakina. 3 Pool raka iyin̰ iŋ ŋaara. Ɗo bi ŋaar-ak ko, ŋa *ɗukumiiji seln̰o ɗo saan ta Yuudinnar kuuk goy ɗo darrinay-aku. Okin̰co, ŋu iban kadar tacco Grekin̰ce. 4 Min ŋaar-ak, ŋu amiltu jiwi geeger iŋ geeger. Ŋu kaawiico ɗo gee ku ay *Egliz ɗo niyin taat paliinna iŋ agindaw ictu Zeruzaleem ho ŋu taaƴiig a ŋuu rasinno kaaw-ata. 5 Hiyya, ɗo Egliznar-ak, imaanco gaayiyo ho kun kawta, ŋu gasiy gee ku pey n̰umiy iŋ ŋuura.

Sooniik ta Pool ɗo kiɗ ka Trowaas

6 Min ŋaar-ak, zer ŋu rak gaare kaaw ta Buŋdi ɗo darre ta Aazi. Kar Ruwwin ta Buŋdi gay toɗco. Hiyya, ŋu aaltu ɗo kiɗ ka Prizi iŋ ka Galaasi. 7 Min ŋu ottu moota iŋ Miizi, ŋu rak zer ɓaawe Bitini. Kar gay, Ruwwin ta Iisa toɗco pey a ŋu ɓaanno eɗe. 8 Paa ko, ŋu birtu min ɗo kiɗ ka Miizi ho ŋu paaytu bi ka barre ka Trowaas. 9 Iŋ aando, Pool soontu aman : « Gem rakki min Maseduwaan peyji uŋci ho ŋa marmiliiji aman : ‟ Gem kol siŋji, asnin̰ ja Maseduwaan, kiini gaaye. ” » 10 Hiyya, min Pool soontu pa-ak, koɗok di, ni* bariytu botol ta ɗeetindi ɗo kiɗ ka Maseduwaan, asaan ni ibin tam kadar ŋa Buŋ kat kolinti a ni ɓaa gaare Kabarre ta Gala ɗo gee aŋkure.

Kun̰ Pool ot ɗo geeger ka Pilip

11 Min Trowaas, ni n̰eptu markaba, ni aaniytu ɗalaŋ ɗo kiɗ ka Samotraas, ɗatik barrer. Kar ka kawtinti, ni ottu Neyapoliis. 12 Min eɗe-ak, ni birtu ɗo geeger ka Pilip ɗo kiɗ ka Maseduwaan. Kiɗ-ak, ŋu ɗeeɗga ho Pilip gay, ŋaar geeger tatik ɗo kiɗ ka awalle. Gee ku Room kat hokumiyaaga. Ni gintu mena dakina eɗe. 13 Ƴiriy ta *sabitdi, ni amiltu min ɗo geeger-aka, ni ɓaawtu moota iŋ baala, wer kaak ni hariyiy a *Yuudinna n̰umgiyo ho ŋu salkiygiyo. Ɗo wer-ak, ni gas daaɗ n̰ume. Ni goytu iŋ ŋuura ho ni kaawiico. 14 Min ɗo daaɗ-ak, rakki ŋu kolaat Liidi. Ta asa min geeger ka Tiyaatiir. Ta suugiya tooɓina samaane kuuk dindiko† ho ta abdiya Buŋ. Wiktin taat ta cokiyiit kaaw ta Pool, *Rabbin Buŋ newsiig gelbinti ho ta iciit kaawoy. 15 Hiyya, ni *batiziyiita iŋ geenti ku geer okin̰co. Min ni batiziyiita, ta kolinti, kar ta kaawinti aman : « Ya ku ooy ko a nu aamin taɓ ɗo Rabbiner, asoŋ goyoŋ gertu. » Ɗo wer-ak, ta wakiliy paa nam ni ooytu.

Ŋu obig Pool iŋ Silaas daŋaayne

16 Ƴiriy rakki, wiktin taat ni ɓaay ɗo wer ka salaaner, ɓerre rakki asinti gasa. Taar gay olga. Ta kaawa ɗo maan kaak yaa ase misa iŋ gudurre ta aariɗ kaak obta. Iŋ kaawinti-ak di, aginduwti jalliy gurus. 17 Daatko-at teestu aaɗinni iŋ koolinti, nini iŋ Pool aman : « Sando, gee ŋuur-aŋ kuuk gina riy ta Buŋ ka kuwa ! Ŋu gaaraako botol taat Buŋ yaako jiliŋko. » 18 Iŋ menaw, ta aaɗaani paa di. Kar ba aaro, Pool dapin̰tu. Ŋa kolsitu, kar ŋa kaawiiji ɗo aariɗ kaak obta-ak aman : « Iŋ siŋ ku Iisa Masi, nu ɗiyaaji, amal min ɗo daatko-anta ! » Koɗok di, ŋa amiltu suu ŋa rasiita. 19 Min aginduwti taltu kadar ŋu gasaaɗo pey gurus min ɗo daatko-at, ŋu obiig Pool iŋ Silaas. Ŋu iyiig ɗo wer kaak gee ku geegirdi n̰umgiyo, ɗo uŋco ka agindaw ku darrer. 20 Ɗo wer-ak, gee ku Room goy ɗukuma seriine. Min ŋu ottu, ŋu sakkiyiig ɗo uŋco aman : « Gee-aŋ, ŋuur as barjilin̰ geegirte ! Yaman, ŋu Yuudinna. 21 Kar ŋu as gaare aadanna kuuk nin gee ku Room din sa ooygigɗo ho gingigɗo. »

22 Ɗo wer-ak, gee kuuk n̰um-ak uciico ɗo kun̰ Pool iŋ Silaas. Kar gay seriiner ku Room gay kaawiico a ŋuu soriin kesuunco ho ŋuu koocin̰co iŋ korɗiŋgi. 23 Min ŋu koociig zuɓ-zuɓ-ak, ŋu un̰jiig ɗo daŋaayner. Kar ŋu ɗiyiiji ɗo gay gooƴe daŋaayner-ak a ŋaa gooƴin̰ samaane. 24 Min gem-ak doriit kaaw-at, ŋa un̰jiig ɗo daŋaayner atta kar ŋa ɗooɗiig asin̰co ɗo dugildi.

Tatkaw ka daŋaayner aamin iŋ siŋ ku Iisa Masi

25 Iŋ ɗatik aandor, Pool iŋ Silaas teestu salaane ho ŋu riyiy riyin ku ozile Buŋdi. Een̰co kuuk goy ɗo daŋaayner gay cokiyaagu. 26 Tala kar, kiɗ teestu azire raɗa nam baat ta daŋaayner gaay ɗime. Ɗo wer-ak, ɗibirniico okin̰co piltu waakilak keeco di ho ay jinzirre ka gay daŋaayner-ak sa kile. 27 Ɗo wer-ak, tatkaw ka daŋaayner-ak raastu, ŋa uctu puruk. Ya ŋa tala kar botilay ku daŋaayner kon di pile. Ŋa pakirtu a wal gay daŋaayner okin̰co gaɗe, ho ŋa ceeptu *seepiney a ŋaa dee ziy. 28 Kar Pool gay, astu gaar gaaƴay raɗa aman : « Hey, Hey ! Dak denno zin̰, okintini ni goya ! » 29 Min pa-ak, gay gooƴe daŋaayner-ak inditu ako a ŋaa tale. Kar ŋa un̰jitu atta karak. Min ŋa un̰je, kelmoy oki amile ho ŋa dersitu ris ɗo uŋco kan̰ Pool iŋ Silaas. 30 Jammiy sooɗa, ŋa imiliig min ɗo daŋaayner. Kar ŋa indiigu aman : « Gem kol aginiyji, naa gine maman naa gase jile ? » 31 Ŋuur gay telkiiji aman : « Aaman iŋ siŋ ku *Rabbin Iisa di kar kii gase jile, kiŋke ho iŋ geen̰ji ku geero. » 32 Hiyya ɗo wer-ak, ŋu gaariiji kaaw ta Buŋdi ɗo gay gooƴe daŋaayner-aka ho ɗo gee okin̰co kuuk adiy ka geriy. 33 Iŋ aando-at di, ŋa iyiigu ɗo wer kaak gin amay ho ŋa teƴiriicog mutiyco. Ɗo wer-ak, ŋu *batiziyiig gay gooƴe daŋaayner-aka iŋ geen̰ji. 34 Min ŋaar-ak, ŋa iyiig kat kun̰ Pool ɗo geriy ho ŋa beriico tee. Gem-ak iŋ adiy ka geriy okin̰ji, aditco gintu portiko asaan ŋu aamin ɗo Buŋdi.

35 Min wer waltu, gay seriiner ku Room n̰aamtu gee a ŋuuji kaawe ɗo tatkaw ka daŋaayner a ŋaa pikin̰ gee-aŋ min ɗo daŋaayner. 36 Hiyya, gem-ak iyiit kabarre-at ɗo Pool aman : « Gay seriiner berdu izinne a naako imiliŋko min ɗo daŋaayner. Di ŋaar-ak, amiloŋ ko ho ɓaaŋ iŋ aapiye. » 37 Pool gay iban kadar ŋu obaagɗo gem ka Room ɗo daŋaayner ya ŋu balji ɗukume ja seriiney. Ampaa ko, ŋa osiico baati aman : « Nin kat ŋu bal goyin misa kaawni-aŋ di, ek di ŋu koocinti ɗo uŋco ka geemir. Nin sa Yuudinnaɗo, ni Roomina. Iŋ taar-at oki, ŋu obinti daŋaayne. Diŋ gay a ŋuuni imile iŋ cigile-ak gay maa ? Ha’a, pa-ak ni oyaaɗo. Maaniico kat ŋu asoŋ ŋuuni imile. » 38 Kar gee-ak iyiit kaaw ta Pool iŋ Silaas ɗo gay seriiner. Min ŋu doriit kaawco taat ɗiya a ŋu Roomina, kolaw obiigu. 39 Hiyya, ŋu astu ŋu obtu aarco ho ŋu imiliig min ɗo daŋaayner. Kar ŋu ɗiyiico pey a ŋuu amile min ɗo geeger-aka. 40 Min ŋu amiltu min ɗo daŋaayner, ŋu ɗeettu wer ka Liidi-ata ho ŋu gasiig siŋta okin̰co eɗe. Ŋu iskiigu, kar ŋu iciit botilco, ŋu ɗeettu.

17

Pool iŋ Silaas ot ɗo geeger ka Tesalonik

1 Kar min ŋu amiltu min geeger ka Pilip, Pool iŋ een̰ji, ŋu birtu ja min ɗo geeger ka Ampipoliis iŋ ka Apolooni. Kar kat, ŋu ottu ɗo geeger ka Tesalonik. Ɗo wer-ak, *Yuudinna gin ger ka salaaner. 2 Ar taat ŋa usintu ko, Pool ɓaawtu ɗo ger ka salaaner. Ŋa kaawgico kaaw ta Buŋdi min ɗo Kitamner. *Sabit subba, ŋa jaawa di. 3 Ɗo wiktin taat ŋa ɓaawiico-ak di, ŋa gaariico min ɗo Kitamner a *Masi kaak Buŋ doɓtu asa taaɓiye, ŋaa mate ho ŋaa nooye. Ho ŋa kaawiico aman : « Iisa kaak nu kaawiiko biy-aŋka, ŋa ŋaar ko Masi kaak ku eriyo. » 4 Min gee kuuk cokiye, Yuudinna daarin̰ astu n̰um iŋ kun̰ Pool iŋ Silaas. Gin gee dakina kuuk Yuudinnaɗo kuuk abdiya Buŋ kuuk as oki n̰um iŋ ŋuura, iŋ pey daaɗ dakina kuuk siŋco alaw.

5 Kar Yuudinna kuuk bal aamine ɗo Iisa Masi gay ginaaco hasuudinaw. Paa ko, ŋu ɓaawtu bariye maan geenda kuuk ginno kaƴ min ɗo suuginer. Ŋuu barjilin̰ gee iŋ geeger okin̰ji. Kar kat, ŋu ɓaawtu duksiyin̰ ger ka Jaason a ŋuu gasin̰ Pool iŋ Silaas. Zer ŋu raka iyiin̰ ɗo wer kaak gee ku darrer n̰umgiyo, 6 kar ŋu bal gasin̰co. Paa ko, ŋu obiig Jaason iŋ siŋta daarin̰ ho ŋu iyiig ɗo uŋco ka agindaw ku geegirdi. Ɗo wer-ak, ŋu teestu koole aman : « Waay, taloŋ kate ! Maan geenda-aŋ as nigin duniin okintiti. Diŋ ŋu as kuuɗe anne ! 7 Jaason obiig ɗo geriy ! Gee-ak gay, okin̰co poocig *gaanuun ka sultinte ka Room. Ɗo tan̰co-at, a gin sultan ka pey, ŋu kolaag Iisa. » 8 Min agindaw ku geegirdi doriit kaaw-at, ŋu barjiltu okin̰co iŋ gee ku darrer oki. 9 Hiyya, Jaason iŋ een̰ji, ŋu pooctu pikin̰co, illa a ŋuu kappiyen̰ ja maanna.

Pool iŋ Silaas ot ɗo geeger ka Beere

10 Iŋ aando, siŋta ku Tesalonik n̰olpiig kun̰ Pool iŋ Silaas a ŋuu ɗeete ɗo geeger ka Beere. Min ŋu ottu annere, ŋu daktu un̰ja ɗo ger ka salaaner ka *Yuudinnar. 11 Yuudinna kuuk ɗo geeger ŋaar-ak pikirrico samaane pakgit ŋuur ku Tesalonik. Ŋu cokiyaat Kabarre ta Gala ho ŋu ooyiit iŋ galal. Kun kawta, ŋu garkiya kaawin kuuk ɗo Kitamner a ŋuu tale yaa kaawin kuuk Pool kaawiico-aŋ ɗo botilco wala ɗo botilcoɗo. 12 Minninco dakina aamintu ɗo Iisa Masi. Min ɗo Greknar gay, goy daaɗ kuuk siŋco alaw kuuk aamine ho iŋ miday dakina oki.

13 Kar min Yuudinna kuuk goy Tesalonik dortu kadar Pool gaara kaaw ta Buŋdi ɗo geeger ka Beere oki, ŋu astu barjilin̰ gee ku geegirdi a ŋuu poocin kaawco. 14 Koɗok di, siŋta n̰olpiig Pool, ŋu iyiig bi ka barrer, ho ŋu n̰eptu markaba. Kar Silaas iŋ Timote gay, ɗaktu Beere. 15 Pool iŋ een̰ji kuuk n̰aamaaga-ak, ŋu birtu iŋ markaba yoo ɗo geeger ka Aten. Hiyya, Pool kaawiico ɗo een̰ji-ak aman : « Ya kuu yeepe, ɗiyon̰co ɗo kun̰ Silaas iŋ Timote a ŋu asaan gasin koɗok anne. »

Pool ot ɗo geeger ka Aten

16 Wiktin taat Pool eriig kun̰ Silaas iŋ Timote ɗo geeger ka Aten, ŋa taliig geeger-ak miin cak iŋ margina. Ɗo saan taar-ak ko, gelbiney nigtu. 17 Paa ko, ŋa ɓaawtu ɗo ger ka salaaner ka *Yuudinnar ho ŋa kaawiico ɗo Yuudinnar iŋ gee kuuk Yuudinnaɗo kuuk abdiya Buŋ. Ho ŋa ɓaawtu pey ɗo wer ka gee ku geegirdi n̰umgiyo ho kun kawta ŋa kaawiico ɗo gee okin̰co kuuk bira ɗo birin̰co. 18 Ɗo wer-ak, gin toksina daarin̰ kuuk meela iŋ Pool. (Toksin-ak, illa ŋu aaɗaag gem kaak ŋu kolaag Epikuur, wala kaak ŋu kolaag Zeno).* Min toksin-ak, daarin̰ inda aman : « Gay osindi-aŋ kaawa a maa ga ? » Ho daarin̰ gay aman : « Wal ŋa gaara margin kuuk min karaŋ ga ? » Ŋu indiy ampa-ak, asaan ŋu doriig Pool kaawa ɗo bi ka Iisa Masi iŋ nooyin̰ji.

19 Min ŋaar-ak, ŋu iyiig Pool ɗo koot ka Ayeropaaz†, wer kaak agindaw ku geegirdi sooriygiyo ho ŋu ɗiyiiji aman : « Ni raka kiini gaarin̰ kaawin kuuk marbinto kuuk ki ɓildiy gee-aŋku. 20 Ki kaawiini kaawin kuuk ƴiriy rakki ni bal dorin̰co ho diŋ gay, ni raka gase baaco samaane. » 21 (Ya taɓ-ak, goyin̰co ka gee ku Aten okin̰co ho iŋ martico, illa ŋu el cokiye ho ŋu el ose kaawin kuuk marbinto di.)

22 Ɗo wer-ak, Pool uctu ɗatikco ho ŋa ɗiyiico aman : « Kuŋ gee ku Aten, cokiyoŋ ! Nu tala kadar, ɗo ay maanna, ku gee kuuk obig marginko bombo. 23 Ka seener, min nu jaawiig geegirko, nu talig werinko ku satkiner ku marginko. Nu taliy kee nam nu gas wer rakki kaak ku siirji kuwa aman : ‟ Buŋ kaak gee ibingigɗo. ” Di ŋaar-ak, asoŋ, naako gaare baay ta Buŋ kaak ku abdiyiyo ho ku ibingigɗo-aŋka. 24 Buŋ ŋaar-ak ko kaak kilgiyit duniine ho iŋ gamin okin̰co. Ŋaar di *Rabbin kaak goy kuwa ka samaaner ho keɗer. Ŋa goyɗo ɗo geray ku margin kuuk geen di siytu. 25 Ŋa rakaaɗo tak-tak gaay ta gemor. Ŋaar keeji di beraate ay maanna, yoo siikime kaak gi goyiy oki. 26 Ŋa ŋaar di kaak kilgiyig gee okin̰co min gem rakki di ho ŋa totiriig ɗo adiy ka kiɗar okin̰ji. Ŋa ŋaar di eerit pudiya iŋ maawa. Ho ŋa ŋaar di ɗukumig guŋgar ku kiɗco okin̰ji. 27 Buŋ gintu pa-ak a ŋuu bariye botiliy badam-badam wal ŋuu gasin̰ji din ga ? Zer ŋaar gay serekɗo min ɗo ay gemo, 28 asaan iŋ ŋaar di gi siikimiyo, gi goyiyo ho gi jaawiyo. Ka seener gay, gee daarin̰ minninko miliyna kaaw aman :

‟ Ginte okinte koogin ku Buŋdi. ”

29 Ka seener, okinte gi kooginay. Ampa-ak, dakinte pakirenno pey kadar Buŋ, ŋaar ar margi kaak gee siytu iŋ daabne, wala iŋ poddine, wala iŋ dambay. Dakinte pakirenno kadar iŋ pikirre ta maaniite wala iŋ ibininte, gii gedire siye Buŋ. 30 Buŋ balco obinti ɗo gamin kuuk ŋu gintu awalle, asaan ŋu bal gine ibine. Kar diŋ gay, ŋa kolaag gee okin̰co kuuk goy ɗo ay wero a ŋuu ibinin̰ nigin̰co. 31 Yampa, Buŋ diy ƴiriy rakki taat ŋaa gine seriin iŋ botilti ɗo gee okin̰co kuuk ɗo duniiner. Seriin-at yaa kuuniye iŋ gem rakki kaak ŋa doɓtu. Gem-ak, ŋa nooyig min ɗo muuti. Paa kat, gee yaa ibine kadar ŋa ŋaar ko kaak Buŋ doɓtu. »

32 Wiktin taat gee-ak doriit kaaw taat Pool kaawtu aman : « Buŋ nooy gem min ɗo muuti », daarin̰ teestu ajimiyin̰ji, kar daarin̰ gay ɗiyiiji aman : « Ni raka ki asaani ɗeelin pey kaaw-an neginda. »

33 Min ŋaar-ak di, Pool rasiigu ho ŋa ɗeettu. 34 Kar gay, min gee ku goy eɗe-ak, goy di kuuk da as n̰um iŋ ŋaara ho aamintu iŋ Iisa Masi. Minninco rakki ŋu kolaag Deniis min gee ku seriiner ku Aten. Ta rakki gay, siŋti Damariis ho gin gee kuuk pey oki.

18

Pool goy ɗo geeger ka Korent

1 Min ŋaar-ak, Pool uctu min geeger ka Aten ho ŋa birtu Korent. 2 Min ŋa ottu, ŋa gastu gem rakki *Yuudin̰ce ŋu kolaag Akilaas. Ŋu weeyig ɗo darre ta Pont. Daaɓiney, ŋa as iŋ daaciy Prisil* min geeger ka Room, asaan sultan Kilood kat ber izinne ŋu atkiig *Yuudinna okin̰co min Room. Pool daktu n̰um iŋ ŋuura, 3 asaan riyoy sa ar tan̰co di. (Ŋa siya tarram iŋ tandina.) Ŋa goy gerco ho ŋu gina riy sawa. 4 Ay *sabit, Pool ɓaggiy ɗo ger ka salaaner. Ŋa icgiy kaawo. Ŋa raka a ŋaaco gedire ɗo Yuudinnar iŋ ɗo Greknar oki.

5 Min Silaas iŋ Timote astu min Maseduwaan, goye ka Pool okin̰ji ŋa gaara kaaw ta Buŋdi di, ŋa bariya botol taat ŋaaco gedire ɗo Yuudinnar a Iisa, ŋaar Masi kaak Buŋ doɓtu. 6 Kar ŋuur gay poocit kaawoy-ata ho ŋu teestu warin̰ji. Ɗo wer-ak, ŋa ergiit kesuuney kar ŋa kaawiico aman : « Ya ku tar ziŋkiko sa, ku maaniiko kat nige ho nun isginno bat. Min ku pooc-ak, nun ɗeetaw iŋ gee kuuk Yuudinnaɗo. »

7 Hiyya, ŋa amiltu min ger ka salaaner. Ŋa ɓaawtu wer ka gem rakki kaak goy moota iŋ ger ka salaaner, siŋji Tituyuus Zustuus. (Ŋa Yuudin̰ceɗo kar ŋa abdiya Buŋ.) 8 Gin gem rakki, tatkaw ka ger ka salaaner, ŋu kolaag Krispuus. Ŋa aamin ɗo *Rabbin Iisa Masi, yoo geen̰ji okin̰co ku geero. Min ɗo geeger-ak oki, gee dakina kuuk cokiyit kaaw ta Pool, aamintu ho ŋu *batiziyiigu.

9 Ƴiriy rakki, iŋ aando, Rabbin bayniiji ɗo Pool. Ŋa kaawiiji aman : « Dak ginno kolaw. Kaawco di, dak bugumenno, 10 asaan nun goy iŋ kiŋke. Waan gediraaɗo yaan̰ diye pise. Ɗo geeger-aŋ, goy geendu dakina. » 11 Pool goytu ɗo geeger ka Korent maan ka elgo iŋ koyin bijigiƴ ho ŋa gaariico kaaw ta Buŋdi ɗo gee okin̰co.

Pool ɗo uŋji ka tatkaw Galiyon

12 Ɗo wiktin taar-at, Galiyon, ŋaar guberneer ka darre ta Akayi. *Yuudinna deetu kaawco a ŋu sakkiyin̰ Pool. Hiyya, ŋu iyiig ɗo wer ka seriiner 13 ho ŋu ɗiytu aman : « Yaman, gem-aŋ isinaag gee a ŋuu abdiye Buŋ maala. Abdiyin̰co arro iŋ *gaanuunte. » 14 Pool raka ice kaawo, kar Galiyon gay ɗukumtu min ɗo biy. Kar ŋa newsiico ɗo Yuudinnar aman : « Kuŋ Yuudinna, cokiyoŋ, ya gem-aŋ kat nigin̰ji aale, kin ŋa kokine wala ŋa nig maa, naa ice subirraw di guna, naako cokiyiŋko. 15 Di kuŋko meela ɗo kaawin kuuk maalan di. Ku meela ɗo bi ka kaawnar iŋ siŋ. Ku kaawa ɗo gamin kuuk goy ɗo gaanuunko kaŋkon di. Di ŋaar-ak giniroŋ ! Ɗo gamin ŋuur-aŋ, nun un̰jaaɗo kaar. » 16 Min pa-ak, Galiyon atkiig gee-ak min wer ka seriiner. 17 Hiyya, gee-ak obiig gem rakki siŋji Sosten, ŋaar tatkaw ka ger ka salaaner ka Yuudinnar. Ŋu koociig ɗo wer ka seriiner di, kar Galiyon gay, isgigɗo, ŋa newsiico kopo.

Pool yeepa ɗo geeger ka Antiyoos

18 Min ŋaar-ak, Pool goytu kee Korent. Kar siŋtay gay ŋa rasiig eɗe, illa ŋa icit Prisil iŋ Akilaas di ho ŋu birtu Saŋkerees. Ɗo wer-ak ko, Pool ooɗiig kaay asaan ŋa togil iŋ Buŋ. Hiyya ŋu n̰eptu markaba, ŋu aaltu ɗo kiɗ ka Siri. 19 Min ŋu ottu ɗo geeger ka Epeez, Pool rasiig een̰ji Prisil iŋ Akilaas, kar ŋaar gay un̰jitu ɗo ger ka salaaner a ŋa ɓaa meele iŋ Yuudinna. 20 Min ŋu meeltu paa, Yuudinna-ak indiig a ŋaa goye iŋ ŋuura. Kar ŋaar gay pooce. 21 Ɗo ɗeetin̰ji, ŋa kaawiico aman : « Naako yeepe ya Buŋ pildu botol. » Hiyya, min Epeez-ak, ŋa n̰eptu markaba, ŋa ɗeettu. 22 Ŋa paaytu Sezare, kar ŋa birtu ja Zeruzaleem a ŋa ɓaaco ooye ɗo gee ku *Eglizdi. Kar kat, ŋa yeeptu ɗo geeger ka Antiyoos.

Martaw ta subbiŋkar ta Pool

Apoloos goy ɗo geeger ka Epeez iŋ ka Korent

23 Pool gintu menaw Antiyoos, kar ŋa birtu pey ɗo kiɗ ka Galaasi ho iŋ ka Prizi. Ɗo ay wer kaak ŋa ottu, ŋa ɗeŋriig siŋta iŋ kaaw ta Buŋdi.

24 Ɗo wiktin taar-at, Yuudin̰ce rakki kaak ŋu kolaag Apoloos as Epeez. Gem-ak, ŋu weeyig Alekzandri. Ŋa iban kaawna ho ŋa iban pey Kitamne. 25 Ŋu ɓildig samaane ɗo Botol ta Rabbin Iisa Masi. Paa ko, ŋa zeeɗiyo, ŋa gaariy Kabarre ta Gala iŋ galal. Ŋa ɓildiy gee iŋ botol ɗo bi ka Iisa Masi. Kar ŋaar gay, illa ŋa iban ko *batem ka Yaaya-Batist di. 26 Ɗo ger ka salaaner ka Yuudinnar, ŋa kaawa kaawin ku Buŋdi bal kolaw. Min Prisil iŋ Akilaas doriit kaawoy, ŋu iyiig gerco a ŋuuji gaare botol ta Buŋdi samaane. 27 Ba aar gay, Apoloos raktu ɓaawe ɗo kiɗ ka Akayi. Siŋta ku Epeez iskiiga ho ŋu siirtu maktumne ɗo gee kuuk aamine kuuk goy ɗo kiɗ-aka a ŋuu obin̰ samaane. Hiyya, Apoloos ɗeettu Akayi. Min ŋa ottu, ŋa obco wero ɗo gee kuuk aamin ɗo Iisa Masi iŋ barkin ta Buŋdi. 28 Ka seener gay, ŋa gaar waraŋ ɗo uŋco ka gee okin̰co a Kitamne kaawa a Iisa, ŋaar *Masi kaak Buŋ doɓtu. Min ŋa kaawtu pa-ak, Yuudinna bugumtu dil nam ta ŋuu kaawe sa, ŋu ibanno.

19

Pool yeep pey Epeez

1 Min Apoloos goy misa Korent, Pool gay aaltu Aazi, wer ka gin dambinay, kar ŋa ottu Epeez. Ɗo wer-ak, ŋa gastu gee daarin̰ kuuk aamin ɗo Iisa Masi 2 ho ŋa indiigu aman : « Min ku aamintu-aŋ, Ruwwin ta Buŋdi paayko walla ? » Ŋuur gay telkiiji aman : « Ha’a, ƴiriy rakki gem balni kaawe biti. » 3 Pey Pool indiigu aman : « Di maa *batemda ku gastu ? » Ŋuur gay aman : « Nin gas batem ar kaak Yaaya-Batist kaawtu. » 4 Pool kaawiico aman : « Yaaya batiziyig gee kuuk ibinig nigin̰co ho ŋa kaawiico ɗo gee ku Israyeel a ŋuu aamine ɗo gem kaak yaa ase ɗo aaroy. Gem-ak gay, ŋa Iisa Masi. » 5 Min ŋu doriit kaaw ta Pool-at, ŋu ooytu ho ŋa batiziyiigu iŋ siŋ ku *Rabbin Iisa. 6 Pool leeco pise ɗo kaƴco ho Ruwwin ta Buŋdi paayiico. Ek di ŋu teestu ko kaawe kaawin kuuk kun̰coɗo ho ŋu gaariy kaaw taat ŋu gastu min ɗo Buŋdi. 7 Gee-ak, okin̰co yaa nece ar orok iŋ seer pa.

8 Kun kawta Pool ɓaggiy ɗo ger ka salaaner nam koyin subba. Ŋa gaariy kaaw ta Buŋdi bal kolaw ɗo bi ka *Meennaw ta Buŋdi. Ŋa zeeɗa a gee-ak yaa icin kaawoy. 9 Kar *Yuudinna kuuk dakin gay tirig ɗeŋginco ho ŋu pooctu aamine ɗo kaaw-ata. Botol ta Rabbine Iisa, ŋu ginit ar maan kaak maala ɗo uŋco ka geemir. Ɗo wer-ak, Pool amiltu iŋ maajirnay ho ŋa iyiig ɗo lekkool ta gem rakki kaak ŋu koliig Tiranuus. Kun kawta, Pool garkiyiigu ɗo wer-aka. 10 Garaan-at taaye, gin elgin seera. Paa ko, gee okin̰co kuuk goy ɗo darre ta Aazi doriit kaaw ta Buŋdi, kuuk Yuudinna iŋ kuuk Grekna oki.

Koogin peesira ku Skeeba

11 Buŋ gina gamin kuuk ajbay aale min ɗo Pool. 12 Ampaa ko, ŋu iciig n̰aŋguunay wal zimillay, ŋu wakiy ziy ka Pool ho ŋu iyiico ɗo gee kuuk raɗaw. Ek di gee-ak cooliyo ho aariɗnico oki amiliy min ɗo ziŋkico. 13 Ɗo wer-ak, *Yuudinna daarin̰ kuuk jaawa ɗo darre geciy atke aariɗna min ɗo geemir iŋ siŋ ku *Rabbin Iisa. Ŋu kaawiico ɗo aariɗna aman : « Iŋ siŋ ku Rabbin Iisa Masi kaak Pool kaawtu, nu ɗiyiiko-aŋ : Yalla, amiloŋ, ibinoŋ werko ! » 14 Yuudin̰ce rakki, ŋu kolaag Skeeba, ŋa tatkaw ka gay satkiner ho ŋa gin koogin miday peesira. Kooginay-ak oki atta iŋ gee kuuk giniit riy-anta. 15 Kar ƴiriy rakki gay, min ŋu geciy atke aariɗ min ɗo gemor, aariɗ-ak telkiico aman : « Iisa Masi, nu ibingiga ho Pool sa, nu dor ŋu kaawa biy. Kar kuŋkoŋ gay, ku kun̰ waa kina ? » 16 Kar gem kaak gin aariɗ-ak teestu taasin̰in̰ koogin-aku. Ŋa gin gudurre pakgig ŋuur okin̰co. Ŋa koociig ko kooce nam ŋu gaɗtu min ɗo geriy. Min ŋu gaɗtu, ziŋkico mutay di ho kesuunco eer caak-caak nam ŋu gaay ɗake tukinka. 17 Min gee ku Epeez doriit kabarre-at, kolaw un̰jiico, *Yuudinna iŋ Grekna okin̰co. Min ŋaar-ak, siŋ ku Rabbin Iisa jaaltu kuwa. 18 Hiyya, min gee kuuk aamine, dakina astu imilin̰ kara gamin kuuk ŋu gintu jookumo. 19 Min ŋuur kuuk gina olgaw sa, dakina n̰umiig katkiɗin̰co ho ŋu eriig ɗo uŋco ka geemir. Katkiɗna-ak, tamminco* orok beeƴ alip (50 000). 20 Ampaa kat, iŋ gudurre ta Rabbine, kaaw-at gaaya gaayen di ho ta totirtu ɗo wer okin̰ji.

Gee ku Epeez barjile

21 Min maanna-ak kuuniytu, Ruwwin ta Buŋdi n̰aamiig Pool a ŋaa ɓaawe Zeruzaleem. Ya ŋa ɓaawaw, ŋaa aaɗen̰ ja min Maseduwaan ho min Akayi. Ŋa ɗiyiico ɗo gee kuuk aamin-ak aman : « Ya nu ot anner-ak, naa bire oki yoo Room. » 22 Min pa-ak, ŋa n̰aamtu ja ɗo darre ta Maseduwaan gee seer kuuk gina riy baaci, Timote iŋ Erast. Kar ŋaar meen̰ji gay goytu job Epeez, ɗo kiɗ ka Aazi.

23 Ɗo wiktin taar-at, wer barjil aale Epeez ɗo saan ta Botol ta Iisa Masi. 24 Gee ku Epeez pintu awalle ger tatik ka margico taat ŋu koliy *Artemis. Ɗo wer-ak, gin garpo rakki ŋu kolaag Demetriyuus. Ŋa garpa geray n̰aaɗa-n̰aaɗa† iŋ poddine ar ger ka Artemis-aŋka. Iŋ geen̰ji ku riyor, ŋu gidiyiig geray-aku ho ŋu iyiico gurus dakina. 25 Ƴiriy rakki Demetriyuus n̰umiig geen̰ji ku riyor ho iŋ gee kuuk gina riy ar taar-ata. Ŋa kaawiico aman : « Gee-aŋ taloŋ, iŋ riy-an di gi gintu gay gamnar. 26 Kar gay, ku talaag di ho ku doraag di maan kaak kuuniyaw-aŋka. Gem kaak ŋu koliy Pool-aŋ kaawa ɗo geemir a margin kuuk gi siytu-aŋ, ŋuur arro Buŋ kaak ka seener. Pool gedirco ɗo gee dakina kuuk cokiyga, Epeezɗo di nam yoo ɗo kiɗ ka Aazi okin̰ji. 27 Ya Pool kat wakila iŋ riyoy taar-anta, riyte yaa nige. Ŋa nigaaɗo riy tanten di ho ŋa nige oki ger ka Artemis, taar taat siŋti alaw nam gee okin̰co ku Aazi iŋ kuuk adiy ka kiɗar okin̰ji sa abdiyaata. Diŋ ku talaw, margite Artemis-an, riy ta Pool yaa cillin maala ho siŋti sa yaa mate. » 28 Min gee-ak dorit kaaw-at, ŋu dapin̰tu ho ŋu teestu koole aman : « Artemis ta Epeeziyennar, siŋti jaal kuwa ! »

29 Min gee-ak teestu koole pa-ak, gee dakina kuuk ɗo geeger okin̰ji asiico n̰um kaaco. Gin gee seer min Maseduwaan kuuk aaɗaag Pool ɗo martuwiy, siŋco Gaayuus iŋ Aristaark. Min gee-ak taliigu, ŋu obiigu ho ŋu iyiig ɗo wer ka kan̰jir‡, ŋuuco gine seriine. 30 Ɗo wer-ak, zer Pool raka ice kaaw ɗatik geemir, kar gee kuuk aamin gay toɗiiji. 31 Gin gee aginda ku hokumiyaw kuuk min kiɗ ka Aazi. Ŋu roynay ku Pool. Ŋu n̰aamiiji kaawo aman : « Dak ɓaanno ɗo wer ka kan̰jir-aka ! » 32 Ɗo wer kaak Gayuus iŋ Aristaark goyiy-ak, hawin dakina. Ay gem di koola anne-anne. Daarin̰ gay koola kur ampa ho daarin̰ pey koola ansi. Anuwco ta geemir ibanno maan kaak iyiig ɗo wer-aka. 33 Min gee kuuk okin̰co-ak, Yuudinna ictu minninco gem rakki kaak ŋu kolaag Alekzandir. Ŋu taaƴiiga, kar ŋu akiliig uŋda a ŋaaco kaawe ɗo geemir. Hiyya, Alekzandir jaaltu pisin̰ji uŋco, ŋaa ose biy. 34 Kar gay, min gee ku Epeez taltu kadar ŋa Yuudin̰ce, ŋu pooctu cokiyin̰ji. Ŋu obtu kuuri werco rakki di, aman : « Artemis ta Epeeziyennar, siŋti jaal kuwa ! » Ŋu obiit kuurico paa di zuu-zuu-zuu, nam taay pat seera.

35 Hiyya, ba aaro, gem rakki kaak gina riy ta siirindi ɗo geegirdi uctu. Ŋa gedirtu ŋa bugumiig gee-aku ho ŋa kaawiico aman : « Gee ku Epeez, gee okin̰co iban kadar ginte gooƴaag ger ka Artemis taat siŋti alaw iŋ dambi kaak ar taara kaak gal min kuwa ka samaaner. 36 Gem ke gediraaɗo meele ɗo bi ŋaar-aŋka. Hadi bugumoŋ. Ya ku raka gine maanna, pakiroŋ ja samaane kar kat kuu ginin̰ji. 37 Ku sakkiyiig gee-aŋ anne, wala ŋu nig biŋkico iŋ siŋ ku Artemis, wala iŋ gerti. 38 Ya Demetriyuus iŋ een̰ji gay riyor kat raka sakkiye waanna-ak, gee ku seriiner goya. Ŋuu iyiin̰ gee-ak ɗo uŋco ɗo mena kuuk ŋu leetu ku seriiner. 39 Ya ku gin kaaw ta pey, gi ɓaa deen ɗo uŋco ka gee kuuk iban *gaanuun. 40 Yampa, biŋkite yaa gine gallo. Ya gi goyaaɗo samaane, gee ku Room yaate ɗiye a ginten di ginig kaawin-aŋku. Ya ŋuur kat indaate ɗo baat ta kaaw-anta, kar giico telke a maa ? » 41 Min gem-ak gaasiit kaawoy-at, ŋa ɗiyiico ɗo gee kuuk n̰um-ak a ŋuu totire.

20

Martaw ta Pool ɗo kiɗ ka Maseduwaan iŋ ka Grees

1 Min kaawin kuuk Epeez-ak gaastu tak-tak, Pool n̰umiig gee kuuk aamin ɗo Iisa Masi ho ŋa iskiig ɗo imaanco. Ŋa beriico ooya, kar ŋa ictu botol ta Maseduwaan. 2 Wiktin taat ŋa jaawiy ɗo darre-ata, ŋa kaawiico dakina ɗo gee ku aamine ho ŋa iskiigu a ŋuu goye bombo ɗo imaanco. Min ŋaar-ak, ŋa birtu ɗo kiɗ ka Grees. 3 Ɗo wer-ak, Pool goytu koyin subba. Niyiney astu taat ŋaa ɗeete Siri. Ŋa gaay ice markaba, kar kabarre galiiji kadar *Yuudinna deet ko kaawco a ŋuu obin̰ji. Ampaa ko, ŋa ɗuwtu, ŋa ictu botol ta Maseduwaan. 4 Gee kuuk n̰aamaaga-ak kun̰ Sopateer roŋji ka Piruus min Beere, Aristaark iŋ giji Sekonduus min Tesalonik, Gayuus min Derbe, Tisik iŋ Tropim min Aazi, ho iŋ Timote oki. 5 Ŋuur ogirinti, ŋu ɓaani ere ɗo geeger ka Trowaas. 6 Nin gay, ni iidiyit ja iidin ta mappa ka bal *gele ɗo geeger ka Pilip. Kar kat, ni n̰eptu markaba, ni ɗeettu. Menuwni beeƴ ɗo amiydi, ni jorkiig kat Trowaas. Ɗo wer-ak, ni dee suugin rakki.

Pool nooyig Etikuus min ɗo muuti

7 Ɗo wiktin taat ni goyiy misa Trowaas, iŋ ƴiriy ta sabitdi*, ni n̰umtu iŋ maako ho ni ɗeeɗtu mappa sawa.† Kar Pool teestu kaawe ɗo gee kuuk n̰um-aku. Ŋa ictu niyine a ŋaa ɗeete ka kawtinti, ampaa ko, ŋa kaawtu paa nam ɗatik aandor. 8 Ɗo wiktin taar-at, ni goy ka gusuurdi ho ŋu biƴ lampin dakina. 9 Gin ɗubil rakki ŋu kolaag Etikuus. Ŋa goy ɗo bi ka peneetirdi ɗo gusuur ka subbiŋkar. Uudin taat Pool kaawiy kee-ak, ŋa aaƴiig weƴ yarap. Tala kar ŋa gaam bup min kuwa. Ŋu astu copilin̰ji, kar sando, ŋaar gay mat ko. 10 Pool gay paaytu min kuwa, ŋa oniiji, ŋa iciiga, ŋa gogiyiiga, kar ŋa kaawtu aman : « Yaman, dakoŋ barjilenno, ŋa nooye. » 11 Min ŋaar-ak, Pool coktu pey ka gusuurdi. Ŋa pirsiig mappa ho ŋa teetu. Min ŋa teetu, ŋa kaawiy pey paa nam wer waliiji. Hiyya, ŋa beriico ooya ho ŋa ɗeettu. 12 Min ŋaar-ak, gee iyiig ɗubil kaak nooy-ak ɗo geriy iŋ aapiye ho okin̰co gelbinco weƴtu.

Martaw ta Pool ɗo geeger ka Mile

13 Min Trowaas, Pool ɗeet iŋ asin̰ji ɗo geeger ka Asoos. Nin gay n̰eptu markaba ho ni ogiriiji ɗo geeger-aka ar taat ŋa rakiyo. 14 Min Pool gasinti eɗe-ak, ŋa n̰eptu markaba iŋ nini ho ni birtu ɗo geeger ka Mitileen. 15 Min Mitileen, ni amiltu, kar ka kawtinti ni ottu ɗo geeger ka Kiyo. Ka neginditi, ni ottu ɗo geeger ka Samoos. Kar ta antar gay, ni ottu kat Mile. 16 Ni bal peye Epeez. Pool rakaaɗo taŋkile ɗo kiɗ ka Aazi-aka, asaan ŋa raka ote koɗok-koɗok Zeruzaleem. Ya ɗo tan̰ji-at a ŋaa hadire ɗo iidin ta Pantekoot.

Ooy ta ba aaro ɗo agindaw ku Egliz ka Epeez

17 Paa kat, wiktin ta ni goy misa Mile, Pool n̰aamtu kaaw ɗo agindaw ku *Egliz ka Epeez a ŋu asa gasin̰ji. 18 Min ŋu asiiji, ŋa ooyiico kar ŋa kaawiico aman : « Cokiyoŋ, min ƴiriy taat nu astu uŋko ɗo kiɗ ka Aazi, ku iban maman nu goytu iŋ kuŋko. 19 Nu gintu riy taat *Rabbin beriidu, bal ice ka zir. Zulin̰du min̰ dakina. Nu taaɓiye ɗo bi ka Yuudinnar kuuk dee kaawco a ŋuun obindu. 20 Ku iban kadar nu balko cigile yoo maan rakki kaak yaako napkiyiŋko. Nu gaarko ho nu ɓildiŋko iŋ gamin dakina ɗo uŋco ka geemir ho ɗo geriyko oki. 21 Nu kaawco ɗo Greknar ho ɗo Yuudinnar a ŋuu ibinin̰ nigin̰co ɗo uŋji ka Buŋdi ho ŋuu aamine ɗo Rabbinte Iisa Masi.

22 « Kar diŋ gay, nu ɓaa Zeruzaleem, asaan Ruwwin ta Buŋdi kat n̰aamaanu a naa ɓaawe. Kar gay, nu ibanno maan kaak yaadu ase annere. 23 Illa gay, ay geeger kaak nu ɓaawtu, Ruwwin ta Buŋdi minaanu a ŋuun obindu daŋaayne, ho ŋuun taaɓiyin dakina. 24 Ya ɗo tanto kin di-ak, goyindu nu balji gine hajine. Kar gay, maan kaak taɓ lotu-ak, illa naa gaasin ja riy taat Buŋ beriidu. Riy-at gay, taar gaare ka Kabarre ta Gala ta barkin ta Buŋdi.

25 « Min nu goy ɗatikko, nu gaarkoŋ *Meennaw ta Buŋdi. Kar diŋ gay, nu iban tam kadar ku talaanno pey tak-tak. 26 Ɗo bi ŋaar-ak ko, nu kaawiiko waraŋ : ya minninko goy gem kaak tar ziy sa, nun isintuɗo, 27 asaan nu kaawkon okintit taat Buŋ kaawtu. Nu balko cigile yoo maanna. 28 Goyoŋ goɗom, gooƴoŋ ziŋkiko ku maaniiko ho gooƴoŋ gee ku Eglizdi kuuk Ruwwin ta Buŋdi beriiko. Gooƴoŋ Egliz ka Buŋdi ar gem kaak gooƴa tamgi. Dakoŋ rawtenno kadar Egliz-ak, Buŋ gidiyiig iŋ baar ku Roŋji Iisa Masi.

29 « Yampa, ya nun kat gin kawwi, nu iban kadar gee yaako ase ɗo ɗatikko ar pulkina‡ a ŋuu nigin̰ Egliz, 30 nam ɗo ɗatikko di oki asa amile gee kuuk asaako gaare kaawin ku raadiner. Yoo gee kuuk aamin din sa, asa aaɗin̰co. 31 Di ŋaar-ak, ucoŋ kuwa ! Moyoŋ ɗo taat nu kaawiiko. Ta gin ko elgin subba, ƴiriyo, aando, nu taaƴaakon di nam zulin̰du min̰ ɗo bi kaŋko.

32 « Kar diŋ gay, nu rasiŋko iŋ Buŋ ho iŋ barkin ta kaawoy. Ŋa gin gudurre taat ŋaako gaayiŋko ɗo imaanko, ho iŋ ŋaar di, kuu gasin haginko taat ŋa bertu ɗo gee okin̰co kuuk ŋa doɓtu kun̰ji. 33 Kar nun meendu gay, nu bal rake ice maan minninko, wala gurus, wala daabne, wala kesuune. 34 Asaan kuŋ sa iban tam kadar nu gin riy iŋ pisindu a naa gase maan kaak nun meendu naa tee bir yoo eendu. 35 Ɗo riy okintit taat nu gintu, nu gaarko botol taat maman gi gaayin̰ pokirna. Ansii ko, gi rawtiitɗo kaaw taat Rabbin Iisa kaawtu aman : ‟ Galal ɗo gem kaak beraw, pakgit gem kaak obaw. ” »

36 Hiyya, min ŋaar-ak, ŋu dersitu ho Pool salkiytu. 37 Ŋuur okin̰co, ŋu teestu ale, ŋu baamiyiig Pool ho ŋu beriiji ooya ta ba aaro. 38 Okin̰co, ŋu goytu aminda, asaan Pool kaawco a ŋu talaagɗo pey tak-tak. Hiyya, min pa-ak, ŋu n̰aamiig yoo ɗo markabar.

21

Pool yeep Zeruzaleem

1 Min ni eertu min iŋ gee-ak, ni n̰eptu markaba ho ni birtu sak-sak ɗo geeger ka Koos. Ka kawtinti, ni birtu Rood. Kar min eɗe-ak, ni birtu geeger ka Patara. 2 Ɗo wer-ak, ni gastu markab kaak ɓaa ɗo kiɗ ka Penisi*. Hiyya, ni n̰eptu ho ni ɗeettu. 3 Ni rasiit Sipre† iŋ n̰ugila, kar ni birtu ɗo kiɗ ka Siri. Min ni ottu ɗo geeger ka Tiir, ni paaytu. Ɗo wer-ak ko, gee paayiig gamin kuuk atta ɗo markab-aka. 4 Tiir atta, ni gas gee kuuk aamin ɗo Iisa Masi ho ni goytu iŋ ŋuur mena peesira. Sando ŋuur gay, Ruwwin ta Buŋdi mingu ɗo maan kaak yaaji ase ɗo Pool ho ŋu kaawiiji aman : « Yaman, dak ɓaanno Zeruzaleem ! » 5 Hiyya, min mena kuuk peesir-ak bire ho ni rakiy ɗeete, siŋta ku Tiir amiltu, daɗitco wala kooginco, ŋu n̰aaminti yoo kara min ɗo geegirdi. Ɗo bi ka barrer, ni dersitu ho ni salkiytu. 6 Min ni gaastu iŋ salaane, ni bertu ooy ɗo ziŋkini, kar ni n̰eptu markaba, ni ɗeettu. Kar gee kuuk aamin-ak yeeptu ɗo geriyco.

7 Min ni amiltu min ɗo geeger ka Tiir, ni birtu Petolemayiis. Min ni ottu, ni gasiig siŋta ho ni eeltu iŋ ŋuura. 8 Ka kawtinti, ni n̰eptu pey markaba ho ni birtu ɗo geeger ka Sezare. Ɗo wer-ak, ni paaytu ɗo ger ka Pilip ho ni goytu. Pilip-ak gaara Kabarre ta Gala ho ŋa min gee ku peesira kuuk ŋu doɓtu awalle Zeruzaleem a ŋuu gaayin̰ *paliinna. 9 Ŋa gin gemsa pooɗ kuuk bal obe misa. Gemsa-ak gaara kabarranna kuuk ŋu gasiy min ɗo Buŋdi. 10 Min ni taaytu eɗe-ak, nabiin̰ce rakki kaak ŋu kolaag Agabuus astu min Zuude. 11 Ŋa asinti gasa, ŋa iciig karrabin̰ce‡ ka Pool ho ŋa ɗuuniig asin̰ji iŋ pisin̰ji. Kar ŋa kaawtu aman : « An kaaw taat Ruwwin ta Buŋdi kaawiyo : Mee karrabin̰cer-aŋ, ŋu asa ɗuunin̰ Zeruzaleem ar kaak nun ɗuuniig zir-aŋka. Kar ŋu asa iyin̰ ɗo gee kuuk ibanno Buŋ. »

12 Min ni doriit kaaw-at, nini ho iŋ siŋta ku Sezare, ni deesji kaawe ɗo Pool aman : « Yaman, dak ɓaanno Zeruzaleem ! » 13 Kar ŋaar gay telkinti aman : « Maa di ku aliy ampa ? Ku raka ƴiimin gartar walla ? Ya ŋu ɗuunaan Zeruzaleem, wala ya ŋu diyaan ɗo bi ka *Rabbinte Iisa oki, nun ooy di. » 14 Min ŋa poocit kaawni, ni dakji wakallo pey kaawo. Ni kaawtu aman : « Di ŋaar-ak ta Rabbinten di uŋda ! »

15 Min mena kuuk ni gintu Sezare nectu, ni ruƴtu, kar ni ictu botol ta Zeruzaleem. 16 Gee kuuk aamine kuuk min Sezare iyiinti ɗo wer ka gem kaak ŋu kolaag Menason, ni paaytu ɗo geriy. Gem-ak, ŋaar min kiɗ ka Sipre, ho min ŋa aamintu ɗo Iisa Masi-ak taay ko.

Pool ot Zeruzaleem wer ka Zaak

17 Min ni ottu Zeruzaleem, siŋta ŋaaminti iŋ galal. 18 Kar ka kawtinti, Pool iŋ nini, ni ɓaawtu kat talin̰ Zaak ɗo geriy. Ɗo wer-ak, ni gasiig agindaw ku *Eglizdi okin̰co n̰ume. 19 Pool ooyiico, kar ŋa osiicot rakki rakki riy taat Buŋ gintu iŋ ŋaara ɗo ɗatik ta gee kuuk Yuudinnaɗo. 20 Min agindaw ku Eglizdi doriit kaaw-at, okin̰co, ŋu deliiji barkin ɗo Buŋdi. Kar ŋu ɗiyiiji ɗo Pool aman : « Ki talaw, gem kol siŋte, *Yuudinna dakina aamin ɗo Iisa Masi. Ya ki osaagu, kii gase alpanna, ho okin̰co, gelbin̰co goy misa iŋ *gaanuun ka Muusa. 21 Ŋuur dor gee osiiciŋ a ki garkiyaag Yuudinna okin̰co kuuk goy ɗatik ta gee kuuk ibanno Buŋ a ŋuu poocin̰ gaanuun ka Muusa. Ŋu dor pey kadar ki kaawco ɗo gee-ak a ŋu *ɗukumaaɗo seln̰o ɗo kooginco ho ŋuu rasin̰ aadanna ku Yuudinnar. 22 Gee sa yaa doreŋ ko kur a kii ase. Ampa-aŋ gay, gii gine maman ? 23 Ya pa-ak gay, ooyit kaawni-anta. Anne, ni gin gee pooɗ kuuk togil iŋ Buŋ. 24 Di ŋaar-ak, iyiig gee-ak iŋ kiŋke ɗo *ger ka Buŋdi. Siyoŋ ziŋkiko sellen̰ ar taat gaanuunte kaawtu. Kar kiŋ meen̰jiŋ kappiyig gurus ka *satkiner taat ŋuu ooɗe kaƴco. Paa kat, gee okin̰co yaa ibine kadar kaawin kuuk ŋu osin̰ci-aŋ, ŋuur ka seenerro, kar ŋuu ibine kadar kiŋke oki karmiyaag gaanuun ka Muusa. 25 Ɗo gee kuuk aamine kuuk Yuudinnaɗo gay, ni ictu niyine ho ni siirco dak ko a ŋu teenno kum kaak ŋu satgiytu ɗo buŋniydi, ŋu teenno baar, ŋu teenno kum kaak patiis, ho ŋu ɓaaƴenno mun̰jam. »

26 Pool ooyit kaaw ta aginiydi-ata. Kar ka kawtinti, ŋa iyiig gee ku pooɗ-ak iŋ ŋaara ho ŋu daktu siy ziŋkico sellen̰ ar kaak gaanuun kaawtu. Min ŋu gaastu siye ka ziŋkico, Pool un̰jitu ɗo ger ka Buŋdi a ŋaa inde ƴiriy ta moo, siye ka ziŋkar yaa peye ho ŋuuco gine satkine.

Ŋu obig Pool

27 Min mena kuuk peesira ku siye ziŋkar-ak gaay gaase, Pool yeeptu ɗo ger ka Buŋdi. Ɗo wer-ak, gin Yuudinna kuuk asa min kiɗ ka Aazi. Wiktin taat ŋu taliig Pool ɗo ger ka Buŋdi, ŋu isiniijig gee okin̰co ho ŋu obiiga. 28 Ŋu isiniijigu ho ŋu kooltu aman : « Gee ku Israyeel, jorkonni ! Aŋ ko gem kaak nigaag siŋte, iŋ gaanuunte, ho iŋ ger ka Buŋte oki. Ŋa gaara kaaw ɗo ay wero ɗo gee okin̰co. Diŋ ŋa un̰jiig kuuɗe gee kuuk Yuudinnaɗo oki atta ɗo ger ka Buŋdi. Ampa-aŋ, maa ŋa nigig ko kalcak-kalcak wer kaak *cawar-aŋka. » 29 (Ka seener, awalle, ŋu talig Pool Zeruzaleem iŋ gem rakki kaak ŋu kolaag Tropim. Ŋaar kaak asa min Epeez ho ɗo tan̰co-at a Pool iyiig atta ɗo ger ka Buŋdi.)

30 Hiyya, geeger okin̰ji barjiltu ho ŋu asiy min ay wero. Min ŋu obiig Pool, ŋu imiliig kara, kar ŋu ɗibiriig botilay koɗok-koɗok. 31 Uudin taat ŋu rakiy deen̰ji, kabarre galiiji ɗo tatkaw ka askirin ku Room a yaman Zeruzaleem okintit barjile. 32 Koɗok di, ŋa soktu askirna iŋ aginduwco, ŋu aaniyiig gee-aku iŋ gaɗco. Min gee kuuk koocaag Pool taliig tatkaw iŋ askirnay asaw-ak, ŋu peytu. 33 Ɗo wer-ak, tatkaw-ak sin̰jiiji moota ɗo Pool, kar ŋa kaawiico ɗo askirnay a ŋuu obin̰ji ho ŋuu ɗuunin̰ iŋ jinzirin seera. Hiyya, ŋa indiig gee-ak aman : « Gem-aŋ, ŋaar waa ho ŋa nig maa ? » 34 Gee kuuk n̰um eɗe-ak, ay gem di koola ɗo koolin̰ji nam tatkaw-ak sa ibanno baat ta koriyco. Hiyya, min pa-ak, ŋa kaawiico ɗo askirnay a ŋuu iyiin̰ Pool ɗo ger ka tatik ka askirnar. 35 Min ŋu ottu ɗo wer-aka, Pool naaltu asin̰ji ka gusuurdi a ŋaa coke kuwa, kar gee gay akilaaga nam askirin asiig jaal kuwa. 36 Gee kuuk aaɗaaga-ak koola aman : « Daaŋga ! Daaŋga ! »

Pool osa biy ɗo uŋco ka siŋtay Yuudinna

37 Wiktin taat ŋu rakiy ko un̰jin̰ Pool ɗo ger ka tatik ka askirnar, Pool indiig tatkaw ka askirnar-ak aman : « Baan̰u, beror botol, naan̰ kaawe ɗak sooɗa ? » Ŋaar gay telkiiji aman : « Ki iban kaaw ta Grek walla ? 38 Ŋaar kiŋke-aŋ ɗoo ko gem kaak min Meser coy kaawin uŋda-aka, ŋaar kaak amil sawirnaw ɗo goosiner iŋ gee alip pooɗ-aka ? » 39 Pool gay telkiiji aman : « Ha’a, ŋa nunno. Nun Yuudin̰ce. Ŋu weentu Tars ɗo kiɗ ka Silisi. Geeger ŋaar-ak, siŋji alaw. Baan̰u, beror botol, naaco kaawe ɗo gee-aŋku. » 40 Ek di tatkaw-ak beriiji botol ta kaawor. Hiyya, Pool uctu, ŋa peytu ɗo uŋji ka ger-aka. Ŋa jaaltu pisin̰ji a gee yaa bugume. Okin̰co, ŋu bugumtu, kar ŋa kaawiico iŋ kaaw ta Yuudinnar.

22

1 Pool teestu kaawe aman : « Gem kol aginiyji, gem kol siŋtay, cokiyon taat naako kaawe diŋka, naa imile kaar. » 2 Min ŋu doriig Pool kaawa iŋ kaawco-ak, ŋu bugumtu dil. Pool gay, kaawiy ɗeetiy iŋ uŋji di. Ŋa ɗiytu aman : 3 « Nun *Yuudin̰ce, ŋu weentu Tars ɗo kiɗ ka Silisi. Kar nun maaɗ anne Zeruzaleem di. Gamaliyeel gay garkiyintu maman naa ibine taɓ *gaanuun ka aginiyte. Nu giniit riy ta Buŋdi iŋ gelbin rakki ar kaak kuŋko giniy riyoy yoo diŋka. 4 Gee kuuk aaɗaat botol ta *Rabbin Iisa, miday iŋ daaɗi, nu taaɓiygu, nu ɗuuniig iŋ jinzirrina, nu un̰jiig daŋaayne, ho nu deegu. 5 *Mee satkiner ka tatko iŋ aginay kuuk n̰ume iŋ ŋaara, ŋuur yaadu raɓile saadinnar. Ŋuur di kuuk berdu maktumne a naaco iye ɗo siŋta kuuk Yuudinna kuuk goy ɗo geeger ka Damaas. Ya nu ot annere, naa obin̰ gee kuuk aamin iŋ Iisa Masi, naa iyin̰ Zeruzaleem, ŋuu taaɓiyin̰co. »

Pool kaawa maman Iisa Masi koliiga

(Akt 9.1-19, 26.12-18)

6 Pool gaayiitit ɗo kaawoy aman : « Wiktin taat nu amiltu Damaas iŋ ƴiriyo, nu gaayiy ko ote, tala kar maan irin̰tu cippit min kuwa ka samaaner paayiidu. 7 Min ŋaar-ak, nu galtu bup. Dora kar gaaƴ ar ta gemor kolaan aman : ‟ Sawuul, Sawuul, maa di ki taaɓiyin ampa ? ” 8 Nun gay aman : ‟ Rabbine, kiŋ waa ? ” Kar gaaƴ-at gay telkiidu aman : ‟ Ŋa nun Iisa Masi kaak min Nazareet kat ki taaɓiyiy-aŋka. ” 9 Gee kuuk aaɗaan-ak oki, talit portikaw-at samaane. Kar gay, ŋu bal dorin gaaƴ taat kaawaadu-ata. 10 Hiyya, nu teestu pey inde aman : ‟ *Rabbine, di naa gine maman ? ” Rabbin gay telkiidu aman : ‟ Ucu, ɓaa ɗo geeger ka Damaas. Kar anner-ak, kii gase waan yaan̰ gaarin̰ ay maan kaak Buŋ rakiy kii gine. ” 11 Kar portikaw-at gay noolintu. Nu tallo tak-tak. Min pa-ak, eendu obiig pisindu, ŋu ɗaan̰intu nam yoo Damaas.

12 « Ɗo wer-ak, gin gem rakki ŋu kolaag Ananiyaas. Ŋa gem sellen̰ ho ŋa obig bombo gaanuun ka aginiyte. Yuudinna okin̰co kuuk ɗo geeger-ak ozilaaga. 13 Ŋa asintu gasa, kar ŋa kolintu aman : ‟ Sawuul, gem kol siŋji, pilig odinan̰. ” Min kaawoy-at di, odinar piltu. Nu taliig karaŋ ŋa pey uŋtu. 14 Kar ŋa kaawiidu pey aman : ‟ Buŋ ka aginiyte doɓin̰ciŋ min awalle a kii ibinin taat ŋa rakiyo. Ŋa doɓin̰ciŋ a kii talin̰ ŋaar kaak sellen̰ ho ki cokiye gaaƴay. 15 Ŋa doɓin̰ciŋ a kii gine saadiney ka Iisa ɗo gamin okin̰co kuuk ki taltu ho ki dortu, kiico kaawin̰ ɗo geemir. 16 Kar diŋ gay, ki era pey maa ? Ucu, diyiit amaanen̰ iŋ siŋ ku Iisa Masi, ŋuun̰ *batiziye ho ŋaan̰ saamiyin̰ zunuubinnan̰. ” »

Pool osa maman ŋu n̰aamiig ɗo gee ku Yuudinnaɗo

17-18 Pool kaawtu pey aman : « Min nu yeeptu Zeruzaleem, ƴiriy rakki, nu un̰jitu ɗo ger ka Buŋdi, nu salkiytu. Kar Rabbin Iisa Masi bayniidu ho ŋa kaawiidu aman : ‟ Ucu, amal koɗok-koɗok min Zeruzaleem, asaan geenti rakaatɗo kaaw taat ki kaawiy ɗo bi kanto. ” 19 Nun gay telkiiji aman : ‟ Di Rabbine, maaniico iban tam kadar awalle, wiktin taat nu jaawiy ɗo geray ku salaaner, nu koocgig gee kuuk aamin iŋ kiŋke, nu obgiigu, ho nu un̰jigiig daŋaayne. 20 Esa ɗo wiktin taat ŋu deeyig saadinen̰ Etiyeen-ak, nun oki goya. Iŋ gee kuuk deega-ak, nin kaawni sawa, ho nun ko kaak gooƴaat kesuunco. ” 21 Kar Rabbin gay ɗeeliidu pey aman : ‟ Ɓaa paa di, nu n̰aamaaciŋ serek, wer ka gee kuuk Yuudinnaɗo. ” »

Pool iŋ tatkaw ka askirin ku Room

22 Gee-ak cokiyiig Pool nam wiktin taat ŋa ɗiytu a Buŋ n̰aamig ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo. Ɗo wer-ak, ŋu teestu koole aman : « Daaŋ gem-aŋ kara ! Dakoŋ rasin̰jiɗo ŋaa goye ɗo kiɗ-aŋka ! » 23 Min pa-ak, koolin̰co jaala jaalen di, ŋu soriit kesuunco ho ŋu ergiita, ŋu sokiy pey kiɗa ho ŋu dawiy kuwa.* 24 Hiyya, tatkaw ka askirin ku Room-ak ɗiyiico ɗo askirnar aman : « Oboŋ gem-aŋka, un̰joŋ atta ho koocoŋ iŋ korɗiŋgo. Paa kat, ŋaa kaawe seene ho naa ibine baat ta koriyco. » 25 Ek di ŋu teestu ɗuunin̰ji a ŋuu koocin̰ji. Ɗo wer-ak, Pool ɗiyiiji ɗo tatkuwco aman : « Yaman, kawiyoŋ, ya ŋu bal ɗukume misa seriine, ku gin botol taat kuu kooce Roomin̰ce walla ? »

26 Min gem-ak doriit kaaw-at, ŋa daktu ceer ɗeŋgey ta tatkaw-aka. Ŋa ɗiyiiji aman : « Yaman, gem-aŋ, ŋaar Roomin̰ce. Ansi-aŋ, gii ginin̰ maman ? » 27 Hiyya, tatkaw-ak asiig gas Pool, kar ŋa indiig aman : « Kaawor ja taɓ, kiŋke Roomin̰ce walla ? » Pool gay telkiiji aman : « Hii, nun Roomin̰ce. » 28 Kar tatkaw-ak kaawiiji pey aman : « Ki taliin nu ginit Roomin̰ce-aŋ, esa nu kappiy gurus dakin ja. » Pool gay telkiiji aman : « Nun gay, min ŋu weentu, nu Roomin̰ce. » 29 Koɗok di, gee kuuk raka zer koocin̰ji-ak rasiiga. Meen̰ji tatkaw ka askirnar din sa, kolaw obga, asaan ŋa ɗooɗig Roomin̰ce iŋ jinzirre.

Pool ɗo uŋco ka agindaw ku gay seriiner

30 Tatkaw ka askirnar-at raka ibine baat ta kaaw taat Yuudinna diyiiji ɗo Pool. Ampa ko, ka kawtinti, ŋa koliig agindaw ku gay satkiner iŋ ku seriiner okin̰co. Kar ŋa kiliig jinzirin ku Pool ho ŋa iyiig ɗo uŋco.

23

1 Min ŋu iyiig Pool ɗo uŋco, ŋa taliig gay seriiner-ak ƴalaaŋ, kar ŋa kaawtu aman : « Gem kol siŋtay, riy taat nu gintu ɗo uŋji ka Buŋdi yoo diŋka, taar samaane. Ɗo bi ŋaar-ak ko, gelbiner weƴtu. » 2 Kar gay, *mee satkiner ka tatko kaak ŋu kolaag Ananiyaas ɗiyiico ɗo gee kuuk goy moota iŋ Pool-ak aman : « Baason̰jiig biy-aka ! » 3 Min pa-ak, Pool kaawiiji aman : « Buŋ meen̰ji di yaan̰ baase. Kiŋ kaak ar durdurre kaak ŋu ooyji maan portik min kara. Kiŋ goy annen ɗoo di, kiidu ɗukume seriine ar kaak *gaanuun kaawiyo, kar kiŋ gay, maa di ki aaliig gaanuun, ki kaawiy a ŋuun baasindu-aka. » 4 Ŋuur kuuk goy moota iŋ Pool-ak kaawiiji aman : « Kiŋke-aŋ di gedirgiy warin̰ mee satkiner ka tatko ka Buŋdi ! » 5 Pool gay telkiico aman : « Gem kol siŋtay, saamiyondu, nu ibanno kadar ŋa ŋaar ko mee satkiner kaak tatiko. Yampa, Kitamne kaawa aman : ‟ Dakoŋ warin̰ɗo tatkaw ka darriko. ”* »

6 Pool iban kadar gay ɗukume seriiner-aŋ, daarin̰co *Sadusiyenna ho daarin̰co gay *Pariziyenna. Ɗo saan taar-at ko, ŋa jaaltu gaaƴay ɗo uŋco aman : « Gem kol siŋtay, nun Pariziyen̰ce ho aginiydu sa Pariziyenna. Ya ƴiriyta ku tala ŋu ɗukumaadu seriine, ŋu ginaat asaan nu diy gelbiner kadar Buŋ asa nooyin̰ gee ku mate. » 7 Min ŋu doriit kaaw-at, Pariziyenna iŋ Sadusiyenna teestu meele. Hiyya, gee kuuk n̰um-ak astu eer werinco seera. 8 Ya ta Sadusiyennar, ŋuur ɗiya a gee kuuk mate, ŋuur nooyɗo. Ho ŋu ɗiya pey kadar *ɗubal ku Buŋdi ginno, iŋ ruwwinnay oki. Kar ta Pariziyennar gay, a gamin ŋuur-ak goya. 9 Ŋu meeliy kee nam hawinco jaal kuwa. Hiyya, Pariziyenna daarin̰ kuuk ɓilda gee iŋ gaanuun, uctu kaawe raɗa aman : « Taloŋ, gem-aŋ ni balji gase oorne. Kin taa gine ruwwine, wala ɗubil ka Buŋdi kat kaawji sa, gi ibanno. »

10 Meelco raka bire maan kaak pey, nam tatkaw ka askirnar-ak din sa kolaw obga a pa ŋuu eerin̰ ziy ka Pool ƴarak-ƴarak. Ɗo saan taar-at ko, ŋa kaawiico ɗo askirnay aman : « Paayoŋ ! Imiloŋ min ɗatik ta geemir. Azboŋ min ɗo pisin̰co ho iyoŋ atta. » Hiyya, ŋu iyiiga. 11 Iŋ aando-at di, Rabbin bayniiji ɗo Pool ho ŋa kaawiiji aman : « Zeeɗu, ki kaaw samaane anne Zeruzaleem ɗo bi kanto. Nu raka ki ɗeelin pey kaawon̰-an ɗo geeger ka Room. »

Dee ka kaawor ɗo bi ka Pool

12 Ka kawtinti iŋ kawtira, Yuudinna daarin̰ n̰umtu iŋ cigile ho ŋu togiltu iŋ Buŋ aman : « Wala ni tiyaw, wala ni siyaw, illa ya Pool ŋu deeyig ja. » 13 Gee kuuk togil-ak pak orok pooɗ. 14 *Yuudinna-ak ɓaawtu gasin̰ agindaw ku gay satkiner ho iŋ aginay ku darrer ho ŋu kaawiico aman : « Nin-aŋ sa togil iŋ Buŋ. Illa ya Pool mat ja, kat ni tee ho ni see. 15 Ansi-ak, ni indaako iŋ gay seriiner okin̰co aman : ‟ Indoŋ diŋ di tatkaw ka askirnar, ŋaako n̰aamin̰ pey Pool. Kuuji kaawe kadar ku raka goyin pey kaawoy. ” Nin gay siy ko ziŋkini ya ŋu asa ɗo botildi di, kar nii deen̰ji. »

16 Kar roŋ ka booy ta Pool gay dorit kaaw-ata. Koɗok di, ŋa birtu ɗo ger ka tatik ka askirnar, ŋa un̰jitu, ho ŋa miniig Pool. 17 Ɗo wer-ak, Pool koltu rakki min agindaw ku askirnar. Kar ŋa kaawiiji aman : « Iyiig ɗubil-aŋ ɗo tatkuwin̰. Ŋa gin kaaw ooma ŋaaji kaawe. » 18 Askirin̰ce-ak toliytu iŋ ɗubil-aka, ŋa iyiig ɗo tatkuwiy. Kar ŋa ɗiyiiji aman : « Pool kaak goy ɗo daŋaayner-aŋ kolintu kar ŋa ɗiydu a naan̰ iyin̰ji ɗubil-aŋka, ŋa gin kaaw ooma ŋaan̰ kaawinti. » 19 Tatkaw-ak obiig pisin̰ji ho ŋa imiliig ɗubil-ak kara. Kar ŋa indiig aman : « Ki gin maa kaawra kiidu kaawe ? » 20 Ŋaar gay osiiji aman : « Yaman, Yuudinna dee kur kaawco a ŋuun̰ inde a kii iyiin̰ Pool kawta ɗo uŋco ka gay seriiner. Ŋuun̰ kaawe a ŋu raka goyin pey kaawoy. 21 Kar kiŋke gay, dak amniyin̰coɗo ! Gee pak orok pooɗ isji guɓa nam ŋu togil iŋ Buŋ a ŋu tiyaaɗo ho ŋu siyaaɗo, illa ya ŋu deeyig ja Pool. Gee-aŋkur siy ko ziŋkico. Illa ŋu era ko tan̰jin di ya kii ooye. » 22 Min tatkaw doriit kaaw-at, ŋa ɗiyiiji ɗo ɗubil-ak aman : « Yaman, dak imilinno kaaw-an tak-tak kara. » Kar ŋa rasiig, ŋa ɗeettu.

Ŋu jaŋkig Pool Sezare

23 Tatkaw-ak koltu gee seer min agindaw ku askirnay ho ŋa kaawiico aman : « N̰umoŋ askirin miy pooɗ maaya, iŋ orok peesira dalŋay. Min ŋuur kuuk maay-ak, miy seer iŋ gartico. Siyoŋ ziŋkiko, iŋ pat parrika ta aandor ku ɓaa Sezare.† 24 Imilon̰ji oki pisay kuu iyin̰ji Pool iŋ aapiye ɗo wer ka guberneer Peliks. » 25 Tatkaw-ak siirtu oki maktumne ɗo guberneer, ŋa kaawiiji aman : 26 « Gem kol guberneer Peliks, nun Kilodiyuus Lisiyaas ooyjiŋ dakina iŋ karaamine. 27 Yuudinna obig gem kaak ni n̰aamiijiŋ-aŋka. Ŋu raka deen̰ji. Wiktin taat nu dortu kadar ŋa Roomin̰ce, nu astu mogin̰ji‡ iŋ askirnar, nu jiliig min ɗo pisin̰co. 28 Nu raka ibine maman Yuudinna diyiiji kaawo. Paa ko, nu iyiig ɗo uŋco ka agindaw ku seriiner-aku. 29 Min nu dorit kaaw ta agindaw-ak di, nu ibintu kadar ŋu diyiiji kaawo ɗo bi ka gaanuunco di. Kar gay, ɗo gaanuun ka Room, ŋa bal nige maan kaak yaa iye muutuy, yoo ɗo daŋaayner oki ŋu obaagɗo. 30 Kar min waan astu minintu kadar Yuudinna sooriya ɗo gem-aŋ a ŋuu deen̰ji, koɗok di nu ictu niyine a naan̰ n̰aamin̰ji. Kar nu kaawiico ɗo ŋuur kuuk diyji kaaw-ak a ŋu ɓaa sakkiyin̰ ɗo werin̰. »

31 Askirna-ak giniit ar taat ŋa kaawiico. Ŋu iyiig Pool iŋ aando-at di nam ɗo geeger ka Antipatriis. 32 Kar ka kawtinti, askirna ku maay-ak yeeptu ɗo werco Zeruzaleem. Ŋuur dalŋay iŋ Pool gay, birtu iŋ uŋco yoo Sezare. 33 Min ŋu ottu Sezare, askirna-ak beriit maktumne-at ɗo guberneer Peliks ho ŋu gaariijig Pool. 34 Guberneer-ak garkiyiit maktumne-ata, kar ŋa indiig Pool aman : « Ki asa min darre ta moo ? » Ŋaar gay telkiiji aman : « Nu asa min darre ta Silisi. » 35 Min ŋa dortu pa-ak, ŋa telkiiji aman : « Di yaa pa-ak, gee kuuk diyji kaaw-ak, ya ŋu as di, kar gii talin kaawon̰. » Hiyya, ŋa bertu izinne ɗo askirnay, ŋuu iyin̰ Pool ɗo ger kaak ŋu pintu ɗo sultan *Herood.

24

Pool ɗo uŋji ka guberneer Peliks

1 Min Pool ottu Sezare, mena beeƴ bir ko, kar *Yuudinna daarin̰ astu min Zeruzaleem : ŋuur Ananiyaas, *mee satkiner ka tatko, iŋ gem rakki gay malol siŋji Tertuluus, ho iŋ agindaw daarin̰ ku pey. Ŋu astu ɗo uŋji ka guberneer Peliks ho ŋu sakkiyig Pool. 2 Guberneer-ak n̰aamtu gee a ŋu ɓaa iyin̰ Pool. Min ŋu iyiiga, Tertuluus-ak ictu kaawo aman : « Gem kol Guberneer, iŋ barkin tan̰jiŋ kat ni gasit aapiy ɗo darre-anta. Iŋ ibine ka riyon̰, ki siyig goyinni ho ki gaayinti. 3 Ni delaajiŋ barkine ɗo gamin okin̰co kuuk ni gastu min lociŋ ay wiktine ho ɗo wer okin̰ji. 4 Kar gay, nu taŋkilaacinno dakina. Ŋaar-ak baan̰u, berni botol taat kiini cokiye sooɗ di. 5 Yampa, ki talaw, gem-aŋ ŋaar gemno. Ŋa barjilig Yuudinna okin̰co kuuk goy ɗo duniiner ho ŋa tatkuwco ka gee kuuk ŋu kolaag Nazariyenna. 6 Ŋa rak nigin̰ *ger ka Buŋdi oki. Ɗo bi ŋaar-ak ko, ni obiiga. [Ni rakaaji ɗukume seriine ar kaak *gaanuunni ka Yuudinnar kaawtu. 7 Kar tatkaw Lisiyaas gay, asinti gal atta. Ŋa imiliig Pool min ɗo pisinni iŋ raɗa. 8 Kar ŋa kaawinti a ni ɓaa sakkiyin̰ ɗo uŋjiŋ.]* Diŋ kiŋ meen̰jiŋ guberneer indig gem-aŋka, kii gasin baati ta sakuunni taat ni sakkiyiiga. An di kaawor. » 9 Yuudinna okin̰co kuuk goy ɗo wer-ak ooyit kaaw-ata ho ŋu kaawtu a ta ɗo botilti di.

Pool osa biy

10 Min ŋaar-ak, guberneer jaaliiji pise ɗo Pool a ŋaa kaawe. Ek di ŋa kaawtu aman : « Gem kol guberneerji Peliks, nu iban, ŋa kiŋke-aŋ ko mee seriiner ka darrer iŋ elgina. Paa ko, iŋ amaanner ta rakki, nu astu ose bir ɗo uŋjiŋ, naa imile kaar. 11 Pakaaɗo mena orok iŋ seer di, nu astu Zeruzaleem a naa abdiye Buŋ ɗo geriy. Kiŋ meen̰ji ɓaa baray baati. 12 Min nu ottu ɗo wer-aka, ya nu goy ɗo *Ger ka Buŋdi, ya nu goy ɗo ger ka salaaner, wala ɗo wer ka pey, nu meello iŋ gee ho nu barjilgigɗo. 13 Gee-ak, ŋu gediraaɗo gaare seen ta kaawco, asaan kaaw-at ginno baati. 14 Kar nun gay raka naan̰ kaawin kaaw-an waraŋ ɗo uŋjiŋ. Ka seener, nu aaɗaat Botol ta Iisa Masi taat ŋu kaawiy a ta samaanno. Kar gay, nun abdiya Buŋ ka aginiyte, nu aamina ɗo makaatamna ku Muusa ho iŋ ku nabiinnar oki. 15 Nu diy gelbiner iŋ Buŋ a ŋaa nooye gee kuuk goy iŋ botol iŋ kuuk goyɗo iŋ botol ar ŋuur maaniico oki diytu gelbinco pa. 16 Ɗo saan taar-at ko, nu zeeɗiy goye iŋ gelbin kaak samaane ɗo uŋji ka Buŋdi ho ɗo uŋco ka geemir.

17 « Nu gin elgin dakina kara, kar nu yeeptu kat Zeruzaleem. Nu as iye gaayo ɗo geendu ho naa gine *satkin ɗo Buŋdi. 18 Wiktin taat ŋu gasin ɗo ger ka Buŋdi, nu siy ko ziŋkar ar kaak *gaanuunte kaawtu. Ɗo wiktin taar-at, gee dakina ginno iŋ nunu ho wer sa bal barjile. 19 Ya seen goya, zer Yuudinna kuuk min kiɗ ka Aazi kat gasintu. Ya ŋu gin kaaw iŋ nunu, zer ŋuur kat yaa ase ose biŋkico ɗo uŋjiŋ. 20 Wal gee kuuk ki taliy-aŋ, ŋuur ko kuuk hadire ɗo wiktin taat ŋu sakkiyin ɗo uŋco ka agindaw ku seriiner, ŋuudu gaarin̰ maan kaak nu nigtu. 21 Ya ɗo tanto-at, nu iban maan rakki di. Wiktin taat nu uctu ɗatikco, nu kaaw iŋ gaaƴ toŋgo aman : ‟ Nun aamina kadar Buŋ asa nooyin̰ gee ku mate. ” Wal ɗo kaaw taar-an diŋ ga, ŋu sakkiyintu anne ? »

22 Ŋaar Peliks, ŋu kaawiiji min awalle ɗo bi ka Botol ta Iisa Masi. Ek di ŋa ɗiyiico ɗo gee kuuk sakkiyiig Pool-ak aman : « Ya ƴiriy taat tatkaw Lisiyaas as annen di, naa talin kaawko. » 23 Kar ŋa beriiji izinne ɗo tatkaw ka askirnar a Pool yaa goye ɗo daŋaayner di. Kar ŋu rasiig us yaaji gaɗe ɗak sooɗa ho ŋu ɗiyiico ɗo geen̰ji a ŋuu tale kaaci.

Pool goy elgin seer ɗo daŋaayner

24 Gintu menaw, ƴiriy rakki, Peliks iŋ daaciy Dursiil, ŋu astu talin̰ Pool. Daaciy ta Peliks, taar *Yuudin̰ca. Peliks n̰aamtu waan yaa iyiin̰ Pool ŋuu cokiyin̰ji, ŋaa kaawe ɗo bi ka imaan taat ɗo Iisa Masi. 25 Min ŋu iyiiga, ŋa ictu kaawo. Ŋa kaawiy ɗo bi ka goye kaak sellen̰, ɗo obe ka ziŋkar ho ɗo seriin ta Buŋdi taat yaa ase. Min Peliks doriit kaaw-at di, kolaw obiiga. Kar ŋa ɗiyiiji ɗo Pool aman : « Diŋka-aŋ ɗeettu, ho ya ƴiriy taat nu gas pisindu di, kar naan̰ kole pey. » 26 Ɗo gelbiney gay, ŋa diy kaay oki a Pool yaaji iye gurus. Ɗo saan taar-at ko, iŋ menaw ŋa kolgig a ŋuu jammiye.

27 Elgin kuuk seer birtu, Peliks paaytu ho Porsiyuus Pestuus gay makiiga. Kar Peliks bal imilin̰ Pool min ɗo daŋaayner asaan ŋa raka a Yuudinna yaaco aawe gala.†

25

Ŋu iyig Pool ɗo uŋji ka Pestuus

1 Min Pestuus ottu Sezare, ŋa gin mena subba di, kar ŋa uctu ho ŋa ɗeettu Zeruzaleem. 2 Ɗo wer-ak, min gee ku *Yuudinna, agindaw ku gay satkiner, iŋ aginay daarin̰ ku pey astu ɗo uŋji ka Pestuus a ŋuu sakkiyin̰ Pool. Ŋu wakiliiji 3 inde aman : « Baan̰u, ni raka a kii jaŋkin̰ Pool anne Zeruzaleem. » Sando, Yuudinna gay dee kaawco a ŋuu deen̰ji ɗo botildi. 4 Kar Pestuus gay telkiico aman : « Pool, ŋaar goy daŋaayne ta Sezare ho nun meendu sa gaay ko ɓaawe. 5 Rasoŋ aginduwko yaan n̰aamin Sezare, ho ya gem-aŋ kat nige sa, kar ŋu sakkiyoŋga. » 6 Ɗo wer-ak, Pestuus gintu mena orok kan porpoɗi, kar ŋa yeeptu Sezare. Min ŋa ottu Sezare, ka kawtinti, ŋa ɗeettu ɗo wer ka seriiner ho ŋa bertu izinne a ŋuu iyin̰ Pool ? 7 Min ŋu iyiiga, Yuudinna kuuk min Zeruzaleem leyig ɗatikco ho ŋu diyiiji kaawin dakina kuuk ooma. Kar gay, ŋu bal gedire gaare baat ta sakuunco. 8 Hiyya, Pool imiltu kaay aman : « Nun bal nige tak-tak : wala iŋ *gaanuun ka Yuudinnar, wala iŋ *ger ka Buŋdi, wala iŋ sultan kaak tatik ka Room. »

9 Pestuus raka a Yuudinna yaaco aawe gala. Ek di ŋa indiig Pool aman : « Ki raka ɓaawe Zeruzaleem kat nu ɓaan̰ ɗukumin seriinen̰ annere wal maman ? » 10 Pool gay telkiiji aman : « Ha’a, nun goy ko ɗo uŋco ka gay seriiner ku sultan kaak tatiko. Annen di ŋuudu talin kaawor. Nun sa balco nige yoo maan rakki ɗo Yuudinnar. Ŋaar kiŋ meen̰ji oki iban tam. 11 Ka seener, ya nu gin oorne ho nigindu kaak nu nigtu kat nec iye muutur, ŋaar-ak daan kara. Kar gay, ya kaawin kuuk ŋu diyiidu-aŋ kat iŋ botilcoɗo, waan ginno botol taat ŋaan iyin ɗo uŋco. Di yaa pa-ak, naa kolin̰ sultan kaak tatik ka Room. Nu raka anner kat ŋaadu talin kaawor. » 12 Hiyya, Pestuus deetu kaawco iŋ gay taaƴin̰ji, kar ŋa kaawiiji ɗo Pool aman : « Min kiŋ meen̰jiŋ kat koliig ko sultan-aka, meen̰jiŋ ɓaa wer ka sultan. »

Pool ɗo uŋji ka Agripa

13 Gintu menaw, sultan *Agripa iŋ booy Bereniis astu Sezare a ŋu ɓaaji ooye ɗo Pestuus. 14 Ar taat ŋu astu gine menaw, Pestuus gaariijit baat ta kaaw ta Pool aman : « Peliks ras kar gem rakki ɗo daŋaayner anne. 15 Wiktin taat nu goyiy Zeruzaleem, *aginay ku Yuudinna daarin̰ astu talindu, minninco, daarin̰ agindaw ku gay satkiner. Ŋu astu sakkiyin̰ gem-aka ho ŋu indintu a taaji peye ɗo kaay. 16 Kar nun gay telkiico a nin gee ku Room, ya waan sakkiyig gemo, ni n̰umaag ja gem-ak iŋ gee kuuk ŋu giniy kaawna kat ŋaa imile kaay uŋco. Ya ŋa bal imile kaay gay, ni rasaakoŋgaɗo kat bat. 17 Hiyya, agindaw ku Yuudinnar-ak astu anne iŋ nunu. Kar ka kawtinti, nu bal taaye, nu ɓaawtu ɗo wer ka seriiner ho nu goytu ɗo werir, kar nu n̰aamtu a ŋuu iyiin̰ Pool ɗo uŋdu. 18 Min Yuudinna kuuk diyiiji kaaw-ak astu, nun gay pakirtu a wal ŋu diyji kaaw ooma. Sando ta paaɗo. 19 Ŋu meeltu iŋ Pool ɗo bi ka abaadinco tan̰co ho ɗo maan gemir pa ŋu kolaag Iisa. Ŋaar mat ko, kar Pool gay a ŋa nooye. 20 Nun gay, kaaw ar taar-an patiy kaar, nu gediraaɗo naa deen anne. Ɗo saan taar-at ko, nu indiig Pool ya ŋaa gedire ɓaa Zeruzaleem kat ŋuu gaasin kaawoy. 21 Kar Pool gay pooce. Kar ŋa inditu a ŋa ɓaa ɗo uŋji ka sultan ka Room. Anner kat ŋuuji ɗukumin seriiney. Paa ko, nu ɗiyiico ɗo askirnar, ŋuu gooƴin̰ji ɗo daŋaayner nam wiktin yaa nece taat naa iyiin̰ji ɗo uŋji ka sultan kaak tatik ka Room. » 22 Hiyya, Agripa kaawiiji ɗo guberneer Pestuus aman : « Nun meendu oki raka cokiyin̰ gem-aŋka. » Pestuus gay telkiiji aman : « Kawtan di ki dorin̰ji-aka. »

23 Ka kawtinti, sultan Agripa iŋ Bereniis* istu gaminco ku sultinniidi ho ŋu ɓaawtu ɗo ger ka tatik kaak gee n̰umgiyo. Wiktin ta ŋu un̰jitu ɗo wer-aka, agindaw ku askirnar, iŋ ajaawanna ku geegirdi aaɗiigu. Min gee-ak okin̰co n̰ume, Pestuus n̰aamtu gee a ŋuuco iyin̰ji Pool. 24 Min ŋu iyiiga, guberneer Pestuus ictu kaawo aman : « Gem kol sultinji ho iŋ kuŋko okiŋko kuuk as anne-aŋku, ku talaag gem-aŋka : Yuudinna okin̰co asdu kaaw biy. Ŋu kaawdu ja Zeruzaleem, kar ŋu asiidu pey anne. Kar kaawco gay, a illa ŋuu deen̰ji. 25 Yampa, nun gay, dakji gasɗo oorne taat nec iye muutuy. Min ŋaar kat rak ɓaawe ɗo wer ka sultan kaak tatik ka Room-ak, nu bertu botol ta ŋuu iyin̰ji. 26 Kar gay, nu taliy paa, nu ginno kaaw taat taɓ naaji siire ɗo sultan ɗo bi ŋaar-aka. Ek di nu iyiig uŋciŋ kiŋ meen̰ji sultan Agripa iŋ gee okin̰co kuuk n̰um-aŋku. Ya ku deejit kaawoy di, wal naa gase kat maan kaak naa siire. 27 Asaan ya lotu-ak, ya nu bal gase baat ta kaawor, nu gediraaɗo naa n̰aamin̰ Room. »

26

Pool osa biy ɗo uŋji ka sultan Agripa

1 Ɗo wer-ak, sultan *Agripa ɗiyiiji ɗo Pool aman : « Nu berji kaawo, imal kaan̰. » Hiyya, Pool jaaltu pisin̰ji ho ŋa teestu ose biy aman : 2 « Gem kol sultinji, ƴiriyta-aŋ galdu. Nu iciy kaaw ɗo uŋji ɗo kaawin okin̰co kuuk Yuudinna diyiidu. 3 Ƴiriyta galdu pey asaan nu iban kadar kiŋ meen̰ji ibingig samaane aadanna okin̰co ku *Yuudinnar yoo kaawinco ku meelol. Ɗo bi ŋaar-ak gay, ic subiraw ho cokiynu.

4 « Yuudinna okin̰co ibingig goyindu min nu ɗubile. Ŋu ibingin min nu uciy iŋ geendu ho wiktin taat nu goyiy Zeruzaleem. 5 Nu aaɗig goye ka Pariziyennar. Goye ŋaar-aŋ raɗa, pakgig goye okin̰ji ka abaadinte. Ya ŋu rakaw, gee-aŋ nec kaawe bir asaan ŋu ibingin min daayum. 6 Kar diŋ gay, ya ŋu talaat kaawor, ŋu talaat asaan nu diy gelbiner ɗo kaaw taat Buŋ kaawiico ɗo aginiyte a ŋaa gine. 7 Kaaw-at, Yuudinna okin̰co era a taa ase ɗo werti. Tamba taat orok iŋ seer ta gee ku Israyeel gina riy ta Buŋdi ƴiriyo aando ɗo bi ŋaar-aka. Gem kol sultinji, ki talaw, ya ŋu sakkiyaanu, ŋu sakkiyaan ɗo bi ka kaaw-an di. 8 Kuŋ Yuudinna, maa di ku kaawiy a Buŋ gediraaɗo nooyin̰ gee ku mate ?

9 « Ya ɗo tanto gay, awal nu bariy ay botol taat nu poocin̰ Iisa ka Nazareet. 10 Riy taar-at ko, nu teestu gine Zeruzaleem. Nu gas izinne min ɗo agindaw ku gay satkiner ho nu meendu oki obtu gee ku Buŋdi dakina ɗo daŋaayner. Kar wiktin taat ŋu rakiy deen̰co sa, nu ooye. 11 Nu ɓaay ɗo ay ger ka salaaner, nu taaɓiyiigu a ŋuu rasin imaanco. Iŋ dapin̰kor taat aale loco, nu taaɓiyiigu oki yoo ɗo darrinay kuuk pey.

Pool kaawa maman Buŋ koliiga

(Akt 9.1-19,22.6-16)

12 « Ɗo bi ŋaar-ak ko, ƴiriy rakki agindaw ku gay satkiner beriidu izinne a naa ɓaawe Damaas. 13 Gem kol sultinji, iŋ ƴiriyo, wiktin taat nu ɓaayiy ɗo botildi, tala kar maan irin̰tu cippit pak cir ku pati paayinti kaani min kuwa ka samaaner, iŋ eendu kuuk ni ɓaay marti. 14 Ɗo wer-ak, okintini, ni sollitu keɗer. Dora kar gaaƴ ar ta gemor kolaanu iŋ kaaw ta *Yuudinnar aman : ‟ Sawuul, Sawuul, maa di ki taaɓiyin ampa ? Kiŋ kaan̰ bombo ar berki kaak ŋu koocaaga, kar kaan̰ ka bombiŋkaw-aŋ maalan di. ” 15 Nun gay aman : ‟ *Rabbine, kiŋ waa ? ” Kar Rabbin gay telkiidu aman : ‟ Ŋa nun Iisa kat ki taaɓiyiy-aŋka ! 16 Di ŋaar-ak, uc kaƴ asin̰jiŋ. Nu bayniijiŋ-aŋ a kii gine gay riyor kanto. Kii gine saadiner ho kiico kaawe ɗo geemir a nu bayinjiŋ ƴiriyta. Kar naan̰ bayne pey ho naan̰ gaare gamin ku pey kiico kaawe. 17 Naan̰ n̰aame ɗo gee kuuk Yuudinna iŋ kuuk Yuudinnaɗo ho ɗo werin-ak okin̰co, naan̰ gooƴe. 18 Nu n̰aamaaciŋ loco a ki ɓaa pilin̰ odinco. Kii imilin̰ min ɗo gondikor, kii iyin̰ ɗo portikaw. Kii imilin̰ min ɗo pise ka *Seetanner, kii iyin̰ ɗo Buŋdi. Ya ŋu diyiit imaanco lotu, ŋuu gase saamiye ka zunuubinnico ho ŋuu gase pey haginco iŋ ŋuur kuuk Buŋ doɓtu. ” »

Pool osa ɗo riy taat ŋa gintu

19 Kar Pool ɗiytu pey aman : « Gem kol Sultinji *Agripa, nu bal poocin̰ maan kaak bayindu min ka samaaner-aka. 20 Kar gay, nu kaawco ja ɗo gee ku Damaas iŋ gee ku Zeruzaleem, kar nu ɗeettu ɗo geegirnay okin̰co ku Zuude, ho ba aar gay, ɗo darrinay kuuk geen̰co ibanno Buŋ. Nu kaawiico a ŋuu ibinin̰ nigin̰co, ŋuu ase ɗo Buŋdi ho ŋuu gine gamin kuuk gaara a ka seener ŋu ic goye ka pey. 21 Ɗo saan taar-at ko, Yuudinna obintu min ɗo *ger ka Buŋdi a ŋuun deendu. 22 Kar gay, yoo ƴiriyta, Buŋ gooƴintu. Nu goyiy saadiney, nu kaawiy seen ta Buŋdi ɗo uŋco ka gee okin̰co, gee kuuk aginda iŋ kuuk n̰aaɗa oki. Nu kaawiico ɗo gamin kuuk Muusa iŋ nabiinna kaawtu min daayum a ŋuu ase. Nu balco gaaye yoo maanna. 23 Kaawinco-ak ɗiya aman : ‟ Masi kaak Buŋ doɓtu asa taaɓiye, ŋaa mate ho ŋa asa nooye awalle min ɗo gee kuuk mate. Ŋaa gaare ɗo gee ku Yuudinna iŋ kuuk Yuudinnaɗo portikaw taat yaa iyin̰ ɗo botol ta jilindi. ” »

Pool kolaag sultan Agripa a ŋaa aamine

24 Wiktin taat Pool osiy biy-ak, Pestuus ɗukumiit kaawoy ho ŋa jaaliit gaaƴay aman : « Pool, ki oliyo ! Ki garkiy dakina nam ki oliye ! » 25 Pool gay yeepijiit aman : « Kooŋe, iŋ karaaminen̰, nu ɗiyiijiŋ-aŋ nun oliyɗo. Kaar kanto ho taat nu kaawiy-an ka seener. 26 Nu kaawit kaaw-at ɗo sultan *Agripa ho nu iban kadar ŋa gin kabarre ɗo gamin-aŋ okin̰co. Ɗo bi ŋaar-aŋ ko, nu imiliit taat ɗo adir bal kolaw. Nu iban tam kadar ginno maan kaak begirji, asaan gamin-aŋ bal ase iŋ cigile. 27 Hadi kiŋke sultan Agripa, aŋ kat ki aamina ɗo kaawin kuuk nabiinna kaawtu ? Ya lotu-ak, nu iban kadar kiŋ kat aaminaaco ! » 28 Ɗo wer-ak, Agripa telkiiji ɗo Pool aman : « Ɗo tan̰jiŋ-at a hiyya, kiin newsin ko kretiyen̰ce melen̰ ansii di walla ? » 29 Pool gay telkiiji aman : « Nu inda Buŋ lociŋ, ƴiriyta wal neginda, ki asa gine ar nunu, bal jinzirrina-aŋku ! Ho nu inda pey paa ɗo bi ka gee okin̰co kuuk cokiyaan diŋka. »

30 Min Pool gaasiit kaawoy, Sultan Agripa uctu, iŋ guberneer Pestuus, iŋ Bereniis, ho iŋ gee okin̰co kuuk goy iŋ ŋuura. 31 Wiktin taat ŋu amiltu kara, ŋu kaawtu benannico aman : « Gem-aŋ, ŋa bal nige maan kaak yaa iye muutuy, yoo daŋaayne oki, ŋu obaagɗo. » 32 Agripa gay ɗiyiiji ɗo Pestuus aman : « Zer yaa gem-aŋ kat bal sakkiye ɗo wer ka sultan ka tatik ka Room-ak, pat-an gi pikga. »

27

Ŋu n̰aamig Pool Room

1 Guberneer Pestuus ictu niyine a ŋuuni iye iŋ markaba ɗo uŋji ka sultan ka tatik ka Room. Paa ko, ŋu koliig tatkaw ka askirnar rakki kaak ŋu kolaag Juliyuus ho ŋu beriijig Pool ɗo pisin̰ji, iŋ gee daarin̰ ku pey kuuk goy ɗo daŋaayner. Juliyuus gay min askirna kuuk ginaaji riy ɗo sultan ho ŋa gin askirna miya ɗo aaroy. 2 Ni n̰eptu markaba kaak uca min geeger ka Adraamiit ho ŋa ɓaa ɗo kiɗ ka Aazi. Ɗo markab-ak, Aristaark kaak min Tesalonik ɗo kiɗ ka Maseduwaan sa goy iŋ nini. 3 Ka kawtinti, ni ottu ɗo geeger ka Sidon. Juliyuus ŋaar gem sellen̰ iŋ Pool, ek di ŋa beriiji botol a ŋa ɓaa talin̰ geen̰ji yaaji bere gaayco. 4 Min ni amiltu min Sidon, us ŋaamaani toŋgo. Ampaa ko, ni jagtu ɗo kiɗ ka Sipre kaak goy ɗatik amiydi. Wer-ak, usuy sooɗa. 5 Min ŋaar-ak, ni jarbitu min ɗo kiɗ ka Silisi iŋ ka Pampili. Hiyya, ni ottu ɗo geeger ka Mira ɗo kiɗ ka Liisi. 6 Min ni ottu, tatkaw ka askirnar-ak gastu markaba ka pey kaak asa min geeger ka Alekzandri ho ŋa ɓaa ɗo kiɗ ka Itali. Hiyya, ŋa paayinti min ɗo markaba kaak ni astu ho ni n̰eptu ka pey.

7 Min ni ɗeettu min Mira, ni sin̰jiy sooɗ-sooɗ. Ni gintu menaw dakina ɗo amiydi, kar iŋ taaɓine kat ni ottu ɗo geeger ka Kiniid. Min ɗo wer-ak, ni amiltu, kar us gay pey ŋaamaani toŋgo nam ŋa toɗintiit botol. Ek di ni jagtu pey. Ni kedirtu wer kaak ŋu kolaag Salmone ɗo kiɗ ka Kreet kaak goy ɗatik amiydi. Hiyya, ni birtu moota iŋ kiɗ ka Kreet, wer kaak usuy sooɗa. 8 Ɗo wer-ak, ni sin̰jiy sooɗ-sooɗ, ni birtu kee nam ni ottu ɗo wer rakki ŋu kolaag « Bopoor* », moota iŋ geeger ka Laaze.

9 Min ni ottu ɗo wer-ak, ni taltu kadar martuwni taaya aale. Ya ni kondira iŋ martuwni-anta, yaani gine raɗa. Asaan ƴiriy ta sayamner ta *Yuudinnar†, taar bir ko ho barre, amiyji yaa awke dakina. Ɗo bi ŋaar-ak ko, Pool miniig gee kuuk goy ɗo markab-ak aman : 10 « Gem kol siŋtay, nu tala kadar ya martuwte-an kat ɗeeta iŋ uŋti, markabte iŋ gamnay yaa ide. Kar ginte maaniite oki, akuun amay yaate teente. » 11 Kar gay, tatkaw ka askirnar poocit kaaw ta Pool ho ŋa diy kaay iŋ kaaw ta gem ka suugiya markaba ho iŋ ta mee markabar. 12 Ŋu kaawtu kadar wer ka ni goyiy-aŋ kuuniyaaɗo iŋ menaw kuuk us diyaw. Ɗo bi ŋaar-ak ko, gee anuwco kaawtu a ŋuu ɗeete min eɗe. Ya Buŋ ooy-ak, nu raka a ŋuu ote ɗo bi ka barrer ka pey ɗo kiɗ ka Kreet kaak ŋu kolaag Peniks. Ɗo wer-ak, iŋ siteene oki, goyin̰ji samaane. Us abarro dakina.‡ Ŋu pakira a ya ŋu ot eɗe, ŋuu eren̰ ja wiktin taat ya us bire.

Kurumbiine akilaag markaba

13 Jammiy sooɗa, ŋu awa kar us sala-la-la-la min watiine teestu abire. Ampa-ak, gee ku markab-ak raka ko ɗeete, ŋu pakira a martuwco-at yaa kuuniye. Min ŋaar-ak, ŋu teen̰iig hadinne kaak ooma ŋu ɗuuniig markaba awalle, ho ŋu ɗeettu. Ŋu aaɗtu moota iŋ kiɗ ka Kreet. 14 Kar gay, jammiy sooɗa, kurumbiine taat ŋu koliy « Erakiloon§ » paayiy min ka dambinay ku Kreet. 15 Kurumbiin-at ŋaamiig markabni nam ni gedarro sin̰je uŋda. Hiyya, ni aaɗiy ko wer ka us ɓaay di. 16 Min pa-ak, ni birtu moota iŋ kiɗ kapak kaak ŋu kolaag Koda kaak goy ɗatik amiydi. Wer-ak, kurumbiin ool ɗak ko sooɗa. Markabni kaak tatko gin pey markab kapak kaak ŋu ɗuunig ɗo aaroy. Markab kaak kapak-ak, zer us gaay ɗeetin̰ji. Min us ool ɗak ko sooɗa, ni taaɓiyiit ja kee kat ni gediriiji ɗo markab kaak kapak-aka. 17 Ŋu teen̰iig markab-ak, ŋu iciiga ho ŋu diyiig kuwa ɗo ka tatko. Kar ŋu zerɗiig markab kaak tatko-ak iŋ mernan, pa ŋaa ɗime. Ŋu gina kolaw paa ŋu solle ɗo ƴir ka Sirt ɗo kiɗ ka Libi. Paa ko, ŋu ɗuuntu maan aaro ɗo amiydi yaa peyin̰ markab-ak sooɗ-sooɗ. Hiyya, ni aaɗiy pey wer ka us ɓaay di. 18 Ka kawtinti, us wakila paa di. Hiyya, ŋu teestu orin̰ gaminco ɗo barrer. 19 Ka neginditi, gee ku markab-ak maaniico di oriig gamnay ɗo barrer. 20 Mena kuuk ɓaay iŋ uŋco, kurumbiin gay pooc seene. Ni tallo tak-tak pato wala kaalna. Ba aaro, nin sa bal diye pey kaƴni a nii amile cewey.

21 Gee kuuk goy ɗo markab-ak taay bal tee. Hiyya, Pool uctu ɗatikco ho ŋa kaawiico aman : « Gem kol siŋtay, ya ku ooyit kaawor-at sa, guna, zer gi amilaaɗo min Kreet. Ya gi bal amile, taaɓine ho kasaarne-an asaakonno. 22 Kar diŋ gay, oboŋ aditko, minninko rakki sa mataaɗo. Illa markab di yaa ide. 23 Ka seener, iŋ aando, *Rabbiner Buŋ kaak nu abdiyiyo n̰aamduug ɗubiley. 24 Kar ɗubil-ak kaawiidu aman : ‟ Pool, dak ginenno kolaw. Ŋuun̰ ginin seriinen̰ ɗo uŋji ka sultan kaak tatik ka Room. Kar pey Buŋ, ŋaar sellen̰ iŋ kiŋke. Ampa-ak, ŋaan̰ jile iŋ gee okin̰co kuuk ɗo markaba. ” 25 Di gem kol siŋtay, oboŋ aditko. Nun gin amaanaw ɗo Buŋdi. Kaawoy sa yaa ase ɗo botilti uudin taat ŋa kaawiidu. 26 Nu taliy-aŋ taate peye uŋda ɗo kiɗ kaak ɗatik barrer. »

27 Ni gin mena orok iŋ pooɗ min kurumbiin-at teestu. Ta ɗeetinti ɗo barre kaak ŋu koliy Adriyatiik. Iŋ ɗatik aandor, gee kuuk gina riy ta markab-ak, pakirtu a wal ni gaay ko ote ɗo kiɗar. 28 Ɗo bi ŋaar-ak ko, ŋu ictu dambi kaak ŋu ɗuuniig iŋ merno ho ŋu acciig ɗo amiydi a ŋuu geeme baatiŋkuwiy. Baatiŋkuwiy gay nec orok subba iŋ peesira meetir. Ni sin̰jitu uŋda sooɗ, kar ŋu geemtu pey. Ɗo wer-ak, ŋu gastu orok seer iŋ porpoɗ meetir. 29 Ŋu geemiy pa-ak, asaan ŋu gina kolaw kadar markabco akuun yaa ɗooye iŋ dambay. Ɗo bi ŋaar-ak ko, ŋu ortu hadinnina pooɗ ɗuun aaro a ŋuu peyin̰ markaba, nam wer sa walgicoɗo koɗoki.

30 Min ŋaar-ak, gee kuuk gina riy ta markabar paayiig markab kaak kapak-aka ho ŋu kaawtu a ŋuu ɓaa ɗuunin̰ hadinnina ku pey uŋda. Kar ŋu raada di. Ŋu raka n̰ere min ɗo markabar, ŋuu rasin̰ een̰co. 31 Kar Pool gay ɗiyiiji ɗo tatkaw ka askirnar iŋ geen̰ji aman : « Yaman, ya ku rasig gee-aŋ kat paay min ɗo markabar, ku pakaaɗo tak-tak. » 32 Hiyya, askirna-ak ɗukumiig mernan kuuk ŋu ɗuunit markab kaak kapak-aka, ho ŋu rasiig ŋa ɗeettu ɗo amiydi keeji.

33 Wiktin taat ŋu eriy wer yaa wale, Pool kaawiico aman : « Taloŋ ja, gin mena orok iŋ pooɗ kat ku era eren di ho ku bal okume yoo maanna. 34 Diŋka-aŋ okumo ɗak maanna, paa kat kuu gase gudurre kuu jile ziŋkiko. Nu kaawaako pey, Buŋ yaa jile ay gemo minninte, nam durwey* rakki sa galaaɗo. » 35 Min ŋa kaawiico pa-ak, ŋa ictu mappa ho ŋa deltu barkin ɗo Buŋdi ɗo uŋco okin̰co. Kar ŋa pirsiiga ho ŋu teestu tee. 36 Hiyya, ŋuur okin̰co obtu gelbin̰co ho ŋu teetu. 37 Okintini kuuk ɗo markab-ak, ni nec gee miy seer iŋ orok peesira iŋ bijigiƴ (276). 38 Min ŋu teetu, ŋu aaytu, teen̰co kaak ɗak-ak, ŋu oriig ɗo barrer, paa kat, markab yaa ɗake cewey.

39 Min wer waltu, ni taliig kiɗ-aka, kar gee ku markab-ak bal ibinin̰ji. Kar ni taltu wer rakki gin ƴiro. Paa ko, ŋu ictu niyine, ya taaco kuuniye, ŋuu iyiin̰ markaba ɗo wer-aka. 40 Hiyya, ŋu ɗukumiig mernan ku hadinner kuuk peyig markab-aka, ŋu rasiig ɗo amiydi. Kar ŋu ipiriig pey mernan min ɗo atay kuuk seer kuuk turaag markaba. Kar ŋu ɗuuntu zimilla berel ɗo et ka uŋci. Paa kat, us akiliig yoo ɗo ƴir-aka. 41 Ŋu sin̰jiy paa di sooɗ-sooɗ nam markab-ak ɗooy iŋ ƴir kaak bayanno min ɗo amiydi. Uŋji ka markabar orbitu ɗo ƴiror ho ŋa gedarro ko sin̰je uŋda. Kar baay ka markabar gay, amay kuuk paka puk-puk-ak gay nam cirga.

42 Askirna ic niyine a ŋuu deen̰ gee ku daŋaayner okin̰co. Paa kat, minninco rakki pakaaɗo min ɗo amiydi. 43 Kar tatkaw ka askirnar gay rak jilin̰ Pool. Paa ko, ŋa toɗiico a ŋuu ginenno riy taar-anta. Ŋa kaawiico ɗo ŋuur kuuk iban amay, ŋuu paaye awalle nam ŋu ɓaayiy amile kara. 44 Ŋuur kuuk ibanno amay gay yaa obe sarpan̰je wala serpay ku markabar ho ŋu aaɗin̰co. Ŋu gintu ar taat tatkaw-ak kaawtu. Paa ko, okin̰co, ŋu amiltu cewey min ɗo amiydi.

28

Pool ɗo kiɗ ka Maalt

1 Min okintini amil cewey, ŋu kaawinti a kiɗ-aŋ siŋji Maalt. Ŋa goy ɗatik amiydi. 2 Gee ku darre-ak obinti samaane. Ɗo wer-ak, us diyaw ho amay sa teestu n̰oke. Paa ko, ŋu ŋaaminti ako ho ni ooriyo. 3 Pool soktu atay a ŋaa leen̰co ɗo aki. Kar wiktin ta ŋa leeyiigu, aal umiig ɗo pisin̰ji ho ŋa caaltu asaan ak cokiiji toŋgo. 4 Wiktin taat gee ku Maalt taliig aal kaak kaltuw ɗo pisin̰ji-ak, ŋu kaawtu benannico aman : « Gem-aŋ, ka seener, ŋaar daa gee. Min ɗo amiydi diŋ sa ŋa pake, kar seriin ta Buŋdi gay rasaagɗo, ŋaa maten di ka. » 5 Ɗo wer-ak, Pool ergiig aal-ak ɗo aki ho ŋa bal aawe yoo maanna. 6 Okin̰co ŋu era akuun pisin̰ yaa waase ho wal ŋaa galeŋ ko bup di, ŋaa mate. Ŋu ƴokiy paa, yoo maan sa gingigɗo. Hiyya, ŋu ictu kaaw ta pey ho ŋu kaawtu aman : « Way, ŋaar-aŋ oki buŋ rakki ! »

7 Moota ɗo wer-ak, gin gem rakki kaak ŋu kolaag Publiyuus. Min agindaw ku kiɗ-ak, ŋaar di kaaco. Ŋa obinti ar siŋtay iŋ gelbin rakki. Ni gintu mena subba ɗo geriy. 8 Sando, takan̰ Publiyuus gay raɗaw. Ziŋkay toŋgo ho ŋa tennaw. Ŋa weƴa ka daŋlil. Min Pool doriit kaaw-at, ŋa un̰jitu, ŋa leeyiiji pisin̰ji ɗo kaay ho ŋa salkiyiiji. Ek di gem-ak cooltu. 9 Min gee kuuk raɗaw ku pey doriit kabarre-at, ŋu asiig gas Pool ho ŋa cooliigu. 10 Gee ku darrer-ak berinti horoomin dakina. Wiktin taat ni rakiy n̰epe markaba nii ɗeete, ŋu berinti oki zaadin ta martuwni.

Pool ot ɗo geeger ka Room

11 Ni goytu ɗo kiɗ ka Maalt koyin subba, kar ni n̰eptu markaba. Markab-ak gay, ŋu kolaag « Diyoskuur » ho ŋa min kiɗ ka Alekzandri. Ŋa goy wiktin ta siteener ɗo kiɗ ka Maalt. 12 Min ni n̰eptu markab-ak, ni birtu ɗo geeger ka Siraakuuz. Min ni ottu ɗo wer-aka, ni jammiytu mena subba. 13 Min eɗe, ni jarbitu moota iŋ kiɗ-aka nam ni ottu ɗo geeger ka Riggiyo. Ka kawtinti, us kaak asa min watiine teestu abire. Hiyya, ni amiltu min eɗe. Ni gin mena seer ja kat ni ottu Puuzol. 14 Ɗo geeger ŋaar-ak, ni gastu gee ku aamin ɗo Iisa indinti a nii goye mena peesira iŋ ŋuura. Min mena kuuk peesir-ak gaastu, hiyya, ni birtu kat Room. 15 Gee ku aamine ku Room gas kabarrini a ni asa ɗo botildi. Paa ko, ŋu uctu a ŋuuni ŋaame. Ŋu ŋaaminti ɗo werin kuuk ŋu kolaag « Suugin ta Apiyuus » ho « Geray Subba ku Martir ».* Min Pool taliigu, ŋa deliiji barkin ɗo Buŋdi ho ŋa ɗeŋirtu. 16 Min ni ottu Room, ŋu beriiji izinne a ŋaa goye ger keeji di. Ɗo wer kaak ŋa goyiy gay, gin askirin̰ce gooƴaaga.

Pool gaara kaaw ta Buŋdi Room

17 Gin mena subba, Pool koliig agindaw ku Yuudinnar ku Room a ŋuu n̰ume ɗo weriy. Min ŋu n̰umtu, ŋa kaawiico aman : « Gem kol siŋtay, nun kaak ku taliy-aŋ, ŋu obintu min Zeruzaleem ho ŋu sakkiyintu ɗo uŋco ka gee ku Room kuuk goy annere. Ŋu obintu maalan di, wala nu nig iŋ geente, wala nu nig aadanna ku aginiyte. 18 Min gee ku Room taliit kaawor, ŋu rak pikindu asaan ŋu bal gase oorin taat yaa iye muutur. 19 Kar Yuudinna gay pooce ho kaaw-at gindu raɗa. Ek di nu birtu sakkiye ɗo wer ka sultan ka tatik ka Room. Kar sakkiyindu gay, nu rakaaɗo loomayin ta siŋta ku darrer. 20 Ɗo bi ŋaar-ak ko, nu koliŋko gii ŋaame ho naako gaare baati. Kuŋ ibingig maan kaak gee ku Israyeel eriyo. Ɗo saan taar-ak ko, ŋu ɗooɗintu iŋ jinzirre. » 21 Kar agindaw ku Yuudinnar gay telkiiji aman : « Nin anne, ni bal gase yoo maktumne rakki min Zuude taat kaawa bin̰ ho ginno siŋni kaak as min annere kaak nig biy iŋ kiŋke. 22 Kar nin gay raka cokiyin taat kiŋ meen̰ji pakiriyo, asaan ni iban, ay wero, gee kaawa gallo ɗo botol taat ki aaɗiy-anta. » 23 Hiyya, ŋu diytu ƴiriy rakki taat ŋuu n̰ume.

Min ƴiriy taar-at astu, Yuudinna dakina n̰umtu pey ɗo weriy, pak ka awalle. Min kawtira yoo maako, Pool osiico kaawin dakina. Ŋa gaariico *Meennaw ta Buŋdi. Ho ŋa bariya pey botol taat ŋaaco gedire ɗo bi ka Iisa Masi min ɗo *gaanuun ka Muusa ho min makaatamna ku nabiinnar. 24 Daarin̰ ooyit kaaw-ata ho daarin̰ gay poocta. 25 Kaawco bal n̰ume ho ŋu raka ɗeete. Ɗo wer-ak, Pool kaawiico pey aman : « Kaaw taat Ruwwin ta Buŋdi kaawiico ɗo aginiyko min ɗo bi ka nabi Ezaayi, taar ka seener. 26 Ta kaawa aman :

‟ Ɓaa gasig gee-aŋku ho kaawco aman :

Kuu cokiye paa, kar ku ibinaaɗo baati.

Kuu tale paa, kar ku talaaɗo maanna.

27 Asaan kaƴco ku geemir-aŋ bombo,

ɗeŋginco amil lawa,

odinco, ŋu timingu,

pa ŋuu diye ɗo gelbinco,

pa ŋuu dore iŋ ɗeŋginco,

pa ŋuu tale iŋ odinco,

Ŋu pooc jipte goyin̰co iŋ nunu,

paa kat, nu baltu gedire coolin̰co. ”† »

28 Kar Pool kaawiico pey aman : « Diyoŋ ɗo kaƴko, Buŋ iyiit Kabarre ta Gala ta jile geemir ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo. Gee ŋuur-ak kat yaa ooyin kaaw-ata. » 29 [Min Pool gaasiit kaawoy, hiyya, *Yuudinna amiltu min ɗo geriy ho ŋu teestu meele benannico.]‡

30 Min ŋaar-ak, Pool goytu pey elgin seer karaat ɗo ger kaak ŋa ajjirtu-aka. Ɗo geriy-ak, ŋa obaag ay gem kaak asa talin̰ji di. 31 Kar ŋa gaariicot Meennaw ta Buŋdi ho ŋa garkiyiigu ɗo bi ka *Rabbin Iisa Masi bal kolaw. Ginno waan kaak toɗaaji.

* 1:6 ‛ki berin pey darjin pisin̰co ɗo gee ku Israyeel’ : Gee ku Israyeel era a Iisa asa icin meennaw ta gee ku Israyeel min ɗo gee ku Room.

† 1:12 ‛koot ka Olibiyennar’ : Koot-ak ŋu koliig pa-ak, asaan ŋa gin atay dakina kaak ŋu koliy Olibiye.

‡ 1:20 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 69.26.

§ 1:20 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 109.8.

* 1:26 Awalle, wiktin ta gee ku Israyeel raka ibine waa kaak Buŋ yaa doɓe, ŋu inda ja Buŋ, kar ŋu siiriig siŋ ku gee okin̰co ɗo gamnar, ŋu leeyiig gamin-ak ɗo balɗumner, ŋu sekiƴiita ho ŋu oriig keɗer. Paa kat, ŋuu tale waan kaak Buŋ yaa doɓe.

* 2:21 Wer ka gase kaawor ɗo Zowel 3.1-5.

† 2:28 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 16.8-11.

‡ 2:29 ‛girpi’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛pugurum’.

§ 2:35 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 110.1.

* 2:40 ‛iskin̰co’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛huusinin̰co’.

* 3:23 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 18.15, 18.19.

† 3:25 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 22.18.

* 4:3 Ɗo gaanuun ka Yuudinnar, ŋu ɗukamno seriin iŋ aando.

† 4:11 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 118.22.

‡ 4:13 ‛agindaw ku Yuudinnar’ : Gee ŋuur-ak, ŋu orok peesira iŋ rakki gemo. Tatkuwco, ŋaar mee satkiner ka tatko ho riyco gay, ta ɗukume seriiner ta abaadin ta Yuudinnar.

§ 4:25 ‛migini’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛tanni ka tatko’.

* 4:26 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 2.1-2.

* 7:34 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 3.1-10.

† 7:37 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 18.15, 18.

‡ 7:43 Wer ka gase kaawor ɗo Amoos 5.25-27.

§ 7:50 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 66.1-2.

* 8:9 ‛olgaw’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛olgi’.

† 8:27 ‛tatko min Etiyopi’ : iŋ nassarin̰ca ŋu kolaag a ‛eunuque’. Gee ŋuur-ak, ŋu ticgu (kircigu) ho ɗo wer-ak, sultinnay icgu ar gee kuuk amaannico.

‡ 8:33 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 53.7-8.

§ 8:37 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

* 9:36 ‛Dorkaas’ : Siŋ ŋuur-aŋ ɗiya a ‛ɓotila’.

* 10:14 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 4.14.

* 13:25 ‛sorin̰ n̰ugiray’ : Riy ta sore n̰ugirar-an, taar ta ɓerrer.

† 13:33 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 2.7.

‡ 13:34 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 55.3.

§ 13:35 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 16.10.

* 13:41 Wer ka gase kaawor ɗo Habakuuk 1.5.

† 13:47 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 49.6.

‡ 13:51 ‛ŋu kokiig burintal ku asin̰co’ : Pa-ak gaara kadar ya gee ku geeger-aŋ jag min botol ta samaan sa, ɗo gaaƴiƴco.

* 14:14 ‛ŋu eeriit kesuunco’ : Ɗo aadin ta Yuudinnar, eere ka kesuuni-ak gaara kadar aditco nige.

* 15:10 ‛gor taat ooma’ : Anne-aŋ kaawa ɗo bi ka karaamin ta gaanuun ka Muusa.

† 15:13 ‛Zaak’ : Ŋa siŋji ka Iisa Masi.

‡ 15:18 Wer ka gase kaawor ɗo Amoos 9.11-12.

§ 15:34 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

* 16:10 ‛ni bariytu’ : Luk kaak siirit maktumne-an oki atta ɗo maliyal.

† 16:14 ‛tooɓina samaane kuuk dindiko’ : Awalle tooɓina ku dindiko-aŋ, ŋuur kaalne ho ŋu gasɗo badam.

* 17:18 Gee kuuk aaɗaag Zeno, ŋu kolaag Estoyisiyenna. Kar ŋuur kuuk aaɗaag Epikuur gay, ŋu kolaag Epikuuriyenna.

† 17:19 ‛Ayeropaaz’ : Ŋa ger kaak gee n̰umiy dakina.

* 18:2 ‛Prisil’ : Ŋu kolaat oki Priska.

* 19:19 ‛tamminco’ : Tamma rakki nec iŋ gurus kaak gem gasiy ɗo el ta riyor.

† 19:24 ‛geray n̰aaɗa-n̰aaɗa’ : Geray-ak ar ku kan̰jir, kar gee-ak iyiig ɗo geriyco ho ŋu abdiyaagu ar marginco.

‡ 19:29 ‛wer ka kan̰jir’ : Iŋ nassarin̰ca, ŋu kolaag ‛théâtre’, Wer kaak gee n̰umgiy dakina ho ŋu talgiy ay maanna. Wer ka kan̰jir ka Epeez nec ice gee orok seer iŋ bijigiƴ alip (26 000).

* 20:7 ‛ƴiriy ta sabitdi iŋ maako’ : Iŋ siire ka daayum, ŋu siir iŋ kaaw ta Grek a ‛ƴiriy ta awalle iŋ maako’. Ɗo aadin ta Greknar a ta ‛ƴiriy ta dumaasdi’, Kar ɗo aadin ta Yuudinnar gay a ta ‛ƴiriy ta sabitdi’.

† 20:7 ‛ɗeeɗtu mappa sawa’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛ice ka kominiyon (sen-sen)’. Tee ŋaar-ak moya satkin ta Iisa Masi taat ka etor.

‡ 20:29 ‛pulkina’ : Werin daarin̰, ŋu kolaag a ‛kulkina’ wala a ‛pilgay’.

* 21:2 ‛kiɗ ka Penisi’ : Geegirnay ku Tiir iŋ Sidon goy ɗo kiɗ-aka. Gee ku Room n̰umig kiɗ ka Penisi sawa iŋ ka Siri.

† 21:3 ‛Sipre’ : Ŋa kiɗ kaak goy ɗatik amiydi.

‡ 21:11 ‛karrabin̰ce’ : Iŋ nassarin̰ca, ŋu kolaag a ‛santir’ (ceinture).

* 22:23 ‛ŋu soriit kesuunco ho ŋu ergiita, ŋu sokiy kiɗa ho ŋu dawiy kuwa’ : Ɗo aadin ta Yuudinnar, sore ka kesuuner iŋ dawe ka kiɗar gaara kadar ŋu dapin̰ aale.

* 23:5 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 22.27.

† 23:23 ‛Sezare’ : Ŋa geeger tatiko. Ŋa wer kaak askirna dakina ku Room goyiy ɗo kiɗ ka Zuuda.

‡ 23:27 ‛mogin̰ji’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛sakuwin̰ji’.

* 24:8 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

† 24:27 ‛Peliks bal imilin̰ Pool min ɗo daŋaayner’ : Gaanuun ka Roominar kaaw kadar ya gem ŋu obig daŋaayne elgin seer ho ŋa ginno oorne, zer ŋuu pikin̰ji.

* 25:23 ‛Bereniis’ : Taar booy ta sultan Agripa.

* 27:8 ‛Bopoor’ : Kaaw-an kaawa a ‛biŋkico ku barriniydi kuuk samaane’.

† 27:9 ‛ƴiriy ta sayamner ta Yuudinnar’ : Ay elgo, ya wiktin ta sayamner ote, us teesiy abire dakina ɗo wer-aka.

‡ 27:12 Ya gem un̰ja ɗo bi ka barrer ka Peniks-ak, ŋa un̰ja min n̰ugil sooɗ iŋ gale ka pati wala iŋ meeda sooɗ iŋ gale ka pati. Ansii ko, iŋ siteene, us abarro pey dakin ɗo wer-aka.

§ 27:14 ‛Erakiloon’ : Ŋa us kaak abiraw. Ɗo kiɗ ka Kreet, ay elgo, ŋa uca min n̰ugil sooɗ iŋ coke ka pati.

* 27:34 ‛durwey’ : Werin daarin̰, ŋu kolaat a ‛law ta kaar’.

* 28:15 Wer ka n̰umin̰co-ak serek pak kilomeetir orok beeƴ min Room.

† 28:27 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 6.9-10.

‡ 28:29 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

Roomen

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Roomen

Maktumne taat Pool siirtu ɗo gee ku Room

Pile ka kaawor

Ŋa Pool kat siirit maktumne-an ɗo kretiyenna kuuk goy ɗo geeger ka Room. Ŋa siirit ɗo wiktin taat ŋa ɓaayiy martaw ta subbiŋkar. Ŋa raka iyin Kabarre ta Gala ɗo darrico. Pool gaaraat garaaney a gee okin̰co kuuk ɗo adiy ka kiɗar gin zunuubinna. Kar Buŋ gay elgiigu, ya ŋu Yuudinna wala ŋu Yuudinnaɗo. Ka seener, Iisa Masi mat ɗo bi kan̰co. Ampaa ko, gee okin̰co kuuk aamin loci, Buŋ yaa jilin̰co, ŋaa ginin̰co ŋuu goye iŋ botol ɗo uŋji. Jile ŋaar-ak, Buŋ berig maala bal kapuune ɗo geemir ho iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi, ŋuu n̰ume iŋ Iisa Masi.

1

Ooy ta awalle

1 Ŋa nun Pool, gay riyor ka Iisa Masi kat siiraat maktumne-anta. Buŋ ko kolintu a naa kuuniye *paliine ho ŋa doɓintu a naa gaarin Kabarre ta Gala ta Buŋdi. 2 Ta taar ko taat Buŋ kaawtu min awalle iŋ biŋka ku nabiinnar a ŋaate n̰aaminti. Kaaw-at, ŋu siirit ɗo Kitamner. 3-4 Ta kaawa ɗo bi ka Roŋji Iisa Masi, ŋaar ko *Rabbinte. Ɗo bi ka ween̰ji kaak ɗo duniiner, ŋa min tamba ta sultan Dawuud. Kar iŋ Ruwwin ta Buŋdi gay, min ŋa nooytu min ɗo muuti, ŋu gaariig iŋ gudurre kadar ŋa Roŋ ka Buŋdi. 5 Iŋ Iisa Masi, Buŋ barkiyintu nu kuuniytu paliine a naa jaalin̰ siŋ ku Iisa kuwa ho min ɗo darrinay okin̰co, naa iyin̰ gee dakina kuuk yaa aamine loci ho yaa karmiyin kaawoy. 6 Kuŋ oki min gee-aku, kuŋ kuuk Buŋ* koliŋko a kuu gine geen̰ji ku Iisa Masi. 7 Nu siiraako ɗo kuŋ kuuk goy ɗo geeger ka Room, kuŋ okiŋko kuuk Buŋ elgiiko ho ŋa koliŋko a kuu kuuniye geen̰ji. Tatte Buŋ iŋ *Rabbinte Iisa Masi yaako barkiyiŋko ho yaako iye aapiye.

Martaw taat Pool rakiy ɓaa Room

8 Awalle-ak, naa delen̰ ja barkin ɗo Buŋdi iŋ siŋ ku Iisa Masi ɗo bi kaŋko okiŋko, asaan ɗo duniin okintiti, gee kaawa ɗo bi ka imaanko. 9-10 Ay wiktin taat nu inda Buŋ, nu rawatɗo biko. Ɗo taar-an, Buŋ meen̰ji oki saadiner, ŋaar kaak nu ginaaji riy ta gaare Kabarre ta Gala ɗo bi ka Roŋji iŋ gelbin rakki. Ŋa iban kadar nu inda doo ɗo salaaner a ya ŋa ooye, ŋaadu pile botol, nu ɓaako taliŋko. 11 Ka seener, nu gin niyin dakina a nu ɓaako taliŋko. Ansi-ak, naako iyin̰ maan kaak Ruwwin ta Buŋdi beriidu a ŋaako ɗeŋriŋko ɗo imaanko. 12 Pak taar-an oki, nu rakiy ɓaa taliŋko-ak a paa kat, ginte iske benannite ɗo imaan taat n̰uminte okinte iŋ Iisa Masi.

13 Gem kol siŋtay, nu raka kuu ibine ɗo kaƴko kadar dees dakina, nu icgiy niyine a nu ɓaako taliŋko. Kar gay, yoo diŋka, Buŋ baldu pile misa botol. Nu raka kadar riyor taat naa gine ɗo ɗatikko-at yaa ɓaa iŋ uŋti ar kaak ta gintu ɗo darrinay ku pey. 14 Riy taat Buŋ beriidu-at a naa gaarin Kabarre ta Gala ɗo gee okin̰co. Naa gaarin ɗo ŋuur kuuk kaƴco pile† iŋ kuuk kaƴco ɗibire. Naa gaarin ɗo ŋuur kuuk iban gamna iŋ kuuk ibanno. 15 Ɗo bi ŋaar-ak ko, nu rakiy ɓaa gaarin Kabarre ta Gala ɗo kuŋ kuuk goy ɗo geeger ka Room oki.

Gudurre ta Kabarre ta Gala

16 Nu gaara Kabarre ta Gala bal sokan̰. Ka seener, taar ko gudurre ta Buŋdi taat ŋa jiliy ay gem kaak aamin ɗo Iisa Masi, ŋuur kuuk *Yuudinna ja, kar kat kuuk Yuudinnaɗo oki. 17 Asaan iŋ Kabarre-at, Buŋ gaara maman gee yaa goye iŋ botol ɗo uŋji. Ŋu goyiy iŋ botol-ak, illa iŋ imaan, min ɗo teesindi yoo ɗo gaasindi. Uudin taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman : « Gem kaak jaawa iŋ botol yaa goye ɗo saan ta imaanji. »‡

Zunuubinna ku gee kuuk Yuudinnaɗo

18 Buŋ gaarit dapin̰koy min kuwa ka samaaner ɗo zunuubinna okin̰co ku geemir iŋ ginin̰co kaak ŋu giniy bal botol. Iŋ gamin ku samaanno-ak, ŋu ticiit seen ta Buŋdi. 19 Buŋ gaarit dapin̰koy loco, asaan ka seener, ŋu iban waraŋ gamin kuuk ŋuu gedire ibine ɗo bi ka Buŋdi. Gamin-ak, Buŋ meen̰ji kat gaarcogu. 20 Asaan min Buŋ kilgiyiit duniine, gamin ku Buŋdi kuuk gee talgigɗo ar gudurrey, Buŋnuwiy, gee gedar ibinin̰co min ɗo riy taat ŋa giniyo ya ŋu pakiraaco. Ŋaar-ak, gee ginno botol taat ŋuu imile kaƴco. 21 Ŋu ginno botol-ak, asaan iŋ ibinin̰co kaak ŋu ibingig Buŋ-ak oki, ŋu poocji bere horoomine ho dele ka barkiner taat kuuniy loci. Kar gay, ŋu jage nam ŋu pakira ɗo gamin kuuk gaaygigɗo iŋ maanna ho ŋu rasiit gondikaw un̰jitu ɗo gelbinco kaak jookum-aka. 22 Ya loco-ak, ŋu gaara ziŋkico ɗo uŋco ka geemir a ŋu gin ilim. Kar sando, ŋu oliyay. 23 Ampaa ko, ŋu rasiig abdiye ka Buŋ kaak matɗo ho gin *darjine a ŋuu abdiye gamin kuuk maaniico di siytu. Gamin-ak, ŋu waƴa ar ɗiiɗi, wal gamin kuuk asin̰co pooɗi, wal kuuk poypiya poypiye, wal gemo. Kar gem gay, ŋaar asa maten di.

24 Ɗo saan taar-an ko, Buŋ rasiig ŋu giniy gamin ku ginindiɗo uudin taat gelbinco rakiy di. Ŋa rasiigu, ŋu nigtu ziŋkico ku maaniico iŋ gamin ku sokan̰. 25 Ŋu makit seen ta Buŋ iŋ raadine. Ŋu rasig abdiye iŋ gine ka riyor ɗo Buŋ kaak kilgiyig gamin okin̰co, kar gay, ŋu abdiya gamin kuuk ŋa kilgiytu di, ho ŋu gina riy loco. Kar sando, ŋa Buŋ kat gee oziliy elgin iŋ elgina ! *Aamin.

26 Ɗo saan taar-an ko, Buŋ rasiig ŋu giniy gamin ku sokan̰ kuuk gelbinco elgiyo : daaɗi weƴɗo iŋ miday, illa ŋu bariya ziŋkico daaɗi. 27 Miday oki gina pa, ŋu weƴɗo iŋ daaɗi. Gelbinco kaak samaanno n̰aamiig a illa ŋuu bariye ziŋkico miday. Ŋu gina gamin ku sokan̰ benannico ho ampaa ko, iŋ gamin kuuk ŋu giniy-ak, ŋuur maaniico gasiit kat tan̰co.

28 Uudin taat ŋu pooc ibinin̰ Buŋ, ŋa rasiig iŋ pikirrico taat jookum-ata ho ansii ko, ŋu giniy gamin kuuk gee gingigɗo. 29 Gee ŋuur-ak, gelbinco miin iŋ ay biyaw ta gamin ku gallo : gamin kuuk iŋ botilcoɗo, kuuk samaanno, ele ka gamin ku geemir ho motol. Gelbinco miin iŋ hasuudinaw, dee ka geemir, giɗuwa, tee ka geemir iŋ neendaw ho gamin ku pey kuuk arro. Ŋu diya raadin ɗo geemir 30 ho ŋu osa gee. Ŋu adin ku Buŋdi, ŋu is biŋka, ŋu ɗapal ho ŋu dela goŋguminco. Ŋu imila gamin kuuk jookumo min ɗo kaƴco kuuk gee bal talin̰ ƴiriy rakki. Ŋu karmiygigɗo aginiyco. 31 Pikirrico bal baati ho ŋu necgitɗo kaawco. Ŋu ello gee ho ŋu tallo amindaw ta geemir. 32 Ŋu ibingit tam seriin ta Buŋdi taat kaawa a gee kuuk ginaag gamin-aŋ, tan̰co-at, illa muutu. Kar iŋ taar-at oki, ŋu goy di ginaag gaminco-aku, ho pey, ŋu ozilaag ŋuur kuuk gina gamin ar ŋuur-aŋku.

2

Ɗukume ka seriin ta Buŋdi

1 Kiŋ kaak gina zin̰ a ki gay ɗukume seriiner, ya ki waa oki, ki ginno botol taat kii imile kaan̰. Paa ko, wiktin taat ki ɗukuma seriin ɗo gem ka pey, bin̰ ka meen̰ji di diyaaciŋ, asaan kiŋ oki gina jookumo ar ŋaara. 2 Gi iban kadar Buŋ ɗukumaaco seriin iŋ botilti ɗo ŋuur kuuk gina gamin kuuk jookum-aku. 3 Kiŋ kaak ɗukuma seriin ɗo geemir ɗo gamin ku jookumo kuuk ŋu giniyo, kar kiŋ meen̰jiŋ oki ginaagu, ki pakira a kii pake min ɗo seriin ta Buŋdi walla ? 4 Selliŋkaw ta Buŋdi taat dakina, ki ginaat bees walla ? Subirruwiy ho dalulluwiy, ki ginaag ar maan kaak maala walla ? Ki ibanno kadar Buŋ ginaaji selliŋkaw a kii ibinin̰ nigin̰jiŋ ho kii jipte goyin̰jiŋ walla ? 5 Kar gay, ɗeŋginan̰ amil lawa ho ki pooc jiptin̰ goyin̰ji. Paa ko, ki meen̰jiŋ di iytu omaayin yaarko ɗo kaan̰ ɗo ƴiriy taat Buŋ yaa gaarin dapin̰koy. Ɗo ƴiriy taar-at, Buŋ yaaco ɗukume seriin ɗo geemir iŋ botilti 6 ho ay gem di, ŋaaji kappiyin hagin ta riy taat ŋa gintu. 7 Ɗo ŋuur kuuk zeeɗa gine selliŋkaw a Buŋ yaaco bere *darjine, horoomine ho goye ka gaasɗo gay, Buŋ yaaco berin̰ goye-aka. 8 Kar gay, gee daarin̰ bariya gamin kuuk galco di, ho ampaa ko, ŋu poociit seen ta Buŋdi, ŋu rasiig ziŋkico ŋu un̰jiy ɗo gamin kuuk iŋ botilcoɗo. Ɗo gee ŋuur-ak, Buŋ yaa paayin dapin̰koy taat ŋa dapin̰iico aale. 9 Ka seener, ɗo ŋuur kuuk gina jookum gay, Buŋ yaa taaɓiyin̰ ko taaɓiye. Taaɓin taar-at yaa gasin̰ ja *Yuudinna, ŋuur kuuk dorit kaaw ta Buŋdi awalle, ho taa gasin̰ ŋuur kuuk Yuudinnaɗo oki. 10 Kar ɗo ŋuur kuuk gina selliŋkaw gay, Buŋ yaaco bere darjine, horoomine ho ŋaaco iye aapiye. Gamin-aŋ, Buŋ yaa berin̰ ja ɗo Yuudinnar, ŋuur kuuk dorit kaaw ta Buŋdi awalle, ho ŋaa berin̰ ɗo ŋuur kuuk Yuudinnaɗo oki. 11 Asaan Buŋ, ŋaar eerro gee.

12 Gee okin̰co kuuk gina zunuubinna ho ibingigɗo *gaanuun kaak Muusa siirtu yaa mate bal seriin taat gaanuun-ak yaaco ɗukume. Kar ŋuur okin̰co kuuk gina zunuubinna ho kuuk ibingig gaanuun gay, ŋuuco ɗukume seriin iŋ gaanuun-aka. 13 Asaan gee kuuk cokiyaag gaanuun iŋ ɗeŋginco di, Buŋ talgigɗo a ŋu goy iŋ botol ɗo uŋji, illa ŋuur kuuk karmiyaaga. 14 Gee kuuk Yuudinnaɗo, ŋuur ibingigɗo gaanuun ka Muusa. Kar sando, ŋu ibingig ɗo gelbinco maan kaak kuuniy iŋ gaanuun. Ampaa ko, werin daarin̰, ŋu giniy maan kaak gaanuun kaawtu, asaan gaanuun-ak goy ɗo gelbinco. 15 Ampa-ak, ŋu gaara kadar maan kaak gaanuun kaawtu-ak, ar Buŋ diyig ɗo gelbinco. Pikirrico oki gaara pa, asaan ya ŋu gina taat jookumo, ta aditco ku maaniico di yaaco diye kaawo. Ho ya ŋu gina taat samaan gay, taar di oki yaa imilin̰co. 16 Gamin okin̰co-aŋ yaa bayne ɗo ƴiriy taat Buŋ yaa ɗukume seriine. Uudin taat nu gaariy Kabarre ta Gala, ɗo ƴiriy taar-at, Buŋ yaa ɗukume seriin iŋ botol ta Iisa Masi ɗo gamin okin̰co kuuk gee cigiltu ɗo gelbinco.

Yuudinna iŋ gaanuun ka Muusa

17 Kar kiŋ kaak kaawa a ki *Yuudin̰ce, ki diya gelbinen̰ ɗo *gaanuundi ho ki ɗapiliy a ki gem ka Buŋdi. 18 Ɗo tan̰jiŋ a ki ibingit taat Buŋ rakiyo ho iŋ ɓilde kaak ki gastu min ɗo gaanuundi, ki iban doɓe taat samaane. 19 Ki tala zin̰ a ki nec ɗaan̰e noolna. Ki pakira a kiŋ portikaw taat yaa ceerin̰ ŋuur kuuk goy ɗo gondikor. 20 Ki pakira a ki nec ɓilde gee kuuk kaƴco ɗibire iŋ ŋuur kuuk ar koogina ɗo imaandi, asaan kiŋ pakira kadar iŋ gaanuun, ki gin ibine kaak taɓ ho iŋ seen ta Buŋdi okintiti. 21 Ansi-ak, kiŋ ɓilda kat gee ku pey, kar maa di ki ɓildigiyɗo zin̰ ka meen̰jiŋ ? Kiŋ di a « dakoŋ kokinenno », kar maa di kiŋ gay kokiniyo ? 22 Kiŋ di a « mitko iŋ daatko, ŋuu kokinenno kara », kar maa di kiŋ gay kokiniy daaɗi ? Kiŋ ƴilaag buŋnay, kar maa di ki kokiniy gamin kuuk ŋu bertu *satkin ɗo geriyco. 23 Kiŋ ɗapilaw ɗo bi ka gaanuun ka Muusa, kar maa di ki karmiygigɗo gaanuun-aka ? Ansi-ak, ki nigiig siŋ ku Buŋdi. 24 Ka seener, ɗo Kitamner, ŋu siir aman : « Ɗo bi kaŋkon di, gee kuuk Yuudinnaɗo nigiy biŋkico iŋ Buŋ. »*

25 Ka seener, Buŋ kaaw a kuu *ɗukume seln̰o yaa gaare kadar ku geen̰ji. Ɗukume ka seln̰ol ŋaar-aŋ samaane ya ku karmiyaag gaanuun. Kar ya ku karmiygigɗo gay, ar ŋu balko ɗukume seln̰o. 26 Kar gay, ɗo gem kaak karmiyaag gaanuun, ya ŋu balji ɗukume seln̰o oki, Buŋ yaa talin̰ ar ŋa ɗukum ko seln̰o. 27 Ka seener, ŋu berkoŋ gaanuun ɗo pisiŋko ho ŋu ɗukumko seln̰o. Kar ya ku karmiygigɗo gaanuun, ŋaar kaak ŋu balji ɗukume seln̰o ho karmiyaaga-ak yaako ɗukume seriine. 28 Asaan Yuudin̰ce kaak taɓ, ŋu ibingigɗo min ɗo gamnay kuuk gee talaagu, ho ɗukume ka seln̰ol kaak taɓ oki, ŋu ibingigɗo min ɗo deley†. 29 Kar Yuudin̰ce kaak taɓ, illa ŋu ibinaag min ɗo gelbiney, ho ɗukume ka seln̰ol kaak taɓ gay, ŋaar maan kaak Ruwwin ta Buŋdi giniy ɗo gelbin ka gemor, yampa, ŋa ŋaarro kaak ŋu siirtu ɗo gaanuundi. Yuudin̰ce kaak taɓ-ak gasɗo ozile min ɗo geemir, illa min ɗo meen̰ji Buŋ.

3

1 Ampa-ak, *Yuudinnaw gay, galilti maa ? Ho ɗukume ka seln̰ol-ak gay, galiliy maa ? 2 Ka seener, galilco dakina ɗo ay maanna. Asaan awalle-ak, Buŋ iyig ja kaawnay ɗo Yuudinnar. 3 Ka seener, Yuudinna daarin̰ bal necin kaaw taat Buŋ kaawiico. Kar gay, taar-an yaaji toɗe ɗo Buŋdi ŋaa necin tan̰ji walla ? 4 Ha’a, toɗaajiɗo ! Ya gee okin̰co kaawa raadine oki, Buŋ, ŋaar gin seene. Ar kaak ŋu siirtu ɗo Kitamner aman :

« Gem kol *Rabbiney, min ɗo kaawon̰ di,

gee ibinaaciŋ a ki ɓaa iŋ botol

ho ɗo wer ka seriiner, kiŋ di nosiraw. »*

5 Naako gaare maman gee daarin̰ pakiriyo. Gee-ak ɗiya aman : « Ka seener, ni jag min botol taat samaane. Kar gay, jaginni-ak gaayaag gee a ŋuu tale waraŋ kadar Buŋ gina ay maan iŋ botiliy. Ya jaginni gaayaag gee, maa di Buŋ yaa paayin dapin̰koy kaani ? » Gee-ak gin botol taat ŋu kaawe ampa walla ? 6 Ha’a, ginno. Ya Buŋ ginno ay maanna iŋ botiliy-ak, maman ŋaa gedire ɗukume seriine ɗo gee ku duniiner okin̰co ?

7 Kar gem ka pey yaa ɗiye aman : « Ka seener, nu raade. Kar gay, raadindu-ak gaayaag gee a ŋuu talin waraŋ seen ta Buŋdi. Ampaa ko, gee yaa ozilin̰ji gaay iŋ gaayo. Kar ya raadindu-ak kat n̰aamaag gee ŋu oziliy Buŋ, maa di, seriin ta Buŋdi yaan obindu ar gem kaak gin zunuubinna ? » 8 Kar ya kaaw-an kat samaane gay, maa di gi kaawiyɗo aman : « Gininte gamin kuuk samaanno a ŋuur kuuk samaane yaa amile minninco ? » Ka seener, gee daarin̰ osaan a nu meendu kat kaaw pa. Kar sando, ŋu raada di. Gee-ak, illa ŋuu gasin tan̰co.

Ginno gem kaak ɓaa iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi

9 Iŋ taar-an gay, gii kaawe pey maa ? Ginte *Yuudinna, gi pakgig gee ku pey walla ? Ha’a, pakgigɗo. Nu gaarko min awalle kadar gee okin̰co un̰je kaƴco ɗo zunuubinnar, kuuk Yuudinna iŋ kuuk Yuudinnaɗo oki. 10 Ar kaak ŋu siirtu ɗo Kitamner aman :

« Ginno gem kaak ɓaa iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi,

yoo rakki oki ginno.

11 Ginno gem kaak gin pikirre ta taɓ.

Ginno gem kaak bariya botol ta Buŋdi.

12 Gee okin̰co amil min botol taat samaane

ho okin̰co, pikirrico jag min seen ta Buŋdi.

Ginno gem kaak gina selliŋkaw, yoo rakki oki ginno.†

13 Gee-ak, kaawin kuuk amila min ɗo korkorin̰co‡ iya muutu.

Lesisco imila kaawin ku caaciyindi

ho biŋkico gay amila kaawin kuuk ar kop ta aalol.§

14 Min biŋkico-ak, amila suruupine iŋ kaawin ku ƴuutu.*

15 Iŋ asin̰co kuuk caway-ak, ŋu gaɗgiy dee gee.

16 Ɗo ay botol taat ŋu aaɗiy-at, ŋu iya taaɓine iŋ nige ka werdi.

17 Ŋu bal ibinin botol ta aapiyer.†

18 Ŋu ginno kolaw bat ɗo Buŋdi. »‡

19 Sando, gi iban kadar kaawin okin̰co kuuk ŋu siirtu ɗo *gaanuundi, ŋu siirig ɗo ŋuur kuuk gaanuun goy ɗo kaƴco. Paa kat, yoo gemo gasiyɗo botol taat ŋaa imile kaay. Seriin ta Buŋdi yaa obin̰ gee ku duniiner okin̰co, asaan okin̰co, ŋu nig ɗo uŋji. 20 Ansi-ak, Buŋ talaaɗo gemo a ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji asaan ŋa karmiyaag gaanuun. Ka seener gay, gaanuun-ak, illa ŋa gaayaag gee a ŋu ibinin̰ zunuubinnico.

Buŋ giniig gee goyiy iŋ botol ɗo uŋji iŋ imaan

21 Kar diŋ gay, Buŋ gaarte maman ŋa giniite gi goyiy iŋ botol ɗo uŋji. Ŋa giniite ansi-ak, ŋa balte gininte iŋ botol ta gaanuundi. Taar-an ar kaak gaanuun ka Muusa iŋ nabiinna kaawit ko min awalle. 22 Buŋ ginaag gee goyiy iŋ botol ɗo uŋji ɗo bi ka imaanco taat ɗo Iisa Masi. Ŋa giniy ampa-ak ɗo gee okin̰co kuuk aamin iŋ ŋaara. Gee okin̰co, ŋuur sawa di, 23 asaan okin̰co, ŋu gin zunuubinna, ho okin̰co, ɗatikco ɗukum iŋ Buŋ ka *darjiner. 24 Kar Buŋ gay, iŋ barkiney, ŋa ginaag gee goyiy iŋ botol ɗo uŋji, bal kapuune, iŋ jile kaak Iisa Masi jiliig gee min ɗo zunuubinnico. 25-26 Ar tamga kaak ŋu beriy *satkine ɗo saamiye ka zunuubinnar, Buŋ berig Iisa a ŋuur kuuk aamin iŋ ŋaara yaa gase saamiye ka zunuubinnico. Ampaa ko, Buŋ gaartu a ŋa ginaag ay maanna iŋ botiliy. Awalle, ŋa gin riy iŋ botilti wiktin taat ŋa ictu subirraw ho ŋa rasig gee kuuk gin zunuubinna bal seriine. Diŋ gay, Buŋ gaaraat pey riyoy taat iŋ botilti ho ŋa ginaag ŋaar kaak obit imaan taat ɗo Iisa Masi yaa goye iŋ botol ɗo uŋji.

27 Ampa-ak gay, waa kaak yaa ɗapile ? Ginno yoo waanna ! Waan ɗapiliyɗo-ak, asaan taat tiyaw ɗo uŋji ka Buŋdi-at, ta riyɗo taat gi giniyo, kar gay, illa imaan taat gi aaminiyo. 28 Maan kaak naa kaawe-aŋ ko kaak ni kaawiy ɗo geemir : gem kaak goy iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi, goy iŋ botol ta imaan, yampa, ŋa goyɗo ɗo saan taat ŋa karmiyaag gaanuun. 29 Buŋ, ŋaar ka *Yuudinnar di walla ? Ha’a, ŋaar Buŋ ka gee okin̰co, kuuk Yuudinna iŋ kuuk Yuudinnaɗo oki. 30 Asaan Buŋ, ŋaar rakki di, ho gee kuuk Yuudinna, ŋa ginaag a ŋuu goye iŋ botol ɗo uŋji ɗo saan ta imaanco, ho kuuk Yuudinnaɗo oki, ŋa ginaag a ŋuu goye iŋ botol-ak ɗo saan ta imaanco. 31 Ya ni kaawa pa-ak, ni talaag gaanuun ar maan kaak maala walla ? Ha’a, talgigɗo ! Kar seener, ni talaag gaanuun ar kaak Buŋ taliiga.

4

Maan kaak Ibraayim gaariyo

1 Pakiroŋ ɗo goyin̰ji ka tatte Ibraayim. Maa kaak asji ? Gii kaawe kat maa ɗo bi kan̰ji ? 2 Buŋ ginig a ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji. Ya ŋa ginig ɗo bi ka riy taat ŋa giniyo, zer ŋa gin botol taat ŋaa ɗapile. Kar ɗo uŋji ka Buŋdi gay, ŋa ginno botol taat ŋaa ɗapile. 3 Ka seener, Kitamne kaaw aman : « Ibraayim, ŋaar diy gelbiney iŋ Buŋ. Ɗo bi ka imaanji-at ko, Buŋ taliig a ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji. »* 4 Ka seener, gem kaak gina riyo, ŋu kappiyaaji. Maan kaak ŋu kappiyiiji-ak, ŋaar bere ka maalanno, ŋaar maan kaak waaliyaaga. 5 Ŋa Buŋ kat ginaag gay zunuubinnar, ŋu goyiy iŋ botol ɗo uŋji. Pa-ak, gem kaak bal gine riyo ho kaak aamin iŋ ŋaara, ɗo bi ka imaanji-ata, Buŋ talaag a ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji. 6 Ɗo bi ka gee kuuk bal gine riyo ho Buŋ taliig a ŋu goy iŋ botol-ak, sultan Dawuud kaaw paa ɗo bi ka barkin taat Buŋ beriico aman :

7 « Galal ɗo ŋuur kuuk Buŋ saamiycog zunuubinnico

ho nigin̰co sa, ŋa imilcog tak-tak !

8 Galal ɗo gem kaak *Rabbin Buŋ talaag zunuubinnay

ar ŋu ginno ɗo kaay ka meen̰ji gem-aka ! »†

9 Barkin-at, taar ɗo *Yuudinnar di walla ? Ha’a, gee kuuk Yuudinnaɗo oki yaa aaciye ɗo barkin-ata. Uudin taat ni kaawtu ɗak ko awalle, ɗo bi ka imaanji, Buŋ taliig Ibraayim a ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji. 10 Wiktin taat Buŋ taliig a ŋa goy iŋ botol-ak, ŋu *ɗukumji ko seln̰o walla ? Ha’a, ɗo wiktin taar-at, ŋu balji ɗukume misa ! 11 Ba aaro, Buŋ kaawji a ŋaa ɗukume seln̰o. Ŋaar-aŋ maan kaak gaara kadar ɗo bi ka imaanji, ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji min ŋa bal ɗukume misa seln̰o. Ampaa ko, Ibraayim kuuniytu tacco ka gee okin̰co kuuk aamine bal ɗukume ka seln̰ol. Gee-ak, ɗo bi ka imaanco-at, ŋuur oki, Buŋ taliig a ŋu goy iŋ botol ɗo uŋji. 12 Ŋa tacco oki ka ŋuur kuuk, ya ŋu ɗukum seln̰o oki, ŋu ic botol ta imaandi. Gee ŋuur-ak, goy iŋ imaanco ar tatte Ibraayim min ŋa bal ɗukume seln̰o.

Goye kaak iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi

13 Buŋ kaawji ɗo Ibraayim ho ɗo koogin ku kooginay a ŋaaco berin duniin loco. Ya Buŋ kaawji ampa-ak, ŋa balji kaawe ɗo bi ka karaaminey taat ŋa karmiya *gaanuun. Ŋa kaawiiji pa-ak, asaan ɗo bi ka imaanji, ŋa taliig a ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji. 14 Ya gee kuuk karmiyaag gaanuun keeco di yaa gasin taat Buŋ kaawtu-at, gee kuuk aamin ɗo Buŋdi-ak, imaanco yaa gine maan ka maala ho maan kaak Buŋ kaawtu a ŋaaco bere-ak oki, ŋaar bal baay. 15 Ka seener, gaanuun-ak iya dapin̰ko ta Buŋdi ɗo geemir. Kar ɗo wer kaak gaanuun ginno gay, ginno n̰epiɗe ka gaanuundi oki.

16 Ɗo bi ŋaar-ak ko, maan kaak Buŋ kaawtu a ŋaa bere-ak, ŋa kaawig ɗo ŋuur kuuk aamin loci a ŋuu ibine ɗo kaƴco kadar Buŋ beraag maanna-ak maala bal kapuune ɗo koogin ku Ibraayim okin̰co ɗo saan ta imaanco. Ŋa kaawaag maanna-ak ɗo ŋuur kuuk aaɗa gaanuun ho ŋa kaawaag oki ɗo ŋuur kuuk aamina ɗo Buŋdi ar Ibraayim, ŋaar tatte okinte. 17 Uudin taat Kitamne kaawtu aman : « Nu ginin̰ciŋ tacco ka gee ku darrinay dakina. »‡ Ŋa aamin iŋ Buŋ ho diŋ ŋa goy ar tatte ɗo uŋji. Buŋ-ak, ŋaar ko kaak nooyaag gee ho iŋ kaawoy di, ŋa kilgiyiig gamin kuuk ginno awalle. 18 Ibraayim diy gelbiney iŋ maan kaak Buŋ kaawtu ho ŋa aamin loci. Ɗo wiktin taar-at, gee gay pakira a wal ŋa ginno botol taat ŋaa gasin̰ maan kaak ŋa eriy min ɗo Buŋdi. Ɗo bi ka imaanji-at ko, ŋa gintu tacco ka tamba dakina uudin taat Buŋ kaawiiji aman : « Kooginan̰ asa gine dakin aale. »§ 19 Min Buŋ kaawiiji pa-ak, Ibraayim iban kadar ŋa zaɓ ko ho daaciy Zaara oki mogina. Kar wiktin taat elginay gaay ko nece miya, ŋa ob di tirit ɗo imaan. 20 Ɗo maan kaak Buŋ kaawiiji a ŋaaji bere-ak, imaanji bal arme. Kar gay, imaanji-at berji gudurre ho ŋa deltu barkin ɗo Buŋdi. 21 Ŋa iban ɗo kaay kadar Buŋ gin gudurre taat ŋaa necin kaawoy. 22 Ɗo bi ŋaar-ak ko, Buŋ talig Ibraayim a ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji. 23 Wiktin taat ŋu kaawtu ɗo Kitamner aman : « Buŋ talig a ŋa goy iŋ botol », ŋu bal kaawe ɗo Ibraayim keeji di. 24 Kar gay, ta lote oki. Asaan ɗo bi ka imaante, Buŋ talaate a gi goy iŋ botol ɗo uŋji. Ka seener, gi diy gelbinte iŋ ŋaar kaak nooyig Rabbinte Iisa min ɗo muuti. 25 Ɗo bi ka zunuubinnite, Buŋ berig Iisa ɗo pise ka geemir a ŋuu deen̰ji ho ŋa nooyig min ɗo muuti a Buŋ yaate gininte gii goye iŋ botol ɗo uŋji.

5

Jile kaak Iisa Masi jiliite

1 Ansii ko, Buŋ gininte gi goyiy iŋ botol ɗo uŋji ɗo bi ka imaante, ho ɗo saan ta *Rabbinte Iisa Masi ko, diŋ gi goyiy ɗo aapiyer iŋ Buŋ. 2 Iŋ Iisa ho ɗo bi ka imaante, gi gin botol gii gase barkin min ɗo Buŋdi, ho gi obtu tirit ɗo barkin-ata. Ho maan kaak yaate ale gala-ak, ŋa diye kaak gi diytu gelbinte a gii gase hagin ta *darjin ta Buŋdi. 3 Min kaatiya, ya taaɓin gasinte oki, galte, asaan gi iban kadar taaɓin-at gaayaate gi iciy subirraw. 4 Ho ya gi ic subirraw, ta gaayaate gi goyiy bombo ɗo gecindi. Kar ya gi goy bombo ɗo gecindi-ak, ta gaayaate gi eriy iŋ gelbin rakki taat Buŋ kaawtu. 5 Ho ere kaak gi eriy-ak kacaatenno, asaan iŋ Ruwwiney taat ŋa beriite, Buŋ gaarte kadar ŋa elgiite dakina.

6 Ka seener, ɗo wiktin taat gi gedarro imile kaƴte, Iisa Masi mat ɗo bi ka gay zunuubinnar. Muutuy-at, taar ɗo wiktin taat Buŋ diytu. 7 Ɗo duniiner, gi iban kadar gee sooɗ di yaa ooye muutu ɗo gaaƴ ta gem ka pey. Akuun yaa goyen di gee kuuk yaa ooye mate ɗo gaaƴ ta ŋaar kaak ɓaa iŋ botol wala kaak sellen̰. 8 Kar Buŋ gay gaarte maman ŋa elgiite : wiktin taat gi goy misa gay zunuubinnar, Iisa Masi astu mat ɗo saan tante. 9 Iŋ muutuy taat ŋa mattu ɗo saan tante, diŋ Buŋ ginaate a gi goy iŋ botol ɗo uŋji. Ansi-ak, ibininte tak kadar Iisa Masi yaate jilinte min ɗo dapin̰ko ta Buŋdi. 10 Awalle, wiktin taat gi goy misa adin ku Buŋdi, Buŋ amrinte iŋ meen̰ji iŋ botol ta muut ta Roŋji Iisa Masi. Ka seener, ya ŋa amrinte iŋ muut ta Roŋji-at, gi iban tak kadar ŋaate jilinte oki iŋ nooyin̰ji. 11 Min kaatiya, gi aaciyaw ɗo uŋji ka Buŋdi ɗo saan ta Rabbinte Iisa Masi kaak diŋ amrinte iŋ Buŋ.

Tatte Aadum iŋ Rabbinte Iisa Masi

12 Iŋ botol ta gem rakki di, zunuubinna un̰jitu ɗo duniiner. Zunuubinna un̰je iŋ gem kaak ŋu kolaag Aadum ho zunuubinna-ak iya muutu. Muut-at astu ɗo gee okin̰co, asaan gee okin̰co gin zunuubinna. 13 Ka seener, min Buŋ bal berin̰ misa *gaanuun ɗo Muusa, zunuubinna goy ko ɗo duniiner. Kar gay, uudin taat gaanuun-ak ginno misa, Buŋ talaag zunuubinna-ak ar ŋu ginno ɗo kaay ka gemor. 14 Sando, min wiktin ta Aadum yoo ta Muusa, muut diyco pise ɗo gee okin̰co. Aadum, ŋaar pooc karmiyin taat Buŋ kaawiiji. Kar muut gay, taar diyco pise yoo ɗo ŋuur kuuk zunuubinnico sawaɗo iŋ ku Aadum.

Aadum gaara ŋaar kaak as ba aaro, ŋaar ko Iisa Masi. 15 Kar gay, barkin taat Buŋ beriy bal kapuune, taar pakgig nige ka Aadum serek. Ka seener, ɗo bi ka nige ka gem rakki di, gee dakina mattu. Kar gay, bere kaak Buŋ beriite iŋ gem rakki di-ak, pakgig serek. Bere-ak, Buŋ berig iŋ Iisa Masi bal kapuune ho ta oyaw ɗo gee dakina. 16 Taloŋ kat maan kaak nige ka gem rakki iytu ho maan kaak barkin ta Buŋdi iytu ! Ka seener, seriin taat oba gee astu ɗo duniiner iŋ nige ka gem rakki di ho ta obiig gee dakina. Kar barkin ta Buŋdi gay, iŋ nige kaak gee nigtu dakin-ak oki, ta iyaag gee dakina a ŋuu goye iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi. 17 Ka seener, ya iŋ gem rakki di ho iŋ nigin̰ji kaak rakki di, muut diytu pise ɗo gee ku duniiner, ibininte oki tak ɗo kaƴte kadar iŋ Iisa Masi kaak rakki di, gi gasiy bere ho iŋ barkine min ɗo Buŋdi, taat pakgig gamin okin̰co. Bere-ak, ŋaar ko Buŋ giniite gi goyiy iŋ botol ɗo uŋji. Paa ko, gii gase goye kaak taɓ ho gii hokumiye iŋ ŋaara.

18 Ansii ko, uudin taat nige ka gem rakki di iyaag gee okin̰co a seriin ta Buŋdi yaa obin̰co, ampaa di oki, iŋ riy taat iŋ botol ta gem rakki di gintu, gee okin̰co nec imile kaƴco min ɗo seriiner ho ŋuu gase goye kaak taɓ. 19 Gem rakki di pooc karmiyin taat Buŋ kaawiiji ho gee dakina un̰jitu ɗo zunuubinnar, ampaa di oki, gem rakki di ooy karmiyit taat Buŋ kaawiiji ho gee dakina Buŋ giniig ŋu goyiy iŋ botol ɗo uŋji.

20 Min Buŋ berig gaanuun ɗo Muusa, zunuubinna ku geemir gaaya gaayen di. Kar ɗo wer kaak zunuubinna gaaya gaayen di gay, barkin ta Buŋdi oki goy dakin dakina pakgigu. 21 Awalle, zunuubinna gaara gudurrico iŋ muutu. Kar diŋ gay, iŋ *Rabbinte Iisa Masi, barkin ta Buŋdi gaara gudurriti iŋ gine kaak Buŋ giniite gi goyiy iŋ botol ɗo uŋji ho iŋ ŋaar ko, gii gase goye ka gaasɗo.

6

Barkin ta Buŋdi imilinte min ɗo zunuubinnar

1 Ŋaar-ak, gii kaaweŋ kat maa ? Gee daarin̰ kaawa a guna ŋuu gine zunuubinna, paa kat, barkin ta Buŋdi yaa gine dakin gaay iŋ gaayo. Kaaw-at ɗo botilti walla ? 2 Ha’a, ta ɗo botiltiɗo ! Ya gi pakira ɗo zunuubinnar, gi ar gee kuuk mate, ho paa kat, zunuubinna gediraaɗo ŋuute diye pise. Iŋ taar-an gay, maman gii un̰je pey kaƴte ɗo gine ka zunuubinnar ? 3 Ku ibanno kadar ginte okinte kuuk ŋu *batiziyinte, gi n̰um iŋ Iisa Masi ho ansi-ak, gi n̰um iŋ muutuy oki. 4 Iŋ batem-ak, ar gi mate ho ŋu tiisinte iŋ ŋaara. Paa kat, ar kaak Tatte Buŋ nooyig Iisa Masi iŋ gudurre ta *darjiney, ginte oki, gii goye goye kaak marbinto.

5 Ka seener, ya gi n̰um iŋ Iisa Masi iŋ muut ar tan̰ji, gii n̰ume oki iŋ ŋaara iŋ nooye kaak ar kan̰ji. 6 Ibininte tak kadar goyinte kaak awalle-ak, ŋu ɗooɗig ka etor iŋ Iisa Masi. Paa kat, goye ŋaar-ak idtu jot ho gi giniyɗo pey ɓerrin ku zunuubinnar. 7 Gi giniyɗo pey ɓerrina-ak, asaan gem kaak mate, ŋaar imil ko kaay min ɗo gudurre ta zunuubinnar. 8 Sando, ya gi mat iŋ Iisa Masi, gi iban ko tak kadar gii goye oki iŋ ŋaara. 9 Gi iban oki kadar Buŋ nooyig Iisa Masi min ɗo muuti ho ŋa mataaɗo pey tak-tak. Muut bal gine pey gudurre loci. 10 Asaan muutuy-at, taar mena rakki di gaasiititi ɗo bi ka zunuubinnar. Kar diŋ gay, ŋa goya, ho goyin̰ji-ak, ŋaar ɗo Buŋdi. 11 Ampa-ak, kuŋko oki, ɗo uŋco ka zunuubinnar, taloŋ ziŋkiko ar ku mate, ho ɗo uŋji ka Buŋdi, taloŋ ziŋkiko ar ku goy mento iŋ n̰ume kaak ku n̰umtu iŋ Iisa Masi.

12 Ŋaar-ak, dakoŋ rasenno zunuubinna yaaco gedire ɗo ziŋkiko kuuk goy ku muuti di. Dakoŋ ooyenno ŋuuko n̰aamiŋko kuu aaɗe galal ta ziŋkikon di. 13 Dakoŋ berenno ziŋkiko ɗo zunuubinnar a *Seetanne yaa gine iŋ ŋuur gamin kuuk iŋ botilcoɗo. Kuŋ ar gee kuuk mate ho diŋ goy mento. Ampa-ak, beroŋ ziŋkiko ɗo Buŋdi a Buŋ yaa gine iŋ ŋuur ay maanna iŋ botiliy. 14 Ŋaar-ak, zunuubinna gediraakonno pey, asaan *gaanuun goyɗo pey ɗo kaƴko, kar gay, ku goy ɗo barkin ta Buŋdi.

Gine ka riyor kaak iŋ botiliy

15 Iŋ taar-an gay, gi kaawe pey maa ? Ya gaanuun goyɗo ɗo kaƴte ho gi goy ɗo barkin ta Buŋdi, ŋaar-aŋ maan kaak beraate botol gii gine zunuubinna walla ? Ha’a, ginno ! 16 Ku ibanno ga ? Ya ku ooy waan yaa goye kaako a kuu karmiyin̰ji ar ɓerrinay, kuu gine ɓerrinay ku taɓ ku ŋaar kaak ku karmiyiyo. Ya ku karmiya zunuubinna kuuk iyaako ɗo muuti, kuu gine ɓerrinco, ho ya ku karmiya Buŋ kaak yaako giniŋko kuu goye iŋ botol ɗo uŋji, kuu gine oki ɓerrinay. 17 Ŋaar-ak, ozilinteŋ Buŋ, asaan awalle kuŋ ɓerrina ku zunuubinnar ho diŋ gay, ku obig ɓilde kaak ŋu ɓildiŋko iŋ gelbin rakki. 18 Diŋ Buŋ imiliŋko min ɗo zunuubinnar ho ku gin ko ɓerrin kun̰ji a kuu gine riy taat iŋ botilti. 19 Nu kaawaako iŋ kaawin ku gamin kuuk kuuniya ɗo duniiner di, asaan pikirriko, taar ta geemir di. Awalle, ku ber ziŋkiko okin̰co a kuu gine ɓerrin ku gamin kuuk *cawarro ho kuuk iŋ botilcoɗo. Gamin-ak imilig gee min botol ta taɓ. Kar diŋ gay, beroŋ ziŋkiko okin̰co a kuu gine ɓerrin ku Buŋdi. Paa kat, kuu gedire gine riy taat iŋ botilti ho kuu gedire goye cawar ɗo uŋji.

20 Wiktin taat ku goyiy misa ɓerrin ku zunuubinnar, isgikonno taat kuu gine riy taat iŋ botilti. 21 Kar diŋ gay, gamin ku sokan̰ kuuk ku gintu awalle-ak iyko maa biidira ? Gamin-aŋ bal iye maanna, illa muutu. 22 Kar diŋ gay, Buŋ imiliŋko min ɗo zunuubinnar, ku gin ko ɓerrin kun̰ji. Ansii ko, kuu goye *cawar ɗo uŋji ka Buŋdi ho kuu gase goye ka gaasɗo. 23 Ka seener, gem kaak gina zunuubinna, maan kaak ŋuuji kappiye-ak, illa muutu. Kar bere kaak Buŋ beriite maalaŋ gay, ŋaar goye ka gaasɗo iŋ n̰ume kaak gi n̰umtu iŋ *Rabbinte Iisa Masi.

7

Taaƴiika ɗo bi ka gaanuundi

1 Gem kol siŋtay, ku ibingig ko maan kaak naako kaawe-aŋka, asaan ku ibingig *gaanuun ka Muusa. Gaanuun-ak goy ɗo kaay ka gemor, illa ya gem-ak goy misa iŋ odinay. 2 Ŋaar-ak, ya daatik ob mitko, illa taa goye iŋ mitti-aka nam menuwiy yaa gaase ar kaak gaanuun kaawtu. Kar ya mitti kat mat gay, ta imil kaati min ɗo gaanuun kaak kaawa ɗo bi ka obindi. 3 Yampa, ya mitti-ak goy misa iŋ odinay ho ta ob mitik ka pey, ɗo uŋji ka Buŋdi-ak, ar ta kokina miday kara. Kar ya mitti-ak mat gay, ta imil kaati min ɗo gaanuundi. Ya ta raka obe ka pey oki, ta bal nige maanna. 4 Gem kol siŋtay, taŋko oki pa. Iŋ muut taat ku mattu iŋ Iisa Masi, kuŋko oki, ɗo uŋji ka gaanuun ar ku mate. Kar diŋ gay, ku kuuniy geen̰ji ku gem ka pey, ŋaar kaak Buŋ nooyig min ɗo muuti. Paa kat, gii gine gamin kuuk Buŋ rakiyo. 5 Ka seener, awalle, ɗo wiktin taat gi teet duniin ar kaak gi rakiy di-ak, ŋa gaanuun ko gaarteŋ zunuubinna. Kar min galal ta ziŋkite talig zunuubinna-ak gay, ta n̰aamaate a gi ginin̰co ho zunuubinna-ak iyiite illa ɗo muuti. 6 Kar diŋ gay, iŋ muut taat gi mattu iŋ Iisa Masi, Buŋ imilinte min ɗo gaanuun kaak obinte ar gi gay daŋaayner. Buŋ imilinte-ak a gii gedire gine riy taat marbinto iŋ gudurre ta Ruwwiney. Yampa, riy-at, gi ginaatɗo ar awalle iŋ karaamin ta gaanuun ka Muusa.

Gaanuun ho iŋ zunuubinna

7 Ŋaar-ak, gii kaawe kat maa ? Gaanuun iŋ zunuubinna, ŋuur rakki walla ? Ha’a, ŋu rakkiɗo ! Kar gay, iŋ botol ta gaanuun ko, nu ibiniig zunuubinna. Ka seener gay, ya gaanuun dakdu kaawɗo aman : « Dak elenno maan ka gijiŋ »*, ta-aŋ, nu bal ibine baay ta nige ka ele ŋaar-aŋka. 8 Kar gay, min gaanuun gaardu pa-ak, zunuubinna gastu botol taat ŋu un̰jiidu ɗo gelbiner iŋ ay ele ka gamin ku geemir. Yampa, ya gaanuun ginno-ak, zunuubinna, ŋuur ar maan kaak mate. 9 Awalle, min nu ibingigɗo misa gaanuun-ak, nu goy mento. Kar min nu ibiniig gaanuun-ak gay, zunuubinna teestu gine riyco 10 ho nu rawtitu zir. Ansii ko, gaanuun kaak zer yaan iyiindu ɗo goye ka gaasɗo-ak, diŋ ŋa iyin ɗo muuti. 11 Asaan min nu ibiniig gaanuun-ak ko, zunuubinna gastu botol taat ŋu caaciyintu ho ŋu iyin ɗo muuti. 12 Ansi-ak, gaanuun, ŋaar taɓ ho kaaw taat amila minniney oki, taar taɓ, ta ɗo botilti ho ta samaane.

13 Pa-ak, maan kaak samaane kat iyintu ɗo muuti walla ? Ha’a, ŋa ŋaarro ! Maan kaak iyin ɗo muut-ak, illa zunuubinna. Kar gay, zunuubinna ic maan kaak samaan-ak ko, ŋu iyiidu muutu. Ka seener, iŋ kaawin kuuk amila min ɗo gaanuundi, gee ibiniy baaco ta zunuubinnar ho ŋu ibiniy oki waraŋ kadar zunuubinna, ŋuur samaanno tak-tak.

Zunuubinna kuuk goy ɗo zi ka gemor

14 Ka seener, gi iban kadar *gaanuun, ŋaar asa min Ruwwin ta Buŋdi. Kar nun gay, zir, ŋaar ka gemor di ho ŋa ginno gudurre. Zir-aŋ ar ŋu gidiyiig ɓerre ka zunuubinnar. 15 Ka seener, nu ibanno baay ta maan kaak nu giniyo. Nu gingigɗo maan kaak nu rakiy gine. Kar maan kaak nu ƴilaag gay, nu ginaaga. 16 Kar ya nun kat gina maan kaak nu rakaaɗo a naa ginin̰ji gay, ŋaar-ak, nu ooy iŋ taat gaanuun kaawiyo ho nu ibin kadar gaanuun, ŋaar samaane. 17 Ŋaar-ak, maan kaak samaanno-ak, ŋa nununno kat ginaaga. Kar gay, ŋu zunuubinna kuuk goy ɗo zir. 18 Asaan nu iban kadar maan kaak samaane goyɗo iŋ nunu, ŋa ginno ɗo zir kaak ar ka geemir di. Ka seener, nu gin niyin taat naa gine taat samaane, kar gay, nu gedarro. 19 Nu gingigɗo maan kaak samaan nu rakiy gine. Kar maan kaak samaanno nu rakaaɗo ginin̰ji gay, nu ginaaga. 20 Ya nun kat gina maan kaak nu rakaaɗo-ak, ŋa nununno kat ginaaga. Kar gay, ŋu zunuubinna kuuk goy ɗo zir.

21 Ɗo goyindu, nu tala maan asgiydu : ɗo wiktin taat nu raka gine taat samaane, taat samaanno gay asgiydu melen̰. 22 Ka seener, ɗo gelbiner, nu elgig gaanuun ka Buŋdi. 23 Kar gay, nu tala kadar gaanuun ka pey goy ɗo zir ho ŋa taasin̰aag ŋaar kaak nu ibiniy ɗo kaar kadar ŋa samaane. Gaanuun kaak goy ɗo zir-aŋ ginintu ar nu ɓerre ka gaanuun ka zunuubinna kuuk goy ɗo zir. 24-25 Taloŋ nun kaak aminda-aŋka ! Ɗo pikirrer, nu ɓerre ka Buŋdi ho nu ooy naa aaɗin taat gaanuunji kaawtu. Kar zir gay n̰aamiin a illa naa aaɗe taat zunuubinna rakiy di. Waa kat yaan jilindu min ɗo maan kaak iyaan ɗo muut-aŋka ? Waan kaak yaan jilindu-ak, illa Buŋ, iŋ botol ta *Rabbinte Iisa Masi. Ozilinteŋ siŋji !

8

Goye kaak marbinto iŋ Ruwwin ta Buŋdi

1 Ampaa ko, diŋ seriin ta Buŋdi obaagɗo tak-tak ŋuur kuuk n̰um iŋ Iisa Masi.* 2 Ka seener, *gaanuun ka Ruwwin ta Buŋdi, ŋaar beraate goye kaak taɓ iŋ n̰ume kaak gi n̰umtu iŋ Iisa Masi ho ŋaa jiliite min gaanuun ka zunuubinnar ho min ɗo muuti. 3 Maan kaak gaanuun ka Muusa bal gedire ginin̰ji, Buŋ gay ginga. Gaanuun bal gedire ginin̰ji asaan ziŋka ku geemir, gudurrico sooɗa. Kar Buŋ gay n̰aamig Roŋji ka meen̰ji. Ŋa n̰aamig iŋ zi kaak ar ziŋka ku gee kuuk gina zunuubinna. Ampaa ko, ŋa idiit gudurre ta zunuubinnar taat gina riyti ɗo ziŋka ku geemir. 4 Buŋ gintu pa-ak a maan kaak gaanuun kaawtu yaa ase tak ɗo weriy. Maanna-ak yaa ase ɗo weriy iŋ ginte kuuk jaawɗo ar kaak gi rakiy di, kar gay, kuuk jaawa ar kaak Ruwwin ta Buŋdi rakiyo. 5 Ka seener, ŋuur kuuk gina taat ziŋkico rakiy di-ak, ŋuur diyaat pikirrico illa ɗo galal ta ziŋkico. Kar ŋuur kuuk gina taat Ruwwin ta Buŋdi rakiy gay, ŋuur diyaat pikirrico ɗo maan kaak kuuniya iŋ Ruwwin ta Buŋdi. 6 Ŋuur kuuk diyaat pikirrico ɗo galal ta ziŋkico-ak, ŋuur ku muuti. Kar ŋuur kuuk diyaat pikirrico ɗo Ruwwin ta Buŋdi gay, Buŋ yaaco bere goye ho ŋaaco iye aapiye. 7 Ka seener, ŋuur kuuk diyaat pikirrico ɗo taat ziŋkico rakiy-ak, ŋuur adin ku Buŋdi. Pikirre ta ziŋkar-at, taar iygigɗo gee ŋuu karmiyin̰ gaanuun ka Buŋdi ho ta gedarro iyin̰co a ŋuu karmiyin̰ji oki. 8 Ŋuur kuuk aaɗaat pikirre ta ziŋka ku maaniico di-ak, ŋu gediraaɗo yaaji bere galal ɗo Buŋdi.

9 Kar kuŋ gay bal diyin pikirriko ɗo galal ta ziŋka ku maaniiko-ata, ku diyit iŋ taat Ruwwin ta Buŋdi rakiyo, asaan Ruwwin-at goy ɗo gelbinko. Ka seener, gem kaak ginno Ruwwin ta Iisa Masi ɗo gelbiney-ak, ŋaar ka Iisa Masiɗo. 10 Ya Iisa Masi goy ɗo gelbinko oki, ziŋkiko, ŋuur yaa mate ɗo bi ka zunuubinnar. Kar gay, Ruwwin ta Buŋdi yaako bere goye asaan Buŋ talaako kadar ku goy iŋ botol ɗo uŋji. 11 Kar ya Ruwwin ta Buŋ kaak nooyig Iisa Masi min ɗo muuti kat goy ɗo gelbinko, ŋaar-ak, kuu ibine ɗo kaƴko kadar kuŋko oki, ŋaako bere goye. Ka seener, ɗo ziŋkiko ku muut-aku, ku iban kadar ŋaar kaak nooyig Iisa Masi-ak yaaco bere goye iŋ gudurre ta Ruwwiney.

12 Gem kol siŋtay, ampa-ak ar gi gin ɗaana. Kar ɗaana-at gay, gii kappiyin ɗo waa ? Gii kappiyin iŋ goye kaak gi goyiy ɗo galal ta ziŋkite walla ? Ha’a. 13 Asaan ya ku goy ɗo galal ta ziŋkikon di, ŋaar-ak, ku goy ku muuti. Kar gay, ya iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi, ku rasig tak-tak gamin kuuk jookumo kuuk bera galal ta ziŋkiko, kuu gase goye. 14 Ŋuur kuuk ooy aaɗa botol taat Ruwwin ta Buŋdi gaariico, ŋuur-ak koogin ku Buŋdi. 15 Ka seener, Ruwwin taat Buŋ beriiko-at, taar gingikonno ɓerrina kuuk goy pey iŋ koluwco. Kar gay, Ruwwin-at ginaako koogin ku Buŋdi ho ampa-ak, gi nec kolin̰ Buŋ aman : « Baaba ! Tanni ! » 16 Ta meenti Ruwwin ta Buŋdi ko gaaraate kadar gi koogin ku Buŋdi. Ampaa ko, gi ibiniy ɗo kaƴte kadar gi kooginay. 17 Ka seener, gi kooginay. Pa-ak, gii gasin̰ oki gamin kuuk Buŋ dummiytu a ŋaa ɗeeɗe ɗo geen̰ji. Gamin-ak, gii gasin̰ sawa iŋ Iisa Masi, asaan ya gi taaɓiya iŋ ŋaara, gii un̰je oki iŋ ŋaara ɗo *darjiney.

Darjin taat yaa ase

18 Ɗo tanto, taaɓin taat gi aawiy ɗo menuwir-an, taar sooɗ di ya gi tala *darjin taat Buŋ yaate bayne. 19 Gamin okin̰co kuuk Buŋ kilgiytu era iŋ niyin rakki ƴiriy taat Buŋ yaa gaarin̰ kooginay. 20 Ka seener, gamin kuuk Buŋ kilgiytu-ak gal ɗo pise ka maan kaak gin gudurre ho ŋa bal baay. Ŋaar-ak, iŋ niyin ta maaniicoɗo, ta niyin ta ŋaar kaak raka a taa kuuniye pa. Kar gay, gamin ku Buŋdi-ak gin pey maan kaak gi diytu gelbinte : 21 ƴiriy rakki, Buŋ asa imilin̰ gamin kuuk ŋa kilgiytu min ɗo gudurre ta idindi taat obig ɓerrina. Paa kat, ŋuu gase horrinaw iŋ koogin ku Buŋdi ɗo ƴiriy taat ŋuu un̰je ɗo darjiney. 22 Gi iban kadar yoo diŋka, gamin okin̰co kuuk Buŋ kilgiytu-aŋ neƴaw ar daatik taat taaɓiyaw ɗo wiktin ta weenti. 23 Kar gay, ya gamin-ak neƴaw, ginte kuuk gin Ruwwin ta Buŋdi ɗo gelbinte ar barkin taat awalle min ɗo barkin taat Buŋ yaa bere ɗo kooginay, gi neƴaw oki. Ka seener, neƴinte amila min ɗo gelbinte iŋ erinte kaak gi eriy a gii kuuniye kooginay ku Buŋdi tak-tak ɗo wiktin taat ŋaate imilinte min ɗo taaɓin-anta. 24 Asaan Buŋ jilinte, kar gay, gi talgigɗo misa maan kaak gi diytu gelbinte. Ka seener, ya gem talaag ko maan kaak ŋa diytu gelbiney, ŋaar-ak, ŋa maa diyinda ? Di pa-ak, waa yaa diye pey gelbiney ɗo maan kaak ŋa talaag ko iŋ odinay ? 25 Kar ya gi diyaag gelbinte ɗo maan kaak gi talgigɗo misa gay, illa gii erin̰ iŋ subirraw.

26 Ampaa di oki, iŋ gudurrite taat sooɗ-ata, Ruwwin ta Buŋdi asgiy gaayinte. Ka seener, gi ibanno inde Buŋ ar kaak ŋa rakiyo. Kar meenti Ruwwin ta Buŋdi gay indiite Buŋ iŋ neƴinti kaak gem gedarro kaawe. 27 Kar Buŋ, ŋaar talaag gelbin ka geemir ho ŋa ibingit taat Ruwwin ta Buŋdi kaawiyo, asaan taat Ruwwin-at indiy ɗo saan ta gee ku Buŋdi-ak kuuniy iŋ taat ŋa rakiyo.

28 Gi iban kadar ɗo ay maanna, Buŋ gina a gamin okin̰co yaa gine sellen̰ ɗo gee kuuk elgiga ho kuuk ŋa koltu ar kaak ŋa rakiy gine. 29 Asaan ŋuur kuuk Buŋ doɓig min awalle-ak, ŋa ic ko niyine a ŋaa ginin̰co ŋuu kuuniye ar Roŋji. Paa kat, Roŋji-ak yaa gine aawco ka siŋta dakina. 30 Ŋuur kuuk Buŋ doɓtu min awalle-ak, ŋa koltu oki. Ho ŋuur kuuk ŋa koltu-ak, ŋa ginig oki ŋu goyiy iŋ botol ɗo uŋji. Ho ŋuur kuuk goy iŋ botol ɗo uŋji-ak, ŋa un̰jig oki ɗo darjiney.

Ginno maan kaak pakgig ele ka Buŋdi

31 Ɗo taar-an, gii kaawe pey maa ? Ya Buŋ kat iŋ ginte-ak, waa kat yaa gine adinte ? 32 Buŋ bal gooƴin̰ Roŋji ka meen̰ji, kar gay, ŋa berig *satkine ɗo saan tante okinte. Ya Buŋ gin pa-ak, maa di ŋa beriitenno ay maanna iŋ ŋaara ? Ka seener, iŋ barkiney, ŋaate berin̰ji. 33 Waa kat yaaco diye kaaw ɗo gee kuuk Buŋ doɓtu ? Ginno yoo gemo, asaan Buŋ kat ginig ŋu goyiy iŋ botol ɗo uŋji. 34 Waa kat yaaco gine a seriin yaa obin̰co ? Ginno yoo gemo, asaan Iisa Masi, ŋaar mate ho min kaatiya, Buŋ nooyig min ɗo muuti. Diŋ, ŋa goy ɗo meeday ta Buŋdi ho ŋa indaag ɗo saan tante. 35 Maa kaak yaate eerinte min ele ka Iisa Masi ? Ginno yoo maanna, wala taaɓine, wala diigine, wala taaɓin ta imaan, wala meya, wala pokirraw, wala duniin taat yaa ase kaate, wala muutu. 36 Ar kaak Kitamne kaawtu aman :

« Gem kol *Rabbiney,

gee joriyaanin muut doo asaan ni geen̰jiŋ.

Ŋu talaani ar ni tamgi kuuk ŋu ɓaa dapsiyin̰co. »†

37 Kar gay, ɗo gamin okin̰co kuuk asaate kaate-aŋ, nosirruwte paka iŋ gudurre ta Iisa Masi kaak elgiite. 38 Ka seener, nu iban tak kadar ginno maan kaak yaate eerinte min ele ka Buŋdi : wala muutu wal goye, wala *ɗubal ku Buŋdi wal aariɗna ho ŋuur kuuk gin gudurre kuwa, wala gamin ku diŋka wal ŋuur kuuk yaa ase neginda, 39 wala maan kaak goy kuwa wal kaak goy baata. Min gamin okin̰co kuuk Buŋ kilgiytu, ginno tak-tak maan kaak yaate eerinte min ele kaak Buŋ gaariite iŋ n̰ume kaak gi n̰umtu iŋ Rabbinte Iisa Masi.

9

Buŋ iŋ gee ku Israyeel kuuk ŋa doɓtu

1 Iŋ n̰ume kaak nu n̰umtu iŋ Iisa Masi, kaaw taat naa kaawe-an, taar ka seener, ŋa raadenno. Pikirrer ho iŋ Ruwwin ta Buŋdi, ŋuur saadinnar kadar kaawor ka seener. 2 Ka seener, adir nig ko nige ho gelbiner sa goy ko gelɓin̰aan di. 3 Ya botol goya taat naa jilin̰ siŋtar kuuk tambaani rakki, naa ooye a Buŋ yaan surpiyindu ho ŋaan eerin min ɗo Iisa Masi. 4 Siŋtar-ak, ŋuur gee ku Israyeel. Buŋ doɓig a ŋuu kuuniye kooginay. Ŋa gaarcot *darjiney. Ŋa ob jamaw dees dakina iŋ ŋuura. Ŋa berco *gaanuun. Ŋa gaarco maman ŋuu abdiyin̰ji. Ŋa kaawco a ŋaaco bere gamna. 5 Aginiyco kuuk aginda, ŋuur min gee ku Israyeel, ho Masi oki, ween̰ji, ŋa min gee-aku. Ŋaar goy kaaco ka gamin okin̰co. Ŋa Buŋ kaak ŋuu ozilin̰ elgin iŋ elgina ! *Aamin.

6 Ŋaar-ak gaara kadar kaaw ta Buŋdi uc maala walla ? Ha’a, ta bal uce ! Kar gay, gee okin̰co kuuk min tatte Israyeel*, daarin̰, ŋuur gee ku Israyeelɗo ku taɓ kuuk Buŋ doɓtu. 7 Kar gee okin̰co kuuk min tatte Ibraayim, daarin̰, ŋuur kooginayɗo kuuk taɓ. Ka seener, Buŋ kaawji ɗo Ibraayim aman : « Koogin kuuk nu kaawtu a naan̰ bere-ak, ŋuur asa min Isaaka. »† 8 Ampaa ko, Buŋ kaawtu kadar koogin ku adiy ka Ibraayim, okin̰co, ŋu koogin ku Buŋdiɗo, illa ŋuur kuuk Buŋ kaawiiji a ŋaaji bere-ak di. Ŋuur kuuk Buŋ kaawtu a ŋaaji bere-ak, ŋuur koogin ku Buŋdi kuuk taɓ. 9 An ko kaaw taat Buŋ kaawiiji ɗo Ibraayim. Ŋa kaawji aman : « Weeno‡, ɗo wiktin-an di, naa yeepe ho naa gasin daaciŋ Zaara wee mico. »§

10 Ta taar-anno di ! Pakirinte oki ɗo Rebeka, daaciy ta Isaaka. Ta weeji muusan̰. 11 Kar gay, min koogin-aŋ, ŋu bal ween̰ misa ho min ŋu bal gine taat samaane wal taat samaanno di, Buŋ doɓtu rakki ar kaak ŋa rakiyo a maan kaak ŋa ictu niyine a ŋaa gine-ak, ŋaa ginin̰ji. 12 Ka seener, Buŋ doɓiig gee ar taat ŋa rakiy di, ŋa tallo maan kaak ŋu giniyo. Paa ko, min Rebeka bal wee misan di, Buŋ kaawiitit aman : « Aawke asa gine ɓerre ka aaroy. »* 13 Kaaw taar-an as uudinti iŋ taat ɗo Kitamner aman : « Nu doɓig Yakuub ho Ezaayu gay, nu poocga. »†

14 Ŋaar-ak, gii kaawe pey maa ? Gii kaawe a Buŋ gina taat iŋ botiltiɗo walla ? Ha’a, ŋa ginno ! 15 Ka seener, Buŋ kaawji ɗo Muusa aman : « Ya nu raka gine sellen̰ ɗo gemor, naaji gine, ho ya nu raka tale amindaw ta gemor oki, naaji tale. »‡ 16 Ansi-ak, ya Buŋ doɓ gemo, ŋa bal doɓin̰ iŋ niyin ta gem-aka, wala iŋ riy taat ŋa gintu, illa iŋ selliŋkaw ta meen̰ji Buŋ. 17 Ɗo Kitamner, Buŋ kaawji ɗo sultan ka Meser aman : « Nu darjiyin̰ciŋ sultan a iŋ kiŋken di, naa gaarin gudurrer ho siŋdu yaa ale ɗo adiy ka kiɗar okin̰ji. »§ 18 Ansi-ak, Buŋ gaara selliŋkuwiy ɗo ŋaar kaak ŋa rakiy di ho ŋaar kaak ŋa rakiy di, ŋa ginaag kaay bombo.

Doɓe ka geemir kaak iŋ niyin ta meen̰ji Buŋ

19 Waan asaan di indindu a ya Buŋ gaar selliŋkuwiy ɗo ŋaar kaak ŋa rakiy di, maa di ŋa leesiy pey ɗo geemir ? Ginno waan kaak yaa poocin niyin ta Buŋdi wal maman ? 20 Kar kiŋ gem gay waa kina, kii meelin̰ Buŋ ? Gem ŋaar-ak, ŋa ar parik kaak yaa indin̰ gem kaak pinga aman : « Maa di ki piniin ansi ? »* 21 Ka seener, gay pinindi-ak gin botol ŋaa gine maan kaak ŋa rakiy di iŋ golŋoy. Min golŋoy kaak ɗo pisin̰ji-ak di, ŋaa gedire pine maan kaak ŋuu gine riy ta iidiner ho ka pey ɗo riy ta geero kun kawta.

22 Ya Buŋ raka a gee yaa ibinin dapin̰koy ho ŋa raka gaarin gudurrey, kuu kaawe maa ? Kar gay, ya ŋa ic subirraw dakina ho ŋa sosig ŋuur kuuk zer dapin̰koy yaa paaye kaaco ho kuuk nec ku idindi-ak, kuu kaawe pey maa ? 23 Buŋ gintu ansi-ak a ŋaa gaarin yaarkaw ta *darjiney. Darjiney-at, ŋa gaaraat ɗo ŋuur kuuk ŋa tala aminduwco ho ŋa siyig ziŋkico min awalle a ŋuu hadire ɗo darjiney-ata. Ŋaar-ak, kuu kaawe pey maa ? 24 Ŋuur kuuk ŋa taliy aminduwco-ak, ŋa ginte kuuk ŋa koltu. Ŋa balte kolinte min gee kuuk *Yuudinna keeco di, kar gay, min gee kuuk Yuudinnaɗo oki. 25 Uudin taat ɗo Kitamner, ŋu kaawtu ɗo maktumne ta nabi Ooze aman :

« Gee kuuk awalle geenduɗo-ak,

diŋ naa kolin̰ a ŋu geendu.

Ho darrinay kuuk awalle nu elgigɗo-ak,

diŋ naa kolin̰ a ŋu darrinay kuuk nu elgiy dakina. »†

26 « Ɗo wer kaak Buŋ kaawiico ɗo geemir a ‟ kuŋ geenduɗo ”,

eɗen di, ŋuu kolin̰ a ŋu koogin ku Buŋ kaak goy mento. »‡

27 Ɗo gee ku Israyeel, nabi Ezaayi kaaw ko bico aman : « Ya gee ku Israyeel kat gin dakina ar ƴir kaak ɗo bi ka barrer oki, minninco, gee sooɗ di kuuk Buŋ yaa jilin̰co. 28 Asaan kaaw taat Buŋ kaawtu a ŋaa gine ɗo kiɗar-at, koɗok di ŋaa necinti. »§ 29 Ho ar kaaw taat Ezaayi kaawtu min awalle aman :

« Ya *Rabbin Mee Gudurri balte rase koogina,

gii gine ar gee ku geeger ka Sodom

ho gii kuuniye ar gee ku geeger ka Gomoor. »*

Goye kaak iŋ botiliy iŋ imaan

30 Ŋaar-ak, gii kaawe pey maa ? Gee kuuk Yuudinnaɗo, ŋuur bal bariye botol taat Buŋ yaa ginin̰co ŋuu goye iŋ botol ɗo uŋji. Kar iŋ taar-at oki, Buŋ ginig a ŋuu goye iŋ botol ɗo uŋji ɗo saan ta imaanco. 31 Kar *Yuudinna gay, iŋ *gaanuun, ŋu bariya goye kaak iŋ botiliy ɗo uŋji ka Buŋdi, kar gay, ŋu bal gasin̰ji. 32 Maa di ŋu baltu gasinti ? Ŋu baltu gasinti-ak, asaan ŋu bal bariye botol ta imaan taat iyaag gee ŋu goyiy iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi. Ŋu pakira a ŋuu gedire goye iŋ botol iŋ riy taat ŋu giniy di. Paa ko, ŋu batkitu iŋ ŋaar kaak ar dambi† kaak solla gee. 33 Uudin taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman :

« Taloŋ, nu diya dambi ka batkindi ɗo geeger ka Siyon.

Ɗo bi ka dambi-ak, gee yaa solle.

Kar waan kaak aamin loci gay,

sokan̰ diyaagɗo tak-tak. »‡

10

1 Gem kol siŋtay, ɗo bi ka Yuudinnar, maan kaak gelbiner rakiyo ho kaak nu indiy Buŋ-ak, illa a ŋuu gase jile. 2 Yuudinna zeeɗa gine riy ta Buŋdi, nun sa saadine. Kar riyco gay, ŋu gingitɗo iŋ ibine kaak taɓ ka Buŋdi. 3 Ŋu bal ibine baati taat maman Buŋ giniig gee ŋuu goye iŋ botol ɗo uŋji ho ŋu bariyiy botol ta maaniico di. Ampaa ko, botol taat Buŋ gintu-at, ŋu poociita. 4 Iisa Masi gintu a *gaanuun ka Muusa goyɗo pey kaate. Paa kat, ŋuur kuuk aamin iŋ ŋaara, Buŋ yaa ginin̰co ŋuu goye iŋ botol ɗo uŋji.

Jile ka gee okin̰co kuuk aamin ɗo Iisa Masi

5 Ɗo bi ka ŋuur kuuk bariya goye iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi iŋ *gaanuun, meen̰ji nabi Muusa siir ɗo Kitamner aman : « Gem kaak karmiyaag gaanuun okin̰ji-ak yaa goye iŋ ŋaar di. »* 6 Kar gay, an kaaw taat ŋu kaawtu ɗo bi ka *goye kaak iŋ botol kaak min ɗo imaandi. Kaaw-at a dak osenno ɗo adin̰ aman : « Waa yaa coone ka samaaner ? » Ya ampa-ak, ki pakira a Iisa Masi bal paaye misa walla ? 7 Dak kaawenno pey ɗo adin̰ aman : « Waa yaa paaye ɗo bee kaak sugulgul, wer kaak gee ku mate goyiyo ? » Ya pa-ak, ki pakira a Iisa Masi bal nooye min ɗo muuti walla ? 8 Kar gay, maan ka kaawindi-ak, ŋa maa ? Kii kaawe taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman : « Kaaw ta Buŋdi, taar as ko moota, ta goy ɗo bin̰ ho ɗo gelbinen̰. »† Ta taar-an ko kaaw taat ɗo bi ka imaandi taat gi gaariy ɗo geemir. 9 Ya ki pil bin̰ ɗo uŋco ka geemir a Iisa Masi, ŋaar *Rabbine, ho ya ki aamin ɗo gelbinen̰ kadar Buŋ nooyig min ɗo muuti, kii gase jile. 10 Asaan ŋaar kaak aamin ɗo gelbiney-ak, Buŋ ginig a ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji, ho ŋaar kaak pil biy ɗo uŋco ka geemir-ak, Buŋ yaa jilin̰ji. 11 Ka seener, ŋu siir ɗo Kitamner aman : « Ay waan kaak aamin loci, sokan̰ diyaagɗo tak-tak. »‡ 12 Ansi-ak, gaara kadar *Yuudinna iŋ gee kuuk Yuudinnaɗo, ŋuur sawa di. Asaan okin̰co, *Rabbinco rakki di. Ŋaar ko kaak gina selliŋkaw ɗo ay gem kaak ala iŋ siŋ kun̰ji. 13 Ka seener, ŋu siir ɗo Kitamner aman : « Ay gem kaak ala iŋ siŋ ku Rabbiner yaa gase jile. »§

14 Ka seener gay, maman ŋuu indin̰ji ya ŋu bal aamine loci ? Maman ŋuu aamine ya ŋu bal dore ? Maman ŋuu dore ya waan balco gaare kaawo ? 15 Ho maman ŋuuco gaare kaawo ya waan balco n̰aame gee ? Uudin taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman : « Gee kuuk iya kabarranna ku samaane, ŋu miinaag adat ku geemir iŋ galal. »* 16 Kar gay, min gee okin̰co, daarin̰ di ooyit Kabarre ta Gala. Uudin taat nabi Ezaayi siirtu ɗo Kitamner aman : « Gem kol Rabbiney, ni gaarcot kaawon̰, kar waa di icta ? »† 17 Ansi-ak, gee kuuk aamine, imaanco asa min ɗo kaaw taat ŋu dortu, ho kaaw taat ŋu dortu-at asa min gaare ka kaawor ɗo bi ka Iisa Masi.

18 Ŋaar-ak, nu gin pey inde : Kabarre-at, ŋu bal dorin misa walla ? Ha’a, ka seener, ŋu dorit ko. Uudin taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman :

« Ɗo kiɗ okin̰ji, ŋu dorit gaaƴ ta gay gaare kaawor,

ho kaawco-at, ŋu gaarit ɗo duniin okintiti. »‡

19 Ŋaar-ak, naa inde pey : Kaaw-an, Yuudinna bal ibine baati walla ? An ko kaaw taat Buŋ kaawtu min awalle iŋ biy ka nabi Muusa. Ŋa kaaw aman :

« Naako giniŋko hasuudinay ɗo gee kuuk kuntoɗo,

ho naa gine kuu dapin̰e iŋ darre

taat geenti ibanno maanna. »§

20 Kar nabi Ezaayi zeeɗtu nam ŋa kaawtu bal kolaw kaaw taat asa min ɗo Buŋdi aman :

« Ŋuur kuuk bariyginno, gasintu,

ho ŋuur kuuk indiginno yoo maanna, nu bayinco. »

21 Kar gay, ɗo bi ka gee ku Israyeel, Ezaayi gaaytu pey aman :

« Min kawtira yoo maako,

nu jaalaaco pise ɗo geemir a ŋuudu ase,

kar gay, ŋu karmiygitɗo kaawor ho ŋu newsidu kopo. »*

11

Buŋ bal poocin̰ gee ku Israyeel

1 Ansi-ak, nu gin pey inde : Buŋ poocig geen̰ji, gee ku Israyeel walla ? Ha’a, ŋa bal poocin̰co. Ka seener, nun meendu oki min gee ku Israyeel, min kooginay ku Ibraayim ho min caar ka Benjamin. 2 Buŋ bal poocin̰ geen̰ji kuuk ŋa doɓtu min awalle-aku. Ku rawtit kaaw taat ŋu siirtu ɗo Kitamner ɗo bi ka nabi *Eli walla ? Ɗo bi ka gee ku Israyeel, nabi Eli caactu* ɗo Buŋdi aman 3 : « Gem kol *Rabbiney, gee-aŋ deeyig nabiinnan̰ ho ŋu eezig *wernan̰ ku satkiner. Kar ɗak ko nun keedu di kaak aaɗaaciŋ ho ŋu rakaan deendu oki. » 4 Kar Buŋ gay telkiji maa ? Ŋa telkiji aman : « Ha’a, kiŋ bal ɗake keejiŋ. Nu ras miday alip peesira (7000) kuuk aaɗaanu ho bal derse ɗo uŋji ka maan buŋir kaak ŋu koliy Baal. »†

5 Ampaa ko, ɗo wiktin ta diŋka-an oki, goy di gee job kuuk Buŋ doɓtu iŋ barkiney. 6 Gee-ak, Buŋ doɓig iŋ barkiney, ŋa bal doɓin̰ iŋ riy taat ŋu giniyo. Yampa, ya ŋa doɓig iŋ riyco, barkiney-at, siŋti barkinno.

7 Taar-an gay baati maa ? Taat gee ku Israyeel bariytu min ɗo Buŋdi-at, ŋu bal gasinti. Gee kuuk gasta-ak, illa kuuk Buŋ doɓtu-ak di. Kar gee ku pey gay, kaƴco gin bombo. 8 Uudin taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman : « Buŋ ɗibirig kaƴco, odinco tala purus-purus ho ɗeŋginco ooma. » 9 Sultan Dawuud oki kaaw ɗo Buŋdi aman :

« Ginu a wer kaak ŋu teeyiy teen̰co ka iidiner-ak

yaaco kuuniye ar rece.

Ginu a ŋaaco kuuniye maan kaak ŋuu batke

ho maan kaak Buŋ yaa taaɓiyin̰co.

10 Ginu a odinco yaa kirkile‡ nam ŋu taliyɗo tak-tak.

Ginu a ŋuu kooŋe korindoŋ min oomiŋkaw ta taaɓiner. »§

11 Ŋaar-ak, naa inde pey : Ya *Yuudinna batke-ak, ŋu sollaw. Ka ya ŋu solle-ak, ŋu ucaw walla ? Hii, ŋu ucaw. Kar gay, ɗo bi ka nige kaak ŋu nigtu-ak ko, botol ta jilindi piltu ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo. Buŋ gintu ansi-ak, asaan ŋa raka a Yuudinna yaaco gine hasuudinaw ɗo gee-aku. 12 Kar sando, ya nige ka Yuudinnar pilit botol a gee ku duniiner yaa gase barkin min ɗo Buŋdi ho ya Yuudinnaɗo gas gamin dakina wiktin taat Yuudinna jagtu min botol taat samaan-at oki, ka seener, wiktin taat gee ku Israyeel yeep ɗo botol-ata, ŋuu gase barkin dakin aale !

Olibiye ka jineendi iŋ ka yeero

13 Diŋ nu newsa loko, ɗo kuŋ kuuk Yuudinnaɗo. Ka seener, nun *paliine ka Buŋdi kaak ŋa n̰aamtu ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo. Adir portiko iŋ riy taat Buŋ beriidu-anta. 14 Nu giniy pa-ak a wal gee kuuk min tambaar-aŋ yaa gine hasuudinaw ho daarin̰co yaa gase jile. 15 Ka seener, Buŋ leeyig *Yuudinna serpiya. Ampaa ko, gee ku duniiner gastu botol taat ŋuu amre iŋ Buŋ. Ya ta ampa-ak, ɗo ƴiriy taat Buŋ yaa obin̰ pey samaane iŋ ŋaara, taa kuuniye maman ? Taa kuuniye ar gem kaak nooy min ɗo muuti ho gas goye kaak taɓ.

16 Yampa, ya tee kaak nee awalle kat gi beraag ɗo Buŋdi-ak, ka ɗak-ak sa, okin̰ji ɗo Buŋdi. Ho ya gi bera caar ku etor ɗo Buŋdi-ak, leeginay sa, okin̰co loci. 17 Taloŋ, gee ku Israyeel, ŋuur ar et kaak ŋu koliy olibiye kaak ŋu taattu ɗo jineendi. Kar kuŋ kuuk Yuudinnaɗo gay, ku ar olibiye ka yeero. Ar Buŋ ɗukumig leeginay daarin̰ ku et kaak goy ɗo jineendi, kar ŋa iytu ku olibiye ka yeero ho ŋa atiig ɗo et ka jineendi-aka. Ansi-ak, kuŋ leegin kuuk ŋu attu ate-aku, ar ku siya amay kuuk samaane min ɗo et kaak goy ɗo jineendi kaak ŋu atiŋko-aka. 18 Ampa-ak, ku ginno botol taat kuu ginin̰ bees leegin kuuk Buŋ ɗukumtu-aku. Kuu gediraaɗo kuu ɗapile asaan ŋa kuŋkonno kuuk gakig caari, illa ŋu caar kat gakiŋko.

19 Kar waan minninko yaadu kaawe aman : « Ŋu ɗukumiig leegin min ɗo et-aŋ a nun kat ŋuun atin ɗo werco. » 20 Kaaw-an ka seener. Kar gay, dak rawtenno, Buŋ ɗukumiigu-ak asaan ŋu bal aamine loci ho ŋa atin̰ciŋ ki goyiy ɗo et-ak iŋ imaan taat ki aaminiy loci. Ŋaar-ak, dak ɗapilenno ɗo bi kaak ki icig werco. Kar gay, goy goɗom. 21 Yuudinna, ŋuur ar leegin kuuk taɓ. Kar ya leegin kuuk taɓ din sa Buŋ bal rasin̰ ɗo werco, kiŋ kaak ar leeg taat ŋu attu aten di-at, ŋaan̰ rase walla ? 22 Talu maman Buŋ gaariit selliŋkuwiy ho toŋgukuwiy taat raɗa ! Ŋa gaaraat toŋgukuwiy-at ɗo ŋuur kuuk jag min ɗo botildi, ho ŋa gaaraat selliŋkuwiy lociŋ, ya ki goy bombo ɗo selliŋkaw-ata. Kar ya ki goyɗo bombo gay, kiŋ oki, ŋaan̰ ɗukume ar ŋa ɗukumiig leegin awalle. 23 Kar ya gee ku Israyeel kat rasig kaa ka bombiŋkaw ho ŋu aamin ɗo Buŋdi, ŋaa atin̰co ɗo werco. Asaan Buŋ nec atin̰ pey. 24 Ka seener, kiŋ ar leeg taat ŋu ɗukumtu min ɗo olibiye ka yeero, wer kaak ki coktu. Buŋ ɗukumin̰ciŋ min ɗo olibiye ka yeero ho ŋa atin̰ciŋ ɗo kaak goy ɗo jineendi, wer kaak ki baltu coke. Buŋ nec atin̰ leegin ku olibiye ka yeero ɗo et kaak taɓ-aka. Ŋaar-ak, ya ŋa raka yeepin̰ pey leegin ku et kaak taɓ-ak ɗo werco, yaaji gine melen̰ di.

Jile ka gee ku Israyeel

25 Gem kol siŋtay, cokiyoŋ naako kaawe maan rakki kaak cigile. Naako gaarinji-ak asaan ku gediraaɗo ɗapile iŋ ilimko. Maanna-ak a min gee ku Israyeel, daarin̰, kaƴco gin bombo ho ŋuu goyeŋ ko paa di nam wiktin taat gee kuuk Yuudinnaɗo kuuk yaa aamine yaa necen̰ ja uudin taat Buŋ rakiyo. 26 Ansii kat, Buŋ yaa jilin darre ta Israyeel okintiti ar taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman :

« Gay jile geemir yaa ase min Siyon.

Kar nige kaak gee kuuk min tamba ta Yakuub nigtu,

ŋaa imilin̰ tak-tak.

27 Taar-an ko jamuwir taat naa obe iŋ ŋuura

ɗo wiktin taat naa imilin̰ zunuubinnico tak-tak. »*

28 Gee ku Israyeel, ɗo bi ka pooce kaak ŋu poociit Kabarre ta Gala, ŋu gin adin ku Buŋdi. Ansi-ak, kuŋ kuuk Yuudinnaɗo gasiig maan kaak samaan-aka. Kar gay, ɗo bi ka doɓindi kaak Buŋ doɓtu awalle, gee ku Israyeel-ak, ŋuur gee kuuk Buŋ elgig ɗo saan ta aginiyco. 29 Asaan, ya Buŋ ber maan ɗo gemor, ŋa icgigɗo pey, ho ya ŋa kol gemo, ŋa yeepɗo pey aar tak-tak. 30 Kuŋ gee kuuk Yuudinnaɗo, awalle ku pooc karmiyin̰ Buŋ. Kar diŋ gay, Buŋ tala aminduwko ɗo bi ka Yuudinna kuuk pooc karmiyin̰ji. 31 Ansii ko, gee ku Israyeel pooctu karmiyin̰ Buŋ. Ampa-ak, ku gas botol a Buŋ yaa tale aminduwko. Ho ŋuur oki, Buŋ yaa tale aminduwco iŋ botol taar-at di. 32 Ka seener, ɗo pooce kaak gee ku duniiner okin̰co poociit taat Buŋ kaawtu, Buŋ gintu a ŋuu kuuniye ar gay daŋaayner ɗo poocin̰co-aka. Ŋa gintu pa-ak a ŋaa gedire gaare tale ka aminduwiy ɗo gee okin̰co.

Tatkaw ta Buŋdi

33 Taloŋ selliŋkaw ta Buŋdi taat dakin aale-anta ! Taloŋ ilim ho ibine ka Buŋdi kaak ginno gaase tak-tak ! Ginno waan kaak yaa ibinin pikirrey ho ginno waan kaak yaa ibine baay ta maan kaak ŋa rakiy gine. 34 Uudin taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman :

« Waa ibingit pikirre ta Buŋdi ?

Ho waa kaak nec taaƴin̰ji ? »†

35 « Waa berji maan awalle ?

Ho waa kaak gin botol taat ŋa ɓaayiy boode ? »‡

36 Asaan gamin okin̰co asa min loci, ŋu goy iŋ gudurrey ho ŋu goyiy sa ɗo saan tan̰ji di. Loci di *darjine, elgin iŋ elgina ! *Aamin.

12

Goye kaak marbinto iŋ Iisa Masi

1 Gem kol siŋtay, ɗo bi ka selliŋkaw ta Buŋdi taat dakin-ata, nu taaƴaako a kuu bere ziŋkiko mento ar *satkin taat taɓ ɗo uŋji ka Buŋdi. Satkin-at aawaaji gala ho taar ko abaadin ta taɓ kuu abdiyin̰ Buŋ. 2 Dakoŋ icenno goye ka gee ku duniiner. Kar gay, rasoŋ Buŋ yaa jiptin̰ goyiŋko ho ŋaako makin pikirriko iŋ taat marbinto. Ansi-ak, kuu ibine maan kaak ŋa rakiyo : maan kaak samaane, kaak aawaaji gala ho kaak nec tak ar kaak ŋa rakiyo.

3 Ɗo bi ka barkin taat Buŋ beriidu, nu kaawa ɗo ay gemo minninko a ŋaa jaalenno ziy. Ŋaa talenno ziy pak taat Buŋ diyiiga. Kar gay, ay gem di yaa tale ziy ar kaak kuuniy iŋ gudurre ta imaan taat Buŋ beriiji. 4 Taloŋ, zi ka gemor, ŋaar rakki di, kar gamnay gay dakina ho ay maan di iŋ riyoy. 5 Ansi-ak, ginte kuuk dakin-aŋ oki, okinte, gi n̰um ɗo Iisa Masi ho gi kuuniy ar zi ka gem rakki di. Okinte, gi n̰um benannite ar gamin kuuk ɗo zi ka gemor. 6 Okinte, Buŋ berte bere keeji keeji uudin ta barkin taat ŋa bertu ɗo ay gemo. Ya minninte goy gem kaak Buŋ berji bere a ŋaa kaawe kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi, illa ŋaa kaawin̰co uudin ta imaan taat Buŋ beriiji. 7 Ya ka pey, Buŋ berji bere a ŋaa gine riy ɗo geemir, illa ŋaa ginguwinti. Waan kaak Buŋ berji bere a ŋaa ɓilde gee, illa ŋaa ɓildiguwin̰co. 8 Waan kaak Buŋ berji bere a ŋaa iske gee, illa ŋaa iskiguwin̰co. Waan kaak Buŋ berji bere a ŋaa bere gamin ɗo geemir, illa ŋaa berguwin̰co iŋ gelbin rakki. Waan kaak Buŋ berji bere a ŋaa tale kaaco ka geemir, illa ŋaa zeeɗe ŋaa talguwe kaaco samaane. Waan kaak Buŋ berji bere a ŋaa gaaye gee kuuk aminda, illa ŋaa gaayguwin̰co iŋ galal.

9 Dakoŋ elenno iŋ biŋkikon di. Poocoŋ nige tak-tak ho oboŋ tirit ɗo selliŋkaw. 10 Elguwoŋ benanniko iŋ gelbin rakki ar siŋta kuuk tacco rakki ho zeeɗoŋ kuu karmiye benanniko. 11 Zeeɗoŋ ho rason zegel. Ginon̰ji riy ɗo *Rabbiner iŋ niyin rakki. 12 Ɗo bi ka maan kaak ku diytu gelbinko, aaciyoŋ. Icoŋ subirraw ɗo taaɓinko ho indiguwoŋ Buŋ bal ɓare*. 13 Ɗo gee ku Buŋdi kuuk gamin arumco, gaayoŋgu, ho oboŋ martiko samaane.

14 Indon̰co barkin ta Buŋdi ɗo ŋuur kuuk taaɓiyaako. Indon̰co a ŋaa barkiyin̰co, yampa, dakon̰co indenno a ŋaa surpiyin̰co. 15 Aaciyoŋ iŋ ŋuur kuuk aaciyaw ho aloŋ iŋ ŋuur kuuk alaw. 16 Goyoŋ gala benanniko. Dakoŋ bariyenno a kuu gine riy taat gee yaako bere horoomin di, kar gay ooyoŋ oki a kuu gine ay riyo, yoo taat gee talaat a ta bal baati.

17 Gem kaak nigaako, dakon̰ji yeepintiɗo. Zeeɗoŋ kuu gine gamin kuuk yaa ale gala ɗo uŋco ka gee okin̰co. 18 Ya botol goya, zeeɗoŋ kuu gine ay maan kaak kuu gedire ginin̰ji a kuu goye ɗo aapiyer iŋ gee okin̰co. 19 Gem kol royin kuuk nu elgiyo, ya gem ginaako taat samaanno, dakoŋ kappiyenno. Kar gay, rasoŋ Buŋ kat yaa ibine baay. Asaan Rabbin Buŋ kaaw ɗo Kitamner aman : « Ŋa nun meendu kat yaa kappiyin taat ŋu nigiidu. Ŋa nun meendu kat yaa yeepin taat ŋu giniidu. »† 20 Kar pey aman : « Ya adinen̰, mey diyaaga, beriy tee, ho ya ibin obga, beriy amay. Ya kiŋ kat ginaaji pa-ak, sokan̰ yaa deen̰ji ar ki liyaaji ubal ɗo kaay. »‡ 21 Dak rasenno taat samaanno yaan̰ gedire. Kar gay, gedirti ɗo taat samaanno-at iŋ taat samaane.

13

Karaamin ɗo agindaw ku darre

1 Ay gemo yaa karmiyin̰ agindaw ku darrer. Asaan ginno gem kaak yaa goye tatkaw ka darrer ya Buŋ bal diyin̰ji. Ansi-ak, ŋuur kuuk agindaw ku darrer sa, ŋa Buŋ kat diyaagu. 2 Ampaa ko, ŋaar kaak poocaat kaaw ta agindaw ku darrer, ŋa poocaag maan kaak Buŋ diytu. Ansi-ak, ŋuur kuuk poocaw, maaniico di iyaat seriin ta Buŋdi ɗo kaƴco. 3 Ka seener, gee kuuk gina samaane, ŋuur ginno kolaw ɗo gay ɗukume seriiner, illa ŋuur kuuk gina taat samaanno. Ya ki raka goye bal kolaw ɗo agindaw ku darrer, gin taat samaane ho ŋuun̰ ozile. 4 Asaan agindaw ku darrer-ak, ŋuur gay riyor ku Buŋdi a ŋuuko gine sellen̰. Kar ya kuŋ kat gina taat samaanno gay, ginin̰co kolaw. Asaan izinne taat ŋu gintu ta ɗukume seriiner-at, taar maalanno. Ŋu gay riyor ku Buŋdi a ŋuu gaarin dapin̰koy ɗo ŋuur kuuk gina gamin kuuk samaanno. 5 Ɗo saan taar-an, samaane kuu karmiyin̰ agindaw ku darrer. Ya ku karmiyaagu, ku karmiygigɗo a paa dapin̰ko-at yaako paaye ɗo kaƴkon di, kar gay, ku karmiyaagu asaan ku iban ɗo gelbinko kadar taar-at ko taat kuu gine.

6 Ampa-ak, illa kuu kappiye miiri. Asaan ŋuur kuuk ica miiri-ak, ŋuur gay riyor ku Buŋdi kuuk gina riyco di. 7 Beroŋ ɗo ay gemo maan kaak waaliyga : kappiyoŋ miiri wal patanti ɗo ŋuur kuuk icaw ho beroŋ horoomine iŋ karaamine ɗo ŋuur kuuk tur kuuco bere.

Ele ka gijiŋ

8 Dakoŋ rasenno ɗaana yaa goye ɗo kaƴko, illa ɗaan taat kuu ele benanniko. Gem kaak el giji-ak, ŋaar karmiyig ko tak *gaanuun ka Buŋdi okin̰ji. 9 Ka seener, ɗo Kitamner, ŋu siir gaanuun dakina : kuŋ miday, dakoŋ kokinenno daaɗ kara ho kuŋ daaɗ oki, dakoŋ kokinenno miday kara, okiŋko, dakoŋ deenno gee, dakoŋ kokinenno gamna, dakoŋ elenno gamin ku eeŋko,* ho goy gaanuun ka pey oki. Kar gay, okin̰ji, ŋa n̰um ɗo gaanuun rakki di kaak kaawa aman : « Kii elin̰ gijiŋ ar zin̰ ka meen̰jiŋ. »† 10 Gem kaak elgig giji, ŋaar niggijiɗo. Ansi-ak, gem kaak el giji-ak karmiyaag gaanuun okin̰ji.

Siye ka ziŋkar ɗo yeepe ka Iisa Masi

11 Zeeɗoŋ kuu ginin̰ gamin-aŋ gaay iŋ gaayo, asaan ku ibingit ko wiktin taat diŋ gi goyiy-anta. Wiktin nece taat kuu niine. Ka seener, wiktin taat Buŋ yaate jilinte tak-tak as ko moota, pak wiktin taat gi aamintu. 12 Wer gaay ko wale ho pat sa gaay ko coke. Ŋaar-ak, rasinteŋ gamin okin̰co kuuk gi giniy ɗo gondikor ho sokinte garti, ginte taasin̰e ɗo portikaw. 13 Goyinte goye kaak taɓ ar gee kuuk goy ɗo portikaw. Dakinte hadirenno ɗo iidin taat gee gina gamin ku ginindiɗo ho dakinte sakriyenno. Dakinte ɓaaƴenno mun̰jam ho dakinte goyenno jookumo. Yaman, goyinte goɗom min giɗuwa ho min hasuudinaw. 14 Kar gay, ar kaak ku sokiy garti ku taasin̰kar, icoŋ *Rabbinte Iisa Masi ar gartiko. Dakoŋ rasenno galal ta ziŋkiko yaako iyiŋko kuu gine jookumo.

14

Gee kuuk imaanco sooɗa iŋ kuuk tan̰co dakina

1 Oboŋ samaane gem kaak imaanji sooɗa ho dakoŋ meelin̰jiɗo ɗo bi ka maan kaak ŋa pakiriyo. 2 Ampaa ko, gee daarin̰ pakiriy a ŋuu gedire tee gamin okin̰co. Kar daarin̰ kuuk imaanco sooɗ gay pakira a illa ŋuu tee tapar di. 3 Gem kaak tiya gamin okin̰co-ak, illa ŋaa ginin̰jiɗo bees ŋaar kaak taaɗo gamin daarin̰. Kar ŋaar kaak taaɗo kum oki, illa ŋa ɗukumaajiɗo seriin ɗo ŋaar kaak tiyaag gamin okin̰co. Asaan ŋaar oki, Buŋ ooyga. 4 Yampa, kiŋ gay waa kaak ki taliy zin̰ ar ki gay ɗukume seriiner ɗo gay riyor kaak kan̰jinno ? Gay riyor-ak, ya ŋa goy bombo ɗo riyoy wala ya ŋa gale oki, illa tatkuwiy kat gin botol taat ŋaaji kaawe. Ka seener, ŋaa goye bombo, asaan *Rabbin Buŋ gin gudurre taat ŋaa gaayin̰ji.

5 Gee daarin̰ pakira a menaw daarin̰ samaane pak een̰co ɗo uŋji ka Buŋdi. Kar daarin̰ gay a menaw-ak, okin̰co sawa di. Ŋaar-ak, ay gem di yaa ibine baay samaane ta maan kaak ŋa pakiriyo. 6 Gem kaak pakira a ƴiriy ta rakki pakgig menaw kuuk daarin̰-ak, ŋa pakiriy pa-ak asaan ŋa rakaaji bere horoomin ɗo Rabbiner. Gem kaak tiya gamin okin̰co-ak rakaaji bere oki horoomin ɗo Rabbiner, asaan ŋa ozila Buŋ ɗo bi ka teen̰ji. Ho gem kaak taaɗo gamin daarin̰-ak sa rakaaji bere horoomin ɗo Rabbiner, asaan ŋaar oki ozila Buŋ ɗo bi ka teen̰ji. 7 Ka seener, minninte-aŋ ginno gem kaak goy ɗo bi ka meen̰ji di, ho muut sa, ginno gem kaak mata ɗo bi ka meen̰ji di. 8 Asaan ya gi goy-ak, gi goy a gii gine riy ɗo Rabbin Iisa Masi, ho ya gi mataw oki, gi mata ɗo saan ta riyoy. Ŋaar-ak, ya gi goya wal gi mataw oki, gi geen̰ji ku Rabbin Iisa Masi. 9 Ɗo bi ŋaar-ak ko, Iisa Masi mattu ho ŋa nooytu min ɗo muuti. Paa ko, ŋa kuuniytu Rabbin ka gee kuuk mate iŋ kuuk goya oki. 10 Kar kiŋ gay, maa di ki ɗukumiiji seriin ɗo siŋjiŋ ? Maa di, ki giniig bees ? Okinte, gi ɓaa ɗo uŋji ka Buŋdi a ŋaate ɗukume seriine. 11 Asaan, ŋu siir ɗo Kitamner aman :

« Rabbin Buŋ kaaw aman :

‟ Nu goy mento

ho nu kaawaako a

gee okin̰co yaa derse ɗo uŋdu.

Okin̰co, ŋuu ibine kadar nun Buŋ. ” »*

12 Ansii ko, minninte-aŋ, ay gem di, Buŋ asa indin̰ ɗo taat ŋa gintu.

Gamin kuuk kuuniya iŋ imaan

13 Ŋaar-ak, rasinteŋ tak-tak ɗukume ka seriiner benannite. Kar gay, zeeɗoŋ ku giniyɗo maan kaak yaa iyin̰ siŋtiko ŋuu jage min botol ho ŋuu gale ɗo zunuubinnar. 14 Ɗo tanto, iŋ Rabbin Iisa Masi, nu iban tak ɗo kaar kadar ɗo uŋji ka Buŋdi, maan kaak siŋji tee-ak ginno kaak *cawarro. Kar gay, ya waan pakira ɗo gelbiney a tee daarin̰ cawarro, ka seener, loci di, ŋa cawarro. 15 Ya ki niga adiy ka siŋjiŋ iŋ maan kaak ki tiy-ak, ki rasig ele kaak Buŋ rakiyo. Ka seener, Iisa Masi mat ɗo bi ka siŋjiŋ-aka. Ampa-ak, dak n̰aamin̰jiɗo siŋjiŋ ŋaa tare ziy ɗo bi ka teendi di. 16 Dakoŋ berenno botol gee yaako osiŋko ɗo bi ka maan kaak talaako samaane. 17 Asaan gamin kuuk kuuniy iŋ *Meennaw ta Buŋdi gay, ŋuur *gaanuunno kaak kaawa ɗo bi ka teendi iŋ ka seendi. Kar gay, ŋu gamin kuuk Ruwwin ta Buŋdi beriite : *goye kaak iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi, aapiye ho iŋ galal. 18 Gem kaak gina riy ɗo Iisa Masi ar ansi-ak, aawaaji gala ɗo Buŋdi ho gee sa yaa karmiyin̰ji.

19 Ansi-ak, zeeɗinte gii gine gamin kuuk yaate iye aapiy benannite ho kuuk yaate gaayinte gii sin̰je ɗo imaante. 20 Ɗo bi ka teendi-ak, dak nigintiɗo riy ta Buŋdi. Ka seener, ɗo uŋji ka Buŋdi, ginno tee kaak cawarro. Kar gay, ya ɗo bi maan kaak ki tiy di, siŋjiŋ yaa jage min botol ta Buŋdi, ŋaar-ak, tee-ak di aayay. 21 Maan kaak samaan-ak, illa kuu rasin̰ gamin okin̰co kuuk jagaag siŋtiko min botol ta samaane : tee ka kumar, see ka maamar ho iŋ gamin ku pey oki. 22 Maan kaak ki pakiriy ɗo gelbinen̰-ak, illa kii obin̰ samaane ɗo gelbinen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi. Galal ɗo gem kaak adiy osgijiɗo kadar ŋa nige ɗo wiktin taat ŋa ica niyine a ŋaa gine maanna. 23 Kar gay, gem kaak adiy osaw ɗo bi ka teendi ho ŋa tiya paa di-ak, seriin ta Buŋdi obig ko. Asaan maan kaak ŋa giniy-ak kuunayɗo iŋ imaan. Ka seener, gamin okin̰co kuuk kuunayɗo iŋ imaan-ak, ŋuur zunuubinna.

15

Gine ka gamin kuuk aawa gala ɗo geemir

1 Nin kuuk bombo ɗo imaandi, nii gedire sosin̰ ŋuur kuuk imaanco sooɗa. Ni gediraaɗo nii gine taat aawaani gala lonin di. 2 Minninte-aŋ, illa ay gem di yaa gine taat aawa gala ɗo giji a ŋaa gaayin̰ji ho a ŋaa ɗeŋrin̰ ɗo imaandi. 3 Ka seener, Iisa Masi bal gine taat aawa gala ɗo meen̰ji di. Kar gay, uudin taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman : « Buŋdu, wariy taat gee warin̰cin asdu ɗo kaar. »* 4 Kaawin okin̰co kuuk ŋu siirtu min awalle ɗo Kitamner, ŋu siirig a ŋuute ɓildinte. Ampaa ko, iŋ subirraw ho iŋ iske kaak gi gastu min ɗo kaaw ta Buŋdi, gi gin maan kaak gi eriy iŋ imaante. 5 Nu inda Buŋ kaak bera subirraw ho kaak iska gee a ŋaako gaayiŋko a pikirriko ho kaawko yaa gine rakki. Taloŋ goye ka Iisa Masi ho ginoŋ pa. 6 Ampaa ko, kuu obe kuuri okiŋko, kuu gedire ozile Buŋ, takan̰ *Rabbinte Iisa Masi, iŋ gelbin rakki.

Ase ka Iisa Masi, ŋaar ɗo gee okin̰co

7 Oboŋ ziŋkiko samaane ar kaak Iisa Masi obiŋko. Ansii kat, gee yaa ozilin̰ Buŋ. 8 Ka seener nu kaawaako, Iisa Masi as ar gay riyor ka *Yuudinnar a ŋaa necin̰ kaawin kuuk Buŋ kaawiico ɗo aginiyco. Ŋaar-ak gaara kadar Buŋ necit taat ŋa kaawtu. 9 Ŋa as oki a gee kuuk Yuudinnaɗo yaa ozilin̰ Buŋ ɗo selliŋkuwiy uudin taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman :

« Ɗo saan taar-an ko, naan̰ ozile ɗo ɗatik ta gee kuuk Yuudinnaɗo,

ho naa riye a siŋjiŋ yaa jaale. »†

10 Ŋu siir pey ɗo Kitamner aman :

« Kuŋ gee kuuk Yuudinnaɗo,

aaciyoŋ iŋ ŋuur kuuk Rabbin doɓtu ! »‡

11 Ŋu siir pey aman :

« Kuŋ okiŋko kuuk Yuudinnaɗo, oziloŋ Rabbin Buŋ.

Illa gee ku duniiner okin̰co yaa ozilin̰ siŋji ! »§

12 Nabi Ezaayi kaaw oki aman :

« Gem rakki min tamba ta Jeese* yaa ase.

Ŋaa uce a ŋaa tee meennaw

ɗo darrinay ku gee kuuk Yuudinnaɗo,

ho gee-ak gay yaa diye gelbinco loci. »†

13 Buŋ beraate maan kaak gi eriy iŋ imaante. Ampaa ko, nu indiig a ŋaako bere galal dakina ho ŋaako iye aapiy ɗo gelbinko, asaan ku aamin loci. Ansii ko, iŋ gudurre ta Ruwwiney, kuu ibine gay iŋ gaayo kadar maan kaak ku eriy-ak yaa kuuniye.

Riy taat Buŋ beriiji ɗo Pool

14 Gem kol siŋtay, nun meendu iban tak kadar ku gin selliŋkaw dakina ho ku iban gamin okin̰co kuuk ku nec ibinin̰co. Ampa-ak, kuu gedire taaƴe benanniko. 15 Kar sando, werin daarin̰ ɗo maktumner-an, nu siirko bal kolaw a kuu moyin̰ kaawin kuuk ku ɓilditu min awalle. Nu siirtu pa-ak, iŋ barkin taat Buŋ beriidu 16 a naa gine gay riyor ka Iisa Masi ɗo ŋuur kuuk Yuudinnaɗo. Ampaa ko, riy taat nu giniy-at, nu ber zir okin̰ji ɗo gaare ka Kabarre ta Gala ta Buŋdi ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo a ŋuu kuuniye ar *satkin taat aawaaji gala ɗo Buŋdi. Ampaa ko, gee kuuk Yuudinnaɗo yaa gine *cawar iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi. 17 Ɗo bi ŋaar-ak ko, iŋ n̰ume kaak nu n̰umtu iŋ Iisa Masi, adir gintu portiko ɗo riyor taat nu giniy ɗo Buŋdi. 18 Kar ya nu kaawa bal kolaw, illa naa kaawe ɗo bi ka riy taat Iisa Masi gintu iŋ nunu. Riy-at, ŋa iyig gee kuuk Yuudinnaɗo a ŋuu karmiyin̰ Buŋ. Ŋa iyig a ŋuu karmiyin̰ji iŋ kaawin kuuk nu kaawiyo, iŋ gamin kuuk nu giniyo, 19 ho iŋ ay gamin kuuk gaara gudurrey kuuk ŋa gintu ɗo ɗatikco. Gamin kuuk gaara gudurrey-ak, ŋuur gamin kuuk ajbay kuuk ŋa gintu iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi. Ampaa ko, nu gaariit Kabarre ta Gala ta Iisa Masi min geeger ka Zeruzaleem yoo kiɗ ka Iliiri. 20 Kar lotu-ak, nu raka a naa gaarin Kabarre ta Gala ɗo werin kuuk ƴiriy rakki gee bal dore ŋu kaawa ɗo bi ka Iisa Masi. Nu gintu pa-ak, asaan nu bal rake gine riy ɗo wer kaak gem ka pey ginit ko. 21 Ta kuuniy iŋ taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman :

« Gee kuuk ŋu balco kaawe biy yaa tale,

ho ŋuur kuuk bal dore ŋu kaawa biy yaa ibine. »‡

Martaw taat Pool rakiy ɓaa Room

22 Nu raka ɓaa gaarin Kabarre ta Gala ɗo werin kuuk ŋu bal dorinti. Ŋaar-aŋ ko maan kaak toɗdu dees dakina nu baltu ɓaa taliŋko. 23 Gin elgin dakina, nu gin niyin taat nu ɓaayiyko taliŋko, kar nu bal gase kaar. Kar diŋ gay, nu gaasit kat riyor taat ɗo darrinay-aŋku. 24 Nu raka a naako jage ɗo wiktin taat ya nu ɓaa ɗo kiɗ ka Espaan̰. Ka seener, nu gin niyin taat naako ɓaawe ho naa gine ɗak menaw iŋ kuŋko. Ansi-ak yaadu aawe gala ho ƴiriy taat nu ɗeetaw, kuun gaayindu naa icin botilil.

25 Kar diŋ gay, nu ɓaa ja Zeruzaleem a naa gaayin̰ gee ku Buŋdi kuuk goy eɗe-aku. 26 Ka seener, siŋta kuuk goy ɗo kiɗ ka Maseduwaan iŋ ka Akayi ic niyin a ŋuu cape gurus ŋuu gaayin̰ gee ku Buŋdi kuuk tiya saaro kuuk goy ɗo geeger ka Zeruzaleem. 27 Ŋuur maaniico di ic niyin a ŋuu gaayin̰co. Kar ka seener gay, ar ŋu tee ɗaanco ho ŋuuco yeepinti. Asaan ŋuur kuuk Yuudinnaɗo-ak gas barkin min ɗo ŋuur kuuk *Yuudinna. Ampa-ak, illa gaminco oki, ŋuu ɗeeɗin̰ iŋ gee-aku. 28 Wiktin taat nu bercog ko gurus kaak ŋu captu ho nu gaasit riy-anta, naako jagen̰ ja, kar naa biren di Espaan̰. 29 Ampa-ak, nu iban kadar wiktin taat nu ot ɗo werko, naako ote iŋ barkin dakina ta Iisa Masi.

30 Gem kol siŋtay, nu indaako iŋ siŋ ku *Rabbinte Iisa Masi ho iŋ ele kaak Ruwwin ta Buŋdi beriite a kuu indiguwe Buŋ ɗo bi kanto. Iŋ inde ka ku indiyo, n̰umoŋ iŋ nunu a ginte taasin̰e ɗo salaaner. 31 Indiguwoŋ Buŋ a ŋaan gaayindu naa pake min ɗo gee kuuk bal aamine kuuk goy ɗo kiɗ ka Zuude. Indiguwoŋ oki a gee Buŋdi kuuk goy ɗo geeger ka Zeruzaleem-ak yaa ooyin iŋ gelbin rakki gaay taat nu iyiico-anta. 32 Ampaa ko, ya Buŋ ooye, naako ɓaawe iŋ galal dakina ho naa jammiyen ɗak sooɗ iŋ kuŋko. 33 Buŋ ka aapiyer yaa goye iŋ kuŋ okiŋko ! *Aamin.

16

Ooya iŋ taaƴiik ta ba aaro

1 Nu n̰aamaakon boote Poobe taat gina riy ɗo Buŋdi ɗo *Egliz kaak goy ɗo geeger ka Saŋkerees. 2 Ya ta ɓaawko, obon samaane iŋ siŋ ku *Rabbine ar kaak kuuniye ɗo gee ku Buŋdi. Ya ta rak gaayko, gaayonta. Gaayonta, asaan taar oki ob wer ɗo gee dakina ho ta gaayintu nun meendu oki.

3 Ooyon̰co ɗo kun̰ Priska* iŋ mitti Akilaas. Ŋuur, ni gin riy sawa ɗo Iisa Masi. 4 Ŋu leeyig baarco ɗo bulel ɗo bi kanto. Ŋa nun keeduɗo di kaak yaa ozilin̰co. Kar gay, Eglizna okin̰co kuuk Yuudinnaɗo oki yaa ozilin̰co. 5 Ooyon̰co oki ɗo gee ku Eglizdi kuuk n̰uma gerco. Ooyon̰ji ɗo Epayneet, royar ka bitu. Min gee kuuk goy ɗo kiɗ ka Aazi, ŋaar di aamin awalle ɗo Iisa Masi. 6 Ooyonti ɗo Mariyam taat ginko riy dakina. 7 Ooyon̰co ɗo kun̰ Andronikuus iŋ Juniyaas kuuk jaamar ho ŋu obinti daŋaayin sawa. Min paliinna okin̰co, ŋuur di gee ibingigu ho ŋu karmiyaagu. Min nu bal aamine misa ɗo Iisa Masi di, ŋuur aamin ko.

8 Ooyon̰ji ɗo Ampliyatuus, royar ka bitu ɗo n̰uminni kaak ni n̰umtu iŋ Rabbine. 9 Ooyon̰ji ɗo Urbeen kaak ni giniy riy sawa ɗo Iisa Masi ho ɗo Stakiis kaak nu elgiyo. 10 Ooyon̰ji ɗo Apelees kaak gaar kadar ŋa gin imaan ta taɓ ɗo Iisa Masi. Ooyon̰co ɗo gee kuuk goy ɗo geriy ka Aristobuul. 11 Ooyon̰ji ɗo Herodiyoon kaak jaamar ho ɗo gee kuuk aamin ɗo Rabbiner kuuk goy ɗo geriy ka Narsiis. 12 Ooyon̰co ɗo kun̰ Tripen iŋ Tripoos kuuk gina riy ɗo Rabbine ho ooyonti oki ɗo baar Persiid taat nu elgiyo. Taar oki gin riy dakina ɗo Rabbine. 13 Ooyon̰ji ɗo Rupuus kaak siŋji ale ɗo riy ta Rabbine ho ɗo yaaco taat gaayintu ar nu roŋ ka adti. 14 Ooyon̰co ɗo kun̰ Asiŋkrit, Plegon, Hermees, Patrobaas, Hermaas ho ɗo siŋta kuuk n̰uma iŋ ŋuura. 15 Ooyon̰co ɗo kun̰ Piloloog iŋ Juliy, Neere iŋ booy ho ɗo Olimpaas iŋ ɗo gee ku Buŋdi okin̰co kuuk n̰uma iŋ ŋuura.

16 Ooyoŋ benanniko iŋ gine ka cuuɗ ar siŋta kuuk tacco rakki. Eglizna ku Iisa Masi okin̰co ooyko dakina.

17 Gem kol siŋtay, nu taaƴaako a kuu goye goɗom min gee kuuk poocaag ɓilde kaak ku gastu. Ka seener, iŋ poocin̰co-ak, ŋu eeraag gee kuuk aamine ho ŋu jagaag min botol taat samaane. Gee ŋuur-ak, cimoŋ kaƴko minninco. 18 Gee ar ŋuur-aŋ, ŋuur ginno riy ɗo Rabbinte Iisa Masi. Ŋu as tee aditco di. Iŋ kaawinco kuuk gala ho pulus-pulus-ak, ŋu caaciyaag gee kuuk ibanno maanna. 19 Karaamin taat ku karmiyiig Rabbin-at, gee okin̰co ibingita. Ansii ko, adir gintu portiko ɗo bi kaŋko. Kar gay, nu raka kuu gine ilim taat kuu ibine taat samaane ho kuu etire serek min taat samaanno a kuu kuuniye *cawar. 20 Ɗak ko sooɗ di, Buŋ ka aapiyer yaa rigin̰in̰ *Seetanne ho kuuji jaawe kaaci.

Barkin ta Rabbinte Iisa Masi yaa goye iŋ kuŋ okiŋko !

21 Timote kaak ni giniy riy sawa, ooyko. Lisiyuus, Jaason ho iŋ Sosipateer kuuk jaamar oki ooyko.

22 Ho nun Tertiyuus, gay siirindi ka Pool ɗo maktumne-anta, nu ooyko iŋ siŋ ku Rabbinte.

23 Gayuus kaak nu goyiy ɗo geriy-aŋ sa, ooyko. Ɗo geriy ko, Egliz okin̰ji n̰umiyo. Erast kaak ɗummiyaag malle ka geeger ho iŋ siŋte Kartuus oki, ooyko dakina. 24 [Barkin ta Rabbinte Iisa Masi yaa goye iŋ kuŋ okiŋko ! *Aamin.]†

Oziliik ta ba aaro

25 Ozilinteŋ Buŋ ! Uudin ta Kabarre ta Gala taat nu gaariy-anta, ŋa gin gudurre taat nec yaako ɗeŋriŋko ɗo imaanko. Kabarre-at, ta kaaw taat ɗo bi ka Iisa Masi ho ta baynaag maan kaak Buŋ rakiy gine, kaak cigil elgin iŋ elgina. 26 Kar diŋ gay, Buŋ baynig ko waraŋ iŋ kaawin kuuk nabiinna siirtu a gee okin̰co yaa ibinin̰ ar Buŋ kaak goy doo rakiyo. Paa ko, ŋuur kuuk ibinga-ak gin botol taat ŋuu aamine ɗo Buŋdi ho ŋuu karmiyin̰ji. 27 *Darjin ɗo Buŋ kaak keeji di gin ilim ! Darjin loci iŋ Iisa Masi, elgin iŋ elgina ! *Aamin.

* 1:6 ‛kuŋ kuuk Buŋ koliŋko’ : Ɗo Kitamne taat ŋu jiptitu iŋ nassarin̰ca, gee daarin̰ jiptit kaaw-an a ‛kuŋ kuuk Iisa Masi koliŋko’.

† 1:14 ‛kaƴco pile’ : Anne-aŋ, Pool kaawa ɗo bi ka Grekna iŋ kuuk Greknaɗo. Awalle-ak, Grekna tala ziŋkico a ŋuur di gee kuuk iban goye ka duniiner kaak taɓ. Kar gee okin̰co kuuk pey gay, ŋu talaagu ar ŋu geenno.

‡ 1:17 Wer ka gase kaawor ɗo Habakuuk 2.4.

* 2:24 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 52.5.

† 2:28 ‛deley’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛doloy’.

* 3:4 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 51.6.

† 3:12 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 14.1-3 ho 53.2-4.

‡ 3:13 ‛korkorin̰co’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛korlin̰co’.

§ 3:13 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 5.10 ho 140.4.

* 3:14 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 10.7.

† 3:17 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 59.7-8.

‡ 3:18 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 36.2.

* 4:3 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 15.6.

† 4:8 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 32.1-2.

‡ 4:17 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 17.5.

§ 4:18 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 15.5.

* 7:7 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 20.17, Deteronoom 5.21.

* 8:1 Iŋ kaaw ta Grek, ɗo makaatamna daarin̰ kuuk awalle, ŋu gaay aman : « Gee kuuk n̰um iŋ Iisa-ak, ŋuur aaɗɗo galal ta ziŋkico, kar gay, ŋu aaɗa taat Ruwwin ta Buŋdi kaawtu. »

† 8:36 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 44.23.

* 9:6 ‛Israyeel’ : Ŋu siŋ kuuk Buŋ diyiiji ɗo tatte Yakuub.

† 9:7 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 21.12.

‡ 9:9 ‛Weeno’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛zootira’.

§ 9:9 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 18.10.

* 9:12 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 25.23.

† 9:13 Wer ka gase kaawor ɗo Malasi 1.2-3.

‡ 9:15 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 33.19.

§ 9:17 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 9.16.

* 9:20 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 29.16 ho 45.9.

† 9:25 Wer ka gase kaawor ɗo Ooze 2.25.

‡ 9:26 Wer ka gase kaawor ɗo Ooze 2.1.

§ 9:28 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 10.22-23.

* 9:29 Geegirnay ŋuur-aŋ, Buŋ idig jot (Ezaayi 1.9, Zeneez 19.23-28).

† 9:32 ‛ŋaar kaak ar dambi’ : Anne-aŋ, ŋu kaawa ɗo bi ka Iisa Masi.

‡ 9:33 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 8.14-15, 28.16.

* 10:5 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 18.5.

† 10:8 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 9.4, 30.12-14.

‡ 10:11 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 28.16.

§ 10:13 Wer ka gase kaawor ɗo Zowel 3.5.

* 10:15 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 52.7.

† 10:16 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 53.1.

‡ 10:18 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 19.5.

§ 10:19 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 32.21.

* 10:21 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 65.1-2.

* 11:2 ‛caactu’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛mintu’.

† 11:4 Wer ka gase kaawor ɗo 1 Ruwa 19.10, 18.

‡ 11:10 ‛kirkile’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛korɓile’.

§ 11:10 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 69.23-24.

* 11:27 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 27.9 ho 59.20-21.

† 11:34 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 40.13.

‡ 11:35 Wer ka gase kaawor ɗo Zoob 41.3.

* 12:12 ‛ɓare’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛ɓarniye’.

† 12:19 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 32.35.

‡ 12:20 Wer ka gase kaawor ɗo Proberb 25.21-22.

* 13:9 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 20.13-17, Deteronoom 5.17-21.

† 13:9 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 19.18.

* 14:11 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 45.23.

* 15:3 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 69.10.

† 15:9 Wer ka gase kaawor ɗo 2 Samiyeel 22.50 ho Soom 18.50.

‡ 15:10 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 32.43.

§ 15:11 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 117.1.

* 15:12 ‛Jeese’ : Ŋa takan̰ sultan Dawuud. Kaaw-an, taar a sultan ka tatko yaa ase min tamba ta Dawuud ho ŋaar ko Iisa Masi, sultan ka tatko kaak Buŋ kaawtu a ŋaa n̰aame.

† 15:12 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 11.10.

‡ 15:21 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 52.15.

* 16:3 ‛Priska’ : Ŋu kolaat oki Prisil (Akt 18.1-2).

† 16:24 Kaaw taar-an ginno ɗo makaatamna daarin̰ ku Buŋdi kuuk ŋu siirtu min awalle iŋ kaaw ta Grek.

1 Korentiyen

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

1 Korentiyen

Maktumne ta awalle taat Pool siirtu ɗo gee ku Korent

Pile ka kaawor

Ŋa Pool kat siirit maktumne-an ɗo kretiyenna kuuk goy ɗo geeger ka Korent. Ɗo wiktin taar-at, geeger ŋaar-ak, siŋji ale ho geen̰ji sa dakina. Ŋa goy ɗo biy ka barrer. Ɗo wer-ak ko, ŋu iyiy gamin min aar barrer, ŋu taajiriyo. Iŋ tajirco-at ko, ŋu miintu iŋ malle. Ay gem di iciy pikirre iŋ abaadin taat ŋa rakiy di ho dakina gina jookumo. Gee ku Eglizdi-ak eer benannico. Kar Pool gay leesaaco ho ŋa raka n̰umin̰ werco rakki. Ŋa rakaaco gaare maman ŋuu ice goye ka kretiyennar ɗo ɗatik ta gee kuuk ibanno Buŋ.

1

Ooy ta awalle

1 Nun Pool kat siiraat maktumne-anta. Iŋ niyin ta meen̰ji Buŋ, ŋa kolintu a naa kuuniye *paliine ka Iisa Masi. Iŋ siŋte Sosteen, 2 ni ooyaako kuŋ gee ku *Egliz ka Buŋdi ka Korent. Kuŋ n̰um iŋ Iisa Masi ho ɗo bi ŋaar-ak ko, kuu kuuniye *cawar ɗo uŋji. Ŋa koliŋko a kuu kuuniye geen̰ji. Ampaa di oki, ŋa koliig gee okin̰co kuuk ala iŋ siŋ ku *Rabbinte Iisa Masi ɗo ay wero. Ŋaar ko Rabbin kan̰co ho kante oki. 3 Tatte Buŋ iŋ Rabbin Iisa Masi yaako barkiyiŋko ho yaako iye aapiye.

Barkin taat Buŋ beriy ɗo geen̰ji

4 Nu ozilaag Buŋ doo ɗo bi kaŋko ɗo barkin taat ŋa beriiko min ku n̰umtu iŋ Iisa Masi. 5 Ɗo bi ka n̰umiŋko-ak ko, Buŋ barkiyiŋko ɗo ay maanna, ŋa barkiyig kaawin okin̰co kuuk ku kaawiyo ho iŋ ibiniŋko oki. 6 Ŋaar-ak gaara kadar wiktin taat ŋu kaawiiko ɗo bi ka Iisa Masi, ku obit kaaw-at samaane ɗo gelbinko. 7 Paa ko, min bere okin̰ji kaak Buŋ beriy ɗo geemir, yoo rakki sa armaakonno loko, kuŋ kuuk ƴoka asin̰ji ka Rabbinte Iisa Masi. 8 Ŋaar ko yaako ɗeŋriŋko kuu goye bombo yoo ɗo gaase ka duniiner. Paa kat, ɗo ƴiriy taat Rabbin Iisa Masi yaa yeepe-ak, ŋu gasaakonno oorin tak-tak. 9 Buŋ kaak koliŋko a kuu n̰ume iŋ roŋji Rabbinte Iisa Masi, ŋa necaat tak taat ŋa kaawiyo.

Eere ka gee ku Egliz ka Korent

10 Gem kol siŋtay, nu kaawaako iŋ siŋ ku Rabbinte Iisa Masi a kaawko yaa gine rakki di nam eere sa goyaaɗo ɗatikko. Nu raka a gelbinko ho pikirriko yaa kuuniye rakki. 11 Ka seener, gem kol siŋtay, nu kaawiiko ampa-ak asaan gee daarin̰ min ger ka boote Kilowe kaawdu kadar kaawko ɓagɗo. 12 Nu kaawiit kaaw-an, asaan minninko, gee daarin̰ ɗiya aman : « Nin-aŋ gee ku Pool », daarin̰ a « Nin-aŋ gee ku Apoloos », daarin̰ a « Nin-aŋ gee ku Piyer » ho daarin̰ a « Nin-aŋ gee ku Iisa Masi ». 13 Iisa Masi, ŋaar rakki di. Ku pakira a gii gedire eerin̰ gee kuuk n̰um iŋ ŋaara walla ? Ŋa nun Pool kat kaak ŋu ɗooɗtu ka etor ɗo bi kaŋko walla ? Ŋu *batiziyiŋko iŋ siŋ ku meendu Pool walla ? Ha’a, paaɗo ! 14 Nu dela barkin ɗo Buŋdi ɗo bi kaak nu bal batiziye yoo waan minninko, illa Krispuus iŋ Gayuus di. 15 Ŋaar-ak, waan gediraaɗo kaawe a ŋu batiziyig iŋ siŋ kunto. 16 Way, nu batiziyig oki Stepaan iŋ geen̰ji kuuk goy ɗo geriy. Kar gay, nu harayɗo kadar nu batiziy waan ka pey. 17 Asaan Iisa Masi balnu n̰aamindu a naa batiziye gee. Kar gay, ŋa n̰aamintu a naa gaarin Kabarre ta Gala ɗo geemir. Ya nu gaara Kabarre ta Gala, nu kaawa iŋ kaawin kuuk melen̰ di, nu kaawɗo iŋ kaawin kuuk gee yaa kaawe a nun kat gin ilim. Yampa, muutuy ta Iisa Masi taat ka etor yaa gine ar maan ka maala.

Iisa Masi ko gudurre ho ilim ta Buŋdi

18 Ɗo gee kuuk tara ziŋkico, kaaw taat ɗo bi ka muutuy ta Iisa Masi ka etor, taar ginno baati. Kar ɗo ginte kuuk Buŋ jilaate gay, kaaw-at, taar gudurre ta Buŋdi.

19 Asaan ŋu siir ɗo Kitamner aman :

« Nun, naa rawtin ilim ta gee kuuk iban kaawna

ho naa poocin̰ ibine ka gee kuuk iban gamna. »*

20 Ampa-ak, gee ku duniiner kuuk iban kaawin-ak, moo kat ŋuura ? Moo ŋuur kuuk iban *gaanuun ka *Yuudinnar-aku ? Moo kat gay meelol-aku ? Buŋ kat gaar kadar ilim ta duniiner-an, taar ar maan ka maala. 21 Ay maanna, Buŋ ginaag iŋ ilim ta meen̰ji. Kar gee ku duniiner gay, iŋ ilimco, ŋu bal ibinin̰ Buŋ iŋ ilimji. Ɗo bi ŋaar-ak ko, Buŋ ictu niyine iŋ ilim ta meen̰ji a ŋaa jilin̰ gee kuuk aamin ɗo kaaw taat gee ku duniiner talaat ar maan ka maala. 22 Yuudinna raka tale gamin kuuk ajbay ho Grekna gay bariya ilim ta duniiner. 23 Kar nin gay, ni gaara kaawo taat a *Masi kaak Buŋ doɓtu, ŋu ɗooɗig ka etor. Kaaw-an, Yuudinna a ŋu dorintiɗo ho Grekna gay talaat ar kaaw ta bal baati. 24 Kar ɗo ŋuur kuuk Buŋ doɓtu a ŋuu kuuniye geen̰ji gay, ya ŋu *Yuudinna wal Yuudinnaɗo oki, Iisa Masi-ak ko gudurre ho ilim ta Buŋdi. 25 Asaan ya gee pakira a Buŋ gin maan ka bal baay oki, maannay-ak pakgit ilim ta geemir serek. Ya gee tala kadar maan kaak Buŋ giniy-ak ginno gudurre, iŋ gudurrey taat ginno-at oki, ta pakgit ta geemir serek.

26 Gem kol siŋtay, kuŋ kuuk Buŋ koliŋko, pakiroŋ. Dakin minninko gin ilim ɗo uŋco ka geemir walla ? Dakin minninko gin gudurre walla ? Dakin minninko baaco tiya meennaw walla ? Ha’a, ginno ! 27 Kar gay, Buŋ doɓig ŋuur kuuk ginno ilim ɗo uŋco ka geemir a paa kat, ŋuur kuuk gin ilim-ak yaa gaage maala. Buŋ doɓig ŋuur kuuk ginno gudurre ɗo uŋco ka geemir a paa kat, ŋuur kuuk gin gudurre-ak, sokan̰ yaa deen̰co. 28 Buŋ doɓig ŋuur kuuk gee talaag ar maan ka maala, ŋuur kuuk gee ƴilaagu ho ŋuur kuuk masaakanna a paa kat, ŋaa cillin̰ goye ka geemir kaak ŋu talaag ar ŋa taɓ. 29 Buŋ gintu pa-ak, asaan yoo waan sa gediraaɗo ɗapile ɗo uŋji. 30 Kar Buŋ gay n̰uminte iŋ Iisa Masi ho iŋ ŋaar di, Buŋ gaariite ilimji. Iŋ Iisa Masi ko, Buŋ gininte a gii kuuniye sellen̰ ɗo uŋji, gii kuuniye geen̰ji kun̰ji ho ŋa jilaate min ɗo zunuubinnite. 31 Ar taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman : « Ŋaar kaak ɗapilaw-ak, illa ŋaa ɗapile iŋ maan kaak Rabbin gintu. »†

2

Gaare ka kaawor iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi

1 Gem kol siŋtay, wiktin taat nu asiiko a naako gaarin̰ maan kaak cigile kaak Buŋ bayniite-aka, nu bal gaarin̰ iŋ kaawin kuuk diya meya ho nu balko kaawe ar tatkaw kaak iban gamin dakina. 2 Kar gay, wiktin taat nu goyiy iŋ kuŋko, illa nu ic niyine a naako kaawe ɗo bi ka Iisa Masi di iŋ muutuy taat ka etor. 3 Ɗo wiktin taar-at, nu bal gine gudurre taat naa gine riy samaane ho kolaw un̰jidu nam nu aziraw. 4 Iŋ kaaw taat nu kaawiiko, nu balko gaarin kaaw-at iŋ kaawin ku ilimdi a taa obin̰ kaƴko. Kar gay, ta Ruwwin ta Buŋdi kat gaarko gudurriti. 5 Ansi-ak, ta ilim ta geemirro kat n̰aamiŋko ku aamintu ɗo Iisa Masi. Kar gay, ku aamintu-ak, asaan ku talit gudurre ta Buŋdi.

Ilim ta Buŋdi

6 Kar gay, nin oki, ya ni ɓilda gee kuuk darse ɗo imaan, ni ɓildaag ɗo bi ka ilimdi. Kar ilim-at gay, taar ta duniinerro ho ta asɗo min agindaw ku duniiner. Agindaw-ak, ŋuur asa ide. 7 Kar gay, ilim ta Buŋdi taat ni kaawiy-an, taar ilim taat cigil awalle ho gee bal ibininti. Min Buŋ bal kilgiyin misa duniin di, ŋa siyit ko ilim-ata a ŋaate un̰jinte ɗo *darjiney. 8 Min agindaw ku duniiner-aŋ yoo rakki oki bal ibinin ilim-ata. Yampa, ya ŋu ibinta, *Rabbin gay darjiner, ŋu ɗooɗaagɗo ka etor. 9 Kar gay, ar taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman :

« Maan kaak ƴiriy rakki gem bal talin̰ iŋ odoy,

ŋa bal dorin̰ iŋ ɗeŋgey

ho ŋa bal pakirin̰ ɗo kaay,

Buŋ siyig ɗo ŋuur kuuk elgiga. »*

10 Sando, maan kaak cigile-aŋ, Buŋ baynintiŋ iŋ Ruwwiney. Asaan Ruwwin ta Buŋdi, taar ibingig ay maanna, nam ka Buŋdi kaak cigile oki. 11 Ginno waan kaak ibingit pikirre ta gemor, illa ruwwin ta meen̰ji. Ansi-ak, ginno waan kaak ibingit pikirre ta Buŋdi, illa Ruwwin ta meen̰ji Buŋ. 12 Ginteŋ gay bal gase ruwwin taat asa min ɗo duniiner-anta. Kar gay, gi gas Ruwwin taat asa min ɗo Buŋdi. Paa kat, gii ibinin̰ maan kaak Buŋ beriite iŋ barkiney. 13 Gamin-aŋ, ni kaawgigɗo ɗo geemir iŋ ɓilde kaak asa min ilim ta geemir. Kar gay, ni kaawa iŋ ɓilde kaak asa min Ruwwin ta Buŋdi. Ansii kat, ni gaariy baat ta seen ta Ruwwin ta Buŋdi ɗo gee kuuk gasit Ruwwin-ata.

14 Gem keeji di gediraaɗo gasin seen taat asa min Ruwwin ta Buŋdi. Loci-ak, ŋa talaat seen-at ar maan ka bal baay ho ŋa gediraaɗo ibininti. Gem yaa ibininti-ak, illa iŋ Ruwwin ta Buŋdi ja. 15 Gem kaak gin Ruwwin ta Buŋdi nec ibine baaco ta gamin kuuk samaane iŋ kuuk samaanno. Kar gay, ginno gem kaak nec gaase baay tan̰ji. 16 Ka seener gay, ŋu siir ɗo Kitamner aman :

« Waa ibingit pikirre ta Buŋdi ?

Ho waa kaak nec taaƴin̰ji ? »†

Kar ginte gay gin pikirre ta Iisa Masi.

3

Riy ta gay riyor ku Buŋdi

1 Gem kol siŋtay, wiktin taat nu ɓaawiiko, nu bal gedire naako kaawe ar ku gee kuuk jaawa iŋ Ruwwin ta Buŋdi. Kar gay, nu kaawaako ar ku gee ku duniiner di. Ɗo imaanko taat ɗo Iisa Masi, ku ar koogin ku n̰aaɗa. 2 Ansii ko, nu ɓildiŋko iŋ kaawin kuuk melen̰ di ar see ka buwi. Nu balko ɓildiŋko iŋ kaawin kuuk raɗa ar tee ka ander, asaan ku gediraaɗo ibinin̰co. Yoo diŋ oki ku gediraaɗo misa, 3 asaan ku goy misa ar gee ku duniiner. Ka seener, ku hasuudinay ho ku kaasuma benanniko. Ampa-ak gaara kadar ku ar gee ku duniiner ho goyiŋko sa ar ka geemir di wal maman ? 4 Ya gem rakki kaawa aman : « Nun gem ka Pool » ho ka pey aman : « Nun gem ka Apoloos », ŋaar-ak gaarro kadar goyiŋko ar ka geemir di walla ?

5 Ya ku bariya baaco, Apoloos kat waa, ho Pool gay waa ? Seertini, ni gay riyor ku Buŋdi di. Buŋ n̰aaminti a kuu aamine ɗo Iisa Masi. Ni gina riy taat Buŋ berinti di. 6 Nun Pool, nu gaarkon kaaw ta Buŋdi ar gem kaak taat eto. Apoloos gay, gaayaako iŋ ɓilde ar gem kaak leeji amay ɗo et kaak nu taattu-aka. Kar ŋa Buŋ kat maaɗga. 7 Ampa-ak, ŋaar kaak taate ho ŋaar kaak lee amay, seerco, ŋuur geen di. Illa Buŋ keeji di tatiko, asaan ŋaar di maaɗig et-aka. 8 Ŋaar kaak taate iŋ ka lee amay, ŋuur sawa di. Ay gem di, Buŋ yaaji bere haginey uudin ta riyoy. 9 Asaan seertini, ni gay riyor ku Buŋdi ho kuŋ gay ar morgo kaak ŋa gawniyo.

Pey, ku ar ger kaak Buŋ piniyo. 10 Nun gay ar gem kaak gin ilim ho kaak iban pine geray. Iŋ barkin taat Buŋ beriidu, nu teesiit baay ta gerdi ɗo werko ho waan ka pey astu pinin̰ ger-aka. Kar gay, yaman ay gem di yaa pakire maman ŋaa pine ɗo baay ta ger-aka. 11 Asaan baay ta gerdi, ŋaar Iisa Masi ho waan gediraaɗo diye ta pey. 12 Ŋuur kuuk pina ɗo baa ta ger-aka, daarin̰ yaa pine iŋ daabne, wal iŋ poddine, wal iŋ dambay kuuk kaalne ho daarin̰ gay yaa pine iŋ atay, wal iŋ balgiga, wal iŋ idam. 13 Ƴiriy taat Buŋ yaa ɗukume seriine, ay gemo, riyoy yaa bayne waraŋ. Ƴiriy taar-at yaa ase iŋ ako ho ak-at yaa gaare riy ta ay gemo, ya ta samaane wal ta samaanno. 14 Ya waan pin ɗo ger-aka ho wer kaak ŋa pintu-ak kat ak taggigɗo, Buŋ yaaji berin haginey. 15 Kar ya ak-at teeyig gay, riyoy-at uc maala. Gem-ak, Buŋ yaa jilin̰ji. Kar gay, ŋaa gine ar gem kaak ɗob kiyiw min ɗo aki iŋ pisin̰ji ku orok.

16 Ku iban tam kadar kuŋ ko *ger ka Buŋdi ho Ruwwin ta Buŋdi goy ɗo gelbinko wal maman ? 17 Ya waan kaak nigaag ger ka Buŋdi, Buŋ yaa idin̰ji oki. Asaan ger ka Buŋdi, ŋaar *cawar ho kuŋ ko ger ka Buŋdi-aka.

18 Dakoŋ caaciyenno ziŋkiko : minninko-aŋ, ya waan kaak pakira kadar ŋa gin ilim ɗo uŋco ka gee ku duniiner, illa ŋaa poocin ilim taar-ata. Paa kat, ŋaa gase ilim taat taɓ. 19 Asaan ilim ta gee ku duniiner, ɗo uŋji ka Buŋdi, taar bal baati. Ka seener, Kitamne kaaw aman : « Gee kuuk gin ilim, iŋ neendaw ta maaniico di, Buŋ yaa obin̰ ar ŋu obiy kumin ku yeero iŋ dada. »* 20 Kitamne kaaw pey aman : « *Rabbin Buŋ ibingit pikirrico ta gee kuuk gin ilim ho ŋa iban kadar taar bal baati. »† 21 Ampa-ak, dakoŋ pisiriyenno iŋ siŋ ku gemor, asaan okin̰co-aŋ, ŋuur kuŋko : 22 nun Pool, Apoloos ho iŋ Piyer, okintini, ni kuŋko. Duniine, goye, muutu, gamin kuuk goy diŋka ho kuuk yaa ase neginda, okin̰co kuŋkon di. 23 Kar kuŋ gay, kuŋ gee ku Iisa Masi ho Iisa Masi gay, ŋaar ka Buŋdi.

4

Taaƴiik ta Pool ɗo gee ku Korent

1 Nu raka a kuuni tale, nun Pool iŋ Apoloos, ar gay riyor ku Iisa Masi, ar ŋuur kuuk Buŋ berco riyo a ŋuu imilin̰ maan kaak ŋa cigiltu awalle ɗo geemir. 2 Ya ŋu ber riy ɗo gemor, illa ŋaa gaare kadar ŋa nec ŋu amniyin̰ji. 3 Ɗo tanto gay, ya kuŋ kat ɗukumaadu seriine wal gay ɗukume seriiner oki, taar-at ginaaduɗo maanna. Nun meendu oki ɗukumaaɗo seriine ɗo kaar, 4 asaan adir osgitɗo maan kaak nu nigtu. Kar gay, iŋ taar-an oki, gaarro kadar nu goy goye kaak iŋ botiliy ɗo uŋji ka Buŋdi. Ka ɗukumaadu seriin-ak, ŋaar *Rabbin Buŋ. 5 Ɗo bi ŋaar-ak ko, ya Rabbin Iisa Masi bal yeepe misa, dakoŋ ɗukumenno seriine. Kar wiktin taat ŋa yeepe, gamin kuuk cigil ɗo gondikor, ŋaa imilin̰co waraŋ, iŋ pikirre taat cigil ɗo gelbin ka geemir oki. Ampaa ko, ay gem di yaa gase oziliikay min ɗo Buŋdi.

6 Gem kol siŋtay, ɗo paydin ta maaniiko kat nu kaawtu ɗo bi kanto iŋ ka Apoloos a niiko gaare kuŋ oki yaa gine pa. Nu raka a kuu ibine baati ta maliy taat gee ibingit-anta. Maliy-at aman : « Waan yaa amilenno kara min botol taat Kitamne gaartu. » Nu kaawiy ampa-ak, asaan nu rakaaɗo kuu pisiriye aman : « Nun aaɗa gem kaak tatik aale, kiŋ gay aaɗa ka maala. » 7 Maa di ki pakiriy a ki pakgig een̰jiŋ ? Gamin okin̰co kuuk ki gintu-aŋ, waa berjiŋgu ? Ŋa Buŋ ɗoo di ? Di ya pa-ak, maa di ki pisiriyiy ar ŋu baljiŋ berin̰ bere ?

8 Taloŋ kate ! Ku pakira a ku ginig ko gamin okin̰co. Ɗo botol ta Buŋdi, ku pakira a ku ɗeet ko gay gamnar. Ku pakira a ku teet ko meennaw. Hey kuŋko-aŋku ! Ya ka seener, ku teet meennaw, nin paliinna oki yaa teen iŋ kuŋko. 9 Nu kaawiy ampa-ak, asaan nin kuuk paliinna-aŋ, nu pakira a Buŋ leenti aar ta geemir tak-tak. Ni ar gee kuuk ŋu obig a ŋuu deen̰co ɗo uŋco ka geemir. Ampa-ak, gee ku duniiner okin̰co yaa talin taaɓinni nam *ɗubal ku Buŋdi oki yaa tale. 10 Ni oliyay ɗo saan ta Iisa Masi, kar kuŋ gay pakira a iŋ Iisa Masi, ku gin ilim dakina ! Ni ginno gudurre, kar kuŋ gay pakira a ku gin gudurre dakina ! Gee dakina poocaani, kar kuŋ gay pakira a ŋu jaalaag siŋko ! 11 Nin gay, yoo diŋka mey diyaani, ibin sa obinti ho ni bal gine kesuune oki. Gee koocaani ho ŋu atkaani min ay wero. 12 Ni gina riy iŋ soriyni a nii gase tee ka biŋkini. Gee waraani ho nin gay barkiyaagu. Ŋu taaɓiyaani ho nin gay subira di. 13 Ŋu diyaani kaawin ooma ho nin gay telkaaco iŋ taat ool di. Yoo diŋka, gee ƴilaani pakgig gamin okin̰co kuuk Buŋ kilgiytu. Ŋu talaani ar maan kaak ŋu orig ka suusi.

14 Nu balko siirin̰ kaawin-aŋ a sokan̰ yaako deeŋko. Kar gay, gem kol kooginay kuuk nu elgiyo, nu siirig a naako taaƴiŋko. 15 Asaan ya ku gin gee dakina kuuk ɓildaako ɗo bi ka Iisa Masi oki, takko ŋaar rakki di. Wiktin taat nu iyiiko Kabarre ta Gala, nu gintu takko ɗo goyiŋko kaak ɗo Iisa Masi. 16 Ɗo bi ŋaar-ak ko, nu taaƴaako a kuu ice botilil. 17 Paa ko, nu n̰aamikoŋ Timote. Ŋaar ar roŋdu ɗo imaan. Nu elgiga ho ŋa gina riy ta Rabbine iŋ botilti. Nu ɓildiig gee kuuk ɗo *Egliznar okin̰co a maman ŋuu goye ɗo botol ta Iisa Masi. Nu n̰aamiig Timote a ŋaako gaare pey maman nu garkiyig gee a ŋuu goye ɗo botol-ata.

18 Gee daarin̰ minninko pakira a nu asaakonno pey. Ampaa ko, ŋu ɗapiltu aale. 19 Kar gay, ya Buŋ kat pildu botol, koɗok di naako ɓaawe. Ya nu ot ɗo werko, nu raka tale riy ta gee ku ɗapilaw-aku. Nu raka ibine ya ka seener, ŋu gin gudurre ta Buŋdi wala ŋu kaawa maalan di. 20 Asaan ɗo *Meennaw ta Buŋdi, kaawin kuuk maalan di-ak, ŋuur ginno werco, illa riy taat iŋ gudurre ta Buŋdi. 21 Kar kuŋ gay, ku raka maa ? Ku raka naako ɓaa iŋ ele ho iŋ dalullaw, wal naako ice doŋkilo ?

5

Gee kuuk aamine iŋ kuuk ɓaaƴa mun̰jam

1 Ay wero, nu dora gee kaawa a ku gin maan kaak patiy kaa. Gem rakki minninko weƴa iŋ daaciy ta tacco. Way, maan ŋaar-aŋ, gee kuuk ibanno Buŋ din sa gingigɗo. 2 Iŋ taar-an oki, ku ɗapiliy di-ak maman ? Iŋ maan kaak kuuniyaw-aŋ, zer kuu gonde dakina ho kuu atkin̰ gem-ak min ɗo ɗatikko. 3-4 Nun gay, ya nu serek minninko oki, ar nu goy ɗo ɗatikko ho kelmol sa iŋ kuŋkon di. Ŋaar-ak, nu ɗukumji ko seriin iŋ siŋ ku *Rabbin Iisa Masi ɗo gem kaak ginig maanna-aŋka. Kuŋko oki, ɗo wiktin taat ku n̰ume ho kelmol goy iŋ kuŋko, ɗukumon̰jit seriin-an iŋ gudurre ta Rabbinte Iisa : 5 beroŋ gem-ak ɗo *Seetanner a ziy kaak goy kaak ɗo zunuubinnar-ak yaa nige. Paa kat, ɗo ƴiriy taat Rabbinte Iisa Masi yaa yeepe, ŋaa gedire gase jile ka ruwwiney.

6 Ɗapiliŋko-ak, ŋaar ginno baay tak-tak. Ku ibanno ga ? Ya waan gina mappa, ŋa liya gel sooɗ di, kar okin̰ji, ŋa uciy gusus. 7 Gel-at, taar ar zunuubinna kuuk goy ɗo ɗatikko. Ŋaar-ak, rasoŋ zunuubinna-ak serek a kuu kuuniye pey *cawar ɗo uŋji ka Buŋdi. Ka seener, ku kuuniytu ko cawar-ak, asaan Iisa Masi mat ɗo bi kante ar roŋ tamgi kaak ŋu bertu *satkin awalle ɗo iidin ta *Paakdi. 8 Ɗo bi ŋaar-ak, goyinte ar gee kuuk awalle iidiytu iidin ta Paak iŋ gelbin ka cawar ho iŋ seene. Yampa, dakinte goyenno ar ŋuur kuuk iidiyiit iidin-at iŋ zunuubinna ho iŋ jookumuwco-ata.

9 Ɗo maktumner taat nu siiriikon ɗak ko, nu taaƴiŋko a kuu goye serek min gee kuuk goyin̰co jookumo. 10 Nu kaawiy ampa-ak, nu kaawɗo ɗo ŋuur kuuk jookumo ho bal aamine misa ɗo Iisa Masi. Nu kaawɗo a kuu goye serek tak-tak min gee-aku, ŋuur kuuk atka tamaanaw ta duniiner, kuuk kokinay, kuuk abdiya margina. Ya ampa-ak, illa kuu rasin duniine ! 11 Nu kaawa ɗo bi ka ŋuur kuuk kaawa a ŋu siŋtiko ɗo Iisa Masi, kar goyin̰co gay jookumo. Ŋu atka tamaanaw ta duniiner, ŋu abdiya buŋnay, ŋu wara gee, ŋu sakriyaw ho ŋu kokinay. Goyoŋ serek min gee-aku ho dakoŋ teenno bat iŋ ŋuura. 12-13 Ŋuur kuuk bal aamine misa ɗo Iisa Masi gay, ŋa nunno kat yaaco ɗukume seriine, illa Buŋ meen̰ji. Kar ɗo ŋuur kuuk aamin ko ɗo Iisa Masi gay, ku gin botol taat kuuco ɗukume seriine. Asaan ŋu siir ɗo Kitamner aman : « Atkoŋ gem kaak jookumo min ɗo ɗatikko. »*

6

Siŋta sakkiyaaɗo een̰co ɗo uŋco ka gee ku duniiner

1 Kar ya minninko rakki gin kaaw iŋ siŋji, maa di ŋa gediriy iyin̰ ɗo uŋco ka gee ku duniiner a ŋuuco talin kaawco ? Samaan-ak zer ŋaa iyin̰ ɗo uŋco ka gee ku Buŋdi kat kuuk yaaco talinti. 2 Ku ibanno kadar ŋu gee ku Buŋdi kat kuuk asaaco ɗukume seriin ɗo gee kuuk ɗo duniiner okin̰co walla ? Kar zer ya kuŋ kat kuuk yaaco ɗukume seriin-ak, maa di ya ku gin kaaw kapak di, ku gedirgiyɗo talinti. 3 Ku ibanno ga ? Ŋa ginte ko kuuk yaaco ɗukume seriin ɗo *ɗubal ku Buŋdi. Kar zer ya ta ampa-ak, maa di gi gedirgiyɗo talin̰ kaawin kuuk ɗo duniiner-anta ? 4 Kar gay, ya ku gin kaawin ar ŋuur-aŋku, maa di ku iyiig ɗo ŋuur kuuk gee ku *Eglizdi talaagu ar maan ka maala ? 5 Sokan̰ daggikonno walla ? Minninko-aŋ kat ginno tak-tak gem kaak gin ilim ho nec talin̰ kaawin ku siŋta kuuk aamin ɗo Iisa Masi walla ? 6 Kar kuŋko, minninko rakki iyiy giji ɗo uŋco ka gay ɗukume seriiner kuuk ibanno Buŋ-ak gay maa ?

7 Ka seener, ɗo ɗatikko, ku gin ko gee kuuk sakkiya siŋtico. Ŋaar-ak gaara ko kadar biŋkiko gallo ɗo uŋji ka Buŋdi. Ya gem gingikonno gamin kuuk iŋ botilco, kuu subire guna min kuu iyin̰ ɗo uŋco ka gay seriiner. Ya gem soka gaminko oki, kuu rasin̰ guna min ku sakkiyin̰ji. 8 Kar sando, kuŋ maaniikoŋ gay gina gamin kuuk iŋ botilcoɗo. Iŋ raade, ku tiyaag siŋtiko kuuk aamin ɗo Iisa Masi ! 9 Ku ibanno ga ? Ŋuur kuuk gina gamin kuuk iŋ botilcoɗo un̰jaaɗo ɗo *Meennaw ta Buŋdi. Dakoŋ caaciyenno ziŋkiko ! Ibinoŋ tam kadar gee kuuk ɓaaƴa mun̰jam, kuuk abdiya margina, kuuk kokina miday wal daaɗ kara, kuuk deleesinay, 10 kuuk kokinay, kuuk atka tamaanaw ta duniiner, kuuk sakriyaw, kuuk wara gee, kuuk gaama gamin ku geemir, okin̰co-aŋ un̰jaaɗo ɗo Meennaw ta Buŋdi. 11 Ampaa ko, awalle minninko daarin̰ gingiyo. Kar diŋ gay, ku gin ko *cawar ɗo uŋji ka Buŋdi, ku gin ko geen̰ji ho ku goy ko goye kaak iŋ botiliy iŋ siŋ ku *Rabbinte Iisa Masi ho iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi.

Ziŋkite, ŋuur ku Buŋdi

12 Gee daarin̰ minninko kaawa aman : « Nu gin botol taat naa gine ay maan kaak nu rakiyo. » Kaaw-an ka seener, kar gay min gamin okin̰co-aŋ, daarin̰ gaayaakonno. Nun oki, naa gedire kaawe aman : « Nu gin botol taat naa gine ay maan kaak nu rakiyo. » Kar gay, nu rasaaɗo zir gamin-aŋ yaadu gedire. 13 Ku kaawa pey aman : « Tee, ŋaar ɓaa ɗo adir ho ad sa, ŋaar ƴoka teen di. » Kaaw-an ka seener, kar gay, tee iŋ adi, Buŋ yaa idin̰ seerco. Kar gay, Buŋ bal ginin̰ zi ka gemor a ŋaa ɓaaƴe mun̰jam. Zi ka gemor, ŋaar ɗo Rabbiner, ho Rabbin sa, ŋaar ɗo zi ka gemor-aka. 14 Ka seener, Buŋ kaak nooyig Rabbin Iisa Masi min ɗo muuti yaate nooyinte, ginte oki, iŋ gudurrey ta meen̰ji.

15 Ku ibanno ga ? Ziŋkiko, ŋuur n̰um iŋ zi ka Iisa Masi. Ampa-ak, ya waan weƴ iŋ azbin̰ca, ar ŋa ic min zi ka Iisa Masi ho ŋa n̰umig iŋ kanti. Taar-at kuunayɗo kat bat ! 16 Ku ibanno ga ? Gem kaak weƴ iŋ azbin̰ca-ak, seerco, ŋu n̰um ar zi ka gem rakki. Ka seener, ŋu siir ɗo Kitamner aman : « Seerco, ŋuu gine ar zi ka gem rakki. »* 17 Kar gay, gem kaak n̰um iŋ Rabbinte Iisa Masi, seerco, ruwwinco rakki.

18 Yaman, cimoŋ kaƴko cat min ɓaaƴe ka mun̰jam-aka. Zunuubinna okin̰co ku pey, ŋuur kara min ɗo zi ka gemor. Kar gay, gem kaak ɓaaƴa mun̰jam-ak, ŋaar gina zunuubinna ɗo ziy ka meen̰ji. 19 Ku ibanno ga ? Ziŋkiko, ŋuur ger ka Ruwwin ta Buŋdi. Ŋaar Buŋ kat berkonta ho ta goy ɗo ziŋkiko. Ampa-ak, ziŋkiko, ŋuur kuŋkonno, ŋu ku Buŋdi. 20 Buŋ kappiy dakina a ku kuuniye geen̰ji. Ŋaar-ak, iŋ ziŋkiko-aŋ, zeeɗoŋ kuu jaalin̰ siŋ ku Buŋdi kuwa iŋ ay maan kaak ku giniyo.

7

Taaƴiik ta Pool ɗo bi ka obindi

1 Diŋ naako yeepe kat ɗo maan kaak ku siiriidu awalle aman : « Ya gem obaaɗo daatik sa guna. » 2 Kar gay, iŋ goye ka duniiner kaak jookum-aŋ, guna, ay gemo yaa obe daatik ta meen̰ji ho ay geema yaa obe mitik ka meenti. 3 Ya ŋu obe, mitko newsaaɗo kop ɗo daaciy ho daatik sa newsaaɗo kop ɗo mitti. 4 Daatik gediraaɗo gine maan kaak ta rakiy di iŋ zit ka meenti, asaan zit-ak, ŋaar ka mitti oki. Ho mitik sa gediraaɗo gine maan kaak ŋa rakiy di iŋ ziy ka meen̰ji, asaan ziy-ak, ŋaar ka daaciy oki. 5 Ŋaar-ak, ɗo daŋilco, daatik poocaagɗo mitti ho mitik sa poocaatɗo daaciy. Kar gay, illa ŋuu deen ja kaawco a ŋuu ɗeeɗin̰ daŋilco ɗo wiktin sooɗ di, ŋuu un̰je kaƴco ɗo inde ka Buŋdi. Kar ya wiktin-at bire, ŋuu yeepe ɗo daŋilco. Yampa, ŋu gediraacoɗo ɗo ziŋkico, paa *Seetanne yaa gase botol taat ŋaa gecin̰co.

6-7 Ɗo tanto gay, gee okin̰co yaa goye bal daaɗi ar nunu. Kar gay, nu kaawaakonno a kuu gine ampa. Kar ya ku raka gine pa, sokan̰ obaakonno. Ay gem di iŋ bere kaak Buŋ beriiji : rakki, Buŋ berji bere ka aŋka, ho ka rakki gay, ŋa berji bere ka pey.

8 Ɗo ŋuur kuuk bal obe misa ho ɗo murgilgal, nu kaawaaco a samaane ŋuu goye bal obe ar nunu. 9 Kar ya ku gediraaconno ɗo ziŋkiko gay, ŋaar-ak, oboŋ. Ya ku ob-ak, guna min baƴkon di yaako deeŋko.

10 Diŋ naaco kaawe ɗo ŋuur kuuk ob ko. Maan kaak naa kaawe-aŋ (ŋa nununno di kaak kaawga, ŋa *Rabbin meen̰ji) daatik rasaagɗo mitti. 11 Kar ya daatik rasig mitti gay, illa taa goye maala wal taa amre iŋ mitti, ho mitik sa, totiraatɗo daaciy.

12 Diŋ naaco kaawe ɗo ŋuur kuuk pey. Kaaw-an (ŋa nunu kat kaawta, ŋa Rabbinno) ya siŋ rakki daaciy bal aamine misa ɗo Iisa Masi ho ta ooy a ŋuu saaƴe, ŋaa totirintiɗo. 13 Ampaa di oki, ya boo rakki mitti bal aamine misa ho ŋa ooy a ŋuu saaƴe, taa rasin̰jiɗo. 14 Ka seener, mitik kaak bal aamine gay, ɗo bi ka daaciy taat aamine, Buŋ talaag ar ŋa mitti kaak taɓ ɗo uŋji. Ampaa di oki, daatik taat bal aamine, ɗo bi ka mitti kaak aamine, ɗo uŋji ka Buŋdi, ta daaciy ta taɓ. Pa-ak, kooginco oki, ɗo uŋji ka Buŋji, ŋu buuminno.

15 Kar gay, ya ŋaar kaak bal aamine raka totiriika, ŋaar-ak, ŋu totiroŋ. Ampa-ak, ŋuur kuuk aamine, ŋu imil kaƴco. Kar gay, Buŋ koliŋko a kuu goye ɗo aapiyer. 16 Ku ibanno maan kaak yaa kuuniye. Kaŋ daatik taat aamin-anta, ka ibanno wal mitke yaa aamine ho ŋaa gase jileŋ ga ? Kiŋ mitik kaak aamin-aŋka, ki ibanno wal daaciŋ yaa aamine ho taa gase jileŋ ga ?

Goye ka gemor ɗo uŋji ka Buŋdi

17 Ɗo wiktin taat Buŋ koliŋko, kuŋ goy goye kaak Rabbin Buŋ weeŋko. Ampa-ak, min kaaw taat nu kaawtu-anta, ay gemo yaa obin̰ goyin̰ji ŋaar-aka. Ŋaar-aŋ ko taaƴe kaak nu taaƴiig *Eglizna okin̰co. 18 Ya gem kaak ŋu *ɗukumji ko seln̰o ɗo wiktin taat Buŋ koliiga, illa ŋaa goye paa di.* Ya gem kaak ŋu balji ɗukume misa seln̰o ɗo wiktin taat Buŋ koliiga, ŋaa bariyenno botol bat ta ŋuuji ɗukume seln̰o. 19 Ya ŋu ɗukumji seln̰o wala ŋu balji ɗukume oki, ginaaɗo maanna. Maan kaak samaan-ak, illa ŋaa aaɗe taat Buŋ kaawtu ɗo Kitamner. 20 Illa ay gemo yaa obin̰ goyin̰ji kaak ɗo wiktin taat Buŋ koliiga. 21 Ɗo wiktin taat Buŋ kolin̰ciŋ-ak, kiŋ ɓerre walla ? Dak moyenno ɗo taar-ata. Kar ya ŋu beraajiŋ botol taat kii imile kaan̰-ak, ob baati. 22 Ka seener, ɓerre kaak Rabbin Buŋ koltu-ak, ɗo uŋji ka Buŋdi, ŋa imil ko kaay min ɓerriŋkaw. Kar ŋaar kaak ɓerreɗo ɗo wiktin taat Rabbin Buŋ koliiga, ŋa ɓerre ka Iisa Masi. 23 Buŋ kappiy dakina a kuu kuuniye geen̰ji. Ŋaar-ak, dakoŋ ginenno ɓerrin ku geemir. 24 Ka seener, gem kol siŋtay, illa ay gemo yaa goye ɗo uŋji ka Buŋdi ar goyin̰ji kaak min Buŋ koliiga.

Taaƴiika ɗo ŋuur kuuk bal obe ho iŋ murgilgal

25 Ɗo ŋuur kuuk bal obe misa, nu bal gine kaaw taat asa min ɗo Rabbinte. Kar gay, iŋ barkin taat Rabbin Buŋ beriidu, naa taaƴin̰co iŋ kaaw taat nec ŋuu obin bombo. 26 Ɗo bi ka taaɓin taat diŋ goy kaate-anta, nu pakira a guna ay gemo yaa goye bal obe. 27 Ŋaar kaak gin ko daatko, ŋaa totirintiɗo. Ŋaar kaak bal gineŋ gay, ŋaa obenno. 28 Kar ya ki ob gay, ki bal nige maanna ɗo uŋji ka Buŋdi. Kar ya gemso kat obe, taar oki bal nige maanna. Kar ŋuur kuuk ob gay, taaɓinco yaa gine dakina ɗo duniin-anta ho nu rakaaɗo kuu aawin taaɓin-anta.

29 Gem kol siŋtay, nu kaawiy ampa-ak, asaan wiktin taat Buŋ beriite, taar sooɗ di. Ŋaar-ak min diŋka, illa ŋuur kuuk gin daaɗ-ak yaa gine riy ɗo Buŋdi ar ŋu bal gine daaɗi. 30 Ŋuur kuuk ala diŋka, ŋuu gine ar ŋu allo. Ŋuur kuuk aaciyaw, ŋuu gine ar ŋu aacayɗo. Ŋuur kuuk gidiya gamna, ŋuu gine ar gamin-aŋ kun̰coɗo. 31 Ŋuur kuuk atka tamaanaw ta duniiner, illa ŋuu atkenno tamaanaw-anta, asaan duniin taat diŋ ku taliy-an, taar yaa bire.

32 Nu rakaaɗo kuu ice kellimko. Ŋaar kaak bal obe misa, ŋaar ic kelmoy ɗo gamin ku Rabbin Iisa ho ŋa bariya botol taat ŋaa gine maan kaak Rabbin rakiyo. 33 Kar ŋaar kaak ob daatik gay, ŋaar ic kelmoy ɗo gamin ku duniiner ho ŋa bariya botol taat ŋaa gine maan kaak daaciy rakiyo. 34 Ŋaar-ak ko, kelmoy ɗeeɗtu werin seera. Ampaa ko, daatik taat bal gine mitko wala gemso oki, ŋuur ic kellimco ɗo gamin ku Rabbin Iisa, asaan ŋu bariya botol taat ŋuu kuuniye geen̰ji kun̰ji iŋ riyco ho iŋ pikirrico. Kar daatik taat ob gay, taar ic kelimti ɗo gamin ku duniiner ho ta bariya botol taat taa gine maan kaak mitti rakiyo.

35 Nu kaawtu ampa-ak a naako gaayiŋko, yampa, nu asiraakonno. Kar gay, nu raka a kuu gine maan kaak yaako kuuniyen di ho kaak yaako gaayiŋko kuu aaɗin̰ *Rabbin Iisa Masi iŋ gelbin rakki.

36 Ya waan minninko ogir gemso ho ŋa taaya ɗo obinti, kar ŋa tala kadar gintit raɗa ɗo gemso-ata wala ŋa raka obinti asaan niyiney dakina ɗo daatkuwti, ŋaar-ak, illa ŋaa obinti. Ŋa bal nige maanna ɗo uŋji ka Buŋdi. 37 Kar gay, ya waan kaak ic niyin min ɗo gelbiney a ŋa obaaɗo ho ŋa wakaatɗo gemsoy, ya ŋu bal asirin̰ji ho ŋa tala kadar ŋaaji gedire ɗo ziy, ŋaar-ak, ŋa gin maan kaak samaane. 38 Ansi-ak, waan kaak obit gemsoy-ak, gin maan kaak samaane, ho waan kaak bal obin tan̰ji gay, gin maan kaak samaan paka.

39 Daatik taat mitti goy iŋ odinay, taar ginno botol taat taa obe mitik ka pey. Kar gay, ya mitti mate, ŋaar-ak, ta gin botol taat taa obe mitik kaak ta rakiyo ya ŋa gem ka Iisa Masi. 40 Kar gay, ɗo tanto, ya ta goy bal mitko, galilti yaa gine dakin paka ho nu pakira kadar kaawor-an asa min Ruwwin ta Buŋdi.

8

Taaƴiika ɗo bi ka kum ka satkiner

1 Diŋ naako kaawe ɗo bi ka kum kaak ŋu satgiytu ɗo buŋniydi. Ka seener, ginte okinte, gi gin ibine. Ibine-ak n̰aamaag gemo, ŋa ɗapiliyo. Kar eleŋ gay gaayaag gee, ŋu goyiy bombo ɗo imaanco. 2 Ya waan pakira a ŋa iban maanna, ŋaar-ak, ŋa ibanno misa baay ta maanna-aka. 3 Kar ŋaar kaak el Buŋ gay, Buŋ oki ibingig kadar ŋa kan̰ji. 4 Ɗo bi ŋaar-aŋ, kum kaak ŋu satgiytu ɗo buŋniydi-aŋ, gi gin botol taat gii teen̰ji wala kawwi ? Gi iban kadar ɗo duniiner-an, buŋnay, ŋuur maan kaak maalan di, asaan Buŋ, ŋaar rakki di ho ginno ka pey. 5 Ka seener, gee kaawa a buŋnay goy kuwa ka samaaner ho keɗer. Ɗo gelbinco, ŋu abdiya buŋnay dakina ho iŋ rabbinnay oki. 6 Kar sando, loteŋ gay, Buŋ ŋaar rakki di. Ŋaar ko Tatte, ŋa kilgiyig gamin okin̰co, ho ɗo saan tan̰ji ko, gi goyiyo. *Rabbinte oki, ŋaar rakki di. Ŋaar ko Iisa Masi. Iŋ ŋaar di, gamin okin̰co goyiyo, ho iŋ ŋaar di oki, gi siikimiyo.

7 Kar gay, ɗo ɗatikko, goy gee daarin̰ kuuk ibingitɗo kaaw-anta. Yoo diŋka, daarin̰, abdiye ka buŋniydi-ak goy di ɗo kaƴco. Ya ŋu tiya kum ka *satkiner, ŋu pakira kadar kum-ak, ŋu dapsiyig ɗo buŋnay kuuk ka seener. Ansii ko, ŋu aawiy ziŋkico kadar ŋu *cawarro, asaan pikirrico sooɗa.* 8 Gamin ku teendi, ŋuur gaayɗo gemo ɗo uŋji ka Buŋdi. Ya gi taaɗo, ginno maan kaak yaate arme, ho ya gi tiyaw oki, ginno maan kaak yaate gaayinte.

9 Kuŋ gin botol taat kuu teen̰ gamin okin̰co kuuk ku rakiyo. Kar gay, yaman goyoŋ goɗom, yampa, ŋuur kuuk bal gine gudurre ɗo imaan yaa jage ɗo saan taŋko. 10 Ka seener, ku gin ibine ŋaar-aŋka. Kar ya gee kuuk pikirrico sooɗa talaako ku goy tee kum ka satkiner atta ɗo ger ka marginar, ŋu pakiraaɗo kadar ŋuur oki yaa tee walla ? 11 Ampa-ak, iŋ ibiniŋko-ak ko, ku jagiig siŋtiko kuuk aditco seera, ŋu ɓaay rawte. Kar gay, ɗo saan tan̰co ko, Rabbin Iisa Masi mattu. 12 Ŋaar-ak, ku gina maan kaak samaanno ɗo siŋtiko-aku ho ku gurɓiliit pikirrico taat sooɗ-ata. Ansi-ak, ku gin zunuubinna ɗo uŋji ka Iisa Masi. 13 Ampa-ak, ya tee kaak nu tiy di iyaag siŋdu ŋa jagiy min botol ta Buŋdi, ŋaar-ak, naa rasin̰ tee ka kumar tak-tak, asaan ɗo saan tanto, nu rakaaɗo siŋdu yaa jage min botol ta Buŋdi.

9

Hagin ta riy ta paliine

1 Nun oki gin botol taat naa gine maan kaak nu rakiy di, wal maman ? Nun *paliine ka Iisa Masi wal kawwi ? Nu talig Rabbin Iisa Masi, wal nu bal talin̰ji ? Ya ku aamin iŋ siŋ ku *Rabbin Iisa Masi-aŋ wal iŋ riy taat nu gintu ɗo ɗatikko ɗoo di ? 2 Ya gee daarin̰ pooc ooye a nu paliine oki, lokoŋ gay, nu paliine, asaan n̰umiŋko kaak ku n̰umtu iŋ Iisa Masi-ak gaara kadar ka seener, nu paliine.

3 Naako kaawe maman nu imiliy kaar ɗo uŋco ka ŋuur kuuk diyaadu kaawo : 4 ni bal gine botol taat nii gase tee ho see iŋ riy taat ni giniyo walla ? 5 Ya waan minninko gin daatko ho ta aamine, ŋa gin botol taat ŋa jaawguwe riy iŋ taara walla ? Ŋaar-aŋ ko maan kaak paliinna kuuk pey ho iŋ siŋtay ku *Rabbinte Iisa gintu ho Piyer oki. 6 Wal nunu iŋ Barnabaas di kuuk yaa gase tee iŋ soriyni walla ? 7 Maa askirin̰cir kaak meen̰ji di kappiya koyey ? Maa gemir kaak taatgiy eto ho taaɗo roŋji ? Maa gemir kaak gooƴaw ho saaɗo buwa ?

8 Kaawor-an, taar pikirreɗo ta geemir di, *gaanuun ka Muusa oki kaaw pa. 9 Ka seener gay, ɗo gaanuun ka Muusa ŋu siir aman : « Berki kaak gina riy ɗo morgor, dakoŋ gootin̰jiɗo biy a pa ŋaa tee ganduulinna. »* Ɗo pikirriko, Buŋ kaawit kaaw-an ɗo bi ka barkiydi walla ? 10 Ha’a, ya taɓ-ak, ŋa kaawa ɗo bi kani. Ka seener, ŋaar kaak gawnaw ho ŋaar kaak seɗaw, seerco, ŋu diy kaƴco ɗo maan kaak ŋuu gase. 11 Ar gay luwor luwiy busumji ɗo morgoy, nin oki gaarit kaaw ta Buŋdi ɗo ɗatikko. Ŋaar-ak, ya ni pakira a nii gase maan minninko, ku talaag ŋa dakin aale walla ? 12 Ya gee ku pey gin botol ɗo gaminko, ŋaar-ak, nin gay gin paka, wal maman ? Kar iŋ taar-an oki, nin balko indiŋko a kuuni bere maanna. Kar gay, ni icit taaɓin okintiti a paa nii gine maan kaak yaa peyin Kabarre ta Gala ta Iisa Masi yaa sin̰je iŋ uŋti.

13 Ku iban tam kadar ŋuur kuuk gina riy ɗo ger ka Buŋdi gasa teen̰co min ɗo riyco-at di ho ŋuur kuuk dapsiyaag malle kaak gee bertu *satkine sa gasaat haginco min ɗo gamin kuuk ŋu bertu-ak di. 14 Paa ko, Rabbinte Iisa kaawtu oki a ŋuur kuuk riyco ta gaare Kabarre ta Gala, ŋuu gase teen̰co min ɗo riyco-at di. 15 Kar nun gay, nu bal gine pa. Nu siirgitɗo kaaw-an a kuudu n̰aame maanna. Yampa, ya nu mata sa guna min naa inde maanna ! Ginno waan kaak yaa imilin̰ maan kaak nu ɗapiliy-aŋka. 16 Nu ɗapilaaɗo ɗo bi kaak nu gaara Kabarre ta Gala. Asaan Buŋ berduut riy taat naa gaarin Kabarre-anta. Ɗo gaaƴar ya nun kat gaargitɗo Kabarre ta Gala-an ɗo geemir. 17 Ya meendu kat doɓit riy-anta, nu gin botol taat naa gase maan ɗo koyer. Kar gay, ŋa meenduɗo kaak doɓta. Ŋa Buŋ kat berduut a naa gininti. 18 Ŋaar-ak, maan kaak naa gase ɗo koyer gay moo ? Maanna-ak, ta galal ta gaare Kabarre ta Gala maalan di. Ya nu gin botol taat naa gase maanna oki, nu boodaaɗo ɗo bi ŋaar-aŋka.

19 Nu gin botol taat naa gine maan kaak nu rakiy di. Kar gay, nu meendu ic niyine naa gine ɓerre ka gee okin̰co a naa iye gee dakin aale, ŋuu aamine ɗo Rabbin Iisa Masi. 20 Ya nu goy iŋ *Yuudinna, nu ica goyin̰co a naa iyin̰co ŋuu aamine ɗo Iisa Masi. Ya gaanuun baldu diye pise oki, wiktin taat nu goy ɗatik ta gee kuuk gaanuun diyco pise, goyindu ar kan̰co a naa iyin̰co ŋuur oki yaa aamine. 21 Ya nu goy iŋ gee kuuk aaɗgigɗo gaanuun-ak sa, nu goy ar ŋuura a naa iyin̰co oki. Sando, ka seener gay, nu aaɗaag gaanuun ka Buŋdi, asaan nu karmiyaag gaanuun ka Iisa Masi. 22 Ya nu goy iŋ gee kuuk bal gine gudurre ɗo imaan sa, nu goy ar ŋuura a naa ɗeŋrin̰co ɗo imaanco. Ansii ko, nu goyiy iŋ ay gemo ho nu giniy ay maanna a naa iyin̰ daarin̰ minninco a ŋuu gase jile. 23 Riy okintit-an, nu ginaat a Kabarre ta Gala yaa sin̰je iŋ uŋti. Ansii kat, naa gasin haginer taat ta kaawtu ɗo uŋji ka Buŋdi.

24 Ku iban tam kadar ɗo kaasumindi, gee okin̰co gaɗaw kar gem rakki di yaa icin̰ maan kaak ŋu diyiico. Kuŋko oki, gaɗoŋ kuu icin̰ maan kaak ŋu diyiiko-aka. 25 Gee okin̰co kuuk raka pakin̰ een̰co ɗo gaɗir-ak, ŋuur taala ziŋkico ho ŋu gedirco ɗo ziŋkico ɗo gamin dakina. Ŋu giniy pa-ak a ŋuu icin̰ maan kaak ŋu diyiico. Sando, maanna-ak taayaaɗo aale. Kar ginte gay, gi giniy pa-ak a gii icin̰ maan kaak yaa goye doo. 26 Ansii ko, ɗo botol ta Buŋdi, nu gaɗɗo mun̰jam. Nun ar gem kaak kaasuma iŋ kutpa ho men̰n̰iɗo badam. 27 Nu taaɓiyaag ko taaɓiye zir a naaji gedire. Yampa, nun meendu kaak gaarit kaaw ta Buŋdi ɗo gee daarin̰-aŋ oki, siŋdu amilaaɗo.

10

Gamin kuuk gee ku Israyeel gaariite

1 Gem kol siŋtay, nu rakaaɗo a ku ibinaaɗo baay ta maan kaak kuuniy awalle ɗo wiktin ta nabi Muusa. Ɗo wiktin taar-at, aginiyte okin̰co, Buŋ diyco uce a taaco gaare botol, ho okin̰co, ŋu aaltu barre ka dindiko.* 2 Okin̰co, ŋu gintu geen̰ji ku nabi Muusa iŋ *batiziye kaak ŋu batiziyiig ɗo ucer ho ɗo barrer. 3 Ŋuur okin̰co tee tee kaak Buŋ paayiico min ka samaaner†, 4 ho okin̰co, ŋu see amay kuuk asa min ɗo Buŋdi oki. Amay-ak amila min ɗo dambi kaak Buŋ beriico. Dambi-ak jaawa iŋ ŋuura ho ŋaar ko Iisa Masi.‡ 5 Kar anuwco gay, Buŋ dapin̰ iŋ ŋuura. Paa ko, ŋu mattu taruwsin̰ ɗo goosiner, ɗo ay wer kaak ŋu ɓaayiyo.§

6 Gamin kuuk asco ɗo aginiyte-aŋ yaate gaare botol taat samaane. Ampaa kat, gi diyɗo pey kaƴte ɗo gamin kuuk samaanno ar aginiyte gingiyo. 7 Ampa-ak, dakoŋ abdiyenno margina ar gee daarin̰ minninco gingiy awalle. Ansii ko, ŋu siirtu ɗo Kitamner aman : « Gee goyiy keɗer a ŋuu tee ho ŋuu see, kar ŋu uciy waare iŋ daaɗi. »* 8 Dakinte ɓaaƴenno mun̰jam ar daarin̰ minninco gintu. Min ŋu gintu paa di, ɗo ƴiriy rakki di, gee orok seer iŋ subba alip (23 000) mattu.† 9 Dakinte gecin̰jiɗo *Rabbin Iisa Masi ar ŋuura. Gee daarin̰ minninco gecga. Ek di aalin deeyiigu dakap.‡ 10 Dakinte gujumjumenno ɗo Buŋdi ar gee daarin̰ minninco. Gee ŋuur-ak, *ɗubil ka Buŋdi gay dee geemir asiigu da.§

11 Gamin okin̰co kuuk asco-aŋ yaate gaare botol taat samaane. Ŋu siirig ɗo Kitamner a gii goye goɗom, asaan gi goy ɗo wiktin taat ba aaro. 12 Ansii ko, gem kaak pakira a ŋa pey bombo, illa ŋaa goye goɗom pa ŋaa gale. 13 Gece okin̰ji kaak ku aawtu-ak, gee okin̰co aawaaga. Buŋ, ŋaar kaawoy rakki di ho ŋa ooyaaɗo *Seetanne yaako geciŋko iŋ gamin kuuk pakgit gudurriko. Kar ɗo wiktin taat Seetanne gecaakoŋ gay, Buŋ yaako bere gudurre a kuu gedirin̰ gece-aka ho ŋaako pile botol kuu imile kaƴko.

Peye min gamin ku marginar

14 Ŋaar-ak, nu kaawaako gem kol siŋtay kuuk nu elgiyo, abdiye ka marginar-aŋ, rasoŋ serek. 15 Nu kaawaako ar nu kaawa ɗo gee kuuk gin ilim. Kuŋ maaniiko pakiroŋ ɗo kaawor-anta. 16 Pakirinte ɗo tee kaak gi tiyo ho ɗo see kaak gi siyo ɗo wiktin taat gi n̰um ɗo bi ka Rabbin Iisa Masi. Ya gi n̰ume, gi dela barkin ɗo Buŋdi ɗo bi ka *kordin ta barkiner. Wiktin taat gi siya min ɗo kordindi-ata, gi n̰um iŋ baar ku Iisa Masi ho wiktin taat gi ɗeeɗa mappa gi tiyo oki, gi n̰um iŋ zi ka Iisa Masi. 17 Mappa, ŋaar rakki di, kar ginteŋ gay dakina. Tee ka mappar-ak gaara kadar ginte okinte ar zi ka gem rakki di.

18 Pakirinte oki ɗo abaadin ta gee ku Israyeel. Ka seener, ŋuur kuuk tiya kum ka *satkiner kaak ŋu dapsiytu ɗo wer kaak ŋu pintu iŋ siŋ ku Buŋdi, ŋu n̰um iŋ Buŋ meen̰ji. 19 Ka seener, ya ŋu n̰um iŋ Buŋ, ŋaar-ak gaara kadar kum kaak ŋu bertu satkin ɗo marginar wal margin maaniico, ŋuur oki gin paydine walla ? Ha’a, ginno ! 20 Kar gay, nu kaawaako, maan kaak ŋu beriy satkin ɗo marginar, ŋu beraag ɗo aariɗnar, yampa ɗo Buŋdiɗo.* Nun gay rakaaɗo tak-tak kuu n̰ume iŋ aariɗna. 21 Ku gediraaɗo see kordindi ta Rabbin Iisa ho kuu see pey ta aariɗnar. Ku gediraaɗo kuu tee tee ka Rabbin Iisa ho kuu tee pey ka aariɗnar. 22 Gi raka nige adiy ka Rabbinte walla ? Gi gin gudurre pakgiga walla ? Ha’a, kawwi !

Gine gamin kuuk yaaji bere darjin ɗo Buŋdi

23 Gee daarin̰ kaawa aman : « Nu gin botol taat naa gine ay maan kaak nu rakiyo. » Kaaw-an ka seener. Kar gay, min gamin okin̰co-aŋ, daarin̰ gaayaakonno. Gee-ak kaawa a nu ginit botol-ata, kar min gamin okin̰co-aŋ gay, daarin̰ gaayaakonno kuu sin̰je ɗo botol ta Buŋdi. 24 Dakoŋ pakirenno ɗo maan kaak yaako gaayiŋko kuŋ maaniikon di. Kar gay, pakiroŋ oki ɗo maan kaak yaa gaayin̰ eeŋko.

25 Ku gin botol taat kuu tee kum okin̰ji ka suuginer bal inde pa aditko yaa ose. 26 Ku gin botol, asaan ŋu siir ɗo Kitamner aman : « Kiɗa ho iŋ gamin okin̰co kuuk goy ɗo adiy, ŋuur ku Rabbin Buŋ. »†

27 Ya waan kaak bal aamine koliŋko a ku ɓaa tee ɗo geriy ho ku ooy kuu ɓaawe, taaŋ gamin okin̰co kuuk ŋa beriiko bal inde, pa aditko yaa ose. 28 Kar gay, ya gem rakki kaawko aman : « Kum kaak ku tiy-aŋ, ŋaar gay marginar. » Ŋaar-ak, dakoŋ teenno pey ɗo saan ta gem kaak kaawaako ho iŋ adiy kaak osaw-aka. 29 Nu kaawtu pa-ak, asaan gem-ak adiy osaw, yampa nu kaawɗo a aditko osa ɗo bi ka kumar-aka.

Gee daarin̰ yaa inde a ya ni gin botol taat nii tee tee kaak ni rakiy di-ak, maa di nii ice ta ŋaar kaak adiy osaw-aka ho nii rasin ta maaniini ? 30 Ya nu dela barkin ɗo Buŋdi ɗo tee kaak nu tiy-ak gay, maa di ŋuun osin pey ɗo tee kaak nu dela ja barkine ?

31 Ampaa ko, ya ku tiyaw, wal ku siyaw, wal ku gina ay maanna oki, ginguwoŋ a kuu bere *darjin ɗo Buŋdi. 32 Dakoŋ ginenno tak-tak maan kaak yaa jage gee min botol ta Buŋdi, ya ŋu *Yuudinna, wal ŋu Yuudinnaɗo, wal gee ku *Egliz ka Buŋdi. 33 Goyoŋ ar nunu. Nu zeeɗaw a naa gine ay maan kaak yaa ajbiye ay gemo. Nu barayɗo maan kaak yaan gaayin nun meendu di. Kar gay, nu bariya maan kaak yaa gaaye gee dakin aale a ŋuu gase jile.

11

1 Icoŋ botol tanto ar nun oki ictu botol ta Iisa Masi.

Mitko iŋ daatko ɗo uŋji ka Buŋdi

2 Nu ozilaako asaan ku pakira lotu ɗo ay maanna ho ku karmiyaag taaƴe kaak nu taaƴiŋko. 3 Kar gay, nu raka a kuu ibine maan rakki : Iisa Masi, ŋaar goy kaay ka ay mitko. Mitko, ŋaar goy kaati ka daatkor, ho Buŋ gay, ŋaar goy kaay ka Iisa Masi. 4 Ɗo wiktin taat mitik inda Buŋ wal ŋa kaawa kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi, ya ŋa gootig kaay, ŋa karmiygigɗo tatkuwiy Iisa Masi. 5 Kar gay, ɗo wiktin taat daatik inda Buŋ wal ta kaawa kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi, ya ta bal gootin̰ kaati, ta karmiygigɗo ŋaar kaak goy kaati. Ŋaar-ak, sokan̰ yaa deenti ar kaati ooɗe. 6 Ya daatik kat gootgigɗo kaati gay, maa di duruwti oki ta ɗukumgitɗo ? Kar ya daatik taat ooɗe wal ɗukumit duruwti kat talaati sokin̰da gay, illa ta gootguwin̰ kaati.

7 Ya mitik raka inde Buŋ, ŋaa isenno maan ɗo kaay, asaan Buŋ kilgiyig ar ŋaara ho ŋa gaara *darjiney. Kar daatik gay, taar gaara darjin ta mitkor. 8 Ka seener, Buŋ bal kilgiyin̰ mitko min ɗo daatkor, kar gay, ta daatik kat ŋa kilgiyiit min ɗo mitkor. 9 Buŋ bal kilgiyin̰ mitko ɗo bi ka daatkor, illa daatik kat ŋa kilgiyit ɗo bi ka mitkor.* 10 Ampaa ko, kaati ka daatkor-ak yaa goye goote. Ansi-ak gaara kadar ta karmiyaag kaak goy kaati ho *ɗubal ku Buŋdi oki yaa talinti.

11 Taar-an ka seener. Kar gay, ɗo goyinte kaak iŋ *Rabbin Iisa Masi, bal daatko, mitik goyaaɗo, ho bal mitko, daatik sa goyaaɗo. 12 Asaan uudin taat Buŋ kilgiyiit daatik min ɗo mitkor, mitik oki, daatik kat weega ho okin̰co, ŋu asa min ɗo Buŋdi.

13 Kuŋ maaniiko pakiroŋ ja. Ɗo taŋko, ya daatik inda Buŋ ho kaati bal goote-ak samaane walla ? 14 Ya ku talaat duniine, kuu ibine kadar mitik kaak rasit durwey bolok-ak, sokan̰ sa diyaaga. 15 Kar gay, daatik taat duruwti bolok-at, samaane, asaan Buŋ bertit durwe bolok a taa goote kaati. 16 Kar ya gem kaak meeliit kaaw-an gay, ŋaa ibine kadar ɗo aadinni, nini wala *Egliz ka Buŋdi, ni rasgigɗo daaɗi yaa abdiye bal goote ka kaƴco.

Tee ka Rabbiner

(Matiye 26.26-29, Maark 14.22-25, Luk 22.15-20)

17 Kar diŋ ɗo maan kaak naako kaawe gay, nu gediraaɗo naako oziliŋko, asaan n̰umiŋko kaak ku n̰umiy-ak iyaako nige kat dakina min siye. 18 Maan kaak awalle, ŋu kaawiidu-ak a ya ku n̰ume, ku eera benanniko. Nu pakira kadar kaaw-an, seen oki yaa goye. 19 Ka seener, illa kuu eere benanniko, asaan ya ku eerro-ak, maman gee yaa ibinin̰ waraŋ ŋuur kuuk goy goye kaak iŋ botiliy ɗo imaanco ? 20 Ansi-ak, ɗo wiktin taat ku n̰ume, tee kaak ku tiy-ak, dakoŋ ɗiyenno a ŋa tee ka *Rabbin Iisa, 21 asaan ɗo wiktin ta teendi-ak, ay gem di tiya maannay. Ansi-ak, gee daarin̰ goyiy iŋ meyco ho daarin̰ gay sakriyaw. 22 Ku taaɗo ho ku saaɗo ɗo geriyko walla ? Wal ku aan̰ig *Egliz ka Buŋdi ? Ku raka sokan̰ yaa deen̰co ŋuur kuuk bal gine maanna walla ? Di ku raka naako kaawe maa ? Naako oziliŋko walla ? Ha’a, ɗo bi ŋaar-aŋ, nu ozilaakonno tuk.

23 Ka seener, an kaaw taat nu gastu min ɗo Rabbinte Iisa Masi ho taat nu gaariiko awalle : Rabbinte Iisa Masi, ɗo aando taat ŋuu berin̰ ɗo pise ka midir, ŋa ictu mappa, 24 ŋa deltu barkin ɗo Buŋdi, ŋa pirsiiga ho ŋa kaawtu aman : « Ŋaar-aŋ zir. Nu beraakoŋ loko. Ginguwoŋ paa kat kuu moyguwe bir. » 25 Min ŋu teetu, ŋa ictu *kordindi ho ŋa kaawtu aman : « Kordindi-an gaara Jamaw ta marbinto taat Buŋ asiy obe iŋ gee iŋ baar kunto. Ay wiktin taat ku siyaata, ginguwoŋ paa kat kuu moyguwe bir. »†

26 Ka seener, ay wiktin taat ku tiya mappa-aka, ho ku siya kordindi-ata, ku gaaraat muutuy ta Rabbin Iisa Masi ɗo geemir. Ginguwoŋ paa nam ƴiriy taat ŋaa yeepe. 27 Ampaa ko, gem kaak tiyaag tee ka Rabbin Iisa, ho siyaat kordindiy ar ŋu gamin ku maala, ŋaar-ak parik yaa zuɓke ɗo kaay, asaan ŋa aan̰ig zi ho iŋ baar ku Rabbin Iisa Masi. 28 Ansi-ak, ya gem raka tee mappa-aka ho ŋaa see kordindi-ata, illa ŋaa pakiren̰ ja ɗo goyin̰ji. 29 Asaan gem kaak pakarro ɗo zi ka Iisa Masi wiktin taat ŋa tiyaw ho ŋa siyaw gay, ŋaar-ak, ŋa meen̰ji di zuɓkig parik ɗo kaay. 30 Ɗo saan taar-an ko, minninko goy gee dakina kuuk raɗaw ho kuuk ziŋkico galcoɗo, ho daarin̰ kuuk mate oki. 31 Ya ginte maaniite pakira ɗo goyinte-ak, Buŋ ɗukumaatenno seriine. 32 Kar gay, ya Rabbin Buŋ ɗukumaate seriine oki, ŋa taaƴaate a ŋaate diyinte ɗo botildi a paa kat seriin taat yaa obin̰ gee ku duniiner-at obiitenno.

33 Ansi-ak, gem kol siŋtay, ya ku n̰um ɗo tee ka Iisa Masi-ak, ƴokoŋ ziŋkiko. 34 Ya gem kaak mey diyaaga gay, illa ŋaa teen̰ ja ɗo geriy. Paa kat, ya ku n̰ume, parik zuɓkiyɗo ɗo kaƴko. Kar kaawin kuuk daarin̰ gay, wiktin taat ya Buŋ iyintu ɗo werkon di, naako gaasin̰co.

12

Bere kaak Ruwwin ta Buŋdi beriy ɗo geemir

1 Gem kol siŋtay, nu raka naako kaawe ɗo bi ka bere kaak Ruwwin ta Buŋdi beriy ɗo geemir. Nu raka kuu ibinin seen taat ɗo bi ka berindi-aŋka. 2 Ɗo wiktin taat ku bal aamine misa ɗo Iisa Masi, ku iban maman ŋu ɗaan̰iŋko nam ku abdiytu buŋnay kuuk kaawɗo. 3 Ɗo bi ŋaar-aŋ, nu kaawaako waraŋ : ya gem kaawa a Buŋ yaa surpiyin̰ Iisa Masi, ibinoŋ tam kadar Ruwwin ta Buŋdi n̰aamaagɗo ŋaa kaawe ampa. Kar gay, ya gem kaawa a Iisa Masi, ŋaar *Rabbine, illa Ruwwin ta Buŋdi kat n̰aamaag ŋa kaawiy pa.

4 Bere ka Ruwwin ta Buŋdi, ŋaar biyuwji dakina. Kar Ruwwin ta Buŋdi gay, taar rakki di. 5 Riy taat gi giniy ɗo Buŋdi, taar biyuwti dakina. Kar Rabbin Iisa Masi gay, ŋaar rakki di. 6 Goy oki botilay dakina kuuk gi giniig gamin-aŋku, kar Buŋ gay, ŋaar rakki di ho ŋaar bera gudurre ɗo ay gemo a ŋaa gine ay maanna. 7 Buŋ beraag bere ɗo ay gemo a ŋaa gaarin gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi. Ŋa giniy ampa-ak a bere ŋaar-aŋ yaa gaayin̰ gee okin̰co. 8 Ɗo gem rakki, Ruwwin ta Buŋdi berji bere a ŋaa kaawe iŋ ilim, ho ɗo ka pey gay, Ruwwin-at berji bere a ŋaa kaawe iŋ ibine ka gamin ku Buŋdi. Kar Ruwwin ta Buŋdi gay, taar rakki di. 9 Ɗo gem ka rakki, Ruwwin taar-at berji imaan taat bombo aale, ho ɗo ka pey gay, Ruwwin taar-at di berji bere a ŋaa coole gee. 10 Ɗo gem ka pey, Ruwwin-at berji bere a ŋaa gine gamin kuuk ajbay, ka pey gay gas bere a ŋaa kaawe kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi, ka pey gay gas bere a ŋaa eerin ruwwin taat samaane iŋ taat samaanno, ka pey gay gas bere a ŋaa kaawe kaawin kuuk gee ibingigɗo ho ka pey gay gas bere a ŋaa gaarin̰ kaawin-ak iŋ kuuk gee ibingigu. 11 Gamin okin̰co-aŋ asa min ɗo Ruwwin taat rakki-an di. Ta beraag gamin-aŋ ɗo ay gemo ar kaak ta rakiy di.

Egliz ka Buŋdi ar zi ka gemor

12 Taloŋ zi ka gemor. Ŋaar rakki di, kar ŋa gin gamin dakina. Gamin kuuk dakin-ak kuuniy zi ka gem rakki di. Geen̰ji ku Iisa Masi oki ar zi ka gemor-aka. 13 Asaan Buŋ *baptiziyinte okinte iŋ Ruwwiney taat rakki di a gii kuuniye ar zi rakki, ŋa zi ka Iisa Masi. Ŋa ginig maanna-ak lote okinte : kuuk *Yuudinna iŋ kuuk Yuudinnaɗo, kuuk ɓerrina iŋ kuuk ɓerrinno. Gem kaak see amay, amay-ak goy ɗo adiy. Ampaa ko, ginte okinte, Buŋ diyte Ruwwiney taat rakki-an di, ho taar di taat goy ɗo gelbinte.

14 Zi ka gemor, ŋaar gin gamin dakina. Ŋa da kuunayɗo iŋ maan rakki di. 15 Kar ya aseŋ kat kaawa aman : « Nun pisenno, isginno iŋ ziŋka. » Iŋ taar-ata oki, ŋa amilaaɗo kara min ɗo ziŋka-aku. 16 Kar ya ɗeŋge kaawa aman : « Nun odɗo, isginno iŋ ziŋka. » Iŋ taar-at oki, ta amilaaɗo kara min ɗo ziŋka-aku. 17 Kar ya zi ka gemor okin̰ji, ŋa od di ho ɗeŋge ginno, maman gem-ak yaa cokiye ? Kar ya zi ka gemor okin̰ji, ta ɗeŋge di ho ete ginno, maman gem-ak yaa nibe ? 18 Kar gay, Buŋ diyiig ay maanna ɗo zi ka gemor-ak ar kaak ŋa rakiyo. 19 Yampa, ya zi ka gemor kat kuuniy iŋ maan rakki di, ŋaar-ak wal ŋa zi ka gemor ! 20 Ka seener, zi ka gemor, ŋaar rakki di, kar gamnay gay dakina.

21 Ŋaar-ak, od sa gediraaɗo kaawe ɗo pise aman : « Nu rakaacinno. » Kaa sa gediraaɗo kaawe ɗo ase aman : « Nu rakaacinno. » 22 Kar gay, gamin ku zi ka gemor kuuk gee pakira a wal ŋu bal napaanco oki, ya ŋu ginno, gem gediraaɗo goye. 23 Gamin kuuk ɗo zi ka gemor kuuk gi talaag ar maan kaak maalan di, gi beraaco horoomine. Kar ŋuur ku sokan̰ gay, gi beraaco horoomin paka. 24 Gamin ku ziŋkite kuuk gee talaagu-ak, ŋuur turro giico bere horoomin dakina. Kar gay, gamin ku sokan̰-ak, Buŋ leeyig ɗo zi ka gemor a ŋuu gase horoomin paka. 25 Ansi-ak, eere goyaaɗo ɗo zi ka gemor. Kar gay, ɗo zi-ak, gamin okin̰co-aŋ yaa gaaye benannico. 26 Ɗo zi ka gemor, ya maan rakki aawa raɗa, ŋaar-ak, zi okin̰ji oki aawaw ho ya ŋu bera horoomine ɗo maan rakki, zi okin̰ji aaciyaw iŋ ŋaara.

27 Sando, kuŋ zi ka Iisa Masi ho ay gem di gin weriy. 28 Ansii ko, Buŋ leetu gee kuuk yaa gine riy ɗo *Eglizdi. Awalle, ŋa lee ja paliinna, ka seeriŋkar, nabiinna, ho ka subbiŋkar gay, ŋuur kuuk ɓilda gee iŋ kaaw ta Buŋdi. Kar ba aaro, ŋa leetu ŋuur kuuk gina gamin kuuk ajbay, ŋuur kuuk coola gee, ŋuur kuuk ŋa berco bere ka gaaye geemir, ŋuur kuuk tala kaay ka Eglizdi ho ŋuur kuuk kaawa iŋ kaawin kuuk gee ibingigɗo.

29 Okin̰co, ŋu paliinna walla ? Okin̰co, ŋu nabiinna walla ? Okin̰co, ŋu ɓilda gee iŋ kaaw ta Buŋdi walla ? Okin̰co, ŋu gina gamin kuuk ajbay walla ? 30 Okin̰co, ŋu berco bere ka coole geemir walla ? Okin̰co, ŋu kaawa kaawin kuuk gee ibingigɗo wal ŋu gaaraag kaawin kuuk gee ibingigɗo-ak iŋ kuuk gee ibingigu walla ? Ha’a, taar-an taarro. 31 Kar kuŋ gay, bariyoŋ bere kaak pakgig een̰ji.

Diŋ gay, naako gaare botol taat samaan paka.

13

Ele ka geemir

1 Ya nu kaawa iŋ kaawin ku geemir wal iŋ kaawin ku *ɗubal ku Buŋdi, kar nu ello geeŋ gay, ŋaar-ak, nu ar ale ka sindallel wal koril kuuk diya ɗeŋgina. 2 Ya nu nec kaawe ar nabiin̰ce, ho nu gin ibine okin̰ji nam nu iban gamin okin̰co kuuk cigile, ya imaandu nec naa jaŋkin̰ dambinay oki, kar nu ello geeŋ gay, ŋaar-ak, nu ar maan ka maala. 3 Ya nu ɗeeɗaag mallel okin̰ji ɗo pokirnar ho nu beraag zir a ŋuu accin̰ji ɗo aki oki, kar nu ello geeŋ gay, ŋaar-ak, gamin okin̰co kuuk nu giniy-aŋ yaa uce maalan di.

4 Gem kaak el geeŋ gay, ŋaar ic subirraw ho ŋa gin selliŋkaw ɗo geemir. Ŋaar hasuudin̰ceɗo, ŋa pisirayɗo ho ŋa ɗapallo oki. 5 Ŋa ginno gamin kuuk arro, ŋa barayɗo ɗo meen̰ji di, ŋa dapan̰ɗo koɗoki ho ŋa obɗo kaawin ɗo adiy. 6 Ŋa aacayɗo ɗo gamin kuuk iŋ botilcoɗo, illa ŋa aaciya ɗo ŋuur kuuk taɓ. 7 Ɗo ay wiktine, ŋa saamiya ɗo geemir, ŋa amniyaagu, ŋa diya kaay loco ho ŋa icaaco subirraw.

8 Ele, ŋaar gaasɗo tak-tak. Kar gay, ƴiriy rakki, kaawin ku nabiinnar yaa bire, ŋuur kuuk kaawa kaawin kuuk gee ibingigɗo yaa bugume cit-cit, ho ŋuur kuuk gin ibine oki, ibinin̰co yaa rawte. 9 Asaan ibine ka maaniite, ŋaar da necɗo ho kaawin kuuk nabiinna kaawgite oki, ŋuur da necɗo. 10 Kar gay, ƴiriy taat maan kaak samaan aale-ak yaa ase, gamin kuuk da necɗo-ak yaa bire tak-tak.

11 Wiktin taat nu kapak, kaawor iŋ pikirrer ar ta micor. Kar wiktin taat nu gin ko tatik gay, nu rasit kooginaw. 12 Diŋ gi talaag gamin purus-purus ar gi tala ɗo sawwapa taat soygume. Kar ƴiriy rakki gay, gi asiy talin̰ uŋte waraŋ. Diŋ gay, ibinindu arumdu. Kar ƴiriy rakki gay, naa ibine tam ar Buŋ ibinginu.

13 Diŋ gin gamin subba kuuk gaasɗo tak-tak : ŋuur ko imaan, ere kaak gi eriyo ho iŋ ele. Kar kaak pakgig okin̰co-aŋ gay, ŋaar ele.

14

Barkin taat Buŋ beriy ɗo n̰umindi

1 Min gamin okin̰co-aŋ, bariyoŋ ja ele. Bariyoŋ oki bere kaak Ruwwin ta Buŋdi beriy ɗo geemir. Min bere okin̰ji-aŋ, bariyoŋ ja a kuu kaawe kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi. 2 Gem kaak kaawa kaawin kuuk gee ibingigɗo gay, ŋa kaawɗo ɗo geemir, illa ɗo Buŋ meen̰ji. Ginno gem kaak ibingit kaawoy, asaan iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi kat ŋa kaawiy ɗo bi ka gamin kuuk cigile. 3 Kar ŋaar kaak kaawa kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi gay, ŋa kaawa ɗo geemir a ŋaa ɗeŋrin̰co ɗo imaanco, ŋaa iskin̰co ho ŋaa gaayin̰co ŋuu ɓaa iŋ uŋco. 4 Ŋaar kaak kaawa kaawin kuuk gee ibingigɗo, ɗeŋra meen̰ji di. Kar ŋaar kaak kaawa kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi gay, ɗeŋraag gee ku *Eglizdi.

5 Kuŋ okiŋko, nu raka a kuu kaawe kaawin kuuk gee ibingigɗo-aŋku. Kar maan kaak nu rakiy samaan paka gay, nu raka a kuu kaawe kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi. Ka seener, gem kaak kaawa kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi-ak, pakgig ŋaar kaak kaawa kaawin kuuk gee ibingigɗo, illa ya waan goy ja kaak nec gaarin̰ ɗo geemir iŋ kaawin kuuk gee ibingigu a ŋuu ɗeŋrin̰ gee ku Eglizdi. 6 Gem kol siŋtay, nu indaako, ya nu ɓaawko ho nu kaawaako illa iŋ kaawin kuuk gee ibingigɗo-aŋku, paydinti gay maa ? Ha’a, ginno. Ŋaar-ak, guna naako kaawe maan kaak Buŋ bayniidu, naako gaare ibine wal kaaw taat asa min ɗo Buŋdi ho naako ɓildiŋko maan rakki.

7 Di pakiroŋ ɗo gamin ku palindinar, ar suraare wal goŋko. Ya alin̰co kat ɓagɗo samaane, maman gii ibinin̰ riyinco ? 8 Ya gee ɓaa garta, kat punne allo samaane, maman gee yaa ibine ŋuu siye ziŋkico ɗo gartar ? 9 Kuŋko oki, ya ku kaawa iŋ kaawin kuuk gee ibingigɗo, maman ŋuu ibinin baat ta kaawko ? Ŋaar-ak ar ku kaawa ɗo us di. 10 Ka seener, ɗo duniiner, gin biyaw dakina ta kaawnar ho ay geen di iban baat ta kaawco. 11 Ya gem kaawaadu iŋ kaawoy ho nu ibingitɗo, ŋaar-ak, ŋa marte kaak asa min wer ka pey ho nun oki marte loci. 12 Dakoŋ ginenno ar gee kuuk kaawa iŋ biŋkico di aŋku. Kuŋ kuuk bariya bere kaak Ruwwin ta Buŋ beriy ɗo geemir, bariyoŋ ja bere kaak gaaya gee ku *Eglizdi yaa ɓaa iŋ uŋco.

13 Ampa-ak, ay gem kaak kaawa kaawin kuuk gee ibingigɗo-aku, illa ŋaa inde Buŋ a ŋaaji bere pey bere kaak ŋaa gaarin̰ ɗo geemir iŋ kaawin kuuk gee ibingigu-aku. 14 Asaan ya nu inda Buŋ iŋ kaawin kuuk gee ibingigɗo-aku, ka seener, nu inda Buŋ ɗo gelbiner, kar kaar gay icɗo maanna. 15 Di ampa-aŋ, naa gine maman ? Naa inde Buŋ iŋ kaawin ku Ruwwin ta Buŋdi kuuk gee ibingigɗo-aku ho iŋ ŋuur kuuk gee iban baaco oki. Naa riye iŋ riyin kuuk asa min Ruwwin ta Buŋdi ho iŋ ŋuur kuuk gee iban baaco oki. 16 Yampa, ya ku gin ɗo ɗatikko gem kaak as cokiye di ho ki dela barkin ɗo Buŋdi iŋ kaawin ku Ruwwin ta Buŋdi-aku, gem-ak ibinaaɗo yoo maanti. Kar ya ŋa ibanno gay, maman ŋaa ooye a « *Aamin » ɗo kaawon̰-ata ? 17 Ya ki del barkin ɗo Buŋdi iŋ kaawin kuuk gala oki, iŋ taar-at sa, ki bal gaayin̰ gem-aka.

18 Nu dela barkin ɗo Buŋdi asaan nu kaawa kaawin kuuk gee ibingigɗo pakgiko kuŋ okiŋko. 19 Kar gay, ya nu goy ɗo Eglizdi, guna naa kaawe kaawin sooɗ di kuuk gee iban baaco a naa ɓilde gee, min naa kaawe kaawin dakin aale kuuk gee ibingigɗo.

20 Gem kol siŋtay, dakoŋ talintiɗo duniin-an ar koogina. Ɗo bi ka gaminti kuuk jookum gay, kuuniyoŋ ar koogina. Kar ɗo bi ka pikirre ta maaniikoŋ gay, kuuniyoŋ ar gee ku aginda. 21 Ɗo Kitamner, Buŋ kaaw aman :

« Naa kaawe ɗo gee-aŋ iŋ gee kuuk kaawco ŋu ibingitɗo.

Naaco kaawe iŋ kaaw ta gee kuuk as min wer ka pey.

Iŋ taar-an oki, ŋu cokiyaaɗo kaawor. »*

22 Ansii ko, bere kaak Ruwwin ta Buŋdi beriy ɗo gemor a ŋaa kaawe kaawin kuuk gee ibingigɗo, ŋaar maan kaak gaara ɗo ŋuur kuuk bal aamine misa. Yampa, ŋa gaarro maanna ɗo ŋuur kuuk aamine. Kar bere ka Ruwwin ta Buŋdi beriy a gem yaa kaawe kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi gay, ŋaar maan kaak gaara ɗo ŋuur kuuk aamine. Yampa, ŋa gaarro maanna ɗo ŋuur kuuk bal aamine.

23 Di taloŋ, ya ku n̰um ɗo Eglizdi ho okiŋko ku kaawa kaawin kuuk gee ibingigɗo ho gee kuuk as cokiye wal gee kuuk bal aamine misa un̰jiko, ŋu talaako ar ku oliyay. 24 Kar gay, ya okiŋko ku kaawa kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi iŋ kaawin kuuk gee ibingigu ho gee kuuk as cokiye wal gee kuuk bal aamine misa un̰jiko, ampa-ak, kaawko yaaco un̰je ho ŋuu ibinin̰ nigin̰co. 25 Ŋuu talin̰ waraŋ nigin̰co kaak cigil ɗo gelbinco. Ɗo bi ŋaar-ak, koɗok di, ŋuu derse nam ŋuu nooɗin̰ uŋninco keɗer ho ŋuu abdiye Buŋ aman : « Ka seener, Buŋ goy iŋ kuŋko ! »

Gee yaa goye iŋ karaamine ɗo Eglizdi

26 Di gem kol siŋtay, kuu gine maman ? Wiktin taat ku n̰um ɗo *Eglizdi, minninko, rakki yaako ice riye, rakki yaako ɓildiŋko, rakki yaako kaawe gamin kuuk Buŋ bayniiji, rakki yaako gaare kaawo iŋ kaawin kuuk gee ibingigɗo, ho rakki gay, yaako gaarin̰co iŋ kaawin kuuk gee ibingigu. Gamin-aŋ okin̰co, illa ŋuuko iskiŋko ɗo imaanko. 27 Wiktin taat ku n̰ume, ya gee daarin̰ raka kaawe iŋ kaawin kuuk gee ibingigɗo, illa yaa gine gee seer wal subba di. Ay gem di yaa kaawe yaa rase ɗo giji. Ya ŋu gaase, gem rakki yaa gaarin̰ kaawinco-ak iŋ kuuk gee ibingigu. 28 Kar ya ginno gem kaak yaa gaarin̰ kaawinco-ak gay, ŋuur kuuk raka kaawe iŋ kaawin kuuk gee ibingigɗo-ak, ŋuu pilenno biŋkico ɗo Eglizdi. Illa ŋu inde Buŋ ɗo aditco di. 29 Kar ɗo nabiinna gay, seer wal subba yaa ice kaawo. Kar ŋuur kuuk pey gay, ŋuu cokiyin̰co ho ŋuu tale ya kaawco-at kat taɓ wala kawwi. 30 Kar gay, ya wiktin taat gem-ak kaawa misa, ya Buŋ bayin maanna ɗo gem ka pey, illa gem kaak kaawa-ak yaa bugume. 31 Ampa-ak, okiŋko, ku gin botol taat kuu kaawe kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi ho kuu rase ɗo eeŋko. Ansii kat, ay gem di yaa gase ɓilde ho okiŋko, kuu iske ziŋkiko. 32 Gem kaak kaawa kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi-ak, illa ŋa gin gudurre taat ŋaa subire ɗo kaawoy. 33 Asaan ka seener, Buŋ, ŋaar Buŋ ka barjaalinerro, ŋaar Buŋ ka aapiyer.

Ar kaak ŋu gingiy ɗo Eglizna okin̰co ku gee ku Buŋdi, 34 daaɗ yaa pilguwenno biŋkico wiktin taat ku n̰um sawa. Asaan ɗo n̰umiŋko, ŋuur ginno botol taat ŋuu kaawe. Illa ŋuu goye iŋ karaamine ar kaak *gaanuun kaawtu. 35 Ya ŋu raka inde maan kaak ŋu ibanno baay oki, illa ŋuu indiguwe midiyco geero. Yampa, daatik ginno botol taa ice kaawo ɗo uŋco ka gee ku Eglizdi.

36 Ku pakira a kaaw ta Buŋdi tees min loko walla ? Wal ku pakira a kuŋ keekon di gasta ? 37 Ya gem kaak pakira a ŋa nabiin̰ce wal ŋa pakira a Ruwwin ta Buŋdi bayinji maanna, illa ŋaa ibine kadar kaaw taat nu siiriiko-an, ta kaaw ta *Rabbin Buŋ. 38 Ya gem kaak cokiygitɗo kaaw-anta, Buŋ oki cokiyaagɗo.

39 Di ŋaar-ak, gem kol siŋtay, bariyoŋ bere ka Ruwwin ta Buŋdi a kuu kaawe kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi. Kar gay, dakon̰co toɗenno ɗo ŋuur kuuk kaawa kaawin kuuk gee ibingigɗo-aku. 40 Kar gay, zeeɗoŋ ku ginin̰ gamin okin̰co iŋ botilco ho iŋ karaamine.

15

Nooye ka Iisa Masi

1 Gem kol siŋtay, nu raka pey diŋ kuu pakire ɗo Kabarre ta Gala taat nu gaariiko awalle. Kabarre-at, ku ooyta ho ku obit samaane ɗo gelbinko. 2 Iŋ taar ko, Buŋ jiliiko ya ku obit kaaw-an bombo ar kaak nu gaariikonta. Yampa, imaanko uc maala. 3 Nu ɓildiŋko min awalle maan kaak ŋu ɓildintu nun meendu. Maan kaak pakgig gamin okin̰co, ŋaar ko aŋka : Iisa Masi mat ɗo bi ka zunuubinnite ar kaak ŋu siirtu ɗo Kitamner, 4 ŋu un̰jig ɗo maginer ho ƴiriy ta subbiŋkar gay, Buŋ nooyiig min ɗo muuti ar taat Kitamne kaawtu. 5 Min ŋa nooye, ŋa bayniiji ɗo Piyer ho ŋa bayniico oki ɗo paliinna daarin̰.* 6 Kar ba aaro, ŋa bayniico ɗo maajirna dakin pak miy beeƴ n̰um werco rakki. Min maajirna-ak, daarin̰ mate, kar anuwco gay goya. 7 Min ŋaar-ak, ŋa bayniiji ɗo Zaak, kar ŋa bayniico ɗo paliinna okin̰co.

8 Kar min ŋa bayinco ja ɗo ŋuur okin̰co, kar kat ba aar, ŋa bayniidu lotu, nun kaak ar mic kaak ŋu weeyig koynay bal nece. 9 Asaan min paliinna okin̰co-aŋ, nun di siŋdu allo tak-tak. Zer ya samaan-ak, nu bal nece ŋuun kolin a nu *paliine, asaan awalle, nu taaɓiyig ko taaɓiye gee ku *Egliz ka Buŋdi. 10 Kar iŋ barkin ta Buŋdi gay, nu gintu ar kaak ku talin-aŋka. Barkin taat Buŋ beriidu-an bal uce maala. Ya taɓ gay, iŋ taar ko, nu gintu riy dakin pak paliinna okin̰co. Kar riy taat nu giniy-an, ŋa nununno kat ginaata, ta barkin ta Buŋdi taat goy iŋ nunu. 11 Ansi-ak, ya ŋa nun kat gaarkon Kabarre ta Gala wal ya ŋu paliinna kuuk daarin̰ sa, kaawni rakki di. An ko kaaw taat ni gaariyo ho taat ku aamintu.

Nooye ka gee ku mate

12 Ya ni kaawaako a Buŋ nooyig Iisa Masi min ɗo muuti, maa di minninko, daarin̰ ɗiyiy a gee ku mate, ŋuur nooyɗo ? 13 Ya gee ku mate nooyɗo, ŋaar-ak, Iisa Masi sa bal nooye. 14 Ho ya ŋa bal nooye, kaaw taat ni gaariy-an uc us maala, ho imaanko sa, bal baati. 15 Kar pey, ya ka seener gee kuuk mate ŋuur nooyɗo, ta-aŋ Buŋ oki bal nooyin̰ Iisa Masi min ɗo muuti. Ŋaar-ak, ni raada iŋ maan kaak Buŋ gintu, asaan ni kaaw waraŋ a ŋa nooyga. Kar ya kaaw taat ŋu kaawiy-an ka seener, ŋaar-ak, ŋa bal nooyin̰ji. 16 Asaan ya gee kuuk mate kat nooyɗo, ŋaar-ak, Iisa Masi oki, Buŋ bal nooyin̰ji. 17 Kar ya Buŋ bal nooyin̰ji gay, imaanko taat ku aamintu loci-at sa, taar us maala ho ku goy misa ɗo zunuubinniko. 18 Ŋaar-ak, ŋuur kuuk aamin ɗo Iisa Masi ho mate, ŋuur-ak rawte ziŋkico. 19 Ya gi diy gelbinte ɗo Iisa Masi ɗo goye ka diŋ di, ŋaar-ak, min gee okin̰co, ginteŋ di ŋuute talinte aminda paka.

20 Kar ka seener gay, Buŋ nooyig Iisa Masi min ɗo muuti. Ŋa ŋaar ko nooy awalle a ŋaa gaare kadar botol pile a gee ku mate yaa nooye oki. 21 Ka seener, ar muut un̰jitu ɗo duniiner iŋ botol ta gem rakki di, ampaa ko, nooye oki astu iŋ botol ta gem rakki di.

22 Gee okin̰co mataw asaan ŋu koogin ku Aadum. Ansii ko, ŋuur kuuk n̰um iŋ Iisa Masi, okin̰co yaa gase goye. 23 Kar gay, ay gem di yaa ƴoke kamney : Iisa Masi, ŋaar ogirco ɗo gee okin̰co ɗo nooyindi, kar kat yaa ase geen̰ji ɗo wiktin taat ŋaa yeepe. 24 Kar ba aaro, duniin yaa gaaseŋ kate. Ɗo wiktin taar-at, Iisa Masi yaa idin̰ ruwwinnay kuuk jookumo okin̰co, iŋ aginduwco okin̰co ho iŋ ŋuur okin̰co kuuk gin gudurre ɗo duniiner ho ŋaaji berin Meennaw ɗo Tatte Buŋ. 25 Asaan Iisa Masi yaa tee Meennuwiy nam ƴiriy taat Buŋ yaaco nosire ɗo adiney okin̰co, ŋuu gine wer ka lee asin̰ji.† 26 Adin kaak Buŋ asiy ide ba aar-ak, taar muutu. 27 Ka seener, ŋu siir ɗo Kitamner aman : « Buŋ diyig Iisa Masi kaaco ka gamin okin̰co. »‡ Kar min gamin-aŋ gay, Buŋ meen̰ji attanno, asaan ŋaar di kaak berji gudurre ɗo Iisa ɗo gamin-aŋku. 28 Ka seener, wiktin taat Buŋ yaa diyin̰ Iisa Masi kaaco ka gamin okin̰co, meen̰ji Buŋ di yaa goye kaaci. Hiyya, Buŋ keeji di yaa goye tak-tak kaaco ka gamin okin̰co.

29 Di taloŋ, gee daarin̰ kuuk gina batem ɗo saan ta siŋtico kuuk mat bal batiziye.§ Ŋu giniy pa-ak a ŋuu gase maa ? Ya gee kuuk mat nooyɗo-ak, maa di pey gee-ak giniy batem ɗo bi kan̰co ? 30 Kar nini gay, maa di ay wiktine, ni beriy ziŋkini ɗo taaɓiner ? 31 Gem kol siŋtay, kun kawta, nu goy ko ɗo taaɓin ta muuti di. Nu kaawaako, ya ka seener adir portiko iŋ kuŋko, asaan ku aamin iŋ siŋ ku *Rabbinte Iisa Masi, kaaw taat nu kaawiy-an oki, taar ka seener. 32 Wiktin taat nu goyiy ɗo geeger ka Epeez, ŋu taaɓiyin ko taaɓiye. Nu gintu ar nu taasin̰a iŋ kumin ku yeero. Ya nu taasin̰a ɗo bi ka gamin ku duniiner-aŋ, naa gase maa ? Kar pey ya gee kat nooyɗo min ɗo muuti, ŋaar-ak, gee kaawa seene wiktin taat ŋu kaawiy iŋ kaaw agunuwa aman : « Taante ho saante, asaan kawta muut ƴokaate. »*

33 Yaman, dakoŋ caaciyenno ziŋkiko ! Goye kaak iŋ gee kuuk jookum-ak, ŋaar niga gemo. 34 Ŋaar-ak, yeepoŋ ɗo pikirre taat samaane ho rasoŋ gine ka zunuubinnar tak-tak. Nu tala kadar minninko, gee daarin̰ ibingigɗo misa Buŋ. Nu kaawtu pa-ak a sokan̰ yaako deŋko.

Zi ka gem kaak nooye

35 Kar gay, wal gem yaa inde aman : « Maman gem ka mate nooygiyo ? Kar ya gem-ak kat nooye, ŋaa ice maa zirda ? » 36 Taloŋ kat gem kaak kaay kan̰jiɗo-aŋka ! Ya ki luwaw, busumji zooɗɗo di ŋu rocciyo† walla ? 37 Ko taat ki luwiy-at, ya ŋa juuju wal ta meriya oki, ki luwa busumco di. Yampa, ki luwɗo aarco. 38 Kar busam kuuk ki luwiy-ak gay, Buŋ giniig ŋu rocciyo ho ŋu maaɗiyo. Ay busum di iŋ aaroy ar kaak meen̰ji Buŋ rakiyo.

39 Gamin okin̰co kuuk siikimaw, ziŋkico sawaɗo. Ziŋka ku geemir, ku mallel, ku ɗiiɗir ho iŋ ku boosir sa, okin̰co, ŋu sawaɗo. 40 Gamin kuuk ka samaaner iŋ ku keɗer, ŋuur sawaɗo. Ŋuur kuuk ka samaaner, samaanuwco keetiti min ku keɗer. 41 Pato ceera keetiti ho koye ceera keetiti. Kaalna sa, ceerin̰co sawaɗo, ay kaal di iŋ ceerin̰ji.

42 Ansii di oki, ɗo wiktin taat gee kuuk mate yaa nooye, taa kuuniye pa. Momte kaak ŋu tiisig keɗer, ŋaar ar busum kaak ŋu luwga. Momte-ak yaa zooɗe. Kar min ŋa nooye, ŋa zooɗaaɗo pey tak-tak. 43 Wiktin taat ŋu tiisig momte-ak, ŋa ka talinno. Kar min ŋa nooye, gee rawɗo talin̰ji. Wiktin taat ŋu tiisiiga, ŋa ginno gudurre. Kar min ŋa nooye, ŋa gin gudurre dakina. 44 Wiktin taat ŋu tiisiiga, ŋaar zi ka gemor di. Kar min ŋa nooye, ŋa gin zi kaak asa min Ruwwin ta Buŋdi. Ya ŋa gin zi ka gemor, ŋa gin oki zi kaak asa min Ruwwin ta Buŋdi. 45 Ka seener, ŋu siir ɗo Kitamner aman : « Aadum, ŋaar ko gem kaak awalle, Buŋ berji siikime. »‡ Kar Iisa Masi, ŋaar Aadum ka ba aaro. Ŋaar ruwwine taat bera goye ɗo geemir. 46 Ŋa ziɗo kaak asa min Ruwwin ta Buŋdi kat as awalle. Kar gay, ŋa zi ka gemor ja, kar kat astu zi kaak asa min Ruwwin ta Buŋdi. 47 Aadum kaak awalle, ŋaar Buŋ kilgiyig iŋ kiɗa.§ Kar Aadum ka seeriŋkar gay, ŋaar as ase min kuwa. 48 Gee kuuk goy ɗo duniiner-an, ŋuur ar ŋaar kaak Buŋ kilgiytu iŋ kiɗa ho ŋuur kuuk goy ka samaaner gay, ŋuur ar ŋaar kaak as ase min kuwa. 49 Uudin taat gi ariy gem kaak Buŋ kilgiytu iŋ kiɗa, ƴiriy rakki, gi asiy are oki gem kaak as ase min kuwa. 50 Gem kol siŋtay, cokiyon kaawor-anta : zi ka gemor iŋ kumay ho iŋ baariy un̰jaaɗo ɗo *Meennaw ta Buŋdi, ho gamin kuuk yaa zooɗen sa, ŋuur hadiraaɗo iŋ kuuk zooɗaaɗo tak-tak.

51 Cokiyoŋ, naako kaawe maan rakki kaak cigile : gi mataaɗo okinte. Kar gay, okinte, ziŋkite asa jipte 52 koɗok di ar kooce ka columdi. Ŋuu jipte ɗo wiktin taat perin ta ba aaro yaa aale. Ya ta aale, gee kuuk mate yaa nooye. Ŋuu nooye iŋ ziŋka kuuk zooɗaaɗo tak-tak. Kar ginte okinte gay, ziŋkite yaa jipte. 53 Ka seener, zi kaak yaa zooɗe, ŋaa jipte iŋ ŋaar kaak zooɗaaɗo tak-tak, ho zi kaak kawtan di yaa mate sa, ŋaa jipte iŋ ŋaar kaak mataaɗo tak-tak. 54 Wiktin taat zi kaak yaa zooɗe-ak yaa jipte iŋ kaak zooɗaaɗo, ho kaak yaa mate-ak iŋ kaak mataaɗo, ŋaar-ak, kaawin kuuk ŋu siirtu ɗo Kitamner yaa ase kat ɗo werco aman :

« Buŋ nosirtit tak-tak ɗo muuti, muut ginno pey bat. »*

55 « Way kaŋke muutu, di mooŋ kat ka nosire ?

Way muut-anta, mooŋ kat gudurrike ? »†

56 Muutu, taar gin gudurre taat ta diyiy gee-ak min zunuubinna kuuk gee giniyo. Kar zunuubinna gay, ŋuur gin gudurre taat ŋu sakkiyig gee min ɗo *gaanuun ka imila baaco. 57 Ozilinteŋ Buŋte, ŋaar kaak beraate gudurre taat giiti nosire ɗo muuti iŋ gudurre ta Rabbinte Iisa Masi.

58 Ansi-ak, gem kol siŋtay kuuk nu elgiyo, oboŋ tirit ɗo imaanko ho yoo maan sa eeraakonno. Zeeɗoŋ kuu ɓaa iŋ uŋko ɗo riy ta *Rabbin Buŋ, asaan ku iban tam kadar taaɓin taat ku taaɓiyiy ɗo ay maan kaak ku giniy iŋ siŋ ku Rabbiner, taar ucaaɗo maala kat bat.

16

Gaayo ɗo Egliz ka Zeruzaleem

1 Ɗo bi ka gaay taat ku capiy ɗo gee ku Buŋdi kuuk goy ɗo geeger ka Zeruzaleem, ginoŋ ar kaak nu kaawiico ɗo *Eglizna kuuk goy ɗo kiɗ ka Galaasi. 2 Dakoŋ ƴokenno a naa ɓaan̰ ja kat kuu cape. Kar gay, min diŋka, ay ƴiriy ta dumaasdi, ay gem di yaa diye maan ɗo geriy min gurus kaak ŋa gasiyo. 3 Ya nu ot ɗo werko, naa n̰aamin̰ gurus-ak ɗo pise ka gee kuuk kuu doɓe, ŋuu iyin̰ Zeruzaleem. Ya ŋu ɓaawaw, naaco bere makaatamna kuuk gaara kadar goyin̰co iŋ botiliy ɗo uŋji ka Buŋdi. 4 Kar ya taa kuuniye a nun oki yaa ɓaawe, ŋaar-ak, nii obe asinni.

Martaw taat Pool rakiy ɓaawe Korent

5 Nu ɓaako taliŋko, kar gay, naa aaɗen̰ ja min kiɗ ka Maseduwaan, asaan nu ic niyin min awalle a naa aaɗen̰ ja min eɗe. 6 Ya nu otko, naa gine menaw minaw-minaw iŋ kuŋko wal naa gaasin siteen okin̰ji sa, nu ibanno misa. Ampaa ko, wal kuun gaayindu di naa sin̰je iŋ uŋdu ɗo martuwir ɗo wer kaak nu ɓaayiy di. 7 Asaan nu rakaaɗo naako taliŋko kaƴ asindu di. Ya Buŋ ooye-ak, nu raka gii taaye sawa ɗo werko. 8 Kar diŋ gay, naa goye anne ɗo geeger ka Epeez nam iidin ta Pantekoot. 9 Nu raka goye anne, asaan Buŋ pildu botol a naa gine riy dakina ɗo geeger-aŋka yoo adin goy dakina oki.

10 Ya Timote otko, oboŋ samaane. Paa kat, ŋa gasiyɗo maan kaak yaaji un̰je kolaw, asaan ŋaar oki gina riy ɗo *Rabbine ar nunu. 11 Waan sa yaa aan̰in̰jiɗo. Kar gay, gaayoŋga ɗo martuwiy, ŋaa icin botiliy iŋ aapiye nam ŋa asiin gasindu, asaan nu ƴokaag anne iŋ siŋta.

12 Ɗo bi ka siŋte Apoloos, nu iskig dees dakina a ŋaako ɓaawe iŋ siŋta kuuk pey. Kar gay, ŋa bal gine niyin tak-tak taat ŋaako ɓaawe diŋka. Ya Buŋ pilji botol di, ŋaako ɓaawe-aka.

Taaƴiika iŋ ooy ta ba aaro

13 Goyoŋ mento ho oboŋ tirit ɗo imaanko. Dakoŋ ginenno kolaw ho goyoŋ bombo. 14 Eloŋ benanniko ɗo gamin okin̰co kuuk ku giniyo.

15 Gem kol siŋtay, ku ibingig kun̰ Estepanaas iŋ gee kuuk goy ɗo geriy. Ku iban kadar ɗo kiɗ ka Akayi, ŋuur di kuuk aamin awalle ɗo Iisa Masi ho ŋu un̰je kaƴco a ŋuu gine riy ɗo gee ku Buŋdi. Ŋaar-ak, nu taaƴaako : 16 karmiyoŋ gee kuuk ar ŋuur-aŋku ho karmiyoŋ oki ŋuur okin̰co kuuk taaɓiya ɗo riyor iŋ ŋuura.

17 Adir portiko ɗo asin̰co kan̰ Estepanaas, Portunatuus ho iŋ Akaykuus. Kuŋ goy serek. Kar ya nu talaag siŋta-aŋ, ar nu taliŋko ko kuŋko oki. 18 Ŋu oolit gelbiner ar ŋu ooliig gelbinko. Ŋaar-ak, diyoŋ ɗo kaƴko kadar gee ar ŋuur-aŋ icoŋ kuwa.

19 Gee ku Eglizna kuuk goy ɗo kiɗ ka Aazi ooyko. Akilaas iŋ Priska* ho iŋ gee ku Egliz kuuk n̰uma gerco ooyko dakina iŋ siŋ ku Rabbin Iisa. 20 Siŋta okin̰co ooyko dakina.

Ooyoŋ oki benanniko iŋ gine ka cuuɗ ar siŋta kuuk tacco rakki.

21 Nun meendu Pool kat siiriig kaawin ku ba aar-aŋ iŋ pise ka meendu.

22 Ya gem kaak elgigɗo *Rabbin-ak, Buŋ, ŋa surpiyga.

Gem kol Rabbinni, asu !

23 Rabbin Iisa yaako barkiyiŋko okiŋko.

24 Okiŋko, nu elgiiko iŋ siŋ ku Iisa Masi. Nu ooyko dakina.

* 1:19 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 29.14.

† 1:31 Wer ka gase kaawor ɗo Zeremi 9.23.

* 2:9 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 64.3.

† 2:16 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 40.13.

* 3:19 Wer ka gase kaawor ɗo Zoob 5.13.

† 3:20 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 94.11.

* 5:12-13 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 17.7.

* 6:16 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 2.24.

* 7:18 ‛ŋuu goye paa di’ : Yuudinna daarin̰, ya ŋu ɗukumco seln̰o, ŋu bariyiy pey botol taat ŋu giniy ziŋkico a gee yaa talin̰ ar ŋu bal ɗukume seln̰o. Ŋu giniy ansi-ak a ŋuu poocin abaadinco ho ŋuu ice ta pey.

* 8:7 Gee ŋuur-ak, aditco osaw ɗo maan kaak kuuniye ɗo ŋuur kuuk aaɗa botol ta Rabbin Iisa Masi.

* 9:9 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 25.4.

* 10:1 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 13.21-22, 14.22-29.

† 10:3 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 16.35.

‡ 10:4 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 16.4-35, Nombir 20.7-11.

§ 10:5 Wer ka gase kaawor ɗo Nombir 14.16.

* 10:7 Gee-ak margico, ŋu siy berki ka daabner ho ŋu guniiji. Kar ŋu tiyo, ŋu siyo ho ba aar, ŋu waariy ɗo uŋji ka margico-aka (Ekzood 32.6).

† 10:8 Wer ka gase kaawor ɗo Nombir 25.1,9.

‡ 10:9 Wer ka gase kaawor ɗo Nombir 21.5-6.

§ 10:10 Wer ka gase kaawor ɗo Nombir 17.6-14.

* 10:20 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 32.17.

† 10:26 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 24.1.

* 11:9 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 1.26-27, 2.18-23.

† 11:25 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 24.6-8, Zeremi 31.31-34.

* 14:21 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 28.11-12.

* 15:5 ‛paliinna daarin̰’ : Ɗo Kitamner, ya ŋu kaawa a orok iŋ seer-ak, ŋu kaawa ɗo bi ka paliinnar ya odinco bal nece oki.

† 15:25 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 110.1.

‡ 15:27 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 8.7.

§ 15:29 ‛gee daarin̰ kuuk gina batem ɗo saan ka siŋtico kuuk mat bal batiziye’ : Pool kaawiy ansi-ak, ŋa kaawa ɗo bi ka maan kaak gee daarin̰ giniyo. Ampa-ak, ŋa rakaaɗo kaawe a gee yaa gine pa.

* 15:32 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 22.13.

† 15:36 ‛rocciyo’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛piciyo’.

‡ 15:45 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 2.7.

§ 15:47 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 2.7.

* 15:54 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 25.8.

† 15:55 Wer ka gase kaawor ɗo Ooze 13.14.

* 16:19 ‛Priska’ : Ŋu kolaat oki Prisil (Akt 18.1-2).

2 Korentiyen

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

2 Korentiyen

Maktumne ta seeriŋkar taat Pool siirtu ɗo gee ku Korent

Pile ka kaawor

Maktumne ta seeriŋkar-an oki, ŋa Pool kat siirta. Ŋa siirit ɗo kretiyenna kuuk goy ɗo geeger ka Korent, asaan ŋu goy di eera benannico. Ŋa siiriita-ak asaan minninco, goy gee kuuk kaawa a ŋa paliinno ho daarin̰ tirig ɗeŋginco ɗo ɓilde kaak samaane ŋa ɓildiigu. Ɗo saan taar-at ko, ŋa imiliy kaay uŋco. Ŋa gaariico maman ŋa giniy riy ta paliinnar. Goyin̰ji ho riyoy taat ŋa giniyo, ŋuur ar kuuk Iisa rakiyo. Ŋu kuuniytu pa-ak, ɗo saan ta gudurre taat Iisa beriiji.

1

Ooy ta awalle

1 Ŋa nun Pool kaak kuuniy *paliine ka Iisa Masi iŋ niyin ta Buŋdi kat nu siiraakon maktumne-anta. Iŋ siŋte Timote, ni n̰aamaat maktumne-an ɗo *Egliz ka Buŋdi kaak n̰uma ɗo geeger ka Korent ho ɗo gee ku Buŋdi okin̰co kuuk goy ɗo kiɗ ka Akayi okin̰ji. 2 Tatte Buŋ ho iŋ *Rabbinte Iisa Masi yaako barkiyiŋko ho yaako iye aapiye.

Dele ka barkiner ɗo Buŋdi

3 Ozilinteŋ Buŋ, ŋaar ko Takan̰ Rabbinte Iisa Masi. Ŋaar Tati kaak tala amindaw ta geemir ho ŋa salaagu. 4 Ŋaar ko kaak salaate ɗo ay wiktin taat kaawin patiy kaƴte a paa kat ginte oki, iŋ sale kaak gi gastu min ɗo Buŋdi, gii gedire salin̰co ŋuur kuuk taaɓiya iŋ ay kaawna. 5 Asaan iŋ riy taat ni giniy ɗo Iisa Masi ɗo bi kaak ni n̰um iŋ ŋaara, ni taaɓiya dakina ho iŋ n̰ume-ak oki, Buŋ salaani dakina. 6 Ya ni moya ɗo bi ka taaɓiner-ak, ni moya a Buŋ yaako saliŋko ho ŋaako jiliŋko. Ya Buŋ salinti-ak, ŋa salinti a kuŋko oki yaa gase sale kaak nec kuu gedire icin iŋ subirraw, taaɓin taat ar nini oki aawiy-anta. 7 Ni diy kaƴni loko a ku goy bombo ho ni iban tam kadar Buŋ salaako ar kaak ŋa saliini, asaan kuŋ sa taaɓiya ar nin taaɓiyiy-aŋka.

8 Gem kol siŋtay, ni raka kuu ibine maman ni taaɓiytu ɗo kiɗ ka Aazi. Taaɓin-at patiy kaƴni ho gudurrini gaas tak-tak, nam ni ibanno kadar nii goye pey ɗo duniiner. 9 Ɗo wiktin taar-at, ni iban tam kadar nii ƴoka ko menuwni di. Ta kuuniytu pa-ak a ni diyaaɗo kaƴni iŋ ta maaniini di. Kar gay, illa nii diye kaƴni iŋ Buŋ kaak nooyaag gee min ɗo muuti. 10 Buŋ jilinti min ɗo muut taat ar taar-anta ho ŋaani jile pey. Ka seener, ni diy kaƴni loci a ŋaani jilguwe pey. 11 Kuŋ oki gaayaani iŋ inde ka Buŋdi. Iŋ inde kaak gee dakina indiy-ak ko, ni gasiy barkin min ɗo Buŋdi. Ampaa ko, gee dakina yaa dele barkine ɗo Buŋdi ɗo bi kani.

Pool ɗak min ɗo martuwiy ta Korent

12 Maan kaak galni ho ni ibiniy ɗo kaƴni, ŋaar ko aŋka : ɗo goyinni kaak ɗo duniiner ho iŋ kuŋko, ni goy iŋ gelbinni kaak *cawar ho iŋ goye kaak taɓ kaak Buŋ rakiyo. Ni goyɗo iŋ ilim ta maaniinin di, kar gay, ni goy iŋ barkin ta Buŋdi. 13-14 Ka seener, ni balko cigile yoo maanna. Gamin okin̰co kuuk ni siiriiko-aŋ, ŋuur kuuk kuu gedire garkiyin̰co ho kuu gedire ibine baaco. Nu raka a kuu ibine tam kadar ƴiriy taat *Rabbin Iisa yaa yeepe, nii gase horoomin ɗo bi kaŋko uudin taat kuŋko oki yaa gase horoomin ɗo bi kani. Yoo diŋka, ku bal ibine baat ta kaaw-anta. Kar diŋ gay, nu raka a kuu ibinin tak-tak.

15-16 Nu ibina ɗo gelbiner kadar ku pakira ampa. Ansii ko, nu ictu niyine a naa ɓaan̰ ja ɗo werko, kar kat naa bire ɗo kiɗ ka Maseduwaan. Ɗo yeepindu oki, naa aaɗe pey min ɗo werko kar galilko yaa ɗeele. Min pa-ak, kuun gaayindu naa ɓaawe ɗo kiɗ ka Zuude. 17 Wiktin taat nu iciit niyin-an, nu bal pakire samaane walla ? Wal nu gina ar gee ku duniiner kuuk ooya kaawo, kar ba aar ŋu nakiriyo walla ? Ha’a, paaɗo ! 18 Kaaw taat ni kaawiiko-at, taar rakki di, wala aaro wala uŋda. Buŋ meen̰ji iban. 19 Kaaw taat ɗo bi ka Iisa Masi, Roŋ ka Buŋdi, ni gaarkonta, nunu, Silaas ho iŋ Timote. Kaaw-at, taar seerro, taar ko taat rakki-an di. 20 Asaan iŋ Iisa Masi kaak rakki-aŋ di, kaawin okin̰co kuuk Buŋ kaawtu yaa nece ɗo werco. Ampaa ko, ɗo bi ka Iisa Masi gi ooyiy « *Aamin » ɗo Buŋdi a giiji bere *darjine. 21 Ka seener, ŋa Buŋ meen̰ji ko kaak ɗeŋraani ɗo botol ta Iisa Masi iŋ kuŋko oki. Buŋ meen̰ji kat doɓinte ɗo riyoy, 22 ŋa diyte maan ar tompo kaak gaara kadar gi kuuniy geen̰ji ho ŋa berte Ruwwiney ɗo gelbinte. Ruwwin-at, taar maan kaak as awalle kaak gaara gamin kuuk yaa ase neginda.

23 Buŋ oki saadiner, ya nu raada sa, ŋa daanu ! Nu bal ɓaawe ɗo werko Korent, asaan nu rakaaɗo pey naako iye taaɓine. 24 Kuŋ ob ko tirit ɗo imaandi. Ŋaar-ak, ni rakaaɗo niiko asiriŋko ɗo maan kaak kuu aamine. Kar gay, ni raka a gii gine riy sawa yaako aawe gala.

2

1 Ansii ko, nu ictu niyine a nu ɓaaɗo pey ɗo werko pa aditko yaa nige pey ar kaak awalle ŋu nigtu. 2 Asaan ya nun kat nigig aditko-ak, waa kaak yaadu bere pey galal ? Waan kaak nu nigig adiy-ak, ŋaa gedire ŋaadu bere galal walla ? Ha’a, beraaduɗo ! 3 Di taloŋ, nu siiriiko awalle-ak asaan pa ya nu ot ɗo werko, adir yaa nige iŋ gee kuuk zer yaadu bere galal. Yampa, nu iban tam kadar wiktin taat adir aawiidu gala, kuŋko oki yaako aawe gala. 4 Wiktin taat nu siiriikon maktumne-at, gindu raɗ aale ho nu pakira dakina nam zulin̰du sa min̰e. Asaan nu rakaaɗo aditko yaa nige, kar gay, nu raka a kuu ibine maman nu elgiiko dakina.

Saamiye ɗo gem kaak nige

5 Ya waan kaak niga adat ku geemir, ŋa nigɗo ad kanto di, kar gay, ŋa nigaag aditko okiŋko. Nu jagumaaɗo, asaan minninko, daarin̰, ŋa nigig aditco dakina ho daarin̰ gay sooɗ ɗak di. 6 Gem kaak niga adat ku geemir-ak, seriin taat gee kuuk dakina ɗukumiiji-at necig ko. 7 Ansii ko, diŋka-aŋ, kuuji saamiye ho kuu iskin̰ji, yampa kaaw-at yaa patiye kaay nam ŋaa tazziye* maala. 8 Ŋaar-ak, nu raka kuuji gine gamin kuuk yaaji gaare kadar ku elgiga. 9 Taloŋ, nu rakaako geciŋko ho naa tale ya ku karmiyaag taaƴindu wala kawwi. Ansii ko, nu n̰aamiikon maktumne-ata. 10 Gem kaak ku saamiyji, nun oki saamiyji. Ya nun kat gin maan ɗo adir kaak naaji saamiye, nu saamiyji a naako gaare kuŋko oki yaa gine pa ɗo uŋji ka Iisa Masi. 11 Gininte ampa, paa kat, *Seetanne gasiyɗo botol taat ŋaate nosire, asaan ka seener, gi ibingit pikirrey tam.

Moye ka Pool ɗo geeger ka Trowaas

12 Wiktin taat nu ottu ɗo geeger ka Trowaas a naa gaarin Kabarre ta Gala taat kaawa ɗo bi ka Iisa Masi, nu ibintu kadar Buŋ pildu botol berel taat naa gine riy eɗe. 13 Kar gay, gelbiner bal weƴe weriy rakki, asaan nu bal gasin̰ siŋte Tiit. Paa ko, nu beriico ooyar ta ba aaro ɗo gee ku Trowaas ho nu ictu botol taat ɗeeta ɗo kiɗ ka Maseduwaan.

Nosirraw taat iŋ Iisa Masi

14 Ozilinteŋ Buŋte, ŋaar kaak beraate nosirraw doo iŋ n̰ume kaak gi n̰umtu iŋ Iisa Masi, ŋaar ko kaak ogiraate ɗo ay maanna. Ŋa n̰aamaate gi gaariy kabarrey ɗo gee okin̰co. Kabarre-at, taar ar ɗee kaak gala kaak icaag wer okin̰ji. 15 Wiktin taat gi gaariita, gi ar itir kaak Iisa Masi bertu ɗo Buŋdi a yaaji aawe gala. Itir-ak ɗiya ɗo gee okin̰co : ɗo ŋuur kuuk Buŋ jilaagu ho ɗo ŋuur kuuk tara ziŋkico. 16 Ɗo ŋuur kuuk tara ziŋkico-ak, ŋa ɗee ka muuti kaak iya gee ɗo muuti ho ɗo kuuk daarin̰ gay, ŋa ɗee ka goyindi kaak bera goye ɗo geemir. Ansi-ak, waa nec ginin riy-anta ? 17 Ni arro gee dakina ku pey kuuk ber ziŋkico ɗo gaare ka kaaw ta Buŋdi a ŋuu jalle gurus. Kar gay, ŋa Buŋ kat n̰aaminti. Ni kaawa iŋ gelbin rakki ɗo uŋji iŋ n̰ume kaak ni n̰umtu iŋ Iisa Masi.

3

Jamaw ta marbinto

1 Maaniini di bariya pey botol taat nii gaare ziŋkini walla ? Niiko bere makaatamna kuuk gaara kadar goyinni iŋ botiliy ɗo uŋji ka Buŋdi ar kaak gee daarin̰ gingiyo walla ? Niiko indiŋko kuuni bere makaatamna-aku walla ? 2 Ŋa kuŋ maaniikoŋ ko maktumnini taat Iisa Masi siirtu ɗo gelbinni. Gee okin̰co yaa gedire ibininti ho ŋu garkiyinti. 3 Ka seener, ni iban tam kadar kuŋ ko ar maktumne taat Iisa Masi siirtu ho ŋa nin kat kuuk iykonta. Ŋa bal siirin iŋ aŋkir,* kar gay, ŋa siirit iŋ Ruwwin ta Buŋ kaak goy mento. Ŋa bal siirin ɗo tarin̰cilnal ar ŋu siiriig *gaanuun awalle, kar gay, ŋa siirit ɗo gelbin ka geemir.

4 Ni kaawtu pa-ak, asaan iŋ Iisa Masi ho ɗo uŋji ka Buŋdi, ni iban tak ɗo kaƴni kadar kaaw-an ka seener. 5 Ni gediraaɗo diye kaƴni ɗo gudurre ta maaniinin di a nii gine riy ar taar-anta. Kar gay, ta gudurre taat asa min ɗo Buŋdi kat gaayinti ni gediriy ginin riy-ata. 6 Buŋ kat gaayaani ni kuuniytu gay riyor a nii gaarin ɗo geemir *Jamuwiy ta marbinto. Jamaw ta marbinto-at, ŋu bal siirinti ar kaak ŋu siirig gaanuun awalle, kar gay, ta Ruwwin ta Buŋdi taat goy iŋ ginte. *Gaanuun-ak, ŋaar iyaag gee ɗo muuti. Kar Ruwwin ta Buŋdi gay bera goye ka gaasɗo.

7 Gaanuun kaak iya gee ɗo muut-ak, ŋu siirig ɗo tarin̰cilnal ɗo wiktin ta nabi Muusa. Ɗo wiktin taar-at ko, *darjin ta Buŋdi bayniiji ɗo Muusa. Wijeeney irn̰a cuu nam gee ku Israyeel gedarro taaye talinti.† Sando, ŋa irn̰e kaak taayɗo. 8 Ya gaanuun-ak bayin iŋ darjine, riy ta Ruwwin ta Buŋdi yaa gine darjin yaarik paka. 9 Ka seener, ya gaanuun kaak iya seriin ta Buŋdi bayin iŋ darjine, maan kaak ginaag gee a ŋuu kuuniye sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi gay yaa gine darjin yaarik paka ! 10 Ansii ko, maan kaak awalle gin darjine-ak, diŋ ar ŋa bal gine yoo darjin rakki, asaan darjin taat marbinto bayne ho ta pakgit taat awalle serek. 11 Ya maan kaak taayaaɗo din sa gin darjine, ŋaar-ak, darjin ta maan kaak goy doo yaa gine yaarik paka !

12 Ansii ko, ni kaawiy waraŋ ɗo uŋco ka geemir asaan ni iban tam kadar gamin-aŋ ka seener. 13 Ni ginno ar Muusa kaak awalle gootaat wijeeney iŋ zimilla a gee ku Israyeel talaagɗo irn̰e ka darjin taat sawlaw-ata.‡ 14 Kar gee-ak gay, kaƴco ɗibire, yoo diŋka oki, ŋuur kuuk garkiyaag makaatamna ku Jamaw ta awalle-at, ar zimilla-ak goy di misa toɗaaco ibine. Ŋu goyiy di misa-ak, illa iŋ n̰ume kaak iŋ Iisa Masi kat ŋuu sawle. 15 Ka seener, yoo diŋka, ya gee ku Israyeel garkiyaag makaatamna ku Muusa, ar zimilla-ak toɗaaco ibine. 16 Kar gay, ar kaak ŋu siirtu ɗo Kitamner aman : « Ɗo wiktin taat gem yeep ɗo *Rabbiner, zimilla-ak, Buŋ imiliigu. »§ 17 Sando, Rabbin-ak gay, ŋaar ko Ruwwin ta Buŋdi. Ɗo wer kaak Ruwwin ta Rabbin Buŋ goyiy-ak, horrinaw sa goya. 18 Ŋaar-ak, ginte okinte, wijeente pile ho ya gee talaate ar ŋu tala darjin ta Rabbin Buŋ. Buŋ jiptaag goyinte a gii kuuniye ar ŋaara. Gi bir min darjin taat kapak nam darjin taat yaarik paka. Taar-an riy ta Rabbin meen̰ji giniyo, ŋaar Ruwwin ta Buŋdi.

4

Kabarre ta Gala ar maan kaak gasɗo badam

1 Buŋ, iŋ selliŋkuwiy, ŋa berintin riy-anta. Ŋaar-ak, nin oki tazziyaaɗo bat. 2 Ni poocig gamin kuuk gee giniy iŋ cigile ho kuuk iya sokan̰. Ni taggigɗo gee iŋ neendaw ho ni welkigitɗo kaaw ta Buŋdi. Kar gay, ni kaawaat seen waraŋ a gee okin̰co yaa ibine tak ɗo kaƴco kadar kaawni ka seener ɗo uŋji ka Buŋdi. 3 Gee kuuk tara ziŋkico ɗo uŋji ka Buŋdi gay ibingitɗo baati ta Kabarre ta Gala taat ni gaariy-anta. Ŋu talaat ar maan kaak ŋu gootig iŋ zimilla. 4 Gee-ak amnayɗo ɗo kaaw-ata asaan *Seetanne ɗibirig kaƴco dec. Seetan-ak, ŋaar buŋ ka duniin-anta* ho ŋa toɗco ɗo geemir, ŋu talgitɗo portikaw ta Kabarre ta Gala taat kaawa ɗo bi ka *darjin ta Iisa Masi. Ŋuur kuuk talaag Iisa Masi ar ŋu talaag meen̰ji Buŋ. 5 Iŋ kaawni taat ni gaariyo, ni kaawɗo ɗo bi kani, kar gay, ni kaawa ɗo bi ka Iisa Masi, ŋaar *Rabbine. Kar nini gay, ni tala ziŋkini ar ni gay riyko ɗo bi ka Iisa Masi. 6 Wiktin taat Buŋ kilgiyiit duniine, ŋa kaawtu aman : « Ɗo gondikaw-an, portikaw, ta caapu. »† Ŋa meen̰ji Buŋ di oki kaak caapit portikuwiy ɗo gelbinni a ŋaani pilin̰ kaƴni, nii ibinin darjiney taat irn̰a ɗo wijeeney ta Iisa Masi.

7 Kar gay, nin kuuk icig maan kaak gasɗo badam-ak, ni ar gamin kuuk ŋu pintu pinen di. Ansi-ak a gee yaa ibine waraŋ kadar gudurre taat ajbay-an asa min ɗo Buŋdi yampa, ta min loninno. 8 Gee tirƴinti ko tirƴe ar miƴe ka saayar, kar nin gay bal ɗeete burga. Ni ic kelimni, kar gay, ni bal tazziye. 9 Ŋu taaɓiyinti ko taaɓiye, kar Buŋ gay rasgininno bat. Ŋu orinti keɗer, kar nin gay bal mate. 10 Ar ŋu deeyig Iisa Masi, ŋu bariya botol taat ŋuuni dee nini oki. Kun kawta, ni icit muutuy ta Iisa meeda n̰ugila, a goyin̰ji oki, gee yaa talin̰ji waraŋ iŋ goyinni. 11 Ya ni goy misa iŋ odinni oki, gee bariya botol doo taat ŋuuni dee ɗo bi ka Iisa Masi. Ampaa ko, iŋ ziŋkini kuuk ƴiriy rakki asa mate oki, gee talaag waraŋ goyin̰ji ka Iisa. 12 Kun kawta, ni ooyaat muutu a kuu gase goye kaak taɓ.

13 Ŋu siir ɗo Kitamner aman : « Nu aamin ɗo kaaw ta Buŋdi, ampaa ko, nu kaawtu ɗo biy. »‡ Imaanni taat ɗo Buŋdi oki pa. Ni aamina ɗo kaawoy, ampaa ko, ni kaawiy ɗo biy. 14 Ka seener, ni iban kadar Buŋ kaak nooyig Rabbin Iisa Masi min ɗo muut-ak yaani nooye oki iŋ ŋaara, ho iŋ kuŋko, Buŋ yaate iyinte okinte ɗo uŋji. 15 Taaɓin okintit taat ni aawiy-an, ta ɗo bi kaŋko. Ampaa ko, barkin ta Buŋdi sin̰jiy nam ŋuur kuuk gasit kabarre-at wadiriy gaay iŋ gaayo. Ansi-ak, gee kuuk ozila Buŋ sa, dakinuwco yaa gaaye oki. Gamin-aŋ okin̰co bera darjin ɗo Buŋdi.

Darjin taat eraate

16 Ɗo bi ŋaar-ak ko, gi tazziyaaɗo bat. Ya ɗo ziŋkite, gi aawa gudurrite arma sooɗ-sooɗ oki, ɗo gelbinte, Buŋ gaayaate gudurre kun kawta. 17 Ka seener, *darjin taat eraate, taar yaarko ho ta goy doo. Ya gi pakira ɗo darjine-at, ar taaɓinte taat diŋka-an, taar sooɗ di ho taa biren di. Taaɓin-at siyaateŋ ziŋkite ɗo darjin taat yaarko-ata. 18 Gi bal diye odte ɗo gamin kuuk gee talaagu, kar gay, ɗo ŋuur kuuk gee talgigɗo. Asaan gamin kuuk gee talaagu-ak, ŋuur taayɗo, kar kuuk gee talgigɗo gay, ŋuur goy doo.

5

1 Ka seener, ziŋkite kuuk gi goyiy ɗo duniiner-aŋ, ŋuur ar kuraarne taat ƴiriy rakki asa nige. Kar gay, gi iban kadar Buŋ siyte ko ziŋka ku pey kuwa ka samaaner. Ziŋka-ak, ŋuur ar ger kaak Buŋ pintu, kaak yaa goye doo. Ger-ak, ŋu geenno kat pinga. 2 Diŋ gay, gi neƴa kat ɗis-ɗis, gi raka a illa Buŋ yaate ise pey ziŋka kuuk marbinto-aku. 3 Ansii kat, ya ŋa iste ziŋka kuuk marbinto-ak, ŋa gasaatenno pey tukinka*. 4 Wiktin taat gi goyiy iŋ ziŋkite kuuk ar kuraarne ɗo duniiner-ak, gi taaɓiyaw ar gi icil goro. Ka seener, gi rakaaɗo rasin̰ ziŋkite, kar gay, gi raka a Buŋ yaate bere ziŋka kuuk marbinto. Paa kat, ziŋka kuuk marbinto-ak yaa makin̰co ŋuur kuuk yaa maten di-ak iŋ kuuk mataaɗo tak-tak. 5 Ŋa Buŋ meen̰ji kat gininte a gii gasin̰ ziŋka kuuk marbinto-aŋku. Ŋa berte Ruwwiney ar maan kaak as awalle kaak gaara gamin kuuk yaa ase neginda.

6 Ɗo bi ŋaar-ak ko, doo gi gingiyɗo kolaw tak-tak. Gi iban kadar ya gi goy iŋ ziŋkite-aŋ di, ŋaar-ak gi goy serek min wer kaak *Rabbin Iisa Masi goyiyo. 7 Ka seener, gi goyɗo iŋ maan kaak gi taliig iŋ odinte, kar gay, gi goy iŋ imaan. 8 Gi ginno kolaw kat bat ho gi raka ko rasin̰ ziŋkite-aŋku a gii ɓaawe goye ɗo serpey ta Rabbine. 9 Ya gi goy ɗo ziŋkite-aŋku wala gi rasgu oki, gi raka gine maan kaak yaaji aawe gala. Maanna-ak, gi rakaag pak gamin okin̰co. 10 Asaan ginte okinte yaa ɓaawe ɗo uŋji ka Iisa Masi a ŋaate ɗukume seriine ho ay gem di yaa gase haginey uudin ta riyoy taat ɗo duniiner, ya ta samaane wal ta samaanno.

Buŋ amrig gee okin̰co iŋ botol ta Iisa Masi

11 Karaamin ta Rabbiner, ni ibingit tak. Paa ko, ni bariyiy botol taat a illa nii gaarin ɗo geemir, ŋuur oki yaa ooyinti. Buŋ ibingini rakki rakki ho nu raka kadar kuŋ maaniiko oki yaani ibine pa. 12 Ni rakaaɗo a maaniinin di yaa gaare pey ziŋkini loko. Kar gay, ni rakaako bere botol taat kuu ɗapile ɗo bi kani. Paa kat, kuu ibine maman kuuco telke ɗo ŋuur kuuk ɗapilaw iŋ gamin ku duniiner kuuk gee taliy-aŋ di ho isgigɗo iŋ kuuk atta ɗo adir. 13 Ya ku talaani a ni oliyay ar kaak gee daarin̰ kaawiy oki, oliykuwni-at asaan ni ber ziŋkini ɗo riy ta Buŋdi. Kar ya kaƴni kat ɗo werco gay, ampa-ak asaan ni rakaako gaayiŋko. 14 Ka seener, ele ka Iisa Masi kat goyinti leŋ-leŋ†, asaan ni iban tak kadar gem rakki mat ɗo bi ka gee okin̰co. Ampaa ko, ɗo uŋji ka Buŋdi-ak, ar gee okin̰co-aŋ mat iŋ ŋaara. 15 Ŋaar mat ɗo bi ka gee okin̰co a ŋuur kuuk goy misa ɗo duniiner-aŋ goyaaɗo goye ka maaniico di, illa ŋuu goye ɗo bi ka ŋaar kaak mate ho nooye ɗo bi kan̰co.

16 Ŋaar-ak ko, min diŋka, ni talaagɗo pey gee ar ŋu geen di. Zer awalle-ak, Iisa Masi sa, ni talaag ar ŋa gem di. Kar diŋ gay, ni talgigɗo pey pa. 17 Ya gem kaak n̰um iŋ Iisa Masi-ak, ŋaar gem kaak marbinto. Goye kaak awalle-ak, baay bire. Diŋka-aŋ, goye kaak marbinto ase. 18 Gamin okin̰co kuuk ni kaawiy bico-aŋ, ŋuur asa min ɗo Buŋ kaak amrinte iŋ ŋaara iŋ botol ta Iisa Masi ho diŋ ŋa berte riyo a giico gaarin kaaw ta amrikar-an ɗo geemir. 19 Ka seener, iŋ Iisa Masi, Buŋ amrig gee okin̰co iŋ ŋaara ho ŋa bal asirin̰co ŋuu kappiye ɗo bi ka nigin̰co. Ho diŋ, ŋa leenti a ni ɓaa gaarin kaaw taat ɗo bi ka amrikar-an ɗo geemir.

20 Ɗo bi ŋaar-aŋ, ni gay tabiriikar ku Iisa Masi. Ka seener, iŋ kaaw taat ni kaawiy-at, ar ŋa meen̰ji Buŋ kat kaawaako. Ni wakilaako aman : « Iŋ siŋ ku Iisa Masi, ooyoŋ a Buŋ yaako amriŋko iŋ ŋaara. 21 Buŋ gintu nam ŋaar kaak bal gine zunuubinna tak-tak iciig zunuubinnite okin̰co ɗo kaay. Ansii ko, iŋ botol ta Iisa Masi-ak, gi giniy sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi. »

6

1 Ampa-ak, uudin ni gina riy iŋ Buŋ, ni iskaako : dakoŋ talintiɗo barkin ta Buŋdi taat ku gastu-an ar maan ka maala. 2 Ka seener, Buŋ kaaw aman :

« Ɗo wiktin taat nu diytu, nu cokiyig aliŋko.

Ho ɗo ƴiriy ta jilindi, nu asiŋko gaaya. »*

Gem kol siŋtay, cokiyoŋ, taar-an ko wiktin taat Buŋ diytu a ŋaa gine selliŋkaw ho ŋaa jile gee.

3 Ni rakaaɗo tak-tak a nii gine gamin kuuk yaa toɗe botol ta Buŋdi yoo ɗo waan rakki oki, asaan ni rakaaɗo gee yaani ose ɗo riy taat ni giniyo. 4 Kar gay, ɗo gamin okin̰co kuuk ni giniyo, ni gaara ziŋkini kadar ni gay riyor ku Buŋdi kuuk taɓ. Paa ko, ya ni taaɓiyaw, wal ni gin kaawna, wal ni moya dakina oki, ni icaag gamin-aŋ ɗo kaƴni iŋ subirraw dakina. 5 Gee koocinti ho ŋu un̰jinti daŋaayne. Ŋu isininti gee ho riy patiy kaƴni. Ni gasɗo weƴi ho ni gasɗo tee. 6 Kar nin gay, ni gaara a ni gay riyor ku Buŋdi iŋ *cawirkuwni, iŋ ibininni, iŋ subirruwni, iŋ selliŋkuwni, iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi ho iŋ ele kaak ni elgig gee iŋ gelbinni okin̰ji. 7 Ni goy iŋ kaaw taat ka seener ho iŋ gudurre ta Buŋdi. Goye kaak iŋ botiliy ɗo uŋji ka Buŋdi gay, ni iciig ar garta taat nii taasin̰e gee wala nii gooƴe ziŋkini. 8 Gee daarin̰ beraani horoomine ho daarin̰ gay gininti bees. Daarin̰ ozilaani ho daarin̰ gay waraani. Ŋu talaani ar ni gee kuuk raada, sando nin gay kaawa seene. 9 Ŋu talaani ar ni awraatinna, sando ŋu ibingini tam. Ŋu talaani ar ni gee kuuk mataw, sando ni goy mento. Ŋu taaɓiyaani, kar gay, ŋu balni dee. 10 Ŋu ginaani ni taliy aminda, sando aditni gay doo portik di. Ŋu talaani a wal ni pokirna, sando iŋ botol tani kat gee dakin giniy gay gamnar ɗo uŋji ka Buŋdi. Ŋu pakira a ni bal gine yoo maanna, sando ka seener gay, ni gin gamin okin̰co ɗo pisinni.

11 Gem kol siŋtay ku Korent, ka seener, ni kaawko waraŋ ho ni eliŋko iŋ gelbin rakki. 12 Ka seener, ni eliŋko, kar kuŋ gay pooc elinni ar kaak nin elgiiko. 13 Ŋaar-ak, nu kaawaako ar nu kaawa ɗo koogin ku meendu : gaaronniŋ eliŋko ar kaak nin elgiiko. Kuŋko oki, elonni iŋ gelbin rakki !

Ten̰e ka ɗeŋger ɗo bi ka jamaw

14 Dakoŋ obenno jamaw iŋ gee kuuk bal aamine. Ya ku obaw-ak, ku gina ar barkay kuuk ŋu diyco zuug. Yampa, maan kaak sellen̰ iŋ kaak jookumo, maa biidir kaak yaa n̰umin̰co ? Portikaw iŋ gondikaw oki, maa biidir kaak yaa n̰umin̰co ? 15 Iisa Masi iŋ *Seetanne, ŋuu gedire dee kaawco walla ? Gem kaak aamine iŋ kaak bal aamine oki, maa biidir kaak yaa n̰umin̰co ? 16 *Ger ka Buŋdi iŋ buŋnay ku gee kuuk ibanno Buŋ, maa biidir kaak yaa n̰umin̰co ? Ka seener, ginte gay, gi ger ka Buŋ kaak goy mento. Ar kaak Buŋ meen̰ji kaawtu aman :

« Nun, naa goye ho naa jaawe iŋ ŋuura,

naa gine Buŋco ho ŋuu gine geendu. »†

17 Ɗo bi ŋaar-ak ko, *Rabbin Buŋ kaawiico ɗo geen̰ji aman :

« Gee kuuk jookum-ak, pikoŋ botilco

ho etiroŋ minninco serek.

Dakoŋ wakenno yoo maan kaak *cawarro

ho nun gay yaako obiŋko. »‡

18 Rabbin Buŋ, mee gudurri ɗiytu pey aman :

« Nun, naa gine takko

ho kuŋ gay yaa gine kooginar. »§

7

1 Gem kol royin ku bitu, Buŋ kaawte a ŋaate berin̰ gamin-aŋ okin̰co. Ŋaar-ak, acinte ziŋkite ho gelbinte min ɗo gamin okin̰co kuuk cawarro. Iŋ karaaminte taat gi karmiyiig Buŋ-ak, zeeɗinte gii goye cawar ɗo uŋji.

Pool adiy portiko iŋ gee ku Korent

2 Gaaronni kadar ku elgiini ɗo gelbinko ! Ni bal nige maan ɗo gemor, ni bal jage yoo gemo min ɗo imaanji ho ni bal tee yoo gemo iŋ neendaw. 3 Dakoŋ pakirenno ɗo kaawor-an a naako diye kaawo. Kar gay, uudin taat nu kaawtu ɗak ko, ni elgiiko dakina. Ginno maan kaak yaate eerinte, wala ɗo goyinte, wala ɗo muutte. 4 Nu diy amaanner dakina loko ho ku berdu galal dakina. Iŋ taaɓin okintit taat ni taaɓiyiyo oki, nu bal tazziye tak-tak, galilil dakina.

5 Ka seener, wiktin taat ni ottu ɗo kiɗ ka Maseduwaan, ni bal gase kaƴni. Ay taaɓine, ni aawta. Gee poocinti seene iŋ kaawna ho kolaw sa un̰jinti. 6 Kar Buŋ kaak iskaag gee kuuk tazziy-ak gay, iskinti iŋ asin̰ji ka Tiit. 7 Maan kaak iskinti-ak, ŋa asin̰ji ka Tiitɗo di, kar gay, ta kaawoy taat ŋa kaawinti a maman ku giniiji gamin kuuk iskig ɗo gelbiney. Ŋa kaawinti a ku gin niyin taat a illa kuun talin pey. Ŋa kaawinti oki kadar aditko nige ɗo maan kaak kuuniye ho maman ku zeeɗiy a kuudu male. Ansii ko, galilil gintu pey dakin aale.

8 Ɗo bi ŋaar-aŋ ko, ya maktumner taat awalle nu siiriiko nig aditko oki, nu kaawaaɗo a ya nu bal siirinti oki guna. Ka seener, awalle, nu pakira a ya nu bal siirin maktumner-an sa guna, asaan nu tal maman ta nigig aditko. 9 Kar diŋ gay, adir portiko. Adir portik-ak asaan aditko nige walla ? Ha’a. Adir portiko asaan iŋ nige kaak aditko nigtu-ak, ku ibiniig nigiŋko ho ku jiptiig goyiŋko. Nige ka aditko-ak, Buŋ kat rake. Ampa-ak, ni balko nige yoo maanna. 10 Asaan nige ka adir kaak Buŋ rakiy-ak, ŋaar iyaag gee a ŋuu jipte goyin̰co. Jipte ka goyin̰co-ak pila botol ta jile geemir. Ampa-ak, ya gee-ak aditco nige oki, samaan di. Kar nige ka adir kaak asa min pikirre ta duniiner gay iyaag gee ɗo muuti. 11 Taloŋ ja, iŋ nige ka adir kaak Buŋ rakiy-ak gay, kuu gaseŋ kat maa ? Diŋ ku zeeɗa a kuu gine maan kaak kuuniye. Ku karkiya* a kuu imile kaƴko. Iŋ maan kaak ɗo botiliiɗo, ku dapin̰aw ho ku gina kolaw ɗo Buŋdi. Ku raka a illa kuun talindu. Ku ber ziŋkiko ɗo riyor. Ya ku tala gem kaak nigaw, ku diyiig ɗo botildi. Ɗo taar-an, ku gaar ziŋkiko kadar ku ginno oorin tak-tak ɗo kaawin-aŋku.

12 Ansi-ak, nu balko siire ɗo saan ta ŋaar kaak nige wala ɗo saan ta ŋaar kaak ŋu nigji. Kar gay, nu siiriiko-aŋ, nu raka a kuŋ maaniiko yaa ibine ɗo uŋji ka Buŋdi maman ku elgiini. 13 Ɗo bi ŋaar-ak ko, min ni taliig maan kaak ku gintu-ak, kelimni weƴtu.

Ya kelimni weƴe oki, aditni gintu pey gal aale min ni taliit galal ta Tiit, asaan kuŋko okiŋko ko berji galal nam kelmoy weƴtu. 14 Ka seener, ɗo uŋji ka Tiit, nu ɗapiltu ɗo bi kaŋko. Ya nu ɗapilaw-ak, nu ginno sokan̰. Kar gay, uudin taat ni kaawkon seen doo, ɗapile kaak ni ɗapiltu ɗo uŋji ka Tiit-at oki gaar kadar ŋa ɗo botiliy. 15 Ampaa ko, ya ŋa pakira ɗo karaamin taat ku karmiyiiga ho maman ku ŋaamiig iŋ horoomine ho iŋ kolaw, ele kaak ŋa elgiiko-ak, ŋaar dakina aale. 16 Nu aaciyaw asaan naa gedire diye kaar iŋ kuŋko ɗo ay maanna.

8

Gaayo ɗo Egliz ka Zeruzaleem

1 Gem kol siŋtay, ni raka a kuu ibine maman Buŋ gaarit barkiney ɗo *Eglizna kuuk ɗo kiɗ ka Maseduwaan. 2 Gee-ak taaɓiy ko taaɓiye. Iŋ taar-at oki ho iŋ pokirruwco, galilco gaaya di nam ŋu beriig mallico oyaw ɗo riy ta Buŋdi. 3 Nun sa saadine, gee-ak, iŋ niyin ta maaniico, ay gemo bertu ta gudurrey, kar ŋu bertu dakina nam pak ta gudurrico. 4 Ŋu wakiltu ko wakile a niico bere botol taat ŋuur oki yaa n̰aame gaayco ɗo gee ku Buŋdi kuuk ɗo geeger ka Zeruzaleem.* 5 Maan kaak ŋu gintu-aŋ pakgig kaak ni pakiriyo. Ŋu ber ja ziŋkico ɗo Buŋdi, kar kat uudin taat Buŋ rakiyo, ŋu rastu ziŋkico loni. 6 Ampaa ko, ni kaawiiji ɗo Tiit a ŋaa gaasin riy ta capindi taat ŋa teestu ɗo werko-ata. 7 Ɗo botol ta Buŋdi, ku gay gamnar ɗo ay maanna. Imaanko dakina, ku gin ibine ka kaawor ho ku iban gamna. Ɗo ay maanna, ku zeeɗa ɗo riyor iŋ gelbin rakki. Ku elgiini dakina. Ampaa ko, ɗo bi ka gaay-an, gaaroŋ oki a ku gee kuuk gina oyaw.

8 Ɗo bi ka gaay-an, nu asirgikonno. Kar gay, nu raka kuu ibinin̰ maan kaak gee ku pey giniyo. Ampaa kat, kuu gedire gaare ka seener maman ku elgig eeŋko. 9 Asaan ku iban maman *Rabbinte Iisa Masi gaariit barkiney : ŋaar kaak malle okin̰ji ɗo pisin̰ji, ŋa gin ziy pokirin̰ce ɗo saan taŋko,† a paa kat iŋ pokirruwiy-at, ɗo imaanko, kuu gine gay gamnar.

10 Ampa-ak, nu taaƴaakon di, kuŋ kuuk ic niyin awalle ta geemir min alginda a kuu cape ɗo bi ka siŋtiko ho kuŋkon di oki kuuk tees awalle. 11 Diŋ gaason riy-anta iŋ ta gudurriko. Uudin taat ku ictu niyin ku teesiita, zeeɗoŋ oki iŋ niyin taat kuu gaasinti. 12 Ka seener, ya gi bera maan ɗo Buŋdi iŋ gelbin rakki, Buŋ ooyaag bere-aka. Maan kaak gi beriy-ak, Buŋ tala min ɗo malle kaak gi gintu. Ya gi bal gine oki, Buŋ meen̰ji iban.

13 Nu rakaaɗo naako giniŋko pokirna tak-tak a kuu gaaye gee ku pey. Kar gay, nu raka a okiŋko kuu nece. 14 Diŋ kuŋ goy ɗo aayar ho kuu gedire gaayin̰ ŋuur kuuk tee arumco. Ansii kat, ƴiriy taat tee arumko, ŋuur kuuk goy ɗo aayar-ak yaa gedire gaayiŋko oki. Paa kat, okiŋko, kuu nece. 15 Uudin taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman :

« Ŋaar kaak sok dakina, ginno dakin aale.

Ho ŋaar kaak sok sooɗ gay, maan arumgiyjiɗo. »‡

Tiit iŋ een̰ji

16 Nu zeeɗa a naako gaayiŋko. Ozilinteŋ Buŋ, asaan ŋa berji niyin ar taar-anta ɗo Tiit oki. 17 Ni kaawji ɗo Tiit a ŋaa ɓaawe ɗo werko ho ŋa ooye. Kar ka seener gay, ŋaar meen̰ji oki ic niyin min awalle a illa ŋaako ɓaawe. 18 Ni n̰aamkoŋ Tiit ho iŋ siŋ rakki ka pey. Siŋ-ak, gee ku *Egliznar okin̰co ozilaaga ɗo riy taat ŋa giniyo ta Kabarre ta Gala. 19 Ta taar-anno di. Siŋ-ak, gee ku Egliznar kat doɓga a ŋaa ɓaa marti iŋ nini, ŋaani gaaye ɗo ɗeeɗe ka gamin ku gaayor. Riy taat sellen̰-an yaaji bere *darjin ɗo meen̰ji *Rabbine ho ta gaara oki kadar ni gin niyin taat nii gaaye gee.

20 Ka seener, gurus kaak dakina gee capiy-ak yaa goye ɗo pisinni ho nin kat yaa tale kaaci. Ni zeeɗaw a ŋu osaaninno ɗo bi ka gurus-aka. 21 Ni zeeɗaw a nii gine sellen̰ ɗo uŋji ka Rabbin Buŋ ho ɗo uŋco ka geemir oki.

22 Ni n̰aamko oki siŋni rakki ka pey iŋ ŋuura. Siŋ-ak, ni ibintu kadar ŋa ber ziy okin̰ji a ŋaa gine riy ɗo Buŋdi, asaan ŋa gaarintin niyiney dees dakina. Kar diŋ gay, ŋa zeeɗa dakin dakina ɗo riy-anta, asaan ŋa amniyiŋko tak-tak. 23 Ampaa ko, ɗo bi ka Tiit, ŋaar gina riy ɗo Buŋdi iŋ nunu a niiko gaayiŋko. Kar ɗo bi ka siŋta kuuk gaayaaga-ak gay, ŋu Eglizna kat n̰aamgu. Riyco taat ŋu giniy-at beraaji darjin ɗo Iisa Masi. 24 Ŋaar-ak, ginon̰co gamin kuuk gaara kadar ka seener ku elgiigu. Ansii kat, gee ku Egliznar kuuk n̰aamgu-ak yaa dore ho ŋuu ibine kadar kaawin kuuk ni kaawtu samaane ɗo bi kaŋko-aŋ, ŋuur ɗo botilco.

9

Buŋ el gem kaak bera iŋ galal

1 Nu ginno pey kaaw taat naako siire ɗo bi ka gaay taat ɗo gee ku Buŋdi kuuk goy ɗo geeger ka Zeruzaleem, 2 asaan ni iban kadar ku gin niyin ta berindi. Ɗo uŋco ka gee ku goy ɗo kiɗ ka Maseduwaan*, nu ɗapiltu ɗo bi kaŋko ho nu kaawco aman : « Siŋta kuuk goy ɗo kiɗ ka Akayi siy ko ziŋkico min alginda ɗo berindi. » Hiyya, min ŋu taliit niyinko, gee dakina minninco un̰je pisin̰co. 3 Nu n̰aamaakoŋ siŋta-aŋ a kaawin kuuk nu kaawtu ɗo bi kaŋko ucaaɗo maala. Nu raka a kuu siye ziŋkiko ɗo gaay-ata ar kaak nu kaawtu ko. 4 Yampa, ya ni ɓaawko sawa iŋ gee ku Maseduwaan ho ni gasiŋko ku bal siye ziŋkiko-ak, kaƴni yaa waase. Ŋuu waase-ak, asaan ni kaawco kadar ku siy ko ziŋkiko. Kar kaƴko kuŋkoŋ gay yaa waase paka. 5 Ansii ko, nu pakirtu kadar samaane naaco kaawe ɗo siŋta-aŋ ŋuudu ogire ɗo werko. Ŋuur ko yaako gaayiŋko ɗo cape ka gaay taat ku kaawtu a kuu bere. Paa kat ya nu ote, nii gasin gaay-at ku capit ko. Ansi-ak, yaa gaare kadar ku berit iŋ oyaw ho iŋ gelbin rakki.

6 Ibinoŋ samaane kadar gem kaak luwa busam sooɗ-ak, ŋaa seɗe oki sooɗa, kar gem kaak luwa busam dakin-ak gay, ŋaa seɗe oki dakina.† 7 Ampaa ko, ay gem di yaa bere maan kaak ŋa pakiriy ɗo kaay, bal gujumjume ho bal asire. Asaan Buŋ, ŋaar el gem kaak bera iŋ galal. 8 Buŋ gin gudurre taat ŋaako bere gamin dakina yoo maan sa armaakonno. Ampaa ko, ɗo ay wiktine ho iŋ ay maanna, kuu gine maan kaak neciŋko, iŋ kaak paka oki a kuu gine ay riy taat samaane. 9 Ar kaak ŋu siirtu ɗo Kitamner aman :

« Ŋa gina oyaw dakina ɗo pokirnar

ho selliŋkuwiy goy doo. »‡

10 Buŋ bera busam ɗo gay luwor ho ŋa beraaco pey gamin ku teendi.§ Loko oki, ŋaako bere busam, ŋaako wadirin̰co ho ŋaa maaɗin̰co a paa kat, selliŋkuwko yaa gine gaay iŋ gaayo. 11 Ampaa ko, ɗo ay maanna, Buŋ yaako bere dakina nam kuu gedire gine oyaw ɗo ay wiktine. Ansi-ak, ɗo bi ka gaayko taat niico iye-at ko, gee dakin yaa dele barkin ɗo Buŋdi. 12 Asaan riy ta capindi-an gaayaag gee ku Buŋdi ku Zeruzaleem ho ta iskaag pey gee dakina a ŋuu dele barkin ɗo Buŋdi. 13 Ka seener, min ŋu taliit riy taat ku gintu-an, gee dakina yaa ozilin̰ Buŋ asaan ku gaarit imaanko ɗo Kabarre ta Gala ta Iisa Masi iŋ karaamin taat ku karmiyiiga. Ŋuu dele barkin oki ɗo Buŋdi ɗo bi ka oyuwko taat ku giniy loco ho ɗo gee okin̰co. 14 Ɗo bi ka barkin taat dakin aale Buŋ beriiko-at, ŋuu inde Buŋ dakina ɗo bi kaŋko. Ansi-ak, ŋuuko gaare kadar ŋu elgiiko dakina. 15 Barkin ɗo Buŋdi ɗo bere kaak ŋa beriite kaak pakgig gamin okin̰co.

10

Malo ta Pool ɗo bi ka riyoy

1 Ŋa nun meendu Pool, nun ko kaak gee kaawiy bir a ya nu goy ɗo ɗatikko, nu dalulle ho ya nu serek minninkoŋ gay, nu toŋgo. Ku iban kadar Iisa Masi gay, ŋaar sellen̰ ho dalulle. Iŋ siŋ kun̰ji, nu taaƴaako. 2 Nu kaawaako a wiktin taat naa ɓaawe ɗo werko-ak, dakonnu asirinduɗo naa gine toŋgo. Ka seener, naa kaawe bal kolaw ɗo ŋuur kuuk pakira a goyinni ar ka gee ku duniiner di. 3 Ka seener, ni gee ho goyinni oki ar ka geemir di. Kar gay, ni taasan̰ɗo ar gee ku duniiner taasin̰iyo. 4 Asaan garti kuuk ni taasin̰iy-ak, ŋuur min ɗo duniinerro. Gudurrico asa min ɗo Buŋdi. Garti-ak gin gudurre taat ŋuu ɗimin̰ werin kuuk bombo kuuk adin ku Buŋdi goyiyo. Ka seener, iŋ garti-ak, nii nigin pikirre ta jookumo taat gee diyiy kaƴco 5 ho niico nosire ɗo ŋuur kuuk jaala ziŋkico ho iŋ gaminco kuuk ŋu toɗiy ɗo geemir a pa ŋuu ibinin̰ Buŋ. Kar gay, ni gaayaag gee a pikirrico okintiti yaa ase iŋ pikirre ta gee kuuk karmiyaag Iisa Masi. 6 Ho wiktin taat ku gaar ko kadar ku karmiyaw-ak, nin gay siy ko ziŋkini a ni rasaagɗo ŋuur kuuk karmayɗo.

7 Ibinon waraŋ seen ta gamnar ! Ya gem kaak pakira a ŋa gem ka Iisa Masi-ak, illa ŋaa diye ɗo kaay kadar nin sa geen̰ji ku Iisa Masi ar ŋaara. 8 *Rabbin baldu bere izinne taat naa nigin imaanko, kar gay, ŋa berdu izinne taat naako gaayiŋko ɗo imaandi. Ya nu ɗapila aale iŋ izinne taat Rabbin beriidu-anta, sokan̰ sa diyaanno. 9 Iŋ makaatamna kuuk nu siiriiko-aŋ, nu rakaaɗo kuu pakire kadar nu rakaako ise kolaw. 10 Asaan gee daarin̰ kaawa aman : « Ɗo makaatamna kuuk Pool siirtu-aŋ, ŋa zeeɗaw ho ŋa kaawa iŋ mitkaw. Kar ya ŋa goy ɗo ɗatikteŋ gay, ŋa oolo ho kaawnay sa ku kan̰jir. » 11 Gem kaak kaawa pa-ak, illa ŋaa diye ɗo kaay kadar ya ni goy ɗo ɗatikko, goyinni yaa kuuniye tak-tak iŋ maan kaak ni siirtu ɗo wiktin taat ni goyiy serek minninko.

12 Ka seener, gee daarin̰, maaniico di gaara ziŋkico. Wayya, nin-aŋ sa gecaaɗo a nii nece iŋ ŋuura wala nii kaasume iŋ ŋuura. Gee-ak maaniico di tala ya ziŋkico necgu ho ŋuur maaniico di kaasuma ziŋkico. Ŋaar-aŋ ko maan kaak gaara kadar kaƴco jage ! 13 Nin-aŋ gay gediraaɗo jaale ziŋkini aale kara min riy taat Buŋ berinti. Ya ni jaala ziŋkini, nii jaale illa iŋ riy taat Buŋ berinti ho kuŋkoŋ sa atta ɗo riy-anta. 14 Wiktin taat ni ɓaawtu ɗo werko, ni bal aalin riy taat Buŋ berinti-anta. Nin di kuuk as awalle ɗo werko ho iykon Kabarre ta Gala taat kaawa ɗo bi ka Iisa Masi. 15 Ansi-ak, nii gediraaɗo jaale ziŋkini iŋ riy taat gee ku pey gintu. Kar gay, ni raka a imaanko yaa ɓaa iŋ uŋti. Ampaa ko, nii gedire gine riy taat taɓ ɗo werko, kar iŋ taar-ata oki, ni patiyaatɗo taat Buŋ berinti. 16 Paa kat, nii gedire nii iyin Kabarre ta Gala nam nii aalin̰ guŋgirko, nii ɓaa ɗo kiɗin kuuk pey. Ampaa ko, ni ɓaayiɗo gine riy ɗo wer kaak gee ku pey gintu ko ho nii ozile ziŋkini iŋ riyco-ata.

17 Kar gay, ŋu siir ɗo Kitamner aman : « Ŋaar kaak ɗapilaw-ak, illa ŋaa ɗapile iŋ maan kaak *Rabbin gintu. »* 18 Ka seener gay, Buŋ ooygigɗo ŋaar kaak ozila ziy, illa ŋaar kaak gasa oziliik min ɗo Rabbiner.

11

Pool iŋ paliinna kuuk ginno seene

1 Hadi, diŋ ya kuu gedire kuun subirindu-ak, nun naa ɗapile ɗo kaawor ar oliyo. Ka seener, ku subirintu ! 2 Nun hasuudin̰ce ɗo bi kaŋko ho hasuudinuwir-at, taar asa min ɗo Buŋdi. Nu beriŋko ɗo gem rakki di kaak yaa kuuniye mitikko, ŋaar ko Iisa Masi. Nu rakaako gaariŋko ɗo uŋji ka gem-ak ar gemso taat *cawar ho bal aawe mitik tak-tak. 3 Kar gay pakiroŋ ɗo yaate Hawwa. Ar aal caaciyit iŋ neenduwiy, nu gina kolaw a pa gee yaako un̰je pikirre taat jookumo ho ŋuuko jagiŋko kuu rasin̰ obiŋko kaak tirit ho cawar ɗo Iisa Masi. 4 Ka seener, ya waan asko ho ŋa gaaraako kaaw taat kaawa ɗo bi ka Iisa ka pey min kaak ni gaariiko, ku subiriig di. Ho ya waan gaaraako ruwwine wala kabarre ta gala taat pey min taat ku gastu min loni, ku subiriig di oki. Hey kuŋko-aŋku !

5 Kuŋ pakira a ŋuur kuuk gaaraat kaaw-an, ŋuur paliinna kuuk taɓ paka. Kar ɗo tanto gay, ŋu pakginno iŋ maanna. 6 Ya nu bal gine ibine ka kaawor ar ŋuur oki, nu ibingig tak maan kaak nu kaawiyo. Ɗo ay maanna ho ɗo ay wiktine, ni gaarko waraŋ kadar ni ibingig maan kaak ni kaawiyo.

7 Wiktin taat nu gaariikon Kabarre ta Gala ta Buŋdi, nu gaarkon maalan di. Ampaa ko, nu ontu zir a naako jaaliŋko kuwa. Ansi-ak, nu nig maanna walla ? 8 Wiktin taat nu giniy riy ɗo ɗatikko, ŋu *Eglizna daarin̰ kat gaayintu iŋ maanna. Ansii ko, nu ictu gurus minninco a naako gaayiŋko. 9 Ampaa ko, wiktin taat nu goyiy ɗo werko, nu bal oome yoo waanna ɗo gamin kuuk arumdu, asaan siŋta kuuk as min kiɗ ka Maseduwaan iydu gamin okin̰co kuuk nu rakiyo. Ɗo wiktin taar-at, nu bal rake goye baako ho naa goyeŋ ko paa di doo. 10 Iŋ seen ta Iisa Masi taat goy iŋ nunu, nu kaawaako : ɗo kiɗ ka Akayi okin̰ji, ginno yoo waan kaak yaadu toɗin̰ maan kaak adir gintu portik-aŋka. 11 Maa di nu kaawiy ampa ? Ku pakira a nu kaawiy pa-ak asaan nu elgiikonno walla ? Ha’a, paaɗo. Buŋ oki iban kadar nu elgiiko.

12 Nun naa wakile pey, naa icin̰ goyindu ka diŋka-aŋ di. Paa kat, naa nigin pikirre ta ŋuur kuuk bariya botol taat ŋuu ɗapile a ŋuur oki gina riy ar nini. 13 Gee ŋuur-ak, ka seener ŋu paliinnaɗo. Ŋu gina ziŋkico a ŋu paliinna ku Iisa Masi, kar ka seener gay, ŋu gay riyor kuuk caaciya gee. 14 Dakoŋ ajbiyenno ɗo bi ka kaawor-anta, asaan *Seetanne meen̰ji oki gina ziy ar ŋa *ɗubil ka Buŋdi kaak irn̰a wic-wic. 15 Ŋaar-ak, ya ku talaag gay riyoy oki gina ziŋkico ar ŋu gin riy iŋ botol, dakoŋ ajbiyenno. Kar gay, ba aar, ŋuu gasin tan̰co uudin ta riyco.

Taaɓin ta Pool

16 Nu ɗeelaakon pey kaaw-anta : nu rakaaɗo gem yaan talindu a nu oliyo. Kar gay, ya ku pakira kadar nu oliy-ak, rasonnu nun oki, naa ɗapilen ɗak sooɗa. 17 Kaaw taat naa kaawe-an taar arro taat *Rabbin rakiyo, kar gay, nu kaawa ar oliyo iŋ ɗapilindu. Ka seener, nu gin botol taat naa ɗapile. 18 Gee dakina ɗapila iŋ gamin ku duniiner di. Ŋaar-ak, nun oki, naa ɗapilen ɗako. 19 Taloŋ ja ! Ku ɗiya a ku gee kuuk gin ilim. Kar koɗok di, ku maaniikon ooyig ŋuur kuuk oliyay. 20 Ya gee ginaako ar ɓerrina, ya ŋu teeko iŋ neendaw, ya ŋu pokiriyaako, ya ŋu isaako biŋka ho ya ŋu basaako oki, ku subira di. 21 Ni baltu gine ar ŋuur-ak asaan ni bal gine gudurre walla ? Taar-an di yaadu un̰je sokan̰ walla ? Ha’a, un̰jaaduɗo.

Gee daarin̰ ɗapilaw, ŋaar-ak, ya nu kaawa ar oliyo sa, nun oki yaa ɗapile ar ŋuura. 22 Ya ŋu kaawa a ŋu *Hebru, nun oki Hebrun̰ce. Ya ŋu kaawa a ŋu gee ku Israyeel, nun oki Israyeelin̰ce. Ya ŋu kaawa a ŋu min tamba ta Ibraayim, nun oki min tambaay. 23 Ya ŋu kaawa a ŋu gay riyor ku Iisa Masi, ŋaar-ak (nun naa kaawe ar oliyo) nu gay riyor ka Iisa Masi pakgig serek. Taaɓin taat nu taaɓiytu ɗo riyor-at, taar dakin pakgigu. Ŋu obintu daŋaayne dees dakina pakgigu. Ŋu koocintu dees dakina pakgig serek. Ho nu gal ɗo taaɓiner ar naa mate dees dakina pakgigu oki. 24 Dees beeƴ, *Yuudinna koocin ko kooce, min korɗiŋ orok pooɗ-ak illa rakki di kawwi.* 25 Dees subba, gee koocintu iŋ doŋkilo ho ƴiriy rakki gay, ŋu dawintu iŋ dambay a ŋuun deendu. Dees subba, ɗo barrer, markab nooriygiy iŋ nunu, ho ƴiriy rakki nu eeltu ho nu waltu ɗo amiydi. 26 Dees dakina ɗo martuwir, duniin gasintu : balal gaay teendu ho nu gal ɗo pise ka gay ɗukume botilniidi. Nu gas taaɓin min ɗo siŋtar kuuk Yuudinna ho min ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo oki. Nu gas taaɓin ɗo geegirniidi, ɗo kalaaner ho ɗo barrer. Nu gas taaɓine iŋ gee kuuk gina ziŋkico a ŋu siŋta. 27 Nu taaɓiy ko taaɓiye ɗo riyor ho nu gasɗo weƴi. Mey deentu ho ibin obintu. Dees dakina, nu eela meya. Us deentu ho kesuun oki teedu saaro. 28 Nu osaakonno duniin taat gasintu okintiti. Kar gay, goy pey maan rakki : kelmol goy leŋ-leŋ ɗo *Eglizna okin̰co ho kun kawta, nu moya loco kon di. 29 Ka seener, ya waan kaak ginno gudurre, ŋaar-ak ar nunu oki aawa pa, ho ya waan kaak jag min ɗo imaanji gay, nun sa adir raɗaanu.

30 Wayya, ya nun kat ɗapilaw-ak, naa ɗapile iŋ gudurrer taat sooɗ-anta. 31 Buŋ, ŋaar Takan̰ Rabbin Iisa Masi, ŋaar ko kaak gee oziliy doo, ŋa iban kadar nu raadɗo. 32 Wiktin taat nu goyiy ɗo geeger ka Damaas, guberneer kaak ginaaji riy ɗo sultan† kaak ŋu koliy Aretaas leetu askirna ɗo botilay ku geegirdi a ŋuun obindu. 33 Kar gay, siŋta kuuk goy eɗe-ak saalintu ɗo barner, ŋu n̰olpin min ɗo pineetir ka durdurrer ho ŋu paayin kara min ɗo geeger-aka. Paa kat, nu paktu min ɗo guberneer kaak rakaan obindu.‡

12

Gamin kuuk Buŋ bayniiji ɗo Pool

1 Illa naa ɗapile ɗapilen di ya ŋaar kat ginno paydiney oki. Kar gay, naa kaawe ɗo bi ka gamin kuuk *Rabbin bayniidu ho ŋa gaariidu. 2 Nu iban gem rakki kaak aamin ɗo Iisa Masi.* Gin ko elgin orok iŋ pooɗ, Buŋ coonig gem-ak kuwa ka samaan ka ɓaay ka subbiŋkar. (Ya nu kaawa a Buŋ coonga, nu ibanno ya ŋa coonig iŋ ziy wala ya ŋa coon ruwwiney di, illa Buŋ keeji di iban.) 3-4 Hii, nu iban kadar Buŋ iyig gem-ak ɗo janni. (Nu ibanno maman ŋa iyiiga, illa Buŋ keeji di iban.) Min Buŋ iyiiga, ŋa dortu kaawin kuuk gem gedarro kaawin̰co. Kaawin-ak, yoo waanna bal gine botol taat ŋaa ɗeelin̰co. 5 Naa ɗapile ɗo bi ka gem-aka. Kar ɗo tanto gay, naa ɗapile-ak illa iŋ gudurrer taat sooɗ-anta. 6 Ya nu raka ɗapile-ak, nu ginaaɗo ka olay, asaan naa kaawe seen di. Kar gay, nu rakiyɗo ɗapile-ak, asaan nu rakaaɗo gee yaa pakire kaawin kuuk pakgig gamin kuuk nu giniyo ho nu kaawiyo.

7 Ka seener, Rabbin gaardu gamin kuuk patiy kaa. Kar gay, ŋa rakaaɗo a naa ɗapile iŋ gamin-aŋku. Paa ko, ŋa diyiidu taaɓin ooma ar *Seetanne kat n̰aamdu ɗubiley asiin koocindu a paa kat nu ɗapiliyɗo. 8 Dees subba, nu inditu Rabbine a ŋaa etirin taaɓin-an serek minniner. 9 Kar ŋaar gay telkiidu aman : « Barkinuwir necin̰cin ko. Ki aawaat gudurrer okintiti, illa ɗo wiktin taat gudurren̰ gin ja sooɗa. » Ŋaar-ak, naa ɗapile illa iŋ gudurrer taat sooɗ-ata a gudurre ta Iisa Masi yaan gooƴindu. 10 Ampaa ko, nu aaciyiy iŋ gudurrer taat sooɗ-ata. Ya ɗo bi ka Iisa Masi ko, ŋu warintu, nu gastu kaawin ku duniiner, ŋu taaɓiyintu ho pikirrer patiytu kaar oki, nu aaciya di. Asaan wiktin taat gudurrer gin sooɗ-ak kat, nu bombo.

Pool ic kelmoy ɗo Egliz ka Korent

11 Ya nu kaawa ka olay, ŋa kuŋ kat asirintu nu kaawiy pa. Zer ŋa kuŋ kat kuuk yaan gaarin ɗo geemir. Ya nu ar maan kaak maala oki, paliinninko kuuk taɓ paka-ak pakginno iŋ maanna. 12 Ku talig iŋ odinko gamin kuuk gaara kadar ka seener nu *paliine : ɗo taaɓin okintiti, Buŋ berdu subirraw dakina, ho iŋ nunu ko, Buŋ gintu gamin dakina kuuk ajbay iŋ kuuk gaara gudurrey. 13 Kaawondu ja, maa maannir kaak nu ginig ɗo *Eglizna daarin̰ di ho lokoŋ gay, nu balko ginin̰ji ? Illa nu iban maan rakki di : nu bal goye baako. Ya ku talaat kaawor-an kat ɗo botiltiɗo, ŋaar-ak saamiyondu !

14 Taloŋ, nu gaay ko ɓaawe ka subbiŋkar ɗo werko ho nu goyaaɗo baako. Nu rakaaɗo gaminko, illa kuŋ maaniiko. Asaan ka seener, aginay kat rabbay kooginco, yampa koogin rabbayɗo aginiyco. 15 Ɗo tanto gay, galdu naa orin̰ ka pisindu ho naa berin̰ zir okin̰ji ɗo saan taŋko. Ya nu elgiiko aal ansi-ak, kuun elindu sooɗa walla ? 16 Ku ooy kadar nu bal goye baako-aka. Kar daarin̰ gay a nu neenduwo ho nu teeŋko iŋ neendaw-ata. 17 Taloŋ ŋuur okin̰co kuuk nu n̰aamiiko-aku. Ku pakira a nu teeŋko iŋ gem rakki minninco walla ? 18 Nu kaawji ɗo Tiit a ŋaa ɓaawe ɗo werko ho nu n̰aamko siŋ rakki ka pey kaak ku ibingiy iŋ ŋaara. Tiit teeŋko iŋ neendaw walla ? Tiit iŋ nunu, kaawni ho botilni rakkiɗo walla ? 19 Ya ni kaawa ampa-ak, min awalle, ku pakira a wal ni bariya botol taat nii imile kaƴni uŋkon di walla ? Ha’a, imilaaɗo ! Iŋ n̰ume kaak ni n̰umtu iŋ Iisa Masi, ni kaawa ɗo uŋji ka Buŋdi. Gem kol royin ku bitu, gamin okin̰co-aŋ, ni kaawaako a imaanko yaa ɓaa iŋ uŋti. 20 Asaan ya nu ɓaawko, nu gina kolaw a wal adir ginaaɗo gala iŋ kuŋko ya nu gasiŋko ku goy goye kaak arro ho kuŋko oki, aditko ginaaɗo gala iŋ nunu asaan naako leese. Nu gina kolaw a wal giɗaw, wal hasuudinaw, wal dapin̰ko, wal eere ka ziŋkar, wal ɗukume ka geemir, wal ose ka geemir, wal ɗapile, wal gine ka gamin kuuk mun̰jam goy ɗo ɗatikko. 21 Nu gina kolaw a wal Buŋ yaa onin̰ kaar ɗo bi kaŋko. Nu gina kolaw a wal zulin̰du yaa min̰e ɗo bi ka gee dakina minninko kuuk wakila di gine zunuubinna ar kaak awalle ho kuuk bal rasin̰ gine ka gaminco kuuk *cawarro, iŋ goyin̰co kaak jookumo iŋ ɓaaƴin̰co kaak mun̰jam-aka.

13

Taaƴiika iŋ ooy ta ba aaro

1 Ŋaar-aŋ, nu siya ziŋkar a naa ɓaawe pey ka subbiŋkar ɗo werko. Ya nu otko, ta kuuniye ar kaak ŋu siirtu ɗo Kitamner aman : « Kaaw yaa mate iŋ saadinna seer walla subba. »* 2 Wiktin taat nu ɓaawtu ka seeriŋkar ɗo werko-ak, nu kaawit ko kaaw-anta ho ƴiriyta, ya nu ginno ɗo werko oki, nu ɗeelaakon pey. Nu kaawaat ɗo ŋuur kuuk min awalle gin ko zunuubinna ho ɗo ŋuur okin̰co ku pey : neginda, ya nu yeep pey ɗo werko-ak, yoo waan sa nu rasaaɗo. 3 Min ku raka tale maan kaak gaara kadar iŋ nun ko, Iisa Masi kaawiy ɗo geemir, ŋaar-ak, naako gaarin̰ji. Iisa Masi, ŋaar oollo uŋko, kar gay, ŋa gaaraat gudurrey ɗo ɗatikko. 4 Ka seener, wiktin taat ŋu ɗooɗiig ka etor, ŋa bal gine gudurre ɗo ziy. Kar diŋ gay, ŋa goy iŋ gudurre ta Buŋdi. Nin gay n̰um iŋ Iisa Masi. Kar iŋ n̰uminni-ak oki, ni ginno gudurre ɗo ziŋkini. Kar gay, wiktin taat ya ni ot ɗo werko, niiko gaare kadar ni goy iŋ ŋaara iŋ gudurre ta Buŋdi.

5 Pakiroŋ ja ɗo goyiŋko ka maaniiko, kuu tale ya ku goy ɗo imaandi. Ya ku talaag goyiŋko gaara kadar ku goy ɗo imaandi, kuu ibine tak kadar Iisa Masi goy ɗo gelbinko. Kar ya goyiŋko gaarro imaankoŋ gay, ŋaar-ak wal ku goy iŋ ŋuur kuuk ginno imaan. 6 Kar nin gay, ni pakira a ku iban tam kadar ni gin gamin kuuk gaara imaanni-ata. 7 Maan kaak ni indiy Buŋ-ak a ku giniyɗo yoo maan kaak samaanno. Ni rakaakonno gaare kadar biŋkini gala. Kar gay, ya gee daarin̰ pakira a biŋkini gallo oki, ni raka kuu gine gamin kuuk samaan di. 8 Ka seener, ni gediraaɗo nii gine gamin kuuk toɗa seen ta Buŋdi, illa nii gineŋ ko riy tanti di. 9 Ya ni ginno gudurre, aditni portiko ya kuŋ kat gin gudurre. Ɗo bi ŋaar-ak ko, ni indigiy Buŋ a kuu yeepe ɗo botol taat samaan tak-tak. 10 Ampaa ko, gamin okin̰co-aŋ, nu siiraakoŋgu min nu goy misa serek. Nu siirig min diŋka-aŋ, asaan ya nu ot ɗo werko, nu rakaaɗo naako leese iŋ izinne taat *Rabbin beriidu. Izinne-at, ŋa berduut a naako ɗeŋriŋko, ŋa baldu berin a naako nigiŋko.

11 Hiyya, gem kol siŋtay, goyoŋ kate ! Goyoŋ ɗo galal ho bariyoŋ botol taat samaane taat yaako iyiŋko kuu kuuniye gee kuuk taɓ. Iskoŋ ziŋkiko, ginoŋ kaawko yaa n̰ume rakki ho goyoŋ iŋ aapiye. Ampaa ko, Buŋ kaak el gee ho kaak iya aapiye yaa goye iŋ kuŋko.

12 Oyoŋ oki benanniko iŋ gine ka cuuɗ ar siŋta kuuk tacco rakki.

Gee ku Buŋdi okin̰co ooyko dakina.

13 Barkin ta Rabbin Iisa Masi yaa goye iŋ kuŋko okiŋko, iŋ ele kaak asa min ɗo Buŋdi, ho iŋ n̰ume kaak gi n̰umtu rakki iŋ Ruwwin ta Buŋdi. Nu ooyko dakina.

* 2:7 ‛tazziye’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛oole’.

* 3:3 ‛aŋkir’ : Ŋu amay ku bikdi.

† 3:7 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 34.29.

‡ 3:13 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 34.33.

§ 3:16 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 34.34.

* 4:4 ‛buŋ ka duniin-anta’ : Ɗo duniin-an, Seetanne hokumiyaw ho ŋa gin gudurre dakina. Ŋaar ko buŋco ka gee kuuk ibingigɗo Buŋ kaak taɓ.

† 4:6 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 1.3.

‡ 4:13 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 116.10.

* 5:3 ‛tukinka’ : Tukinkin taar-an arro taat gi ibingiy-anta, taar ta ruwwiner.

† 5:14 ‛goyinti leŋ-leŋ’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛n̰aamin n̰i-n̰uuk’.

* 6:2 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 49.8.

† 6:16 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 26.12, Ezekiyeel 37.27.

‡ 6:17 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 52.11.

§ 6:18 Wer ka gase kaawor ɗo 2 Samiyeel 7.14.

* 7:11 ‛karkiya’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛yokaw’.

* 8:4 Wer ka gase kaawor ɗo Roomen 15.26.

† 8:9 Wer ka gase kaawor ɗo Matiye 8.20.

‡ 8:15 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 16.18.

* 9:2 ‛kiɗ ka Maseduwaan’ : Ŋa kiɗ kaak goy watiine min darre ta Grees. Egliz ka Pilip, ka Tesalonik iŋ ka Bere goy ɗo kiɗ-aka.

† 9:6 Wer ka gase kaawor ɗo Proberb 22.8.

‡ 9:9 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 112.9.

§ 9:10 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 55.10.

* 10:17 Wer ka gase kaawor ɗo Zeremi 9.23, 1 Korentiyen 1.31.

* 11:24 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 25.3.

† 11:32 ‛sultan’ : Ɗo darre ta Room, ɗo wiktin taar-at, sultan, ŋaar pakgig guberneer.

‡ 11:33 Wer ka gase kaawor ɗo Akt 9.23-25.

* 12:2 ‛gem rakki kaak aamin ɗo Iisa Masi’ : Anne-aŋ, Pool kaawa ɗo bi ka meen̰ji di.

* 13:1 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 19.15.

Galaat

1

2

3

4

5

6

Galaat

Maktumne taat Pool siirtu ɗo gee ku Galaasi

Pile ka kaawor

Ŋa Pool kat siirit maktumne-an ɗo Kretiyenna kuuk ɗo kiɗ ka Galaasi. Gee-ak, ŋuur Yuudinnaɗo. Kar gay, Yuudinna kuuk aamin ɗo Iisa Masi barjilgu. Yuudinna raka a gee-ak yaa aaɗe gaanuun ka Muusa nam ŋuu ɗukume seln̰o oki. Ŋaar-ak ko, Pool kaawaaco a paaɗo. Ŋu gase jile-ak, illa iŋ imaan taat ɗo Iisa Masi.

1

Ooy ta awalle

1-2 Gem kol siŋtay, nun Pool iŋ siŋta kuuk aamin okin̰co kuuk goy iŋ nunu, ni siiriit maktumne-an ɗo gee ku *Eglizna kuuk goy ɗo kiɗ ka Galaasi. Nun *paliine ka Iisa. Nun, ŋu geenno kat diyintu paliine. Gemno ja kat kaawe kar nu gintu paliine. Kar gay, ŋa Iisa Masi iŋ Tatte Buŋ kaak nooyig min ɗo muuti kat kaawe, kar nu gintu paliine. 3 Nu indaako Tatte Buŋ iŋ *Rabbinte Iisa Masi, ŋuuko barkiyiŋko ho ŋuuko iye aapiye. 4 Iisa Masi ber ziy ɗo muuti, asaan Buŋ yaate saamiyin̰ zunuubinnite. Ŋa beriig ziy pa-ak, asaan gamin kuuk samaanno kuuk ɗo duniiner ginaatenno pey maanna. Ŋa gintu pa-ak ar kaak Tatte Buŋ rakiyo. 5 Ozilinteŋ Buŋte, diŋka ho elgin iŋ elgina. *Aamin.

Kabarre ta gala, taar rakki di

6 Goye kaŋko-aŋ patiy kaar. Buŋ koliŋko iŋ barkin ta Iisa Masi, kar kuŋ gay, koɗok di ku poociiga ho ku cokiya kabarre ta pey. Loko-ak a ta samaane. 7 Ka seener gay, ginno Kabarre ta Gala ta pey ar ta nu kaawiiko-anta. Nu kaawiiko pa-ak, asaan nu tala kadar goy gee daarin̰ kuuk barjilaako. Ŋu raka makin Kabarre ta Gala taat kaawa ɗo bi ka Iisa Masi. 8 Ya gem kaak iyko kabarre ta pey min tani-an, ya ŋa nini wala ya ŋa *ɗubil ka Buŋdi kaak asa min kuwa oki, ɗo gaaƴay. 9 Ni kaawkonta ko, ho diŋ nu ɗeelaakon pey : ya gem iyko kabarre ta pey min taat ku dortu, ɗo gaaƴay.

10 Ya loko-ak, nu siira asaan gee yaan ozilindu wala ? Ha’a ! Nu raka a Buŋ kat yaan ozilindu. Ya loko-ak, ku pakira a nu gina gamin kuuk yaa aawe gala ɗo geemir walla ? Ha’a ! Zer ya nu gina gamin kuuk yaa aawe gala ɗo geemir-ak, nu gediraaɗo naa gine gay riyor ka Iisa Masi.

Pool gaara maman ŋa gintu paliine ka Iisa

11 Gem kol siŋtay, nu raka kuu ibine kadar Kabarre ta Gala taat nu gaariiko-an, gem bal imilin min ɗo kaay. 12 Nu bal dorin min ɗo geemir ho gem baldu garkiyinti. Ŋa Iisa Masi kat gaarduuta.

13 Ku iban di, ɗo goyindu ka awalle, wiktin taat nu aaɗiy aadanna ku *Yuudinnar, nu taaɓiyiig gee ku Buŋdi dakina. Zer, nu rak totirin̰co. 14 Min geenni kuuk ni maaɗtu sawa ho kuuk aaɗa aadanna ku Yuudinnar, nun di pakgigu. Nun berig zir okin̰ji ɗo aadanna ku aginiyni.

15 Kar Buŋ gay, wiktin taat ŋu balnu weendu misan di, ŋa doɓintu ko. Ŋa kolintu iŋ barkiney, naaji gine riyo. 16 Wiktinti astu, ŋa gaariiduug Roŋji, asaan naa gaarin Kabarre ta Gala ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo. Ɗo wiktin taar-at, nu bal ɓaa inde taaƴe min ɗo gemor. 17 Nu bal ɓaa Zeruzaleem a naa talin̰ paliinnay ku Iisa kuuk awalle. Kar gay, nu uctu koɗok di, nu ɗeettu ɗo kiɗ ka Arabi. Kar nu yeeptu Damaas. 18 Min ŋaar-ak, gintu elgin subba, kar nu ɓaawtu Zeruzaleem a nu ɓaayiy talin̰ Piyer. Nu goytu iŋ ŋaar menaw orok iŋ beeƴ. 19 Nu bal tale *paliine ka pey ka Iisa. Illa nu tal Zaak di, siŋji ka Rabbinte Iisa.

20 Iŋ Buŋ-aŋka, taat nu kaawiy-an ka seener. Nu raadɗo.

21 Min ŋaar-ak, nu uctu min Zeruzaleem ho nu ɗeettu jaawe ɗo kiɗ ka Siri iŋ ka Silisi. 22 Gee kuuk aamin ɗo Iisa Masi kuuk goy ɗo kiɗ ka Zuude balnu talindu misa iŋ odinco. 23 Illa ŋu dor gee kaawa bir di. Gee-ak ɗiya aman : « Ŋaar-aŋ gem kaak taaɓiy gee awalle, diŋ ŋa newse nam ŋa kaawa ɗo bi ka imaan taat ɗo Iisa Masi taat awalle ŋa rak niginti. » 24 Wiktin taat ŋu doriit kaawor-at, ŋu teestu ozilin̰ Buŋ ɗo bi kanto.

2

Pool n̰um iŋ een̰ji paliinna Zeruzaleem

1 Goytu kee elgin orok iŋ pooɗ, nu yeeptu Zeruzaleem iŋ Barnabaas. Tiit sa aaɗinti. 2 Nu ɓaawtu anner-ak, asaan Buŋ kat ɗiydu aman : « Ɓaa Zeruzaleem. » Min ni ottu, ni n̰umtu iŋ agindaw keetini. Nu gaariicot baat ta Kabarre ta Gala taat nu kaawtu ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo. Asaan lotu, nu rakaaɗo a riyor taat nu gintu ho nu giniy diŋka yaa uce maala. 3 Kar gidu Tiit gay, ŋaar Grekin̰ce. Kar gay, ŋu balji ɗiye a ŋuuji *ɗukume seln̰o. 4 Gee daarin̰ un̰je ɗatikni, ŋu gina ziŋkico a ŋu siŋtini. Ŋu rakaaji ɗukume seln̰o. Gee ŋuur-ak un̰je kokunuwda, ŋu raka tale baani a nin aaɗɗo pey *gaanuun ka *Yuudinnar, asaan ni ic botol ta Iisa Masi. Ŋuur gay rakaani gine pey ɓerrin ku gaanuun ka Yuudinnar. 5 Nin gay balco bere pijjin tak-tak. Ni raka kadar Kabarre ta Gala yaa goye ɗo werti, kuŋ sa yaa dorinti.

6 Gee talaagu daarin̰ a ŋu aginda, kar nun gay isginno iŋ aginduwco, asaan Buŋ, ŋaar doɓɗo gee min ɗo wijeenco. Min nu gaariicot Kabarre ta Gala ɗo agindaw-ak, ŋu baltit gaaye maanna. 7 Kar gay, ŋu ibin kadar Buŋ kat berduut Kabarre ta Gala-at uudin taat ŋa beriijit ɗo Piyer. Lotu-ak, Buŋ ɗiydu a naa gaarin ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo. Ɗo Piyer gay, ŋa ɗiyji a ŋaa gaarin ɗo Yuudinnar. 8 Asaan Buŋ ko darjiyig Piyer *paliine ho ŋa n̰aamiig ɗo Yuudinnar. Nun sa, ŋa ŋaar di oki darjiyintu paliine. Ŋa n̰aamintu ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo. 9 Gin agindaw kuuk siŋco alaw : kun̰ Zaak, Piyer iŋ Yaaya. Ŋu ibina kadar Buŋ kat berduut riyoy ɗo pisindu. Hiyya, ŋu ooyinti iŋ pise seertini iŋ Barnabaas. Ɗo wer-ak, ni deetu kaawni a nunu iŋ Barnabaas yaa ɓaawe gaare Kabarre ta Gala ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo. Ŋuur gay yaa ɓaa ɗo Yuudinnar. 10 Illa gay, ŋu kaawinti kaaw rakki, aman : « Pakiroŋ ɗo siŋtiko kuuk pokirna kuuk goy Zeruzaleem. » Nun sa obit kaaw-at bombo ɗo adir.

Leese ka Pool ɗo Piyer

11 Min ŋaar-ak, Piyer ɓaawtu ɗo geeger ka Antiyoos. Wiktin taar-at, nu leesiiji ɗo uŋco ka geemir, asaan ŋa nige. 12 Min awalle ŋa tiya sawa di iŋ gee kuuk Yuudinnaɗo. Kar Zaak n̰aamtu gee. Wiktin taat ŋu ottu, Piyer etirtu. Ŋa bal tee pey iŋ gee ku Yuudinnaɗo. Ŋa gina kolaw ɗo geemir, ŋuur kuuk raka gee okin̰co yaa *ɗukume seln̰o. 13 Siŋtay Yuudinna daarin̰ sa pooc tee ar Piyer. Barnabaas sa ictu baaco, ŋa aaɗiigu. 14 Wiktin taat nu taltu kadar ŋu bal jaawe samaane ar seene ta Kabarre ta Gala, nu ɗiyiiji ɗo Piyer ɗo uŋco ka geemir aman : « Kiŋ Yuudin̰ce, kar goyin̰jiŋ gay ar ka gee kuuk Yuudinnaɗo. Ki bal aaɗe gaanuun ka Yuudinnar. Di maman ki rakiy gee kuuk Yuudinnaɗo yaa ice goye ka Yuudinnar ? »

Kabarre ta Gala taat Pool gaariyo

15 Nini, ŋu weenti *Yuudinna di. Nini attanno iŋ gee kuuk ibanno Buŋ. 16 Kar gay, ni iban kadar Buŋ ke darjayɗo gemo a ŋa goy iŋ botol ɗo bi kaak a ŋa aaɗa *gaanuun ka Muusa. Ŋa ibiniig a ŋa goy iŋ botol-ak, illa ya ŋa ooyiit kaaw ta Iisa Masi. Nin Yuudinna sa aamin iŋ Iisa, Buŋ yaani ibine a ni goy iŋ botol, wal a ni aaɗa gaanuun ? Ha’a, asaan ni aamin iŋ Iisa Masi. Ka seener, gem ke goyaaɗo iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi, asaan ŋa aaɗa gaanuun. 17 Ni raka goye iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi, asaan ni diy gelbinni ɗo Iisa Masi. Hadi, Yuudinna kaawa kadar ni gin zunuubinna, asaan ni bal aaɗin̰ gaanuunco. Ya taar-an gay, ŋa Iisa kat iya gee ɗo zunuubinnar walla ? Ha’a, ta seenno kat bat. 18 Ya nu poocig gaanuun, kar ba aar, nu yeepiiji, ŋaar-ak, nu nig kate.

19 Kar nun gay, ɗo bi ka gaanuundi, nu goyaaɗo pey ar ka gaanuundi. Ampaa ko, naa gedire goye tak ɗo Buŋdi. Wiktin taat ŋu ɗooɗig Iisa Masi ka etor, nu mat iŋ ŋaar sawa. 20 Goye kaak nu goyiy-aŋ, nu meenduɗo kat goya, ŋa Iisa Masi kat goy ɗo gelbiner. Goyindu kaak nu goyiy ɗo duniiner-aŋ, nu berig gelbiner ɗo Roŋ ka Buŋdi kaak elintu ho ŋu deeyig ɗo bi kanto. 21 Nu poocaatɗo barkin ta Buŋdi. Ya gem gina ziy a ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi, asaan ŋa karmiya gaanuun, ŋaar-ak muutuy ta Iisa Masi, taar maan ka maala.

3

Maman Buŋ jiliy gemo

1 Gee ku Galaasi, kuŋ kaƴko jage. Ka seener, gem goya kaak rakaako rawtiŋko. Kar ku tal di, ŋu gaarko maman Iisa Masi, ŋu ɗooɗiig ka etor. 2 Naako indiŋkoŋ ja kaaw rakki : ya loko-ak, Ruwwin taat Buŋ beriiko-an, ŋa berkon asaan ku karmiya *gaanuun ka Yuudinnar walla ? Ha’a ! Buŋ berkon Ruwwiney asaan ku cokiyit Kabarre ta Gala ho ku aamin loci. 3 Kuŋ ke, kaƴko gintu ampa-aŋ kat maa ? Min awalle, ku diy gelbinko ɗo Ruwwin ta Buŋdi, kar diŋ gay, maa di ku diyiy gelbinko ɗo gudurre ta maaniikon di ? 4 Buŋ gaarko gamin dakina, kar ku taliig gamin-aŋ yaa bire maalan di walla ? Ha’a ! Ŋu biraaɗo maala. 5 Buŋ berkon Ruwwiney ho ŋa gaarko gamin dakina kuuk ajbay. Ya loko-ak, asaan ku karmiya gaanuun ka *Yuudinnar walla ? Ha’a ! Asaan ku obit Kabarre ta Gala ɗo aditko.

6 Naako kaawe : Pakiroŋ ɗo bi ka Ibraayim. Ŋu siir ɗo Kitamner aman : « Ibraayim, ŋaar diy gelbiney iŋ Buŋ. Ɗo bi ka imaanji-at ko, Buŋ taliig a ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji. »* 7 Iŋ taar-at ko, ya gee diy gelbinco ɗo Buŋdi, ŋuu gine koogin ku Ibraayim. 8 Min daayum, ŋu siir ɗo Kitamner a gee kuuk Yuudinnaɗo yaa aamine ɗo Buŋdi ho Buŋ yaa talin̰ a ŋu goy iŋ botol ɗo uŋji. Ɗo bi ŋaar-ak ko, Ibraayim obiit kabarre ta gala bombo min awalle. Kabarre-at gay, Buŋ ɗiyji aman : « Naa barkiyin tamba ta gee ku duniiner okin̰co ɗo bi kan̰jiŋ. »† 9 Hiyya, ar kaak daayum Ibraayim aamintu ɗo Buŋdi ho Buŋ barkiyiiga, diŋka-aŋ sa, Buŋ barkiyaag gee ku aamina loci.

10 Gi iban di kadar gee kuuk gina ziŋkico sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi ɗo saan ta a ŋu karmiya gaanuun, gee ŋuur-ak, ɗo gaaƴiƴco. Asaan ŋu siir ɗo Kitamner aman : « Gee ku karmayɗo gaanuun okin̰ji doo, seriin ta Buŋdi eraagu. »‡ 11 Gi iban di oki kadar gem ke goyaaɗo iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi ɗo saan ta gaanuundi di. Asaan ŋu siir ɗo Kitamner aman : « Gem kaak jaawa iŋ botol yaa goye ɗo saan ta imaanji. »§ 12 Kar gay, karmiye ka gaanuundi asɗo min aamine kaak ɗo Buŋdi. Ar taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman : « Gem kaak karmiyaag gaanuun okin̰ji, ŋaar di yaa gase goye ka gaasɗo. »*

13 Ɗo taar-at ko, seriin ta Buŋdi obiite, asaan gi bal karmiyin̰ gaanuun okin̰ji. Kar diŋ gay, Iisa Masi makinte. Seriin ta Buŋdi, ŋa icit ɗo kaay. Paa ko, ŋa jiliite min ɗo seriin ta gaanuundi. Ar taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman : « Gem kaak ŋu zikiɗig ka etor, ŋaar di, seriin ta Buŋdi obga. »† 14 Ɗo bi ka maan kaak Iisa Masi gintu-ak ko, gee ku Yuudinnaɗo yaa gase barkin taat Buŋ kaawiiji ɗo Ibraayim. Ɗo bi ŋaar-ak di oki, iŋ imaan, gii gase Ruwwin ta Buŋdi taat ŋa kaawtu.

Maan kaak Buŋ ɗiyiiji ɗo Ibraayim a ŋaaji bere

15 Gem kol siŋtay, naako ice kaaw rakki taat gi ginaat kun kawta. Ya gee seer kat deet kaawco ho ŋu ob jamaw, gem ginno kaak yaaco ɗukumin jamuwco. Waan ke gediraaɗo yaati gaaye maan kaati. 16 Pakiroŋ ɗo maan kaak daayum Buŋ ɗiytu a ŋaaji gine ɗo Ibraayim ho ɗo roŋji. Ɗo Kitamner, ŋu bal siire aman : « Maan kaak Buŋ yaaji gine ɗo Ibraayim iŋ kooginay kuuk dakina », kar gay, ŋu siir aman : « Ɗo roŋji rakki di. »‡ Roŋji ŋaar-ak, ŋaar ko *Masi. 17 Cokiyoŋ, an ko kaaw taat nu rakiiko kaawe : Buŋ, ŋaar ob jamaw iŋ Ibraayim. Kar gin elgin miy pooɗ iŋ orok subba, kar kat *gaanuun amiltu. Ɗo taar-at ko, gaanuun gediraaɗo ɗukumin jamaw taat Buŋ obtu iŋ Ibraayim. Kaaw taat Buŋ kaawiiji ɗo Ibraayim sa, gaanuun gediraaɗo ɗukuminti. 18 Ya ƴiriy rakki, Buŋ yaa bere gamin ɗo gee kuuk karmiya gaanuun di, ŋaar-ak, ŋa beraaɗo maan kaak ŋa kaawtu a ŋaa gine. Ka seener gay, Buŋ barkiyig Ibraayim ar taat ŋa ɗiyiiji.

19 Kar di gaanuun gay gin pey maa ? Gaanuun gaara nige ka geemir, asaan gee yaa ibinin̰ nigin̰co. Gaanuun-ak goytu kee nam ŋa ertu wiktin taat roŋji ka Ibraayim-ak astu, loci ko Buŋ kaawtu ɗo Ibraayim. Ya ŋa as ko-ak, gaanuun bal gine pey gudurre. Wiktin taat Buŋ paayiig gaanuun, ŋa berig ja ɗo ɗubilji. Ɗubal-ak gaariig ja gaanuun ɗo Muusa ho ŋu goytu ɗatikco, ŋu gaara gaanuun ɗo geemir. 20 Gem kaak jaawa ɗatko, ŋaar bal gine riyoy ya ta kaaw ta gem rakki di. Buŋ gay, ŋaar rakki ho meen̰ji di kaawji ɗo Ibraayim.

Riy ta gaanuun

21 Kar di ansi-ak, *gaanuun kat ɗukumiit kaaw taat Buŋ kaawtu walla ? Ha’a, bal ɗukuminti. Buŋ bal paayin̰ gaanuun a ŋaa bere goye ɗo geemir, asaan ŋaar-ak, gee sa yaa goye iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi iŋ botol ta gaanuundi. 22 Ɗo Kitamner gay, ŋu siir a gee okin̰co goy ɗo zunuubinnar di. Paa ko, Buŋ yaa barkiyin̰ gee okin̰co kuuk aamin ɗo riy taat Iisa Masi gintu.

23 Min awalle, gee bal gasin botol taat ŋuu aamine ɗo Iisa. Wiktin taar-at, gaanuun, ŋaar goy ar gem kaak gooƴa gee ku daŋaayner. Gi karmiyiig kee nam Buŋ gaariite botol taat gii aamine ɗo Iisa Masi. 24 Ansi-ak, gaanuun goyte ar gem kaak gooƴa koogina. Ŋa gooƴiite kee nam Iisa Masi astu. Ɗo bi ŋaar-ak ko, gi gintu gee kuuk goy iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi, asaan gii aamin loci. 25 Diŋka-aŋ, gi gin ko botol ta gii aamine ɗo Iisa. Gaanuun bal pey gine gudurre kaate.

26 Ɗo bi kaak ku aamin ɗo Iisa Masi ko, ku gintu koogin ku Buŋdi. 27 Kuŋ kuuk ŋu *batiziyiŋko, ku gin rakki iŋ Iisa Masi. Diŋka-aŋ, ku ic ko goyin̰ji kan̰ji ar gem kaak is batik ta marbinto. 28 Ya gem kaak Yuudin̰ce wala Yuudin̰ceɗo, ŋu sawa di. Ya gem kaak ɓerre wala ɓerreɗo, ŋu sawa di. Miday iŋ daaɗi, ŋuur sawa di. Okiŋko, ku sawa di, asaan iŋ Iisa Masi, ku gin ko ar gem rakki di. 29 Kar ya iŋ Iisa Masi, ku gin ko gem rakki di, ŋaar-ak, okiŋko, ku koogin ku Ibraayim. Barkin taat Buŋ ɗiytu a ŋaaji bere ɗo Ibraayim-at, kuŋ sa yaa gasinti.

4

1 Cokiyoŋ, naako kaawe kaaw rakki. Pakiroŋ ɗo kaaw ta micor. Wiktin taat ŋa kapaki, ŋa cokiya kaaw ta tacco. Ɗo kaay, ŋa iban kadar gamin ku tacco yaaji ɗake loci, kar goyin̰ji gay ar goye ka ɓerrinar. 2 Wiktin taat mic-ak goy misa kapak-ak, geen di tabiraaji ho ŋuur di gooƴaag gamnay. Ŋu giniiji ansii di kee nam ŋaa are uudin taat tacco rakiyo. 3 Kaaw taar-an kaawaate lote oki. Wiktin taat gi bal gasin misa botol taat samaane, gi ɓerrin kuuk aaɗa gamin ku duniiner. 4 Kar ba aaro, wiktin ta Buŋ diytu astu, ŋa n̰aamiiteŋ Roŋji kaak amil min ɗo adti ka daatkor. Ŋaar sa karmiyiig *gaanuun ka *Yuudinnar. 5 Ansi-ak, ŋaa imilin̰ gee kuuk goy ɗo serre ta gaanuundi ho ŋaate pile botol gii gineŋ ko koogin ku Buŋdi.

6 Asaan ku koogin ku Buŋdi. Ansii ko, Buŋ n̰aamiite Ruwwin ta Roŋji goyiy ɗo gelbinte ho taar ko koola aman : « Baaba ! Tanni ! » 7 Hiyya, ampa-ak, ku amil ko min ɗo ɓerrinaw ta gaanuundi. Ku gin ko koogin ku Buŋdi. Min ku gin ko kooginay-ak, ŋaa gedire ŋaako bere gamin okin̰co kuuk ŋa kaawtu ŋaa bere ɗo kooginay.

Moye ka Pool ɗo gee ku Galaasi

8 Awalle taat ku bal ibinin̰ misa Buŋ, ku goy ɓerrin ku marginar. Margin-ak gay, ɗo uŋji ka Buŋdi, ŋu maanno tak-tak. 9 Kar diŋ gay, kuŋ ibingig ko Buŋ, taat nu rakiy kaawe-an gay Buŋ ibingitko. Hadi maa di ku rakiy yeepe pey aaro ? Margina, ŋuur tan̰co gaase, ŋu ginno gudurre. Maa di pey ku rakiy yeepe ɓerrinco ? 10 Ku diya gelbinko ɗo menaw daarin̰ di, ɗo koyin daarin̰, ɗo wiktin daarin̰ ho ɗo elgin daarin̰. 11 Goye kaŋko-aŋ un̰jidu kolaw. Akuun riyor taat nu giniy-an yaa uce maala.

12 Gem kol siŋtay, ɗo wiktin taat nu goyiy iŋ kuŋko, nu ic goyiŋko. Diŋ, nu raka kuŋ sa yaa ice goyindu kaak nu poociig gaanuun ka Yuudinnar. Kuŋ baldu nige maanna. 13 Ku iban kadar wiktin taat nu gaariikon Kabarre ta Gala awalle-ak, nu raɗaw. 14 Ɗo wiktin taar-at, ku taaɓiy ɗo bi ka raɗuwar. Iŋ taar-at din sa, ku balnu ƴilindu ho ku balnu ginindu maan ka maala. Kar gay, ku obintu ar *ɗubil ka Buŋdi wala ar Iisa Masi meen̰ji. 15 Wiktin taar-at, galko kon di. Kar diŋ gay maa asko ? Nu iban tam kadar ɗo wiktin taar-at, zer nec kuudu imile odinko, kuudu bere. 16 Diŋ gay, ku icintu adin-aŋ asaan nu kaawaako seen-aŋka wal maman ?

17 Gee kuuk nu kaawiiko-ak, ŋuur rakaako iyiŋko moota, sando ɗo aditco, ŋu samaanno. Ŋu raka a kuudu newse kopo, kar kuu ɗeete iŋ ŋuur tak-tak. 18 Samaane kuu bere ziŋkiko doo ɗo maan kaak gala. Ya gi goy sawa, wal ya nu serek minninko oki, nu raka kuu icin paa di. 19 Gem kol kooginay, ziŋkar oolintu ar daatik taat wiyaw. Ziŋkar ooliin ampa-ak, nam gee yaa tale goyinte ar goye ka Iisa Masi. 20 Ɗo tanto-ak, nu raka gii n̰umen̰ ja kat naa ibine maman naako gaarin̰ gamin daarin̰. Yampa, diŋka-aŋ, ta patiy kaar.

Pool ic bico kan̰ Agaar iŋ Zaara

21 Kaawondu ja ! Kuŋ kuuk raka goye ɗo serre ta gaanuundi, ku dorgitɗo kaaw ta gaanuundi walla ? 22 Maan kaak ŋu siirtu ɗo Kitamner-ak a Ibraayim gin koogin seera. Ka rakki, ɓerrey ko weejiiga, ho ka seeriŋkar gay, ka daaciy taat ɓerreɗo. Ɓerrey, siŋti Agaar. Daaciy ta geer gay, siŋti Zaara. 23 Ɓerrey, taar weeyig roŋti ar ka eenti daaɗi. Kar Zaara gay, Buŋ ɗiy ja min awalle a taa wee mico, kar kat ta weetu. 24 Iŋ kaaw taat daaɗ ku seer-aŋ, Buŋ rakaate ɗiye maa ? Ŋa rakaate ɗiye a daaɗ ku seera gaara jamaw taat seer taat ŋa obtu. Ɓerre, taar gaara jamaw taat Buŋ obtu iŋ Muusa ka damba taat ŋu koliy Sinayi. Kooginti ku Agaar, ŋuur ta weeyig ɓerrina. 25 Ya geeŋ kat kaawa ɗo bi ka Agaar-ak, ŋu kaawa ɗo bi ka jamaw taat ŋa obtu ka damba ta Sinayi ɗo kiɗ ka Arabi. Agaar gaara pey geeger ka Zeruzaleem kaak diŋka ho iŋ geen̰ji. Okin̰co, ŋu ɓerrin ku gaanuundi. 26 Kar gay, daaciy ta geer gay, taar ko gaara geeger ka Zeruzaleem kaak goy kuwa ka samaaner. Taar ko yaate. 27 Ŋu siir ɗo Kitamner aman :

« Kaŋke daatik taat mogina, adke yaa gine portiko.

Kaŋke taat bal aawe taaɓin ta weendi, yillu kon di.

Asaan daatik ta mitti rasta,

taa wee koogin dakin pak daatik ta geero. »*

28 Kuŋ gay, gem kol siŋtay, ku gin ko koogin ku Buŋdi. Asaan ŋaar kat ɗiy min awalle a kuu gine kooginay. Ar Isaaka, yaaco weeyiiga, asaan Buŋ kat ɗiy a taa ween̰ji. 29 Ɗo wiktin taar-at, mic kaak ŋu weeyig ar ka een̰ji koogina, joriyaajit ɗo ŋaar kaak ŋuu weeyig iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi. Kar yoo ƴiriyta, ta ɗeeta ansii di. 30 Kar kuŋ gay pakiroŋ ɗo kaaw taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman : « Atkit ɓerre-an iŋ roŋti min geero. Paa ger-aŋ yaaji ɗake ɗo roŋti ka ɓerrer. Illa ŋaaji ɗake ɗo roŋti ka daaciy ta geer di. »† 31 Kar gem kol siŋtay, diŋka-aŋ ginte koogin ku ɓerreɗo. Taar daaciy ta geer kat weente.

5

Dakoŋ rawtinno horrinuwko

1 Iisa Masi imilinte min ɗo ɓerrinaw, ansi-ak, gi goyaaɗo ɓerrin tak-tak. Ampa-ak, oboŋ ziŋkiko samaane ku yeepiyɗo pey ɓerrina.

2 Cokiyoŋ samaane ! Nun Pool kat kaawaako. Ya ku raka a ŋuuko *ɗukume seln̰o, ŋaar-ak, maan kaak Iisa Masi gintu-aŋ bir usu. 3 Nu ɗiyaako pey a ya gem kaak ŋu ɗukumji seln̰o-ak yaa karmiyin̰ *gaanuun okin̰ji. 4 Kar kuŋ kuuk raka goye iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi asaan ku karmiya gaanuun-ak, kuŋko-ak jag ko min botol ta Iisa Masi ho ku parse ko min ɗo barkin ta Buŋdi. 5 Nin gay, ni diy gelbinni ɗo Buŋdi. Pa-ak, ya ni aamin loci, nii goye iŋ botol ɗo uŋci. Ta taar-an ko, ni eriy iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi. 6 Ya gem kat gin ko rakki iŋ Iisa Masi-ak, ya ŋa ɗukum seln̰o wala ŋa bal ɗukume oki, ginno kaawo. Maan kaak samaan-ak, illa gi aamin ko loci di. Aamine ŋaar-ak akilaate gi elgiy ziŋkite.

7 Min awalle-ak, ku zeeɗa ko, kar diŋ gay, waa toɗko a kuu icenno seene ? 8 Kaawin kuuk ŋu kaawiiko-ak, ŋuur bal amile min Buŋ kaak koliŋko. 9 Dakoŋ rawtinno kaaw agunuw taat kaawa aman : « Gel sooɗ di gossaag kurgal dakina. »* 10 Asaan ginte okinte, gi gin ko rakki iŋ *Rabbinte Iisa Masi. Nu iban tam kadar kuu ase iŋ tanto di. Gem kaak barjilaako gay, ya ŋaa gine waa oki, seriin ta Buŋdi eraaga.

11 Gem kol siŋtay, nu ɗiya pey ɗo geemir a ŋuu ɗukume seln̰o walla ? Ha’a. Ya nu kaaw ampa-ak, maa di ŋu rakiin taaɓiyindu ? Ŋaar-ak, kaaw taat nu kaawiy ɗo bi ka muutuy ta Iisa taat ka etor-at, raɗaagɗo pey. 12 Gee kuuk barjilaako-aŋ, ŋuu ticin̰co†.

13 Gem kol siŋtay, kuŋ Buŋ koliŋko a kuu goye horrina. Ya ku horrina-ak, dakoŋ ɗiyenno a kuu gine maan kaak ku rakiy di. Illa kuu ele ziŋkiko ho kuu ginguwe riy benanniko. 14 Gaanuun okin̰ji, ŋaar n̰uma ɗo kaaw taat aman : « Kii elin̰ gijiŋ ar zin̰ ka meen̰jiŋ. »‡ 15 Kar gay, ya ku goya ar gamin ku yeero kuuk uma ziŋkico ho awra ziŋkico, pakiroŋ yampa, kuu kirbiye ziŋkiko.

Goye kaak iŋ Ruwwin ta Buŋdi

16 Cokiyoŋ, naako kaawe a rason Ruwwin ta Buŋdi yaako diyiŋko ɗo botildi ho dakoŋ aaɗenno galal ta ziŋkikon di. 17 Gamin kuuk ziy ka gemor rakiyo, ŋuur ɓagɗo sawa iŋ gamin kuuk Ruwwin ta Buŋdi rakiyo. Ho gamin kuuk Ruwwin ta Buŋdi rakiy sa ɓagɗo sawa iŋ gamin kuuk ziy ka gemor rakiyo. Gamin kuuk seer-aŋ, ŋuur eere. Ŋaar-ak, ku gediraaɗo kuu gine ta samaanno taat gelbinko rakiyo. 18 Ya Ruwwin ta Buŋdi kat diyiŋkoŋ ko ɗo botildi, ŋaar-ak gaanuun bal pey gine gudurre kaako.

19 Gi ibingig gamin okin̰co kuuk amila min ɗo gelbin ka gemor. Gamin-ak, ŋuur ko-aŋku : gine ka gamin kuuk arro, ɓaaƴe ka mun̰jam, nige, 20 margina, melem, adinaw, hasuudinaw, dapin̰ko, mackirraw, eere, 21 ele ka gamin ku geemir, see kaak aale, tee kaak aale, iŋ gamin kuuk pey ar ŋuur-aŋku. Nu kaawkon ja ko min awalle ho diŋ nu ɗeelaakon a gee kuuk ginaag gamin ŋuur-aŋ un̰jaaɗo ɗo *Meennaw ta Buŋdi.

22 Kar maan kaak Ruwwin ta Buŋdi beriy gay, ŋaar maa ? Taar bera ele, galal, aapiye, subirraw, barkine, selliŋkaw ho amaanne. 23 Ta bera dalullaw, ki gediriiji ɗo zin̰. Kar gaanuun gay, ŋaar bal toɗin̰ gamin ŋuur-aŋku. 24 Kar gee kuuk aaɗaag Iisa Masi, ŋuur rasig gamin kuuk samaanno kuuk goy ɗo gelbin̰co. Ŋu gingigɗo pey. 25 Taar Ruwwin ta Buŋdi ko beraate goye. Ansii ko, ta jaawinte iŋ gudurre ta Buŋdi. 26 Dakinte icenno ziŋkite, dakinte dapin̰enno ɗo eente ho dakinte ginenno hasuudinaw ɗo ziŋkite.

6

Gaaye ka ziŋkite

1 Gem kol siŋtay, ya ku gas gem kaak nigaw, kuŋ kuuk Ruwwin ta Buŋdi gooƴaako, diyoŋga ɗo botol ta samaane. Kar gay, diyoŋga iŋ dalullaw di. Nu ɗiyaako okiŋko, kuŋ sa pakiroŋ, dakoŋ nigenno ɗo bi ka gem-aŋka. 2 Gaayguwoŋ ziŋkiko, kuu sosguwe gor ta benanniko. Ya ku gina ansi-ak, ku ginig ko maan kaak Iisa Masi rakiyo. 3 Ya gem kat gina ziy tatiko, kar ŋa tatikɗo, ŋaar-ak, ŋa ajimiya ziy di. 4 Ay gem di yaa tale goyin̰ji. Ya goyin̰ji kat ɓaa ko samaane, ŋaar-ak, riyoy taat ŋa gintu yaaji aawe gala. Ŋa tala ɗo goye ta een̰ji. 5 Kar ay gem di yaa ginin riyoy taat Buŋ beriiji.

6 Gem kaak ŋu gaaraaji kaawin ku Buŋdi-ak yaa ɗeeɗguwin̰co gamnay iŋ gem kaak ɓildaaga.

7 Ibinoŋ tam kadar gee kan̰jaaɗo iŋ siŋ ku Buŋdi. Busam kuuk gem luwtu di, ŋaa seɗe.* 8 Ya ki aaɗa ta zin̰, saawin ta zin̰ yaan̰ ide. Kar gay, ya ki aaɗa ta Ruwwin ta Buŋdi, Ruwwin ta Buŋdi yaan̰ bere goye ka gaasɗo. 9 Zeeɗinte gininte oyaw, asaan ya gi rawɗo gine oyaw, gi asa gasin taat Buŋ yaate bere ya wiktinti nece. 10 Ɗo bi ŋaar-ak ko, diŋka, min gi gin di wiktin-an, gininte oyaw ɗo gee okin̰co, kar oyaw taat dakin gay gininten ɗo siŋtite kuuk aamin iŋ Iisa Masi.

Leesiika iŋ ooy ta ba aaro

11 Taloŋ maman diŋ nu siiriiko. Nu siiriiko aginda-aginda-aŋ iŋ pise ka meendu. 12 Gee kuuk raka a kuuco *ɗukume seln̰o-aŋ, ŋuur raka a gee yaa talin̰co di. Ŋu rakiyɗo ɗiye a muutuy ta Iisa Masi taat ka etor-at yaa jile gee, asaan ŋu gina kolaw pa gee yaa taaɓiyin̰co. 13 Gee okin̰co kuuk ŋu ɗukumco seln̰o-ak sa karmiygigɗo *gaanuun okin̰ji. Ŋu rakiy a kuu ɗukume seln̰o-aŋ, asaan ŋuu ɗapile a ansi kat kuu ase iŋ tan̰co. 14 Nun gay ɗapallo. Ya nu ɗapilaw, nu ɗapilaw iŋ et ka Iisa Masi kaak ŋa mattu. Ɗo bi ka et-aŋka, nu mat min gamin ku duniiner. Ɗo uŋco, nu gin ko ar gem kaak mat di. 15 Ya gem kaak ŋu ɗukumji seln̰o wala ŋu balji ɗukumen sa, ginno kaawo. Taat samaan-at, gii gine ar ŋu weente marbinto. 16 Gee okin̰co kuuk ic botol ta marbinto-an, ŋuur ko geen̰ji ku Buŋdi. Buŋ yaaco iye aapiye iŋ barkine.

17 Neginda-ak, gem yaan barjilinduɗo pey, asaan delin kuuk goy ɗo ziŋkar-aŋ gaara a nu gemoy ka Iisa.

18 Gem kol siŋtay, an di taat nu rakiiko siire. Barkin ta *Rabbinte Iisa Masi yaa goye ɗo gelbinko. Nu ooyko dakina.

* 3:6 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 15.6.

† 3:8 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 12.3.

‡ 3:10 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 27.26.

§ 3:11 Wer ka gase kaawor ɗo Habakuuk 2.4.

* 3:12 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 18.5.

† 3:13 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 21.32.

‡ 3:16 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 12.7.

* 4:27 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 54.1.

† 4:30 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 21.10.

* 5:9 Iŋ daŋla, gee kaawa a ‛kan̰ ka ak di nec erin damba okintiti’.

† 5:12 ‛ticin̰co’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛kircin̰co’.

‡ 5:14 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 19.18.

* 6:7 Wer ka gase kaawor ɗo Zoob 4.8, Proberb 22.8, Ooze 8.7.

Epeeziyen

1

2

3

4

5

6

Epeeziyen

Maktumne taat Pool siirtu ɗo gee ku Epeez

Pile ka kaawor

Ŋa Pool kat siirit maktumne-an ɗo kretiyenna kuuk goy ɗo geeger ka Epeez ho ɗo kuuk ɗo geegirnay kuuk moota. Ŋa siirit ɗo wiktin taat ŋa goyiy daŋaayne a ŋuu moye ɓilde kaak ŋa ɓildiigu. Ɓildin̰ji-ak a Iisa nooy min ɗo muuti. Ɗo saan taar-an ko, ŋu ictu goye kaak marbinto ho Egliz okin̰ji gintu ar gem rakki ɗo uŋji ka Buŋdi.

1

Ooy ta awalle

1 Nun Pool kaak Buŋ doɓtu *paliine ka Iisa Masi kat siiraat maktumne-anta. Nu siiraakon ɗo kuŋ gee ku Buŋdi kuuk obit kaaw ta Iisa Masi bombo ho kuuk goy ɗo geeger ka Epeez. 2 Tatte Buŋ ho iŋ *Rabbin Iisa Masi yaako barkiyiŋko ho yaako iye aapiye.

Selliŋkaw taat Buŋ giniite pakgig gamin okin̰co

3 Delinte barkin ɗo Buŋ kaak weeyig Rabbinte Iisa Masi. Ŋa berte barkine ho iŋ gamin kuuk asa min ka samaaner kuuk gaayaate ɗo botol ta Buŋdi. Ŋa gintu pa-ak, asaan gi n̰um iŋ Iisa Masi. 4 Awalle, min Buŋ bal kilgiyin̰ misa kiɗa, ŋa doɓinte asaan ginte n̰um ko iŋ ŋaara. Ampaa ko, gi goyiy *cawar, bal zunuubinna ɗo uŋji. Ɗo bi ka ele kaak ŋa elgiite, 5 ŋa ictu niyin min awalle a ŋaate gininte ar kooginay ɗo bi ka maan kaak Iisa Masi gintu. Aŋ ko maan kaak ŋa raktu iŋ selliŋkuwiy. 6 Ɗo bi ŋaar-aŋ, ozilinte Buŋ ɗo barkin taat dakina ŋa beriite iŋ Roŋji kaak ŋa elgiy dakina.

7 Ka seener gay, iŋ *satkin ta Iisa Masi, gi gastu jile ho zunuubinnite sa, ŋu saamiyiiteŋgu. Ampaa ko, Buŋ gaariite barkin taat dakin-ata. 8 Ka seener, ŋa berte barkin dakina. Ansi-ak, ŋa gininte gee kuuk gin ibine iŋ ilim dakina. 9 Ŋa gaarteŋ maan kaak cigil awalle ŋa rakiy gine. Maan kaak cigile-ak, iŋ selliŋkuwiy, ŋa ictu niyine a ŋaa ginin̰ iŋ Iisa Masi. 10 Maanna-ak, ŋaa ginin̰ji ya wiktiney nec ja. Ɗo wiktin-at, ŋaa n̰umin̰ gamin okin̰co kuuk ka samaaner iŋ ku keɗer. Ŋaaji berin̰ ɗo Iisa Masi, asaan ŋaar ko yaa goye tatkuwco.

11 Gamin okin̰co, Buŋ ginig iŋ niyin taat ŋa ictu min awalle. Ŋa ginig gamin-ak ar taat ŋa rakiy di. Ampaa ko, iŋ n̰ume kaak gi n̰umtu iŋ Iisa Masi, ŋa doɓinte min awalle a gii kuuniye geen̰ji. 12 Ŋa doɓinte a gii ozile tatkaw ta Buŋdi, ginte kuuk min awalle diy gelbinte ɗo Iisa Masi.

13 Kar kuŋko oki, ku cokiyit seen ta Buŋdi, taar ko Kabarre ta Gala taat iyaako jile, ho ku aamintu iŋ Iisa Masi. Paa ko, ar kaak Buŋ kaawtu awalle, ŋa beriiko Ruwwiney, ar dele* taat gaara kadar ku geen̰ji. 14 Ka seener, Ruwwiney-at gaara kadar gii gasin pey haginte ɗo wiktin taat Buŋ yaate jilinte tak-tak. Ozilinten tatkaw ta Buŋdi !

15 Iŋ taar-at ko, nu oziliig Buŋ ɗo bi kaŋko, asaan nu dor kadar ku aamin iŋ Rabbin Iisa ho ŋu kaawdu pey maman ku elgig gee ku Buŋdi. 16 Min nu dortu pa-ak, nu oziliig Buŋ gaay iŋ gaayo. Ya nu inda Buŋ, nu rawatɗo biko. 17 Nu indaag ŋaar kaak n̰aamig Rabbinte Iisa Masi, ŋaar ko Tatte Buŋ kaak gin *darjine a ŋaako bere ilim iŋ gudurre ta Ruwwiney, ho ŋaako gaare botol taat kuu ibinin̰ samaane. 18 Nu indaag pey a ŋaako pilin̰ kaƴko kuu ibine waraŋ maan kaak kuu ere iŋ imaanko. Ka seener, Buŋ koliŋko a kuu gasin̰ maan kaak ku eriy-aka. Nu indaag a ŋaa pilin̰ kaƴko kuu ibinin haginko taat dakin paka taat ŋaa bere ɗo geen̰ji ku meen̰ji. 19 Nu indaag pey a kuu ibinin oki gudurrey taat dakina aale. Gudurrey-at ko gaayaate, ginte kuuk aamin iŋ ŋaara, ho taar di, Buŋ gaarit okintiti 20 wiktin taat ŋa nooyiig Iisa Masi min ɗo muuti ho ŋa diyiig ɗo serpey ta meeda kuwa ka samaaner. 21 Ɗo wer-ak, Iisa Masi goy kaaco ka gamin okin̰co : wala ŋuur kuuk gin izinne ka samaaner, wala ŋuur kuuk gin gudurre keɗer kuuk gee talgigɗo, wala ŋuur kuuk goy diŋka, wala ŋuur kuuk yaa ase neginda. 22 Buŋ berjig gamin okin̰co ɗo pisin̰ji. Ŋa diyiig tatkaw ka gamin okin̰co† ho tatkaw ka *Eglizdi oki. 23 Egliz ka Buŋdi, ŋaar ko zi ka Iisa Masi. Iisa Masi goy ɗo ay wero, kar gay, ŋa goy tak-tak iŋ Egliz-aka.

2

Jile kaak gi gastu iŋ barkin ta Buŋdi

1 Awalle, ɗo bi ka zunuubinniko ho gamin kuuk samaanno ku giniyo, ku goy ar gee kuuk mate ɗo uŋji ka Buŋdi. 2 Ku jaawiy ar gee ku duniiner di ho ku cokiyiy kaaw ta *Seetanner. Seetan-ak goy ɗatik ta samaane iŋ kiɗa ho ŋa gina riy iŋ ŋuur kuuk poocig Buŋ. 3 Awalle, ginte okinte sa ar ŋuur di. Ɗo goyinte, gi gina gamin kuuk arro, kuuk ziŋkite rakiy di. Ampaa ko, ɗo bi ka gelbinte kaak samaanno-ak, seriin ta Buŋdi eraate ar ŋuura.

4 Kar Buŋ gay tala aminduwte. Ho ɗo saan ta ele kaak ŋa elgiite dakina, 5 wiktin taat gi goyiy misa ar gee kuuk mate ɗo bi ka zunuubinnite, Buŋ berte goye kaak marbinto iŋ Iisa Masi. Cokiyoŋ, iŋ barkin ta Buŋdi kat ku gastu jile. 6 Iŋ n̰ume kaak gi n̰umtu iŋ Iisa Masi, Buŋ nooyinte min ɗo muuti iŋ ŋaara. Ampaa ko, gi gastu botol gii goye iŋ ŋaara kuwa ka samaaner. 7 Iŋ selliŋkuwiy taat ŋa gaariite iŋ Iisa Masi-ak, ŋa raka gaare elgin iŋ elgina, kadar barkiney, taar dakin paka ! 8 Iŋ barkin ta Buŋdi kat ku gastu jile, iŋ botol ta imaandi. Jile-aŋ, ŋaar asɗo min loko, ŋa bere kaak Buŋ beriite. 9 Ŋa asɗo min ɗo riy taat ku giniyo. Ansii ko, waan sa gediriyɗo ozile ziy ka meen̰ji. 10 Ka seener, ŋa Buŋ kat ginit riy iŋ ginte. Iŋ n̰ume kaak gi n̰umtu iŋ Iisa Masi, ŋa kilgiyinte a gii gine riy taat samaane. Gamin kuuk samaane kuuk gi giniy-ak, Buŋ siyiig min awalle a gii ginguwin̰co.

Gee okin̰co n̰um iŋ Iisa ar zi ka gem rakki

11 Kuŋ kuuk Yuudinnaɗo, pakiroŋ ɗo goyiŋko kaak awalle ! *Yuudinna talaako a ku gee kuuk bal *ɗukume seln̰o. Ŋu gina ziŋkico a ŋu gee ku Buŋdi, asaan ŋu ɗukum seln̰o. 12 Awalle, ku goy serek min Iisa Masi. Ɗo ɗatik ta gee ku Buŋdi, ku ar marti. Buŋ ob jamaw dakina iŋ gee ku Israyeel-aku ho ŋa gaarco maan kaak ŋa asiico gine. Kar kuŋ gay attanno. Ɗo adiy ka kiɗar, ku bal gine maan kaak kuu gedire ere iŋ imaanko ho ku ibingigɗo Buŋ tak-tak. 13 Kar diŋ gay, iŋ n̰ume kaak ku n̰umtu iŋ Iisa Masi, kuŋ kuuk awalle goy serek min Buŋ, ku kuuniytu geen̰ji ɗo saan ta baar ku Iisa Masi. 14 Ŋaar kaak iyaate aapiye, ŋaar ko meen̰ji Iisa. Ka seener, Yuudinna iŋ gee kuuk Yuudinnaɗo, okin̰co, ŋa n̰umig ar gee kuuk darrico rakki. Awalle, gin guŋgar ɗatik ta Yuudinnar iŋ gee kuuk Yuudinnaɗo. Kar diŋ gay, min Iisa bertu ziy ɗo muuti, ŋa tarwiliig guŋgar kuuk ginig gee awalle ŋu goyiy adine. 15 Ampaa ko, *gaanuun ka Yuudinnar kaak ɗiya aman : « Ginoŋ anta-anta », ŋa deeyiiga. Ŋa gintu ansi-ak a ŋaa n̰umin̰ Yuudinna iŋ gee kuuk Yuudinnaɗo. Gee okin̰co-aŋ, ŋa n̰umig iŋ ŋaara, ampaa ko, ŋa iytu aapiye ɗo ɗatikco. 16 Wiktin taat ŋa mattu ka etor, ŋa n̰umiig gee okin̰co werco rakki ho ŋa amriig iŋ Buŋ. Ampaa ko, adinaw taat awalle goy ɗatikco-at, ŋa imiliit tak-tak. 17 Ŋa as ɗo adiy ka kiɗar a ŋaa gaare Kabarre ta Gala taat iya aapiy ɗo kuŋ kuuk goy serek ho ŋuur kuuk goy moota oki. 18 Ɗo bi ka maan kaak ŋa gintu ho iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi taat rakki di, ginte okinte, gi gin botol taat gii un̰je ɗo uŋji ka Tatte Buŋ.

19 Iŋ taar-at ko, diŋ kuŋ kuuk Yuudinnaɗo, ku martiɗo pey. Ku arro gee kuuk asa min mombina. Ku gin ko gee ku darrer. Ku atta iŋ gee ku Buŋdi nam ku kuuniy gee kuuk adiy ka gerco rakki, ŋaar ko, *ger ka Buŋdi. 20 Kuŋ ar dambay kuuk ŋu pintu gero. Kar baay ta ger-ak gay, ŋuur paliinna iŋ nabiinna. Iisa Masi gay, ŋaar oki ar dambi. Kar ka dambi-ak, dambay ku pey oskitu kuwa. 21 Iŋ ŋaar ko, ger okin̰ji peyiy bombo ho ŋa cooniyo nam ŋa neciy ger kaak *cawar ka *Rabbiner. 22 Iŋ n̰ume kaak ku n̰umtu iŋ Iisa Masi, ku n̰um iŋ gee okin̰co kuuk aamin iŋ ŋaara. Ampaa ko, kuu gine ar wer kaak Buŋ goyiy iŋ Ruwwiney.

3

Riy taat Pool giniy ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo

1 Nu goy daŋaayne ɗo bi ka riy taat Iisa Masi beriidu. Riy-at a naa gaare Kabarre ta Gala ɗo kuŋ kuuk Yuudinnaɗo. Ampaa ko, nu indiig Buŋ ɗo bi kaŋko. 2 Ka seener, Buŋ iŋ barkiney, ŋa beriiduut riy-anta a naako gaayiŋko. 3 Buŋ gaarduug maan kaak cigil awalle. Ɗo bi ka maan kaak cigile-ak, ɗo maktumne-anta, nu siirkoŋ ja ko. 4 Ya ku garkiyaata, kuu ibine kadar ka seener, nu ibingig maan kaak cigil ɗo bi ka Iisa Masi kaak Buŋ n̰aamtu. 5 Wiktin ta bire, Buŋ bal gaarin̰ maanna-ak ɗo geemir. Kar diŋ gay, iŋ botol ta Ruwwiney, ŋa gaarig ɗo paliinnar ho ɗo nabiinna kuuk ŋa doɓtu ɗo riyoy. 6 Maan kaak naa kaawe-aŋ ko kaak cigil awalle : Ɗo saan ta Kabarre ta Gala ho iŋ n̰ume kaak ŋu n̰umtu iŋ Iisa Masi, gee kuuk *Yuudinna iŋ kuuk Yuudinnaɗo n̰um ar zi ka gem rakki ho ŋuu ɗeeɗin̰ sawa maan kaak Buŋ kaawtu a ŋaa bere ɗo kooginay.

7 Buŋ berdu barkine. Ŋa iyintu ɗo riyor a naa gaarin Kabarre ta Gala ɗo geemir. Ŋa ginig maanna-aŋ iŋ gudurrey. 8 Min gee ku Buŋdi okin̰co, nun di siŋdu allo tak-tak. Kar iŋ taar-an oki, Buŋ berdu riyo a naa iye kabarre ɗo bi ka Iisa Masi ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo. Ka seener, kabarre-at, taar gal aale nam gee gedarro ibine baati. 9 Kar ŋa berdu pey riyo a naa gaare ɗo gee okin̰co maman Buŋ yaa necin̰ maan kaak ŋa ictu niyin min awalle a ŋaa gine. Maan kaak ŋa rakiy gineŋ gay, ŋa cigilig min odin ku geemir min kilgiye ka duniiner. Kar diŋ gay, ŋa imilig kara. 10 Iŋ gee ku *Eglizdi, ŋa imilig a gamin kuuk hokumiya iŋ kuuk gin gudurre kuwa ka samaaner yaa ibinin ilim ta Buŋdi iŋ ay biyuwti. 11 Min Buŋ bal kilgiyin misa duniine, ŋa ictu niyine a ŋaa ginin̰ maanna-aka, kar ŋa giniig iŋ botol ta *Rabbinte Iisa Masi. 12 Iŋ n̰ume kaak gi n̰umtu iŋ Iisa Masi ho ɗo bi ka imaante, gi gin botol taat gii un̰je bal kolaw ɗo uŋji ka Buŋdi. 13 Ampaa ko, nu kaawiiko aman : « Zeeɗoŋ a ziŋkiko yaako ooliŋkonno ɗo bi ka taaɓin taat nu taaɓiyiy ɗo bi kaŋko. Ya nu taaɓiya oki, taaɓin-an yaako iye *darjin taat kuu ere iŋ imaanko. »

Maman Iisa elgiite

14 Ya nu pakira ɗo maan kaak Tatte Buŋ giniite, nu dersa ɗo uŋji. 15 Ŋaar ko, gee okin̰co kuuk goy ka samaaner wal ɗo kiɗar koliig iŋ siŋji. 16 Nu indaag ŋaar kaak gin *darjin yaarko a ŋaako ɗeŋrin̰ gelbinko iŋ gudurre ta Ruwwiney. Nu indaag a kuu gase gudurre taat kuu goye bombo ɗo imaanko. 17 Nu raka a Iisa Masi yaa goye ɗo gelbinko ɗo bi ka imaanko. Ho iŋ ele kaak kuu elin̰ Buŋ ho kuu ele ziŋkiko sa, nu raka a kuu goye ar atay kuuk caarco paay baata, wala ar ger kaak ŋu ecirig dulaayinnay baata. 18 Ansii ko, iŋ gee ku Buŋdi okin̰co, kuu gedire ibinin̰ ele ka Iisa. Ka seener, ŋa elgiite dakina. Ya ku coona kuwa, wal ku ona baata, wal ku ɓaa momo sa, elin̰ji, ŋaar dakin paka. 19 Ka seener gay, gem gediraaɗo ibinin̰ ele ka Iisa Masi, asaan ŋa pakgig gamin okin̰co kuuk gi ibingiyo. Iŋ taar-an oki, nu indaag Buŋ a ŋaa miinin̰ gelbinko iŋ barkiney taat dakin aale.

20 Gudurre ta Buŋdi nec gine gamin kuuk pak ay maan kaak gi indiyo ho gi pakiriy oki. Gudurre-at gina riy ɗo ɗatikte. 21 Gee ku *Eglizdi, beroŋ darjin ɗo Buŋdi. Iŋ siŋ ku Iisa Masi, ozilinteŋ siŋji ay wiktine, elgin iŋ elgina. *Aamin !

4

Goyinte ar zi ka gem rakki

1 Nun kaak goy ɗo daŋaayner ɗo bi ka riy taat *Rabbin beriidu, nu kaawaako a zeeɗoŋ kuu goye goye kaak kuuniy iŋ kole kaak Buŋ koliŋko. 2 Ɗo ay maanna, kuuniyoŋ dalullay, icoŋ subirraw ho sosoŋ benanniko iŋ ele. 3 Ruwwin ta Buŋdi gaayaate, gi goyiy ar zi ka gem rakki iŋ botol ta aapiyer. Ampa-ak, zeeɗoŋ kuu goye iŋ aapiye ar gee kuuk zico rakki ɗo uŋji ka Buŋdi. 4 Ka seener, zi ka Iisa Masi, ŋaar rakki di, ho Ruwwin ta Buŋdi oki, taar rakki di. Maan kaak Buŋ kolinte a gii ere iŋ imaante oki, ŋaar rakki di. 5 Rabbinte sa, ŋaar rakki di. Imaante, taar rakki di. *Batemte, ŋaar rakki di. 6 Buŋ sa, ŋaar rakki di. Ŋa Tacco ka gamin okin̰co, ŋa gina riy iŋ gamin okin̰co ho ŋa goy ɗo ɗatik ta gamin okin̰co. 7 Kar gay, ay gem di, Buŋ berji bere kaak kuuniy iŋ riy taat Iisa Masi beriiji. 8 Ampaa ko, ŋu siirtu ɗo Kitamner aman :

« Wiktin taat ŋa coontu kuwa,

ŋa begiriico ɗo adiney,

ho ŋa bertu bere ɗo geemir. »*

9 Kaaw taat ŋu siirtu a « ŋa coon kuwa-ak », baati maa ? Ta raka kaawe a ŋa paay ja ko awalle baata min kiɗa. 10 Gem kaak paay-ak, ŋaar di kaak coon ka Buŋdi a ŋaa miinin̰ werin okin̰co. 11 Ŋaar di oki kaak ɗeeɗa bere ɗo geemir. Gee daarin̰, ŋa berco bere ka paliinnar, daarin̰, ŋa berco bere ka nabiinnar, daarin̰, ŋa berco bere ka gaare ka Kabarre ta Gala, pey daarin̰, ŋa berco bere ka agindaw ku *Eglizdi, ho daarin̰ gay, ŋa berco bere a ŋuu ɓilde gee iŋ kaaw ta Buŋdi. 12 Ŋa gintu pa-ak a ŋaa gaayin̰ gee ku Buŋdi ŋuu gine riyoy. Iŋ taar-at kat, gee ku Buŋdi yaa gine dakina. 13 Ansii di, ɗo bi ka imaante, ginte okinte yaa n̰ume ar zi ka gem rakki di iŋ ibine kaak gi ibinin̰ Roŋ ka Buŋdi. Ya gi gina ampa-ak, gii darse nam gii nece tak iŋ Iisa Masi ar taat Buŋ rakiyo. 14 Iŋ taar-at kat, gi goyiyɗo pey ar koogina. Paa kat, gee kuuk bariya botol taat ŋuu jagin̰ een̰co iŋ raadin-ak, ŋu gediriyɗo ŋuute rawtinte min botol ta taɓ. Kar ɗo wiktin taar-at, gi kuuniyaaɗo pey ar maan kaak us yaŋgaag anne-anne ɗo amiydi. 15 Kar gay, wiktin taat gi gaara seen ta Buŋdi iŋ ele, gi maaɗa iŋ ay maanna ɗo Iisa Masi, ŋaar ko kaay ka Eglizdi. 16 Iŋ Iisa Masi di, zi okin̰ji yaa gine rakki ho kaas okin̰co sa yaa n̰ume ho ŋuu goye bombo. Kar wiktin taat ay maanna gin ko riy taat samaane, zi okin̰ji yaa maaɗe ho ŋaa gase gudurre iŋ ele ka ziŋkar.

Goye kaak awalle iŋ kaak marbinto

17 Yaman cokiyon kaaw taat nu kaawiiko-anta ! Iŋ siŋ ku Buŋdi, nu taaƴaako aman : dakoŋ goyenno pey ar gee kuuk ibanno Buŋ. Gee-ak, ŋuur aaɗaat pikirrico taat ginno baati. 18 Ŋu pooc ibine taat samaane. Goye kaak Buŋ beriite-ak, ŋuur attanno, asaan ŋu ibanno bat botol ta seener ho kaƴco bombo. 19 Iŋ gamin kuuk *cawarro kuuk ŋu giniyo, sokan̰ sa daggigɗo. Ŋu gina gamin kuuk jookumo, ho gamin-ak, ŋu ginaag kon di, ŋu rasgigɗo. 20 Kar kuŋ gay, ŋu balko ɓildiŋko pa ɗo bi ka Iisa Masi. 21 Nu iban kadar ku dor ko ŋu kaaw biy. Ŋu ɓildiŋko, kuŋ gee ku Buŋdi, maman kuu jaawe iŋ botol ta seen ta Iisa Masi. 22 Pa-ak gay, illa kuu rasin̰ goyiŋko kaak awalle. Gamin kuuk jookumo kuuk awalle ku gingiy-ak, ŋuur rawtaako. Gamin-ak caaciyaako nam ku idiy ziŋkiko. 23 Diŋ gay, illa kuu rasin̰ Buŋ kat yaa newsin̰ gelbinko iŋ pikirriko. 24 Ho ar kaak gem isiy batik taat marbinto, kuŋko oki, kuuniyoŋ gee kuuk marbinto. Icoŋ goye kaak marbinto kaak Buŋ rakiy a kuu goye iŋ botol ho *cawar ɗo uŋji. Goye ŋaar-ak ko iya seen ta Buŋdi.

25 Ampa-ak, rasoŋ raade. Ay gem di yaa kaawe seene ɗo een̰ji, asaan ginte okinte n̰um ar zi ka gem rakki. 26 Ya kuŋ kat dapin̰e, dakoŋ ginenno zunuubinna. Dakoŋ goyenno iŋ dapin̰kiko nam pat yaa gale. 27 Dakoŋ rasenno botol ɗo *Seetanne ŋaa goye kaako. 28 Gem kaak kokan, illa ŋaa rasin kokinuwiy a ŋaa gine riy iŋ soriy ta meen̰ji. Ampaa ko, ŋaa gase maan ka teendi ho ŋaa gine pey maan ŋaa bere ɗo gee kuuk bal gine. 29 Dakoŋ kaawenno kaawin kuuk ƴuutu. Kar gay, kaawoŋ kaawin kuuk gala, kuuk gaaya gee ho kuuk yaa ɗeŋrin̰ ɗo imaanco. Kaawin-ak yaa gine gala ɗo ŋuur kuuk cokiyaagu. 30 Dakoŋ kaawenno kaawin kuuk samaanno, asaan kaawin-ak yaa dapin̰in Ruwwin ta Buŋdi. Ruwwin-at, taar maan kaak gaara kadar ku gee ku Buŋdi nam ƴiriy taat Buŋ yaako jiliŋko tak-tak. 31 Rasoŋ ad ka ƴuutiŋkaw, dapin̰ko, giɗaw, iŋ nige ka biŋkar. Motol-an, rason tak-tak. 32 Kar gay, kuuniyoŋ sellen̰ ho dalullay ɗo eeŋko. Saamiyoŋ benanniko ar kaak Buŋ saamiyiko iŋ Iisa Masi.

5

Goye kaak ɗo portikaw

1 Kuŋ koogin ku Buŋdi. Ŋa elgiiko dakina. Ampa-ak, ginoŋ ar taat takko Buŋ giniyo.* 2 Ɗo goyiŋko kun kawta, elguwoŋ ziŋkiko. Pakiroŋ maman Iisa Masi elinte ho ginoŋ ar ŋaara. Ŋaar elinte nam ŋa bertu ziy *satkine ɗo Buŋdi ɗo bi kante. Satkin-at aawaaji gala ɗo Buŋdi. 3 Kuŋ gee ku Buŋdi. Ampa-ak, dakoŋ kaawguwenno bat ɗo bi ka ɓaaƴindi, ɗo bi ka gamin kuuk *cawarro ho ɗo bi ka hasuudinaw. 4 Dakoŋ kaawguwenno kaawin mun̰jam, kuuk ginno baaco ho kuuk arro. Kar gay, delguwoŋ barkin ɗo Buŋdi. 5 Ibinoŋ samaane kadar min gee kuuk ɓaaƴa mun̰jam, kuuk *cawarro ho kuuk gaama gamin ku geemir, ginno waan kaak yaa gase haginey ɗo *Meennaw ta Buŋdi iŋ ta Iisa Masi. (Ka seener, gem kaak gaama gamin ku geemir-ak gay, ŋaar ar gem kaak abdiya margina, asaan ŋa elgig gamin ku duniiner pak Buŋ.)

6 Dakoŋ rasenno ziŋkiko a gee yaako ajimiŋko iŋ kaawin kuuk maala. Asaan gamin kuuk jookum-aŋ ko nigaag adiy ka Buŋdi. Ansii ko, Buŋ dapin̰iy iŋ ŋuur kuuk karmiygitɗo kaawoy. 7 Ŋaar-ak, dakoŋ ginenno ar gee ŋuur-aku. 8 Asaan awalle, kuŋ goy ɗo gondikor, ho diŋ gay, min ku n̰umtu iŋ *Rabbine, ku goy ɗo portikaw ta Buŋdi. Ampa-ak, jaawguwoŋ ar gee kuuk goy ɗo portikaw-ata. 9 Gee kuuk jaawa ɗo portikaw-at, ŋuu iye ay maan kaak sellen̰, kaak ɓaa iŋ botol ho kaak iya seene. 10 Zeeɗoŋ a kuu ibinin̰ maan kaak aawaaji gala ɗo Rabbinte. 11 Dakoŋ un̰jiguwenno kaƴko iŋ gee kuuk gina gamin ɗo gondikor. Kar gay, imiloŋ kara gamin kuuk jookumo ŋu giniy-aku. 12 Gamin kuuk ŋu giniy iŋ cigile-ak, gee gina sokan̰ taat ŋuu kaawe bico oki. 13-14 Ya baaco amile, gee yaa ibinin̰ gamin kuuk ŋu giniy-aku, asaan maan kaak goy ɗo portikaw-ak, ŋaar goy waraŋ. Ɗo bi ŋaar-ak ko, ŋu ɗiytu aman :

« Kiŋ kaak weƴaw-aŋ, niin kate !

Niin min ɗatik ta gee ku mat-aŋku

a Iisa Masi yaa beeŋin portikuwiy kaaci. »

15 Ŋaar-ak, pakiroŋ ɗo goyiŋko. Dakoŋ jaawguwenno ar gee kuuk oliyay, kar gay, jaawoŋ ar gee kuuk gin ilim. 16 Ɗo wiktin ta diŋka-an, gee gina gamin dakina kuuk jookumo. Ŋaar-ak, ginguwoŋ riy taat samaane. Dakoŋ peyenno. 17 Ɗo bi ŋaar-ak ko, dakoŋ kuuniyenno ar gee kuuk oliyay. Kar gay, zeeɗoŋ kuu ibinin̰ maan kaak Rabbinte eriy minninko. 18 Dakoŋ sakriyenno, asaan see kaak aale-ak niga gemo. Kar gay, rasoŋ gelbinko yaa miine iŋ Ruwwin ta Buŋdi. 19 Ɗeŋroŋ ziŋkiko iŋ riyin ku Buŋdi, riyin kuuk ozila Buŋ iŋ kuuk gaayaako ɗo imaanko. Riyguwoŋ riyin ɗo Rabbinte ho ozilguwoŋ siŋji. Ginguwoŋ iŋ gelbinko okin̰ji. 20 Ɗo ay wiktine, oziloŋ Tatte Buŋ iŋ siŋ ku Rabbin Iisa Masi ɗo gamin okin̰co.

Daaɗi iŋ midiyco

21 Kuŋ kuuk karmiyaag Iisa Masi, karmiyguwoŋ benanniko oki. 22 Kuŋ daaɗ, ay geem di yaa karmiyguwe mitti ar taat Rabbin Iisa Masi rakiyo. 23 Asaan ay mitko, ŋaar tatkaw ka daaciy, ar Iisa Masi tatkaw ka *Eglizdi. Ka seener, Iisa Masi, ŋa Gay Jilindi ka gee ku Eglizdi kuuk ar ziy. 24 Ampaa ko, ar gee ku Eglizdi karmiyiig Iisa Masi, daaɗ oki yaa karmiye midiyco.

25 Kuŋ miday oki, elguwoŋ daɗitko ar taat Iisa Masi elgig Eglizji. Ŋa elig nam ŋa bertu ziy bi kan̰ji. 26 Ŋa bertu ziy ɗo Eglizdi a Egliz-ak yaa kuuniye *cawar iŋ amay ho iŋ kaawoy. Ŋa gintu pa-ak a Egliz-ak yaa necin̰ tak maan kaak Buŋ rakiyo. 27 Ŋa raka a Egliz yaa kuuniye ɗo uŋji ar gemso taat siy ziti ya ta ɓaa ɗo wer ka ɗubilti. Ŋa raka a taa ase iŋ samaanuwti, cawirkuwti ho bal oorne. Taa ase pey ziti salan̰-salan̰, bal dele ho bal maan kaak samaanno ka pey. 28 Ŋaar-ak, miday oki, illa ŋu elguwin̰ daɗitco ar kaak ŋu elgig ziŋkico ku maaniico. Gem kaak el daaciy-ak ar ŋa el ziy ka meen̰ji. 29 Ginno gem kaak ello ziy. Kar gay, ŋa beraaji tee ho ŋa tala kaaci, ar taat Iisa Masi giniy ɗo Eglizji. 30 Asaan Egliz-ak, ŋaar ko zi ka Iisa ho ginte okinte min ɗo zi-aka. 31 Ar taat ŋu siirtu ɗo Kitamner aman : « Ɗo bi ŋaar-ak ko, gem yaa rasin̰ ger ka tacco iŋ yaaco, ŋa ɓaayiy goye iŋ daaciy ho ŋuu gine ar zi ka gem rakki di. »† 32 Kaaw-an gin seen taat cigil atta. Diŋ, nu kaawa ɗo bi ka maan kaak awalle nu kaawiiko ɗo bi ka Iisa Masi iŋ Eglizji. 33 Kaaw-an kaawa loko oki, illa ay mitko yaa ele daaciy ho ay daatko yaa karmiyin̰ mitti.

6

Aginay iŋ kooginco

1 Ɗo kuŋ koogina, karmiyoŋ aginiyko. *Rabbin raka a kuu gine pa, asaan taar-an ɗo botilti. 2-3 Ku iban kadar *gaanuun ka Muusa kaawa aman : « Ber horoomin ɗo takko iŋ yaako. » Ho ɗo ŋaar kaak karmiyig gaanuun-ak, ŋu siir ɗo Kitamner aman : « Kii gase goye ka gala ho menuwin̰ kuuk ɗo duniiner sa yaa gine dakina. »*

4 Ɗo kuŋ aginay, dakoŋ dapin̰guwin̰coɗo kooginko maala. Kar gay, taaƴguwoŋgu ho ɓildiguwoŋ ɗo botol ta Rabbin Buŋ.

Ɓerrina iŋ geen̰co

5 Ɗo kuŋ ɓerrina, karmiyoŋ geeŋko kuuk obiŋko. Karmiyoŋgu ho ginin̰co kolaw. Ginin̰co riy iŋ gelbin rakki ar taat ku giniy ɗo Iisa Masi. 6 Dakoŋ ginenno riy samaane uŋco ar ku raka ŋuuko oziliŋkon di. Kar gay, ar gay riyor ku Iisa Masi, ginguwoŋ riy taat Buŋ rakiy iŋ gelbin rakki. 7 Ginoŋ riy iŋ gelbin ka portiko ar ku ginaat riy-at ɗo Buŋdi, yampa ɗo geemirro. 8 Ibinoŋ kadar riy taat samaane ku giniy-at, ya ku ɓerrina wala ku horrina oki, Buŋ meen̰ji yaako kappiye.

9 Ɗo kuŋ geen̰co ku ɓerrinar, ginoŋ paa ɗo ɓerrinko oki. Dakoŋ ginguwin̰coɗo raɗa. Ibinoŋ kadar iŋ ɓerrinko, ku gin tatkaw rakki kaak goy ka samaaner ho tatkaw-ak, ŋaar eerro gee.†

Gamin ku taasin̰kar

10 Cokiyon gaasuw ta kaawor. Zeeɗoŋ a kuu gase gudurre iŋ n̰ume kaak ku n̰umtu iŋ Rabbine ho iŋ gudurrey taat dakin-ata. 11 Sokoŋ gamin ku taasin̰kar okin̰co kuuk Buŋ beriy ɗo geemir. Ampaa ko, kuu peye bombo ya *Seetanne as a ŋaako geciŋko iŋ neenduwiy. 12 Asaan taasin̰kite, taar iŋ geenno. Kar gay, taar iŋ gamin kuuk goy kuwa ka samaaner ho kuuk gin gudurre. Gii taasin̰e iŋ kuuk hokumiya kuwa, iŋ kuuk gin gudurre ɗo gondikor ho iŋ agindaw kuuk goy kuwa ka samaaner-aku. 13 Ɗo bi ŋaar-aŋ, sokoŋ gamin kuuk Buŋ beriy ku taasin̰kar-aku. Paa ko, ya ƴiriy ta jookumo asaako oki, kuu peye bombo kuu taasin̰e iŋ adine. 14 Ansi-ak, siyoŋ ziŋkiko. Ar kaak gee ɗuuniy karrabin̰ce, ɗuunguwon seen ta Buŋdi bombo ɗo ziŋkiko. Ho ar kaak gee isgiy saapine, isguwon seriin taat iŋ botilti. 15 Ar kaak gee isgiy n̰ugira, isguwoŋ obe ka tirit ɗo gaare ka Kabarre ta Gala ta aapiyer. 16 Ar kaak gee sokgiy dargingan, icguwon imaan ɗo ay wiktine, asaan imaan-at nec yaako gooƴiŋko min ɗo garti ku adiner. 17 Ooyoŋ pey jile ar kaak gee isgiy jakumne ta taasin̰kar ho icoŋ pey *seepin kaak Ruwwin ta Buŋdi beriiko. Seepin-ak, taar ko Kaaw ta Buŋdi. 18 Ɗo ay maanna, indiguwoŋ Buŋ. Indiguwoŋ ɗo ay wiktine ar taat Ruwwin ta Buŋdi gaariiko ho dakoŋ peyenno. Goyoŋ mento. Indiguwoŋ Buŋ ɗo bi ka geen̰ji okin̰co. 19 Indiguwoŋ oki ɗo bi kanto a Buŋ yaadu bere kaawin kuuk iŋ botilco ho naa gedire gaarin̰ bal kolaw maan kaak cigile ka Kabarre ta Gala. 20 Ɗo saan ta Kabarre ta Gala-at ko, Buŋ tabirintu. Ka seener, nun gay tabiriikar ka Buŋdi kaak ŋu ɗooɗig iŋ jinzirre. Ansi-ak, indiguwoŋ Buŋ a naa gaarin Kabarre-at bal kolaw ar taat kuuniy naa kaawe.

Ooy ta ba aaro

21 Nu raka kuu ibine maman nu goyiyo ho riy taat nu giniyo. Ampaa ko, siŋte Tisik kaak gi elgiyo ho gina riy iŋ ginte ɗo *Rabbin Iisa yaako iyin kabarrer okintiti. 22 Nu n̰aamaaga a ŋaako iyin kabarrini ho ŋaako ɗeŋriŋko. 23 Tatte Buŋ ho Rabbin Iisa Masi yaako iye aapiye ho yaako bere ele iŋ imaan. 24 Buŋ yaa barkiyin̰ okin̰co kuuk elgig Rabbinte Iisa Masi iŋ ele ka gaasɗo tak-tak. Nu ooyko dakina.

* 1:13 ‛dele’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛dolo’.

† 1:22 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 8.7.

* 4:8 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 68.19.

* 5:1 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 19.2.

† 5:31 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 2.24.

* 6:2-3 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 20.12, Deteronoom 5.16.

† 6:9 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 10.17.

Pilipiyen

1

2

3

4

Pilipiyen

Maktumne taat Pool siirtu ɗo gee ku Pilip

Pile ka kaawor

Ŋa Pool kat siirit maktumne-an ɗo kretiyenna kuuk goy ɗo geeger ka Pilip. Ŋa siirit ɗo wiktin taat ŋa goyiy daŋaayne. Ŋa ozilaag ɗo gaay taat ŋa gastu minninco. Ŋa taaƴaagu ho ŋa ɗeŋraag ɗo imaanco. Ya taaɓin dakin ase oki, ɗo ay wiktine, aditco yaa gine portiko asaan ŋu n̰um iŋ Iisa Masi.

1

Ooy ta awalle

1 Nun Pool kat siiraakon maktumne-anta iŋ gidu Timote. Nin kuuk gay riyor ku Iisa Masi, ni siiraat loko, kuŋ gee ku Buŋdi kuuk goy ɗo geeger ka Pilip ɗo bi ka Iisa Masi. Nu siiraat ja ɗo aginduwko iŋ ŋuur kuuk gaayaagu, ho ba aar, loko okiŋko. 2 Tatte Buŋ iŋ *Rabbinte Iisa Masi yaako barkiyiŋko ho yaako iye aapiye.

Inde ka Pool iŋ oziliika

3 Kun kawta, ya nu pakira loko, nu ozilaag Buŋ ɗo bi kaŋko, 4 ho ya nu inda Buŋ ɗo bi kaŋko-ak, nu indaag iŋ galal. 5 Nu indiy pa-ak, asaan ku gaayintu ɗo totire ka Kabarre ta Gala min ku aamintu ɗo Iisa Masi yoo diŋka. 6 Nu iban tak kadar Buŋ kaak tees gine riy ɗo gelbinko yaa gaasinti oki. Riy-at yaa ɓaa iŋ uŋti di kee nam ƴiriy taat Iisa Masi yaa yeepe ɗo duniiner.

7 Ya nu pakira loko ampa-ak, ta uudinti di, asaan kelmol goy iŋ kuŋ okiŋko. Nu kaawiy pa-ak, asaan ya nu gaara Kabarre ta Gala, wal nu kaawaaco kadar taar di taat ka seener, wala diŋka ya nu goy ɗo daŋaayner sa, Buŋ n̰uminte sawa, kuun gaayindu ɗo riy taat Buŋ beriidu iŋ barkiney. 8 Buŋ iban kadar nu elgiiko okiŋko iŋ gelbin rakki ar kaak Iisa Masi elgiiko.

9 Aŋ ko maan kaak naa indiguwe Buŋ ɗo bi kaŋko, nu indig a kuu elguwe ziŋkiko gaay iŋ gaayo, paa kat, kuu ibinin̰ pey Buŋ paka ho kuu gedire kuuco girse ɗo gamin kuuk samaane iŋ kuuk samaanno. 10 Paa kat, kuu ibine maan kaak samaane kuu gine, ho ƴiriy taat Iisa Masi yaa ase, gelbinko yaa gine portik kar, ho waan sa gediraaɗo yaako karmiŋko. 11 Nu inda pey Buŋ a iŋ barkin ta Iisa Masi, kuu gine riy dakina taat iŋ botilti. Nu indiig pa-ak, asaan ya goy gee ku talaat riyko, ŋuu jaalin̰ siŋ ku Buŋdi kuwa ho ŋuu ozilin̰ji.

Kabarre ta Gala sin̰ja iŋ uŋti

12 Gem kol siŋtay, nu raka kuu ibine kadar taaɓin taat nu gastu-an, ber botol ta sin̰je Kabarre ta Gala. 13 Ampaa kat, askirin okin̰co ku sultan ho iŋ gee okin̰co kuuk goy eɗe-ak ibintu kadar nu goy daŋaayne ɗo bi ka Iisa Masi. 14 Min siŋta kuuk aamin iŋ Iisa Masi talintu kadar nu goy ɗo daŋaayner-ak, dakina, imaanco taat ɗo Rabbinte Iisa yaa gaaye pak ta awalle. Ansii kat, ŋuu gaare Kabarre ta Gala bal kolaw.

15 Ka seener gay, min gee kuuk gaara kaaw ta Iisa Masi, daarin̰ giniy hasuudinaw, ŋu bariya meel di. Kar daarin̰ gay gaarig Iisa Masi iŋ gelbin rakki. Ɗo tan̰co-at, ŋu raka a kaaw ta Buŋdi yaa totire. 16 Gee ŋuur-ak gay gaara kaaw ta Buŋdi iŋ ele, asaan ŋu iban kadar ya nu goy ɗo daŋaayner sa, nu gaara ɗo geemir a Kabarre ta Gala taar seene. 17 Kar ŋuur kuuk gelbin̰co pondik-ak gay, ŋuur gaaraat Kabarre ta Gala ta Iisa Masi iŋ hasuudinaw, asaan ŋu raka a ŋuun pakindu di. Ya ɗo pikirrico-at, ŋu raka pey gaayin taaɓiner taat ɗo daŋaayner-anta.

18 Kar gay, okintit-an ginaaɗo maanna ! Ya ŋu gaara Kabarre ta Gala Iisa Masi iŋ pikirrico taat samaane wal samaanno, Kabarre-at yaa totiren di ho adir yaa gine portiko. Adir yaa gine pey portik-ak, 19 asaan nu iban kadar ku inda Buŋ ɗo bi kanto ho Ruwwin ta Iisa Masi gaayiinu. Ampaa kat, taaɓiner-an uciyɗo maala ɗo uŋji ka Buŋdi ho ŋaan jilindu. 20 Gin maan rakki kaak nu rakiyo ho nu ƴokiy iŋ gelbin rakki. Maanna-ak a sokan̰ diyaanno tak-tak. Kar gay, min diŋka ɓaay iŋ uŋti, kin asaadu muutu wala asaaduɗo, nu raka a gelbiner yaa goye bombo. Paa kat, gee yaa ozilin̰ Iisa Masi ɗo bi kanto.

21 Ka seener, ya lotu-ak, ya muut balin icindu sa, naa gine riy ɗo Iisa Masi di. Kar ya nu mat oki, guna ! 22 Kar gay, ɗo goyindu, ya naa gedire gine riy taat samaane ɗo Iisa Masi, nu ibanno maan kaak naa ice : kin muutu wala pakiya ! 23 Min gamin kuuk seer-aŋ, doɓin̰co yaadu gine raɗa. Ya lotu-ak, nu raka muutu guna, nu ɓaay gasin̰ Iisa Masi kuwa ka samaaner, naa goye iŋ ŋaara. 24 Kar gay guna, naa goye anne iŋ kuŋko, naako gaayiŋko. 25 Asaan nu iban tak kadar taa kuuniye ansi, naa goye iŋ kuŋko, naako gaayiŋko, kuu sin̰je iŋ uŋko, ho kuu gase galal ta pey ɗo bi ka imaanko. 26 Kar ya nu yeep ko iŋ kuŋkoŋ gay, kuu ozilin̰ Iisa Masi dakina ɗo bi kanto.

Taaƴiik ta Pool

27 Ya ar maa oki, goyguwoŋ ar gee kuuk aamin iŋ Kabarre ta Gala ɗo bi ka Iisa Masi. Ya nu yeepe wal ya nu bal yeepe oki, goyguwoŋ pa naa doren di gee yaa kaawe biko kadar ku goy bombo, ku eerro ziŋkiko ho ku gina riy taat raɗa sawa iŋ gelbin rakki. Paa kat, Kabarre-at yaa sin̰je iŋ uŋti. 28 Dakoŋ ginenno kolaw bat ɗo gee kuuk taaɓiyaako. Kar ya ku gingicoɗo kolaw, ŋaar-ak gaara kadar Buŋ yaako jiliŋko, kuŋko ho ŋuur gay, ŋa asa idin̰co. Okintit-an asa min ɗo Buŋdi. 29 Nu kaawiy pa-ak, asaan Buŋ berko botol kuu aamine iŋ Iisa Masi ho kuu taaɓiye oki ɗo bi kan̰ji. 30 Diŋ, ku gina kaawin iŋ gee kuuk poocit Kabarre ta Gala sawa-sawa ar kaawin kuuk nu gintu wiktin taat nu goyiy iŋ kuŋko. Ho ar taat ku ibingiy-at, diŋ oki, ɗo daŋaayner anne, kaawin ŋuur goy di.

2

Dalullaw iŋ n̰ume ka gee ku Buŋdi

1 Ku n̰um ko iŋ Iisa Masi, ansi-ak, gelbinko yaa goye bombo. Ku iban kadar ŋa elgiiko, ansi-ak, gelbinko yaa weƴe. Ku n̰um ko iŋ Ruwwin ta Buŋdi, ku el ziŋkiko ho ku tala amindaw ta benanniko. 2 Ampa-ak, adir yaa gine portik aale. Ya pikirriko kat gin rakki, kuu elguwe ziŋkiko ho ruwwinko iŋ gelbinko yaa gine sawa. 3 Dakoŋ ginenno maanna ɗo uŋco ka eeŋko a ŋuuko taliŋko. Ho dakoŋ talenno maan ka maaniikoŋ di. Kar gay, kuuniyoŋ dalullay ho taloŋ eeŋko ar ŋu kaalne pakgiko. 4 Waan ke bariyenno paydin ta meen̰ji di, kar gay, ŋaa bariye oki paydin ta een̰ji.

5 Ginoŋ samaane ɗo eeŋko ar gee kuuk n̰um iŋ Iisa Masi.

6 Ka seener, Iisa Masi nec iŋ Buŋ.

Iŋ taar-an oki, ŋa obgijiɗo tirit,

7 kar gay, ŋa ooy rasin̰ gamin okin̰co ku samaane

kuuk goy kuwa ka samaaner

ho ŋa astu ɗo duniiner.

Ŋa gin ko ar gemo ɗo ɗatik ta geemir,

ho gee ibinig ar gemo.

Ŋa gintu ziy ar gay riyor di.

8 Ŋa goy dalulle.

Ŋa karmiyiig Buŋ ɗo ay maanna.

Ŋa rasig ziy nam ŋa ooytu muutu,

muut ta eemner taat kuwa ka etor.

9 Ɗo bi ŋaar-ak ko, Buŋ nooyiig min ɗo muuti

ho ŋa diyiig gem tatik pakgig gee okin̰co.

Ŋa diyiiji siŋ kuuk pakgig siŋ okin̰co.

10 Buŋ gintu pa-ak, asaan ŋa raka a gamin kuuk siikimaw

kuuk goy kuwa ka samaaner,

kuuk goy keɗer iŋ kuuk goy baata,

okin̰co yaa derse ɗo uŋji ka Iisa.

11 Ŋuu ozilin̰ Tatte Buŋ ho ŋuu ɗiye

ɗo uŋco ka geemir okin̰co aman :

« Iisa Masi, ŋaar *Rabbine ! »*

Riy ta kretiyennar

12 Kar gem kol siŋtay, kuŋ sa ar taat ku karmiygiy Buŋ min awalle, zeeɗoŋ kuu gaare iŋ goyiŋko kadar Buŋ jiliŋkoŋ ko. Gaaroŋ iŋ dalullaw ho iŋ karaamin ta Buŋdi. Ginoŋ ɗo wiktin taat nu goyiy iŋ kuŋko ho ginoŋ pak taar-anta ya nu kawwi oki. 13 Asaan ŋa meen̰ji Buŋ kat gina riy ɗo gelbinko. Ŋaako gaayiŋko kuu ele maan kaak ŋa elgiyo, ho kuu gine maan kaak ŋa rakiyo.

14 Ay maan kaak ku giniyo, ginoŋ bal meelo ho bal giɗaw. 15 Paa kat, kuu gine *cawar paka, waan ke diyaakonno kaawo, asaan ku koogin ku Buŋdi, ho ku ic goye kaak samaane, bal oorne ɗo ɗatik ta gee ku duniiner. Gee ku duniiner-ak gay, ŋuur gina gamin kuuk samaanno ho goyin̰co jookumo. Ya goyiŋko samaane, kuu gine ar akinay kuuk caapit duniine min ɗo gondikor, 16 ho kuuco gaare Kabarre ta Gala taat bera goye ka gaasɗo. Ya ku gina ampa-ak gay, naa jaale zir kuwa ɗo uŋji ka Buŋdi wiktin taat Iisa Masi yaa yeepe, asaan naa ibine kadar riy taat raɗ nu giniy-an ucaaɗo maala.

17 Imaanko, taar ar *satkine taat ku beriy ɗo Buŋdi. Ho nun meendu gay, ya ŋu deentu sa, baarir yaa min̰e ŋuu gaaye ɗo satkinko. Ya ta as ampa-ak, adir yaa gine portiko ho galilko yaa nece iŋ tanto. 18 Aditko yaa gine portiko, ho okinte, galilte yaa gine sawa.

N̰aame kan̰ Timote iŋ Epaprodiit

19 Kar gay, nu raka naako n̰aamin̰ Timote koɗok, ya Rabbinte Iisa pilji botol. Ansi-ak, ŋaa gedire ŋaadu iye kabarriko ho gelbiner yaa weƴe ɗo bi kaŋko. 20 Ŋaar keeji di kaak pikirrey as ar tanto ho kaak pakira dakina loko. 21 Nu kaawiy pa-ak, asaan gee okin̰co ku pey tala ko riy ta maaniico di, ŋu tallo riy taat Iisa Masi rakiy a ŋuu gine. 22 Kar Timote gay, ku iban kadar ŋa gaar dees dakina a ŋa gem sellen̰. Ŋa gin riy iŋ nunu ɗo totire ka Kabarre ta Gala. Ŋa gaayintu ar kaak mic gaayiy tacco ɗo riyor. 23 Nu raka ja tale maan kaak yaadu ase anne, kar kat, naako n̰aamin̰ji. 24 Kar gay, Rabbin berdu imaan kadar nu meendu ɓaayiyko taliŋko koɗok.

25 Kar ɗo bi ka Epaprodiit gay, ku tabirduug ar man̰jikko ŋaadu iye gaayko ya nu rak maanna. Ŋa ar siŋdu ka meendu kaak gin riy iŋ nunu ɗo gaare ka Kabarre ta Gala. Ŋa ar askirin̰ce kaak taasin̰a ba serper iŋ adine. Kar diŋ gay, nu pakirtu kadar naako n̰aamin̰ji. 26 Naako n̰aamin̰ji-ak, asaan ŋa raka pey a illa ŋaako taliŋko okiŋko. Gelbiney weƴɗo, asaan ŋa iban kadar ku dor raɗuway. 27 Ka seener, ku dor raɗuw sikig raɗa nam ŋa gaay mate, kar Buŋ tal aminduwiy, ŋa cooliiga. Ho nun oki, Buŋ tal aminduwir wiktin taat ŋa cooliiga, paa kat taaɓiner gaayiyɗo pey. 28 Ampaa ko, nu uctu koɗok a naako n̰aamin̰ji. Ansii kat, ya ku talga, aditko yaa gine portiko, ho nun gay, gelbiner yaa weƴe ɗo bi kaŋko. 29 Pa-ak, ŋaamoŋ iŋ galal dakina, asaan kuŋ siŋta, ho Rabbinko rakki di. Karmiyoŋga iŋ gee okin̰co kuuk ar ŋaara. 30 Ŋa ooyit muutu ɗo riy ta Iisa Masi ho ŋa leeyig baariy ɗo bulel wiktin taat ŋa iyiidu gaayo. Gaay-at, kuŋ maaniiko gediraaɗo kuudu iyinti.

3

Diye ka amaanner ɗo Iisa Masi

1 Gem kol siŋtay, aditko yaa gine portiko ɗo bi ka maan kaak *Rabbinte Iisa giniiko. Ginaaduɗo raɗa ya nu ɗeelaat pey kaaw taat nu siiriiko min awalle, asaan nu iban kadar kaaw-at yaako gaayiŋko. 2 Goyoŋ goɗom min ɗo gee kuuk ar kan̰. Gee ŋuur-ak, aditco pondiko ho riyco sa samaanno. Ŋu min gee kuuk el *ɗukume seln̰o kaak bal baay. 3 Nu kaawiy pa-ak, asaan ginte kat gee ku Buŋdi kuuk taɓ. Ruwwin ta Buŋdi gaayaate, gi abdiyiy Buŋ ka seener. Aditte portiko, asaan gi n̰um ko iŋ Iisa Masi. Gi diy gelbinte iŋ ŋaar di ho gi attanno iŋ gee kuuk ica ziŋkico a ŋu ɗukum seln̰o.

4 Kar gay, ya goy gee kuuk ica ziŋkico asaan ŋu aaɗa *gaanuun ka Yuudinnar, kanto gay pak kan̰co. Ya waan goy kaak pakira kadar ŋa gin seen dakina, nun gay pakgiga. 5 Min ŋu weentu, ŋu ɗukumiidu seln̰o wiktin taat nu gintu mena porpoɗ ar kaak Buŋ ɗiyiico ɗo aginiyni. Nun min gee ku Israyeel, min tamba ta Benjamin. Aginiydu, ŋuur Yuudinna, nun oki Yuudin̰ce. Awalle, nu atta iŋ Pariziyenna ho nu aaɗa gaanuun ka aginiydi ar ŋuura. 6 Gaanuun-ak, nu obiig bombo nam nu teesit taaɓiyin̰ gee ku *Eglizdi dakina. Kar nu karmiyiig gaanuun okin̰ji nam waan gediraaɗo gase maan minniner kaak ŋaan osindu.

7 Awalle, gamin-aŋ, nu talaag ar ŋuun gaayindu ɗo botol ta Buŋdi. Kar diŋ gay, ɗo bi ka Iisa Masi, nu tala kadar gamin-aŋ gaayaanno ɗo botol ta seener, ŋu gamin kuuk maalan di. 8 Gamin-aŋ, nu poocig tak-tak, asaan diŋ, nu iban maan kaak samaan paka kadar Iisa Masi, ŋaar ko Rabbiner. Ɗo bi ŋaar-ak ko, nu poociig gamin-aŋ okin̰co ho nu talaag gamin-aŋ ar gamin kuuk ka suusi, asaan nu raka gine gem ka Iisa Masi 9 ho nu raka n̰ume tak iŋ ŋaara. Ya Buŋ gina a gem yaa goye iŋ botol ɗo uŋji, ŋa gingigɗo ɗo saan ta a gem-ak karmiyaag gaanuun okin̰ji, kar gay, ɗo saan ta a ŋa aamin ɗo Iisa. Illa Buŋ di ginaag gemo ŋa goyiy iŋ botol ɗo uŋji, ho ŋa ginaag gem goyiy iŋ botol-ak, illa ŋaar kaak aamin iŋ Iisa Masi. 10 Maan kaak nu rakiy-ak, illa naa ibinin̰ Iisa Masi samaane ho naa aawin gudurre taat Buŋ gaartu wiktin ta ŋa nooyiig Iisa min ɗo muuti. Nu ooy taaɓine ar ŋaar oki taaɓiytu. Nu ooyit oki muutu ar ŋaar mattu. 11 Ho nu diy kaar a Buŋ yaan nooyindu min ɗo muuti ar ŋaar nooytu.

12 Nu rakaaɗo ɗiye kadar nu necit ko riyor, ho nu gediraaɗo ɗiye kadar nun ke bal gine oorin tak-tak. Kar gay, nu zeeɗa a naa obin̰ maan kaak Iisa Masi kaawtu a ŋaadu bere, asaan meen̰ji kat doɓintu ho ŋa obintu wiktin taat nu goyiy misa ɗo duniiner. 13 Gem kol siŋtay, nu iban kadar nu bal ote misa ɗo wer kaak Buŋ rakiyo. Kar gay, maan rakki goya : nun pakarro tak-tak ɗo gamin kuuk nu gintu min awalle, illa gay, nu zeeɗa ɗo maan kaak goy uŋtu. 14 Gay gaɗir, ŋaar aatila gaɗiy nam ŋa otiy wer kaak ŋa ɓaay peye, kar kat, ŋu beriijit haginey. Ar taar-an di, naa sin̰je nam naa ote gase haginer taat Buŋ yaadu bere. Buŋ kolaate a ŋaate bere haginte gi ɓaay goye kuwa ka samaaner ɗo bi ka maan kaak Iisa Masi giniite.

15 Ginte okinte kuuk gin ko aginda ɗo botol ta Buŋdi, pikirrite kuuniya ansii. Ho ya ku gin pikirre ta pey gay, Buŋ yaako gaayiŋko kuu gase pikirre taat ɗo werti. 16 Ya taɓ-ak, aaɗinten ko botol taat Buŋ gaariite-an di.

17 Gem kol siŋtay, okiŋko icoŋ goyindu. Ku talig goyindu wiktin taat nu goyiy way gerko. Ŋaar-ak, aaɗoŋ gee ku iciig goye ŋaar-aka. 18 Nu kaawko min awalle, ho diŋ gay, nu ɗeelaakoŋ pey iŋ alindu : goy gee dakina kuuk goyin̰co gaara kadar ŋu adiney ku Iisa Masi ho ŋu rakaaɗo gee yaa dore kadar ŋa mat ka etor. 19 Gee ŋuur-ak, Buŋ yaa idin̰co. Ɗo goyin̰co, ŋu bera galal ɗo ziŋkico di. Ya ŋu gina gamin ku sokan̰ oki, galco di. Illa ŋu pakira ko ɗo gamin kuuk gee talaag kaalne ɗo duniiner di. 20 Kar ginteŋ gay, gi gee kuuk darrite duniinno. Darrite ta taɓ gay, taar kuwa ka samaaner, ho diŋ gay gi ƴokaag yeepin̰ji ka Gay Jilinte, Rabbinte Iisa Masi. 21 Ya ŋa yeepe, ŋaate newsin̰ ziŋkite kuuk ginno gudurre iŋ ziŋka ku pey kuuk gin gudurre. Ziŋka ŋuur-ak yaa are ziŋka kuuk ŋa gastu wiktin taat Buŋ nooyiig min ɗo muuti. Ŋa gin gudurre taat ŋa goyiy kaaco ɗo gamin okin̰co, ho iŋ gudurre-at ko, ŋaa newsin̰ ziŋkite.

4

1 Gem kol siŋtay, ɗo bi ka maan kaak nu kaawiiko-ak, goyoŋ bombo ɗo imaanko iŋ *Rabbinte Iisa Masi ho karmiyoŋga. Kuŋ siŋtar ɗo imaandi ho nu elgiiko dakina. Nu rakaako taliŋko. Ya nu pakira loko, adir galdu, asaan nu iban kadar riyor bal uce maala. Kuŋ gaaraadu kadar nu nosir ɗo riyor.

Ɓilde ka iye aapiyer

2 Kaŋ Ebodi iŋ gaake Siŋtiis, baan̰oŋ, yaman goyoŋ gala, asaan ku geen̰ji ku Rabbin Iisa Masi. 3 Kar kiŋ roy ka bitu, gaayig daaɗ kuuk seer-aŋ ŋu goye gala. Asaan ŋu goy ba serper, ŋu gaayintu ɗo totire ka Kabarre ta Gala ɗo bi ka Iisa Masi. Riy-an ginco raɗa. Daaɗ-aŋ, ni gin riy sawa, iŋ Kilema ho iŋ eendu okin̰co kuuk gaayintu. Okin̰co, Buŋ siirig siŋco ɗo Maktumne taat gin siŋ ku gee kuuk gas goye ka gaasɗo.

4 Ay wiktine, aditko yaa gine portiko ɗo bi ka Rabbinte Iisa Masi ! Nu ɗeelaako pey, aditko yaa goye portiko !

5 Gaaroŋ ɗo uŋco ka geemir okin̰co kadar ku gee dalullay. Dakoŋ rawtenno kadar Rabbinte Iisa Masi gaay ko yeepe. 6 Dakoŋ moyenno tak-tak, kar gay, ya maan askoŋ sa, indiguwoŋ Buŋ ɗo ay maan kaak ku rakiyo. Ho ɗo wiktin taat ku inda Buŋ, oziloŋga oki. 7 Buŋ yaako iye aapiye ho ŋaako gaayiŋko. Ya taaɓin gasiŋko, aapiy ta Buŋdi yaako imilin koluwko iŋ moyiŋko oki, asaan ku geen̰ji ku Iisa Masi. Kar aapiy taat Buŋ beriy-at, taar pakgig gamin okin̰co kuuk gee gasiyo.

8 Hiyya, diŋ gay, gem kol siŋtay, pakiroŋ ɗo gamin ku seener, ɗo gamin ku karmiyindi, ɗo gamin kuuk samaane, ɗo gamin kuuk goy ɗo werco, ɗo gamin kuuk ginno oorne, ɗo gamin ku elindi, ho ɗo gamin kuuk siŋco alaw. Pakiroŋ ɗo gamin kuuk gee talaag samaane ɗo odor nam gee din sa ozilaagu. Gamin ar ŋuur-aŋ ko, nu rakiy kuu obe baaco rikimit. 9 Dakoŋ rasin̰coɗo gamin okin̰co kuuk ku ɓilditu min lotu ho ku ooytu. Ginoŋ gamin okin̰co kuuk ku dortu nu kaawtu, ho ku taltu nu gintu. Ansii kat, Buŋ kaak iya aapiye yaa goye iŋ kuŋko.

Oziliig ta Pool ɗo gee ku Pilip

10 Adir gintu portiko ho nu ozilaag Rabbinte Buŋ, asaan ku pakira pey kaatu. Nu iban kadar awalle oki, ku pakir kaatu. Kar gay, ku bal gase pisiŋko kaak kuudu iye gaayko. 11 Nu kaawiy pa-ak, nu ceerro a nu raka maanna. Ka seener gay, ya arumdu maa oki, nu tala maan ka meendu di. 12 Nu iban goye ka pokirraw ho nu iban oki goye ka gay gamnar. Nun usin goye ɗo galal ay wiktine, ya maan asaadu ta maa, ya adir aaye wal mey diyaanno, ya nu goy ɗo aayar wal ɗo armikar. 13 Nu gedirtu ginin̰ gamin okin̰co-aŋ, asaan Iisa Masi kat berdu gudurre. 14 Kar gay, kuŋ gaar selliŋkuwko, ku gaayintu wiktin taat nu goyiy ɗo taaɓiner.

15 Kar gay, kuŋ gee ku Pilip, ku iban kadar min gee ku Buŋdi okin̰co, kuŋ keekon di kuuk gaayintu ho n̰aamdu gurus maala. Nun gaayiŋko ho kuŋ oki gaayintu. Ku gaayintu wiktin taat ku teestu dore Kabarre ta Gala ho wiktin taat nu gaaytu ɗeete ɗo kiɗ ka Maseduwaan. Ɗo wiktin taar-at, kuŋ keekon di gaayintu. 16 Nu kaawiy pa-ak, asaan min wiktin taat nu goyiy misa ɗo kiɗ ka Maseduwaan, ɗo geeger ka Tesalonik, ku iygiydu gaayko ya nu rak maanna. 17 Wala a gaayko taat ku n̰aamiidu-an kat nu rakiyo, kar gay, nu raka a Tatte Buŋ yaako barkiyiŋko pey pak min taat ku gintu-anta. 18 Kar diŋ gay, nu gasig kat gamin okin̰co kuuk nu rakiyo, ŋu dakin aale. Maan armaaduɗo pey min Epaprodiit iyduut gaayko. Maan kaak ku gintu-aŋ ar ku ginji *satkin taat ɗiya gala ɗo Buŋdi ho Buŋ gay ooyta asaan satkin-an aawaaji gala.* 19 Ho ɗo bi ka Iisa Masi, Buŋdu kaak gin gamin dakin kuuk taɓ yaako berin̰ gamin okin̰co kuuk arumko. 20 Ozilinteŋ Tatte Buŋ iŋ *darjiney elgin iŋ elgina ! *Aamin.

Ooy taat ba aaro

21 Oyon̰co ɗo gee ku Buŋdi kuuk goy iŋ kuŋko, iŋ siŋ ku Iisa Masi. Siŋtite kuuk goy iŋ nunu oki ooyko dakina. 22 Gee ku Buŋdi okin̰co kuuk goy ɗo geeger-aŋka, iŋ gee kuuk gina riy ɗo Sultan ka Room oki ooyko dakina.

23 Barkin ta Rabbinte Iisa Masi yaa goye ɗo gelbinko. Nu ooyko dakina.

* 2:11 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 45.23.

* 4:18 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 29.18.

Koloosiyen

1

2

3

4

Koloosiyen

Maktumne taat Pool siirtu ɗo gee ku Koloos

Pile ka kaawor

Ŋa Pool kat siirit maktumne-an ɗo kretiyenna ku Koloos wiktin taat ŋa goyiy daŋaayne. Ŋa siirco asaan goy gee daarin̰ kuuk jagaag min ɗo botol taat samaane. Gee ŋuur-ak raka a ŋuu aaɗin̰ Iisa ho ŋuu aaɗe pey aadanna ku aginiydi. Ɗo bi ŋaar-aŋ ko, Pool kaawiico a : Iisa Masi, ŋaar goy mento ho ginno waan kaak yaa pakin̰ji. Ŋaar di, izinne okintit ɗo pisin̰ji ho ŋaar di goy kaaco ka gamin okin̰co kuuk gin gudurre kuwa ho keɗer. Ŋaar di kaay ka Eglizdi ho kretiyenna gay yaa gine rakki ar ziy kan̰ji.

1

Ooy ta awalle

1 Nun Pool kaak Buŋ doɓtu *paliine ka Iisa Masi kat siiraakon maktumne-anta. Siŋte Timote kaak goy iŋ nunu oki ooyko dakina. 2 Nu siiraat ɗo kuŋ gee ku geeger ka Koloos kuuk Buŋ doɓtu a kuu gine geen̰ji ho kuuk obit kaaw ta Iisa Masi bombo. Tatte Buŋ yaako barkiyiŋko ho yaako iye aapiye !

Pool ozilaag Buŋ ɗo bi ka gee ku Koloos

3 Kun kawta, ni inda Buŋ ho ni ozilaaga ɗo bi kaŋko, ŋaar kaak Takan̰ *Rabbinte Iisa Masi.* 4 Ni ozilaaga asaan ni dor gee kaawa ɗo bi ka imaanko taat ɗo Iisa Masi ho iŋ ele kaak ku elgig gee ku Buŋdi okin̰co. 5 Imaanko goy bombo asaan wiktin taat Kabarre ta Gala taat gaara seen ta Buŋdi astu awalle ɗo werko, ŋu gaarkoŋ maan kaak Buŋ dummiyiiko kuwa ka samaaner. Min ŋaar-ak, kuu ere wiktin taat kuu gasin̰ji. 6 Min ƴiriy taat ku doriit Kabarre ta Gala ho ku ooyiit seen ta barkin ta Buŋdi, Kabarre-at totirtu ɗo werko. Ka seener, diŋ Kabarre-at totir ɗo adiy ka kiɗar okin̰ji ar et kaak wiya roŋ dakina. 7 Gem kaak gaarkon kaaw-at, ŋa Epapraas kaak gina riy iŋ nini ho ni elgiy dakina. Ŋaar ko icit riyni ɗo werko ar gay riyor kaak taɓ ka Iisa Masi. 8 Ŋaar ko gaarkoŋ ele kaak Ruwwin ta Buŋdi beriiko.

9 Ɗo bi ŋaar-ak ko, min ƴiriy taat ni doriit kabarrikon di, nin oki rawatɗo biko ɗo salaanni. Ni indaag Buŋ a ŋaako bere ibine iŋ ilim taat asa min ɗo Ruwwiney. Ni indaaga a ŋaako bere ibine ɗo ay maanna a kuu ibine karaŋ maan kaak ŋa rakiyo. 10 Paa kat, kuu ice goye kaak kuuniy iŋ gee ku Buŋdi ho kuu ginguwe taat ŋa rakiyo. Iŋ riyko okintiti, kuu gine ar et kaak wiya roŋ dakina ho ibiniŋko ɗo Buŋdi sa yaa gaaye. 11 Buŋ yaako gaayiŋko iŋ gudurrey taat asa min kuwa. Paa kat, kuu ice subirraw ho kuu pake min ay maan kaak yaako ase. Iŋ galal, 12 deloŋ barkin ɗo Tatte Buŋ, ŋaar kaak pilkon botol a kuu gase haginko iŋ ŋuur kuuk Buŋ doɓtu kuwa ka samaaner ɗo wer kaak portikuwiy ceeriyo. 13 Ŋa imiliite min ɗo gudurre ta gondikor ho ŋa iyiite ɗo meennaw ta Roŋji. Roŋji-ak, ŋa elgig dakina. 14 Iŋ siŋ kun̰ji, gi gas saamiye ka zunuubinnite ho Buŋ imiliite min goye kaak samaanno.

Riy ta Iisa Masi

15 Waan bal talin̰ Buŋ ƴiriy rakki.

Kar Iisa kat ar ŋaara ho ŋa gaarteŋga.

Min gamin okin̰co kuuk Buŋ kilgiytu,

ŋaar di awalle ho ŋa pakgigu.

16 Iŋ ŋaar di, Buŋ kilgiyiig gamin okin̰co

kuuk kuwa ka samaaner iŋ kuuk keɗer,

ŋuur kuuk gee talaagu iŋ kuuk gee talgigɗo,

ŋuur ruwwinnay kuuk gin gudurre

ho kuuk gin hokumnaw ɗo pisin̰co.

Iŋ ŋaar di, Buŋ kilgiyiig gamin okin̰co

a ŋuu kuuniye kun̰ji.

17 Min gamin okin̰co kuuk ŋu kilgiytu,

ŋaar goy ko min awalle,

ho iŋ ŋaar di, gamin okin̰co-aŋ goyiy ɗo werco.

18 Ŋaar di goy kaaco ka gee okin̰co kuuk aamin loci.

Iŋ ŋaar di, goye ka marbinto teestu.

Ŋa nooy awalle min gee kuuk nooy min ɗo muuti.

Ampaa kat, ŋa ogiriico ɗo gamin okin̰co.

19 Iisa ŋaar ampa,

asaan Buŋ kat ic niyine

a gudurrey okintiti yaa goye iŋ ŋaara.

20 Ŋa gintu ampa-ak, asaan iŋ ŋaar di,

ŋa rakiy amrin̰ gamin okin̰co kuuk ŋa kilgiytu,

keɗer ho kuwa.

Ampaa kat, iŋ baar kuuk Roŋji min̰tu ka etor,

ŋa iytu aapiy ɗo gamin okin̰co.

21 Awalle, kuŋ serek min Buŋ. Iŋ gamin kuuk samaanno ku pakiriyo ho ku giniyo, ku gintu adiney. 22 Kar diŋ gay, iŋ muut ta Roŋji taat ka etor, Buŋ amriŋko iŋ ŋaara. Paa kat, kuu gedire goye *cawar ɗo uŋji bal oorin tak-tak. 23 Kar gay, goyoŋ bombo ho obon imaanko samaane. Dakoŋ rasintiɗo Kabarre ta Gala. Taar di taat ku dortu ho ku diytu gelbinko. Gay riyor ku Buŋdi gaarit ɗo adiy ka kiɗar okin̰ji ho nun Pool oki iŋ ŋuura.

Taaɓin ta Pool ɗo bi ka Eglizdi

24 Diŋ gay adir galdu ɗo bi ka taaɓin taat nu taaɓiyiy ɗo saan taŋko. Paa kat, iŋ zir ka meendu, nu awit taaɓin taat Iisa Masi taaɓiytu ɗo bi ka *Eglizdi, ŋaar kaak ziy ka meen̰ji. 25 Nu gintu gay riyor ka Eglizdi ar taat Buŋ gaariidu a naa gine ɗo saan taŋko. Ŋa berdu riy taat naa gaare kaaw ta Buŋdi okintiti. 26 Kaawoy-at, ŋa maan kaak Buŋ cigiltu awalle ɗo aginiydi ho diŋ gay, ŋa baynig ɗo geen̰ji ku meen̰ji. 27 Ŋa rak a ŋuu ibine baat ta kaaw ta taɓ taat yaa iye barkin dakina ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo. Taar ko anta : Iisa Masi, ŋaar goy ɗo gelbinko, paa ko, kuu ere ƴiriy taat kuu un̰je ɗo *darjin ta Buŋdi. 28 Ŋa Iisa Masi ko kaak ni kaawiy biy. Ni minaag gee okin̰co ho ni garkiyaagu iŋ ibine okin̰ji kaak Buŋ berinti. Paa kat, iŋ n̰umin̰co kaak ŋuu n̰ume iŋ Iisa Masi, ŋuu darse ɗo imaanco. 29 Ɗo bi ŋaar-ak ko, nu zeeɗiy nu giniy riy samaane iŋ gudurre taat Iisa beriidu.

2

1 Nu raka kuu ibine maman nu oosiy kaar ɗo riyor ɗo bi kaŋko, ɗo bi ka siŋta kuuk goy ɗo geeger ka Lawodiise iŋ ŋuur ku pey kuuk balnu talin tak-tak iŋ odinco. 2 Nu inda Buŋ asaan kuu zeeɗe ɗuune masisko, kuu ele ziŋkiko iŋ gelbin rakki ho kuu gase ibine kaak taɓ kaak asa min ɗo Buŋdi. Paa kat, kuu ibinin̰ maan kaak Buŋ cigiltu awalle, ŋaar ko Iisa Masi. 3 Iŋ ŋaar di, kuu gase ibine iŋ ilim kuuk gasɗo badam. 4 Nu siiraako-aŋ asaan waan jagikonno iŋ kaawin ku raadiner. 5 Ka seener, ya nu kawwi ɗatikko oki, gelbiner gay goy iŋ kuŋkon di. Adir galdu ɗo goyiŋko kaak samaane ho ɗo imaanko taat ku obtu bombo ɗo Iisa Masi.

Goye ka geen̰ji ku Iisa

6 Ansi-ak, ku ooy ko kadar Iisa Masi, ŋaar Rabbinko. Ampa-ak, zeeɗoŋ kuu goye ar gee kuuk n̰um iŋ ŋaara. 7 Obon imaanko bombo taa paaye caari. Ginoŋ ar gem kaak pinig geriy bombo. Zeeɗoŋ imaanko yaa gaaye loci ar taat ŋu ɓildiiko. Ozilguwoŋ Buŋ iŋ gelbin rakki. 8 Yaman, pakron̰co ɗo gee kuuk yaako ase iŋ kaawin ku raadiner, paa ŋuuko jagiŋko. Gee ŋuur-ak, kaawinco asɗo min ɗo Iisa Masi. Ŋu asa min aadanna ku aginiyco iŋ ɓilde ka kaawin ku duniiner di. 9 Dakoŋ icenno kaawinco asaan iŋ Iisa Masi di, Buŋ ic zi ka gemor ho ŋa goy tak-tak iŋ ŋaar di. 10 Min ku n̰um iŋ ŋaara, barkin okintiti, ŋaar kat berkonta. Ŋa goyiy kaaco ka gamin kuuk gin gudurre kuwa ho keɗer. 11 Ku iban kadar *Yuudinna ɗukuma seln̰o ɗo kooginco. Pa-ak gaara kadar ŋu kun̰co. Kar *ɗukume ka seln̰ol kaŋkoŋ gay, arro ta gee-aŋku. Ŋaar ɗukume ka seln̰ol kaak taɓ ka Iisa Masi, kaak gaara kadar Buŋ imiliŋko min goyiŋko kaak samaanno ka awalle. 12 Paa ko, min ŋu *batiziyiŋko ɗo amiydi, ar ku mate ho ŋu tiisiŋko iŋ Iisa. Kar iŋ ŋaar ko ku nooytu min ɗo muuti oki asaan ku aamin iŋ gudurre ta Buŋdi taat nooyiig min ɗo muuti. 13 Awalle, ku goy ar gee ku mate ɗo uŋji ka Buŋdi ɗo saan ta zunuubinniko, ho ɗo saan taat a ku goy iŋ gee kuuk ibanno Buŋ, kuuk bal ɗukume seln̰o. Kar diŋ gay, okinte, Buŋ berte goye kaak marbinto iŋ siŋ ku Iisa Masi. Ŋaar ko saamiyteŋ zunuubinnite okin̰co. 14 Saamiye ka zunuubinnite-ak, ar ŋu siirig zunuubinna-ak ɗo maktumner, kar Buŋ gay sooyiig tak-tak. Paa ko, wiktin taat ŋu ɗooɗiig Iisa ka etor, gamin okin̰co kuuk nigaate ɗo uŋji ka Buŋdi ar ŋu ɗooɗgu iŋ ŋaara. 15 Ampaa ko, ŋa ƴiimiit garta ta agindaw kuuk gin gudurre kuwa ho keɗer. Ŋa eebiyiigu ɗo uŋco ka geemir ho ŋa gaarco kadar Iisa begirco wiktin taat ŋa mattu ka etor.

16 Ansi-ak, ya waan osaako ɗo maan kaak ku tiyo wala ku siyo, ɗo bi ka iidiner, ɗo goye ka koyer, wala ɗo ƴiriy ta sabitdi, dakoŋ cokiyenno kaawoy. 17 Gamin okin̰co-aŋ, ŋuur ar kelim ta maan kaak taɓ kaak yaa ase ba aaro. Kar maan kaak taɓ-ak, ŋa Iisa Masi meen̰ji ho ŋa as ko. 18 Goyoŋ goɗom min gee kuuk gina ziŋkico dalullay, kuuk abdiya *ɗubal ku Buŋdi ho kuuk oba tirit ɗo gamin kuuk ŋu sooniyo. Ya ŋu osaako, dakoŋ cokiyenno kaawco. Gee ŋuur-ak, ɗapal asaan ŋu naal kaƴco iŋ pikirrico 19 ho ŋu icɗo botol ta Iisa kaak kaay ka *Eglizdi. Ka seener gay, Egliz ŋaar zi ka Iisa, ho iŋ ŋaar ko, zi okin̰ji goyiyo ho kaasi iŋ caari n̰umiyo. Kar iŋ ŋaar ko zi-ak maaɗiyo ar taat Buŋ rakiyo.

Muutuy ta Iisa iŋ nooyin̰ji

20 Ku mat ko iŋ Iisa Masi ho ku amil ko tak-tak min ɓilde ka kaawin ku duniiner. Kar maa di pey ku giniy ar duniin-an taŋko ho ku rakiy aaɗe ɓilde ka kaawin ku duniiner-aku ? 21 Ɓilde ŋaar-ak kaawa aman : « Dakoŋ icenno maanna ! Dakoŋ nelenno maanna ! Ho dakoŋ wakenno tak-tak ! » 22 Gamin okin̰co kuuk ŋu ɓilditu-aŋ, baaco yaa biren di. Gamin-ak, ŋuur ko ɓilde iŋ gaanuun kuuk geen di imilig min ɗo kaƴco. 23 Ka seener, ɗo pikirre ta gemor, gamin-aŋ, ŋuur gin ilim dakina : ŋu abdiya Buŋ keeco, ŋu gaariy ziŋkico ar ŋu dalullay ho ŋu taaɓiya ziŋkico. Kar sando, gamin-aŋ bera galal ta ziŋkico di, yampa, ŋu gaaygigɗo ɗo uŋji ka Buŋdi.

3

1 Kuŋ nooy ko iŋ Iisa Masi. Pa-ak, zeeɗoŋ kuu bariye gamin kuuk asa min kuwa ɗo wer kaak Iisa goyiyo, ɗo meeday ta Buŋdi. 2 Pakron̰co ɗo gamin-aŋku, dakoŋ pakirenno ɗo ŋuur kuuk goy keɗer. 3 Asaan ɗo bi ka goye kaak ɗo duniiner-aŋ, ar ku mat iŋ Iisa Masi, ho diŋ gay, goyiŋko kaak marbinto-ak, gee talgigɗo misa, ŋaar cigil iŋ Iisa ɗo uŋji ka Buŋdi. 4 Ŋa Iisa Masi ko berkoŋ goye kaak marbinto-aka. Kar ɗo wiktin taat ŋaa asiy bayne iŋ *darjiney, kuŋ oki yaa bayne iŋ ŋaara ho kuu aawin darjiney.

Goye ka awalle iŋ ka diŋka

5 Ɗo saan taar-an, imiloŋ min ɗo gelbinko gamin kuuk samaanno ku duniiner. Gamin-ak, ŋuur ko aŋku : baaƴe ka mun̰jam, gine ka gamin kuuk arro iŋ kuuk *cawarro, pikirre taat samaanno ho tamaanaw. (Kar tamaanaw gay, taar gin ar margi). 6 Gamin ŋuur-aŋ ko iya dapin̰ko ta Buŋdi ɗo ŋuur kuuk icɗo kaawoy. 7 Awalle, kuŋ oki ic goye kaak ar kan̰co.

8 Kar diŋ gay rasoŋ gamin okin̰co kuuk samaanno. Ŋuur ko : dapin̰ko, nige ka adir ho motol. Rasoŋ pey nige kaak ku nigiy biŋkiko iŋ Buŋ ho leesko taat amila gallo. 9 Dakoŋ raadenno benanniko asaan kuŋ rasig ko goyiŋko ka awalle iŋ aadannay kuuk jookum-aŋku 10 ho diŋ ku ic goye ka marbinto ar gem kaak is kesuun taat marbinto. Kar Buŋ yaako gaayguwiŋko kuu are ŋaara gaay iŋ gaayo. Paa kat, kuu ibinin̰ tak-tak Buŋ kaak kilgiyinte. 11 Iŋ goye ka marbinto-ak, ginno pey *Yuudinna wala kuuk Yuudinnaɗo, ginno gee kuuk *ɗukum seln̰o wala kuuk bal ɗukume, ginno awraatinna wala masaakanna, ginno ɓerrina wala horrina. Ŋaar kaak pakgig gee okin̰co-aŋ, ŋaar Iisa Masi, ho ŋa goy ɗo gelbin ka gee okin̰co kuuk aamin iŋ ŋaara.

12 Buŋ eliŋko ho ŋa doɓiŋko a kuu gine geen̰ji. Ɗo saan taar-an, ginguwoŋ gamin kuuk kuuniy ɗo geen̰ji. Gamin-aŋ a kuu gine sellen̰ ɗo geemir, kuu tale aminduwco, kuu icenno ziŋkiko, kuu ice subirraw ho kuu kuuniye dalullay. 13 Sosoŋ ziŋkiko. Ya rakki minninko kat giɗ iŋ giji, saamiyoŋ benanniko ar kaak *Rabbin Buŋ saamiyiiko loko. 14 Ɗo gamin okin̰co-aŋ, ele ka ziŋkar di paka, asaan ele-aŋ ko yaako n̰umiŋko tak-tak kuu gine ar zi ka gem rakki. 15 Aapiy taat Iisa Masi iyiiko yaa goye ɗo gelbinko. Ɗo aapiy taar-at ko, Buŋ koliŋko, ku gintu ar zi rakki. Kar pey, oziloŋ Buŋ doo. 16 Kaaw taat Iisa Masi gaariiko yaako goye ɗo gelbinko iŋ barkinuwti okintiti. Iŋ ibine okin̰ji kaak ku gastu min ɗo kaawoy-ata, taaƴguwoŋ ho ɓildiguwoŋ benanniko. Riyoŋ riyin ku oziliikar iŋ gelbin rakki ho iŋ riyin okin̰co kuuk asa min Ruwwin ta Buŋdi. 17 Ay maan kaak ku rakiy kaawe ho gine, ginoŋ iŋ siŋ ku Rabbin Iisa Masi, ho iŋ siŋ kun̰ji, delon̰ji barkin ɗo Tatte Buŋ.

Maman gee ku Buŋdi yaa obe ziŋkico

18 Ɗo kuŋ daaɗi, karmiyoŋ midiyko ar ku karmiygiy Rabbin Buŋ.

19 Kuŋ miday oki, elguwoŋ daɗitko ho dakon̰co imilenno odina.

20 Ɗo kuŋ koogina, karmiyoŋ aginiyko ɗo ay maanna. Taar-at ko taat Buŋ rakiyo.

21 Ɗo kuŋ aginay, dakoŋ nigenno adat ku kooginko, pa gartico yaa ƴiime.

22-23 Ɗo kuŋ ɓerrina, karmiyoŋ geeŋko ɗo ay maanna. Dakoŋ ginenno riy ɗo uŋco di a ŋuuko oziliŋko. Kar gay, ginon̰co riy iŋ gelbin rakki ar ku gina riy ɗo Rabbin Buŋ meen̰ji. Dakoŋ ginenno ar ku giniy ɗo geemir di. Ampa-ak, ku gaara kadar ku karmiya Rabbin Buŋ. 24 Diyoŋ ɗo kaƴko kadar Rabbin Buŋ asaako berin haginko taat ŋa dummiytu ɗo geen̰ji. Tatkuwko kaak taɓ kaak ku giniiji riyo, ŋaar Iisa Masi. 25 Kar gem kaak gina maan kaak samaanno gay, taaji peye ɗo kaay asaan Buŋ eerro gee.*

4

1 Kar ɗo kuŋ geen̰co ku ɓerrinar gay, oboŋ ɓerrinko samaane ar taat Buŋ rakiyo. Diyoŋ ɗo kaƴko kadar kuŋ oki gin Tatkuwko kaak goy kuwa ka samaaner.

Taaƴiik ta ba aaro

2 Oboŋ tirit ɗo salaanko ho indiguwoŋ Buŋ iŋ oziliika. 3 Wiktin taat ku inda Buŋ, dakonni rawtenno. Indoŋ Buŋ a ŋaani pile botol taat nii gaarin kaawoy. Ampa-ak, nii gedire kaawe ɗo bi ka maan kaak cigil awalle kaak Buŋ gintu iŋ Iisa Masi. Ɗo bi ka maan kaak cigile-ak ko, ŋu obintu daŋaayin-aŋka. 4 Indondu Buŋ, naa gaarin kaaw-an waraŋ ɗo geemir a ŋuu ibinin samaane, asaan Buŋ kat berduut riy-anta.

5 Iŋ gee kuuk ibanno Buŋ oki, goyoŋ iŋ ŋuura iŋ ilim taat asa min ɗo Buŋdi. Ay wiktin taat Buŋ beriikon di, kaawon̰co ɗo bi ka Iisa Masi. 6 Buŋ yaako gaayiŋko kuu ibine telke ɗo ay gemo ho kaawinko yaa gine gal ar ƴiime.

Ooy taat ba aaro

7 Siŋte Tisik kaak ni jaawiy sawa yaako iyin kabarrer okintiti. Ni elgiga ho ŋa un̰je kaay iŋ nini ɗo riy ta *Rabbiner iŋ gelbin rakki. 8 Nu n̰aamaakoŋga a kuu gase kabarrini ho gelbinko yaa weƴe. 9 Nu n̰aamaakoŋ iŋ siŋte Onezim. Ŋaar oki ginaat riy iŋ gelbin rakki ho ni elgiga. Ŋaar min kaŋkon di. Ya ŋu otko, ŋuuko ose ay maan kaak kuuniy ɗo werni.

10 Aristaark kaak goy ɗo daŋaayner iŋ nunu ooyko dakina ho iŋ Maark oki kaak roŋ ka meerco ka takan̰ Barnabaas. Nu kaawkoŋ ɗak ko ɗo bi ka Maark-aka. Ya ŋa ɓaawko, oboŋ samaane. 11 Iisa kaak ŋu koliy pey Zustuus ooyko oki dakina. Min gee kuuk gina riy iŋ nunu ɗo bi ka *Meennaw ta Buŋdi, ŋuur subba-aŋ di min *Yuudinna kuuk aamine. Ŋu iskintu dakina. 12 Epapraas oki ooyko dakina. Ŋaar oki min kaŋkon di. Ŋa gay riyor ka Iisa Masi ho ŋa peyɗo inde Buŋ ɗo bi kaŋko iŋ gelbin rakki a kuu goye bombo, kuu maaɗe ɗo imaanko ho kuu ibine tam maan kaak Buŋ rakiyo. 13 Nu imilaakon ta adir kadar ŋa taaɓiya dakina ɗo bi kaŋko ho ɗo siŋta kuuk ɗo geeger ka Lawodiise iŋ ka Hiyerapoliis. 14 Royte Luk kaak daptoor iŋ Demaas oki berko ooyco.

15 Ooyon̰co ɗo siŋta ku Lawodiise, iŋ boote Nimpa ho ɗo gee ku *Egliz kaak n̰umgiy ɗo gerti. 16 Ya ku garkiyiit maktumne-anta, n̰aamon ɗo Egliz ka Lawodiise, ŋuur oki yaa garkiyinti. Kar garkiyon oki taat ŋuuko n̰aame min Lawodiise. 17 Kar kaawon̰ji ɗo Arsip aman : « Pakar ɗo riy taat Rabbin beriijiŋ, kii ginin iŋ botilti. » 18 Nun meendu Pool kat siirig kaawin kuuk ba aar-aŋku : Dakoŋ rawtenno kadar nu goy ɗo daŋaayner. Buŋ yaako barkiyiŋko. Nu ooyko dakina.

* 1:3 ‛Takan̰ Rabbinte Iisa Masi’ : Iisa Masi, ŋaar ar Aadum. Ŋa bal gine gem kaak weega. Ampa-ak, ŋa ginno tacco, illa Buŋ.

* 3:25 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 10.17.

1 Tesalonisiyen

1

2

3

4

5

1 Tesalonisiyen

Maktumne ta awalle taat Pool siirtu ɗo gee ku Tesalonik

Pile ka kaawor

Ŋa Pool kat siirit maktumne-an ɗo kretiyenna kuuk goy ɗo geeger ka Tesalonik. Geeger-ak ɗo kiɗ ka gee kuuk Yuudinnaɗo. Menaw kuuk Pool gaarit Kabarre ta Gala ɗo geeger-ak yaa nece ar suugin subba pa. Ɗo menaw ŋuur-ak, Yuudinna kuuk goy ɗo geeger-ak, daarin̰ poocit kaawoy ho ŋu atkiga (Akt 17.1-10).

Kar ba aaro, Pool siircot maktumne-an asaan ŋa raka pey gaaye ɗo ɓildin̰ji kaak ŋa ɓildiigu ɗo wiktin taat ŋa goytu iŋ ŋuura. Ŋa aaciyaw asaan iŋ taaɓin taat ŋu taaɓiyiigu ɗo bi ka imaanco oki, gamin dakina ɓaa samaane ɗo werco. Ŋa yeepaaco oki ɗo kaawin kuuk ŋu inditu. Indin̰co-ak aman : daarin̰ mataw ho Rabbin Iisa gay arig misa. Kar gee kuuk mata-aŋ gay, maa yaaco ase ? Kar ya Rabbin kat as koɗok gay, ŋuu gine pey maa riyra ?

1

Ooy ta awalle

1 Ŋa nun Pool, iŋ Silben* ho iŋ Timote kat siiraat maktumne-an ɗo *Egliz kaak goy ɗo geeger ka Tesalonik, ɗo kuŋ kuuk geen̰ji ku Tatte Buŋ ho *Rabbinte Iisa Masi. Buŋ yaako barkiyiŋko ho yaako iye aapiye.

Dele ka barkiner

2 Ɗo bi kaŋko okiŋko, ni ozilaag Buŋ doo ho ni rawitgikonno ɗo salaaner. 3 Ɗo uŋji ka Tatte Buŋ, ni pakirgiy doo ɗo imaanko iŋ eliŋko kaak n̰aamaako ku giniy riy dakina ho ere kaak ku eriy *Rabbin Iisa Masi iŋ gelbin rakki. 4 Gem kol siŋtay, ni iban kadar Buŋ elgiiko ho ŋa doɓiŋko kuu gine geen̰ji. 5 Ka seener, wiktin taat ni iyiikon Kabarre ta Gala-an, taar arro kaaw ta maalan di, asaan Ruwwin ta Buŋdi gaayiini, ni ibintu tam kadar kaawni ka seener. Ampa-ak Kabarre-at asko iŋ gudurre. Kuŋ maaniiko iban maman ni goyiy iŋ kuŋko ho ku talinti ni obiiko wero. 6 Kar kuŋ gay iciig goyinni ho iŋ ka Rabbin Iisa Masi, asaan iŋ taaɓin taat gee taaɓiyiiko-an oki, ku obit samaane kaaw ta Buŋdi iŋ galal. Galal-an taar asa min Ruwwin ta Buŋdi. 7 Paa kat, ku gaariy iŋ goyiŋko ɗo gee ku Buŋdi okin̰co kuuk ɗo kiɗ ka Maseduwaan iŋ ka Akayi, maman ŋuur oki yaa goye. 8 Ampaa ko, ɗo werko, kaaw ta Rabbin bal peye ɗo kiɗ ka Maseduwaan iŋ ka Akayi di. Kar gay, gee kuuk goy ɗo wer okin̰ji gas kabarre kadar ku aamin ɗo Buŋdi. Ampa-ak, ya ni kaawaaɗo pey biti sa ginaaɗo maanna 9 asaan ŋuur maaniico osa maman ku obinti ɗo werko, maman ku rasiig marginko ho ku newsitu abdiye Buŋ kaak goy mento ho taɓ. 10 Ho ŋu osa pey maman kuu ƴoke Roŋji Iisa. Buŋ nooyiig Iisa min ɗo muuti, ŋa cooniig kuwa ho ŋaa yeepe ŋaate jilinte min dapin̰ko ta Buŋdi taat yaa paaye ɗo kaaco ka gee kuuk bal aamine loci.

2

Riy taat Pool gintu Tesalonik

1 Gem kol siŋtay, kuŋ maaniiko iban tam kadar asinni kaak ni astu ɗo werko-aŋ, ŋaar maalanno. 2 Ku iban kadar wiktin taat ni ɓaayiy kat talin̰ werko, ni uc min geeger ka Pilip ho min gee ku geeger-ak, daarin̰ taaɓiyinti dakina ho ŋu warinti ko ware. Iŋ taaɓin taat ni gastu-at oki, min ni ottu ɗo werko, Buŋ iskinti ni gaariikon Kabarrey ta Gala. 3 Ka seener gay, ya ni taaƴa gee a ŋuu aamine ɗo Iisa, kaawni raadenno, gelbinni sa pondikɗo ho ni ginno oki pikirre taat nii gale gemo. 4 Paaɗo, Buŋ tal ja ta aditni, kar kat ŋa doɓinti a nii gaare Kabarre ta Gala. Ampa-ak, ni barayɗo botol taat yaaco ale gala ɗo geemir, illa ɗo Buŋdi di. Ŋaar kat ibingig gelbinni. 5 Ku iban tam kadar ƴiriy rakki ni bal kaawe kaawin ku pulus-pulus ɗo geemir ho ni balko ase tak-tak iŋ tamaanaw ta gurusdi. Buŋ kat saadinni. 6 Ni bal rake waan yaani ozile, wala kuŋko, wala gee ku pey. 7 Yampa, nin paliinna ku *Masi ƴelel, nec nii gine taat ni rakiy di. Kar gay, min ni astu ɗo werko, ni gin ziŋkini dalullay ar daatik taat tala kaaco ɗo kooginti. 8 Iŋ ele kaak ni elgiiko dakin-aŋ, ni gaarkon Kabarre ta Gala taat asa min ɗo Buŋdi. Iŋ ele ŋaar-aŋ, ni ic kelimni aale loko ya waan indiini a nii bere ziŋkini oki, ɗo bi kaŋko, ni poocaaɗo. 9 Gem kol siŋtay, pakiroŋ ja ɗo riy taat raɗa ni gintu ɗo werko. Aando ƴiriyo, ni gina riy taat nii gase maan kaak nii okume. Paa kat, ni baltu goye ar gor taat ooma ɗo rakki minninko ɗo wiktin taat ni gaariiko Kabarre ta Gala taat asa min ɗo Buŋdi.

10 Ni goy goye kaak *cawar ho iŋ botiliy iŋ kuŋ gee kuuk aamine, yoo oorin sa, ni bal gine. Ɗo taar-an, kuŋ saadinna ho Buŋ oki tale. 11 Ku iban kadar ay waan minninko, ni taaƴig ar tati taaƴiy kooginay. 12 Ni taaƴiŋko, ni iskiŋko ho ni wakilko kadar goyiŋko yaa kuuniye ar kaak Buŋ rakiyo. Ŋaar ko koliŋko kuu un̰je ɗo Meennuwiy ho ɗo *darjiney.

13 Ni ozilaag Buŋ doo asaan wiktin taat ni gaariiko kaawoy, ku cokiyta ho ku obta. Ku bal obinti ar kaaw ta gemor di, ku obit ar kaaw ta Buŋdi. Ka seener, taar kaaw ta Buŋdi ho ɗo kuŋ kuuk aamine, ta gina riy ɗo gelbinko. 14 Gem kol siŋtay, gee ibiniiko kadar kaaw-at gina riy ɗo gelbinko, asaan kuŋ maaniiko oki aaɗ min botol ta *Eglizna ku Buŋdi kuuk goy ɗo kiɗ ka Zuude. Gee ku Eglizna-ak, ŋuur aamin ɗo Iisa Masi ho *Yuudinna taaɓiyiig dakina. Kar kuŋko oki, gee ku maaniiko taaɓiyiŋko dakina. 15 Aginiyco ku Yuudinnar kuuk taaɓiyiig gee-ak deeyig nabiinna kuuk awalle. Goytu kee, pey daarin̰ deeyig *Rabbin Iisa. Pey wiktin tante astu, daarin̰ asinte taaɓay oki. Ansi-ak, ŋu nigaag adiy ka Buŋdi ho ŋu kuuniya adin ku gee okin̰co,* 16 asaan ŋu toɗaani gaare kaaw ta Buŋdi ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo a ŋuu gase jile. Ansi-ak, zunuubinnico gaaya gaayen di nam ŋu nectu ɗo werco. Ampa-ak, dapin̰ko ta Buŋdi paayco ko kaaco.

Pool raka yeepe Tesalonik

17 Gem kol siŋtay, min gi totirtu, ni ɗeet serek, kar gay kelimni goy iŋ kuŋkon di. Ni gin niyin tak-tak taat ni ɓaa pey taliŋko. Ŋaar-ak ko, ni zeeɗiy a illa niiko ɓaawe. 18 Ni raka yeepe nam nii ote ɗo werko. Nun meendu Pool gec ɗeele a naa ɓaawe, kar *Seetanne gay toɗinti botol. 19 Ni rakiy pey ɓaa taliŋko-ak, asaan ni eriig Rabbinte Iisa iŋ galal ɗo saan taŋko, ho wiktin taat ŋaa yeepe, nii jaale kaƴni kuwa ho nii gase haginni ɗo uŋji ar taat ŋu beriy ɗo gee kuuk nosire. 20 Ka seener, ɗo saan taŋkoŋ ko, ni jaaliy kaƴni kuwa ho ni aaciyiy dakina.

3

1 Ɗo bi ŋaar-ak ko, ni bal gedire pey nii goye bal kabarriko. Paa ko, ni ictu niyin taat ni ɗaktu keetini ɗo geeger ka Aten, 2 ho siŋte Timote gay, ni n̰aamiikoŋga. Ŋaar gina riy ɗo Buŋdi ta gaare Kabarre ta Gala ta Iisa Masi. Ni n̰aamiikoŋga-ak a ŋaako ɗeŋriŋko ho ŋaako iskiŋko ɗo imaanko. 3 Paa kat, yoo waanna rasiitɗo botiliy ɗo taaɓin taat gasiŋko-anta. Asaan kuŋ maaniiko oki iban kadar taaɓin ar taar-an yaate ase. 4 Wiktin taat ni goyiy iŋ kuŋko, ni kaawkoŋ ɗak ko biti. Kuŋ maaniiko tal iŋ odinko kadar kaaw-an as ɗo werti. 5 Ɗo saan taar-at ko, min nu bal gedire pey ƴoke kabarriko, nu n̰aamiig Timote a ŋaa iye kabarre ta imaanko, asaan nu gin kolaw a wal *Seetanne geciŋko ho ku rasit imaan. Ya ku rasta-ak gay, riy taat ni gintu ɗo werko-an uc usu.

6 Diŋ di Timote yeepinti min ɗo werko ho kabarre taat ŋa iyinti-an gala. Ŋa kaawinti ɗo bi ka imaanko, ɗo ele kaak ku elgiy ziŋkiko ho ŋa kaawinti a ku pakira samaane loni ho ku raka pey ŋaame iŋ nini ar taat nini oki rakiyo. 7 Ansii ko, gem kol siŋtay, iŋ taaɓin taat ni aawiyo ho iŋ pooce kaak gee poociini oki, kabarre taat a ku goy iŋ imaanko berinti gudurre. 8 Diŋ, goye ka duniiner gininti gala asaan ni dor kadar imaanko taat ɗo *Rabbiner, ku obit bombo. 9 Ni ibanno maman nii gedire dele barkin ɗo Buŋdi ɗo bi kaŋko ho galal okintiti taat ni aawiy ɗo uŋji ka Buŋdi ɗo bi kaŋko. 10 Aando ƴiriyo, ni inda Buŋ iŋ gelbin rakki a ŋaani pile botol gi ɓaayiy ɗak ŋaame ho niiko ɓildiŋko a imaanko yaa ɓaa iŋ uŋti.

11 Ni inda Tatte Buŋ iŋ Rabbinte Iisa Masi yaani pile botol taat niiko ɓaawe. 12 Rabbin Iisa yaako gaayiŋko a ele kaak kuu elgiy ziŋkiko ho ku eliy gee okin̰co yaa ɓaa iŋ uŋji. Ni raka a kuu ele ziŋkiko ar kaak nin elgiiko. 13 Buŋ yaako ɗeŋriŋko ɗo imaanko. Ampaa kat, ɗo wiktin taat Rabbinte Iisa yaa yeepe iŋ geen̰ji okin̰co*, kuu gine *cawar ho bal oorne ɗo uŋji ka Tatte Buŋ.

4

Goye kaak Buŋ rakiyo

1 Ba aaro, gem kol siŋtay, ni taaƴaako ho ni indaako iŋ siŋ ku *Rabbinte Iisa Masi a kuu zeeɗe kuu ɓaa iŋ uŋko ar kaak ku ɓilditu baani awalle. Ku ɓilde maman kuu goye goye kaak Buŋ rakiyo, ho diŋ gay, ku icig ko goye ŋaar-aka. Ŋaar-ak, ɓaaŋ iŋ uŋko. 2 Taaƴiik taar-an asa min ɗo Rabbinte Iisa Masi ho ku ibingit ko min awalle. 3 Taat Buŋ rakiy-at, a kuu goye *cawar ɗo uŋji ho kuu goye goɗom min ɓaaƴe ka mun̰jam. 4 Nu kaawaako okiŋko, ay gem di yaa gedire ɗo ziŋkay. Ampaa kat, kuu goye iŋ horoomine, cawar ɗo uŋji ka Buŋdi. 5 Dakoŋ ginenno ar gee kuuk ibanno Buŋ. Gee ŋuur-ak, galal ta ziŋkico n̰aamaag ŋu giniy gamin kuuk jookumo. 6 Ya gem kaak gina ampa-ak, ŋa nigaag adiy ka siŋji ho ŋa taraaga. Ŋaar-ak, dakoŋ ginenno pa. Ni kaawkoŋ ko ho ni miniŋko tak-tak ɗo bi ŋaar-aŋka, asaan gee kuuk gina ansi-ak, dapin̰ko ta Buŋdi yaa paaye kaaco. 7 Ka seener gay, Buŋ dakinte kollo ɗo goye kaak cawarro. Ŋa kolinte ɗo goye kaak cawar ɗo uŋji. 8 Ŋaar-ak, gem kaak poocaat kaaw-anta, ŋa poocɗo kaaw ta gemor di, ŋa poocaat kaaw ta meen̰ji Buŋ kaak beraako Ruwwiney.

9 Gem kol siŋtay, ni ginno pey kaaw taat niiko siire ɗo bi ka ele ka ziŋkiko. Asaan kuŋ maaniiko, Buŋ meen̰ji ɓildiŋko maman kuu ele benanniko. 10 Ku elgig gee ku Buŋdi okin̰co kuuk goy ɗo kiɗin ku Maseduwaan. Gem kol siŋtay, ni taaƴaako, zeeɗoŋ pey kuu ele ziŋkiko gaay iŋ gaayo 11 ho kuu goye ɗo aapiyer bal kaawo. Taloŋ riy ta maaniikon di ho ginoŋ riy iŋ tiŋgiko ar kaak ni kaawiiko. 12 Paa kat, ku ociyɗo ɗo geemir ho goyiŋko yaa gine samaane ɗo uŋco ka gee kuuk bal aamine misa iŋ Iisa Masi.

Yeepe ka Rabbiner

13 Gem kol siŋtay, ni raka kuu ibinin̰ maan kaak yaaco ase ɗo gee kuuk aamine ho mate. Ansii kat, ku goyiyɗo aminda ar gee kuuk harayɗo a ŋuu nooye min ɗo muuti. 14 Gi aamin kadar Iisa mate ho Buŋ nooyig min ɗo muuti. Ampaa ko, ŋuur kuuk aamin iŋ Iisa ho mate, gi aamin kadar Buŋ yaa nooyin̰co ho ŋaa n̰umin̰co iŋ ŋaara.

15 Ka seener, ni kaawaako kaaw taat *Rabbin meen̰ji kaawtu a : ginte kuuk goy mento ɗo wiktin taat Rabbin Iisa yaa yeepe, gi ogiraacoɗo ɗo ŋuur kuuk mat ko. 16 Gee yaa dore maan kaak gaara yeepe ka Iisa Masi, iŋ gaaƴ ta tatkaw ka *ɗubal ku Buŋdi ho iŋ ale ka perner ta Buŋdi. Ɗo wiktin taar-at, meen̰ji Rabbin Iisa Masi yaa paaye min kuwa, ho ŋuur kuuk aamin ɗo Iisa Masi ho mate-ak yaa nooye awalle. 17 Kar ba aaro, ginte kuuk goy misa mento gay, Buŋ yaate cooninte sawa iŋ ŋuura ɗo ucar a gii ŋaame iŋ Rabbin Iisa kuwa ka samaaner. Ansii ko, gii goye doo iŋ ŋaara. 18 Ŋaar-ak, iskiguwoŋ ziŋkiko iŋ kaawin-aŋku.

5

1 Gem kol siŋtay, ɗo bi ka wiktiner iŋ ƴiriy taat *Rabbin Iisa yaa yeepe, ni ginno pey kaaw taat niiko siire. 2 Asaan kuŋ maaniiko iban tam kadar ƴiriy ta Rabbiner, taar yaa ase ar kokin ka aandor. 3 Ƴiriy-at yaa ase ɗo wiktin taat gee kaawa aman : « Hay, aapiy as kat ɗo darrer ho barjaalin sa ginno pey ! » Kar ɗo wiktin taar-at di, tala kar omaayin di galco ɗo kaƴco ar daatik taat enaw ɗo weenti ho wer kaak ŋuu imile kaƴco sa ginno.

4 Gem kol siŋtay, gee kuuk goy ɗo gondikor, ƴiriy ta Rabbiner yaaco soke yooma. Kar kuŋ gay arro gee ŋuur-aku. 5 Asaan, okiŋko, ku goy ɗo portikaw ho ku gina gamin kuuk kuuniya ƴiriyo. Yampa, gi goyɗo ɗo gondikor ho gi ginno gamin kuuk kuuniya aando di. 6 Ɗo taar-at ko, dakinte weƴenno ar ŋuura. Kar gay, goyinte mento ho gedirinte ɗo ziŋkite. 7 Asaan gee kuuk weƴaw, ŋuur weƴa iŋ aando, ho gee kuuk sakriyaw sa, ŋuur sakriya iŋ aando. 8 Kar ginte, gee ku portikaw gay, gii gedire ɗo ziŋkite. Imaan iŋ ele yaate gooƴinte ar saapine ɗo ziŋkite ho ere kaak gii ere jile yaate gooƴinte ar jakumne ta taasin̰kar ɗo kaƴte.* 9 Gii gine ampa-ak, asaan Buŋ balinte doɓinte a ŋaate taaɓiyinte iŋ dapin̰koy. Kar gay, ŋa doɓinte a gii gase jile iŋ Rabbinte Iisa Masi. 10 Ŋaar kat mat ɗo bi kante. Paa ko, ya gi mate wala gi goy mento sa, ƴiriy taat ŋaa yeepe-ak, gii goye sawa iŋ ŋaara. 11 Ŋaar-ak, iskiguwoŋ ho ɗeŋirguwoŋ ziŋkiko ɗo imaanko ar kaak ku gingiyo.

Taaƴiika iŋ ooy ta ba aaro

12 Gem kol siŋtay, ni raka kuu karmiyin̰ gay riyor ku Buŋdi kuuk gina riy iŋ kuŋko. Asaan gee ŋuur-ak, Rabbin kat leeyig a ŋuu tale kaako ho ŋuuko taaƴiŋko. 13 Ɗo bi ka riy taat ŋu giniyo, elguwoŋgu ho berguwon̰co horoomin dakina. Kar kuŋ gay, dakoŋ giɗenno benanniko.

14 Gem kol siŋtay, nu kaawaako : leeson̰co ɗo gee kuuk zegilay, iskoŋ gee kuuk ƴiimit gartico, sosoŋ gee kuuk ginno gudurre† ho icoŋ subirraw iŋ gee okin̰co. 15 Yaman, goyoŋ goɗom, ya rakki minninko nigjiŋ, dakiy yeepenno. Kar gay, ginguwoŋ sellen̰ benanniko ho ɗo gee okin̰co. 16 Goyoŋ doo iŋ galal. 17 Indiguwoŋ Buŋ, dakoŋ peyenno. 18 Oziloŋ Buŋ ɗo ay maanna. Ŋuur-aŋ ko gamin kuuk Buŋ rakiy kuu gine ɗo goyiŋko kaak iŋ Iisa Masi.

19 Ya Ruwwin ta Buŋdi gina riyti ɗo gelbinko, dakonti toɗenno. 20 Ya Buŋ kaawko iŋ biŋka ku nabiinnar, dakoŋ poocin̰coɗo kaawinco. 21 Kar gay, ibinoŋ ja baaco ta gamin-aŋ okin̰co, kar kat, kuu obe ŋuur kuuk samaane. 22 Cimoŋ kaƴko min ay maan kaak samaanno.

23 Meen̰ji Buŋ ka aapiyer yaako giniŋko kuu kuuniye *cawar ɗo goyiŋko okin̰ji. Paa kat, ruwwinko, kelimko ho ziŋkiko yaa goyeŋ ko paa di okin̰co bal oorne nam ƴiriy ta yeepin̰ji ka *Rabbinte Iisa Masi. 24 Ŋaar kaak koliŋko-ak, kaawoy rakki di, ho ka seener, ŋaa necin taat ŋa kaawtu.

25 Gem kol siŋtay, indonni Buŋ oki.

26 Ooyon̰co ɗo siŋta dakina iŋ gine ka cuuɗ ar siŋta kuuk tacco rakki.

27 Iŋ siŋ ku Rabbiner, nu kaawaako : garkiyon maktumne-an ɗo uŋco ka siŋta okin̰co.

28 Buŋ yaako barkiyiŋko iŋ barkin ta Rabbinte Iisa Masi ! Nu ooyko dakina.

* 1:1 ‛Silben’ : Ŋa ŋaar ko ŋu koliy oki Silaas.

* 2:15 ‛ŋu kuuniytu adin ku gee okin̰co’ : Pool oki Yuudin̰ce. Ŋa kaawɗo ɗo bi ka Yuudinnar okin̰co. Ŋa kaawa ɗo ŋuur kuuk toɗaaco gaare kaaw ta Buŋdi ɗo gee kuuk Yuudinnaɗo.

* 3:13 ‛geen̰ji okin̰co’ : Ŋuur ɗubal ku Buŋdi iŋ ŋuur kuuk aamin iŋ siŋ ku Iisa oki.

* 5:8 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 59.17.

† 5:14 ‛gee kuuk ginno gudurre’ : Anne-aŋ raka kaawe ɗo bi ka gee kuuk gudurrico wala imaanco sooɗa.

2 Tesalonisiyen

1

2

3

2 Tesalonisiyen

Maktumne ta seeriŋkar taat Pool siirtu ɗo gee ku Tesalonik

Pile ka kaawor

Ŋa Pool kat siirit maktumne ta seeriŋkar-an ɗo kretiyenna ku Tesalonik. Pool ɗeelaag kaawin daarin̰ kuuk ŋa siirtu ɗo maktumne taat awalle. Ŋa siiriico-ak, asaan ŋu barjile ɗo bi ka yeepe ka Iisa. Daarin̰ kaawa a ŋa yeep ko, daarin̰ gay a ŋa gaay ko yeepe ho ŋu rasit riyco a ŋuu ƴokin̰ji ja. Pool kaawaaco a ŋuu ice subirraw ɗo gamin kuuk yaa ase neginda. Ya ŋu ƴokaag Iisa ho ŋa yeepɗo koɗok oki, ŋuu rasaatɗo riyco. Ŋuu tale goyin̰co kaak ɓaa iŋ uŋji.

1

Ooy ta awalle

1 Ŋa nun Pool, iŋ Silben* ho iŋ Timote kat siiraat maktumne-an ɗo *Egliz kaak goy ɗo geeger ka Tesalonik, ɗo kuŋ kuuk geen̰ji ku Tatte Buŋ ho ku *Rabbinte Iisa Masi. 2 Tatte Buŋ ho Rabbin Iisa Masi yaako barkiyiŋko ho yaako iye aapiye.

Pool iskaag kretiyenna ku Tesalonik

3 Gem kol siŋtay, illa ni ozila Buŋ doo ɗo bi kaŋko. Ozilinni-ak ɗo botiliy di, asaan imaanko sin̰ja iŋ uŋti ho ele ka ziŋkiko sa gaaya gaayen di. 4 Ɗo saan taar-an, galni ni kaawiy ɗo bi kaŋko ɗo Eglizna ku Buŋdi. Asaan iŋ taaɓin taat ŋu taaɓiyiiko ho iŋ goyiŋko kaak raɗ-ak oki, ku ic subirraw ho ku ob tirit ɗo imaanko.

5 Taar-an gaara kadar Buŋ ɗukuma seriin iŋ botilti. Asaan iŋ taaɓin taat ŋu taaɓiyiiko ɗo bi ka Meennuwiy-at oki, Buŋ yaako giniŋko sellen̰ kuu ture un̰je ɗo Meennuwiy-ata. 6 Ka seener gay, Buŋ ɗukuma seriin iŋ botilti : ŋaaco peyin ɗo kaƴco ɗo ŋuur kuuk taaɓiyaako. 7 Kar kuŋ kuuk taaɓiyaw-aŋ gay, kuu jammiye iŋ nini oki ɗo wiktin taat Rabbin Iisa yaa yeepe min kuwa iŋ ɗubilji. Ɗubilji-ak, ŋuur gin gudurre 8 ho ŋuu ase iŋ ŋaara ɗo portikaw taat ar ak taat oba bilim-bilim. Ŋaa taaɓiyin̰co ŋuur kuuk ibingigɗo Buŋ ho kuuk karmiygitɗo Kabarre ta Gala ta Rabbinte Iisa Masi. 9 Gee ŋuur-ak, haginco ta taaɓiner, taar gaasaaɗo tak-tak. Ŋuu goye serek min ɗo Rabbinte ho min ɗo gudurre taat gaara *darjiney. 10 Wiktin taat Rabbin Iisa yaa yeepe, ƴiriy taar-at, geen̰ji yaa jaalin̰ siŋji kuwa ho gee okin̰co kuuk aamin iŋ ŋaara yaa ozilin̰ji dakina. Kuŋ sa yaa goye iŋ gee ŋuur-aku, asaan ku aamin ɗo kaaw taat ni gaariiko.

11 Ɗo saan taar-an ko, ni indiy Buŋ doo ɗo bi kaŋko. Ni indaaga a ŋaako gaayiŋko a ku tur goye kaak ŋa koliŋko ɗo uŋji-aka. Ni indaag pey Buŋ, iŋ gudurrey, ŋaako gaayiŋko kuu gine gamin kuuk sellen̰ kuuk ku rakiy gine, ho riy taat ku gingiy ɗo bi ka imaanko oki yaa kuuniye samaan tak-tak. 12 Ampaa kat, ɗo bi kaŋko, ŋuu jaalin̰ siŋ ku Rabbinte Iisa kuwa, ho ɗo bi kan̰ji, ŋuu jaalin̰ siŋ ku maaniiko oki. Okin̰co-aŋ asa min barkin ta Buŋte ho iŋ ta Rabbinte Iisa Masi.

2

Gamin kuuk yaa ogire ɗo yeepe ka Iisa

1 Gem kol siŋtay, nu rakaako kaawe ɗo bi ka ƴiriy taat Rabbinte Iisa Masi yaa yeepe ho maman Buŋ yaate n̰uminte iŋ ŋaara. 2 Ampaa ko, ya waan kaawaako a ƴiriy ta *Rabbiner taar as ko, dakoŋ barjilenno koɗok di. Ya waan kaawaako ar ŋa gin kaaw taat asa min ɗo Buŋdi wala min loni, wala ŋa as iŋ maktumne ɗo pisin̰ji ar ŋa nin ko berjiita oki, dakoŋ ginenno kolaw. 3 Dakoŋ rasenno ziŋkiko ŋuuko jagiŋko iŋ ay maanna. Ƴiriy rakki yaa ase taat gee ku duniiner yaa poocin̰ Buŋ tak-tak ho Gay nige duniiner yaa gaare ziy, ŋaar kaak Buŋ ɗukumji ko seriine. Nu kaawaako, ya gamin-aŋ bal ase, ƴiriy ta Rabbine asaaɗo misa. 4 Gem ŋaar-ak adine. Ŋaa jaale ziy a ŋaar di tatik min gamin okin̰co kuuk gee ku duniiner koliy Buŋ ho kuuk ŋu abdiyiyo nam meen̰ji oki ɓaay un̰je ɗo *ger ka Buŋdi ho ŋaa kaawe a ŋaar kat Buŋ.

5 Ku rawte ga ? Wiktin taat nu goyiy iŋ kuŋko-ak, nu kaawgiko ɗo bi ŋaar-aŋka. 6 Kar diŋ gay, kuŋ ibingig maan kaak toɗaaji bayne ɗo Gay nige duniiner-aka. Ŋa ƴoka wiktiney yaa ase. 7 Kar diŋ gay, riyoy taat samaanno tees ko iŋ cigile ɗo duniiner. Kar ŋa ƴoka wiktin taat ŋaar kaak toɗaaji yaaji pile botol. 8 Ɗo wiktin taar-at, Gay nige duniiner-ak yaa bayne waraŋ. Kar ya Rabbin Iisa yeepe, ŋaa idin̰ji iŋ ceere ka *darjiney, ho ŋaa aaƴin̰ yarap iŋ us kaak amila min ɗo biy. 9 Min Gay nige duniiner-ak goy misa ɗo duniiner, ŋaa gine riy iŋ gudurre ta *Seetanner. Ŋaa gale gee iŋ ay maan kaak ajbay ho kaak gaara gudurrey. 10 Ŋaa jagin̰ iŋ ay maan kaak jookumo, ŋuur kuuk ɓaa ɗo rawtin̰co. Ŋu ɓaay rawte-ak, asaan ŋu bal obin seen taat zer yaa jilin̰co ho ŋu bal elinti. 11 Paa ko, Buŋ yaaco n̰aame gudurre taat yaa newsin pikirrico a ŋuu obe tirit ɗo raadindi. 12 Ampa-ak, okin̰co, Buŋ yaaco ɗukume seriine, ŋuur kuuk bal aamine ɗo seener ho ɗo galilco, ŋu giniy gamin kuuk iŋ botilcoɗo.

Pool kaawaaco a ŋuu goye bombo

13 Gem kol siŋtay, Buŋ elgiiko dakina. Illa nii ozile Buŋ doo ɗo bi kaŋko, asaan ŋa doɓiŋko min ɗo teesindi a kuu gase jile. Ku gasiig jile ŋaar-ak, asaan Buŋ giniŋko *cawar iŋ Ruwwiney ho iŋ imaanko taat ku aamintu ɗo seeney. 14 Ɗo jile ŋaar-aŋ ko, ŋa koliŋko iŋ Kabarre ta Gala taat ni gaariiko. Paa ko, kuu gasin haginko ta *darjin ta Rabbinte Iisa Masi. 15 Ɗo saan taar-an, gem kol siŋtay, goyoŋ bombo. Oboŋ samaane ɓilde kaak ni ɓildiŋko iŋ biŋkini, wala iŋ makaatamna kuuk ni n̰aamiiko. 16 Tatte Buŋ elinte ho iŋ barkin tan̰ji, ŋa berte maan kaak iskaate doo ho iŋ ere kaak gi eriy iŋ galal. Ni indaaga ho ni inda oki meen̰ji Rabbinte Iisa Masi 17 yaako iskiŋko ho yaako bere gudurre kuu gine selliŋkaw iŋ ay kaaw taat ku kaawiyo ho iŋ ay riy taat ku giniyo.

3

Pool raka a ŋuuco inde Buŋ

1 Ba aaro, gem kol siŋtay, nu raka a kuuni inde Buŋ. Indoŋga a kaaw ta *Rabbiner yaa totire koɗok ho gee yaa karmiyinti ar kuŋ karmiyiita. 2 Indoŋ oki Buŋ a ŋaani imile min pise ka gee kuuk jookumo ho motilay. Asaan ka seener, min gee okin̰co kuuk cokiyit Kabarre ta Gala-an, sando goy di kuuk bal aamine. 3 Kar gay, Rabbin, ŋaar kaawoy rakki di. Ŋaako bere gudurre ho ŋaako gooƴiŋko min ɗo *Seetanner. 4 Rabbin diyit ɗo gelbinni a niiko amniyiŋko kadar ku icig taaƴe kaak ni taaƴiiko, ho neginda oki, kuu ginguwe ampa. 5 Ni inda Rabbin yaako gaare a Buŋ elgiiko dakina ho ŋaako gaayiŋko kuu ice subirraw ar meen̰ji Iisa Masi ictu.

Pool leesaaco ɗo zegiliydi

6 Gem kol siŋtay, ni kaawaako iŋ siŋ ku Rabbin Iisa Masi, goyoŋ serek min siŋta okin̰co kuuk gina zegel ho aaɗgigɗo ɓilde kaak ni ɓildiŋko. 7 Kuŋ maaniiko oki iban maman kuu gedire ice goyinni. Asaan ɗo wiktin taat ni goyiy iŋ kuŋko-ak, nin zegilayɗo 8 ho ni bal goye ɗo baa ta waanna nii tee maalan di. Kar gay, ni taaɓiye aando ƴiriyo, ni gina riy iŋ soriyni. Paa kat, ni baltu oome yoo waan minninko. 9 Ka seener, ni gin botol taat zer kuuni gaaye. Kar gay, ni gintu pa-ak, ni rakaako gaare maman kuu ice goyinni. 10 Asaan ɗo wiktin taat ni goyiy iŋ kuŋko-ak, ni taaƴiŋko aman : « Gem kaak pooc gine riy-ak, illa ŋaa pooce tee oki. »

11 Sando, ni dor ŋu kaawa kadar minninko, gee daarin̰ zegilay ho riyco a illa ŋuu saaleŋ ko caram-caram ɗo gamin ku geemir di. 12 Ɗo gee ŋuur-aku, ni kaawaaco ho ni taaƴaagu iŋ siŋ ku Rabbin Iisa Masi a ŋuu gine riy bal kaawo, ŋuu tee tee ka soriy ta maaniico.

13 Kar kuŋ siŋta gay, ginoŋ sellen̰ ho dakoŋ rawenno tak-tak. 14 Ya waan karmiygitɗo kaawni taat ɗo maktumne-anta, gaaroŋga ɗo gee okin̰co ho dakoŋ rakenno jamuwiy tak-tak. Paa kat, sokan̰ yaa deen̰ji. 15 Kar gay, dakoŋ talin̰jiɗo ar adine, leeson̰ji ar siŋo.

Ooy ta ba aaro

16 Rabbin, ŋaa goye iŋ kuŋko okiŋko. Ŋaar kaak iya aapiye ɗo geemir, meen̰ji yaako iyin loko oki ɗo ay wiktine ho ɗo ay riy taat ku giniyo. 17 Ooy-an, nun meendu Pool kat siirit iŋ pisindu. Ŋaar-aŋ ko maan kaak gaara kadar maktumne-an asa min lotu. Ampaa ko, nu siirgiy ɗo ay maktumner. 18 Barkin ta Rabbinte Iisa Masi yaa goye iŋ kuŋko okiŋko. Nu ooyko dakina.

* 1:1 Silben : Ŋa ŋaar ko ŋu koliy oki Silaas.

1 Timote

1

2

3

4

5

6

1 Timote

Maktumne ta awalle taat Pool siiriiji ɗo Timote

Pile ka kaawor

Ŋa Pool kat siirit maktumne-an ɗo Timote. Timote, ŋaar yaaco Yuudin̰ca ho ta aamin ɗo Iisa Masi. Taar ko taaƴig ɗo imaan. Kar tacco gay Grekin̰ce. Timote aamin ɗo Iisa Masi ho ɗo martuwiy ta Pool, werin daarin̰, Timote oki gaayaaga. Kar ba aar gay, ŋa gaarji riy dakina. Riy-at ko taat kretiyenna leeyiy gamin ku Eglizdi iŋ botilco. Kar daarin̰ gay bera ɓilde kaak iŋ botiliiɗo. Ɗo saan taar-an ko, Pool taaƴaagu a : illa ŋuu obe bombo ɗo ɓilde kaak amila min ɗo Kitamner, ŋuu peyenno min riy ta gaare Kabarre ta Gala, ŋuu indiguwe Buŋ sawa ho ŋuu doɓe agindaw kuuk taɓ.

1

Ooy ta awalle

1 Ŋa nun Pool kat siiraat maktumne-anta. Nun *paliine ka Iisa Masi iŋ izinne ta Buŋ kaak jilaate ho ta *Rabbinte Iisa Masi, ŋaar ko gi eriy iŋ amaanne.

2 Nu siiraat lociŋ ɗo kiŋ Timote. Iŋ imaanji taat ɗo Iisa Masi, kiŋ ar roŋdu kaak taɓ. Tatte Buŋ ho iŋ Rabbinte Iisa Masi, ŋuun̰ barkiye, ŋuu tale aminduwin̰ ho ŋuun̰ iye aapiye.

Taaƴiik ta Pool ɗo bi ka gay raadindi

3 Ɗo wiktin taat nu ɓaay Masedowaan-ak, nu taaƴiiciŋ a kii goye ɗo geeger ka Epeez di. Paa kat, kiico toɗe ɗo gee daarin̰ kuuk ɓilda gee iŋ ɓilde kaak arro iŋ imaan ta taɓ. 4 Kiico kaawe a ŋuu rasin̰ maliyin kuuk aginiyco imiliy min ɗo kaƴco di ho iŋ ose ka siŋ ku tambaaco taat lidiib-ata. Ŋuur-ak iya meelo. Ŋu n̰umno iŋ maan kaak Buŋ rakiy gine. Maanna-ak gem gasiiga-ak, illa ya ŋa aamin ɗo Iisa Masi. 5 Taaƴe kaak nu taaƴiiciŋ-aŋ, nu raka a ŋuu ele ziŋkico iŋ ele kaak asa min gelbin ka *cawar, min pikirre taat samaane ho min imaan taat taɓ. 6 Gee-ak jag min botol taat samaan-anta ho iŋ meel taat bal baati di, ŋu ictu botol ta pey. 7 Ŋu gina ziŋkico ar ŋu agindaw ku *gaanuun ka Buŋdi. Ŋu ɓilda gee ar ŋuur kat ibingig gaanuun, kar sando, ŋuur maaniico oki ibingitɗo baat ta kaawco ho ɓilde kaak ŋu ɓildiy iŋ niyinco.

8 Gi iban kadar gaanuun kaak Buŋ diytu, ŋaar samaane ya gi aaɗaag iŋ botiliy. 9 Illa kuu diye ɗo kaƴko kadar Buŋ bal diyin̰ gaanuun ɗo gee kuuk sellen̰, ŋa diyig ɗo ŋuur kuuk pooc kaaw ta Buŋdi, ɗo kuuk adiney ku Buŋdi, ɗo kuuk motilay ho ɗo kuuk jookumo. Buŋ diyig gaanuun ɗo ŋuur kuuk karmiygigɗo, ɗo kuuk nigaag gamin ku Buŋdi, ɗo kuuk diyaag aginiyco ho ɗo kuuk diya gee. 10 Ŋa diyig ɗo ŋuur kuuk ɓaaƴa mun̰jam, ɗo miday kuuk bariya ziŋkico ho daaɗ oki kuuk gina pa, ɗo gee kuuk taajira ɓerrina, ɗo gay raadindi, ho ɗo ŋuur kuuk looga bal botol. Ŋa diyig ɗo ŋuur okin̰co kuuk gina gamin kuuk jookumo kuuk arro ɓilde kaak taɓ. 11 Ɓilde-aŋ, gi gasig min ɗo Kabarre ta Gala. Buŋ kaak goy iŋ *darjiney kat berduut Kabarre taat Gal aale-anta.

Pool ozilaag Iisa Masi

12 Nu ozilaag *Rabbinte Iisa Masi asaan ŋa talintu ar gem kaak tur gine riyoy ho ŋa berdu gudurre taat naaji gininti. 13 Zer awalle, nu nig bir iŋ ŋaara, nu taaɓiyig geen̰ji ho nu warga. Kar Buŋ gay tal aminduwir, asaan nu bal aamine misa ɗo Iisa Masi ho nu ibanno maan kaak nu giniyo. 14 Rabbinte paayduut barkiney dakin aale iŋ imaan taat ŋa diyiidu ɗo gelbiner ho iŋ ele kaak ŋa beriidu. Nu gasiig gamin kuuk seer-aŋ asaan nu n̰um iŋ Iisa Masi. 15 Ka seener, Iisa Masi as ɗo duniiner a ŋaa jilin̰ gee kuuk jookumo. Kaaw-at nec gee okin̰co yaa obin bombo. Kar min gee kuuk jookum-ak, nun gay jookum pakgig serek. 16 Kar gay, Buŋ tal aminduwir. Ŋa taltu pa-ak asaan ŋa raka kadar iŋ nunu kaak jookum pakgig gee okin̰co-aŋ ko, Iisa Masi yaa gaare subirruwiy okintiti ɗo gee kuuk yaa aamine loci ho kuuk yaa gase goye ka gaasɗo. Iŋ subirraw taat Buŋ ictu iŋ nun kaak jookum pakgig gee okin̰co-aŋ, ŋuu ibine kadar ŋaaco saamiye loco oki.

17 Ɗo Sultan kaak keeji di Buŋ,

kaak ginno teesin̰ji wala gaasin̰ji,

kaak matɗo,

kaak gee talgigɗo,

loci ko horoomine iŋ *darjine

elgin iŋ elgina ! *Aamin.

18 Gem kol roŋji Timote, ɓilde kaak nu ɓildiiciŋ-aŋ aaɗa kaawin kuuk nabiinna kaawtu awalle ɗo bi kan̰ji. Kaawin-aŋ yaan̰ bere gudurre kii gine riy taat Buŋ beriiji ar ki taasin̰a taasin̰ka taat taɓ. 19 Ɗo taasin̰kar, obit imaanjiŋ bombo ho taasan̰ iŋ pikirre taat samaane Buŋ rakiyo. Gee daarin̰ pooc icin pikirre taar-ata, paa ko, ŋu nigiit imaanco tak-tak. 20 Min ɗo gee-ak, goy Himene* iŋ Alekzandir†. Nu berig ɗo pise ka Seetanner‡, paa kat, ŋuu diye ɗo kaƴco kadar ŋu gediraaɗo nige biŋkico iŋ Buŋ.

2

Taaƴiika ɗo bi ka salaaner

1 Min gamin okin̰co, maan kaak awalle nu rakiy gee yaa gine-ak a ŋuu indiguwe Buŋ ɗo gee okin̰co, ŋuuco salkiyguwe iŋ loklikin̰co ho ŋuu ozilguwin̰ji ɗo bi kan̰co. 2 Salkiyguwoŋ ɗo sultinniidi ho ɗo ŋuur okin̰co kuuk hokumiyaw. Paa kat, gii goye iŋ aapiye, bal kaawo, ho ɗo ay maanna, gii gaare iŋ goyinte kadar gi karmiya Buŋ ho gii goye sellen̰ ɗo uŋco ka geemir oki. 3 Ŋaar-aŋ ko maan kaak sellen̰ ho kaak samaane ɗo uŋji ka Buŋ kaak jilaate. 4 Ŋa raka a gee okin̰co yaa gase jile ho ŋuu ibinin seeney. 5 Ka seener, Buŋ, ŋaar rakki di ho gem rakki di goy ɗatik ta Buŋ iŋ gee. Gem-ak, ŋaar ko Iisa Masi. 6 Ŋaar kaak ber ziy *satkine a ŋaa jilin̰ gee okin̰co. Ŋaar-aŋ ko maan kaak as ɗo wiktiney kaak gaara kadar Buŋ raka jile gee. 7 Ɗo bi ŋaar-ak ko, Buŋ diyintu gay gaare kaawor ho *paliine. Nu raadɗo, nu kaawa seene. Ŋa diyintu a naa ɓildin̰ gee kuuk Yuudinnaɗo ɗo bi ka imaan taat ɗo Buŋdi ho ɗo seeney.

Maman miday iŋ daaɗi yaa goye ɗo uŋji ka Buŋdi

8 Ampa-ak, ɗo ay wero, nu raka miday yaa salkiyguwe, ŋuu jaalguwe pisin̰co* iŋ gelbin kaak cawar†, wala dapin̰ko wala meelo.

9 Nu raka oki a daaɗi yaa isguwe kesuun taat kuuniye ɗo uŋji ka Buŋdi ho taat icaaɗo odin ku midir. Ŋu siyaaɗo ziŋkico iŋ dee ka duruwco kaak arro. Ŋu isguwenno daabne ɗo ziŋkico, wala ɗuura, wala kesuun taat kaalin aale. 10 Kar gay, ŋuu gaarguwe samaanuwco iŋ gamin kuuk samaane ŋu gingiyo kuuk tur ɗo daaɗ kuuk karmiya Buŋ. 11 Ɗo wiktin ta bilɗindi, daaɗ yaa goyguwe iŋ bugumco di ho ŋuu cokiyguwe iŋ karaamine. 12 Nu balco bere izinne ɗo daatir taat ŋuu ɓilde miday wal ŋuu goye kaaco. Kar gay, illa ŋuu goye iŋ bugumco di. 13 Nu kaawiy pa-ak asaan Buŋ kilgiyig ja Aadum, kar kat astu Hawwa. 14 Kar pey Aadum bal rase ziy *Seetanne yaaji un̰je berkile, kar daatik kat ras ziti, Seetanne un̰jiitit berkile ho ta nigtu ɗo uŋji ka Buŋdi. 15 Iŋ taar-at ko, daatko-at yaa gase jile iŋ weenti. Kar daaɗ okin̰co gay yaa gase jile-ak ya ŋu ob tirit ɗo imaanco, ɗo elin̰co, ho ɗo goyin̰co kaak *cawar ho kaak tur ɗo uŋji ka Buŋdi.

3

Agindaw ku Eglizdi

1 Kaaw taat naako kaawe-an nec kuu obin bombo : Ya gem kaak raka goye tatkaw ka *Eglizdi, ŋa doɓ riy taat samaane. 2 Tatkaw ka Eglizdi-ak yaa kuuniye gem kaak ginno maan kaak ŋuuji diye kaawo. Ŋaa kuuniye gem kaak daaciy rakki ho ŋa tala taar di. Ŋaa kuuniye gem kaak gedirco ɗo ziŋkay ho kaak pikirrey iŋ goyin̰ji kuuniye ɗo uŋji ka Buŋdi. Ŋaa kuuniye pey gem kaak oba marti ho kaak gedar ɓilde gee. 3 Ŋa kuuniyaaɗo gem kaak sakriyaw ho kaak adiy toŋgo. Kar gay, ŋaa gine dalulle ho oola. Ŋa kuuniyaaɗo gem kaak yaa talenno gurus. 4 Iŋ horoomin taat kuuniye ɗo tatkaw-aka, ŋa gedirji ɗo geriy ho kooginay sa karmiyaaga. 5 Ya gem kaak balji gedire ɗo geriy ka meen̰ji-ak, maman ŋaa tale ɗo kaay ka Egliz ka Buŋdi ? 6 Tatkaw ka Eglizdi-ak kuuniyaaɗo gem kaak daaɓiney aamine, paa ŋa jaale ziy ho seriin ta Buŋdi yaa obin̰ji ar ta obiig *Seetanne. 7 Ŋaa kuuniye gem kaak gee kuuk bal aamine oki kaawa samaane ɗo bi kan̰ji. Paa kat, waan nigaaɗo biy iŋ gem-aka ho ŋa galaaɗo ɗo wiktin taat Seetanne gecaaga.

Pool kaawa ɗo bi ka diyaakirnar

8 Gay riyor ku Buŋdi kuuk ŋu koliy *diyaakirna oki yaa kuuniye gee kuuk gin horoomine ho kuuk kaawa seene. Ŋu kuuniyaaɗo gee kuuk sakriyaw wala kuuk bariya gurus iŋ botol taat jookumo. 9 Iŋ gelbin ka *cawar, ŋuu obin bombo seen taat Buŋ bayintu ɗo bi ka imaan. 10 Gee-ak, ŋuu tale ja baaco. Ya ŋu balco gase maan kaak ŋuuco diye kaawo, ŋuu gine kat riy ɗo Buŋdi ar diyaakirna. 11 Daaɗ sa yaa kuuniye kuuk gin horoomine. Ŋu osguwenno een̰co. Ŋu gedirco ɗo ziŋkico ho nec gee yaa amniyin̰co ɗo gamin okin̰co. 12 Ay diyaakirin̰ce yaa kuuniye gem kaak daaciy rakki ho ŋa tala taar di. Ŋaaco gedire samaane ɗo kooginay ho ɗo geriy oki. 13 Diyaakirna kuuk ginaat riyco samaan-ak, gee okin̰co yaaco bere horoomine ho ŋuu obe tirit ɗo imaanco taat ɗo Iisa Masi bal kolaw.

Seen taat Buŋ bayintu

14 Nu pakira a naan̰ ɓaa koɗok di. Kar gay, nu siiraajiŋ carka* maktumne-anta, 15 asaan ya nu gediraaɗo ɓaa koɗok oki, kaawin kuuk nu siirtu-aŋ yaako gaare maman kuu goye iŋ gee ku Buŋdi ar gee kuuk adiy ka gerco rakki. Gee ku geer-ak, ŋu gee ku Egliz ka Buŋdi. Buŋ-ak, ŋaar goy mento. Ŋu beraati gudurre ɗo seen ta Buŋdi ar dulaayne taat peyaag gero. 16 Nu kaawaako, seen ta imaante taat awalle cigile, taar dakina ! Diŋ gay Buŋ bayinta :

Iisa Masi ic zi ka gemor ho ŋa bayintu ɗo duniiner.

Ruwwin ta Buŋdi gaarig kadar ŋa sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi.

Ŋaar kaak *ɗubal ku Buŋdi taltu.

Gee kaaw ɗo bi kan̰ji ɗo gee ku duniiner okin̰co.

Ɗo kiɗ okin̰ji, gee dakina aamintu loci

ho kuwa ka samaaner, Buŋ cooniig ɗo *darjiney.

4

Pool minaag Timote ɗo bi ka gay raadindi

1 Ruwwin ta Buŋdi kaaw waraŋ kadar ɗo wiktin ta ba aaro, gee daarin̰ yaa rasin imaanco a ŋuu aaɗe ruwwinnay kuuk raada ho iŋ ɓilde kaak asa min ɗo aariɗnar. 2 Gee-ak rasaag gay raadindi jagiig iŋ kaawinco. Gay raadindi-ak kaawa iŋ biŋkico di ho ta aditco gay keetiti. Ŋu ibanno doɓe maan kaak samaane asaan pikirrico nig ar ŋu beesit iŋ hadinne kaak nee dindik buŋ ɗo aki. 3 Gee-ak bera ɓilde kaak toɗa obe ka daatir ho kaak toɗa tee daarin̰. Kar gay, Buŋ kilgiyig gamin ku teendi-ak a gee kuuk aamine loci ho kuuk ibingit seeney yaa teen̰co iŋ dele ka barkiner ɗo Buŋdi. 4-5 Gamin okin̰co kuuk Buŋ kilgiytu-aŋ, ŋuur samaane. Kaaw ta Buŋdi kaawa a ŋu samaane ho iŋ dele ka barkiner kat gi ooyiig a ŋu samaane. Pa-ak, ginno yoo tee rakki kaak gee yaa pooce. Illa gee yaa delen̰ ja barkin ɗo Buŋdi, kar kat, ŋuu tee.

Gay riyor kaak taɓ ka Iisa Masi

6 Gaarig gamin-aŋ ɗo siŋtan̰. Paa kat, kii kuuniye gay riyor kaak taɓ ka Iisa Masi ho kii gaare kadar ki sin̰ja iŋ uŋji ɗo kaawin ku Buŋdi kuuk ki aamintu ho iŋ ɓilde kaak sellen̰ ki aaɗiy iŋ gelbin rakki. 7 Dak cokiyenno maliyin kuuk gee imiliy min ɗo kaƴco di ho kuuk arro iŋ imaante. Kar gay, zeeɗu kii goye sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi. 8 Ka seener, taale ka ziŋkar, ŋaar samaane ɗo gamin sooɗ di. Kar waan kaak goyin̰ji gaara kadar ŋa karmiya Buŋ gay, iŋ taar-at ko, ŋa ibiniy kadar ŋa gas goye kaak taɓ diŋka ho neginda oki. 9 Kaaw taat nec gee okin̰co yaa obe bombo, taar ko anta : 10 ya gi oosa kaƴte ɗo riyor ho gi sila ɗo bi ka imaante, gi giniy ampa-ak asaan gi diy gelbinte iŋ Buŋ kaak goy mento. Ŋa jilaag gee okin̰co, kar gay, illa gee kuuk aamin ja kat yaa gasin̰ jile ŋaar-aka.

11 Taar-an kaaw taat kii taaƴguwe gee ho kii ɓildiguwin̰co. 12 Waan ke aan̰aacinno ɗo saan taat a ki kapak. Kar gay, illa kii kuuniye gem kaak gee kuuk aamine yaa ice goyin̰ji, elin̰ji, imaanji, *cawirkuwin̰ ho ŋuu kaawe ar kiŋke. 13 Kadar ta naa ɓaawe, ber zin̰ ɗo iskindi, ɗo ɓildindi ho ɗo garaan ta Kitamner ɗo uŋco ka gee kuuk aamine. 14 Dak rawtin̰jiɗo bere kaak Ruwwin ta Buŋdi beriijiŋ. Maanna-aŋ, ki gasig ɗo wiktin taat nabiinna kaawtu ɗo bi kan̰ji ho agindaw ku *Eglizdi leetu pisin̰co ɗo kaan̰. 15 Ginig gamin-aŋ okin̰co ɗo botilco, ber zin̰ okin̰ji ɗo riy-anta. Ansi-ak, gee okin̰co yaa tale kadar ki sin̰ja iŋ uŋji. 16 Ob zin̰ ho pakar ɗo ɓildin̰ji. Dak rasin̰coɗo bat. Ansii kat, Buŋ yaan̰ jile kiŋke iŋ kuuk cokiyaaciŋ oki.

5

Maman Timote yaa taaƴe gee

1 Taaƴig gem ka zaɓe ar ŋa takko. Dakiy zeeɗenno. Taaƴig ɗubal ar ŋu sintan̰. 2 Taaƴig ajusinna ar ŋu aginiyjiŋ. Taaƴig oki gemsa ar ŋu siŋtan̰ iŋ gelbin kaak *cawar, bal rake ka daatkuwco.

Pool kaawa ɗo bi ka murgilgildi

3 Ɗo murgilgal kuuk taɓ ho ginno geen̰co, tal kaaco iŋ horoomine. 4 Kar gay, ya murgil taat gin koogina wala koogin ku kooginti, illa ŋuu ɓilde maman ŋuu gaare ja imaanco min geero ho ŋuu kappiyin oki taaɓin taat aginiyco taaɓiyiico. Taar-an ko taat Buŋ rakiyo. 5 Murgil taat ginno waanti tak-tak, taar diy kaati iŋ Buŋ. Aando ƴiriyo, ta goy inda Buŋ ho ta loklikaaji a ŋaa gaayinti. 6 Kar murgil taat bariya galal ta duniiner, ya ta jaawa kaƴ asinti oki, ar ta mat di. 7 Taar-an ko kaaw taat kiico kaawe ɗo murgilgal, ŋuu goye bal oorne. 8 Gem kaak tallo kaaco ka jaamay wala ka aginiyji ku meen̰ji-ak, poocit imaanji. Gem ŋaar-ak, gem kaak bal aamine ɗo Iisa Masi oki guna minniney.

9 Ya ŋu siira siŋ ku murgilgildi, illa ŋu tala ya elginti nec ja orok bijigiƴ ho taa kuuniye daatik taat bal un̰je miday. 10 Daatko-at, ŋuu ibinin ja ɗo gamin okin̰co kuuk samaane ta gintu : ta taaƴig kooginti, ta obig marti samaane, ta acig asin̰co* ku gee ku Buŋdi, ta gaayig gee kuuk aminda ho ta gin ay riy taat samaane.

11 Ɗo murgilgal kuuk elginco bal nece orok bijigiƴ gay, dak siirin̰ɗo siŋco. Asaan ya saawin ta ziŋkico kat jagaag min botol ta Iisa Masi ho ŋu obiy pey miday, 12 seriin ta Buŋdi yaa obin̰co asaan ŋu rasit niyinco taat awalle ŋu ictu ɗo Iisa Masi†. 13 Kar pey, uudin taat ŋu ginno riy taat ŋuu gine-ak, ŋu un̰jigiy gero iŋ gero. Ŋu gina hawne, ŋu kaawa kaawin kuuk kuunayɗo ho ŋu un̰ja biŋkico ɗo kaawin kuuk isgigɗo. 14 Ɗo bi ŋaar-ak ko, nu rakiy a murgilgal ŋuur-ak yaa obe pey miday, ŋuu wee koogina ho ŋuu obe geriyco samaane. Ansi-ak, adinte gasiyɗo botol taat ŋuu nige biŋkico iŋ ginte. 15 Asaan goy ko murgilgal daarin̰ kuuk jag min botol taat ɗalaŋ ho ŋu aaɗig *Seetanne. 16 Kar gay, ya geem taat aamine kat gin jaamti murgilgal, taa gaayin̰co. Ansii kat, *Egliz yaaji ɗake kaay ho ŋaa gaayeŋ ko murgilgal kuuk taɓ ho ginno geen̰co.

Agindaw ku Eglizdi

17 Agindaw kuuk gooƴaag Egliz samaane, nec ŋuuco bere horoomine iŋ haginco. Ŋuur kuuk riyco ta gaare kaawor ho ta ɓilde geemir, tan̰co yaa pake ta een̰co. 18 Asaan Kitamne kaaw aman : « Berki kaak gina riy ɗo morgor, dakoŋ gootin̰jiɗo biy pa ŋaa tee ganduulinna »‡ ho pey, « Gay riyor oki gin botol taat ŋaa gasin haginey. »§ 19 Ya ŋu diyaaji kaaw ɗo tatkaw ka *Eglizdi-ak, dak ooyenno, illa ya saadinna goy ja seer subba.* 20 Ya waan dee jookumo, leesiy ɗo uŋco ka geemir. Ansii kat, gee ku pey oki yaa gine kolaw.

21 Nu kaawaajiŋ waraŋ ɗo uŋji ka Buŋdi, ɗo uŋji ka Iisa Masi ho ɗo uŋco ka *ɗubal ku Buŋdi kuuk ŋa doɓtu : karmiyig kaawin-aŋ okin̰co bal doɓe ka geemir ho dak ginenno samaane ɗo gee daarin̰ di. 22 Ya ki raka lee pisin̰jiŋ ɗo kaay ka gemor a ŋaa gine riy ta Buŋdi, ƴoku ya wiktinti as ja. Ya gee ku pey gina gamin ku jookumo, dak un̰jenno kaan̰. Kar gay, goy goye kaak *cawar ɗo uŋji ka Buŋdi.

23 Ɗo bi ka adin̰ kaak tiyaaciŋ kon di-ak, dak seenno amay keeco di, kar gay, saa oki maam sooɗ ku *bin̰di. Paa kat, ŋuun̰ deen̰ adin̰ kaak tiyaaciŋ-aka.

24 Gee daarin̰ zunuubinnico tala waraŋ min ŋu balco misa ɗukume seriin di. Kar gee daarin̰ gay gina zunuubinna iŋ cigile, ho gee ibingigɗo illa ya ŋu ɗukumco ja seriine. 25 Gamin kuuk samaane oki pa. Daarin̰, gee talaag waraŋ ho ŋuur kuuk tallo misa sa goyaaɗo ko cigil di, ŋu asa bayne.

6

Karaamin ta ɓerrinar ɗo geen̰co

1 Ɗo bi ka ɓerrin kuuk aamine, okin̰co, ŋuu karmiye geen̰co ho ŋuuco bere horoomin dakina. Paa kat, ŋu nigaaɗo biŋkico iŋ siŋ ku Buŋdi ho ŋu cillaagɗo ɓildin̰ji. 2 Ya geen̰co kuuk ŋu ginaaco riyo kat aamine, illa ŋuu karmiyin̰co. Ya ŋu pooca karmiyin̰co ɗo saan taat a ŋu siŋta, pa-ak, ta bal ase. Ŋuuco ginguwe riy dakin paka asaan gee kuuk gasa min ɗo riyco-ak, ŋuur gee kuuk aamin ɗo Iisa Masi ho ŋu siŋta kuuk ŋu elgiyo.

Ɓilde ka jookumo iŋ ele ka mallel

Naan̰ gaare maan kaak kii ɓilde gee ho maman kii taaƴin̰co. 3 Ya gem ɓilda gee iŋ ɓilde ka pey ho ya ŋa jaga min kaawin kuuk ka seener ku *Rabbinte Iisa Masi iŋ ɓilde ka arro ka imaante-ak, 4 ŋa ɗapila maalan di. Ŋa ibanno maanna. Ŋa el bariye meelo ho ŋa el giɗaw ɗo baaco ta kaawnar. Ŋaar-aŋ ko maan kaak iya hasuudinaw, meelo, nige ka biŋkar ho pikirre taat samaanno ɗo gemor. 5 Ampa-ak, gee meela lagat-lagat iŋ pikirrico taat ginno baati. Ŋu ginno tak-tak seen ta Buŋdi. Ɗo tan̰co, ŋu pakira a wal imaan ta ɗo Buŋdi-at, taar botol ta ŋuu gase malle.

6 Ka seener, gem kaak gin imaan ɗo Buŋdi gin ko malle dakina, ya ŋa hamdiy iŋ kaak Buŋ beriiji. 7 Asaan gi bal iye yoo maanna ɗo duniiner ho gi gediraaɗo oki ice yoo maanna minninti. 8 Ŋaar-ak, ya gi tiyaw ho siyaw, ho gi isaw-ak di, necinteŋ ko. 9 Kar ŋuur kuuk raka gine gay gamnar gay, niyinco taat kuunayɗo iŋ botol ta Buŋdi n̰aamiig ŋu galiy ɗo pise ka *Seetanner. Iŋ ele ka gamin ku duniiner-ak, ŋu idiy ziŋkico ho ŋu rawtiig goyin̰co. 10 Ele ka mallel-aŋ, ŋaar ko baaco ta gamin okin̰co kuuk jookumo. Gee daarin̰ diya kaƴco ɗo bariye ka malle, ansii ko ŋu jagtu serek min ɗo imaan ho ŋu iytu taaɓin dakina ɗo kaƴco.

Obe ka tirit ɗo imaandi

11 Kar gay, kiŋ kat gem ka Buŋdi, goy serek min gamin-aŋku. Baray maman kii gine ay maanna iŋ botiliy, kii gaare iŋ goyin̰ji kadar ki karmiya Buŋ, kii obin imaanjiŋ bombo, kii ele gee, kii ice subirraw ho kii goye dalulle. 12 Taasan̰ taasin̰ka taat taɓ ɗo imaandi. Ob tirit ɗo goye ka gaasɗo. Goye ŋaar-ak ko Buŋ kolin̰ciŋ ɗo wiktin taat ki piltu bin̰ ɗo uŋco ka saadinna dakina a ki aamin ɗo Iisa Masi. 13 Iŋ siŋ ku Buŋ kaak bera siikime ɗo ay maanna ho iŋ siŋ ku Iisa Masi kaak gaar imaanji ɗo uŋji ka guberneer Pilaat*, nu kaawaajiŋ aman : 14 gin ay maan kaak Buŋ kaawiijiŋ iŋ gelbin kaak *cawar ho bal oorne nam ƴiriy taat *Rabbinte Iisa Masi yaa bayne. 15 Baynin̰ji-ak yaa kuuniye ɗo wiktin taat meen̰ji Buŋ diytu.

Ŋaar keeji di Sultan kaak taɓ,

Galal tan̰ji gaasaaɗo tak-tak,

Ŋa Sultan ka sultinniidi

ho ŋa Rabbin ka rabbinniidi.†

16 Ŋaar keeji di kaak matɗo.

Ŋa goy ɗo portikaw taat waan sa ɓaatiɗo moota.

Ginno waan kaak talga

ho ginno waan kaak yaa gedire talin̰ji.‡

Horoomine ho iŋ gudurre loci doo ! *Aamin.

Taaƴiik ta Pool ɗo gay gamnar

17 Ɗo ŋuur kuuk gay gamnar kuuk goy ɗo adiy ka kiɗar-aŋ, kaawco a ŋu jaalenno ziŋkico. Kaawco a ŋu diyenno kaƴco ɗo malle kaak yaa uce us maala. Kar gay, ŋuu diye gelbinco iŋ Buŋ. Ŋaar kat beraate ay maanna, ŋa beraate dakina, ampa kat gii aaciye. 18 Kaawco a ŋuu gine selliŋkaw, ŋuu kuuniye gay gamnar ɗo gamin kuuk samaane ŋu giniyo, ŋuu gine oyaw ho ŋuu ɗeeɗguwe gaminco iŋ gee ku pey. 19 Ya ŋu gina pa-ak, ŋuu n̰ume malle kaak samaane ɗo uŋji ka Buŋdi ho kaak neginda ucaaɗo usu. Ansii kat, ŋuu gase goye kaak taɓ.

Ooy ta ba aaro

20 Gem kol roŋji Timote, obig gamin kuuk Buŋ beriijiŋ-aŋ samaane ɗo adin̰. Gooƴ zin̰ min meel taat bal baati ho taat arro iŋ imaan. Gooƴ oki zin̰ min meel taat gee talaat ar ŋa ibine kaak taɓ, kar sando ta raadine. 21 Gee daarin̰ icig ibine ŋaar-aka. Ampaa ko, ŋu jagtu serek min imaan.

Buŋ yaako barkiyiŋko okiŋko. Nu ooyko dakina.

* 1:20 Wer ka gase kaawor ɗo 2 Timote 2.17.

† 1:20 Wer ka gase kaawor ɗo 2 Timote 4.14.

‡ 1:20 Wer ka gase kaawor ɗo 1 Korentiyen 5.5.

* 2:8 ‛jaalguwe pisin̰co’ : Ya Yuudinna salkiyaw, ŋu jaala pisin̰co.

† 2:8 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 134.2, Lamantasiyon 2.19.

* 3:14 ‛carka’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛jawka’.

* 5:10 ‛acig asin̰co’ : Ɗo darre ta Yuudinnar, ace ka asindi gaara obe ka martir kaak samaane (Yaaya 13.1-17).

† 5:12 ‛ŋu rasit niyinco taat awalle’ : Awalle, ya daatik raka a ŋuu siirin̰ siŋti iŋ murgilgal-ak, taa ooye gine riy ɗo Iisa Masi ho taa pooce obe mitik ka pey.

‡ 5:18 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 25.4.

§ 5:18 Wer ka gase kaawor ɗo Matiye 10.10, Luk 10.7.

* 5:19 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 19:15.

* 6:13 Wer ka gase kaawor ɗo Yaaya 18.36-37, 19.11.

† 6:15 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 10.17, Soom 136.3.

‡ 6:16 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 104.2, Ekzood 33.20, Yaaya 1.18.

2 Timote

1

2

3

4

2 Timote

Maktumne ta seeriŋkar taat Pool siiriiji ɗo Timote

Pile ka kaawor

Maktumne ta seeriŋkar-an, ŋa Pool di oki siirit ɗo Timote. Ŋa goy daŋaayne ho ŋa iban kadar menuwiy sa yaa gaasen di. Paa ko, ŋa n̰aamiiji ɗo Timote. Maktumne-an kaawa ɗo bi ka goyin̰ji ka Pool, ɓildin̰ji kaak ŋa ɓildiy gee ho taaɓiney taat ŋa taaɓiy ɗo saan ta Kabarre ta Gala. Pool taaƴaag a ŋa ginenno kolaw ɗo taaɓin taat yaaji ase. Illa ŋaa gaare kaaw ta Buŋdi iŋ botilti. Ɗo ɓildin̰ji, ŋa amilaaɗo kara min ɓilde ka Pool iŋ kaak paliinna ɓilditu. Illa ŋuu aaɗe ta Kitamner, asaan ay maktumne ta Buŋdi, taar kaaw ta meen̰ji Buŋ. Taar ta ɓilde seen ta Buŋdi, ta gaayaag gee yaa ibinin̰ nigin̰co, ŋuu yeepe ɗo botol taat samaane ho ŋuu goye goye kaak Buŋ rakiyo.

1

Ooy ta Pool

1 Ŋa nun Pool kat siiraat maktumne-anta. Nun *paliine ka Iisa Masi iŋ niyin ta Buŋdi, naa gaare kaawoy taat ŋa kaawtu a ŋaa bere goye ka gaasɗo. Goye-ak, gee gasaag iŋ n̰ume kaak iŋ Iisa Masi.

2 Nu siiraat lociŋ ɗo kiŋ Timote. Kiŋ nu elgiciŋ ar roŋ ka meendu. Tatte Buŋ ho iŋ *Rabbinte Iisa Masi yaan̰ barkiye, ŋuu tale aminduwin̰ ho ŋuun̰ iye aapiye.

Pool ozilaag Buŋ ɗo bi ka Timote

3 Nu ozila Buŋ kaak nu abdiyiy iŋ gelbin kaak *cawar ar kaak aginiydu gintu awalle. Wiktin taat nu inda Buŋ, nu ozilgiyga ɗo bi kan̰ji ho aando ƴiriyo, nu rawatɗo bin̰. 4 Nu moyig zulin̰ji kuuk wiktin taat gi totiriyo ho nu raka a illa gii ŋaame kat adir yaa miine iŋ galal. 5 Nun bal rawte maman ki aamintu ɗo Iisa Masi iŋ gelbin rakki. Imaanji-at ar ta yaako ta yaarko Loyiiz ho ta yaako Eenis gintu min awalle. Kar diŋ oki nu iban tam kadar imaan taar-at di goy ɗo gelbinen̰. 6 Ɗo bi ŋaar-ak ko, nu iskiiciŋ a kii obin̰ samaane bere ka Buŋdi kaak ŋa barkiyin̰ciŋ ɗo wiktin taat nu leetu pisindu ɗo kaan̰. 7 Asaan Buŋ balte bere ruwwin taat un̰ja kolaw, kar gay taat bera gudurre, ele ho iŋ gedire ɗo ziŋkar.

8 Pa-ak, dak ginenno sokan̰ ya ki kaawa ɗo geemir ɗo bi ka *Rabbinte. Nun ŋu obintu daŋaayne ɗo bi ka Kabarre ta Gala. Ŋaar-ak, dakor ginenno oki sokan̰ tak-tak. Kar gay, ooyit taaɓine ɗo bi ka Kabarre ta Gala iŋ gudurre taat Buŋ beriijiŋ ar nun oki ooyiita. 9 Ŋaar Buŋ kat jilinte ho doɓinte a gii kuuniye geen̰ji. Ŋa balinte doɓe ɗo saan ta riy taat samaane gi gintu, kar gay, ŋa doɓinte iŋ niyin ta meen̰ji ho iŋ barkin tan̰ji. Ŋa berten barkin-an iŋ botol ta Iisa Masi min Buŋ bal kilgiyin misa duniine 10 ho ŋa gaarten kat diŋka iŋ ase ka Iisa Masi, Gay Jilinte. Ŋaar ko gedirtit ɗo muuti, ho iŋ gaare ka Kabarre ta Gala, ŋa bayinteg waraŋ goye ka gaasɗo.

11 Buŋ doɓintu *paliine, ŋa berduut Kabarre ta Gala-at ɗo pisindu a naa gaarinti ho naa ɓilde gee iŋ taara. 12 Ɗo bi ŋaar-ak ko, nu taaɓiyiy ɗo daŋaayner-aŋka. Kar gay, nu ginno sokan̰, asaan nu ibingig waan kaak nu aamintu loci ho nu iban tam kadar ŋa gin gudurre taat ŋaa gooƴin̰ maan kaak ŋa beriidu* nam ƴiriy taat ŋa asiy ɗukume seriin ɗo geemir.

13 Kaawin kuuk taɓ nu ɓildiciŋ-ak, obig ɗo adin̰ ho gaarig ɗo geemir. Goy bombo ɗo imaan ho ɗo ele kaak Buŋ beriy ɗo ŋuur kuuk n̰um iŋ Iisa Masi. 14 Buŋ berji amaanne taat taɓ. Dummiyit samaane iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi taat goy iŋ ginte.

Pool ozila Buŋ ɗo bi ka Onesipoor

15 Ki iban kadar gee kuuk aamine kuuk goy ɗo kiɗ ka Aazi, okin̰co rasintu. Minninco-ak goy oki Pigeel ho iŋ Hermozeen. 16 Kar Onesipoor gay, Rabbin yaa barkiyin̰ iŋ geen̰ji, asaan ŋaa iskintu dakina. Ŋa baldu gine sokan̰, nun kaak goy ɗo daŋaayner, 17 kar gay, min ŋa ottu ɗo geeger ka Room di, ŋa bariyin kee nam ŋa gasintu. 18 Nu inda Rabbin ŋaa tale aminduwiy ɗo ƴiriy taat ŋa asiy ɗukume seriine. Ka seener, kiŋ oki ibingit tam riyoy taat ŋa gintu lotu ɗo geeger ka Epeez.

2

Askirin̰ kaak taɓ ka Iisa Masi

1 Gem kol roŋji, iŋ barkin ta gi gastu min ɗo Iisa Masi-an, zeeɗu kii goye bombo. 2 Kaawin kuuk ki dortu amil min ɗo bir ɗo uŋco ka saadinna ku dakin-ak, gaarcog ɗo gee kuuk ŋu amniyaagu, kuuk nec ɓilde gee ku pey.

3 Icit taaɓin iŋ nunu ar ki askirin̰ kaak taɓ ka Iisa Masi. 4 Ya askirin̰ raka a tatkuwiy yaa ozilin̰ji-ak, ŋaa tale riyoy di ho isgigɗo iŋ riy ta gee kuuk askirnaɗo. 5 Kar ɗo gee kuuk kaasuma iŋ gaɗi, ŋaar kaak pakig een̰ji gasaatɗo haginey ya ŋa bal karmiyin̰ *gaanuun ka gaɗir. 6 Gay gawnar kaak taaɓiya jelket-jelket ɗo morgoy, ya gamnay nee, illa meen̰ji ja aawaag awalle. 7 Gem kol roŋji, pakirit samaane kaaw taat nu kaawiijiŋ-anta ho *Rabbin yaan̰ gaaye kii ibine baati okintiti.

8 Kii pakirguwe ɗo Iisa Masi. Uudin ta Kabarre ta Gala kaawtu, ŋaar min tamba ta sultan Dawuud ho Buŋ nooyig min ɗo muuti. Taar ko Kabarre taat nu gaariy-anta 9 ho ɗo bi kanti ko, nu taaɓiyiy nam ŋu ɗuuniig pisindu ar nu gem kaak jookumo. Kar kaaw ta Buŋdi gay, ŋu gediraaɗo ɗuuninti. 10 Ansii ko, nu iciit taaɓin-an okintit ɗo kaar ɗo bi ka ŋuur kuuk Buŋ doɓtu. Paa kat, ŋuur kuuk n̰um iŋ Iisa Masi, ŋuu gase jile ho iŋ *darjin taat gaasɗo tak-tak. 11 Kaawin kuuk diŋ naan̰ kaawe-aŋ, ŋuur nec gee okin̰co yaa obin̰ bombo :

« Ya gi mat iŋ Iisa Masi,

gii goye oki iŋ ŋaara.

12 Ya gi ica subiraw ɗo taaɓiner,

gii hokumiye iŋ ŋaara ɗo meennuwiy.

Kar ya gi poocaag gay,

ŋaar oki yaate poocinte.

13 Ya gi gina maan kaak iŋ botiliiɗo,

ŋaar gay ginaag doo iŋ botiliy.

Asaan ŋa tatarro ɗo maan kaak meen̰ji kaawtu. »

Gay riyor kaak Buŋ oziltu

14 Kii moyguwin̰ gamin-aŋ ɗo gee kuuk aamine ho kiico kaawe waraŋ iŋ siŋ ku Buŋdi a ŋuu giɗenno ɗo bi ka baaco ta kaawnar di. Giɗaw, taar gaayɗo gem iŋ maanna, illa ta rawtaag ŋuur kuuk cokiyaata. 15 Zeeɗu, kii peye ɗo uŋji ka Buŋdi ar gem kaak tur Buŋ yaa ozile ho ar gay riyor kaak ginno sokan̰ ɗo riyoy ho kaak gaariit kaaw taat ka seener iŋ botilti. 16 Dak un̰jenno kaan̰ ɗo kaawin kuuk bal baaco ho kuuk kuunayɗo iŋ imaan. Asaan gee kuuk gina ampa-ak, ɗatikco yaa gine serek iŋ Buŋ gaay iŋ gaayo. 17 Gee ŋuur-ak, ɓildin̰co ar mut kaak gorn̰aw. Min gee-ak goy oki Himene* ho iŋ Pileet. 18 Ŋuur rasit botol ta taɓ. Ŋu kaawa a Buŋ nooyig ko gee min ɗo muuti.† Ansii ko, ŋu jagiig gee dakina min ɗo imaanco. 19 Kar gay, gee kuuk aamin ɗo Iisa Masi, ŋuur goy ar dulaayinna ku gerdi. Dulaayinna-ak, Buŋ kat pingu ho ŋu goyiy bombo. Dulaayinna-ak, ŋu siirco aman : « Rabbin Buŋ ibingig geen̰ji ku meen̰ji. »‡ Ho pey aman : « Ŋaar kaak kaawa a ŋa gem ka Buŋdi-ak, ŋaa etire serek min ɗo gamin kuuk iŋ botilcoɗo. »

20 Ɗo ger ka gay gamnar, kii gase parkak dakina. Ɗo ƴiriy ta iidiner, ŋu imila parkak ku daabner iŋ ku poddiner. Kar ƴiriy ta maalaŋ gay, ŋu imila parkak kuuk ŋu waƴtu waƴe wala kuuk ŋu pintu pine. 21 Ansi-ak, gem kaak cal ziy min gamin kuuk jookum-aŋ, ŋaar ar parkak ku iidiner-aŋku. Ŋa gin ko *cawar ɗo uŋji ka Buŋdi. Ŋa nec ko ginin riy ta tatkuwiy ɗo botilti. Ho ŋa siy ko ziy ŋaa gine ay riy taat samaane.

Gay riyor ku Buŋdi

22 Gem kol roŋji, dak un̰jenno zin̰ ɗo ɗubilaw. Kar gay, zeeɗu kii bariye botol ta selliŋkaw, ta imaan, ta elindi ho ta aapiyer iŋ gee kuuk inda Rabbin Buŋ iŋ gelbin kaak *cawar. 23 Rasit oki meel taat maala, bal baati. Kiŋ iban tam kadar meel, taar iya giɗuwa. 24 Kar gay riyor ku Rabbin Buŋ gay, ŋuur giɗɗo iŋ gee. Illa gay, ŋuu ginguwe selliŋkaw ɗo gee okin̰co, ŋuu ibine ɓilde gee ho wiktin taat gee osaagu, ŋuu ice subiraw. 25 Ɗo gee kuuk ooyɗo kaawo, ŋuuco gaarin seene iŋ kaaw taat oola. Paa kat, wal Buŋ yaaco gaaren di botol taat ŋuu ibinin̰ nigin̰co, ŋuu jipte goyin̰co ho ŋuu ibinin seen ta Buŋdi. 26 Paa kat, kaƴco yaa ase, ŋuu amile min ɗo pise ka *Seetanner kaak obiig awalle ŋu giniy maan kaak ŋa rakiyo.

3

Menaw ku ba aaro

1 Gem kol roŋji, iban tam kadar ɗo menaw ku ba aaro, wer yaa ase raɗa. 2 Ɗo wiktin taar-at, gee yaa tale adat ku maaniico di ho ŋu talenno gurus. Ŋuu kaawe ɗo uŋco ka geemir a ŋuur di gee, ŋuu jaale ziŋkico, ŋuu nige biŋkico iŋ Buŋ ho kaawco ɓaaɗo iŋ aginiyco. Ya waan beraaco maan sa, ŋu ozilaagɗo ho ŋu karmiyaagɗo gamin ku Buŋdi. 3 Ŋu tallo amindaw ta geemir, ŋu saamayɗo, ŋu os gee, ŋu gedarro ɗo ziŋkico ho ya ŋu tala gee taaɓiyaw, ŋuur gay galco. Gelbinco rakaaɗo tak-tak gamin ku samaane kuuk Buŋ rakiyo. 4 Ŋu isan ɗo geemir, ŋu gina gamin bal kaƴco. Ɗo goyin̰co a illa ŋuu jaalguwe ziŋkico kon di. Ŋu el galal ta duniiner pak Buŋ. 5 Ŋu gaar ziŋkico ar ŋu gin imaan, kar ɗo kaƴco gay, ŋu pakira kadar ta ar maan ka maala kaak ginno gudurre. Gee ŋuur-aŋ, pik botilco serek. 6 Min gee-aŋku, daarin̰co un̰jiy ko ɗo geray ku geemir, ŋuu caaciyaag daaɗ kuuk imaanco bal paaye caari a ŋuu ooye kaawco. Daaɗ-ak, zunuubinnico dakina. Ŋu aaɗa ay galal ta ziŋkico di. 7 Daaɗ-ak el cokiye ɓilde ka marbinto, kar gay, ŋu gedarro ibinin seen ta Buŋdi. 8 Ŋuur kuuk caaciyaag daaɗ-ak poocit seene uudin taat awalle Janees iŋ Jambirees* poociig kaawin ku Muusa. Gee ŋuur-ak, pikirrico jookumo ho imaanco sa yaa uce us maalan di ɗo uŋji ka Buŋdi. 9 Kar gee-ak gay, riyco ɓaaɗo iŋ uŋti asaan gee okin̰co yaa ibinin̰ kadar ŋu gee kuuk bal gine kaƴ, ar awalle ŋu ibiniig raade kan̰ Janees iŋ Jambirees.

Obig bombo ɓilde kaak ki gastu

10 Kar kiŋ gay, wiktin ta nu ɓildiy gee, ki cokiyintu. Ki tal maman nu goyiyo, gamin kuuk nu giniyo, imaandu, subirruwir, elindu, maman nu diyiy gelbiner ɗo riyor, 11 maman ŋu taaɓiyintu ho maman nu taaɓiyiyo. Ki ibingit taaɓin okintit taat asdu ɗo geeger ka Antiyoos, ka Ikoniyoom iŋ ka Listir. Maa taaɓinir taat nu bal aawinti ! Kar *Rabbinte jilgiinu min ay taaɓine. 12 Ka seener, ŋuur kuuk n̰um iŋ Iisa Masi ho raka goye sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi, ŋuu taaɓiyin̰co okin̰co. 13 Kar gee kuuk jookumo ho caacay gee gay, jookumuwco-at yaa gaaye gaayen di. Ŋuur kuuk caaciya gee, goy oki kuuk yaa caaciyin̰co. 14 Kar kiŋ gay, ob tirit ɗo ɓilde kaak ki gastu ho kaak ki ooytu iŋ gelbin rakki. Ki ibingig ŋuur kuuk ɓildin̰ciŋ. 15 Min ki kapak di, ki ibingig ko makaatamna ku Buŋdi. Ŋuur kuuk beraaji ilim kii gase jile kaak asa min imaan taat ɗo Iisa Masi. 16 Ay maktumne ta Buŋdi, taar kaaw ta meen̰ji Buŋ. Kaaw-at, taar ta ɓilde seen ta Buŋdi, ta gaayaag gee yaa ibinin̰ nigin̰co, ŋuu yeepe ɗo botol taat samaane ho ŋuu goye goye kaak Buŋ rakiyo. 17 Ampaa kat, gay riyor ka Buŋdi yaa kuuniye gem kaak siy ko ziŋkay tak a ŋa nec gine ay riy taat samaane.

4

Taaƴiik ta ba aaro

1 Ɗo uŋji ka Buŋdi ho ɗo uŋji ka Iisa Masi, ŋaar ko yaa ase ɗukume seriin ɗo gee kuuk goya iŋ kuuk mate ho ŋaa tee *Meennuwiy, cokay nu kaawaajiŋ waraŋ aman : 2 Ya gee raka cokiye kaawnan̰ wala ya ŋu rakaaɗo oki, wakal gaarit kaaw ta Buŋdi. Ɓildig gee ho iskig okin̰co. Ɗo ŋuur kuuk jaawa badam, kii gaarin̰ nigin̰co ho kiico leese. Okintit-an, ginit iŋ subirraw dakina. 3 Asaan wiktin yaa ase taat gee ooyaagɗo tak-tak ɓilde kaak taɓ-aŋka. Illa ŋuu ele galal ta ziŋkico ho ŋuu n̰ume gay ɓildindi dakina kuuk yaaco kaawe kaawin kuuk dora gala ɗo ɗeŋger di. 4 Ɗo wer-ak, ŋuu tirin̰ ɗeŋginco ɗo seen ta Buŋdi a ŋuu cokiye maliyin kuuk gee imiliy min ɗo kaƴco di. 5 Kar kiŋ gay, gedar ɗo zin̰ ɗo ay maanna, icit taaɓin ɗo kaan̰, ginit riy ta gaare Kabarre ta Gala, ho kuunay gay riyor ka Buŋdi kaak ginaat riyoy iŋ botilti.

Pool, wiktiney nece

6 Kar nun gay, wiktin taat naa rasin duniine gaay ko. Nu ber ko zir ar *satkin ɗo Buŋdi. 7 Nu taasin̰ taasin̰ka taat taɓ,* nu gaasig ko wer ka gaɗir ho nu ob baati ta imaan. 8 Min ƴiriyta, hagin taat ŋuu bere ɗo ŋuur kuuk nosire eraan kuwa ka samaaner. Hagin-at, ŋa kadumuul kaak Buŋ beriy ɗo ŋuur kuuk goy goye kaak iŋ botiliy, asaan *Rabbin Iisa Masi, ŋaar gay ɗukume seriiner iŋ botilti. Ŋaar kat yaadu berinti ɗo ƴiriy taat ŋaa ɗukume seriin ɗo geemir. Ŋa beraaduutɗo lotu di, kar gay, ŋaa berin oki ɗo ŋuur okin̰co kuuk era asin̰ji iŋ gelbin rakki.

Kabarre ta Pool

9 Zeeɗu, kii ase koɗok-koɗok kiin gasindu. 10 Nu rakiy kii ase-ak, asaan siŋte Demaas, ŋaar el galal ta duniiner kat paka ho ŋa rasintu, ŋa ɗeet ɗo geeger ka Tesalonik. Kresans gay ɗeet kar ɗo kiɗ ka Galaasi ho Tiit sa ɗeet ɗo kiɗ ka Dalmasi. 11 Anne-aŋ ɗak ko Luk di iŋ nunu. Ya ki asaw, iyig oki Maark, asaan ŋa nec gaayindu dakina ɗo riyor. 12 Kar Tisik gay, nu n̰aamig kar ɗo geeger ka Epeez.

13 Ya ki asaw, iyorduut batkor ta usi taat nu rastu wer kan̰ Karpuus ɗo geeger ka Trowaas. Iyig oki makaatamna. Dak rawtin̰coɗo kuuk ŋu siytu iŋ zamam-aku.†

14 Alekzandir kaak garpo nigdu dakin aale. Rabbin yaaji yeepin uudin taat ŋa gintu. 15 Kiŋke oki goy goɗom min ŋaara, asaan ŋaar poocig tak-tak ɓildinte.

16 Ɗo wiktin taat awalle ŋu iyintu ɗo uŋco ka gay ɗukume seriiner nu osiy bir, ginno gem kaak gaayintu. Okin̰co, ŋu rasintu. Buŋ yaaco saamiye. 17 Iŋ taar-an oki, Rabbin goy iŋ nunu. Ŋa berdu gudurre nu gaariit Kabarre ta Gala ɗo geemir nam okin̰co kuuk Yuudinnaɗo sa cokiyta. Nun ar gem kaak Rabbin jilig min ɗo biy ka boorir. 18 Rabbin yaan jilindu min ɗo ay maan kaak jookumo ho ŋaan iyindu ɗo Meennuwiy kuwa ka samaaner. Locin di *darjine elgin iŋ elgina ! *Aamin.

Ooy ta ba aaro

19 Ooyco ɗo kun̰ Priska‡ iŋ mitti Akilaas ho iŋ geen̰ji ku Onesipoor. 20 Erast, ŋaar ɗak ɗo geeger ka Korent ho Tropim gay, nu rasig ɗo geeger ka Mile asaan ŋa raɗaw. 21 Zeeɗu kii ase koɗok-koɗok min us daaɗo misa-aŋka.

Kun̰ Ebuluus, Pudans, Linuus, Kilodiya ho iŋ siŋta okin̰co kuuk aamine ooyji dakina.

22 Rabbin, ŋaa goye iŋ kiŋke. Ŋaako barkiyiŋko okiŋko ! Nu ooyko dakina.

* 1:12 ‛maan kaak ŋa beriidu’ : Maanna-ak, ta Kabarre ta Gala ta Iisa Masi.

* 2:17 ‛Himene’ : Ŋaar ko kaak Pool kaawtu bi ɗo maktumne ta Timote taat awalle (1 Timote 1.20).

† 2:18 ‛Ŋu kaawa a Buŋ nooyinte ko’ : Gay raadiner ŋuur-aŋ kaawa a Buŋ nooyaaɗo zi ka gemor, illa ŋa nooya kelim ta gemor ɗo wiktin ta ŋa aamin ɗo Iisa Masi ho ŋa gas goye kaak marbinto.

‡ 2:19 Wer ka gase kaawor ɗo Nombir 16 : 5.

* 3:8 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 7.11-12.

* 4:7 ‛taasin̰ka taat taɓ’ : Taar-an kaawa ɗo bi ka riy taat Pool gintu ɗo Iisa Masi iŋ gelbin rakki.

† 4:13 Awalle, ŋu siya makaatamna iŋ pardina wala iŋ zamam, ŋu siiriico ho ŋu maliyiig maliye. Ŋuur kuuk ŋu siyiig iŋ zamam-ak kaalne ho taayaw.

‡ 4:19 ‛Priska’ : Ŋu kolaat oki Prisil (Akt 18.1-2).

Tiit

1

2

3

Tiit

Maktumne taat Pool siiriiji ɗo Tiit

Pile ka kaawor

Ŋa Pool kat siirit maktumne-an ɗo Tiit. Ŋa siirit ɗo wiktin taat ŋa goyiy daŋaayne. Min ŋu bal obin̰ misa Pool daŋaayne, Tiit gaayiig iŋ riy ta gaare Kabarre ta Gala. Kar ba aaro, Pool gaarji riy ɗo kiɗ ka Kreet. Kiɗ ŋaar-ak goy ɗatik amiydi. Riy ta Tiit-at a ŋaa gaayin̰ kretiyenna ŋu leeyin̰ gamin ku Eglizdi iŋ botilco. Pool taaƴiig Tiit a maman ŋa doɓe agindaw ku Eglizdi. Ŋa ɗiyiiji oki a ŋaa taaƴe gee maman ŋuu goye goye kaak Buŋ rakiyo, wala ŋuur kuuk zaɓe, wala ɗubal iŋ gemsa, wala ɓerrina.

1

Ooy ta awalle

1 Nun Pool, ɓerre ka Buŋdi kat siirit maktumne-anta. Nun *paliine ka Iisa Masi a naa iyin̰ ŋuur kuuk Buŋ doɓtu-ak a ŋuu obin imaanco bombo ho ŋuu ibinin̰ samaane ɓilde kaak Iisa ɓildiigu. 2 Hiyya, ŋuu diye ɗo kaƴco kadar ŋu asa goye iŋ ŋaar tak-tak. Asaan awalle, min Buŋ kilgiyiit duniine, ŋa kaawco ko ɗo geen̰ji a ŋu asa gase goye ka gaasɗo. Hadi ginte iban kadar Buŋ, ŋaar raadɗo tak-tak. 3 Buŋ doɓtu wiktine a ŋaa gaarin kaawoy ɗo geemir iŋ riyor taat nu giniyo. Ta taar-an ko riy ta jile geemir taat Buŋ kaawiidu a naa gine ho ŋa beriiduut ɗo pisindu.

4 Kiŋ Tiit, nu icin̰ciŋ ar ki roŋdu ka meendu, asaan seerte gi aamin ɗo Iisa Masi. Nu indaajiŋ Tatte Buŋ iŋ Gay Jilinte Iisa Masi, ŋuun̰ barkiye iŋ ŋuun̰ iye aapiye ɗo gelbinen̰.

Doɓe ka agindaw ku Eglizdi

5 Wiktin taat nu uctu min kiɗ ka Kreet, nu indin̰ciŋ a kii ɗake, kii gaasin riy taat ɗak annere. Riy taat nu rakiy ki gine gay, kii lee agindaw ku *Eglizdi ɗo ay geeger ka Kreet. Wiktin taat nu goy iŋ kiŋke nu taaƴin̰ciŋ aman : 6 Tatkaw ka Eglizdi, ŋaa goye goɗom. Ŋaa obe daatik rakki di. Kooginay sa yaa aamine iŋ Iisa Masi. Ŋuur sa yaa goye goɗom ho ŋuu karmiyin̰ aginiyco. 7 Buŋ, ŋaar berjit riyoy ɗo tatkaw ka Eglizdi. Ɗo taar-an ko, ay tatkaw ka Eglizdi yaa gine gem sellen̰. Ŋaa ginenno gem kaak a tan̰ji di yaa tee ho ŋaa dapin̰enno mun̰jam. Ŋaa sakriyenno ho ŋa koocenno een̰ji. Ŋa ginenno gem kaak diya gelbiney ɗo maan ka gemor. 8 Illa tatkaw-ak yaa gine gem kaak oba gee gerci ho ŋaa gine gem kaak el gine riy taat sellen̰. Ŋaa ginenno gem ka hallel. Ŋa eerro gee. Ŋaa nigenno ho ŋa gedirji ɗo ziy. 9 Amaanney ta taɓ taat gee gaariiji yaa goye bombo. Ansi-ak, ŋaa gedire gaaye een̰ji iŋ ɓilde ka seene ho ŋaaco gedire ɗo gee kuuk meelaw.

10 Nu ɗiyiiji ansi-ak, asaan gee dakina goy ku pooca ice kaaw ta agindaw ku Eglizdi. Ka seener gay, gee ŋuur-ak goy ɗatik ta ŋuur kuuk ɗiya aman : « Gee kuuk amine, okin̰co yaa ɗukumen̰ ja seln̰o. » Gee ŋuur-ak ɓilda een̰co iŋ kaawin kuuk ɗo botilcoɗo a ŋuu jagin̰ min botol ta taɓ. 11 Kar kiŋ Tiit gay, toɗco ŋuu ɓildenno gee. Asaan ya ŋu ɓilda gee iŋ kaawin kuuk ɗo botilcoɗo-ak, ŋu niga geray ku geemir. Ŋu ɓildiy gee pa-ak, asaan ŋu rakiy gase minninco gurus. 12 Taaye, gin nabiin̰ce rakki min gee ku Kreet kaak kaaw aman : « Gee ku Kreet, ŋuur el raade, ŋu ar kumin ku yeero kuuk motilay, ŋu zegilay ho teen̰co gay teenno. » 13 Kaaw ta nabiin̰cer-an ɗo botilti. Hadi ya kaawoy-at kat goy di ɗo botilti gay, kiŋ, zeeɗu, leesco dakina asaan ŋuu aamine ɗo kaawte. 14 Pey ŋu cokiyenno kaawin ku *Yuudinna imiltu min ɗo kaƴco ho ŋu aaɗiyɗo pey aadanna ku gee kuuk poocit kaaw ta seener. 15 Ɗo gee kuuk bal nige ɗo uŋji ka Buŋdi, ginno maan kaak yaa nigin̰co min kara. Kar ɗo gee kuuk nigaw ho amnayɗo ɗo Iisa gay, min gamin kuuk ŋu giniyo, ginno maan kaak sellen̰. Kun kawta, ŋu pakira ko ɗo gamin ku jookum di ho ŋu eergigɗo gamin kuuk sellen̰ iŋ gamin kuuk jookumo. 16 Gee kuuk amil min ɗo botildi-ak, ŋuur ɗiya a ŋu ibingig Buŋ, kar goyin̰co gay gaarro kadar ŋu ibingig Buŋ ka seener. Gee ƴilaagu, ŋu karmayɗo Buŋ ho ŋu gedarro gine maan rakki kaak sellen̰ oki.

2

Ɓilde kaak taɓ

1 Kar kiŋ Tiit gay, gaarco ɗo geemir ɓilde kaak taɓ. 2 Kaawco ɗo jaminnar a ŋuu gedire ɗo ziŋkico, ŋuu goye goɗom ho ŋuu goye goye kaak gee yaa karmiyin̰co. Ŋuu obin pey imaanco bombo, ŋuu elguwe ziŋkico ho ŋuu icguwe subirraw. 3 Iŋ taar-an ko, kiico ɗiye ɗo ajusinna a ŋuu goye goye kaak Buŋ rakiyo ɗo gamin okin̰co kuuk ŋu giniyo. Ɗiyco a ŋuu osenno een̰co ho ŋuu peye min see kaak aale. Ɗiyco a ŋuu taaƴe een̰co iŋ taaƴe kaak samaane. 4 Iŋ taar-an kat, ŋuu gaare ɗo een̰co daaɗ ku cewey maman ŋuu goye. Ŋuuco gaare maman ŋuu elin̰ midiyco iŋ kooginco, 5 maman ŋuu goye goɗom ho ŋuu taleŋ ko midiyco di. Maman ŋuu obe geriyco, ŋuu gine *cawar ho ŋuu karmiye midiyco. Paa kat, waan nigiyɗo biy iŋ kaaw ta Buŋdi.

6 Ɗo ɗubal iŋ gemsa oki, kondirco ɗo leesindi a ŋuu goye goye kaak Buŋ rakiyo 7 ɗo gamin okin̰co kuuk ŋu giniyo. Kiŋ Tiit sa gin taat sellen̰ asaan ɗubal iŋ gemsa-aŋ yaa ice botilin̰. Ya ki ɓilda gee sa, ɓildig iŋ ɓilde kaak iŋ botiliy, paa kat, ŋuun̰ karmiye. 8 Illa kaawon̰ yaa ase ɗo werti di. Waan gediraaɗo yaan̰ meele. Ansi-ak, sokan̰ yaa deen̰ adinte ŋu gediriyɗo gase maan kaak jookumo min lote.

9 Ɗo ɓerrinar, ɗiyco a ŋuu ginin riyco taat geen̰co ɗiyiico a ŋuu gine. Ansi-ak, yaaco aawe gala. Ŋuu meelin̰coɗo geen̰co. 10 Ŋuu kokinin̰coɗo. Illa ŋuu gine taat geen̰co yaa ozilin̰co. Ampa-ak, iŋ goyin̰co, gee yaa karmiyin kaaw ta Buŋdi, Gay Jilinte.

11 Asaan Buŋ, ŋaar gaarit barkiney taat ŋaa jilin̰ gee okin̰co. 12 Taar ko gaaraate maman gii jipte goyinte, gii poocin̰ gamin kuuk goy ɗo duniiner. Ansii kat, gii ibine ɗo goyinte ho gii goye goye kaak Buŋ rakiyo ho sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi. 13 Iŋ taar-an ko, gii diye ɗo gelbinte ɗo ƴiriy ta taɓ taat gi eriyo. Ƴiriy taar-at kat, Iisa Masi kaak Buŋte ho Gay Jilinte yaa yeepe iŋ *darjiney. 14 Ɗo bi kanteŋ ko, Iisa Masi rastu ziy, ŋu deeyiiga asaan ŋaate jilinte min ɗo gamin kuuk samaanno ho ŋaate acin̰ zunuubinnite. Ansi-ak, gii gine geen̰ji, gii zeeɗe gine taat samaane.

15 An ko kaaw taat kiico kaawe iŋ zeeɗe. Kiico leese ho kii gaayin̰co. Dak rasenno gee yaan̰ gine ar maan ka maala.

3

Goye ka gee ku Buŋdi

1 Kiŋ Tiit, ɗeelcot kaaw ɗo gee ku Buŋdi a ŋuu karmiyin̰ agindaw ku darrer yoo *gaanuunco. Ɗeelco a ŋuu gine taat sellen̰ ɗo een̰co. 2 Ɗiyco a ŋuu diyenno kaaw ɗo een̰co, illa ŋuu gine sellen̰ benannico. Ŋuu goye dalullay iŋ gee okin̰co. 3 Asaan awalle ginte oki gee kuuk oliyay, gi newsiji kop ɗo Buŋdi, gi jag min botol taat samaane. Gi gin ɓerrin ku gamin okin̰co ar ele ka maanni ho gamin kuuk bera galal. Gi el nigen di. Gi hasuudinay. Gi gina taat gi rakiy di. Gi ello ziŋkite. 4 Kar gay, Buŋ kaak jilinte gaarte selliŋkuwiy iŋ elin̰ji lote okinte. 5 Ŋa jilinte min ɗo zunuubinnar asaan ŋa tal aminduwte. Ŋa balte jilinte asaan gi gin taat iŋ botilti. Buŋ jilinte iŋ Ruwwiney taat ŋa beriite. Ta acteŋ zunuubinnite. Gi gintu gee kuuk marbinto ho gi ictu goye kaak marbinto. 6 Buŋ miinteŋ gelbinte iŋ Ruwwin ta Iisa Masi kaak Gay Jilinte beriite. 7 Ansi-ak, Buŋ iŋ elin̰ji, ŋa gininte gi goyiy iŋ botol ɗo uŋji asaan gii gine kooginay kuuk yaa gase goye ka gaasɗo kaak gi eriyo. 8 Ka seener, kaaw-an ɗo botilti.

Ansii ko, nu rakiy a kiiti wakile ɗo kaaw-anta. Asaan ŋuur kuuk aamin ɗo Buŋdi yaa zeeɗe gine sellen̰. Kaaw taar-an yaa gaayin̰ gee okin̰co. 9 Kar gay, kaway min gamin ku tambaar, kaway min gee kuuk el giɗuwa ho kuuk el meelo ɗo bi ka gaanuundi. Asaan gamin ar ŋuur-aŋ bal gine paydinco. Ŋu gaayɗo gee. 10 Ya goy gem kaak el eere gee, karumga, kar kiiji ɗeele pey. Ya ŋa icɗo gay, kiiji newse kopo. 11 Kiŋ iban kadar gem kaak gina ansi-ak, ŋaar jag min ɗo botol taat samaane. Ya ŋa ɓaa ansi di-ak, ŋa tara ziy ka meen̰ji.

Ooy ta ba aaro

12 Nu rakaan̰ n̰aame gem rakki kaak ɓaan̰ make : Artemaas wala Tisik. Ya ŋa ote, uc parak ki asiin gasindu koɗok ɗo geeger ka Nikopoliis asaan nun ic niyine, nu raka gaasin ribba eɗe. 13 Baan̰u, gaayig Zenaas gay ɗukume seriiner, iŋ Apoloos. Obco wero ɗo martuwco. Nu rakaaɗo maan yaaco arme. 14 Ɗo siŋtite sa, illa ŋuu ibine kadar ŋuu gaaye gee kuuk ya gamin armaaco. Ansii kat, goye ka gee ku Buŋdi uciyɗo maala.

15 Siŋta okin̰co kuuk goy anne iŋ nunu ooyjiŋ dakina. Kiŋ sa, ni ɗiyaajiŋ : ooyco ɗo siŋtite kuuk elgiite kuuk goy annere.

Okiŋko, Buŋ yaako barkiyiŋko. Nu ooyko dakina.

Pilemon

Pilemon

Maktumne taat Pool siiriiji ɗo Pilemon

Pile ka kaawor

Maktumne-an, ŋa Pool kat siirjit ɗo Pilemon. Ŋa siirit ɗo wiktin taat ŋa goyiy daŋaayne. Pilemon, ŋaar aamin ɗo Iisa Masi min awalle. Kar ŋa gin ɓerre rakki, siŋji Onezim. Onezim gay gaɗtu ho ŋa ŋaamtu iŋ Pool. Wiktin taat Onezim goyiy iŋ Pool, ŋaar oki aamintu ɗo Iisa Masi. Kar ba aaro, Pool siirji ɗo Pilemon a ŋaaji saamiye ɗo Onezim ho ŋa n̰aamiijig iŋ maktumne-anta. Pool indaag Pilemon a ŋa talaagɗo pey Onezim ar ɓerrey, kar gay, ŋaa obin̰ ar siŋo.

1

Ooy ta awalle

1 Maktumne-an, nun Pool iŋ siŋte Timote kat siirta. Nun, ŋu obintu daŋaayne asaan nu kaawa ɗo bi ka Iisa Masi. Ni siirit loci, kiŋ Pilemon. Ki roy ka bini ho ki gaayaani ɗo riy ta Iisa Masi. Ni ooyjiŋ dakina. 2 Ooyti ɗo boote Apiya. Ooyiy oki ɗo siŋte Arsip, ŋaar kaak zeeɗa iŋ nini ɗo totire ka Kabarre ta Gala. Ɗo *Egliz kaak n̰uma ɗo gerin̰ oki, ooyco dakina. 3 Tatte Buŋ ho *Rabbinte Iisa Masi yaako barkiyiŋko ho yaako iye aapiye.

Dele ka barkiner ɗo Buŋdi ɗo bi ka Pilemon

4 Kun kawta, ya nu inda Buŋ, nu rawatɗo bin̰. Nu dela barkin ɗo Buŋdi ɗo bi kan̰jiŋ, 5 asaan gee kaawa ɗo bi ka imaan taat ki gintu ɗo Rabbinte Iisa Masi ho ɗo ele kaak ki elgig gee ku Buŋdi. 6 Nu inda Buŋ a imaan taat n̰uminte yaa sin̰je iŋ uŋti. Ansii kat, kii ibinin̰ ay maan kaak gi gintu iŋ goye kaak gi goyiy iŋ Iisa Masi. 7 Gem kol siŋji, iŋ ele kaak ki elgiy gee, adir miin iŋ galal ho ki ɗeŋrin dakina. Ka seener, ki ɗeŋrig gelbin ka gee ku Buŋdi.

Pool indaag Pilemon a ŋaa obin̰ Onezim samaane

8-9 Ka seener, nu gin botol naan̰ kaawe ɗo maan kaak kii gine. Kar gay, nu rakaaɗo gine pa. Ansi-ak, nu indaaciŋ ɗo saan ta elindi di. Nun Pool, ki iban kadar nu zaɓ ko ho ŋu obintu daŋaayne ɗo bi ka Iisa Masi. 10 Kar diŋ gay, nu indaaciŋ ɗo bi ka Onezim kaak ar roŋ ka adir ɗo daŋaayner-aŋka. 11 Awalle, ŋa baljiŋ gine riy samaane, kar diŋ gay, ŋa obte wer seerte. 12 Ŋaar-ak, nu n̰aamaajiŋga, ŋaar kaak nu elgig min ɗo adir.

13 Ka seener, nun goy ɗo daŋaayner ɗo bi ka Kabarre ta Gala. Nu raka ŋaa goye iŋ nunu a ŋaan gaayindu ɗo wiktin taat ki ginno. 14 Kar gay, nu gediraaɗo gine maan bal kaawon̰, asaan nun asiraacinno, illa iŋ niyin ta meen̰jiŋ.

15 Tuuliy Buŋ imilig Onezim min ɗo pisin̰jiŋ ɗo wiktin sooɗ di, kar diŋ gay, ŋaa yeepeŋ ko, ŋaa goye tak-tak. 16 Dak talin̰jiɗo pey ar ɓerre. Ŋaar pakgig ko ɓerre serek, ŋaar siŋjiŋ ɗo Iisa Masi. Nu elgig dakina, kar kiŋ gay yaa elin̰ pey paka. Kii elin̰ji-ak asaan ŋa gem ar kiŋke ho asaan ŋa siŋji oki ɗo Iisa Masi.

17 Hadi, ya kiŋ kat icintu ar royan̰, ya Onezim-ak ote, obig ar ŋa nun di. 18 Ya ŋa nigjiŋ wala ya ki aaɗaag ɗaana, diyduut ɗo kaar. 19 Nun Pool ko siirjiŋ kaawin-aŋku iŋ pise ka meendu. Naan̰ kappiye ay maan kaak ki giniiji ɗo kaay ka Onezim. Kar gay, kiŋke sa, ki iban kadar nu aaɗaaciŋ ɗaana. Nu gaayin̰ciŋ ki aamintu ɗo Iisa Masi, taar-at ko ɗaanan̰. 20 Gem kol siŋji, iŋ ele kaak ki elgig Rabbinte, nu raka ki ginin riy taat nu rakiy-anta. Ampa-ak, ɗeŋrig gelbiner iŋ siŋ ku Iisa Masi.

21 Iŋ siire kaak nu siiriijiŋ-aŋ, nu iban kadar kii gininti ho kii gine pak taar-anta oki. 22 Kar nu inda pey maan ka pey : kiidu bariye zuga, asaan nu iban kadar Buŋ yaa cokiyin̰ indiŋko. Ŋaan imilin min ɗo daŋaayner ho naako ɓaawe.

Ooy ta ba aaro

23 Epapraas sa, ŋu obig daŋaayne anne iŋ nunu, asaan ŋa gaara kaaw ta Iisa Masi. Ŋa ooyjiŋ dakina. 24 Eendu kuuk ni giniy riy ta Buŋdi, kun̰ Maark, Aristaark, Demaas iŋ Luk sa ooyjiŋ dakina.

25 Rabbinte Iisa Masi yaako barkiyiŋko okiŋko. Nu ooyko dakina.

Hebru

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Hebru

Maktumne taat ŋu siirtu ɗo gee ku Hebru

Pile ka kaawor

Waan ibanno gem kaak siirit maktumne-anta. Kar gay, kaak siirta-aŋ ibingig aadanna ku Greknar ho ŋa ibingig oki rakki rakki makaatamna ku Jamaw ta Awalle. Maktumne-an, ŋa siirit ɗo Yuudinna kuuk aamin ɗo Iisa Masi. Yuudinna-ak, ŋu kolaag oki a ŋu Hebru. Gee-ak oole nam daarin̰ ɗakco ko sooɗ di, ŋuu rasin imaanco asaan ŋu bal gase ɓilde kaak necgu. Ansii ko, ka siirit maktumne-an raka gaare ɓilde kaak taɓ ka Iisa Masi. Ɓildin̰ji-ak a : Iisa, ŋaar keeji di mee satkiner ɗo Jamaw ta Marbinto. Ŋaar di kaak goy ɗatik ta geemir iŋ Buŋ ho ŋaa gedire ginin riy-anta asaan ŋaar di gemo ho Buŋ. Muutuy taat ka etor, taar satkin ta taɓ lote. Min taar-an, Buŋ rakaaɗo pey satkine. Ansi-ak, ginte okinte kuuk n̰um iŋ Iisa, gii gedire sin̰je moota iŋ Buŋ bal kolaw.

1

Buŋ kaaw iŋ biy ka Roŋji

1 Awalle, iŋ biŋka ku nabiinnar, Buŋ deesco kaawe ɗo aginiyte iŋ botilay dakina. 2 Diŋ gay, ɗo wiktin ta ba aaro, ŋa kaawte lote iŋ biy ka Roŋji. Iŋ ŋaar ko, Buŋ kilgiyiit duniine iŋ gamin okin̰co kuuk goy kuwa ho keɗer, ho ŋa rasiijig okin̰co-aŋ ɗo pisin̰ji. 3 Iŋ Roŋ ŋaar-ak ko, gee taliy portikaw ta *darjin ta Buŋdi, ho iŋ ŋaar ko, gee yaa ibinin̰ Buŋ, ŋaar maman, asaan Roŋ-ak ara ko ŋaar di tak. Gamin okin̰co kuuk kuwa ho keɗer-ak goy iŋ gudurre ta kaawoy. Min ŋa piltu botol a gee yaa gine *cawar ɗo uŋji ka Buŋdi, ŋa daktu goy ka samaaner ɗo meeday ta ŋaar kaak gin gudurre pakgig gamin okin̰co. 4 Ampaa ko, Buŋ gaartu kadar Roŋ-ak pakgig *ɗubal ku Buŋdi serek. Ɗo bi ŋaar-ak ko, ŋa diyiiji oki siŋ kuuk pakgig kun̰co.

Roŋ ka Buŋdi pakgig ɗubal ku Buŋdi

5 Ka seener, ƴiriy rakki, Buŋ bal kaawe ɗo rakki min ɗubilji aman :

« Kiŋke-aŋ ko Roŋdu,

min ƴiriyta-aŋ, ŋuu ibine kadar nun ko takko. »*

Ho ŋa bal kaawe tak-tak ɗo bi ka rakki minninco aman :

« Nun, naa gine Tacco kan̰ji

ho ŋaar gay yaa gine Roŋdu kanto. »†

6 Kar gay, Roŋ ka Buŋdi, ŋaar di kaaco ka gamin okin̰co.‡ Wiktin taat Buŋ rakiy n̰aamin̰ Roŋji ɗo duniiner, ŋa kaawtu aman :

« Ɗubal ku Buŋdi okin̰co yaa abdiyin̰ji. »§

7 Ɗo bi ka ɗubilji-ak, Buŋ kaawtu aman :

« Ɗubal kunto, ŋuur ar usu

ho gay riyor kunto, ŋuur ar lesas ku aki. »*

8 Kar ɗo Roŋji gay, ŋa kaawji aman :

« Kiŋ kaak Buŋ, ki goy doo ka sees ka sultan.

Ki hokumiyaag gee iŋ botol.

9 Ki el gamin kuuk iŋ botilco

ho kuuk jookum gay, ki ƴilaagu.

Ampaa ko, kiŋ kaak Buŋ,

Takko Buŋ doɓin̰ciŋ a ki pakgig een̰ji

ho iŋ sewe kaak ŋa etiliijiŋ ɗo kaan̰-ak,†

adin̰ gintu portiko. »‡

10 Buŋ kaawtu pey aman :

« *Rabbine, ɗo teesindi, ŋa kiŋken di kilgiyig kiɗa

ho samaan sa, ŋa kiŋken di siyig iŋ pisin̰jiŋ.

11 Gamin okin̰co kuuk ki kilgiytu-aŋ yaa bire,

kar kiŋ gay goy doo.

Gamin kuuk ki kilgiytu-ak yaa zooɗe ar kesuun zooɗiyo.

12 Ar batik taat ŋu maliyiita, kii maliyin̰ gamin-aku.

Ŋu asiy makin̰co ar kaak gee makiy kesuune.

Kar kiŋ gay makaaɗo, ki goy uudinen̰ di

ho menuwin̰ gaasaaɗo tak-tak. »§

13 Ƴiriy rakki, Buŋ bal kaawe ɗo rakki min ɗubilji aman :

« As goy ɗo meedar

nam wiktin taat naaco gedire ɗo adinen̰,

ŋuu gine wer ka lee asin̰jiŋ. »*

14 Ka seener, *ɗubal ku Buŋdi okin̰co, ŋuur ruwwinnay kuuk gina riy ɗo Buŋdi. Buŋ n̰aamiig a ŋuu gaayin̰ gee kuuk yaa gase jile.

2

Jile ka taɓ kaak Iisa iyiite

1 Ɗo bi ŋaar-ak, zeeɗinte gii obe tirit ɗo kaaw taat gi dortu a gi jagaaɗo min botol taat samaane. 2 Ka seener, kaaw taat *ɗubal ku Buŋdi iyiico ɗo aginiyte, taar ic kat riyti. Ŋaar kaak bal karmiyin kaaw-ata ho ŋa aalta, ŋa gasit tan̰ji uudin ta nigin̰ji. 3 Ya ŋuur kuuk awalle bal karmiyin kaawo gasit tan̰co, maman gii imile kaƴte ya gi ginig bees jile kaak taɓ-aŋka. Jile ŋaar-ak, *Rabbin meen̰ji ko gaarig awalle. Kar ŋuur kuuk cokiyig iŋ ɗeŋginco gay ɗiyte kadar kaaw-at ka seener. 4 Buŋ meen̰ji gaay pey ɗo kaawco iŋ gamin kuuk ŋa gintu ɗo ɗatikte : ay gamin kuuk ajbay, kuuk gaara gudurrey ho iŋ bere ka Ruwwiner kaak Buŋ ɗeeɗiico ar kaak ŋa rakiyo.

Iisa gaar botol ta jilindi

5 Ka seener, ɗo bi ka duniin taat yaa ase taat gi kaawiy biti-an, Buŋ balco berin ɗo pise ka ɗubilji. 6 Kar gay, ŋu siir ɗo Kitamner aman :

« Gem gay, ŋaar waa kina, ki pakiriy kaaci ?

Roŋ gemor gay, ŋaar waa kina, ki taliy kaaci ?

7 Ɗo wiktin sooɗ, ki ginig kapak

nam ɗubal ku Buŋdi din sa pakgiga.

Ki berji *darjine ho horoomin ar sultan

8 ho gamin okin̰co, ki berjig ɗo pisin̰ji. »*

Ya Buŋ berig gamin okin̰co ɗo pisin̰ji, ŋaar-ak gaara kadar ginno yoo maanna kaak ŋa balji berin̰ ɗo pisin̰ji. Kar diŋ gay, gi tallo misa kadar gamin okin̰co-aŋ goy ɗo pisin̰ji. 9 Kar gay, maan kaak gii gedire ibine-ak, ŋaar ko aŋka : ɗo wiktin sooɗ, Iisa, Buŋ ginig kapak nam ɗubal ku Buŋdi din sa pakgiga. Kar diŋ gay, ŋu berji darjine ho horoomin ar sultan, asaan ŋa seet taaɓin ta muuti. Ansi-ak, iŋ barkin ta Buŋdi, ŋa icit muut ɗo kaay ɗo saan ta gee okin̰co.

10 Buŋ kilgiyig gamin okin̰co ho iŋ ŋaar ko, ŋu goyiyo. Buŋ raka iye gee dakina ɗo darjiney ar kooginay iŋ botol ta Iisa Masi. Ampaa ko, Buŋ gintu a Iisa, ŋaar kaak yaa pile botol ta jile geemir, ŋaa biren̰ ja min ɗo taaɓiner, kar kat, ŋaa nece tak ar kaak Buŋ rakiyo. 11 Iisa ko pil botol a gee yaa gine *cawar ɗo uŋji ka Buŋdi. Ampa-ak, Iisa ho iŋ ŋuur kuuk cawar-aku, okin̰co, ŋuu gine ar gee kuuk tacco rakki. Ɗo bi ŋaar-ak ko, ŋa kolaagu a siŋtar ho sokan̰ daggigɗo. 12 Paa ko, ŋa kaawtu ɗo Buŋdi aman :

« Naa kaawe ɗo siŋtar ɗo bi kan̰jiŋ.

Ɗo wer kaak gee n̰um dakina, naa ozilin̰ siŋjiŋ. »†

13 Ŋa kaawtu pey aman :

« Nun, naa diye amaanner okintiti ɗo Buŋdi. »‡

Pey aman :

« Nun ko aŋka iŋ gee kuuk Buŋ beriidu ar kooginar. »§

14 Uudin taat koogin-aŋ okin̰co, baarco ho ziŋkico, ŋuur ku geemir di, Iisa oki ic zi ar kan̰co ho goyin̰ji sa ar ka geemir. Awalle, ŋaar kaak gin gudurre ta muuti, ŋaar *Seetanne. Kar Iisa gay, iŋ muutuy, ŋa imiliit gudurre ta Seetanner tak-tak 15 ho ŋuur kuuk ɗo goyin̰co okin̰ji, ŋu ar ɓerrina asaan ŋu gina kolaw ɗo muut-at, ŋa imiliit koluwco. 16 Asaan ka seener, asin̰ji kaak ɗo duniiner, ŋa bal ase a ŋaa gaaye ɗubal ku Buŋdi. Kar gay, ŋa as gaaye tamba ta Ibraayim. 17 Ɗo bi ŋaar-ak ko, ɗo ay maanna, illa ŋaa are siŋtay. Ansii ko, ŋaa kuuniye *mee satkiner ka tatko kaak tala amindaw ta geemir ho kaak gina riy ta Buŋdi iŋ botilti. Ansi-ak, ŋaa imilin̰ zunuubinna ku geemir a ŋaa amrin̰ iŋ Buŋ. 18 Uudin taat Iisa meen̰ji seet taaɓine ta gecindi, ŋa nec mogin̰* ŋuur kuuk goy ɗo gecindi.

3

Iisa pakgig Muusa

1 Gem kol siŋtay, ɗo saan taar-an, diyon pikirriko ɗo Iisa Masi. Ka seener, ku kuuniy gee ku Buŋdi ho ŋa koliŋko a ku ɓaayiy goye ka samaaner. Diŋ gay, pakiroŋ ɗo Iisa Masi, ŋaar gay tabiriikar ka Buŋdi ho ŋaar ko *mee satkiner ka tatko ɗo imaan taat gi gaariyo. 2 Awalle, uudin taat Muusa ginit riy taat gaara kadar Buŋ nec amniyin̰ji ɗo geriy okin̰ji,* Iisa oki gaar kadar Buŋ kaak diyig ɗo riyor-ak nec amniyin̰ji. 3 Ka seener, ar kaak ŋu jaaliig siŋ ku gem kaak pina gero pak ger meen̰ji, Iisa oki, ŋuu jaalin̰ siŋji kuwa pak Muusa. 4 Geray okin̰co gin gay pinin̰co. Kar ŋaar kaak pinig gamin okin̰co gay, ŋa meen̰ji Buŋ. 5 Muusa gay, ka seener, ŋaar nec a Buŋ yaa amniyin̰ji ar gay riyoy ɗo *ger ka Buŋdi okin̰ji. Riyoy-at ta gaare ɗo geemir kaaw taat Buŋ asiy kaawe neginda. 6 Kar Iisa Masi gay, ŋaar nec a Buŋ yaa amniyin̰ji ar Roŋ kaak goy ɗo kaay ka ger ka Buŋdi. Kar geriy-ak gay, ŋaar ginte, ya gi zeeɗa obe tirit ɗo imaante ho ɗo maan kaak gi eriyo. Maan kaak gi eriy-ak ɗeŋraate gi kaawiy bal kolaw ɗo uŋco ka geemir.

Jamiyne taat Buŋ bertu ɗo geen̰ji

7 Ɗo saan taar-an, uudin taat Ruwwin ta Buŋdi kaawiy aman :

« Ƴiriyta, ya ku cokiyaat gaaƴ ta Buŋdi,

8 dakoŋ tirin̰coɗo ɗeŋginko ar kaak aginiyko gintu

ɗo wiktin taat ŋu poociiga ho ŋu geciig ɗo goosiner.

9 Ka seener, Buŋ kaaw a ɗo menaw-ak,

aginiyko talig gamin okin̰co kuuk nu gintu

ɗo elgin kuuk orok pooɗ.

Kar iŋ taar-at oki, ŋu poocintu ho ŋu gecintu.

10 Ampaa ko, adir nigtu iŋ gee-aku ho nu kaawtu aman :

‟ Gee-aŋ, pikirrico jaga jagen di.

Ŋu bal ibinin̰ maan kaak nu eriy minninco. ”

11 Ansii ko, iŋ adir ka nige-ak, nu togiltu aman :

‟ Ŋu un̰jaaɗo tak-tak ɗo wer ka jamiyner

kaak nu siyiico ! ” »†

12 Gem kol siŋtay, goyoŋ goɗom, paa waan minninko adiy yaa gine pondiko nam ŋa aaminiyɗo ho ŋaaji newse kop ɗo Buŋ kaak goy mento. 13 Kar gay, kun kawta, iskiguwoŋ ziŋkiko. Ansii kat, yoo waan minninko, rasiyɗo ziŋkay a zunuubinna yaa caaciyin̰ji ho kaay yaa gine bombo. Ginguwoŋ pa ɗo wiktin taat kaaw taat a « Ƴiriyta » goy tiya misa. 14 Ka seener, ya gi oba tirit yoo gaasuwa ɗo imaan taat gi gastu, ŋaar-ak, gi geen̰ji ku Iisa Masi ko.

15 Ansii ko, ŋu siirtu ɗo Kitamner aman :

« Ƴiriyta, ya ku cokiyaat gaaƴ ta Buŋdi,

dakoŋ tirin̰coɗo ɗeŋginko

ar kaak aginiyko pooctu kaawoy. »‡

16 Ŋaar-ak, ŋuur kuuk cokiyit gaaƴ-ata ho poocit kaawoy, ŋu kun̰ waa ? Ŋu gee okin̰co kuuk Muusa imiltu min darre ta Meser. 17 Ɗo elgin kuuk orok pooɗ, Buŋ, adiy nigtu-ak iŋ kun̰ waa ? Adiy nig iŋ ŋuur okin̰co kuuk gin zunuubinna ho mat ɗo goosiner. 18 Ɗo wiktin taat Buŋ togiltu aman : « Ŋu un̰jaaɗo tak-tak ɗo wer ka jamiyner-ak », ŋa togil ɗo kun̰ waa ? Ŋa togil ɗo ŋuur okin̰co kuuk poocit kaawoy. 19 Ansii ko, gi ibintu kadar gee-ak bal un̰je ɗo wer ka jamiyner-aka, asaan ŋu pooc aamniye ɗo Buŋdi.

4

1 Buŋ kaaw a ŋaa pile botol ɗo geemir ŋuu un̰je ɗo jamiyner-ata. Ho kaawoy-at, taar tiya yoo ƴiriyta. Ampa-ak, zeeɗinte a minninko, yoo waanna goyaaɗo kaak yaa pakire a ŋa as ba aaro ho ŋa gediraaɗo un̰je ɗo wer-aka. 2 Asaan gi dorit kabarre ta samaane taat kaawa ɗo bi ka jamiyner-at ar kaak awalle ŋuur oki doriit ɗo goosiner. Kar locoŋ gay, kabarre-at uc usu asaan ŋu bal ooyin iŋ imaan. 3 Kar ginte kuuk aamin gay, gii un̰je ɗo jamiyner-ata. Ɗo bi ka jamiyner-at, Buŋ kaaw aman :

« Iŋ adir ka nige-ak, nu togiltu aman :

‟ Ŋu un̰jaaɗo tak-tak ɗo wer ka jamiyner

kaak nu siyiico ! ”* »

Kar sando, min Buŋ gaasiit riyoy ta kiliiginer, wer ka jamiyner-ak, ŋaar goy ko. 4 Ka seener, ɗo bi ka ƴiriy ta peesiriŋkar, wer rakki ɗo Kitamner ŋu kaaw aman : « Buŋ gaasit riyoy okintit iŋ mena bijigiƴ. Ɗo ƴiriy ta peesiriŋkar gay, ŋa jammiytu. »† 5 Pey ɗo wer kaak gi garkiyiy diŋka-aŋka, Buŋ kaaw aman : « Ŋu un̰jaaɗo tak-tak ɗo wer ka jamiyner kaak nu siyiico. »‡ 6 Ŋuur kuuk awalle dorit kabarre taat samaan-at baltu un̰je ɗo wer jamiyner-ak, asaan ŋu pooc karmiyin̰ Buŋ. Kar gay, goy gee kuuk yaa gedire un̰je ɗo wer-aka. 7 Ansii ko, Buŋ diytu pey wiktin taat gee yaa un̰je ɗo wer-aka ho ŋu koliit a « Ƴiriyta ». Ɗo bi ŋaar-ak ko, ɗo Kitamner, Buŋ kaawtu iŋ biy ka Dawuud aman :

« Ƴiriyta, ya ku cokiyaat gaaƴ ta Buŋdi,

dakoŋ tirin̰coɗo ɗeŋginko. »§

8 Zer, ya ka seener, Zoozuwe iyiig aginiyte bal kaawo ɗo wer ka jamiyner-ak*, min taar-an, Buŋ kaawaaɗo pey ɗo bi ka ƴiriy ta pey. 9 Ampaa ko, ar kaak Buŋ jammiytu min ɗo riyoy ta kiliiginer iŋ ƴiriy ta peesiriŋkar, botol ta jamiyner ar taar-an goya ɗo gee ku Buŋdi oki. 10 Ka seener, gem kaak un̰je ɗo wer ka jamiyner kaak Buŋ siytu-ak, ŋaa jammiye min ɗo riyoy ar Buŋ jammiytu min tan̰ji. 11 Ansi-ak, zeeɗinte gii un̰je ɗo wer ka jamiyner-aka. Gininte iŋ ay botol pa waan minninte yaa aaɗe ta aginiyte kuuk tar ziŋkico ɗo wiktin taat ŋu pooctu karmiyin̰ Buŋ.

12 Ka seener, kaaw ta Buŋdi, taar ar maan kaak goy mento ho ta gina riyti iŋ gudurre. Ta ar *seepin kaak biŋkay paaɗ pakgig paaɗe ka ay seepine. Ta un̰ja ɗo gemor nam ta ɗeeɗiig gelbine iŋ ruwwine ho ta kiliig ŋaamiik ta kaasir iŋ loolo.† Pikirre iŋ kaawin kuuk goy ɗo adiy ka gemor oki, ta bayniigu ya ŋu samaane wala ŋu samaanno. 13 Min gamin okin̰co kuuk Buŋ kilgiytu, ginno kaak cigil ɗo uŋji. Kar ɗo uŋji ka Buŋdi, ŋaar kaak gii ose biŋkiteŋ gay, gamin okin̰co-aŋ, ŋa ibingig rakki rakki ho ŋa talaagu waraŋ.

Iisa mee satkiner ka tatko

14 Min gi gin ko *mee satkiner ka tatik pakgig gay satkiner okin̰co, ŋaar-ak obinte bombo ɗo imaante taat gi gaariyo. Mee satkiner-ak coon ka samaaner. Ŋaar ko Iisa, Roŋ ka Buŋdi. 15 Ka seener, gi gin mee satkiner ka tatko kaak nec adiy yaa raɗin̰ji ɗo wiktin taat gudurrite sooɗa. Asaan iŋ gece kaak ŋu geciiga, ŋa aawit taaɓin okintit taat gi aawiyo, kar gay, ŋa bal gine zunuubinna kat bat. 16 Ŋaar-ak, sin̰jinte moota bal kolaw ɗo wer kaak Buŋ hokumiyiy iŋ barkiney. Eɗeŋ ko, Buŋ yaa tale aminduwte ho ŋaate bere barkiney-ata. Ampaa kat, ŋaate jorkinte ɗo wiktin taat ya duniin gasinte.

5

1 Ka seener, ay mee satkiner ka tatko, ŋu doɓig min ɗatik ta geemir a ŋaa gine riy ta Buŋdi ɗo bi kan̰co. Riy-at, ŋaa iye gamin ku berindi ɗo Buŋdi ho ŋaaji gine satkine ɗo bi ka zunuubinna ku geemir. 2 Gay satkiner-ak nec tale amindaw ta ŋuur kuuk ibanno maanna ho jagaw, asaan ŋaar meen̰ji oki aawaat gudurrey sooɗa ɗo gamin dakina. 3 Ɗo saan ta gudurrey taat sooɗ-ata, illa ŋaa ginen̰ ja *satkin ɗo zunuubinna ku meen̰ji, kar kat ɗo ku geemir. 4 Waan gediraaɗo darjiye ziy a ŋa mee satkiner ka tatko. Illa Buŋ kat kola gemo a ŋaa gine riy-ata ar awalle, ŋa koliig *Haruun.

5 Iisa Masi oki, ŋa meen̰jiɗo kat darjiy ziy a ŋa *mee satkiner ka tatko. Kar gay, ŋa Buŋ kat darjiyga, wiktin taat ŋa ɗiyiiji aman :

« Kiŋke-aŋ ko Roŋdu,

min ƴiriyta-aŋ, ŋuu ibine kadar nun ko takko. »*

6 Ɗo wer ka pey, ŋu siir ɗo Kitamner aman :

« Kiŋ gay satkiner kaak goy doo ar Melkisedek. »†

7 Wiktin taat Iisa goytu ɗo duniiner, ŋa inditu Buŋ ho ŋa loklikiiji iŋ koriya ho iŋ zulan̰ oki. Ŋa indiig ŋaar kaak nec jilin̰ min ɗo muuti ho ɗo bi ka karaamin taat ŋa karmiyiig Buŋ, Buŋ cokiyiig alin̰ji. 8 Ŋa Roŋ ka Buŋdi. Kar iŋ taar-ata oki, ŋa ɓilde karaamin iŋ botol ta taaɓiner. 9 Iŋ goyin̰ji, wiktin taat ŋa nectu ko tak ar kaak Buŋ rakiyo, ŋa piltu botol a gee okin̰co kuuk icit kaawoy yaa gase jile kaak goy doo. 10 Buŋ diyig mee satkiner ka tatko ar kaak ŋa diyig Melkisedek-aka.

Obe kaak bombo ɗo imaandi

11 Ɗo bi ŋaar-aŋ, ni gin kaawin dakina kuuk niiko kaawe. Kar gay, gaarin̰co yaa gine raɗa, asaan diŋ, kaƴko icɗo koɗok. 12 Wiktin-an nec ko zer kuu garkiye gee. Kar sando, illa ŋuuko garkiyiŋko pey iŋ gamin ku melen̰ ɗo bi ka kaaw ta Buŋdi. Kuŋko-aŋ ar koogin kuuk siya misa buwa, yampa, ande, ku gediraaɗo teen̰ji. 13 Ŋaar kaak siya buwa-ak, ŋaar ar mic kaak ibanno misa maan kaak samaane iŋ kaak samaanno. 14 Kar ande gay, ŋaar ɗo gee kuuk aginda kuuk usin ko eerin̰ gamin kuuk samaane iŋ kuuk samaanno, asaan taar ko taat ŋu gingiy ɗo goyin̰co.

6

1 Ŋaar-ak, rasinteŋ gamin kuuk melen̰ ɗo bi ka Iisa Masi ho newsinte ɗo gamin kuuk kuuniy ɗo gee kuuk aginda. Gi yeepaaɗo pey ɗo kuuk melen̰-aku. Gamin-ak, ŋuur ko aŋku : ibine ho rase ka nigindi kaak iya gee ɗo muuti, ice ka imaan taat ɗo Buŋdi, 2 ɓilde ɗo bi ka batemdi*, iŋ lee ka pisindi, nooye ka gee kuuk mate ho seriin taat Buŋ asiy ɗukume ɗo geemir. 3 Sin̰jinte iŋ uŋte ! Ŋaar-aŋ ko maan kaak gii gine ya Buŋ pilte botol.

4 Pakiroŋ ɗo ŋuur kuuk yeep ɗo goyin̰co kaak awalle. Awalle, Buŋ pilig odinco iŋ portikuwiy, ŋu aawit selliŋkaw taat asa min kuwa ho ŋu gas Ruwwin ta Buŋdi. 5 Ŋu elit kaaw ta Buŋdi iŋ galilti ho ŋu aawit gudurre ta goye ka marbinto kaak iŋ imaan. 6 Kar iŋ taar-an oki, ŋu yeep ɗo goyin̰co kaak awalle. Gee-ak, gi gediraaɗo pey iyin̰co ka seeriŋkar a ŋuu jipte goyin̰co. Ya ampa-ak, ar ŋuur maaniico ɗooɗaag pey Roŋ ka Buŋdi ka etor ho ŋu iyaaji sokan̰ ɗo uŋco ka geemir.

7 Ka seener, morig kaak aay amay ho niyaaco gamin samaane ɗo ŋuur kuuk gawnaaga-ak, Buŋ barkiyga. 8 Kar gay, morig kaak amil pompal kuuk gin jamay wala rapiŋga-ak, ŋa ginno paydiney. Ɗakji sooɗ di, ŋuu muwin̰ji ho ŋuuji diye ako a ŋuu idin̰ tak-tak.

9 Gem kol siŋtay, ya ni kaawa ampa oki, ni iban tak kadar botol taat ku ictu-an samaane. Taar ko taat iya gee ɗo jilindi. 10 Ka seener, Buŋ, ŋaar ginno gamin kuuk bal botol. Ŋa rawtaatɗo riyko ho ele kaak ku gaartu iŋ siŋji ho ku gaariy yoo diŋka ɗo geen̰ji. 11 Kar maan kaak ni rakiy minninkoŋ gay, illa kuu zeeɗe kuu obin imaanko yoo ɗo gaasuwar. Ampaa kat, maan kaak ku eriy iŋ imaanko yaa ase tak ɗo weriy. 12 Yampa, dakoŋ ginenno zegilay. Kar gay, icon botol ta ŋuur kuuk aamine ho ica subirraw. Gee-ak gasaag maan kaak Buŋ kaawtu a ŋaaco bere.

Maan kaak Buŋ kaawtu a ŋaa bere ɗo geen̰ji

13 Ku iban kadar wiktin taat Buŋ kaawiiji ɗo Ibraayim a ŋaaji bere maanna, ŋa togiltu iŋ siŋ ku meen̰ji. Ŋa togiltu iŋ siŋji-ak asaan ginno waan kaak tatik pakgiga. 14 Ŋa togiltu aman : « Ka seener, naan̰ barkiye dakina ho naa wadirin̰ kooginan̰. »† 15 Min Buŋ togiltu pa-ak, Ibraayim subirtu kee nam ŋa gasiig maan kaak Buŋ kaawiiji. 16 Ka seener, ya gee togilaw-ak, ŋu togila iŋ maan kaak tatik pakgigu. Ya ŋu togila ampa-ak, kaaw matiyo, ginno pey yeepe ka aaro. 17 Ampaa ko, wiktin taat Buŋ kaawtu ɗo Ibraayim-ak, ŋa raka gaare waraŋ ɗo ŋuur kuuk yaa gasin̰ maan kaak ŋa kaawtu kadar ŋa welkaatɗo kaawoy. Ansii ko, ŋa gaayiitit ɗo kaawoy iŋ togiliika. 18 Ka seener, maan kaak Buŋ kaawtu ho iŋ togiliikay, seerco makaaɗo tak-tak, asaan ŋa gediraaɗo raade. Ampa-ak, ɗo ginte kuuk rasig gamin okin̰co a gii obe tirit ɗo maan kaak Buŋ kaawtu ho gi eriyo, kaaw-an yaate iskinte dakina. 19 Ɗo ginte gay, maan kaak gi eriy-ak gaayaate gi goyiy bombo ar dambi kaak awkiɗo tak-tak. Iŋ maan kaak gi eriy-ak, gi nec aaɗe min ɗo maan kaak ar zimilla ho gii un̰je ɗo wer kaak Buŋ goyiyo‡, atta ɗo wer kaak *cawar aale. 20 Ɗo wer kaak cawar aale-ak ko, Iisa ogiriite, ŋa un̰jitu ɗo bi kante. Ampaa ko, Iisa, Buŋ diyig *mee satkiner ka tatko kaak goy doo, ar kaak awalle, ŋa diyig Melkisedek-aka.

7

Melkisedek sultan ho gay satkiner

1 Awalle, Melkisedek-ak, ŋaar sultan ka Saleem ho ŋa gay satkiner ka Buŋ ka kuwa. Ƴiriy rakki, wiktin taat Ibraayim nosiriico ɗo sultinnay daarin̰ ho ŋa yeepiy min ɗo gartar, Melkisedek ŋaamiiga ho ŋa barkiyiiga. 2 Ɗo wer-ak, min gamin okin̰co kuuk Ibraayim gaamtu min ɗo gartar-ak, ŋa beriiji zakaane ɗo Melkisedek. Min gamin kuuk orok, ŋa beriiji rakki rakki. Melkisedek, ŋaar sultan ka Saleem. Siŋ kuuk Melkisedek-ak kaawa a « sultan kaak hokumiya iŋ botol, » ho kuuk a sultan ka Saleem-ak gay kaawa a « sultan ka aapiyer ». 3 Melkisedek-ak, ɗo Kitamner, ŋu bal kaawe a ŋa gin tacco wal yaaco wal aginiyji ku aginda. Ŋu bal kaawe ɗo bi ka ween̰ji wala ɗo bi ka muutuy. Ŋa ar Roŋ ka Buŋdi, ŋa gay satkiner kaak goy doo.

4 Taloŋ ja, tatkaw ta Melkisedek ! Ŋa gem tatik nam tatte Ibraayim din sa berji zakaaney min gamnay kuuk ŋa gaamtu min ɗo gartar. 5 Ka seener, koogin ku Lebi, ŋuur kuuk gina riy ta gay satkiner, iŋ *gaanuun ka Buŋdi, ŋu gin botol ta ice zakaaner min ɗo siŋtico, gee ku Israyeel. Kar sando, ŋuur oki min tamba ta Ibraayim. 6 Melkisedek, ŋaar min caar ka Lebiɗo. Kar gay, iŋ taar-at oki, Ibraayim berji zakaane. Kar pey min kaatiya, Melkisedek barkiyiig Ibraayim kaak Buŋ kaawtu a ŋaaji bere maanna-aka. 7 Kar sando, gee iban tak kadar waan kaak barkiya gem-ak, ŋaar pakgig kaak ŋa barkiyiyo. 8 Koogin ku *Lebi kuuk ica zakaane min ɗo siŋtico-aku, ŋuur oki mata ar geen di. Kar Melkisedek kaak Ibraayim berji zakaaney-ak gay, ŋaar goy iŋ odinay ar kaak Kitamne kaawiyo. 9 Kooginay ku Lebi kuuk ica zakaan-aku, wiktin taat Ibraayim beriit zakaaney ɗo Melkisedek, ta ar tacco Lebi oki berit ko tan̰ji iŋ pise ka Ibraayim. 10 Ibraayim-ak, ŋaar min aginiyji ku aginda ku Lebi ho Lebi gay goy misa ɗo maasoy wiktin taat Melkisedek ŋaamiiga.

11 Wiktin taat Buŋ beriico gaanuun ɗo gee ku Israyeel, ŋu koogin ku Lebi kat asa gine riy ta gay satkiner. Kar ya botol kat goya taat koogin ku Lebi-ak yaa necin tak riy taat Buŋ rakiyo, maa di Buŋ n̰aamiy gay satkiner ka pey ? Gay satkiner ka pey-ak, ŋaar aaɗɗo botol ta *Haruun ar koogin ku Lebi, kar gay, ŋa aaɗa botol ta Melkisedek. 12 Kar ya ŋu makaag gay satkiner iŋ kaak aaɗa botol ta pey-ak, gaanuun oki, illa ŋuu makin̰ji. 13 Ya ni kaawa ampa-ak, ni kaawa ɗo bi ka *Rabbinte. Kar ŋaar gay min caar ka Lebiɗo, ŋa min caar ka pey. Caar ŋaar-ak, ƴiriy rakki, waanco bal gine riy ta gay satkiner. 14 Gee okin̰co iban kadar Rabbinte, ŋaar min caar ka Zuuda. Ɗo bi ka caar ŋaar-ak, ƴiriy rakki, Muusa bal kaawe a ŋu gina riy ta gay satkiner.

Gay satkiner kaak goy doo

15 Ŋaar-aŋ maan kaak gi talaag waraŋ : gay satkiner kaak pey ŋu kaawiy-ak, ŋaar ar Melkisedek. 16 Ya ŋu diyiig gay satkiner, ŋu bal diyin̰ ɗo saan ta gaanuun kaak kaawa ɗo bi ka tambaaco. Kar gay, ŋu diyig gay satkiner, illa iŋ gudurre ta goye kaak idaaɗo tak-tak. 17 Ka seener, ŋu siir ɗo Kitamner aman :

« Kiŋ gay satkiner kaak goy doo ar Melkisedek. »*

18 Ampa-ak, gaanuun kaak awalle, ŋu deeyiiga asaan ŋa ginno gudurre ho ŋa bal necin riyoy. 19 Ka seener, gaanuun ka Muusa bal nece iye gee a ŋuu nece tak ar taat Buŋ rakiyo. Kar diŋ gay, ŋu gaarte maan ka erindi kaak samaan pak ka awalle ho maanna-ak gaayaate gi sin̰jiy moota iŋ Buŋ.

20 Pakiroŋ oki ɗo togiliik ta Buŋdi-ata. Gay satkiner ku awalle, ŋuur gin gay satkiner bal togiliik ar taar-anta. 21 Kar Iisa gay, ŋu diyiig gay satkiner iŋ togiliika wiktin taat Buŋ meen̰ji togiliiji aman :

« Nun *Rabbin kat togile

ho nu yeepaaɗo pey aaro :

kiŋ gay satkiner kaak goy doo. »†

22 Paa ko, iŋ Iisa, gi iban tak kadar jamaw taat samaan pak ta awalle yaa ase ɗo werti.

23 Min kaatiya, gin maan ka pey : ɗo jamaw taat awalle-at, gee dakina gin riy ta gay satkiner ho ay gem di rasiy ɗo giji, asaan muut rasgigɗo ŋuu ginin riyco doo. 24 Kar Iisa gay, ɗo bi ka goyin̰ji ka gaasɗo, ŋaar gay satkiner kaak goy doo. 25 Paa ko, ŋuur kuuk asa ɗo Buŋdi iŋ siŋ kun̰ji, ŋaa gedire jilin̰ tak-tak. Ta kuuniytu ampa-ak, asaan doo, ŋa goy mento a ŋaa inde Buŋ ɗo saan tan̰co.

26 Iisa kon di *mee satkiner ka tatik kaak kuuniyte. Ŋaar goy *cawar, bal oorne ɗo uŋji ka Buŋdi. Ŋa bal gine zunuubinna. Ŋa goy serek min gay zunuubinnar ho Buŋ coonig kuwa ka samaaner ɗo wer kaak ŋa goyiyo. 27 Iisa, ŋaar arro agindaw ku gay satkiner ku pey. Agindaw ku gay satkiner ŋuur-ak, kun kawta, illa ŋu gina ja *satkinkan ɗo zunuubinna ku maaniico, kar kat, ŋu giniy ɗo ku geemir. Kar Iisa gay, wiktin taat ŋa bertu ziy satkine ɗo bi kante, ŋa ginit mena rakki di gaasiititi. 28 Ɗo gaanuun ka Muusa, ŋuur kuuk ŋu leeyig meennay ku satkiner ku aginda-ak, ŋuur gee kuuk ginno gudurre. Min gaanuun ka Muusa-ak, ta togiliik ta Buŋdi kat as ba aaro. Iŋ togiliik-at, ŋaar kaak ŋa diytu doo mee satkiner ka tatko-ak, ŋaar Roŋji. Buŋ ginig ŋa necit tak riy taat Buŋ rakiyo. Ŋa necit mena rakki di gaasiititi.

8

Iisa mee satkinte ka tatiko

1 Cokiyoŋ, an baat ta kaawor : gi gin *mee satkiner ka tatko ar kaak gi kaawtu ɗak ko biy. Ŋa daktu goy ka samaaner ɗo meeday ta ŋaar kaak gin gudurre pakgig gamin okin̰co. 2 Ɗo wiktin ta Muusa, ŋu siy *kuraarin ta Buŋdi. Kar diŋ gay, mee satkiner ka tatko-ak gina riyoy ɗo kuraarin ta taɓ. Kuraarin taar-at, *Rabbin meen̰ji kat siyta, yampa, ŋu geenno.

3 Ay mee satkiner ka tatko, ŋu diyig a ŋaa iye gamin ku berindi ɗo Buŋdi ho ŋaaji gine *satkine. Ampa-ak, kante oki, illa ŋaa gine maan ka berindi. 4 Kar ya mee satkinte ka tatiko-ak kat goy ɗo kiɗar, ŋa ginaaɗo tak-tak riy ta gay satkiner, asaan kuuk gina riy ta satkiner ar taat *gaanuun kaawtu-ak, ŋuur goy ko. 5 Ar gem taliy kelmoy ɗo sawwapa, riy ta gay satkiner-ak sa, taar ar kelim ta riy ta taɓ ŋu giniy ɗo wer kaak Buŋ goyiyo. Ŋaar-aŋ ar maan kaak kuuniyji ɗo Muusa ɗo wiktin taat ŋa siyiy kuraarin ɗo Buŋdi. Ɗo wiktin taar-at, Buŋ kaawji aman : « Ya ki siya kuraarne, zeeɗu kii siyin ar taat nu bayniiji ka dambar-aka. »* 6 Diŋ gay, riy taat Buŋ gaariiji ɗo Iisa Masi-at, taar pakgit taat awalle serek. Kar jamaw taat ŋu diyig Iisa Masi ɗatik ta geemir iŋ Buŋ gay, taar oki pakgit taat awalle serek. Asaan iŋ jamaw-at, maan kaak Buŋ kaawtu a ŋaa gine pakgig ŋaar kaak ŋa kaawtu awalle ɗo gaanuundi.

Jamaw ta awalle iŋ ta marbinto

7 Ka seener, ya jamaw ta awalle-at kat necit ko riyti, maman Buŋ yaa obe jamaw ta pey ? 8 Kar sando, Buŋ leesco ɗo geen̰ji aman :

« Nun *Rabbin kat kaawaw :

ɗo menaw kuuk yaa ase-aku,

naa obe jamaw ta marbinto

iŋ gee ku Israyeel ho iŋ ku Zuuda.

9 Jamaw taar-at arro taat nu obtu iŋ aginiyco

wiktin taat nu imiliig min darre ta Meser ho nu ogiriico.

Uudin taat ŋu bal karmiyin jamaw-ata,

nun Rabbin kat kaawaw, nun oki newsico kopo.

10 Nu kaawa pey aman :

ɗo jamaw taat naa obe iŋ gee ku Israyeel-an,

ya menaw ŋuur-ak bire,

naa un̰jin̰ gaanuundu ɗo kaƴco

ho naa diyin̰ ɗo gelbinco.

Naa gine Buŋco

ho ŋuur gay yaa gine geendu.

11 Yoo waan minninco ucaaɗo inde giji wal siŋji

a ŋaaji gaare botol taat ŋaan ibinindu.

Asaan okin̰co, ŋuun ibinindu,

min kuuk aginda yoo kuuk n̰aaɗa.

12 Naaco saamiyin̰ nigin̰co okin̰ji

ho zunuubinnico gay, nu icaaɗo pey bico tak-tak. »†

13 Ya Buŋ kolaat jamaw-at a ta marbinto, ŋaar-ak, ar ŋa ginit taat awalle-at maan kaak taay ko. Kar sando, maan kaak taaye ho zaɓ-ak, ŋaar baay gaay ko bire.

9

Abaadin ta awalle

1 Ɗo jamaw ta awalle-at, Buŋ ber *gaanuun kaak gaara maman gee yaa abdiyin̰ji ho goy pey wer ka abaadiner kaak ŋu siytu. 2-3 Ɗo wer ka abaadiner-ak, ta kuraarin taat ɗukum ɗeelna seera iŋ zimilla. Ɗo ɗeel taat bitta taat ŋu koliy « *wer kaak cawar », ŋu diy maan ka hadinner biŋkay peesira kuuk gin gindiski ho oba ako. Ta gin oki taabul kaak ŋu liyiy mappa kaak ŋu beriy satkin ɗo Buŋdi. Ɗo ɗeel ta atta taat ŋu koliy « wer kaak cawar aale », 4 ta gin taabul ka daabner kaak ŋu onniy *dokkanne. Ta gin oki *sandumne taat gaara jamaw taat Buŋ obtu iŋ geen̰ji. Sandumne-at, ŋu siyiit iŋ atay ho aarti gay daabne. Ɗo atti ka sandumne-at, ŋu diy parik ka daabner kaak gin tee kaak ŋu koliy « maan* » ho iŋ kuŋgin ka *Haruun kaak imil booyaw. Ŋu lee pey tarin̰cilna kuuk Buŋ siirtu gaanuunji ka jamaw ho ŋa beriijiig ɗo Muusa. 5 Ɗo kaati ka sandumner, gin gamin seer kuuk ŋu siytu iŋ daabne. Gamin-ak, ar *ɗubal ku Buŋdi kuuk ŋu kolaag « seruubinna » ho ŋu gaara kadar Buŋ goy ɗo wer-aka. Kelim ta gezgirco gootaag kaati ka sandumne-ata.* Kar diŋ gay, wiktin ginno taat naako osin̰ kaawin-aŋ rakki rakki.

6 Gamin okin̰co-aŋ, ŋu leeyig iŋ botilco ɗo kuraarin taat ŋu siytu ɗo Buŋdi ho kun kawta, gay satkiner un̰jigiy ɗo wer ka bitta-aka a ŋuu gine riyco.† 7 Ɗo ɗeel ta atta gay, illa mee satkiner kaak tatik di un̰ja keeji, mena rakki di ɗo elgol. Wiktin taat ŋa un̰ja ɗo wer-ak, illa ŋa iya baar kuuk ŋu gintu *satkin ɗo Buŋdi. Baar-ak, ŋa beriig ɗo Buŋdi ɗo nige ka meen̰ji ho iŋ nige ka geemir kaak bal niyinco.‡ 8 Iŋ maanna-aŋ, Ruwwin ta Buŋdi gaariite kadar wiktin taat kuraarin taat ŋu siytu awalle goy misa, waan ginno botol taat ŋaa un̰je ɗo wer kaak *cawar aale kuwa ka samaaner. 9 Gamin-aŋ gaara maan kaak kuuniya diŋka : gee kuuk abdiyaag Buŋ, ŋuur bera bere ho gina satkinkan ɗo Buŋdi. Kar gaminco-ak necaaɗo ginin pikirrico tak ar taat Buŋ rakiyo. 10 Gamin-ak, ŋuur ko kaawin kuuk ɗo bi ka teendi ho ka seendi, iŋ ay ace kaak ŋu aciyo. Kaawin-aŋ, ŋuur ɗo bi ka gamin kuuk gee talaagu di. Aadanna-ak, ŋuu goye kee nam wiktin taat Buŋ asiy makin̰ iŋ kuuk marbinto§.

Masi ber ziy satkine ɗo saan tante

11 Kar Iisa Masi gay bayin ar *mee satkiner ka tatko a ŋaate bere gamin kuuk samaane kuuk goy ko. Ŋa un̰je ɗo kuraarin taat pakgit serek taar taat ŋu siytu keɗer ho taat nec tak ar taat Buŋ rakiyo pakgita oki. Kuraarin taat ŋa un̰jitu-at, ŋu geenno kat siyta ho min gamin kuuk Buŋ kilgiytu ɗo duniiner-an, taar ginno. 12 Masi un̰je mena rakki di ɗo *wer kaak cawar aale-aka. Ɗo wer-ak, ŋa bal iye baar ku awgir wala ku ajjalinnar a ŋaa bere ɗo Buŋdi. Kar gay, ŋa ber baar ku meen̰ji kuuk min̰ ɗo saan tante. Taar-an nec ko yaate jilinte tak-tak. 13 Ɗo aadin ta *Yuudinnar, ŋu erga baar ku awgir iŋ ku barkiydi ɗo geemir a ziŋkico yaa gine cawar. Ampaa di, berka oki, ŋu eriita ho butti gay, ŋu kokiriy ɗo geemir. Ya gamin-aŋ kat nec ginin̰ zi ka gemor *cawar oki, 14 baar ku Iisa Masi gay pakgig serek ! Iisa Masi, iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi taat goy doo, ŋa bertu ziy ɗo Buŋdi ar satkin taat nec tak ar taat Buŋ rakiyo. Ampaa ko, iŋ baariy, pikirrite yaa gine cawar min gamin kuuk iya gee ɗo muuti. Ansii kat, gii nece gine riy ɗo Buŋ kaak goy mento.

Jamaw taat Buŋ ɗuuntu iŋ baar

15 Iisa Masi, ɗo jamaw ta marbinto-at, ŋaar ko goy ɗatik ta geemir iŋ Buŋ. Ŋa goy ɗatikco a ŋuur kuuk Buŋ koltu-ak yaa gase haginco min gamin kuuk Buŋ kaawtu a ŋaaco bere ɗo geen̰ji. Gamin-ak, ŋuur goy doo. Gee-ak gin botol taat ŋuu gasin haginco-at ɗo saan ta muut ta Iisa. Asaan iŋ muutuy-at ko, ŋa jiliig gee min ɗo nigin̰co kaak ŋu nigtu ɗo jamaw ta awalle. 16 Ya waan kat siirig malley okin̰ji ɗo katkitdi, wiktin taat ŋu raka ɗeeɗin̰ ɗo kooginay-ak, illa ŋuu ibine ja kadar ŋa mat ka seener. 17 Ka seener, maan kaak ŋu siirtu ɗo katkitdi-ak, ŋu ɗeeɗaagɗo ya meen̰ji goy misa iŋ odinay, illa ya ŋa mat ja. 18 Ansii ko, jamaw ta awalle ictu riyti-ak, illa iŋ baar kuuk ŋu ergiy-aku. 19 Ka seener, wiktin taat awalle Muusa uctu ɗo uŋco ka geemir, ŋa garkiycog ja ay maan kaak Buŋ rakiy ŋuu gine. Min ŋa garkiycoga, ŋa ictu baar ku ajjalinnar iŋ ku awgir, amay, law ku dindiko ho leeg ta pompil kaak ŋu koliig Isoop. Kar ŋa ergiico baar ɗo gee okin̰co ho ŋa ergiitit oki ɗo maktumne taat ŋa siirig gaanuun-aka. 20 Wiktin taat ŋa ergiico, ŋa kaawiy aman : « Ŋuur-aŋ baar kuuk gaara jamaw taat Buŋ obtu iŋ kuŋko a kuu karmiyinti. »* 21 Min Muusa ergitu baar ɗo geemir ho ɗo maktumner-at, ŋa ergitu pey ɗo kuraarin taat ŋu siytu ɗo Buŋdi ho ɗo gamin ku abaadiner okin̰co. 22 Ka seener, gaanuun kaawa a anuwco ta gamnar giniy *cawar-ak, illa iŋ baar ja. Ansi-ak, bal min̰e ka baarir, yoo waan gasaaɗo saamiye ka zunuubinnay.

Satkin ta Iisa Masi sooya zunuubinna

23 Gamin kuuk goy ɗo kuraarin taat ŋu siytu ɗo Buŋdi kuuniytu *cawar-ak, illa iŋ *satkine. Kar gay, ar taat gi kaawtu ko, gamin-ak, ŋuur ar kellam ku gamin kuuk goy kuwa-aku. Ya gamin kuuk keɗer kat kuuniy cawar-ak illa iŋ satkin ja, maaniico gamin kuuk kuwaŋ gay yaa kuuniye cawar-ak, illa iŋ satkin taat samaan pak satkinkan kuuk ŋu giniy keɗer-aku. 24 Ka seener, *Masi bal un̰je ɗo kuraarin taat geen di siytu, taat ar kelim ta wer kaak kuwa-aka. Kar gay, ŋa un̰je ɗo taar ta taɓ kuwa-ata ho diŋ ŋa goyiy ɗo uŋji ka Buŋdi ɗo bi kante. 25 Awalle, ay elgo, mee satkiner ka tatko un̰jigiy ɗo wer kaak cawar aale iŋ baar ku mallel. Kar Masi gay, tan̰ji paaɗo. Ŋa bal un̰je ka samaaner dees dakina a ŋaa bere ziy satkine. 26 Yampa, ta-aŋ ŋa taaɓiy taaɓin ta muuti dees dakina min kilgiye ka duniiner. Ya taɓ gay, ɗo wiktin ta ba aaro, ŋa bayin mena rakki di a ŋaa sooyin̰ zunuubinna ku geemir iŋ satkiney. 27 Buŋ gintu a gee okin̰co yaa mate mena rakki di, kar kat, ŋaaco ɗukume seriine. 28 Ampaa ko, Iisa Masi oki bertu ziy satkine mena rakki di a ŋaa sooyin̰ zunuubinna ku gee dakina. Wiktin taat ŋaa bayne ka seeriŋkar, ŋa asaaɗo pey sooyin̰ zunuubinna ku geemir, ŋaa ase a ŋaa jilin̰ ŋuur kuuk eraaga.

10

Satkin ta Iisa Masi taat mena rakki di

1 Ka seener, *gaanuun ka Muusa, ŋaar ar kelimco di ta gamin kuuk yaa ase neginda. Kar gay, ŋa arro sawa-sawa iŋ gamin okin̰co kuuk goy kuwa-aku. Ampa-ak, ya gee gina *satkinkan ŋuur-ak di elgin iŋ elgina, ŋuur kuuk bariya botol a ŋuu sin̰je moota iŋ Buŋ-ak, gaanuun necaaɗo tuk, ŋaa ginin̰co ŋuu nece tak ar taat Buŋ rakiyo. 2 Yampa, ya satkinkan-ak nec ko ŋuu kuuniye *cawar ɗo uŋji ka Buŋdi-ak, ŋuu ibinin cawirkuwco ho ŋuu rasin̰ satkinkan-aku. 3 Ka seener gay, satkinkan-ak, illa ŋu iyaag gee ay elgo, ŋu moyig zunuubinnico. 4 Asaan baar ku awgir iŋ ku barkiydi, ŋuur bal gine gudurre tak-tak taat ŋuu ace zunuubinna.

5 Ɗo saan taar-an ko, wiktin taat Iisa Masi rakiy ase ɗo duniiner, ŋa kaawiiji ɗo Buŋdi aman :

« Ki bal rake a ŋuun̰ gine satkine wala ŋuun̰ iye bere,

kar gay, ki pinig zir.

6 Ki aacayɗo iŋ satkin ta mallel taat ŋu eriyjiŋ

wala iŋ satkinkan kuuk ŋu gintu ɗo bi ka zunuubinnico.

7 Hiyya, nu kaawtu aman :

‟ Buŋdu ! Nun ko-aŋka.

Nu as gine maan kaak ki rakiyo.

Hii, nu as ar kaak ŋu siirtu ɗo bir ɗo Kitamner. ” »*

8 Ɗo wer-ak, ŋa teestu ja kaawe aman : « Ki bal rake a ŋuun̰ gine satkinkan, ŋuun̰ iye bere, ŋuun̰ ere malle, ŋuun̰ bere satkine ɗo bi ka zunuubinnar. Kiŋ gay bal aaciye iŋ gamin-aŋku. » Kar sando, gaanuun ka Muusa kaaw a ŋuu ginin̰ gamin-aŋ okin̰co. 9 Kar ba aaro, *Masi kaawtu pey aman : « Buŋdu ! Nun ko aŋka. Nu as gine maan kaak ki rakiyo. » Wiktin taat ŋa kaawtu pa-ak, ŋa as deen̰ satkinkan kuuk awalle ho ŋaa makin̰ iŋ tan̰ji. 10 Ansii ko, iŋ niyin taat Buŋ ictu, Iisa Masi bertu ziy satkine mena rakki di gaasiititi a ŋaa acin̰ zunuubinnite, gii gine cawar ɗo uŋji.

11 Kun kawta, gay satkiner ku *Yuudinnar okin̰co gingiy riyco iŋ ka peyin̰co. Ŋu gingiy satkinkan ŋuur-ak di doo. Kar satkinkan-ak gay gedarro tak-tak imilin̰ zunuubinna ku geemir. 12 Kar Iisa Masi gay, satkiney tan̰ji, taar mena rakki di gaasiititi ho ta goy doo. Min ŋa berig ziy satkin ɗo zunuubinna ku geemir, ŋa daktu diy baay ka samaaner ɗo meeday ta Buŋdi. 13 Diŋ ŋa ƴoka a Buŋ yaaco nosire ɗo adiney, ŋuu gine wer ka lee asin̰ji.† 14 Ampaa ko, iŋ satkiney taat mena rakki di-at, ŋa gintu a ŋuur kuuk ŋa ginaag cawar-ak yaa nece tak ɗo werco doo.

15 Taar-an ko taat Ruwwin ta Buŋdi oki kaawiite. Ta teestu ja kaawe aman :

16 « *Rabbin Buŋ kaaw aman :

‟ Ya menaw ŋuur-ak bire, naa obe jamaw iŋ ŋuura.

Ɗo jamaw-at, naa un̰jin̰ gaanuundu ɗo kaƴco

ho naa diyin̰ ɗo gelbinco. ”

17 Ŋa gaaytu pey aman :

‟ Naaco saamiyin̰ nigin̰co okin̰ji

ho zunuubinnico gay, nu icaaɗo pey bico tak-tak. ”‡ »

18 Ka seener, ya zunuubinnico kat ŋu saamiycogu, satkinkan bal gine pey galilco.

Diye ka gelbiner iŋ Buŋ

19 Ampa-ak, gem kol siŋtay, iŋ baar ku Iisa kuuk ŋa bertu satkin-ak, gi gin botol taat gii un̰je ɗo wer kaak *cawar aale-aka. 20 Iŋ ziy ka meen̰ji, ŋa pilte botol taat gii aaɗe min ɗo maan kaak ar zimilla kuuk gootig wer kaak cawar aale-aka. Botol taat ŋa piltu-at, taar marbinto ho ta bera goye kaak taɓ. 21 Ansi-ak, gi gin *mee satkiner ka tatko kaak tala ɗo kaay ka *ger ka Buŋdi kaak kuwa ka samaaner. 22 Ampa-ak, sin̰jinte moota ɗo uŋji ka Buŋdi iŋ gelbin rakki bal kolaw ɗo saan ta imaante. Sin̰jinte iŋ gelbin kaak ac min pikirre taat jookumo ho iŋ ziŋka kuuk ac iŋ amay kuuk cawar. 23 Obinte tirit ɗo maan kaak gi eriy iŋ imaante ho gi gaariy-aka, asaan Buŋ necaat tak taat ŋa kaawtu. 24 Bariyinte botol taat gii iskiguwe ziŋkite a gii elguwe benannite ho gii ginguwe gamin kuuk samaane. 25 N̰uminte kaak gi n̰umgiy-aŋ, dakinte rasin̰jiɗo ar gee daarin̰ rasiyo. Kar gay, iskinte ziŋkite ɗo imaan ho gininte gaay iŋ gaayo, asaan ku iban ko kadar ƴiriy ta *Rabbiner, taar gaay ko.

26 Ya waan ibingit seen ta Buŋdi kat ŋa wakila gine zunuubinna iŋ niyiney, ginno pey satkin ta saamiye zunuubinnar. 27 Waanna-ak, taat ɗakji-at, illa ŋaa ere iŋ kolaw ƴiriy taat Buŋ yaa ɗukume seriine. Ƴiriy taar-at, ak taat girzan̰-at yaa idin̰ jot, ŋuur kuuk newsiji kop ɗo Buŋdi. 28 Ŋaar kaak n̰epiɗig *gaanuun kaak Muusa siirtu, ŋuu deen̰ji bal kaawo ya saadinna seer wal subba goya.§ 29 Kar ɗo taŋkoŋ gay, ŋaar kaak ƴilaag Roŋ ka Buŋdi, kaak talaag baar ku Iisa ar ŋu maan kaak maala ho kaak ginaat bees Ruwwin ta Buŋdi taat bera barkine, ku pakarro kadar tan̰ji-at yaa gine raɗ paka wal maman ? Baar ku Iisa, ŋu ŋuur ɗoo di baar ku jamaw ta marbinto kuuk ginig gee cawar-aku ? 30 Ka seener, gi ibingig ŋaar kaak kaaw aman : « Ŋa nun meendu kat yaa yeepin taat ŋu nigtu. Ŋa nun meendu kat yaa kappiyin kaaco ɗo taat ŋu gintu. »* Kar ŋa ɗiytu pey aman : « *Rabbin Buŋ yaa ɗukume seriin ɗo geen̰ji. »† 31 Raɗji aale ɗo ŋaar kaak gal ɗo pise ka Buŋ kaak goy mento !

32 Kar gay pakiroŋ ɗo goyiŋko kaak awalle wiktin taat Buŋ piliig kaƴko. Ɗo menaw ŋuur-ak, gee taaɓiyiŋko dakina ho iŋ taaɓin taat ginko dakin-at oki, kuŋ gay subire. 33 Werin daarin̰, ŋu wariŋko ho ŋu taaɓiyiŋko ɗo uŋco ka geemir. Kar werin daarin̰ gay, ku galiy uciy iŋ ŋuur kuuk ŋu taaɓiyaag pa. 34 Ka seener gay, taaɓin ta ŋuur kuuk ŋu taaɓiyaag ɗo daŋaayner, ku aawaat ɗo ziŋkiko ho wiktin taat ŋu sokiig gaminko, ku rascog iŋ aditko kuuk portiko. Aditko portik-ak asaan ku ibin kadar ku gin gamin kuuk samaan paka ho kuuk yaa taaye doo. 35 Ampa-ak, maan kaak ku eriy iŋ imaan-ak, dakoŋ rasin̰jiɗo. Asaan iŋ ŋaar ko, kuu gasin haginko dakina. 36 Ya ku raka necin taat Buŋ rakiyo ho kuu gasin̰ maan kaak ŋa kaawtu a ŋaako bere-ak, illa kuu ice subirraw ho kuu goye bombo. 37 Kitamne kaaw aman :

« Pey ɗak mena sooɗ di, sooɗ tak-tak‡,

ek di, ŋaar kaak yaa ase-ak, yaa ase.

Ŋa taayaaɗo.

38 Gem kaak jaawa uŋtu iŋ botol

yaa goye ɗo saan ta imaanji.

Kar ŋaar kaak yeepa aar gay,

adir ginaaɗo gal iŋ ŋaara. »§

39 Ɗo tanteŋ gay, gi attanno iŋ gee kuuk yeepa aaro ho ɓaayiy tare ziŋkico-aku. Kar gay, gi atta iŋ ŋuur kuuk diya gelbinco iŋ Buŋ a ŋuu gase jile.

11

Imaan ta gee ku awalle

1 Iŋ botol ta imaan, gi gin ko maan kaak gi eriyo ho gi ibinig ko tak maan kaak gee talgigɗo. 2 Ɗo bi ka imaanco ta gee ku awalle ko, Buŋ gaartu kadar adiy portik iŋ ŋuura.

3 Iŋ imaan ko, gi ibintu waraŋ kadar Buŋ kilgiyig gamin okin̰co kuuk goy kuwa ho keɗer iŋ kaawoy. Ampaa ko, gi ibintu kadar gamin okin̰co kuuk gee talaagu asa min ŋuur kuuk gee talgigɗo.

4 Iŋ imaan, Abeel bertu *satkin ɗo Buŋdi taat pakgit ta Kayen. Ɗo saan ta imaanji-at ko, Buŋ meen̰ji ooyit satkiney ho ŋa taliig a ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji. Abeel, ŋaar mate. Kar ɗo bi ka imaanji taat ŋa gintu-at, ŋa kaawaate yoo diŋka.

5 Iŋ imaan, wiktin taat Henok goyiy iŋ odinay, Buŋ cooniig kuwa iŋ ŋaara. Ampaa ko, ŋa pakiig min ɗo muuti. Yoo waan sa bal gasin̰ji, asaan ŋa diyiig ɗo serpey. Ka seener, min Buŋ bal coonin̰ misa, Kitamne kaaw a Buŋ, adiy portik iŋ ŋaara.* 6 Yampa, Buŋ, adiy ginaaɗo portik iŋ gem kaak ginno imaan. Ka seener gay, ŋaar kaak raka sin̰je moota iŋ Buŋ, illa ŋaa ooye kadar Buŋ goya ho kadar ŋaaco gaarin selliŋkuwiy ɗo ŋuur kuuk bariyaaga.

7 Iŋ imaan, Nowe iciig taaƴe ka Buŋdi ɗo maan kaak yaa ase neginda ho kaak gee talgigɗo misa. Ampaa ko, ŋa siytu markab tatko a ŋaa jilin̰ geen̰ji ku geriy. Iŋ maan kaak ŋa gintu, ŋa gaartu kadar gee ku duniiner, ŋuur jookumo. Ho iŋ botol ta imaanji, Buŋ taliig a ŋa gem kaak goy iŋ botol ɗo uŋji.

8 Iŋ imaan, Ibraayim iciit kaaw ta Buŋdi wiktin taat ŋa koliiga. Ŋa uctu min darrey ho ŋa ɗeettu ɗo darre taat Buŋ kaawtu a ŋaaji bere. Kar ɗo ɗeetin̰ji, ŋa ibanno wer kaak ŋa ɓaayiyo. 9 Iŋ imaan, Ibraayim daktu goy ar awraatin̰ce ɗo darre taat Buŋ kaawtu a ŋaaji bere. Ŋa daktu goy ɗo kuraarner. Isaaka iŋ Yakuub oki atta iŋ Ibraayim ɗo maan kaak Buŋ kaawtu a ŋaaji bere-aka ho ŋuur sa goy iŋ kuraarnay di ar Ibraayim. 10 Kar Ibraayim gay era geeger kaak Buŋ meen̰ji pakirtu ɗo pinin̰ji ho ŋa meen̰ji Buŋ kat kaak yaa pinin̰ji. Geeger-ak bombo ho eezaaɗo tak-tak.

11 Iŋ imaan, Zaara daaciy ta Ibraayim, ya ta mogina ho ta zaɓe oki, ta weetu ho ta gintu atan̰ geemir. Ta weetu-ak, asaan ta amniy tak-tak iŋ ŋaar kaak kaawit kaaw-ata. 12 Ansii ko, min gem rakki kaak zab ko tak-tak amiltu tamba dakina ar kaalna wal ar ƴir kaak ɗo bi ka barrer ho gem gedarro osinji.

13 Gee-ak okin̰co obit imaan bombo yoo muutco. Kar gay, gamin kuuk Buŋ kaawiico-ak, ŋu bal talin̰ ŋu as ɗo werco. Kar gay, ta ar ŋu talig ko gamin-ak min serek ho ginco gala. Paa ko, ŋu ibintu kadar ŋu goy ar awraatinna ho marti ɗo duniiner. 14 Kar ya ŋu kaawa pa-ak gaara waraŋ kadar ŋu bariya darre ta maaniico. 15 Darre taat ŋu bariyiy-at, ta darre taat ŋu rastuɗo-ata. Yampa, ta-aŋ ŋu yeepe. 16 Kar gay, darre taat ŋu bariyiy-at, ta darre ta taɓ taat goy ka samaaner. Ɗo bi ŋaar-ak ko, Buŋ ginno sokan̰ taat ŋu kolin̰ a ŋa « Buŋco ».

17 Iŋ imaan, Ibraayim berig roŋji satkin ɗo Buŋdi wiktin taat Buŋ rakiy tale baay. Iŋ maan kaak awalle Buŋ kaawiiji a ŋaaji gine oki, Ibraayim ooytu berin̰ roŋji kaak daŋgiro†. 18 Ka seener gay, min awalle, Buŋ kaawji aman : « Iŋ roŋji Isaaka kat, baan̰ yaa miine iŋ koogina ar kaak nu kaawiijiŋ. »‡ 19 Kar Ibraayim gay pakirtu kadar Buŋ gin gudurre taat ŋaa nooye gem min ɗo muuti. Ɗo saan taar-an ko, Buŋ beriijiig roŋji ar ŋa yeepjig min ɗo muuti.

20 Iŋ imaan, Isaaka barkiyiig Yakuub iŋ Ezaayu ɗo bi ka maan kaak yaa ase neginda.

21 Iŋ imaan, Yakuub, ɗo wiktin taat menuwiy gaay gaase, ŋa barkiyiig kooginay ku Yuusup rakki rakki. Min ŋa barkiygu, ŋa ɗeŋirtu iŋ doŋkiloy ho ŋa ontu abdiye Buŋ.

22 Iŋ imaan, Yuusup, ɗo wiktin ta ŋa rakiy mate, ŋa kaawtu a gee ku Israyeel asa amile min darre ta Meser. Kar ŋa bertu izinne ɗo maan kaak ŋuu gine iŋ kaasiy.§

23 Iŋ imaan, min Muusa ŋu weeyiiga, aginiyji cigiliig nam koyin subba. Ŋu gintu pa-ak, asaan ŋu tal samaanuwiy ho ŋu bal gine kolaw ɗo taat sultan kaawtu.

24 Iŋ imaan, min Muusa gin ko tatiko, ŋa rakaaɗo a ŋuu kolin̰ pey a ŋa roŋti ka romoy ta Sultan ka Meser. 25 Ŋa icit taaɓin iŋ gee ku Buŋdi. Ŋa tal kadar taaɓin-at guna min galal ta duniiner taat ɗo menuwir di ho taat iyaag gee ɗo zunuubinnar. 26 Kar ɗo ta Muusa gay, ŋa icit taaɓine ar taat Iisa Masi asiy aawe ho ŋa talaat ar maan kaak pakgig malle ka Meser serek. Asaan ka seener, ŋa tala maan kaak Buŋ asiiji bere neginda.

27 Iŋ imaan, Muusa amiltu min Meser ho ŋa baltu gine kolaw ɗo dapin̰ko ta sultan. Ŋa peytu bombo ar gem kaak talaag Buŋ kaak gee talgigɗo. 28 Iŋ imaanji, Muusa iidiytu iidin ta *Paakdi ho ŋa kaawiico ɗo gee ku Israyeel a ŋuu ooye baar ɗo botilay ku geriyco. Ampaa kat, *ɗubil ka Buŋdi gay dee geemir baltu deen̰ awaw ku miday ku gee ku Israyeel.

29 Iŋ imaan, gee ku Israyeel aaliig barre ka Dindiko bal boose ka asin̰co. Kar min gee ku Meser raka aaleŋ gay, amay teeyig okin̰co.

30 Iŋ imaan, durdurre ka geeger ka Zeriiko eeztu. Gee ku Israyeel jarbig* geeger-ak mena bijigiƴ, kar ƴiriy ta peesiriŋkar gay, wiktin taat ŋu jarbiy-ak, durdurre-ak eeztu dizic. 31 Iŋ imaan, azbin̰ca rakki siŋti Raab baltu mate iŋ ŋuur kuuk newsiji kop ɗo Buŋdi, asaan ta obig samaane ŋuur kuuk gee ku Israyeel n̰aamtu a ŋuu tale baat ta darrico.

32 Naa kaawe pey maa ? Wiktin ginno taat naako ose rakki rakki ɗo bi ka Zedeyon, Baraak, Somsom, Zepte, Dawuud, Samiyeel ho nabiinna daarin̰ oki. 33 Ŋuur oki, iŋ imaan taat ŋu gintu, ŋu ictu darrinay, ŋu hokumiyiy iŋ botol, ŋu gasit taat Buŋ kaawtu a ŋaaco bere ho ŋu sokumiig biŋkico ku boornar. 34 Ŋu deet ak ta oba bilim-bilim, ŋu waal min asiɗe ka *seepiner, ya gudurrico arme oki, ŋu gas gudurre min ɗo Buŋdi, ŋu gintu gee kuuk siŋco alaw ɗo gartar nam ŋu atik askirna dakina ku darrinay ku pey. 35 Iŋ imaan, daaɗ gasiig pey geen̰co kuuk mate ɗo wiktin taat ŋu nooytu.

Kar daarin̰ gay, ŋu gaarcot ko gaare nam ŋu mattu. Ya waan raka jilin̰co oki, ŋu poocaw, asaan ŋu raka gase maan kaak taɓ paka. Maanna-ak, ŋaar ko nooye kaak Buŋ asiy nooyin̰co. 36 Pey daarin̰, ŋu ajimiyig ko ajimiye ho ŋu koocig iŋ korɗiŋgo, kar daarin̰, ŋu ɗuunig iŋ jinzirre ho ŋu un̰jiig daŋaayne. 37 Pey daarin̰, ŋu zeerig iŋ dambay nam ŋu deeyiigu, daarin̰, ŋu gerkiɗig gerkiɗe nam ŋu ɗukumiig seera, ho daarin̰ gay, ŋu deeyig iŋ seepine. Pey daarin̰ bal gine geray, ŋu jaawa anne anne, kesuun teeco saaro nam ŋu ɗuuna zamam ku awgir di. Gee-ak pokirna tak-tak, ŋu taaɓiyaagu ho ŋu gaaraacot ko gaare. 38 Gee ŋuur-ak, selliŋkuwco dakina nam duniin sa bal nece ooyin̰co ! Ŋu jaawa anne-anne ɗo kalaaner, ka dambiniidi, ɗo girpiniydi† ho ɗo biddindi.

39 Gee-ak, okin̰co, iŋ imaanco taat ajbiyig Buŋ-ak oki, ŋu bal gasin̰ maan kaak ŋa kaawtu a ŋaaco bere. 40 Ka seener, Buŋ siyaate maan kaak samaan aale pakgig gamin okin̰co. Ŋa raka a gee-ak yaa nece tak ar kaak ŋa rakiyo. Kar gay, ŋu gediraaɗo nece tak bal ginte.

12

Diye ka gelbiner iŋ Iisa

1 Taloŋ ja imaan ta gee kuuk gi kaawtu ɗak ko bico-aŋku ! Ŋuur ar saadinna kuuk leyinte ɗatko. Saadinnuwco-at, ŋu gaaraat iŋ goyin̰co kaak samaane ɗo botol ta imaandi. Ɗo saan taar-an gay, rasoŋ gamin okin̰co kuuk toɗaate sin̰je ɗo goyinte kaak ɗo botol ta Buŋdi. Rasoŋ oki zunuubinna kuuk ɗaan̰aate melen̰ paa di ho zeeɗinte ɗo gaɗ kuuk Buŋ kaawiite. 2 Pakirinte doo ɗo Iisa, ŋaar kaak durcit baat ta barar ta imaante ho kaak yaa gininti taa nece ɗo werti. Ka seener, galal taat ŋaa aawe ɗo gaasindi-at, ŋa ibinit min awalle. Gee talaat muut ta ka etor ar maan ka sokan̰. Kar Iisa gay isgigɗo tuk. Ampaa ko, ŋa ooyiit muut-ata. Kar diŋ gay, ŋa diy baay ɗo meeday ta Buŋdi, wer kaak Buŋ hokumiyo.

3 Taloŋ ja maman Iisa ictu subirraw wiktin taat gay zunuubinnar taaɓiyiiga. Ampa-ak, zeeɗoŋ ku rasiyɗo taaɓin yaa patiye kaƴko nam imaanko yaa oole. 4 Asaan ɗo taasin̰kiko taat ku taasin̰iy iŋ zunuubinna, ku bal taasin̰e misa yoo ɗo muuti. 5 Ku rawtig ko taaƴe kaak Buŋ taaƴiŋko ar ŋa taaƴa kooginay-aka walla ? Ŋa taaƴiŋko aman :

« Gem kol roŋji, ya *Rabbin diyaaciŋ ɗo botildi,

dak talin̰jiɗo taaƴin̰ji-ak ar maan ka maala.

Ya ŋa leesaajiŋ oki, ziŋkan̰ yaa oolenno.

6 Asaan ŋaar kaak Rabbin diyiy ɗo botildi-ak,

ŋaar ko kaak ŋa elgiyo

ho ŋaar kaak ŋa taaɓiyiy-ak,

ŋaar ko kaak ŋa taliy ar roŋji. »*

7 Icoŋ subirraw ɗo taaɓinko, asaan iŋ taar ko, Buŋ diyiiko ɗo botildi ar kooginay. Yampa, ŋa maa micir kaak tacco diygigɗo ɗo botildi ? 8 Ya Buŋ diygikonno ɗo botildi ar kaak gee okin̰co gingiy ɗo kooginco, ŋaar-ak gaara kadar ku kooginayɗo, ku buumina.

9 Okinte, gi gin aginiyte kuuk weente. Ŋu diyaate ɗo botildi ho gi karmiyaagu. Ya ŋuur din sa gi karmiyaagu, Tatte Buŋ ka kuwaŋ gay, illa gii karmiyin̰ji pak ŋuura. Paa kat, gii gase goye kaak taɓ. 10 Aginiyte diyaate ɗo botildi ɗo menuwir di ar taat ŋu rakiyo. Kar Buŋ gay diyaate ɗo botildi a ŋaate gaayinte gii kuuniye *cawar ar ŋaara. 11 Ka seener, ya ŋu diyaate ɗo botildi, ɗo wiktin taar-at awgitenno gala, illa ta raɗa adi. Kar ba aar gay, ŋuur kuuk ŋu diyig ɗo botildi-ak gasiig maan kaak aaɗaag diye kaak ɗo botildi-aka. Maanna-ak, ŋaar ko weƴe ka gelbiner ɗo bi ka *goye kaak iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi.

Taaƴiika iŋ mino

12 Ɗo saan taar-an ko, gem kol siŋtay, paan̰oŋ kociŋgiliŋko kuuk oolaako ho ɗeŋroŋ gipiyko kuuk aziraw-aku. 13 Jaawoŋ ɗo botilay kuuk ɗalaŋ a ŋaar kaak oƴgaw, asin̰ji boɗin̰iyɗo, illa gay, ŋaa gase aapiy ta ziy.

14 Zeeɗoŋ kuu goye ɗo aapiyer iŋ gee okin̰co ho goyoŋ goye kaak *cawar ɗo uŋji ka Buŋdi. Ŋaar kaak goyɗo ampa-ak talaagɗo Rabbin Buŋ tak-tak. 15 Yaman, ginoŋ yoo waan minninko yaa newsenno kop ɗo barkin ta Buŋdi. Zeeɗoŋ a maan yaa amilenno min ɗo gelbinko ar et kaak caariy diya gee. Ya maan kaak samaanno-aŋ amil minninko, ŋaa barjile gee nam anuwko, ŋaako nigiŋko. 16 Ginoŋ a waan minninko goyiyɗo kaak yaa ɓaaƴe mun̰jam ho kaak yaa kan̰je iŋ gamin ku Buŋdi. Dakoŋ ginenno ar Ezaayu kaak berit aawnuwiy† ɗo siŋji ɗo bi ka teendi di. 17 Ku iban kadar ba aaro, ŋa bariytu botol taat tacco yaaji yeepin barkin taat ŋu beriy ɗo aawo-ata, kar tacco gay pooce. Iŋ alin̰ji, ŋa loklikiiji ɗo tacco a wal ŋaaji gedire diŋ ga, kar gay, ŋa bal gedire newsin̰ gelbin ka tacco.

18 Kar kuŋ gay, wiktin taat ku sin̰jitu moota iŋ Buŋ, ta arro wiktin taat gee ku Israyeel sin̰jitu ɗo damba Sinayi taat nec ŋuu wakinti. Ɗo wiktin taat ku sin̰jitu-ak, ginno ak taat oba jilik-jilik, ginno uc pondiko, ginno gondikaw taat dulum ho ginno kurumbiin gidi-gidi-gidi. 19 Ku bal dore ale ka perner wala gaaƴ ta Buŋdi. Kar gee ku Israyeel gay, min ŋu doriit gaaƴay, kolaw obiigu ho ŋu marmiltu a ŋaaco kaawenno pey maan kaawra. 20 Ŋu marmiltu ampa-ak, asaan kaaw taat ŋu dortu-at patiy kaƴco. Kaaw-at aman : « Ya waan kaak wakit damba-an, ŋuu zeerin̰ iŋ dambay, ŋuu deen̰ji ya ŋa malle oki. »‡ 21 Gamin okin̰co kuuk Buŋ gaariico-ak isco kolaw aale nam meen̰ji Muusa oki kaawtu aman : « Kolaw un̰jidu nam nu aziraw. »§

22 Kar kuŋ gay sin̰je moota iŋ damba taat ŋu koliy *Siyon ho iŋ geeger ka Buŋ kaak goy mento. Geeger-ak, ta Zeruzaleem taat goy kuwa ka samaaner ɗo wer kaak *ɗubal ku Buŋdi n̰um dil-dil iŋ galal. 23 Ku sin̰je moota ɗo wer kaak gee dakina kuuk aamine n̰umtu, ŋuur kuuk ŋu siirig ko siŋco ɗo maktumne taat goy kuwa. Gee kuuk aamin-ak, ay gem di ar aaw ka Buŋdi. Ku sin̰je moota iŋ Buŋ, ŋaar kaak gay ɗukume seriiner ɗo gee okin̰co, ho moota pey iŋ gee kuuk goy goye kaak iŋ botiliy ho mat taaye. Gee-ak, diŋ ŋu ginig nam ŋu neciit tak taat Buŋ rakiyo. 24 Ku sin̰je moota iŋ Iisa. Ɗo jamaw ta marbinto, ŋaar ko goy ɗatik ta geemir iŋ Buŋ. Ku sin̰je moota iŋ baariy kuuk min̰ ka etor. Baariy-ak pakgig ku Abeel serek.*

25 Yaman, laaŋ ɗeŋginko samaane kuu cokiyin̰ ŋaar kaak kaawaako ! Ka seener, gee ku Israyeel poocig ŋaar kaak minaagu keɗer ho ŋu bal pake min ɗo seriiner. Kar ginteŋ gay, ya gi newsaaji kop ɗo ŋaar kaak kaawaate min kuwa ka samaaner, tante-at yaa gine maman ? 26 Ŋaar kaak gaaƴay azirig kiɗ awalle-ak, diŋ gay, ŋa kaawaate pey aman : « Ɗo menaw kuuk yaa ase, nu aziraagɗo kiɗ keeji di, kar gay, naa azirin̰ pey kiɗa iŋ samaane oki. »† 27 Kaaw taat a « naa azire pey-at » gay gaara waraŋ kadar gamin kuuk Buŋ kilgiytu ho kuuk yaa azire yaa sawle, illa ŋuur kuuk yaa ɗak-ak, kuuk azarro. 28 *Meennaw taat Buŋ yaate bere-an, waan gediraaɗo azirinti. Ɗo saan taar-an ko, delinte barkin ɗo Buŋdi ho abdiyinteŋga iŋ kolaw ho iŋ horoomine ar taat ŋa rakiyo. 29 Yampa, ya gi ginno ampa-ak, Buŋte, ŋaar nec yaate idinte ar ak taat tiyaw.

13

Goye kaak Buŋ rakiyo

1 Elguwoŋ ziŋkiko ar siŋta kuuk tacco rakki. 2 Dakoŋ rawtenno obe ka martir. Ka seener, iŋ obe ka martir-ak, gee daarin̰ ob *ɗubal ku Buŋdi ho ŋu ibingigɗo. 3 Pakiroŋ ɗo gee kuuk ŋu obtu daŋaayne ho ginoŋ ar kuŋko oki, ŋu obiŋko iŋ ŋuura. Pakiroŋ ɗo gee kuuk ŋu taaɓiyaagu, ho kuŋ oki, ginoŋ ar ŋu taaɓiyaako.

4 Gee okin̰co, illa ŋuu bere horoomin ɗo obindi. Ɗo ŋuur kuuk ob gay, nu kaawaaco, illa ŋuu karmiyin̰ obin̰co, ŋuu kokinenno kara. Yampa, Buŋ asaaco ɗukume seriin ɗo gee okin̰co kuuk ɓaaƴa mun̰jam ho ɗo ŋuur kuuk kokina daaɗi wal miday kara.

5 Ɗo goyiŋko, dakoŋ elenno gurus aale. Hamdiyoŋ iŋ maan kaak ku gintu di. Asaan Buŋ meen̰ji kaaw aman : « Nu rasaacinno keejiŋ ho nu newsaajinno kop tak-tak. »* 6 Ɗo saan taar-an ko, nii kaawe bal kolaw aman :

« *Rabbin Buŋ ko kaak gaayaanu.

Nu ginaaɗo kolaw tak-tak.

Gem iŋ odinay seer ar kunto di,

ŋaan ginin maman ? »†

7 Pakron̰co ɗo aginduwko kuuk gaarkon kaaw ta Buŋdi. Taloŋ ja maman ŋu goytu nam ŋu mattu ho icon imaan tan̰co. 8 Iisa Masi makaaɗo tak-tak, wala diŋka, wala wiktin taat bire, wala taat yaa ase neginda. 9 Yaman, dakoŋ rasenno ziŋkiko ŋuuko jagiŋko iŋ ay ɓilde kaak arro iŋ imaanko. Ka seener gay, maan kaak samaan-ak, illa gelbinte yaa ɗeŋre iŋ barkin ta Buŋdi. Yampa, ŋu ɗeŋraaɗo iŋ *gaanuun kaak kaawa ɗo bi ka teendi. Gaanuun ar ŋaar-aŋ bal gaayin̰co iŋ maanna ŋuur kuuk aaɗaaga.

10 Ka seener, gi gin wer ka satkiner. Kar gay, maan kaak ŋu bertu *satkin ɗo wer-ak, gay satkiner ku *Yuudinnar ginno botol taat ŋuu teen̰ji. 11 Ya taɓ gay, baar ku mallel kuuk ŋu bertu satkin ɗo bi ka zunuubinnico-ak, mee satkiner kaak tatik iyiig ɗo *wer kaak cawar. Kar kumco gay, ŋu eriig kara ɗo kalaaner. 12 Ampaa ko, Iisa oki mattu kara min geeger ka Zeruzaleem a gee yaa kuuniye *cawar iŋ baar ku meen̰ji. 13 Ansi-ak, ginte oki amilinte kara ɗo wer kaak ŋa goyiyo ho ooyinteŋ ƴile kaak gee yaate ƴilinte ar ŋaara. 14 Asaan diŋ gi ginno wer ka goyindi kaak yaa taaye doo. Kar gay, gi bariya ka neginda. 15 Iŋ Iisa Masi ko, gi abdiyiy Buŋ ho gi oziliy siŋji. Ampa-ak, gi bera doo satkin ta oziliikar ɗo Buŋdi. 16 Dakoŋ rawtenno gine ka selliŋkaw ho iŋ gaay ta ziŋkiko. Asaan satkinkan ŋuur-aŋ kat aawaaji gala ɗo Buŋdi.

17 Karmiyoŋ aginduwko ho onoŋ uŋco. Ka seener, ŋuur di tala kaako doo ho neginda Buŋ asa indin̰co. Ginoŋ a ŋuu gaasin riyco iŋ galal bal niize. Yampa, ya ŋu niizaw-ak, kuu uce maala.

Inde ka Buŋdi

18 Gem kol siŋtay, indiguwonni Buŋ. Ni iban ɗo kaƴni kadar gelbinni *cawar, asaan ɗo goyinni, ni ic niyin taat nii ginguwe taat samaane ay wiktine. 19 Maan kaak paka nu rakiy minninko-ak, illa kuudu inde Buŋ a ŋaadu pile botol naako yeepe koɗok.

20 Buŋ kaak iya aapiye nooyig *Rabbinte Iisa min ɗo muuti ho ŋa gintu gay gooƴindi kaak tatiko. Iŋ baariy kuuk min̰e, ŋa ɗuuniit jamaw taat Buŋ obtu iŋ gee ho ta ɗukumaaɗo tak-tak. 21 Buŋ yaako bere gudurre kuu gine ay riy taat kuuniy iŋ niyiney. Iŋ botol ta Iisa Masi, ŋaate gaayinte gii necin̰ ay maan kaak ŋa rakiyo. Locin di *darjine elgin iŋ elgina ! *Aamin.

Ooy ta ba aaro

22 Gem kol siŋtay, kaawin kuuk nu n̰aamiiko a naako iskiŋko-aŋ, oboŋ samaane ɗo aditko iŋ subirraw. Asaan maktumner-an, taar kaawinti sooɗ di. 23 Nu minaako kadar siŋte Timote, ŋu imilig min daŋaayne. Ya ŋa as koɗok-ak, niiko ɓaawe seertini.

24 Ooyon̰co dakina ɗo aginduwko okin̰co ho ɗo gee ku Buŋdi okin̰co. Ŋuur kuuk goy Itali oki ooyko dakina.

25 Barkin ta Buŋdi yaa goye iŋ kuŋko okiŋko ! Nu ooyko dakina.

* 1:5 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 2.7.

† 1:5 Wer ka gase kaawor ɗo 2 Samiyeel 7.14.

‡ 1:6 ‛ŋaar di kaaco ka gamin okin̰co’ : Iŋ kaaw ta Grek, ŋu kaawa a ‛Roŋji kaak ŋa weetu awalle’. Kar kaaw-an gay kaawɗo kadar Buŋ gin koogin ku pey kuuk ŋa weeyig ba aaro. Ta kaawa a Iisa, ŋaar ar roŋ kaak ŋu weetu awalle, asaan ŋaar di kaaco ka gamin okin̰co.

§ 1:6 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 32.43.

* 1:7 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 104.4.

† 1:9 ‛sewe kaak ŋa etiliijiŋ ɗo kaan̰’ : Ɗo aadin ta Yuudinnar, ya ŋu etila sewe ɗo kaa ka gemor-ak gaara kadar ŋu darjiyaag sultan.

‡ 1:9 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 45.7-8.

§ 1:12 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 102.26-28.

* 1:13 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 110.1.

* 2:8 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 8.5-7.

† 2:12 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 22.23.

‡ 2:13 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 8.17.

§ 2:13 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 8.18.

* 2:18 ‛mogin̰’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛sakuwin̰’.

* 3:2 ‛ɗo geriy okin̰ji’ : Ger ka Buŋdi okin̰ji, anne-aŋ kaawa ɗo bi ka gee ku Buŋdi okin̰co ɗo wiktin ta nabi Muusa.

† 3:11 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 95.7-11.

‡ 3:15 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 95.7-8.

* 4:3 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 95.11.

† 4:4 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 2.2.

‡ 4:5 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 95.11.

§ 4:7 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 95.7-8.

* 4:8 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 31.7 ho Zoozuwe 22.4.

† 4:12 ‛loolo’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛lando’.

* 5:5 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 2.7.

† 5:6 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 110.4.

* 6:2 ‛ɓilde ɗo bi ka batemdi’ : Kaaw-an, iŋ kaaw ta Grek, ta kaawa a ‛ɓilde kaak ɗo bi ay biyaw ta batemdi’. Wal ta raka kaawe ɗo bi ka ay biyaw ka batem kaak kretiyenna giniyo, wal ɗo bi ka ay ace ka abaadiner.

† 6:14 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 22.16-17.

‡ 6:19 ‛maan kaak ar zimilla ɗo wer kaak Buŋ goyiyo’ : Awalle, wiktin taat ŋu piniig ger ka Buŋdi, ŋu caaltu zimilla a ŋuu cigilin̰ wer kaak cawar aale. Wiktin taat Iisa mattu ka etor, zimilla-ak eertu ɗatko min kuwa yoo keɗer (Matiye 27.51).

* 7:17 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 110.4.

† 7:21 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 110.4.

* 8:5 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 25.40.

† 8:12 Wer ka gase kaawor ɗo Zeremi 31.31-34.

* 9:5 ‛kaati ka sandumner’ : Ɗo aadin ta Yuudinnar, ay elgo, mee satkiner ka tatko un̰jigiy ɗo wer kaak cawar aale-aka ho ŋa ergigiy baar ɗo kaati ka sandumner-ata. Ŋaar-aŋ maan kaak gaara kadar zunuubinna ku gee ku Israyeel, Buŋ saamiycogu (Ekzood 25).

† 9:6 Wer ka gase kaawor ɗo Nombir 18.2-6.

‡ 9:7 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 16.2-34.

§ 9:10 ‛kuuk marbinto’ : Anne-aŋ kaawa ɗo bi ka Jamaw ta marbinto taat Buŋ obtu iŋ gee iŋ botol ta Iisa Masi.

* 9:20 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 24.8.

* 10:7 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 40.7-9.

† 10:13 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 110.1.

‡ 10:17 Wer ka gase kaawor ɗo Jereemi 31.33-34.

§ 10:28 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 17.6.

* 10:30 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 32.35.

† 10:30 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 32.36.

‡ 10:37 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 26.10.

§ 10:38 Wer ka gase kaawor ɗo Habakuuk 2.3-4.

* 11:5 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 5.24.

† 11:17 ‛daŋgiro’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛kiɗa di’ wal ‛rakki di’.

‡ 11:18 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 21.12.

§ 11:22 Wer ka gase ɗo Zeneez 50.24-25.

* 11:30 ‛jarbe’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛kaare’.

† 11:38 ‛ɗo girpiniydi’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛ɗo pugurumniydi’.

* 12:6 Wer ka gase kaawor ɗo Proberb 3.11-12.

† 12:16 ‛berjit aawnuwiy’ : Ɗo aadin ta Yuudinnar, aawo gasa barkin dakina min ɗo tacco pakgig siŋtay.

‡ 12:20 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 19.12-13, Deteronoom 5.23-25.

§ 12:21 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 9.19.

* 12:24 ‛Baariy-ak pakgig ku Abeel serek’ : Baar ku Abeel, ŋuur ku kaƴar, asaan wiktin taat Kayen deeyiiga, Buŋ kaaw a baariy koola min keɗer a ŋu asa kappiyin kaƴay (Zeneez 4.10). Kar baar ku Iisa gay, ŋuur ku jilindi, asaan iŋ muutuy taat ka etor, ya gem kaak aamin loci yaa gase jile.

† 12:26 Wer ka gase kaawor ɗo Aaze 2.6.

* 13:5 Wer ka gase kaawor ɗo Deteronoom 31.6,8, Zoozuwe 1.5.

† 13:6 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 118.6.

Zaak

1

2

3

4

5

Zaak

Maktumne taat Zaak siirtu

Pile ka kaawor

Maktumne-an, ŋa Zaak kat siirit ɗo kretiyenna kuuk goy ɗo ay wero, ya ŋu Yuudinna wal Yuudinnaɗo. Ŋa taaƴaag maajirnay ku Iisa okin̰co ɗo goyin̰co kaak ŋuu goyguwe kun kawta. Taaƴin̰ji daarin̰, ŋa diy odoy ɗo gay gamnar. Ŋa kaawa a gem kaak gin imaan ka seener, ŋu ibiniig min ɗo riy ta samaane taat ŋa giniyo. Kar ya riyoy samaanno gay, imaanji turro imaan ta taɓ.

1

Ooy ta awalle

1 Ŋa nun Zaak, gay riyor ka Buŋdi ho ka *Rabbin Iisa Masi kat siiraat maktumne-anta. Nu ooyaako dakina, kuŋ gee ku Buŋdi kuuk totir ɗo adiy ka kiɗar okin̰ji*.

Ibine kaak Buŋ beriyo

2 Gem kol siŋtay, ɗo ay taaɓine, aaciyoŋ dakina. 3 Asaan ku iban kadar ya ku kondira iŋ imaan ɗo ay taaɓiner, kuu kuuniye gee kuuk gin subirraw. 4 Kar zeeɗoŋ kuu ice subirraw gaay iŋ gaayo nam kuu nece tak ar taat Buŋ rakiyo, bal oorne, ɗo uŋji ka Buŋdi ho imaanko sa, maan armaatiɗo pey.

Inde ka ilimdi min ɗo Buŋdi

5 Ya minninko, gin gem kaak ilimji arme, illa ŋaa inde Buŋ ho Buŋ yaaji berinti. Asaan iŋ selliŋkuwiy, Buŋ gina oyaw ɗo gee okin̰co bal kaawo. 6 Kar gay, illa gem-ak yaa inde iŋ imaan, bal ose ka adir. Asaan gem kaak adiy osaw-ak, ŋaar ar amay ku barrer kuuk us yaŋgaag meeda n̰ugila. 7 Gem ta ŋaar-ak, ŋa diyenno kaay a Rabbin Buŋ yaaji bere maanna. 8 Asaan adiy seer ho ɗo ay maan kaak ŋa rakiy gine, ŋa obgijiɗo tirit.

Pokirin̰ce iŋ gay gamnar

9 Siŋ kaak pokirin̰ce, illa ŋaa aaciye asaan Buŋ jaalig siŋji kuwa 10 ho ŋaar kaak gay gamnar oki, illa ŋaa aaciye asaan Buŋ cillig siŋji. Ar booyaw kuuk solla ɗo kalaaner, gay gamnar sa taayaaɗo. 11 Tapar kuuk booye-ak, ya pat coke, ta giniy toŋgo ho tapar-ak aaƴiyo. Ya ŋu aaƴe, booyaw-ak solliyo ho samaanuwco rawtiyo. Paa ko, gay gamnar-ak asiy mate wiktin taat ŋa gina riyoy di.

Taaɓine iŋ gece ka gemor

12 Galal ɗo ŋaar kaak obit imaanji bombo ɗo taaɓiner. Asaan wiktin taat taaɓin-at gaase, ŋaa gase hagin taat ŋuu bere ɗo ŋuur kuuk nosire. Hagin-at, taar goye ka gaasɗo kaak Buŋ kaawtu a ŋaaco bere ɗo ŋuur kuuk elgiga.

13 Ya gelbin ka gemor n̰aamaag ɗo zunuubinnar, ŋa ɗiyenno aman : « Buŋ kat n̰aamintu ɗo zunuubinnar. » Asaan Buŋ gediraaɗo n̰aame gemo ŋaa gine maan kaak samaanno ho ŋaar meen̰ji sa, waan gediraaɗo n̰aamin̰ji. 14 Kar gem kaak raka gine zunuubinna gay, taar niyin ta meen̰ji di n̰aamig ŋa giniy taat samaanno ho ŋa galiy ɗo zunuubinnar. 15 Niyin taat samaanno taat goy ɗo gelbiner, taar ar daatik taat iciy adi ho ta wiyo. Ampaa di oki, niyin-at wiyiy zunuubinna. Kar wiktin taat zunuubinna-ak nec ɗo werco, ŋu iy muutu.

16 Gem kol siŋtay, dakoŋ rasenno ziŋkiko ŋuuko caaciyiŋko. 17 Ay bere kaak samaane ho ay maan kaak nec tak ar kaak Buŋ rakiyo, Buŋ kat beraateŋgu. Gamin-aŋ asa min Buŋ kaak kilgiyig pato, koye iŋ kaalna. Ƴiriyo maka iŋ aando, kar Buŋ gay makɗo ho ŋa rasitenno ɗo gondikor ar kaak pat gingiyo. 18 Iŋ niyin ta meen̰ji ho iŋ kaawoy taat ka seener, Buŋ beriite goye ka marbinto, paa kat, gii gine awallico min gamin okin̰co kuuk ŋa kilgiytu.

Cokiye iŋ karmiye ka kaaw ta Buŋdi

19 Gem kol siŋtay, moyoŋ ɗo kaaw taat naako kaawe-anta : ya waan kaawaako, laaŋ ɗeŋginko samaane kuu cokiye kaawoy, ho ya ku raka kaawe, pakiroŋ ja kaƴco ho dakoŋ dapin̰guwenno koɗok. 20 Asaan gem kaak dapin̰e, ŋaar ginno maan kaak iŋ botiliy ɗo uŋji ka Buŋdi. 21 Ɗo bi ŋaar-aŋ, rasoŋ gamin okin̰co kuuk jookumo ho iŋ kuuk nigaako ɗo uŋji ka Buŋdi. Kar iŋ dalullaw, obon kaaw taat Buŋ diytu ɗo gelbinko, asaan ta nec yaako jiliŋko.

22 Ya ku cokiya kaaw ta Buŋdi, dakoŋ cokiyenno maalan di, kar gay ginoŋ ar taat ta kaawtu. Yampa, ku tara ziŋkiko ku maaniikon di. 23 Asaan ŋaar kaak cokiyaat kaaw ta Buŋdi ho ginno ar kaak ta kaawtu-ak, ŋaar ar gem kaak tala wijeeney ta meen̰ji ɗo sawwapa. 24 Min ŋa talta, ŋa ɗeetiyo ho koɗok di ŋa rawtiita. 25 Kar gay, gem kaak bariya baay ta *gaanuun ka Buŋdi kaak imilaag zunuubinnite kuuk ginaate ɓerrina, ŋa rasaagɗo tak-tak. Ŋa rawtaagɗo koɗok maan kaak ŋa cokiytu ho ŋa gina ar taat gaanuun-ak kaawtu. Gem ŋaar-ak, Buŋ yaa barkiyin̰ji ɗo ay maan maan kaak giniyo.

26 Ya waan pakira a ŋa gay abaadiner, ho biy gay, ŋa gedirgijiɗo, ŋa tara ziy ka meen̰ji ho abaadiney sa uc usu. 27 Abaadin taat taɓ ho taat bal oorin ɗo uŋji ka Tatte Buŋ, taar ko tale ɗo kaaco ka gollina iŋ murgilgal kuuk goy ɗo taaɓiner†, ho taar ko ta gooƴe ziŋkar min gamin okin̰co kuuk nigaate ɗo duniiner-anta.

2

Eere ka geemir ŋaar samaanno

1 Gem kol siŋtay, dakoŋ eerguwin̰coɗo gee, asaan ta bal kuuniye iŋ imaanko taat iŋ *Rabbinte Iisa Masi, ŋaar gay *darjiner. 2 Cokiyoŋ, gin kaaw rakki taat ɗiya a ku n̰um ɗo wer rakki ho gee seer kat as ɗo wer-aka. Ka rakki gay gamnar kaak is kesuune taat samaane, ho ɗo kormoy oki, ŋa is korkiɗ* ka daabner. Kar ka rakki gay, pokirin̰ce kaak is kesuun taat tiziw-tiziw. 3 Wiktin taat gay gamnar-ak un̰je, ku uciy ku ooyiiji, kar ku kaawiiji aman : « Gem kol siŋte, as goy anne, wer-aŋ kat kan̰jiŋ. » Kar gay, wiktin taat pokirin̰ce-ak un̰je, ku talaag paa di ho ku kaawiiji aman : « Kiŋke-aŋ pey iŋ ka asin̰ji di wal ɓaa goy keɗer anner di ! » 4 Ya ku gina ansi-ak, ku eera ziŋkiko ho ku tala gee ar gay ɗukume seriiner kuuk aditco pondiko.

5 Gem kol siŋtay, cokiyoŋ samaane ! Ŋuur kuuk gee talaag ar ŋu pokirna, Buŋ gay doɓig a ŋuu gine imaan dakina. Ampa-ak, ŋuu goye ar gay gamnar ɗo uŋji ho ŋaaco berin haginco taat ŋa kaawtu a ŋaa bere ɗo ŋuur kuuk elgiga. Hagin-ak, ŋaa un̰je kaak ɗo *Meennuwiy. 6 Kar kuŋ gay, ku talaag pokirna-aŋ ar maan kaak maala ! Yaman pakiroŋ, ŋuur kuuk taaɓiyaako ho kuuk sakkiyaako, ŋuur-ak kun̰ waa ? Ŋuur gay gamnar-ak ɗoo ko, wal maman ? 7 Ŋu ŋuur di pey kuuk waraag siŋ ku taɓ kuuk Buŋ diyiiko.

8 Ka seener gay, ya ku aaɗa *gaanuun ka Meennaw ta Buŋdi ar kaak Kitamne kaawiy aman : « Kii elin̰ giji ar zin̰ ka meen̰jiŋ »,† ŋaar-ak, ku gina samaane. 9 Kar gay, ya ku eera gee, ku gina zunuubinna ho gaanuun-aŋ yaako gagire asaan ku n̰epiɗga. 10 Ka seener, gem kaak karmiyaag gaanuun okin̰ji, kar ka rakki di, ŋa n̰epiɗga, ar ŋa n̰epiɗig ko okin̰ji. 11 Ɗo gaanuun-ak, Buŋ kaaw aman : « Kuŋ miday, dakoŋ kokinenno daaɗ kara, ho kuŋ daaɗ oki, dakoŋ kokinenno miday kara »‡, ho ŋa kaaw pey aman : « Dakoŋ deenno gee. »§ Ansi-ak, ya waan gooƴa ziy min ɗo bariye ka daatir wala ka midir, kar ŋa dee gemo, ŋaar-ak, ŋa bal karmiyin̰ gaanuun. 12 Ampa-ak, ɗo ay kaaw taat ku kaawiyo ho ay maan kaak ku giniyo, ginoŋ ar gee kuuk iban kadar Buŋ yaaco ɗukume seriine iŋ gaanuun kaak imilaate min ɗo zunuubinna kuuk ginaate ɓerrina. 13 Ka seener, gem kaak tallo amindaw ta een̰ji, Buŋ talaajiɗo amindaw ya ŋa ɗukumaaji seriine. Kar ŋaar kaak tala amindaw ta een̰ji gay, ŋaa nosire wiktin ta seriiner.

Imaan iŋ riyti

14 Gem kol siŋtay, ya waan kaawa a ŋa gin imaan, kar ŋa gaarro imaanji iŋ riyti gay, galilti maa ? Imaan taar-an yaa jilin̰ji walla ? Ha’a, taa uce maalan di. 15 Cokiyoŋ, gin kaaw rakki taat ɗiya a kuu gin siŋta kuuk arumco tee iŋ ise. 16 Ya ŋu ɓaawko oce ho ku n̰aamiigu aman : « Ɓaaŋ kate, Buŋ yaako bere maan kaak ku rakiyo. » Ya ku balco bere maanna, ansi-ak, galilti maa ? 17 Ampaa ko, iŋ imaan oki. Ya ta keetit di ho bal riyti, taar us maalan di.

18 Gem rakki yaa kaawe aman : « Daarin̰ gin imaan, kar daarin̰ gay gin riy taat samaane. » Kar nun gay yaaji telke aman : « Gaarduut imaanji taat goy bal riyti tare ! Kar nun gay, naan̰ gaare tanto iŋ riyti taat samaane. » 19 Ki aamin kadar Buŋ ŋaar rakki di. Ŋaar-ak samaane ! Aariɗna oki aamina pa, nam kelimco amila min kolaw. 20 Kiŋ kaak kaan̰ bombo-aŋka ! Ki raka tale maan kaak gaara a imaan taat bal riyti uca maala-anta walla ? 21 Kaawor ja, maman Buŋ taliig tatte Ibraayim a ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji ? Ŋa taliig a ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji-ak wiktin taat Ibraayim ooytu berin̰ roŋji Isaaka satkine. 22 Tal kate, imaanji ɓaa sawa iŋ riy taat samaane ŋa giniyo. Iŋ riy taat ŋa giniy-at ko, imaanji nectu tak iŋ taat Buŋ rakiyo. 23 Maanna-ak astu ɗo botiliy ar taat Kitamne kaawtu aman : « Ibraayim, ŋaar diy gelbiney iŋ Buŋ. Ɗo bi ka imaanji-at ko, Buŋ taliig a ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji. »* Paa ko, Buŋ koliig a ŋa royay.† 24 Ku iban kadar Buŋ talgigɗo gemo a ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji iŋ imaan keetit di, kar gay, ŋa talaat oki riyoy taat gaara imaanji.

25 Pakirinte oki ɗo geem rakki siŋti Raab. Taar gay azbin̰ca min awalle. Kar gay, ɗo bi ka riy taat samaane ta gintu, Buŋ talit a ta goy iŋ botol ɗo uŋji. Riyti-ak, ta obiig samaane ŋuur kuuk gee ku Israyeel tabirtu‡, ho ɗo ɗeetin̰co, ta n̰olpiig iŋ botol ta pey.

26 Ka seener gay, gem kaak siikamno, ŋaar mate. Ho imaan taat bal riyti, taar oki mate.

3

Gedire ɗo leeser

1 Gem kol siŋtay, riy ta ɓilde geemir-an, gee dakina yaa bariyintiɗo. Asaan ku iban kadar nin kuuk ɓilda gee-aŋ, seriin tani yaani gine raɗ paka. 2 Kar gay, okinte, gi niga di ɗo gamin dakina. Ya gem kaak gedirji ɗo biy, ŋaar-ak nec tak ar kaak Buŋ rakiyo ho ŋa gedirji ɗo ziy okin̰ji. 3 Ya gi isaaco laƴumnay ɗo pisiydi, gi gediriy joomin̰co ho aaniyin̰co iŋ botol taat gi rakiyo. 4 Pakiroŋ pey ɗo markab kaak tatiko. Ŋu ɗuunaaji zimilla kuwa ho us toŋgo kat akilaaga. Kar gay, ŋaar kaak suugiyaaga-ak aaniyiig wer kaak ŋa rakiyo iŋ et kapak di ar ɗeŋko. Markab-ak tatko ho et gay kapak di. 5 Lees ta gemor oki pa. Min ɗo zi ka gemor, taar kapak, kar ya ta osa gay, taa gedire gine gamin kuuk gidim.

Pakiroŋ ɗo kan̰ ka aki kaak nec erin̰ et okin̰ji kaak ɗo kalaaner. 6 Leese, taar ar ako ho min loti ko amiliy kaawin dakina kuuk jookumo. Taar min gamin kuuk Buŋ leetu ɗo zi ka gemor ho ta nigaag zi okin̰ji. Leese, taar ar ak taat amila min ba oole ho taat eraag goyinte tak-tak. 7 Ku iban kadar gee nec iye kaƴco ku ay biyaw ta kumnar : ku yeero, kuuk zewaw, kuuk poypiyaw ho kuuk goy ɗo amiydi. Ka seener, okin̰co, ŋu iy kaƴco. 8 Kar lees ta gemor gay, ginno waan kaak yaati gedire. Taar gallo ho ta goyɗo werti rakki. Taar gin kop taat diya gee. 9 Iŋ lees-at ko, gi oziliy Tatte Rabbin Buŋ, ho iŋ taar di oki, gi surpiyiy gee kuuk Buŋ kilgiytu ar ŋaara. 10 Min ɗo biŋkite ŋuur-ak di, amila oziliika ho suruupine. Gem kol siŋtay, ampa-ak ta bal ase. 11 Min od ta amiydi rakki di ɓokgiy amay kuuk gala iŋ kuuk ƴuutu walla ? 12 Gem kol siŋtay, ƴiriy rakki ku tal buguwa weetu coone walla ? Wala baƴur weetu gapra ? Od ta amiydi oki pa, taat ɓoka amay ku ƴuutu, ɓokɗo pey kuuk gala !

Ilim taat Buŋ beriyo

13 Minninko gin gem kaak gin ilim ho kaay icaw walla ? Ya goya, illa ŋaa gaarguwe iŋ goyin̰ji kaak samaane ho iŋ riyoy taat ŋa giniy iŋ dalulluwiy ho iŋ ilimji. 14 Kar gay, dakoŋ ɗapilenno ya gelbinko miin iŋ hasuudinaw ho iŋ kaasume ka eeŋko. Asaan ya ku ɗapilaw-ak, ku nigiit seen ta Buŋdi. 15 Ilim taar-an asɗo min ɗo Buŋdi. Taar ta duniiner, geen di imilit min ɗo kaƴco ho ta asa min ɗo aariɗdi. 16 Asaan wer kaak hasuudinaw iŋ kaasume goy-ak, barjile oki goya iŋ ay maan kaak jookumo. 17 Kar ilim taat asa min ɗo Buŋdi gay, taar *cawar ja, kar ta iya aapiye, ta dalulle, ta amra gee, ta tala amindaw ta geemir ho ta gina riy taat samaane. Ta eerro gee ho ta kaawɗo iŋ bit di ho ta adti keetiti. 18 Ŋuur kuuk iya aapiy ɗo een̰co, ŋuur ar gay gawnar. Busum kaak ŋu luwiy-ak, taar aapiye. Ho gamin kuuk ŋuu gaase gay, ŋaar goye kaak iŋ botiliy ɗo uŋji ka Buŋdi.

4

Ele ka duniiner

1 Yampa, giɗuwa ho taasin̰ka kuuk benanniko, ŋuur asa min momo ? Ŋuur asa min pikirre taat samaanno taat taasin̰a ɗo aditko. 2 Ɗo gelbinko, ku raka maanna, kar ku gasgigɗo. Ampaa ko, ku diyiy gee, aditko miin iŋ hasuudinaw, ku saariy motol, ku taasin̰iyo, kar ku gediraaɗo gasin̰ maan kaak ku rakiyo. Ku gasgigɗo-ak, asaan ku indigigɗo Buŋ. 3 Zer ya ku indaw oki, ku gasaagɗo, asaan ku inda iŋ pikirre taat samaanno. Maan kaak ku inditu-ak, ku rakiy kan̰je iŋ ŋaar maalan di. 4 Taloŋ ja gee kuuk aaɗgigɗo Buŋ ar taat ŋa rakiy-anta ! Kuŋ ibanno kadar waan kaak el duniine, ŋaar adin iŋ Buŋ walla ? Ka seener, ŋaar kaak diy kaay iŋ duniine, ŋaar-ak adin ka Buŋdi. 5 Kitamne kaaw aman : « Ruwwin taat Buŋ diytu ɗo gelbinte, ŋa ooygitiɗo. » Kaaw-an, dakoŋ talintiɗo ar maan kaak maala. 6 Kar barkin taat Buŋ beriite-at, taar dakin paka. Asaan Kitamne kaaw pey aman : « Ŋuur kuuk jaala kaƴco, Buŋ yaa poocin̰co. Kar ŋuur kuuk ona kaƴco gay, ŋaa barkiyin̰co. »* 7 Ampa-ak, karmiyoŋ Buŋ, goyoŋ bombo min *Seetanne ho ŋaa gaɗe serek minninko. 8 Sin̰joŋ moota iŋ Buŋ ho ŋaar oki yaako sin̰je.† Kuŋ gay zunuubinnar, acoŋ pisiŋko min ɗo zunuubinniko ! Kuŋ kuuk aditko seera, ginoŋ a gelbinko oki yaa kuuniye *cawar. 9 Ibinoŋ a ku aminda ɗo bi kaak ku goy ɗo zunuubinnar, aloŋ ho goyoŋ ar gee kuuk muut deegu. Sitiŋko yaa raɓile ale ho galilkoŋ gay yaa raɓile morke. 10 Onoŋ kaƴko ɗo uŋji ka *Rabbin Buŋ ho ŋaako jaaliŋko kuwa.

Ose ka geemir samaanno

11 Gem kol siŋtay, dakoŋ osenno ziŋkiko. Ya ku osaagu wala ku tala ziŋkiko ar ku gay ɗukume seriinco, ku niga biŋkiko iŋ *gaanuun ka Buŋdi ho kuŋ maaniiko ɗukumaaji seriin ɗo gaanuun-aka. Ya ku ɗukumaaji seriine, ŋaar-ak gaara kadar ku karmiygigɗo. 12 Illa gay, ŋa Buŋ kat berig gaanuun ɗo geemir. Ŋaar keeji di ka ɗukuma seriiner. Ŋaar di nec jile gee ho nec idin̰co. Kar kuŋkoŋ gay, ku pakira a ku kun̰ waa, ku giniy ziŋkiko ar gay ɗukume seriiner ɗo eeŋko-aku ?

Jaale ka ziŋkar samaanno

13 Cokiyonnu ! Gee kuuk ɗiya a ƴiriyta wal kawta, ŋu ɓaa ɗo geeger rakki, ŋuu gine elgo, ŋuu taajire eɗe wal ŋuu gasen di gurus dakina. 14 Gee ŋuur-ak, taat yaa ase kawta, ŋu ibingita walla ? Ha’a, ŋu ibingitɗo. Goye, ŋaar ar mooy kuuk onnaw ho diŋ di us totiriigu. 15 Zer kuŋ yaa kaawe aman : « Ya Buŋ rakaw, gii goye ho gii gine maan ta aŋka wal aŋka. » 16 Ka seener gay, ku jaala ziŋkiko ho ku pisiriya maalan di. Gamin ŋuur-aŋ samaanno. 17 Yampa, ŋaar kaak iban di gine maan kaak sellen̰ ho gingigɗo, ŋaar-ak un̰je ziy ɗo zunuubinnar.

5

Taaɓine ɗo gay gamnar

1 Yaman, kuŋko gay gamnar, cokiyon taat naako kaawe-anta ! Aloŋ ho marmiloŋ ɗo taaɓin taat asaako ! 2 Gaminko yaa zooɗe ho kesuunko sa, gujin yaa cokinti. 3 Daabniko ho poddinko, nadaane yaa obin̰co. Taar nadaan-at ko yaa imile baako* ɗo ƴiriy ta ɗukume seriiner. Ta teen̰ ziŋkiko ar ako. Kuŋ bariya malle di, ku ɓaayiy iŋ uŋko. Kar sando, duniin taar gaay gaase. 4 Ŋuur kuuk gin riy ta seɗindi ɗo morginko, ku toɗcog maan kaak waaliyaagu. Ansii ko, ŋu booda sa ar ŋu boodɗo nam boodin̰co-ak coon kuwa ka Buŋdi, ŋaar Mee Gudurri. 5 Ɗo goyiŋko, ku teet duniine. Ku gina gamin kuuk ku rakiy di. Ku tiyaw ho ku siyaw nam ku neer ɓirgin̰-ɓirgin̰ ar barkay kuuk jazzaarinna dapsiyiyo. 6 Gee kuuk ginno oorne oki, ku diyco kaawo ho ku deeyiig maalan di. Ŋuur gay balko pile biŋkico.

Subirraw iŋ inde ka Buŋdi

7 Gem kol siŋtay, di pa-ak, icoŋ subirraw nam ƴiriy taat *Rabbin Iisa yaa yeepe. Taloŋ gay gawnar. Ŋu iciy subirraw kee nam amay ku kabuŋ paayiyo ho ku ribbar peyiyo. Kar gaminco niyiyo ho ŋu aaciyiy dakina iŋ gamin kuuk ŋu jallitu. 8 Kuŋko oki, icoŋ subirraw pa ho ɗuunoŋ masisko, asaan ƴiriy taat Rabbin Iisa Masi yaa yeepe, taar gaay ko.

9 Gem kol siŋtay, dakoŋ gujumjumenno benanniko, yampa, Buŋ yaako ɗukume seriine. Taloŋ, gay ɗukume seriiner goy ɗo botol ta geero. 10 Gem kol siŋtay, pakiroŋ ɗo nabiinna kuuk awalle. Ŋu kaaw iŋ siŋ ku Buŋdi, kar iŋ taaɓin taat gasgu-at oki, ŋu ic subirraw. Kuŋko oki, goyoŋ pa. 11 Ka seener, gi ozilaag nabiinna-ak asaan ŋu goy bombo, ŋu bal rasin botilco. Ku ibingit kaaw rakki taat kaawa ɗo bi ka Zoob. Ɗo taaɓiner, gem-ak ic subirraw kee, kar ba aaro, Rabbin Buŋ barkiyiig dakina. Ka seener gay, Rabbin Buŋ, selliŋkuwiy dakina ho tale ka aminduwiy oki pa.

12 Gem kol siŋtay, naako kaawe maan rakki kaak kuu obe ɗo kaƴko : dakoŋ togilenno tak-tak, wala iŋ Buŋ, wala iŋ kiɗa, wala iŋ maan ka pey. Ya ku ooy sa ooyoŋ ho ya ku pooc sa poocoŋ. Paa kat, seriin ta Buŋdi obiikonno.

13 Ya goy minninko waan kaak aawa taaɓine, illa ŋaa indiguwe Buŋ. Ya goy minninko waan kaak adiy portik sa, illa ŋaa riyguwe riyin ku oziliikar. 14 Ya waan kaak raɗaw, illa ŋaa kolguwe agindaw ku *Eglizdi. Ŋuuji inde Buŋ ho ŋuuji etile sewe ɗo kaay iŋ siŋ ku Rabbin Iisa. 15 Inde ka Buŋdi kaak iŋ imaan-ak yaa jilin̰ji. Rabbin Buŋ yaa copilin̰ji ho ya gem-ak gin zunuubinna oki, ŋaaji saamiyin̰co. 16 Ɗo saan taar-an ko, kuu gaarguwin̰ zunuubinniko benanniko ho ku indiguwe Buŋ ɗo eeŋko. Paa kat, kuu coole. Ya gem kaak goyin̰ji iŋ botiliy kat inda Buŋ, indin̰ji-ak gin gudurre dakina. 17 Ku ibingit kaaw rakki taat kaawa ɗo bi ka *Eli. Ŋaar gem ar ginten di. Kar ƴiriy rakki, ŋa indiig Buŋ iŋ gelbin rakki a amay n̰okaaɗo. Ek di amay peytu. Ɗo kiɗ-ak, ŋu baltu n̰oke nam elgin subba iŋ koyin bijigiƴ. 18 Min pa-ak, ŋa indiig pey Buŋ, kar amay paaytu ho gamin amiltu, ŋu neetu.†

19 Gem kol siŋtay, ya goy minninko waan kaak rasit botol ta seener ho waan ka pey yeepig ɗo botol-ata, 20 ibinoŋ tak kadar ŋa jilig gem kaak rawte-ak min ɗo muuti. Ŋa yeepig gay zunuubinnar-ak min ɗo botol taat samaanno ho Buŋ yaaji saamiyin̰ zunuubinnay kuuk dakin-aku.

* 1:1 ‛gee ku Buŋdi kuuk totir ɗo adiy ka kiɗar okin̰ji’ : Ɗo Kitamne taat iŋ kaaw ta Grek, ŋu kaawa a ‛tamba ta Israyeel taat orok iŋ seera’. Ŋuur ko gee ku Buŋdi. Kar gay, anne-aŋ, tamba ta Israyeel taat orok iŋ seer-at gaara gee okin̰co kuuk aamin ɗo Iisa Masi ɗo wiktin ta Zaak.

† 1:27 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 1.17.

* 2:2 ‛korkiɗ’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛garaarin̰ce’.

† 2:8 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 19.18.

‡ 2:11 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 20.14, Deteronoom 5.18.

§ 2:11 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 20.13, Deteronoom 5.17.

* 2:23 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 15.6.

† 2:23 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 41.8, 2 Kronik 20.7.

‡ 2:25 ‛ŋuur kuuk gee ku Israyeel tabirtu’ : Ŋu ɓaaw tale baat ta darrico ho ŋu asiy taasin̰in̰co (Zoozuwe 2).

* 4:6 Wer ka gase kaawor ɗo Proberb 3.34.

† 4:8 Wer ka gase kaawor ɗo Zakariya 1.3, Malasi 3.7.

* 5:3 ‛taar nadaan-at ko yaa imile baako’ : Kaaw-an kaawa a gee kuuk dummiyaag mallico nam ŋa nigiy maala ho bergigɗo ɗo gee kuuk gamin arumco-ak, ŋu gina maan kaak samaanno ɗo uŋji ka Buŋdi.

† 5:18 Wer ka gase kaawor 1 Ruwa 17.1, 18.1, 18.42-45.

1 Piyer

1

2

3

4

5

1 Piyer

Maktumne ta awalle taat Piyer siirtu

Pile ka kaawor

Maktumne-an, ŋa Piyer kat siirta. Ŋaar min paliinna kuuk orok iŋ seera. Ŋa siirco ɗo kretiyenna kuuk ŋu taaɓiyaagu ɗo saan ta imaanco. Ŋa siirco a ŋaa ɗeŋrin̰ ɗo imaanco ho ŋuu diye gelbinco ɗo maan kaak ŋu eriyo. Ŋa iskaag a ŋuu goye goye kaak Buŋ rakiyo, asaan Buŋ kat doɓgu. Ŋa siirco kadar ya ŋu goyɗo ampa-ak, gee kuuk bal aamine yaaco diye kaawin maala.

1

Ooy ta awalle

1 Ŋa nun Piyer, *paliine ka Iisa Masi kat siiraakon maktumne-anta. Nu siiraat loko, kuŋ gee kuuk Buŋ doɓtu kuuk totir ar awraatinna ɗo kiɗ ka Pont, ka Galaasi, ka Kapadoos, ka Aazi, iŋ ka Bitini. 2 Iŋ niyin taat Tatte Buŋ gintu min awalle, ŋa doɓiŋko. Iŋ Ruwwiney, ku gintu geen̰ji. Paa kat, kuu karmiyin̰ Iisa Masi ho ŋaako aciŋko iŋ baariy a kuu kuuniye *cawar ɗo uŋji ka Buŋdi. Buŋ yaako barkiyiŋko ho ŋaako iye aapiye gaay iŋ gaayo.

Ere ka taɓ

3 Ozilinteŋ Buŋ, ŋaar Takan̰ Rabbinte Iisa Masi ! Ɗo bi ka aminduwiy taat dakin-at, ŋa weente pey wee kaak marbinto iŋ nooye kaak ŋa nooyiig Iisa Masi min ɗo muuti. Ansi-ak, gi gin ere ka taɓ 4 kadar Buŋ ginaate gamin kuwa. Gamin ŋuur-ak, wala ŋu rawtaw, wala ŋu nigaw, ho samaanuwco sa rawtaaɗo tak-tak. Ŋa dummiyaakoŋ gamin-aŋ kuwa ka samaaner 5 ho kuŋ ko ŋa gooƴiy iŋ gudurrey iŋ botol ta imaanko a kuu gase jile kaak gaay ko ŋuu gaarin̰ji ɗo wiktin taat duniin gaay gaase.

6 Ɗo bi ŋaar-aŋ, ku gin botol taat kuu aaciye, ya diŋ ɗo wiktin sooɗ ku taaɓiya iŋ ay taaɓine oki. Ya taɓ-ak, kuu taaɓiyen̰ ja ampa. 7 Taaɓin taat asko-an, taar ta tale baako ya ku gin imaan ta taɓ wala kawwi. Ku iban kadar daabne, ŋaar asa rawte. Imaanko gay, taar pakgig daabne serek. Taloŋ ja, daabne kaak asa rawte din sa, ŋu leeyiig ɗo aki a ŋuu tale ya ŋa taɓ wala kawwi. Ŋaar-ak, imaanko oki, ŋuu talinti pa. Kar ya ta taɓ gay, ɗo yeepin̰ji ka Iisa Masi, kuu gase ozile, *darjine ho horoomine ɗo uŋji ka Buŋdi. 8 Iisa kaak ku bal talin̰ ƴiriy rakki sa, ku elgiga ho ya ku talgigɗo oki, ku aamin iŋ siŋji. Paa ko, galilko gintu dakina nam ta kaaworro. 9 Galilko gintu dakina asaan ku gasaag maan kaak ku eriy iŋ imaanko : ŋaar ko jile.

10 Jile ŋaar-aŋ, min awalle, nabiinna bariy baay kuwa keɗer ho ɗo bi ka bere kaak Buŋ yaako bere-aka, ŋu kaawig min awalle. 11 Ruwwin ta Iisa Masi goy iŋ nabiinna-aŋku ho ta gaarco taaɓin taat ŋa asiy taaɓiye ho iŋ darjin taat ŋaa gase oki. Nabiinna-ak bariya botol taat ŋuu ibine wiktin taat gamin-aŋ yaa ase ho maman ŋuu kuuniye. 12 Buŋ bayincot ɗo nabiinna-ak kadar kaaw taat ŋu gastu-an, ŋu ŋuurro kat yaa talin a ta as ɗo werti, kar gay, ŋa kuŋko. Taar ko Kabarre ta Gala taat ŋu gaariiko diŋka iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi taat ŋa n̰aamtu min kuwa. Maaniico *ɗubal ku Buŋdi sa raka ibinin̰ maan ŋaar-aŋka.

Goye kaak sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi

13 Ɗo bi ŋaar-aŋ, siyoŋ ziŋkiko ho gediron̰co, diyoŋ gelbinko iŋ maan kaak Buŋ yaako bere wiktin taat Iisa Masi yaa yeepe. 14 Ar koogin kuuk karmiya tacco, dakoŋ yeepenno pey ɗo galal ta ziŋkiko taat awalle, ɗo wiktin taat odinko bal pile misa ɗo seen ta Kabarre ta Gala. 15 Buŋ kaak koliŋko, ŋaar *cawar. Ampaa ko, kuŋko oki, illa goyiŋko yaa kuuniye cawar ar ŋaara. 16 Ka seener gay, ɗo Kitamner, Buŋ kaaw aman : « Goyoŋ cawar asaan nun cawar. »*

17 Ya ku inda Buŋ, ku kolaag a ŋa Takko. Kar ŋaar gay, ɗukuma seriin ɗo ay gemo iŋ riy taat ŋa giniyo ho ŋa eerro gee. Ampaa ko, min ku siikima misa-aŋ gay, illa goyiŋko yaa gaare kadar ku karmiya Buŋ. 18 Awalle, ku ic goye ka aginiyko kaak bal paydiney-aka. Kar Buŋ gay jiliŋko min goye ŋaar-aka iŋ maan kaak kaalin aale. Ŋa balko jiliŋko iŋ maan kaak yaa rawte, ar daabne wala poddine. 19 Kar gay, ŋa jiliŋko iŋ baar ku Iisa Masi kuuk kaalin aale-aku. Iisa Masi, ŋaar ber ziy *satkine ar roŋ tamgi kaak bal gine oorin tak-tak. 20 Min Buŋ bal kilgiyin misa duniine, ŋa doɓig ɗo saan taar-ata, ho ɗo menaw-aŋ, ɗo wiktin taat duniin gaay gaase, ŋa gaarig ɗo saan taŋko. 21 Iŋ botol ta Iisa Masi, ku aamintu ɗo Buŋdi. Ŋa nooyig Iisa Masi min ɗatik ta gee kuuk mate ho ŋa darjiyga. Ansii ko, ku diyiit imaanko ɗo Buŋdi ho ku diyiig gelbinko oki loci.

22 Wiktin taat ku ooyit seen ta Buŋdi, ku gintu cawar ɗo uŋji a kuu ele siŋtiko iŋ gelbin rakki. Ampa-ak, elguwoŋ ziŋkiko iŋ gelbinko okin̰ji. 23 Asaan ya ŋu weeŋko wee kaak marbinto-ak, ŋu weeŋko iŋ kaaw ta Buŋdi. Ŋu balko weeŋko iŋ maan kaak yaa rawte. Kar gay, kaaw ta Buŋdi-at, taar ar maan kaak goy mento ho ta goy doo. 24 Ka seener, Kitamne kaaw aman :

« Gee okin̰co, ŋuur ar gan̰o

ho maan kaak jaalaag siŋco gay, ŋaar ar booyaw.

Gan̰o, ŋaar aaƴaw, ho booyaw, ŋuur sollaw.

25 Kar Kaaw ta Rabbin Buŋ gay, taar goy doo. »†

Kaaw-at, taar ko Kabarre ta Gala taat ŋu gaariiko-ata.

2

1 Ŋaar-ak, gamin okin̰co kuuk naako kaawe-aŋ, rasoŋgu : motol, raade, kaaw taat iŋ biŋka di, hasuudinaw ho ose ka geemir. 2 Kar gay, ar koogin kuuk daaɓinco wee ho ŋu raka a illa ŋu see buw ku aginiyco, kuŋko oki, bariyoŋ Kaaw ta Buŋdi. Kaaw-at, taar ar buw kuuk cawar kuuk gaayaako kuu maaɗe ɗo imaanko, paa kat, kuu gase jile. 3 Ka seener, Kitamne kaaw aman : « Ku aawit ko selliŋkaw ta *Rabbin Buŋ. »*

Gee ku Buŋdi ar dambay ku gerdi

4 Sin̰joŋ moota ɗo Rabbin Iisa. Rabbin Iisa-ak, ŋaar ar dambi kaak samaane ka pinindi, kar gay, ŋa goy mento. Awalle, gee poocig ar dambi kaak maala. Kar Buŋ gay doɓga ho ŋa kaalin aale ɗo uŋji. 5 Kuŋko oki ar dambay kuuk goy mento. Ŋaar-ak, ginoŋ a kuu kuuniye ar dambay kuuk ŋu soktu ho ŋu piniig ger ka Ruwwin ta Buŋdi. Ampaa ko, kuu gine ar gay satkiner ɗo uŋji ka Buŋdi, kuu ginin riyoy, ho ɗo saan ta Iisa Masi, Buŋ yaa ooyin riy-ata. 6 Asaan Buŋ kaaw ɗo Kitamner aman :

« Taloŋ, aŋ ko dambi kaak nu doɓtu.

Nu diyaag ɗo geeger ka Siyon.

Ɗo dambi-aŋ ko, dambay ku pey yaa oske kuwa.

Waan kaak aamin loci, sokan̰ diyaagɗo tak-tak. »†

7 Ɗo kuŋ kuuk aamine, dambi ŋaar-aŋ ar maan kaak kaalin aale. Kar ɗo ŋuur kuuk bal aamineŋ gay,

« Dambi-ak, gay pinindi acciga.

Kar gay, ŋaar ko gin dambi ka pinindi

kaak pakgig een̰ji serek. »‡

8 Kitamne kaaw pey aman :

« Ŋa dambi ka batkindi.

Ŋaar di oki kaak solla gee. »§

Gee kuuk bal aamine-ak batkiyo, asaan ŋu pooc karmiyin kaaw ta Buŋdi. Taar-an ko taat eraagu.

9 Kar kuŋko gay, kuŋ tamba taat Buŋ doɓtu, kuŋ gay satkiner ku sultan, kuŋ darre taat geenti *cawar ho kuŋ ko gee ku Buŋdi. Ŋa imiliŋko min ɗo gondikor ho ŋa iyiŋko ɗo portikaw a kuu gaare gamin okin̰co kuuk ajbay ŋa gintu. 10 Awalle, ku gee ku Buŋdiɗo. Kar diŋ gay, ku gin geen̰ji. Awalle, Buŋ bal tale aminduwko. Kar diŋ gay, ŋa tala aminduwko.

Goye ka gay riyor ku Buŋdi

11 Gem kol roynay ku bitu, kuŋ kuuk ar awraatinna ho marti ɗo kiɗar, nu kaawaako : goyoŋ goɗom min galal ta ziŋkiko taat nigaako ɗo uŋji ka Buŋdi. 12 Goyoŋ goye kaak samaane ɗo ɗatikco ta gee kuuk ibanno Buŋ. Ampaa ko, ya ŋu osaako ho ŋu talaako ar gee kuuk jookum sa, ya ŋu talaat riy taat samaane ku giniy-at, ŋuu ibinin riy-ata ho ŋuu ozile Buŋ ɗo ƴiriy taat ŋaa ase.

13 Ɗo saan ta ele ka Rabbiner, karmiyoŋ gee okin̰co kuuk hokumiyaako. Sultan ka tatiko, karmiyoŋga asaan ŋa pakgig kuuk hokumiya okin̰co. 14 Guberneerna, karmiyoŋgu asaan ŋa n̰aamgu a ŋuuco ɗukume seriin ɗo ŋuur kuuk gina taat samaanno ho ŋuu ozilin̰ kuuk gina taat samaane. 15 Asaan ka seener, maan kaak Buŋ rakiy-ak, illa kuu ginguwe sellen̰ a paa kat kuu sokumin̰ biŋkico ku gee kuuk oliyay ho kuuk ibanno maanna-aŋku. 16 Dakoŋ goyenno ar ɓerrin ku zunuubinnar. Goyoŋ ar gee kuuk gas ko kaƴco. Kar gay, dakoŋ talin̰jiɗo gase ka kaƴko-ak ar maan kaak kuu cigilin oorinko. Illa gay, kuu gine ar gay riyor ku Buŋdi. 17 Ampa-ak, beroŋ horoomin ɗo gee okin̰co, elguwoŋ siŋtiko, ginoŋ kolaw ɗo Buŋdi ho karmiyoŋ sultan ka tatiko.

Botol taat Iisa Masi gaariite

18 Kuŋ kuuk gay riyor, karmiyoŋ geeŋko iŋ gelbin rakki. Dakoŋ karmiyenno ŋuur kuuk ginaako samaane ho elgiikon di. Karmiyoŋ oki ŋuur kuuk ginaako raɗa. 19 Ka seener gay, ɗo bi ka karaamin ta Buŋdi, ya gem ic subirraw wiktin taat ŋu taaɓiyaag bal botol, ŋa gin maan kaak samaane. 20 Ya ŋu taaɓiyaako asaan ku nig maanna-ak, waa yaako oziliŋko ? Kar gay, ya ku bal nige maanna ho ŋu taaɓiyaako, ya ku subir ɗo wiktin-anta, taar-at ko samaane ɗo uŋji ka Buŋdi. 21 Ɗo taar-an ko, Buŋ koliŋko. Asaan meen̰ji Iisa Masi taaɓiy ɗo saan taŋko. Ansi-ak, ŋa gaarko botol a kuu aaɗin̰ji.

22 Ŋa bal gine zunuubinna

ho ƴiriy rakki, raadin bal amile min ɗo biy.*

23 Ŋu warga, kar gay, ŋa bal telke iŋ wariya.

Ŋu taaɓiyaaga, kar gay, ŋa balco kaawe

a ŋuur oki asa aawe taaɓine.

Illa ŋa rasig iŋ Buŋ kaak ɗukuma seriin iŋ botilti.

24 Kuwa ka et kaak ŋu ɗooɗiiga,

ŋa icig zunuubinnite ɗo kaay.

Ŋa gintu ampa-ak a zunuubinna diyaatenno pey pise.

Ho gii goye goye kaak iŋ botiliy ɗo uŋji ka Buŋdi.

Ka seener, iŋ mutiyji-ak ko, ku gastu aapiy tak-tak.

25 Awalle, ku goy ar tamgi kuuk rawte. Kar diŋ gay, ku gin ko gay gooƴindi kaak tala kaako.

3

Daaɗi iŋ midiyco

1 Kuŋ daaɗ oki, karmiyoŋ midiyko. Paa kat, ya midiyko daarin̰ bal aamine misa ɗo kaaw ta Buŋdi oki, iŋ goyiŋko kaak samaan-ak, ŋuu aamine. Ya ku balco kaawe yoo maanna oki, 2 min ŋu talig goyiŋko kaak *cawar ho iŋ karaaminko, wal ŋuu aamine diŋ ga ? 3 Dakoŋ diyenno kaƴko ɗo samaanaw taat kara : ar dee ka kaƴko kaak arro, ise ka gamin ku daabner ho kesuun taat kaalin aale. 4 Kar gay, bariyoŋ samaanaw taat cigil atta ɗo gelbinko taat goy doo. Samaanaw-at, ŋuu talin iŋ dalulluwko ho iŋ ooliŋkuwko. Ŋuur-aŋ ko gamin kuuk kaalin paka ɗo uŋji ka Buŋdi. 5 Taaye, gin elgina, daaɗ kuuk karmiyaag Buŋ ho kuuk diyaag gelbinco iŋ ŋaara gingiy ampa. Daaɗ-ak karmiyiig midiyco. 6 Ya ku talig goye ka Zaara, daaciy ta Ibraayim, ku tal maman ta karmiyiig mitti nam ta kolaag a « rabbiner* ». Ya ku gina selliŋkaw ho ku rasɗo yoo maanna yaako un̰je kolaw taat yaako barjiliŋko, kuu gine ar kooginti ku Zaara.

7 Kuŋ miday oki, ay gem di yaa goye gala iŋ daaciy. Ibinoŋ kadar gudurre tan̰co iŋ taŋko, taar sawaɗo. Beron̰co horoomine, asaan ŋuur oki yaa gase haginco, taar ko goye kaak Buŋ beriite iŋ barkiney. Ginguwoŋ ampa, paa kat, maan toɗiitiɗo ɗo salaanko.

Gine ka selliŋkaw

8 Ba aar gay, ginguwoŋ a pikirriko ho kaawko yaa gine rakki di. Eloŋ benanniko ar siŋta, ginguwoŋ sellen̰ ho goyoŋ dalullay. 9 Ya waan ginko maan kaak samaanno, dakon̰ji yeepin̰jiɗo. Ya waan waraako, dakon̰ji yeepintiɗo iŋ wariya, kar gay, barkiyoŋga. Asaan ɗo taar-an ko, Buŋ koliŋko, ho ampaa ko, kuŋko oki yaa gase barkin min ɗo Buŋdi. 10 Ka seener, Kitamne kaaw aman :

« Gem kaak raka goye gala

ho raka tale mena ku galal sa,

illa ŋaa raadenno ho ŋaa warenno gemo.

11 Gem-ak, illa ŋaaco newse kop ɗo gamin kuuk jookumo

ho ŋaa gine taat samaane.

Illa ŋaa bariye botol ta aapiyer ho ŋaa aaɗinti.

12 Asaan *Rabbin Buŋ diy odoy

ɗo ŋuur kuuk jaawa iŋ botol

ho ŋa diyiit ɗeŋgey ɗo salaanco.

Kar ŋuur kuuk gina taat samaanno gay,

ŋa newsaaco kopo. »†

13 Waa yaako gine maan kaak samaanno, ya ku zeeɗa gine taat samaane ? 14 Ya ku gina maan kaak iŋ botiliy ho ŋu taaɓiyaako ɗo biy oki, aditko, ŋu ginoŋ portiko. Dakoŋ ginenno kolaw ɗo waanna ho dakoŋ barjilenno. 15 Kar gay, ibinoŋ ɗo gelbinko kadar Iisa Masi kaak Buŋ doɓtu-ak, ŋaar keeji di *cawar, ho ŋaar ko *Rabbinko. Ay wiktine, siyoŋ ziŋkiko kuu gedire telke ya ŋu indaako ɗo bi ka maan kaak ku eriy iŋ imaan. 16 Kar gay, kaawon̰co iŋ dalullaw ho iŋ taat ool di. Zeeɗoŋ a pikirriko yaa gine samaane. Ampaa kat, ŋuur kuuk osaako ɗo bi ka goyiŋko kaak iŋ Iisa Masi-ak, sokan̰ yaa deen̰co. 17 Ya ku taaɓiya ɗo bi ka maan kaak samaane asaan Buŋ kat rake, ŋaar-ak, guna min kuu taaɓiye ɗo bi ka maan kaak samaanno.

18 Ka seener gay, Iisa Masi meen̰ji taaɓiy taaɓin ta muuti mena rakki di gaasiititi ɗo bi ka zunuubinna ku gee okin̰co. Ŋaar kaak bal gine oorin tak-tak, ŋa mattu ɗo bi ka kuŋ kuuk gin oorne a ŋaako iyiŋko ɗo uŋji ka Buŋdi. Ŋu deeg ziy, kar gay, Buŋ nooyig min ɗo muuti iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi. 19 Iŋ gudurriti-at ko, ŋa ɓaawtu gaare Kabarre ta Gala ɗo ŋuur kuuk ba oole. 20 Ŋuur kuuk ba ool-ak, ŋuur ko kuuk awalle pooc kaaw ta Buŋdi ɗo wiktin ta Nowe. Ɗo wiktin taar-at, nabi Nowe siya markab ka tatko ho Buŋ gay ic subirraw a gee-ak yaa ice kaawoy. Kar gay, gee sooɗ di un̰jitu ɗo markabar a ŋuu jile ziŋkico min ɗo amiydi. Ŋuur kuuk un̰je-ak, ŋuur gee porpoɗ di. 21 Amay kuuk ɗo wiktin ta Nowe-ak, ŋuur gaara amay ku *batemdi kuuk jilaako diŋ di. Batem kaak taɓ gay, ŋaar ace ka tiŋgorro. Illa gay, ŋaa ice ka niyiner ɗo aaɗe ka Buŋdi iŋ pikirre taat cawar. Gamin okin̰co-aŋ yaa ase ɗo werco iŋ nooye ka Iisa Masi. 22 Min ŋa nooye, ŋa coontu ka samaaner ho ŋa goytu ɗo meeday ta Buŋdi. Ɗo wer-ak, ŋa hokumiyaag *ɗubal ku Buŋdi. Ŋa hokumiyaag oki gamin kuuk gin izinne ho iŋ kuuk gin gudurre kuwa ho gee talgigɗo.

4

Goye kaak marbinto

1 Iisa Masi seet taaɓin ɗo ziy. Paa ko, kuŋko oki, siyoŋ ziŋkiko kadar taaɓin ar taar-an, kuu seenti oki. Ka seener, ŋaar kaak seet taaɓin ɗo ziy-ak rasig ko zunuubinna. 2 Min diŋka, menaw kuuk ɗak kuu goye ɗo duniiner-an, illa kuu rasin galal ta ziŋkar ho kuu goye goye kaak Buŋ rakiyo. 3 Ka seener gay, awalle, ku taŋkil ziŋkiko aale iŋ gamin kuuk gee kuuk ibanno Buŋ giniyo : iŋ ɓaaƴe kaak mun̰jam, iŋ ele ka gamin ku eeŋko, iŋ tee ho see kaak aale, iŋ gine ka marginar ho iŋ gamin ku pey ku sokan̰. 4 Diŋ gay, gee kuuk ibanno Buŋ-ak ajbiye asaan ku rasig gamin ku sokan̰-aku. Paa ko, ŋu wariiko. 5 Kar gay, ƴiriy rakki, Buŋ asa di indin̰co, ŋaar kaak yaaco ɗukume seriine ɗo gee kuuk goya iŋ kuuk mate oki. 6 Ɗo saan taar-an ko, Iisa gaariicot Kabarre ta Gala ɗo gee kuuk ba ool-aku. Gee okin̰co, ŋuuco ɗukume seriine ɗo goyin̰co kaak ŋu goyiy ɗo duniiner. Kar gay, gee ŋuur-ak, Iisa gaarcot Kabarre-at a ya ŋu ɗukumco seriin ɗo goyin̰co kaak ŋu goytu oki, diŋ gay, iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi, ŋu pilco botol taat ŋuu gase goye kaak taɓ ɗo uŋji ka Buŋdi.

Goye ka gee kuuk aamine

7 Duniin-an, taar gaay ko gaase. Ŋaar-ak, goyoŋ goye ka ilimdi ho gediroŋ ɗo ziŋkiko, paa kat, kuu gedire salkiye. 8 Maan kaak pak gamin okin̰co-aŋ, illa kuu elguwe ziŋkiko iŋ gelbin rakki. Asaan iŋ ele ka ziŋkar-ak, goy gamin dakina kuuk niga adat ku geemir, kar koɗok di, gee rasiigu. 9 Obguwoŋ martiko samaane benanniko, bal gujumjume. 10 Minninko, ay gem di gin bere kaak Buŋ beriiji a ŋaa gaayguwe een̰ji. Ya ku gina ampa-ak, kuu kuuniye ar gay riyor kuuk obig samaane ay bere kaak Buŋ beriico. 11 Ŋaar kaak gas bere ka gaare kaawor, illa ŋaa gaarguwe kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi. Ŋaar kaak gas bere kaak gine ka riy ɗo geemir, illa ŋaa ginguwin riyoy iŋ gudurre taat Buŋ beriiji. Ɗo gamin okin̰co-aŋ, illa gee yaa bere *darjin ɗo Buŋdi iŋ siŋ ku Iisa Masi. Locin di, darjine iŋ gudurre, elgin iŋ elgina ! *Aamin.

Taaɓin ta gee kuuk aamine

12 Gem kol siŋtay, dakoŋ ajbiyenno ya taaɓin ginko dakina. Dakoŋ pakirenno kadar ŋa maan kaak kuunayɗo ɗo gee ku Buŋdi. Taaɓin-at yaa gaare ya ku aamin ka seener wala kawwi. 13 Kar gay, iŋ taaɓin-at, aaciyoŋ, asaan ku gas botol ku hadirtu ɗo taaɓin ta Iisa Masi. Ampaa ko, wiktin taat ŋaa ase iŋ *darjiney, aditko yaa miine iŋ galal. 14 Ya ŋu waraako asaan ku aamin ɗo Iisa Masi, aditko yaa gine portiko, asaan Ruwwin ta Buŋdi, taar gudurriti dakina ho ta goy iŋ kuŋko ! 15 Ya waan minninko seet taaɓine, ŋa seentiɗo ɗo saan taat a ŋa dee gemo, wal ŋa kokine, wal ŋa gin maan kaak jookumo, wal ŋa un̰je kaay ɗo kaawin ku geemir. Gamin ŋuur-aŋ samaanno. 16 Kar gay, ya ŋa seet taaɓine ɗo saan taat ŋa kretiyen̰ce, ŋaa ginenno sokan̰. Illa gem-ak yaa dele barkin ɗo Buŋdi asaan ŋa nec icin̰ siŋ-aku.

17 Ka seener, wiktin ase ta ɗukume seriiner. Seriin-at yaa teesen̰ ja min geen̰ji ku Buŋdi. Kar ya ta as ampa-ak, ŋuur kuuk pooc aamine ɗo Kabarre ta Gala ta Buŋdi gay, tan̰co yaa gine maman ? 18 Ar taat Kitamne kaawtu aman :

« Ya gem kaak ɓaa iŋ botol gas jile iŋ raɗa,

ŋaar kaak karmayɗo Buŋ

ho kaak goy iŋ zunuubinnay gay,

tan̰ji yaa gine maman ? »*

19 Ansii ko, ŋuur kuuk ŋu taaɓiyiyo asaan ŋu gina maan kaak Buŋ rakiyo, illa ŋuu diye gelbinco ɗo ŋaar kaak kilgiygu ho ŋuu ginguwe selliŋkaw. Ŋaar kaak kilgiygu-ak, ŋaar pikgitɗo kaawoy.

5

Tale ka kaar ɗo gee ku Buŋdi

1 Nu gin oki taaƴe ɗo agindaw ku *Eglizdi kuuk goy ɗatikko. Nun sa tatkaw ar ŋuura. Nu talit taaɓin ta Iisa Masi iŋ odinar ho naa gase oki haginer ta *darjiney taat yaa bayne. Taaƴe kaak naa kaawe-aŋ ko kaak nu taaƴiig agindaw-aku. 2 Ar gay gooƴin kuuk samaane, gooƴoŋ gee kuuk Buŋ amniyiiko. Dakoŋ ginenno ar ŋu asiraako asire, kar gay, gooƴoŋ iŋ niyinko ar kaak Buŋ rakiyo. Dakoŋ ginenno a kuu gase malle, illa gay, gooƴoŋ iŋ gelbin rakki. 3 Ɗo gee kuuk Buŋ amniyiiko-aku, dakoŋ ginenno a taŋkon di yaa tee. Illa gay, goyoŋ goye kaak samaane nam ŋuu ice goyiŋko. 4 Paa kat, wiktin taat tatkaw ka gay gooƴindi bayne, kuu gase kadumuul kaak gaara kadar ku nosire. Kadumuul-ak yaa goye doo.

5 Kar kuŋ ɗubal oki, karmiyoŋ aginduwko. Kuŋko okiŋko, ɗo goyiŋko kaak benanniko, onoŋ ziŋkiko. Asaan Kitamne kaaw aman : « Buŋ newsiico kop ɗo kuuk jaala ziŋkico, kar gay, ŋa barkiyaag ŋuur kuuk ona ziŋkico. »* 6 Ampa-ak, onoŋ ziŋkiko ɗo uŋji ka Buŋdi, ŋaar kaak gin gudurre. Paa kat, ŋaako jaaliŋko ya wiktinti nece. 7 Rason pikirriko okintit taat barjilaako loci, asaan ŋaar ko tala kaako.

8 Gediroŋ ɗo ziŋkiko ho goyoŋ mento, asaan adinko *Seetanne jarba aarko ar boori kaak neƴaw ho bariya waan kaak ŋaa tee. 9 Kuŋ gay, obon imaanko bombo ho ɗuunoŋ masisko. Ibinoŋ kadar siŋtiko kuuk ɗo adiy ka kiɗar okin̰ji taaɓiya ar kuŋko. 10 Barkin okintit asa min ɗo Buŋdi ho ŋa koliŋko a kuu un̰je ɗo *darjiney taat goy doo iŋ n̰ume kaak ku n̰umtu iŋ Iisa Masi. Ampaa ko, min kuu taaɓiye pey ɗo wiktin sooɗ-ak, ŋaako yeepiŋko ɗo werko, ŋaako bere gudurre, ŋaako ɗeŋriŋko ho ŋaako gaayiŋko kuu goye bombo. 11 Locin di gudurre, elgin iŋ elgina ! *Aamin.

Ooy ta ba aaro

12 Ŋa siŋte Silaas kaak tur ŋu amniyin̰ji kat gaayintu, nu siiriikon maktumne ta kapak-anta. Nu siiriikonta-aŋ a naako iskiŋko. Nu raka a kuu ibine tak kadar barkin ta Buŋdi taat ku gastu-at, taar taɓ.

13 Ŋuur kuuk Buŋ doɓtu ɗo geeger ka Babiloon ooyko dakina, iŋ roŋdu Maark oki. 14 Ooyoŋ benanniko iŋ gine ka cuuɗ ar siŋta kuuk tacco rakki.

Kuŋ okiŋko kuuk n̰um iŋ Iisa Masi, Buŋ yaako iye aapiye. Nu ooyko dakina !

* 1:16 Wer ka gase kaawor ɗo Lebitik 19.2.

† 1:25 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 40.6-8.

* 2:3 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 34.9.

† 2:6 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 28.16.

‡ 2:7 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 118.22.

§ 2:8 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 8.14.

* 2:22 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 53.9.

* 3:6 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 18.12.

† 3:12 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 34.13-17.

* 4:18 Wer ka gase kaawor ɗo Proberb 11.31.

* 5:5 Wer ka gase kaawor ɗo Proberb 3.34.

2 Piyer

1

2

3

2 Piyer

Maktumne ta seeriŋkar taat Piyer siirtu

Pile ka kaawor

Ɗo maktumner-an, ŋu kaaw kadar ŋa Piyer kat siirta. Ŋa min paliinna kuuk orok iŋ seera. Ŋa siircot ɗo kretiyenna okin̰co, asaan goy gee kuuk raka jagin̰co min Kabarre ta Gala. Gee-ak eeraag kretiyenna ho ŋu iyaag ŋuu gine gamin kuuk jookumo ar ŋuura. Ŋa taaƴaagu a ŋuu goye goye kaak Buŋ rakiyo, asaan Buŋ kat doɓgu. Ŋuu icenno kaaw ta gay raadindi, kar gay, ŋuu obe bombo ɗo ɓilde kaak amila min ɗo Kitamner. Ka seener, Rabbin Iisa Masi yaa yeepe. Illa ŋuu ƴokin̰ji iŋ aapiye ho iŋ galal. Ŋuu goye goye kaak Buŋ rakiyo.

1

Ooy ta Piyer

1 Nun Simon Piyer, gay riyor ka Iisa Masi ho *paliiney. Ŋa nun ko siirit maktumne-anta. Nu siirkon loko, kuŋ gee kuuk aamin ɗo Iisa ar kaak nin aamintu. Imaante taat sellen̰-an, gi gasit min ɗo Iisa Masi, ŋaar ko Buŋte ho Gay Jilinte. Ŋaar ko gin ay maanna iŋ botiliy. 2 Buŋ yaako barkiyiŋko ho ŋaako iye aapiye gaay iŋ gaayo iŋ ibine kaak taɓ ka Buŋdi ho ka *Rabbinte Iisa Masi.

Botol ta gee ku Buŋdi

3 Ŋa Iisa Masi ko gaarteŋ Buŋ kaak kolinte ho gi ibiniiga a gii un̰je ɗo *darjiney ho gii ice goyin̰ji kaak samaan paka. Ansi-ak, iŋ gudurrey, ŋa berte gamin okin̰co. Paa kat, gii ice botiliy ho gii goye goye kaak Buŋ rakiyo. 4 Iŋ botol taar-at ko, ŋa beriite gamin kuuk aginda ho taɓ kuuk awalle ŋa ɗiytu a ŋaate bere. Kar ya ku gasgu-ak, kuu pake min gamin ku jookum kuuk gee ku duniiner elgiyo ho kuu gine sellen̰ ar Buŋ.

5 Ɗo saan taar-an ko, kuŋ kuuk diy gelbinko ɗo Iisa Masi, zeeɗoŋ a kuu jaawe ɗo botol taat samaane. Ya ku jaawa ɗo botol taat samaan-at, ibinoŋ maan kaak Buŋ rakiyo. 6 Ya ku ibinig maan kaak Buŋ rakiy-ak, gediron̰co ɗo ziŋkiko. Ya ku gedirco ɗo ziŋkiko-ak, icoŋ subirraw. Ya ku ic subirraw-ak, karmiyoŋ Buŋ. 7 Ya ku karmiyig Buŋ-ak, karmiyoŋ ziŋkiko ar siŋta. Ya ku karmiyig ziŋkiko-ak, elguwoŋ oki gee okin̰co. 8 Ya ku ginig ko gamin-aŋku ho ku giniig gaay iŋ gaayo, kuu ibinin̰ pey *Rabbinte Iisa Masi pak ka awalle. Goyiŋko yaa sin̰je iŋ uŋji ho riyko sa, kuu necinti. 9 Kar ya gem kaak gingigɗo gamin-aŋ gay, ŋaar ar noolo ho ŋa tallo samaane. Ŋa rawte kadar Buŋ saamiyjig zunuubinnay kuuk awalle ŋa gintu.

10 Gem kol siŋtay, uudin taat Buŋ koliŋko ho ŋa doɓiŋko, zeeɗoŋ pey a kuu necin̰ gamin okin̰co. Ya ku gina pa-ak, ku rawtaatɗo botol ta Buŋdi. 11 Iŋ taar-an ko, Buŋ yaako pile botol kuu un̰je ɗo Meennaw ta Rabbinte Iisa Masi Gay Jilinte. Ɗo wer-ak, gii goyeŋ ko tak-tak.

12 Ɗo bi ŋaar-ak ko, nu moyaakoŋ pey gamin-aŋku, kar gay, ku ibingig ko ho ku goy ko bombo ɗo seen taat ŋu gaariiko. 13-14 Rabbinte Iisa Masi, ŋaar minintu a naa mateŋ ko moota. Paa ko, ya lotu-ak, ta samaane nu moyiikoŋ gamin-aŋ diŋka, min nu bal mate misa-aŋka. 15 Nu zeeɗiy pa-ak, asaan ku moyin̰ gamin-aŋ iŋ menaw, ya nu mate.

Darjin ta Iisa Masi

16 Awalle, ni kaawko maman Rabbinte Iisa Masi astu iŋ *darjiney. Ɗo wiktin taar-at, ni osko kaawin kuuk maalan di kuuk geen di imiltu min ɗo kaƴco walla ? Ha’a, nin talit darjiney-at iŋ odinni. 17 Ŋa gasit darjiney-at min ɗo Tacco Buŋ. Ni goya wiktin taat ŋa gaariita. Maanna-aŋ kuuniy ɗo wiktin taat ni doriig Buŋ kaak tatik paka kaawtu min kuwa. Ŋa diytu aman : « Ŋaar-aŋ Roŋdu, nu elgig dakina ho adir miin iŋ galal ɗo bi kan̰ji. » 18 Ni goy kuwa ka damba ta Buŋdi wiktin taat ŋa kaawit kaaw-anta. Ɗo wiktin taar-at, ni dorig iŋ ɗeŋginni.

19 Ansii ko, ni aaminiy dakin paka ɗo kaaw taat nabiinna kaawtu-anta. Kuu diye ɗeŋginko samaane ɗo kaawco, asaan taar ar lampa taat been̰a* ɗo gondikor. Laaŋ ɗeŋginko samaane nam pat yaa coke ho kaal ka Belbel sa yaa amile. Ƴiriy taar-at di, ku asiy tale wer waraŋ. 20 Kar gay, ibinon kaaw-an samaane : kaawin kuuk awalle nabiinna kaawtu ho ŋu siirtu ɗo Kitamner, gem keeji gediraaɗo gase baaco. 21 Kaawin ku nabiinnar, gem bal imilin̰ min ɗo kaay ka meen̰ji. Ta Ruwwin ta Buŋdi kat beraaco botol, ŋu kaawit kaaw taat ŋu dortu min ɗo Buŋdi.

2

Kaawo ɗo bi ka gay raadindi

1 Min awalle, nabiinna kuuk raada goy sawa iŋ gee ku Buŋdi. Diŋ sa, gee ku ɓilda gee iŋ raadine goy ɗo ɗatikko. Ŋu asiy ɓilde gee iŋ raadinco. Raade ŋaar-ak yaa idin̰ gee nam ŋu asiiji newse kop ɗo *Rabbinte Iisa Masi kaak jiliig min ɗo zunuubinnico. Ɗo taar-an, ɗak ko sooɗ di, Buŋ yaa taaɓiyin̰co dakina. 2 Gee dakina asa ice botol taat jookumo. Ɗo bi kan̰co ko, gee asiy nige biŋkico iŋ botol ta seener. 3 Gee kuuk ɓilda iŋ raadin-ak diy kaaco ɗo gamin ku duniiner. Ŋu asiiko raade ŋuuko jagiŋko min ɗo botildi. Gee ŋuur-ak, seriin ta Buŋdi eraagu. Ɗak ko sooɗ di, ŋu asa idin̰co tak-tak.

4 Yoo *ɗubal ku Buŋdi kuuk nig awalle sa, Buŋ balco saamiye. Ŋa sokiigu ho ŋa oriig ba oole. Ŋuu goye iŋ jinzirrin̰co ɗo wer kaak gondiko nam ƴiriy taat Buŋ asiy ɗukume seriine. 5 Yoo aginay kuuk awalle nige oki, Buŋ balco saamiye. Ŋa paayiico amay kuuk teeyiig gee okin̰co kuuk icɗo kaawoy. Illa ŋa jil Nowe di iŋ een̰ji peesira ku pey, asaan ŋa taaƴa gee iŋ botol. 6 Buŋ dapin̰tu oki ɗo geeger ka Sodom ho iŋ ka Gomoor. Ŋa idiig ram iŋ ako, illa ɗak but di.* Ansi-ak, ŋaa gaartu maman ŋaa idin̰ gee kuuk karmiygigɗo. 7 Ɗo wiktin taar-at, ŋa jiliig Loot di, asaan ŋa goy iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi ho ŋa taaɓiy dakina ɗo nige kaak gee nigiiji ɗo Buŋdi.† 8 Ŋa goy sawa iŋ gee kuuk gina jookum-aku. Ŋa talig gaminco kuuk ŋu giniyo. Kun kawta, ŋa talaagu, ŋa doraagu, ho maanna-aŋ raɗaag adiy asaan ŋa gem kaak goy iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi. 9 Maanna-aŋ gaara maman Buŋ yaa jilin̰ gee kuuk ica kaawoy min ɗo taaɓiner ho maman ŋaa gooƴin̰ gee kuuk goyɗo iŋ botol nam ƴiriy ta seriiner. 10 Ŋaa paaye taaɓin dakin paka ɗo ŋuur kuuk aaɗa galal ta ziŋkico ho kuuk poocaat izinne ta Buŋdi. Gee kuuk ɓilda gee iŋ raadin-ak, ŋuur ica ziŋkico, ŋu ginno kolaw kat bat, ŋu karmiygigɗo ŋuur kuuk gin *darjin kuwa ka samaaner ho ŋu waraagu oki. 11 Yoo ɗubal ku Buŋdi kuuk bombo aale sa nigɗo biŋkico iŋ gee ŋuur-aku ɗo uŋji ka Buŋdi.

12 Kar gee kuuk ɓilda gee iŋ raadin-ak gay gina ta kaƴco di. Ŋu ar kumin ku yeero kuuk gee atikgiyo. Ŋu waraag gamin kuuk ŋu ibanno baaco. Ŋuu deen̰co ar kaak gee diyiy kumin ku yeero. 13 Buŋ asa taaɓiyin̰co ar kaak ŋuur taaɓiyig een̰co. Iŋ ƴiriyo oki, ŋu el teen duniine. Ya ku goy sawa, ku tiyaw, goyin̰co raɗa, ho sokan̰ oki yaako deeŋko. Ya ŋu raadaako oki, galco di. 14 Odinco berel, ŋu rawɗo gine zunuubinna. Ya gee kuuk imaanco sooɗ-ak, ŋu jagiigu, ŋu un̰jiig ɗo zunuubinnar. Ŋu diyiy kaaco ɗo gamin ku duniiner. Gee ŋuur-ak, seriin ta Buŋdi obig ko.

15 Gee-ak rasit botol ta Buŋdi, ŋu aaɗa botol ta maaniico. Ŋu ic botiliy ta Balaam, roŋji ka Bosor. Gem-ak el ice gurus ho ŋa giniy jookum ɗo geemir. 16 Ƴiriy rakki, Buŋ leesji asaan ŋa bal ice kaawoy. Ƴiriy taar-at, ɗurkul kaak kaawɗo din sa nam pil biy ho ŋa kaawiiji ar ka geemir. Ŋa toɗiiji botol ɗo nabiin̰ce-ak, pa ŋa ginin̰ gamnay kuuk arro-aku.‡

17 Gee kuuk ɓilda gee iŋ raadin-ak ar beenay kuuk amiyco ice. Ŋu ar uc kuuk us jaawaagu anne-anne. Gee ŋuur-ak, Buŋ siyco ko wer kaak gondiko. 18 Ŋu el kaawe dakina iŋ gamin ku ɗapilindi kuuk bal baaco. Ansii ko, ŋu jagiig gee kuuk daaɓinco ic botol ta Buŋdi. Ŋu raka a ŋuu yeepin̰co ɗo goye kaak ŋu goyiy awalle iŋ ŋuura, ŋuu gine gamin ku sokan̰ kuuk maaniico rakiyo. 19 Ŋu raadaaco ɗo geemir a ŋuuco bere horrinaw, kar sando maaniico gay ɓerrin ku zunuubinnar. Ka seener, gem goyiy ɓerre ɗo ay maan kaak begirji. 20 Ya goy gee kuuk aamin iŋ *Rabbinte ho Gay Jilinte Iisa Masi ho ŋu amil ko min gamin kuuk *cawarro kuuk niga gee, kar pey, ŋu yeepiy ŋu ginaag gamin-aku nam gamin-ak gediriico, gee ŋuur-ak nigin̰co yaa pake pey ka awalle. 21 Ansi-ak, ya ŋu bal ibinin botol ta seener sa guna min ŋu ibiniita ho ŋu rasiita, kar ŋu cokayɗo pey kaaw ta Buŋdi taat ŋu ɓildiigu. 22 Ginin̰co-aŋ ar dele ka daŋlal taat ɗiya aman : « Kan̰ jube, kar meen̰ji yeepiy pey teen̰ gamnay kuuk ŋa jubtu-aku. »§ Ginin̰co-ak pey ar dele ka daŋlal taat ɗiya aman : « Ya kinziir ŋu acga, jammiy sooɗ di, ŋa yeepiy pey tuŋkile ɗo golŋi. »

3

Gaase ka duniiner

1 Gem kol siŋtay, an maktumne taat seeriŋkar taat nu siiriiko. Ɗo taat awalle iŋ taat diŋka, nu moyaakoŋ gamin-aŋku, asaan kuu gase pikirre taat taɓ. 2 Nu raka kuuco pakire ɗo kaawin kuuk nabiinna kuuk Buŋ doɓtu kaawtu min awalle ho iŋ kaaw taat *Rabbinte ho Gay Jilinte Iisa Masi kaawtu ho taat paliinna kuuk asko loko min ɗo Buŋdi gaariikonta. 3 Nu raka kuu ibine kadar awalle min duniine yaa gaase, gee asa amile ŋuu gine taat ŋu rakiy di, ŋu asiiko ƴiliŋko 4 nam ŋu asiy ɗiye aman : « Iisa Masi ɗiy a ŋaa yeepe, kar diŋ gay ŋa moo ? Aginduwte mate ho maan bal make, gee goy ar ka awalle-ak di uudin taat min Buŋ kilgiyinte. » 5 Gee ŋuur-ak pooc icin kaaw taat Buŋ kaawtu awalle min ɗo kilgiye ka duniiner. Ŋa kilgiyig samaane iŋ kiɗa. Ŋa ɗeeɗiig kiɗa iŋ amay. 6 Iŋ amay-ak di pey, Buŋ idiig gee kuuk awalle. Ŋa idiig gee kuuk ɗo adiy ka kiɗar okin̰co, wiktin taat ŋa paayiico amay ɗo wiktin ta Nowe. 7 Buŋ ɗiy pey a samaane iŋ kiɗa kuuk gi taliy-aŋ, Buŋ asa rasin̰ ansii di kee nam ƴiriy ta seriin ta ba aaro, kar ŋa asiy erin̰co raɗin̰ɗan̰. Gee kuuk bal ice kaawoy, ŋaa idin̰ jot.

8 Kar gay, gem kol siŋtay, gin kaaw rakki, dakoŋ rawtintiɗo. Ɗo Buŋdi-ak, ƴiriy ta rakki iŋ elgin kuuk alip, ŋuur nec di. 9 Goy gee kuuk pakira a Rabbinte, ŋaar ooma, ŋa taaya aale. Sando, tan̰ji gay ampaaɗo. Ŋa subiriy-ak ɗo bi kaŋko, ŋa raka kadar ay gemo yaa jipte goyin̰ji ho ŋaa gase jile, ŋa rawtaaɗo.

10 Rabbinte Iisa Masi, ŋaar yaa yeepen di taɓ. Ƴiriy taat ŋaa yeepe, gem ibinaatɗo ar ase ka kokinor. Ƴiriy taar-at, gee asa dore hawin dakin pak awn̰e ka buŋdi ho samaan asa sawle. Gamin okin̰co kuuk gi taliy kuwa ka samaaner, ŋu asa erin̰co tak-tak. Kiɗa iŋ gamin okin̰co kuuk ɗo adiy asa ide jot.

11 Hadi, ya gamin-aŋ kat asa ide ansi-ak, kuŋ gay pakiroŋ ɗo goyiŋko. Goyoŋ sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi ho ginoŋ uudin taat Buŋ rakiyo. 12 Kuŋ ƴoka ƴiriy taat Rabbinte Iisa Masi yaa yeepe. Hadi, zeeɗoŋ kuu gine ar taat ni kaawiiko, asaan ŋaar yaa yeepe koɗok di. Ƴiriy taar-at, samaane, ŋu asa erin̰ji tak-tak, ho gamin kuuk kuwa ka samaaner sa asa relle okin̰co. 13 Buŋ gay ɗiyte a ŋa asa siye samaane iŋ kiɗa kuuk marbinto. Ɗo wer-ak, gamin okin̰co yaa goye ɗo botilco ɗo uŋji ka Buŋdi. Aŋ ko maan kaak gi diytu kaƴte.

14 Gem kol siŋtay, ɗo bi ŋaar-aŋ, nu ɗiyaako a zeeɗoŋ kuu jaawe ɗo botol taat samaane, asaan kuŋ ƴoka yeepe ka *Rabbinte. Ansi-ak, ya ŋa yeepe, ŋaako gasiŋko sellen̰, bal oorne ho kuu goye iŋ aapiye ɗo uŋji. 15 Ibinoŋ kadar maan kaak peyiig Rabbinte Iisa Masi min ɗo yeepin̰ji-ak, ŋa raka gii gase jile. Siŋte Pool, ŋaar kaak gi elgiyo, ŋaar sa siirko ɗo bi ŋaar-aŋka. Ŋaar Buŋ ko berji ibine, ŋa siirtu. 16 Ɗo makaatamnay okin̰co, ya ŋa kaawaako ɗo bi ŋaar-ak, ŋaar sa kaawa ko ar tanto-an di. Ka seener gay, goy kaawnay kuuk raɗa. Gee kuuk ibanno maanna ho obɗo bombo makiig kaawnay ku Pool uudin taat ŋu makiig kaawin daarin̰ ku Kitamner. Ansi-ak, ŋu rawtiy ziŋkico.

17 Gem kol siŋtay, kuŋ gay, nun miniŋkoŋ ko. Pakiroŋ ɗo goyiŋko, asaan gee kuuk niga siŋ ku Buŋdi jagikonno min ɗo botilko. Ansii ko, ku rawtiitɗo botilko taat ku obtu bombo min awalle. 18 Zeeɗoŋ a kuu aaɗe Rabbinte Iisa Masi Gay Jilinte. Ek di ŋaako barkiyiŋko gaay iŋ gaayo ho kuŋ sa yaa ibinin̰ pey pak ka awalle. Delinten̰ji barkin min diŋka ho elgin iŋ elgina ! *Aamin.

* 1:19 ‛been̰a’ : Werin daarin̰ ŋu kaaw a ‛beeŋa’.

* 2:6 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 19.24.

† 2:7 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 19.1-16.

‡ 2:16 Wer ka gase kaawor ɗo Nombir 22.4-35.

§ 2:22 Wer ka gase kaawor ɗo Proberb 26.11.

1 Yaaya

1

2

3

4

5

1 Yaaya

Maktumne ta awalle taat Yaaya siirtu

Pile ka kaawor

Gee kuuk min awalle kat kaawe a ŋa Yaaya kat siirit maktumne-anta. Ŋaar di oki siirit Kabarre ta Gala ho ŋa min paliinna ku Iisa Masi. Ŋa siirit ɗo kretiyenna kuuk goy ɗo kiɗ ka Aazi. Eglizna daarin̰ barjile, asaan ŋu gas ɓilde kaak arro. Paa ko, Yaaya kaawiico karaŋ a : Iisa, ŋaar di Masi kaak Buŋ doɓtu ho ŋaar di Roŋ ka Buŋdi. Ŋaar di oki ele ho portikaw. Gi ibinaag gamin-aŋ iŋ botol ta Iisa. Ŋa saamiycog zunuubinnico iŋ baariy a ŋuu gine cawar ɗo uŋji ka Buŋdi. Gi ibinaag oki ɗo bi ka Ruwwin ta Buŋdi taat gaarcoga. Kretiyenna kuuk taɓ gay obit imaanco bombo ar taat ŋu gaariico min ɗo teesindi. Buŋ gay elgig dakina, paa ko, ŋa n̰aamiig Iisa mattu ɗo saan tan̰co. Ya ŋuur kat elgiga, ŋaar-ak, ŋuu bere oki ziŋkico ɗo een̰co.

1

Iisa, ŋaar Kaaw taat bera goye

1 Ni kaawaako ɗo bi ka ŋaar kaak ŋu koliy Kaawo kaak goy min ɗo teesindi ho kaak bera goye ɗo geemir. Gem-ak, ni dorig iŋ ɗeŋginni, ni talig iŋ odinni, ni pandiyga ho ni wakig iŋ pisinni. 2 Gem kaak bera goye-ak gaar ziy ho ni talga. Nin gay saadinnay. Ɗo bi ŋaar-aŋ ko, ni gaariiko goye ka gaasɗo. Goye ŋaar-ak, ŋa goye kaak ɗo serpey ta Tatte Buŋ, ho goye-ak bayinte waraŋ. 3 Maan kaak ni taltu ho ni dortu-ak, ni gaaraakoŋ loko oki. Ampaa ko, kuu n̰ume iŋ nini iŋ n̰ume kaak ni n̰umtu iŋ Tatte Buŋ ho iŋ Roŋji Iisa Masi. 4 Ni siirkoŋ gamin-aŋ a aditte yaa gine portiko.

Jiwi kuuk ɗo portikaw

5 Buŋ ŋaar portikaw, ginno gondikaw ɗo weriy tak-tak. An ko kaaw taat ni dortu min ɗo biy ka Iisa Masi ho ni gaaraakonta. 6 Ya gi kaawa a gi n̰um iŋ Buŋ, kar gi goy ɗo gondikor gay, gi raada ho gi ginno seene. 7 Kar gay, ya gi jaawa ɗo portikaw uudin taat Buŋ goyiy ɗo portikaw-at, gi n̰um ko benannite ho baar ku Roŋji Iisa Masi acteŋgu ko zunuubinnite okin̰co, gi goyiy *cawar.

8 Ya gi kaawa a gi ginno zunuubinna, ŋaar-ak, gi tara ziŋkite ku maaniite ho gi ginno seene. 9 Kar gay, ya gi gaara zunuubinnite waraŋ, ŋaar-ak, Buŋ kaak nec gi amniyin̰ji ho kaak gina ay maan iŋ botiliy, ŋaate saamiyin̰co a gii goye cawar, bal oorne ɗo uŋji. 10 Ya gi kaawa a gi ginno zunuubinna-ak, ŋaar-ak, gi diyaaji raadin ɗo Buŋdi ho kaawoy sa ginno ɗo gelbinte.

2

1 Gem kol kooginay, nu siiraakoŋ gamin-aŋ a kuu un̰jenno ɗo zunuubinnar. Kar gay, ya waan gin zunuubinna, gi gin gem kaak yaate male ɗo uŋji ka Tatte Buŋ. Ŋaar ko Iisa Masi kaak gina ay maan iŋ botiliy. 2 Ŋaar ber ziy satkine a Buŋ yaate saamiyin̰ zunuubinnite. Buŋ gay, ŋaar saamiyaatenno zunuubinnite kunten di, kar gay, ŋaa saamiye oki ku gee ku duniiner okin̰co.

Gem kaak ibingig Buŋ, ŋaar cokiya kaawoy

3 Ya gi karmiyaat kaaw ta Buŋdi, ansi-ak gaara kadar ka seener gi ibingig Buŋ. 4 Ya gem ɗiya a ŋa ibingig Buŋ ho ŋa karmiygitɗo kaawoy, ŋaar-ak, ŋa raada ho ŋa ginno seene. 5 Kar gem kaak karmiyaat kaaw ta Buŋdi gay, ŋaar elgig Buŋ min ɗo gelbiney. Pa-ak, gi iban tak kadar ginte iŋ Buŋ, gi n̰um rakki. 6 Ya gem kat ɗiya a ŋa n̰um iŋ Buŋ, ŋaa goye ar kaak Iisa goytu.

7 Gem kol roynay, kaaw taat nu kaawiiko-an, taar kaawɗo taat marbinto, kar gay, ta taar ko taat min awalle ŋu kaawiiko-at di. Kaaw-at, taar sawa di iŋ taat ku dortu-ata. 8 Kar gay, kaaw taat nu siiriiko-an, taar marbinto. Goyin̰ji ka Iisa, ŋaar gaara kadar kaaw-an taar seene ho goyiŋko kaŋko sa gaaraw. Asaan gondikaw sa sawlaw, ho portikaw ta seener sa been̰a* ko.

9 Gem kaak ɗiya a ŋa goy ɗo portikaw, kar ŋa ello een̰ji, ŋaar-ak goy misa ɗo gondikor. 10 Kar gay, ya gem kaak elgig siŋji, ŋaar goy ɗo portikaw ho maan ginno ɗo gelbiney kaak yaa n̰aamin̰ ɗo nigindi. 11 Kar gem kaak ƴila siŋji gay, ŋaar goy misa ɗo gondikor. Ŋa jaawa ɗo gondikor-ata ho ŋa ibanno wer ka ŋa ɓaayiyo, asaan iŋ gondikaw-at, ŋa ar noolo.

Diye ka kaar ɗo gamin ku duniiner

12 Gem kol kooginay, nu siiraakoŋ gamin-aŋ, asaan Buŋ saamiykoŋ ko zunuubinniko iŋ siŋ ku Iisa Masi. 13 Kuŋ aginiydu, nu siiraakoŋ gamin-aŋ, asaan ku ibingig ŋaar kaak min ɗo teese ka duniiner di, ŋaar goy ko. Kuŋ ɗubal iŋ gemsa oki, nu siiraako, asaan ku begirji ɗo *Seetanner.

14 Gem kol kooginay, nu siirko pey, asaan ku ibingig Tatte Buŋ. Kuŋ aginiydu, nu siirko, asaan ku ibingig gem kaak min ɗo teese ka duniiner di, ŋaar goy ko. Kuŋ ɗubal iŋ gemsa, nu siirko, asaan ku goy bombo, ku icit kaaw ta Buŋdi ɗo gelbinko ho ku begirji ɗo Seetanner.

15 Dakoŋ diyenno kaƴko ɗo gamin ku duniiner ho dakoŋ elguwin̰coɗo. Ya gem kaak el gamin ku duniiner, ibinoŋ kadar ŋa elgigɗo Tatte Buŋ. 16 Gamin ku duniiner gay, ŋuur ko : ele ka gamnar, diye ka kaar ɗo gamin kuuk gee taliyo, ho ice ka ziŋkar ɗo gamin kuuk gee giniyo. Gamin ŋuur-aŋ, okin̰co, ŋuur ku duniiner di, ŋuur asɗo min ɗo Tatte Buŋ. 17 Ibinoŋ kadar duniin-an, taar gaasa ko ho gamin okin̰co kuuk gee elgiy sa rawta ko. Kar ya gem gina taat Buŋ rakiy gay, ŋaa gase goye ka gaasɗo.

Adiney ka Iisa

18 Gem kol kooginay, ɗak sooɗ di, duniin yaa gaase. Ku dor kadar adiney ka Iisa yaa ase. Ka seener gay, adiney dakin as ko. Asin̰co-aŋ gaara kadar duniin gaasa ko. 19 Adiney-aŋ, min awalle ŋu goy iŋ ginte, kar gay, gi sawaɗo, ho paa ko, ŋu amiltu minninte. Zer, ya gi sawa, nec ŋuu goye iŋ ginte. Maanna-aŋ gaara kadar ka seener, ŋu iŋ gintenno.

20 Kuŋ gay, Iisa Masi berko Ruwwiney. Ansii ko, okiŋko, ku ibiniit seene. 21 Nu balko siire a ku ibingitɗo misa seene. Kar gay, ku ibingit ko ho ku iban kadar min seen ta Buŋdi, ginno maan ka raadiner atta.

22 Ansi-ak, waa kaak raadaw ? Illa ŋa gem kaak ɗiya a Iisa, ŋaar Masiɗo kaak Buŋ n̰aamtu. Gem ŋaar-ak di raadaw. Gem kaak poocig Tatte Buŋ ho iŋ Roŋji, ŋaar-ak ko adiney ka Iisa Masi. 23 Ya gem kaak poocig Roŋji ka Buŋdi, ŋa poocig Tacco Buŋ oki. Kar gay, ya gem kaak ooyig Roŋji, ŋa ibingig Tacco Buŋ oki.

24 Kuŋ gay zeeɗoŋ a kaawin kuuk ku dortu min awalle yaa goye ɗo gelbinko. Ya gamin-aŋ goy ko pa-ak, kuŋko oki, gelbinko yaa gine rakki iŋ Tacco Buŋ ho iŋ Roŋji. 25 Iisa Masi, ŋaar ɗiy a ŋaate bere goye ka gaasɗo.

26 Nu siirkoŋ gamin-aŋ ɗo bi ka gee kuuk asaako geciŋko kuu rawte. 27 Kuŋ gay, Ruwwin taat Iisa Masi beriiko, taar goy iŋ kuŋko. Ɗo saan taar-an, ku ƴokaaɗo pey gem ka pey kat asaako ɓildiŋko, asaan Ruwwin taar gaaraakoŋ ko gamin okin̰co. Gamin kuuk ta gaariiko-aŋ gay, ŋuur ka seener di. Raadin rakki sa, ŋu bal gine. Ɗo bi ŋaar-ak, icon kaaw taat Iisa Masi gaariiko ho goyoŋ iŋ gelbin rakki iŋ ŋaara.

28 Gem kol kooginay, diŋ gay, goyoŋ iŋ gelbin rakki iŋ Iisa Masi a ƴiriy taat ŋaa yeepe, gii goye bombo ho sokan̰ rakki sa diyaatenno ɗo uŋji. 29 Ku iban kadar Iisa Masi gin ay maan iŋ botiliy. Paa ko, kuu ibine oki kadar gem kaak gina maan kaak iŋ botiliy, ŋaar oki roŋ ka Buŋdi.

3

Koogin ku Buŋdi

1 Taloŋ maman Tatte Buŋ elinte ! Ŋa elinte nam ŋa koliite a gi kooginay. Ka seener gay, ginte kooginay ! Paa ko, gee ku duniiner ibingitenno a gi koogin ku Buŋdi, asaan ŋu bal ibinin̰ Tatte Buŋ.

2 Gem kol roynay, diŋka-aŋ, ginte koogin ku Buŋdi ko. Taat gi asiy gine neginda gay, gi ibingitɗo misa. Kar gay, gi iban kadar ya Iisa Masi yeepe, gi asa are ar ŋaara, asaan gi asa talin̰ji uudiney. 3 Gem kaak diy gelbiney ɗo kaaw taar-an yaa gine *cawar ar kaak Iisa Masi gintu.

4 Gem kaak gina zunuubinnar-ak, ŋaar pooc karmiyin̰ *gaanuun ka Buŋdi. Asaan gine ka zunuubinnar, ŋaar ko pooce ka gaanuun ka Buŋdi. 5 Kar gay, ku iban di kadar Iisa Masi, ŋaar as ɗo duniiner, ŋaa ace zunuubinna ku geemir ho ŋaar gay bal gine zunuubinna tak-tak. 6 Iŋ taar-an, ya gem goy iŋ Iisa Masi iŋ gelbin rakki, ŋa ginno zunuubinna. Ya gem kaak gina zunuubinna-ak, ŋaar bal talin̰ Iisa Masi ho ŋa ibingigɗo.

7 Gem kol kooginay, gooƴoŋ ziŋkiko min gale ka geemir. Gem kaak gina maan kaak iŋ botiliy, ŋaar meen̰ji goy iŋ botol ɗo uŋji ka Buŋdi, uudin taat Iisa Masi goytu iŋ botol. 8 Gem kaak gina zunuubinna gay, ŋaar asa min ɗo *Seetanner, asaan Seetanne, ŋaar gina zunuubinna min ɗo teese ka duniiner di. Maan kaak iyiig Roŋ ka Buŋdi ɗo duniiner gay a ŋaa peyin riy taat Seetanne giniyo.

9 Gem kaak Buŋ weetu gay, ŋaar ginno zunuubinna, asaan maan kaak Buŋ beriiji goy iŋ ŋaara. Ya Buŋ kon di Tacco-ak, ŋaar ginno zunuubinna. 10 Kar di, iŋ maman gi asiy ibine a ŋuur-aŋ koogin ku Buŋdi, ho ŋuur-aŋ ku Seetanner ? Ya gem kaak ginno gamin kuuk iŋ botilco ho ŋa ello siŋji-ak, ŋaar-ak gem ka Buŋdiɗo.

Ele ka ziŋkar

11 Kaaw taat ku dortu ɗak ko min awalle, taar kaawa a gii elguwe ziŋkite. 12 Ginte nigaaɗo ar Kayen, asaan ŋa amil min ɗo Seetanner, ŋa deeyiig siŋji ka meen̰ji. Maa di ŋa deeyiig siŋji Abeel ? Ŋa deeyiiga-ak, asaan riy taat Kayen gintu-an samaanno. Kar riy ta siŋji Abeel gay, taar iŋ botilti.

13 Gem kol siŋtay, dakoŋ ajbiyenno ya gee ku duniiner ƴilaako. 14 Ginte iban kadar diŋka, gi pak min ɗo muuti ho gi gas ko goye kaak taɓ, asaan gi el siŋtite. Gem kaak ello siŋtay-ak, ŋaar goy misa ɗo muuti. 15 Gem kaak ƴila siŋji-ak, ŋaar ar gem kaak diya gee. Ku iban di kadar gem kaak diya gee-ak, ŋaar gasaaɗo goye ka gaasɗo.

16 Ansii ko, gii ibine maman gii elguwin̰ gee : Iisa Masi, ŋaar ber ziy ɗo bi kante. Ginte oki, gii bere ziŋkite ɗo bi ka siŋtite. 17 Ya gem kaak gin gamna, kar ŋa talaag siŋji kaak bal gine maanna ho ŋa bal tale aminduwiy, maman ŋaa ɗiye a ŋa elgig Buŋ ? 18 Gem kol kooginay, ta botiltiɗo ya gii elguwin̰ siŋtite iŋ biŋkiten di. Kar gay, gii elguwin̰co ka seener ho giico berguwe pisinte.

19 Ya gi el ziŋkite-ak, gi ibina kadar ginte goy iŋ seen ta Buŋdi. Ansi-ak, gelbinte portiko ɗo uŋji. 20 Ka seener, ya ɗo gelbinte, gi pakira a gi nig sa, aditte portiko, asaan Buŋ iban gamin pak taat gelbinte ibiniyo. Ŋa iban ay maanna. 21 Gem kol roynay, ya ka seener, gi harayɗo ɗo gelbinte, ansi-ak, gii gine bombo ya gi inda Buŋ. 22 Ŋaar beraate gamin okin̰co kuuk gi indiiga, asaan gi karmiya kaawoy ho gi gina taat awaaji gala.

23 Kaaw taat ŋa kaawiite-an gay a gii aamine iŋ siŋ ku Roŋji Iisa Masi ho gii elguwe ziŋkite ar taat ŋa kaawtu. 24 Gee kuuk karmiyaat kaaw ta Buŋdi, ŋuur iŋ Buŋ, gelbin̰co rakki, ho Buŋ oki goy iŋ ŋuura. Gi iban kadar Buŋ goy iŋ ginte, asaan Ruwwiney taat ŋa beriite gaaraateŋga.

4

Ibine ka Ruwwin ta Buŋdi

1 Gem kol roynay, gee dakina kuuk goy ɗo adiy ka kiɗar, maaniico di ɗiya a ŋu nabiinna. Ɗo bi ŋaar-aŋ, dakoŋ amniyin̰coɗo okin̰co, gee kuuk ɗiya a ŋu gin Ruwwin ta Buŋdi. Kar gay, ibinoŋ ja baaco, ya ruwwinco-at asa min ɗo Buŋdi wal kawwi. 2 Taloŋ maman kuu ibine kadar gem-aŋ gin Ruwwin ta Buŋdi. Ku ibinin̰ji ya ŋa kaawa bal cigile a Iisa Masi, ŋaar wee ar ka geemir. 3 Kar gay, ya gem kaak bal ooye a Iisa Masi wee ar kaak geemir-ak, ŋaar-ak bal gine Ruwwin ta Buŋdi. Gem ŋaar-ak asa min Adin ka Iisa. Ku iban di kadar Adin ka Iisa asaw. Hadi, diŋka, ŋaar as ko ɗo duniiner.

4 Gem kol kooginay, kuŋ gay koogin ku Buŋdi, ku gedirco ɗo nabiinna ŋuur-aku, asaan Ruwwin taat goy iŋ kuŋko, taar pakgit ruwwin taat goy iŋ gee kuuk goy ɗo duniiner. 5 Nabiinna ŋuur-ak kaawa ɗo bi ka gamin kuuk goy ɗo duniiner di, asaan ŋu asa min ɗo duniiner. Ampa-ak, gee ku duniiner cokiya kaawco. 6 Ginteŋ gay gee ku Buŋdi. Gem kaak ibingig Buŋ, ŋa cokiya kaawte. Gem ka ibingigɗo Buŋ gay cokayɗo kaawte. Ampaa kat, gii ibinin Ruwwin ta seener ho ruwwin ta raadiner.

Ele kaak asa min ɗo Buŋdi

7 Gem kol roynay, elguwinte ziŋkite, asaan ele asa min ɗo Buŋdi. Ya gem kaak el een̰ji, ŋaar ko roŋ ka Buŋdi ho ŋa ibingig Buŋ. 8 Kar ya gem kaak ello een̰ji gay, ŋaar-ak ko kaak ibingigɗo Buŋ, asaan Buŋ ŋaar ele. 9 Ampaa ko, Buŋ gaartu kadar ŋa elgiite : ŋa n̰aamiig Roŋji ka daŋgiro* ɗo duniiner a ŋaate bere goye ka taɓ. 10 Taloŋ, ampaa ko ele : Buŋ, ŋaar elinte awalle. Ŋa n̰aamiiteŋ Roŋji. Ŋa bertu ziy *satkine, asaan Buŋ yaate saamiyin̰ zunuubinnite. Ansi-ak, ŋa gintenno kat elig Buŋ awalle.

11 Gem kol roynay, ya Buŋ elinteŋ ko dakin ansi-ak, ginte oki, gii elguwe ziŋkite.

12 Ginno gem kaak talig Buŋ. Iŋ taar-an oki, ya gi el ziŋkite, Buŋ goy iŋ ginte, ho ele kaak ŋa elinte-ak ot ko ɗo weriy.

13 Ansi-ak, gi iban ko kadar Buŋ goy iŋ ginte ho gi n̰um ko iŋ ŋaara : gi ibintu-ak asaan Buŋ beriite Ruwwiney. 14 Tatte Buŋ n̰aamiig Roŋji a ŋaa jile gee. Nin gay taliig maanna-aŋka ho ni kaawa biy ɗo geemir. 15 Ya gem kaawa bal cigile a Iisa, ŋaar Roŋ ka Buŋdi, Buŋ goy iŋ ŋaara, ho ŋaar sa goy iŋ Buŋ. 16 Ni iban kadar Buŋ elgiite ho ni amniy iŋ kaaw taar-anta. Ele, ŋaar asa min ɗo Buŋdi. Gem kaak gin ele, ŋaar goy iŋ Buŋ ho Buŋ sa goy iŋ ŋaara. 17 Maan kaak gaara kadar ele ot ɗo weriy-ak, gii talin̰ ɗo ƴiriy taat Buŋ yaa ɗukume seriin ɗo geemir. Ginte ginaaɗo kolaw, asaan goyinte kaak ɗo duniiner, ŋaar ar goyin̰ji ka Iisa. 18 Ya gem kaak el een̰ji, ŋaar ginaaɗo kolaw, asaan ele kaak taɓ-ak, ŋaar atkaat kolaw. Ka seener gay, gem giniy kolaw-ak ya ŋa iban kadar seriin yaa poocin̰ji. Ɗo taar-an ko, gem kaak gina kolaw-ak, elin̰ji bal ote misa ɗo weriy.

19 Gi eliy ziŋkite-ak, asaan Buŋ kat elinte awalle. 20 Ya gem ɗiya a ŋa elgig Buŋ, kar siŋji gay, ŋa elgigɗo, ŋaar-ak raada. Ka seener gay, gem kaak ello siŋji kaak ŋa talaaga, gediraaɗo elin̰ Buŋ kaak ŋa talgigɗo. 21 An ko kaaw taat Iisa Masi kaawiite : ya gem kaak elgig Buŋ, ŋaa elguwin̰ siŋji oki.

5

Gedire ɗo gamin ku jookumo

1 Ya gem kaak aamin a Iisa, ŋaar Masi kaak Buŋ n̰aamtu, gem ŋaar-ak roŋ ka Buŋdi. Gem kaak elgig Tacco Buŋ, ŋaar-ak elgig kooginay oki. 2 Ya gi elgig Buŋ ho gi karmiyaat kaawoy, ŋaar-ak, gi iban kadar gi elgig koogin ku Buŋdi oki. 3 Ya ka seener, gi elgig Buŋ, ŋaar-ak nec gi ginin taat ŋa rakiyo. Maan kaak Buŋ rakiy gii gine-ak, ŋaar oomno ɗo kaƴte. 4 Asaan koogin ku Buŋdi okin̰co, ŋuur pakgig gamin ku duniiner kuuk jookumo. Kar maman gi pakgig gamin-aŋku ? Gi pakgig iŋ imaante taat ɗo Iisa. 5 Ginno waan kaak gedirco ɗo gamin-aŋku, illa ŋaar kaak aamin kadar Iisa, ŋaar Roŋ ka Buŋdi.

Gamin kuuk gaara kadar Iisa, ŋaar Roŋ ka Buŋdi

6 Iisa Masi aste ɗo duniiner. Ŋa as aawin̰ amay kuuk ŋu *batiziyiiga ho ŋa as min̰e baariy ku meen̰ji ɗo wiktin ta muutuy. Ŋa bal ase iŋ amay di, kar gay, ŋa as iŋ baariy oki. Ruwwin ta Buŋdi kat ɗiyaate kadar gamin-aŋ, ŋuur ka seener, ho Ruwwin ta Buŋdi, taar seene. 7 Ka seener gay, gin gamin subba kuuk kaawaate seene a Iisa, ŋaar Roŋ ka Buŋdi. 8 Gamin-aŋ gay, ŋuur Ruwwin ta Buŋdi, iŋ amay kuuk ŋu batiziyiiga ho iŋ baariy kuuk min̰e. Gamin-aŋ, okin̰co, kaawco rakki di. 9 Ya gee kaawa bico ka gamin kuuk ŋu taltu, gi ica kaawco. Kar kaaw ta Buŋdi gay, taar pak tan̰co. Ho meen̰ji Buŋ kaawko ɗo bi ka Roŋji. 10 Gem kaak aamin ɗo Roŋ ka Buŋdi, ŋa iban ɗo gelbiney kadar gamin-aŋ, ŋuur ka seener. Gem kaak bal aamine ɗo Buŋdi gay, ŋaar-ak diyaaji raadin ɗo Buŋdi, asaan ŋa bal ooyin kaaw taat Buŋ kaawtu ɗo bi ka Roŋji. 11 Kaaw taat Buŋ kaawiiten gay, taar a ŋa berte goye ka gaasɗo, ho goye-ak asa min ɗo Roŋji. 12 Ya gem kaak gelbiney rakki iŋ Roŋ ka Buŋdi, gem ŋaar-ak gasiig goye ŋaar-aka. Kar gem kaak gelbiney seer iŋ Roŋ ka Buŋdi gay gasaagɗo goye-aka.

Gaasuw ta maktumner

13 Nu siirkon maktumne-an loko, kuŋ kuuk aamin iŋ Roŋ ka Buŋdi, kuuk diya ɗo kaƴko kadar ku gasig ko goye ka gaasɗo.

14 Gi iban tak kadar ya gi inda maan min ɗo Buŋdi, ŋaate berin̰ji ya ŋa n̰um iŋ maan kaak ŋa rakiyo. 15 Hadi, ya gi iban kadar ŋa cokiyaag indinte, ansi-ak, gi iban kadar maanna-aŋ, ŋa berteŋga ko.

16 Ya gem tala siŋji gina zunuubinna kuuk iyaagɗo ɗo muuti, gem-ak yaaji inde Buŋ ɗo bi ka siŋji-aka, ho Buŋ yaaji bere goye. Taar-an ɗo ŋuur kuuk gina zunuubinna kuuk iygigɗo ɗo muuti. Kar gay, goy zunuubinna kuuk iya gee ɗo muuti. Ɗo zunuubinna ŋuur-ak, nu bal kaawe a kuu indiguwe Buŋ ɗo geemir. 17 Nige okin̰ji, ŋuur zunuubinna ɗo uŋji ka Buŋdi, kar gay, goy zunuubinna daarin̰ kuuk iyɗo gee ɗo muuti.

18 Gi iban di kadar koogin ku Buŋdi, ŋuur ginno zunuubinna iŋ menaw, asaan Roŋ ka Buŋdi gooƴaagu, ho *Seetanne sa bal gine gudurre kaaco.

19 Gi iban kadar ginte gee ku Buŋdi. Kar gee ku duniiner gay, ŋuur ku *Seetanner.

20 Gi iban kadar Roŋ ka Buŋdi, ŋaar as ɗo duniiner a ŋaate gaarin̰ gamin-aŋku. Ampaa ko, diŋ, gi ibingig Buŋ ka seener. Gi n̰um ko iŋ Buŋ, asaan iŋ Roŋji Iisa Masi sa, gi n̰ume. Ŋaar Buŋ ka seener ho ŋa beraate goye ka gaasɗo.

21 Gem kol kooginay, goyoŋ goɗom min margina.

* 2:8 ‛been̰a’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛beeŋa’.

* 4:9 ‛daŋgiro’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛kiɗa di’ wal ‛rakki di’.

2 Yaaya

2 Yaaya

Maktumne ta seeriŋkar taat Yaaya siirtu

Pile ka kaawor

Gee kuuk awalle kat kaawe a ŋa Yaaya kat siirit maktumne-an ɗo Egliz rakki. Ŋa kaawaaco maman ŋuu ele ziŋkico. Ele-ak gaara kadar ŋu karmiyaat taat Buŋ kaawtu. Ŋa kaawaaco oki a Iisa, ŋaar gemo ho ŋa Roŋ ka Buŋdi. Ya gem asco ho ŋa beraaco ɓilde kaak arro ar ŋaar-aŋka, ŋuu icenno kaawoy.

1

Ooy ta awalle

1 Nun tatkaw ka Eglizdi kat siirke loke, kaŋ taat Buŋ doɓtu iŋ kooginke kuuk nu elgiy min ɗo gelbiner. Kar gay, ŋa nunno di kaak elgiiko, gee okin̰co kuuk ibingit seen sa elgiiko. 2 Ni elgiiko asaan okinte, gi gin seene, ho seen-at goy iŋ ginte elgin iŋ elgina. 3 Tatte Buŋ iŋ Roŋji Iisa Masi yaate barkiyinte. Ŋuur seerco yaate saamiye ho ŋuute oolin̰ aditte. Ampaa ko, ginte kuuk aaɗa seene, gii elguwe ziŋkite.

Ele ka ziŋkar

4 Wer galdu dakina, asaan nu dor kadar kooginke daarin̰ aaɗa botol ta seener uudin taat Tatte Buŋ kaawiite. 5 Diŋ gay, gem kol yaaco, ŋu ɗiyaake aman : « Gii elguwe ziŋkite. » Kaaw taar-an, taar marbintoɗo, ta taar di taat gi dortu ɗak ko min ɗo teesindi. 6 Ya gi el ziŋkite, gii gine maan kaak Buŋ kaawtu. Kaaw taar-at ko taat ku dortu min ɗo teesindi.

Botol ta seener

7 Nu kaawiiko ansi-aŋ, asaan gay raadiner dakina totir ɗo adiy ka kiɗar. Ŋu ooyɗo kadar Iisa Masi, ŋu weeyig ar ka geemir ho ŋa as ɗo duniiner. Ya gem kaak kaawa ansi-ak, ŋaar adiney ka Iisa Masi ho ŋa jaga gee. 8 Ɗo taar-an, goyoŋ mento, paa kat riy taat ku gintu-an ucaaɗo maala, ho ku asiy gase maan kaak Buŋ ɗiytu a ŋaako bere.

9 Ibinoŋ kadar ya gem ic kaaw ta Iisa Masi, ho ba aar, ŋa jag min ɗo kaaw-anta ho ŋa jaguma kaawin ku pey, gem-ak kaawco n̰umaaɗo iŋ Buŋ. Kar gay, ya gem kaak icaag kaawin kuuk Iisa ɓilditu gee ho ŋa jagɗo, ŋaar-ak ŋa n̰um iŋ Tatte Buŋ ho iŋ Roŋji oki, kaawco rakki. 10 Iŋ taar-an ko, ya gem ɓaa ɗo werko, kar ŋa ɓilda gee iŋ kaawin kuuk arro ku Iisa Masi, gem ŋaar-ak, dakoŋ obin̰jiɗo geero ho ooy sa, dakon̰ji ooyenno. 11 Ya gem kaak ooyji-ak un̰je ko ziy ɗo gamin kuuk samaanno kuuk gem-ak giniyo.

Ooy ta ba aaro

12 Goy gamin dakin kuuk nu rakiiko siire, kar gay, nu rakaaɗo siirin̰ ɗo maktumne-anta. Nu raka ɓaa taliŋko, ansi-ak, gi ɓaayiy kaawe bi iŋ bi. Paa kat, aditte yaa gine portiko. 13 Gem kol booy taat Buŋ doɓtu, koogin ku booke ooyke. Nu ooyko dakina.

3 Yaaya

3 Yaaya

Maktumne ta subbiŋkar taat Yaaya siirtu

Pile ka kaawor

Gee kuuk awalle kat kaawe a maktumne-an, ŋa Yaaya kat siirta. Ŋa siirit ɗo gem rakki ŋu kolaag Gayuus. Ŋaar min agindaw ku Eglizdi. Ŋa ozilaag ɗo bere kaak ŋa beriy ɗo kretiyenna kuuk ɓaaw ɗo werco. Ɗo Egliz ŋaar-ak, gin gem rakki oki ŋu kolaag Diyotreep. Ŋaar gay obɗo siŋta kuuk kretiyenna. Ɗo saan taar-at ko, Yaaya leesiiji.

1

Ooy ta awalle

1 Nun tatkaw ka *Eglizdi ko siirjiŋ maktumne-anta. Nu siirit lociŋ, kiŋ royar Gayuus kaak nu elgiy ɗo gelbiner.

2 Gem kol royay, nu raka kii goye cewey ay wero. Nu iban kadar goyin̰jiŋ kaak ɗo uŋji ka Buŋdi, ŋaar ɗo botiliy. Nu raka aapiy ta zin̰ oki. 3 Adir portiko, asaan goy siŋta kuuk as min ɗo werko ho ŋu kaawa kadar ki gin seene ho ki aaɗa botol ta seener. 4 Maan kaak berdu galal dakin-ak, nu dor kadar kooginar aaɗa seen ta Buŋdi.

Gayuus gina taat Buŋ rakiyo

5 Gem kol royay, kiŋ gem sellen̰ ɗo riyon̰. Ki obaag siŋtan̰ samaane yoo marti oki. 6 Siŋtan̰ kuuk ki obtu-aŋ asinti kaaw ɗo Eglizni a ki elgig dakina. Gee ŋuur-aŋ, ya ŋu otji, nu raka ki gaayin̰co ar kaak Buŋ rakiyo. 7 Martuwco-an, taar ɗo bi ka Iisa Masi. Ŋuur icɗo maan min ɗo gee kuuk bal aamine ɗo Iisa Masi. 8 Ɗo taar-an ko, gii gaayguwin̰ gee ar ŋuur-aŋku, asaan ginte oki un̰je pisinte ɗo riy taat ŋu giniy ɗo bi ka seener.

Diyotreep iŋ Demetriyuus

9 Zer, nu siir maktumne ɗo *Eglizko, kar Diyotreep gay bal icin kaawor, asaan ŋa el gine ziy tatik ɗo uŋco ka geemir. 10 Neginda, ya nu ɓaawe, nu ɓaako gaarin̰ gamin kuuk jookum kuuk ŋa gintu uudin taat ŋa nigig siŋte. Pey min ŋuur-aŋ, ŋa gina gamin kuuk samaanno paka. Ŋa obɗo siŋta kuuk aamin ɗo Iisa Masi ɗo geriy ho ya gee kuuk obaag siŋta-ak sa, ŋa toɗaaco ho ŋa atkaagu min ɗo Eglizdi.

11 Gem kol royay, dak icenno botol ta gee kuuk jookum-aŋku, kar gay, ic botol ta gee kuuk sellen̰. Ya gem kaak gina gamin kuuk sellen̰, ŋaar gem ka Buŋdi. Kar gem kaak gina gamin kuuk jookum gay, ŋaar bal ibinin̰ Buŋ misa.

12 Demetriyuus gay, gee okin̰co ozilaaga. Goyin̰ji sa gaara kadar ŋa gina gamin kuuk iŋ botilco. Nin oki kaawa biy kadar ŋa mitko. Ho kiŋ Gayuus oki iban kadar ni kaawa seene.

Ooy ta ba aaro

13 Goy gamin dakina kuuk nu rakiin̰ siire, kar gay, nu rakaaɗo siirin̰ ɗo maktumne-anta. 14 Nu raka gii n̰ume moota, gii kaawe bi iŋ bi neginda ya nu ɓaawjiŋ ooye.

15 Buŋ yaan̰ iye aapiy ɗo gelbinen̰. Royinte okin̰co kuuk goy anne ooyjiŋ. Kiŋ sa ooyco ɗo royinte okin̰co kuuk goy annere rakki rakki. Nu ooyko dakina.

Zuud

Zuud

Maktumne taat Zuud siirtu

Pile ka kaawor

Gee kuuk awalle kat kaawe a maktumne-an, ŋa Zuud kat siirta. Ŋa siirit ɗo kretiyenna, asaan ɗo ɗatikco, goy gee daarin̰ kuuk bera ɓilde kaak arro : ŋu iyaag ɗo goye kaak jookumo, ŋu eeraag gee ku Eglizdi, ŋu waraag ɗubal ku Buŋdi ho ŋu poocaag Iisa. Kar gay, Zuud kaawa a Iisa keeji di Tatkuwte ho Rabbinte. Ɗo saan taar-an ko, ɗo maktumne-an, Zuud taaƴaag kretiyenna ɗo maan kaak yaaco ase neginda ɗo gee kuuk jookum-aŋku. Ŋa ɗeŋraag gee ku Eglizdi a ŋuu obe tirit ɗo imaanco, asaan Buŋ nec gooƴin̰co, ŋu galiyɗo ɗo zunuubinnar.

1

Ooy ta Zuud

1 Ŋa nun gay riyor ka Iisa Masi kaak ŋu koliy Zuud, siŋji ka Zaak, kat siiraat maktumne-anta.

Nu siiraacot ɗo ŋuur kuuk Tatte Buŋ koltu, ŋa elgiyo ho ŋa leeyiy keeco ɗo Iisa Masi.

2 Nu inda Buŋ a ŋaa tale aminduwko. Nu indaag a kuu goye ɗo aapiyer ho elin̰ji sa yaa goye iŋ kuŋko gaay iŋ gaayo.

Kaaw ɗo bi ka gay raadiner

3 Gem kol roynay kuuk nu elgiy dakina, nun diy kaar tak a naako siire ɗo bi ka jile kaak Buŋ yaate jilinte okinte. Kar diŋ gay, nu tala kadar illa naako iskiŋko kuu obe tirit ɗo imaanko. Imaan-at, taar Buŋ berit tak-tak ɗo geen̰ji ku meen̰ji. 4 Nu iskiiko-ak asaan nu iban kadar gee kuuk jookumo un̰je kokunuwda ɗo ɗatikko. Gee-ak, iŋ goyin̰co kaak jookum-ak, ŋu nigiit barkin ta Buŋte. Iŋ barkin-at, ŋu pakira a ŋuu gedire gine gamin kuuk jookumo kuuk gelbinco rakiyo, asaan Buŋ yaaco saamiyen di. Ansii ko, ŋu poociig Iisa Masi, ŋaar keeji di Tatkuwte ho *Rabbinte. Ɗo bi ka gee-ak, Kitamne kaaw ko min awalle kadar seriin ƴokaagu.

5 Nu iban kadar kuŋ ibingig samaane kaawin okin̰co kuuk naako kaawe. Kar gay, nu raka kuu pakire maman Rabbin Buŋ jiliig geen̰ji ku Israyeel min darre ta Meser, kar ba aar gay, ŋa deeyiig ŋuur kuuk bal icin kaawoy.* 6 Pakiroŋ pey ɗo *ɗubal ku Buŋdi daarin̰ kuuk poocig goyin̰co kaak Buŋ beriico ho ŋu rasig wer kaak ŋa leeyiigu. Buŋ obiigu, ŋa ɗuuniig iŋ jinzirrina ŋu goyiy ɗo wer kaak gondiko nam ƴiriy ta yaarko taat Buŋ asiy ɗukume seriin ɗo gee okin̰co. 7 Pakiroŋ oki ɗo geeger ka Sodom iŋ ka Gomoor† ho iŋ kuuk moota. Gee ku geegirnay-ak un̰je kaƴco ɗo gamin kuuk jookumo ku ginindiɗo‡ ar kaak ɗubal ku Buŋdi-ak gintu awalle. Diŋ gee-ak gasit kat tan̰co ɗo ak taat matɗo tak-tak. Ŋuur-aŋ gaara gamin kuuk yaaco ase ɗo gee kuuk gina ar gee ŋuur-aku.

8 Kar iŋ taar-an oki, gee kuuk cigil ɗatikko-ak gina di gamin ar ŋuur-aku. Ŋu soona sooniik taat iyaag ŋu nigiy ziŋkico iŋ gamin ku ginindiɗo-aku. Ŋu aan̰iit tatkaw ta Buŋdi ho ŋu wariig ŋuur kuuk goy ka samaaner iŋ *darjinco. 9 Kar taloŋ tatkaw ka ɗubal ku Buŋdi kaak ŋu koliy Miseel. Wiktin taat ŋa meeliy iŋ *Seetanne ɗo bi ka zi ka Muusa din sa, ŋa bal warin̰ji. Illa ŋa kaaw kaawen di aman : « Seriin ta Buŋdi yaan̰ obe ! » 10 Kar gee-ak gay wara maan kaak ŋu ibingigɗo ho maan kaak ŋu ibingiga-ak oki, ŋu ibiniig ar malle kaak pakarro. Iŋ ibinin̰co-ak ko, pilaaco botol taat ŋu ɓaayiy ide tak-tak. 11 Ɗo gaaƴiƴco ! Ŋuur kuuk ic botol ta Kayen.§ Ŋu bariya gurus iŋ gamin kuuk jookumo ar Balaam gintu.* Ho ŋu idiig ziŋkico ɗo barjilin̰co taat ŋu poocig Buŋ ar Koore gintu.† 12 Ka seener, ya ku n̰ume ho ku tiya sawa iŋ siŋta, ŋuur gay nigaag goyiŋko. Ŋu tiyaw ho ŋu siya dakin dakina, ŋu ginno sokan̰. Ŋu pakira ɗo adat ku maaniico di. Ŋuur ar uc kuuk aaɗa wer kaak us ɓaay di ho paayɗo amay. Ho ŋuur ar pey atay kuuk waaɗo iŋ ribbi. Atay-ak yaa aaƴe tak-tak ar atay kuuk ŋu rotgu. 13 Gamin kuuk jookumo kuuk ŋu giniy-ak, ŋuur ar amay ku barrer kuuk aasa kurɓulɓul-kurɓulɓul ho paka toppiyo. Ŋuur ar pey kaalin kuuk gaɗa tuuy-tuuy ho ibanno wer ka ŋu ɓaayiyo. Kar Buŋ gay siyco wer kaak ŋuu goye doo ɗo gondikaw taat dulum.

14 Ɗo bi ka gee ŋuur-ak ko, gem kaak ŋu koliy Enok kaawtu min awalle. Enok gay min tamba ta Aadum taat ɓaay ka peesiriŋkar. Ŋa kaawtu ar nabiin̰ce aman : « Taloŋ, Rabbin‡ asa iŋ ɗubal ku Buŋdi kuuk *cawar ho gee gedarro osin̰co. 15 Ŋa asa ɗukume seriin ɗo gee okin̰co kuuk ɗo duniiner. Ŋaaco peyin ɗo kaƴco ɗo gamin okin̰co kuuk jookumo ŋu gintu asaan ŋu poocig maan kaak Buŋ rakiy a ŋuu gine. Ho ŋaa taaɓiyin̰co ɗo biŋkico kuuk amil gallo ɗo saan tan̰ji. »§ 16 Ŋuur gee kuuk goy gujumjumaw di ho aditco portikɗo tak-tak. Ŋuur aaɗa ko galal ta ziŋkico di. Ŋu jaala ziŋkico ho ŋu kaawa kaawin ku gala a ŋuu gase maanna min ɗo gemor.

Taaƴiika ɗo gee kuuk aamin ɗo Iisa

17 Gem kol roynay kuuk nu elgiy dakina, pakiroŋ ɗo kaawin kuuk *paliinna ku *Rabbinte Iisa Masi kaawtu min awalle ɗo bi ka maan kaak yaa ase neginda. 18 Ŋu kaaw aman : « Ɗo wiktin taat duniin gaay gaase, yaa amile gee kuuk samaatinay. Gee-ak yaa aaɗe galal ta ziŋkico taat jookum-at di. » 19 Gee ŋuur-ak, riyco a illa ŋuu eere geen di. Pikirrico, taar ta geemir di, ŋu ginno Ruwwin ta Buŋdi ɗo gelbinco. 20 Kar kuŋ kuuk nu elgiy-aŋ gay, zeeɗoŋ imaanko taat Buŋ beriiko yaa ɓaa iŋ uŋti. Salkiyguwoŋ iŋ gudurre ta Ruwwin ta Buŋdi. 21 Goyoŋ iŋ ele ka Buŋdi. Diyoŋ amaanniko ɗo Rabbinte Iisa Masi. Iŋ selliŋkuwiy, ŋaako bere goye ka gaasɗo.

22 Taloŋ amindaw ta gee kuuk aditco osaw. 23 Ya kuu gedire jilin̰ min ɗo aki, ŋaar-ak jiloŋgu. Ɗo gee daarin̰ gay, taloŋ aminduwco, kar goyoŋ goɗom min gee-aku. Ƴiloŋ zunuubinnico ar gee ƴiliy kesuun taat gin tiŋgo ziriɗ-ziriɗ-ata.

Oziliik ta ba aaro

24-25 Ozilinte *darjin ta Buŋ kaak rakki di.

Ŋaar ko jilaate iŋ botol ta Rabbinte Iisa Masi.

Ŋaar nec ŋaako gooƴiŋko,

pa kuu gale ɗo zunuubinnar.

Ŋa nec ŋaako un̰jiŋko ɗo darjiney,

bal oorne ho iŋ galal dakina.

Locin di darjine, tatkaw, gudurre ho iŋ izinne

min awalle, diŋka ho elgin iŋ elgina ! *Aamin.

* 1:5 Wer ka gase kaawor ɗo Ekzood 12.51, Nombir 14.29-30.

† 1:7 ‛geeger ka Sodom iŋ ka Gomoor’ : Gee ku geegirnay-ak goy ɗo wiktin ta Ibraayim. Buŋ idiig geegirniico asaan goyin̰co jookum aale (Zeneez 19.24-28).

‡ 1:7 ‛gamin kuuk jookumo ku ginindiɗo’ : Miday kuuk ɓaaƴa ziŋkico ho iŋ gamin kuuk pey.

§ 1:11 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 4.

* 1:11 Wer ka gase kaawor ɗo Nombir 22 yoo 24.

† 1:11 Wer ka gase kaawor ɗo Nombir 16.

‡ 1:14 ‛Rabbin’ : Ŋu kaawa bi ka Rabbin Iisa Masi.

§ 1:15 Wer ka gase kaawor ɗo Zeneez 3.18, 21-24.

Apokalips

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

Apokalips

Gamin kuuk Buŋ bayniiji ɗo Yaaya

Pile ka kaawor

Maktumne-an, ŋa Yaaya kat siirta. Ŋaar di oki siirit Kabarre ta Gala ho iŋ makaatamna subba ku pey. Ŋaar min paliinna ku Iisa Masi. Min Iisa Masi ŋu weeyiiga, gin ja elgin dakina kat Yaaya siiriit maktumne-anta. Ɗo wiktin taar-at, kretiyenna daarin̰ taaɓiya ɗo bi ka imaanco, daarin̰ gay, gartico ƴiime, asaan Iisa asɗo koɗok. Paa ko, Yaaya iskiig gee kuuk aamine a ŋuu peye bombo, ŋuu ƴoke nosirraw taat Buŋ yaaco bere.

Ɗo maktumne ta Apokalips, Yaaya siir makaatamna peesira. Ŋa siirig ɗo Eglizna kuuk peesira kuuk ɗo kiɗ ka Aazi (Turkiya). Kar ka seener gay, ŋa raka kaawe ɗo kretiyenna okin̰co kuuk ɗo adiy ka kiɗar. Ŋa gaara pey kadar Kabarre ta Gala ta Iisa Masi, taar ɗo gee okin̰co.

Ɗo maktumne-an, gin kaawin kuuk jarba jarbe ho iŋ gamin kuuk gee talaagu tale : ar ose kaak peesira kaak gaara gamin kuuk nec sawa-sawa ho ose kaak bijigiƴ gay kaak gaara gamin kuuk bal nece misa. Maan kaak portiko gaara nosirraw, ka dindiko gaara motol. Barre, ŋaar wer kaak aariɗna okin̰co goyiyo. Maan kaak ar joŋa gaara aariɗna okin̰co ho maan biida gay ginaaji riyo.

Kitamne kaawa iŋ geeger ka Babiloon. Geeger ŋaar-ak, meennuwiy jookumo. Roŋ tamgi kaak koollo gaara Iisa. Ŋaar di kaak ber ziy ɗo muuti. Iŋ muutuy-at ko, ŋa nosirtu. Ba aaro, Buŋ yaa kilgiye geeger ka Zeruzaleem kaak marbinto kaak ŋaa paaye min kuwa ar bere ka Buŋdi.

1

Teese ka kaawor

1 Aŋ ko gamin kuuk Iisa Masi bayniico ɗo geen̰ji ɗo taat yaa ase. Gamin-aŋ, Buŋ berjig ɗo Iisa Masi a ŋaaco gaarin̰ ɗo gay riyoy okin̰co, kar ŋaar gay n̰aamiig *ɗubiley ɗo gay riyoy Yaaya a ŋaaji gaarin̰ loci. Gamin-ak taayaaɗo di ŋuu ase. 2 Meen̰ji Yaaya kat kaawe kadar gamin kuuk ŋa taltu-aŋ, ŋuur kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi ho ka seener, ŋa Iisa Masi kat gaarjiigu. 3 Galal ɗo ŋaar kaak garkiyaat maktumne-anta. Galal oki ɗo ŋuur kuuk cokiyaat kaaw ta nabiin̰cer-ata. Galal pey ɗo ŋuur kuuk obit bombo kaaw taat ŋu siirtu-anta, asaan wiktin, taar as ko moota.

Ooya ɗo Eglizna kuuk peesira

4 Gem kol siŋtay, maktumne-an, ŋa nun Yaaya kat siirkon loko, kuŋ *Eglizna kuuk peesira kuuk goy ɗo kiɗ ka Aazi. Buŋ yaako barkiyiŋko ho ŋaako iye aapiye. Nu barkiyaako iŋ siŋ ku Buŋ kaak goy min awalle, kaak goy diŋka, ho kaak yaa ase. Nu barkiyaako pey iŋ siŋ ku ruwwinnay kuuk peesira kuuk goy ɗo uŋji ka Buŋdi ɗo wer kaak ŋa hokumiyo. 5 Ho nu barkiyaako oki pey iŋ siŋ ku Iisa Masi kaak meen̰ji saadin kaak taɓ, kaak nooy awalle min ɗo gee kuuk mate, ho kaak goy kaaco ka sultinnay ku duniiner.

Ɗo ŋaar kaak elgiite ho jilinte min ɗo zunuubinnite iŋ *satkin ta baariy, 6 ho ɗo ŋaar kaak gininte ar gay satkiner kuuk sultinco rakki ɗo uŋji ka tacco Buŋ, loci di *darjine ho gudurre elgin iŋ elgina ! *Aamin.

7 Kociloŋ, ŋa asa min ka samaaner iŋ uca* ! Gee okin̰co yaa talin̰ iŋ odinco, nam gee kuuk waacig iŋ waayine oki. Ho adiy ka kiɗar okin̰ji yaa morke ɗo saan tan̰ji. Ka seener, maanna-aŋ yaa ase uudiney ampa ! Aamin.

8 *Rabbin Buŋ kaak gudurre okintit ɗo pisin̰ji ɗiy aman : « Nun ko Alpa ho Omega†, nun kaak goy min awalle, kaak goy diŋka ho kaak yaa ase. »

Iisa Masi bayinji ɗo Yaaya

9 Ŋaar nun siŋko Yaaya. Gi rakki di iŋ Iisa Masi : okinte gi un̰je ɗo *Meennaw ta Buŋdi, taaɓinte sa sawa, ho iŋ taaɓin-at oki, gi subira di. Ŋu obintu daŋaayne ɗo kiɗ kaak ŋu koliy Patmoos ɗatik barrer. Ŋu obintu ɗo saan ta nu gaara kaaw ta Buŋdi ho nu kaawa seen ta Iisa Masi. 10 Ƴiriy rakki ta dumaasdi, Ruwwin ta Buŋdi asintu miin tak ho nu dora maan aaror ar gaaƴ ta gemor. Ta dora raɗa ar perne‡ 11 aman : « Maan kaak ki taliy-aŋ, ic maktumne ho siirig atta. Kar n̰aamit maktumne-at ɗo Eglizna kuuk peesira : Egliz ka Epeez, ka Ismiirn, ka Pergam, ka Tiyaatiir, ka Sardees, ka Piladelpi, ho iŋ ka Lawodiise. »

12 Min nu doriit kaaw-at, nu newsitu naa talin gaaƴ taat kaawaadu-ata. Ɗo wer-ak, nu taltu lampin peesira ku daabner. 13 Kar ɗatik lampinar-ak gay, gin waan ar gemo. Ŋa is batko ho ɗo goŋgumoy gay, ŋa ɗuun karrab ka daabner. 14 Kaay gay sopir portik kar ar n̰irn̰e ho odinay sa gizig ar ubal. 15 Asin̰ji gay, ar hadinne kaak mirgiti ho gaaƴay oki ar baal kaak asa gidi-gidi-gidi. 16 Gem-ak ob kaalin peesira ɗo pisin̰ji kaak meeda. *Seepiney biŋkay seer paaɗ n̰ata-ta-ta amila min ɗo biy. Kar wijeeney gay, irn̰a wic-wic ar pato.

17 Wiktin taat nu taliiga, nu galtu ɗo uŋji ar gem kaak mate. Kar ŋaar gay diyiiduug pisin̰ji ka meeda ɗo kaar, kar ŋa kaawiidu aman : « Dak ginenno kolaw. Ŋa nun kaak awalle ho kaak ba aaro. 18 Nun kaak goy mento. Nu mattu kar diŋ gay nu goy mento elgin iŋ elgina. Nu gedirtit ɗo muuti ho ba ool sa, nun di kaati. 19 Diŋ di siirig okin̰co, gamin kuuk ki taltu, ŋuur kuuk goy diŋka iŋ kuuk yaa ase neginda. 20 Naan̰ gaare kat baaco ta kaalin ku peesir kuuk ki taltu ɗo meedar ho iŋ lampin ku peesir ku daabner. Kaalin kuuk peesir-ak, ŋuur ɗubal ku Buŋdi ku Eglizna kuuk peesira. Lampin kuuk peesir-ak gay, ŋuur Eglizna kuuk peesira. »

2

Maktumne ɗo Egliz ka Epeez

1 « Siir maktumne ɗo *ɗubil ka Buŋdi ka *Egliz ka Epeez aman :

« Nun meendu kat kaawaako. Nun kaak obig kaalin kuuk peesira ɗo meedar ho kaak jaawa ɗatik lampin kuuk peesira ku daabner. 2 Nu ibingit riy taat ku giniyo, iŋ zeeɗe kaak ku zeeɗiyo, iŋ subirraw taat ku subiriyo. Ku gedarro sosin̰ gee kuuk jookumo. Ku gecig gee kuuk gina ziŋkico paliinna kar sando, ŋu paliinnaɗo. Ku maaniikon di imil baƴco. 3 Ku gin subirraw. Taaɓinko gintu dakina ɗo bi kanto ho ku balnu rasindu bat. 4 Kar gay, nu giɗaako asaan ku rasig eliŋko kaak awalle. 5 Pakiroŋ min momo ku sollitu ! Jiptoŋ goyiŋko ho ginoŋ riyo ar taat ku gintu awalle. Yampa, ya ku da jiptiɗo goyiŋko, naako ɓaawe ho naa icin lampiko min ɗo werti. 6 Kar gay, ku gin maan rakki kaak ajbiyintu : ku poocit riy ta gee kuuk ŋu koliy Nikolayiit ar nun poociita.

7 « Ya ku gin ɗeŋgina, laaŋ ɗeŋginko samaane, kuu cokiye kaaw taat Ruwwin kaawiico ɗo Egliznar.

« Ɗo kuuk nosire, naaco bere botol taat ŋuu okiɗe ho ŋuu tee min roŋ ku et kaak bera goye ka gaasɗo kaak goy ɗo janni. »

Maktumne ɗo Egliz ka Ismiirn

8 « Siir maktumne ɗo *ɗubil ka Buŋdi ka Egliz ka Ismiirn aman :

« Nun meendu kat kaawaako. Nun kaak awalle ho kaak ba aaro. Nun ko kaak mate ho kaak nooye. 9 Nu ibingit taaɓinko ho pokirruwko. Kar ɗo uŋji ka Buŋdi gay, ku gay gamnar. Nu dorig ise ka biŋkar ka gee kuuk gina ziŋkico a ŋu *Yuudinna, sando ŋu Yuudinnaɗo, ŋuur gee kuuk n̰um iŋ siŋ ku *Seetanner di. 10 Dakoŋ moyenno ɗo taaɓin taat uŋko. Seetanne yaako geciŋko, ŋaa un̰je gee dakin minninko ɗo daŋaayner. Gece ŋaar-ak yaa taaye ar mena orok pa. Ampa-ak, obon imaanko bombo yoo muutko. Ɗo ŋuur kuuk nosire, naaco bere kadumuulco ka goye ka gaasɗo.

11 « Ya ku gin ɗeŋgina, laaŋ ɗeŋginko samaane, kuu cokiye kaaw taat Ruwwin kaawiico ɗo Egliznar.

« Ɗo kuuk nosire, ŋuu aawaatɗo muut ta seeriŋkar. »

Maktumne ɗo Egliz ka Pergam

12 « Siir maktumne ɗo *ɗubil ka Buŋdi ka Egliz ka Pergam aman :

« Nun meendu kat kaawaako. Nun kaak ob *seepine kaak biŋkay seer paaɗ n̰ata-ta-ta-aka. 13 Nu iban kadar ku goy ɗo wer kaak Seetanne hokumiyo. Ɗo wer-ak ko, ŋu deeyig Antipaas, saadiner kaak taɓ. Iŋ taar-anta oki, ku aaɗiin nun di. Ku bal rasin imaanko. 14 Kar gay, nu giɗaako ɗo bi kaak ku gin gee minninko kuuk ica kaaw ta Balaam. Awalle gem-ak isinig Balaak, ŋaaco ise guɓa ɗo gee ku Israyeel. Ŋa raka a ŋuu tee kum ka marginar ho ŋuu ɓaaƴe mun̰jam.* 15 Goy pey gee ɗatikko kuuk ica kaawin ku Nikolayiit. 16 Jiptoŋ goyiŋko, yampa naako ɓaa koɗok di, naa taasin̰in̰ gee-ak iŋ seepin kaak amila min ɗo bir.

17 « Ya ku gin ɗeŋgina, laaŋ ɗeŋginko samaane, kuu cokiye kaaw taat Ruwwin kaawiico ɗo Egliznar.

« Ɗo kuuk nosire, naaco bere tee kaak cigile kaak ŋu koliy ‟ maan ”†. Ho naaco bere pey dambi portiko. Dambi-ak, ŋu siirji siŋ marbinto kuuk waan sa ibanno baaco, illa ŋaar kaak gasig dambi-ak di iban. »

Maktumne ɗo Egliz ka Tiyaatiir

18 « Siir maktumne ɗo *ɗubil ka Buŋdi ka Egliz ka Tiyaatiir aman :

« Nun meendu Roŋ ka Buŋdi kat kaawaako. Nun ko kaak odinar gizig ar ako ho asindu irn̰aw ar hadinne kaak ŋu sokiƴga. 19 Nu ibingig gamin okin̰co kuuk ku giniyo : eliŋko, imaanko, riyko ho iŋ subirruwko. Ho nu iban pey kadar gamin kuuk ku giniy ba aar-aŋ pakgig kuuk awalle. 20 Kar gay, nu giɗaako ɗo bi kaak ku balti toɗe ɗo geem taat ŋu koliy Zezabeel‡ taat ɗiya a ta nabiin̰ca. Geem-at jagiig gay riyor. Ta kaawiico a ŋuu ɓaaƴe mun̰jam ho ŋuu tee kum ka marginar. 21 Ɗo geem-at, nu rastit wiktin taat taa jipte goyinti, kar taar gay pooc rase azbinnuwti. 22 Taloŋ, naa accinti, taara iŋ geenti kuuk ic botilti ɗo daŋal ku diiginer, nam ŋuu rasin riy taat ta ɓildiigu. 23 Naa deen̰ maajirinti okin̰co kuuk aaɗaata. Paa ko, Eglizna okin̰co yaa ibine kadar ŋa nun ko kaak ibingit pikirrico ho iŋ taat gelbinco rakiyo. Kar naaji kappiye ɗo ay gemo ɗo riyoy taat ŋa gintu.§

24 « Kar kuŋ gee ku Tiyaatiir, nu kaawaako ɗo kuŋ kuuk poocig ɓilde-aŋka ho kuuk pooc ibinin̰ gamin kuuk cigile ku Seetanner-aŋku. Nu diyaakonno pey maan oom kaako, 25 illa kuu obin̰ bombo maan kaak ku gastu-aŋ nam naa yeepe.

26-28 « Ɗo kuuk nosire ho kuuk gina riyor nam ɗo gaasinti, naaco bere hokumnaw ɗo pisin̰co ar nun gasit min ɗo Tanni. Ŋuu toorin̰co gee ku duniiner iŋ kuŋgin ka hadinner. Ŋuu ɗimin̰co ar kaak ku ɗimiy parkak* ku golŋi. Kar naaco bere oki Belbel, kaal ka ɗatik kawtira.

29 « Ya ku gin ɗeŋgina, laaŋ ɗeŋginko samaane, kuu cokiye kaaw taat Ruwwin kaawiico ɗo Egliznar. »

3

Maktumne ɗo Egliz ka Sardees

1 « Siir maktumne ɗo *ɗubil ka Buŋdi ka *Egliz ka Sardees aman :

« Nun meendu kat kaawaako. Nun kaak gin ruwwinnay ku Buŋdi kuuk peesira iŋ kaalin kuuk peesira. Nu ibingit riyko taat ku gintu. Nu iban kadar gee taliiko a ku goy mento, sando gelbinko mate ɗo uŋji ka Buŋdi. 2 Niinoŋ ho zeeɗoŋ ɗo imaanko, pa kuu mate tak-tak. Riy taat ku giniy-an ajbiygigɗo Buŋ. 3 Moyoŋ ja ɗo kaaw taat ku gastu awalle. Pakiroŋ maman ku doriita. Obon kaaw-an bombo ho jiptoŋ goyiŋko. Ya ku bal niine, naako ase ar kokino iŋ wiktin taat ku ibingitɗo. 4 Yampa, minninko ɗo geeger ka Sardees goy kuuk bal okiƴin kesuunco. Ŋuu ise kesuun portiko ho ŋuu jaawe iŋ nunu, ginno pey maan kaak yaaco toɗe.

5 « Ampaa ko, ŋuur kuuk nosire yaa ise kesuun portiko. Ɗo maktumne taat ŋu siirtu siŋ ku gee kuuk gas goye ka gaasɗo, nu sooyaagɗo siŋco tak-tak. Ho naa ɗiye ɗo uŋji ka Tanni ho ɗo uŋco ka ɗubilji a ŋuur-aŋ gee kunto.

6 « Ya ku gin ɗeŋgina, laaŋ ɗeŋginko samaane, kuu cokiye kaaw taat Ruwwin kaawiico ɗo Egliznar. »

Maktumne ɗo Egliz ka Piladelpi

7 « Siir maktumne ɗo *ɗubil ka Buŋdi ka Egliz ka Piladelpi aman :

« Nun meendu kat kaawaako. Nun kaak Sellen̰ ho kaak Taɓ. Nun kaak obig kerle ka sultan Dawuud. Ya nun kat pilit botol, waan gediraaɗo ɗibirinti ho ya nun kat ɗibirta oki, waan gediraaɗo pilinti. 8 Nu ibingit riyko taat ku gintu. Nu iban kadar ya gudurriko sooɗ oki, ku obit kaawor bombo ho ku balnu poocindu. Paa ko, nu piliiko botol taat waan gediraaɗo ɗibirinti. 9 Taloŋ gee ku *Seetanner kuuk gina ziŋkico a ŋu *Yuudinna, kar sando ŋu Yuudinnaɗo. Gee ŋuur-ak, ŋu raada maalan di. Naa asirin̰co ŋuu derse ɗo uŋko, ŋu asiy ibine kadar nu elgiiko. 10 Ar kaak kuŋ obit kaawor bombo, nun oki naako gooƴiŋko min ɗo taaɓin taat asa ɗo duniin okintiti a taa gece gee ku adiy ka kiɗar. 11 Nun gaay ko yeepe. Obon bombo kaaw taat ku gastu. Paa kat, waan gediraaɗo ŋaako nosire ŋaa icin̰ kadumuulko.

12 « Kuuk nosire, ŋuu goye ar dulaayne ɗo *ger ka Buŋdi kar ŋuu paaye caari. Naa siire siŋ subba ɗo uŋninco : siŋ ku tanni Buŋ, siŋdu kuuk marbinto, iŋ siŋ ku hellin ta Buŋdu taat ŋa paaytu min kuwa ho taat ŋu koliy Zeruzaleem taat marbinto.*

13 « Ya ku gin ɗeŋgina, laaŋ ɗeŋginko samaane, kuu cokiye kaaw taat Ruwwin kaawiico ɗo Egliznar. »

Maktumne ɗo Egliz ka Lawodiise

14 « Siir maktumne ɗo *ɗubil ka Buŋdi ka Egliz ka Lawodiise aman :

« Nun meendu kat kaawaako. Nun kaak ŋu koliy *Aamin. Nun ko saadin kaak taɓ kaak kaawa seene. Iŋ nun ko, Buŋ kilgiyig gamin okin̰co. 15-16 Nu ibingit riy taat ku gintu. Riyko-an gaara kadar ku toŋgoɗo ho ku oollo oki. Wala ku toŋgo wala ku oola ! Nu rakaaɗo kuu goye zoom ampa. Ya ku goy ampa-ak, naako piciŋko kara ! 17 Ku ɗiya aman : ‟ Ni ɗeŋir ko, ni ɗeet ko gay gamnar, ni rakaaɗo pey maanna. ” Kar ka seener gay, ku aminda ho taaɓin sa rasgikonno. Ku ar noolna, pokirna ho tukinkin di. 18 Ŋaar-ak asoŋ, naako taaƴiŋko kuu gidiye min lotu daabne kaak nee ɗo aki. Paa kat, kuu gine gay gamnar kuuk taɓ. Kuu gidiye pey kesuun portiko kuu ise. Paa kat, waan talaatɗo sokin̰ko. Kar kuu gidiye oki dawne kuu etile ɗo odinko. Paa kat, kuu tale karaŋ. 19 Gee okin̰co kuuk nu elgiyo, nu leesaaco ho nu taaƴaagu.† Ŋaar-ak gay, zeeɗoŋ pey ho jiptoŋ goyiŋko. 20 Talonnu ! Nu peya wer geero ho nu ooyaako. Ya ku dorig gaaƴar ho ku pilit botilko, naa un̰je gerko, gii tee sawa.

21 « Ɗo kaak nosire, naaji bere botol ŋaa asiy goye iŋ nunu ɗo wer kaak nu hokumiyo. Ar nun oki, min nu nosirtu, nu daktu goy iŋ Tanni ɗo wer kaak ŋa hokumiyo.

22 « Ya ku gin ɗeŋgina, laaŋ ɗeŋginko samaane, kuu cokiye kaaw taat Ruwwin kaawiico ɗo Egliznar. »

4

Ŋu ozilaag Buŋ ɗo wer kaak ŋa hokumiyo

1 Min ŋaar-ak, nu tala pey botol pil waakilak ka samaaner. Nu dortu pey gaaƴ toŋgo ar perne taat kaawdu awalle. Ta kolintu aman : « As cok anne, naan̰ gaarin̰ maan kaak yaa ase neginda. »

2 Koɗok di, Ruwwin ta Buŋdi miinintu. Ek di nu taltu pey ka samaaner-aka, ɗo wer-ak gin sees ka sultan. Sees-ak gay waan goyji kuwa. 3 Waanna-ak irn̰a cuu* ar dambay kuuk gasɗo badam. Ho ɗo wer ka seesdi-ak, *darjin ta Buŋdi irn̰a cuu balan̰† ar dambay kuuk samaan-aku. 4 Nu taltu pey seesin ku sultan orok seer iŋ pooɗ leeyiig sees kaak waan goyji-aka. Seesin-ak gay, aginay orok seer iŋ pooɗ goyco kuwa. Aginay-ak is kesuun portiko ho iŋ kadumuulna ku daabner. 5 Min ɗo sees-ak, irn̰e cippit-cippit, awn̰e dindirim-dindirim ho hawin cayyi oki. Ɗo uŋji ka sees kaak ɗatko, gin akinay peesira. Akinay-ak gay, ŋuur ko ruwwinnay ku Buŋdi kuuk peesira. 6 Ho ɗo uŋji ka sees-ak gay goy pey wer ar barre kaak ƴaraaŋ ar gazzaza.

Gin pey gamin kuuk siikimaw pooɗ leeyiig sees kaak waan goyji-aka. Uŋda aaro, ziŋkico okin̰co gin odina. 7 Min gamin kuuk pooɗ siikimaw-ak : ka awalle ar boori, ka seeriŋkar ar ijilin̰ce, ka subbiŋkar wijeeney ar ta gemor, ho ka pooɗiŋkar gay ar sersir‡ kaak zewaw. 8 Gamin kuuk pooɗ-ak, okin̰co gin gezgir bijigiƴ bijigiƴ. Gezgirco-ak anuwco odin di, min kara yoo atta oki. Aando, ƴiriyo, ŋu riya di. Riyinco gay aman :

« Sellen̰, sellen̰, sellen̰,

Kiŋ *Rabbin Buŋ kaak gudurre okintiti ɗo pisin̰ji.

Ki goy min awalle, ki goy diŋka ho ki asa goye. »

9 Gamin kuuk pooɗ siikimaw-ak, ŋu riyiyo ho ŋu oziliy Buŋ kaak goy ka seesji elgin iŋ elgina. Ŋu karmiyaaga ho ŋu deliiji barkine. Ho ay wiktin taat ŋu tees riye-aka, 10 aginay kuuk orok seer iŋ pooɗ-ak gay, dersiy ɗo uŋji ka waan kaak goy ka seesji. Ŋu abdiyaag ŋaar kaak goy elgin iŋ elgina. Kar ŋu ceepiig kadumuulinco ho ŋu leeyig ɗo uŋji ho ŋu ɗiy aman :

11 « Rabbinni ho Buŋni,

lociŋ di *darjine, oziliika, iŋ gudurre.

Kiŋken di kilgiyig gamin okin̰co.

Kiŋ kat kilgiyig iŋ saawin ta meen̰jiŋ. »

5

Roŋ Tamgi nec pilin maktumne

1 Kar waan kaak goy ɗo sees ka sultan-ak, nu taliig ŋa gin maktumne maliye ɗo pisin̰ji kaak meeda. Ta siir ɗo atti ho ɗo aarti. Maktumne-at, ŋu n̰aarit werin peesira. 2 Kar nu taltu pey *ɗubil ka Buŋdi kaak gin gudurre. Ŋa indigiy iŋ gaaƴ toŋgo aman : « Waa nec pirgin maktumne-anta ho ŋaa pilinti ? »

3 Kar gay, ginno bat waan kaak yaa gedire pilinti ho ŋaa talin̰ atti : wala kaak asa min kuwa, wala kaak min keɗer, wala kaak min ba oole. 4 Ɗo wer-ak, zulin̰du min̰tu dakina asaan ginno waan kaak nec yaa pirgin maktumne-anta ho ŋaa talin̰ atti. 5 Hiyya, min aginay kuuk goy ɗo wer-ak, rakki kaawiidu aman : « Bugam laa zin̰, dak alenno. Talig ŋaar-aŋ ko kaak begire. Ŋa boori* kaak asa min caar kan̰ Zuuda ho min caar kan̰ Dawuud. Maktumne taat n̰aar werin peesir-at, ŋaa gedire pirgin̰co ho ŋaa pilinti. »

6 Kar nu taltu pey waan pey ɗatko ɗo wer kaak Sultan goyiyo. Aginay iŋ gamin kuuk siikimaw leyig ɗatko. Ŋaar gay, *Roŋ Tamgi. Ziy tala ar ŋu deega. Kaay amil geepay peesira ho odinay sa peesira. Odinay-ak, ŋuur ruwwinnay ku Buŋdi kuuk ŋa n̰aamiy ay wero ɗo adiy ka kiɗar. 7 Hiyya, Roŋ Tamgi-ak sin̰jitu ɗo wer kaak Sultan goyiy-aka a ŋaa icin maktumne-at min ɗo pisin̰ji ka meeda. 8 Min ŋa iciita, aginay iŋ gamin kuuk siikimaw-ak dersitu ɗo uŋji. Ŋu gin maan ar kuŋgine ɗo pisin̰co iŋ bajaŋgina ku daabner. Bajaŋgina-ak, aditco miin iŋ *dokkanne. Ɗee ŋaar-ak, ta salaan taat gee ku Buŋdi giniyo. 9 Ɗo wer-ak, ŋu riytu riy taat marbinto aman :

« Kiŋ nec kii icin maktumne-anta,

ki pirgin̰ werin kuuk n̰aare.

Asaan ŋu deen̰ciŋ ho iŋ *satkin tan̰jiŋ kat

ki iyiig gee ɗo Buŋdi,

min ay tamba, min ay caaro,

min ay kaawo, ho min ay darre.

10 Ki gingu ar gay satkiner kuuk sultinco rakki

a ŋuu gine riy ta Buŋte.

Ŋuu hokumiye ɗo duniin okintiti. »

11 Kar nu taltu pey ho nu dortu *ɗubal ku Buŋdi dakina nam gem gedarro osin̰co. Ŋu leyig sees ka sultan, aginay iŋ gamin kuuk siikimaw-ak ɗatko. 12 Ŋu riya raɗa aman :

« Roŋ Tamgi kaak ŋu deetu,

ŋa nec gase gudurre, ibine, iŋ izinne,

oziliika, *darjine, iŋ karaamine. »

13 Kar nu dortu pey gamin okin̰co kuuk Buŋ kilgiytu kuuk goy ka samaaner, kuuk goy ɗo adiy ka kiɗar, kuuk goy ba oole, ho kuuk goy ɗo amiydi. Okin̰co, ŋu riy aman :

« Ozilinteŋ ŋaar kaak goy ka sees ka sultan

iŋ ŋaar Roŋ Tamgi.

Oziliika, karaamine, darjine, gudurre

okin̰co loci, elgin iŋ elgina. »

14 Hiyya, gamin kuuk siikimaw-ak ɗiytu aman : « *Aamin ! » Kar aginay-ak gay ontu ɗo ŋaar kaak goy ka sees ka sultan ho ŋu abdiyiiga.

6

Roŋ Tamgi pirgit maktumne

1 Min ŋaar-ak, nu taltu *Roŋ Tamgi pirgiig wer rakki ka maktumne kaak ŋu n̰aartu min kuuk peesir-aku. Min ŋa pirgiiga-ak, nu dortu rakki min gamin kuuk siikimaw-ak kooltu iŋ gaaƴ taat ar buŋ kaak awn̰aw aman : « Asu ! » 2 Wiktin taat nu elliyiyo, nu taltu pis portiko. Dalŋiy kaak n̰epga gin ɗempo* ho ŋu berji pey kadumuul. Ŋa ɗeettu iŋ nosirraw ho ŋa birtu pey nosire uŋda.

3 Kar Roŋ Tamgi-ak pirgiig wer ka seeriŋkar kaak ŋu n̰aartu. Min ŋa pirgiiga, nu dortu min ɗo gamin kuuk siikimaw-ak, ka seeriŋkar kooltu aman : « Asu ! » 4 Min pa-ak, nu taltu pis ka pey astu amal. Pis-ak gay dindiko. Kar dalŋiy kaak n̰epig gay, ŋu berji *seepin tatko. Pey, ŋu berji izinne a ŋaa atkin aapiy min ɗo duniiner, ŋaa gunin̰ gee ŋuu taasin̰e ho ŋuu dee ziŋkico.

5 Kar Roŋ Tamgi-ak pirgiig wer ka subbiŋkar kaak ŋu n̰aartu. Min ŋa pirgiiga, nu dortu min ɗo gamin kuuk siikimaw-ak, ka subbiŋkar kooltu aman : « Asu ! » Min pa-ak, nu taltu pis pondiko. Kar dalŋiy kaak n̰epig gay gin kilo ka geemindi ɗo pisin̰ji. 6 Min ɗo gamin kuuk siikimaw-ak, nu dor gaaƴ ar ta gemor amila minninco. Ta kaawtu aman : « Gurus kaak ku gasiy ɗo eel ta riyor, nec ko gidiye *kordin ta juujur. Kar ta meriyar gay, kordindi ar subba. Sewe iŋ maam ku *bin̰di gay, tamannico yaa goye ɗo werti. »

7 Kar Roŋ Tamgi-ak pirgiig wer ka pooɗiŋkar kaak ŋu n̰aartu. Min ŋa pirgiiga, nu dortu min ɗo gamin kuuk siikimaw-ak, ka pooɗiŋkar kooltu aman : « Asu ! » 8 Min pa-ak, nu taltu pis biidi. Kar dalŋiyiy gay, siŋji Muutu ho ba oole gay aaɗaaga. Ŋu ɗeeɗig kiɗ werin pooɗi ho ŋu berco izinne taat ŋu dee gee ɗo wer ka rakki. Daarin̰, ŋu deen̰co iŋ seepine, daarin̰ iŋ meya, daarin̰ iŋ raɗuwnay, ho daarin̰ gay, kumin ku yeer kat asa deen̰co.†

9 Kar Roŋ Tamgi-ak pirgiig wer ka beeƴiŋkar kaak ŋu n̰aartu. Min ŋa pirgiiga, ɗo baay ta wer kaak ŋu giniy *satkin ɗo Buŋdi, nu taltu kellam ku gee kuuk ŋu deetu asaan ŋu ooyiit kaawoy ho ŋu gaariit bal kolaw ɗo geemir. 10 Ɗo wer-ak, kellam-ak kooltu raɗa aman : « *Rabbine, kiŋke kaak Sellen̰ ho kaak Taɓ, kimin kiico ɗukume seriin ɗo ŋuur kuuk ic kaƴni ɗo duniiner ? Kimin kiico peyin kaaco ? » 11 Ɗo wer-ak, ŋu isiico kesuun portik kar ho ŋu kaawiico a ŋuu ice subiraw sooɗ asaan wiktinti bal ase misa. Ŋuu ere nam ŋuur kuuk ŋuu dee yaa nece karaat.

12 Kar Roŋ Tamgi-ak pirgiig wer ka bijigiƴiŋkar kaak ŋu n̰aartu. Min ŋa pirgiiga, kiɗ azirtu liŋic ho pat sa mattu pondiko ar batik ta morkindi. Kar koy gay newsitu dindik buŋ ar baar. 13 Kar kaalin sa sollitu min kuwa ar roŋ ku etor kuuk bal nee misa solliyo ya us abira raɗa. 14 Samaan sa, maliy ɗal-ɗal-ɗal ar maliye ka argar. Dambinay okin̰co ɗeet min ɗo werinco iŋ kiɗ kaak ɗatik amiydi oki. 15 Kar gee okin̰co kuuk goy ɗo adiy ka kiɗar cigil ɗo biddindi ho ka dambiniidi. Sultinnay, agindaw ku darrer, agindaw ku askirnar, gay gamnar, gee kuuk bombo, gee kuuk maala iŋ ɓerrina, okin̰co gaɗ cigile. 16 Ɗo werco-ak, ŋu kolaag kat dambinay ho iŋ kotat aman : « Sollonni ɗo kaƴni ho gootonni. Paa kat, Sultan kaak goy ka sees-aŋ talaaninno ho *Roŋ tamgi-ak sa ɗukumaaninno seriin iŋ dapin̰koy.‡ 17 Asaan wiktin nec ko taat ŋaa ɗukume seriin ɗo geemir ho ƴiriy taar-at, waa yaa gedire imile kaay ? »§

7

Ɗubil ka Buŋdi diyaaco tompo ɗo gee ku Buŋdi

1 Min ŋaar-ak, nu taltu *ɗubal ku Buŋdi pooɗ. Ŋu pey ɗo werin pooɗ, ɗo ay wer kaak us asiyo. Ŋu peyiig usu, a paa kat, ŋa abiriyɗo tak-tak, wala ɗo kiɗar, wala ɗo barrer, wala ɗo atiydi. 2 Kar nu taltu pey ɗubil ka Buŋdi kaak pey asa min coke ka pati. Ɗo pisin̰ji, ŋa ob tompo ka Buŋ kaak goy mento. Ŋa koliig raɗa ɗubal ku Buŋdi kuuk pooɗ-aku. Ɗubal-ak, Buŋ berco botol taat ŋu nigin̰ kiɗa ho iŋ barre. 3 Ŋa ɗiyiico aman : « Yaman, dakoŋ nigenno maanna wala ɗo kiɗar, wala ɗo barrer, wala ɗo atiydi, illa ya ni diyco ja tompo ka Buŋdi ɗo uŋninco ku gee kuuk gina riy ɗo Buŋte. »* 4 Waan waawduug gee kuuk ŋu diyco ko tompo-aka. Ŋuur gay, nec miya iŋ orok pooɗ iŋ pooɗ alip gemo (144 000). Tambaaco gay asa min caar okin̰ji ka Israyeel.

5 Min caar ka Zuuda, orok iŋ seer alip.

Min caar ka Ruben, orok iŋ seer alip.

Min caar ka Gaad, orok iŋ seer alip.

6 Min caar ka Azeer, orok iŋ seer alip.

Min caar ka Neptali, orok iŋ seer alip.

Min caar ka Manaase, orok iŋ seer alip.

7 Min caar ka Simeyon, orok iŋ seer alip.

Min caar ka Lebi, orok iŋ seer alip.

Min caar ka Isakaar, orok iŋ seer alip.

8 Min caar ka Zabiloon, orok iŋ seer alip.

Min caar ka Yuusup, orok iŋ seer alip.

Kar min caar ka Benjamin, orok iŋ seer alip.

Gee dakina asa min ay wero

9 Min ŋaar-ak, nu taltu pey gee dakin aale, nam waan gedarro osin̰co. Gee-ak gay, asa min ay darre, ay caaro, ay tamba, ho ay kaawo. Okin̰co, ŋu is kesuun portik kar ho ŋu ob cargo† ɗo pisin̰co. Ŋu pey ɗo uŋji ka sees ka Sultan ho ɗo uŋji ka *Roŋ Tamgi. 10 Ŋu kaawiy raɗa aman : « Jile asa min ɗo Buŋte kaak goy ka sees ka Sultan ho iŋ *Roŋ Tamgi ! » 11 Ɗo wer kaak Sultan, aginay, iŋ gamin kuuk siikimaw goyiy-ak, *ɗubal ku Buŋdi okin̰co leyig ɗatko. Ŋu dersitu ɗo uŋji ka Sultan nam ŋu nooɗig uŋninco keɗer, kar ŋu abdiyig aman :

12 « Ka seener, taa kuuniye ansi.

Beronten̰ji ɗo Buŋte oziliika,

darjine iŋ ibine,

barkine iŋ karaamine,

gudurre iŋ bombiŋkaw,

elgin iŋ elgina. *Aamin. »

13 Min ŋaar-ak, rakki min aginay-ak, indintu aman : « Gee kuuk kesuunco portik kar-aŋ, ki ibingig ŋuur kun̰ waa ? Kar ŋu asa min momo ? » 14 Nun gay telkiiji aman : « Gem kol tacco, kiŋ kat iban. » Kar ŋa telkiidu aman : « Ŋuur-aŋ gee kuuk aawit diigin taat yaarko ho ŋu obit botol ta Buŋdi bombo. Kesuunco, ŋu coopiit ɗo baar ku Roŋ Tamgi, kat ki taliy ŋu newsitu portik kar-aŋku. 15 Ɗo bi ŋaar-ak ko, ŋu peygiy ɗo uŋji ka Buŋ kaak goy kuwa ka seesji. Ƴiriyo aando, ŋu abdiya ŋaar di ɗo geriy. Kar ŋaar kaak goy ɗo seesji-ak gay yaa tale kaaco. 16 Mey sa diyaagɗo ho ibin sa diyaagɗo. Pato iŋ cirti sa, yaaco gine ool di ho toŋgaw sa eraagɗo tak-tak. 17 Asaan Roŋ Tamgi kaak goy moota iŋ sees ka Sultan-ak, yaaco raɓile gay gooƴin̰co. Ŋa iyin̰co ɗo wer kaak gin odin ku amiydi kuuk bera goye ho Buŋ gay yaaco suɗin̰ zulin̰co. »

8

Roŋ Tamgi pirgit maktumne ta ba aaro

1 Kar *Roŋ Tamgi-ak pirgiig wer ka peesiriŋkar ka maktumner. Min ŋa pirgiiga, wer astu bugam dil ka samaaner nam serip ta pati*. 2 Ɗo wer-ak, nu taltu *ɗubal ku Buŋdi peesira pey ɗo uŋji. Ŋu berco perinna oki peesira.

3 Kar gin ɗubil ka Buŋdi kaak pey astu ho ŋa peytu moota ɗo wer kaak ŋu giniy *satkin ɗo Buŋdi. *Wer ka satkiner-ak, ŋu siyiig iŋ daabne. Ɗo pisin̰ji, ɗubil-ak ob bajaŋ ka daabner. Ŋu berji *dokkanne dakina a ŋaa onne. Paa kat, mooyiy ho iŋ salaan ta gee ku Buŋdi yaaji coone min wer ka satkiner kaak goy ɗo uŋji ka Buŋ kaak goy kuwa ka seesji. 4 Paa kat, mooy ku dokkanner iŋ salaane ta geen̰ji okin̰co yaaji coone min ɗo pise ka ɗubil-aka. 5 Min pa-ak, ɗubil-ak iciig bajaŋga-aka, kar ŋa leeyiiji ubal min wer ka satkiner ho ŋa dawiig keɗer. Min ŋa dawiig di, buŋ irin̰tu cippit ho ŋa awin̰tu dindirim. Nu dortu hawin cayyi ho kiɗ sa azirtu liŋic.

Paane ka perinnar kuuk bijigiƴ

6 Kar ɗubal ku Buŋdi ku peesira kuuk gin perinna ɗo pisin̰co-ak siy ziŋkico a ŋuu paane.

7 Ɗubil kaak awalle paantu. Min ŋa paantu di, kirdo ho ako amse iŋ baar n̰oktu. Ek di ak teestu ere gamin dakina. Kiɗa, wernay subba, weriy ka rakki ere. Atay, werinco subba, werco ka rakki oki ere. Ho gamin ku balan̰ okin̰co er tak-tak.

8 *Ɗubil ka Buŋdi ka seeriŋkar paantu. Min ŋa paantu, ŋu ictu maan tatik ar damba taat ob ako ho ŋu acciig ɗo barrer. Ek di barre, wernay subba, weriy ka rakki raɓiltu baar. 9 Ho min gamin okin̰co kuuk goy ɗo barrer-ak, werinco subba, werco ka rakki gamnay mattu. Ho min markabna okin̰co, werinco subba, werco ka rakki oki nigtu.

10 Ɗubil ka Buŋdi ka subbiŋkar paantu. Min ŋa paantu, kaal tatko ob ako galtu min kuwa ka samaaner. Min balal okin̰co iŋ odin ku amiydi okin̰co, werinco subba, werco ka rakki, kaal-ak galco. 11 (Kaal kaak gal min kuwa-ak, ŋu kolaag Abisint, pa-ak a « ƴuutu ».) Amay ɗeeɗtu werin subba, werco ka rakki newsitu ƴuutu nam gee dakina kuuk see amay-ak mattu.

12 Ɗubil ka Buŋdi ka pooɗiŋkar paantu. Min ŋa paantu, pato, werinti subba, werti ka rakki gintu gondiko. Ho koye iŋ kaalin sa, werinco subba, werco ka rakki gintu gondiko. Min ŋaar-ak, ŋu iran̰ɗo ko samaane. Ƴiriyo ho aando, werinco subba, werco ka rakki goy gondik di.

13 Min ŋaar-ak, nu taltu pey sersir kaak zewaw kuwa. Nu dortu ŋa kooliy raɗa aman : « Taaɓine, taaɓine ! Taaɓin ɗo gee ku duniiner. Ɗak ɗubal ku Buŋdi subba, ya ŋu paan ja, kar kat taaɓin yaa aseŋ kate ! »

9

1 Ɗubil ka Buŋdi ka beeƴiŋkar paantu. Min ŋa paantu, nu taltu kaal kaak gal min kuwa ka samaaner. Ŋu berji kerle kaak ŋaa pilin̰ bee kaak sugulgul, wer kaak seetinnay goyiyo. 2 Kaal-ak piliig bee-aka. Min ŋa piliiga, mooy astu amal min atta ar mooy ku baalel. Mooy-ak nam gootit pato. Ek di wer astu gondik dulum. 3 Min ɗo mooy-ak astu amal bagi. Bag-ak terin̰tu ɗo adiy ka kiɗar okin̰ji. Ŋu berco gudurre ar ta erindilel. 4 Ŋu kaawco a ŋu teenno maan kaak balan̰, wala gan̰o, wala atay, illa ŋu atke gee kuuk Buŋ balco diye tompo ɗo uŋninco di. 5 Kar gay, ŋu toɗco a ŋuu deenno gemo, illa ŋu kaawco a ŋuu taaɓiyin̰ gee nam koyin beeƴ. Taaɓinco-at gay, ar raɗe ka erindilel. 6 Ɗo wiktin taar-at, gee aliit muut sa, ŋu gasgitɗo. Ŋu rakaat muutu ho taar gay gaɗa serek minninco.

7 Bagi-ak ar pisay kuuk ɓaa garta. Ɗo kaƴco ŋu gin gamin ar kadumuulna ku daabner ho wijeenco gay ar ta geemir. 8 Duruwco bolok ar ta daatir ho saaŋco gay ar ku boorir. 9 Kar ɗo goŋguminco, ŋu is saapinna ku hadinner. Kar gezgirco gay, ala ridi-di-di ar pisay kuuk ɗaan̰a puusna ho ŋu rees ɓaa garta. 10 Bagi-ak aayiyco gin kope ar ta erindilel. Iŋ aayiyco-ak gay, ŋuu taaɓiyin̰ gee koyin beeƴ. 11 Meen̰co gay, ɗubil rakki kaak goy tatkaw ka ŋuur kuuk goy ɗo bee kaak sugulgul-aka. Ɗubil-ak, ŋu kolaag « Abadoon » iŋ kaaw ta *Yuudinnar, ho iŋ kaaw ta Grek gay « Apoliyoon ». Siŋ-ak ɗiya aman : « Ka nige wernar. »

12 Taaɓin taat awalle bire. Min taar-an diigin seer asa pey aarti.

13 Min ŋaar-ak, ɗubil ka Buŋdi ka bijigiƴiŋkar paantu. Min ŋa paantu, nu dortu gaaƴ amila min ɗo geepay kuuk pooɗ kuuk goy *wer ka satkiner ɗo uŋji ka Buŋdi. 14 Gaaƴ-at kaawtu ɗo ɗubil ka Buŋdi ka bijigiƴiŋkar aman : « Pikgu ɗubal ku Buŋdi kuuk pooɗ kuuk ŋu ɗuuntu ɗo barre kaak ŋu koliy Epraat. » 15 Hiyya, ŋu pikiigu. Ɗubal kuuk pooɗ-ak, min daayum ŋu era ya elgo-at, koy-at, ƴiriy-at ho pat-at yaa ase. Ŋu era a ŋu ɓaa dee gee ku duniiner : gee-ak werinco subba, ŋu gas izinne a ŋuu deen̰ wer ka rakki. 16 Kar nu taltu dalŋay askirna astu. Ŋu kaawiidu a ŋu miy seer maliyuun (200 000 000). 17 Dalŋay-ak, nu tal ŋu is saapinnay ku gartar. Saapinnay-ak dindik ar ako, balan̰ ciɗit ar samaane ho mirgiti. Kar kaƴ ku pisiyco gay ar ku boornar ho min ɗo biŋkico amila ako iŋ mooy iŋ maan ar ak ta baruukiner. 18 Gamin kuuk amila min ɗo biŋkinco-ak dee gee dakina : gee okin̰co werinco subba, wer ka rakki ŋu deeyigu. 19 Pisay-ak, gudurrico amila min ɗo biŋkico ho min ɗo aayiyco oki. Aayiyco gay ar ku aalnal. Ŋu gin kaƴ ho ŋu umiy gee.

20 Iŋ taaɓin taat asco-at oki, gee daarin̰ goy di kuuk bal mate. Iŋ taar-an oki, ŋu bal jipte goyin̰co kaak samaanno. Ŋu bal pikin botol ta aariɗdi. Ŋu abdiya misa margin kuuk maaniico di siytu iŋ daabne, poddine, hadinne kaak mirgiti, dambay, wal iŋ atay. Margin-ak tallo, dorro ho jaawɗo. Kar gay, ŋu bal rase botilco. 21 Gee-ak rasɗo goyin̰co : dee ka geemir, olguwco, ɓaaƴin̰co kaak mun̰jam, wala kokunuwco.

10

Ɗubil ka Buŋdi iŋ maktumne ta kapaki

1 Min ŋaar-ak, nu taltu *ɗubil ka Buŋdi kaak pey paaya min ka samaaner. Ŋa gin gudurre ho ŋa goy ɗo ɗatik ucer. Kar arumbaŋ* gay leyig kaay. Wijeeney irn̰a wic-wic ar pato ho asin̰ji gay ar lesas ku aki. 2 Ŋa ob maktumne kapak taat ŋu pilit ko ɗo pisin̰ji. Asin̰ji ka meeda, ŋa diyig ɗo barrer ho kaak n̰ugila gay kara. 3 Kar ŋa astu kool raɗa ar boori. Min ŋa kooltu pa-ak, nu dortu awn̰e ka buŋdi dindirim-dindirim dees peesira. 4 Min nu doriig buŋ awin̰tu-ak, zer nu ɓaa siirin̰ maan kaak ŋu kaawtu. Min pa-ak, nu dortu gaaƴ ta pey min ka samaaner. Gaaƴ-at kaawiidu aman : « Dak siirin̰jiɗo maan kaak awn̰e ka buŋdi kaawtu ho dak imilin̰jiɗo kara oki. »

5 Min ŋaar-ak ɗubil ka Buŋdi kaak nu taltu paayig asin̰ji ɗo barrer ho kara-ak jaaliig pisin̰ji kaak meeda kuwa. 6 Ɗo wer-ak, ŋa togiltu iŋ siŋ ku Buŋ kaak goy elgin iŋ elgina, ŋaar kaak kilgiyig samaane, iŋ kiɗa, amay, ho iŋ gamin okin̰co kuuk goya. Ŋa astu togal aman : « Maanna-aŋ yaa kuuniye diŋ di. » 7 Kar ŋa kaawtu pey aman : « Min awalle, Buŋ kaawco ɗo nabiinnay kuuk ginaaji riyo a ŋa gin maan kaak cigile ŋa asiy gine. Wiktin taat ya ɗubil ka Buŋdi ka peesiriŋkar paan ja kat maanna-ak yaa kuuniye. »

8 Gaaƴ taat nu dortu min kuwa-at kaawdu pey aman : « Ɓaa icit maktumne taat ŋu pilit ko min ɗo pisin̰ji ka ɗubil ka Buŋdi kaak asin̰ji ɗo barrer ho kara-aka. »

9 Min nu ɓaawtu, nu kaawiiji ɗo ɗubile-ak aman : « Berorduut maktumne ta kapak-anta. » Kar ŋaar gay telkiidu aman : « Icta kar eeymta. Taan̰ aawe ar ƴiime ɗo bin̰. Kar ya ki siɗit gay, taan̰ raɗin̰ adin̰. »

10 Hiyya, ɗubil-ak beriiduut maktumne-ata, nu eeymiita. Ɗo bir, nu aawiit ta ar ƴiime. Kar min nu siɗit gay, ta raɗaag adir.

11 Kar ŋu kaawiidu pey aman : « Ki ɓaa pey gaarin̰ maan kaak Buŋ kaawtu a ŋaa gine ɗo gee dakina min ay tamba, ay darre, ay kaawo ho ay sultan. »

11

Saadinna kuuk seera

1 Ɗo wer-ak, ŋu beriidu et ka geemindi ho ŋu kaawiidu aman : « Uc ɓaa geemig *ger ka Buŋdi ho iŋ *wer ka satkiner. Kar osig gee kuuk salkiya atta-aku. 2 Kar hoosin* ta ger ka Buŋdi gay, dak geemintiɗo. Rasig wer-ak paa di, asaan Buŋ berig ɗo ŋuur kuuk abdiygigɗo. Gee ŋuur-ak yaa jaawe ɗo geeger ka Buŋdi koyin orok pooɗ iŋ seera. 3 Nu n̰aamiig saadinnar kuuk seera. Ŋu is kesuun ta morkindi kar ŋuu gaarin kaawor ɗo geemir mena alip iŋ miy seer iŋ orok bijigiƴ (1260). »

4 Saadinna kuuk seer-ak, ŋuur atay seer kuuk ŋu koliy olibiye iŋ lampin seer kuuk goy ɗo uŋji ka *Rabbin Buŋ kaak goy ɗo kaay ka kiɗar. 5 Ya waan kat rakaaco nige-ak, ak kon di amila min ɗo biŋkico ho diyig adinco. Ka seener, ya gem kat rakaaco nige-ak di, ŋa matiyo. 6 Wiktin taat ŋu teesit riyco yoo ɗo gasinti, ŋu gin gudurre taat ŋuu peyin̰ amay kuuk n̰okaw. Ŋu gin pey gudurre taat ŋuu newsin̰ amay baar, ho ŋuu taaɓiyin̰ gee ku duniiner iŋ ay taaɓine ay wiktin taat ŋu rakiy di.

7 Kar gay, min ŋu gaastu gaare kaaw ɗo bi ka Buŋdi, kum ka yeer rakki yaa amile min ɗo bee kaak sugulgul-aka a ŋaa taasin̰in̰co. Ŋaaco begire ho ŋaa deen̰co. 8 Kar momtinco gay, ŋu rasiig ɗo geeger ka tatik ɗo wer kaak gee n̰umgiyo. Geeger-ak, ŋu diyiiji siŋ a Sodom wala Meser ho ɗo geeger-ak di oki, ŋu ɗooɗig Rabbinco kuwa ka etor. 9 Gee dakina astu talin̰ momtin-aku nam mena subba iŋ serpe ho ŋu toɗco a ŋuu tiisin̰coɗo. Gee ŋuur-ak asa min ay tamba, ay caaro, ay kaawo, ho ay darre. 10 Gee ku adiy ka kiɗar alco gala asaan ŋu deeyig gee kuuk seer-aku. Nabiinna kuuk seer-aŋ taaɓiyig gee ku duniiner dakina. Ɗo wer-ak, ŋu iidiytu ho ŋu ɗeeɗtu gamin benannico.

11 Min mena kuuk subba iŋ serpe-ak birtu, Buŋ biƴiriico us ɗo etiniyco, ek di ŋu nooytu ho ŋu uctu kaƴ asin̰co. Min ŋu taliig gee-ak kolaw obiigu tak-tak. 12 Saadinna-ak dortu gaaƴ raɗa min kuwa ka samaaner kaawaaco aman : « Coonoŋ kuwa anne ! » Ek di min ɗo uŋco ka adinco, ŋu coontu ka samaaner ɗatik ucar. 13 Wiktin taar-at di, kiɗ astu azar liŋic. Geeger-ak, wernay orok, wer ka rakki eez dizic ho gee alip peesira mattu. Kar kuuk pak gay, kolaw obiigu ho ŋu ɗiytu aman : « Kiŋ ko Buŋ kaak goy kuwa ka samaaner, ki gaarit gudurren̰ ! »

14 Taaɓin ta seeriŋkar taar bir ko ho ta subbiŋkar gay asaako-ata.

Paane ka ɗubil ka Buŋdi ka peesiriŋkar

15 Min ŋaar-ak, *ɗubil ka Buŋdi ka peesiriŋkar paantu perney. Min ŋa paantu, nu dortu gaaƴaƴ kaawa raɗa min ka samaaner aman :

« Diŋ duniin okintit goy ɗo pisin̰ji ka Rabbin Buŋte

iŋ *Masi kaak ŋa doɓtu.

Ŋaar kaak hokumiya elgin iŋ elgina. »

16 Min ŋu gaasit kaawco, aginay kuuk orok seer iŋ pooɗ kuuk leyig sees ka Sultan-ak ontu ɗo uŋji ka Buŋdi nam ŋu nooɗiig uŋninco keɗer, kar ŋu abdiyiiga. 17 Ŋu kaawtu aman :

« *Rabbin Buŋ, kiŋ kaak gudurre okintiti ɗo pisin̰ji.

Kiŋ Buŋ kaak goye ho diŋ sa ki goya.

Ni delaajiŋ barkine

asaan iŋ gudurre tan̰jiŋ kat,

ki teet *Meennuwin̰.

18 Gee kuuk kun̰jiɗo dapin̰ ɗak ko iŋ kiŋke,

kar diŋ gay, kiŋ yaa dapin̰eŋ kat loco.

Wiktinti as kate

taat kii ɗukume seriin ɗo gee ku mate,

kii oolin̰ aditco ku nabiinna kuuk gay riyon̰,

kii oole oki aditco ku geen̰jiŋ okin̰co

ho kuuk karmiyaaciŋ,

kuuk aginda wala kuuk n̰aaɗa.

Kii idin̰ kat gee kuuk niga kiɗa ! »

19 Min ŋa gaasiit kaawoy-ak di, *ger ka Buŋdi kaak kuwa ka samaaner astu pila. *Sandumne taat gaara jamaw taat Buŋ ɗuuntu iŋ geen̰ji bayintu waraŋ atta ɗo ger-aka. Ɗo wiktin taar-at, buŋ irin̰tu cippit ho ŋa awin̰tu dindirim. Ŋu dortu hawin cayyi ho kiɗ sa azirtu liŋic, ho kirdo oki sollitu dakina.

12

Daatko iŋ maan ar joŋa

1 Min ŋaar-ak, nu taltu maan kaak patiy kaa bayintu ka samaaner. Taar geema. Pat gay leyit ar kesuunti ho koy goy ba asinti. Kaalin orok iŋ seer gay goy ɗo keskees kaak ta istu ɗo kaati. 2 Daatko-at gin adi. Ta raka wee, kar atti taaɓiyaata nam ta koolaw.

3 Pey, maan kaak ajbay bayintu pey ka samaaner. Nu taltu maan ar joŋa* kaak tatik aale. Ŋa gizig ar ako. Kaƴiy peesira, kadumuulinnay ar ku sultinniidi oki peesira, kar geepiyji gay orok. 4 Ŋa ɗaan̰iig kaalin iŋ aayey ho ŋa oriig keɗer : werinco subba, ŋa oriig wer ka rakki. Kar joŋ-ak pey ɗo uŋti ka daatik ta wiyaw-ata. Ŋa ƴoka ya ta wee di, kar ŋa teen̰ roŋti. 5 Daatko-at weetu mitko. Ŋaa hokumiye darrinay okin̰co kuuk ɗo duniiner, ŋaa taaɓiyin̰co iŋ kuŋginey ka hadinner. Min ta weeyig mic-ak di, ŋu iciiga, kar ŋu iyiig ɗo uŋji ka Buŋdi ɗo wer kaak ŋa goyiyo. 6 Min ŋaar-ak, daatko-at gaɗtu ɗo goosiner ɗo wer kaak Buŋ siyiitit loti a taa goye ho ŋaa tale kaati. Taa goye eɗe menaw alip iŋ miy seer iŋ orok bijigiƴ (1260).

7 Kar ka samaaner astu bayan garta. *Ɗubil ka Buŋdi kaak ŋu koliy Miseel gay taasin̰aw iŋ joŋa kaak gizig ar ak-aka. Ay waan di gin ɗubilji ɗo aaroy. 8 Kar Miseel iŋ geen̰ji gay begirco ɗo kun̰ joŋa. Werco kaak ŋu goyiy kuwa ka samaaner sa, ŋu toɗcoga. 9 Ŋu atkiig joŋ-ak keɗer iŋ ɗubilji okin̰co. Ŋaar di aal kaak min awalle galiig gee ku duniiner okin̰co, ŋaar ko ŋu koliy « *Seetanne », wal « Diyaabul ».

10 Kar nu astu dor gaaƴ toŋgo min ka samaaner. Ta ɗiytu aman : « Hiyya, wiktin taat Buŋ yaa jilin̰ gee as kate. Ŋa gaarit gudurrey iŋ Meennuwiy. Diŋ izinne goy ɗo pise ka *Masi kaak ŋa doɓtu. Waan kaak sakkiyiig siŋtite-aŋ, ŋu atkig min kuwa. Awalle, ƴiriyo aando, ŋa sakkiyaag geente ɗo uŋji ka Buŋte. 11 Kar siŋtite gedirji iŋ baar ku *Roŋ Tamgi ho iŋ kaaw ta Buŋdi taat ŋu gaartu ɗo geemir. Ŋu bal ele ziŋkico nam ŋu ooyit muutu oki. 12 Joŋ-ak, ŋu atkiig keɗer. Ɗo bi ŋaar-ak ko, kuŋ kuuk goy kuwa ka samaaner-ak, aaciyoŋ†. Kar kuŋ kuuk goy keɗer iŋ barre gay, taloŋ taaɓin-anta ! Seetanne goy-ak ɗo ɗatikko. Ŋa dapin̰ aale ho ŋa iban wiktiney ɗak ko sooɗ di. »

13 Wiktin taat joŋ-ak taltu ŋu atkiga ho ŋa goyiy ko keɗer-ak, ŋa teestu atkin daatik ta wee-ata. 14 Kar daatko-at gay, ŋu beriitit gezgir ar ku sersiri ho taa ɗeete ɗo goosiner ɗo werti kaak Buŋ yaa tale kaati. Ɗo wer ŋaar-ak, ta goytu serek min ɗo joŋi elgin subba iŋ koyin bijigiƴ. 15 Min ŋaar-ak, joŋ-ak astu pic amay dakina ar baala a paa kat, amay yaa n̰aalinti. 16 Kar kiɗ gay, jorkiit daatko-ata. Ŋa astu ɗoos caŋkuur ho amay kuuk amila min ɗo biy ka joŋ-ak coltu atta. 17 Min joŋ-ak taliig maanna-ak, ŋa dapin̰tu. Iŋ dapin̰koy taat iŋ daatko-at, ŋa yeeptu taasin̰e iŋ koogin ku kooginti. Koogin-ak gay, ŋuur kuuk karmiyaag *gaanuun ka Buŋdi ho kuuk ooyit seen taat Iisa Masi gaariico.

18 Hiyya, joŋ-ak daktu pey ɗo bi ka barrer.

13

Gamin seer kuuk badam

1 Min ŋaar-ak, nu taltu maan biida* amila min ɗo amiydi. Maanna-ak kaƴiy peesira ho geepiyji gay orok. Ay geep di gin kadumuul ka sultan ho ɗo kaƴ kuuk peesir-ak gay, ŋu siirco kaawin ku ware Buŋdi. 2 Maan biida-ak ar kerɗew. Kar biy iŋ asin̰ji gay ar ku boorir. Joŋ-ak berjit gudurrey, seesji, iŋ izinne dakina. 3 Min kaƴ ku peesir-ak, rakki awirtu. Mut-ak ar yaa deen̰ji deen̰ji, kar ŋa astu coola. Min gee taliig ŋa coole, okin̰co, ŋu ajbiytu ho ŋu teestu aaɗin̰ maan biida-aka. 4 Ɗo wer-ak, gee okin̰co teestu abdiyin̰ joŋ-aka asaan ŋa berji gudurrey ɗo maan biida-aka. Ho ŋu abdiya pey maan biida-ak aman : « Waa ar maan biida-aŋka ? Waa yaa taasin̰in̰ji ? »

5 Ɗo wer-ak, ŋu beriiji botol taat ŋaa pisiriye ho ŋaa nige biy iŋ Buŋ. Ŋa gastu gudurre taat ŋaa gine paa di nam koyin orok pooɗ iŋ seer. 6 Ek di ŋa teestu nige biy iŋ Buŋ ho ŋa warig siŋji. Ŋa warig pey wer kaak Buŋ goyiyo, iŋ ŋuur kuuk goy kuwa ka samaaner. 7 Ŋu berji izinne taat ŋa taasin̰e iŋ gee ku Buŋdi nam ŋaaco nosire. Paa kat, ŋaa goye kaaco ka gee okin̰co : gee kuuk min ay caaro, ay tamba, ay kaawo ho ay darre. 8 Gee kuuk goy ɗo adiy ka kiɗar okin̰co yaa abdiyin̰ji. Ŋuur okin̰co kuuk siŋco ginno ɗo maktumne ta gee kuuk yaa gase goye ka gaasɗo. Min kilgiye ka duniiner, ŋu bal siirin̰ siŋco ɗo maktumne ta *Roŋ Tamgi kaak ŋu deetu.

9 « Ya ku gin ɗeŋgina, laaŋ ɗeŋginko samaane ! 10 Ya Buŋ kat kaawe kadar ŋuu obe gem daŋaayne, ka seener ŋuu obin̰ji. Kar ya Buŋ kaaw kadar ŋuu dee gem iŋ *seepine, ka seener ŋuu deen̰ iŋ seepine. Ɗo bi ŋaar-ak ko, gee ku Buŋdi yaa gaare subirruwco iŋ imaanco. »

11 Min ŋaar-ak, nu taltu pey maan biida ka pey amila min keɗer. Maanna-ak gin geepay seer ar ku Roŋ Tamgi. Kar ŋa kaawa ar maan kaak ar joŋ-aka. 12 Ŋa gin gudurre ar ta maan biida kaak amil awalle min ɗo amiydi-aka ho ŋa goyiy ɗo uŋji. Ŋa kaawiico ɗo gee ku duniiner aman : « Illa kuu abdiye maan biida ka awalle kaak mutuy ar yaa deen̰ji deen̰ji ho cool-aka. » 13 Maan biida ka seeriŋkar gin gamin kuuk ajbay aale, nam ŋa paay ak min ka samaaner ɗo uŋco ka geemir. 14 Iŋ gamin kuuk ajbay kuuk ŋa gintu ɗo uŋji ka maan biida-aka, ŋa galiig gee ku duniiner. Ŋa kaawiico a ŋuu waƴe maan ar maan biida kaak awalle, ŋaar kaak ŋu asiɗtu iŋ seepine kar natke-aka. 15 Ŋu berji gudurre ɗo maan biida ka seeriŋkar a maan kaak ŋu waƴtu-ak yaa teese siikime. Hiyya, ŋa teestu kaawe ho ŋaa dee ay gem kaak pooc abdiyin̰ji. 16 Kar maan biida ka seeriŋkar-ak kaawiico ɗo gee okin̰co a ŋuu diye tompo ɗo pisin̰co ku meeda ho ɗo uŋninco, wala gee ku aginda wala ku n̰aaɗa, wala gay gamnar wala pokirna, wala ɓerrina wala horrina.

17 Ŋuur kuuk bal gine tompo-ak, ginno botol taat ŋuu gidiye maanna ho ya ŋu imil gamin ku gidiyir oki, ginno waan kaak yaaco gidiyin̰co. Tompo ŋaar-ak, ŋa gin siŋ ku maan biida kaak awalle, siŋ-ak, ose kaak kuuniy iŋ siŋji.

18 Goyoŋ neenduway. Ya goy gem kaak neenduwo, ŋaa ibine baaco ta siŋ ku maan biida-aka. Ose kaak ŋu osgiy-ak gaara pey siŋ ku gemor. Ose ŋaar-ak ko miy bijigiƴ iŋ orok bijigiƴ iŋ bijigiƴ (666).

14

Gee ku Buŋdi riya riyin ku marbinto

1 Min nu jaaliig pey kaar, nu tala *Roŋ Tamgi kuwa ka damba taat ŋu koliy *Siyon. Ŋuur kuuk goy iŋ ŋaar gay, gee miya iŋ orok pooɗ iŋ pooɗ alip (144.000). Okin̰co, ŋu diyco tompo ɗo uŋninco kaak gin siŋji iŋ siŋ ku Tacco. 2 Kar nu dortu pey gaaƴ min kuwa ka samaaner. Gaaƴ-at toŋgo ar amay kuuk asa gidi-gidi-gidi ho ar buŋ kaak awn̰aw. Ta dora gala ar ale ka goŋki. 3 Kar gee kuuk ŋu diyco tompo ka Roŋ Tamgi ɗo uŋninco-ak, okin̰co, ŋu riya riy ta marbinto ɗo uŋji ka sees ka sultan, ɗo aginiydi, ho ɗo gamin kuuk pooɗ siikimaw-aku. Riy taat ŋu riy-at, waan gedarro riyinti, illa gee kuuk gin tompo ka Roŋ Tamgi-ak di gedar riyinti, ŋuur kuuk Buŋ jilig min ɗo duniiner. 4 Gee ŋuur-ak, ziŋkico *cawar. Ƴiriy rakki, ŋu bal kan̰je iŋ daaɗi. Ŋu aaɗig Roŋ Tamgi ɗo ay wer kaak ŋa ɓaayiyo. Gee ŋuur-ak, Roŋ Tamgi iŋ tacco Buŋ jilig awalle min ɗo adiy ka kiɗar a ŋuu goye kun̰jiŋ. 5 Ŋu kaawɗo raadine ho kaaw sa ŋu diygicoɗo.

Ɗubal ku Buŋdi subba

6 Min ŋaar-ak, nu taltu pey *ɗubil ka Buŋdi kaak zewa kuwa. Ŋa gin Kabarre ta Gala taat yaa goye tak-tak. Taar-at, ŋaa gaarin ɗo werin okin̰co, ɗo ay darre, ay caaro, ay kaawo ho ay tamba. 7 Ɗubil ka Buŋdi-ak kaawtu raɗa aman : « Karmiyoŋ Buŋ ho beron̰ji darjine. Kar wiktin taar nece taat ŋaa ɗukume seriin ɗo geemir. Abdiyoŋ ŋaar kaak kilgiyig samaane iŋ kiɗa, barre iŋ odin ku amiydi ! »

8 Kar nu taltu pey ɗubil ka Buŋdi ka seeriŋkar. Ŋa ɗiytu aman : « Ŋu idta, ŋu idta. Babiloon, hellin taat yaarko-an, ŋu idta. Gee kuuk min darrinay okin̰co see aaye iŋ ɓaaƴe kaak mun̰jam-aŋka. »*

9 Kar nu taltu pey ɗubil ka Buŋdi ka subbiŋkar. Ŋa ɗiytu aman : « Taloŋ ja ay gem kaak abdiya maan biida-aka iŋ maan kaak ŋu waƴtu ar ŋaar-aka ! Taloŋ ay gem kaak gas tompoy ka maan biida ɗo uŋji wal ɗo pisin̰ji. 10 Gem ŋaar-ak yaa seen taaɓin taat asa min ɗo Buŋdi. Taaɓin taar-at ar dapin̰ko ta Buŋdi taat ŋa leeyit bal amse ɗo *kordindir. Kar gem-ak, ŋu accin̰ ɗo aki. Ŋaa taaɓiye ɗo wer ka aki iŋ mooy ku baruukiner ɗo uŋco ka *ɗubal ku Buŋdi kuuk *cawar ho ɗo uŋji ka *Roŋ Tamgi. 11 Mooy ku taaɓinco-ak goy coona di elgin iŋ elgina. Ŋuur kuuk abdiy maan biida iŋ maan kaak ŋu waƴtu, ho iŋ ŋuur kuuk gas tompo oki, ŋu gasaaɗo pey kaƴco taat ŋuu jammiye. Ƴiriyo aando, ŋu taaɓiya kon di. »

12 Ɗo bi ŋaar-aŋ ko, gee ku Buŋdi kuuk karmiya kaawoy ho kuuk goy bombo ɗo botol ta Iisa Masi yaa gaare subirruwco.

13 Ɗo wer-ak, nu dortu pey gaaƴ min ka samaaner. Ta kaawiidu aman : « Siir aman : ‟ Galal min diŋka ɗo ŋuur kuuk mat ɗo bi ka riy ta Buŋdi ! ” Kar Ruwwin ta Buŋdi gay gaay aman : ‟ Hii, ka seener, galal loco. Rasoŋgu, ŋuu jammiye. Ɗo jammiyin̰co-aŋ, riyco taat samaan ŋu gintu-an ucaaɗo maala. ” »

Wiktin ta seɗindi

14 Kar nu taltu maan ka pey. Maanna-ak gay, ta uce portiko taat gin waan ar roŋ gemor kuwa. Waanna-ak maliy kadumuul ka daabner ka sultan, kar ɗo pisin̰ji, ŋa ob gool paaɗ n̰ata-ta-ta. 15 *Ɗubil ka Buŋdi ka pey amiltu min ɗo *ger ka Buŋdi, kar ŋa kaawiiji raɗa ɗo ŋaar kaak goy kuwa ka ucer-at aman : « Icit goolan̰, ɓaa seɗu. Wiktin ta seɗindi nec ko ho gamin kuuk keɗer oki nee ko. »† 16 Hiyya, waan kaak goy kuwa ka ucer-at iciit gool-ata, ŋa ɗukumiig gamin kuuk keɗer nam ŋa gaasig kiɗ okin̰ji iŋ seɗe.

17 Kar nu taltu pey ɗubil ka Buŋdi ka pey. Ŋaar oki amil min ɗo ger ka Buŋdi ho ŋa gin gool ɗo pisin̰ji kaak paaɗ n̰ata-ta-ta.

18 Kar ɗubil ka Buŋdi ka pey kaak gin izinne ɗo aki amil min ɗo wer ka ŋu giniy *satkin ɗo Buŋdi. Wer-ak, ŋa koliig giji kaak ob gool ɗo pisin̰ji-aka ho ŋa ɗiyiiji aman : « Obit goolan̰-anta ho ɓaa seɗu maan ar roŋ ku karumder-aku. Ŋuur nee ko. » 19 Hiyya, ɗubil ka Buŋdi-ak iciit goolay, kar ŋa birtu seɗe. Min ŋa gaas iŋ seɗe, ŋa ɓaawtu ɗo wer kaak ŋu miƴiigu ka dukitkar. Dukitka-at gaara dapin̰ko ta Buŋdi. 20 Wer kaak ŋu miƴiy roŋ-ak kara min ɗo helliner. Wiktin taat ŋu miƴiigu-ak, baar kon di amilaw ho ŋu n̰aaliy ar amay ku baali. Baal-ak, bolikuwiy yaa nece miy subba kilomeetir‡ ho ya pis aala baal ka baarir-ak, baar-ak nam isaaji laƴumne.

15

Ɗubal ku Buŋdi iyit taaɓin ta ba aaro

1 Min ŋaar-ak, nu taltu pey maan tatko ho kaak ajbay ka samaaner. *Ɗubal ku Buŋdi peesira iyaat taaɓin taat peesira taat asa ba aaro. Ya ta as ja kat Buŋ adiy yaa oole.

2 Kar nu taltu pey maan ar barre kaak irn̰a ɓarlin̰ ho min ɗo barre-ak amila ako. Ɗo wer-ak, nu taltu oki gee kuuk nosirco ɗo maan biida-ak iŋ maan kaak ŋu waƴtu-aka, ho kuuk pooc a ŋuuco diye tompo kaak gaara siŋji. Ŋuur gay pey ɗo bi ka barrer. Kar ɗo pisin̰co gay, Buŋ berco maan ar goŋko. 3 Ŋu riyiy riy ta Muusa, gay riyor ka Buŋdi, iŋ ta *Roŋ Tamgi aman :

« *Rabbin Buŋ gudurre okintiti ɗo pisin̰ji.

Riy taat ki giniy-an taar dakina ho ta ajbay.

Kiŋke ko Sultan ka darriniydi,

gamin kuuk ki giniy-aŋ

okin̰co ŋuur ɗo botilco ho ŋuur ka seener.

4 Maa gemir kaak gingijiɗo kolaw loci ?

Maa gemir kaak poocaajiŋ bere darjine ?

Kiŋ keejiŋ di sellen̰.

Gee okin̰co ku darriniydi asa derse ɗo uŋjiŋ.

Ŋuu tale waraŋ riy taat ki giniy-an taar ɗo botilti. »

5 Min ŋaar-ak, ger ka Buŋ ka kuwa astu pil pey, iŋ *kuraarin ta Buŋdi taat ŋu koliy « tabernaakile ». 6 Kar nu taltu pey ɗubal ku Buŋdi kuuk peesira kuuk iyiit taaɓin taat peesir-ata. Ŋu amiltu min ɗo *Ger ka Buŋdi. Ŋu is kesuun samaane portik kar ho ɗo goŋguminco gay, ŋu ɗuun karrab ka daabner. 7 Min gamin kuuk pooɗ siikimaw-ak, rakki ber *kordindi ta daabner ɗo ay ɗubil ka Buŋdi. Kordindi-at miin iŋ dapin̰ko ta Buŋdi, ŋaar kaak goy elgin iŋ elgina. 8 Ɗo wer-ak, mooy miiniig ger ka Buŋdi. Mooy-ak gaara darjine iŋ gudurre ta Buŋdi. Waan un̰jaaɗo ɗo ger ŋaar-aka, illa taaɓin taat peesira taat ɗubal ku Buŋdi iytu-an yaa gaasen̰ ja.

16

Kordindin ku peesira

1 Min ŋaar-ak, nu dortu gaaƴ toŋgo amila min ɗo *ger ka Buŋdi. Gaaƴ-at kaawiico ɗo *ɗubal ku Buŋdi kuuk peesir-ak aman : « Ɓaaŋ, weeroŋ keɗer *kordindin kuuk miin iŋ dapin̰ko ta Buŋdi-ata. »

2 Ɗo wer-ak, ɗubil ka Buŋdi ka awalle weeriit tan̰ji keɗer. Ek di mutay guɓiran̰ ho raɗa amiltu min ɗo ziŋkico ku gee kuuk gin tompo ka maan biida-aka ho ku abdiya maan kaak ŋu waƴtu-aka.

3 Kar ɗubil ka Buŋdi ka seeriŋkar weeriit tan̰ji ɗo barrer. Ek di amay-ak raɓiltu ar baar ku gem kaak mate. Hiyya, gamin okin̰co kuuk goy ɗo amiydi-ak sa mattu.

4 Kar ŋaar ka subbiŋkar weeriit tan̰ji ɗo baalildi ho ɗo odin ku amiydi. Ek di amay-ak raɓiltu oki baar. 5 Min ŋaar-ak, nu dortu ɗubil ka Buŋdi kaak gin izinne ɗo amiydi kaawtu aman : « Kiŋ di Buŋ ka sellen̰, kiŋ kaak goy min awalle ho kaak goy diŋka, kiŋ kaak ɗukumit seriin iŋ botilti. 6 Ɗo gee kuuk min̰ baar ku geen̰ji ho ku nabiinnar-ak, pey ki berco baar ŋu seetu-aŋku. Hadi diŋ ŋu gasit kat tan̰co ! » 7 Kar nu dortu pey gaaƴ taat kaawa min wer kaak ŋu giniy *satkin-ak aman : « Ka seener, gem kol *Rabbin Buŋ, kiŋ kaak gudurre okintiti ɗo pisin̰ji. Kiŋ kaak ɗukuma seriin iŋ botilti ho iŋ seene. »

8 Kar ɗubil ka Buŋdi ka pooɗiŋkar pakiit tan̰ji ɗo pati. Ampaa ko, pat toŋguwti gaaytu nam ta eriig gee ar ako. 9 Toŋgaw-at n̰oɗkiig gee n̰aɗak-n̰aɗak ho ŋu teestu nige biŋkico iŋ Buŋ kaak iycot taaɓin-anta. Iŋ taar-at sa, ŋu poocji bere darjine ho ŋu pooc jipte goyin̰co oki.

10 Kar ka beeƴiŋkar pakiit kordindiy ɗo wer kaak maan biida-ak goyiy ka seesji. Ek di wer ka meennuwiy* gintu gondiko. Hiyya, gee kuuk eɗe-ak teestu umin̰ biŋkico asaan taaɓinco gin dakina. 11 Min taaɓinco ginco dakina ho mutiyco oki raɗaagu, pey ŋu niga biŋkico iŋ Buŋ ka kuwa. Iŋ taar-at di oki, ŋu jiptigigɗo goyin̰co.

12 Kar ka bijigiƴiŋkar weeriit kordindiy ɗo barre kaak tatko ŋu koliy Epraat. Ek di barre-ak amiyji ictu. Paa kat, sultinnay kuuk asa min coke ka pati asiy bire melen̰ ya ŋu ɓaa garta. 13 Min ŋaar-ak, nu taltu pey seetinnay subba. Ŋuur gay, ar kaltam. Rakki amiltu min ɗo biy ka maan kaak ar joŋ-aka. Ka rakki amiltu min ɗo biy ka maan biida-aka. Kar ka pey gay amiltu min ɗo biy ka nabiin̰cer kaak raada-aka. 14 Ŋuur ruwwinnay ku aariɗnar kuuk gingiy gamin kuuk ajbay. Ŋu ɓaawiico ɗo sultinnay ku duniiner okin̰co a ŋuu n̰umin̰co ŋu ɓaa garta. Garta taar-at yaa kuuniye ƴiriy taat yaarko. Ƴiriy taar-at ta meen̰ji Buŋ kaak gudurre okintiti ɗo pisin̰ji.

15 Kar *Rabbin Iisa gay ɗiytu aman : « Yaman, nun naa ase ar kokino ! Galal ɗo ŋaar kaak goy mento ho ɗo ŋaar kaak sorro kesuuney. Paa kat, wiktin taat naa ase, nu gasaagɗo tukinka ho sokan̰ sa diyaagɗo. »

16 *Seetinnay-ak n̰umiig sultinnay okin̰co ɗo wer kaak ŋu koliy « Harmagedon » iŋ kaaw ta *Yuudinnar.

17 Ɗo wer-ak, ɗubil ka Buŋdi ka peesiriŋkar pakiit kordindiy kuwa. Min ŋa pakiit di, nu dortu gaaƴ toŋgo amila min ɗo sees ka sultan kaak goy ɗo ger ka Buŋdi aman : « Hiyya, diŋ ta nec kate ! » 18 Min ŋaar-ak buŋ irin̰tu cippit ho ŋa astu awan̰ dindirim. Nu dortu hawin cayyi ho kiɗ sa azirtu liŋic. Min Buŋ kilgiyig gee yoo diŋka, ƴiriy rakki, ŋa bal azire ampa. 19 Min ŋaar-ak, kiɗ cirtu caŋkuur. Hellin taat yaarko ɗeeɗtu werin subba ho hellinnan kuuk ɗo darrinay okin̰co ɗim kamac-kamac. Buŋ bal rawtin hellin taat ŋu koliy Babiloon taat yaarko-ata. Ŋa bertit see min kordindiy taat miin iŋ dapin̰koy ho ŋa ɗiytit aman : « Illa ka seenti. » 20 Kiɗ okin̰ji kaak goy ɗatik amiydi sawiltu baata ho dambinay sa sawiltu kiliw. 21 Kirdo aginda sollitu ɗo kaƴco ku geemir. Rakki, oomiŋkuwti yaa nece ar serip ta suwaal ta koor. Gee-ak niga pey biŋkico iŋ Buŋ ɗo bi ka taaɓin taat raɗ aale-ata.

17

Azbin̰ca ta yaarko

1 Min ŋaar-ak, rakki min *ɗubal ku Buŋdi kuuk peesir-ak, astu kaaw aman : « As naan̰ gaare maman Buŋ yaa taaɓiyin azbin̰ca taat yaarko-anta, taar taat goy ɗo wer kaak amiyji dakina. 2 Sultinnay kuuk ɗo duniiner weƴtu iŋ taara ho gee ku duniiner aay ɓaaƴinti ar ŋu see aaye. »*

3 Min ŋaar-ak, Ruwwin ta Buŋdi miinintu ho ɗubil-ak iyiin ɗo goosiner. Ɗo goosiner-ak, nu tal daatik rakki taat n̰ep maan biida. Maan biida-ak dindik buŋ. Kaƴiy peesira ho geepiyji orok. Ɗo ziy okin̰ji, ŋu siir siŋ ku ware Buŋdi. 4 Daatko-at gay is gamin kuuk kaalin aale. Ta is kesuune dindik buŋ, gamin dakina ku daabner, ɗuurti iŋ kaato. Ɗo pisinti, ta ob *kordindi ta daabner. Kordindi-at miin iŋ gamin kuuk samaanno kuuk ta giniy iŋ azbinnuwti. 5 Kar siŋti gay, ŋu siirig ɗo uŋti aman : « Babiloon taat yaarko, yaaco ta azbinnar ho iŋ gamin kuuk jookumo ku duniiner. » Siŋ-ak gay gee ibanno baaco. 6 Daatko-at, nu taltu kadar ta see aaye iŋ baar ku gee ku Buŋdi. Ta see baar ku gee kuuk ŋu deeyig asaan ŋu kaaw bal kolaw ɗo bi ka Iisa Masi.

Min nu taliit pa-ak, nu ajbiytu. 7 Kar *ɗubil ka Buŋdi-ak indintu aman : « Maa ginaaciŋ ki ajbiyiy ampa-aŋka ? Cokay, naan̰ imile baat ta daatko-anta ho iŋ maan biida kaak ta n̰eptu. Maan biida-ak kaƴiy peesira ho geepiyji orok. 8 Maan biida kaak ki taltu-aŋ, awalle ŋa goy iŋ odinay, kar diŋ gay ŋa mate. Ƴiriy rakki ŋa asa di amile min bee kaak sugulgul-aka ho gee kuuk siŋco ginno ɗo maktumne taat bera goye ka gaasɗo asiy ajbiye. Kar ya ŋa amile oki, ŋaa ɓaayiy di mate. Ɗo maktumne-at, Buŋ siir min kilgiye ka duniiner siŋ ku gee kuuk gas goye ka gaasɗo. »

9 Kar ŋa ɗiytu pey aman : « Rasoŋ gee iŋ ibinin̰co ŋuu ibinin̰ gamin-aŋku. Maan biida-ak gin kaƴ peesira. Kaƴ ku peesir-ak, ŋu dambinay kuuk peesira iŋ sultinnay kuuk peesira. Dambinay kuuk peesir-ak, daatko-at goyco kuwa. 10 Kar min sultinnay kuuk peesir-ak gay, beeƴ paay ko, rakki tiya meennuwiy diŋka, ho ka rakki gay yaa ase misa. Kar ya kaak ba aar as coka oki, ŋaa taayaaɗo. 11 Kar maan biida kaak goy awalle ho diŋ mat-ak, ŋa min sultinnay ku peesira ho ŋaar di sultan ka porpoɗiŋkar. Gaasuway, illa iden di.

12 « Kar geepay ku maan biida-ak, ŋu sultinnay kuuk orok kuuk bal coke misa. Ŋuu teen meennuwco sawa iŋ maan biida-aka, kar ŋu taayaaɗo. 13 Sultinnay kuuk orok, okin̰co, kaawco rakki di. Iŋ gudurrico ho iŋ izinnico, ŋuu gaayin̰ maan biida-ak ɗo ay maan kaak ŋa rakiy gine. 14 Sultinnay-ak yaa taasin̰in̰ *Roŋ Tamgi, kar ŋaar gay yaaco nosire, asaan ŋaar di *Rabbin ka rabbinniidi ho Sultan ka sultinniidi. Ŋaaco nosire iŋ ŋuur kuuk ŋa koltu ho ŋa doɓtu ho bal rase botiliy. »

15 Min ŋaar-ak, ɗubil ka Buŋdi-ak kaawiidu pey aman : « Amay kuuk ki taltu-aŋ, wer-ak ko azbin̰ca-at goytu ɗo bico, ŋu gee kuuk min ay tamba, ay darre, ay kaawo ho ay wer kaak gee n̰umiy dakina. 16 Kar geepay kuuk orok-aku iŋ maan biida-ak gay, ba aaro, ŋuu ƴilin azbin̰ca-ata. Ŋuu sokin̰ gaminti okin̰co nam taa ɗake tukinka. Kar ŋuu obin ŋuu teenti. Kar gamin kuuk ɗak gay, ŋuuco n̰aame ako. 17 Buŋ kat diyiit ɗo gelbinco a ŋuu ginin̰ maanna-aŋ ar kaak ŋa rakiyo. Paa kat, sultinnay-ak deet kaawco a ŋuu gaayin̰ maan biida-ak ɗo ay maanna nam gamin okin̰co kuuk Buŋ kaawtu yaa kuuniye.

18 « Ya ɗo daatik taat ki taltu, taar ko hellin taat yaarko taat goy ɗo kaaco ka sultinnay ku duniiner okin̰co. »

18

Buŋ idit hellin ta Babiloon

1 Min ŋaar-ak, nu taltu pey *ɗubil ka Buŋdi ka pey asa min ka samaaner. Gudurrey dakina ho darjiney gay ceeriig kiɗ okin̰ji cuu. 2 Ŋa kooltu raɗa aman : « Ŋu idta, ŋu idta. Babiloon hellin ta yaarko-an, ŋu idta. Diŋ gay, ta gin ger ka aariɗnar. Aariɗna kuuk gallo okin̰co goy eɗe. Ɗiiɗ kuuk gee taggigɗo iŋ kumin kuuk gee ƴilaagu sa, okin̰co goy eɗen di. 3 Ɗo adiy ka kiɗar, gee okin̰co see min ɓaaƴinti ho sultinnay sa ɓaaƴit ko ɓaaƴe. Kar taajirna ku duniiner sa gin gay gamnar iŋ gaminti kuuk samaan paka. »

4 Min ŋaar-ak, nu dortu gaaƴ ta pey min ka samaaner aman : « Kuŋ geendu-aŋku, amiloŋ kara min ɗo hellin-anta, yampa, kuŋ sa yaa gine ar kaak ŋu giniy-aŋka. Taaɓin taat asa gale kaaco-an, yaako gale loko oki. 5 Amiloŋ asaan zunuubinnico ŋuur gaaye nam ŋu ot ka samaaner ho Buŋ rawtaagɗo gamin kuuk ŋu giniy iŋ botilcoɗo-aŋku. 6 Taaɓin taat ta taaɓiyiig gee, yaati yeepe ɗo kaati. Gaare kaak ta gaariit ɗo geemir-ak, loti gay ŋuuti gaarin paka. See kaak ƴuutu ta bertu ɗo geemir-ak, loti gay beronti see kaak ƴuut paka. Ya ta ber rakki, kuŋ gay ɗeelonti seer. 7 Awalle, ta gas gamin dakina kuuk samaan paka, ho diŋ gay taaɓin kat yaa gasinti. Awalle, siŋti ale, ho diŋ gay siŋti yaa cille maala. Ta kaawiy ɗo atti aman : ‟ Nun gay ar sultan̰ca. Nun murgillo ho morkeŋ sa, nu aawaagɗo tak-tak. ” 8 Ɗo bi ŋaar-ak ko, iŋ ƴiriy rakki di, taaɓin okintit yaati ase ɗo kaati. Taaɓin-at ta raɗuw taat diya gee, morke, meya ho ak kat yaa idinti. *Rabbin Buŋ kaak yaati ɗukume seriin-at, ŋaar gin gudurre ! »

9 Ɗo adiy ka kiɗar, sultinnay okin̰co kuuk ɓaaƴ mun̰jam iŋ taara ho kuuk aawiig gaminti kuuk samaan paka-ak yaa tale mooy ku helliner taat eraw. Ɗo bi kanti ko, zulin̰co yaa min̰e ho ŋuu morke. 10 Sultinnay-ak, min ŋu tal taaɓin taat ta taaɓiyiyo, kolaw yaaco un̰je ho ŋuu peye serek minninti. Ɗo wer-ak, ŋuu koole aman : « Way duniine, way duniin-anta ! Taloŋ kat hellin ta Babiloon taat siŋti alaw ho gin gudurre-an kobir ako. Iŋ pat rakki di, Buŋ ɗukumiitit seriine ! »

11 Taajirna kuuk ɗo duniiner okin̰co yaa min̰e zulin̰co ho ŋuu morke ɗo bi kanti, asaan waan sa ginno pey tak-tak kaak yaa gidiyin̰ gaminco : 12 daabniico, poddinco, kaatinco, iŋ ɗuurco. Waan gidayɗo pey tooɓinco kuuk waskinco n̰elel-n̰elel, tooɓinco kuuk dindik muzgiram wala dindik buŋ, ho tooɓinco kuuk gin lawa n̰omook. Ho ŋu gidayɗo pey atiyco kuuk gasɗo badam ho kuuk kaalne, gaminco kuuk ŋu siytu iŋ saaŋ ku garƴir, ŋu garpitu iŋ hadinne ka mirgiti, wal ŋuur kuuk ŋu siytu iŋ atay wala iŋ dambay. 13 Waan gidayɗo pey gaminco ar itirna, tapar kuuk ɗiya gala, maam ku *bin̰di, sewe, koo, kurgal, barkay, tamgi, pisay, wal puus ka pisiydi. Ŋuur kuuk gidiy ɓerrina wala gee kuuk ŋu obtu maala gasaaɗo pey waan ka gidiyco. 14 Hiyya, taajirna-ak kaawiitit aman : « Gaminke okin̰co kuuk samaan paka-aku, ŋu eriig ɗo aki. Mallike okin̰ji kaak ka gintu-ak baay bire ho ka gasaagɗo pey tak-tak. » 15 Ɗo wer-ak, min taajirna kuuk gas malle iŋ suuginco min eɗe-ak talit taaɓin taat ta taaɓiyiyo, kolaw yaaco un̰je ho ŋuu peye serek minninti. Ɗo wer-ak, ŋuu min̰e zulin̰co ho ŋuu morke. 16 Ŋuu koole aman : « Way duniine, way duniin anta ! Taloŋ hellin taat yaarko-an id dakumac. Ta ɗuun zimilla waskinco n̰elel-n̰elel, iŋ tooɓin muzgiram wal dindik buŋ ho pey ta is daabne, kaato iŋ ɗuura. 17 Iŋ pat rakki di, gaminti okin̰co idtu ! »

Gee okin̰co kuuk gina riy ɗo amiydi oki yaa peye serek minninti, yoo ŋuur kuuk gina riy iŋ markabin kuuk aginda iŋ aginduwco iŋ gee kuuk ɓaa marti iŋ ŋuura oki. 18 Gee ŋuur-ak, min ŋu taliit hellin-at er gaase, ŋu kooltu aman : « Wayyayo, min ɗo duniiner pey ginno hellin yaarik ar taar-anta. » 19 Kar ŋu altu ko ale ho ŋu morkitu nam ŋu lee kiɗ ɗo kaƴco. Ɗo alin̰co ŋu ɗiya aman : « Way duniine, way duniin-anta. Taloŋ kat hellin taat yaarko-an ide. Ŋuur okin̰co kuuk gina riy iŋ markabna gasiig mallico minninti di ho diŋ sa ta ide iŋ pat rakki di. »

20 Kuŋ kuuk goy ka samaaner, aaciyoŋ !

Kuŋ gee ku Buŋdi, aaciyoŋ !

Kuŋ *paliinna iŋ nabiinna, aaciyoŋ !

Buŋ ɗukumtit seriin ɗo gamin

kuuk samaanno ta giniiko.

21 Min ŋaar-ak, ɗubil ka Buŋdi rakki kaak gin gudurre daktu ic dambi oom pakgig dukitka. Min ŋa iciiga, ŋa acciig durum ɗo barrer, kar ŋa ɗiytu aman : « Ŋu accin oki hellin taat yaarko ta Babiloon durum ampa. Hiyya, ŋu talaatɗo pey tak-tak. 22 Yaman, Babiloon, min loke, waan doraaɗo pey tak-tak palindina, goŋkinay, suraarnay, wala perinna, ho hawin ta eygir oki, waan doraatɗo. Waan talaaɗo pey gay panor, 23 ho portikaw ta lampinar oki, waan talaatɗo. Koriya wala yillika ta obindi oki waan doraaɗo. Taa gine pa, asaan min ɗo duniiner okintiti, taajirinke siŋco ale min ŋuur okin̰co ho ka tarig gee okin̰co ku darriniydi iŋ olguwke. »

24 Ɗo hellin ta Babiloon-at ko, baar ku nabiinnar iŋ ku gee ku Buŋdi n̰aaltu, ŋuur ko baar ku gee okin̰co kuuk ŋu deetu ɗo adiy ka kiɗar.

19

Riy ta nosiraw ka samaaner

1 Min ŋaar-ak, nu dortu hawin cayyi min ka samaaner ar ta gee dakina, ta kaawa aman : « *Alleluuya ! Ozilinteŋ Buŋte ! Ŋaar kaak gin jile, darjine, iŋ gudurre ɗo pisin̰ji. 2 Seriinay kun̰jiŋ, ŋuur ka seener ho ɗo botilco. Buŋ ɗukumtit seriin ɗo azbin̰ca taat yaarko taat nigig kiɗa iŋ azbinnuwti. Ho ŋaati peyin ɗo kaati ɗo dee kaak ta deeyig gay riyor ku Buŋdi. » 3 Kar hawin-at kaawa pey aman : « Alleluuya ! Ozilinteŋ Buŋte ! Mooy ku hellin taat yaarko-an coona di elgin iŋ elgina. » 4 Kar aginay kuuk orok seer iŋ pooɗ-aku, iŋ gamin kuuk pooɗ siikimaw-ak dersitu ɗo uŋji ka Buŋ kaak goy ka seesji ho ŋu ɗiyiiji aman : « *Aamin. Alleluuya ! Ozilinteŋ Buŋte ! »

Tee ka iidin ta obe ka Roŋ Tamgi

5 Nu dortu pey gaaƴ amila min ɗo sees ka Sultan aman : « Ozilinteŋ Buŋte, kuŋ okiŋko gay riyor ku Buŋdi kuuk karmiyaaga, kuŋ gee kuuk aginda iŋ kuuk n̰aaɗa. » 6 Nu dortu pey hawin cayyi ar ta gee dakina, ta gidi-gidi-gidi ar balal kuuk miine ho ta dindirim-dindirim ar awn̰e ka buŋdi. Ta ɗiya aman : « *Alleluuya ! Ozilinteŋ Buŋte ! Ozilinteŋ *Rabbinte kaak gudurre okintiti ɗo pisin̰ji. Ŋaar kaak icit Meennuwiy ɗo pisin̰ji. 7 Aaciyinte ho goyinte ɗo galal. Berinten̰ji *darjine. Ƴiriy ta obe ka *Roŋ Tamgi as ko ho gemsoy sa siy ko ziti. 8 Ŋu istit kesuun taat giteenti irn̰aw, samaane, ho *cawar. » (Giteen-ak gaara gamin kuuk samaane gee ku Buŋdi giniyo.)

9 Kar *ɗubil ka Buŋdi-ak kaawiidu aman : « Siir aman : ‟ Galal ɗo ŋuur kuuk ŋu koltu ɗo iidin ta obe ka Roŋ Tamgi. ” » Kar ŋa kaawtu pey aman : « Ŋuur-aŋ kaawin kuuk taɓ ku meen̰ji Buŋ. »

10 Min ŋaar-ak, nu dersitu ɗo uŋji a naa abdiyin̰ji. Kar ŋaar gay kaawiidu aman : « Kaway, dak ginenno pa. Nun oki gay riyor ar kiŋke iŋ siŋtan̰ kuuk obit bombo seen taat Iisa Masi gaartu. Illa Buŋ keeji di kii abdiye ! »

Kaaw taat Iisa Masi gaartu-an, taar ko baat ta kaaw taat nabiinna kaawtu.

Dalŋiy kaak pisoy portiko

11 Min ŋaar-ak, nu taltu samaane pile ho pis portiko bayintu. Dalŋiyey gay siŋji Sellen̰ ho Taɓ. Ŋa ɗukuma seriin iŋ botilti ho ŋa taasin̰a oki pa. 12 Odinay gizig ar ako ho ŋa maliy kadumuulna dakina ku sultinniidi. Ŋu siirji siŋ ɗo ziy kuuk meen̰ji di iban baaco. 13 Batkoy okiƴ iŋ baar. Ŋaar ko kaak ŋu koliy « Kaaw ta Buŋdi ». 14 Askirna kuuk ka samaaner aaɗaaga iŋ pisay portikinay. Okin̰co, ŋu is kesuun taat giteenti samaane, portiko ho *cawar. 15 Min ɗo biy amila *seepin kaak paaɗ n̰ata-ta-ta. Iŋ seepin-ak, ŋaa deen̰ gee ku darriniydi. Ŋaa toorin̰co iŋ koŋgin ka hadinner. Ar ŋu miƴiy karumde ka dukitkar, ŋaa orƴin̰ gee iŋ dapin̰ko ta Buŋdi, ŋaar kaak gudurre okintiti ɗo pisin̰ji. 16 Ŋu siirig siŋji ku pey ɗo batkoy ho ɗo tumkey aman : « Sultan ka sultinniidi ho Rabbin ka rabbinniidi. »

17 Kar nu taltu pey *ɗubil ka Buŋdi pey ɗatik pati. Ŋa koliig raɗa okin̰co ɗiiɗ kuuk zewaw kuwa, ŋa ɗiytu aman : « Asoŋ kuu tee tee kaak asa min ɗo Buŋdi. 18 Taaŋ kum ka sultinniidi, ka agindaw ku askirnar iŋ ka askirinco, ka pisiydi iŋ ka dalŋiyco. Taaŋ kum ka gee okin̰co : kuuk ɓerrina iŋ kuuk horrina, kuuk aginda iŋ kuuk n̰aaɗa. »

19 Kar nu taliig maan biida-ak n̰umtu iŋ sultinnay ku duniiner iŋ askirinco. Ŋuu ɓaay taasin̰in̰ dalŋiy kaak gin askirin ɗo aaroy. 20 Dalŋiy-ak iŋ askirnay obiig maan biida iŋ nabiin̰ce kaak raada-aka. Nabiin̰ce-ak, ŋa ŋaar ko kaak gin gamin kuuk ajbay ɗo uŋji ka maan biida-aka. Paa kat, ŋa jagiig gee kuuk ŋu diyco tompo ka maan biida-aka ho kuuk abdiyiy maan kaak ŋu waƴtu-aka. Min ŋu obiig seerco, ŋu oriig mento di ɗo ak ta baruukiner. 21 Dalŋiy-ak iŋ seepin kaak amila min ɗo biy, ŋa deeyig okin̰co askirnay ku maan biida-aka. Hiyya, ɗiiɗ okin̰co paaytu, ŋu teetu ko tee kumco nam ŋu jubaw.

20

Elgin alip ku meennaw

1 Min ŋaar-ak, nu taltu *ɗubil ka Buŋdi rakki paaya min ka samaaner. Ɗo pisin̰ji, ŋa ob kerle kaak ŋuu pilin̰ bee kaak sugulgul iŋ jinzirrina kukumac-kukumac. 2 Ŋa obig maan kaak ar joŋ-ak bombo. Ŋaar ko aal ka daayum kaak ŋu koliy « *Seetanne », wal « Diyaabul ». Min ŋa obga, ŋa ɗuuniig iŋ jinzirre a ŋaa goye elgin alip. 3 Hiyya, ŋa acciig ɗo bee-aka ho ŋa ɗibiriig dec iŋ kerle ho ŋa n̰aariig min kuwa. Paa kat, ɗo elgin kuuk alip-ak, ŋa gediriyɗo pey ŋaa jagin̰ gee ku duniiner. Kar gay, ya elgin-ak bir di, ŋu pikin̰ ŋaa jaawe ɗak sooɗa.

4 Ba aaro, nu taltu seesin ku sultan. Gee kuuk goyaaco gay, Buŋ berco izinne taat ŋuu ɗukume seriine. Kar nu taltu pey kellam ku gee kuuk ŋu deetu, asaan ŋu obit bombo kaaw ta Buŋdi iŋ seen taat Iisa Masi gaariico. Ŋu bal abdiye maan biida-ak iŋ maan kaak ŋu waƴtu ar ŋaara ho ŋu bal ooye a ŋuuco diye tompo ka maan biida, wala ɗo uŋninco, wala ɗo pisin̰co. Gee ŋuur-ak yaa nooye ho ŋuu teen meennaw iŋ Iisa Masi nam elgin alip. 5 Nooye ŋaar-ak ko, nooye ka awalle. Gee kuuk bal nooye-ak, ŋuur yaa ƴoke ya elgin kuuk alip-ak bir ja. 6 Galal ɗo kuuk hadir ɗo nooye kaak awalle-aka ! Ŋuur geen̰ji ku Buŋdi ko ho muut ta seeriŋkar ginno pey gudurre kaaco. Ŋuu gine gay *satkiner ku Buŋdi iŋ ku Iisa Masi, ho ŋuu teen meennaw sawa iŋ Iisa Masi ɗo elgin alip.

Buŋ nosirji ɗo Seetanner

7 Ya elgin kuuk alip-ak bir di, ŋuu imilin̰ Seetanne min ɗo daŋaayner 8 ho ŋa ɓaay galin̰ pey gee min darrinay kuuk ɗo adiy ka kiɗar okin̰ji, ŋuur kuuk ŋu koliy Goog ho Magoog. Ŋaa n̰umin̰co a ŋuu taasin̰e. Dakinuwco yaa nece ar ƴir ka ɗo baali. 9 Min ŋu n̰umtu, ŋu terin̰tu pey ɗo adiy ka kiɗar okin̰ji. Ŋu ɓaayiy leyin̰ wer kaak gee ku Buŋdi goyiyo, taar-at ko hellin taat Buŋ elgiyo. Ya ŋu leyig di, ak yaa paaye min kuwa, taa idin̰ okin̰co. 10 Ŋaar Seetanne kaak jagiig gee-ak, ŋuu accin̰ ɗo ak ta baruukiner. Ɗo wer ŋaar-ak ko, ŋu oriig maan biida iŋ nabiin̰ce kaak raada-aka. Ɗo wer-ak, ŋuu taaɓiye ƴiriyo aando, elgin iŋ elgina.

Seriin ta ba aaro

11 Kar nu taltu sees tatik ka sultan. Sees-ak portiko ho waan goyji kuwa. Kiɗa iŋ samaane sawil kiliw min ɗo uŋji ho waan sa talgigɗo pey tak-tak. 12 Kar nu taltu pey gee kuuk mate, ku aginda iŋ ku n̰aaɗa, okin̰co, ŋu pey ɗo uŋji ka sees ka sultan. Ɗo wer-ak, ŋu piliig makaatamna. Kar ŋu pil maktumne ta pey, taar ko maktumne taat ŋu siirtu siŋ ku gee kuuk gas goye ka gaasɗo. Buŋ ɗukumco seriin ɗo gee kuuk mate ɗo ay maan kaak ŋu gintu ho kaak ŋu siirtu ɗo maktumner. 13 Gee kuuk amay teeyig sa, amay pakgu kara. Muut sa rasiig geenti ho ba ool sa imiliig kunti kara. Buŋ ɗukumco seriin ɗo ay maan kaak ŋu gintu. 14 Muutu iŋ ba oole gay, ŋu oriig ɗo koriy taat berel ta aki. Taar-an ko muut ta seeriŋkar. 15 Ya gem kaak ŋu bal siirin̰ siŋji ɗo maktumne ta goye ka gaasɗo, ŋuu accin̰ ɗo koriy-ata.

21

Samaane iŋ kiɗa ku marbinto

1 Kar nu taltu samaane iŋ kiɗa kuuk marbinto. Samaane iŋ kiɗa kuuk awalle-ak, ŋuur sawle, yoo barre oki. 2 Kar nu taltu hellin ta Buŋdi, taar-at ko Zeruzaleem ta marbinto taat Buŋ paaytu min kuwa. Ta ar gemso taat siy ziti ya ta ɓaa ŋaame iŋ ɗubilti. 3 Nu dortu gaaƴ raɗa taat asa min sees ka Sultan aman : « Diŋka-aŋ, Buŋ siy ko weriy ɗatik geemir ho ŋaa goye iŋ ŋuura. Ŋuu gine gee ku meen̰ji ho Buŋ meen̰ji sa, yaa goye iŋ ŋuura. 4 Ŋaa suuɗin̰ zulin̰co okin̰co. Muut sa goyaaɗo pey, wala ale, wala morke, wala taaɓine, asaan duniin taat awalle, taar bir ko. »

5 Hiyya, ŋaar kaak goy ka seesji-ak ictu kaawo aman : « Cokiyoŋ, diŋ gamin okin̰co nu ginaag marbinto. » Kar ŋa ɗiytu pey aman : « Siirig kaawnar-aŋku, ŋuur ka seener ho ginno raadin atta. »

6 Kar ŋa ɗiytu pey aman : « Diŋka-aŋ ta nece, nun ko Alpa ho Omega, ka teesindi ho ka gaasuwa. Ya kaak ibin diyaaga, naaji bere amay maalan di kuuk bera goye ka gaasɗo. 7 Ɗo gem kaak nosire, naaji bere haginey, naa gine Buŋji ho ŋaar gay yaa gine roŋdu. 8 Kar gay, ɗo ŋuur kuuk bal nosire, ŋuu orin̰co ɗo koriy ta ak ta baruukiner. Gee ŋuur-ak ko kuuk rasit imaanco, kuuk jookumo, kuuk imaanco oole, kuuk dee gee, kuuk ɓaaƴ mun̰jam, gay olgil, gay marginar ho gay raadindi. Taar-at ko muut ta seeriŋkar. »

Zeruzaleem ta marbinto

9 Min *ɗubal ku Buŋdi kuuk peesira kuuk obiig *kordindin kuuk peesira kuuk miin iŋ taaɓin ta Buŋdi-ak, rakki asiidu kaaw aman : « As ki talin daaciy ta *Roŋ Tamgi taat daaɓinti obe. »

10 Ruwwin ta Buŋdi miinintu, ho ɗubil ka Buŋdi-ak iyintu ka damba taat yaarko ho bolok. Kar ŋa gaariiduut hellin taat *cawar, taar Zeruzaleem taat Buŋ paaytu min kuwa. 11 Darjin ta Buŋdi caapaata yoo hellin okintiti irn̰a cuu nam diya odina ar dambi kaak kaalne ŋu koliy « jaspe ». 12 Hellin taar-at, ŋu pinig durdurriti bolok ho ɓigira*. Botiliyti orok iŋ seera ho ɗubal ku Buŋdi orok iŋ seera sa pey ɗo botilay-aku. Ɗo ay botol, ŋu siir siŋ ku caar ka gee ku Israyeel kuuk orok iŋ seera. 13 Ɗo coke ka pati gin botilay subba. Iŋ gale ka pati gin botilay subba. Munsakne gin botilay subba ho watiine oki gin botilay subba. 14 Durdurre ka hellin taar-at gin dulaayinna orok iŋ seer. Ɗo dulaayinna-ak, ŋu siir siŋ ku paliinnay ku Roŋ Tamgi kuuk orok iŋ seer-aku.

15 Ɗubil ka Buŋdi kaak kaawdu-ak gin maan ka geemindi ka daabner ɗo pisin̰ji. Ŋa geemiit hellin-ata iŋ botiliiti ho iŋ durdurriti. 16 Hellin-at, uŋti, aarti, meeda iŋ n̰ugila okin̰co sawa-sawa, ho bolukuwti, daatkuwti iŋ tulliti oki sawa-sawa di. Ɗubil ka Buŋdi-ak geemiig werin okin̰co ho ay wer, ŋa geem orok iŋ seer alip (12000) estaad†. 17 Ɗubil ka Buŋdi-ak geemiig durdurre-aka. Durdurre-ak nec kociŋgil miya iŋ orok pooɗ iŋ pooɗ (144). 18 Ŋu pinig iŋ dambay kuuk kaalne ŋu koliy « jaspe ». Ho hellin-at, ŋu pinit iŋ daabne kaak horre kaak irn̰a cuu ar sawwapa. 19 Dulaayinna ku durdurre ka hellin-at, ŋu siirig iŋ ay biyaw ta dambay kuuk kaalne. Dulaayin taat awalle, ŋu siirit iŋ dambay kuuk ŋu koliy « jaspe », ta seeriŋkar iŋ « sapiir », ta subbiŋkar iŋ « kalseduwaan », ta pooɗiŋkar iŋ « emerood », 20 ta beeƴiŋkar iŋ « sardoniks », ta bijigiƴiŋkar iŋ « sarduwaan », ta peesiriŋkar iŋ « krizoliit », ta porpoɗiŋkar iŋ « beril », ta parrikiŋkar iŋ « topaaz », ta orokiŋkar iŋ « krizopraaz », ta orok iŋ rakki iŋ « hiyaasent », ho ta orok iŋ seeriŋkar gay iŋ « ametist ». 21 Botilay kuuk orok iŋ seer-ak, ŋuur ɗuur kuuk orok iŋ seera. Ay botol di gin ɗuure ɗuure. Botol taat berel ta ɗatik helliner, taar iŋ daabne kaak horre kaak irn̰a cuu ar sawwapa.

22 Ɗo hellin-at, nu bal tale *ger ka Buŋdi asaan meen̰ji Buŋ kaak gudurre okintiti ɗo pisin̰ji goy ɗo wer-aka iŋ *Roŋ Tamgi. 23 Hellin-at wala raka caape ka pati wala ka koyer, asaan darjin ta Buŋdi caapaat ko. Kar gay, Roŋ Tamgi-ak ko ar lampiti. 24 Gee ku darrinay okin̰co yaa jaawe ɗo portikuwiy ho sultinnay kuuk ɗo adiy ka kiɗar yaa iyiin̰ mallico ɗo hellin-ata. 25 Botilay ku hellin-at ɗibiraaɗo iŋ ƴiriyo. Ho min aando ginno-ak gay, ŋu ɗibiraagɗo tak-tak. 26 Ŋuuti iyin̰ mallico iŋ gamin okin̰co kuuk ŋu gintu ɗo duniiner. 27 Maan kaak gallo un̰jaaɗo tak-tak ɗo hellin-ata, wala gem kaak gina gamin kuuk jookumo, wala gay raadindi. Illa ŋuur kuuk siŋco siir ɗo maktumne ta goye ka gaasɗo. Taar ko ta Roŋ Tamgi.

22

1 Hiyya, *ɗubil ka Buŋdi-ak gaariiduug barre kaak n̰aala min ɗo baay ta sees ka Buŋdi iŋ ka Roŋ Tamgi. Barre-ak, amiyji irn̰aw ɓarlin̰ ho bera goye ka gaasɗo. 2 Ŋu aaɗiy min botol taat berel taat ɗatik helliner, kar barre-ak ɗeeɗ werin seera. Et kaak bera goye ka gaasɗo goy ɗatikco. Et-ak ɗo elgol, ŋa wiya dees orok iŋ seera. Ay koy di, ŋa wiyo. Kar tapirji gay coola gee ku darriniydi. 3 Suruupin sa goyaaɗo pey tak-tak.

Sees ka Buŋdi iŋ Roŋ Tamgi di yaa goye ɗo hellin-ata ho gay riyor ku Buŋdi gay yaa abdiyin̰ji. 4 Ŋuu talin kat wijeeney ho ŋuu siirin̰ siŋ ku Buŋdi ɗo uŋninco. 5 Ɗo wer-ak, aando sa goyaaɗo ho waan sa rakaaɗo pey portikaw ta lampinar wala ta pati, asaan *Rabbin Buŋ yaa caapin portikuwiy loco. Hiyya, ŋuu teen meennaw elgin iŋ elgina.

Iisa gaay ko yeepe

6 Kar *ɗubil ka Buŋdi-ak kaawiidu aman : « Kaawin-aŋ, ŋuur ka seener, ginno raadine. *Rabbin Buŋ, ŋaar ko berco Ruwwin ɗo nabiinna, ŋa n̰aamiig ɗubiley a ŋaaco gaarin̰ ɗo gay riyor maan kaak yaa ase neginda. »

7 Iisa Masi ɗiya aman : « Cokiyoŋ ! Nu gaay ko yeepe. Galal ɗo kuuk obig bombo ɗo aditco kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi kuuk siir ɗo maktumne-anta. »

8 Nun Yaaya ko talig gamin-aŋ iŋ odinar ho nu dorig iŋ ɗeŋginar. Min nu doriigu ho nu taliigu, nu dersitu ɗo uŋji ka ɗubil ka Buŋdi-ak a naa abdiyin̰ji. 9 Kar ŋaar gay kaawiidu aman : « Kaway, dak ginenno pa. Nun sa gay riyor ar kiŋke iŋ siŋtan̰ kuuk nabiinna ho kuuk obig bombo kaawin kuuk ɗo maktumne-anta. Illa Buŋ keeji di, kii abdiye ! »

10 Kar ŋa ɗiytu pey aman : « Imilig kara kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi kuuk siir ɗo maktumne-anta. Dak cigilin̰coɗo, asaan wiktin taar gaay ko nece. 11 Ya gem gina gamin kuuk iŋ botilcoɗo, rasig ŋaa gine iŋ uŋji. Ya gem gina gamin kuuk cawarro, rasig ŋaa ginen di. Ya gem gina sellen̰, rasig ŋaa gine ɗo selliŋkuwiy. Ho ya gem goy *cawar ɗo uŋji ka Buŋdi, rasig ŋaa ɓaa iŋ taar-at di. »

12 Iisa ɗiytu pey aman : « Cokiyoŋ ! Nu gaay ko yeepe. Naa kappiye ɗo ay gemo ɗo riyoy taat ŋa gintu. 13 Nun Alpa ho Omega, kaak awalle ho kaak ba aaro, ka teesindi ho ka gaasuwa. »

14 Galal ɗo gee kuuk acit kesuunco. Ŋuuco bere botol ŋu ɓaay tee roŋ ku et kaak bera goye ka gaasɗo ho ŋuuco rase pey botol ŋu ɓaay un̰je ɗo helliner. 15 Kar ŋuur kan̰ kuuk maala, iŋ gay olgil, gee kuuk jookumo, gay dee geemir, gay marginar, gee kuuk el raade ho gay raadiner, okin̰co, ŋu un̰jaaɗo tak-tak !

16 « Ŋaar nun Iisa Masi kat n̰aamig ɗubilel a ŋaako gaarin̰ gamin-aŋ ɗo kuŋ kuuk goy ɗo *Egliznar. Nun ko caar kaak amila min Dawuud. Ŋa nun ko Belbel ka ɗatik kawtira. »

17 Ruwwin ta Buŋdi iŋ daaciy ta *Roŋ Tamgi kolaag aman : « Asu ! » Ŋaar kaak dorig kaawin-aŋ oki kolaag aman : « Asu ! »

Ŋaar kaak ibin diyaag sa, ŋaa ase. Ŋaar kaak raka see amay kuuk bera goye ka gaasɗo sa, ŋaa ase ŋaa see maalan di.

Gaasuw ta kaawor

18 Nun Yaaya ko kaawaako ɗo kuŋ okiŋko kuuk dorig kaawin kuuk asa min ɗo Buŋdi kuuk siir ɗo maktumne-anta. Ya waan kaak gaayaati ɗo kaaw-anta, Buŋ yaaji gaayin taaɓin taat ŋu siirtu ɗo maktumner. 19 Ya gem kat imil maan min ɗo kaaw-anta, Buŋ yaa imilin haginey min ɗo et kaak bera goye ka gaasɗo ho ŋa un̰jaaɗo ɗo hellin ta Buŋdi ar taat ŋu siirtu ɗo maktumner.

20 Iisa Masi kaak gaarit seen-an ɗiya aman : « Ka seener, nu gaay yeepe. »

Nun Yaaya gay ooy aman : « *Aamin, *Rabbin Iisa asu. »

21 Rabbin Iisa yaako barkiyiŋko okiŋko.

* 1:7 ‛uca’ : Werin daarin̰, ŋu kolaag a ‛goci’.

† 1:8 ‛Alpa ho Omega’ : Iŋ kaaw ta Grek, ŋu garti kuuk ŋu siiriyo (maan kaak ŋu koliy ‛alphabet’). ‛Alpa’ ta garta taat awalle ar ‛A’ iŋ nassarin̰ca ho ‛omega’ gay taat gaasuwa ar ‛Z’.

‡ 1:10 ‛perne’ : Werin daarin̰, ŋu kolaat a ‛parna’.

* 2:14 Wer ka gase kaawor ɗo Nombir 25.1-2, 31.16.

† 2:17 ‛maan’ : Ŋa tee kaak Buŋ beriico ɗo gee ku Israyeel wiktin taat ŋu amiltu min darre Meser ho ŋu goyiy ɗo goosiner (Ekzood 16.13-16). ‛maan kaak cigile’ : Ŋaar ko tee kaak marbinto kaak Buŋ beriite iŋ Iisa Masi (Yaaya 6.48-51).

‡ 2:20 ‛Zezabeel’ : Ta geem taat abdiya margina (1 Ruwa 16.31, 19.1-2, 2 Ruwa 9.22-30).

§ 2:23 Wer ka gase kaawor ɗo Soom 7.10, Zeremi 17.10, Soom 62.13.

* 2:26-28 ‛parkak’ : Werin daarin̰, ŋu kolaag a ‛parki’.

* 3:12 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 62.2.

† 3:19 Wer ka gase kaawor ɗo Proberb 3.12.

* 4:3 ‛irn̰a cuu ar dambay kuuk gasɗo badam’ : Iŋ kaaw ta Grek, ŋa irn̰e ka dambay kuuk ŋu koliy ‛jaspe’ ho ‛sarduwaan’.

† 4:3 ‛irn̰a cuu balan̰ ar dambay kuuk samaan-aku’ : Iŋ kaaw ta Grek, ŋa irn̰e ka dambay kuuk ŋu koliy ‛emerood’.

‡ 4:7 ‛sersiro’ : Werin daarin̰, ŋu kolaag a ‛sarsiro’.

* 5:5 ‛boori’ : Werin daarin̰, ŋu kolaag a ‛buuri’.

* 6:2 ‛ɗempo’ : Werin daarin̰, ŋu kolaat a ‛ɗeepo’.

† 6:8 Wer ka gase kaawor ɗo Ezekiyeel 14.21.

‡ 6:16 Wer ka gase kaawor ɗo Ooze 10.8.

§ 6:17 Wer ka gase kaawor ɗo Zowel 2.11.

* 7:3 Wer ka gase kaawor ɗo Ezekiyeel 9.4-6.

† 7:9 ‛ŋu ob cargo ɗo pisin̰co’ : Gee ŋuur-ak, ya aditco portiko, ŋu soka cargo ho ŋu caktiyiyo.

* 8:1 ‛nam serip ta pati’ : Iŋ nassarin̰ca, ŋu kaawa a ‛demi-heure’ wala a ‛30 minutes’.

* 10:1 ‛arumbaŋ’ : Werin daarin̰, ŋu kolaag a ‛sadik kaalo’.

* 11:2 ‛hoosine’ : Werin daarin̰, ŋu kolaat a ‛boor taŋkiyar’.

* 12:3 ‛joŋa’ : Werin daarin̰, ŋu kolaag a ‛maara’.

† 12:12 ‛aaciyoŋ’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛dagino’.

* 13:1 ‛maan biida’ : Werin daarin̰, ŋu kolaag a ‛maan biidira’.

* 14:8 Wer ka gase kaawor ɗo Ezaayi 21.9.

† 14:15 Wer ka gase kaawor ɗo Zowel 4.13.

‡ 14:20 ‛miy subba kilomeetir’ : Awalle, ŋu geema iŋ maan kaak ŋu koliig ‛estaad’. Estaad alip iŋ miy bijigiƴ yaa nece ar kilomeetir miy subba.

* 16:10 ‛meennuwiy’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛minay’.

* 17:2 Wer ka gase kaawor ɗo Zeremi 51.7.

* 21:12 ‛ɓigira’ : Werin daarin̰, ŋu kaawa a ‛bakar’.

† 21:16 ‛orok iŋ seer alip estaad (12000)’ : Ya nece ar alip seer iŋ miy pooɗ (2400) kilomeetir.